open-index/open-wikipedia-markdown huggingface dataset:
Bréck (Architektur)

Eng **Bréck** ass e Bauwierk am Héichbau, dat als Zweck huet iwwer Hënnernesser (Waasserleef, Däll, Stroossen, Eisebunnen) ewech ze féieren.

Et ënnerscheet een tëscht den Natierleche Brécken, z.&nbsp;B. Pont d'Arc, an de gebaute Brécken.

Brécke kënne fir verschidden Transportméiglechkeete gebaut ginn:

* Stroossebrécken z.&nbsp;B. Groussherzogin-Charlotte-Bréck
* Eisebunnsbrécken
* Foussgängerbrécken z.&nbsp;B. Foussgängerbréck zu Iechternach
* Kanalbrécken
* Zu de Kanalbrécke gehéieren déi verschidde Variante jee nodeem wat driwwer geet:
** Brécke fir Schëffer a Verbindung mat engem Schëffskanal a meeschtens iwwer en anere Waasserlaf.
** Aqueducbrécken sinn en Deel vun engem Aqueduc a kënne mat dësem op engem Niveau leien oder mat engem Siphonsystem funktionéieren a méi déif leien.
** Gazoducen
** Oleoducen

Ausname si Fligerbrécken oder Fluchhafebrécken do wou eng Start- oder Landepist iwwer eng Strooss geet, z.&nbsp;B. Findel, oder den Accès fir op d'Pist iwwer eng Strooss geet, z.&nbsp;B. Roissy, oder an d'Mier era gebaut ass.

Brécke kënne fest oder beweeglech sinn.
Bei de beweegleche Brécke fanne mer ënner anerem:

* Hiefbrécken z.&nbsp;B. Recouvrance-Bréck
* Klappbrécken z.&nbsp;B. Marcotty-Bréck an Tower-Bridge
* Rullklappbrécken z.&nbsp;B.Pegasus-Bréck
* Transborderbrécken z.&nbsp;B. Transborderbréck vu Rochefort
* Pontonen
* Demontabel Brécken, haaptsächlech vun Arméie gebraucht Bailey-Bréck, oder ausklappbar Brécken op schwéier Gefierer montéiert.

## Fotosalbum

Pontdarc.jpg|Natierlech Bréck Pont d'Arc, Frankräich
Frankfurt Am Main-Eiserner Steg-Ansicht vom Domturm-20101024.jpg|Ausleeërbréck Eiserner Steg, Däitschland
PONT ADOLPHE, Luxembourg City, in SPRING 2008.jpg|Boubréck Adolphe, Lëtzebuerg
Rout Breck (Profil).jpg|Sprengwierkbréck Grande-duchesse Charlotte, Lëtzebuerg
Akashi Bridge.JPG|Hänkbréck Akashi-Kaikyō, Japan
Dvortsoviy bridge 04.JPG|Klappbréck zu Dvortsoviy a Russland
Victor-Bodson-Brücke 02.jpg|Schréiseelbréck Victor Bodson, Lëtzebuerg
Transporter bridge.jpg|Transborderbréck Tranny, England


## Um Spaweck
Aldringen

** Aldringen ** (fir d'Leit vun do *Aaljer*) ass eng Uertschaft an der Gemeng Burg-Reuland am Südoste vun der Provënz Léck un der däitscher a lëtzebuergescher Grenz a gehéiert zur däitschsproocheger Communautéit an der Belsch.

Aldringen huet 317 Awunner.

## Geschicht

E réimesche Sailestomp ënner dem Dafsteen an der Parkierch Aldringen aus dem 2. Joerhonnert no Christus deit op eng fréi Besiidlung hin. Aldringen gouf als Par fir d'éischt am Joer 1131 ënner *Aljer* ernimmt.

Fréier gouf et zu Aldringen eng Buerg op där Plaz, déi haut *Burgstadt* heescht. Vun der Buerg ass haut näischt méi ze gesinn. Nokomme vun der Famill Aldringen liewen haut nach zu Lëtzebuerg an zu Wien als Adelsgeschlecht. 

Bis zur belscher Gemengereform vun 1977 huet Aldringen zu der fréierer Gemeng Thommen gehéiert.

## Geographie

D'Uertschaft grenzt u Beho, Deifelt, Espeler, Thommen a Maldingen. Aldringen besteet nieft dem bebauten Duerfkär gréisstendeels aus Weedeland. Et gëtt och Akerland an e klengt Stéck Bësch.

Offiziell gëtt et zu Aldringe keng Stroossennimm. Stroossen, Uertsdeeler, Bëscher, asw. hunn Nimm wéi, "'d Jaass", "'d Stross" "op't Buresch", "on 't Steekoul", "de Moljerweich"...

## Um Spaweck

* Königlicher Junggesellenverein Sankt Martinus Aldringen 
* Aldringen op der Websäit vun der Gemeng Burg-Reuland
Alster (Burg-Reuland)

** Alster** ass eng Uertschaft an der Gemeng Burg-Reuland am Südoste vun der Provënz Léck un der däitscher a lëtzebuergescher Grenz a gehéiert zur däitschsproocheger Communautéit an der Belsch.

Bis zur belscher Gemengereform vun 1977 huet Alster zu der fréierer Gemeng Reuland gehéiert.

Fichier:Alster (Burg-Reuland) - Capella.jpg|Kapell vum hellege Quintinus
Fichier:Alster (Burg-Reuland) - Monument.jpg|Krichsmonument
Fichier:Alster (Burg-Reuland) Font.jpg|Quell um Duerf
Fichier:Alster (Burg-Reuland) - Masos.jpg|Bauerenhaff


## Um Spaweck

* Alster op der Websäit vun der Gemeng Burg-Reuland
* Blog «Pfarreburg Burg Reuland»
Grüfflingen

** Grüfflingen ** (Wallounesch: *Grivlindje*) ass eng Uertschaft an der Gemeng Burg-Reuland am Südoste vun der Provënz Léck a gehéiert zur däitschsproocheger Communautéit an der Belsch.

Grüfflingen huet eng 350 Awunner.

D'Uertschaft läit op der N62, déi vu Sankt Väit op Lëtzebuerg féiert.

Bis zur belscher Gemengereform vun 1977 huet Grüfflingen zu der fréierer Gemeng Thommen gehéiert.

## Kuckt och
* Kierch vu Grüfflingen
## Um Spaweck

* Grüfflingen op der Websäit vun der Gemeng Burg-Reuland
Lengeler

** Lengeler** ass eng Uertschaft an der Gemeng Buerg-Räiland am Südoste vun der Provënz Léck op der däitscher a lëtzebuergescher Grenz a gehéiert zur däitschsproocheger Communautéit an der Belsch.

Bis zur belscher Gemengereform vun 1977 huet Lengeler zu der fréierer Gemeng Thommen gehéiert.
## Den Tunnel
Lengeler ass duerch e 790 Meter laangen Tunnel mat Wilwerdang verbonnen. Et war fréier en Eisebunnstunnel op der Belsch-Lëtzebuerger Grenz an deem Eisebunnsstrecken Ëlwen - Wilwerdang a Sankt Väit - Lengeler openee gestouss sinn.

## Um Spaweck

* Lengeler op der Websäit vun der Gemeng Burg-Reuland
Thommen

** Thommen** ass eng Uertschaft an der Gemeng Burg-Reuland am Südoste vun der Provënz Léck op der däitscher a lëtzebuergescher Grenz a gehéiert zur däitschsproocheger Communautéit an der Belsch.

Bis zur belscher Gemengereform vun 1977 war Thommen eng eegestänneg Gemeng. Haut ass et de Sëtz vun der Gemeng Burg-Reuland. D'Gemengenhaus steet op der Nr. 64.

## Uertschaften an der fréierer Gemeng

## Um Spaweck

* Thommen op der Websäit vun der Gemeng Burg-Reuland
Oberhausen

De Begrëff **Oberhausen** huet e puer Bedeitungen:
* eng Uertschaft an der Gemeng Burg-Reuland am däitschsproochegen Deel vun der Belsch: Oberhausen
* eng kreesfräi Stad an Nordrhein-Westfalen: Oberhausen
Severn

De **Severn** (englesch: *River Severn*, walisesch: *Afon Hafren*) ass de längste Floss a Groussbritannien. En entsprengt op enger Héicht vu 610 Meter a Wales, fléisst iwwer 354 Kilometer duerch eng Rei walisesch an englesch Grofschaften, an ergéisst sech schlussendlech net wäit vu Bristol an den Atlantik.

## Um Spaweck
Irescht Mier

D**'Irescht Mier** (Englesch: *Irish Sea*, Iresch: *Muir Éireann*, Walisesch: *Môr Iwerddon*) ass den Deel vum Atlanteschen Ozean, deen tëscht Groussbritannien an Irland läit. Am Süden ass et duerch de St George's Channel (tëscht der Republik Irland a Wales), an am Norden duerch den North Channel (tëscht Nordirland a Schottland) mam Atlanteschen Ozean verbonnen. Déi gréisst Inselen am Iresche Mier sinn Anglesey an d'Insel Man.

Wichteg Häfen, souwuel fir Gidder- wéi och Passagéierverkéier, sinn op der brittescher Säit Stranraer dat a Schottland läit, Liverpool (England), Holyhead a Swansea, béid a Wales, an op der irescher Säit Belfast (Nordirland) an Dublin a Cork, béid an der Republik Irland.
## Um Spaweck
Ostchineesescht Mier

D**'Ostchineesescht Mier** ass en Niewemier vum Pazifik a läit tëscht China, Nordkorea, Südkorea, Japan an Taiwan. Den nërdlechsten Deel, d'Gielt Mier trennt d'koreanesch Hallefinsel vum chineesesche Festland. 
D'Ostchineesescht Mier breet sech iwwer ronn 1.249.000&nbsp;km² aus.

Zanter datt an den 1980er Joer bewise konnt ginn, datt ënner dem Mieresbuedem grouss Pëtrols- a Gasfelder ze fanne sinn, behaapt sech d'Volleksrepublik China drop datt d'Gebitt vum Ostchineesesche Mier eng natierlech Verlängerung vum Kontinentalsockel ass an domat der chineesescher Souverainitéit ënnersteet. De Grenzkonflikt mat Japan ëm d'Mier ass zanterhier net op en Enn komm. D'Ostchineesescht Mier ass vu grousser strategescher Bedeitung fir China. Engersäits wéinst sengen natierleche Ressourcen, anerersäits ass d'Mier sou eppes wéi d'Haaptentrée fir d'Pëtrolstanker aus dem Mëttleren Osten a Richtung ostasiatesche Maart.

A China heescht d'Mier *Ostmier*, a Korea gëtt dogéint vum *Südmier* geschwat.

## Um Spaweck

* Oil and gas in troubled waters *The Economist*. 6. Oktober 2005.
* J Sean Curtin. Stakes rise in Japan, China gas dispute *Asia Times Online*. 19. Oktober 2005.
Gielt Mier

D**'Gielt Mier** (op Chineesesch 黄海 *Huánghǎi* an op Koreanesch 서해 *Seohae* oder 황해 *Hwanghae*) ass den nërdlechen Deel vum Ostchineesesche Mier, engem Niewemier vum Pazifik, a läit tëscht der koreanescher Hallefinsel an dem chineesesche Festland.

Säin Numm huet d'Mier wéinst senger gielzeger Faarf. Dee charakteristesche Faarftoun kënnt vum Sedimentgestengs an de Sandpartiklen, déi vum Giele Floss an d'Mier gespullt ginn a sech dann do oflageren.

Dee gréissten Ausleefer vum Giele Mier ass d'Bohai-Mier, eng Bucht laanscht d'chineesesch Provënze Shandong, Hebei a Liaoning.

## Um Spaweck
NGC 4319

**NGC 4319** ass eng Balkespiralgalaxie, déi ronn 80 Millioune Liichtjoer vun der Äerd ewech ass. An der Géigend vum NGC&nbsp;4319 ass de Quasar Markarian 205, mat enger Distanz vun enger Milliard Liichtjoer e relativ noe Quasar.

## Entdeckung
D'Galaxie NGC 4319 gouf den 10. Dezember 1797 vum däitsch-britteschen Astronom Wilhelm Herschel entdeckt.

## Um Spaweck
* Hubble Newscenter 
* Hubble Heritage Project 
* GoBlack 
* Astronews 
* SEDS 
* objname=NGC+4319&extend=no NASA/IPAC EXTRAGALACTIC DATABASE 

## Kuckt och
Kierch vun Ouren

D**'Parkierch vun Ouren**, déi den Numm vum Hl. Péiter dréit, läit am Agank vun Ouren, aus Richtung Burg-Reuland.

Den Tuerm an d'Schëff vun der klenger, aler Kierch, déi haut ënner Denkmalschutz steet, stamen aus dem 12. Joerhonnert. Am 18. Joerhonnert ass en aachteckege Chouer an 1912 d'Sakristei ugebaut ginn. Am Tuerm hänken zwou Klacken aus de Jore 1430 a 1793. Rondrëm d'Kierch läit de Kierfecht mat ale Grafsteng.
Arnold Clerinx

Den **Arnold Clerinx**, gebuer den 3. August 1816 zu Sint-Truiden, a gestuerwen de 15. November 1898 och do, war e belschen Uergelbauer.

De Clerinx gouf haaptsächlech bekannt doduerch datt en eng nei Wandlued erfonnt hat déi manner Loft verbraucht huet, well en all Kanal an dräi Sektiounen agedeelt hat. Hie krut 1847 e Patent op dës Erfindung. Dës Erfindung huet et erlaabt datt d'Loftzoufuhr méi gläichméisseg war, an doduerch besser op méi Manualer gläichzäiteg konnt gespillt ginn.

Uergele vum Clerinx stinn a follgende Kierchen:

*Kierch vun Theux
*Dekanatskierch Saint-Denis zu Fléron
*Kierch St.Hubert vun Esneux. D'Uergel gouf vum Guido Schumacher restauréiert
* Nordkapell vun der St. Stevenskerk zu Nijmegen
Radio Horeb

De **Radio Horeb** ass en däitsche chrëschtlech-traditionalistesche Privatradiosender, dee vu Spende vu kathoulesche Gruppe finanzéiert gëtt.

## Literatur
* Michel Pauly: Katholischer Rundfunk made in Luxembourg, in: forum, 217, Juni 2002, S. 45-47

## Um Spaweck
* Offiziell Säit
* Livestream Webradio
* Text vum H.-J. Biener virum Sendestart zur Geschicht vum Sender
Franck Goddio

De **Franck Goddio**, gebuer 1947 zu Casablanca (Marokko) ass e franséischen Ënnerwaasserarcheolog, deen duerch spektakulär Entdeckunge bekannt gouf.

Hie gëtt vu Sponsoren aus der Wirtschaft an duerch mediewierksam Vermaartung finanzéiert. Zanter 1985 schafft hien am Optrag vun de jeeweilege Staate ronn ëm den Äerdball. De Goddio huet e grousst interdisziplinäert Expertenteam ëm sech versammelt a schafft enk mat staatleche Verwaltunge souwéi mat international renomméierte Fuerschungsinstituter zesummen. Hie lieft zu Paräis an zu Madrid.

Hien ass de Bouf vun der Françoise de Matharel, dem Éric de Bisschop senger Duechter.
## Um Spaweck
* Websäit vum Franck Goddio
* Ausstellung: Ägyptens Versunkene Schätze
* Exposition Osiris, Mystères engloutis d'Égypte
Magnée

**Magnée** ass eng belsch Uertschaft an der Gemeng Fléron, Provënz Léck.

Magnée ass en Duerf mat ländlechem Charakter, a war bis 1976 eng eegestänneg Gemeng. Si gouf bei der belscher Gemengereform grad sou wéi Retinne a Romsée un d'Gemeng Fléron ugeschloss. Bis an 1960er Jore war et e klengt Duerf an huet sech lues a lues als Residenz entwéckelt fir Leit déi zu Léck schaffen.

D'Uertschaft huet ronn 1300 Awunner.

## Um Spaweck
Henri Vannérus

Den **Henri Vannérus**, gebuer den 29. Juli 1833 zu Dikrech, a gestuerwen de 16. Mee 1921 an der Stad Lëtzebuerg, war e lëtzebuergesche Jurist a Politiker.

Hie war President vum Bezierksgeriicht Dikrech.

Vun 1864 bis 1866 an der Regierung de Tornaco a vun 1867 bis 1869 an der Regierung Servais war e Generaldirekter (*Minister*) fir Justiz.

Tëscht 1874 an 1921 war e Member vum Staatsrot. Vun 1888 bis 1889, an dann nees vun 1895 bis 1914, war e President dovun.

Hien huet sech aktiv fir Geschicht intresséiert, war Member vun der 'Société archéologique' a President dovun tëscht 1888 an 1894.

Den Henri Vannérus war de Jong vum Nottär an Dikrecher Buergermeeschter François-Julien Vannerus (1779-1850) an de Monni vum Historiker Jules Vannérus. Hie war de Schwoer vum Charles Metz, dee seng Schwëster Justine (1808-1849) 1827 bestuet hat.

## Gielercher
* 
* 
* 
* Grand Cordon de l'ordre de la Couronne de Belgique (Promotioun 1914)
* 
* Commandeur (avec plaque) vum Ordre du Lion Néerlandais (Promotioun 1891)
* Commandeur (avec plaque) de l'ordre Portugais de Notre-Dame de la Conception de Villa-Viciosa (Promotioun 1880)
* Chevalier de 1ère classe de l'ordre de la Couronne de Prusse (Promotioun 1903)
Romsée

**Romsée** ass eng belsch Uertschaft an der Gemeng Fléron, Provënz Léck.

Romsée a war bis 1976 eng eegestänneg Gemeng. Si gouf bei der belscher Gemengereform grad sou wéi Retinne a Magnée un d'Gemeng Fléron ugeschloss.

D'Uertschaft huet ronn 4000 Awunner.

### Geschicht vu Romsée

Ënner dem Ancien Régime war Romsée eng Uertschaft, déi zu der Vogtei vu Fléron gehéiert huet.

Um reliéise Plang huet Romséé zu der Par Chênée gehéiert. Zanter 1755 goufen awer an der Kapell *Notre-Dame* Läichendéngschter gehalen, a vu 1762 un, goufe Leit an där Kapell bestuet.

1763, gouf an der Kapell en Dafsteen opgeriicht, an zur Zäit vum Concordat (1801) gouf d'Kapell eng Parkierch.

Romsée war wéi déi meescht Uertschaften déizäit e Bauerenduerf, an duerch seng hiwweleg Lag, hat d'Landwirtschaft do schonn am Ufank vum 19. Joerhonnert, sech haaptsächlech op d'Véizuucht orientéiert. Ëm 1840 war d'Hallschent vun der Duerffläch vu Perche beluecht. De Véitrapp vum Duerf hat 30 Päerd, 200 Kéi an 150 Schof.

Wann een och nach net vun enger richteger Industrie schwätze kann, war et awer soudatt et zu Romsée en ettlech kleng Schmëtte gouf, déi fir de Kont vu Lécker Händler Neel fabrizéiert hunn, haaptsächlech fir d'Schëffsschantieren an Holland an op Zeeland. Donieft hu kleng Kuelegrouwen ëm d'Uerschaft dës Schmëtte mam Brennes beliwwert.

Géint 1812 gouf et net manner wéi 12 kleng Kuelegrouwen, déi awer lues a lues zougemaach hunn, well se d'Konditioune vum Gesetz vun 1810 fir eng Konzessioun ze kréien net erfëllt hunn.

1838 goufen en et nach follgeng Grouwen zu Romsée: Fonds des Tawes, Donné, Nooz, Refroideur, Fourchette, Steppes, a Wérister. Et war haaptsächlech där leschtgenannter ze verdanken, datt an der zweeter Hallschent vum 19. Joerhonnert d'Mecanisatioun weidergedriwwe gouf an zwou Kuelegrouwen iwwerlieft hunn, déi vun 1896 mat moderne Mëttele geschafft hunn. Dat waren d'Kuelegrouf vu Vaux an déi vu Romsée déi der *Société Charbonnière de Werister* gehéiert hunn. D'Kuelegrouf *Vaux* gouf 1951 zougemaach, an déi vu Romsée 1967.

Um Héichpunkt vun der Exploitatioun am Joer 1947, hunn do ronn 1.500 Leit an de Galerië geschafft.

## Kuckt och
*Halt vu Romsée
*SNCB-Linn 38

## Um Spaweck
Nicolas Estgen

Den **Nicolas Estgen**, gebuer den 28. Februar 1930 zu Diddeleng, a gestuerwen de 26. Dezember 2019 an der Stad Lëtzebuerg, war e lëtzebuergeschen CSV-Politiker.

## Säi Liewen
Den Nic. Estgen huet Literatur, Philosophie a Psychologie um fréiere Centre universitaire de Luxembourg an op der Sorbonne zu Paräis studéiert. Hie gouf duerno Enseignant am Lycée technique des arts et métiers an am fréieren Institut supérieur de technologie. E puer Joer méi spéit ass hien awer an den Educatiounsministère gewiesselt, wou en tëscht 1962 an 1978 haaptsächlech fir déi technesch Beruffsausbildung verantwortlech war. 1979 gouf hien Direkter vun der Dikrecher Hotelschoul*.*

An de spéiden 1960er Jore war hien uganks Generalsekretär an duerno, vun 1970 bis 1997 President vun der Action Familiale et Populaire.

Den Nic Estgen, deen och als Redakter fir d'Familljesäite vum Luxemburger Wort geschafft huet, krut e puer Auszeechnunge fir seng politesch Verdéngschter.

Hie war och Member vun ettlechen europäesche Vereenegungen a President vun den CSV-Senioren.

Hie war mat der Finy Colling bestuet (gestuerwen 1990) a Papp vu véier Kanner.

## Politesch Karriär
Vum 14. August 1979 bis den 18. Juli 1994 war den Nic. Estgen Member vum Europäesche Parlament, deem säi Vizepresident e vun 1982 bis 1984 a vun 1992 bis 1994 e war.

Den 31. Januar 1995 ass hie fir d'Erna Hennicot-Schoepges an d'Chamber nogeréckelt, wéi déi Ministesch gouf, a war do bis 1999 Deputéierten. Hien huet sech haaptsächlech fir d'Familljen- a Bildungspolitik agesat.

## Kuckt och
* Lëscht vun de lëtzebuergeschen Europadeputéierten
Sint-Truiden

**Sint-Truiden** (*Saint-Trond* op Franséisch, a fréier *Saint-Tron*) ass eng belsch Stad a Gemeng an der flämeschsproocheger Communautéit an der Regioun Flandern, an der Provënz Limburg.

Sint-Truiden war fréier eng vun den 23 Bonnes villes am Fürstentum Léck.

Zu Sint-Truiden wunnen 38.828 Leit (1. Januar 2008) an d'Gemeng huet eng Fläch vun 106,90&nbsp;km².

 

## Um Spaweck
Guido Schumacher

De **Guido Schumacher** ass e belschen Uergelbauer a Proprietär vun der Uergelbau Manufaktur Schumacher zu Baelen an der Provënz Léck.
Herakleion

Den Numm **Herakleion** steet fir:

* an der griichescher Antiquitéit en Hellegtum, dat dem Herakles geweit ass;
* déi beim Herodot an Strabon ernimmten, awer eréischt 2000 entdeckten Hafestad am Delta vum Nil an Egypten, déi haut knapps 10 Meter ënner dem Mieresspigel läit: Herakleion (Egypten);
* d'Haaptstad vu Kreta: Iráklio (Iráklion oder Heraklion);

*Kuckt och:* Herakleia, Herakleopolis.
Adolf Weis

Den **Adolf Weis**, gebuer de 24. November 1897 zu Lëtzebuerg-Clausen, a gestuerwen de 26. Dezember 1977 an der Stad Lëtzebuerg, war e Schoulmeeschter a Schrëftsteller. Säi Brudder war de Wilhelm Weis.

Vun 1921 bis 1935 war hie Schoulmeeschter zu Eesebuer an duerno zu Walfer.

## Säi Wierk
* *De Scho'lméschter Grof* (Theaterstéck)
* *Méi schéin doheem* (Band 1)
* *Méi schéin doheem* (Band 2)
* *Die längste Nacht* (Roman) (1966)
* *Das Leben kann schöner sein*	
* *Komödie im Lift* (1970)
* *Wer war Fränki Thiel? * (Roman) (1974)
* *Um Vaubang* (1977)
## Um Spaweck
* D'Fiche um autorenlexikon.lu
Muselzeidung

D**'muselzeidung** ass eng Annoncenzeitung, déi all Mount an enger Oplo vu 40.500 Stéck gratis un d'Stéit vun de Kantone Gréiwemaacher a Réimech, an der Gemeng Nidderaanwen an am däitsche Grenzgebitt ausgedeelt gëtt.

Zanter dem Dezember 1989 kënnt d*'muselzeidung* an hiert Zwillingsblat, d'Sauerzeidung zu Gréiwemaacher eraus. Den Editeur zanter dem Ufank ass den Eugène Burton.

## Um Spaweck
*Websäit vun der Musel- an der Sauerzeidung
Wikia Search

**Search Wikia** war e Projet fir eng Internet-Sichmaschinn, déi de Wikipedia-Grënner Jimmy Wales als Google-Alternativ duerch d'Firma Wikia opbaue wollt.

Déi Sichmaschinn op der Grondlag vum Wiki-Prinzip hat virgesinn, datt eng Peer-to-Peer-Sich jiddwerengem User d'Méiglechkeet gëtt, net nëmmen Internetsäiten ze bewäerten, mä aktiv um Index-Opbau matzeschaffen.

## Um Spaweck
* Websäit vun der "Search Wikia"
* "Jimmy Wales' Suchmaschine zum Mitmachen nimmt Gestalt an" op "heise online"
Labour Party (Vereenegt Kinnekräich)

D**'Labour Party** ass eng brittesch politesch Partei. Si ass um Enn vum 19. Joerhonnert aus dem Zesummeschloss vun enger Rei lénksgeriichte politeschen a gewerkschaftleche Beweegungen entstanen. Traditionell vertrëtt si am Allgemenge sozialdemokratesch Standpunkten. Allerdéngs ass si, zanter den Tony Blair 1994 *Party Leader* ginn ass, méi no un de politeschen Zentrum geréckelt. Traditionell geographesch Schwéierpunkte vun der Labour Partei leien a Groussstied an den industrielle Regiounen an Nord-England.

An der rezenter Vergaangenheet huet d'Labour Party tëscht 1997 an 2010 de Premierminister gestallt a war duerno an der Oppositioun. D'Partei huet dunn de 4. Juli 2024 d'Parlamentswale gewonnen a stellt zanterhier nees de Premierminister.

## Premierministere vun der Labour Party
* Ramsay MacDonald (1924; 1929-1931)
* Clement Attlee (1945-1950, 1950-1951)
* Harold Wilson (1964-1966; 1966-1970; 1974; 1974-1976)
* James Callaghan (1976-1979)
* Tony Blair (1997-2001; 2001-2005; 2005-2007)
* Gordon Brown (2007-2010)
* Keir Starmer (zanter 2024)

## Kuckt och
* Conservative Party
* Liberal Democrats

## Um Spaweck

Websäit vun der Labour Partei (en)
NGC 3

Den **NGC 3** ass eng lënsefërmeg Galaxie am Stärebild Pisces. Den NGC&nbsp;3 huet e Wénkelduerchmiesser vun 1,1'&nbsp;&times;&nbsp;0,6' an eng visuell Magnitude vun 13,4&nbsp;mag. Mat 12,8&nbsp;mag/arcmin2 huet d'Galaxie eng vergläichweis héich Flächenhellegkeet.

## Entdeckung
D'Galaxie NGC 3 gouf den 29. November 1864 vum däitschen Astronom Albert Marth entdeckt.

## Kuckt och

## Um Spaweck

* Artikel a Biller zu NGC 003 op wikisky.org
*  NASA/IPAC EXTRAGALACTIC DATABASE
Conservative Party (Vereenegt Kinnekräich)

D**'Conservative Party** (offiziell *Conservative and Unionist Party*, och nach **Tories** genannt) ass eng politesch Partei a Groussbritannien.

An der rezenter Vergaangenheet huet d'Conservative Party tëscht 1990 an 1997 an duerno vun 2010 bis 2024 de brittesche Premierminister gestallt. D'Partei huet dunn de 4. Juli 2024 d'Parlamentswale verluer an ass zanterhier nees an der Oppositioun.

## Allgemenges
D'Originne vun der Konservativer Partei ginn zeréck op d*'Tories*, enger Grupp vun engleschen Aristokraten aus dem 17. Joerhonnert. Traditionell vertrëtt si am Allgemenge konservativ Standpunkten. Traditionell geographesch Schwéierpunkte vun der Konservativer Partei leien an de ländleche Regioune vun England. *Party Leader* ass de Rishi Sunak (bis Oktober 2024).

## Premierministere vun der Conservative Party

### ''Tories''
* 1762-1763: John Stuart, Grof vu Bute
* 1770-1782: Frederick North
* 1783: William Cavendish, Herzog vu Portland
* 1783-1801: William Pitt
* 1801-1804: Henry Addington, Vicomte vu Sidmouth
* 1804-1806: William Pitt
* 1807-1809: William Cavendish, Herzog de Portland
* 1809-1812: Spencer Perceval
* 1812-1827: Robert Jenkinson, Grof vu Liverpool
* 1827: George Canning
* 1827-1828: Frederick Robinson, Vicomte vu Goderich
* 1828-1830 an 1834: Arthur Wellesley vu Wellington
* 1834-1846: Robert Peel
* 1852 an 1858-1868: Edward Stanley, Grof vun Derby
* 1868 an 1874-1880: Benjamin Disraeli
* 1885-1886, 1886-1892 an 1895-1902: Robert Cecil, Marquis vu Salisbury

### Konservativ
* 1902-1905: Arthur Balfour
* 1922-1923: Andrew Bonar Law
* 1923-1924, 1924-1929 an 1935-1937: Stanley Baldwin
* 1937-1940: Neville Chamberlain
* 1940-1945 an 1951-1955: Winston Churchill
* 1955-1957: Anthony Eden
* 1957-1963: Harold Macmillan
* 1963-1964: Alec Douglas-Home
* 1970-1974: Edward Heath
* 1979-1990: Margaret Thatcher
* 1990-1997: John Major
* 2010-2016: David Cameron
* 2016-2019: Theresa May
* 2019-2022: Boris Johnson
* 2022: Liz Truss
* 2022-2024: Rishi Sunak

## Kuckt och

*Labour Party
* Liberal Democrats

## Um Spaweck
Bree

**Bree** ass eng belsch Stad a Gemeng an der flämeschsproocheger Communautéit an der Regioun Flandern, an der Provënz Limburg.

Bree war fréier eng vun den 23 Bonnes villes am Fürstentum Léck.

Zu Bree wunne 14.503 Leit an d'Gemeng huet eng Fläch vu 64,96&nbsp;km².

## Uertschaften

Beek, Gerdingen, Opitter an Tongerlo.

## Bekannt Leit vu Bree

* Joannes Arnold Van de Wal, Chef vun de Bokkenrijders
* Joannes Paredis, hollännesche Bëschof am Bistum Roermond
* Kim Clijsters, Tennisspillerin
* Jaak Gabriëls, Buergermeeschter a Minister
* Lei Clijsters, fréiere Foussballist a belschen Nationalequippspiller, Papp vun der Kim Clijsters.
* Wendy Jans, Weltmeeschter am Snooker

## Jumelagen

Bree ass jumeléiert oder huet Partnerschafte mat véier Stied:

* Geldern, Däitschland
* Salomo, Spuenien
* Volpago, Italien
* Yangzhou, China

## Um Spaweck
* Kaart
(2713) Luxembourg

Den **(2713) Luxembourg** ass en Asteroid aus der Haaptasteroidenceinture. E gouf den 19. Februar 1938 vum belschen Astronom Eugène Delporte um kinneklechen Observatoire zu Ukkel entdeckt ginn.

Den Asteroid ass no Lëtzebuerg benannt.

## Trivia
Den 2. Februar 2015 war den Asteroid mat enger Distanz vun 1,9 AE am nooste bei onser Äerd (ëmgerechent 284,2 Mio km, zum Verglach: d'Sonn ass ongeféier 150 Mio km wäit ewech).

## Kuckt och

* Lëscht vun den Asteroiden
Eugène Joseph Delporte

Den **Eugène Joseph Delporte**, gebuer den 10. Januar 1882 zu Genappe am wallounesche Brabant, a gestuerwen den 19. Oktober 1955 bei enger Aarbecht am Observatoire zu Uccle, war e belschen Astronom.

Den Delporte huet 66 Asteroiden entdeckt, dorënner den (1221) Amor, d'Apollo-Asteroiden, den (2101) Adonis an deen no him genannten (1274) Delportia. D'Entdeckung vum Asteroid (2713) Luxembourg geet och op säi Kont. Hie war och Entdecker a Matentdecker vu verschiddene Koméiten, dorënner de periodesche Koméit 57P/du Toit-Neujmin-Delporte.

Am Joer 1925 gouf hie vun der internationaler astronomescher Unioun (IAU) op hirer zweeter Generalversammlung chargéiert, déi genee Grenzen, vun deene vun hinnen 1922 festgeluechte Stärebiller, parallel zu de Rektaszensiouns- an Deklinatiouns-Kreesser vun der Epoch vun der Equinoxe vum 1. Januar 1875 ze zéien. Op hirer drëtter Generalversammlung 1928 goufen déi Grenze vun der IAU ugeholl. Am Joer 1930 ass seng Aarbecht *Délimitation scientifique des constellations* an den Drock komm.

Am Joer 1970 huet d'IAU de Moundkrater ''Delporte'' no him genannt.

## Wierk
* Eugène Delporte: *Délimitation scientifique des constellations: tables et cartes*, Cambridge University Press (CUP) (Cambridge ; New York ; Melbourne), 1930

## Kuckt och
* Lëscht vun den Äerdmoundkrateren

## Um Spaweck
* Chr. Pinter: Grenzen um Himmel
*Noruff fir den Delporte vum A. Kopff vun Heidelberg
*Den Delporte op www.encyclopedia.com
*Den Delporte op belgiuminspace.be
Hamont-Achel

**Hamont-Achel** ass eng belsch Stad a Gemeng an der flämeschsproocheger Communautéit an der Regioun Flandern, an der Provënz Limburg.
D'Géigend ëm Hamont ass als d'Campine (nl:Kempen) bekannt.
## Geschichtleches
D'Gemeng ass 1975 bei der belscher Gemengereform aus den zwou Gemengen Hamont an Achel entstanen. An der Gemeng wunnen 13.898 Leit a si huet eng Fläch vun 43,73&nbsp;km².

Hamont war bis 1366 eng vun de Gudde Stied an der Grofschaft Loon bis déi un de Fürstentum Léck ugeschloss gouf, duerno war et eng vun den 23 Bonnes villes am Fürstentum Léck.

1985 krut d'Gemeng den Titel Stad dee bei de Fusioun verluergaange war, nees frësch unerkannt.

Bis an d'19. Joerhonnert war Hamont de gréissten Zentrum am nërdleche Limburg, wou Tränteler gewunnt hunn, déi hiren Handel an Däitschland, Frankräich, an Holland, haaptsächlech mat Koffergeschier a Parzeläi gedriwwen hunn. Si waren normalerweis an der gudder Saison op der Rees, an an de Wanterméint ware se bei hire Famillen. Deen Handel hat der Gemeng e relativ gudde Wuelstand bruecht, an en ettlech schéin Träntelerhaiser sinn nach zu Hamont ze gesinn, wouvun der e puer ënner Monumenteschutz stinn.

### Kuckeswäertes

* D'Abtei vun Achel (Achelse Kluis) 
* D'Napoleonsmillen
* D'Kierch vun Hamont
* D'Hellegt Häerz Kapell zu Hamont.
## Um Spaweck
* Offiziell Säit vun der Gemeng
Jup Weber

De **Joseph** ("**Jup**(**p**)") **Weber**, gebuer de 15. Juni 1950 an der Stad Lëtzebuerg, a gestuerwen ëm den 8. Oktober 2021 an der Belsch, war e lëtzebuergesche geléierte Forstingenieur a fréiere Politiker (GAP, GLEI, GLA).

De Jup Weber ass zu Stroossen grouss ginn an huet no sengem Secondairesstudium am Kolléisch e Studium fir Forstingenieur op der Universität für Bodenkultur Wien gemaach. Duerno huet hien e Stage an der Forstverwaltung zu Lëtzebuerg gemaach an ass duerno bei eng Lëtzebuerger Bank schaffe gaangen. Fir méi Zäit ze hu fir seng politesch Aktivitéit huet en déi Plaz awer kuerz duerno erëm opginn. 2000 huet hien eng Léier als Schëffbauer gemaach.

De Jup Weber war 1983 e Matgrënner vun der Gréng Alternativ Partei (GAP), aus där méi spéit *[[Déi Gréng|Déi gréng]]* entstanen ass. Virdru war en ee vun den Animateure vum Radio Grénge Fluessfénkelchen, engem "Pirateradio" vun Arel (zu där Zäit hat RTL de Monopol fir Radiosprogrammer zu Lëtzebuerg).

De Jup Weber huet och de Verband fir Folklor Vun Tuten a Blose matgegrënnt a war ganz aktiv an der Anti-Nuklear-Beweegung.

Wéinst interne Konflikter an der Partei ass hien 1985 mat Aneren aus *Déi Gréng* ausgetrueden an huet eng eege Lëscht, d'Gréng Lëscht Ekologesch Initiativ (GLEI) gegrënnt. 1989 hunn déi zwou Parteien awer nees zesummefonnt. 1994 gouf de Jup Weber fir *Déi Gréng* an d'Europäescht Parlament gewielt; 1995 huet en déi Gréng Fraktioun verlooss an ass der Europäescher Radikaler Allianz bäigetrueden.

1999 koum et och zu Lëtzebuerg nees zu enger Ofspléckung: de Jup Weber huet d'Gréng a Liberal Allianz gegrënnt, déi bei de Chamberwale kee Sëtz am Lëtzebuerger Parlament krut.

## Gielercher
* Commandeur vum Ordre de Mérite du Grand-Duché de Luxembourg (Promotioun 1999)

## Kuckt och
* Lëscht vun de lëtzebuergeschen Europadeputéierten

## Um Spaweck
* De Jup Weber op der Websäit vum Europaparlament
* 2013: De Jup Weber op youtube.com
Anna Pawlowna Pawlowa

D**'Anna Pawlowna Pawlowa**, op Russesch  respektiv , gebuer den 31. Januar 1881 zu Sankt Péitersbuerg als *Anna Matwejewna Pawlowa*, a gestuerwen den 23. Januar 1931 zu Den Haag, war eng russesch Dänzerin.

Scho mat 17 Joer ass d'Anna Pawlowa als Solodänzerin am keeserleche "Marginsky-Theater" opgetrueden. Mat 25 Joer krut si den Titel "Prima Ballerina Assoluta". Bei Geleeënheet vun dëser Éierung huet si fir d'éischt Kéier de "Schwan, deen am Gaang ass ze stierwen", no enger Musek vum Camille Saint-Saëns, gedanzt.

1907 huet d'Anna Pawlowa hir traditiounsgebonne Balletstrupp a Russland verlooss. Vun dunn un ass si wéi hire bekannte Partner Wazlaw Nischinski fir d'éischt mat dem Sergej Djagilew senge "Ballets russes" an duerno mat engem eegenen Ensembel duerch Europa, Amerika an Asie gereest. Der Anna Pawlowa hir grouss Stäerkt war hir grouss Disziplin an hir brillant Danztechnik, ouni hir individuell an expressiv Ausstralung ze vergiessen.
## Gielercher
*
## Um Spaweck
Liberal Democrats (Vereenegt Kinnekräich)

**Liberal Democrats** ass den Numm vun denger politescher Partei a Groussbritannien. Si ass 1988 aus dem Zesummeschloss vun der *Liberal Party* mat der *Social-Democratic Party* (déi sech kuerz vierdru vun der Labour Party lassgesot haten) entstanen. Si vertrëtt am Allgemenge sozial-liberal a pro-europäesch Standpunkten. Traditionell geographesch Schwéierpunkte vun der Liberaldemokratescher Partei leien a Schottland an a Südwest-England.

Bei de Parlamentswalen 2010 haten d'Liberal Democrats 57 Sëtz kritt a waren domat déi drëttgréisste Partei am House of Commons. Si war doropshinn mat der Conservative Party un enger Koalitiounsregierung bedeelegt. Bei de Walen 2015 krute si awer just nach aacht Sëtz an hire Leader, den Nick Clegg, ass zeréckgetrueden.

## Um Spaweck
Websäit vun der Liberaldemokratescher Partei (en)
Anna Pawlowa

**Anna Pawlowa** ass den Numm vun:

* Anna Pawlowna Pawlowa: russesch Dänzerin (1881–1931)
* Anna Anatoljewna Pawlowa: russesch Turnerin (*1987)

*Kuckt och:* Anna Pawlowna: Kinnigin vun Holland (1795-1865)
Bréck vun der N76 zu Genk

D**'Bréck vun der N76 zu Genk** ass eng Stroossebréck an der belscher Provënz Limburg iwwer den Albertkanal um PK 42,92. Si verbënnt Genk mat Diepenbeek.

Et ass eng Boubréck mam Bou iwwer der Fuerbunn a si hänkt a schréie Seeler.

D'Bréck gouf tëscht 1981 an 1985 opgeriicht. Et ass eng stole Bréck an de Bou huet eng Spanwäit vun 176.52 m.

Um Bau bedeelegt waren:

*Firma Savelkoul déi ënner anerem och de Viaduc vu Remouchamps gebaut huet. 
*Victor Buyck Steel Construction N.V. vun Eeklo, déi och beim Bau vum Viaduc de l'Eau Rouge bedeelegt war.

#### Literatur

*Prade, Marcel Les grands ponts du monde: Ponts remarquables d'Europe, Brissaud, Poitiers (Frankräich), ISBN 2-902170-65-3, 1990; S. 164.
Doleeden

**Daleiden** (lb: *Doleeden*) ass eng Uertsgemeng am Äifelkrees Béibreg-Prüm a Rheinland-Pfalz (Däitschland).

## Kuckeswäertes
* Am Duerf ass en Orchidarium. 
* Wéinst der Landschaft a ville Wanderweeër ass Doleeden ënner Touristen absënns bei der eelerer Generatioun ganz beléift.
* Op 3&nbsp;km läit den Irsendall, den Dall vun de Päiperleken.
* Am Summer tëscht Juli an August gëtt all Freiden de "Musikalesche Summer zu Doleeden" ofgehalen, bei deem verschidde Museksveräiner spillen.
* Den Éierekierfecht Doleeden läit um Rand vum Duerf.
## Bekannt Persounen
- Michael Bormann, Paschtouer vun Daleiden an Heemechtsfuerscher.

## Kuckt och
* D'Uertsgemeng ass Member vun Islek ohne Grenzen EWIV

### Biller aus der Gemeng

Fichier:Daleiden Klëppelkrichplack.jpg|Erënnerungsplack un de Klëppelkrich
Fichier:Daleiden Grabstein Mich Bormann.jpg|D'Kräiz vum Michael Bormann sengem Graf
Fichier:Daleiden Monument Mich. Bormann.jpg|D'Monument fir de Mich. Bormann op der Maartplaz
Fichier:Daleiden Marktplatz.jpg|Schleekeskulptur op der Maartplaz


## Um Spaweck
* Offiziell Websäit vun der Uertsgemeng
Präschent

**Preischeid** (lb.: *Präschent*) läit am Äifelkrees Béibreg-Prüm a Rheinland-Pfalz an Däitschland.

Et ass eng Uertsgemeng an der Verbandsgemeng Arzfeld.

## Um Spaweck

* Offiziell Websäit vun der Uertschaft
Nonkeel

**Nondkeil** (**Nonkeel** op Lëtzebuergesch) ass eng franséisch Uertschaft an der Regioun Grand Est, am Museldepartement, am Arrondissement Thionville-Ouest. Nonkeel gehéiert zu der Gemeng Ëtteng, déi ronn zwéi Kilometer ewech läit.

Nonkeel ass wéi bal all d'Nopeschdierfer eng Biergaarbechteruertschaft.

D'Keelbaach entspréngt zu Nonkeel.

Bis 1812 war Nonkeel eng eegestänneg Gemeng.
## Nopeschgemengen
* Ëtteng
* Escherange
* Angevillers
Fändel vun Island

De **Fändel vun [[Island]]** weist zanter dem 19. Juni 1915 e rout-wäisst Kräiz op donkelbloem Fong.

Den donkelbloe Fong stellt de bloen Himmel iwwer Island duer. Dat rout Kräiz stellt d'Feier duer (vulkanesch Aktivitéit vun der Insel) an dat wäisst Kräiz stellt d'Äis duer. D'Form vum Kräiz ass e Skandinawescht Kräiz a soll d'Verbonnenheet mat Skandinavien. D'Kräiz geet op all Säit mat sengen Enner bis op de Bord vum Fändel. D'Breet vum Wäisse Kräiz ass zwéin Néngtel vun der Längt an der Breet, an déi vum roude Kräiz ee Néngtel. Déi blo Fläche si Véierecker. Dovu sinn déi Lénk quadratesch, an déi Riets duebel sou breet wéi héich. De Rapport vum ganze Fändel ass 18:25.

## Um Spaweck

* Flags of the World
Euploidie

**Euploidie** bezeechent an der Biologie de Fall, an deem e Liewewiesen een oder e puer Chromosomesätz méi oder manner huet.

Jee no dem Ploidiegrad vun der Diplophas geet rieds vun "triploid" (am Fall vun 3n), "tetraploid" (bei 4n) an "hexaploid" (bei 6n). Den normale Fall mat 2n gëtt Haploidie genannt. De Sammelbegrëff fir > 2n ass "polyploid".

Ofgesi vu ganz seelenen Ausnamen ass bei enger ongerueder Chromosomenzuel keng Produktioun vu Keimzellen festzestellen. Sou kënnt et, datt Triploide praktesch ëmmer steril sinn.

An der Planzewelt ass Polyploidie dacks ze fannen. Eppes iwwer en Drëttel vun alle méijärege Planze fält dorënner.

Remarkabel ass op alle Fall eng Vergréisserung vun der Zuel vun de Chromosomesätz bei Landplanzen, déi a klimatesch extreem Liewensraim awanderen, wéi arktesch Regiounen, Wüsten oder salzräich Biedem.

Bei den Déieren ass, ausser am Fall vu Parthenogenes, d'Polyploidie aussergewéinlech seelen.

## Fir ze liesen
*Hermann Remmert: *Ökologie. Ein Lehrbuch*, Springer Verlag, Berlin, Heidelberg, New York, Paräis, London, Tokyo, Hong Kong.
Bodensee

**Bodensee** ginn zwéi Séie genannt, duerch déi de Rhäin vun Osten no Weste leeft: Den Obersee (meeschtens einfach *Bodensee* genannt), an dee méi klengen Untersee, déi duerch e 4&nbsp;km laange Laf vum Rhäin, Seerhein genannt, matenee verbonne sinn. De nordwestleche Wupp gëtt Überlinger See genannt. De Bodensee läit am Bodenseebaseng, deen Deel vum nërdlechen Alpenvorland ass.

De Bodensee läit op der Grenz vun dräi Staaten: Däitschland (mat de Bundeslänner Baden-Württemberg a Bayern), Éisträich (Bundesland Vorarlberg) an der Schwäiz (mat de Kantonen Thurgau, St. Gallen a Schaffhausen). Säin Uwänner huet eng Längt vun enger 273&nbsp;km; dovun 173 an Däitschland, 72 an der Schwäiz an 28 an Éisträich.

## Numm
An der Réimerzäit gouf de Bodensee eng éischt Kéier vum Geograph Pomponius Mela am Joer als *Lacus Venetus*, respektiv *Lacus Acronius* (den *Untersee*) ernimmt. De Plinius den Eeleren huet en ëm 75 n.&nbsp;Chr. als *Lacus Raetiae Brigantinus*, no der Uertschaft *Brigantium* (Bregenz) genannt.

Den haitegen Numm "Bodensee" kënnt vum Uertschaftsnumm Bodman hier, op alhoudäitsch *Bodamon*, dat zu der Frankenzäit eng Kinnekspfalz a Sëtz vun engem Herzogtum war. A romanesche Sproochen, an och am Engleschen, gëtt en no der Stad Konstanz genannt (Lac de Constance, Lake Contance,...)

## Inselen
Am Bodensee leien 10 Inselen déi méi grouss wéi 2000&nbsp;m² sinn. Déi dräi gréisst si Reichenau um *Untersee* (wou d'Klouschter Reichenau drop steet), Lindau ganz am Oste vum *Obersee*, a Mainau am Südoste vum *Überlinger See*.

## Stied
* Bregenz
* Friedrichshafen
* Konstanz
* Lindau
* Meersburg
* Radolfzell
* Romanshorn
* Überlingen

## Kuckt och
* Basilika vu Birnau
* Insel Mainau
* Insel Reichenau
* Radolfzeller Aach

## Um Spaweck
NGC 6369

Den **NGC 6369** ass e planetareschen Niwwel am Stärebild Ophiuchus, dee ronn 5000 Liichtjoer vun der Äerd ewech läit. NGC&nbsp;6369 gouf vun engem ale Stär mat der Bezeechnung HD 158269 gebilt, wéi dee säi baussenzege Mantel ofgesprengt huet.

Den Duerchmiesser vum Rankniwwel ass ee Liichtjoer.

## Entdeckung

De planetareschen Niwwel NGC 6369 gouf den 21. Mee 1784 vum däitsch-britteschen Astronom Wilhelm Herschel entdeckt.

## Kuckt och
* Index-Katalog
* Messier-Katalog
* NGC-Katalog

## Um Spaweck
* Hubble Space Telescope
* Astronomie.de
* GoBlack
* Astronews
* NOAO
* Antilhue - Chile 
* SEDS
* NASA/IPAC EXTRAGALACTIC DATABASE
NGC 6366

Den **NGC 6366** ass d'Bezeechnung vun engem Kugelstärekoup am Stärebild Ophiuchus . Den NGC 6366 huet e Wénkelduerchmiesser vu 5,8 Bouminutten an eng Hellegkeet vu +10,00&nbsp;mag.

**Koordinaten** (Equinoxe J2000.0)
* Rektaszensioun: 17 27 42,00 
* Deklinatioun:-05°05'00,0"

## Kuckt och
Aneuploidie

**Aneuploidie** bezeechent an der Biologie de Fall, an deem e Liewewiesen eenzel Chromosomen ze vill oder ze mann huet.

Wann et ëm eng anomal Zuel vu Chromosomesätz geet, heescht et Euploidie.

Zu enger Aneuploidie kënnt et bei der Méios, wann eng Chromosomekoppel, déi d'selwecht ass, sech net trennt. De Verloscht vun engem Chromosom féiert meeschtens zum Doud.

Am Fall, an deem ee Chromosom ze vill ass, 2n "plus 1", heescht et Trisomie a wierkt als Stéierung, well d'Gläichgewiicht vun de Genwierkunge verluer geet.

Bei enger Iwwerzuel vun zwéi Chromosomen, 2n "plus 2", geet et ëm eng Tetrasomie mat deene selwechte Follgen.
Chamberwale vum 13. Juni 2004

Bei de **Chamberwale vum 13. Juni 2004** zu Lëtzebuerg goufe 60 Deputéiert fir e Mandat vu 5 Joer an d'nationaalt Parlament, d'Chamber, gewielt.

Dobäi blouf den Haaptkoalitiounspartner vun der vireger Regierung, d'CSV, déi stäerkst Partei, si krut souguer 5 Sëtz méi. Zweetstäerkst Partei gouf d'LSAP, déi an der Oppositioun war. Wéi och Déi Gréng hu si liicht gewonnen. De Regierungspartner vun der vireger Regierung, d'DP, huet dogéint 5 Sëtz missen abéissen.

Et koum dofir zu engem Wiessel vun der CSV hirem Koalitiounspartner an der Regierung: Amplaz vun der DP war et d'LSAP.

D'Chamberwale waren de selwechten Dag wéi d'Wale fir d'Europäescht Parlament.

## Resultater

### Gewielt Deputéiert
Direkt an d'Chamber gewielt goufen (respektiv nogeréckelt fir déi déi Minister goufe sinn:
#### CSV
* (François Biltgen)*
* (Fernand Boden)*
* (Luc Frieden)*
* (Jean-Marie Halsdorf)*
* (Marie-Josée Jacobs)*
* (Jean-Claude Juncker)*
* (Octavie Modert)*
* Jean-Louis Schiltz)*
* (Claude Wiseler)*
* Sylvie Andrich-Duval
* Nancy Arendt
* Lucien Clement
* Christine Doerner
* Marie-Josée Frank
* Marie-Thérèse Gantenbein-Koullen (gëtt den 10. Februar 2009 ersat duerch d'Fabienne Gaul)
* Marcel Glesener
* Norbert Haupert
* Françoise Hetto-Gaasch
* Ali Kaes
* François Maroldt (gëtt de 24. Abrëll 2007 ersat duerch de Gilles Roth)
* Paul-Henri Meyers
* Laurent Mosar
* Marcel Oberweis
* Patrick Santer (gëtt den 10. Februar 2009 ersat duerch de Raymond Weydert
* Marcel Sauber
* Jean-Paul Schaaf 
* Marco Schank
* Marc Spautz
* Fred Sunnen
* Martine Stein-Mergen
* Lucien Thiel
* Lucien Weiler
* Michel Wolter

#### LSAP
* (Jean Asselborn)*
* (Mars Di Bartolomeo)*
* (Mady Delvaux-Stehres)*
* (Jeannot Krecké)*
* (Lucien Lux)*
*Marc Angel
* Alex Bodry
* John Castegnaro
* Claudia Dall'Agnol
* Fernand Diederich
* Lydie Err 
* Ben Fayot
* Jean-Pierre Klein
* Lydia Mutsch
* Roger Negri
* Jos Scheuer
* Vera Spautz
* Romain Schneider
* Roland Schreiner

#### DP
* Xavier Bettel
* Niki Bettendorf (gëtt den 10. Oktober 2006 duerch den Alexandre Krieps ersat)
* Anne Brasseur
* Emile Calmes (gëtt den 19. Dezember 2007 ersat duerch de Fernand Etgen)
* Colette Flesch
* Henri Grethen (gëtt den 19. Dezember 2007 ersat duerch den Eugène Berger)
* Paul Helminger
* Claude Meisch
* Carlo Wagner

#### Déi Gréng
* Claude Adam
* Félix Braz
* François Bausch
* Camille Gira
* Jean Huss 
* Henri Kox
* Viviane Loschetter

#### ADR
* Gast Gibéryen
* Jacques-Yves Henckes 
* Aly Jaerling (verléisst den 1. Mee 2006 d'ADR a gëtt onofhängegen Deputéierten)
* Jean-Pierre Koepp
* Robert Mehlen

**Explikatiounen**:

 Verzicht op d'Deputéiertemandat, fir Minister ze ginn.
Réisseng

**Russange** (**Réisseng** op Lëtzebuergesch) ass eng franséisch Uertschaft a Gemeng am Departement Moselle an der Regioun Grand Est, hanner Esch-Belval direkt op der Grenz mat Lëtzebuerg.

## Geschicht
Den Uert ass laanscht e Kiem entstanen, wéi verschidden Iwwerreschter beweisen. Am Mëttelalter war e vun der Seigneurie vun Däitsch-Oth ofhängeg an als solch en Deel vun der Provënz vum Barrois. Am 19. Joerhonnert du gouf e wéi de Rescht vun der Regioun vu Minièren an der Eisenäerzindustrie markéiert.

## Bevëlkerungsentwécklung

## Persounen déi mat Réisseng ze dinn hunn

*De Camille Polfer huet en Deel vu senger Jugend zu Réisseng verbruecht, seng Elteren haten do d'Geschäft *Les Échos*.

## Kuckeswäertes
* D'Kierch Saint-Luc vu 1742

## Um Spaweck
* Stroossekaart vu Réisseng op Mapquest
NGC 957

Den **NGC 957** ass een oppene Stärekoup am Stärebild Perseus. Den NGC 957 huet eng Hellegkeet vu +7,60&nbsp;mag an huet en Duerchmiesser vun 11 Bouminutten.

**Koordinaten** (Equinoxe J2000.0)
* Rektaszensioun: 2 33 21,00
* Deklinatioun: +57°33'36,0"
* Distanz: 1815 pc
* Visuell Magnitude: 0,842&nbsp;mag

## Kuckt och

## Um Spaweck
* http://www.univie.ac.at/webda/cgi-bin/ocl_page.cgi?dirname=ngc0957
Basilika vu Birnau

D**'Basilika vu Birnau** um Bodensee ass eent vun de schéinste barocke Kierchegebaier a Süddäitschland.

Si steet bei Überlingen matzen an de Wéngerten um Südhank vun enger Kopp, déi op den Überlinger See (Deel vum Bodensee) erofgeet.

Et ass eng Klouschterkierch a si géhéiert zum Zisterzienser-Klouschter Meherau an d'helleg Maria ass d'Patréinesch vun der Kierch.

D'Kierch gouf tëscht 1747 a 1750 am Optrag vum Salemer Bëschof Anselm II. ënner der Leedung vum Architekt Peter Thumb gebaut. D'Freskemolereien an der Kierch si vum Gottfried Bernhard Göz, an den Altor vum Josef Anton Feuchtmayer. D'Tuermspëtz gouf vum Michael Fink gebaut.

1971 gouf d'Kierch vum Poopst Paul VI. zur Basilica minor ernannt.

## Um Spaweck
Index-Katalog

Den **Index-Katalog** (och **IC-Katalog** oder **IC** vum engl. *Index-Catalogue*) bezeechent e Katalog vu galakteschen Niwwelen, Stärekéip a Galaxien.

Am Ufank gouf et zwéi Katalogen: den *Index-Katalog 1 (IC 1)* an eppes méi spéit den *Index-Katalog 2 (IC 2)*. Haut ginn dës zwéi Katalogen ënner engem Begrëff *Index-Katalog (IC)* zesummegefaasst.

Déi zwéin Index-Kataloge sinn Erweiderunge vum NGC Katalog, a gouf grad sou wéi dee vum Johan Ludvig Emil Dreyer zesummengestallt. Den IC 1 gouf 1895 verëffentlecht an am Katalog stinn astronomesch Objeten, déi no der Verëffentlechung vum NGC 1888 bis 1895 entdeckt goufen. Den IC 2 gouf 1908 verëffentlecht an enthält d'Objeten, déi tëscht 1895 an 1908 entdeckt goufen.

Am ganzem Index-Katalog stinn ongeféier 5.500 Objeten. Dorënner sinn och e puer Objete vum Messier-Katalog, déi net am NGC-Katalog stinn.

Am Index-Katalog stinn och Feeler gradewéi am NGC-Katalog. Un enger Verbesserung schafft den NGC/IC-Projet. Als deelweis verbessert Versioun gëllt den *NGC 2000.0*-Katalog an dee sougenannten *Revised NGC/IC Katalog* (fir d'éischt 1997/98) vum Wolfgang Steinicke (elo Deel vum NGC/IC-Projet).

Richteg Nofollger vun dëse Kataloge gëtt et net. Zanter dem fréien 20. Joerhonnert goufe Katalogen nëmmen nach speziell fir déi eenzel Objettyppen ugeluecht. Et existéieren och e puer Galaxiëkatalogen.

## Objete vum Index-Katalog (Auswiel)

* IC 10 (Irregulär Galaxie am Stärebild Cassiopeia)
* IC 11 (Emissiounsniwwel am Stärebild Cassiopeia)
* IC 44 (Galaxie am Stärebild Cetus)
* IC 51 (Galaxie am Stärebild Cetus)
* IC 289 (Planetareschen Niwwel am Stärebild Cassiopeia)
* IC 405 (diffusen Niwwel)
* IC 418 (Spirograph-Niwwel)
* IC 434 (Emissiounsniwwel am Stärebild Orion)
* IC 1295 (Planetareschen Niwwel am Stärebild Scutum)
* IC 1396 (oppene Stärekoup am Stärebild Cepheus)
* IC 1459 (Galaxie am Stärebild Grus)
* IC 1613 (Galaxie am Stärebild Cetus)
* IC 1623 (Galaxiëkoppel am Stärebild Cetus)
* IC 1988 (Galaxie am Stärebild Fornax)
* IC 2220 Reflexiounsniwwel am Stärebild Carina
* IC 2602 (Südlech Plejaden, oppene Stärekoup am Stärebild Puppis)
* IC 4406 (Retina-Niwwel)
* IC 4499 (Kugelstärekoup am Stärebild Apus)
* IC 4553 (Galaxie am Stärebild Serpens)
* IC 4592/IC 4601 (Reflexiounsniwwel am Stärebild Scorpius)
* IC 4625 (Galaxie am Stärebild Ophiuchus)
* IC 4651 (Stärekoup am Stärebild Ara)
* IC 4665 (Stärekoup am Stärebild Ophiuchus)
* IC 4715 (M 24)
* IC 4725 (M 25)
* IC 4895 (irregulär Galaxie vun der Lokaler Grupp)

## Kuckt och

* Astronomesch Katalogen
* Lëscht vun den IC-Objeten

## Um Spaweck
*  Verschiedene NGC/IC Indices
*  Interaktiver NGC/IC Katalog
*  Geschichte der NGC/IC Kataloge
Buerg Guttenberg

D**'Buerg Guttenberg** steet zu Neckarmühlbach, engem Uertschaftsdeel vun Haßmersheim a Baden-Württemberg, a staamt aus dem Héichmëttelalter.

Fir d'éischt gouf d'Buerg 1265 ernimmt. Hir Originne ginn op d'Staufer zeréck, a si war bis an d'Mëtt vum 15. Joerhonnert de Sëtz vun den Häre vu Weinsberg. Den *Hans de Räichen* huet se 1449 kaaft, an zanterhier ass se de Sëtz vun de Fräihäre vu Gemmingen-Guttenberg.

Vun alle Buergen am Dall vun der Neckar ass d'Buerg Guttenberg am beschten erhalen. Den eelsten Deel vun der Buerg staamt aus dem 13. Joerhonnert, d'Wunngebai an d'Fortifikatioune si méi rezent. Eng éischt Kapell gouf net wäit ewech vun der Buerg opgeriicht, déi haiteg gouf 1471 gebaut.

Eng Gräifvullestatioun gouf 1970 an der Buerg ageriicht.

Kuckeswäert ass de Buergmusée mat enger Holzbibliothéik aus dem Joer 1790, an där 93 Bam- an Trauschzorten mat hirem Som, de Schëtz, de Wuerzelen, de Blieder, hire Schuelen an den Holzstrukturen dokumentéiert an ausgestallt sinn.

## Um Spaweck

* Websäit vun der Buerg Guttenberg
Adolphe Sax

Den **Adolphe Sax** (eigentlech **Antoine Joseph Sax**), gebuer de 6. November 1814 zu Dinant, a gestuerwen de 4. Februar 1894 zu Paräis, war e belschen Instrumentebauer.

De Jong vum Instrumentebauer Charles-Joseph Sax ass 1842 op Paräis geplënnert. Hien huet un der Verbesserung vun der Klarinett a vun der Bassklarinett geschafft. Mat der Ënnerstëtzung vum Hector Berlioz huet den Adolphe Sax de Saxophon, genee wéi d'Saxhar an d'Saxtuba erfonnt.

Vun 1857 u war hie Professer fir Saxophon um Paräisser Conservatoire.
## Gielercher
*
*
## Fir ze liesen
**Adolphe Sax*, Malou Haine, Éditions Université Bruxelles, Bruxelles, 1980
* *Sax, [[Marcel Mule|Mule]] & Co*, Jean-Pierre Thiollet, H & D, Paris, 2004. ISBN 2 914 266 03 0
## Um Spaweck