Villa Louvigny

D**'Villa Louvigny** ass e Gebai am Park vun der Stad Lëtzebuerg, dat op der Plaz vum ale Reduit Louvigny vun der Festung Lëtzebuerg steet, deen hir den Numm ginn huet. Si war 64 Joer laang de Sëtz vun der CLT (haut RTL Group).

## Geschicht
De Reduit op deem méi spéit d**Villa Louvigny'' opgeriicht gëtt, war [[1672]] gebaut a gouf nom Festungskommandant [[Jean Charles de Landas|Jean Charles de Landas, Grof vu Louvigny]] genannt ginn. Wéi d'Festung ofgerappt gouf, ass de [[Reduit]] den 28. November [[1868]] fir 9.600 [[Lëtzebuerger Frang|Frang]] un d'Konsorten xxx André a Joseph Simons versteet ginn, a gouf an e Restaurant mat Festsall ëm- an ausgebaut. Den éischten Exploitant dovu war den Adolphe Cahen, deen deemools och Proprietär vum ''Café du Commerce'' op der [[Plëss d'Arem|Plëss]] war. De Cahen huet sengem Betrib den Numm ''Villa Louvigny'' ginn. Et war dat éischt Amusementslokal an der Stad dat am Fräie louch. Nom Cahen gouf d'Villa vum Hubert Klein an duerno vu sengem Fils Jean-Pierre Klein ''(Kleens Jampier'') bedriwwen.

An de Säll vun der ''Villa Louvign''y goufe [[Varieté]]-Representatiounen a soss Attraktiounen organiséiert, [[1896]] zum Beispill gouf et den „Titanen-Kampf“ tëscht de ''Bridder Travelli'', de „Fielse vun Elsass-Loutrengen“, an dem [[John Grün]], dem [[Munneref|Munnerëffer]] Kraaftmënsch, an et gouf (no [[Iechternach]]) eng éischt Kéier e Film vun de Bridder [[Auguste Lumière|Lumière]] an der Stad gewisen.

Bei der ''Villa Louvigny'' gouf et och eng Sand-[[Keelebunn]], [[Billard]]sdëscher an e [[Vëlodrom]] mat engem Vëlosbuttek an enger Vëlosschoul. Kuerz virum [[Éischte Weltkrich]] gouf d**Villa Louvigny* an eng Haushaltungsschoul ëmfunktionéiert an et gouf och eng Spillschoul dran. Wärend dem Krich huet d'Haushaltsléierin Anne Neumann bei der Villa [[Schwäin]] a [[Gefligel]] gehalen an d'Fleesch an d'Eeër do verkaf.

Nom Doud vun der Anne Neumann ass d'Immobilie un de Louis Hartmann iwwergaangen, deen d'Haushaltungsschoul einstweile weidergefouert huet. 1926 huet hien d*'Villa* un den [[Nottär]] [[Edmond Reiffers]] verkaaft, deen do e [[Casino (Versammlungsraum)|Casino]] etabléiere wollt, de Projet konnt awer net ëmgesat ginn. 


[[1932]] huet d'[[RTL Group|Compagnie luxembourgeoise de Radiodiffusion]] (CLR), déi kuerz virdru gegrënnt gi war, fir vu Lëtzebuerg aus Radiosemissiounen auszestralen, d*'Villa Louvigny* gelount an de 15. Mäerz dat Joer duerno, ass déi éischt Emissioun ausgestraalt ginn. D'CLR huet d'Villa ronn dräi Joer laang ëmgebaut an huet se [[1937]] mam Terrain ronderëm fir 3,5 Millioune Frang opkaf.

Wärend dem [[Zweete Weltkrich]] ass d'Villa vun der däitscher Besatzung zur Ausstralung vun hire Sendungen iwwer de „Reichssender Berlin“ benotzt ginn. D'Gebai verfält wärend där Zäit ëmmer méi. Een Dag no der Befreiung hunn d'Amerikaner den 11. September 1944 d'Studioen iwwerholl an déi [[Alliéiert am Zweete Weltkrich|Alliéiert]] hunn d'Gebai fir hir eege Sendunge benotzt. [[1945]] ass d'CLR nees Proprietär vun der *Villa* ginn an déi éischt national Sendungen hunn den 12. November nees ugefaangen. D'Schied si behuewe ginn, an et gouf en neien Trakt bäigebaut.

[[1952]] war deen neien Deel mam Auditorium fir den [[Orchestre de Radio Luxembourg|RTL-Orchester]] fäerdeg. D'offiziell Aweiung vum neie Gebai war den 18. Mee [[1953]] a Presenz vun ë. an der [[Charlotte vu Lëtzebuerg|Groussherzogin Charlotte]] an dem Staatsminister [[Pierre Dupong]]. [[1956]]-[[1957|57]] ass de markanten 8-stäckegen Tuerm gebaut ginn, an deem d'Radiostudioen a Büroen ënnerbruecht waren. D'Grondmauere vum Tuerm stinn op der Reschter vum Fort.

[[1962]] an [[1966]] gouf an der *Villa Louvigny* de [[Eurovision Song Contest|Grand Prix Eurovision de la Chanson Européenne]] organiséiert.

[[1991]] sinn d'CLT-Verwaltung an d'Studioen op de [[Kierchbierg]] geplënnert, [[1996]] och den techneschen Déngscht, wéi en zweet Gebai um Kierchbierg fäerdeg gebaut war. D'Gebai dat eidel stoung, gouf mat den Terraine ronderëm (am Ganze 94 Ar) am Joer [[1998]] fir 931 Millioune Lëtzebuerger Frang (eppes méi wéi 23 Milliounen [[Euro]]) un de Lëtzebuerger Staat verkaaft. Just de fréieren RTL-Orchester, den haitegen [[Orchestre philharmonique du Luxembourg]] ass dra bliwwen, bis [[2005]] d'[[Philharmonie Lëtzebuerg|Philharmonie]] fäerdeg gebaut war, an huet sech d'Raimlechkeeten zäitweileg mam [[Institut monétaire luxembourgeois]] a Servicer vum [[Gesondheetsministère]] missen deelen.

== *Alas Leoni Dedit* ==
Wéi sech déi Responsabel vun der CLR Ufanks vun den 1950er Joren no engem passende Logo fir hir international ausgeriichten Entreprise ëmgekuckt hunn, si se op den houfrege roude Léif, dem Wopendéier vu Lëtzebuerg gefall. Dësen heraldesche Motiv krut eng Koppel stiliséiert Flilleken an d'Devise *Alas Leoni Dedit* („*Dem Léif Flilleke ginn“*) gouf derbäi gesat. De Logo an de Slogan ass nach haut iwwer der Entréesdier vun der Villa an op engem iwwerdimensionale gréngen Teppech um éischte Stack vun der *Villa Louvigny* ze gesinn.
<gallery>
Luxembourg, Villa Louvigny (102).jpg|De Logo mam Slogan op der Fassade...
Luxembourg, Villa Louvigny intérieur (114).jpg|... an um Teppech am Hall um éischte Stack.
</gallery>

== D'Villa Louvigny haut ==
Vun  2000 bis uganks 2023 war d'Villa Louvigny de Sëtz vum [[Gesondheetsministère]]. Den Numm vun der Strooss, déi dohiféiert, d'Allée [[Guglielmo Marconi|Marconi]], erënnert nach un d'Roll, déi se an der Geschicht vum Radio gespillt huet.

De Conseils-Sall am [[Art Deco|Art-Deco-Stil]] gouf 2013/2014 komplett renovéiert. Wéi d'Placke mat enger Weltkaart drop, ewechgeholl goufen, fir se ze restauréieren, gouf en anert Wierk entdeckt, dat hannendru verstoppt war. Et handelt sech ëm eng aner Weltkaart op [[Lackkonscht|Lack]] vum [[Schwäiz]]er-[[Frankräich|franséische]] Kënschtler [[Jean Dunand]] deen d'Kaart warscheinlech ëm 1937 / 1939 hiergestallt huet.

Am September 2018 ass ugekënnegt ginn, datt am Kader vun de geplangte Renovatiounsaarbechten eng Etüd gemaach soll ginn, fir ze kucken wéi den Auditoire - parallel zum Fonctionnement vum Ministère - nees benotzt kéint ginn. Am Mäerz 2020 gouf du preciséiert datt eng Faisabilitéitsetüd gemaach gëtt fir d'Gebai ëmzebauen, sou datt et vum Kulturministère gebraucht ka ginn. D'Direktioun vun der Santé géif am Laf vun 2020 op [[Hamm (Stad Lëtzebuerg)|Hamm]] plënneren an de Gesondheetsministère uganks 2022 op [[Gaasperech]].

D'Villa gouf de 6. September 2018 als Nationaalt Monument op d'[[Lëscht vun den nationale Monumenter an der Gemeng Lëtzebuerg/2|Lëscht vun de klasséierte Monumenter]] agedroen.

D'Pläng fir eng Notzung als kulturellt Gebai gesi vir, dass den Auditoire d'Käerstéck soll sinn. En huet 350 m2 a bitt Plaz fir 316 Spectateuren. An d'Plaz vum Haff, dee laang als Parkplaz genotzt gouf, kënnt en Amphitheater, wou och Spektakle kënnen opgefouert ginn. An den Tuerm komme Büroen, ënner anerem vu Kultur.LX. Och e Restaurant ass am Gebai virgesinn, dat och energeetesch a sécherheetsméisseg op de leschte Stand bruecht muss ginn. D'Aarbechte sollen 2025 ufänken, bis 2029 daueren, an eng 70 Milliounen Euro kaschten.

== Biller ==
<gallery mode="packed" heights="130">
Fichier:Fort Louvigny Luxembourg City 2012-04.JPG|Reschter vum Fort Louvigny, Fundament vum Tuerm.
Fichier:Luxembourg, Villa Louvigny intérieur (101).jpg|Aweiung vum Gebai den 18. Mee 1953.
Fichier:Luxembourg, Villa Louvigny (101).jpg|Haaptentrée vum haitege Gebai.
Fichier:Luxembourg, Villa Louvigny intérieur (109).jpg|De Conseils-Sall...
Fichier:Luxembourg, Villa Louvigny intérieur (110).jpg|...an d'Lack-Wierk vum Jean Dunand.
Fichier:Luxembourg, Villa Louvigny intérieur (116).jpg|Den Auditoire.
</gallery>

== Literatur ==
*Marc Jeck, 2008. "D'Villa Louvigny." In: *Lieux de mémoire au Luxembourg. Erinnerungsorte in Luxemburg*. 2. Editioun, S. 209-214. S. Kmec, B. Majerus, M. Margue, P. Peporte, éditeurs. éditions saint-paul, Lëtzebuerg. ISBN 978-2-87963-705-1
*Lobo, Paulo, 2011. *12 Bemerkenswerte Gebäude in Luxemburg: 7. Die Villa Louvigny*. S. 68-75, Luxédit, ISBN 978-99959-733-0-8
*[[Guy May]]*, Festungsbau, Gastwirtschaft, Haushaltungsschule, Rundfunkstation... Die Villa Louvigny in der Chronik'' an Ons Stad 106/2014 S.4-8

## Kuckt och
*Jean Charles de Landas, Grof vu Louvigny

## Um Spaweck

* Violetta Cardarelli:  "Weltbekannt a legendär: D’Villa Louvigny." rtl.lu, 08.02.2024 (Video- a Fotoreportage iwwer d'Geschicht vun 1953 bis 2024).