open-index/open-wikipedia-markdown huggingface dataset:
Ixelles / Elsene

**Ixelles** op Franséisch, **Elsene** op Hollännesch, ass eng belsch Gemeng an der Haaptstadregioun Bréissel.

Ixelles huet eng Fläch vu 6,34&nbsp;km², eng 85.541 Awunner a läit am Süd-Oste vun der Stad Bréissel. Besonnesch ass hir Form: Si gëtt duerch d'Avenue Louise (an d'Terrainen op béide Säiten dovun) an zwee gespléckt; d'Avenue Louise ass nämlech en Deel vun der Gemeng Bréissel.

Zu Ixelles sinn d'Campusse vun der Université Libre de Bruxelles (ULB) an der Vrije Universiteit Brussel (VUB).

## Bekannt Plazen
* Cimetière d'Ixelles
* Étangs d'Ixelles mat der Abbaye de la Cambre
* Place Eugène Flagey mam Kulturetablissement *Flagey*
* Place du Luxembourg
* Place du Chatelain

## Um Spaweck
* Websäit vun der Gemeng Ixelles
Kiewerlekszopp

**Kiewerlekszopp** ass ee vun de wéinege Platen an Europa an deenen Insekte verschafft ginn, a war bis an d'éischt Hallschent vum 20. Joerhonnert op d'mannst an Däitschland (Nordhessen) a Frankräich verbreet. De Goût gläicht deem vun enger Kriibsenzopp.

Fir d'Preparatioun gi Kiewerleken, ouni Flilleken a Been, am Botter ugebroden an an enger Kallefs- oder Héngerbritt gekacht. Jee nom Rezept gëtt d'Zopp gesift an als Britt zerwéiert, oder d'Kiewerleke ginn am Ufank an engem Mörser zerdrätscht, ier d'Zopp virum Zerwéiere passéiert a mat e bësse Roux an Dueder gebonne gëtt.

Gutt dobäi passen eng Tranche Kallefsliewer oder Dauwebroscht. Pro Persoun soll ee mat enger 30 Kiewerleke rechnen.
Université libre de Bruxelles

D**'Université libre de Bruxelles**, ofgekierzt **ULB**, ass eng francophon Universitéit zu Bréissel. Se gouf den 20. November 1834, ënner dem Afloss vun de Liberalen, zu Bréissel als ***Université libre de Belgique*** gegrënnt. Eng Rei Jore spéider huet se sech op *Université libre de Bruxelles* ëmgedeeft.

## Campussen
D'ULB ass op 3 Campusse verdeelt:
* Campus du Solbosch zu Ixelles
* Campus de la Plaine zu Ixelles
* Campus Erasmus zu Anderlecht

Um Campus de la Plaine fënnt een nieft der ULB och d'VUB.

## Geschicht
No der Onofhängegkeet vun der Belsch an deem domat verbonnene Chaos, ë.&nbsp;a. an der Schoulpolitik, an no engem mëssgléckte Versuch vun 1831, gouf d'ULB 1834 vu Liberalen a Fräidenker, respektiv Fräimaurer, gegrënnt (offiziell Ouverture war den 20. November 1834). An den éischte Joren no der Grënnung huet déi nei Universitéit offiziell *[[Université libre de Belgique]]* geheescht. Den Haaptmann vun där Grënnungsentreprise war de Jurist a Politiker (ë.&nbsp;a. Chamberspresident) Pierre-Théodore Verhaegen (1796-1858), dee mat der Jeanne Philippine Françoise Josèphe Barbanson bestuet war. D'Grënnung vun der ULB ass natierlech fir d'éischt eng Reaktioun op d'Grënnung, duerch de belschen Episkopat, vun enger kathoulescher Uni zu Mechelen, der Université catholique de Belgique, déi kuerz duerno d'Gebaier vun der ofgeschaafter staatlecher Uni vu Léiwen sollt iwwerhuelen a sou déi haiteg kathoulesch Universitéit vu Léiwen gegrënnt huet.

Nodeem déi meescht Fakultéiten zanter den 1960er Joren hir Coursë souwuel op Franséisch wéi op flämesch gehalen hunn, gouf decidéiert d'ULB opzesplécken. Am Oktober 1969 ass d'VUB (Vrije Universiteit van Brussel) entstanen, de flämesche Pendant zu der nëmme méi frankophoner ULB. D'Bezéiungen tëscht der ULB an der VUB sinn awer ganz gutt bliwwen. Nieft der enker akadeemescher Zesummenaarbecht, ë.&nbsp;a. um gemeinsame *Campus de la Plaine* (Fl.: *Plein*), gesäit een, datt d'Union des Anciens Étudiants de l'ULB (UAE) gutt mam Oude Studentenbond (OSB) zesummeschafft.

### Literatur
* Jean-Jacques Hoebanx, *Les origines de l'Université libre de Belgique* ; in: *TELEX - Magazine de l'ULB et de l'UAE*, Nr. 130 / November 1997; S. 7.
* (Kollektiv - 14 Auteuren), *Pierre-Théodore Verhaegen: L'homme, sa vie, sa légende - Bicentenaire d'une naissance* ; Bréissel (Université libre de Bruxelles), 1996; 266 Säiten. Dépôt légal: D-1996-2032/1
* André Uyttebrouck, *Les libéraux et la fondation de l'Université de Bruxelles* ; in: *Église et enseignement - Actes du Colloque du Xième anniversaire de l'Institut d'Histoire du Christianisme de l'Université libre de Bruxelles* ; Bréissel, 1977; Ss. 169-179.

## Kuckt och
* Ixelles
* Bréissel
* VUB
## Um Spaweck
* Websäit vun der ULB
Henrietta Swan Leavitt

D**'Henrietta Swan Leavitt**, gebuer de 4. Juli 1868 zu Lancaster am Massachusetts, a gestuerwen den 12. Dezember 1921, war eng US-amerikanesch Astronomin.

Schonn am College huet si sech fir d'Astronomie intresséiert. Duerch eng Krankheet gouf si bal ganz daf. Trotzdeem krut si am Joer 1885 um Harvard College Observatoire eng éierenamtlech Plaz a siwe Joer méi spéit krut si eng fest Ustellung ugebueden (fir 30 Cent pro Stonn). D'Leavitt huet verännerlech Stären observéiert a katalogiséiert. Am Joer 1904 konnt si eleng 172 verännerlech Stären an der Grousser an 59 an der Klenger Magellanescher Wollek entdecken. E Joer drop huet si 843 nei verännerlech Stären an der klenger Magellanescher Wollek fonnt. 1912 entdeckt d'Leavitt d'Periodeliichtkraaftbezéiung bei den Cepheiden.

Doduerch konnt den Ejnar Hertzsprung 1913 d'Distanz vun e puer Cepheiden an der Mëllechstrooss bestëmmen. Wéi den Edwin Hubble am Joer 1920 Cepheiden an anere Galaxië wéi an der Andromeda-Galaxie entdeckt huet, konnten eng éischt Kéier Distanzen tëscht verschiddene Galaxië bestëmmt ginn. Virun dësen Entdeckunge konnt een nëmme mat Distanze bis zu 100 Liichtjoer rechnen, duerno huet d'Berechnung vun Distanze bis zu 10 Millioune Liichtjoer kee Problem méi duergestallt.

An all deenen Observatiounsjore vum Stärenhimmel konnt d'Leavitt véier Novae gesinn an huet iwwer 2.400 nei verännerlech Stären entdeckt. Ausserdeem huet si eng nei fotografesch Moosstechnik entwéckelt, déi 1913 international Unerkennung fonnt huet an ënner dem Numm „Harvard-Standard“ bekannt ass.

D'Henrietta Swan Leavitt gëllt als Pionéierin vun der Wëssenschaft an dat net nëmmen, well si eng vun de wéinegen an éischte Fraen an héije Wëssenschafte war. Si war och Member an diverse Verbindunge wéi *[[Phi Beta Kappa]]*, der *American Association of University Women*, der *American Astronomical and Astrophysical Society*, der *[[American Association for the Advancement of Science]]* an Éieremember vun der *American Association of Variable Star Observers*.

1921 ass d'Henrietta Swan Leavitt u Kriibs gestuerwen. Hir zu Éieren droen den Asteroid 5383, deen 1973 entdeckt gouf, an e Krater um Äerdmound hiren Numm.

## Kuckt och

## Um Spaweck

*  Bibliography from the Astronomical Society of the Pacific
*  Periods Of 25 Variable Stars In The Small Magellanic Cloud. Edward C. Pickering, March 3, 1912; credits Leavitt.
*  Henrietta Swan Leavitt: a Star of the Brightest Magnitude ACS Biography with several links
Voulpaix

**Voulpaix** ass eng Gemeng am franséischen Departement Aisne an der Regioun Hauts-de-France, an an der natierlecher Géigend Thiérache.

D'Uertschaft vedeelt sech op 2 Häng riets a lénks vun der Baach *[[Le Beaurepaire]]*, an duerch d'Uerschaft féiert d'Deparmentale D 960.

D'Nopeschgemenge si Laigny, Fontaine-lès-Vervins, Saint-Pierre-lès-Franqueville, Lemé a La Vallée-au-Blé.
## Geschicht
Am Mëttelalter bis 1438 hat Voulpaix eng eegen Herrschaft. Duerno gouf et bis zur franséischer Revolutioun Besëtz vun den Häre vu Vervins.

Bei der Revolutioun gouf Voulpaix zesumme mat dem Weiler *La Vallé aux Bleds* eng Gemeng. De 15. Juli 1829 gouf déi Uertschaft eng eegestänneg Gemeng a krut 1961 den Numm La Vallée-au-Blé.
### Häre vu Voulpaix
*Guy I. vu Voulpaix (?-?): ?-1120? 
*Clarembaud vu Voulpaix, (*säin 1. Bouf*) 1120-1144? 
*Mathieu I. vu Voulpaix, *(säin 2. Bouf)* 1144-1169 
*Guy II vu Voulpaix, (*Bouf vum Mathieu I*) 1180-? 
*Mathieu II vu Voulpaix, 1236-1274? 
*Gérard vun Neufmenil, 1324-1353? 
*Jean I vu Beaurepaire, 1353-1363 
*Jean II vu Beaurepaire, 13,.? 
*Bicher le Bosseux, 1438.
## Kuckeswäertes
* D'Reschter vum Schlass dat 1838 zerstéiert gouf. 
* D'romanesch Kierch, déi eng befestegt Kierch ass, wéi et der en ettlech an der Thiérache gëtt. De Patréiner vun der Kierch ass den hellege Quentin, vun deem eng Reliquie an der Kierch ass.

__NOTOC__
Old Trafford

De Stadion **Old Trafford** ass e Foussballsstadion an der englescher Uertschaft Trafford, e Borough an metropolescher Grofschaft Greater Manchester. Et ass e Stadion dee komplett mat Sëtzplazen ekipéiert ass, a mat 76.212 Plazen ass et nom Wembley Stadium den zweet gréisste Foussballsstadion an England.

De Gronstee fir de Stadion gouf 1909 geluecht, an en ass den 19. Februar 1910 opgemaach ginn. Den Architekt war den Archibald Leitch.

D'Foussballfeld ass 105 x 68 m grouss, a gëtt vun der UEFA an der Klass vun de Fënnefstärestadione gefouert.

Dem Bobby Charlton huet e säi Spëtznumm *Theatre of Dreams* ze verdanken.

Et ass de Stadion op dem de Manchester United seng Heemspiller ausdréit.

## Um Spaweck
The Simpsons

**The Simpsons** sinn eng amerikanesch Zeechentrickserie. Et ass déi Zeechentrickserie déi am längste leeft, mat iwwer 480 Follgen. Nieft der Serie koum am Juli 2007 och e Film eraus.

Zanter dem 18. September 2011, gëtt d'Serie och an enger synchroniséierter Versioun op Lëtzebuergesch op RTL Télé Lëtzebuerg gewisen. Ugefaange gouf bei der 10. Episod ("Klau mäi Liewen!") vun der 20. Staffel, well dat déi éischt war, déi an HD produzéiert gouf.

## Figuren
D'Haaptfiguren aus der Serie sinn d'Familljemembere vun de Simpsons. Donieft kommen och allerhand Duerfbewunner vu Springfield dobäi.

### Homer Simpson
→ Haaptartikel:Homer Simpson

### Marge Simpson
D'Marge Simpson ass dem Homer seng Fra.

Seng lëtzebuergesch Stëmm kritt et vum Sarah Thoss.

### Bart Simpson
De Bart ass dem Homer säin éischten an eenzegen Jong.

Seng lëtzebuergesch Stëmm ass déi vun der Myriam Jander.

### Lisa Simpson
D'Lisa ass déi éischt vun 2 Duechteren. Hatt ass intelligent a fläisseg a steet domat am Géigesaz zu sengem Papp Homer. D'Kelly Decker léint dem Lisa seng Stëmm

### Maggie Simpson
D'Maggie ass e Puppelchen an drëtt Kand vun de Simpsons.

### Mr Burns
Den Charles Montgomery "Monty" Burns ass de Proprietär vum Atomkraaftwierk, an deem den Homer schafft.

Op Lëtzebuergesch gëtt de Mr Burns vum Raoul Albonetti synchroniséiert.

### Apu Nahasapeemapetilon
Den Apu ass de Besëtzer vum Kwik-E-Mart, dem Kreemerchesbuttek vu Springfield.
Hien ass aus Indien op Springfield immigréiert.
Zu Lëtzebuerg léint de Raoul Albonetti dem Apu seng Stëmm.

### Krusty de Klon
Den Herschel Shmoikel Pinchas Yerucham Krustofsky, besser bekannt als Krusty de Clown, ass de Moderater vum Bart a Lisa hirer Liblingssendung.
Hien ass bekannt fir säin zyneschen Humor an dofir, datt hien e Ketteraacher ass, deen duerch de Showbusiness depressiv ginn ass.
Op Lëtzebuergesch gëtt de Krusty vum Simon Laroche geschwat.

### Nelson Muntz
Den Nelson Muntz ass e Schüler vun der Springfield Elementary School an een dee gär seng Matschüler zerklappt. Bekannt ass den Nelson wéinst sengem "Ha ha", seng Aart a Weis fir auszedrécke wann et him schlaudeet.

Seng lëtzebuergesch Stëmm kritt e vum Chris Weber.

## Um Spaweck
Metro

E **Metro** ass een ëffentlecht Verkéiersmëttel, dat haaptsächlech ënnerierdesch verkéiert.

## Geschicht

Den Ufank vum Metro geet op déi zweet Hallschent vum 19. Joerhonnert zeréck. Zu London gouf den éischte Metro gebaut. Well deen allerdéngs mat Damplokomotive gelaf ass, wat an Tunnellen net praktesch ass, war et laang deen Eenzegen. Déi nächst Metroen sinn dunn eréischt 1895 zu Chicago, 1896 zu Budapest a Glasgow opgaangen an 1900 zu Paräis.

Eréischt mat der Aféierung vun Elektrolokomotive gouf de Metro populär. De 4. November 1890 ass zu London den éischten elektresch ugedriwwene Metro gefuer.

Wärend knapps engem Joerhonnert huet de Metro an Nordamerika an an Europa e richtege Boom duerchlieft, mä zanter dem Enn vum 20. Joerhonnert ginn net méi vill nei Metroslinnen an deenen Länner gebaut. Asien ass elo den neie Spëtzereider wat d'Konstruktioun vu Metroslinnen ugeet.

## Zuelen

2021 ware 15 vun den 20 längste Metrosnetzwzierker an Asien, dovun eleng 13 an der Volleksrepublik China.

An Europa sinn déi längst Netzwierker de Moskauer Metro (412&nbsp;km), de Londoner Metro (402&nbsp;km), de Metro vu Madrid (294&nbsp;km), de Paräisser Metro (220&nbsp;km), de Berliner Metro (148&nbsp;km) an den Istanbuler Metro (135&nbsp;km).

Weltwäit sinn d'Metroe mat de meeschte Passagéier zu Shanghai mat 2,8 Milliarde Passagéier (2020), zu Tokio mat 2,8 Milliarde Passagéier (2019), an zu Moskau mat 2,6 Milliarde Passagéier (2019).

Am Benelux ass de Rotterdamer Metro (101&nbsp;km) am längsten, obwuel den zweetgréissten, de Bréisseler Metro (40&nbsp;km), méi Passagéier transportéiert (165 Milliounen am Joer 2019).

## Kuckt och
* Berliner Metro
* Bréisseler Metro
* Metro vu Madrid
* Paräisser Metro

## Um Spaweck
Cristiano Ronaldo

De **Cristiano Ronaldo dos Santos Aveiro**, gebuer de 5. Februar 1985 zu Funchal op Madeira, ass ee portugisesche Foussballspiller op der Stiermer-Positioun.

Vun 2009 un huet hie fir de spuenesche Club Real Madrid gespillt an zanter 2023 spillt hie fir de saudesche Club Al Nasr FC. Donieft spillt de Ronaldo och nach fir déi portugisesch Nationalekipp. Zesumme mat z.&nbsp;B. dem Lionel Messi gëllt de Ronaldo als ee vun dee gréisste Foussballspiller vum 21. Joerhonnert.

## Um Spaweck
Homer Simpson

Den **Homer Jay Simpson** ass eng vun den Haaptfiguren an der Zeechentrickserie *[[The Simpsons]]*.

D'Figur stellt verschidde Stereotyppe vun der US-amerikanescher Aarbechterklass duer: Lidderegkeet, Iwwergewiicht, Intoleranz, Inkompetenz a Gedankelosegkeet. Hie gëtt als eng vun de beléiftsten humoristesche Figure vun der Géigewaart ugesinn.

Den Dan Castellaneta, deen d'Synchronstëmm schwätzt, krut fir seng Roll als Homer Simpson eng sëllege Präisser, dorënner och 3 Emmyen.
Muttergotteslidd

Eng ganz Rei vu **Muttergotteslidder** si rondrëm d'Muttergottesoktav zu Lëtzebuerg geschriwwen a komponéiert ginn, déi d'Suerge vun de Leit, d'Sichen no Trouscht bei der Tréischterin am Leed oder de Luef vun Maria wéi och d'Léift zum Lëtzebuerger Land ausdrécken.

Den Titel *Tréischterin am Leed* geet op d'Lauretanesch Litanei zeréck, e Luef- a Bittgesank aus dem 16. Joerhonnert.

## Bekannt Lëtzebuerger Muttergotteslidder

### ''Klagt in Leid''
Klagt in Leid das arme Herz, schwer bedrückt von Erdenschmerz: Flehn zu dir, Maria wir.
Mutter Jesu, des Geliebten, süsse Trösterin der Betrübten, bitte, bitte, bitte Gott für uns,
spende Heil, Maria, mild, deinem Volk am Gnadenbild, bitte, bitte, bitte Gott für uns,

Hier vor deinem Gnadenbild, unserm Schirm und starken Schild: Flehn zu dir, Maria, wir...

Gläubig kniet das ganze Land, durch der Väter Treu bekannt: Flehn zu dir, Maria, wir...

Jungfrau, Mutter, heut aufs neue schwören wir dir heilige Treu: Flehn zu dir, Maria wir...

Text: Joh. Langer - Musek: A. Pierre Barthel (Remich, 1890)

### ''O Mamm, léif Mamm''
O Mamm, léif Mamm do uewen,
ech hunn Dech eenzeg gär:
Däi Numm ass mir gegruewen
an d'Häerz bis an der Kär.

Ech sinn, sou wäit ech denken,
e Muttergotteskand;
Wie soll sech hier net schenken
am Lëtzebuerger Land?

O Gléck, Dech, Mamm, ze ierwen!
Ons Hand an Dénger Hand,
am Liewen wéi am Stierwen
gi mir an d'Heemechtsland!

Text: Charles Mullendorff († 1902) - Musek: A. Pierre Barthel († 1923)

### ''Wie unsere Väter flehten''
Wie unsere Väter flehten zu dir, o Trösterin,
mit gläubigem Herzen treten auch wir heut zu dir hin.
Wir knien leid beladen, wir flehen mit Herz und Hand:
Maria, voll der Gnaden, schirm uns und schirm das Land!

Du standest in alten Jahren ein Hort der heimat da:
auch uns bleib in gefahren mit deiner Hilfe nah.
Will Krieg und Sünde schaden, breit aus dein Lichtgewand:
Maria, voll der Gnaden, schirm uns und schirm das Land!

Dem Manne wie dem Kinde klingt süß dein Nam' und hehr,
er folgt mit Licht und Winde dem Wanderer übers Meer,
er ruft von dunklen Pfaden ihn hell zum Heimatstrand:
Maria, voll der Gnaden, schirm uns und schirm das Land!

Text: Nik Welter († 1951) - Musek: Jean-Pierre Beicht († 1925)

Aner bekannt Lidder sinn:
* *Léif Mamm* (Text: Wëllem Weis († 1964) - Musek: Joseph Biwer († 1938)) an
* *Ech hu mäi Leed bei dech gedron* (Text: Wëllem Weis († 1964) - Musek: Victor Goldschmitt).
Patriotismus

Als **Patriotismus** gëtt eng emotional Verbonnenheet mat der eegener Natioun an eng besonnesch Léift zum Land bezeechent. Dës Verbonnenheet gëtt och als Nationalgefill bezeechent a ka sech ganz verschidden ausdrécken: politesch, reliéis, kulturell, historesch oder ethnesch.

## Um Spaweck
Akiba Rubinstein

Den **Akiba Kiwelowicz Rubinstein**, gebuer den  zu Stawiski bei Łomża, a gestuerwen de 15. Mäerz 1961 zu Antwerpen, war e bedeitende polnesche Schachspiller. Hien huet an den 1910er an 1920er Joren zu deene weltwäit stäerkste Spiller gehéiert. De Rubinstein huet als Endspill-Spezialist gegollt an huet villen Erëffnungsvariante vum Schach säin Numm ginn.

## Um Spaweck
Fada's Family

D**'Fada's Family** ass déi éischt Lëtzebuerger Travestie- a Komediegrupp.

## Geschicht
D'Fada's Family ass 1978 bei der Fusioun vun de Gruppen "Les Fada's" a "La Glass Family" entstanen. An der Grupp waren deemools de Jean-Marie, de Roby, de Gusty an de Marcel.

Nom Depart vum Jean-Marie am Joer 2021, ass kee vun de Grënnungsmembere méi an der Grupp.

* Mike Schmitz (Responsabel zënter 1998)
* Claude Grethen
* Thierry Raach
* Josy Sarbu
* Sam Gouber
* Cedric Mossong
* Gabriel Fersino 

## Fréier Besetzung
* Jean-Marie Gonner
* Roby Gillen †
* Gusty Dauphin †
* Marcel Dichter 
* Dominique Vitali
* Laurent Muller
* Kevin Theisen
* Alain Zerar
* Billy Graffe
Travestie

Déi schauspilleresch **Travestie** bezeechent d'Duerstellen vun enger Roll vu Persoune vum anere Geschlecht. Et handelt sech heibäi ëm eng duerstellend Konscht.

Eng vun den Travestierollen ass déi sougenannt Boxeroll.
## An der Antiquitéit
Am anticke Griicheland goufen all Theaterrollen vu Männer gespillt. Un de verschiddene Maske konnt een d'Geschlecht vun de Personnagen erkennen.

Am réimeschen Theater duerften och Frae matspillen, allerdéngs hu se zu enger immens niddereger sozialer Schicht gehéiert, a goufe mat Prostituéierte gläichgestallt. 
Mä och de Schauspiller ass et deemools net besser ergaangen, se goufe mat onéierenhaft entloossenen Zaldoten, Déif a Bedréier gläichgestallt. Aner Schauspiller goufen awer grouss geéiert. 
## Am Mëttelalter
Déi fréi chrëschtlech Auteuren hunn an de Schauspiller eng Gefor gesinn, sou zum Beispill den Johannes Chrysostomos (349-407), dee géint Miminnen gaangen ass: Se wieren eng Gefor fir dat braavt chrëschtlecht Liewen. Mä och soss stoungen d'Chrëschten dem Theater éischter skeptesch géintiwwer. Den Theater huet sech bis an de Mëttelalter eran op Passiounsspiller beschränkt.
Ronde van Overijssel

D**'Ronde van Overijssel** ass eng Vëloscourse vun engem Dag, déi an der hollännescher Provënz Overijssel gefuer gëtt.

Zanter 2005 gehéiert dës Course zu UCI Europe Tour an ass zanterhier an der Klass 1.2 agestuuft.

## D'Gewënner

## Um Spaweck
* Websäit vun der Ronde van Overijssel
Bréisseler Tram

De Bréisseler Tram besteet zanter 1869 a gëtt zanter 1894 elektresch bedriwwen. De Reseau ass zimmlech dicht an huet 20 Linnen.

D'Exploitatioun gëtt vun der STIB gemaach.

## Linnen
Et gëtt aktuell follgend Linnen:
Linn 3 - Linn 4 - Linn 7 - Linn 8 - Linn 9 - Linn 19 - Linn 25 - Linn 31 - Linn 32 - Linn 33 - Linn 34 - Linn 39 - Linn 44 - Linn 51 - Linn 55 - Linn 81 - Linn 82 - Linn 83 - Linn 92 - Linn 93 - Linn 97

## Material
D'STIB benotzt 6 verschidden Tramsmodeller:

### [[PCC Tram|PCC]] 7000/7100
D'PCC 7000/7100 sinn déi eelst Trammen déi um Reseau lafen. Si hunn nëmmen ee Führerposten an déi 4 Diere sinn op enger Säit, wat hiert Benotzen zimmlech aschränkt. Déi éischt goufen 1951 geliwwert a bis 1971 hat d'STIB een Total vun 172 Maschinne bestallt. An der Tëschenzäit sinn der nëmmen nach ronn 20 op der Streck vun de Linnen 39 a 44 am Asaz.

### PCC 7700/7800
D'PCC 7700/7800 sinn 21,16 m laang an 1972 goufen 30 Stéck geliwwert. Et war eng grouss Erweiderung fir d'STIB well se Dieren op den 2 Säiten hunn, an eng Chauffersplaz op all Kapp. An der Tëschzäit huet d'STIB 127 Unitéite vun deem Modell.

### PCC 7900
D'PCC 7900 sinn déi verlängert Versioun vun de PCC 7700/7800 mat enger Längt vu 27,86 m. Tëscht 1977 an 1978 goufen 61 Stéck geliwwert.

### [[T 2000]]
D'T 2000 stellen eng grouss Verbesserung duer. Et sinn déi éischt Trammen zu Bréissel déi et erlaben op Quaihéicht eranzeklammen, wat och den Accès fir Rullstill erméiglecht. Tëscht 1993 an 1995 goufen 51 Stéck geliwwert.

### [[T 3000]] an [[T 4000]]
Et sinn déi neist Trammen am Bréisseler Reseau. D'T 3000 hunn eng Längt vun 32 m an d'T 4000 hunn eng Längt vun 43 m. Dës modern Tramme solle virun allem dem méi héije Verkéiersopkomme gerecht ginn an zugläich déi al PCC lues a lues ersetzen.

## Kuckt och
* Bréisseler Metro
* Bréisseler Premetro

## Um Spaweck

* Säit vun der Bréisseler Verkéiersgesellschaft
Erlieft a Verzielt

***Erlieft a Verzielt*** war eng Emissioun um radio 100,7, déi vum Carlo Link kreéiert gouf a vun 2003 bis 2014 eemol am Mount diffuséiert gouf.

An der Emissioun koume Persounen aus dem ëffentleche Liewen zu Wuert, déi meeschtens schonn an der Pensioun waren, an dat aus verschiddene Beräicher, wéi ë.&nbsp;a., fréier Politiker, Industrieller, Sportler oder och soss Zäitzeien. Si hunn zeréckgekuckt, an iwwer hir Kandheet an Elterenhaus, Schoulzäit a Studien, Beruff, Pensioun, Hobbyen asw... erzielt.

## Invitéen (chronologesch)
Marcel Lamboray, Père François Schumacher (O.S.B.), Pierre Drauth, Anne Labonté-Schwartz, Norbert Thill, Roger a Gisèle Quaino, Léon Devaquet (*[[Spéngelskrich]]*), Paul Bervard (*Aloyse Anen an d'Ufänk vum Radio zu Lëtzebuerg*), Guy de Muyser, Germain Frantz, Adolphe Betzen, Pierre Eicher, Nic Henrotte (*[[Ardennenoffensiv]]*), Sylvie Hülsemann, Lull Gillen, Mésy Faber, Ernest Michels, Marcel Mart, Abbé Georges Vuillermoz, Jemp Bertrand, Annette Schwall-Lacroix, Josy Hamer, François Schaack, Norbert Konter, osy Welter, Louis Pilot, Jhäng Kirchen, Léon Bollendorff, Jean Hamilius, Néckel Koob, Edmond Israel (Juli 07), Marcel Schlechter, Fernand Braun, Marguerite Biermann, Jacques F. Poos, Jean Dupong, Paul Leesch (Okt.07), Jos Weirich, Nelly Moia (Dez.07), Georges Als, Julie Müller-Barthélémy (*Ëmsiidlung an Exilland-Lëtzebuerg fir d'Judden*), Johnny Horne, Abbé André Heiderscheid, Josy an Yvonne Stoffel-Wagner, Jean Pütz, Mady Schaffner, Aloyse Raths, Dr Joseph Mersch, Ernest Muhlen, Julot Faber, René Federspiel, Nic. Eickmann, Fernand Franck (Mee.09), Yolande Kieffer (Juni.09), Hubertus von Morr (Okt.09), Camille Montaigu (Nov.09), Kina Fayot-Van den Bulcke (Dez.09), Cécile Wirth (*[[ATD Quart Monde Luxembourg]]*) (Jan.10), Frantz Charles Muller (Feb.10), Colette Flesch (Mäerz.10), Pierre Berchem (Abr.10), Jean Heisbourg (*Adolphe Franck a China*) (Mee.10), Arthur Unger (Jun.10), Jean Spautz (Sept.10), Robert Kremer (Okt.10), Tony Tintinger (Nov.10), Rainer Holbe (Dez.10), Jean-Pierre Wilwerding (Jan.11), Pierre Seck (Feb.11), Jos Helbach (Mäerz.11), Pe'l Schlechter (Abr.11), AFO-Film (Mee.11), Anne-Marie Linckels-Volmer (Jun.11), Marcel Raths (Juli.11), Mathias Schiltz (Okt.11), Benny Berg (Nov.11), Jules Hoffmann (Dez.11), Guy Lenz (Jan.12), Charles-Ferdinand Nothomb (Feb.12), Guy Linster (Mäerz.12), Guy Hansen (Abr.12), Vic Fischbach (Mee.12), Norbert Haupert (Jun.12), Mario Dicato (Okt.12), Pierre Schumacher (Nov.12), Camille Studer / M. Eischen / G. Arendt (*[[La Provençale]]*) (Dez.12), Jean-Claude Biver (Jan.13), Dr. Charles Pull & Marie-Claire Pull-Erpelding (Feb.13), Paul Meyers (Mäerz.13), Jaga Antony (Abr.13), René Steichen (Mee.13), Léon Zeches (Juni.13), Marcel Glesener (Nov.13), Guy Rewenig (Dez.13), Raymond Biren (Jan.14), Bitzi Konter (Feb.14), Foos Berchem (Mäerz.14), Claude Wehenkel (Abr.14), Paul Kayser, Architekt (Mee.14), Adrien Meisch (Juni.14), Henri Ahlborn (Juli.14)
Rubinstein

**Rubinstein** ass de Familljennumm vun ë.&nbsp;a. dëse Persounen:
* Akiba Rubinstein (1882-1961), polnesche Schachspiller
* Arthur Rubinstein (1887-1982), polnesche Pianist
Arthur Rubinstein

Den **Arthur Rubinstein**, KBE, gebuer den 28. Januar 1887 zu Łódź, a gestuerwen den 20. Dezember 1982 zu Genf, war e weltbekannte polnesche Pianist.

## Um Spaweck
Lewon Aronjan

De **Lewon Aronjan**, och *Levon Aronjan*, englesch Transkriptioun a FIDE-Bezeechnung *Levon Aronian*, op Armeenesch Լևոն Արոնյան, gebuer de 6. Oktober 1982 zu Eriwan, ass en armeenesche Schachspiller.

Seng aktuell Elo-Zuel läit bei 2773  a seng maximal erreechte bei 2830; domat ass hien dee stäerksten armeenesche Schachspiller an ass op Plaz 7 vun der Weltranglëscht .

Hie war mat der australescher Schachspillerin Arianne Caoili vun 2017 bis zu hirem Doud dem 30. Mäerz 2020 bestuet.

## Um Spaweck

* Interview bei ChessCafe, 2005 (PDF, englesch)
Moyenne

Eng **Moyenne** trëtt an der Mathematik a besonnesch an der Statistik an inhaltlech ënnerschiddleche Kontexter op. An der Statistik ass d'Moyenne ee sougenannte Positiounsparameter (Iwwerbegrëff Parameter), also e Liaisounsparameter vun enger Verdeelung, enger Stéchprouf oder engem Grondtotal. Zil vun de Liaisounsparameteren ass et, déi wichteg Informatioun an enger längerer Rei vun z.&nbsp;B. Miessdaten a wéinegen Daten ze konzentréieren.

Allgemeng gëllt, datt jiddwer Moyenne als Basis een Algorithmus huet, mat deem een aus zwou Zuelen eng weider berechne kann, déi tëscht de béide benotzten Zuele läit.

## Literatur
* F. Ferschl: *Deskriptive Statistik*. 3. Auflage. Physica-Verlag Würzburg, ISBN 3-7908-0336-7.
* P. S. Bullen: *Handbook of Means and Their Inequalities*, Kluwer Acad. Pub. 2003, ISBN 1-402-01522-4. (umfassende Diskussion von Mittelwerten und der mit ihnen verbundenen Ungleichungen)
* G. H. Hardy, J. E. Littlewood, G. Polya: *Inequalities*, Cambridge Univ. Press 1964.
* E. Beckenbach, R. Bellman: *Inequalities*, Springer, Berlin 1961.

## Um Spaweck
*  Averaging op Scholarpedia
*  "Geometresch Moyenne" vun zwéi Wäerter an am Verglach dozou "Arithmeetesch Moyenne"
Rol Steimes

De **Rol Steimes**, gebuer de 26. Juli 1968 zu Diddeleng, ass e lëtzebuergesche Moler. Hie wunnt zu Diddeleng, wou hien och säin Atelier huet.

## Perséinlech Ausstellungen (Auswiel)

* H2O, Differdange
* Théâtre Municipal, Esch-sur-Alzette
* Parlement Europeen, Strasbourg (F)
* Galerie Armand Gaasch, Dudelange
* Maison du Grand-Duché de Luxembourg,Bruxelles (B)
* Galerie Maggy Stein, Château de Bettembourg
* Galerie A Spiren, Strassen
* MGDL, Berlin (D)
* Galerie Schlassgart/Pavillon du Centenaire, Esch-sur-Alzette

## Gruppenausstellungen (Auswiel)

* Salons intenationaux: Thionville, Nancy, Vittel, Audun le Tiche, Sorèze, Revin Losheim, Prüm, Paris, Cattenom, Musée Pierre Noël Salon du G.A.V. St Dié (F)
* Galerie Thuillier, Paris (F)
* Château de Bourglinster, « Références » L.A.C.
* Chapelle du Rham « Määäh » L.A.C. Luxembourg
* Bezugspunkte übergrenzend art2007+

* Richterakademie Trier
* Galerie du Théâtre Municipal D'Esch

* Chateau de Bourglinster, Les aspects de la Sexualité vu par des Artistes L.A.C.

## Präisser

* 2004 Künstler der Region 3ème prix du jury
* 2007 Prix de l'Abbaye, Sorèze
* 2009 Prix du Conseil Général de la Moselle, Biennale de Cattenom

## Publikatiounen

* Revue, Portrait d'Artiste “Der Schattenmaler”
* Livre d'Art “Références” LAC
* Livre d'Art « Les aspects de la sexualité vu par des artistes » LAC
* Catalogues: EVBK Prüm, GAV St Dié, Sodal Nancy,

## Um Spaweck
*Portrait vum Rol Steimes op tempera.lu
*Säit mat Wierker an Ausstellungen
David Schramm

Den **David Norman Schramm**, gebuer de 25. Oktober 1945 zu St. Louis, Missouri, a gestuerwen den 19. Dezember 1997 bei Denver am Colorado bei engem Fligerofstuerz, war en US-amerikaneschen Astrophysiker.

De Schramm huet am California Institute of Technology studéiert, wou hie 1971 promovéiert huet. Hien huet sech mat der Urknalltheorie beschäftegt, wou hie féierenden Expert an den 1970er an 1980er Jore gouf. Als ee vun deenen éischten huet hie sech och fir d'Beuechtung vun der donkeler Matière agesat.

Am Joer 1974 krut de Schramm de Robert J. Trumpler-Präis vun der Astronomical Society of the Pacific. 1978 krut hie vun der Astronomische Gesellschaft vun den USA den Helen-B.-Warner-Präis an 1993 huet hie vun der American Physical Society de Julius-Edgar-Lilienfeld-Präis kritt.

Bis zu sengem Doud war de Schramm Professer fir Physik op der Universitéit Chicago.
Erik Akkersdijk

Den **Erik Akkersdijk**, gebuer de 7. Oktober 1989 zu Enschede, ass en hollännesche Champion am Rubik's Cube.

Hien huet zur Zäit verschidde Weltrekorder: am 2x2x2 (am Eenzel), 3x3x3 (am Eenzel), 4x4x4 (am Eenzel an am Duerchschnëtt), 5x5x5 (am Eenzel) an am Megaminx (am Duerchschnëtt). Hien ass och europäesche Champion am 4x4x4, 5x5x5, Megaminx an am Léise vum Rubik's Cube mat de Féiss. 2008 gouf hien zu Bilbao, am spuenesche Baskeland europäesche Vizechampion am Rubik's Cube

## Um Spaweck
* Dem Erik Akkersdijk seng Homepage
* Aktuell Weltrekorder
* Dem Erik Akkersdijk säi Rubik's Cube Welt Rekord Video
Kevelaer

**Kevelaer** („Kewelaar“ ausgeschwat) läit am Nordweste vun Nordrhein-Westfalen a gehéiert zum Regierungsbezierk Düsseldorf. Kevelaer ass besonnesch bekannt als eng vun de wichtegste Marienpilgerplazen an Däitschland.

D'Gnodebild vu Kevelaer ass e Kofferstéch mat der Tréischterin vu Lëtzebuerg, déi zu Kevelaer zanter 1642 veréiert gëtt. Wärend der Muttergottesoktav 2016 hu Pilger aus Kevelaer eng gëlle Plackett geschenkt fir déi déif Verbonnenheet tëschent Kevelaer a Lëtzebuerg auszedrécken.

Wéinst der Verbonnenheet tëscht deenen zwou Stied, huet d'Stater Gemeng eng Strooss no der däitscher Stad genannt: d'Rue de Kevelaer um Weimeschhaff.

## Um Spaweck

* Websäit vun der Stad Kevelaer
* Websäit vun der Kathoulescher Kierchegemeng St. Marien Kevelaer
* Websäit vun der Mariebasilika
PISA

D'Ofkierzung **PISA** steet fir:
* d'PISA-Studie vun der OECD
* *Protein Interfaces, Surfaces and Assemblies*, eng Datebank vum European Bioinformatics Institut

**Kuckt och:**
* Pisa
Jacob Zuma

De **Jacob Gedleyihlekisa Zuma**, gebuer den 12. Abrëll 1942 a Zululand (haut Deel vu KwaZulu-Natal), ass e südafrikanesche Politiker a fréieren Anti-Apartheids-Aktivist. Hie war vum 9. Mee 2009 bis de 14. Februar 2018 President vu Südafrika.

Den Zuma war vum18. Dezember 2007 bis de 17. Dezember 2017 och President vum African National Congress (ANC), der gréisster Partei a Regierungspartei, a war Vizepresident vu Südafrika vun 1999 bis 2005. Hien ass op Liewenszäite Member vun der Kommunistescher Partei vu Südafrika.

Ier e Staatspresident gouf, war den Zuma viru Geriicht wéinst Vergewaltegung (2005), Korruptioun a Bedruch ugeklot ginn. Hie gouf awer fräigesprach, resp. d'Kloe goufe fale gelooss.

No de Presidentewalen 2014 gouf hien de 24. Mee fir eng zweet Amtszäit vereedegt. Wéinst senge Korruptiounsaffäre gouf e vum ANC am Februar 2018 opgefuerdert zeréckzetrieden, wat en de 14. Februar och gemaach huet.

## Um Spaweck
Allerhellegenhéichwaasser 1570

D**'Allerhellegenhéichwaasser** war eng Iwwerschwemmung déi den 1. November 1570 an der Belsch, an Holland an an Däitschland war.

Déi ganz Küst vu Flandern iwwer Groningen bis an Nord-West-Däitschland gouf iwwerschwemmt. Fënnef Sechstel vun Holland stoungen ënner Waasser, an et gouf ongeféier 20.000 Doudeger.

Am Alten Land, zu Stillhorn, Moorwerder an an de Vier- a Marschlande sinn d'Däicher gebrach, an zu Hamburg gouf d'Ellerntorbréck zerstéiert.

Um Nordwesteck vum Schifen Tuerm vu Suurhusen ass e Steen agemauert deen den Héichwaasserpeegel vun deemools mat 4,40&nbsp;m iwwer dem Mieresniveau ugëtt.

## Um Spaweck
* [d'Allerhellegenhéichwaasser op der Säit vun Deltawerken](https://web.archive.org/web/20090415144206/http://www.deltawerken.com/Allerheiligenflut-(1570)/566.html)
Wulpen

## 
* **[[Wulpen (Belsch)|Wulpen]]**, eng Sektioun vun der Gemeng Coxyde.

## 
* **[[Wulpen (Insel)|Wulpen]]**, eng fréier Insel an der Provënz Zeeland.
* **[[Wulpen (Zeeland)|Wulpen]]**, d'Haaptuertschaft vun där Insel, déi mat der Insel verschwonnen ass.
Harvard Universitéit

D**'Harvard Universitéit** (kuerz *Harvard*) ass eng privat Universitéit zu Cambridge, am Massachusetts am Groussraum Boston op der Ostküst vun den USA. D'Héichschoul gouf am Joer 1636 vun der *Massachusetts Bay Colony* gegrënnt an ass domat déi eelst Universitéit an de Vereenegte Staaten. D'Ëmbenennung ass am Joer 1639 geschitt, als Unerkennung vun der Ierfschaft vum John Harvard.

D'Harvard Universitéit gehéiert zu der „Ivy League“, enger Sportliga vu privaten Universitéiten am Nordoste vun de Vereenegte Staaten. Weiderhin ass si Grënnungsmember vun der Association of American Universities, déi zanter 1900 de Verband vu fuerschungsintensiven nordamerikaneschen Universitéiten ass.

## Perséinleichkeeten
Berüümt Perséinleichkeeten, déi do geléiert hunn, waren:

* John Adams, 2. President vun den USA
* John Quincy Adams, 6. President vun den USA
* Gregory Bateson, Kybernetiker, Anthropologe, Ethnologe a Philosoph
* Reinhold Brinkmann, Musekwëssenschaftler
* Harold Brodkey, Schrëftsteller
* George Walker Bush, 43. President vun den USA
* T. S. Eliot, Lyriker
* Ralph Waldo Emerson, Philosoph
* Robert Frost, Dichter a Pulitzer-Präisdréier
* Leslie Silbert, Schrëftstellerin
* Bill Gates, Grënner vu Microsoft
* Al Gore, 45. Vizepresident vun den USA a Friddensnobelpräisdréier
* Rutherford B. Hayes, 19. President vun den USA
* William James, Psycholog a Philosoph
* Tommy Lee Jones, Filmstar
* Hans Kelsen, Jurist
* John F. Kennedy. 35. President vun den USA
* Denton Lotz (gebuer 1939), baptisteschen Theolog 
* James Russell Lowell, Lyriker
* Herbert Marcuse, Soziolog a Philosoph
* Cotton Mather, Theolog
* Increase Mather, Theolog
* Robert Metcalfe, Erfinder vum Ethernet
* Ernst Mayr, däitsch-amerikaneschen Evolutiounsbiolog
* Tom Morello, Gittarist
* Barack Obama, 44. President vun den USA
* Michelle Obama, Fra vum 44. President vun den USA Barack Obama
* Charles S. Peirce, Mathematiker a Philosoph
* Natalie Portman, Filmstar
* Tom Rapoport, Biochemiker
* Franklin D. Roosevelt 32. President vun den USA
* Theodore Roosevelt, 26. President vun den USA
* Wallace Stevens, Lyriker an Essayist
* Rolf Singer, Mykolog
* Henry David Thoreau, Schrëftsteller a Philosoph
* Mark Zuckerberg, Internet-Enterpreneur

## Literatur (Auswiel)
* John T. Bethell: *Harvard Observed. An Illustrated History of the University in the Twentieth Century.* Harvard University Press, Cambridge Massachusetts 1998, ISBN 0-674-37733-8
* Andrew Schlesinger: *Veritas. Harvard College and the American experience*. Dee, Chicago 2005, ISBN 1-56663-636-1
* John Trumpbour (Hrsg.): *How Harvard Rules. Reason in the service of empire.* South End Press, Boston 1989, ISBN 0-89608-284-9

## Um Spaweck

*  Websäit vun der Harvard University
*  Websäit vun der Harvard Alumni
Georges Goedert

De **Georges Goedert**, gebuer den 1. September 1936 an der Stad Lëtzebuerg, ass e lëtzebuergeschen Auteur vun Essayen a Chroniken iwwer philosophesch, literaresch a reliéis Theemen. Hie schreift haaptsächlech op Franséisch, zum Deel och op Däitsch.

## Liewen
No senger Première am Joer 1955 am Stater Kolléisch, huet de Georges Goedert Philosophie, Alphilologie a Germanistik op de Cours supérieurs zu Lëtzebuerg an duerno op der Sorbonne an zu München studéiert.

Vun 1961 bis zu senger Pensioun war hie Professer am Kolléisch. 1974 huet hien op der Universitéit zu Nanzeg en Doktorat iwwer den Nietzsche ofgeschloss. Vun 1963 un bis zu senger Pensioun huet hie Philosophie um Institut pédagogique enseignéiert, vun 1968 un och um Centre universitaire zu Lëtzebuerg, an, als Gaaschtprofesser, op den Universitéiten zu Metz a Salzburg.

Vun 1953 un huet hien Artikelen an *[[Ons Équipe]]*, an Theater- a Musekskritiken am *[[d'Lëtzebuerger Land|Lëtzebuerger Land]]* geschriwwen. 1961 gouf hie reegelméissege Mataarbechter am *[[Luxemburger Wort]]*, mat philosopheschen, literareschen a kulturellen Artikelen, déi ënner de Rubricken *Carnets* (vun 1962 un) a *Parallèles* (vun 1978 un) eraus koumen.

Zanter 1995 ass de Georges Goedert President vum Redaktiounscomité vun *[[nos cahiers]]*.

De Georges Goedert versteet sech als kathouleschen Intellektuellen, dee mat sengen Texter déi chrëschtlech Wäerter an der Gesellschaft vertrëtt.

## Publikatiounen (Auswiel)
* *Henri Bergson et l'éloge de l'effort*; in *Hommage à l'Athénée*, Bd. IV vun de Festschrëfte *400 Joer Kolléisch*; Lëtzebuerg (Saint-Paul), 2003; Ss. 97-102. 
* *Nietzsche und die Kultur - ein Beitrag zu Europa?* ; 2002, ISBN 978-3487116907
* *Nietzsche der Überwinder Schopenhauers und des Mitleids* ; 1988, ISBN 978-9051830354
* *Parallèles - Chroniques 1978-1984* ; Lëtzebuerg (Sankt-Paulus), 1988.
* *Albert Camus et la question du bonheur* ; Lëtzebuerg (edi-centre/Krippler-Müller), 1969; 120 Säiten.

## Literatur
* Hausemer, Hubert, 2020. *Les valeurs chrétiennes en débat. Georges Goedert aux prises avec Nietzsche et Schopenhauer.* Die Warte 43|2643 vum 5. Mäerz 2020, S. 4-5.
* Wilhelm, Frank, 2007. *Goedert, Georges*. S. 208 in:
Endspill (Schach)

Als **Endspill** bezeechent een am Schach d'Endphas vun enger Partie, wann nëmmen nach wéineg Figurenaarten um Briet sinn.

## Klassifikatioun
D'Endspiller ginn no de Figurenaarten (ausser deenen zwéi Kinneken), déi nach um Briet sinn, klassifizéiert:
* Elementar Mattféierungen: belibeg Figure géint en eenzele Kinnek,
* Bauerenendspill: nëmme Baueren,
* Dammenendspill: Damme mat oder ouni Bauer(en),
* Tuermendspill: Tierm mat oder ouni Bauer(en),
* Leeferendspill: Leefer mat oder ouni Bauer(en),
* Spréngerendspill: Sprénger mat oder ouni Bauer(en),
* Liichtfigurenendspill: Leefer an/oder Sprénger mat oder ouni Bauer(en),
* Schwéierfigurenendspill: Dammen an/oder Tierm mat oder ouni Bauer(en),
* Endspill mat Schwéier- a Liichtfiguren: Dammen an/oder Tierm mat Leefer an/oder Sprénger a mat oder ouni Bauer(en).

## Literatur
* Glenn Flear: *Practical Endgame Play - Beyond the Basics*. Everyman Chess, 2007, ISBN 978-1857445558
* Efstratios Grivas: *Practical Endgame Play - Mastering the Basics*. Everyman Chess, 2008, ISBN 978-1857445565
* Jeremy Silman: *Silman's Complete Endgame Course*. Siles Press, 2007, ISBN 978-1890085100

## Kuckt och
* Erëffnung
* Mëttelspill
Dmitri Olegowitsch Jakowenko

Den **Dmitri Olegowitsch Jakowenko**, op Russesch Дмитрий Олегович Яковенко, gebuer den 28. Juni 1983 zu Nischnewartowsk, ass e russesche Schachgroussmeeschter.

Seng aktuell Elo-Zuel läit bei 2730  a seng maximal erreechte bei 2760; domat ass hien op Plaz 19 vun der Weltranglëscht .

## Um Spaweck
Fläschefënster

D**'Fläschefënster** war eng Zort Fënster, déi am Éischte Weltkrich erfonnt gouf. D'Erfindung gëtt engem Offizéier dem Colonel Lichtenberger zougeschriwwen.

Well normal Fënstere bei de Bombardementer duerch den Drock vun den Explosiounen ëmmer futti gefuer sinn, gouf no enger Léisung gesicht, fir et méi oder manner hell an de Raim ze behalen, an ouni dat no all Explosioun flaacht Glas, dat souwisou, sou rar wéi Wäiss Mais war, huet missen erbäigeschaaft ginn.

Eng Fläschefënster war eng primitiv Holzkonstruktioun, déi aus enger véiereckeger Rumm bestanen huet an an der Mëtt de queesche Wee duerch eng Rei Late gedeelt war. Sou war et méiglech fir dodran zwou Reie vu fënnef bis siwe Fläsche festzemaachen. D'Tëscheraim goufe mat Gips opgefëllt.
Henri Debehogne

Den **Henri Debehogne**, gebuer den 30. Dezember 1928 zu Maillen (haut en Uertsdeel vun Assesse), a gestuerwen de 6. Dezember 2007 zu Uccle, war e belschen Astronom.

Den Debehogne huet op der Universiéit vun Namur studéiert an um Observatoire royal de Belgique zu Uccle geschafft. Hien ass um Gebitt vun der Astrometrie vu Koméiten an Asteroide spezialiséiert.

Hien huet méi wéi 700 Asteroiden entdeckt, dorënner och d'Trojaner (6090) 1989 DJ an (65210) Stichius (dee leschten zesumme mam Eric Walter Elst). Nom Debehogne gouf den Asteroid (2359) Debehogne genannt.

## Kuckt och

## Um Spaweck
* Publikatioun vum H. Debehogne am Astrophysics Data System
*  Asteroid (2359) Debehogne
Louis Sternberg

De **Louis Sternberg**, gebuer den 8. Abrëll 1880 zu Militsch (deemools a Preisen, haut a Polen), a gestuerwen den 11. Dezember 1948 zu Lëtzebuerg, war e Geschäftsmann zu Lëtzebuerg.

Hie war de Grënner vu de *Grands Magasins Sternberg* a vu Januar bis Oktober 1941 President vum jiddesche Consistoire zu Lëtzebuerg.
René Steichen (Politiker)

De **René Steichen**, gebuer de 27. November 1942, ass e lëtzebuergeschen Affekot, Politiker a Manager.

Hien ass Member vun der CSV a war tëscht 1974 an 1984 Buergermeeschter vun Dikrech.

1979 war hien Deputéierten an der Chamber a gouf 1984 an der Regierung Santer-Poos I Staatssekretär fir Landwirtschaft a Wäibau. 1989 gouf en, an der Regierung Santer-Poos II, Minister fir Landwirtschaft, Wäibau a Ländlech Entwécklung an Delegéierte Minister fir Kultur a Fuerschung.

Den 9. Dezember 1992 gouf en a senge Funktiounen duerch d'Marie-Josée Jacobs ersat, wéi e lëtzebuergesche Kommissär an der Europäescher Kommissioun gouf, zoustänneg och do fir Landwirtschaft. Mä schonn 1995 huet e säi Poste missen opginn, well de Jacques Santer onerwaart zum Kommissiounspresident ernannt gouf a Lëtzebuerg just ee Kommissär "zegutt" huet.

De René Steichen war vun 1996 bis 2015 President vum Verwaltungsrot vun der SES. Hien ass President vum Verwaltungsrot vu Luxconnect an hie war Vizepresident vun der Dexia BIL a Member vun der CLT-UFA a vu Luxempart.

Hien ass President vun de *[[Veianen|Veiner]] Schloossfrënn.*

## Auszeechnungen

* 

## Kuckt och
* Lëscht vun de lëtzebuergesche Regierungsmemberen
* Lëtzebuergesch Membere vun der Europäescher Kommissioun
Lauschterbuch

E **Lauschterbuch** (oder **Audiobuch**) ass den Text vun engem Buch, deen, integral oder gekierzt, virgelies an opgeholl gouf, an op Tounsupporten (CDen, Audiodateie z.&nbsp;B. am MP3-Format, fréier och Audiokassetten) kommerzialiséiert gëtt.

Lauschterbicher gi meeschtens vu Schauspiller virgelies, geleeëntlech och vum Auteur selwer oder vu soss prominente Persounen.

Wann dës Verkafsform am Ufank virun allem als Nischemaart fir Leit geduecht war, déi Problemer mat der Vue haten, oder net (gutt) liese konnten (z.&nbsp;B. Kanner), sou huet se sech spéider zu engem eegestännege Verwäertungscreneau vu Bicher, sief et Belletristik oder Saachbuch, etabléiert.

Et fält op, datt an englesch- oder däitschsproochege Länner, Lauschterbicher méi populär si wéi a franséischsproochegen.

## Um Spaweck
Gare Zéisseng

De Projet vun enger **Gare zu [[Zéisseng]]** gouf am Mee 2009 virgestallt. Et huet sech dobäi ëm eng nei Gare an der Peripherie vun der Stad Lëtzebuerg gehandelt, duerch déi d'Eisebunnsstreck Péiteng - Lëtzebuerg an d'Streck Lëtzebuerg - Arel lafe sollten.

Domat wier et méiglech ginn, datt d'Zich op der Streck Bréissel-Lëtzebuerg-Stroossbuerg, déi vun 2015 bis 2016 ausgebaut gouf, riicht duerchfuere kéinten, ouni an der Stater Gare de Kapp ze wiesselen. Och den Uschloss un d'TGVsnetz a Frankräich wier domat verbessert ginn.

De Projet vun der Gare ass am Kader vum Konzept *Mobil 2020* entstanen. D'Pläng vum Gebai si vun der Architektentekipp *Paczowski et Fritsch Architectes*, déi en internationale Concours gewonnen haten.

4 Quaien an 9 Gleiser sollen an der Gare, 8 Meter iwwer dem Buedem, amenagéiert ginn. D'Entrée wier an enger gliesener Hal um Rez-de-chaussée gewiescht, duerch déi mat Lifter d'Quaien z'erreeche gewiescht wieren.

De Budget fir d'Baukäschte gouf 2009 op 150 Milliounen Euro chiffréiert.

An de Joren duerno goung ëmmer manner vum Projet rieds.

Am Juni 2023 goufe Pläng vun enger neier Hollerecher Gare virgestallt, déi de Projet vun der Gare Zéisseng zum Deel annuléieren oder ofléise soll.

## Um Spaweck
* "150 Millionen Euro für eine bessere Mobilität." wort.lu, 05.05.2009 16:05, aktualiséiert 05.05.2009 18:13.
* De Projet vun der Gare op newcom.lu
Institute of Space and Astronautical Science

D**'Institute of Space and Astronautical Science (ISAS)** ass e japanescht Institut fir Weltraumfuerschung, dat zanter 2003 Deel vun der japanescher Raumfaartagentur JAXA ass. Den Haaptsëtz ass um Sagamihara Campus, 40&nbsp;km westlech vun Tokyo. Weider Ariichtungen a Japan, déi och zu dësem Institut gehéieren, sinn den Uchinoura Space Center (USC), den Noshiro Testing Center (NTC), de Sanriku Balloon Center (SBC) an den Usuda Deep Space Center (UDSC).

D'ISAS huet sech aus Experimenter mat Héichtefuerschungsrakéiten an den 1950er Joren entwéckelt a gouf am Abrëll 1964 als Institut vun der Universitéit Tokyo gegrënnt. Zanter Abrëll 1981 gouf et als kollektiv Fuerschungsorganisatioun vu japaneschen Universitéite bedriwwen. Den 1. Oktober 2003 goung et zesumme mat der NASDA an der NAL an der neier Raumfaartagentur JAXA op. D'ISAS huet d'Rakéitestartplaz Kagoshima Space Center bedriwwen.

D'Stäerkt vun der ISAS ass déi enk Verbindung vun technescher Entwécklung um Gebitt vun der Rakéiten- a Satellittentechnologie mat wëssenschaftlecher Uwendung vun der Astronomie an der Erfuerschung vum Sonnesystem. D'ISAS huet wëssenschaftlech Satellitten a Raumsonden entwéckelt, wéi z.&nbsp;B. den ASCA.

## Kuckt och
Lëscht vun de Mu-Rakéitestarts

## Um Spaweck
*  Internetoptrëtt vun der ISAS
René Steichen (Regisseur)

De **René Steichen**, gebuer den 13. Mäerz 1935 zu Bartreng, a gestuerwen den 19. Dezember 1994 zu Stroossbuerg, war e lëtzebuergesche Regisseur a Realisateur vun Televisiounsemissiounen.

Hien huet bei Télé Luxembourg geschafft, an an den 1970er-1980er Jore bei RTL Productions zu Bartreng. Dat war deemools ee vun deene modernsten Televisiounsstudioen an Europa, wou scho fréi Computeren zum Asaz koumen, fir visuell Effekter oder syntheetesch Biller ze maachen, déi bei Jinglen a Videoclippen zum Asaz koumen.

Besonnesch als Pionéier vun de Videoclippen huet de René Steichen sech en Numm gemaach; Museker wéi Céline Dion, Michel Polnareff, INXS, Claude François, Serge Gainsbourg, Johnny Halliday, Jermaine Jackson sinn op Bartreng komm, fir hir Clippen opzehuelen. Seng Technik koum och zum Asaz an Dessins-animés-Serien, wéi *Ulysse 31*.

Dem grousse Public war de René Steichen an där Zäit duerch d'Emissioun *Super Juke Box* bekannt, déi vum André Torrent moderéiert gouf, a wou de Steichen riets am Bild souz, d'Schibere vum Mëschpult ze bedéngen, an heiansdo frëndlech an d'Kamera ze laachen.

Hien huet och (Ko-)Regie vun de véier Emissioune vum Grand Prix Eurovision de la Chanson gefouert, déi zu Lëtzebuerg organiséiert goufen.
Claes-Ingvar Lagerkvist

Den **Claes-Ingvar Oskar Lagerkvist**, gebuer de 17. November 1944, ass e schweedeschen Astronom a Professer fir Astronomie an der Universitéit Uppsala.

Hien huet dräi periodesch Koméiten entdeckt, de P/1996 R2 (Lagerkvist), den C/1996 R3 an de P/1997 T3 (Lagerkvist-Carsenty), an eng grouss Zuel vun Asteroiden ënner hinnen den Trojaner (37732) 1996 TY68. De Lagerqvist ass zanter 1999 Direkter vum Observatoire Kvistaberg.

## Kuckt och

## Um Spaweck
*  Webpresenz an der Fakultät fir Astronomie