open-index/open-wikipedia-markdown huggingface dataset:
Makrokosmos

**Makrokosmos** (vum griichesch *makros* = grouss, *cosmos* = de Weltraum, "grouss Welt") ass de Géigesaz zu Mikrokosmos. De Makrokosmos beschreift dat Grousst, deen Deel vun der Welt, dee vum Mënsch net méi ouni technesch, gedanklech oder mathematesch Hëllefsmëttel gräifbar gemaach ka ginn. Sou fänkt streng geholl de Makrokosmos schonn um Horizont un, wou de Mënsch d'Krëmmung vun der Äerduewerfläch an der Reegel net méi ka gesinn. De Makrokosmos ass also alles, wat wéinst senger Dimensioun, déi iwwer d'Begrëffsméiglechkeete vun de mënschleche Sënner erausgeet, net méi ouni Hëllefsmëttel observéiert ka ginn.

## Zeeche vum Makrokosmos
Am Goethe sengem Faust (Deel 1), an och am Urfaust, mierkt de Faust am Monolog d'Zeeche vum Makrokosmos. 
An der Mëtt vum Zeeche steet de Merkur. Ronderëm fënnt een d'Venus, de Mars, de Jupiter, de Saturn, d'Sonn an den Äerdmound.

## Fuerschung
Zanter der Antiquitéit beschäftege sech Philosophen, Theologen a Wëssenschaftler mat dem Opbau vun der Welt an entwéckelen Theorien iwwer d'Struktur vum Makrokosmos.

Mat Hëllef vun Teleskopen a Radioteleskope versicht d'Astronomie den Opbau vum Weltraum a sengem Urspronk z'erklären.

## Kuckt och
Frank K. Edmondson

De **Frank Kelley Edmondson**, gebuer den 1. August 1912 zu Milwaukee, a gestuerwen den 8. Dezember 2008 zu Bloomington am Indiana, war en US-amerikaneschen Astronom.

Den Edmondson ass zu Seymour opgewuess. Hien huet mam Clyde William Tombaugh, dem Entdecker vum Pluto, zesummegeschafft.

Den Asteroid Edmondson gouf no him genannt.

## Kuckt och

## Um Spaweck
* Publikatioune vum F. K. Edmondson am Astrophysics Data System
* C.A. Pilachowski, M. Edmondson Olson, F.K. Edmondson Jr.:  Frank K. Edmon&#x5B;d&#x5D;son (1912-2008). Bulletin of the American Astronomical Society, Vol. 41 (2009), Issue 4, p.&nbsp;1202–1204. (Noruff)
Hansjörg Schneider

Den **Hansjörg Schneider**, gebuer de 27. Mäerz 1938 zu Aarau, ass e Schwäizer Schrëftsteller.

Den Hansjörg Schneider ass zu Zofingen opgewuess an huet zu Basel op der Universitéit Germanistik, Geschicht a Psychologie studéiert. Hien huet Theaterstécker a Romaner geschriwwen. Besonnesch bekannt si seng Krimie mam Baseler *Kommissär Hunkeler*.

## Wierker
### Prosawierker
**Leköb*. Erzielungen, Taucher, Stuttgart 1970
**Die Ansichtskarte*, Erzielung. Benziger, Zürich 1972
**Die Schlummermutter. Das Leben und die Ansichten einer alten Frau aufgezeichnet von H.S.*, Gute Schriften, Basel 1973
**Der Bub*, Roman, Lenos, Basel 1976 
**Lieber Leo*, Roman, Benziger, Zürich 1980
**Ein anderes Land* Geschichten, Ammann, Zürich 1982
**Wüstenwind. Notizen November 1982 – April 1983*, Limmat, Zürich 1984
**Heimkehr in die Fremde*, Reportagen, Limmat, Zürich 1986
**Der Wels*, Roman, Nagel & Kimche, Zürich 1988
**Das Wasserzeichen*, Roman, Ammann, Zürich 1997
**Nachtbuch für Astrid. Von der Liebe, vom Sterben, vom Tod und von der Trauer darüber, den geliebten Menschen verloren zu haben*, Ammann, Zürich 2000
**Im Café und auf der Straße*, Geschichten, Ammann, Zürich 2002
**Leköb und Distra. Eine Lebens- und eine Liebesgeschichte*. Ammann, Zürich 2009
**Nilpferde unter dem Haus. Erinnerungen, Träume*. Diogenes, Zürich 2012

### Kommissär Hunkeler Krimien
**Silberkiesel*, 1993
**Flattermann*, 1995
**Das Paar im Kahn*, 1999
**Tod einer Ärztin*, 2001
**Hunkeler macht Sachen*, 2004
**Hunkeler und der Fall Livius*, 2007
**Hunkeler und die goldene Hand*, 2008
**Hunkeler und die Augen des Oedipus*, 2010

### Theaterstécker
**Robinson lernt tanzen* 
**Stücke 1: Sennentuntschi. Der Erfinder. Der Schütze Tell* 
**Der liebe Augustin*
**Stücke 2: Brod und Wein. Der Brand von Uster. Das Kalbsfell*. 
**Die Bremer Stadtmusikanten unter der Brücke* 
**Die schwarze Spinne*
**Das kalte Herz*
**Der Irrläufer*
**Das Fähnlein der sieben Aufrechten*. 
**Erwin und Philomene* 
**Looslis Kinder*
Kurt Felix

De **Kurt Felix**, gebuer de 27. Mäerz 1941 zu (Wil (Sankt Gallen), a gestuerwen de 16. Mee 2012 zu Sankt Gallen, war e Schwäizer Tëleespresentateur a -journalist. Hie war zanter 1980 mat der Sängerin an Tëleespresentatrice Paola del Medico bestuet.

## Biographie
De Kurt Felix huet sech scho fréi fir Radio-Lauschterspiller intresséiert an där schonn als Schüler geschriwwen. 1960-1965 huet hien zu Frauenfeld als Schoulmeeschter geschafft, huet niewelaanscht awer och als Radio- an Televisiounsprésentateur geschafft. 1965 gouf hie fest bei der Schwäizer Tëlee SF DRS engagéiert. Hien huet do och eege Formater entwéckelt wéi d'Emissioun *Teleboy* mat verstoppter Kamera.

Vun 1980 bis 1990 huet hie sou eng Zort Emissioun och mat vill Succès, zesumme mat senger Fra Paola, op der däitscher Tëlee (Südfunk) ënner dem Titel "Verstehen Sie Spaß?" moderéiert.

Vun 1995 bis 2008 war hien Tëleeskolumnist an Auteur, ë.&nbsp;a. bei der *Schweizer Illustrierte*, *SonntagsBlick* an dem *St. Galler Tagblatt*.

Hie war laang mat Schilddrüsekriibs geplot an ass un de Suiten dovu gestuerwen.

## Literatur
*K.F. Habegger, *Verstehen Sie Spass* (1982)
*Walter Grieder, *Zwei die Spass verstehen* - Biographie (1990)

## Um Spaweck
*Offiziell Websäit vum Kurt a Paola Felix
NGC 6604

Den **NGC 6604** ass en Oppene Stärekoup. Hien ass 5.500 Liichtjoer vun eis ewech a läit am Stärebild Serpens. Den NGC 6604 huet eng Hellegkeet vu +6,50&nbsp;mag an e Wénkelduerchmiesser vun 2 Bouminutten.
Messier 23

**Messier 23** (och *NGC 6494* genannt) ass e +5,5 mag hellen oppene Stärekoup mat enger Wénkelausdehnung vu 27' am Stärebild Sagittarius.
## Kuckt och

## Um Spaweck
Clemens Klopfenstein

De **Clemens Klopfenstein**, gebuer den 19. Oktober 1944 an der Schwäiz, ass e Schwäizer Filmregisseur, Dréibuchauteur a Filmproduzent.

## Filmer
*1973: *Die Fabrikanten*
*1979: *Geschichte der Nacht* 
*1982: *Transes - Reiter auf dem toten Pferd*
*1982: *E nachtlang Füürland* 
*1983: *Das schlesische Tor*
*1984: *Der Ruf der Sibylla* 
*1988: *Macao oder die Rückseite des Meeres* 
*1990: *City Life* 
*1991: *Das vergessene Tal*
*1992: *Füürland 2*
*1994: *Die Gemmi - ein Übergang* 
*1997: *Das Schweigen der Männer* 
*1999: Tatort - *Alptraum* (TV)
*2000: *WerAngstWolf* 
*2001: *Tod Trauer Trapani* 
*2004: *Die Vogelpredigt* mam Ursula Andress

## Auszeechnungen
* *Schwäizer Filmpräis* 1998 fir *Das Schweigen der Männer*

## Um Spaweck
NGC 6723

Den **NGC 6723** ass e Kugelstärekoup am Stärebild Sagittarius. Hien huet eng Wénkelausdehnung vun 13,0' an eng visuell Magnitude vu 7,92&nbsp;mag. E gouf den 2. Juni 1826 vum James Dunlop entdeckt. Säin Alter gëtt tëscht 15.000 a 16.000 Millioune Joer geschat.

## Kuckt och

## Um Spaweck
NGC 6642

Den **NGC 6642** ass e Kugelstärekoup am Stärebild Sagittarius. Hien huet eng Wénkelausdehnung vun 48" an eng visuell Magnitude vun 8,8&nbsp;mag. E gouf de 7. August 1784 vum Wilhelm Herschel entdeckt.

## Um Spaweck
Koméitegrupp

Als **Koméitegrupp** bezeechent ee Koméiten, déi Bunnelementer hunn déi sech gläichen. Bis elo si 4 Koméitegruppe bekannt, déi all kleng Perihelofstänn vu *q* 1 an de Koméit C/1490&nbsp;Y1 gehéiere sollen. Dat deit dorophin, datt d'Koméite vun der Marsden- a Kracht-Grupp kuerzperiodesch mat enger Ëmlafzäit vu 4-6 Joer sinn. Genee Ënnersich vun de Membere vu béide Koméitegruppen hu gewisen, datt en ettlech Koméiten am Zäitraum tëscht 1996 an 2006 tatsächlech zeréckkoumen. Wéinst ongeneeë Positiounsdate si genee Andeelunge resp. Identifikatiounen nëmme schwéier méiglech.

## Änlech Bunnelementer a weider méiglech Koméitegruppen
Et gëtt keng genee Definitioun, wat fir Krittären erfëllt musse sinn, fir datt ee vu Koméitegruppe schwätzt. Unhand vun historesche Virbiller sollen awer op d'mannst dräi Koméite mat änleche Bunnelementer bestoen. Hunn nëmmen zwéi Koméiten änlech Bunnelementer, sou nennt een dat eng Koméitekoppel.

## Literatur
* Green, D. (2002), *New groups of near-sun comets*, IAUC 7832
* Hönig, S. F. (2006), *Identification of a new short-period comet near the sun*, A&A, 445, 759
* Marsden, B. *Kracht group*, MPEC 2002-O35
* Meyer, M. (2003), *New groups of near-sun comets*, International Comet Quarterly, p.&nbsp;115 - 122
* Sekanina, Z., Chodas, P. W. (2005), *Origin of the Marsden and Kracht Groups of Sunskirting Comets. I. Association With Comet 96P/Machholz and Its Interplanetary Complex*, ApJS, 161, 551
## Kuckt och

## Um Spaweck
*  New comet groups
*  Comet groups
*  Sun approaching comets
Messier 96

De **Messier 96** (och **NGC 3368** genannt) ass eng 9,3&nbsp;mag hell Spiralgalaxie mat enger Flächenausdeenung vu 7,8'&nbsp;×&nbsp;5,3' am Stärebild Leo. De Messier&nbsp;96 gouf den 20. Mäerz 1781 vum franséischen Astronom Pierre Méchain entdeckt.


 NGC3368-hst-R814G606B450.jpg|Foto opgeholl vum Hubble-Weltraumteleskop


## Um Spaweck
* M96 bei SEDS
* SEDS
## Kuckt och

* Virgo-Galaxiëkoup
(816) Juliana

Den **(816) Juliana** ass en Asteroid vun der Haaptasteroidenceinture, deen den 8. Februar 1916 vum Max Wolf entdeckt gouf. 
 
Den Asteroid gouf no der hollännescher Kinnigin Juliana vun Oranien-Nassau genannt.

## Kuckt och

* Lëscht vun den Asteroiden
## Um Spaweck
*  Orbitsimulation (Java Applet)
Koméit Encke

De **Koméit Encke** (offiziellen Numm **2P/Encke**) ass en nom Johann Franz Encke genannte periodesche Koméit. En huet eng vun de kierzten Ëmlafzäite vun alle bekannte Koméiten.

Dem Encke war et duerch ëmfangräich Studien a Bunnberechnunge gelongen, verschidden Observatiounen an de Joren 1786, 1795, 1805 an 1818 mateneen a Verbindung ze bréngen. Seng Resultater huet hien am Joer 1819 an der Zäitschrëft Correspondance Astronomique publizéiert, a sot den nächste Rendez-vous fir d'Joer 1822 korrekt viraus.

## Geschicht
Seng offiziell Benennung seet, datt hien nom Koméit Halley (1P/Halley) deen zweete Koméit ass, deen als periodesch erkannt gouf. De Koméit gouf fir d'éischt de 17. Januar 1786 vum Pierre Méchain entdeckt. Bei senge Rendez-vousen 1795 gouf hie vun der Caroline Herschel, 1805 vum Jean-Louis Pons an 1818 nach eng Kéier vum Pons opfonnt, ier den Encke déi véier Koméitenevenementer engem eenzegen Objet zouschreiwe konnt. Wärend Koméiten normalerweis no hirem Entdecker genannt ginn, gouf de Koméit an dësem Fall no der Persoun genannt, déi seng Ëmlafbunn berechent hat, soudatt de Koméit haut 2P/Encke heescht. De Koméit Encke war eent vun de geplangte Missiounsziler vun der Koméitesond CONTOUR, déi awer kuerz nodeem se op hirer Ëmlafbunn war, bei engem Manöver auserneegebrach ass.

## Ëmlafbunn
De Koméit Encke leeft op enger laanggestreckter elliptescher Ëmlafbunn ëm d'Sonn, där hire sonnennächste Punkt (Perihel) mat 0,339 AE am Beräich vun der Planéitebunn vum Merkur läit, wärend de sonnewäitste Punkt (Aphel) mat 4,097 AE bis an d'Géigend vun der Jupiterbunn reecht. D'Bunnschréi ass 11,8°. Mat enger Ëmlafzäit vun nëmmen 3,3 Joer huet de Koméit Encke déi kierzt Ëmlafzäit vun alle bekannte periodesche Koméiten.

Déi absolut Hellegkeet vum Koméit Encke geet a 50 Joer duerchschnëttlech ëm zirka 0,5mag zeréck. Säin Duerchmiesser gëtt dofir och nëmmen op ronn 4,8&nbsp;km geschat.

## Meteoren
Op de Koméit Encke geet de Meteorstroum vun den Tauriden zeréck.

## Kuckt och

* Koméitelëschten

## Um Spaweck

*  Gary W. Kronk's Cometography - 2P/Encke
*  Comets and the Bronze Age Collapse
* Koméit Encke am Tibet
Vicky Leandros

D**'Vicky Leandros**, gebuer den 23. August 1949 zu Paleokastritsa op Korfu als **Vassiliki Papathanasiou**, ass eng däitsch-griichesch Sängerin. Hir Karriär huet si 1965 ugefaangen.

Si huet Lëtzebuerg beim Eurovision Song Contest 1967 zu Wien mam Lidd "L'amour est bleu" vertrueden. Si koum op déi 4. Plaz mat 17 Punkten.

Si huet Lëtzebuerg eng zweet Kéier beim Eurovision Song Contest 1972 zu Edinburgh mam Lidd "Après toi" vertrueden. Si koum op déi 1. Plaz mat 128 Punkten. Et war déi drëtt Kéier dat Lëtzebuerg beim Grand Prix gewonnen huet.

## Um Spaweck

* Websäit
L'amour est bleu

**L'amour est bleu** ass e Lidd vun der griichescher Sängerin Vicky Leandros, komponéiert vum André Popp, mat Text vum Pierre Cour. Et war déi lëtzebuergesch Bedeelegung am Grand Prix Eurovision Song Contest 1967 zu Wien, gesongen op Franséisch. Et koum op déi 4. Plaz mat 17 Punkten.

## Kuckt och
* Eurovision Song Contest

## Um Spaweck
* D'Lidd op You Tube
* Den Text vum Lidd
Après toi

**Après toi** ass e Lidd vun der däitsch-griichescher Sängerin Vicky Leandros, komponéiert vum Mario Panas (Pseudonym vum Leo Leandros) a Klaus Munro, mat engem Text vum Yves Dessca a Klaus Munro, gesongen op Franséisch. Et koum op déi 1. Plaz mat 128 Punkten.

Mat deem Lidd huet Lëtzebuerg déi drëtt Kéier de Grand Prix gewonnen. D'Lidd ass e grousse kommerziellen Erfolleg ginn.

## Kuckt och
* Eurovision Song Contest

## Um Spaweck
* D'Lidd op You Tube
* Den Text vum Lidd
Eolesch Inselen

D**'Eolesch Inselen** (Italieenesch: *Isole Eolie*) oder **Liparesch Inselen** (no der Haaptinsel Lipari) sinn e vulkanescht Archipel nërdlech vu Sizilien, am Tyrrhenesche Mier.

D'Eolesch Insele sinn hirer 27, wouvun der awer nëmme 7 bewunnt sinn:
* Lipari, mat 10.554 Awunner, d'Haaptuertschaft ass d'Stad Lipari. Hei gëtt Bimssteen ofgebaut;
* Salina, 2.300 Awunner, ass mat 27&nbsp;km² déi zweetgréisst Insel vum Archipel
* Vulcano huet 717 Awunner. Den 391 Meter héije Vulkan ass fir d'lescht 1890 ausgebrach, et gëtt awer um Bord vum Krater konstant Emanatioune vu Schwieweldämp (sougenannt *fumeroli*). Och op Plaze beim oder am Mier komme sou Dämp eraus, an de Bulli, dee sou entsteet, gëtt fir therapeutesch Bieder benotzt.
* Stromboli huet 420 Awunner, an ass bekannt wéinst sengem Vulkan, deen aktiv ass;
* Panarea, huet 280 Awunner an ass 3,4&nbsp;km² grouss;
* Filicudi, 250 Awunner, besteet aus 6 Vulkanen, déi net méi aktiv sinn;
* Alicudi, 150 Awunner, ass déi westlechst Insel vum Archipel.

Si sinn zanter 2000 op der UNESCO-Lëscht vun de Weltierwen agedroen.

## Literatur
* Benito Merlino, *Les îles éoliennes* (photographies Nello Raffaele et Monique Rosenthal), Acanthe, Paris, 2005, 119 p.
* Peter Amann: *Liparische Inseln. Mit reisepraktischen Tipps Neapel und Milazzo.* 5. Auflage. Reisebuchverlag Iwanowski, Dormagen 2010, ISBN 978-3-933041-91-3. (2005 Frankfurter Buchmesse ENIT-Preis "Bester Reiseführer Italien")
* Eva Gründel, Heinz Tomek: *Liparische Inseln.* DuMont Reiseverlag, Köln 2003, ISBN 3-7701-6028-2.
* Ludwig Salvator : *Die Liparischen Inseln*. Mercy, Prag 1893-96.
* Thomas Schröder: *Liparische Inseln.* 3. Auflage. Michael Müller Verlag, Erlangen 2004, ISBN 3-89953-174-4.
* Roland Zoss: *Die Insel hinterm Mond - äolische Erzählung.* 2. Auflage. Licorne Verlag, Murten 1998, ISBN 3-85654-853-X.

## Billergalerie

Fichier:Lipari islands2009-04-24 (0).JPG|Lipari
Fichier:Lipari Sizilien Hafen.jpg|Lipari mam Hafen a Buergbierg
Fichier:DenglerSW-Stromboli-20040928-1230x800.jpg|Stromboli (2004)
Fichier:Panadabasi.jpg|Panarea
Fichier:Salina-aerea01.jpg|Salina aus der Loft
Fichier:Eolie.jpg|Vue vu Vulcano op Lipari a Salina
Fichier:Vulcano With Vulcanello.jpg|Vue vu Lipari op Vulcano an den Vulcanello


## Um Spaweck
Delta-Leoniden

De Meteorstroum **Delta-Leoniden** ass ze gesi vum 15. Februar bis den 10. Mäerz. An dësem Zäitraum beweegt sech de Radiant duerch dat ganzt Stärebild vum Leo. Um Dag vum Aktivitéitsmaximum läit de Radiant knapps 4° südlech vum δ-Leonis. Als méigleche Mammekierper gëtt den Asteroid (4450) Pan gehandelt.

Well zu der selwechter Zäit d'Februar-Leoniden aktiv sinn, wou de Radiant net wäit vun den Delta-Leoniden ass, brauch een e bëssi Kenntnes, fir déi béid Meteorstréim auseneenzehalen.

## Kuckt och
Februar-Leoniden

D**'Februar-Leoniden** sinn e Meteorstroum, dee vum 1. Februar bis den 28. Februar ze observéieren ass.

Well zu der selwechter Zäit och d'Delta-Leoniden aktiv sinn, an de Radiant zimmlech no beim Radiant vun de Februar-Leonide läit, brauch een e bëssi Kentnesser fir déi béid Meteorstréim auseneenzehalen.

## Kuckt och

## Um Spaweck
* Astrocorner
Tau-Herkuliden

D**'Tau-Herkulide** sinn e Meteorstroum, dee vum 19. Mee bis den 19. Juni aktiv ass. Gewéinlech huet dëse Meteorstroum, deem säin Urspronkskierper de Koméit 73P/Schwassmann-Wachmann ass, eng schwaach Aktivitéit vu ronn 2&nbsp;Meteore pro Stonn. Déi bescht Observatiounszäit ass déi éischt Nuetshalschent, well säi Radiant vu mëtteleuropäesche Breedegrade bal am Zenit steet.

Wéi de Koméit 73P/Schwassmann-Wachmann am Joer 1930 entdeckt gouf, hunn déi virleefeg Resultater vun der Koméitebunnbestëmmunge drop hi gedeit, datt vill Meteore méiglech wieren. Bei Observatioune goufen den 9. Juni 1930 an enger Stonn 59&nbsp;Meteoren an den 10. Juni bannen 30&nbsp;Minutten 36&nbsp;Meteore gezielt. De Radiant louch bei enger Rektaszensioun vu 15h 44m an enger Deklinatioun vu +41°. An de Joren duerno goufen awer nëmmen nach wéineg Tau-Herkulide gezielt.

Am Mee 2006 hat de Schwassmann-Wachmann&nbsp;3 d'Äerdbunn op knapps 0,07&nbsp;AE passéiert. Obschonn dësen Ofstand eigentlech fir eng méi héich Aktivitéit ze grouss war, gouf de Stroum wéinst dem Urspronkskierper deen auserneefält konzentréiert observéiert. Et gouf awer nëmme wéineg Tau-Herkulide verzeechent.

Prognose fir d'Joren 2022 an 2049 deiten awer un, datt et der da vill kéint ginn, well d'Äerdbunn d'Koméitematerial vum Schwassmann-Wachmann&nbsp;3 kräizt.

## Literatur
• *[[Sterne und Weltraum]]*, Spektrum der Wissenschaft, Ausgabe 6/2006, Heidelberg, ISSN 0039-1263
	
## Kuckt och

* Meteorstréim

## Um Spaweck
* Kaart fir d'Sich no den Tau-Herkuliden
* IMO-News
* Prognose fir Tau-Herkuliden (PDF-Datei; 159&nbsp;kB)
* meteorshowersonline.com
Bertrand Tavernier

De **Bertrand Tavernier**, gebuer de 25. Abrëll 1941 zu Lyon, a gestuerwen de 25. Mäerz 2021 zu Sainte-Maxime, war e franséische Filmregisseur an Dréibuchauteur.

Hien ass de Papp vum Filmregisseur a Schauspiller Nils Tavernier an der Schrëftstellerin Tiffany Tavernier.

## Filmographie
### als Regisseur
#### Kino
* 1964: *Les baisers*, Sketch *Baiser de Judas* mam Laetitia Roman a William Sabatier
* 1964: *La chance et l'amour*, Sketch *Une chance explosive* mam Michel Auclair a Bernard Blier 
* 1974: *[[L'horloger de Saint-Paul]]*, mam Philippe Noiret a Jean Rochefort 
* 1975: *[[Que la fête commence...]]*, mam Philippe Noiret a Jean-Pierre Marielle
* 1976: *[[Le juge et l'assassin]]*, mam Philippe Noiret, Isabelle Huppert a Michel Galabru
* 1977: *Des enfants gâtés*, mam Michel Piccoli a Christine Pascal
* 1980: *[[La mort en direct]]*, mam Romy Schneider, Harvey Keitel an Harry Dean Stanton
* 1980: *[[Une semaine de vacances]]*, mam Nathalie Baye a Gérard Lanvin
* 1981: *[[Coup de torchon]]*, mam Philippe Noiret, Isabelle Huppert a Stéphane Audran
* 1982: *Mississippi Blues*, (Dokumentarfilm)
* 1984: *[[Un dimanche à la campagne]]*, mam Louis Ducreux a Sabine Azéma
* 1986: *[[Round Midnight]]*, mam François Cluzet an Dexter Gordon
* 1987: *La passion Béatrice*, mam Bernard-Pierre Donnadieu a Julie Delpy
* 1989: *[[La vie et rien d'autre]]*, mam Philippe Noiret a Sabine Azéma
* 1990: *Daddy Nostalgie*, mam Dirk Bogarde an Jane Birkin
* 1992: *L.627*, mam Didier Bezace a Nils Tavernier
* 1992: *[[La guerre sans nom]]*, (Dokumentarfilm)
* 1994: *[[La fille de d'Artagnan]]*, mam Sophie Marceau a Claude Rich
* 1995: *L'appât*, mam Marie Gillain a Bruno Putzulu
* 1996: *[[Capitaine Conan]]*, mam Philippe Torreton a Samuel Le Bihan
* 1999: *Ça commence aujourd'hui*, mam Philippe Torreton 
* 2002: *Laissez-passer*, mam Jacques Gamblin an Denis Podalydès 
* 2004: *Holy Lola*, mam Isabelle Carré a Jacques Gamblin
* 2009: *[[In the Electric Mist]]*, mam Tommy Lee Jones an John Goodman
* 2010: *[[La princesse de Montpensier]]*, mam Mélanie Thierry a Lambert Wilson
* 2013: *[[Quai d'Orsay]]*, mam Thierry Lhermitte an Niels Arestrup
* 2016: *[[Voyage à travers le cinéma français]]*, (Dokumentarfilm)

#### Televisioun (Auswiel)
* 2016: *Lyon, le regard intérieur*, (Dokumentarfilm)
* 2017: *Voyage à travers le cinéma français*, (TV-Serie) - (10 Episoden) - (Dokumentarfilm)

## Auszeechnungen
* 1974: Silberner Bär - Filmfestival Berlin 1974: *L'horloger de Saint Paul*
* 1976: César - Bescht Regie: *Que la fête commence...* 
* 1977: César - Bescht Dréibuch: *Le juge et l'assassin*
* 1984: Filmfestival vu Cannes 1984 - Bescht Regie: *Un dimanche à la campagne*
* 1985: César - Bescht Dréibuch: *Un dimanche à la campagne*
* 1990: British Academy Film Awards - Beschten auslännesche Film: *La vie et rien d'autre* 
* 1995: Goldener Bär - Filmfestival Berlin 1995: *L'appât*
* 1997: César - Bescht Regie: *Capitaine Conan*

## Um Spaweck
Radio Studio 54 Network

De **Radio Studio 54 Network**, kuerz **Studio 54 Network**, ass e lokale private Radiosender zu Locri, Kalabrien an Italien. Et ass en UKW-Sender deen a fënnef Regiounen am Süde vun Italien empfaange ka ginn.

De Radio gouf de 6. Juni 1985 wéi bal all fräi italieenesch Radiosenderen als eng Aart Spill, ënner dem Numm Radio DJ Club Studio 54 gegrënnt.

Mat dem *Mammi-Gesetz* iwwer d'Organisatioun vu Radios- an Televisiounssendere gouf et 1990 eng S.à r.l.

## Moderateuren

* Rossella Laface
* Alex Albano
* Enzo Dichiera
* Paolo Sia
* Demetrio Malgeri
* Marika Torcivia
* Franco Siciliano
* Mara Rechichi
* Luigi Di Dieco
* Evelyn Candido

## Um Spaweck

* Websäit vum Studio 54 Network
* Radio Studio 54 Network webcast streaming
Romuald Figuier

De **Romuald Figuier**, gebuer de 5. Mee 1941 zu Saint-Pol-de-Léon, Finistère, Bretagne, ass e franséische Sänger, deen e puermol beim Eurovision Song Contest matgemaach huet.

Hien huet Monaco beim Eurovision Song Contest 1964 zu Kopenhagen mat dem Lidd *Où sont-elles passées?* vertrueden an ass domat op déi 3. Plaz komm.

5 Joer méi spéit huet e Lëtzebuerg beim Eurovision Song Contest 1969 zu Madrid mam Lidd *[[Catherine (Lidd)|Catherine]]* vertrueden. Hien huet domat déi 11. Plaz erreecht.

1974 huet e Monaco nach eng Kéier beim Grand Prix zu Brighton vertrueden an ass mam Lidd *Celui qui reste et celui qui s'en va* op déi 4. Plaz komm.

## Discographie
* 1963: Ma plus belle année
* 1964: Où sont-elles passées?
* 1964: Le temps des vacances
* 1965: Cow-boy
* 1965: C'est pas une vie
* 1965: Tout s'arrange quand on s'aime
* 1966: Passeport pour le soleil
* 1967: Chanson pour l'étrangère
* 1967: Je siffle ça
* 1968: Une rose à la mer
* 1969: Catherine
* 1969: Tous les printemps du monde
* 1971: Jesus Cristo
* 1972: Dis un petit mot
* 1972: Coeur de papillon
* 1973: Viens rêver sur l'eau
* 1974: Celui qui reste et celui qui s'en va
* 1975: Corps à corps
* 1975: L'adoption
* 1976: Malicia
* 1979: Tous les métros ratés
* 1984: Congo

## Um Spaweck
* ''Où sont-elles passées?'' beim Eurovision Song Contest
* ''Catherine'' beim Eurovision Song Contest
* ''Celui qui reste et celui qui s'en va'' beim Eurovision Song Contest
Catherine (Lidd)

**Catherine** ass e Lidd vum franséische Sänger Romuald, komponéiert vum Paul Mauriat an André Borgioli, mat engem Text vum André di Fusco. Et war déi lëtzebuergesch Bedeelegung am Grand Prix Eurovision Song Contest 1969 zu Madrid, gesongen op Franséisch. Et koum op déi 11. Plaz mat 7 Punkten.

## Kuckt och
* Eurovision Song Contest

## Um Spaweck
* Den Text vum Lidd
* ''Catherine'' beim Eurovision Song Contest
Catherine (Virnumm)

**Catherine** ass déi franséisch Variant vun engem weibleche Virnumm.

## Ursprong a Bedeitung vum Numm
Den Numm kënnt ursprénglech vum griichesche Persounennumm *Aikaterina* ( Αικατερίνα). D'Etymologie ass ëmstridden: E kéint vum Wuert *hekateros* hierkommen („allebéid“) oder sech oder op déi griichesch Gëttin Hekate bezéien.

An Europa ass dee Virnumm wäit verbreet a geet meeschtens op d'Nummpatréinesch Catherine vun Alexandria, déi eelst a bekanntst vun den Hellege Catherinen, zeréck.

A Frankräich an zu Lëtzebuerg ass d'Catherine (*Katréng*) d'Patréinesch vun ë.&nbsp;a. de Modisten.

## Varianten an Ofkierzungen
Varianten am Lëtzebuergesche sinn: Katharina, Katisch, Katräin, Katréng, Katrin(chen)‚ Katring. Katt(i). Kätt(i), Ketti(-y), Karin, Trinn(y). An anere Sprooche gëtt et eng sëllege Varianten, sou wéi och an hiren Diminutiv- oder Affektivformen.

Catherine gëtt et och als Suffix an zesummegesate Virnimm, absënns *Anne-Catherine* oder *Marie-Catherine*.

### An anere Sproochen
An anere Sproochen entsprécht Catherine:

* Albanesch: *Kaltrina*
* Bretonesch: *Katell*
* Dänesch: *Katharina*
* Däitsch: *Kat(h)arina*, *Kat(h)rin*
* Englesch: *Katherine*, *Kathleen*
* Griichesch: *Αικατερίνη* (Ekateríni)
* Hollännesch: *Katrijn*, *Katleen*, *Katrien*
* Iresch: *Caitlín*
* Italieenesch: *Caterina*
* Ungaresch: *Katarina*, *Katalin*
* Polnesch: *Katarzyna*
* Portugisesch: *Catarina*
* Russesch: *Екатерина* (*Jekaterina*)
* Schweedesch: *Katarina*
* Slowakesch: *Katarína*
* Spuenesch: *Catalina*
* Tschechesch: *Kateřina*
* Ukrainesch: *Катерина* (*Kateryna*)

### Diminutivformen
Nieft de lëtzebuergesche Variante Kätt, Kätty (Ketti, Ketty), Kättchen, Triny, Trinchen, asw. gëtt et ë.&nbsp;a.:

* Käthe
* Katie, Kate, Kitty
* Cath, Cathy, Cathie, Catou
* Kasia
* Katya, Katja, Katjuscha, Katjuschenka, Katinka

## Leit mam Virnumm…
### Catherine

* Catherine Allégret
* Catherine Ashcroft
* Catherine Ashton
* Catherine Bourkel
* Catherine Bouroche
* Catherine Breillat
* Catherine Deneuve
* Catherine Elsen
* Catherine Elvinger
* Catherine Frot
* Catherine Havé
* Catherine Hessling
* Catherine Jourdan
* Catherine Keipes
* Catherine Kill
* Catherine Lorent
* Catherine Léglu
* Catherine Rich
* Catherine Richard
* Catherine Ringer
* Catherine Samba-Panza
* Catherine Sola
* Catherine Spaak
* Catherine Wolfe Bruce
* Catherine Zeta-Jones
* Catherine vu Siena

### mat Variante vu Catherine

* Kateryna Lahno
* Käthe Haack
* Käthe Kollwitz
* Käthe von Nagy
* Kathryn Bigelow
* Kathryn Grant
* Kathryn Greenblatt
* Katrin C. Martin
* Katrín Jakobsdóttir
* Ketty Thull
* Ketty Maus, net ze verwiessele mat der Maus Ketti.

## Kuckt och
* de Familljennumm Catherine
* de Film Catherine, il suffit d'un amour
* d'Lidd Catherine

## Um Spaweck
Catherine

**Catherine** ass:
* e Virnumm, kuckt dofir Catherine (Virnumm)
* eng amerikanesch Metalcore-Band, kuckt Catherine (Museksgrupp)
* e Spill fir d'Playstation 3 an d'Xbox 360, kuckt Catherine (Computerspill)
* e Lidd vum Romuald; kuckt Catherine (Lidd)

de Familljennumm vun ë.&nbsp;a.:
* Fabrice Catherine (* 1973), franséische Foussballspiller
* Philip Catherine (* 1942), belschen Jazzmuseker (Gittarist)

den Numm vun Uertschaften an de Vereenegte Staaten:
* Catherine (Alabama)
* Catherine (Colorado)
* Catherine (Louisiana)
* Catherine Furnace (Virginia)
* Catherine Place (Missouri)
Robert Moog

De **Robert ''Bob'' Moog**, gebuer den 23. Mee 1934 zu New York City, a gestuerwen den 21. August 2005 zu Asheville (North Carolina), war e Pionéier vun der elektronescher Musek an den Erfinder vum Moog-Synthesizer, eent vun deenen éischte wäitverbreeten elektronesche Museksinstrumenter.

Virun der Entwécklung vum Synthesizer stoung awer schonn en anert elektronescht Museksinstrument, d'Theremin, dat ee spillt ouni et direkt ze beréieren, an dat doduerch och haut nach relativ groussen Intressi fënnt. Nieft dem effektiven Erfinder Lev Sergejewitsch Termen (deen de Moog eréischt 1989 zu Paräis kennegeléiert huet) war och de Moog fir d'Weiderentwécklung vum Theremin vu Bedeitung.

## Gielercher
Fir säi Liewenswierk ass de Moog schonn 1970 mam Grammy Trustees Award ausgezeechent ginn, dee fir Leeschtungen an der Musek geduecht ass, déi sech net op d'musekalescht Schaffe bezéien.

1991 gouf e mam *[[SEAMUS (US-Organisatioun)|SEAMUS]] Lifetime Achievement Award* ausgezeechent. 2001 krut en den inoffizielle *Nobelpräis fir Musek*, de Polar Music Prize, an 2002 den Individual Technical Grammy.

Fir säin 78. Gebuertsdag huet Google e mat engem Doodle vu sengem programméierbaren a spillbare Synthesizer am Holzdesign geéiert, dee bal sou ausgesäit wéi de MiniMoog.

## Literatur
* Trevor Pinch & Frank Trocco: *Analog Days: The Invention and Impact of the Moog Synthesizer*. Harvard University Press, Cambridge (MA) 2002, ISBN 0-674-00889-8.
* Oliver Zöllner: *Synthetische Klänge. Nachruf Robert Moog (1934-2005)*. An: *Rundfunk und Geschichte*. 31. Joerg., 2005, Heft 3/4.

## Um Spaweck
* Kuerzbiographie 
* Den Op- an Ofstieg vun der Firma Moog
Conny Neiertz

De **Conny Neiertz**, ass e fréiere lëtzebuergesche Vëlossportler.

Säi gréisste Succès war déi 1. Plaz am Generalklassement vun der Flèche du Sud 1979.
## Kuckt och
Julienne (Moundkrater)

De Moundkrater **Julienne** ass e klengen Aschlagkrater op der viischter Äerdmoundsäit westlech vun der Rima Hadley, ëstlech vum Palus Putredinis. E läit am ëstlechen Deel vum gebiergege Gebitt Mons Hadley Delta.

D'Nummbezeechnung geet op eng fréier inoffiziell Bezeechnung op d'Blat 41B4/S1 vun der Topophotomap-Kaarteserie vun der NASA zeréck, déi vun der IAU 1976 iwwerholl gouf.

## Um Spaweck
* Moundkaart Nr 41: De Krater Julienne läit uewe riets an de Bierger
Julienne (Charente)

**Julienne** ass eng franséisch Uertschaft a Gemeng am Departement Charente, an der Regioun Nei-Aquitaine.

## Geographie
Julienne läit am Weste vum Departement, 5&nbsp;km westlech vu Jarnac a 5&nbsp;km ëstlech vu Cognac, tëscht dem Dall vun der Charente am Süden an dem sougenannte *Pays-Bas*.

Zu Liners an *au Douil* goufe réimesch Iwwerreschter fonnt, ab der Kapell vu Liners eng Mmëttelalterlech Nekropol.

1801 gouf d'Gemeng Julienne gegrënnt.

Et gëtt weeder eng Kierch nach e Kierfecht zu Julienne, d'Par gehéiert zu der Kierch vu Chassors.

## Um Spaweck
* Websäit vun der Gemeng
Helleg Catherine

Mat **helleg Catherine** si verschidde chrëschtlech Helleg gemengt.

Déi bekanntst ass:

* Catherine vun Alexandria, Festdag de 25. November.

## Aner helleg a séileg Catherinnen
* Catherine vu Bologna ; Festdag den 9. Mäerz.
* Catherine vu Genua ; Festdag de 15. September.
* Catherine vu Ricci ; Festdag den 13. Februar.
* Catherine vu Siena ; Festdag den 29. Abrëll.
* Catherine vu Schweden ; Festdag de 24. Mäerz.
* Catherine Labouré (*1806 - †1876); lokale Festdag den 28. November oder de 25. November.
* Catherine Drexel (*1858 - † 1955), Festdag den 3. Mäerz. 
* Catalina Tomas (*1533 - †1574) oder *Catherine Tomas*, *Catherine Thomas*, *Catalina Thomas*, *Catalina Tomàs* ; 
* Catherine de Longpré ; Festdag den 8. Mee.
* Anna Katharina Emmerick ; Festdag den 9. Februar.
* Marie Catherine Troiani ; Festdag de 6. Mäerz.
* Kateri Tekakwitha ; Festdag de 14. Juli.
* Catherine de Racconigi ; Festdag de 4. September.
* Catherine Jarrige ; Festdag de 4. Juli.
* Catherine Volpicelli ; Festdag den 28. Dezember.

## Kuckt och
* Lëscht vun de chrëschtlechen Hellegen
Cerro Paranal

Den **Cerro Paranal** ass e Bierg am Norde vum Chile, an der Atacamawüst. De Bierg läit ronn 120&nbsp;km südlech vun Antofagasta an 12&nbsp;km vun der Küst ewech. Hie logéiert de Paranal-Observatoire vum Europäesche Südobservatoire.

D'Atmosphär iwwer dem Bierg zeechent sech duerch eng dréchen an aussergewéinlech roueg Loftstréimung aus, wat de Bierg zu enger attraktiver Plaz fir en astronomeschen Observatoire mécht. D'Spëtzt gouf an de fréiere 1990er Jore vun 2660&nbsp;m op 2635&nbsp;m erofgesprengt, fir e Plateau ze schafen, wou een d'Teleskopen opriichte konnt.

D'Plaz krut mat engem Seeing vun 0,18 Bousekonnen de beschte jeemools gemoossene Wäert.

## Um Spaweck
*  http://www.eso.org/paranal/site/paranal.html – Datentabellen zu den Observatiounsbedingungen, Geographie, Klima a Seismik (2004)
*  https://web.archive.org/web/20080706022905/http://www.eso.org/outreach/press-rel/pr-2000/phot-36-00.html – Pressematdeelung vun der ESO zu der Geschicht vum Paranal (2000)
Anne-Marie David

D**'Anne-Marie David**, gebuer den 23. Mee 1952 zu Casablanca, ass eng franséisch Sängerin. Hir Karriär huet 1970 ugefaangen.

Si huet Lëtzebuerg beim Eurovision Song Contest 1973 zu Lëtzebuerg mam Lidd "Tu te reconnaîtras" vertrueden. Si koum op déi 1. Plaz mat 129 Punkten. Et war déi véiert Kéier dat Lëtzebuerg beim Grand Prix gewonnen huet.

1979 huet si Frankräich beim Eurovision Song Contest zu Jerusalem mam Lidd "Je suis l'enfant soleil" vertrueden. Si koum op déi 3. Plaz mat 106 Punkten.

## Um Spaweck

* Offiziell Websäit
* Interview op fr.wikinews.org (franséisch)
Monte Hellman

De **Monte Hellman**, gebuer den 12. Juli 1932 zu New York City, a gestuerwen den 20. Abrëll 2021 zu Palm Desert a Kalifornien, war en US-amerikanesche Filmregisseur, Filmediteur, Schauspiller a Filmproduzent.

## Filmer
### als Regisseur
* 1960: *Beast from Haunted Cave*, mam Michael Forest a Frank Wolff 
* 1964: *Flight to Fury*, mam Dewey Martin a Fay Spain
* 1964: *Back Door to Hell*, mam Jack Nicholson 
* 1965: *[[Ride in the Whirlwind]]*, mam Cameron Mitchell a Millie Perkins
* 1967: *[[The Shooting]]*, mam Millie Perkins, Jack Nicholson a Warren Oates 
* 1971: *[[Two-Lane Blacktop]]*, mam Warren Oates an James Taylor
* 1974: *[[Cockfighter]]*, mam Warren Oates an Harry Dean Stanton
* 1977: *The Greatest*, Regie zesumme mam Tom Gries mam Muhammad Ali an Ernest Borgnine
* 1978: *Amore, piombo e furore*, mam Fabio Testi an Jenny Agutter 
* 1988: *Iguana*, mam Everett McGill a Michael Bradford 
* 2006: *Trapped Ashes*, Sketch *Stanley's Girlfriend*, mam John Saxon 
* 2010: *Road to Nowhere*, mam Dominique Swain a Cliff De Young

## Um Spaweck
Arancini

**Arancini** (oder *Arancine*) sinn eng italieenesch Kichespezialitéit aus Sizilien.

Et si eng Zort Kniddelen aus zesummegepaaptem Räis, ongeféier vun der Gréisst vun engem Tennisball, an deenen eng Farce ass aus Tomatenzooss, Gehacktes, Ierbëssen oder klenge Bounen, an och alt Champignonen oder klenggeschniddent Geméis a Kéis. D'Bulle gi panéiert an da frittéiert oder am Ueleg ugebroden. Traditionell ass dëst eng Method, fir Risottosreschter vum Dag virdrun ze verschaffen.

Den Numm kënnt dovun, well se wéi kleng Orangen ausgesinn (Orange heescht *arancia*).

Regional gëtt et och Varianten, déi eng ovoid Form hunn.

## Populärkultur
De Kommissär Salvo Montalbano, de sizilianesche Romanheld vum Andrea Camilleri, ass e groussen Amateur vun Arancini.
Brian G. Hutton

De **Brian G. Hutton**, gebuer den 1. Januar 1935 zu New York, a gestuerwen den 19. August 2014 zu Los Angeles, war en US-amerikanesche Schauspiller a Filmregisseur.

## Filmer
### als Regisseur
* 1965: *Wild Seed*, mam Michael Parks a Celia Kaye
* 1966: *The Pad and How to Use It*, mam Brian Bedford an James Farentino
* 1968: *Sol Madrid*, mam David McCallum a Stella Stevens
* 1968: *[[Where Eagles Dare]]*, mam Richard Burton a Clint Eastwood
* 1970: *[[Kelly's Heroes]]*, mam Clint Eastwood an Donald Sutherland
* 1972: *Zee and Co.*, mam Elizabeth Taylor, Michael Caine a Susannah York
* 1973: *Night Watch*, mam Elizabeth Taylor a Laurence Harvey
* 1980: *The First Deadly Sin*, mam Frank Sinatra a Faye Dunaway
* 1983: *High Road to China*, mam Tom Selleck a Bess Armstrong

### als Schauspiller
* 1957: *Carnival Rock*, vum Roger Corman mam Susan Cabot an Dick Miller
* 1957: *Fear Strikes Out*, vum Robert Mulligan mam Anthony Perkins a Karl Malden 
* 1957: *[[Gunfight at the O.K. Corral (Film)|Gunfight at the O.K. Corral]]*, vum John Sturges mam Burt Lancaster a Kirk Douglas 
* 1958: *The Case Against Brooklyn*, vum Paul Wendkos mam Darren McGavin a Warren Stevens 
* 1958: *[[King Creole]]*, vum Michael Curtiz mam Elvis Presley a Carolyn Jones 
* 1959: *[[Last Train from Gun Hill]]*, vum John Sturges mam Kirk Douglas an Anthony Quinn 
* 1959: *The Big Fisherman*, vum Frank Borzage mam Howard Keel a Martha Hyer 
* 1962: *The Interns*, vum David Swift mam Michael Callan a Cliff Robertson

## Um Spaweck
Donna Summer

D**'Donna Summer**, gebuer den 31. Dezember 1948 zu Boston, Massachusetts, a gestuerwen de 17. Mee 2012 a Florida, fir richteg LaDonna Adrian Gaines, war eng US-amerikanesch Sängerin a Lidderautorin.

D'Donna Summer ass virun allem bekannt fir hir Disco-Pop-Lidder (Enn 1970er, uganks 1980er Joren). Zesumme mat de Produzenten Giorgio Moroder a Pete Bellotte huet si de sougenannte „Munich-Disco“-Stil entwéckelt. Zu hire bekanntste Succèse gehéieren *I'd love to love you baby* (1975; méi gekeimt wéi gesongen), *Hot stuff, On the radio, She works hard for the money, Bad girls* an *I feel love* (1977, e Virleefer vun der Technomusek). Weltwäit huet si eng geschaten 130 Millioune Schallplacke verkaaft.

Am Ufank vun hirer Carrière huet si an Europa gelieft, wuer se hikomm war, fir beim Musical *[[Hair (Musical)|Hair]]* matzemaachen, an huet do virun allem an Däitschland gelieft,. Si war och vun 1972-1974 Member vun der Grupp *[[Family Tree]]*, bei där och d'Monique Melsen dobäi war. 1976 ass si hannescht an d'USA geplënnert.

## Discographie
### Albumen
*1974 *Lady of the Night*
*1975 *Love to Love You Baby*
* 1976 *A Love Trilogy*
* 1977 *Four Seasons of Love*
* 1977 *I Remember Yesterday*
* 1977 *Once Upon a Time*
* 1978 *Live and More*
* 1979 *Bad Girls*
* 1980 *The Wanderer*
* 1982 *Donna Summer*
*1983 *She Works Hard for the Money*
* 1984 *Cats without Claws*
* 1987 *All Systems Go*
* 1989 *Another Place and Time*
*1991 *Mistaken Identity*
*1984 *Christmas Spirit*
*1996 *I'm a Rainbow*
* 1999 *VH1 presents Donna Summer: Live & More Encore!*
* 2008 *Crayons*

## Um Spaweck
* Offiziell Websäit
* The Totally Unauthorized Donna Summer Tribute Site
Tu te reconnaîtras

**Tu te reconnaîtras** ass e Lidd vun der franséischer Sängerin Anne-Marie David, komponéiert vum Claude Morgan a getext vum Vline Buggy. Et war déi lëtzebuergesch Bedeelegung am Grand Prix Eurovision Song Contest 1973 zu Lëtzebuerg, gesongen op Franséisch. Et koum op déi 1. Plaz mat 129 Punkten.

## Kuckt och
* Eurovision Song Contest

## Um Spaweck
* Den Text vum Lidd
* Video mam Lidd
Jeane Manson

D**'Jean(e) Manson**, gebuer den 1. Oktober 1950 zu Cleveland (Ohio), ass en US-amerikanescht Mannequin, Sängerin a Schauspillerin. Si huet hir Karriär als Mannequin Ufanks der 1970er ugefaangen.

Si huet Lëtzebuerg beim Eurovision Song Contest 1979 zu Jerusalem mam Lidd "J'ai déjà vu ça dans tes yeux" vertrueden. Si koum op déi 13. Plaz mat 44 Punkten.

## Discographie

### Albumen
* *Jeane Manson* (1977)
* *Lovingly* (1977)
* *Fly to New York city* (1979)
* *Stand by me* (1980)
* *Jeane Manson canta en Español* (1980)
* *Jeane Manson* (1981)
* *La belle histoire de Shirley Violette* (1981)
* *Aux USA* (1982)
* *Mes photos couleur* (1983)
* *Ange ou démon* (1985)
* *Song d'une nuit* (1988)
* *Jeane Manson y el Mariachi Mezcal* (1992)
* *Je n'aime que toi* (1992)
* *Country girl* (1996)
* *Un nouveau monde* (1998)
* *Jeane Manson chante les plus grands airs classiques* (1999)
* *Gospel* (2001)
* *Amour caché* (2004)

### Singelen
* *Avant de nous dire adieu* (1976)
* *Une femme* (1976)
* *La chapelle de Harlem* (1977)
* *Ce n'est qu'un au revoir* (1977)
* *Un enfant est né* (1977)
* *No volveré* (1977)
* *Fais-moi danser* (1978)
* *J'ai déjà vu ça dans tes yeux* (1979)
* *Fly to New York city* (1979)
* *Vis ta vie* (1979)
* *Tu es venu* (1980)
* *L'étoile d'amour* (1980)
* *Amitié et amour* (1981)
* *Comme un bateau ivre* (1981)
* *Et j'en ouble de pleurer* (1981)
* *Aimer c'est mourir un peu* (1982)
* *Need you* (1982)
* *Love moi dans tes bras* (1983)
* *Besoin d'un homme* (1983)
* *Lucie et Daniel* (1985)
* *Je suis perdue* (1985)
* *Ne dis rien* (1986)
* *Hymne à la vie* (1987)
* *Te buscaré* (1988)
* *L'amour prison* (1989)
* *Those were the days* (1990)
* *Guantanamera* (1992)
* *The world should be ours* (1993)
* *C'et toi que j'aime* (1996)
* *Rester ou partir* (1996)
* *Yobel n'ayons pas peur* (1997)
* *Partir avec toi* (1998)

## Kuckt och
* Eurovision Song Contest

## Um Spaweck
* Offiziell Websäit
Joseph Wampach

De **Jos**(**eph**) **Wampach**, gebuer den 3. Mäerz 1923 an der Stad Lëtzebuerg, a gestuerwen de 14. Dezember 1998 zu Esch-Uelzecht, war vum Grënnungsjoer 1962 bis 1985 Direkter vum Escher Theater.
Anne-Marie B.

D**'Anne-Marie B.**, gebuer als **Anne-Marie Besse**, ass eng franséisch Sängerin a Schauspillerin.

Si huet Lëtzebuerg beim Eurovision Song Contest 1977 zu London mam Lidd "Frère Jacques" vertrueden. Si koum op déi 16. Plaz mat 17 Punkten.

## Discographie
* *Je m'aime* (1975)
* *Voici la scie* (1975)
* *Frère Jacques* (1977)

## Filmographie (Auswiel)
* Televisiounsserie *Avocats et Associés*
* Televisiounsserie *Julie Lescaut*
* Televisiounsserie *Les Bœuf-carottes*

## Kuckt och
* Eurovision Song Contest
Sherisse Laurence

D**'Sherisse Laurence**, gebuer zu Selkirk (Manitoba), ass eng kanadesch Sängerin an Entertainerin. Si ass och ënner dem Numm **Sherisse Stevens** bekannt.

Si huet Lëtzebuerg beim Eurovision Song Contest 1986 zu Bergen mam Lidd "L'amour de ma vie" vertrueden. Si koum op déi 3. Plaz mat 117 Punkten.

## Singelen
* *L'amour de ma vie* (1986)
* *Half a Heart* (1988)

## Kuckt och
* Eurovision Song Contest
L'amour de ma vie

**L'amour de ma vie** ass e Lidd vun der kanadescher Sängerin Sherisse Laurence, komponéiert vum Rolf Soja a getext vum Frank Dostal an Alain Garcia. Et war déi lëtzebuergesch Bedeelegung am Grand Prix Eurovision Song Contest 1986 zu Bergen, gesongen op Franséisch. Et koum op déi 3. Plaz mat 117 Punkten.

## Kuckt och
* Eurovision Song Contest

## Um Spaweck
* Den Text vum Lidd
* Video mam Lidd
Sophie Carle

D**'Sophie Carle**, gebuer de 7. Juni 1964 zu Lëtzebuerg, ass eng lëtzebuergesch Schauspillerin a Sängerin.

Si huet Lëtzebuerg beim Eurovision Song Contest 1984 zu Lëtzebuerg mam Lidd "100% d'amour" vertrueden. Si koum op déi 10. Plaz mat 39 Punkten.

## Singelen
* *100% d'amour* (1984)

## Filmographie
* *Plus beau que moi, tu meurs* (1982)
* *Souvenirs souvenirs* (1984)
* *À nous les garçons* (1984)
* Serial *Bing* (1986)
* Serial *L'Or noir de Lornac* (1987)
* Serial *Napoleon et Josephine: A Love Story* (1987)
* Serial *Diventerò padre* (1988)
* Serial *Câlins d'abord* (1989)
* *Passe-passe* (1989)
* Serial *Le Gorille* (1990)
* *Triplex* (1991)
* *Les Années campagne* (1992)
* Serial *Placé en garde à vue* (1994)
* *Coup de vice* (1996)
* Serial *Peur blanche* (1998)
* *Cavalcade* (2005)

## Kuckt och
* Eurovision Song Contest
* Lëscht vu lëtzebuergesche Museker
Dorsa Aldrovandi

D**'Dorsa Aldrovandi** sinn eng Rei vu sougenannte Mieresrécker am Oste vum Mare Serenitatis um Äerdmound.

Si kruten hiren Numm am Joer 1976 nom italieeneschen Naturfuerscher Ulisse Aldrovandi, dee vu 1522 bis 1605 gelieft huet. D'Aldrovandi-Récker hunn en Duerchmiesser an der Moyenne vun 136&nbsp;km.

## Kuckt och

* Lëscht vu Bierger um Äerdmound

## Um Spaweck
*  The-moon.wikispaces.com: Dorsa Aldrovandi
*  The-moon.wikispaces.com: LPOD 2. Mäerz 2008 – Bild vun der Woch mam Dorsa Aldrovandi
Children, Kinder, enfants

**Children, Kinder, enfants** ass e Lidd vum Margo, Franck Olivier, Diane Solomon, Ireen Sheer, Malcolm Roberts a Chris Roberts, komponéiert vum Ralph Siegel a getext vum Jean-Michel Beriat a Bernd Meinunger. Et war déi lëtzebuergesch Bedeelegung am Grand Prix Eurovision Song Contest 1985 zu Göteborg, gesongen op Franséisch, Däitsch an Englesch. Et koum op déi 13. Plaz mat 37 Punkten.

## Kuckt och
* Eurovision Song Contest

## Um Spaweck
* Den Text vum Lidd
* Video mam Lidd
Chansons pour ceux qui s'aiment

**Chansons pour ceux qui s'aiment** ass e Lidd vum däitsche Sänger Jürgen Marcus, komponéiert vum Jack White a mat Texter vum Fred Jay a Vline Buggy. Et war déi lëtzebuergesch Bedeelegung am Grand Prix Eurovision Song Contest 1976 zu Den Haag, gesongen op Franséisch. Et koum op déi 14. Plaz mat 17 Punkten.

## Kuckt och
* Eurovision Song Contest

## Um Spaweck
* Den Text vum Lidd
* Lidd op Youtube
(48) Doris

**(48) Doris** ass en Asteroid vun der Haaptceinture.

Den Himmelskierper gouf den 19. September 1857 vum däitsch-franséischen Astronom Hermann Mayer Salomon Goldschmidt entdeckt.

## Numm
E gouf no enger weiblecher griichescher Soegestalt genannt. Doris war eng Okeanid a Mamm vun den Nereiden an der Amphitrite.

## Aspekter

## Kuckt och

* Lëscht vun den Asteroiden
* Haaptasteroidenceinture

## Um Spaweck
* JPL Asteroiden-Datebank: (48) Doris
Dorsum Heim

Den **Dorsum Heim** ass en Biergréck um Äerdmound. Seng Koordinate sinn 32° N / 29° 48' W. En ass ongeféier 148&nbsp;km laang a gouf 1976 nom Schwäizer Geowëssenschaftler Albert Heim genannt. Den Numm gouf vun der IAU op der Generalversammlung zu Grenoble ugeholl.

## Kuckt och

* Lëscht vu Bierger um Äerdmound

## Um Spaweck
* Dorsum Heim op The-Moon Wiki
Dorsa Andrusov

D**'Dorsa Andrusov** ass eng Grupp vun Dorsa am Mare Fecunditatis um Äerdmound. Si ass ongeféier 160&nbsp;km grouss a läit bei 1° S an 57° O. Si gouf 1976 nom russesche Geolog Nikolai Iwanowitsch Andrusow genannt.

An hirer Géigend ass d'Landeplaz vun der onbemannter Moundsond Luna 16, déi als éischt sowjetesch Missioun Moundgestengs op d'Äerd bruecht hat.

## Kuckt och

* Lëscht vu Bierger um Äerdmound

## Um Spaweck
* Dorsa Andrusov op The-Moon Wiki
Dorsum Arduino

Den **Dorsum Arduino** ass en Dorsum um Äerdmound. Säin Duerchmiesser ass an der Moyenne 107&nbsp;km grouss. 1976 gouf hien nom italieenesche Geowëssenschaftler Giovanni Arduino genannt.

## Kuckt och

* Lëscht vu Bierger um Äerdmound

## Um Spaweck
* Dorsum Arduino auf The-Moon Wiki
John Broughton

Den **John Broughton** ass en australeschen Amateurastronom.

De Broughton mécht a sengem privaten Observatoire, dem Reedy-Creek-Observatoire am Queensland, an Australien, automatiséiert Duerchmusterunge vum Nuetshimmel mat CCD-Kameraen.

Dobäi huet en tëscht 1997 an 2008 méi wéi 1000 Asteroiden souwéi d'Koméite P/2005 T5 (Broughton) an C/2006 OF2 (Broughton) entdeckt.

2004 huet de Broughton den äerdnoen Objet (NEO) 2004 GA1 entdeckt. Et huet sech dobäi ëm déi éischt Entdeckung vun engem massiven a fir d'Äerd potentiell geféierlechen Himmelskierper gehandelt, déi vun engem Amateurastronom gemaach gouf. Dofir gouf hien am Joer 2006 mam Edgar Wilson Award ausgezeechent.

De Broughton entwéckelt och d'EDV-Programmer *Scantracker* a *Scanalyser* fir d'Berechnung vu Stärebedeckungen duerch Asteroiden.

## Um Spaweck
*Scantracker a Scanalyser (Freeware)
Dorsa Argand

**Dorsa Argand** ass eng Grupp vu Mieresrécker um Äerdmound. Si huet e mëttleren Duerchmiesser vun 109&nbsp;km a gouf am Joer 1976 nom Schwäizer Geowëssenschafter Emile Argand genannt.

## Kuckt och

* Lëscht vu Bierger um Äerdmound

## Um Spaweck
* Dorsa Argand op The-Moon Wiki
Dorsum Azara

Den **Dorsum Azara** ass en Dorsum um Äerdmound. En ass ongeféier 105&nbsp;km laang a läit bei 26° 42' N / 19° 12' O. Hie gouf 1976 nom spuenesche Geowëssenschaftler Félix de Azara genannt.

## Kuckt och

* Lëscht vu Bierger um Äerdmound

## Um Spaweck
* Dorsum Azara op The-Moon Wiki
Daniel Bintz

Den **Daniel Bintz**, gebuer den 11. Oktober 1970, ass e fréiere lëtzebuergesche Vëlossportler.

## Palmarès
### 1997
* 1. bei den Nationale Meeschterschaften op der Strooss an der Course en Ligne (Kategorie Elite)

### 1999
* 1. bei der lëtzebuergescher Landesmeeschterschaft am Cyclo-Cross an der Kategorie "Élite"

### 2005
* 2. bei den Nationale Meeschterschaften op der Strooss an der Course géint Zäit (Kategorie Elite ouni Kontrakt)
* 3. bei den Nationale Meeschterschaften op der Strooss an der Course géint Zäit (Kategorie Elite)
* 1. bei den Nationale Meeschterschaften op der Strooss an der Course en Ligne (Kategorie Elite ouni Kontrakt)
Dorsum Bucher

Den **Dorsum Bucher** ass en Dorsum um Äerdmound. En ass ongeféier 90&nbsp;km laang, seng mëttel Koordinate sinn 31° Nord an 39° West.

## Kuckt och

* Lëscht vu Bierger um Äerdmound

## Um Spaweck
Dorsum Buckland

Den **Dorsum Buckland** ass en Dorsum op der nordëstlecher viischter Moundsäit. E verleeft laanscht d'Montes Haemus um westleche Rand vum Mare Serenitatis, ugefaangen nërdlech vum Krater Sulpicius Gallus an engem Bou no Südosten, bis en nërdlech vum Promontorium Archerusia op den Dorsa Lister stéisst.

E gouf 1976 nom brittesche Geowëssenschaftler William Buckland genannt.

## Kuckt och

* Lëscht vu Bierger um Äerdmound

## Um Spaweck
* Dorsum Buckland op The-Moon Wiki
Dorsa Burnet

D**'Dorsa Burnet** sinn eng Grupp vun Héichterécker (Dorsa) um Äerdmound.

Se sinn op der nërdlecher Hallefkugel bei 26.18 N / -56.78 W um Plateau vum Oceanus Procellarum tëscht de Krateren Schiaparelli am Westen an Herodotus am Osten. Am Norde stousse se un d'Montes Agricola a strecke sech nach eppes méi wäit bis Nordwesten, tëscht a parallel zu den Dorsa Whiston an dem Dorsum Scilla.

Si goufen 1976 nom brittesche Geowëssenschaftler Thomas Burnet genannt.

## Kuckt och

* Lëscht vu Bierger um Äerdmound

## Um Spaweck
* Dorsa Burnet op The-Moon Wiki
Dorsa Cato

D**'Dorsa Cato** sinn eng Grupp Mieresrécker beim Equator vum Äerdmound. Se sinn ongeféier 140&nbsp;km laang a leien am Mare Fecunditatis, südlech vum Krater Taruntius. Si goufen 1976 nom réimesche Geschichtsschreiwer Marcus Porcius Cato genannt.

## Kuckt och

* Lëscht vu Bierger um Äerdmound

## Um Spaweck
* Dorsa Cato op The-Moon Wiki