open-index/open-wikipedia-markdown huggingface dataset:
Servior

**Servior** (Kontraktioun vu *Service Senior*), mam ganzen Numm *Établissement public Centres, foyers et services pour personnes âgées*, ass en ëffentlecht Etablissement zu Lëtzebuerg. Et bitt sozial Servicer fir Leit iwwer 60 Joer un.

## Geschicht
D'Gesetz vum 23. Dezember 1998 gesäit d'Grënnung vun zwee ëffentlechen Etablissementer vir. Op der enger Säit den *Établissement public Centres, foyers et services pour personnes âgées* ënner der Tutelle vum Familljeministère, an op der anerer Säit en Etablissement public Centres de gériatrie ënner der Tutelle vum Gesondheetsministère.

Duerch d'Gesetz vum 22. Dezember 2000 gi déi béid Etablissementer zu engem eenzegen, ënner der Tutelle vum Familljeministère zesummegeschloss. Nieft de legislativen Definitiounen hunn se sech den Numm Servior (Service Senior) ginn. De roude Léiw am Logo soll un d'Wuerzelen an d'Evolutioun vu Servior erënneren, awer och d'Zeeche vu Sécherheet a Stäerkt sinn.

## Strukturen
Servior leet 8 CIPAen, 6 Fleegeheemer an eng encadréiert Residenz fir eeler Leit:

### Aktuell Ariichtungen

* CIPA Boufer „Am Park”
* CIPA Diddeleng CIPA „Grand-Duc Jean”
* CIPA Iechternach „Belle-Vue”
* CIPA Esch-Uelzecht „Op der Léier”
* CIPA Houwald „Beim Klouschter”
* CIPA Nidderkuer „Um Lauterbann”
* CIPA Rumm „Op der Rhum”
* CIPA Rëmeleng „Roude Fiels”
* Maison de soins Déifferdeng „Thillebierg”
* Maison de soins Dikrech „Bei der Sauer”
* Maison de soins Iechternach „Am Schleeschen”
* Maison de soins Veianen „Schlassbléck”
* Maison de soins Veianen „Sanatorium”
* Maison de soins Wolz „Geenzebléi”
* Logement encadré Ëlwen „Liewensbam”

### Fréier Ariichtungen
* CIPA Mäerzeg (Fermeture am Joer 2013)
* CIPA Nidderaanwen (bis den 31. Dezember 2012 op)
* CIPA Veianen (bis den 31. Mäerz 2013)
* CIPA Wolz, am Schlass, no der Fusioun mam Fleegeheem vun der Klinick Saint-Joseph gouf d'Maison de soins „Geenzebléi” am Mee 2011 opgemaach
* Maison de soins Esch-Uelzecht
Servior bitt awer och nach aner Servicer fir Senioren un, sou z.&nbsp;B. Iessen op Rieder, e Mëttesdësch, Vakanzenzëmmeren an den Dagesfoyer „Am Gäertchen”.

## Administratioun

## Um Spaweck
* servior.lu
* Servior Ëlwen
Carole Mersch

D**'Carole Mersch** (bestuet Gourdin), gebuer den 28. Februar 1950 an der Stad Lëtzebuerg, ass eng lëtzebuergesch Geschichtsprofessesch. Si ass Auteur vun engem Buch iwwer d'Press zu Lëtzebuerg am Zesummenhang mam Naziregime vun 1933 bis 1940.

## Biographie
No hire Secondairesstudien am Lycée Robert-Schuman huet d'Carole Mersch Geschicht op de Cours supérieurs an der Stad an op der Universitéit vun Dijon studéiert. Titel vun hirem Mémoire de maîtrise: *L'opinion publique au Luxembourg face au national-socialisme* (Dijon, 1973). Am Kader vum hirem *Stage pédagogique* huet si sech weider mam Nationalsozialismus, déi Kéier am Zesummenhank mat der Lëtzebuerger Press, beschäftegt.
No e puer Joer als Geschichtsprofessesch am Escher Lycée technique, an der Stater Handwierkerschoul an am Institut supérieur de technologie, krut si an de fréien 80er Joren hir Mutatioun an de Kolléisch. Am Hierscht 2010 huet si d'Pensioun geholl.

D'Carole Mersch ass bestuet, Mamm vun zwéi Jongen a wunnt an der Stad Lëtzebuerg.

## Wierk
* Mersch, Carole, 1977. *Le national-socialisme et la presse luxembourgeoise de 1933 à 1940*; Lëtzebuerg, Sankt-Paulus-Verlag, 1977. 185 Säiten.
Fernand Thibor

De **Fernand Thibor**, gebuer 1932, a gestuerwen 1997, war e Lëtzebuerger Enseignant an Historiker. Hien huet iwwer historesch Demographie, Genealogie a Familljennimm publizéiert.

## Säi Liewen
Nom Secondaire, am Kolléisch (1952), ass hien op den Institut pédagogique gaangen, wouno hien d'éischt Schoulmeeschter an dunn Enseignant am Lycée technique vun Ettelbréck gouf. 1981 huet hien eng Maîtrise an der Geschicht nogeholl, an 1995 en Doktorat op der Universitéit vu Besançon gemaach.

De Fernand Thibor war vun 1987 bis 1994 *membre correspondant* a vun 1994 bis zu sengem Doud *membre effectif* vun der Section de linguistique, de folklore et de toponymie vum Institut grand-ducal.

Hie war bestuet a Papp vun zwee Meedercher.

## Publikatiounen
* Les familles-souches de la vallée de la Colpach - 1766-1890; erausgi vum Institut grand-ducal, Section de Linguistique, de Folklore et de Toponymie, Lëtzebuerg, 1996; 128 S. mat Tableauen a Kaarten; 
* La population de deux paroisses luxembourgeoises aux XVIIIe et XIXe siècles - Étude de démographie historique; Dokterthees, Universitéit vun der Franche-Comté, Besançon, 1995;
* > - Évolution de la structure d'une famille-souche de Colpach-Haut; in: Annuaire 1993, Association luxembourgeoise de généalogie et d'héraldique; Lëtzebuerg, 1993; Ss. 233-244;
* Le mariage à Eischen de 1763 à 1839 - Étude de démographie historique; in: Bulletin linguistique et ethnologique, Heft 24 (1987); Lëtzebuerg, 1987; Ss. 42-93;
* Demographie der zweiten Hälfte des XVIII. Jahrhunderts; in: Bettendorf 1980 - Aspekte einer Kulturlandschaft; erausgi vun de Pompjeën a vun der Duefmusek vu Bettenduerf; Lëtzebuerg, 1980; Ss. 309-322.
Edouard Oster

Den **Edouard Oster**, gebuer de 26. Abrëll 1880 zu Bouneweg an der deemoleger Gemeng Hollerech, a gestuerwen de 27. Oktober 1965 an der Stad Lëtzebuerg, war e Professer, Lycéesdirekter an Historiker.

Hien huet, vun 1908 bis 1912, der Prinzessin Marie-Adélaïde vu Lëtzebuerg, der spéiderer Groussherzogin, Privatunterricht ginn.

Vun 1934 bis ufanks vum Zweete Weltkrich war hien Direkter vum Meedercherslycée um Lampertsbierg. 1941 gouf hie vun den däitsche Besatzer zwangspensionnéiert.	 Bei der Liberatioun huet d'Regierung hien zum Direkter vum *[[Rapatriement]]* ernannt, fir d'Zwangsrekrutéiert, déi nach a sowjetesche Krichsgefaangenelager festgehale goufen, heem ze kréien. Säin eegene Jong blouf op der Ostfront vermësst.

1946 krut hie vun der lëtzebuergescher Regierung den offiziellen Titel "Éierendirekter vum Stater Meedercherslycée".

Den Edouard Oster huet, ënner dem Titel "Die bäuerlichen Besitzverhältnisse vor 300 Jahren", reegelméisseg am Lëtzebuerger Bauere-Kalenner vun 1953 bis 1981 d'"Feuerstättenverzeichnis von 1656" erausbruecht. Zanter 1929 war den Edouard Oster, deen nach aner Publikatiounen opzeweisen huet, Member vun der Section historique vum Institut grand-ducal. Hien ass och ee vun de Grënner vun der *Section de linguistique, de folklore et de toponymie* (haut Section de linguistique, d'ethnologie et d'onomastique) am Joer 1935.

Um Houwald dréit eng Strooss säin Numm.

## Gielercher
* 

## Literatur
* Edouard Marc Kayser, *Edouard Oster (1880-1965)*; in: *400 Joer Kolléisch*, Band II: *L'Athénée et ses Grands Anciens (1815-1993)* ; Lëtzebuerg, Sankt-Paulus-Verlag, 2003; Ss. 339-340.
Robert Winter

De **Robert Nicolas Winter**, gebuer den 13. Januar 1921 zu Dikrech, a gestuerwen de 6. Mäerz 2005 zu Sëll, war e lëtzebuergeschen Offizéier a Chef vum État-major vun der Lëtzebuerger Arméi.

## Putsch vun den Offizéier
Den 2. August 1946, um fënnef Auer moies, sinn den Emile Krieps, de Läitnant Robert Winter, de Majouer Rudy Ensch an de Läitnant Jean Juttel, alle véier Resistenzler, vun der Sûreté verhaft ginn. Si krute virgeworf, de sougenannte Putsch vun den Offizéier géint d'Regierung vun der Nationaler Unioun ënner dem Pierre Dupong geplangt ze hunn. Et huet sech awer erausgestallt datt et sech ëm e montéierte Coup gehandelt hat, bei deem de Minister Joseph Bech als Drotzéier gegollt huet.

## Affär Robert Winter
Den 21. Juni 1959 gouf de Majouer Robert Winter Chef vum État-major vun der lëtzebuergescher Arméi (wärend dem Detachement vum Colonel Guillaume Albrecht) an hie gouf autoriséiert den Titel Lieutenant-Colonel ze droen.

Den 22. Januar 1960 gouf de Robert Winter duerch en arrêté grand-ducal dunn definitiv Chef vum État-major vun der lëtzebuergescher Arméi.

Den Arméichef Colonel Robert Winter krut den 22. Februar 1966 duerch eng Decisioun vun der Regierung säi Posten als Chef vum État-major ewechgeholl. Dës Decisioun gouf duerch en Arrêt vum 22. Februar 1967 vum Staatsrot opgehuewe wéinst *vice de forme* a *vice de pouvoir*. Dëst huet awer net dozou gefouert datt de Robert Winter säi Posten zeréckkritt hätt.

## Gielchen
* 
* 

## Literatur
* Henri Koch-Kent, *[http://www.ons-jongen-a-meedercher.lu/uploads/media/document/0001/97/0981eddae2251bb19e49b042b381f028acfc9d39.pdf Putsch à Luxembourg?]*; Lëtzebuerg (Imprimerie Hermann), November 1979.
* Jacques Dollar & (Lt-Col.) Robert Kayser, *Histoire de la "Luxembourg Battery"*; Lëtzebuerg (Imprimerie Centrale), 1982.
* Paul Cerf, *Le Luxembourg et son armée - Le service obligatoire au Grand-Duché de Luxembourg de 1945 à 1967*; Lëtzebuerg, RTL Édition, 1984; vgl. Ss. 127-131 ('L'affaire Winter').
* Rob Roemen, *Als die Regierung gegen den Militärchef putschte* (= Gespréich mam Robert Winter); in: 'Lëtzebuerger Almanach vum Joerhonnert'; Éditions Binsfeld, Lëtzebuerg, 1989.
* Georges Zens, *Robert Winter*; in: 'REVUE' vum 24. November 1999 (Artikelseri *"De Lëtzebuerger vum Joerhonnert"*), Ss. 42-43.
* Michel Petit, *Le colonel Winter*; in: 'Le Jeudi' vum 2. Dezember 2004 (Rubrik *Que sont-ils devenus?*).
Lydie Lorang

D**'Lydie Lorang**, gebuer de 7. Mäerz 1954 zu Rëmeleng, ass eng lëtzebuergesch Juristin.

Zanter 1980 ass si um Barreau zu Lëtzebuerg als Affekotin agedroen.

D'Lydie Lorang war vum 1. Februar 2010, wou si den Alain Meyer ersat huet, bis den 31. Januar 2025 Member vum Staatsrot.

## Gielercher
*
Scherfenhaff

De **Scherfenhaff** ass en Haff an der Gemeng Hiefenech, eng 2&nbsp;km nërdlech vun der Uertschaft Hiefenech, op engem Säitewee vum CR118.

## Kuckeswäertes
## Kuckt och
Steebur

**Steebur** ass e Lieu-dit an der Gemeng Hiefenech, e puer honnert Meter nërdlech vum Duerfkär vun der Uertschaft Hiefenech.

## Kuckeswäertes
## Kuckt och
Furels

**Furels** ass en Haff an der Gemeng Hiefenech, um Bord vum Bësch *Waldhausen*, südwestlech vun der Uertschaft Hiefenech.

## Kuckeswäertes
## Kuckt och
Beyren (Homonymie)

**Beyren** ka sech bezéien op:
*Beyren, Uertschaft an der Gemeng Fluessweiler;
*Beyren-lès-Sierck am Departement Moselle;
Joseph Kauffman

De **Joseph Kauffman**, gebuer den 11. Juni 1907 an der Stad Lëtzebuerg, a gestuerwen de 5. Abrëll 1988 an der Eecher Klinick, war e lëtzebuergesche Jurist a Banquier.
 
Vun 1938 bis 1939 war hie President vun der *[[Conférence du jeune barreau de Luxembourg]]*.

Hie gouf de 14. Juni 1961 Member vum Staatsrot. Den 29. September 1978 gouf hie Vizepresident vun deem Gremium an ass dat bis zu senger Demissioun den 11. Juni 1979 - hien hat d'Alterslimit erreecht - bliwwen.

De Joseph Kauffman war de Jong vum Politiker, Staatsminister a President vum Staatsrot Léon Kauffman (1869-1952).

## Literatur
* Edouard Marc Kayser, *Joseph Kauffman (1907-1988)* ; in: *400 Joer Kolléisch* - Band II: *L'Athénée et ses Grands Anciens (1815-1993)*; Lëtzebuerg, Sankt-Paulus-Verlag, 2003; Ss. 407-408.
Rio Geba

De **Rio Geba** ass e Floss a Westafrika, deen duerch Guinea, de Senegal a Guinea-Bissau leeft, an an den Atlantik fléisst. Am Senegal heescht e **Kayanga**.

## Geographie
Dem Rio Geba seng Quell ass am Nordoste vu Guinea, am Biergland vum Fouta-Djalon.

Et ass eng Haaptkommunikatiounsoder fir Guinea-Bissau, an en ass schëffbar bis op Bafatá, déi zweetgréisst Stad am Land. De Rio Corubal ass säi wichtegsten Niewenfloss.
Réibierg

De **Réibierg** (oder **Rébierg**, kuckt och d'Diskussiounssäit) ass eng bekannt Kopp zu Lëtzebuerg am Kanton Capellen an an der Gemeng Garnech.

Mat 398 Meter gehéiert en zu den héchste Plazen am Weste vum Guttland. Wéinst dem verzénkte keegelfërmegen Daach, vun engem vun de Waasserbasenge vum Syndicat des eaux du Sud, déi do stinn, an dee kilometerwäit ze gesinn ass, gehéiert en zu de bekanntste Landmaarken am Lëtzebuerger Land. D'Waasserleitungen déi vun do fortginn transportéieren d'Waasser fir e groussen Deel vun de Südgemengen.

Op de Réibierg kënnt een iwwer den CR106, entweeder vu Koler oder vun Héiweng aus, an iwwer e Feldwee vu Garnech aus.

An enger Zoch um Südosthank entspréngt eng vun de Quellbaache vun der Mamer, an um Nordhank huet d'Eiselbaach hir Quell.
Université Bordeaux-Montaigne

D**'Université Bordeaux-Montaigne** ass eng franséisch Universitéit an der Banlieue vu Bordeaux am Departement Gironde. Si ass eng vun den zwou Universitéiten zu Bordeaux. Hir Haaptfakultéite si Sproochen, Geschicht, Geographie a Konscht. 2008 waren do 14.300 Studenten ageschriwwen. D'Universitéit hat 2011 e Budget vun 86,9 Milliounen Euro.

## Geschicht
D'Universitéit huet hir Originnen an der *Université de Bordeaux*, déi de 7. Juli 1441 op Uerder vum Poopst Eugène IV gegrënnt gouf. 1793 wärend der franséischer Revolutioun opgeléist, gouf si ënner dem Napoleon Bonaparte nei organiséiert.

1970 ass déi al Universitéit an dräi neier opgedeelt ginn. 1995 ass nach eng véiert derbäikomm. D*'Faculté des Lettres* krut den Numm *Université Bordeaux III* an huet sech 1990 nom bekannte franséische Philosoph a Politiker Michel de Montaigne benannt.

2014 huet si am Kontext vun der Fusioun vun den dräi aneren Universitéiten zu Bordeaux zur Université de Bordeaux hiren Numm *Université Michel de Montaigne Bordeaux III* geännert an hiren aktuellen Numm ugeholl.

## Um Spaweck
* Offiziell Homepage vun der Université Bordeaux-Montaigne
Espace culturel Cité

De **Kulturzentrum Cité**, meeschtens einfach **Cité** genannt, ass e Kulturzenter am Zentrum vun der Stad Lëtzebuerg.
__TOC__
Am Cité sinn d'Bibliothéik vun der Stad, d**Boule'' (e Konferenzsall) an eng [[Lounge]] mat [[Bar (Horesca)|Bar]] a [[Restaurant]].

De Centre culturel Cité gouf am Gebai vum fréiere [[Ciné Cité]] (dohier den Numm vum Zenter) an der [[Rue Génistre|Lantergässel]] (''rue Génistre''), e puer Meter vun der [[Plëss d'Arem]] ewech, amenagéiert.

Déi offiziell Aweiung vum Zenter war de [[15. Januar]] [[2010]].

De Cité ass um éischte Stack mat enger [[Passerell (Architektur)|Passerell]] iwwer d'Lantergässel ewech mam [[Cercle municipal]] verbonnen. Zesumme bilden déi zwee Gebaier, nodeem de Cercle [[2011]] fäerdeg renovéiert gouf, de ''[[Cercle-Cité|Cercle Cité]]''.

==D'Gebai==
* D'Bibliothéik vun der Stad ass um Rez-de-chaussée an op zwéi Niveauen drënner.
* Um éischte Stack ass den Aka Cité (wuertwiertlech op Franséisch: la Cité rouge), eng Lounge mat Bar-Restaurant ([[Sushi]]-Bar).
* Um zweete Stack ass d**Boule'', e Konferenzsall a Form vun engem Auditoire mat 142 Sëtzplazen.

## Kuckt och
* Cité Bibliothèque
*Centre culturel de rencontre abbaye de Neumünster

## Um Spaweck

* cerclecite.lu
* De Cercle Cité op der Websäit vun der Stad Lëtzebuerg
Departement Gironde

D**'Gironde** ass e franséischt Departement an der Regioun Nei-Aquitaine. Et läit am Südweste vum Land op der Atlantikküst a grenzt am Süden un d'Departement Landes, am Südosten un d'Lot-et-Garonne, am Osten un d'Dordogne an am Norden un d'Charente-Maritime. Mat enger Fläch vu bal 10.000  ass d'Gironde véiermol sou grouss wéi Lëtzebuerg an dat gréisst Departement a Kontinentalfrankräich. Nëmmen d'Guyane, e franséischen Territoire a Südamerika, ass méi grouss.

Den Numm vum Departement kënnt vun der Gironde, dem Estuaire dee vun de Flëss Garonne an der Dordogne no hirem Zesummefloss gebilt gëtt.

D'Prefektur vum Departement ass Bordeaux. Déi renomméiert Wäigéigend ëm Bordeaux läit also an der Gironde. D'Gironde ass och bekannt fir d'Plagë vun der Côte d'argent, déi all Joer vill Visiteuren a besonnesch Surfer unzéien. D'Dune du Pilat am Bassin d'Arcachon ass déi gréisst Sanddün an Europa.

D'Gironde ass ee vun den originalen 83 Departementer, déi 1790 wärend der franséischer Revolutioun gegrënnt goufen. Et ass aus de fréiere Provënze Guyenne a Gascogne ervirgaangen. Tëscht 1793 a 1795 hat d'Departement den Numm "département du Bec-d'Ambès", fir d'Verwiesslung mat der Beweegung vun de Girondins ze vermeiden.

## Biller vun der Gironde


Fichier:LO - plage.jpg|D'Küst zu Lacanau
Fichier:Bourg 14 juillet 2011.jpg|D'Alstad vu Bourg-sur-Gironde
Fichier:Saint-Émilion, Aquitaine.jpg|D'Alstad vu Saint-Émilion
Fichier:DunePyla.JPG|D'Dune du Pilat
Fichier:Château de La Brède en Gironde.jpg|D'Schlass vu La Brède
Fichier:Bordeaux Place de la Bourse de nuit.jpg|D'Place de la Bourse zu Bordeaux
Fichier:2014-09-27 Le Verdon, Gironde, phare de Cordouan (3).JPG|De Liichttuerm Le Verdon


## Kuckt och
* Arrondissementer am Departement Gironde
* Kantonen am Departement Gironde
* Lëscht vun de Gemengen am Departement Gironde

## Um Spaweck
Simmerschmelz

D**'Simmerschmelz** ass e Lieu-dit an der Gemeng Habscht. E läit op enger Héicht vun ongeféier 256 m (NG-L), um CR104 südwestlech vun der Simmerfarm, um rietsen Uwänner vun der Äisch.

Den Numm kënnt vun der fréierer Schmelz där hiren Urspronk op de 5. Oktober 1624 zeréckgeet. Se läit am Äischdall do wou eng kleng Baach, déi vum *Olmesbur* kënnt an déi fréier d'Schmelzeweiere gefiddert huet, an d'Äisch leeft.

Direkt niewendrun läit de Lieu-dit Simmerfarm, wou ausganks der 1930er Joren eng Ziichterei fir Heelplanze war.

Bis Enn 2017 huet Simmerschmelz zu der Gemeng Simmer gehéiert. Op den 1. Januar 2018 huet déi mat der Gemeng Habscht fusionéiert.

## Biller

Fichier:Habscht, Simmerschmelz (02).jpg|Vue op de Camping op der Simmerschmelz
Fichier:View of the Simmerschmelz mansion.jpg|Vue op de fréieren Hôtel-Restaurant


## Literatur
* Jacques Dollar: *La Simmerschmelz et les Forges d'Ansembourg*.

## Kuckt och
Cité (Homonymie)

D'Wuert **Cité** fënnt een a follgende Begrëffer:

* Cité, dee gebräichlechen Numm vun engem Kulturzenter an der Stad Lëtzebuerg (offiziell Espace culturel Cité)
* Ciné Cité, de fréiere Kino, no deem dëse Kulturzenter benannt ass
* Cité, deen allgemengen Numm fir e separaten Deel vun enger Uertschaft, deen zesumme gebaut ginn ass.
* Cité, d'Stad am Sënn vun der *Polis* am griicheschen Altertum
* Île de la Cité, eng Insel vun der Seine am Zentrum vu Paräis
* Cité, eng Metro-Statioun zu Paräis
* Cité, e Quartier vun der Stad Genf an der Schwäiz
* ''Cité'', eng trimestriell franséisch Zäitschrëft
* Cité Libre, eng liberal kanadesch Zäitschrëft
* *[[Cités (Zäitschrëft)|Cités]]*, eng franséisch politesch-philosophesch Zäitschrëft
* La Cité de Dieu, de franséischen Titel vun *De Civitate Dei contra paganos*, engem Wierk an 22 Bänn vum Aurelius Augustinus (354-430).
Ënnerris

En **Ënnerris** ass e Stär mat enger méi héijer absolutter Hellegkeet (Liichtkraaftklass IV) wéi en Zwergstär (Liichtkraaftklass V) vum selwechte Spektraltyp a mat enger méi klenger absolutter Hellegkeet wéi e Risestär (Liichtkraftklass III). Am Hertzsprung-Russell-Diagramm leien d'Ënnerrisen iwwer der Haaptrei, an där d'Zwergstäre sinn.

Et gëtt ugeholl, datt et sech dobäi ëm Stären handelt, déi hir Fusioun vu Waasserstoff zu Helium an hirem Kär grad ofgeschloss hunn. An de Stären, déi eng änlech Mass hu wéi eis Sonn, bewierkt dat en Zesummenzéie vum Kär, wouduerch d'Temperaturen am Stärekär uschwëllen. Den Temperaturopstig féiert zu der Kärfusioun vu Waasserstoff an enger Schuel (Mantel), déi de Kär ëmgëtt (Schuelebrennen). Dobäi schwëllt de Stär zu engem Ris un. Am Ufank vum Ënnerrisestadium ginn den Duerchmiesser an d'Liichtkraaft méi grouss. An dëser Phas killt e Stär weider of a seng Faarf ännert sech. E Beispill vun engem Stär an dëser Phas ass de Prokyon&nbsp;A.

Weider entwéckelt Ënnerrise, an enger Entwécklungsphas zu engem Risestär, hu méi grouss Duerchmiesser a méi niddreg Temperature wéi Stäre mat gläicher Mass an der Haaptrei (Haaptreienstäre, Zwergstäre). D'Gesamthellegkeet verännert sech wéineg wärend dem Ënnerrisestadium, en däitlecht Kennzeechen am Hertzsprung-Russell-Diagramm vu Kugelstärekéip.

## Beispiller

## Kuckt och

* Rouden Iwwerris
* Roude Ris
Fouta-Djalon

De **Fouta-Djalon**, op Franséisch, **Fouta Djallon**, op Englesch, ass en Héichland a Guinea, dat als Quellgebitt vum Niger, vum Senegal, vum Gambia a vum Rio Corubal och nach *[[Waassertuerm|Waasserschlass]] vu Westafrika* genannt gëtt.

## Geographie
De Fouta-Djalon erstreckt sech iwwer eng Fläch vun iwwer 80.000&nbsp; an huet eng Duerchschnëttshéicht vun 1000 m. E besteet engersäits aus flaachem Land, anerersäits aus Bierger, woubäi den héchste Punkt de Mont Loura mat 1515 m ass.

## Fotoen

Guinee Fouta Djalon Canyon.jpg|Schmuele Pad op den Iwwerhäng vum Canyon
Guinee Fouta Djalon Doucky.jpg|Populatioun (Peuls-Kanner)
Fouta Djallon (14582291826).jpg|Landschaft am Fouta-Djalon
Wasserfälle Kambadaga 256.jpg|Kambadaga-Wasserfäll


## Um Spaweck

*  Internetsäit iwwer de Fouta-Djalon
Niger (Floss)

Den **Niger** ass e Floss a Westafrika. En ass mat 4.184&nbsp;km den drëttlängste Floss vum Kontinent, nom Nil an nom Kongo. Den Niger fléisst an engem risegen Hallefkrees duerch fënnef Staaten: en entspréngt um Fouss vun de Loma-Bierger a Guinea op der Grenz mat Sierra Leone a fléisst duerno duerch de Mali, den Niger, de Benin an Nigeria, wou e schliisslech an engem 200&nbsp;km breeden Delta an de Golf vu Guinea leeft.

## Um Spaweck
Rio Corubal

De **Rio Corubal**, och nach **Koliba** oder **Tominé** genannt, ass e Floss a Westafrika deen am Fouta-Djalon a Guinea entspréngt, duerch Guinea-Bissau leeft, a 50&nbsp;km ëstlech vu Bissau an de Rio Geba fléisst.
Joseph Maertz

De **Joseph Maertz**, gebuer den 8. August 1907 zu Klierf, a gestuerwen den 18. Dezember 1988 an der Stad, war e lëtzebuergesche Geeschtlechen an Historiker.

De Joseph Maertz ass den 30. Juli 1933 zum Priister geweit ginn. Vun 1933 bis 1937 huet hien op den Universitéite vu Paräis, München a Wien weider studéiert an huet säi Studium als Dokter vun der Philosophie an der Literatur ofgeschloss.

Vun 1937 un huet hien am Atheneum Latäin a Geschicht enseignéiert. Zäitweileg gouf hien och Reliounscoursen an der Normalschoul a Geschichtscoursen um Cours supérieur. 1971 gouf hie pensionéiert.

Wärend 20 Joer, vun 1963 un, war de Joseph Maertz Redakter vun der "Hémecht"; hie war och Mataarbechter vum Veräin "De Cliärrwer Kanton".

De Joseph Maertz ass besonnesch bekannt fir säi Buch *"Luxemburg in der Rundstedtoffensive"* (1. Editioun 1947); en huet donieft awer nach vill aner Publikatiounen opzeweisen, wéi d'Bibliographie, déi de Jean-Claude Muller an den Hugues Schaffner (†1993) opgestallt hunn, dat dokumentéiert (cf. Literatur).

## Publikatiounen

*Jos. Maertz, 1947: *Luxemburg in der Rundstedt-Offensive: das Duell Patton - von Rundstedt in den Oeslinger Bergen.* Sankt Paulus-Druckerei, Luxemburg, 477 S.

## Literatur
*Anonymus, 1988. *Professor Joseph Maertz †.* In: Luxemburger Wort 1988, Nr. 292 (19. Dezember), S. 4.
*Hoffmann, Léopold, 1989. *Professor Joseph Maertz † (1907-1988).* In: Luxemburger Wort 1989, Nr. 13 (17. Januar), S. 5. (och publizéiert am: De Cliärrwer Kanton 1989, Nr. 1, S. 18-19).
*Margue, Paul, 1989. *Professor Joseph Maertz †.* In: Hémecht, Jg. 41(1989), H. 1, S. 89-92.
*Milmeister, Jean, 1989: *Professor Joseph Maertz † (1907-1988).* In: The bulge: publication du Cercle d'études sur la bataille des Ardennes, Nr. 1, S. 7-8.
*Muller, Jean-Claude & Hugues Schaffner (collab.), 1989: *Bibliographie Joseph Maertz (1907-1988).* In: Hémecht, Jg. 41(1989), H. 1, S. 93-99.
*Schaffner, Hugues & Jean-Claude Muller (collab.): *À la mémoire de Joseph Maertz (1907-1988): bibliographie.* In: De Cliärrwer Kanton, 11(1989), Nr. 1, S. 20-22.

## Um Spaweck
Jean-Claude Muller

De **Jean-Claude Muller**, gebuer den 8. Mäerz 1956 an der Stad Lëtzebuerg, ass e lëtzebuergesche Linguist (Sanskrit) a Kulturwëssenschaftler.

No sengem Secondaire am Dikrecher Kolléisch (LCD) huet de J.-Cl. Muller *Indian Studies* zu Oxford an zu Paräis studéiert a mat enger *Maîtrise* ofgeschloss.

Hien huet ëm 1988/90 gehollef e puer grouss Ausstellungen ze koordinéieren (*1989 - 150 Joer onofhängeg*, *100 Joer Nassau-Weilburg-Dynastie*,...) an huet duerno e puer Joer am *[[Service Information et Presse]]* vum Staatsministère geschafft.

Vun 1997 bis 2001 war hien Direkter vun der Lëtzebuerger Nationalbibliothéik, woubäi d'Monique Kieffer vun 1999 un Direkter *faisant fonction* war. Duerno gouf hien zum Koordinator vun de Bibliothéiken an der Groussregioun ernannt. Ënner der Regierung Bettel-Schneider gouf hien da Conseiller culturel am Staatsministère, zoustänneg fir d'Medailen an d'Mémoire.

Hien ass de President vun der *[[Association luxembourgeoise de généalogie et d'héraldique]]* a President vum *[[Institut archéologique du Luxembourg]]* zu Arel.

## Publikatiounen (Auswiel)
* Muller, J.-C. (éditeur), 2013. Ermitages en Europe et au Duché de Luxembourg d'Ancien Régime. Actes du colloque de Schengen 7 & 8 III 2003. Collection « Les Amis de l'Histoire » vol. 22, 488 S. Imprimerie Heintz, Péiteng.
* *"faites-moi la grâce de ne pas dédaigner mon envoi": Réquisitions de manuscrits et trafic d'incunables à Metz, Luxembourg et au pays de Trèves par Jean-Baptiste Maugérard sous le Consulat - Édition de sa correspondance avec van Praet (1802-1803) et d'un inventaire complet des manuscrits d'Echternach et d'Orval réquisitionnés à Luxembourg au profit de la bibliothèque nationale de Paris* ; in: Hémecht, Jgg. 52 (Lëtzebuerg, 2000), Heft 1. - Vgl. dozou: Paul Spang, *Von der Echternacher Klosterbibliothek zum Zweiten Weltkrieg - Anmerkungen zur *Hémecht* (...), Jahrgang 52, Heft 1/2000*, in: *Die Warte / Perspectives*, Kulturbäilag am *Luxemburger Wort* vum 13. Juli 2000

## Literatur
* jh: *The Shining*; in: *d'Lëtzebuerger Land* vum 31. Mäerz 2000.
* Claude Frisoni, *Ça va mieux en le disant* ; in: *Le Jeudi*, Ausgab vum 20. - 26. Februar 2014.
Université Rennes 2

D**'Université Rennes 2** ass eng franséisch Universitéit an der Banlieue vu Rennes am Departement Ille-et-Vilaine. Si ass eng vun den zwou Universitéite vu Rennes a vun de véier Universitéiten an der Bretagne. Am Januar 2017 waren do iwwer 22.500 Studenten ageschriwwen, dovun 62,2% Studentinnen an 12,6% Auslänner.

## Haaptfakultéiten
* Sproochen
* Humanwëssenschaft
** Geschicht
** Geographie
* Sozialwëssenschaften
** Soziologie
** Psychologie
* Konscht, Literatur, Kommunikatioun
* Sport

## Um Spaweck
* Offiziell Websäit vun der Universitéit Rennes 2 Haute Bretagne
Simmerfarm

**Simmerfarm** am Äischdall ass e Lieu-dit an der Gemeng Habscht. E läit op enger Héicht vun ongeféier 251 m (NG-L) op der Gafelung vum CR104 mam CR105, tëscht der Léisbech a Rued, um lénksen Uwänner vun der Äisch.

En huet den Numm vun der fréierer Farm, op där eng Ziichterei fir Heelplanze war.

Direkt niewendrun läit déi kleng Uertschaft Simmerschmelz, wou fréier d'Schmelz vu Simmer stoung.

Bis Enn 2017 louch Simmerfarm an der Gemeng Simmer. Op den 1. Januar 2018 ass dës mat der Gemeng Habscht fusionéiert.

## Biller

Habscht, Simmerfarm (02).jpg|Op der Simmerfarm a Richtung Léisbech...
Habscht, Simmerfarm (30).jpg|...an a Richtung Rued.

## Kuckt och

## Um Spaweck
* Historique vun der Simmerfarm op Industrie.lu
Port Vila

**Port Vila** ass d'Haaptstad vum Pazifikstaat Vanuatu.

## Biller

Image:Port Vila aerial.jpg|Port Vila
Image:%C3%89fat%C3%A9etcaetera.png|Port Vila op der Insel Éfaté


## Um Spaweck

* National a Regional News Vanuatu
Gemeng Lenneng

D****' ass eng vun den  lëtzebuergesche Gemengen. Se läit am Kanton Réimech. De Chef-lieu vun der Gemeng ass d'Uertschaft .

## Uertschaften an der Gemeng
* Kanech
* Lenneng

Zu der Gemeng gehéieren nach follgend Häff a Lieu-diten: 
* Beyerholz
* Hakenhaff
* Scheierhaff
* Ënnescht Millen

## Geographie
## Geschicht
### Entwécklung vun der Awunnerzuel

Colors=
 id:lightgrey value:gray(0.8)
 id:darkgrey value:gray(0.6)
 id:bar value:rgb(0.9,0.35,0.25)

ImageSize = width:500 height:300
PlotArea = left:50 bottom:20 top:20 right:30
DateFormat = x.y
Period = from:0 till:2300
TimeAxis = orientation:vertical
AlignBars = justify
ScaleMajor = gridcolor:darkgrey increment:500 start:0
ScaleMinor = gridcolor:lightgrey increment:100 start:0
BackgroundColors = canvas:white

BarData=
 bar:1821 text:1821
 bar:1871 text:1871
 bar:1910 text:1910
 bar:1922 text:1922
 bar:1935 text:1935
 bar:1947 text:1947
 bar:1960 text:1960
 bar:1970 text:1970
 bar:1981 text:1981
 bar:1991 text:1991
 bar:2001 text:2001
 bar:2011 text:2011
 bar:2021 text:2021

PlotData=
 color:bar width:20 align:left
 bar:1821 from:0 till:1070
 bar:1871 from:0 till:1364
 bar:1910 from:0 till:1086
 bar:1922 from:0 till:1081
 bar:1935 from:0 till:956
 bar:1947 from:0 till:869
 bar:1960 from:0 till:786
 bar:1970 from:0 till:814
 bar:1981 from:0 till:912
 bar:1991 from:0 till:1015
 bar:2001 from:0 till:1169
 bar:2011 from:0 till:1722
 bar:2021 from:0 till:2071

PlotData=
 bar:1821 at: 1070 fontsize:S text:1.070 shift:(-14,5)
 bar:1871 at: 1364 fontsize:S text:1.364 shift:(-14,5)
 bar:1910 at: 1086 fontsize:S text:1.086 shift:(-14,5)
 bar:1922 at: 1081 fontsize:S text:1.081 shift:(-14,5)
 bar:1935 at: 956 fontsize:S text:956 shift:(-8,5)
 bar:1947 at: 869 fontsize:S text:869 shift:(-8,5)
 bar:1960 at: 786 fontsize:S text:786 shift:(-8,5)
 bar:1970 at: 814 fontsize:S text:814 shift:(-8,5)
 bar:1981 at: 912 fontsize:S text:912 shift:(-8,5)
 bar:1991 at: 1015 fontsize:S text:1.015 shift:(-14,5)
 bar:2001 at: 1169 fontsize:S text:1.169 shift:(-14,5)
 bar:2011 at: 1722 fontsize:S text:1.722 shift:(-14,5)
 bar:2021 at: 2071 fontsize:S text:2.071 shift:(-14,5)


### Wopen

## Politik
De Gemengerot vun der  gëtt nom Majorzsystem gewielt.

### Buergermeeschteren

* 1843 - 1849: M. Erpelding
* 1849 - 1854: M. Dondelinger
* 1854 - 1873: M. Erpelding
* 1873 - 1880: Théodore Linden
* 1880 - 1888: J. Th. Gaasch
* 1888 - 1900: J. Koppes
* 1900 - 1909: J. Th. Gaasch
* 1909 - 1915: J. Rauen
* 1915 - 1928: Michel Dondelinger
* 1928 - [≥1934]: Michel Ehlinger
* ...
* ... - 2022: Arnold Rippinger
* zanter 2022: Tim Karius

## Interkommunal Syndikater
D'Gemeng Lenneng ass Member vu follgenden interkommunale Syndikater:
* SIAER
* SIDERE
* SIDEST
* SIGI
* SIGRE
* SYVICOL

## Kuckeswäertes
*D'Basilika vu Lenneng
*Bemierkenswäert Eech am Branebësch

## Kuckt och

## Um Spaweck

* Offiziell Säit vun der Gemeng Lenneng
* D'Gemeng Lenneng op der Websäit vum Syvicol
Bengt Strömgren

De **Bengt Georg Daniel Strömgren**, gebuer den 21. Januar 1908 zu Göteborg a Schweden, a gestuerwen de 4. Juli 1987, war en däneschen Astronom an Astrophysiker.

## Aus sengem Liewen

Seng Eltere waren d'Hedvig Strömgren an de Svante Elis Strömgren, dee Professer fir Astronomie op der Universitéit Kopenhagen an Direkter vum Observatoire zu Kopenhagen war. 
Schonn als Jugendlechen huet sech de Bengt Strömgren mat astronomeschen a physikaleschen Theeme befaasst, an Erfarungen an der Quantemechanik am Niels-Bohr-Institut fir theoreetesch Physik gesammelt. Hien huet op der Universitéit Kopenhagen studéiert an 1929 huet hien do seng Dokteraarbecht zu engem Theema aus der Himmelsmechanik ofgeschloss. Säin Intressi louch an der Verbindung vun astronomeschen Observatioune mat der mathematesch-physikalescher Theorie, mat Schwéierpunkt op geneeër numerescher Analys.

No zwee Joer Openthalt op der University of Chicago an dem Yerkes-Observatoire an den USA, koum hien 1938 zeréck an Dänemark, wou hien eng Professur fir Astronomie op der Universitéit Kopenhagen iwwerholl an 1940 Nofollger vu sengem Papp als Leeder vum Kopenhagener Observatoire gouf. Well hien net genuch vu staatlecher Säit gefërdert gouf, huet de Bengt Strömgren 1951 Dänemark verlooss a gouf Direkter um Yerkes-Observatoire an dem McDonald Observatoire. 6 Joer méi spéit, 1957, gouf hie leedende Professer fir theoreetesch Astrophysik um Institute for Advanced Study zu Princeton, wou hien dem Albert Einstein säi Büro iwwerholl huet. Am Joer 1967 ass hien nees zeréck an Dänemark gaangen, wou hien e puer Joer Direkter vun NORDITA war. De Strömgren war och vun 1948 bis 1955 Generalsekretär vun der Internationaler Astronomescher Unioun a vun 1975 bis 1977 hire President.

De Bengt Strömgren huet onschätzbar Bäiträg zu der Astrophysik geliwwert. Sou huet hien déi cheemesch (atomar) Zesummesetzung vu Stäre méi genee bestëmmt, déi staark vu fréiere Schätzungen ewech louch. Hien huet d'Physik vun der no him genannter Strömgren-Sphär, d'H-II-Gebitt ëm e ganz waarme Stär, an deem de Waasserstoff an ioniséierter Form virläit, ënnersicht. Hien hat e photometrescht System entwéckelt, dat duerch geschéckt Ofstëmmung vu senge véier Bänner an dem Hβ-Index, d'Bestëmmung vu villen Eegenschafte vu waarme Stären, eleng aus dëser Photometrie déi einfach gemooss ka ginn, erlaabt.

## No him benannt

* Strömgren-Moundkrater e Krater um Äerdmound
* Bengt-Asteroid, en Asteroid
* Strömgren-Sphär
* Strömgren-Photometrie, deemools eng neiaaarteg photoelektresch Véierfaarwephotometrie

## Auszeechnungen

* 1959 Bruce Medal
* 1962 Goldmedail vun der Royal Astronomical Society
* 1965 Henry Norris Russell Lectureship
* 1969 Karl-Schwarzschild-Medail

## Kuckt och
* International Astronomesch Unioun

## Um Spaweck
*  https://web.archive.org/web/20160305185315/http://www.phys-astro.sonoma.edu/BruceMedalists/Stromgren/
Canberra

**Canberra** ass d'Haaptstad vun Australien, an huet méi wéi 350.000 Awunner. Si ass, wéinst Rivalitéiten tëscht Sydney a Melbourne ëm 1908 als Haaptstad gewielt ginn, an d'Bauaarbechten hunn den 20. Februar 1913 ugefaangen.
D'Stad, déi fir sou wéineg Awunner eng iwwerduerchschnëttlech grouss Fläch huet (se ass fofzéngmol méi grouss wéi d'Stad Lëtzebuerg), ass a 7 verschidde Bezierker opgedeelt. Déi si lues a lues am Laf vum 20. Joerhonnert besidelt ginn, a bestinn hirersäits erëm aus verschiddene Quartieren:

* North Canberra, 14 Quartieren
* South Canberra, 13 Quartieren
* Woden Valley, 12 Quartieren
* Belconnen, 25 Quartieren
* Weston Creek, 8 Quartieren
* Tuggeranong, 19 Quartieren
* Gungahlin, 12 Quartieren

## Geographesch Positioun
D'Stad läit am Australian Capital Territory (ACT). Si ass 150&nbsp;km vun der australescher Ostküst ewech, 286&nbsp;km südwestlech vu Sydney a 669&nbsp;km nordëstlech vu Melbourne.

## Klima
Canberra huet en temperéiert Klima, mat véier verschiddene Joreszäiten. Am Duerchschnëtt ass et allerdéngs méi waarm wéi a Mëtteleuropa. Am Summer, virun allem am Januar, kann et duerchaus och mol gutt an déi 30&nbsp;°C ginn. De fiichteste Mount ass am Fréijoer den Oktober mat 65,3&nbsp;mm Nidderschlag, an den dréchenste Mount ass am Hierscht/Wanter de Juni, mat 39,6&nbsp;mm. Schnéifall op der anerer Säit ass e raart Evenement, an ass bis elo eréischt zweemol observéiert ginn, obwuel et reegelméisseg fréiert.

## Um Spaweck

* Websäit vu Canberra
Walentina Iwanowna Matwijenko

D**'Walentina Iwanowna Matwijenko** (*Валентина Ивановна Матвиенко*), gebuer de 7. Abrëll 1949, ass eng russesch Politikerin. Vun 2003 bis 2011 war si Gouverneurin (iewescht Buergermeeschtesch) vu Sankt Péitersbuerg.

## Um Spaweck
Apia

**Apia** ass zanter 1959 d'Haaptstad vu Samoa, och Onofhängege Staat vu Samoa oder West Samoa genannt, an ass zugläich och déi eenzeg Stad. Am Fong ass Apia eng Usammlung vu 45 Dierfer.

2005 gouf vum Parlament decidéiert den urbane Wuesstum vu Samoa besser ze plangen. Doduerch sinn an de leschte Jore vill al Kolonialgebaier aus dem 19. Joerhonnert ofgerappt ginn, an duerch nei Immobilien ersat ginn.

Apia läit op der Nordküst vun Upolu, der zweetgréisster Insel vum Land.

## Universitéit
Zu Apia ass och zanter 1984 déi National Universitéit vu Samoa (Iunivesite Aoao O Samoa) déi eng 2000 Studenten huet. (Stand: Februar 2009).
## Biller

Samoa - Apia Govt buildings.jpg|Regierungsgebaier
Apia Cathedral.jpg|Kathedral
Samoa Apia Courthouse.JPG|Geriicht
Samoa - Apia Harbour at dawn.jpg|Hafen


## Um Spaweck
Funafuti

**Funafuti** ass en Atoll am Pazifik, deen aus engen 30 verschiddene klengen Insele besteet, a gläichzäiteg de jure d'Haaptstad vun Tuvalu ass. Den Atoll verspreet sech iwwert eng Fläch vun 20 × 11&nbsp;km, iwwerdeems d'Landfläch just 2,8&nbsp;km2 grouss ass.

D'Regierungsgebai, all Ministèren, den Ieweschte Geriichtshaff an de Büro vum Premierminister sinn zu Vaiaku, wat dat Duerf de facto zur Haaptstad mécht.

## Insele vum Atoll

Déi gréisst Insel ass Fogafale, och Fongafale genannt, a se huet gläichzäiteg och zwee Drëttel vun allen Awunner.

## Um Spaweck

* Government info
* tuvalu-news
* www.tuvaluislands.com
Honiara

**Honiara** ass d'Haaptstad vun de Salomonen, a läit un der Nordküst vun der Insel Guadalcanal. Verschidde Quelle schwätze vun 68.000 Awunner.

## Universitéit
Zu Honaria gëtt et d'University of the South Pacific Solomon Islands. Dat ass eng vun de wichtegsten Universitéite fir de Südpazifik, a gëtt ënnerstëtzt vun 12 Pazifik Inselen:

## Klima
Guadalcanal ass eng tropesch Insel, mat enger Duerchschnëttstemperatur vun 29&nbsp;°C a vill Fiichtegkeet. Déi fiicht Saison vu Guadalcanal ass vum November bis Mee. Ëm déi Zäit ass d'Gefor fir en Zyklon grouss.

## Geographie
Koordinate vun Honiara sinn: 9° 32' Süd, 160° 12' Ost
Guadalcanal ass 145&nbsp;km laang a 40&nbsp;km breet. Am Süde vun der Insel si Koralleriffer, an déi héchst Bierger sinn eng 2500&nbsp;m héich.

## Um Spaweck

* guadalcanal.com
Gemeng Welleschten

D**'Gemeng Welleschten** war bis Enn 2011 eng lëtzebuergesch Gemeng am Kanton Réimech, ier se du mat de Gemenge Biermereng a Schengen zu der Gemeng Schengen fusionéiert huet. D'Gemengenhaus stoung zu Bech-Maacher, hiren Numm hat se vun der Uertschaft Welleschten.

## Geographie
Welleschten war eng typesch Wënzergemeng am Museldall. Um ënneschte flaachen Deel laanscht Musel sinn tëscht de Wéngerten Uebstplantagen, meeschtens mat Äppelbeem. Am Weste vun den Uertschafte vnu der fréierer Gemeng, op den Häng stinn d'Wéngerten, an op de Koppen, op der Grenz mat de Gemengen Duelem, Munneref a Biermereng sti Bëscher.

Déi héchst Plaz an der deemoleger Gemeng ass am *Kapebësch*, westlech vu Welleschten, um Tracé vun der N16 eng ronn 100 Meter vun der Gemengegrenz Welleschten-Munneref-Biermereng, mat 292 Meter, an déi déifst ass op der Musel mat 140,50 Meter.

## Uertschaften an der fréierer Gemeng

* Bech-Maacher (Bech-Kleinmacher)
* Schwéidsbeng (Schwebsange)
* Welleschten (Wellenstein)

## Geschichtleches
### Wopen

## Politik
### Buergermeeschteren

* ...
* 1952 - 1973: Albert Ruppert
* 1974 - ... : Norbert Risch
* ...
* 1982 - 2005: Nicolas Strotz
* ...

## Fusioun 2012
De 27. Januar 2010 haten d'Gemengeréit vu Schengen, Biermereng a Welleschten zougestëmmt, eng Prozedur an d'Weeër ze leeden, fir hir Gemengen ze fusionéieren. Den 10. Oktober 2010 hunn an engem Referendum dozou och d'Majoritéit vun de Leit an deene betraffene Gemengen enger Fusioun 2012 zougestëmmt.

Den Numm vun der vergréisserter Gemeng ass "Schengen".

## Tourismus a Fräizäit

### Kuckeswäertes
* Naturschutzgebitt Kuebendällchen
* Grenzmaark vu Bech-Maacher vun 1816, eng vun den dräi eenzegen déi nach am Land bekannt sinn.

### Literatur
* Joseph Schumacher: *Chronik der Gemeinde Wellenstein, der Hof und die Meierei Remich, von den Anfängen bis 1815*.

## Kuckt och
* Joseph Schumacher, Éierebierger vun der Gemeng

## Um Spaweck
Staaten an Territoirë vun Australien

De *Commonwealth of Australia* besteht aus 6 Staaten: *[[New South Wales]]*, *[[Queensland]]*, *[[Westaustralien]]*, *[[Südaustralien]]*, *[[Tasmanien]]*, *[[Victoria (Australien)|Victoria]]* an zwéin Territoiren, *[[Australian Capital Territory]]* an *[[Northern Territory]]*.

Australien huet och e puer extern Territoiren. Opzeziele wieren do den Antarkteschen australeschen Territoire, d*'[[Chrëschtdagsinsel]]*, d'Kokosinselen, d'Inselen Heart a MacDonald, wei och d'Norfolk Inselen, den Territoire vun den Ashmore a Cartier Inselen, an all d'Territoiren ëm d'Korallemier.

D'Haaptstad vun Australien ass Canberra.
Endemismus

**Endemismus** ass e Fachausdrock aus der Biologie oder Biogeographie a beschreift den Ëmstand, datt et e Liewewiesen nëmmen op enger ganz bestëmmter Plaz gëtt. Dat ass e Phenomeen, deen ee virun allem op isoléierte Plaze fënnt. Dobäi kann et sech ëm Inselen handelen, wéi z.&nbsp;B. d'Galápagosinselen, awer och ëm Hielen oder Biergregiounen, well och déi deemno méi schwéier z'erreeche sinn. Et schwätzt een awer och op Kontinenter vun Endemitten, wéi zum Beispill de Koala an Australien.

Endemismus ass proportionell zur Isolatioun: Wat eng Plaz méi ofgeleeën a schwéier erreechbar ass, ëmsou méi Endemismus kann observéiert ginn.

## Endemismus zu Lëtzebuerg
Zu Lëtzebuerg gëlle follgend Aarten als endeemesch:
* Planzen:
** *[[Taraxacum leucosquameum]]*
** † *[[Taraxacum rivulare]]*
* Déieren:
** *[[Superodontella euro]]*
** *[[Eosentomon umbrosum]]*
** *[[Eosentomon paucrum]]*
** *[[Hymenaphorura arantiana]]*
** *[[Kalaphorura ludzaki]]*
** *[[Orchesella hoffmanni]]*
** *[[Orchesella erpeldingae]]*
** *[[Protaphorura eichhorni]]*
** *[[Micropsectra calcifontis]]*
** *[[Micropsectra robusta]]*
** *[[Leucaspis fulchironiae]]*
** *[[Camptochaeta luxemburgensis]]*

## Um Spaweck
Émile Friant

Den **Émile Friant**, gebuer de 24. Abrëll 1864 zu Dieuze, a gestuerwen den 9. Juni 1901 zu Paräis, war e franséische Moler a Professer op der École des beaux-arts zu Paräis. Hie gehéiert zu de Realisten.

## Medailen an Unerkennungen

*1931: Chevalier vun der Légion d'Honneur

## Galerie

Image: Toussaint 1888 800.jpg|*La Toussaint* 1888
Image: Friant La Discussion politique.jpg|*La Discussion politique* 1889
image: Friant Emile L-Expiation.jpg|*L'Expiation* 1908
Image: Emile Friant Madame Coquelin Mere.jpg|*Portrait de Madame Coquelin Mere*
Image: Emile Friant Les Canotiers de la Meurthe 1888.jpg|*Les Canotiers de la Meurthe* (1887) 
Image: Emile Friant Chagrin d’Enfant 1898.jpg|*Chagrin d'Enfant* (1897-1898)
Image: Emile Friant Portrait de Madame Petitjean 1883.jpg|*Portrait de Madame Petitjean* (1883)
Image: La petite barque E Friant Nancy 2718.jpg|*La petite barque* (1908)


## Um Spaweck
Iskandar vu Johor

De Sultan **Mahmud Iskandar Al-Haj ibni Ismail Al-Khalidi**, gebuer den 8. Abrëll 1932, a gestuerwen den 22. Januar 2010, war tëscht dem 26. Abrëll 1984 an dem 25. Abrëll 1989 deen aachte Kinnek vu Malaysien.

## Um Spaweck
Lëscht vu lëtzebuergeschen Dëschtennisveräiner

Dës ass eng **Lëscht vu lëtzebuergeschen [[Dëschtennis]]veräiner**.

*D.T. 71 Sandweiler
*D.T. Amicale Cessange
*D.T. Bourglinster
*D.T. Cado Limpertsberg
*D.T. Centre Européen Weimershof
*D.T. Dësch-Tennis-Froenn Bartreng
*D.T. DEXIA BIL
*D.T. Dommeldange 77
*D.T. Gaasperech
*D.T. Gonderange
*D.T. Guedber-Lenster
*D.T. Howald
*D.T. Jeunesse Reckange/Mersch
*D.T. Minerva Lintgen
*D.T. Roodt/Syre
*D.T. Saint-Hubert Bridel
*D.T. SC Andethana Niederanven
*D.T. Strassen 77
*D.T. Syra Olingen
*D.T. T.d.T. Oetrange-Waldbredimus
*D.T. Union Lëtzebuerg
*D.T. Esch-Abol
*D.T. Kordall 95
*D.T. Amicale Altwies
*D.T. Amicale Mamer
*D.T. AS Schouweiler TT
*D.T. Avenir Hautcharage
*D.T. Bascharage
*D.T. Bettembourg-Peppange
*D.T. Diddeleng
*D.T. Eischen
*D.T. Entre-Nous Linger
*D.T. Féngig
*D.T. Frisange
*D.T. Green Boys Hobscheid
*D.T. Hellange
*D.T. Käerch 1967
*D.T. Leudelange
*D.T. Peckvillercher Nouspelt
*D.T. Scheffleng
*D.T. US Mondorf-les-Bains/TT
*D.T. Zolverknapp Soleuvre
*DTSC Steinfort/Capellen
*D.T. 95 Feulen
*D.T. AS Wincrange
*D.T. Beckerich
*D.T. Bissen
*D.T. Ell
*D.T. Ensber-Heischent
*D.T. Espoir Ospern
*D.T. Espoir Wiltz
*D.T. Etzella Ettelbruck
*D.T. Gilsdorf
*D.T. Groussbus-Maerzeg
*D.T. Helperknapp Buschdorf
*D.T. Hoscheid
*D.T. Hosingen
*DT Hueschtert-Folscht
*D.T. Kiischpelt Wilwerwiltz
*D.T. Niederpallen
*D.T. Nocher
*D.T. Orania Vianden
*D.T. Préizerdaul
*D.T. Rambrouch
*D.T. Reisdorf
*D.T. Schandel
*D.T. Troisvierges
*D.T. Vichten-Méchelbuch
*D.T. Welscheid
*D.T.C. Excelsior Kaundorf
*D.T. ADAS Reuland
*D.T. Amicale Lenneng
*D.T. Bech
*D.T. Bech-Maacher
*D.T. Berbourg
*D.T. Berdorf
*D.T. Donven-Wormer
*D.T. Echternach
*D.T. Erpeldange
*D.T. Fiels-Iernzen
*D.T. Flaxweiler
*D.T. Grevenmacher a.s.b.l.
*D.T. Haller
*D.T. Machtum
*D.T. Moersdorf
*D.T. Mompach
*D.T. Nommern
*D.T. Oberdonven
*D.T. Olympic Medernach
*D.T. Olympique Biwer
*D.T. Remich
*D.T. Sporting 72 Gostingen
*D.T. Waldbredimus
*D.T.C. Mertert
Méchelshaff

De **Méchelshaff** (och alt *Michelshaff*) ass e Bauerenhaff an e Lieu-dit an der Gemeng Konsdref, op der Kräizung vum CR132 mat der Nationalstrooss 11.

## Kuckt och

## Um Spaweck
Hakenhaff

Den **Hakenhaff** ass en Haff a Lieu-dit an der Gemeng Lenneng.

## Geographie
Den Hakenhaff läit eng ronn 3 Kilometer westlech vu Kanech a ronn 800 m ëstlech vun Éiter laanscht den CR144, op enger Héicht vun 277 m (NG-L).

## Geschicht

## Kuckt och

## Um Spaweck
Scheierhaff (Kanech)

De **Scheierhaff** ass e fréiere Bauerenhaff an der Gemeng Lenneng. E läit op enger Héicht vun ca. 281 m (NG-L), nërdlech vum Bicherhaff, op engem Gemengewee dee vum CR147 aus op Kanech féiert.

Zanter en ettlech Joer huet sech op enger Fläch vun 120 ha ëm den Haff de *Kikuoka Country Club*, e Golf-Club op engem Terrain mat 18 Lächer installéiert.

## Kuckt och

## Um Spaweck

* Offiziell Säit vun der Gemeng Lenneng
* Websäit vum Golfclub um Scheierhaff
Lenningen

**Lenningen** steet fir:

* Den däitschen a franséischen Numm vun der lëtzebuergescher Uertschaft a Gemeng Lenneng.
* Lenningen, eng däitsch Gemeng am Landkreis Esslingen a Baden-Württemberg.
South Tarawa

**South Tarawa**, op Gilbertesesch an op Englesch: Teinainano Urban Council, ofgekierzt TUC, ass d'Haaptstad vun der Republik Kiribati.

## Bevëlkerung
D'Awunner liewen op e puer Insele vum Atoll Tarawa, an zwar vu Bairiki bis Bonriki. Bei där lescht genannter Insel handelt et sech ëm déi bevëlkerungsräichst. Am Ganze liewe 44.429 Leit an der Haaptstad, wat méi wéi 40% vun den 112.000 Awunner vu Kiribati ausmécht.Op Bonriki gëtt et e Fluchhafen, wärend zu Baikiri e Campus vun der University of the South Pacific ass. Déi Universitéit huet hiren Haaptsëtz op Honiara, der Haaptstad vun de Salomonen. Dat bewunnt Gebitt vum Atoll erstreckt sech iwwer eng Fläch vun 30&nbsp;x&nbsp;1&nbsp;km.

Geographesch Koordinaten: 

## Klima
South Tarawa läit praktesch genee um Equator, dowéinst kann een do ëmmer mat vill Reen a mat Temperaturen ëm déi 28&nbsp;°C rechnen.

## Um Spaweck

* Fotoe vun Tarawa
Bobby Charles

De **Bobby Charles**, mam richtegen Numm *Robert Charles Guidry*, gebuer den 21. Februar 1938 zu Abbeville (Louisiana), a gestuerwen de 14. Januar 2010, war en US-amerikanesche Singer-Songwriter.

De Bobby Charles ass a Louisiana opgewuess, wou en a Kontakt mat der Cajunmusek koum. Méi spéit huet hie sech méi a Richtung Blues a Rockmusek orientéiert. Als jonke Mann huet hien d'Lidd *See You Later Alligator* geschriwwen, dat 1956 an der Interpretatioun vum *[[Bill Haley]] and His Comets* en Hit an de Vereenegte Staate gouf. 1960 huet de Fats Domino eng Coverversioun vu sengem Stéck *Walking to New Orleans* erausbruecht.

1993 huet dem Bobby Charles seng Kompositioun *It keeps raining (Tears from my eyes)*, interpretéiert vum Bitty McLean, déi éischt Plaz an den amerikaneschen Top-40 beluecht. Den Charles hat se schonn an den 1950er Jore mam Fats Domino zesumme geschriwwen.

Bekannt Albe vum Charles/Guidry sinn ë.&nbsp;a. *Wish You Were Here Right Now* (1995), *Secrets of the Heart* (1998) an *Homemade Songs* (2008).
Véronique Fauconnet

D**'Véronique Fauconnet**, gebuer de 26. August 1966 zu Villejuif, ass eng franséisch Schauspillerin a Regisseurin. Si ass d'artistesch Direktesch vum TOL.

Si huet Arts dramatiques an Diktioun um Conservatoire vun der Stad Lëtzebuerg studéiert.

D'Véronique Fauconnet ass mat dem lëtzebuergesche Filmproduzent, Theater- a Filmregisseur an Dréibuch- an Theaterauteur Nicolas Steil bestuet.

## Literatur
* Marc Thill, 2023. *Deux dames, un théâtre.* Luxemburger Wort vum 3. Oktober 2023, S. 58-59.

## Filmographie
* 2011: J'enrage de son absence vum Sandrine Bonnaire. Roll: D'Serveuse.
* 2011: Comme un homme vum Safy Nebbou. Roll: D'Schoulinfirmière
* 2011: *[[D'Symmetrie vum Päiperlek]]* vum Paul Scheuer a Maisy Hausemer. Roll: Déi franséisch Journalistin.
* 2011: Les adorés vum Hélène Fillières. Roll: L'hôtesse.
* 2010: Fils unique vum Miel Van Hoogenbemt. Roll: Dem Véra seng Mamm.
* 2010: Double saut vum Laura Schroeder. Roll: D'Mamm.
* 2010: Avant l'aube vum Raphaël Jacoulot. Roll: D'Fleuristin.
* 2010: Elle ne pleure pas, elle chante vum Philippe de Pierpont. Roll: D'Receptionistin.
* 2009: La petite chambre vum Stéphanie Chuat / Véronique Reymond. Roll: Lorna
* 2008: *[[Réfractaire (Film)|Réfractaire]]* vum Nicolas Steil. Roll: Dem François seng Mamm.
* 2008: Luftbusiness vum Dominque de Rivaz. Roll: D'Infirmière.
* 2005: Dark places vum Donato Rotunno. Roll: D'Receptionistin.
* 2004: *[[La revanche]]* vum Andy Bausch. Roll: Teresa
* 2003: Schmol vum Sophie Langevin / Jako Raybaut. Roll: D'Mamm.
* 2001: *[[Le club des chômeurs]]* vum Andy Bausch Roll: Teresa.
* 1998: Pourquoi se marier le jour de la fin du monde vum Harry Cleven. Roll: D'Mamm.
* 1992: Quelli della speciale vum Mario Corbucci. Roll: D'Déiwin.
* 1992: Régime sans ciel vum Menn Bodson. Roll: Ginette Portia.
* 1988: Troublemaker vum Andy Bausch. Roll: Cliente am Café.

## Um Spaweck