open-index/open-wikipedia-markdown huggingface dataset:
Lëtzebuerger Filmpräis 2003

De **[[Lëtzebuerger Filmpräis]]** gouf eng **éischt Kéier** den 10. Oktober **2003** an der Rotonde zu Bouneweg verginn, am Kader vun enger Woch vum Lëtzebuerger Film, wärend där iwwer 40 national Filmproduktioune gewise goufen. D'Präiszeremonie gouf vum Zauberkënschtler an Illusionist David Goldrake presentéiert.

Déi éischt Editioun vum Lëtzebuerger Filmpräis an d'Woch vum Lëtzebuerger Film goufe zesumme vu staatlechen Institutiounen (Filmfong, CNA a Media Desk Luxembourg) an de Berufsverbänn am Filmsecteur (Union luxembourgeoise de la production audiovisuelle, Association des réalisateurs et scénaristes an Association des techniciens et acteurs du cinéma) organiséiert.

## Jury a Selektioun

Jurysmembere waren d'Josiane Peiffer (Presidentin), de Michel Cieutat, den Tom Hensgen, de Claude Neu, den Théo Péporté, de Romain Roll, an de de Marc Scheffen. D'Jury huet d'Gewënner an de Kategorien "Beschte Film", "Beschte Kuerzfilm", "Bescht Koproduktioun", "Bescht kënschtleresch Kontributioun" a "Bescht technesch Kontributioun" entscheet. Zwéi Filmer goufen als beschte Film ausgezeechent: de Filmdrama *[[J'ai toujours voulu être une sainte]]* a *[[L'homme au cigare]]*, dem Andy Bausch säi Portrait iwwert de Grënner vun der Stater Cinemathéik, de Fred Junck. Den Thierry van Werveke gouf fir seng schauspilleresch Leeschtung am Publikumserfolleg *[[Le Club des Chômeurs]]* ausgezeechent.

D'Jury huet d'Gewënner aus am Ganze 15 Kuerzfilmer, 11 Spillfilmer, 14 Koproduktiounen a 56 Kënschtler an Techniker erausgesicht.

De Gewënner an der Kategorie "Beschten europäesche Film", deen un dem Spuenier Pedro Almodóvar säin *Hable con ella vum* gaangen ass, gouf vun de Lëtzebuerger Kinoskritiker ausgewielt.

D'Organisateure vum Filmpräis haten entscheet, den Éierepräis un de Journalist an Dokumentarfilmmécher Gordian Troeller ze ginn, deen am Mäerz virdru gestuerwe war, an den Nowuesspräis un de Regisseur Daniel Wiroth.

## Palmarès

* Beschte Lëtzebuerger Film: (*[[ex aequo]]*):
** *[[J'ai toujours voulu être une sainte]]* vum Geneviève Mersch
** *[[L'homme au cigare]]* vum Andy Bausch.
* Bescht Koproduktioun: *[[Une part du ciel]]* vum Bénédicte Liénard.
* Beschte Kuerzfilm: *[[If Not Why Not]]* vum Daniel Wiroth.
* Bescht kënschtleresch Kontributioun:Thierry van Werveke, Schauspiller (*[[Le Club des Chômeurs]]*).
* Bescht technesch Kontributioun: Thierry Faber, Monteur (ë.&nbsp;a. fir *[[Les Luxembourgeois dans le Tour de France]]*).
* Beschten europäesche Film: *[[Hable con ella]]* vum Pedro Almodóvar.
* Prix du jeune espoir: Daniel Wiroth, Filmregisseur.
* Éierepräis: Gordian Troeller, Auteur a Regisseur vun Dokumentarfilmer (posthum).
Lëtzebuerger Filmpräis 2009

De **4. [[Lëtzebuerger Filmpräis]]** gouf de 4. Dezember 2009 an der Stater Lux-Expo verginn. D'Soirée gouf vum Max Hochmuth an dem Fred Neuen de animéiert. 800 Persoune ware bei där Zeremonie dobäi, op där och d'Rockgrupp Eternal Tango opgetrueden ass. Ausgewielt gouf aus 53 Filmer, dorënner 15 Kuerzfilmer, 18 Koproduktiounen, 3 Lëtzebuerger Spillfilmer, 10 Dokumentarfilmer a 7 Animatiounsfilmer. Donieft ware ronn 100 Lëtzebuerger oder Résidenten am Renne fir de Präisser fir déi bescht kënschtleresch an technesch Kontributiounen.

An der Jury vun der Jurypresidentin Désirée Nosbusch souzen de Boyd van Hoeij, d'Viviane Reding, den Nico Simon, de Klaus Peter Weber, de Frank Wilhelm an den Dan Wiroth.

Als beschte Film gouf dem Jean-Claude Schlim säin Drama *[[House of Boys]]* ausgezeechent, iwwer d'Bezéiung an d'Léift tëscht zwéi jonke Männer, vun denen een HIV-positiv ass. D'Argumentatioun vun der Jury war, datt dee Film am beschten de Fong an d'Form ze kombinéiere wosst a gläichzäiteg en Theema behandelt huet, dat nach ëmmer aktuell wier. Och de Carlo Thiel gouf fir seng Kamera-Aarbecht um slweschte Film mam Präis "Bescht technesch Kontributioun" geéiert.

D'Jury hat entscheet e Spezialpräis, deen net virgesi war, un d'Dekoratrice Christina Schaffer ze verginn, fir hiert Handwierk an hir Kreativitéit ze éieren. Si krut schonn 2005 en éischte Filmpräis.

De Publikumspräis ass un den Documentaire *[[InThierryView]]* gaangen, e Portrait vum Andy Bausch iwwer de Schauspiller Thierry van Werveke, deen am Januar vun deem Joer fréizäiteg gestuerwe war. Zu sengen Éieren huet d'Désirée Nosbusch och e puer Wieder gesot an et gouf e Videoclip als Hommage gewisen.

D'Präisser fir déi bescht Filmmusek a fir de beschten Nowuesskënschtler goufen net méi attribuéiert.

**Palmarès**:
* Beschte Spillfilm: *[[House of Boys]]* vum Jean-Claude Schlim
* Beschte Kuerzfilm: *[[Routine]]* vum Saesa Kiyokawa
* Bescht Koproduction: *[[Brideflight]]* vum Ben Sombogaart (koproduzéiert vu Samsa Film)
* Beschten Documentaire: *[[Entrée d'artistes]]* vum Andy Bausch
* Beschten Animatiounsfilm: *[[Panique au village]]* vum Stéphane Aubier a Vincent Patar (Laangfilm); *Le viel homme dans le brouillard* vum Thierry Schiel (Kuerzfilm)
* Bescht kënschtleresch Kontributioun: Beryl Koltz an Armand Strainchamps (Regie an Dréibuch) vun *[[Diddeleng - 100 Joer, 100 Gesiichter]]*
* Bescht technesch Kontributioun: Carlo Thiel fir seng Kamera-Aarbecht bei *House of Boys*
* Publikumspräis: *[[InThierryView]]* vum Andy Bausch
* Speziellpräis vum Jury fir d'Dekoratrice Christina Schaffer.
Lëtzebuerger Filmpräis 2012

Déi **5. Editioun vum [[Lëtzebuerger Filmpräis]]** war den 9. Mäerz **2012** am Casino 2000. D'Präiszereomonie, déi den Enn vum Filmfestival Discovery Zone markéiert huet, gouf vum Gabriel Boisanté moderéiert. 46 Filmer a 5 Kategorie waren nominéiert, dovun 13 Kuerzfilmer, 12 Dokumentarfilme, 12 Koproduktiounen, 4 réng lëtzebuergesch Filmer a 5 Animatiounsfilmer. Et waren och 74 Persounen an der Kategorie "Bescht kënschtleresch Kontributioun" an 51 Leit an der Kategorie "Bescht technesch Kontributioun" nominéiert.

D'Zeremonie stoung ënnert dem Patronage vun Kommunikatiounsminister François Biltgen an der Kulturministesch Octavie Modert.

An der Jury vun der Presidentin an ARTE-Journalistin Marie Labory souzen d'Kulturjournalistin Vesna Andonovic, den Direkter vun der Stater Cinemathéik Claude Bertemes, de Filmfan Roger Fohl, den Direkter vun der Abtei Neimënster Claude Frisoni, de Produzent Max Permantier an de Filmkritiker Jemp Thilges.

De Präis fir de beschte Spillfilm ass un der Beryl Koltz hiren *[[Hot Hot Hot]]* vu Samsa Film gaangen. De franséisch-belsch-lëtzebuergesche Spillfilm *[[Illégal]]* krut de Präis fir déi bescht Koproduktioun.

D'Gewënnerin vum "Prix du Jeune Espoir", deen un d'Vicky Krieps fir hir Roll am Film *Die Vermessung der Welt* gaangen ass, stoung schonn am Virfeld fest.

De Publikumspräis gouf 2012 no dräi Editioun nees ofgeschaft.

**Palmarès**:
* Beschte Spillfilm: *[[Hot Hot Hot]]* vun der Beryl Koltz
* Beschte Kuerzfilm: *[[En Dag am Fräien]]* vum Govinda Van Maele
* Bescht Koproduktioun: *[[Illégal]]* vum Olivier Masset-Depasse
* Beschten Documentaire: *[[High Low]]* vum Jean-Louis Schuller a Sam Blair
* Beschten Animatiounsfilm: *[[Rose & Violet]]* von Claude Gosch a Luc Otter
* Bescht kënschtleresch Kontributioun: André Dziezuk (Musek) a Paul Scheuer a Maisy Hausemer (Dréibuch) fir *[[D'Symmetrie vum Päiperlek]]* (*[[ex aequo]]*)
* Bescht technesch Kontributioun: Jean-Louis Schuller
* Prix du jeune espoir: Vicky Krieps fir hir Roll am Film *[[Die Vermessung der Welt]]* vum Detlev Buck.
Lëtzebuerger Filmpräis 2005

D'Zeremonie vum **2. Lëtzebuerger Filmpräis** gouf de 14. Oktober **2005** an der aler Mousels-Brauerei a Clausen organiséiert. Si gouf vum Désirée Nosbusch moderéiert. An der Jury souzen d'Groussherzogin Maria Teresa, d'Sylvie Flammang, s'Josée Hansen, d'Lynne Polak, d'Myriam Muller, de Philippe Reynaert an de Faruk Günaltei.

Als beschte Film gouf dem Claude Lahr säin Dokumentarfilm *[[Heim ins Reich (Film)|Heim ins Reich]]* ausgezeechent, deen och de Publikumspräis gewonnen huet. D'Jury huet donieft awer och entscheet, dem Christophe Wagner eng *Mention spéciale* auszeschwätze "fir säi Courage, am Film *[[Doheem (Film)|Doheem]]* en aktuellen a ganz delicate Sujet ze traitéieren".

Am Ganze waren 13 Kuerzfilmer, 13 Koproduktiounen, 11 Lëtzebuerger Filmer (dovu 5 Documentairen), 62 Techniker a 7 Schauspiller nominéiert.

Fir d'éischt Kéier gouf de Präis fir déi bescht Filmmusek verdeelt. E gouf vun der Lëtzebuerger Agence fir de Schutz vum Auteursrecht, der Sacem, geschaf an ass un de Gast Waltzing fir d'Kompositioun vun der Musek vum Film *[[George and the Dragon]]* gaangen. An der Filmmuseksjury souzen de Raoul Nadalet, de Roland Wiltgen, de Eric Falchero, de Joël Heyar an de Bob Krieps.

Wärend der Woch vum Lëtzebuerger Film, vum 7. bis zum 13. Oktober, am Kino Utopia an an der Cinémathèque, an um Owend selwer, konnt de Public per SMS fir de Publikumspräis stëmmen. Dee Präis ass un den Documentaire *[[Heim ins Reich (Film)|Heim ins Reich]]* gaangen. D'Pressevertrieder hunn dem Fatih Akin säi *[[Gegen die Wand]]* zum beschten europäesche Film auserwielt. Den Organisatiounscomité huet de Christophe Wagner als bescht Nowuesstalent bestëmmt.

**Palmarès**:
* Beschte Lëtzebuerger Film: *[[Heim ins Reich (Film)|Heim ins Reich]]* vum Claude Lahr
* Bescht Koproduktioun: *[[Girl with a Pearl Earring (Film)|Girl with a Pearl Earring]]* vum Peter Webber
* Beschte Kuerzfilm: (*[[ex aequo]]*):
** *[[Butterflies]]* vum Max Jacoby
** *[[Starfly]]* vum Beryl Koltz
* Beschten artistesche Bäitrag (*[[ex aequo]]*):
** Véronique Sacrez fir d'Dekore vun *[[La femme de Gilles]]*
** Christina Schaffer fir d'artistesch Leedung vum Film *[[Girl with a Pearl Earring (Film)|Girl with a Pearl Earring]]*
* Bescht technesch Kontributioun: Carlo Thoss (Toun) fir seng Gesamtcarrière
* Beschten europäesche Film: *[[Gegen die Wand]]* vum Fatih Akin
* Prix du jeune espoir: Christophe Wagner
* Publikumspräis: *[[Heim ins Reich (Film)|Heim ins Reich]]* vum Claude Lahr
* SACEM Lëtzebuerg Präis fir déi bescht Filmmusek: Gast Waltzing fir d'Kompositioun vun der Musek vum Film *[[George and the Dragon]]*
Noah Gordon

Den **Noah Gordon**gebuer den 11. November 1926 zu Worcester, am Massachusetts, a gestuerwen den 22. November 2021 zu Dedham, am Massachusetts war en US-amerikanesche Schrëftsteller.

Hie gouf international bekannt fir seng Romaner iwwer déi fiktiv Medezinner-Dynastie vun der Famill Cole: *The Physician* (1987), *Shaman* (1992) a *Matters Of Choice* (oder *Choices*), 1995.

Seng lescht Wierker haten d'Inquisitioun an déi jiddesch Kulturgeschicht als Theema.

## Um Spaweck

* Websäit vum Noah Gordon
Mosquito-Crash zu Hëpperdang

Beim **Mosquito-Crash zu Hëpperdang** handelt et sech ëm den Ofstuerz vun der de Havilland Mosquito-Maschinn mat der Immatrikulatioun DZ649, an der Nuecht vum 26 op de 27 Mee 1944, um Flouer tëscht Hengescht an Hëpperdang.

An där Nuecht ass de Royal Air Force-Bomber Command e puer kleng Attacke geflunnn, dovun dräi Stéck mat 30 Mosquitoen op Ludwigshafen, 11 Maschinne fir d'Garen zu Oochen ze bombardéieren an 8 Stéck haten d'Gare vu Lison am Calvados als Zil. Siwe Maschinne waren als Serrate-Patrull ënnerwee an eng 42 Stéck hu laanscht déi belsch, hollännesch a franséisch Küst Minne mam Fallschierm ofgeworf. Vum Asaz op Ludwigshafen koumen zwou Mosquito-Maschinnen net méi Heem an hir Besatzunge waren ëmkomm.

Eng vun deene Maschinne war d'Mosquito DZ694 déi bei Hëpperdang ofgestierzt ass. D'Mosquito war vun enger Heinkel He 219 vum Nachtjagdgeschwader 1, dat um Fluchfeld Venlo stationéiert war, an de fréie Mueresstonnen ofgefaangen a beschoss ginn. Beim Ofstuerz koumen den RCAF-Pilot an den RAF-Navigateur ëm d'Liewen. Si goufen an engem Commonwealthgraf um fréieren Hëpperdanger Kierfecht begruewen. 
## Um Spaweck
*Artikel vum Fliger op aviation-safety.net
Sandra Mason

D**Dame'' **Sandra Prunella Mason*', [[Order of St Michael and St George|GCMG]], DA, QC, gebuer de [[17. Januar]] [[1949]] zu East Point, [[Saint Philip]], ass eng [[Barbados|barbadesch]] [[Affekot]]in, [[Riichter]]in a [[Politiker]]in. Si war vun 2018 un déi lescht [[Generalgouverneur]]in a war vum 30. November 2021 bis den 30. November 2025 déi éischt [[Staatspresident]]in vu Barbados.

D'Sandra Mason huet op der [[University of the West Indies]] (Cave Hill Campus, Barbados) Droit studéiert an 1975 e *Certificate of Legal Education* op der *Hugh Wooding Law School* zu [[Saint Augustine (Trinidad an Tobago)|Saint Augustine]] op [[Trinidad (Insel)|Trinidad]] gemaach. Tëscht 1998 an 2001 huet si weider Formatiounen am [[Droit]] gemaach.

Si huet als [[Schoulmeeschter|Léierin]] ugefaange mat schaffen. Dono huet si fir d'Bank [[Barclays]] geschafft. 1978 gouf se Riichterin fir de Beräich Jugend a Famill, an huet och Coursen an *Droit familial* ginn. Vun 1993 bis 1994 war d'Mason [[Ambassadeur|Ambassadrice]] am [[Venezuela]], [[Chile]], [[Kolumbien]] a [[Brasilien]]. 1994 gouf si *Chief Magistrate,'' 1997 Greffière vum Ieweschte Geriichtshaff vu Barbados, an hat weider héich Fonctiounen an der Justiz.

2017 gouf si zu der aachter Generalgouverneurin vu Barbados ernannt.

Am August 2021 gouf si nominéiert, fir éischt Presidentin vu Barbados ze ginn, wéi hiert Land vun enger konstitutioneller Monarchie ënner brittescher Kroun an eng Republik ëmgewandelt gouf. Den 20. Oktober 2021 gouf si vun den zwou Chambere vum barbadesche Parlament eestëmmeg zur Presidentin gewielt. Si huet hir Fonctioun den 30. November dat Joer, um barbadeschen Nationalfeierdag, ugetratt.

## Um Spaweck
Iwwer an eriwwer

***Iwwer an eriwwer*** ass e lëtzebuergeschen Documentaire vun der Geneviève Mersch. De franséischen Numm vum Film war *Au milieu coule la rivière*.

## Ëm wat geet et am Film?
Am Film geet et ëm d'Awunner vun Eesbech, vun deenen een Deel op der lëtzebuergescher Säit an een Deel op der däitscher Säit wunnt, a méi speziell ëm den Impakt, deen den Zweete Weltkrich op d'Liewe vun den Awunner hat.

## Soss
D'Geneviève Mersch huet d'Dréiaarbechten als "Cauchemar" bezeechent, well hir Interviewpartner op bestëmmte kritesch Froen net wollten äntweren. Si sot: "E puer Leit hunn sech fräiwëlleg an d'Wehrmacht gemellt. Hir Zuel a Motivatioun konnten nach net gekläert ginn."

D'Première vum Film war am Utopolis, zesumme mam Documentaire *[[Call Her Madam]]* vum Paul Lesch.

*Iwwer an eriwwer* gouf och op der Woch vum Lëtzebuerger Dokumentarfilm gewisen, déi 1998 vu Samsa Film an dem CNA organiséiert gouf.

## Kuckt och
* Lëscht vu lëtzebuergesche Filmer
Roger (Film)

***Roger *** ass en Documentaire vun der Geneviève Mersch aus dem Joer 1996.

## Ëm wat geet et am Film?

De Roger ass e geschwätzege jonke Mann, deen um Rand vun der Gesellschaft lieft.

## Soss

Der Zeitung Woxx géigeniwwer sot d'Geneviève Mersch: "*Beaucoup de choses m'intéressaient chez Roger. Premièrement que ce type puisse faire preuve d'autant de personnalités différentes totalement contradictoires. D'un côté, c'est un s.d.f., à qui il arrive de voler et de mentir, de l'autre il chante superbement. D'un côté, c'est quelqu'un d'extrêmement sympathique, de l'autre il peut quelquefois énormément te taper sur les nerfs.*"

De Film ass op ville Filmfestivalle gelaf, dorënner zu Lorquin, Oberhausen, Saarbrécken, Augsburg, Berlin an Emden.

Am November 2021 hat de Film e Score vun 8,4 vun 10 Punkten um Filmbewäertungsportal Internet Movie Database, vun am Ganzen 22 Bewäertungen.
Sentimental Journey (Film 1995)

***Sentimental Journey*** ass en Documentaire vun der Geneviève Mersch aus dem Joer 1995.

## Ëm wat geet et am Film?
Och 50 Joer nom Enn vum Zweete Weltkrich kommen nach ëmmer fréier US-amerikanesch Zaldoten an d'Dierfer am Norde vu Lëtzebuerg, déi si am Wanter 1944-1945 wärend der Ardennenoffensiv befreit hunn. Och fréier däitsch Zaldote kommen op d'Plazen zu Lëtzebuerg zeréck, op deene si deemools gekämpft hunn. D'Regisseurin léisst béid Säiten zu Wuert kommen.

## Soss
1997 huet d'Geneviève Mersch mat *[[Iwwer an eriwwer]]* nach een zweeten Documentaire iwwer d'Erënnerunge vum Zweete Weltkrich zu Lëtzebuerg gedréint.

*Sentimental Journey* gouf um Filmfestival vu Saarbrécken gewisen.

De Film gouf 1997 vum CNA op VHS-Kassett erausbruecht, zesumme mat *Le courage* (1992, Segment vum Film *[[Les sept péchés capitaux]]*) a *[[Iwwer an eriwwer]]* (1997).
MSF

Mat der Ofkierzung **MSF** kënne ënner anerem follgend Begrëffer gemengt sinn:
* Médecins sans frontières,
* Microsoft Solutions Framework
* Main Square Festival, e Museksfestival zu Arras
* Manufacturing, Science and Finance, eng brittesch Gewerkschaft
CSV (Homonymie)

D'Ofkierzung **CSV** steet ë.&nbsp;a. fir:
* eng lëtzebuergesch politesch Partei: Chrëschtlech-Sozial Vollekspartei
* *comma-separated values*, en Dateiformat: .csv (Dateiformat)
* en hollännesche Foussballclub: CSV Apeldoorn
* d'latäinamerikanesch Volleyballfederatioun: Confederación Sudamericana de Voleibol
* e kathoulescht reliéist Institut: Clercs de Saint-Viateur
Ech war am Congo

***Ech war am Congo*** ass e lëtzebuergeschen Documentaire vum Historiker Marc Thiel a vum Regisseur Paul Kieffer. De franséischen Titel vum Film ass *Ma vie au Congo*.

## Ëm wat geet et am Film?

Am Film geet et ëm d'Lëtzebuerger, déi virun der Onofhängegkeet am deemolege belsche Kongo, der haiteger Demokratescher Republik Kongo, gewunnt a geschafft hunn. Aacht Lëtzebuerg erzielen iwwer hir Erënnerungen iwwer déi Zäit.

## Hannergrond

Well et zu Lëtzebuerg virun den 1990er wéineg professionell Filmer gouf, hat de Centre national de l'audiovisuel (CNA) 1995 d'Bevëlkerung opgeruff, Amateurfilmer anzereechen. Dat war e grousse Succès, an ënnert den agereechte Filmer waren der och e puer aus dem deemolege belsche Kongo. Dat huet am CNA zur Iddi gefouert, en Documentaire iwwer dës wéineg thematiséiert Säit vun der Lëtzebuerger Geschicht ze produzéieren. Dowéinst gouf en neien Opruff lancéiert, dës Kéier speziell fir Amateurfilmer aus dem Kongo. Esou koume méi wéi 100 Filmer zesummen, bal all aus den 1950er Joren.

Doropshin huet den Historiker Marc Thiel ugefaangen, fir den CNA Recherchen iwwer de belsche Kongo an d'Roll vun de Lëtzebuerger ze maachen. Hien huet och e puer Persounen interviewt, déi deemools am belsche Kongo waren. Der Ko-Produzentin vum Film Viviane Thill no war sech den CNA du scho bewosst, dat d'Roll vun de Lëtzebuerger an der Kolonisatioun vum Kongo e sensibelen Thema wier, an och, datt d'Amateurfilmer nëmmen d'Säit vun de Colonisateure géif weisen. De CNA wollt déi agereecht Amateurfilmer weeder benotzen, fir en antikoloniale Film ze maachen, nach fir d'Kolonisatioun ze glorifizéieren. Schlussendlech huet de Regisseur Paul Kieffer de Film esou zesummegeschnidden, datt déi aacht Interviewpartner relativ wéineg selwer ze gesi sinn, mee datt hir Temoignagen iwwer déi verschidde Filmextraiten ze héiere sinn.

*Ech war am Congo* hat seng Première am Abrëll 2001 wärend der zweeter Editioun vun der "Semaine du documentaire luxembourgeois", déi den CNA a Samsa Film organiséiert hunn. Am Kader vun der Virstellung vum Film goufen dunn och eng Rei aner Evenementer organiséiert, dorënner d'Virféierung vun zwéin anere Filmer iwwer d'belsch Kolonialisatioun an iwwer de Kongo, eng Ausstellung, eng Televisiounssendung an e ronnen Dësch, dee vun der Zäitschrëft Forum organiséiert gouf.

## Kuckt och
* Lëtzebuerger Kolonialgeschicht
Spillfilm

E **Spillfilm** ass e Film mat enger fiktionaler Handlung. Domat grenzt e sech vun anere Filmer of, wéi zum Beispill dem Documentaire oder dem Reportage.

Donieft gëtt et nach aner Elementer, déi e Spillfilm ausmaachen. Esou spillen an engem Spillfilm Schauspiller mat, am Géigesaz zu engem Animatiounsfilm. E Spillfilm huet och eng Dauer vu meeschtens wäit iwwer enger Stonn, a gëtt dowéinst och **Longmetrage** oder **Laangfilm** genannt, fir den Ënnerscheed mam Kuerzfilm ze maachen.

Et gëtt awer keng eenheetlech Definitioun fir d'Längt vun engem Spillfilm. A Frankräich definéiert de *Centre national du cinéma et de l'image animée* déi Dauer als méi wéi 58 Minutten an 29 Sekonnen, also den Equivalent vun enger geleefeger 35-Millimeter-Filmroll vun 1.600 Meter. Fir d'US-amerikanesch *Academy of Motion Picture Arts and Sciences*, souwéi fir déi amerikanesch an déi brittesch Filminstituter muss e "feature film" op d'mannst 40 Minutte laang sinn. Fir bei de Screen Actors Guild Awards kënne matzemaachen, muss e Spillfilm op d'mannst 60 Minutte laang sinn. Fir de Lëtzebuerger Filmpräis huet e "long-métrage" 2018 missen eng Minimumlängt vu 60 Minutten hunn - 2021 waren et just nach 50 Minutten.

Déi meescht Filmer, déi am Kino lafen, si Spillfilmer. Si baséieren op engem Dréibuch.
Jacqueline Danno

D**'Jacqueline Danno**, gebuer als *Jacqueline Aimée Marcelle Danno* de 27. November 1931 zu Le Havre, a gestuerwen den 28. November 2021, war eng franséisch Schauspillerin a Sängerin.

## Filmographie
### Kino
* 1957: *[[La garçonne (Film 1957)|La garçonne]]* - Regie: Jacqueline Audry - Haaptacteuren: Fernand Gravey, Andrée Debar
* 1960: *Meurtre en 45 tours* - Regie: Étienne Périer - Haaptacteuren: Danielle Darrieux, Michel Auclair
* 1960 : *Les fortiches* - Regie: Georges Combret - Haaptacteuren: Jean Richard, Darry Cowl
* 1961: *[[Ce soir ou jamais (Film 1961)|Ce soir ou jamais]]* - Regie: Michel Deville - Haaptacteuren: Anna Karina, Claude Rich
* 1961 : *[[Lola (Film 1961)|Lola]]* - Regie: Jacques Demy - Haaptacteuren: Anouk Aimée, Marc Michel - (gesonge Stemm vun der Anouk Aimée) 
* 1962: *Trique, gamin de Paris* - Regie: Marco de Gastyne 
* 1964: *[[Hardi ! Pardaillan]]* - Regie: Bernard Borderie - Haaptacteuren: Gérard Barray, Valérie Lagrange
* 1967: *L'inconnu de Shandigor* - Regie: de Jean-Louis Roy - Haaptacteuren: Marie-France Boyer, Jacques Dufilho
* 1972: *[[L'étrangleur (Film 1972)|L'étrangleur]]* - Regie: Paul Vecchiali - Haaptacteuren: Jacques Perrin, Julien Guiomar
* 1972 : *[[Tout le monde il est beau, tout le monde il est gentil]]* - Regie: Jean Yanne - Haaptacteuren: Jean Yanne, Bernard Blier
* 1973: *Le mariage à la mode* - Regie: Michel Mardore - Haaptacteuren: Catherine Jourdan, Yves Beneyton
* 1973 : *[[Moi y'en a vouloir des sous]]* - Regie: Jean Yanne - Haaptacteuren: Jean Yanne, Nicole Calfan
* 1997: *Les démons de Jésus* - Regie: Bernie Bonvoisin - Haaptacteuren: Thierry Frémont, Patrick Bouchitey
* 1999: *Nag la bombe* - Regie: Jean-Louis Milesi - Haaptacteuren: Ariane Ascaride, Vincent Elbaz
* 2004: *À vot' bon cœur* - Regie: Paul Vecchiali - Haaptacteuren: Catherine Lachens, Hélène Surgère
* 2006: *[[Les ambitieux (Film 2006)|Les ambitieux]]* - Regie: Catherine Corsini - Haaptacteuren: Karin Viard, Éric Caravaca
* 2009: *Le mirage* - Regie: Fabien Pruvot - (Kuerzfilm)
* 2014: *[[Elle l'adore]]* - Regie: Jeanne Herry - Haaptacteuren: Sandrine Kiberlain, Laurent Lafitte

## Um Spaweck
Documentaire

En **Documentaire** oder **Dokumentarfilm** ass ee Film, deen op Fakte baséiert, also am Géigesaz zum Spillfilm net fiktional ass. Den Documentaire liwwert e Bild vun engem Aspekt aus der Realitéit. Dat bedeit net, datt en d'Realitéit "telle quelle" erëmgëtt; e liwwert eng subjektiv Interpretatioun vun där Realitéit.

All méiglecht Theema kann de Sujet vun engem Documentaire sinn, zum Beispill Politik (wéi *[[Colectiv]]*), Gesellschaft (*[[Doheem (Film)|Doheem]]*), Sport (*[[Nak Muay]]*), Musek (*[[Buffalo C. Wayne - Roude Léiw mam Cowboy's Hutt]]*), a Geschicht (*[[Ashcan (Film)|Ashcan]]*), oder eppes, dat am Liewe vum Filmmécher virgefall ass. Et gëtt och vill Documentairen iwwer regulär Persounen (*[[Mir wëllen net bleiwen]]*) a Perséinlechkeeten (*[[Monsieur Warum]]* iwwer de Camillo Felgen), an iwwer Déiere produzéiert.

Obwuel en Documentaire net fiktional ass, ass et méiglech, datt e Rekonstruktioune weist. Dofir gi bestëmmt Zeene vu Schauspiller nogespillt, well et kee Filmmaterial vun den originalen Zeene gëtt.

An engem Documentaire kënnen Interviewe gewise ginn. En ass generell wéi e literarescht Wierk opgedeelt, mat enger Aféierung, engem Haaptdeel an enger Konklusioun. Fir den Documentaire muss generell vill Recherche am Virfeld gemaach ginn.
Volker Lechtenbrink

De **Volker Lechtenbrink**, gebuer den 18. August 1944 zu Cranz, a gestuerwen den 22. November 2021 zu Hamburg, war en däitsche Schauspiller, Synchronspriecher a Sänger.
 
Hie gouf als Schauspiller duerch den Anti-Krichsfilm *[[Die Brücke (1959)|Die Brücke]]* vum Bernhard Wicki bekannt.
## Filmographie
### Kino
### als Schauspiller
* 1959: *[[Die Brücke (Film 1959)|Die Brücke]]* - Regie: Bernhard Wicki - Haaptacteuren: Folker Bohnet, Fritz Wepper
* 1961: *Bei Pichler stimmt die Kasse nicht* - Regie: Hans Quest - Haaptacteuren: Theo Lingen, Karin Dor
* 1986: *Der Sommer des Samurai* - Regie: Hans-Christoph Blumenberg - Haaptacteuren: Cornelia Froboess, Hans Peter Hallwachs
* 1999: *Wohin mit den Witwen* - Regie: Dirk Kummer - (Kuerzfilm)
* 2001: *Auf Herz und Nieren* - Regie: Thomas Jahn - Haaptacteuren: Steffen Wink, Thierry van Werveke
* 2011: *Als der Weihnachtsmann vom Himmel fiel* - Regie: Oliver Dieckmann - Haaptacteuren: Alexander Scheer, Jessica Schwarz
* 2014: *Festes Froh* - Regie: Julia Richter - (Kuerzfilm)
## Um Spaweck
Ettelbrécker Kierfecht

Den **** (offiziell **Cimetière d'Ettelbruck**) ass ee vun de zwéi Kierfechter an der Stad Ettelbréck.

## Geschicht
De Kierfecht gouf de 6. September 2018, zesumme mat dem Jiddesche Kierfecht vun Ettelbréck, als nationaalt Monument klasséiert.

## Geographie
De Kierfecht läit am südëstlechen Eck vun der Gemeng Ettelbréck, südlech vun der *Rue du Cimetière*. E läit tëscht der Eisebunnsstreck Lëtzebuerg-Ëlwen am Westen an der Nordstrooss am Osten.

## Monumenter um Kierfecht
Um Kierfecht steet e Monument als Erënnerung un d'Enrôlés de force aus dem Zweete Weltkrich.

## Griewer vu bekannte Perséinlechkeeten

Ettelbruck, cimetière, Mongenast (101).jpg|Familljegraf vun der Famill Mongenast
Ettelbruck, cimetière, Salentiny (102).jpg|…an der Famill Salentiny, mat de Griewer vun de fréiere Buergermeeschteren Émile, Jean-Pierre a Lucien Salentiny.
Ettelbruck, cimetière, Hemmer (101).jpg|Carlo Hemmer
Ettelbruck, cimetière, Manternach (102).jpg|Philipp Manternach


## Biller

Ettelbruck, cimetière (111).jpg
Cimetière d'Ettelbruck 01.jpg
Ettelbruck, cimetière (110).jpg
Ettelbruck, cimetière, monuments Enrolés de force (101).jpg


## Kuckt och
* Jiddesche Kierfecht vun Ettelbréck
* Lëscht vun de Kierfechter zu Lëtzebuerg

## Um Spaweck
Rabosée (Homonymie)

Mat **Rabosée** kënne follgend Uertschafte gemengt sinn:

* Rabosée, eng Uerschtaft an der Sektioun Wandre vun der Gemeng Léck.
* Rabosée an der moderner Schreifweis Rabozée, eng Uertschaft an der Sektioun Baillonville vun der Gemeng Somme-Leuze.
Rabosée

**Rabosée** ass eng kleng Uertschaft op de rietsen Héichte vum Meusedall, riets a lénks vun der N 642 an der Sektioun Wandre vun der Gemeng Léck. Am Oste stéisst d'Uertschaft un d'Grenz vun der Sektioun Saive an der Gemeng Blegny.

Rabosée ass besonnesch bekannt wéinst der Schluecht vu Rabosée déi sech do am Éischte Weltkrich de 5. a 6. August 1914 ofgespillt huet. D'Proximitéit vum Fort vu Barchon huet och am 2. Weltkrich zu Krichereien zu Rabosée an an der noer Ëmgéigend gefouert. Den Zaldotekierfecht vu Rabosée an eng Partie Monumenter erënneren un déi traureg Evenementer.
## Kierfecht
De Kierfecht vu Raboséé ass ee vun den 160 wallounesche Kierfechter déi als *Naturkierfecht* klasséiert sinn. 
## Monumenter am Zesummenhank mat de Kricher
* Monument aux morts de l'Armée de la Libération, op der *Place des fusillés* zu Xhavée-Rabosée.
* *Carré d'honneur*, um Kierfecht vu Rabosée
* *Monument aux martyrs civils de 1914-1918* am Stouss vu Wandre op Rabosée
* *Monument aux morts des deux guerres*, am Stouss vu Wandre op Rabosée, vis-à-vis vun deem vu virdrun
* *Monument aux morts des deux guerres*, um Kierfecht
* 2 *Plaques commémoratives 1914-1918*, riets a lénks vun der Kierchepaart zu Souverain-Wandre
* Plack fir d'Affer vun 1914-1918, op der Kierfechtsmauer vun der Kierch, déi ewechgerappt gouf, an der *Rue Henri de Louvain*
Haler Millen

D**'Haler Millen** ass e Lieu-dit an eng fréier Millen nërdlech vun Haler. D'Mille gouf mam Waasser vun der Halerbaach ugedriwwen.

## Geographie
Op der Grenz mat der Gemeng Beefort läit d'Haler Millen op enger Héicht vun 275 m, westlech vum CR128, an der Dällt um Wee vun Haler op Beefort.

## Geschicht
Ëm 1775 huet d'Bannmille vun Haler zu der Herrschaft Heringen gehéiert.

1779 huet de Pierre Coumont, Här vu Beefort an Hierger, dem Franz Halers Erlabnes gi fir eng Mille mat zwéi Leef, eng Follmillen oder Seemillen ze bauen. Als Kompensatioun dofir huet den Halers missen 3 Louis d'or an eng Koppel Hàndsche bezuelen.

Dat war wuel keen Neibau, mee eng Rekonstruktioun oder Erweiderung vun der Haler Millen. De Franz Halers gouf méi spéit Franz Feltens genannt. E koum vu Miersch, huet sech 1764 mat der Elisabeth Wirtz vun Haler bestuet. Hire Jong Johann Feltens (1768 – 1816) huet 1790 d'Anna Maria Kauffmann vu Suewelbuer bestuet. Hie gouf 1806 Member vum Gemengerot.

1824 waren d'Wittfra vum Jean Feltens an hir Kanner Besëtzer vun der Millen, méi spéit de Pierre Weber. 1838 war de Michel Feltens, Mëller vun Haler, an e Prozess géint de Pierre Maas an d'Gesëschter Molitor vun Iechternach verwéckelt.

D'Mille gouf 1846 verpacht, an 1866 gouf eng nei Scheier gebaut, wéi um Schlosssteen iwwer der Scheierpaart uginn ass.

1907 gouf als leschte Piechter, de Caspar Mathias vun der *Weihermühle* bei Faha ernimmt. Zu där Zäit gouf mat der Mielproduktioun opgehalen; d'Groussmillen awer gouf viru bedriwwen.

1912 gouf de Jean-Pierre Walch neie Besëtzer, hien huet uganks fir den Eegegebrauch mat der Mille Stroum produzéiert, ma schonns 1913 d'Anlag erweidert, sou datt och déi aner Haiser zu Haler Stroum kréie konnten. 1931 gouf mat der Stroumproduktioun opgehalen.

1970 gouf d'Gebai, dat ewell dem Pierre Walch gehéiert huet, renovéiert an an zwéi modern Appartementer ëmgebaut. De Marcel Schroeder gouf den éischte Locataire..

Nodeems d'Millen tëscht 2017 an 2020 gréisstendeels onbewunnt war, krut d'Scheier 2023 en neien Daach.

## Biller

Halermillen 1973.png|No der Renovéierung 1973
Waldbillig, moulin de Haller (101).jpg
RareWinterMagic.jpg|D'Millen am Schnéi
Bannmillen, Haler 1972.png|1972 
Bannmillen, Haler. em 1960.jpg|Virun der Renovatioun an den 1960er Joren

## Kuckt och
* Millen zu Lëtzebuerg
* Lourdes-Grott am Bunker Esselbuer

## Um Spaweck
Zaldotekierfecht vu Rabosée

Den **Zaldotekierfecht vu Rabosée** ass e Kierfecht deen nom Éischte Weltkrich fir déi gefalen Zaldoten aus der Schluecht vu Rabosée a vum Fort de Barchon ugeluecht gouf. E läit am Hank, dee vu Rabosée op Wandre erofgeet, knapps 100 Meter vum Gemengekierfecht ewech.
Santa Cruz de Tenerife

**Santa Cruz de Tenerife** ass eng Stad op de Kanareschen Inselen. Et ass d'Haaptstad vun der spuenescher Provënz Santa Cruz de Tenerife an eng vun den zwou Haaptstied vun de Kanareschen Inselen. 

## Fotoalbum vu Santa Cruz

Fichier:Playa de Las Teresitas.JPG
Fichier:Tenerife2005 056.jpg
Fichier:Auditorio de Tenerife, Santa Cruz de Tenerife, España, 2012-12-15, DD 06.jpg


## Kuckt och
* Lëscht vun de spuenesche Groussstied

## Um Spaweck
Olaf Scholz

Den **Olaf Scholz**, gebuer de 14. Juni 1958 zu Osnabrück, ass en däitsche Politiker (SPD). Hie war vum 8. Dezember 2021 bis de 6. Mäerz 2025 den néngte Bundeskanzler vun der Bundesrepublik Däitschland. Säin Nofollger gouf de Friedrich Merz (CDU).

Virdru war hie vum 14. Mäerz 2018 u Stellvertrieder vun der Bundeskanzlerin Merkel a Finanzminister.

Hie war vu Mee bis Oktober 2001 *Innensenator* vun Hamburg, vun Oktober 2002 bis Mäerz 2004 Generalsekretär vun der SPD, vun November 2007 bis Oktober 2009 *Bundesminister für Arbeit und Soziales* a vu Mäerz 2011 bis Mäerz 2018 Éischte Buergermeeschter vun Hamburg. Vun Abrëll 2000 bis Juni 2004 a vum November 2009 bis Mäerz 2018 war hie President vun der SPD Hamburg a war vun November 2009 bis Dezember 2019 ee vun de Vizepresidente vun der SPD op nationalem Niveau.

## Privates
Den Olaf Scholz ass als eelst vun dräi Kanner zu Hamburg-Rahlstedt opgewuess. Säi Papp huet an der Textilbranche geschafft.

Hien huet vun 1978 un op der Universität Hamburg Droit studéiert an huet de Studium 1984 ofgeschloss. Duerno huet hie säin Zivildéngscht an engem Fleegeheem gemaach a gouf 1985 als Affekot zougelooss.

Zanter 1998 ass den Olaf Scholz mat der SPD-Politikerin Britta Ernst bestuet. D'Koppel huet keng Kanner a wunnt zu Potsdam.

## Um Spaweck
Bundeskanzler (Däitschland)

De **Bundeskanzler** ass de Regierungschef vun der Bundesrepublik Däitschland. De Bundeskanzler an d'Bundesministere bilden zesummen déi däitsch Bundesregierung. Der Verfassung no leet de Bundeskanzler d'Richtlinne vun der Politik fest. An der Praxis muss de Bundeskanzler sech allerdéngs un d'Virstellunge vu senger Partei an un déi vun de Koalitiounspartner halen.

De Bundeskanzler gëtt op Virschlag vum Bundespresident vum Bundestag gewielt, duerno vum Bundespresident ernannt a vum President vum Bundestag vereedegt. De Bundeskanzler proposéiert dem Bundespresident déi eenzel Bundesministeren; ouni dëse Virschlag kann de Bundespresident keen zum Minister ernennen. De Bundeskanzler ernennt ee vun de Bundesministeren zu sengem Stellvertrieder, deen och nach Vizekanzler genannt gëtt, ouni datt et dësen Titel awer offiziell gëtt.

De Bundeskanzler huet säi Sëtz am Bundeskanzleramt. Dat aktuellt Gebai zu Berlin ass zanter 2001 a Betrib.

Aktuell ass de Friedrich Merz (CDU) däitsche Bundeskanzler. Hie gouf de 6. Mee 2025 zum zéngte Bundeskanzler vun Däitschland gewielt an duerno vum Bundespresident ernannt. Hie steet un der Spëtzt vun enger Koalitioun aus der CDU an der SPD.

## Däitsch Bundeskanzler zanter 1949

## Um Spaweck
Bundeskanzler (Éisträich)

De **Bundeskanzler** ass de Regierungschef vun der Republik Éisträich. De Bundeskanzler, de Vizekanzler an d'Bundesministere bilden zesummen déi éisträichesch Bundesregierung.

De Bundeskanzler huet de Virsëtz a leet d'Geschäfter vun der Bundesregierung an hie koordinéiert a vertrëtt als Regierungschef d'Aarbecht vun der Regierung géintiwwer dem Parlament an der Ëffentlechkeet.

De Bundeskanzler gëtt fir eng onbefrist Amtszäit vum Bundespresident ernannt, deen *[[De jure / de facto|de jure]]* d'fräi Wiel huet fir eng Persoun als Kanzler z'ernennen, *de facto* awer op d'Majoritéit am Nationalrot Rücksicht hëlt.

De Sëtz vum Bundeskanzler ass am Bundeskanzleramt um *Ballhausplatz* zu Wien, vis-à-vis vun der Hofburg an där ë. a. och Presidentschaftskanzlei ass.

Zanter dem 3. Mäerz 2025 ass de Christian Stocker Bundeskanzler vun Éisträich.

## Um Spaweck
Karl Nehammer

De **Karl Nehammer**, gebuer den 18. Oktober 1972 zu Wien, ass en éisträichesche Politiker (ÖVP). Hie war vum 6. Dezember 2021  bis den 10. Januar 2025 Bundeskanzler vun der Republik Éisträich. 

Virdru war hie vum 7. Januar 2020 bis de 6. Dezember 2021 éisträicheschen Inneminister. Vu Januar 2018 bis Januar 2020 war hie Generalsekretär vun der ÖVP a vum 9. November 2017 bis de 7. Januar 2020 Deputéierten am éisträicheschen Nationalrot. Den 10. Januar 2025 ass hien als Parteipresident an als Bundeskanzler zeréckgetrueden, nodeems d'Verhandlunge mat der SPÖ an den Neos fir eng nei Regierung geplatzt sinn.

Vum 3. Dezember 2021 bis den 10. Januar 2025 war hie Parteipresident um nationale Plang (*Bundesparteiobmann*) vun der ÖVP.

## Um Spaweck
Schorenshaff

De **Schorenshaff** ass e Lieu-dit an e Bauerenhaff am Kanton Gréiwemaacher.

## Geographie
De Lieu-dit läit op enger Héicht vun 277 m, südëstlech vu Wecker, op der Kräizung vum CR133 mam CR139. Den CR133 dee vum Schorenhshaff op Wecker leeft, mécht d'Grenz tëscht der Gemeng Manternach am Norden an de Gemenge Biwer (am Südwesten) a Gréiwemaacher (am Südosten).

Déi eenzeg Postadressen (Haiser 1 an 2) leien an der Gemeng Manternach, iwwerdeems e Stall vis-à-vis vum Haff um Territoire vu Gréiwemaacher läit.

## „Poelzig-Haus“
Nërdlech vum Bauerenhaff steet um Flouer *Wäibierg* en hëlzene Chalet deen 1921 vum däitschen Architekt Hans Poelzig entworf gouf. Op engem einfache rechtwénkelegem Grondrëss huet de Poelzig d'Haus entworf fir datt et an den „Deutschen Werkstätten“ a Serie kéint hiergestallt ginn. Aus dem Projet ass awer näischt ginn.

D'Haus gouf 1921/22 am Optrag vun engem Member vun der Famill Esslen gebaut, déi och Proprietär vum Haff war. Wéinst Streidereie bannent der Famill huet de Bauhär de Chalet opginn an e stoung eng Zäitchen eidel. 1953 huet den Holzhändler Victor Sinner de Chalet kaaft a komplett renovéiert. 1984 ass en dunn nees an aner Hänn komm.

De Chalet ass den 23. Oktober 2020 absënns wéinst senger Authentizitéit a well e charakteristesch fir d'Entsteeungszäit ass, als nationaalt Monument klasséiert ginn.

## Biller

Schorenshaff (102).jpg
Schorenshaff (105).jpg
Schorenshaff (108).jpg


## Kuckt och
Schluecht vu Rabosée

D**'Schluecht vu Rabosée** an der Belsch war déi éischt Kricherei am Theater vun der Schluecht vu Léck an och déi éischt Konfrontatioun vun de belschen an däitschen Truppen am Éischte Weltkrich

Se huet sech de 5 a 6. August 1914 op der Kopp vu Rabosée, tëscht dem Dall vun der Meuse an deem vun der Julienne ofgespillt, net wäit vun der Kräizung *Qautre-Bras* op der N 642.
Bundeskanzler

Mat **Bundeskanzler** ka gemengt sinn:
* Bundeskanzler (Däitschland), den däitsche Regierungschef;
* Bundeskanzler (Éisträich), den éisträichesche Regierungschef;
* Bundeskanzler (Schwäiz), de Chef vun der Schwäizer Bundeskanzlei (eng Zort Generalsekretariat vun der Schwäizer Regierung, déi *[[Bundesrat (Schwäiz)|Bundesrat]]* genannt gëtt); 
* Bundeskanzler (Norddäitsch Unioun), den Exekutiv vun der Norddäitscher Unioun (1866-1871).
John Miles

Den **John Miles**, mam richtegen Numm *John Errington*, gebuer den 23. Abrëll 1949 zu Jarrow, a gestuerwen de 5. Dezember 2021 zu Newcastle upon Tyne, war e brittesche Museker (Gittar, Keyboard, Gesang) a Komponist. 

Hie gouf virun allem duerch den Hit *Music* (1976) bekannt. An den 1970er an 1980er Jore war hien zousätzlech ee vun de Sänger vun The Alan Parsons Project.

### Discographie

## Um Spaweck
Lina Wertmüller

D**'Lina Wertmüller**, gebuer als *Arcangela Felice Assunta Wertmüller von Elgg Spanol von Braueich* de 14. August 1928 zu Roum, an och do gestuerwen den 9. Dezember 2021, war eng italieenesch Filmregisseurin an Dréibuchautorin.

## Filmographie
### als Regisseurin
* 1963: *I basilischi* 
* 1965: *Questa volta parliamo di uomini* - Nino Manfredi, Luciana Paluzzi, Margaret Lee
* 1966: *Rita la zanzara* - Haaptacteuren: Rita Pavone, Giancarlo Giannini, Peppino De Filippo
* 1966: *Non stuzzicate la zanzara* - Haaptacteuren: Rita Pavone, Giancarlo Giannini, Raffaele Pisu
* 1967: *Il mio corpo per un poker*- Regie zesumme mam Piero Cristofani - Haaptacteuren: Elsa Martinelli, Robert Woods, George Eastman 
* 1972: *Mimí metallurgico ferito nell'onore* - Haaptacteuren: Giancarlo Giannini, Mariangela Melato, Agostina Belli 
* 1973: *Film d'amore e d'anarchia, ovvero 'stamattina alle 10 in via dei Fiori nella nota casa di tolleranza...* - Haaptacteuren: Giancarlo Giannini, Mariangela Melato, Eros Pagni 
* 1974: *Tutto a posto e niente in ordine* - Haaptacteuren: Luigi Diberti, Lina Polito 
* 1974: *Travolti da un insolito destino nell'azzurro mare d'agosto* - Haaptacteuren: Giancarlo Giannini, Mariangela Melato, Riccardo Salvino 
* 1975: *Pasqualino Settebellezze* - Haaptacteuren: Giancarlo Giannini, Fernando Rey, Shirley Stoler 
* 1978: *La fine del mondo nel nostro solito letto in una notte piena di pioggia* - Haaptacteuren: Giancarlo Giannini, Candice Bergen 
* 1978: *Fatto di sangue fra due uomini per causa di una vedova – si sospettano moventi politici* - Haaptacteuren: Sophia Loren, Marcello Mastroianni, Giancarlo Giannini
* 1983: *Scherzo del destino in agguato dietro l'angolo come un brigante da strada* - Haaptacteuren: Ugo Tognazzi, Piera Degli Esposti, Gastone Moschin
* 1984: *Sotto… sotto… strapazzato da anomala passione* - Haaptacteuren: Enrico Montesano, Veronica Lario 
* 1985: *Un complicato intrigo di donne, vicoli e delitti* - Haaptacteuren: Ángela Molina, Harvey Keitel 
* 1986: *Notte d'estate con profilo greco, occhi a mandorla e odore di basilico* - Haaptacteuren: Mariangela Melato, Michele Placido, John Steiner 
* 1989: *In una notte di chiaro di luna* - Haaptacteuren: Rutger Hauer, Nastassja Kinski, Lorraine Bracco 
* 1990: *Sabato, domenica e lunedì* - Haaptacteuren: Sophia Loren, Luca De Filippo 
* 1992: *Io speriamo che me la cavo* - Haaptacteuren: Paolo Villaggio, Isa Danieli 
* 1996: *Ninfa plebea* - Haaptacteuren: Stefania Sandrelli, Raoul Bova 
* 1996: *Metalmeccanico e parrucchiera in un turbine di sesso e di politica* - Haaptacteuren: Tullio Solenghi, Gene Gnocchi, Cyrielle Clair 
* 1999: *Ferdinando e Carolina* - Haaptacteuren: Sergio Assisi, Gabriella Pession
* 2004: *Peperoni ripieni e pesci in faccia* - Haaptacteuren: Sophia Loren, F. Murray Abraham

## Um Spaweck
Olympia Dukakis

D**'Olympia Dukakis**, gebuer den 20. Juni 1931 zu Lowell, am Massachusetts, a gestuerwen den 1. Mee 2021 zu New York City, war eng US-amerikanesch Schauspillerin.

Fir hir Roll an der romantescher Comedie *[[Moonstruck]]* krut si ë.&nbsp;a. 1988 en Oscar an e Golden Globe fir déi bescht Schauspillerin an enger Nieweroll.

## Filmographie

* *[[Twice a Man]]* (1964)
* *[[Lilith (Film 1964)|Lilith]]* (1964)
* *[[Stiletto (1969)|Stiletto]]* (1969)
* *[[John and Mary]]* (1969)
* *[[Made for Each Other (1971)|Made for Each Other]]* (1971)
* *[[Sisters (Film)|Sisters]]* (1973)
* *[[The Rehearsal]]* (1974)
* *[[Death Wish (1974)|Death Wish]]* (1974)
* *[[The Wanderers]]* (1979)
* *[[Rich Kids (Film)|Rich Kids]]* (1979)
* *[[The Idolmaker]]* (1980)
* *[[National Lampoon's Movie Madness]]* (1982)
* *[[Walls of Glass]]* (1985)
* *[[Moonstruck]]* (1987)
* *[[Working Girl (1988)|Working Girl]]* (1988)
* *[[Look Who's Talking]]* (1989)
* *[[Dad (1989)|Dad]]* (1989)
* *[[Steel Magnolias]]* (1989)
* *[[In the Spirit]]* (1990)
* *[[Look Who's Talking Too]]* (1990)
* *[[Over the Hill (1992)|Over the Hill]]* (1992)
* *[[Tales of the City]]* (serie, 1993)
* *[[Digger (1993)|Digger]]* (1993)
* *[[The Cemetery Club]]* (1993)
* *[[Look Who's Talking Now]]* (1993)
* *[[I Love Trouble]]* (1994)
* *[[Dead Badge]]* (1995)
* *[[Jeffrey (Film)|Jeffrey]]* (1995)
* *[[Mighty Aphrodite]]* (1995)
* *[[Mr. Holland's Opus]]* (1995)
* *[[Mother (1996)|Mother]]* (1996)
* *[[Jerusalem (Film)|Jerusalem]]* (1996)
* *[[Milk & Money]]* (1996)
* *[[Never Too Late (Film)|Never Too Late]]* (1997)
* *[[Picture Perfect]]* (1997)
* *[[More Tales of the City]]* (Serie, 1998)
* *[[Jane Austen's Mafia!]]* (1998)
* *[[Better Living]]* (1998)
* *[[Joan of Arc (Telefilm)|Joan of Arc]]* (Telefilm, 1999)
* *[[Brooklyn Sonnet]]* (2000)
* *[[Further Tales of the City]]* (Serie, 2001)
* *[[The Intended]]* (2002)
* *[[The Event (2003)|The Event]]* (2003)
* *[[Charlie's War]]* (2003)
* *[[The Great New Wonderful]]* (2005)
* *[[The Thing About My Folks]]* (2005)
* *[[3 Needles]]* (2005)
* *[[Whiskey School]]* (2005)
* *[[Upside Out]]* (2006)
* *[[Jesus, Mary and Joey]]* (2006)
* *[[Away from Her]]* (2006)
* *[[Day on Fire]]* (2006)
* *[[In the Land of Women]]* (2007)
* *[[Hove (The Wind)]]* (2009)
* *[[Tales of the City]]* (2019)

## Um Spaweck
Peter R. de Vries

De **Peter Rudolf de Vries**, gebuer de 14. November 1956 zu Aalsmeer, a gestuerwen de 15. Juli 2021 zu Amsterdam, war en hollännesche investigative Journalist a Publizist, dee sech virun allem duerch seng Recherchen an Emissiounen iwwer Verbrieche bekannt gouf. Hien hat tëscht 1995 an 2012 eng eegen Televisiounsemissioun op RTL4 an dono SBS6, *Peter R. de Vries, misdaadverslaggever* a gouf 1987 international bekannt duerch säi Buch iwwert d'Entféierung vum Alfred Heineken. 

De 6.&nbsp;Juli 2021 gouf hien zu Amsterdam op oppener Strooss néiergeschoss an ass néng Deeg drop u senge Blessure gestuerwen. 

## Publikatiounen
* *De zaak Heineken* (1983)
* *Veronica 25 jaar toonaangevend* (1984)
* *Uit de dossiers van commissaris Toorenaar* (1985)
* *De ontvoering van Alfred Heineken* (1987)
* *Beroep, misdaadverslaggever* (1992)
* *Cipier, mag ik een pistool van u?* (1993)
* *Een moord kost meer levens* (1994)
* *De moord die nooit mag verjaren, en andere minireportages* (2002)
* *Alleen huilebalken hebben spijt* (2005)
* *Een crimineel liegt niet altijd …* (2006), ISBN 90-261-2188-1
* *De zwanenzang van criminelen en andere reportages*, Hörbuch, 2007, ISBN 9789026123344
* *De R van rebel* (2013)
* *PS: dit is vertrouwelijk...* (2018)

## Um Spaweck

* Offiziell Websäit vum de Vries
Magdalena Andersson

D**'Magdalena Andersson**, gebuer den 23. Januar 1967 zu Uppsala, ass eng schweedesch Politikerin (Sveriges socialdemokratiska arbetareparti; SAP).

Si gouf den 29. November 2021 als nei Ministerpresidentin an hirem Land gewielt; deen Dag drop gouf hir Minoritéitsregierung vereedegt. No de Parlamentswalen, bei där d'oppositionnell Rietskoalitioun eng Grëtz méi Stëmme krut wéi hir eegen, ass si de 15. September 2022 zeréckgetrueden.

Si war schonn eng Kéier, de 24.&nbsp;November 2021 als éischt schweedesch Ministerpresidentin gewielt ginn; huet awer nach de selwechten Dag, nach ier se vereedegt gouf, demissionéiert, well hir Koalitioun net gehalen hat.

D'Andersson ass ausserdeem zanter dem 4. November 2021 Presidentin vun der sozialdemokratescher *Sveriges socialdemokratiska arbetareparti.*Virdru war si vun 2014 bis 2021 Finanzministesch vu Schweden.

2014 gouf si fir d'éischt an d'schweedescht Parlament gewielt.

## Um Spaweck

* Sveriges socialdemokratiska arbetareparti: Magdalena Andersson
Filmfestival Max Ophüls Preis

De **Filmfestival Max Ophüls Preis**  ass e Filmfestival, deen all Joer zu Saarbrécken am Saarland organiséiert gëtt. E gëllt als eent vun de wichtegsten Evenementer fir däitschsproocheg Nowuessfilmer. En ass nom Regisseur Max Ophüls benannt, deen zu Saarbrécke gebuer gouf.

## Geschicht an Organisatioun
De Festival gouf 1980 vum Michael Beckert, Wilfried Dittmar an Albrecht Stuby gegrënnt. Deemools hat de Festival 700 Visiteuren. Iwwer d'Joren ass d'Zuel vu Visiteuren an vu Filmer, déi gewise ginn, ëmmer weider geklomm. 2018 si ronn 43.500 Persounen op de Festival komm.

Am Kader vun der europäescher Kulturhaaptstad Lëtzebuerg 1995 gouf de Festival fir eng Period vun dräi Deeg an d'Stad Lëtzebuerg dezentraliséiert. D'Ouverture war de 15. Januar 1995 am Kino Marivaux. De 17. Januar huet e "Medien-Zuch" d'Festivalbesicher op Saarbrécken bruecht, wou e vum 18. bis den 22. Januar weidergaangen ass.

Well de Festival op Nowuessfilmer spezialiséiert ass, kënnen nëmmen déi éischt, zweet an drëtt Spillfilmer vu jonke Regisseuren a Regisseurinnen deelhuelen. Nieft der Kategorie "Spillfilm" gëtt et ënner anerem awer och d'Kategorien "Documentaire", "Kuerzfilm", "Mëttellaange Film" an de Publikumspräis.

D'Gewënner kréien ënnerschiddlech héich Präisgelder. 2021 waren dat 36.000 Euro fir de beschte Spillfilm (Max-Ophüls-Präis), 5.500 Euro Präisgeld a 5.500 Euro Filmfërderung fir déi bescht Regie, 3.000 Euro fir de beschten Nowuessschaupiller oder déi bescht Nowuessschaupillerin, 13.000 Euro fir dat bescht Dréibuch a 7.500 Euro fir de beschten Documentaire. D'Gewënner gi vun enger Jury entscheet, an d'Jury ass eng aner fir all Präiskategorie.

## Lëtzebuerger Filmer um Festival

De lëtzebuergesche Film *[[Hochzäitsnuecht]]* vum Pol Cruchten huet 1993 de Max-Ophüls-Präis gewonnen, also den Haaptpräis fir de beschte Film. D'Filmer *[[Eng nei Zäit]]* (2016) a *[[Gutland]]* (2018) goufen och fir dee Präis nominéiert.

De Film *[[Dammentour]]* vum Paul Scheuer krut 1992 de Präis vun der SZ-Leserjury, deen net méi existéiert.

Och soss lafe reegelméisseg Filmer aus Lëtzebuerg um Festival, zum Beispill *[[Sentimental Journey (Film 1995)|Sentimental Journey]]* (1995), *[[Roger (Film)|Roger]] *(1996), *[[Lumen]]* (2007) oder d'Koproduktioun *[[Tausend Ozeane]]* (2008).

## Websäit
* Offiziell Websäit