open-index/open-wikipedia-markdown huggingface dataset:
Europäescht Amt fir Zesummenaarbecht

D**'Europäescht Amt fir Zesummenaarbecht** (**EuropeAid**) ass eng Administratioun vun der Europäeschen Unioun, déi mat der Verwaltung vun der *EU-[[Entwécklungshëllef|Aussenhëllef]]* befaasst ass.

EuropeAid gouf 2001 opgrond vun enger Decisioun vun der Europäescher Kommissioun gegrënnt. D'EU-Aussenhëllef ass en Instrumentarium fir d'international Roll vun der EU ze stäerken. Dozou gehéiert ënner anerem den „Europäeschen Entwécklungsfong fir d'AKP-Staaten“. Ronn 150 Länner, Regiounen an Organisatioune kréien iwwer d'EU-Aussenhëllef eng Ënnerstëtzung. Dorënner sinn och ënner aneren d'Länner vum Westbalkan oder fréier Sowjetrepubliken.

D'Europäescht Amt fir Zesummenaarbecht iwwerhëlt de Management vu Projeten, deenen hir Ziler vun der Europäescher Kommissioun beschloss ginn. Dofir si vun EuropeAid déi noutwenneg Instrumenter a Mechanisme fir Verwaltung, Iwwerrwaachung, Ënnerstëtzung a Kontroll op d'Bee gesat ginn.

## Struktur
EuropeAid ass eng Generaldirektioun, also eng Déngschtstell vun der Kommissioun, an ënnersteet 2004-2009 der Kommissärin fir Aussebezéiungen, Benita Ferrero-Waldner. Déi ënnergeuerdnet Direktioune sinn:
* A - Europa, Südlecher Mëtelmierraum, Noen Osten an Noperschaftspolitik
* B - Latäinamerika
* C - subsaharescht Afrika, Karibesche Raum, Pazifescher Ozean
* D - Asien a Zentralasien
* E - Moossname fir Qualitéitsverbesserungen
* F - Allgemeng Ënnerstëtzung vun de Moossnamen
* G - Ressourcen

D'Hëllef gëtt iwwer 3 Weeër verdeelt:
* Projeten, déi direkt vun EuropeAid finanzéiert an iwwerwaacht ginn;
* Projeten, déi iwwer d'Strukture vun de Länner, deene se zegutt kommen, ausgefgouert ginn;
* Projeten, déi iwwer aner international Organisatiounen, wéi d'Vereent Natiounen, d'Weltbank, asw., ausgefouert ginn.

11,3 % vun all Entwécklungshëllef op der Welt gi vun EuropeAid verdeelt. 2007 waren dat 6,7 Milliarden Euro. Domat ass EuropeAid dee weltwäit drëttgréissten Donnateur vun Entwécklungshëllef. (Zielt een d'Entwécklungshëllef vun den EU-Memberstaaten dobäi, kënnt een op 60 % vun der weltwäiter Entwécklungshëllef fir d'Europäesch Unioun - zum Verglach: D'USA ginn 21 %).

## Kuckt och
* ECHO

## Um Spaweck
* Homepage vun EuropeAid
Hollännesch Antillen

D**'Hollännesch Antille** ware bis de 15. Dezember 2008 en hollännescht Iwwerséigebitt, dat geographesch zur Inselgrupp vun de Klengen Antillen an der Karibik gehéiert huet. Si hunn e Bundesland vum Kinnekräich vun Holland gebilt, nieft dem europäeschen Deel vun Holland an Aruba.

## Geographie
D'Hollännesch Antillen bestoungen aus fënnef bewunnte Karibik-Insele mat am Ganze ronn 960&nbsp;km² an och eng Rei méi klengen, onbewunnten Inselen:
* *[[Inselen ënner dem Wand (Antillen)|Inselen ënner dem Wand]]*:
** Curaçao (nieft Kleng Curaçao)
** Bonaire (nieft Kleng Bonaire)
* *[[Inselen iwwer dem Wand (Antillen)|Inselen iwwer dem Wand]]*:
** Saba
** Sint Eustatius oder, wie d'Urawunner soen, *Statia*.
** Sint Maarten (nëmmen de Süddeel heescht *Sint Maarten*; den nërdlechen Deel heescht *Saint-Martin* an ass eng franséisch COM).

De 15. Dezember 2008 sinn d'Hollännesch Antillen opgeléist ginn. Curaçao a Sint Maarten kruten e "besonnesche Status" bannent dem hollännesche Kinnekräich; Bonaire, Saba a Sint Eustatius (Karibescht Holland) goufen hollännesch Gemengen.

## Um Spaweck
Jelena Karleuša

**Jelena "JK" Karleuša** (kyr. *Јелена Карлеуша*, gebuer de 17. August 1978 zu Belgrad, ass eng serbesch Popsängerin.

## Hir Karriär
1995 huet si mat nëmme 16 Joer hiren éischten Album *Ogledalce* fir d'Plackefirma Diskos opgeholl. Et war direkt en Erfolleg mat méi wéi 100.000 verkaaften Exemplaren. Zanterhier hat si nach méi wéi een Nummer Eent Hit, déi meschten dovu geschriwwe vum Marina Tucaković. Vun hirem "Best of" Album *Zovem se Jelena* goufe méi wéi 250.000 Stéck verkaaft.

Enn 1999 huet si mat hirem fënneften Album *Gili, gili* hir Musekrichtung geännert, wat awer ganz gutt beim Publikum ukomm ass. Bis 2008 huet se zéng Albumen an dräizéng Videoclipen erausbruecht, déi sech all ganz gutt an den Charts vu Serbien, Montenegro an anere Nopeschlänner placéiere konnten.

## Perséinleches
D'Jelena Karleuša ass d'Duechter vun der Fernseemoderatorin Divna Karleuša a vun engem héije Sécherheetsbeamten am serbeschen Inneministère.

2005 huet si den Ierwe vum Karić-Wirtschaftskonglomerat Bojan Karić bestuet, mä dat Bestietnes gouf schonn no nëmme véier Méint gescheet. Duerno huet se mam Foussballspiller Duško Tošić vum SV Werder Bremen gefrien, fir dee s'an Däitschland geplënnert ass an dee se och den 28. Juni 2008 bestuet huet. De 7. September 2008 koum hiert gemeinsaamt Meedchen Atina op d'Welt.

## Discographie
### Albumen
* 1994 *Ogledalce* - Diskos
* 1996 *Ženite se momci* - PGP-RTS
* 1997 *Vestice, vile* - ZaM
* 1998 *Jelena* - ZaM
* 1999 *Zovem Se Jelena (Best Of)* - Vujin Trade
* 1999 *Gili, gili* - Grand Production
* 2001 *Ludaca* - Best Records
* 2002 *Samo Za Tvoje Oci* - BK Sound
* 2005 *Magija* - City Records
* 2008 *JK Revolution* - City Records
* 2009 *The Diamond Collection* (Best of) - City Records
* 2012 *Diva* - City Records

### Singelen
* 2007 *Casino* - City Records
* 2008 *Tihi Ubica* - City Records
* 2008 *Ko ti to Baje*
* 2010 *Insomnia*
* 2011 *Muskarac koji mrzi zene*
* 2011 *Nova religija (Plava Šeherezada)*

## Um Spaweck
* Hir Websäit
Bojko Borissow

De **Bojko Metodjiew Borissow** (Bulgaresch ), gebuer den 13. Juni 1959 zu Bankja, ass e bulgaresche Politiker.

Hien ass Grënner vun der politescher Gruppéierung *„Bierger fir eng europäesch Entwécklung vu Bulgarien“* (GERB) a war Buergermeeschter vu Sofia. De 27. Juli 2009 gouf hien zum 11. Ministerpresident vun der Republik Bulgarien ernannt. 2013 ass hien zeréckgetrueden.

Am November 2014 gouf de Borissow op en Neits Ministerpresident vu Bulgarien.

Zwee Joer drop, am November 2016, no der Néierlag am zweeten Tour vun de Presidentschaftwale vun der Zezka Zatschewa, déi hien, als Kandidatin vu senger Partei nominéiert hat, géint de Rumen Radew, huet de Borissow ugekënnegt, geschwënn dono zeréckzetrieden.
Wéi seng Partei no Neiwalen awer nees als déi stäerkst ervirgoung, gouf hien de 4. Mee 2017 op en Neits Ministerpresident vum Land. Seng Regierung stäipt sech op eng Koalitioun vun der GERB mat de *Vereenegte Patrioten*. Den 12. Mee 2021 gouf hie vum Stefan Janew ofgeléist.

## Um Spaweck
Atsushi Sugie

Den **Atsushi Sugie** (jap. , *Sugie Atsushi*) ass e japaneschen Astronom.

Dem Minor Planet Center no, huet hien tëscht 1988 an 2000, 120 Asteroiden entdeckt.

Den Asteroid Sugie ass no him genannt.
Kin Endate

De **Kin Endate** (jap. , *Endate Kin*), gebuer de 15. Dezember 1960 zu Iwaizumi (Prefecture Iwate), ass e japaneschen Astronom.

Den Asteroid 4282 Endate ass no him benannt.

## Um Spaweck
* Offiziell Homepage (engl.)
Aruba

**Aruba** ass eng vun den dräi ABC-Inselen (Aruba, Bonaire, Curaçao) an der südlecher Karibik, a läit 25 Kilometer nërdlech vu Venezuela.

## Um Spaweck
Eisene Rideau

En **Eisene Rideau** ass an Theateren e Rideau aus Eisen virun der Bün, deen erofgelooss gëtt, fir ze verhënneren, datt en eventuellt Feier sech iwwer dat ganzt Gebai ausbreede kann.

Den Ausdrock gouf an der Zäit vum Kale Krich als Metapher gebraucht, fir déi praktesch hermetesch zoue Grenz tëscht de sougenannten Ostblock-Staaten a Westeuropa ze beschreiwen. Am gedeelte Berlin war dës Grenz d'Berliner Mauer.

An engem geopolitesche Kontext gouf den Ausdrock bekannt duerch de Winston Churchill.

## Um Spaweck
Sofia

**Sofia** (Bulgaresch , geschwat []) ass d'Haaptstad vu Bulgarien an huet ronn . Hei liewe 14 Prozent vun de Mënsche vum Land. Sofia ass de politeschen, wirtschaftlechen a kulturellen Zentrum vu Bulgarien. An der Stad gëtt et eng Universitéit aus dem Joer 1888 a verschidden aner Universitéiten, Héichschoulen, Theater, Muséeën a Kulturariichtungen.

## Um Spaweck
Zäitzon

Eng **Zäitzon** ass eng Sträif vun der Äerduewerfläch, wou zu engem gewëssen Zäitpunkt den Datum an d'Auerzäit identesch sinn.

Bei der Bildung vun Zäitzone kënnt d'Bestriewen zum Ausdrock, op der enger Säit den Dag nom Stand vun der Sonn (Äerdrotatioun) auszeriichten, awer och gläichzäiteg ganz Gebidder mat enger eenheetlecher Zäit ze definéieren, tëscht deenen eng Zäitdifferenz, déi liicht ze berechnen ass (meeschtens 1 Stonn), besteet. Dat kann erreecht ginn, wann een d'Zäitzonen als Gebidder tëscht zwéi geographesche Längegrade mat engem Ofstand vu 15° definéiert. Fir awer dem Tatbestand Rechnung ze droen, datt bestëmmt Gebidder politesch, administrativ oder kulturell zesummegehéieren, gëtt et Ofwäichunge vun deem Prinzip. Fir d'Antarktis, déi dann theoreetesch a 24 Zäitzone géif leien, gouf souguer komplett déi Koordinéiert Weltzäit (UTC) festgeluecht.

## Um Spaweck
Kleng Antillen

D**'Kleng Antillen** (op Englesch *Lesser Antilles*) sinn eng Inselketten an der ëstlecher Karibik, déi sech vun de Joffereninselen am Norde bis virun d'Küst vu Venezuela am Süden erstreckt. Zesumme mat de Bahamas, den Turks- a Caicosinselen an de Groussen Antille bilden se déi Westindesch Inselen.

Mat Bezuch op den Nordost-Passatwand, deen an där Géigend bléist, ginn d'Kleng Antillen nach an d'Inselen ënner resp. iwwer dem Wand ënnerdeelt, woubäi Trinidad an Tobago zu kenge vu béiden Ënnerdeelunge gezielt gëtt.

## Andeelung vun de Klengen Antillen
### Inselen iwwer dem Wand
#### Nërdlechen Deel
Zu den nërdleche Klengen Antillen, déi am englesche Sproochgebrauch als ***Leeward Islands*** bezeechent ginn, zielen ë.&nbsp;a. d'Joffereninselen, Sint Maarten - Saint-Martin, Barbuda, Saint Kitts an Nevis, Antigua, Montserrat, Guadeloupe an Dominica.

#### Südlechen Deel
Déi südlech Partie, am Englesche ***Windward Islands***, begräift ë.&nbsp;a. Martinique, Santa Lucia, Barbados, St. Vincent a Grenada.

D'Inselen Trinidad an Tobago gehéieren zu de Klengen Antillen, awer net zu den Inselen iwwer dem Wand, wéi dat vereenzelt fälschlecherweis gemengt gëtt.

### Inselen ënner dem Wand
Am Englesche ginn d'Inselen ënner dem Wand ***Leeward Antilles*** genannt. Zu deenen zielen ë.&nbsp;a. Aruba, Bonaire, Curaçao an d'Isla Margarita.

## Ofwäichungen am Sproochgebrauch
Bei dëser Zouuerdnung vun den Archipelle vun de Klengen Antille gëtt et Ofwäichungen am Sproochgebrauch vu verschiddene Länner. Den Ënnerscheed besteet haaptsächlech tëscht dem Engleschen an anere westleche Sproochen (Franséisch, Hollännesch, Spuenesch, …). Den Duerchernee kënnt absënns duerch de Suffix deen am Englesche gebraucht gëtt:

* *Islands*: geopolitesch, historesch oder kulturell Bezeechnung fir déi Inselen, déi éischter op enger Nord-Süd-Achs leien, opzedeelen an engersäits déi, déi ënnert fréierer brittescher Herrschaft stoungen, géintiwwer deenen, déi ënnert franséischer, spuenescher a méi spéit och hollännescher Herrschaft stoungen. Dozou zielt awer keng vun den Inselen, déi no bei der südamerikanescher Küst leien;
* *Antilles*: geographesch oder geomorphologesch Bezeechnung, déi méi aktuell a méi komplett ass, fir d'Deeler vun de Klengen Antillen éischter op enger südwestlech-ëstlech-orientéierter Achs ze definéieren.

## Kuckt och
* Antillen

## Um Spaweck
Minsk

**Minsk** (Wäissruss.: *Мінск* oder *Менск*, Russ.: *Минск*) ass d'Haaptstad vu Wäissrussland a mat  déi gréisst Stad am Land. Si läit op der Swislatsch, engem Niewefloss vun der Bjaresina.

Si ass de politeschen, wirtschaftlechen a kulturellen Zentrum vum Land mat Héichschoulen a Fachschoulen, gradewéi enger sëllege Kierchen, Theateren a Muséeën.

## Um Spaweck

*Offiziell Websäit vun der Stadt Minsk
* Touristeninformatioun bei poezdka.de
* Fotoe vu Minsk
Liepāja

**Liepāja** (Däitsch *Libau*, Polnesch *Lipawa*, Russesch *Либава (Libawa)* oder *Лиепая (Liepaja)*, Jiddesch: ליבאַװע *(Libave)*) ass eng Stad a Lettland. Et ass, mat 78.144 Awunner (Stand 1. Januar 2016), déi drëttgréisste Stad am Land an e wichtegen Hafen um Baltesche Mier, deen net zoufréiert. Liepāja läit an der Regioun Kurland (Kurzeme), 223 Kilometer westlech vu Riga.

## Geschicht
D'Stad ass aus engem klenge kuresche Fëscherduerf entstanen, un der Mëndung vun der Līva; se gouf eng éischt Kéier als *Lyva* am Joer 1253 ernimmt. Zanter 1560 ass den Numm *Libau* resp. *Liepāja* dokumentéiert. 1625 huet den Herzog Friedrich von Kettler vu Kurland hir d'Stadrechter ginn déi 1626 duerch de Kinnek Sigismund III. Wasa vu Polen confirméiert goufen.

Liepāja huet zwéin Häfen, en Handels- an e Krichshafen Karosta. Dësen huet eng wichteg Roll am Éischten an am Zweete Weltkrich gespillt an och, als Marinn-Posten, an der Zäit vun der Besatzung duerch d'Sowjetunioun.

## Kuckeswäertes
Kuckeswäert ass d'Alstad mam ale Quartier vun de Späicheren, d'Dünen-Plage an och:
* d'evangeelesch Kierch St. Anna (1587 ageweit) mat hirem monumentalen, holzgeschnëtzte Barock-Altor vu 1697;
* d'evangeelesch Dräifaltegkeetskierch (1758 ageweit), mat senger Uergel vun 1885, déi 131 Regestern, véier Manualen a méi wéi 7.000 Päifen, an déi bis 1912 déi gréisst vun der Welt war.
* d'kathoulesch St. Josephs Kathedral (1762 ageweit);
* d'orthodox Dräifaltegkeetskierch, déi 1867 gebaut gouf;

* de Quartier Karosta (Krichshafen) mat:
** der orthodoxer St. Nikolai-Kathedral, déi 1901–03 gebaut gouf,
** dem historesche Militärprisong, deen haut e Musée an eng Auberge,
** der Festung,
** der Manege, an
** ausgebeente betongs Plattebauten, déi eidelstinn, zanter datt d'russesch Militär ofgezu gouf.

## Um Spaweck

* Offiziell Säit vun der Stad (Lettesch/Englesch/Russesch/Däitsch)
Montserrat (Antillen)

**Montserrat** ass eng Insel an der Karibik. Si ass en Iwwerséigebitt vu Groussbritannien an en Deel vun de Westindeschen Inselen. D'Insel läit südwestlech vun Antigua an nordwestlech vun der Guadeloupe.

## Um Spaweck

*Regierung vu Montserrat
*Montserrat Offizielle Guide fir Touristen
Gosho Aoyama

De **Gosho Aoyama**, op Japanesch 青山 剛昌 *Aoyama Gōshō*, gebuer den 21. Juni 1963 zu Hokuei (fréier: Daiei) (Prefecture Tottori), ass e japanesche Manga-Zeechner. Hien ass virun allem fir seng Manga-Serie *[[Detektiv Conan]]* bekannt.

Säin éischte Manga mat dem Titel *[[Chotto Mattete]]* huet en 1986 verëffentlecht. Zu senge wichtegste Wierker gehéieren ënner anerem *[[Yaiba]]*, *[[Kaito Kid]]* an *[[Detektiv Conan]]*. Virun allem *Detektiv Conan*, mat mëttlerweil iwwer 60 Manga-Bänn a wäit iwwer 400 Anime-Follgen, huet dem Aoyama groussen internationale Ruhm a wirtschaftlechen Erfolleg bruecht: Am Joer 2000 war en op Plaz dräi vun de meeschtverdéngende japanesche Privatleit an am Joer 2001 op Plaz sechs, 2004 war en nieft dem Rumiko Takahashi de meeschtverdéngende Mangaka.

Fir *Yaiba* krut en 1993 den 38. Shōgakukan-Manga-Präis an der Kategorie "Kanner" a fir *Detektiv Conan* 2001 de 46. Shōgakukan-Manga-Präis an der Kategorie Shōnen.

Nieft dem Zeechne vu Manga praktizéiert de Gosho Aoyama och Kendō a Baseball. Ausserdeem ass en e Foussball- a Krimi-Fan, virun allem vu Sherlock-Holmes-Romaner, aus deenen hien dacks Figuren a Motiver an d'Handlung vun *Detektiv Conan* afléisse léisst.

De 5. Mee 2005 huet hien d'Minami Takayama bestuet, Sängerin vun der japanescher Pop-Grupp Two-Mix a Seyū, déi ënner anerem d'Haaptfigur *Detektiv Conan* synchroniséiert. Den 10. Dezember 2007 hu japanesch Zeitunge geschriwwen, datt si sech nees scheede gelooss hunn.

## Wierker
* *[[Chotto Mattete]]* (ちょっとまってて) (1986)
* *[[Kaito Kid]]* (まじっく快斗, Majikku Kaitō) (1988-haut)
* *[[Yaiba]]* (1988-1993)
* *[[3rd Base 4th]]* (4番サード, Yonban Sādo) (1993)
* *[[Aoyama Gōshō Kessaku Tempanshū]]* (1994, Kuerzgeschichteband)
* *[[Detektiv Conan]]* (名探偵コナン, Meitantei Konan) (1994-haut)
* *[[Tell Me A Lie]]* (～私にウソをついて～, ~Watashi ni Uso wo Tsuite~) (2007)

## Um Spaweck

* Gosho Aoyama Manga Factory (Offiziell Websäit)
Oeko-Foire

D**'Oeko-Foire** (sic) war eng Ausstellung zu Lëtzebuerg, déi e breet Spektrum vun Informatiounen, Produkter a Servicer zum Theema Ëmwelt a Gesondheet an och innovativ Projete presentéiert huet. Si gouf vun 1987 bis 2016 organiséiert a war an der Reegel am September an den Ausstellungshalen um Kierchbierg.

D'Oeko-Foire gouf vum Mouvement écologique a vum OekoZenter Lëtzebuerg organiséiert.

## Geschicht
Déi éischt Oeko-Foire gouf 1987, am Europäeschen Ëmweltjoer ofgehalen. Si hat 30 Aussteller an eng 4000 Visiteuren. Zanterhier huet se sech virun entwéckelt, et sinn all Joer op d'mannst 13.000 Visiteuren an iwwer 170 Exposanten, déi do zesummekoumen.

Fir an d'Rullen ze kommen, krut d'Oeko-Foire am Ufank e Subside vum Ëmweltministère. Se finanzéiert sech awer zanter en ettlech Joer selwer.

No där vun 2016 hunn d'Organisateuren decidéiert, 2017 keng Oeko-Foire méi z'organiséieren: ekologesch Produiten an d'Kenntnes doriwwer wieren ewell wäit doruechter verbreet, sou datt eng extra Foire net méi néideg wier.

2017 gouf d'Oekofoire duerch den Oekofestival ersat, deen am Oekozenter Pafendall, an de Stroosse ronderëm an och am Park Odendahl all Joer soll organisiert ginn.

## Um Spaweck
* http://www.oeko.lu
Gō Nagai

De **Gō Nagai** (jap.  *Nagai Gō*), gebuer de 6. September 1945 zu Wajima (輪島) (Prefecture Ishikawa), ass e japanesche Manga-Zeechner.

## Wierker
* *Maekashi Porikichi* (目明しポリ吉), 1967
* *[[Harenchi Gakuen]]* (ハレンチ学園), 1968–1972
* *Kikkai-kun* (キッカイくん), 1969–1970
* *[[Devilman]]* (デビルマン), 1972–1973
* *[[Mazinger Z]]* (マジンガーZ), 1972–1973
* *[[Cutey Honey]]* (キューティーハニー), 1973–1974
* *[[Violence Jack]]* (バイオレンス・ジャック), 1973–1974, 1977–1978
* *[[Grendizer|UFO Robo Grendizer]]* (UFOロボ　グレンダイザー), 1975–1976
* *[[Great Mazinger]]* (グレート・マジンガー), 1975
* *Kekkou Kamen* (けっこう仮面), 1975
* *Shuten Dōji* (手天童子), 1977–1980
* *Suna no Ō* (凄ノ王), 1979–1980
* *Hanappe Bazooka* (花平バズーカ), 1980–1985
* *God Mazinger* (ゴッド・マジンガー), 1984
* *Kama Sutra* (カーマスートラ), 1988
* *Jyuushin Ryger* (獣神ライガー), 1989
* *Devilman Lady* (デビルマンレディー), 1995–1998
* *Kishin* (機神), 1999
* *Sengun* (戦群), 2000
* *Tenkū Shiku* (天空之狗), 2004–2005
## Um Spaweck
Curaçao

**Curaçao** (Papiamentu: *Kòrsou*) ass eng 444&nbsp;km² grouss Insel an der Karibik.

Zanter dem 10. Oktober 2010 huet si, mat Sint Maarten an Holland, de Status vu engem autonome Land am Kinnekräich Holland. Virdru war Curaçao Deel vun den Hollänneschen Antillen.

## Geographie a Klima

## Um Spaweck
Wale fir d'Europäescht Parlament 2004 (Lëtzebuerg)

Bei de **Wale fir d'Europäescht Parlament 2004** goufen déi sechs Deputéiert gewielt, déi Lëtzebuerg am Europäesche Parlament fir d'Sëtzungsperiod 2004-2009 vertrieden.

Si goufen den 13. Juni 2004 ofgehalen, als Deel vun den allgemenge Wale fir d'Europäescht Parlament 2004, an zäitgläich mat de Wale fir d'Chamber.

## Resultat
D'CSV huet par Rapport zu de Wale vun 1999 ee Sëtz bäigewonnen, iwwerdeems d'LSAP ee verluer huet. D'DP an Déi Gréng krute jee een.

:*Ageschriwwe Wieler: 229.550. Hu gewielt: 208.436 (90,8 %). Gëlteg Stëmmen: 1.081.475.*

Nom lëtzebuergesche Walgesetz däerf all Wieler maximal sou vill Stëmme verginn, wéi Sëtz ze verdeele sinn, deemno 6. Dës kënnen all un eng Partei goen (duerch d'Schwäerze vum Rondel iwwer der Lëscht), oder u verschidde Kandidate verdeelt ginn (maximal 2 Stëmme pro Kandidat), déi op der selwechter oder verschiddene Lëschte stinn,.

D'Wale fir d'Europaparlament sinn obligatoresch fir Wieler tëscht 18 a 75 Joer, an et däerfen och Bierger vun aneren EU-Staaten drun deelhuelen, déi zu Lëtzebuerg wunnen a sech op d'Wielerlëschten agedroen hunn.

### Gewielt goufen
A Gréngschrëft stinn déi Deputéiert déi no der Validatioun an der Chamber genannt goufe fir Lëtzebuerg am Europaparlament ze vertrieden

## Kuckt och
* Lëscht vun de lëtzebuergeschen Europadeputéierten (1979 bis haut).

## Literatur
* Steve Bissen, Europawahlen 2004: 40.000 Stimmen-Marke geknackt op wort.lu de 6. Mee 2019 an an der Drockversioun vum Luxemburger Wort vum 6. Mee 2019, Säit 2

## Um Spaweck
Navassa

**Navassa** ass eng onbewunnt Insel am Karibesche Mier. Si läit op der Streck vun Haiti op Jamaika a gehéiert als Amerikanescht Baussegebitt, dat net incorporéiert ass, zu den USA. Haiti erhieft och Usproch op dës Insel.

## Geographie
Navassa läit ëm 65&nbsp;km westlech vun der Tiburon-Hallefinsel vun Haiti an ongeféier 160&nbsp;km südlech vun der Guantánamo-Bucht op Kuba. Navassa ass, gradewéi d'Insel Henderson am Pazifik, eng sougenannt „erhéicht“ Koralleninsel an huet eng Héicht vu bis zu 77 Meter iwwer dem Mier. D'Insel, mat engem Koralleriff ronderëm, huet eng Fläch vu 5,4&nbsp;km² mat enger Küstelängt vun 8&nbsp;km an ass en exotescht Naturschutzgebitt.

## Um Spaweck
Surinam

D**'Republik Surinam**, och *Surinam* (Hollännesch: *Republiek Suriname* []; Sranan Tongo: *Sranan* []) läit a Südamerika, op der Nordwestküst vum Atlanteschen Ozean bei 4° Nord a 56° West. D'Land grenzt am Osten u Franséisch-Guayana, am Süden u Brasilien an am Westen u Guyana. Den Numm *Surinam* kënnt warscheinlech vum Stamm vun de Surinen, deen duerch d'Arawaken aus dësem Gebitt verdriwwe gouf. De 25. November 1975 gouf Surinam onofhängeg vun Holland. Zanterhier si vill Surinamer an Holland ausgewandert.

## Geographie
Surinam ass mat enger Fläch vun 163.820&nbsp;km² dat klengst onofhängegt Land vu Südamerika.

### Klima
D'Klima huet en tropesche Charakter. Ufank Dezember bis Ufank Februar ass déi sougenannt kleng Reenzäit- an Enn Abrëll bis Mëtt August déi grouss Reenzäit. Dertëscht leie vun Ufank Februar bis Enn Abrëll déi kleng Dréchenzäit a vu Mëtt August bis Ufank Dezember déi grouss Dréchenzäit. Déi duerchschnëttlech Temperatur variéiert tëscht 24 a 36 Grad Celsius.

## Sprooch
Déi offiziell Sprooch a Surinam ass Hollännesch.

## Literatur
* C.F.A. Bruijning an de J. Voorhoeve (Ed.): *Encyclopedie van Suriname*, Amsterdam a. Bréissel, 1977, B.V. Uitgeversmaatschappij Argus Elsevier

## Um Spaweck

* Site vun der Regierung vu Surinam
Amerikanesch Joffereninselen

D**'Amerikanesch Joffereninselen** (engl.: *United States Virgin Islands*) sinn eng Inselgrupp vun de Klengen Antillen an der Karibik, ëstlech vu Puerto Rico. Si besteet aus den dräi Insele Saint Croix, Saint John a Saint Thomas. D'Insele sinn e Baussegebitt vun den USA, dat net incorporéiert ass.

## Geographie
D'Landschaft ass gréisstendeels stengeg, hiwweleg bis gebiergeg mat nëmme wéineg Flaachland. Den héchste Punkt ass de Crown Mountain mat 473&nbsp;m.

## Geschicht
D'Inselen hu bis 1917 zu Dänemark gehéiert. De 17. Januar 1917 goufe se fir 25 Milliounen Dollar un d'USA verkaaft.

## Kuckt och
* Brittesch Joffereninselen
* Spuenesch Joffereninselen

## Um Spaweck
AnnALes Athénée de Luxembourg

**annALes [de l'] Athénée de Luxembourg**, mam Ënnertitel **d'annALe vum Staadter Kolléisch**, ass den Numm vun enger Publikatiounsserie, déi ënner dem Direkter Joseph Salentiny eemol am Joer vum Kolléisch erausgi gouf.

Déi zwéi grouss Buschtawen am Numm si vun der gebräichlecher Ofkierzung vum Numm vun der Schoul ofgeleet: AL, Athénée de Luxembourg.

Haaptziler vun der Publikatioun sinn:
* d'Schoulcommunautéit virzestellen;
* d'Chronik vum virege Schouljoer ze presentéieren;
* eng Tribün z'offréiere fir Perséinlechkeeten déi dem Kolléisch nostinn.

Haaptverantwortleche vun der Publikatioun (*rédacteur en chef*) bis de Band 10 war de Professer Guy Weirich. Fir de Band 11 war et de Professer Christian Reidenbach.

Den éischte Band ass am September 2008 erauskomm. D'Artikele sinn op Franséisch, Däitsch, Englesch a Lëtzebuergesch geschriwwen. Zu jiddwerengem Band gehéieren zwou DVDe mat Fotoen a Filmsequenzen aus dem Liewe vun der Schoul; zënter 2017 goufen d'DVDen duerch en USB-Stick ersat. De leschte Band ass am Mee 2019 erauskomm.

D'Serie koum am Format 29,7 × 23,2&nbsp;cm eraus.

D'Nofolleg vun den aanALes ass d'Buch, dat zanter 2021 eraus kënnt.

## Bibliographesch Referenzen
* annALes Athénée de Luxembourg d'annALe vum Staadter Kolléisch.
** Band 1, September 2008. 319 S. Dréckerei saint-paul, Lëtzebuerg. Ouni ISBN.
** Band 2, September 2009. 413 S. Dréckerei saint-paul, Lëtzebuerg. ISBN 978-99959-631-1-8
** Band 3, September 2010. 415 S. Dréckerei saint-paul, Lëtzebuerg. ISBN 978-99959-631-2-5
** Band 4, September 2011. 415 S. Dréckerei saint-paul, Lëtzebuerg. ISBN 978-99959-631-3-2
** Band 5, September 2012. 448 S. Dréckerei saint-paul, Lëtzebuerg. ISBN 978-99959-631-4-9
** Band 6, September 2013. 464 S. Dréckerei saint-paul, Lëtzebuerg. ISBN 978-99959-631-5-6
** Band 7, September 2014. 464 S. Dréckerei saint-paul, Lëtzebuerg. ISBN 978-99959-631-6-3
** Band 8, September 2015. 415 S. Dréckerei saint-paul, Lëtzebuerg. ISBN 978-99959-631-7-0
** Band 9, September 2016. 447 S. Dréckerei saint-paul, Lëtzebuerg. ISBN 978-99959-631-8-7
** Band 10, September 2017. 559 S. print solutions s.à.r.l., Lëtzebuerg. ISBN 978-99959-631-9-4
** Band 11, Mee 2019. 463 S. print solutions s.à.r.l., Lëtzebuerg. ISBN 978-99959-0-365-7

## Literatur
* Salentiny, J. & Guy Weirich (am Gespréich), *Eine Schulgemeinschaft im besten Licht*; in: *annALes* Nr. 11 / 2017-2018; Ss. 20-23 (betrëfft de Projet *annALes*, seng Realisatioun a seng Bedeitung fir d'Communauté athénéenne).

## Kuckt och
* Secondaireschoulen zu Lëtzebuerg

## Um Spaweck
* Websäit vum Kolléisch: al.lu
Bonaire

D'Insel **Bonaire** ass e geographeschen Deel vun de Klengen Antillen. Politesch gehéiert d'Insel zu Holland an huet de Status vun enger besonnescher Gemeng. Si ass déi zweetgréisst vun den ABC-Inselen ('''A'''ruba, **B**onaire, '''C'''uraçao) an déi gréisst vum Karibeschen Holland, dat och als BES-Inselen (**B**onaire, St '''E'''ustatius, '''S'''aba) bezeechent gëtt.

Bis 2010 huet d'Insel politesch zu den hollänneschen Antille gehéiert.

D'Insel huet eng Fläch vun 288&nbsp;km² mat ronn 24.000 Awunner. D'Haaptstad vun der Insel ass Kralendijk. Déi eelst Siidlung op Bonaire ass *Rincon*. Touristesch attraktiv ass d'Daucherparadäis Bonaire duerch d'Ënnerwaasserwelt.

## Um Spaweck
Anguilla

**Anguilla** (spuenesch fir „Éil“) ass eng vun den *[[Inselen iwwer dem Wand]]* vun de Klengen Antillen an der Karibik, ëstlech vu Puerto Rico.

Zesumme mat en ettleche klengen, onbewunnte Koralleninselen, ass Anguilla en Iwwerséigebitt vu Groussbritannien.

## Geographie
Anguilla ass eng flaach an niddreg Insel aus Korallen a Kalleksteen. Den héchste Punkt ass de *Crocus Hill* mat 65&nbsp;m.

## Um Spaweck
Corn Islands

D**'Corn Islands** (spuenesch **Islas del Maíz**, iwwersat *[[Mais]]-Inselen*), sinn eng Inselgrupp am Karibesche Mier. Se leie ronn siwwenzeg Kilometer ëstlech vu Bluefields am Atlantik a bestinn aus zwou Inselen. *Great Corn Island* ass d'Haaptinsel mat ongeféier 6.100 Awunner. Op *Little Corn Island* liewe ronn 500 Awunner. D'Inselen déi eng Gesamtfläch vun 12,9&nbsp;km² hunn, gehéieren zu Nicaragua.

D'englesch Sprooch ass wäit verbreet, well d'Virfahre vun den Inselawunner gréisstendeels vun de Westindeschen Inselen stamen.


Broad Bay Corn Island.jpg
Little Corn Island, Nicaragua.jpg
Long Bay, Corn Island.jpg


## Um Spaweck
Hispaniola

**Hispaniola** (spuenesch *La Española* „déi Spuenesch“) ass mat enger Fläch vu ronn 74.700&nbsp;km² déi zweetgréisst vun de Westindeschen Inselen a vun de Groussen Antillen. Op der Insel leien d'Staaten Haiti an d'Dominikanesch Republik.

## Geographie
Ongeféier 90&nbsp;km westlech läit déi gréisst Antilleninsel Kuba an 190&nbsp;km westlech läit Jamaika, 120&nbsp;km ëstlech Puerto Rico, 250&nbsp;km nërdlech d'Grupp vun den Turks- a Caicosinselen an 180&nbsp;km nordnordwestlech d'Inselgrupp Inagua. D'Insel huet eng Ost-West-Ausdeenung vu 600&nbsp;km an eng Nord-Süd-Ausdeenung vun 250&nbsp;km. Se huet d'Form vun enger Hand, déi no Westen op ass, woubäi zwou Hallefinsele mat Bierger a Richtung Kuba respektiv an den Jamaica Channel weisen. Relativ flaach ass nëmmen den Osten an een Dall am Norden tëscht zwou Biergketten.

### Politesch Andeelung
Um ëstlechen Deel vun der Insel, dee méi grouss ass, läit haut d'Dominikanesch Republik, um méi klenge westlechen Deel d'Republik Haiti.

### Bevëlkerung
Mat ronn 20 Milliounen Awunner ass Hispaniola d'Antilleninsel mat der gréisster Bevëlkerung.

### Ursprong vum Numm
Déi Heemesch hunn d'Insel *Aytí* genannt, wouraus d'haiteg Bezeechnung „Haiti“ entstanen ass. Haiti huet also ursprénglech déi ganz Insel bezeechent.

De Christoph Kolumbus huet d'Insel *La Isla Española* („déi spuenesch Insel“) genannt. D'Englänner hunn den Numm zu *Hispaniola* („Klengspuenien“) verballhornt.

D'Insel Hispaniola gouf an der Kolonialzäit politesch opgedeelt an e spueneschen Ostdeel, *Santo Domingo* (oder *San Domingo*) genannt no der Stad mam selwechten Numm, an e franséische Westdeel, *Saint Domingue* (oder *Saint-Domingue*). Aus dem ëstlechen Deel gouf d'Dominikanesch Republik an aus dem westlechen Deel Haiti, dat zäitweis an dat nërdlecht Nord-Haiti an d'südlech Mulatte-Republik gedeelt war.

## Um Spaweck
Nostradamus

Den **Nostradamus**, latiniséiert fir **Michel de Nostredame**, gebuer de 14. Dezember 1503 zu Saint-Rémy-de-Provence, a gestuerwen den 2. Juli 1566 zu Salon-de-Provence, war Apdikter a warscheinlech och Dokter vu Beruff, gouf awer schonn zu Liefzäite fir seng Prophezeiunge berüümt, wouriwwer d'Usiichten awer kontrovers sinn.

## Säi Liewen

Säin Urgrousspapp, Jean de Saint-Rémy, war Medezinner a sou huet dee klenge Michel sech fréi fir déi geheimnisvoll Laboratoiren a Geschier intresséiert, an dacks Froe gestallt déi een emol net vu villen Erwuessenen erwaarde géif. Spéider ass hien Apdikter ginn, an ass op Montpellier gaangen, fir do weider Medezin ze studéieren, wat awer net vu laanger Dauer war, well e wéinst sengen deemools onkonventionelle Methoden negativ opgefall a vun der Uni geflunn ass.

Wéi d'Pescht an Europa grasséiert huet, konnt e sech awer eng éischt Kéier beweisen. Anescht wéi déi meescht Doktere vu senger Zäit huet hie keen Oderlooss recommandéiert, mä Bieder a kleng Pëllen, déi hie selwer gedréit huet, an déi e gewëssen antibioteschen Effet haten. Als Peschtdokter ass en dunn der Pescht a Südfrankräich nogezunn fir de Leit sou vill wéi méiglech kënnen ze hëllefen.

Sou ass och de Julius Caesar Scaliger, ee vun deene bedeitendsten Humaniste vun där Zäit op en opmierksam ginn. En huet den Nostradamus bei sech op Agen geruff, an en do a säin eegent Wëssen ageweit. Den Nostradamus huet laang Zäit do gelieft, sech bestuet an ass Papp vun zwee Kanner ginn. Wéi d'Pescht hire Wee op Agen fonnt hat, konnt den Nostradumus sech zwar selwer virum schwaarzen Doud retten, awer net seng Fra a seng zwee Kanner.

An den nächste fënnef Joer ass en duerch Europa gewandert, fir sech schlussendlech zu Salon néierzeloossen, wou en déi zweetlängsten Zäit vu sengem Liewe bleiwe sollt. En huet sech eng zweet Kéier 1547 bestuet, a krut sechs Kanner. 1550 fänkt en un, Profezeiunge fir d'Landwirtschaft a järlechen Almanachen opzeschreiwen, a franséischer Prosa, wat e bis zu sengem Doud och nach weider mécht.

Bei enger kuerzer Visite 1555 an der Buerg vu Paräis ass hien der Kinnigin Catherine vu Medici begéint, déi staark un dat Okkult gegleeft huet a fir déi en Horoskope gemaach huet. An deem Joer huet en och éischt Bicher mat Profezeiungen a Versform verëffentlecht, eegenen Aussoen no a verschlësselter Form, well en d'Verfollegung vun der Kierch gefaart huet. Seng Zukunftsvisioune vu groussem Onheel sollten d'Mënschen dozou beweegen, sech z'änneren an e bessert Liewen ze féieren. Besonnesch a schwéieren Zäiten huet säi Buch eng Oplo no där anerer gehat, a gëtt och haut nach vill verkaaft.

Den Nostradamus ass als räiche Mann mat 62 Joer an der Nuecht vum 1. op den 2. Juli 1566 gestuerwen. Seng Doudesursaach ass Waassersucht, warscheinlech eng Folleg vun der chronescher Giicht déi e vill Jore geplot hat an déi zu Niereversoe gefouert huet.

## Um Spaweck
* D'Faksimileë vun de fënnef éischten Original-Ausgaben vum Nostradamus 
* Gréissten Online-Nostradamusbibliothéik mat weidere Faksimileën
Isla Margarita

D**'Isla de Margarita** ass eng karibesch Insel, déi zum Staatsgebitt vu Venezuela gehéiert. Se gehéiert geographesch zu den Inselen ënner dem Wand a billt den Haaptdeel vum venezuelanesche Bundesstaat Nueva Esparta.

Op Margarita läit och d'Haaptstad vum Bundesstaat, La Asunción mat hirer Kolonialkierch an dem Fort Santa Rosa. Déi gréisst Stad ass Porlamar.

D'Insel huet eng Fläch vun 1,020&nbsp;km² a knapp 500.000 Awunner(Vollekszielung 2011).


Aerial view of El Yaque Beach.jpg
El pueblo de Pto Cruz.JPG
Panoramic view of Pampatar, Margarita Island.jpg


## Um Spaweck
Islas del Rosario

Den Archipel **Nuestra Señora del Rosario**, kuerz **Islas del Rosario** (*engl.* **Rosario Islands**) genannt, gehéiert zu Kolumbien, besteet aus 28 klengen Inselen a läit ongeféier 40&nbsp;km südwestlech vu Cartagena de Indias am Karibesche Mier. Déi "gréissten" Insel ass d'Isla Grande. D'Insele si virun ongeféier 5.000 Joer duerch vulkanesch Aktivitéiten ënner dem Mier entstanen.

De Mënsch war op dësem Archipel schonn virun der Entdeckung vun Amerika duerch de Christoph Kolumbus ukomm.

Haut sinn d*'Islas del Rosario* mat hirem glasklorem Waasser an de Koralleriffer e beléift Ausfluchzil an Dauchrevéier. Si sinn ee vun den 52 Natur-Nationalparke vu Kolumbien a kënne vu Cartagena aus mat engem (Schnell-)Boot an ongeféier 1½ Stonnen erreecht ginn.

Cartagena läit ongeféier 45 Fluchminuten an 19 Busstonne vu Bogotá ewech.

## Um Spaweck
Power of Politics

**Power of Politics** ass dat no eegener Ausso erfollegräichst éisträichescht Browserspill, bei deem e Spiller d'Roll vun engem virtuelle Politiker iwwerhëlt.

Bis ewell kann ee just an Éisträich, Schwäiz, Liechtenstein an Däitschland kandidéieren an et vum einfache Bezierksparteizaldot bis hin zum Kanzler bréngen. Et gouf vun de Mécher awer ugekënnegt, fir an Zukunft all d'EU-Länner am Spill unzebidden.

Lëtzebuerger déi awer elo scho wëlle matspille kënnen dat an der *Partei vun de Minettsdäpp* maachen, déi am virtuelle *[[Béibreg|Bitburg]]* fest am Suedel sëtzt an all neiem Member direkt e Regierungsmandat garantéiere kann. Vu datt et e Browserspill ass, geet et duer fir op d'Websäit vum Spill ze goen (hei drënner ass de Link), sech ze registréieren, als Bezierk *Bitburg* auszewielen an do der "Verbindung der Minettsdäpp" bäizetrieden. Eng extra Software muss een dofir net eroflueden, alles geet kamoud iwwer den normale Browser.

Beim Spill geet et duer wann ee sech ee- bis zweemol an der Woch fir eng hallef Stonn aloggt. Et fixéiert een dann Termäiner (déi eege Politikerfigur geet da vum selwen dohin a stäerkt hiert Wëssen, Selbstvertrauen oder hir Bekanntheet), fuerdert aner Spiller zu Diskussiounen eraus (diskutéiert gëtt och automatesch, déi stäerkst Politikerfigur gewënnt), mécht Koalitiounsverhandlunge mat anere Parteien, léisst seng Figur an der Parteizentral vum Fitnesstrainer stäerken oder schwätzt do an der Kantin mat Journalisten. An all Sonnde si Walen. Mä opgepasst, déi eege Popularitéit hänkt och vill vum Mediewäert vum eegenen Expertenthema of - an dat gëtt vun de reelle Medien all Dag nei bestëmmt. Natierlech gëtt et och e Forum wou ee mat anere Spiller chatte kann a sou Parteistrategien entwéckele kann.

## Um Spaweck
* Websäit vum Spill
* Artikel am ''Standard''
* Bericht vum ''ORF''
* Artikel op ''heute.de''
Iwwerséiterritoire

**Iwwerséiterritoire** bezeechent:
* Brittesch Iwwerséigebidder, *United Kingdom overseas territories*, 14 Gebider ënner brittescher Souveränitéit
* Franséisch Iwwerséigebidder, *Pays d'outre-mer*, fréier Kolonien vu Frankräich ouni vollstänneg Souveränitéit
* Hollännesch Iwwerséigebbider
Franséisch Iwwerséigebidder

Déi **franséisch Iwwerséigebidder** sinn déi Territoirë baussent Europa, déi vu Frankräich an der enger oder anerer Form regéiert oder verwalt ginn; am Weesentlechen handelt et sech ëm fréier franséisch Kolonien. Am Ganze liewen do ongeféier 2,5 Millioune Mënschen. Nëmmen déi franséisch Süd- an Antarktisgebidder a Franséisch-Polynesien hunn offiziell eege Fändelen, deen anere Gebidder hir Fändelen hu keen offiziellen Charakter.

Op Franséisch ginn d'Iwwerséigebidder formell als *la France d'outre-mer* bezeechent. Bis zur Verfassungsreform vum 23. Mäerz 2003 war déi offiziell Bezeechnung *les DOM-TOM* (Département d'outre-mer - Territoire d'outre-mer), eng Kennzeechnung, déi haut an der Ëmgangssprooch nach gebraucht gëtt.

Déi franséisch Iwwerséigebidder ginn a follgend Kategorien agedeelt:

## Départements a régions d'outre-mer (DOM-ROM)

D**'Départements** a **Régions** **d'outre-mer** hunn de selwechte Status wéi d'Regiounen an d'Departementer vum franséische Festland. D'Bierger si Fransousen, hunn d'Stëmmrecht bei der Presidentschaftswal a vollen Usproch op d'Leeschtunge vum Staat. Déi offiziell Wärung ass den Euro. Dat ass am Artikel 73 vun der Constitutioun vun der Fënnefter franséischer Republik festgeluecht.

Bei den DOM-ROM handelt es sich ëm:
*  Guadeloupe
*  Franséisch Guyana
*  Martinique
*  Mayotte
*  Réunion

## Collectivités d'outre-mer (COM)

D**'Collectivités** **d'outre-mer** hunn ënnereneen deelweis e staark differenzéierte Charakter. Generell si se awer autonom. Déi franséisch Gesetzer gëllen do net automatesch, mä eréischt no enger ausdrécklecher Decisioun. Trotzdeem si se virun allem aussen- a verdeedegungspolitesch vu Frankräich ofhängeg. D'Wärung vu Franséisch-Polynesien an och Wallis a Futuna ass de CFP-Franc, déi vun den anere COM den Euro.

Bei de COM handelt et sech ëm:
*  Franséisch-Polynesien
*  Saint-Pierre a Miquelon
*  Wallis a Futuna
*  Saint-Martin (nëmmen de franséischen Deel vun der Insel).
*  Saint Barthélemy

## Neikaledonien
 Neikaledonien (de: *Neukaledonien*, fr: *Nouvelle-Calédonie*) huet eng Sonnerreegelung opgrond vun den Artikele 76 a 77 vun der Constitutioun an ass eng Collectivité sui generis mat dem CFP-Franc als Wärung.

## Terres australes et antarctiques françaises (TAAF)

 Déi franséisch Süd- an Antarktisgebidder hunn eng eege Verwaltung zu Saint-Pierre, op der Réunion. Rechtlech gesi sinn d'TAAF en Iwwerséigebitt mat besonneschem Status. Den Territoire begräift d'Inselen Amsterdam a Saint-Paul, d'Crozetinselen, d'Kerguelen, an um antarktesche Kontinent, d'Adelieland. Déi meescht vun den Insele sinn net bewunnt. D'TAAF gehéieren net zur EU, den Euro ass awer déi offiziell Wärung.

## Clipperton-Insel

D'Clipperton Insel ass a franséischem Staatseegentum. D'Insel ass net bewunnt.
Departement La Réunion

**La Réunion** oder kuerz **Réunion** (voll franséisch Bezeechnung *Île de la Réunion*, ass eng Insel am Indeschen Ozean, déi zu Frankräich gehéiert an déi politesch e franséischt Iwwerséidepartement ass.

## Um Spaweck
Wale fir d'Europäescht Parlament 1999 (Lëtzebuerg)

Bei de **Wale fir d'Europäescht Parlament 1999** goufen déi sechs Deputéiert gewielt, déi Lëtzebuerg am Europäesche Parlament fir d'Sëtzungsperiod 1999-2004 vertrueden hunn.

Si goufen den 13. Juni 1999 ofgehalen, als Deel vun den allgemenge Wale fir d'Europäescht Parlament 1999, an zäitgläich mat de Wale fir d'Chamber.

Par Rapport zu de Wale vun 1994 ass d'Sëtzverdeelung onverännert bliwwen.

## Resultat
Fir d'Wale waren 228.712 Wieler ageschriwwen, dovun hunn der 199.579 (87,27%) gewielt an et goufen 1.015.441 gëlteg Stëmmen.

## Deputéiert
A Gréngschrëft stinn déi Deputéiert déi no der Validatioun an der Chamber genannt goufe fir Lëtzebuerg am Europaparlament ze vertrieden

## Kuckt och
* Lëscht vun de lëtzebuergeschen Europadeputéierten (1979 bis haut).

## Literatur
* Steve Bissen, Europawahl 1999: Grüne tanzen aus der Reihe op wort.lu den 1. Mee 2019 an an der Drockversioun vum Luxemburger Wort vum 2. Mee 2019, Säit 2

## Um Spaweck
Wale fir d'Europäescht Parlament 1994 (Lëtzebuerg)

Bei de **Wale fir d'Europäescht Parlament 1994** goufen déi sechs Deputéiert gewielt, déi Lëtzebuerg am Europäesche Parlament fir d'Sëtzungsperiod 1994-1999 vertrueden hunn.

Si goufen den 12. Juni 1994 ofgehalen, als Deel vun den allgemenge Wale fir d'Europäescht Parlament 1994, an zäitgläich mat de Wale fir d'Chamber.

Als Resultat huet, par Rapport zu de Wale vun 1989, d'CSV ee vun hiren 3 Sëtz zu Gonschte vun Déi Gréng verluer, déi 1989 als GLEI a GAP mat zwou Lëschte kandidéiert haten, wouvu keng e Sëtz krut.

## Resultat

Quell: Hirsch, Mario (December 1995). "Luxembourg". *European Journal of Political Research* 28 (3–4): 415–420.

### Deputéiert

* Ben Fayot (LSAP - ESP)
* Charles Goerens (DP - ALDE)
* Astrid Lulling (CSV - EVP)
* Viviane Reding (CSV - EVP)
* Marcel Schlechter (LSAP - ESP)
* Jup Weber (Gréng - EFGP)

**Validéieren duerch d'[[Chamber]]**

Den 13 Juli ass d'Regierung Santer-Poos III vereedegt gin.

* Aus dem Comptes rendus des séances publiques de la Chambre (Sëtzung vum 18 Juli 1994 S. 25-29):

"Jacques Santer, Jacques Poos, Jean-Claude Juncker, Robert Goebbels, Alex Bodry, Mme Mady Delvaux-Stehres et M. Georges Wohlfart ayant été nommés membres du Gouvernement, dont la qualité est incompatible avec celle de membre du Parlement européen , la Commission a également vérifié les pouvoirs de leurs suppléants.
[...]
Ben Fayot, Mmes Astrid Lulling, Viviane Reding, MM. Marcel Schlechter, Jup Weber et Mme Lydie Polfer sont élus comme membres du Parlement européen."

* Aus dem Comptes rendus des séances publiques de la Chambre (Sëtzung vum 25 Oktober 1994 S.39-43):

"Mme Lydie Polfer a adressé par lettre du 5 octobre 1994 au Président du Parlement européen sa démission comme membre du Parlement européen avec effet au 16 octobre 1994

[...]

Par lettre du 18 octobre, je me suis donc adressée à Mme Colette Flesch qui vient en rang utile pour continuer le mandat de Mme Lydie Polfer. Par lettre du 19 octobre, Mme Colette Flesch m'a informée qu'elle renonce à ce mandat. Par lettre du 20 octobre, je me suis adressée à M. Charles Goerens qui vient ensuite en rang utile pour continuer le mandat de Mme Lydie Polfer.

[...]

La Commission de vérification nous demande donc de valider les pouvoirs de M. Charles Goerens comme membre du Parlement européen.

Est-ce qu'il y a des observations à faire au sujet du rapport et de ses conclusions? (Négation) Tel n'est pas le cas. Est-ce que la Chambre est d'accord à valider les pouvoirs de M. Charles Goerens? (Assentiment) Il en est ainsi décidé."
## Kuckt och
* Lëscht vun de lëtzebuergeschen Europadeputéierten (1979 bis haut).

## Literatur
* Steve Bissen: "Kartell aus CSV, LSAP und DP gesprengt." op wort.lu den 28. Abrëll 2019 an an der Drockversioun vum Luxemburger Wort vum 29. Abrëll 2019, Säit 4

## Um Spaweck
Wale fir d'Europäescht Parlament 1989 (Lëtzebuerg)

Bei de **Wale fir d'Europäescht Parlament 1989** goufen déi sechs Deputéiert gewielt, déi Lëtzebuerg am Europäesche Parlament fir d'Sëtzungsperiod 1989-1994 vertrueden hunn.

Si goufen den 18. Juni 1989 ofgehalen, als Deel vun den allgemenge Wale fir d'Europäescht Parlament 1989, an zäitgläich mat de Wale fir d'Chamber.

D'Sëtzverdeelung tëscht de Parteien huet sech par Rapport zu 1984 net verännert.

## Resultat

### Deputéiert
* Astrid Lulling (EVP) op d'4. Plaz gewielt, de Jacques Santer, Jean-Claude Juncker, Jean Spautz an Fernand Boden ginn an d'Regierung Santer-Poos II
* Nicolas Estgen (EVP) op d'6. Plaz gewielt 
* Viviane Reding (EVP) op d'7. Plaz gewielt 
* Robert Krieps (ESP) *(† 1990) *op d'4. Plaz gewielt, de Jacques Poos, Mady Delvaux , Johny Lahure an Robert Goebbels ginn an d'Regierung Santer-Poos II 
* Ben Fayot (ESP) op d'5. Plaz gewielt 
* Marcel Schlechter (ESP) *(vun 1990 un, amplaz vum R. Krieps)* op d'7. Plaz gewielt 
* Colette Flesch (ALDE) *(bis 1990)*
* Lydie Wurth-Polfer (ALDE) *(vun 1990 un, amplaz vun der C. Flesch)*

## Kuckt och
* Lëscht vun de lëtzebuergeschen Europadeputéierten (1979 bis haut).

## Literatur
* Steve Bissen, Jacques übertrumpft Jacques op wort.lu de 15. Abrëll 2019 an an der Drockversioun vum Luxemburger Wort vum 15. Abrëll 2019, Säit 2

## Um Spaweck
Pol Holweck

De **Paul (Pol) Holweck**, gebuer den 29. Juli 1951 an der Stad Lëtzebuerg, ass e lëtzebuergeschen Architekt.

Hien ass mat der Sopranistin Danièle Patz bestuet a Papp vu 4 Kanner.

## Bauwierker (Auswiel)
* Kulturzenter Larei zu Veianen
* Restauratiounsaarbechten op der Veianer Buerg zanter 1985 an Zesummenaarbecht mat dem SSMN
* Pavillon am Märeler Park an der Stad Lëtzebuerg.
Wale fir d'Europäescht Parlament 1979 (Lëtzebuerg)

Bei de **Wale fir d'Europäescht Parlament 1979** goufen déi sechs Deputéiert gewielt, déi Lëtzebuerg am Europäesche Parlament fir d'Sëtzungsperiod 1979-1984 vertrueden hunn.

Fir d'éischt Kéier waren et Direktwalen, dat heescht datt déi 410 Deputéiert vun den deemools néng Memberstaaten direkt vum Vollek fir eng Period vu fënnef Joer gewielt goufen. Virdrun huet sech d'Europaparlament aus Vertrieder vun den nationale Parlamenter zesummegesat.

Si goufen den 10. Juni 1979 ofgehalen, als Deel vun den allgemenge Wale fir d'Europäescht Parlament 1979, an zäitgläich mat de Wale fir d'Chamber.

## Zuel vun den Deputéiert
No laange Verhandlungen am Virfeld vun de Walen, konnt Lëtzebuerg als klengsten EU-Memberstaat duerchsetzen, datt all Land op d'mannst sechs Deputéiert zougestane kritt, fir eng gewësse Pluralitéit bei der politescher Representatioun vun engem Memberstaat um europäesche Plang ze garantéieren. Well streng geholl, hätt Lëtzebuerg proportionell zu der Awunner nëmmen dräi Deputéiert zegutt gehat. Parallel dozou gouf awer och d'Héchstzuel vun den Deputéiert pro Land op 81 festgeluecht, fir e Gläichgewiicht tëscht de grousse Länner Däitschland, Frankräich, Italien a Groussbritannien ze schafen.

## Resultat
D'CSV koum op 36,12 Prozent vun de Stëmmen an domat op 3 Sëtz; direkt gewielt goufen de Pierre Werner, Fernand Boden a Jacques Santer. Déi dräi hunn awer op hiert europäescht Mandat verzicht fir e Ministerposten an der Lëtzebuerger Regierung unzehuelen. Se goufen ersat duerch de Jean Spautz, Nicolas Estgen a Marc Fischbach.

Zweetstäerkst Kraaft mat 28,12% vun de Stëmme gouf d'DP mat 2 Sëtz. Vun den Direktgewielten huet d'Colette Flesch hiert Mandat ugeholl, iwwerdeems de Gaston Thorn mat an d'Regierung goung. Fir hien ass de Jean Hamilius an d'EU-Parlament nogeréckelt.

De leschte Sëtz goung un d'LSAP déi 21,64 Prozent vun de Stëmme krut an de Victor Abens als Deputéierten an d'EU-Parlament geschéckt huet.

### Deputéiert
* Jean Spautz (EVP) (bis 1980), op d'5. Plaz gewielt, de Pierre Werner, Jacques Santer, Fernand Boden, Camille Ney an Jean Wolter ginn an d'Regierung Werner-Thorn-Flesch
* Nicolas Estgen (EVP), op d'7. Plaz gewielt
* Marc Fischbach (EVP) op d'8. Plaz gewielt 
* Marcelle Lentz-Cornette (EVP) (vum 5. Mäerz 1980 un) op d'10. Plaz gewielt de Nicolas Mosar ass an d'Chamber gaang
* Colette Flesch (ALDE) (bis den 22. November 1980) op d'2. Plaz gewielt de Gaston Thorn, Josy Barthel an Emile Krieps ginn an d'Regierung Werner-Thorn-Flesch
* Jean Hamilius (ALDE) op d'5. Plaz gewielt 
* René Mart (ALDE) (vum 26. November 1980 un) op d'6. Plaz gewielt 
* Charles Goerens (ALDE) (vum 15. Februar 1982 un) op d'8. Plaz gewielt den Carlo Meintz ass an d'Chamber gaang
* Victor Abens (ESP)

## Kuckt och
* Lëscht vun de lëtzebuergeschen Europadeputéierten (1979 bis haut).

## Literatur
* Steve Bissen: So lief die erste Europawahl in Luxemburg op wort.lu den 1. Abrëll 2019 an ënnert dem Titel "Von Gewinnern und Verlierern" am Luxemburger Wort vum 1. Abrëll 2019, S. 4

## Um Spaweck
Franséisch-Polynesien

**Franséisch-Polynesien** (frz.: *Polynésie française*), ursprénglech **Franséisch-Ozeanien**, ass e 
franséischt Iwwerséigebitt (*POM = Pays d'outre-mer*) a Polynesien. Et besteet aus enger ganzer Zuel vu méi klengen Inselen, Atollen an Archipelen am südlechen Pazifik. De bekanntsten Atoll ass Mururoa an d'Insel mat der gréisster Bevëlkerung ass Tahiti.

* Fläch:
** Waasser: 507&nbsp;km²
** Land: 3.660&nbsp;km² 
** Am Ganzen: 4.167&nbsp;km²
 
## Geographie
Franséisch-Polynesien besteet aus am Ganzen 130 Inselen an Atollen, déi zu fënnef Archipele gehéieren:
* Gesellschaftsinselen (13 Inselen)
* Tuamotu-Archipel (76 Atollen)
* Marquesasinselen (10 Inselen)
* Austral-Inselen (7 Inselen)
* Gambierinselen (26 Inselen)

## Um Spaweck