open-index/open-wikipedia-markdown huggingface dataset:
Baillaud (Moundkrater)

Den Aschlagkrater **Baillaud** läit no beim Nordpol vum Äerdmound. Säi Rand ass staark erodéiert an duerch vill Aschléi ëmfaasst de Krater en hiwwelege Grat. Am Nordoste gëtt hien deelweis vum Krater Euctemon iwwerlagert, wouduerch hien no Nordwesten ausgebëlzt ass. Am Süde feelt de Rand ganz an de Krater ass do mat engem Lavafeld verbonnen.

Den Interieur vum Moundkrater Baillaud ass duerch fréier Lavastréim iwwerschwemmt ginn, soudatt seng glat Fläch sech duerch vill kleng Krater an der westlecher Hallschent charakteriséiere léisst. An him ass den Niewekrater Baillaud E.

Et gëtt weeder en Zentralbierg nach aner signifikant Graten am ganze Moundkrater. Am südwestlechen Ëmfeld vum Krater läit de Krater Meton a weider am Osten de Krater Petermann.

D'Verkierzung vun der Siichtlinn op d'Äerd ass verantwortlech dofir, datt de Moundkrater Baillaud längelzeg ausgesäit.

## Ugrenzend Krateren
Normalerweis fënnt een op Moundkaarte de Buschtaf op der Säit vum Kratermëttelpunkt, deen am nächste beim Baillaud läit.

## Literatur
* Andersson, L. E.; Whitaker, E. A., (1982). NASA Catalogue of Lunar Nomenclature. NASA RP-1097.
* Blue, Jennifer (July 25, 2007). "Gazetteer of Planetary Nomenclature". USGS. Gekuckt 05.08.2007.
* Bussey, B.; Spudis, P. (2004). The Clementine Atlas of the Moon. New York: Cambridge University Press. ISBN 0-521-81528-2.
* Cocks, Elijah E.; Cocks, Josiah C. (1995). Who's Who on the Moon: A Biographical Dictionary of Lunar Nomenclature. Tudor Publishers. ISBN 0-936389-27-3.
* McDowell, Jonathan (July 15, 2007). "Lunar Nomenclature". Jonathan's Space Report. Gekuckt 24.10.2007.
* Menzel, D. H.; Minnaert, M.; Levin, B.; Dollfus, A.; Bell, B. (1971). "Report on Lunar Nomenclature by the Working Group of Commission 17 of the IAU". Space Science Reviews 12 (2): 136–186. Bibcode 1971SSRv...12..136M. doi:10.1007/BF00171763. edit
* Moore, Patrick (2001). On the Moon. Sterling Publishing Co. ISBN 0-304-35469-4.
* Price, Fred W. (1988). The Moon Observer's Handbook. Cambridge University Press. ISBN 0-521-33500-0.
* Rükl, Antonín (1990). Atlas of the Moon. Kalmbach Books. ISBN 0-913135-17-8.
* Webb, Rev. T. W. (1962). Celestial Objects for Common Telescopes (6th revision ed.). Dover. ISBN 0-486-20917-2.
* Whitaker, Ewen A. (1999). Mapping and Naming the Moon. Cambridge University Press. ISBN 0-521-62248-4.
* Wlasuk, Peter T. (2000). Observing the Moon. Springer. ISBN 1-85233-193-3.

## Um Spaweck
* Gazetteer of Planetary Nomenclature: ''Baillaud on Moon''
* Moundkaart Nr 4: De Krater Baillaud läit an der Mëtt
* Lunar-Orbiter-Foto Nr. IV-080-H2
Gustav Kolbach

De **Gustav Marie Joseph Kolbach**, gebuer de 4. Oktober 1889 zu Esch-Uelzecht, a gestuerwen den 1. Februar 1979 zu Ettelbréck, war e lëtzebuergesche Medezinner an Amateurbotaniker.

De Gustav Kolbach goung zu Esch an d'Primärschoul an duerno an de Stater Atheneum, wou hien 1908 de Premièresexame gemaach huet. Duerno huet hien um Cours supérieur an op den Universitéiten Nanzeg a Freiburg im Breisgau Medezin studéiert; seng weider Formatioun huet hien als Assistent zu Bern, Berlin a Bochum gemaach. Säi Lëtzebuerger Doktorat an der Medezin huet hien am Oktober 1913, säin Doktorat an der Gebuertshëllef an an der Chirurgie am Abrëll 1914, bestanen.

## Dokter
Den 1. November 1915 huet den Dr. Kolbach seng Praxis am Haus vu sengen Elteren, op der Nr. 20 an der Däitsch-Other-Strooss (elo: Boulevard J.-F. Kennedy Nr. 110) zu Esch-Uelzecht opgemaach.

Dat Haus huet virdrun dem C.M. Spoo gehéiert; dem Kolbach seng Elteren haten et direkt nom Doud vum Spoo, deen de 17. Mäerz 1914 gestuerwe war, kaaft. D'Haus stoung de 25. Juli 1937 am Mëttelpunkt vun der Spoofeier, déi deemools vun der Gesellschaft “d'Hémechtssprooch” zu Esch fir dem Spoo säin 100. Gebuertsdag organiséiert gi war.

Den Dr. Kolbach huet an deem Haus bis an d'1970er Jore praktizéiert.

## Famill
Dem Gustav Kolbach säi Papp war de Pierre Kolbach, gebuer den 18. Abrëll 1853 am Rollengergronn, a gestuerwen de 25. Februar 1933 zu Esch. Hie war “caissier principal” vun der "Société métallurgique Aachener Hütte”. Dem Dr. Kolbach seng Mamm war d'Maria Hartmann, d'Duechter vum Iechternacher Bäcker Willibrord Hartmann; si ass zu Iechternach, de 17. Februar 1854 op d'Welt komm an den 11. November 1926 zu Esch gestuerwen.

Dem G. Kolbach seng Fra war d'Thérèse Justine Prim, d'Duechter vum Gierwer Jean Pierre Prim aus der Fiels. Si ass de 16. Mee 1890 an der Fiels op d'Welt komm an de 17. Abrëll 1964 zu Esch gestuerwen. D'Koppel, déi sech den 9. Juli 1917 an der Fiels bestuet hat, hat dräi Meedercher: Marie-Thérèse (1918-2009), Berthe (1921-2017), Irène (*1929).

## Amateurbotaniker
Den Dr. Kolbach huet sech fir d'Botanik intresséiert. A sengem Herbarium, deen hien als Schüler respektiv Student ugeluecht hat, ware méi wéi 500 Planzenaarten, wouvun déi meescht warscheinlech tëscht 1907 an 1910 gesammelt goufen. De Paul Diederich, deem den Herbarium vun der Marie-Thérèse Juchem-Kolbach uvertraut gouf, huet am Joer 1981 eng Lëscht mat deenen intressantsten Aarten aus deem Herbarium publizéiert.

## Literatur
* Diederich, P., 1981. *L'herbier Gustave Kolbach.* Bulletin de la Société des naturalistes luxembourgeois, 83-84 (1978-1979), S. 3-5. http://www.snl.lu/publications/bulletin/SNL_1981_083-084_003_005.pdf
* Kugener, H., 2005. *Die zivilen und militärischen Ärzte und Apotheker im Großherzogtum Luxemburg.* Band 2/3 (H-R). Eigenverlag, Luxemburg, S. 653-1342 (G. Kolbach: S. 866-867).
* Massard, J.A. & R. Thill, 2011. *Gustav Kolbach, Arzt und Botaniker*. Bulletin de la Société des naturalistes luxembourgeois, 112 (2011), S. 9-24. http://massard.info/pdf/SNL_2011_112_009_024.pdf
## Um Spaweck
Messier 5

De **Messier 5** (M5) (och **[[New General Catalogue|NGC]] 5904**) ass e Kugelstärekoup am Stärebild Serpens. 
## Entdeckung
Den M 5 gouf de 5. Mee 1702 vum Gottfried Kirch a senger Fra Maria entdeckt an den 23. Mee 1764 vum Charles Messier katalogiséiert. 
## Kuckt och
Messier 7

De **Messier 7** (M7) (och **[[New General Catalogue|NGC]] 6475**) ass en oppene Stärekoup am Stärebild Scorpius. 
 
## Kuckt och
Haarlem

**Haarlem** ass d'Haaptstad vun der Provënz Nordholland an Holland mat ronn 165.000 Awunner (2023).

## Um Spaweck

* Gemeng Haarlem
* Statistik vun der Gemeng Haarlem
Josy Kirchens

De **Josy Kirchens** oder **Joseph Kirchens**, gebuer den 22. Februar 1943, ass e fréiere lëtzebuergesche Foussballspiller an -trainer.

Tëscht dem 29. September 1965 am 26. Abrëll 1972 huet de Josy Kirchens an 31 Matcher 3 Goler fir déi lëtzebuergesch Foussballnationalekipp geschoss.

Vun 1961 bis 1976 huet hie fir d'Aris Bouneweg gespillt.

An der Saison 1976/77 war hien Trainer beim Avenir Beggen.

Am Joer 1985 war de Josy Kirchens wärend 2 Méint Interimstrainer vun der lëtzebuergescher Foussballnationalekipp.
Harlem (Homonymie)

Mat **Harlem** kënne follgend Stied oder Staddeeler gemengt sinn:

* Harlem, e Staddeel vu Manhattan zu New York City,
* Harlem (California)
* Harlem (Florida)
* Harlem (Georgia)
* Harlem (Montana)

De Floss Harlem zu Harlem.

De Séi Harlem am Central Park, New York City.

## Kuckt och
* Haarlem
Robert Mancini (Sculpteur)

De **Robert Mancini**, gebuer de 16. Mäerz 1950 zu Esch-Uelzecht, gestuerwen de 4. Dezember 2011 an der Stad Lëtzebuerg, war e lëtzebuergesche Journalist a Sculpteur.

1983 huet hien als éischte säin Atelier fir Metallskulpturen an der fréierer Duchfabrik op der Schläifmillen ageriicht. 1987 war hie Matgrënner vun der Asbl Schläifmillen, déi et Kënschtler erlaabt en Atelier an der renovertéierter fréierer Duchfabrik anzeriichten.

De Robert Mancini huet zanter den 1990er Joren un den Ausstellunge vum Cercle artistique de Luxembourg deelgeholl. Seng Wierker huet hien och all Joer bei der traditioneller Porte ouverte op der Schläifmillen ausgestallt.

Zu engem Eclat koum et 2008 wéi d'Direktioun vun der Spuerkeess virum Vernissage dräi Wierker vum Robert Mancini am Kader vun der Ausstellung *L'art rivain* vun de Schläifmille-Kënschtler an der Galerie *[[Am Tunnel]]* ewechhuele gelooss huet. D'Biller weisen déi zerstümmelt Gesiichter vun Zaldoten aus dem Éischte Weltkrich.

## Wierker
* *Song for an unfinished woman*, Skulpturensembel aus Stolplacken, 1995 um Gaalgebierg zu Esch-Uelzecht opgestallt. 3 Bierken, déi zum Ensembel gehéiert hunn, an déi sou geplanzt gi waren, wéi wa se de Silhouettë vun de Fraebeen aus dem Schouss erauswuesse géifen, goufen 1998 nees ewechgeholl, dat op Grond vu Protester.

## Kuckt och
* Lëscht vu lëtzebuergesche Konschtschafenden
Mady Schaffner

D**'Mady Schaffner**, gebuer den 13. Dezember 1934 zu Iechternach, a gestuerwen de 24. August 2021, war eng fréier Haushaltungsléierin (*maîtresse d'enseignement ménager familial*) a Politikerin.

## Studium a Beruff
No der Primärschoul zu Iechternach, ass d'Mady Schaffner an de Stater Meedercheslycée gaangen, wou si 1955 de Premièresexame gemaach huet. Duerno huet si ee Joer laang Sekretariat zu Bréissel studéiert an uschléissend eng zweejäreg Ausbildung an der *École normale pour l'enseignement ménager familial* zu Ettelbréck gemaach fir Haushaltungsléierin ze ginn.

Vun 1964 un huet si an der Primärschoul ersat: zu Reisduerf, zu Lelleg an zu Berbuerg. Vun 1969 bis 1988 huet si als Haushaltungsléierin am Iechternacher *Enseigement complémentaire* geschafft.

## Gemengepolitik
Vun 1988 bis 1998 war d'Mady Schaffner am Iechternacher Gemengerot. Am Oktober 1987 ass si op der DP-Lëscht an de Gemengerot gewielt ginn. Si gouf an der Sitzung vum 12. Februar 1988 vum Buergermeeschter Jos Scheuer vereedegt. D'Mady Schaffner war déi éischt Fra, déi jee an den Iechternacher Gemengerot gewielt gouf.

Vum 1. Januar 1994 u stoung d'Mady Schaffner, déi virdru mat hirer Partei d'Oppositiounsbänk gedréckt hat, als Buergermeeschter un der Spëtz vun der Iechternacher Gemeng. Am Februar 1998 huet si hiert Mandat un de Jos Massard weiderginn, deen de 27. Februar seng Nominatioun kritt huet an de 6. Mäerz 1998 vereedegt ginn ass.

D'Mady Schaffner war vu Jonktem un am Scoutissem (FNEL) aktiv.

Si ass d'Duechter vum Robert Schaffner an d'Enkelkand vum Mathias Schaffner.
Robert Mancini

*Robert Mancini, lëtzebuergesche Journalist a Sculpteur.
*Robert Mancini, franséischen Auteur.

## Kuckt och
*Roberto Mancini, italieenesche Foussballtrainer.
Roberto Mancini

De **Roberto Mancini**, gebuer de 27. November 1964 zu Jesi an Italien, ass en italieenesche Foussballtrainer a fréiere Foussballspiller.

Als Foussballspiller huet hien ënner anerem beim FC Bologna, bei Lazio Roum a bei Sampdoria Genua gespillt, mat deenen hie jeeweils eemol de Championnat gewonnen huet, a jeeweils eemol de Supercup. Ausserdeem huet hie mat Lazio och den UEFA Cup gewonnen (1999). 1997 ass hien als beschte Spiller vun der ganzer Serie A gewielt ginn. Vun 1984 bis 1994 huet hien an der italieenescher Foussballnationalekipp gespillt.

Als Trainer ass hie geneesou erfollegräich wéi als Spiller; zu senge gréisste berufflechen Héichpunkter gehéiert seng Zäit vun 2004 bis 2008, wou e mat Inter Mailand dräimol déi italieenesch Meeschterschaft, zweemol déi italieenesch Coupe an zweemol den italieenesche Supercup gewonnen huet.

Zanter dem 19. Dezember 2009 ass de Mancini Trainer vu Manchester City mat deem hie schonn den englesche Pokal gewonnen huet (2011).

Hien ass 2008 zum beschte Foussballtrainer vun der Serie A, 2010 an 2011 zum beschten Trainer vun der Premier League gewielt ginn.
Romain Michaux

De **Romain Michaux**, gebuer den 9. November 1953, ass e fréiere lëtzebuergesche Foussballspiller.

Tëscht dem 12. November 1975 am 13. Oktober 1984 huet de Romain Michaux 30-mol fir déi lëtzebuergesch Foussballnationalekipp gespillt an dobäi 1 Gol geschoss.
Patrick Posing

De **Patrick "Paddy" Posing**, gebuer den 9. September 1971, ass e fréiere lëtzebuergesche Foussballspiller.

Tëscht dem 8. Oktober 1996 am 19. August 2003 huet de Patrick Posing 29-mol fir déi lëtzebuergesch Foussballnationalekipp gespillt.

Vun 1991 bis 1994 huet hie fir de Sporting Mäerzeg gespillt, a vun 1994 bis 1999 war hie beim Avenir Beggen a schliisslech vun 1999 bis 2007 beim FC Etzella Ettelbréck.

De Patrick Posing huet an der Nationalekipp op der Positioun vum Lénksverdeedeger gespillt. Am Veräin huet hien och als Fliggelspiller gespillt wou hien och ganz vill Goler geschoss huet. 

Mam F91 Diddeleng huet hien och um Héichpunkt vun senger Karriär d'Championnat gewonnen an ausserdeem och d'Coupe mam FC Etzella Ettelbréck.
Zoran Janković

De **Zoran Janković**, Spëtznumm **Zoki**, gebuer den 1. Januar 1953 zu Saraorci bei Smederovo a Serbien, ass e sloweenesche Geschäftsmann a Politiker.

De Janković huet vun 1997 bis 2005 fir d'Handelschaîne *Mercator* geschafft, der gréisster Detail-Handelsketten a Slowenien. Hien huet d'Grupp zu der gréisster sloweenescher Entreprise ausgebaut, déi a ganz Südosteuropa aktiv ass. 2005 gouf hien aus dem Direktiounscomité vu Mercator entlooss.

Hie gouf 2006 Buergermeeschter vu Ljubljana a gouf 2010 erëmgewielt. Mat senger Partei *Positiivt Slowenien* huet hien am Dezember 2011 d'Parlamentswale gewonnen. Et ass him awer net gelongen, eng Koalitiounsregierung zesummenzesetzen, soudatt den 28. Januar 2012 de Janez Janša, President vun der Partei SDS, déi déi zweetmeescht Stëmme krut, Ministerpresident vun enger Mëtt-Riets-Regierung vu véier klenge Parteie gouf.

Am Mäerz 2012 gouf de Janković bei Neiwalen nees als Buergermeeschter vu Ljubljana gewielt, hie gouf den 11. Abrëll 2012 vereedegt.

## Um Spaweck
Undernet

Den **Undernet** ass mat zirka 18.000 User pro Dag eent vun de gréissten IRC-Netzwierker. D'Netzwierk existéiert zanter 1993.

## Um Spaweck
* www.undernet.org Offiziell Websäit vun Undernet.
Serie A

D**'Serie A** (och *Serie A TIM* genannt) ass déi iewescht Spillklass am italieenesche Foussball Liga System. Et spillen 20 Veräiner mat an et gëtt mat Hin- a Réckronn gespillt, sou datt bis zum Enn vun der Saison all Ekipp 38 Matcher gespillt huet. Wann d'Saison eriwwer ass, mussen 3 Veräiner an d'Serie B ofsteigen, an et kommen der och 3 vun do bäi.

Den amtéierende Meeschter ass Juventus Turin.
Alfred Lamesch

Den **Alfred Lamesch**, gebuer den 19. Juli 1926 zu Dummeldeng, a gestuerwen de 25. Januar 2010, war e lëtzebuergesche Kannerchirurg.

## Kannerchirurg
Säin Dokteschdiplom krut den Alfred Lamesch de 26. November 1957. Seng Spezialformatioun als Chirurg huet hien zu Hamburg an zu Würzburg gemaach, ier hie Chefassistent ff. an der Kannerchirurgie vun der Universitéit Zürich, an duerno *chef de clinique chirurgicale infantile titulaire* op der Universitéit vu Basel gouf. Nodeem hien op Lëtzebuerg zeréckkomm war, ass hien 1966 als Chirurg an d'Clinique Dr. Bohler agetrueden. Vum 10. Juli 1967 un huet hien an enger eegener Praxis an der Stad praktizéiert.

Nodeem 1976 de *[[Centre hospitalier de Luxembourg]]* (CHL) opgaange war, huet hien do de Service vun der Kannerchirurgie opgebaut; vun 1978 u war hie fest beim CHL als Kannerchirurg ugestallt. Parallel dozou huet hien zu Tréier vun 1972 bis 1980 de kannerchirurgesche Service vun der Kannerklinik St. Katharinen geleet.

## Professer a Member vun Akademien
1983 ass hie Professer fir chirurgesch Pathologie op der Universitéit vu Bréissel (ULB) ginn.

Am Joer 1995 ass den Alfred Lamesch als *membre étranger* an d*'Académie royale de médecine de Belgique* opheholl ginn. De 27. Januar 2001 ass hie wéinst dem Erreeche vun der Altersgrenz vu 75 Joer *membre honoraire étranger* ginn.

Den Alfred Lamesch, deen och Member vun der franséischer *Académie de chirurgie* war, ass 1990 am CHL an d'Pensioun gaangen, huet awer nach bis 1998 an der Clinique Bohler praktizéiert, gradewéi am *Hôpital Princesse Marie-Astrid* vun Déifferdéng.

Den Alfred Lamesch huet eng ganz Rei vu medizinesche Publikatioune verfaasst, déi beim Henri Kugener opgelëscht sinn. Hien huet sech och mat der Geschicht vun der Medezin beschäftegt a war ee vun deenen, déi gehollef hunn, de *[[Séminaire d'histoire des sciences et de la médecine]]* vum *[[Cours supérieurs|Centre universitaire]]* an d'Liewen ze ruffen.

## Gielercher
* Commandeur vum Ordre de Mérite du Grand-Duché de Luxembourg (Promotioun 1996)
Jean Worré

De **Jean Worré**, gebuer den 3. September 1816 an der Stad Lëtzebuerg an do gestuerwen de 17. Oktober 1901, war e lëtzebuergeschen Ingenieur.

1845 krut hien eng Nominatioun als Kondukter bei der Bauverwaltung a gouf dunn 1874 Chef-Ingenieur.

De Worré huet haaptsächlech Brécke mat engem grousse Bou gebaut an huet verschidden Alternativen ënnersicht fir eng Bréck iwwer de Péitrussdall ze bauen. Hien huet och d'Pläng gemaach fir de Plateau Bourbon an d'Ëmfeld vun der Gare z'amenagéieren, huet d'Säitestroosse vun der Aler Avenue gezeechent an och d'Antwerpenerstrooss (deemools *rue du Fieldgen*) geplangt bis op d'Kräizung mat der *[[rue de la Semois]]*.

Dem Worré seng Pläng hunn den Édouard André dozou bruecht de Péitrussdall als ëffentleche Park unzeleeën.

De Jean Worré ass um Nikloskierfecht an der Stad Lëtzebuerg begruewen.

## Gielercher

* 
* 

## Bibliographie
* Philippart, R., 2007. *Jean Worré (1816-1901).* In (S. 25): Luxembourg. Historicisme et identité visuelle d'une capitale. 207 S. éditions saint-paul. ISBN 978-2-87963-694-8
Dräi Brécken (Atertlinn)

Déi sougenannt **Dräi Brécken** si fir richteg eng fréier Eisebunnsbréck mat dräi Béi (dohier hiren Numm) bei Äischen. Bei der Bauverwaltung gëtt se als *OA627* gefouert

D'Bréck gouf 1878 fir d'Atertlinn vu Péiteng op Ettelbréck, gebaut.

Déi dräi Béi hunn eng Spanwäit vu jee 7 m. Dee mëttelse Bou geet iwwer d'Äisch, deen nërdlechen iwwer den CR105 vun Äischen op Habscht.

Nodeem op der Eisebunnslinn den 23. September 1967 de Persouneverkéier an de 15. Mee 1969 de Marchandisëverkéier agestallt gouf, ass hiren Tracé an eng Vëlospiste ëmfunktionéiert ginn, iwwer déi haut d'PC 12 féiert.

D'Bréck gouf 2009 bis 2010 restauréiert.

Si steet zanter dem 30. Abrëll 2003 op der Lëscht vum Zousazinventaire vun de klasséierte Monumenter.
## Kuckt och
* Dräi Brécken fir aner Brécken, déi sou genannt ginn.
* Lëscht vun den nationale Monumenter an der Gemeng Habscht
## Um Spaweck

* D'Geschicht an d'Restauratioun vun den Dräi Brécken.
Dräi Brécken

**Dräi Brécken** ass den Numm vun zwou Bréckekonstruktiounen zu Lëtzebuerg iwwer d'Äisch.

*Déi bekanntst dovun ass d'Bréck bei Habscht vun der fréierer Atertlinn, déi op der Lëscht vum Zousazinventaire vun de klasséierte Monumenter steet;
*Déi aner steet tëscht Koler a Klengbetten an iwwer d'Bréck féiert d'Eisebunnsstreck Lëtzebuerg-Klengbetten.

U sech sinn et keng eenzel Brécken, mä all Kéier eng Bréck déi aus dräi Béi besteet.

Am franséischsproochegen Ausland fënnt een den Toponym *Troisponts* oder *Trois-Ponts* och dacks erëm. Dobäi kann et sech och ëm eng Bréck mat dräi Béi dréinen, oder awer eng Uertschaft wéi z.&nbsp;B. Trois-Ponts an der Belsch wou dräi verschidde Brécken der Uertschaft den Numm ginn hunn, an zwar déi iwwer d'Amblève, déi zweet iwwer d'Salm, an déi drëtt iwwer de *Ruisseau du Baleur*.

Bekannt ass och noch de Bréckekomplex *Trois Ponts* beim Tunnel de la Gulpe um Y vun der Montzenstreck an der fréierer Linn 38 zu Hindel bei Montzen. Grad wéi bei den Trois Mousquetaires stëmmt den Numm net richteg well et sinn der véier an zwar dräi Brécken iwwer d'Strooss fir op Sippenaeken an eng fir de Gleisuschloss an Direktioun Hombourg.

Nach e puer:
* Les Trois Ponts, e Lieu-dit zu Marseille
* Les Trois Ponts, e Lieu-dit an der Gemeng Clairavaux an der Creuse
* Les Trois Ponts, e Lieu-dit an der Gemeng Belgentier am Var
* Les Trois Ponts, eng kleng Uertschaft an der Gemeng Champdieu an der Loire
Gare Verviers-Ouest

D**'Gare Verviers-Ouest** war eng Gare zu Verviers op de Linnen 38A a 37. Et war eng Kappgare, déi haaptsächlech gebaut gi war fir de Wuerentransport vun de villen Textilfabrikanten zu Verviers ze garantéieren.

Beim Ausschaffe vun de Pläng war den Numm Gare Léopold gebraucht ginn. Et war laang iwwer d'Plaz vun der Gare diskutéiert ginn, bis den 18. Mäerz 1840 den definitiven Tracé approuvéiert gouf. Do gouf festgehalen datt d'Gare um Lieu-dit *Gérard-Champs* fesgehalen. Fir keen ze groussen Niveausënnerscheed mat der Linn 37 ze kréien, gouf e Rampli vun e puer Hektar opgetippt. D'Konstruktioun vum Gebai gouf de 26. Abrëll 1843 dem Entrepener Moreau vu Léck fir 150.000 Frang zougeschloen. D'offiziell Ouverture fir de Verkéier war den 18. August 1843. Wéi dunn am Oktober 1843 d'Streck en Uschloss un dat preisescht Eisebunnsnetz krut gouf et eng international Gare.

Well et eng Kappgare war, gouf et véier Dréischeiwe fir d'Lokomotiven ze dréinen. Dat éischt Joer goufe schonn iwwer 20.000 Passagéier gefouert. Am Éischte Weltkrich gouf praktesch kee Persounentransport méi vu Verviers-Ouest aus gemaach, an d'Gare Verviers-Est huet déi Charge bis den 20. August 1920 iwwerholl. Op deem Dag gouf d'Gare Verviers-Matadi opgemaach déi spéider Verviers-Central sollt ginn.

Dat eenzegt Gebai, dat haut nach besteet ass de fréieren Entrepot vun der Douane, deen opgeriicht gouf fir d'Douanesformalitéite vum Wuerentransport z'erleedegen. Obschonn d'Plaz fir e Wuereschapp vun Ufank u virgesi war, war bis 1858 nach näischt gebaut. D'Expediteuren hunn dunn zesummegeluecht fir e provisoreschen Hangar aus Holz opzeriichten. 1869 gouf iwwer e stengent Gebai discutéiert, awer de Krich vun 1871 huet du verhënnert datt direkt eppes gebaut gouf. Eréischt 1891 gouf de Projet vun engem Gebai mat engem Stack a mat Kelleren approuvéiert. Den 9. Mee 1892 huet d'Stad Verviers dem Staat d'Pläng virgeluecht, mat deem schliisslech den 31. August 1892 eng Konventioun fir de Bau ënnerschriwwe gouf. Dat Gebai dat dunn opgeriicht gouf, ass dat wat haut nach do steet.

Nodeem d'Gare vun 1992 un net méi funktionéiert huet ware vill Gebaier ewechgerappt ginn. Den Entrepot stoung eidel, e gouf vandaliséiert, an ass lues a lues zu enger Ruin degradéiert, déi sollt opgerappt ginn, bis eng hollännesch Hotelsketten dat Ganzt kaaft a restauréiert huet. Dobäi goufen d'Fassaden am Original bäibehalen, just de Quai op der Stroossesäit mam Preau dee schonn méi laang verschwonne war, gouf net méi opgeriicht. Besonnesch ass datt op den zwou Fassaden tëscht de Fënsteren a Wopeform d'Nimm vun all de Stied mat deene Verviers Handel gedriwwen huet, ze gesi sinn.

Do wou d'Gleisanlage waren ass haut e grousse Parking. Op der Plaz vun de Passagéierquaië gouf an de Joren 2003-2005 en Outletcenter opgeriicht, deen awer net besonnesch funktionéiert. 2011 stounge méi 2/3 vun de Geschäfter eidel. Um Rond-point virum fréieren Entrepot ass eng Textilwalz ausgestallt.

## Um Spaweck
Jean-François Ortmans

De **Jean-François Ortmans**, gebuer de 5. August 1805 zu Verviers, an och do gestuerwen den 2. Februar 1885, war e belsche liberale Politiker vu Verviers.

Den Ortmans war 1848 zu Verviers an de Gemengerot gewielt ginn, wou en dann 1849 Schäffe gouf. 1855 gouf e Buergermeeschter an ass dat drësseg Joer bis zu sengem Doud bliwwen.

An der Zäit wéi e Buergermeeschter war goufe vill Quartiere vun der Stad assainéiert, d'Stroosse goufe méi breet gemaach a verschidde Parken an ëffentlech Gäert goufen ugeluecht. Verschidde Monumenter wéi d'Escaliers de la Paix an d'Fontaine David goufen opgeriicht. Hien huet sech dofir agesat datt dem Komponist Henri Vieuxtemps seng Äsche sollten zeréck op Verviers kommen.

Den 9. Juni 1874 gouf hien an d*'[[Chambre des Représentants]]* gewielt wou hien d'Arrondissement Verviers bis zu sengem Doud vertrueden huet.

Am Unterrechtswiesen huet hie sech fir eng Beruffsschoul agesat, eng Schoul fir Meedercher, an eng Museksschoul. Den ale Kolléisch gouf 1871 duerch en neie modernen Atheneum ersat.

Zu sengen Haaptwierker hunn awer de Bau vun der Gileppe an den Ausbau vum Drénkwaassernetz zu Verviers gehéiert.

Fir un hien z'erënnere gouf e puer Joer no sengem Doud zu Verviers de monumentalen Ortmans-Buer opgericht mat senger Büst op engem Stäil.
René Schneider

De **René Schneider** oder **Neggy Schneider**, gebuer den 20. Abrëll 1938, ass e fréiere lëtzebuergesche Foussballspiller an - trainer.

Tëscht dem 17. Juni 1959 am 23. Oktober 1966 huet de René Schneider 29 Matcher fir déi lëtzebuergesch Foussballnationalekipp gespillt an dobäi 1 Gol geschoss.

Als Kapitän vun der Nationalekipp huet hie mat Letzebuerg géint Portugal fir eng Sensatioun gesuergt an den 8. Oktober 1951 4:2 géint Portugal (mam Nationalheld Eusébio) gewonnen.

De René Schneider war mat sengem Veräin 1971 Champion vun der Nationaldivisioun (1. Liga) an 1964, 1969 an 1970 huet hien d'Coupe de Luxembourg (Foussball) gewonnen - allkéiers mat der Union Lëtzebuerg.

Seng Spillerkarriär huet hien deemols als jonken ARBEDsaarbechter bei der AS Schëffleng ugefaangen. Do huet hie vun 1952 bis 1960 gespillt. Dunn 3 Saisone bei The National Schëffleng. Vun 1963 bis 1971 nieft senger Aarbecht bei der Stad Lëtzebuerg huet en du fir d'Union Lëtzebuerg gespillt.

No senger Carrière als Spiller war hie Foussballtrainer/Spillertrainer beim Red Star Märel, Daring Iechternach, CS Uewerkuer, Marisca Miersch a Progrès Nidderkuer.
Kepler-22

De **Kepler-22** ass e Stär mat der Spektralklass G5 a läit ronn 600 Liichtjoer vun der Äerd ewech. Hien ass tëscht de Stärebiller vum Cygnus an der Lyra ze fannen.

A sengem Planéitesystem ass de Kepler-22b, den äerdänlechste bis elo entdeckten Exoplanéit.

## Um Spaweck
* exoplanet.eu

## Kuckt och

* Exoplanéit
Vereenegt Staate vun Europa

D**'Vereenegt Staate vun Europa** ass eng méiglech Optioun, déi vu verschiddene Politiker vertratt gëtt, fir eng Weiderentwécklung vun der Europäescher Unioun nom Virbild vun de Vereenegt Staate vun Amerika.

## Um Spaweck

* Zeit.de: Idee vereinigtes Europa (däitsch)
* Spiegel.de: Von der Leyen fordert die Vereinigten Staaten von Europa (däitsch)
Eisebunnsstreck Battice-Verviers

D**'Eisebunnsstreck Battice-Verviers** bei der SNCB als Linn 38A numeréiert, war eng Eisebunnsstreck déi Battice mat Verviers verbonnen huet. Zu Battice hat se Uschloss un d'Linn 38 an zu Verviers un d'Linn 37.

D'Streck gouf an zwou Etappen opgemaach:
*18. Mee 1879: Battice - Dison (6,2&nbsp;km)
*1. Dezember 1879: Dison - Verviers (7,9&nbsp;km)

Wéi den 1. Februar 1930 d'Gare Verviers-Central opgoung, gouf den Deel vun der Linn 37 tëscht Verviers-Central a Verviers-Ouest dee schonn zanter 1843 bestanen huet mat der Linn 38A assimiléiert.

D'Streck tëscht Battice an Dison gouf bei der däitscher Invasioun am Zweete Weltkrich zerstéiert an ni méi gefléckt. Gläichzäiteg huet de Persounentransport op der ganzer Linn opgehalen. De Marchandisentransport huet nach bis 1961 funktionéiert, an d'Gleiser goufen dat Joer drop ewechgerappt. Just den Uschloss tëscht dem *Chic-Chac* Tunnel a Verviers-Ouest blouf bis 1994 bestoen. Dat war och den eenzegen Deel vun der Streck deen zweegleiseg war.

## Garen op der Streck
Battice (38) - Chaïneux - Dison - Lambermont - Verviers-Central (37) - Verviers-Ouest
Escaliers de la Paix

D**'Escaliers de la Paix** sinn eng monumental Trapekonstruktioun zu Verviers. Si verbannen am géie Relief vun der Stad d*'Rue du Palais* mat der Albert-Premier-Plaz.

D'Trap gouf 1878 ënner dem Buergermeeschter Jean-François Ortmans gebaut an den Architekt war e gewësse Cornet-Grandjean. Uewen op der Trap steet eng bronze Fraefigur déi de Fridde soll duerstellen an 1866 op enger Ausstellung zu Paräis kaaft gi war. Laang gouf déi Plaz op der Kopp wou d'Statu steet *Le Repos du Roi* genannt, well de Kinnek Léopold wéi en op Verviers koum fir d'Gileppetalspär anzeweien, do hale blouf fir sech Verviers vun uewen unzekucken.
Le Marchand de Ploquettes

**Le Marchand de Ploquettes** ass eng 3 Meter héich monumental bronze Skulptur zu Verviers an der *Rue du Collège* vum Lécker Sculpteur Louis-Pierre Wagelmans.

De *Marchand de ploquettes* war e Genre Courtier am regionale Wollhandel. Mat Wollstuelen déi an déckem bloe Pabeier gerullt waren ass hie an d'Spënnereien a Kardereie gereest fir datt déi sech déi gewënschte Qualitéit konnten eraussichen.

An der Skulptur stellt de Wagelmanns den Händler als en elegant gekleete Mann, mat senger Meloun, an an engem englesche Mantel duer. Ënner dem lénksen Aarm an an der rietser Hand dréit hien déi opgerullt Woll.
Kepler-22b

De **Kepler-22b** ass een äerdänlechen extrasolare Planéit, dee ronderëm de sonnenänleche Stär Kepler-22 kreest.

## Entdeckung
De Planéit gouf mat Hëllef vum Kepler-Weltraumteleskop entdeckt. Dësen Teleskop zeechent Hellegkeetsschwankungen op, déi optrieden, wann e Planéit vun der Äerd aus gesinn, genee viru sengem Zentralstär laanschtzitt. Fir d'éischt gouf de Planéit schonn am Joer 2009 gesinn. Seng Entdeckung gouf awer eréischt de 5. Dezember 2011 no senger drëtter Observatioun, déi fir d'Bestätegung erfuerderlech war, geséchert, a publizéiert.

## Eegenschaften
De Kepler-22b ëmkreest de sonnenänleche Stär Kepler-22, e G5-Stär, dee ronn 600 Liichtjoer vun der Äerd ewech ass. Fir en Ëmlaf brauch e ronn 290 Deeg. En huet ongeféier den 2,4-fachen Duerchmiesser vun der Äerd, also zirka 30.500&nbsp;km. De Planéit ass an der habitabler Zon, an där prinzipiell äerdänlech Temperaturen an d'Existenz vu Waasser a flësseger Form méiglech sinn. Iwwer d'Uewerfläch oder eng eventuell Atmosphär vum Planéit ass nach näischt bekannt. D'Duerchschnëttstemperatur ass op 22 °C geschat ginn.

Et gëtt gehofft, beim nächsten Transit spektroskopesch Miessunge maachen ze kënnen.

## Um Spaweck

* Kepler-22 b an der Extrasolar Planets Encyclopaedia (ofgeruff de 6. Dezember 2011)
* Kepler-22b kepler.nasa.gov, (ofgeruff de 7. Dezember 2011)

## Kuckt och

* Lëscht vun Exoplanéiten
* Äerdänleche Planéit
* Exoplanéit
Marcel Christophe

De **Marcel Christophe**, gebuer den 19. August 1974, ass e fréiere lëtzebuergesche Foussballspiller.

Tëscht dem 10. Oktober 1998 am 20. November 2003 huet de Marcel Christophe an 28 Matcher fir déi lëtzebuergesch Foussballnationalekipp 3 Goler geschoss.

Vun 1996 bis 2006 huet de Marcel Chruistophe fir den FC Monnerech gespillt an duerno war hie bis 2010 fir den FC Déifferdeng 03 aktiv.
Erwin Kuffer

Den **Erwin Kuffer**, gebuer de 16. September 1943 an der Stad Lëtzebuerg, ass e fréiere lëtzebuergesche Foussballspiller an -trainer.

Tëscht dem 17. Februar 1965 am 15. November 1970 huet den Erwin Kuffer 28-mol fir déi lëtzebuergesch Foussballnationalekipp gespillt.

Vun 1961 bis 1966 huet hie fir d'FA Red Boys Déifferdeng gespillt, duerno ass hie bei den Olympique Lyon gaange wou hie bis 1969 bliwwen ass. Vun 1969 bis 1971 war hie beim Standard Léck, duerno war hie bei Waterschei THOR Genk. Wéi hien zeréck op Lëtzebuerg koum huet hie bei de Red Boys Déifferdeng gespillt.

1975 gouf hien Trainer beim FC Koeppchen Wuermer a vun 1981 un war hien Trainer bei AS Réimech.
Observateur

En **Observateur** ass eng Instanz oder eng Persoun, déi en Objet besonnesch am A behält.

* an der Ëmgangssprooch, besonnesch awer an der Konscht, een dee sech eppes ukuckt.
* eng Persoun, déi eppes ënnersicht, iwwerwaacht, oder änleches mécht.
** en Iwwerwaachungsposte vun engem Waasser- oder Loftgefier (Virleefer vum Waffesystemoffizéier).
** e virgeréckelten Observateur vun Artillerie-Stellungen 
** eng militäresch Persoun, awer ouni Waffen, déi militäresch Aktivitéite vun anere Parteien observéiert, kuckt Militärobservateur
** en Astronom dee sech mat Miessunge befaasst.
* eng Persoun, där et erlaabt ass, z'observéieren an iwwer Ofleef vun z.&nbsp;B. enger Versammlung ze berichten.
* e fréier verbreeten Numm vu franséischen a belsche Zeitungen
C/2011 W3 (Lovejoy)

Den **C/2011 W3 (Lovejoy)** ass e periodesche Koméit, deen Enn November 2011 vum Terry Lovejoy an Australien entdeckt gouf. D'Crew vun der Internationaler Raumstatioun (ISS) konnt de Koméit och gesinn a filmen. De Koméit gehéiert zu der sougenannter Kreutz-Grupp. De 16. Dezember 2011 war säi Perihelduerchgank, mat bloussem A ze gesinn. Et gouf ugeholl, datt hien dobäi brieche kënnt. De Koméit awer hat säi Rendez-vous mat der Sonn op enger Distanz vun 140.000&nbsp;km glécklech iwwerstanen a konnt vum Solar Dynamics Observatory (SDO) beim Austrëtt aus der Sonnekorona observéiert ginn. Et gëtt vu Fuerscher ugeholl, datt de Koméit duerch seng staark Réckstousskraaft zesummegehale gouf an net auserneegebrach war obschonn en d'Roche-Grenz ënnerschratt hat.

De SOHO, STEREO an de Proba-2 hunn de Koméit och observéiert.

Am Ufank war den Duerchmiesser vum Koméitekär op 100&nbsp;m bis 200&nbsp;m geschat ginn. No den neiste Berechnunge soll säin Duerchmiesser tëscht 400 m an 22&nbsp;km bedroen.

## Kuckt och

## Um Spaweck

* De Koméit '''C/2011 W3 (Lovejoy)''' an der JPL-Data base
40-Fouss Teleskop

De **40-Fouss Teleskop** och nach bekannt als **Great Forty-Foot** Teleskop war e Spigelteleskop dat de Wilhelm Herschel tëscht 1785 a 1789 am Observatory House zu Slough an England gebaut hat.

Den Haaptspigel hat en Duerchmiesser vun 48 Zoll (120&nbsp;cm)
an eng Brennwäit vu 40 Fouss (12 m). Et war iwwer 50 Joer dat gréisst Teleskop vun der Welt.

D'Teleskop gouf 1840 ewechgerappt. Just de Spigel an déi ënnescht dräi Meter vum Rouer blouwen erhalen.
## Kuckt och

## Um Spaweck
Jean-Pierre Biermann

De **Jean-Pierre Biermann**, gebuer de 15. Dezember 1842 zu Klierf, a gestuerwen den 3. Juli 1908 an der Stad Lëtzebuerg, war en Architekt an Historiker.

Hien huet sech Zäit senges Liewens fir d'Geschicht vun der Stad an der Festung Lëtzebuerg intresséiert an eng Rei Guiden a Pläng iwwer d'Stad Lëtzebuerg erausginn.

Fir un de Biermann z'erënnere gouf um Zens eng Strooss no him genannt (Rue Jean-Pierre-Biermann).

## Wierker
* *Abrégé historique de la ville & forteresse de Luxembourg*, 1890, Ed. Jos. Beffort
* *Notices sur la ville de Luxembourg: sur ses rues et places, ses anciennes enceintes fortifiées, ses anciennes portes, et ses communications souterraines*, 1892, Ed. Jos. Beffort
**Guide à travers les beautés pittoresques de la ville de Luxembourg suivi d'un plan de la Ville et d'une grande partie de la commune de Hollerich à l'échelle de 1:5000*, 1894, Ed. Jos. Beffort
**Plan de Luxembourg vers la fin du XVe siècle à l'exception du Bouc qui indique sa situation de 1582. Plan de la Ville de Luxembourg en 1878*, ca. 1895
Optesch Täuschung

Eng **Optesch Täuschung** (oder **optesch Illusioun**) ass eng Illusioun, déi de mënnschleche visuelle System an d'Ier féiert, mat dem Resultat, datt een eng deforméiert Perzeptioun vun der Realitéit huet.

Et gëtt allgemeng dräi 'Feelerquellen':
# reng optesch Täuschung, déi duerch d'Proprietéite vum Liicht entstinn, z.&nbsp;B. Mengen, datt d'Sonn owes rout ass.
# physiologesch Täuschungen, déi op d'Eegeschafte vum mënschlechen A zeréckzeféiere sinn. Beispill: En "No-Bild" op der Netzhaut, oder de Faarweraster vun enger Televisioun, deen op 3 Faarwe baséiert, mä den Androck gëtt, wéi wann et vill verschidde Faarwe wieren.
# psychologesch Täuschungen, woubäi d'Gehir d'Informatiounen, déi et kritt, falsch interpretéiert. Beispiller sinn 'onméiglech Figuren' (dräidimensional Objeten, déi et sou net ka ginn, Tableauë vum M. C. Escher,...).
Nico Rohmann

Den **Nico Rohmann** oder **Chico Rohmann**, gebuer den 23. November 1952, ass e fréiere lëtzebuergesche Foussballspiller.

Tëscht dem 3. September 1974 am 18. Mee 1985 huet den Chico Rohmann 28-mol fir déi lëtzebuergesch Foussballnationalekipp gespillt.

Hien ass de Papp vum Sacha Rohmann.
Duerschterhaischen

**Duerschterhaischen** ass e Lieu-dit an der Gemeng Parc Housen am Kanton Klierf,. Et läit laanscht der , nordëstlech vun Duerscht.

Bis Enn 2011 huet et zu der fréierer Gemeng Housen gehéiert, déi du mat de Gemenge Konstem an Houschent zu der Gemeng Parc Housen fusionéiert huet.

D'Duerchterhaische läit op enger Héicht vu 498 Meter (NG-L) op der Waasserscheed vum Ourdall an deem vun der Klierf.

## Kuckt och
Doosber Bréck

**Doosber Bréck** ass e Lieu-dit an der Gemeng Parc Housen a läit un der  an un der Our. Eng Bréck iwwer d'Our mécht d'Verbindung mat Dasburg an Däitschland.

Bis Enn 2011 war et en Deel vun der fréierer Gemeng Housen, déi du mat de Gemenge Konstem an Houschent zu der Gemeng Parc Housen fusionéiert huet.

## Kuckt och
* Bréck vun Doosber
* US-Monument op der Doosber Bréck

## Um Spaweck

* Websäit vun der Gemeng Parc Housen
Kounenhaff

**Kounenhaff** oder **Kohnenhaff** ass en Haff an e Lieu-dit an der Gemeng Parc Housen am Kanton Klierf.

E läit op der N10 tëscht Rouderssen an Eesbech op enger Héicht vu ronn 260 m.

Bis Enn 2011 war et en Deel vun der fréierer Gemeng Housen, déi du mat de Gemenge Konstem an Houschent zu der Gemeng Parc Housen fusionéiert huet.

## Biller

Kohnenhaff1.jpg|D'Our um Kounenhaff
Parc Hosingen, Kounenhaff (103).jpg|D'N10 um Kounenhaff, a Richtung Roudersse gekuckt


## Kuckt och

## Um Spaweck
Veianerstrooss

**Veianerstrooss** ass e Lieu-dit an e Stroossennumm op engem Stéck vum CR322  an der Gemeng Parc Housen am Kanton Klierf.

Bis Enn 2011 huet se zu der fréierer Gemeng House gehéiert, déi du mat de Gemenge Konstem an Houschent zu der Gemeng Parc Housen fusionéiert huet.

## Kuckt och
Akescht

Mat **Akescht** ka gemengt sinn:
* E Lieu-dit an der Gemeng Parc Housen
* Den Naturbësch Akescht an der selwechter Gemeng
Désirée Wickler

D**'Désirée Wickler**, gebuer 1983 an der Stad Lëtzebuerg, huet Fräi Konscht a Molerei op der "Alanus Hochschule für Kunst und Gesellschaft" zu Alfter bei Bonn studéiert an 2008 mam Diplom ofgeschloss. Zanter 2009 schafft d'Désirée Wickler als fräischaffend Kënschtlerin.

## Ausstellungen (Auswiel)
### 2011:
* Bildet Kunst - Kunst bildet, Caesar, Bonn
* L'ART ROCHETTE, Buerg, Fiels, Lëtzebuerg
* Mainzer Minipressenmesse, Mainz
* Expressive, Kulturhaus Niederanven (Luxemburg)
* Fête annuelle des artistes de la Schlaiffmillen 2011 als invitée vum Dani Neumann
* CAN SOMEGIRL PLUG ME IN?, Ladyfest Kufa, Esch-sur-Alzette (Luxemburg)

### 2010:
* VERPASST!!!, Galerie TRAUMATA, Bonn
* WANTED & ARRESTED, Kulturhaus Niederanven (Luxemburg)
* KuBoSHOW, Herne
* eigenBlick, Stadtmuseum Siegburg, Siegburg
* Borderline, Haus an der Redoute, Bonn
* Mein Herzstück, _Kunstkabinett S.M./ Galerie für aktuelle Kunst, Bonn
* ARTMIX 4, Galerie Beim Engel, Luxemburg

### 2009:
* Salon 2009/ Cercle artistique de Luxembourg, CarréRotondes, Luxemburg
* ARTMIX 4: KuBa (Kulturbahnhof), Saarbrücken 
* Open doors, Galerie Traumata, Bonn 
* Alltagstod, Bezirksbibliothek Beuel Brückenforum, Bonn

### 2008:
* Gefallen, CID femmes, Luxemburg 
* Wechselwarm, Künstlerforum, Bonn 
* Grossfeldgrafik und Das Künstlerbuch: Die Schrift im Bild, Bezirksbibliothek Beuel Brückenforum, Bonn
* Triebwerk, Jack in the Box, Köln
* Grün gleicht grün, Kunststadion Kleinsassen
* EXCHANGE; Norbert Hoffmann feat. Désirée Wickler, Druck- und Spielkartenmuseum, Grevenmacher (Luxemburg)
* Die Schrift im Bild: Das Künstlerbuch, Kunst- und Museumsbibliothek im Museum Ludwig, Köln 
* 5. Editionale, Köln
* Femmes fatales, Galerie Kult 41, Bonn

### 2007:
* Sob a pele, Fundação Cultural Badesc, Florianópolis (Brasilien) 
* Dialoge, DA- Kunsthaus Kloster Gravenhorst, Hörstel
* Danses macabres, Galerie Support Your Local Artist, Bonn
* Das Künstlerbuch: Ein Raum für Lyrik, Kunst- und Museumsbibliothek im Museum Ludwig, Köln

## Konschtpräisser
* 2008, DAAD-Preis für hervorragende Leistungen 2008
* 2010, Valentine Rothe Preis
* 2012, Lucas-Cranach Stipendium zu Wittenberg.
## Kuckt och
* Lëscht vu lëtzebuergesche Konschtschafenden
## Um Spaweck
* D'Websäit vun der Désirée Wickler
Sacha Schneider

De **Sacha Schneider**, gebuer den 23. Juni 1972, ass e fréiere lëtzebuergesche Foussballspiller.

tëscht dem 14. Februar 1995 am 2. Abrëll 2003 huet hie 27-mol fir déi lëtzebuergesch Foussballnationalekipp gespillt an dobäi 1 Gol geschoss.
Alfred Oppenheimer

Den **Alfred Oppenheimer**, gebuer den 11. Oktober 1901 zu Metz a gestuerwen de 5. Oktober 1993, war e Geschäftsmann.

1925 huet hie sech zu Lëtzebuerg niddergelooss, wou hie seng Fra Aline Kahn kennegeléiert huet. Si kruten 1930 hiren eenzege Jong, de René.

No der däitscher Invasioun vum 10. Mee 1940 krut den Alfred Oppenheimer, well hie Judd war, d'Geschäftsaktivitéite verbueden.

Hie gouf mat senger Fra a sengem Jong an d'Duerchgangslager op d'Pafemillen bruecht, vu wou se de 17. Juni 1943 iwwer Tréier a Berlin an d'KZ Theresienstadt verschleeft goufen. Seng Fra ass do den 12. Dezember 1943 un Erschëpfung gestuerwen. Am Oktober 1944 goufen hien a säi Jong getrennt an d'KZ Auschwitz-Birkenau transportéiert. Den 11. Oktober, um Dag vu sengem 42. Gebuertsdag, gouf hie gewuer datt säi Jong an der Gaskummer ëmbruecht gi war. Am Januar 1945 gouf d'Lager vun de sowjeteschen Truppe befreit.

1961 huet hien als Zeie beim Eichmann-Prozess zu Jerusalem ausgesot.

Hien huet 1991 d*'[[Fondation René Oppenheimer]]* gegrënnt.

## Literatur
* Haag, Emil, 2011. *Le sort de la population juive. Trois cas de figure: Edmond Israël, Alfred Oppenheimer et Josy Schlang*, In: *Une réussite originale - Le Luxembourg au fil des siècles*, Éditions Guy Binsfeld, Lëtzebuerg, 576 Säiten (ill.), ISBN 978-2-87954-235-5, Ss 430-437.
* Moyse, Laurent, 2011. *Du rejet à l'intégration. Histoire des Juifs du Luxembourg des origines à nos jours*, Éditions Saint-Paul, Lëtzebuerg, 288 Säiten, ISBN 978-2-87963-810-2, Ss 199-202, 206, 232, 238, 254
* Scuto, Denis, 1993. "Alfred Oppenheimer: un grand témoin est mort." *Tageblatt* Nr. 229 (7. Oktober 1993), S. 10.
* René Clesse, *Die Natur ist gnädiger als die Menschen*, Ons Stad, 1991, Nr 36, S. 22-25, PDF

## Um Spaweck
* D'Aussoe vum Alfred Oppenheimer beim Eichmann-Prozess op www.nizkor.org (68-08) 
* D'Aussoe vum Alfred Oppenheimer beim Eichmann-Prozess op www.nizkor.org (68-09) 
* "Den Alfred Oppenheimer iwwert Persecutioun, Deportatioun an Exterminatioun." rtl.lu, 08.12.2021 (Interview mam Alfred Oppenheimer vum 4.11.1990; RTL Archiv).
Gare Dison

D**'Gare vun Dison** war eng belsch Gare op der Eisebunnsstreck Battice-Verviers (Linn 38A) zu Dison, ongeféier um hallwe Wee tëscht Battice a Verviers. De geneeën Datum vum Bau ass net bekannt, mä et schéngt es wéi wa se bei der Ouverture vun der Streck am Joer 1879 d'Gare och fäerdeg gewiescht wier.

Den Deel vun der Streck tëscht Battice an Dison war am Zweete Weltkrich vun der Wehrmacht zerstéiert ginn, a gouf ni méi gefléckt, soudatt nom Krich nach just d'Verbindung Dison-Verviers funktionéiert huet.

Well zu Dison vill Woll ausgeluede gouf, war d'Gleis op enger grousser Längt vun enger ronner Hal iwwerdeckt, an där nodeem den Zuchtrafic opgehalen hat, Kuelenhändler an e Schrotthändler hiren Depot haten. An der Gare gouf et e Privatuschloss fir eng Firma, d*'Déchets de Verviers*, déi d'Reschter vun der Textilindustrie verschafft huet. Bei deem Recyclage ass Dünger ofgefall deen a ganz Europa verkaaft gouf. D'Streck gouf ëm 1960 ganz zougemaach. Iwwer een Deel vun der Eisebunnsstreck féiert haut d'Autobunn A27. D'Gare gouf ewechgerappt an op där Plaz steet haut d'Altersheem *Le Couquemont*.
Louis Trierweiler

De **Louis Trierweiler**, gebuer den 12. September 1948, ass e fréiere lëtzebuergesche Foussballspiller.

Tëscht dem 16. Abrëll 1970 am 19. Oktober 1975 huet hie 27-mol fir déi lëtzebuergesch Foussballnationalekipp gespillt.
Max Meier

De **Max Meier**, gebuer den 2. Oktober 1863 zu Reschitza, a gestuerwen de 4. Mäerz 1919 zu Bismarckhütte, war en däitschen Entreprener.

## Liewen

De Max Meier war de Jong vum Erfinder Eduard Meier. Hien ass zu Reschitza wou säi Papp bis 1880 eng Schmelz geleet huet, opgewuess. Hien huet Metallurgie zu Leoben, Breslau a Berlin studéiert. Duerno huet e bei der Phoenix AG für Bergbau und Hüttenbetrieb zu Ruhrort mat schaffen ugefaangen. 1893 ass e bei d*'Eisenwerk Krämer* op Sankt Ingbert gaangen, wou en d'Leedung vum Thomas-Stolwierk a vun der Walzstrooss iwwerholl huet. Enn 1895 gouf en techneschen Direkter vum Bau vun engem Stol- an e puer Walzwierker vun der *Société Anonyme des Aciéries de Micheville* zu Villerupt.

1898 huet d'Deutsch-Luxemburgische Bergwerks- und Hütten-AG en op Déifferdeng geschéckt, wou en en neit Stolwierk opriichte gelooss huet. Ënner senger Leedung gouf do fir d'éischt Kéier an Europa e Grey-Träger gewalzt.

1908 gouf e Generaldirekter an techneschen ieweschten Direkter vum Walzwierk vun der  *Bismarckhütte*.

Zu Déifferdeng gouf 1904 eng Strooss no him *Avenue Max Meier* genannt. 1936 gouf se an *Avenue [[Émile Mark]]* ëmgenannt.

## Wierk
* *Die Herstellung der Halbfabrikate, Schienen, Schwellen und Träger*. In: Stahl und Eisen – Zeitschrift für das Deutsche Eisenhüttenwesen, 1898, S. 1017

## Literatur
* *Max Meier*. In: Alfons Perlick: *Oberschlesische Berg- und Hüttenleute: Lebensbilder aus dem oberschlesischen Industrierevier* (= Quellen und Darstellungen zur schlesischen Geschichte, Bd. 6), 1953, S. 189-190
* *Max Meier*. In: Stahl und Eisen - Zeitschrift für das Deutsche Eisenhüttenwesen, Band 108, 1988, S. 922
* *Meier, Max*. In: Deutsche Biographische Enzyklopädie, Bd. 7, S. 31.
* *Max Meier eins und zwei*, In Déifferdang Magazin, Nr. 8/2013, Säit 16-17

## Um Spaweck
* Günter Bauhoff: ''Meier, Max'', in: Neue Deutsche Biographie 16, 1990, S. 645 f.
Lincoln Near Earth Asteroid Research

De **Lincoln Near Earth Asteroid Research** (*Lincoln-Institut fir d'Erfuersche vun [[äerdnoen Asteroid]]en *), kuerz **LINEAR**, ass e Projet vum Massachusetts Institute of Technology fir d'Himmelsiwwerwaachung mat dem Zil, all äerdno Asteroide virun enger Kollisioun mat der Äerd zäiteg z'entdecken. Déi fir dee Projet agesat GEODSS-Instrumenter sinn um Testterrain vum Lincoln-Institut op der White Sands Missile Range zu Socorro am US-Bundesstaat New Mexico installéiert. Déi gewonnenen Date gi fir d'Auswäertung un d'Lincoln-Institut op der Hanscom Air Force Base zu Lexington am US-Bundesstaat Massachusetts geschéckt.

## Entdeckungen

De Projet gëtt vun der US-Loftwaff an der US-Raumfaartagentur NASA finanzéiert. Zanter dem Ufank vum Projet am Joer 1996 goufen 225.957 nei Objeten identifizéiert, dorënner 2.019 bestätegt Äerdbunnkräizer (Stand: 31. Dezember 2007).

An der Rumm vum Iwwerwaachungsprogramm goufen och en ettlech Koméiten entdeckt; mat Stand vum 31. Dezember 2007 waren et 236 bestätegt Koméiten. All déi Koméiten hunn dofir den Zousaznumm *LINEAR* oder – wann d'Entdeckung gläichzäiteg mat engem aneren Observateur oder enger anerer Observatiounsgrupp gelongen ass – e kombinéierten, wéi z.&nbsp;B. *LINEAR-[[Near Earth Asteroid Tracking|NEAT]]*. Besonnesch Bedeitung kënnt dem Koméit mat der Bezeechnung *[[C/2002 T7 (LINEAR)]]* zou, deen de 14. Oktober 2002 entdeckt gouf an am Mee 2004 eng Visuell Magnitude vu ronn 2^m erreecht hat.

Ongeféier zur gläicher Zäit hat och de Koméit C/2001 Q4 *(NEAT)* seng gréisst Hellegkeet erreecht, soudatt vun der südlecher Hemisphär vun der Äerd gläichzäiteg zwéin hell Koméite mat bloussem A ze gesi waren. Fir Observateuren op der nërdlecher Hemisphär waren d'Siichtbedingunge fir de Koméit *C/2002 T7 (LINEAR)* ongënschteg.

Bemierkenswäert ass och de Koméit *[[C/1999 S4 (LINEAR)]]*, deem säi Kär beim Ëmlaf ronderëm d'Sonn am August 1999 zerbrach ass. De Koméit hat sech uschléissend bannent e puer Deeg praktesch vollstänneg opgeléist.

## Kuckt och

* Near Earth Asteroid Tracking (*NEAT*)
* Lowell Observatory Near-Earth-Object Search (*LONEOS*)
* OCA - DLR Asteroid Suvvey (*ODAS*)
* Koméitelëschten
* Äerdnoen Objet

## Um Spaweck
* Homepage der LINEAR-Himmelsüberwachung (englisch)
* Mehr über den Kometen C/2002 T7 (LINEAR) in ''Gary W. Kronk’s Cometography'' (englisch)
* Mehr über den Kometen C/1999 S4 (LINEAR) in ''Gary W. Kronk’s Cometography'' (englisch)
Jean-Pierre Barboni

De **Jean-Pierre Barboni**, gebuer de 6. September 1958, ass e fréiere lëtzebuergesche Foussballspiller an -trainer.

Tëscht dem 12. Oktober 1983 am 27. Abrëll 1988 huet hie 26-mol fir déi lëtzebuergesch Foussballnationalekipp gespillt.

Vun 1983 bis 1988 huet hie fir d'Jeunesse Esch gespillt.

Vun 1992 bis 1995 a vun 2000 bis 2001 war hien Trainer bei der Jeunesse Esch.

Säi Fils Denis Barboni ass e lëtzebuergesche Judoka.
Joseph Hansen

Et gëtt verschidde Persounen déi **Joseph Hansen** heeschen:
* Joseph Hansen (1874-1952), lëtzebuergesche Schrëftsteller.
* Joseph "Jos" Hansen (1932-), lëtzebuergesche Foussballspiller.
* Joseph "Joé" Hansen (1947-), lëtzebuergesche Foussballspiller.