1939

## Evenementer
### Europa
* : Am Däitsche Räich musse Judde sech duerch en Zousaz un hiren hiren Numm als sollech erkenntlech maachen.
* 31. Januar: Am Däitsche Räich verléiere jiddesch Apdikter, Zänndokteren a Veterinäre hir Approbatiounen.
* 31. Januar: An enger Ried virum *Reichstag* kënnegt den Hitler am Fall vun engem neie Weltkrich d'"Vernichtung vun der jiddescher Rass an Europa" un.
* 22. Februar: Am Däitsche Räich verléieren d'Judden d'Recht en Auto ze fueren oder ze besëtzen.
* : De Kardinol Eugenio Pacelli gëtt, als Pius XII., Poopst.
* 14. Mäerz: D'slowakescht Parlament rifft d'Onofhängegkeet aus.
* 15. Mäerz: Däitsch Truppe marschéieren a Béimen a Mieren (vun hinne "Rest-Tschechei" genannt) an, den Hitler paradéiert zu Prag.
* 15. Mäerz: Ungarn fänkt un d'Karpato-Ukrain z'annektéieren.
* 16. Mäerz: Däitschland mécht aus dem besate Béimen a Mieren d*'[[Protektorat Böhmen und Mähren]]*.
* 22. Mäerz: Litauen muss d'Memelland dem Däitsche Räich iwwerloossen.
* 24. Mäerz: Groussbritannien a Frankräich wëlle sech géigesäiteg ënnerstëtzen am Fall wou si vun Däitschland ugegraff ginn.
* 28. Mäerz: Dem Generol Franco seng Truppen eruewere Madrid.
* 31. Mäerz: Der brittesche Premierminister Neville Chamberlain verkënnegt eng brittesch-franséische Garantie fir Polen.
* : Enn vum Spuenesche Biergerkrich.
* : Den Albert Lebrun gëtt vun der Assemblée nationale zum franséische Staatspresident erëmgewielt.
* : Italien annektéiert d'Kinnekräich Albanien.
* 30. Abrëll: Am Däitsche Räich kënne Judden hire Bail gekënnegt kréien, se mussen dann a sougenannte „Judenhäuser“ wunne goen.
* 22. Mee: Italien an Däitschland schléissen ee Frëndschafts- a Bündnispakt
* 23. August: De Stalin an den Hitler ënnerschreiwen den Däitsch-Sowjeteschen Netugrëffspakt
* : Ufank vum Zweete Weltkrich, däitsch Truppe marschéieren a Polen an.
* 1. September: Am Däitsche Räich ass et strofbar, auslännesche Radiossendungen ze lauschteren, d'Doudesstrof dréit deem, deen dës Noriichte verbreet.
* : Frankräich a Groussbritannse stellen Däitschland en Ultimatum, sech nees aus Polen zeréckzezéien.
* : Krichserklärung vu Frankräich a Groussbritannien un dat Däitscht Räich.
* 14. September: A Frankräich dekretéiert d'Regierung, datt all Männer tëscht 18 a 55 Joer, déi d'Nationalitéit vun enger "feindlecher Natioun" hunn, a Sammellager internéiert solle ginn.
* 17. September: Sowjetesch Truppen marschéieren an den ëstlechen Deel vu Polen an. D'Sowjetunioun an Däitschland deele sech Polen op.
* 19. September: Bei der Schluecht bei der Bzura ginn 170.000 polnesch Zaldote gefaange geholl.
* : Polen kapituléiert.
* 26. Oktober: De Weste vum eruewerte Pole gëtt vum Däitsche Räich annektéiert, de Rescht als "Generalgouvernement" besat.
* 30. November: Russesch Fliger bombardéieren déi finnesch Haaptstad Helsinki, de Finnesch-Sowjetesche Wanterkrich huet ugefaangen.

#### Lëtzebuerg
* : De Prënz Jean gëtt groussjäreg an domat Grand-Duc Héritier.
* 19. Abrëll: Optakt vun de Feierlechkeeten, déi Méint duerno, fir "honnert Joer Onofhängegkeet".
* 30. August: Aféierung vun enger Carte d'identité.
* 21. September: Radio Lëtzebuerg hält op mat senden.

### Afrika
* : Italieenesch Truppe marschéieren an Ethiopien an.

### Amerika

#### USA
* : D'USA a Japan erklären hir Neutralitéit am europäesche Krich.
* 10. September: Kanada erkläert Däitschland de Krich.

#### Südamerika
* 28. Januar: Bei engem Äerdbiewen am Chile kommen eng 28.000 Leit ëm d'Liewen.
* : Am Peru kënnt den Diktator Manuel Prado Ugarteche un d'Muecht.
### Asien
* 14. Juni: Siam gëtt an Thailand ëmbenannt (Prathet Thai = „Land vun deene Fräien“).

### Ozeanien & Pazifik

### Arabesch Welt
* : Op der Palestina-Konferenz zu London plädéieren d'Araber dofir datt keng Judden méi a Palestina sollen awanderen, an datt Palestina soll een Araber-Staat ginn.

## Konscht a Kultur

### Molerei

### Literatur

### Musek

### Kino
* 17. August: De Film *[[The Wizard of Oz]]* mam Judy Garland gëtt fir d'éischt opgefouert.
* 15. Dezember: De Film *[[Gone with the Wind]]* mam Clark Gable a Vivien Leigh huet Première an den USA
* *[[Les fabuleuses années 20]]* vum Raoul Walsh.

## Wëssenschaft an Technik
* 28. Juni: Déi amerikanesch Fluchgesellschaft PanAm mécht deen éischte Passagéierfluch USA-Europa.

## Sport
* 21. Januar: Déi lëtzebuergesch Foussballnationalekipp verléiert zu Saint-Ouen 2:4 géint Frankräich. D'Goler fir d'Lëtzebuerger hunn de Léon Mart an de Gusty Kemp geschoss.
* 29. Januar: Déi lëtzebuergesch Foussballnationalekipp gewënnt zu Diddeleng 5:3 géint Belsch. D'Goler fir d'Lëtzebuerger hunn den Oscar Stamet, Camille Libar (3) a Gusty Kemp geschoss.
* 8. / 9. Februar: De Belsch Baron René Lunden a säi lëtzebuergesche Coequipier Jean Kuffer gewannen am Zweeërbob op der Weltmeeschterschaft zu St Moritz d'Goldmedail.
* 26. Mäerz: Déi lëtzebuergesch Foussballnationalekipp gewënnt zu Déifferdeng 2:1 géint Däitschland. Déi zwéi Goler fir d'Lëtzebuerger huet de Léon Mart geschoss.
* 30. Abrëll: Déi lëtzebuergesch Foussballnationalekipp verléiert zu Arel 0:3 géint Belsch.
* 14. Mee: Déi lëtzebuergesch Foussballnationalekipp verléiert zu Luzern 1:9 géint Schwäiz. De Gol fir d'Lëtzebuerger huet den Emile Everard geschoss.
* 30. Juli: De Belsch Sylvère Maes gewënnt den Tour de France.

## Gebuer
* : Michèle Mercier, franséisch Schauspillerin.
* 1. Januar: Ramon Humbert, lëtzebuergesche Liichtathleet.
* : Michel Raus, lëtzebuergesche Journalist a Schrëftsteller.
* : Wenjamin Wassiljewitsch Soldatenko, sowjetesche Marcheur.
* : Susannah York, brittesch Schauspillerin an Auteur.
* 10. Januar: Scott McKenzie, US-amerikanesche Museker.
* 27. Januar: Ann Comfort, brittesch Schauspillerin.
* 31. Januar: Lydie Schmit, lëtzebuergesch Politikerin.
* : Claude François, franséische Sänger.
* : Michael Cimino, US-amerikanesche Filmregisseur.
* 12. Februar: Ray Manzarek, US-amerikanesche Museker.
* 13. Februar: Raymond Bley, lëtzebuergesche Vëlossportler.
* 16. Februar: Claudine Coster, franséisch Schauspillerin.
* 17. Februar: Mary Ann Mobley, US-amerikanesch Filmschauspillerin.
* 20. Februar: Hilda Rau-Scholtus, lëtzebuergesch Politikerin.
* 24. Februar: Marisa Mell, éisträichesch Schauspillerin.
* 25. Februar: Ray Philippe, lëtzebuergesche Boxer.
* 27. Februar: Kenzō Takada, japanesche Moudendesigner.
* : Roberto Bisacco, italieenesche Schauspiller.
* : Ariane Mnouchkine, franséisch Theater- a Filmregisseurin, Theaterdirektesch an Auteure.
* : Samantha Eggar, englesch Schauspillerin.
* : Danyel Gérard, franséische Schlagersänger a Komponist.
* : Jean-Pierre Chevènement, franséische Politiker.
* 9. Mäerz: Jochen Pützenbacher, däitsche Radiosspeaker.
* 10. Mäerz: Charles-Marie Ternes, *docteur en philosophie et lettres*, Professer am Lycée Robert-Schuman.
* 13. Mäerz: Neil Sedaka, US-amerikanesche Sänger a Songschreiwer.
* 14. Mäerz: Bertrand Blier, Filmregisseur.
* 14. Mäerz: Yves Boisset, Filmregisseur.
* 18. Mäerz: Piers Haggard, englesche Filmregisseur.
* 18. Mäerz: Peter Kraus, däitsche Schauspiller a Sänger.
* 22. Mäerz: Romain Schintgen, lëtzebuergesche Jurist.
* 23. Mäerz: Claude Schintgen, lëtzebuergesche Ringer.
* 26. Mäerz: Danik Patisson, franséisch Schauspillerin.
* 29. Mäerz: Nicole Castan, franséisch Molerin.
* 29. Mäerz: Terence Hill, italieenesche Schauspiller.
* 31. Mäerz: Volker Schlöndorff, däitsche Filmregisseur a Produzent.
* : Marvin Gaye, US-amerikanesche Soul- a R&B-Sänger.
* : Hugh Masekela, südafrikaneschen Jazzmuseker.
* : Francis Ford Coppola, Filmregisseur.
* : François Kohl, lëtzebuergesche Foussballspiller.
* : Gernot Roll, däitsche Kameramann a Filmregisseur.
* 11. Abrëll: Fred Sunnen, lëtzebuergesche Politiker.
* 13. Abrëll: Seamus Heaney, iresche Schrëftsteller.
* 13. Abrëll: Erny Schweitzer, lëtzebuergesche Schwëmmer.
* 16. Abrëll: Dusty Springfield, brittesch Soulsängerin.
* 17. Abrëll: Pit Nicolas, lëtzebuergesche Sculpteur.
* 17. Abrëll: Karin Székessy, däitsch Fotografin.
* 19. Abrëll: Ali Chamenei, iranesche Politiker a Reliounsleader.
* 19. Abrëll: Christopher Miles, englesche Filmregisseur.
* 19. Abrëll: Marc Simenon, franséische Filmregisseur.
* 20. Abrëll: Angela Boeres-Vettor, franséisch Schrëftstellerin.
* 20. Abrëll: Gro Harlem Brundtland, norwegesch Politikerin.
* 20. Abrëll: Camille Dimmer, fréiere lëtzebuergesche Foussballspiller a Politiker.
* 22. Abrëll: Jul Christophory, lëtzebuergeschen Auteur.
* 27. Abrëll: João Bernardo Vieira, Politiker aus Guinea-Bissau.
* : Marcel Sauber, lëtzebuergesche Politiker.
* 3. Mee: Helmut Thoma, éisträichesche Manager.
* : Amos Oz, israeelesche Schrëftsteller.
* : Sidney Altman, kanadesch-US-amerikanesche Molekularbiolog.
* 7. Mee: Ruud Lubbers, hollännesche Politiker, Héije Flüchtlingskommissär vun de Vereenten Natiounen.
* : Pierre Desproges, franséische Humorist an Auteur.
* 10. Mee: Robert Darnton, US-amerikaneschen Historiker.
* 10. Mee: Franco Pacini, italieeneschen Astronom an Astrophysiker.
* 13. Mee: Harvey Keitel, US-amerikanesche Schauspiller.
* 14. Mee: Veruschka von Lehndorff, däitscht Fotomodel, Schauspillerin.
* 16. Mee: Abbes Hever, lëtzebuergesche Graphiker.
* 18. Mee: Hark Bohm, Filmregisseur.
* 18. Mee: Giovanni Falcone, italieenesche Jurist, *Mafia-Jeeër*.
* 19. Mee: James Fox, englesche Schauspiller.
* 22. Mee: Roger Thull, lëtzebuergesche Vëlossportler.
* 25. Mee: Ferdinand Bracke, belsche Vëlossportler.
* 25. Mee: Dixie Carter, US-amerikanesch Schauspillerin.
* 25. Mee: Ian McKellen, brittesche Schauspiller.
* 30. Mee: Michael J. Pollard, US-amerikanesche Schauspiller.
* 30. Mee: Marisa Solinas, italieenesch Schauspillerin a Sängerin.
* 31. Mee: Terry Waite, britteschen Humanist a Buchauteur.
* : Marcel Balthasar, lëtzebuergesche Bouschéisser.
* : Roger Michel Erasmy, lëtzebuergeschen Auteur.
* : Andrzej Szeptycki, polneschen Taxonomist.
* 10. Juni: Alexandra Stewart, kanadesch Schauspillerin.
* 13. Juni: Siegfried Fischbacher, däitsch-US-amerikaneschen Zauberkënschtler.
* 15. Juni: Véronique Nordey, franséisch Schauspillerin.
* 17. Juni: Krzysztof Zanussi, polnesche Filmproduzent a Regisseur
* 19. Juni: Rosalba Neri, italieenesch Schauspillerin.
* 19. Juni: Al Wilson, US-amerikanesche Soulmuseker.
* 24. Juni: Michael Gothard, brittesche Schauspiller.
* : Karen Black, US-amerikanesch Schauspillerin a Sängerin.
* 1. Juli: Augusto Caminito, italieeneschen Dréibuchauteur a Filmregisseur.
* : Brigitte Fassbaender, däitsch Sängerin, Regisseurin an Intedantin.
* 3. Juli: László Kovács, ungaresche Politiker.
* 3. Juli: François Terrasson, franséischen Auteur an Naturalist.
* 14. Juli: Peter Goldreich, US-amerikaneschen Astronom an Astrophysiker.
* 14. Juli: Karel Gott, tschechesche Schlagersänger.
* 15. Juli: Seyyed Alī Chāmene'ī, politeschen a reliéise Leader am Iran.
* 15. Juli: Aníbal Cavaco Silva, portugisesche Politiker (Premierminister, President).
* 16. Juli: Ruth Perry, liberianesch Politikerin.
* 16. Juli: Nicolas Ribowski, franséische Filmregisseur.
* 17. Juli: Spencer Davis, brittesche Museker.
* 17. Juli: Milva, italieenesch Sängerin a Schauspillerin.
* 19. Juli: Maurice Thoss, lëtzebuergesche Politiker.
* 22. Juli: Gila Almagor, israeelesch Schauspillerin.
* 26. Juli: Ray Cillien, lëtzebuergesche Boxer.
* 26. Juli: John Howard, australesche Politiker.
* 26. Juli: Dieter Wagner, Moler, Graphiker a Galerist.
* 30. Juli: Peter Bogdanovich, US-amerikanesche Regisseur.
* : Wes Craven, US-amerikanesche Regisseur an Dréibuchauteur.
* : Jeannot Kremer, lëtzebuergesche Foussballspiller, -trainer a Lokalpolitiker.
* : Frank Vincent, US-amerikanesche Schauspiller.
* : Ronald Biggs, Member vun enger brittescher Raiberband.
* : Romano Prodi, italieenesche Politiker (Ministerpresident) a President vun der Europäescher Kommissioun.
* 13. August: Erika Berger, däitsch Moderatorin a Sexberoderin.
* 25. August: John Badham, Filmregisseur.
* 27. August: Yolande Kieffer, lëtzebuergesch Journalistin.
* 28. August: Dorothy McGowan, US-amerikanesche Mannequin a Schauspillerin.
* 29. August: Mario Castegnaro, lëtzebuergesche Gewerkschaftler a Politiker.
* 29. August: Joel Schumacher, US-amerikanesche Filmregisseur an Dréibuchauteur.
* : Marcel Kreuter, lëtzebuergeschen Handballspiller an -trainer
* 2. September: Jack Lang, franséische Politiker.
* 3. September: Vivi Bach, dänesch Sängerin, Schauspillerin, Tëleespresentatrice a Schrëftstellerin.
* 3. September: Jean Link, lëtzebuergesche Geschäftsmann a Fechter.
* 3. September: Carlo Losch, lëtzebuergesche Professer, Moler a Schrëftsteller.
* 3. September: Bernhard vom Brocke, däitschen Historiker.
* : George Lazenby, brittesche Schauspiller.
* 5. September: Hubert Striebig, franséischen Autoscoureur.
* 11. September: René Andring, lëtzebuergesche Vëlossportler.
* 13. September: Richard Kiel, US-amerikanesche Schauspiller.
* 18. September: Jorge Sampaio, portugisesche Schrëftsteller a Staatspresident.
* 19. September: Nicolas Libar, lëtzebuergesche Foussballspiller.
* 30. September: Jean-Marie Lehn, franséische Cheemiker.
* : Jean-François Laguionie, franséische Schrëftsteller an Trickfilm-Regisseur.
* 4. Oktober: Bernard Verley, franséische Schauspiller.
* : Marie Laforêt franco-schwäizeresch Schauspillerin a Sängerin.
* 5. Oktober: A. R. Penck, däitsche Moler.
* : Alphonse Lutgen, lëtzebuergesche Fotograf.
* 22. Oktober: Fernand Barnich, lëtzebuergeschen Auteur.
* 23. Oktober: Jacques Steiwer, lëtzebuergesche Professer.
* 24. Oktober: F. Murray Abraham, US-amerikanesche Schauspiller.
* 26. Oktober: Robert Schiel, lëtzebuergesche Fechter.
* 26. Oktober: Ginette Rossini, lëtzebuergesch Fechterin.
* 27. Oktober: John Cleese, englesche Komiker, Schauspiller an Dréibuchauteur.
* 28. Oktober: René Kauffmann, lëtzebuergesche Foussballspiller.
* 1. November: Bernard Kouchner, franséischen Dokter, Politiker, Grënner vun Hëllefsorganisatiounen.
* : Richard Serra, US-amerikanesche Sculpteur.
* : Armand Bruck, lëtzebuergeschen Offizéier.
* : Françoise Deldick, franséisch Schauspillerin.
* : Marco Bellocchio, italieenesche Filmregisseur.
* 15. November: Yaphet Kotto, US-amerikanesche Schauspiller.
* 18. November: Amanda Lear, Sängerin, Molerin, Moderatorin, Auteure a Schauspillerin.
* 19. November: Emil Constantinescu, Politiker, Staatspresident vu Rumänien.
* 21. November: Jeannot Szwarc, franséische Filmregisseur.
* 26. November: Mark Margolis, US-amerikanesche Schauspiller.
* 26. November: Tina Turner, US-amerikanesch Sängerin a Schauspillerin.
* 27. November: Laurent-Désiré Kabila, President vun der Demokratescher Republik Kongo.
* : Edouard Didier, lëtzebuergesche Fechter.
* 11. Dezember: Thomas McGuane, US-amerikanesche Schrëftsteller, Dréibuchauteur a Filmregisseur.
* 14. Dezember: Micky Erpelding, lëtzebuergesch Speakerin, Schauspillerin a Politikerin.
* 14. Dezember: Alessandra Panaro, italieenesch Schauspillerin.
* 15. Dezember: Yvonne Monlaur, franséisch Filmschauspillerin.
* 15. Dezember: Jean-Baptiste Tati-Loutard, kongoleesesche Schrëftsteller.
* 16. Dezember: Raymond Ruffini, lëtzebuergesche Foussballspiller.
* 17. Dezember: Johny Hilbert, lëtzebuergesche Foussballspiller.
* 21. Dezember: Giuseppe Forti, italieeneschen Astronom.
* 24. Dezember: Jean-Pierre Kraemer, lëtzebuergesche Schrëftsteller.
* 26. Dezember: Lutz Niethammer, däitschen Historiker.
* Georges Wagner, lëtzebuergesche Museksdirigent.

## Gestuerwen
*10. Januar: Paul Koch, lëtzebuergeschen Déierendokter a Politiker.
* 15. Januar: Paul Séjourné, franséischen Ingenieur.
* 28. Januar: William Butler Yeats, iresche Schrëftsteller an Nobelpräisdréier.
* : Edward Sapir, US-amerikaneschen Anthropolog a Linguist.
* 10. Februar: Poopst Pius XI.
* 16. Februar: Camille Biver, lëtzebuergeschen Industriellen.
* 22. Februar: Antonio Machado, spueneschen Dichter.
* : Howard Carter, engleschen Archeolog.
* 11. Mäerz: Henri Simon, Wallounesche Schrëftsteller
* 21. Mäerz: Evald Aav, estesche Sänger, Komponist a Chouerdirigent.
*: Fritz Wagner, däitsche Moler.
* 20. Abrëll: Paul Schroell, den Editeur vun de *[[Les Cahiers luxembourgeois|Cahiers luxembourgeois]]* a Grënner vum *[[Tageblatt|Escher Tageblatt]]*.
* 24. Abrëll: Louis Trousselier, franséischen Tour de France Gewënner.
* 14. Mee: Paul Funck, lëtzebuergeschen Architekt.
* 25. Mee: Frank Dyson, engleschen Astronom.
* 26. Juni: Ford Madox Ford, brittesche Schrëftsteller.
* 14. Juli: Alfons Maria Mucha, tschechesche Graphiker, Illustrateur a Moler.
* 23. September: Sigmund Freud, éisträicheschen Neurolog.
* 29. September: Paul Medinger, lëtzebuergeschen Historiker.
* : Victor Dondelinger, lëtzebuergeschen Ingenieur.
* 12. Oktober: Melchior Bourg-Gemen, lëtzebuergesche Rousenziichter.
* 15. Oktober: Michel Weber, lëtzebuergeschen Industriellen a Lokalpolitiker.
* 25. Oktober: Anton Eiselsberg, éisträichesche Chirurg.
* 24. Dezember: Eugène Reichling, lëtzebuergesche Politiker.

## Um Spaweck