open-index/open-wikipedia-markdown huggingface dataset:
Victor Feyder

De **Victor Feyder**, gebuer den 20. Abrëll 1855 zu Dikrech, a gestuerwen den 18. Mee 1918 zu Ettelbréck, war e lëtzebuergeschen Dokter.

1883 huet de V. Feyder sech als Dokter zu Ettelbréck niddergelooss.

Am Dezember 1884 ass de V. Feyder zesumme mat sengem Confrère Auguste Weber op Berlin gefuer, fir do un de Coursë vum Robert Koch iwwer d'Cholera deelzehuelen. 1885 hunn déi zwéin en detailléierte Rapport doriwwer virgeluecht, deen an der Dréckerei V. Bück erauskoum (cf. Publikatioun).

Zu Fenteng gouf eng Strooss no him genannt.

## Publikatioun
* Weber, A. & V. Feyder, 1885. *Bericht der HH. Dr. Weber und Dr. Feyder über ihre Sendung nach Berlin zu den Vorträgen von Hrn. Geheimrath Dr. Koch über die Cholera.* Luxemburg, V. Bück, 33 S.
Banco à Bangkok pour OSS 117

** Banco à Bangkok pour OSS 117 ** ass e franséisch-italieenesche Spionagefilm vum franséische Filmregisseur André Hunebelle aus dem Joer 1964.

## Ëm wat geet et am Film?
Den Hubert Bonisseur de La Bath, Agent OSS 117, muss engem verréckte Wëssenschaftler d'Handwierk leeën.
## Kuckt och
* 1957: *[[OSS 117 n'est pas mort]]* 
* 1963: *[[OSS 117 se déchaîne]]* 
* 1965: *[[Furia à Bahia pour OSS 117]]* 
* 1966: *[[Atout cœur à Tokyo pour OSS 117]]* 
* 1968: *[[Pas de roses pour OSS 117]]* 
* 1970: *[[OSS 117 prend des vacances]]* 
* 2006: *[[OSS 117: Le Caire, nid d'espions]]* 
* 2009: *[[OSS 117: Rio ne répond plus]]*

## Um Spaweck
Les souvenirs ne sont pas à vendre

**Les souvenirs ne sont pas à vendre** ass e franséische Film vum Robert Hennion aus dem Joer 1948.

## Ëm wat geet et am Film?
Erënnerunge vun engem Hotelier aus sengem Beruffsliewen.

## Um Spaweck
Joseph Faulbecker

De **Joseph Faulbecker**, gebuer de 6. Dezember 1826 an der Stad Lëtzebuerg, wou hien och spéider nach gewunnt huet, war Reviseur vun der Lëtzebuerger Chambre des comptes.

## De Botaniker a Coleopterolog
Vun 1870 u war de Jos Faulbecker "membre agrégé" vun der Section des sciences vum Institut grand-ducal. An dem Bulletin vun 1883 ass de Faulbecker nach op der Memberslëscht vun der Sektioun; am nächste Bulletin (1886) feelt säin Numm.

Hie war "membre effectif" vun der Société de botanique. 1870 hat hien am Comité de botanique d'Charge vum Conservateur. 1874 ass hien nach op der Memberslëscht, 1875 ass hien awer et méi dobäi.

De Faulbecker huet sech nieft der Botanik och mat Kiewerleke befaasst; seng Coleopteresammlung gouf 1894 vum J.P.J. Koltz an engem historesche Réckbléck iwwer d'Geschicht vun der Zoologie zu Lëtzebuerg ernimmt.

## De Beamte vun der Chambre des comptes

Wéi de Faulbecker den 13. Juli 1854 zu Lëtzebuerg (Stad) mat der Anna Antonia Dold bestuet ginn ass, war hie Beamten an der *Chambre des comptes*.

Den 30. Mee 1865 gouf de J. Faulbecker, dee bis elo "commis de 1re classe" war, Kontroller an der *Chambre des comptes*; den 2. August 1866 ass hien zum Reviseur avancéiert.
Chambre des comptes (Lëtzebuerg)

D**'Chambre des comptes** war en Organ, deem seng Missioun et war, d'Finanzgestioun vum Staat ze kontrolléieren.

Historesch gesinn ass d**Chambre des comptes'' etabléiert ginn duerch d'kinneklech-groussherzoglech Ordonnance iwwer d'Organisatioun vun de staatleche Verwaltunge vum 4. Januar 1840. Do huet et geheescht:<blockquote>''Une Chambre des Comptes est établie pour la surveillance et le contrôle des affaires de comptabilité et des caisses. Elle se compose d'un Président ou Directeur; d'un ou de deux Conseillers des Comptes; d'un Conseiller réviseur ou assesseur des Comptes, qui remplira en même tems, si Nous le trouvons à propos, les fonctions de secrétaire ; dans le cas contraire: d'un Secrétaire; d'un Réviseur; d'un ou de plusieurs Contrôleurs, d'un Clerc ou expéditionnaire.''</blockquote>

Den Artikel 109 vun der Constitutioun vum 9. Juli 1848 huet si op eng méi zolidd legal Basis gesat:
<blockquote>''Une Chambre des comptes est chargée de l'examen et de la liquidation des comptes de l'administration générale et de tous les comptables envers le trésor public.'' 
<br>''La loi règle son organisation, l'exercice de ses attributions et le mode de nomination de ses membres.''<br>''La Chambre des comptes veille à ce qu'aucun article des dépenses du budget ne soit dépassé.''<br>''Aucun transfert d'une section du budget à l'autre ne peut être effectué qu'en vertu d'une loi.''</blockquote>

An der Constitutioun vum 27. November 1856 an an där vum 17. Oktober 1868 gouf d**Chambre des comptes* am Artikel 105 behandelt.

D'Gesetz vum 9. Januar 1852 huet hir Organisatioun am Detail festgeluecht; am Artikel 1 war hir Zesummesetzung sou definéiert: ee President, zwéi Conseilleren, zwéi "conseillers honoraires", ee Reviseur an zwéi Kontrolleren. D'Gesetz vun 1852 ass komplettéiert ginn duerch d'Gesetz vum 27. Januar 1865 a vum 19. Februar 1931, modifiéiert a komplettéiert duerch d'Gesetz vum 27. Juli 1936 iwwer d'Comptabilitéit vum Staat an d'Gesetz vum 19. Juni 1965 iwwer Reorganisatioun vum Personalkader vun der Chambre des comptes.

Den 1. Januar 2000 gouf d*'Chambre des comptes* mat der *Cour des comptes'' ersat, déi mam Gesetz vum 8. Juni 1999 kreéiert gouf.
Dante Donzelli

Den **Dante Donzelli**, gebuer de 26. Oktober 1909 zu Cattolica op der Adriaküst an Italien, a gestuerwen zu Saint-Mihiel de 27. September 1999, war e Sculpteur a Moler vun italieenescher Ofstamung, deen haaptsächlech a Loutrengen gelieft a geschafft huet.

## Liewen
Den Dante Donzelli ass zu Esch-Uelzecht opgewuess, wouhi seng Famill 1912 aus Italien emigréiert war. Am Alter vun 11 Joer huet de klengen Dante scho sengem Papp Duilio Donzelli gehollef, u Skulpturen ze schaffen. 1924 gouf säi Papp wéinst sengem politeschen Aktivitéiten aus dem Land verwisen, an den Dante ass mat senger Famill op Lacroix-sur-Meuse a Frankräich geplënnert, spéider op Saint-Mihiel. Do huet hie sech de 17. Oktober 1936 bestuet. 
1940 ass hien zesumme mat sengem Papp an déi franséisch fräi Zon op Saint-Marcel-lès-Valence wunne gaangen, wou se bis 1945 bliwwe sinn a vill Wierker geschaf hunn.

Nom Zweete Weltkrich koum hien zeréck op Saint-Mihiel, wou hie bis an en héijen Alter Conservateur vun der Benediktinerbibliothéik war.

Zu Saint-Mihiel huet hie säin Atelier fir Skulptur a Molerei bis an d'1990er Jore bedriwwen an huet do 1963 eng Konschtmolereischoul gegrënnt, déi vun der Stad iwwerholl gouf.

Hie war de Grousspapp vun der franséischer Actrice a Regisseurin Valérie Donzelli.

## Wierker
Zu Esch-Uelzecht sinn en ettlech Skulpture vu sengem Papp Duilio Donzelli a vun him ze gesinn.
* Skulpturen um Sichelgebai zu Esch. (Vu sengem Papp ugefaangen, a vun him fäerdeggemaach)
* Zu Esch op N°8 an der rue Xavier Brasseur 2 Mascarone wouvun een dovun dem Dante seng Mamm duerstellt.
* Monumental Fresk iwwer dem Muttergottesaltor an der Kierch *Notre-Dame de l'Assomption* zu Void-Vacon (1936)
**Portrait à 40 ans*. Molerei op engem Panéil vum 30.12.1948.
**Portrait de mon père à Valence*. Molerei op engem Panéil vun 1948 (26 × 34&nbsp;cm).
* Statu vun der Jeanne Gérard an der Kapell Saint Remi zu Cumières, vun 1960,
*Restauratioun vun der Statu *Vierge à l'Enfant*, Musée vu Saint-Mihiel.
*Statu vun der *Sainte Fine* zu Fleury-devant-Douaumont an der Nikloskapell
*Miwwelen an der Parkierch *Assomption-de-la-Vierge* zu Champneuville
*Molerei vun de Miwwelen an der Parkierch *Saint-Sébastien* zu Belleville-sur-Meuse
*Statu *Saint Airy enfant* an der Parkierch *Saint Airy* zu Harville, (1964)
*Monument fir den Alain-Fournier zu Saint-Remy-la-Calonne, (1964)

## Literatur
* Michel, Fabien (dit Baron), 2009. Hommage aux Donzelli, père et fils. Point.com, journal d'informations de Saint-Marcel-lès-Valence - Septembre/Octobre 2009 - n°47: 8.
* Moia, Nelly, 1995. Mascarons de Luxembourg. Esch-sur-Alzette, Polyprint. (Buch online liesen)

## Um Spaweck

* Privatarchiv mat e puer Biller déi den Donzelli a senger Zäit zu Saint-Marcel-lès-Valence gemoolt huet.
Léon Thyes

De **Léon Thyes**, gebuer den 23. Juli 1899 an der Stad Lëtzebuerg, an och do gestuerwen den 19. Juli 1978, war e lëtzebuergesche Sproocheprofesser an Auteur.

Hie war de Jong vum Moler André Thyes.

## Bibliographie (Auswiel)
* *Des Romans de Boylesve*, 1934
* *Les Chroniques de Jean-Marie Durand*, 1977 
* *Chroniques de Jean-Marie Durand. Choix de textes inédits en volume*, Éditions APESS, Dikrech, 1991

## Literatur
* Wilhelm, Frank, 2003. Léon Thyes 1899-1978. S. 381-383 in: 400 Joer Kolléisch, Band II, éditions saint-paul, Lëtzebuerg. ISBN 2-87963-419-9.
* Wilhelm, Frank, 2007. Thyes, Léon. S. 612-613 in:
Amicale vum Escher Kolléisch

D**'Amicale vum Escher Kolléisch** (eege Schreifweis: **Amicale vum Escher Kolle'sch**) ass eng Associatioun, déi déi fréier Schüler aus dem Escher Jongelycée regroupéiert. Op Franséisch heescht si offiziell laut de Statuten: **Amicale des Anciens Elèves du Lycée de Garçons d'Esch-sur-Alzette.**

D'Iddi fir sou eng Amicale op d'Been ze setzen, ass am Laf vum Banquet fir de 25. Anniversaire vun der deemoleger Escher Industrieschoul, den 31. Juli 1926, am Terres-Rouges-Casino zu Esch, vum Direkter Jean-Pierre Manternach an d'Gespréich bruecht ginn. D'Grënnungsversammlung vun der Amicale war sonndes de 15. Mee 1927 am Hôtel des Ardennes zu Esch. D'Membere vum éischte Kommitee waren d'Hären J. P. Deltgen, Jean Noesen, August Isaac, [Victor] Robinet, Camille Mousset, Michel Funck, Camille Theis, Nic. Schmit an Ernest Günther; de Jean-Pierre Manternach krut den Titel Éierepresident. Éischte President vun der Amicale war de J.P. Deltgen vun der Promotioun 1906, éischte Sekretär de Victor Robinet (1927-1931). An der Generalversammlung vum 13. Mäerz 1928 gouf deen heite Kommitee gewielt: J. Noesen, President; J.-P. Mertz, Vizepresident; V. Robinet, Sekretär; Aug. Isaac, Caissier; N. Heirens, C. Theis, J.-P. Weber, J.-P. Wilhelm an Alphonse Michels, Memberen.

## Presidente vun der Amicale

*J.P. Deltgen (1927-1928)
*Jean Noesen (1928-1936)
*Paul Laurent (1936-1961)
*Gustave List (1961-1971)
*Raymond Fehr (1971-1982)
*Raymond Glesener (1982-1993)
*Léandre Schockmel (1993-1998)
*Raymond Fehr (1998-)

## Literatur
* Noesen, J. & G. List, 1977. *L'Amicale vum Escher Kolle'sch a 50 ans*. In: *75 Jor Escher Kolle'isch [sic], 50 Jor Amicale.* Esch-sur-Alzette, Impr. Kremer-Muller, S. 5-14.
*Fehr, R., 2001. *Et les anciens...* In: *Vun der Industrieschoul zum Jongelycée vun Esch, 1901-2001.* Luxembourg, S. 351-356.

## Um Spaweck
Amicale vum Escher Kolléisch
Alain Frast

Den **Alain Frast**, gebuer den 30. September 1964 an der Stad, a gestuerwen den 11. Juni 2010 zu Esch-Uelzecht, war e lëtzebuergesche Journalist a Politiker. Hie war an der Lescht Fraktiounssekretär a Presseattaché vun der adr.

Bekannt gouf en als Journalist beim RTL a spéider als Redakter beim DNR.

## Säi Liewen
Den Alain Frast huet sech schonn als jonke Mënsch fir d'Politik intresséiert an ass fréi Member an der CSJ ginn. Am Joer 2007 ass en dunn nees aktiv an d'Politik zeréckkomm an huet sech an der adr engagéiert. Do war e Presseattaché a Fraktiounsspriecher.

Fir d'Chamberwale vum 7. Juni 2009 war hien de Koordinater vun der ganzer Walcampagne fir seng Partei, wou en och selwer als Kandidat ugetrueden ass. Mat 5.431 Stëmme koum hien op déi sechst Plaz an huet sou de Sprong an d'Chamber just net gepackt, nodeem de Fernand Kartheiser fir d'Tania Gybérien nogerëtscht war.

Am Mäerz 2010 gouf hien um Kongress vum Südbezierk zum Bezierkspresident gewielt, wouduerch hien och Member vum Nationalvirstand an dem Exekutivcomité vun der adr war.

Den Alain Frast huet offen zu senger Homosexualitéit gestanen an op deem Gebitt vill fir de Kampf ëm méi Rechter fir gläichgeschlechtlech Koppele gemaach.

Den 11. Juni 2010 ass en un de Follege vu Longekriibs, deen dräi Méint virdrun eréischt diagnostizéiert gouf, zu Esch-Uelzecht gestuerwen. Säi Krankheetsverlaf huet hien op senger Websäit dokumentéiert.

## Um Spaweck
* Dem Alain Frast säi Blog
* Den Noruff vu senger Partei
Cour des comptes (Belsch)

Déi **Belsch Cour des comptes** gouf an der belscher Constitutioun am Artikel 180 als kolateraalt Organ vum Parlament festgehalen.

Si mécht d'extern Kontroll iwwer déi comptable a finanziell Budgetsoperatioune vum Federalstaat, de Communautéiten, Regiounen a Provënze vun der Belsch a vun den ëffentlechen Organismen déi dovun ofhänken.

D'Finanzkontroll vun de Gemengen ass net an hire Kompetenzen. Déi sinn am besonneschen an der *Loi organique vum 29. Oktober 1846*, déi en ettlechmol geännert gouf, festgeluecht.

## Um Spaweck
* D'Websäit vun der Cour des comptes
Jean-Auguste Marc

De **Jean-Auguste Marc**, gebuer den 12. Juli 1818 zu Metz, a gestuerwen den 19. Mee 1886 zu Suresnes bei Paräis, war e franséische Moler, Zeechner a Journalist.

## Liewen
Nodeem hien eng Zäit laang zu Metz an enger Veterinärsschoul war, koum hien op Lëtzebuerg fir Zeechnen ze léieren. Hie gouf 1839 *Maître de dessin* am *[[Lycée classique de Diekirch|Progymnase royal grand-ducal]]* zu Dikrech, ass awer nëmmen e puer Méint do bliwwen, well hie méi eng héich Pai gefrot huet, déi d'Dikrecher Régence him awer net bezuele konnt.

1840 ass hien zeréck a Frankräich gaangen, wou hien zu Paräis Schüler am Atelier vum Paul Delaroche gouf.

Bei der Wochenzäitschrëft *[[L'Illustration]]* gouf hien artisteschen a literaresche Mataarbechter a méi spéit, vun 1860 bis zu sengem Doud, Direkter vun där Zäitschrëft. Säin Nofollger als Direkter gouf säi Jong Lucien Marc, deen 1845 zu Dikrech gebuer gi war.

A senger Zäit zu Paräis huet de Jean-Auguste Marc de Jean-Pierre Pescatore kenne geléiert an huet fir hien eng Vue vun deem sengem Schlass, dem *Château de La Celle-Saint-Cloud* gemoolt.

1884 war de Marc Member am Jury fir d'Monument vum Wëllem um Knuedler ze realiséieren. Hien huet och d'Relieffer vum Monument gezeechent, déi duerno vum Antonin Mercié sculptéiert goufen.

## Wierker
* 1837: Hôtel de Ville de Luxembourg, Sammlung vum Nationalmusée fir Geschicht a Konscht
* 1852: Leçon de musique, Sammlung vun der Stad Lëtzebuerg
* Ingeborg Starck
* Le prince de Melternich-Wineburg, musée national du château de Compiègne
* Urbain Ratazzi, musée national du château de Compiègne
* Victor Emmanuel, musée national du château de Compiègne
* Miani, musée national du château de Compiègne
* Notre Dame de Paris, musée national Magnin de Dijon
* Humboldt, musée national du château de Compiègne
* Le docteur Bonnet, musée national du château de Compiègne
* Le prince Couza, musée national du château de Compiègne

## Literatur
* Georges Schmitt, 1954-1955. Quelques aspects de la peinture luxembourgeoise (Farde 1), Édition Art à l'école

* Association des professeurs d'éducation artistique de l'enseignement secondaire et supérieur. *Regard sur deux siècles de création et d'éducation artistiques au Luxembourg *. Luxembourg: Imprimerie Saint-Paul, 1987 S.84-85 ISBN 2-87963-000-2

## Um Spaweck

* Biografie vum Jean-Auguste Marc op der Websäit vun der Zäitschrëft *L'Illustration*, gekuckt den 12. Februar 2017
Jean-Pierre Manternach

De **Jean-Pierre Manternach**, den 28. Dezember 1874 an der Fiels gebuer, den 13. Oktober 1952 zu Esch-Uelzecht gestuerwen, war e lëtzebuergesche Professer a Schouldirekter.

De J.P. Manternach huet am Oktober 1899 säin Doktorat an der Physik gemaach. No sengem Stage ass hien 1901 als Repetent an d'Escher Industrieschoul komm, wou hien am Januar 1904 seng Nominatioun als Professer krut.

Den 30. Mee 1925 ass hien Direkter vun der Industrieschoul zu Esch ginn; den 22. Dezember 1939 goung hien an d'Pensioun.

De J.P. Manternach war vun 1910 bis 1919 Gerant vum Escher Elektrizitéitswierk.

Hien ass 1926 "membre correspondant" an 1945 "membre effectif" vun der *[[Section des sciences naturelles, physiques et mathématiques (Institut grand-ducal)|Section des sciences]]* vum *[[Institut grand-ducal]]* ginn.

Hien huet eng Rei vun Artikelen iwwer physikalesch a pedagogesch Sujete publizéiert.

Hie war President vum Verwaltungsrot vun der Ausstellung 'Le Luxembourg au Travail', déi vun der Escher Sektioun vun der 'Fédération Luxembourgeoise des Commerçants' vum 13. bis de 27. August 1950 zu Esch-Uelzecht organiséiert gouf.

## Gielchen
* 

## Literatur
* Heuertz, F., 1922. *Le personnel de l'enseignement moyen ou secondaire du Grand-Duché de Luxembourg 1839-1922 (1er août).* Programme du Gymnase de Luxembourg 1921-1922: I-VIII, 1-79 S., 
*Lang, C., 1967. *Le personnel de l'enseignement secondaire et supérieur du Grand-Duché de Luxembourg, 1839-1922. Travail statistique de Félix Heuertz (1922), complété par Charles Lang (1967).* Publications du Ministère de l'Éducation nationale, Luxembourg, 125 S. (Manternach Jean-Pierre, S. 61-62).
Port Washington (Wisconsin)

**Port Washington** ass d'Haaptstad vum Ozaukee County am U.S. Bundesstaat Wisconsin. Am Joer 2000 hat se 10.467 Awunner.

Port Washington läit um Uwänner vum Michigan-Séi eng 25 Meile nërdlech vu Milwaukee.

Port Washinton ass zu Lëtzebuerg bekannt, well sech an deem Eck vill lëtzebuergesch Auswanderer niddergelooss haten, a besonnesch duerch d'Ënnerstëtzung déi de Service des sites et monuments nationaux bei der Restauratioun vum fréiere Liichtuerm geleescht huet.

## Um Spaweck
* Offiziell Säit vun der Stad
Aux yeux du souvenir

** Aux yeux du souvenir ** ass e franséische Film vum Jean Delannoy aus dem Joer 1948.

## Ëm wat geet et am Film?
Eng Stewardess begéint op engem Fluch ee vun hiren ale Frënn...

## Um Spaweck
Egide Thein

Den **Egide Thein**, gebuer de 14. Februar 1944 zu Lëtzebuerg, ass e Lëtzebuerger fréieren Offizéier an Diplomat, deen haut a Florida an de Vereenegte Staate wunnt.

Den Egide Thein ass zu Biekerech, wou en och nach als *Nuckessen Egide* bekannt ass, beim Schoulmeeschter Lambert an d'Primärschoul gaangen an huet duerno säi Secondaire um Lampertsbierg an der Industrieschoul gemaach.

Nom Premièresexamen huet hie vun 1964 bis 1969 eng Offizéieschformatioun op der belscher Miltärschoul zu Bréissel gemaach. Seng Offizéieschcarrière huet hien dunn um CIM um Härebierg ugefaangen, wou hie bis 1975 Peletonschef an der deemoleger A-Kompanie ënner de Kompanieskommandanten Ernest Thiel an Armand Bruck war. Du krut hien eng Nominatioun als Fligeladjudant vum Prënz Henri, wou hie bis 1989 bliwwen ass. An der Tëschenzäit (1983) hat hien nach eng Formatioun op der U.S. Defense Information School als *Public Affairs Officer* gemaach.

1989 gouf hien an d'USA geschéckt, wou hie vun 1989 bis 1995 Generalkonsul vum Grand-Duché an Direkter vum Luxembourg Board of Economic Development war.

1991 war hie Spriecher op der UNO fir d'Europäesch Wirtschaftsgemeinschaft.

Vun 1995 bis 2005 war e Generalvertrieder fir d'Spuerkeess um amerikanesche Kontinent.

Hien ass de Grënner vun der Luxembourg-American Chamber of Commerce, dem Luxembourg Business Journal, der Truth Technologies a vun David's Farms, engem Hëllefsveräi fir autistesch a soss an der Entwécklung benodeelegt Leit. 
 
Den Egide Thein ass mat der Françoise Leman bestuet, huet dräi Kanner a wunnt zur Zäit zu Naples a Florida.

## Um Spaweck
* Säi Blog
Maya (Film 1949)

** Maya ** ass e franséische Film vum Raymond Bernard aus dem Joer 1949.

## Ëm wat geet et am Film?
Eng Prostituéiert erënnert sech un hir al Clienten.

## Um Spaweck
Jean-Pierre Huberty

De **Jean-Pierre Huberty**, gebuer de 16. Juni 1870 an der Millebaach an der deemoleger Gemeng Eech, an och do gestuerwen de 16. Mee 1897, war e lëtzebuergesche Moler.

Hien hat e Konschtstudium op der *Koninklijke academie voor schone kunsten* zu Antwerpen gemaach.

1893 war hie Matgrënner vum *[[Cercle artistique de Luxembourg]]*.

## Wierker
* *Portrait de [[Michel Engels]]* (1894), 37&nbsp;cm x 26&nbsp;cm, *[[Nationalmusée fir Geschicht a Konscht|Musée national d'histoire et d'art]]*, Stad Lëtzebuerg
* *Le secret*, Ueleg op Léngent, 43,8&nbsp;cm × 37&nbsp;cm, *Musée national d'histoire et d'art*, Stad Lëtzebuerg
* *Joueur de mandoline*, Ueleg op Léngent, 77&nbsp;cm × 96&nbsp;cm, *Musée national d'histoire et d'art*, Stad Lëtzebuerg


Jean-Pierre Huberty - Le secret.jpg|*Le secret*
Jean-Pierre Huberty - Portrait de Michel Engels (1894).jpg|Michel Engels (1894)


## No him genannt
Fir un de Jean-Pierre Huberty z'erënneren, gouf an der Millebaach eng Strooss no him genannt: se leeft vun der *Rue de Muhlenbach* (Nationalstrooss 55) bis bei d*'Rue des Sept Arpents* (Siwemuergen).

## Literatur

## Um Spaweck
Quai des blondes

**Quai des blondes** ass e franséische Film vum Paul Cadéac aus dem Joer 1954.

## Ëm wat geet et am Film?
Zigaretteschmuggel tëscht Marokko a Frankräich...

## Um Spaweck
Alef (Kleed)

D**'Alef** oder **Alf** (op Däitsch *die Albe* an op Franséisch *l'aube*) ass an der kathoulescher Kierch e laangt, wäisst liturgescht Kleed mat Äerm, dat bis op d'Knéchele geet.

Jiddwereen, dee bei enger ëffentlecher Liturgie am Altorraum matwierkt kann eng Alef undoen, sou z.&nbsp;B. d'Massendénger. Den Numm kënnt vun der laténgescher Bezeechnung *Alba* (lat.: *alba* = wäiss, weiblech Form vum Adjektiv *albus, a, um*).

## Kuckt och
* Liturgescht Gewand
## Um Spaweck
Belgium (Wisconsin)

**Belgium** ass d'Haaptuertschaft vun der Stad Belgium am Ozaukee County am US-amerikanesche Bundesstaat Wisconsin. Se läit am Zentrum vum Stadgebitt an am Joer 2010 hunn 2.245 Leit do gewunnt, an d'Uertschaft ass 1,4 Quadratmeile (6,27&nbsp;km2) grouss.

## Geschichtleches
Déi éischt Siidler déi sech do néiergeloss hate waren Auswanderer vu Lëtzebuerg an aus der haiteger belscher Provënz Lëtzebuerg, dohier och den Numm Belgium.

Déi éischt Awunner hunn an engem Steebroch nieft dem Michigan-Séi, dee ronn 3&nbsp;km dovun ewech ass, geschafft. Haut ass op där Plaz den Harrington Beach State Park.

Laanscht d'Uertschaft féiert den Highway 32.

Belgium läit ronn 13&nbsp;km nërdlech vu Port Washington, wou och vill lëtzebuergesch Auswanderer hänke blouwen.

## Relatioune mat Lëtzebuerg
Zanter 1987 gëtt zu Belgium all Joer am Summer de *Luxembourg Heritage Weekend* organiséiert.

2010 gouf zu Belgium de Luxembourg American Cultural Center ageweit. Den Zenter enthält ë.&nbsp;a. e Musée an eng Fuerschungsbibliothéik fir Genealogie a Lëtzebuerger Geschicht.

## Literatur
* Dauphin, T., 2012. *Ein Stück Luxemburg in den USA. "Luxembourg Heritage Weekend" im US-Bundesstaat Wisconsin*. Luxemburger Wort vum 8. August 2012, S.

## Um Spaweck
* Village of Belgium
* Belgium Area Chamber of Commerce
Série noire (Film 1955)

**Série noire** ass e franséische Film vum Pierre Foucaud aus dem Joer 1955.

## Ëm wat geet et am Film?
Verrot, Revanche a Libesgeschichten ënner Verbriecher, déi üblech Mëschung vun de franséische Gangsterfilmer aus den 1950er Joren.

## Um Spaweck
Du rififi chez les hommes

**Du rififi chez les hommes** ass e franséische Film vum Jules Dassin aus dem Joer 1955.

## Ëm wat geet et am Film?
No 5 Joer Prisong, a mat senger Gesondheet um Enn versicht den Tony nach e leschte Coup, en Abroch an eng Bijouterie op der Place Vendôme zu Paräis.

## Um Spaweck
Crime et châtiment (Film 1956)

** Crime et châtiment** ass e franséische Film vum Georges Lampin aus dem Joer 1956.

## Ëm wat geet et am Film?
De Film ass nom Fjodor Michailowitsch Dostojewski sengem Roman gedréint ginn.

## Um Spaweck
Sait-on jamais...

** Sait-on jamais** ass e franséisch-italieenesche Film vum Roger Vadim aus dem Joer 1957.

## Ëm wat geet et am Film?
Zu Venedeg verléift de Reporter Michel Lafaurie sech an d'Sophie, déi awer eng Relatioun mam Baron Eric Von Bergen huet.

## Um Spaweck
Hilaire-Antoine Kreins

Den **Hilaire**(**-Antoine**) **Kreins**, gebuer 1805 an der Stad Lëtzebuerg, a gestuerwen 1862 zu Saint-Josse-ten-Noode, war en Zeechner, Graveur a Lithograph.

Hien huet Gravuren no Zeechnunge vun him selwer a vun zäitgenësseschen Artiste wéi dem Jean-Baptiste Madou gemaach.

## Literatur

## Um Spaweck
Georges Traus

De **Jean-Pierre Georges Traus**, gebuer den 10. Januar 1865 an der Stad Lëtzebuerg, an och do gestuerwen den 23. Juli 1941, war e lëtzebuergeschen Architekt.

Hien hat zu Paräis an zu Oochen studéiert.

1893 war hien ee vun de Grënnungsmembere vum Cercle artistique de Luxembourg.

1904 gouf hie mam Lëtzebuerger *[[Ordre de la couronne de chêne]]* am Grad vum *Chevalier* ausgezeechent.

## Wierker
* Dicks-Lentz-Monument, 1903 ageweit, um Square Jan Palach, Stad Lëtzebuerg
* Brill-Schoul, Esch-Uelzecht
* (fréiert) Gemengegebai vun der Stad Déifferdeng, Déifferdeng
* Schluechthaus, Hollerech
* Schluechthaus Ettelbréck, 1910, zesumme mam Michel Wolff.
* D'Geschäft *Au Nouveau Paris* (Maison Rosenstiel), 1914, an der Groussgaass.
* Gebai vun der *[[Heintz Van Landewyck|Manufacture de Tabacs Heintz Van Landewyck]]*, zesumme mam Michel Wolff, 1935-1936, Hollerech
* Pavillon vu Lëtzebuerg, zesumme mam Michel Wolff, 1935, bei der Exposition universelle et internationale de Bruxelles, Bréissel
* Wunnhaus op Nr. 60 an der Escher Strooss zu Hollerech
* Gebai vun der haiteger Ambassade vu Spuenien, an der Stad Lëtzebuerg

Fichier:Dicks-Lentz_Monument_Luxemb_City.jpg|D'Dicks-Lentz-Monument
Fichier:Luxembourg, 60 route d'Esch.jpg|Privathaus 60, Escher Strooss zu Hollerech
Fichier:Esch-sur-Alzette - Ecole du Brill 2016-05.jpg|Brillschoul Esch-Uelz.
Fichier:Aalt Stadhaus Déifferdeng.jpg|Fréiert Stadhaus zu Déifferdeng
Fichier:Maison Rosenstiel.jpg|Maison Rosenstiel (2012)
Fichier:Luxembourg, Heintz Van Landewyck (101).jpg|Heintz Van Landewyck zu Hollerech


## Literatur
* Gilbert, P., 1986. *La capitale et ses architectes: illustration critique de l'architecture dans la métamorphose d'une ville en un siècle.* Institut grand-ducal, section des arts et des lettres, 222 S. Imprimerie Saint-Paul. BNL LB 1061, Ss. 169-170
* Philippart, R., 2007. *Luxembourg. Historicisme et identité visuelle d'une capitale.* 207 S. éditions saint-paul. ISBN 978-2-87963-694-8, S. 140
* Philippart, R., 2015. *Georges Traus - « architecte-artiste » qui embellit la ville.* nos cahiers 2015 3/4. S.329-346.
* Lorang, Antoinette, 1988, *Plateau Bourbon und Avenue de la Liberté: Späthistoristische Architektur in Luxemburg.* Vol. CIII, PSH, Ss. 304, 306-307
Hellé

**Hellé** ass e franséische Film vum Roger Vadim aus dem Joer 1972.

## Ëm wat geet et am Film?
An der Vakanz an der Haute-Savoie léiert de Fabrice, d'Hellé, en dafstommt Meedchen, kennen.
## Um Spaweck
Le repos du guerrier (Film)

** Le repos du guerrier** ass e franséisch-italieenesche Film vum Roger Vadim aus dem Joer 1962.

## Ëm wat geet et am Film?
Drama gedréint nom Roman *Le repos du guerrier* vun der Christiane Rochefort.

## Um Spaweck
John-Cockerill Monument (Bréissel)

D**'John-Cockerill Monument** am Quartier Léopold zu Ixelles an der Haaptstadregioun Bréissel steet op der Place du Luxembourg virum fréiere Gebai vun der Gare de Bruxelles-Luxembourg

D'Monument zu Éiere vum John Cockerill ass aus de Joren 1870-1871 a gouf vum franséische Sculpteur Armand Cattier geschaf. Et gouf 1872 ageweit.

Déi véier kleng Skulpturen déi ronderëm de Sockel stinn stellen e Schmadd (oder e Glasbléiser), e Mecanicien, e Kuelegrouwenaarbechter an e Puddler duer. Et sinn nieft de Skulpture vum Monument zu Seraing déi éischt realistesch Skulpture vun Aarbechter aus der Eisenindustrie an der Belsch.

Um Sockel si véier eidel Medaillonen, déi héchswahrscheinlech fir Portraite vum John Cockerill sengen enke Mataarbechter geduecht waren. D'Nimm dovu stinn ënner de Medaillonen.

**Opschrëften**:

Face 1: Érigé par W. Rau; A John Cockerill le père des ouvriers.

Face 2: G. Pastor, M. Poncelet; Intelligence

Face 3: H. Memminger, H.L. Alexander; 1790-1840

Face 4: P. Wery. H.Brialmont; Travail


Fichier:Belgique - Bruxelles - Monument à John Cockerill - 05.jpg|Le mécanicien Beaufort.
Fichier:Belgique - Bruxelles - Monument à John Cockerill - 08.jpg|Le forgeron Lognoul.
Fichier:Belgique - Bruxelles - Monument à John Cockerill - 02.jpg|John Cockerill.
Fichier:Belgique - Bruxelles - Monument à John Cockerill - 11.jpg|Le houilleur Jacquemin.
Fichier:Belgique - Bruxelles - Monument à John Cockerill - 06.jpg|Le puddleur Lejeune.


Den 1. Februar 2024 gouf bei enger Manifestatioun vu Baueren d'Statu vandaliséiert an déi vum Mecanicien Beaufort vum Sockel gerappt an deelweis zerstéiert.

## Um Spaweck
Albertine Zangerlé

D**'Marie-Louise Albertine Zangerlé**, gebuer 1882 zu Réiden op der Atert, a gestuerwen 1968 zu Marbehan an der belscher Provënz Lëtzebuerg, war eng Molerin.

Si war op Blummemolerei spezialiséiert. 

1910 bis 1914 an 1931 bis 1933 huet si all Joers um Salon vum Cercle artistique de Luxembourg  (CAL) ausgestallt.

Vun 1933 bis 1961 huet si bei den Ausstellunge vum *[[Cercle royal des beaux-arts de Liège]]* matgemaach.

## Literatur
* Somville, Pierre, Marie-Christine Depouhon, Gilbert Depouhon: *Le Cercle royal des Beaux-Arts de Liége 1892-1992*. Bréissel, 1992, S. 85

## Um Spaweck
Place du Luxembourg

D**'Place du Luxembourg** (nl: ***Luxemburgplein***) ass eng ëffentlech Plaz zu Ixelles am Quartier Léopold westlech vun der Entrée vun der Gare de Bruxelles-Luxembourg, dem Espace Léopold, an dem Parc Léopold.

D'Plaz ass rechteckeg (80 x 50 Meter) mat an der Mëtt engem Oval mat enger Gréngfläch op där e Monument fir den John Cockerill steet.

## Schematesche Plang
Bernard-Hubert Neuman

De **Bernard-Hubert Neuman**(**n**), gebuer den 13. Oktober 1818 zu Béigen, a gestuerwen de 26. September 1891 an der Stad Lëtzebuerg, war e Jurist a Politiker.

## Karriär an der Magistratur
* Riichter zu Dikrech
* 1848: Nominatioun als Riichter um Bezierksgeriicht vu Lëtzebuerg
* 1853: Nominatioun fir dräi Joer als Untersuchungsriichter um Bezierksgeriicht vu Lëtzebuerg
* Procureur d'État zu Lëtzebuerg
* 1861: Nominatioun als Avocat-général um Ieweschte Geriichtshaff
* 1863: Nominatioun als Éiereconseiller vum Ieweschte Geriichtshaff
* 1864: Nominatioun als Conseiller um Ieweschte Geriichtshaff
* 1890: Démissioun an Titel vum Éierevizepresident vum Ieweschte Geriichtshaff

1848 war hie Member vun der *[[Assemblée constituante vun 1848 (Lëtzebuerg)|Assemblée constituante]]* a vun 1854 bis 1856 Deputéierten an der Chamber.

Vum 9. September 1863 bis den 31. Mäerz 1864 war hie Generaldirekter fir den Interieur a fir Justiz an der Regierung de Tornaco.

De Bernard-Hubert Neuman war vun 1868 bis zu sengem Doud Member vum Staatsrot.
## Gielercher
*
Äichmooss

An der Metrologie an an de Wärungssystemer ass eng **Äichmooss** e Modell vun enger Moosseenheet oder vun engem Gewiicht, dat als Referenz déngt, wéi zum Beispill de Standardmeter oder de Goldstandard.

Well am Handel an am Geschäftswiese genee Moossen eng wichteg Roll spillen, muss verschidde Geschier wéi Woen, an d'Gewiichter dofir, Moossbehälteren asw., geäicht sinn. D'Kontrollorgan zu Lëtzebuerg wéi an anere Staaten ass de *Service des poids et mesures de l'Etat* och *Äichamt* genannt.

Zanter 2008 ass dee Service am nei geschafenen *Institut luxembourgeois de la normalisation, de l'accréditation, de la sécurité et qualité des produits et services (ILNAS)* integréiert.

## Um Spaweck
* Koordinéiert Gesetz iwwer de ''Service des poids et mesures''
* D'Websäit vum ILNAS
Google Earth

**Google Earth** ass eng Software vu Google, mat där een d'Äerd, de Mars, de Mound and d'Galaxis virtuell ënnersiche kann.

## Um Spaweck
Antoine Hirsch

Den **Antoine Hirsch** oder **Anton Hirsch**, gebuer den 22. Mäerz 1868 zu Eech, a gestuerwen den 11. August 1934 an der Stad Lëtzebuerg, war e lëtzebuergeschen Ingenieur, Architekt, Auteur, Moler an Direkter vun der Handwierkerschoul.

## Liewen
Den Antoine Hirsch war de Jong vum Peter Hirsch an der Maria Magdalena Adrienne Busse.

No der Industrieschoul huet hien en Ingenieursstudium zu Léck gemaach an duerno zu Oochen Architektur a Konschtegschicht studéiert
a sech dono als Ingenieur-Architekt zu Augsburg etabléiert.

Hie koum duerno bei d'Firma *Maus* op Frankfurt am Main wou hien als Ingenieur geschafft huet. Méi spéit gouf hien zu Budapest Direkter bei enger Filial vun der Frankfurter Maschinnefabrik *Riedlinger*.

1897 krut hien eng Nominatioun als Direkter vun der neier *[[Lycée des arts et métiers|École d'artisans de l'Etat]]* an der Stad Lëtzebuerg. Ënner senger Leedung ass d'Schoul 1911 an dat fréiert Jesuittenheem op de Lampertsbierg geplënnert. Hie war dono President vun der * Association des Ingenieurs et Industriels luxembourgeois*.

Hie war Member, a vun 1901 bis 1904 President, vum *[[Cercle artistique de Luxembourg]]*a Grënner vun der *[[Revue technique luxembourgeoise]]* an där hien och selwer iwwer Konscht a Konschthandwierk publizéiert huet. 1906 huet hien en däitschsproochegt Theaterstéck publizéiert, eng Adaptatioun vum Hartmann vun Aue sengem *[[Iwein]]*.

Den Hirsch war mat der Cornélie Mihalovits (gestuerwen 1910), a vun 1913 u mat der Belscher Antoinette Jung bestuet.

1929 krut hien den Ordre de la couronne de chêne am Grad vum Offizéier.

Fir un den Antoine Hirsch z'erënneren, koum de 15. Mee 2018 vun der Lëtzebuerger Post en Timber vun 0,70&nbsp;€ eraus, an de Stater Gemengerot huet den 23. Dezember 2015 decidéiert, eng nei Strooss um Lampertsbierg no him ze nennen

## Publikatiounen
*1901 *The iron and steel combination*
*1906 *Iwein: Ein dramatisches Gedicht in drei Aufzügen*. Dresden. 1906.
*1914 *Bau- und Wohnprobleme der Gegenwart*. Luxemburg: Imprimerie artistique luxembourgeoise Dr. M. Huss, 1914.
*1925 *Le Grand-Duché de Luxembourg à l'Expostion Internationale des Arts décoratifs à Paris 1925*. Mam Paul Wurth.
*1929 *L'art des plaques de fourneau et de cheminée. La Collection Ed. Metz.* Luxemburg: Imprimerie artistique luxembourgeoise Dr. M. Huss.
*1934 *Die Eisenerzeugung von den ältesten Zeiten bis zur Mitte des 19. Jahrhunderts*
## Gielercher
* Officier de l'Ordre de la couronne de chêne (Promotioun 1929)

## Literatur
* Muller, Roger, 2007. Hirsch, Anton (Antoine). S. 262-263 in: 
* Gilbert, P., 1986. *La capitale et ses architectes: illustration critique de l'architecture dans la métamorphose d'une ville en un siècle.* Institut grand-ducal, section des arts et des lettres, 222 S. Imprimerie Saint-Paul. BNL LB 1061, Ss. 162-163
* Philippart, R., 2007. *Luxembourg. Historicisme et identité visuelle d'une capitale.* 207 S. éditions saint-paul. ISBN 978-2-87963-694-8, S. 137

## Um Spaweck
Google SketchUp

**Google SketchUp** ass eng Software, mat där een en 3D-Modell um Computer erstelle kann. De Programm gouf u sech fir d'Architektur konzipéiert an du vu Google opkaaft, well e sech gutt fir d'3D-Modeller op Google Earth eegent.

## Um Spaweck
Foussball-Weltmeeschterschaft 2010

D**'Foussball-Weltmeeschterschaft 2010** ass déi 19. Editioun vun der FIFA Foussball-Weltmeeschterschaft. D'Endronn gëtt vum 11. Juni bis zum 11. Juli a Südafrika, an domat och als éischt op afrikaneschem Terrain ausgedroen.

= Ekippen =
Vun 204 Ekippen, déi bei den Eliminatoire matgemaach hunn, hu sech der 32 fir d'Endronn vun der Weltmeeschterschaft qualifizéiert:

= Stadien =

= Spillplang =

## Gruppephas

## Finallronn

### Aachtelsfinall

### Véirelsfinall

### Halleffinall

### Finall

De Gewënner vun der Finall gëtt Foussball-Weltmeeschter 2010.

= Tabellen =
## Grupp A

## Grupp B

## Grupp C

## Grupp D

## Grupp E

## Grupp F

## Grupp G

## Grupp H

= Spiller mat de meeschte Goler =

## Statistik

*Stand: 11. Juli 2010*

## Um Spaweck
Mari Kiviniemi

D**'Mari Kiviniemi**, gebuer de 27. September 1968 zu Seinäjoki, ass eng finnesch Politikerin.

D'Mari Kiviniemei ass zanter 1995 Deputéiert vun der Finnescher Zentrumspartei. Si war vun 2005 bis 2010 Ministesch fir Baussenhandel an Entwécklung a vun 2006 bis 2010 fir ëffentlech Verwaltung a Lokales. Am Juni 2010 gouf se zur Presidentin vun der Zentrumspartei gewielt.Tëscht dem 22. Juni 2010 an dem 22. Juni 2011 war si Premièrerministesch vun hirem Land, nodeem de Matti Vanhanen aus deem Amt zeréckgetruede war.

Nofollger gouf de Jyrki Katainen.

Si ass Mamm vun zwee Kanner.

## Um Spaweck
Matti Vanhanen

De **Matti Taneli Vanhanen**, gebuer de 4. November 1955 zu Jyväskylä, ass e finnesche Politiker.

Hien ass zanter 1975 Member vun der finnescher Zentrumspartei *(Suomen Keskusta),* wouvun en 2000 Vizepresident gouf a vum Oktober 2003 bis Juni 2010 President war.

Hie war zwéi Méint Verdeedegungsminister an duerno, vum Juni 2003 bis de Juni 2010 Premierminister vu Finnland. Seng Nofollgerin als Premierministesch gouf d'Mari Kiviniemi.

De 7. Juni 2019 gouf hie vum finnesche Parlament zum neie Parlamentspresident gewielt.

De Matti Vanhanen huet en Universitéitssofschloss a Politikwëssenschaften an huet viru senger politescher Karriär als Journalist geschafft.

## Um Spaweck
Naoto Kan

Den **Naoto Kan** (jap. 菅 直人, *Kan Naoto*), gebuer den 10. Oktober 1946 zu Ube an der Prefektur Yamaguchi ass e japanesche Politiker. Hien ass Deputéierten am Shūgiin, der Ënneschter Chamber, a President vun der Demokratescher Partei vu Japan (DPJ).

Hie war vum 8. Juni 2010 bis de 26. August 2011, wéi hien zeréckgetrueden ass, Premierminister vu Japan.

Virdru war hien ë.&nbsp;a. Finanzminister a Gesondheetsminister.

## Um Spaweck
Bloderkraut

D**'Bloderkraut** oder **Wëlle Knuewelek**, (*Alliaria petiolata*), ass e Kraut aus der Gattung *Alliaria* an der Famill vun de Brassicaceae.

Et ass eng an Europa wäit verbreet eejäreg Planz. Zerriwwe Blieder richen no Knuewelek, doduerch de Gattungsnumm *Alliaria*, dee vun *Allium* ofgeleet ass. D'Planz fënnt een am Fréijoer ënner Hecken oder laanscht Bëschweeër.

D'Blieder si bis virun der Bléi iessbar. Reng gehaakt Blieder sinn eng Delikatess op enger Botterschmier.

## Kuckt och
* Knuewelek
* Heckeknuewelek
Robert Fico

De **Robert Fico** ("Fitso" ausgeschwat) gebuer de 15. September 1964 zu Topoľčany, ass e slowakesche Jurist a Politiker (Smer-SD). Hie war vun 2006-2010, vun 2012-2018, an ass nees zanter dem Oktober 2023 Premierminister.

1999 huet hien d'Smer-SD gegrënnt (hien ass hire President), där sech an de Joren duerno aner Lénksparteien ugeschloss hunn. 2006 huet d'Smer-SD d'Wale géint déi liberal Mëtt-Riets-Regierung gewonnen.De Fico gouf Premierminister vun enger Koalitiounsrtegierung mat der nationalistescher Slowakescher Nationalpartei (SNS) an der populistescher Vollekspartei-Beweegung fir eng demokratesch Slowakei (ĽS-HZDS).

Bei de Parlamentswalen am Juni 2010 gouf d'Smer-SD nees stäerkste Partei, mä d'Regierungsparteie krute keng Majoritéit méi. Et koum zu enger Véiererkoalitioun ënner der Regierungscheffin Iveta Radicová. Dës huet am November e Vertrauensvote am parlament verluer, soudatt et am Mäerz 2012 zu Neiwale koum.

Als Resultat dovu gouf de Robert Fico nees Premierminister.

2014 huet hie fir d'Presidentewale kandidéiert, huet dës awer am 2. Tour géint den Andrej Kiska verluer.

De 15. Mäerz 2018 ass hien, am Kader vun enger politescher Kris, déi duerch d'Ermuerdung vun engem Journalist an deem senger Frëndin ausgeléist gi war, zeréckgetrueden. Säi Vize Peter Pellegrini gouf domat chargéiert eng nei Regierung op d'Been ze stellen.

## Um Spaweck
Radio Luxemburg (Film)

**Radio Luxemburg** ass e schweedesche Kuerzfilm vum Magnus Johnasson aus dem Joer 2010.
## Ëm wat geet et am Film?
Am Summer 1959 kënnt e jonkt Meedchen aus der Stad an e klengt Duerf a bréngt modern Musek a Form vun enger Plack vum Bill Haley mat. Néierens ass e Plackespiller opzedreiwen, mä hatt gëtt gewuer, datt *[[RTL Group|Radio Luxembourg]]* dee ganzen Dag géif där Musek spillen. Fir kënnen e Radio ze kafen, iwwerhëlt et mat sengem Koséng d'Projectioune vum Duerfkino. Déi kréien e gellege Succès, nodeem se déi Filmer virféieren, déi s'an engem zougespaarte Schaf fonnt haten. De Paschtouer, deem d'Leit op eemol beim Nomëttestéi am Parhaus fortbleiwen, geet der Saach op de Fong...

## Um Spaweck
* Den Trailer op Youtube.com
Centre Pompidou-Metz

Den 12. Mee 2010 huet zu Metz de **Centre Pompidou-Metz**, eng dezentraliséiert Antenn vum Paräisser Centre Georges-Pompidou, seng Dieren opgemaach.

## Illustratiounen

Fichier:Centre_Pompidou_Metz_04_window_cathedral.jpg|Vue vun enger Galerie op d'Metzer Kathedral
|D'Liftsail an den hëlzenen Daach

## Um Spaweck

* Centre Pompidou-Metz   
* Centre Pompidou-Paräis
Vuvuzela

Eng **Vuvuzela** ass e Blosinstrument dat zanter uganks 2000 virun allem a Südafrika bei Foussballmatcher populär ass an duerch d'Foussball-Weltmeeschterschaft 2010, déi a Südafrika gespillt gouf, och soss doruechter an der Welt bekannt gouf.

D'Instrument ass eng einfach Troter, mat engem Mondstéck fir dran ze blosen, engem Schlauch vu ronn siwwenzeg Zentimeter an engem Triichter um aneren Enn. Vuvuzelae si meeschtens aus Plastik, kënnen awer och aus Holz oder Metall sinn. Den Toun, dee se produzéieren, ka ronn 120 Dezibel erreechen, soudatt hiren Asaz no beim Ouer, oder a grousse Quantitéiten, geféierlech fir d'Gehéier ka sinn.

## Um Spaweck
Guy Daleiden

De **Guy Daleiden**, gebuer 1963 zu Steesel, ass e lëtzebuergesche Staatsbeamten.

Zanter 1999 ass hien Direkter vum *[[Fonds national de soutien à la production audiovisuelle]]*, dem Lëtzebuerger Filmfong.

Vun 2006 bis 2013 war hie Vizepresident vun der Demokratescher Partei.

Hien ass de Jong vum fréiere CGFP-Generalsekretär Joseph Daleiden.
Die Reise das Land

***Die Reise das Land*** ass e lëtzebuergesche Film vum Frank Hoffmann a Paul Kieffer aus dem Joer 1987.

## Ëm wat geet et am Film?
A Russland verbrénge Frënn aus de héijer Bourgeoisie de Summer um Land, an al Problemer dauchen erëm op.

## Weider Informatiounen
De Film baséiert op de Virlage vum russesche Schrëftsteller Iwan Turgenew an dem US-amerikanesche Schrëftsteller Edgar Allan Poe. En ass um Filmfestival vu Moskau gelaf.

## Kuckt och
* Lëscht vu lëtzebuergesche Filmer

## Um Spaweck
* De Film op der Websäit vun der Filmproduktiounsgesellschaft Samsa Film
* De Film op notrecinema.com
Eisebunnsbréck zu Waasserbëlleg

D**'Eisebunnsbréck zu [[Waasserbëlleg]]** ass eng Bréck iwwer d'Sauer op der Eisebunnsstreck Lëtzebuerg-Tréier. Op der Bréck um Kilometerpunkt 37,442 (L) huet déi lëtzebuergesch Linn Uschloss un déi däitsch Streck 693 fir op Tréier. Déi huet do hire Pk. 19,163.

Den Ënnerhalt deele sech d'CFL an d'DB.

## D'Bréck vun 1861

De Bau vun der éischter Bréck war d'Folleg vun engem Kontrakt den 31. Mee 1859 zu Waasserbëlleg tëscht de Vertrieder vun den zwee Länner als *Convention pour la jonction de la ligne de chemin de fer de Luxembourg à Trèves* ënnerschriwwe gouf.

D'Bréck hat 4 flaach Béi mat Feldwäite vun 18,33 m. Si stoung op dräi Flosspilieren déi 3 Meter breet waren, a war domat am Ganzen 82,32 Meter laang.

Déi Bréck gouf de 14. September 1944 beim Réckzuch vun der Wehrmacht an d'Luucht gejot.

## D'Noutbréck
Am Mäerz 1945 huet d'amerikanesch Arméi eng Noutbréck installéiert. Dobäi goufe Bailey-Elementer den héije Wee als Bréckepiliere benotzt. Et goufen zwéi Flosspilieren an zwéi Landpilieren opgeriicht an driwwer goufe Grey-Trägere geluecht.

## Déi haiteg Bréck
Mat dem Bau vun der haiteger Bréck gouf 1948 ugefaangen. Déi gouf mat zwéi Béi gebaut, soudatt ee Piliersfëllement konnt bäibehale ginn. Fir datt den Eisebunnsbetrib konnt weiderlafen, gouf se an zwou Hallschenten der Längt no opgeriicht. Den Deel dee flossopwäerts steet gouf fir d'éischt gebaut, an de Verkéier ass do derlaanscht iwwer d'Noutbréck wiedergelaf. Den 22. November 1949 gouf déi éischt Hallschent a Betrib geholl an duerno d'Noutbréck ofgerappt. Nodeem den zweeten Deel fäerdeg war, gouf dat zweet Gleis den 3. Dezember 1950 a Betrib geholl.

## Literatur
*Weber, Heinrich Theodor, 1997. - Brücken über die deutsch-luxemburgische Grenze. Gollenstein, Blieskastel. ISBN 3-930008-61-0

## Um Spaweck
Gare Aywaille

D**'Gare vun Aywaille** ass eng Gare op de belscher Eisebunnslinn 42 (Rivage-Gouvy). Hiren telegraphesche Code ass MWL.

## Geschichtleches
D'Gebai vun der Gare gouf zwar schonn 1884 gebaut, awer eréischt 1885 no der Färdegstellung vun der Streck offiziell a Betrib geholl. Am Ufank gouf d'Gare wéineg benotzt, well an der direkter Ëmgéigend net vill Leit gewunnt hunn an de Giddertransport deemools laanscht Aywaille gelaf ass. Eréischt nodeem verschidde Steebréch am Ëmland ausgehuewe goufen an den Handel mam Ardennenholz zougeholl huet, si méi Leit an d'Géigend komm an d'Gare huet u Bedeitung gewonnen.

D'Linn 42 kënnt zanter dem Ëmbau an den 1980er Joren, aus Direktioun Rivage zweegleiseg an d'Gare, fir duerno op engem Gleis bis op Vielssalm weider ze féieren.  An der Gare selwer gouf et deemools 2 Gleiser fir de Persounentrafic a 5 Gleiser fir ze rangéieren, Waggonen ze weien a Material ofzestellen.

Bis 1960 gouf et vun der Gare aus en direkten Uschloss un de Steebroch *Grand Heid*, wat en direkten Oftransport op d'Gare vu Rivage erméiglecht huet, wou d'Waggone fir Zich an Direktioun Gouvy, oder fir Destinatiounen op der Linn 43 gesënnert goufen. Nodeem dat Gleis verschwonne war, goufen d'Steng mat Camionen op d'Gare, déi nëmmen 1 Kilometer ewech war, gefouert, an an där dofir extra gebauter Gidderhal op Waggonen ëmgelueden. Vum Tracé ass haut ausser der Stëtzmauer am Ufank vun der Ofzweigung, bei der Bréck déi iwwer d'Gleiser an d**Rue des deux Croix'' féiert, net méi vill ze gesinn.

[[1986]] gouf d**Grand Heid'' zougemaach an d'Gidderhal gouf opginn. 1998 goufen dunn de Gidderhaff, an déi fënnef Gleiser déi dozou gehéiert hunn ofgerappt. Haut ass op där Plaz e grousse Parking op deem och de Wochemaart vun Aywaille ofgehale gëtt.

Déi fréier Nopeschgaren, Martinrive a Remouchamps goufen 1982, respektiv 1986 ewechgerappt.

## Zich déi an der Gare halen



## Um Spaweck
Lëscht vun den Natura-2000-Gebidder zu Lëtzebuerg

Europawäit besteet d'Natura-2000-Netz aus zwou Kategorië vun Naturschutzgebidder:
* Gebidder, déi op der Habitatdirektiv vun 1992 baséieren (Habitatgebidder);
* Gebidder, déi op der Vulleschutzdirektiv vun 1979 baséieren (Vulleschutzgebidder).

Territorial iwwerschneide sech verschidde Gebidder an deenen zwou Kategorien.

Mëtt 2022 gëtt et zu Lëtzebuerg 67 Natura-2000-Gebidder, dovun 49 Habitat- an 18 Vulleschutzgebidder, mat zesumme ronn 46.200&nbsp;ha, wat ronn 18&nbsp;% vun der Gesamtfläch vum Land ausmécht.

Jiddwer Natura-2000-Gebitt kritt eng europäesch Identifikatiounsnummer, z.&nbsp;B. LU0001022 fir de Gréngewald zu Lëtzebuerg.

## Habitatgebidder zu Lëtzebuerg

## Vulleschutzgebidder zu Lëtzebuerg

## Literatur
* Ministère du développement durable et des infrastructures. Département de l'environnement, 2010. *Ein Netz für Natur und Mensch. Un réseau pour la diversité. Natura 2000 in Luxemburg. Natura 2000 à Luxembourg.* 167 S. Dréckerei Snel. Ouni ISBN.
* Administration de la nature et des forêts, 2011. *Zone naturelle Dumontshaff.* 115 S. (Cf. S. 7 fir d'Zuel vun den Natura 2000-Gebidder zu Lëtzebuerg).

## Kuckt och
* Ramsar-Konventioun fir de weltwäite Schutz vu Fiichtgebidder
* Lëscht vu Lëtzebuerger Naturschutzgebidder
Joseph Daleiden

De **Jos**(**eph**) **Daleiden**, gebuer den 9. Oktober 1932 zu Ettelbréck, ass e lëtzebuergesche pensionéierte Staatsbeamten a Gewerkschaftler.

Vun 1967 bis 2005 war hie Generalsekretär vun der *[[Confédération générale de la fonction publique|Confédération générale de la fonction publique (CGFP)]]*.

Hien ass de Papp vum Guy Daleiden.

## Literatur
* Haag, Emil, 2011. *De Nic Biever à Joseph Daleiden: l'évolution du syndicalisme*, In: *Une réussite originale - Le Luxembourg au fil des siècles*; Lëtzebuerg (Éditions Guy Binsfeld), 2011; 576 Säiten (ill.); ISBN 978-2-87954-235-5, Ss 518-527.