Wilhelmus

De **Wilhelmus** ass d'Hymn vun de Groussherzoge vu Lëtzebuerg a gëtt gespillt, wa bei enger Zeremonie e Member vum groussherzoglechen Haus ukënnt oder fortgeet.

## Geschicht
Déi eelst schrëftlech Spuere vum *Wilhelmus* ginn op en Dokument mat Titel „*Een Liedeken op de wijse van Condé*“ aus dem 1574 zeréck, dat eréischt 1921 vum hollännesche Musikolog Fr. Kossmann erëmentdeckt a mam *Wilhelmus* a Verbindung bruecht gouf. De *Wilhelmus* ass ursprénglech – jee no de Quellen – vun engem franséischen Zaldotelidd, enger Juegdhar- oder Trompette-Sonnerie oder enger Kavalleries-Fanfare inspiréiert ginn.

De *Wilhelmus* an déi hollännesch Nationalhymn Het Wilhelmus hunn e gemeinsamen Ursprong. Den Text vu béiden Hymne war bis 1915 identesch, well e sech op de Kinnek vun Holland bezunn huet, dee bis 1890 a Personalunioun och Groussherzog vu Lëtzebuerg war.

D'Melodie vum Lëtzebuerger *Wilhelmus* staamt vun der Melodie of, déi am *Oude Geuzenlied* dokumentéiert ass a 1581 gedréckt gouf.

Bei enger Visitt vum Wëllem III. a senger zweeter Fra, der Emma vu Waldeck-Pyrmont am Joer 1883 zu Lëtzebuerg, ass dem Fielsser Philippe Manternach säi Marsch *Vive le Roi! Vive la Reine!* gespillt ginn, en Arrangement vun eisem *Wilhelmus*. Am Mee 1874 hat d*'Philharmonie de Larochette* ënner der Leedung vu Manternach eng grouss Feier fir dem Wëllem III. seng 25-järeg Herrschaft organiséiert. Et ass unzehuelen, datt de Manternach de Marsch fir dat Evenement geschriwwen hat.

1890 ass de Grand-Duc Adolphe, den éischte Grand-Duc deen net méi a Personalunioun mam hollännesche Kinnek war, op den Troun koum a fir dat Evenement ass de *Wilhelmus* fir d'éischt an der haiteger Form gespillt ginn. Vun deem Ament u schéngt de Lëtzebuerger *Wilhelmus* och säin eegene Wee gaangen ze sinn, getrennt vun der hollännescher Versioun.

Schonn ier de *Wilhelmus* 1890 fir d'éischt offiziell als Begréissungshymn gespillt gouf, war dem Antoine Zinnen seng „Ons Hemecht“ schonn de 5. Juni 1864 uropgefouert ginn a spontan vum Vollek als d'Lëtzebuerger Nationalhymn ugesi ginn. Dat erkläert dann och firwat de Wilhelmus – anescht wéi an Holland – net d'Lëtzebuerger Nationalhymn ass, mä als Hymn vun der Dynastie bäibehale gouf.

## De lëtzebuergeschen Text
Den éischte lëtzebuergeschen Text gouf 1915 vum Willy Goergen geschriwwen, fir un de Wiener Kongress vun 1815 z'erënneren.

1919, bei Geleeënheet vum Bestietnes vun der Groussherzogin Charlotte mam Prënz Félix, huet den Nik Welter den Text als Hymn fir d'Haus Lëtzebuerg-Nassau-Bourbon ëmgeschriwwen an huet dobäi dem Goergen seng éischt Stroph ewechgelooss.

Dem Welter seng Versioun ass fir d'éischt am *[[Te Deum]]* an der Kathedral, op Nationalfeierdag, den 23. Januar 1920 gesonge ginn.

## Den hollänneschen Originaltext
Bis 1915 war den Originaltext vum *Wilhelmus* identesch mat der hollännescher Nationalhymn, déi als Akrostichon geschriwwen ass, d.&nbsp;h. e Gedicht bei deem déi éischt Buschtawe vun all de Versen en neit Wuert oder en Numm erginn; an dësem Fall ass et „Willem van Nazzov“ ( Wëllem vun Nassau). Den ursprénglechen Text ass a Mëttelhollännesch geschriwwen, eng Versioun déi warscheinlech eng Transkriptioun vun engem verluerene Fréineihoudäitschen Originaltext ass.

## Literatur
* Menager, Laurent, 1898. Die Hymne: Wilhelmus von Nassauen. *Ons Hémecht, 4. Jg., nº 9 (01.09.1898)*: 464-469. [mat Nouten]
* Paul Ulveling: *De Wilhelmus - séng Quellen a séng Entwécklongsgeschicht am Laf vun de Johrhonnerten*. (Luxembourg), RTL-Édition, (1984). 67-(l) S.

## Kuckt och
* Ons Heemecht
* Sonnerie nationale

## Um Spaweck

* Sagrillo, Damien. « Wilhelmus ». Sonja Kmec, Pit Peporté, 2012.
* De Wilhelmus. In: Jong-Hémecht, 10. Jg., nº Heft 4 (01.03.1936), p.&nbsp;5.
* De wijs van het Wilhelmus in 1574., Tijdschrift voor Nederlandse Taal- en Letterkunde. Jaargang 40 (1921)
* Wilhelmus von Nassauen. In: Ons Hémecht, 4. Jg., nº 9 (01.09.1898), p.&nbsp;465.
* De Wilhelmus op youtube