open-index/open-wikipedia-markdown huggingface dataset:
Hippolyt Kempf

Den **Hippolyt Kempf**, gebuer den 10. Dezember 1965, ass e Schwäizer Schileefer a fréiere Spezialist an der Nordescher Kombinatioun.Säi gréisste Succès war den Olympeschen Titel op den Olympesche Wanterspiller zu Calgary.

## Palmarès

### [[Olympesch Spiller]]

*Olympesch Wanterspiller 1988 zu Calgary :
** Goldmedail an der Nordescher Kombinatioun (Eenzel)
*Olympesch Wanterspiller 1994 zu Lillehammer :
** Bronzemedail an der Nordescher Kombinatioun (Ekipp)

### [[Weltmeeschterschaften am Nordesch Schi]]

*Weltmeeschterschaft am Nordesch Schi 1989 zu Lahti :
** Sëlwermedail an der Nordescher Kombinatioun (Ekipp)
Fred Børre Lundberg

De **Fred Børre Lundberg**, gebuer de 25. Dezember 1969 zu Hammerfest, ass e fréieren norwegesche Schileefer a Spezialist an der Nordescher Kombinatioun.

An de 1990er Joren huet hien den Toun uginn an dëser Sportaart mat zwéin olympeschen Titelen, véier Weltmeeschterschaftstitelen an engem Welt-Coupegewënn.

Hien ass mat der Schilaangleeferin Marit Bjørgen bestuet.

## Palmarès

### [[Olympesch Spiller]]

***[[Olympesch Wanterspiller 1992]]** zu Albertville :
** Sëlwermedail an der Nordescher Kombinatioun (Ekipp)
***[[Olympesch Wanterspiller 1994]]** zu Lillehammer :
** Goldmedail an der Nordescher Kombinatioun (Eenzel)
** Sëlwermedail an der Nordescher Kombinatioun (Ekipp)
***[[Olympesch Wanterspiller 1998]]** zu Nagano :
** Goldmedail an der Nordescher Kombinatioun (Ekipp)

### [[Weltmeeschterschaften am Nordesch Schi]]

***[[Weltmeeschterschaft am Nordesch Schi 1991]]** zu Val di Fiemme :
** Goldmedail an der Nordescher Kombinatioun (Eenzel)
***[[Weltmeeschterschaft am Nordesch Schi 1993]]** zu Falun :
** Sëlwermedail an der Nordescher Kombinatioun (Ekipp)
***[[Weltmeeschterschaft am Nordesch Schi 1995]]** zu Thunder Bay :
** Goldmedail an der Nordescher Kombinatioun (Eenzel)
** Goldmedail an der Nordescher Kombinatioun (Ekipp)
***[[Weltmeeschterschaft am Nordesch Schi 1997]]** zu Trondheim :
** Goldmedail an der Nordescher Kombinatioun (Ekipp)
***[[Weltmeeschterschaft am Nordesch Schi 1999]]** zu Ramsau :
** Sëlwermedail an der Nordescher Kombinatioun (Ekipp

### [[Welt-Coupe an der Nordescher Kombinatioun]]

*Gewënner vun der Welt-Coupe 1991.
*9 Victoirë bei deene verschiddene Kompetitiounen
Olympesch Wanterspiller 2002

D**'[[Olympesch Spiller|Olympesch Wanterspiller]] 2002**, offiziell **XIX. Olympesch Wanterspiller**, goufe vum 8. bis de 24. Februar 2002 zu Salt Lake City am US-amerikanesche Bundesstaat Utah ofgehalen.

## Participanten
Et hunn 2.399 Athleeten aus 77 Natiounen um Tournoi deelgeholl. Lëtzebuerg war net op de Wanterspiller 2002 vertrueden.

## Kuckt och

* Lëtzebuerg bei den Olympesche Spiller
* Lëscht vu lëtzebuergeschen Olympionicken

## Um Spaweck
* Websäit vun den Olympesche Wanterspiller 2002 beim C.I.O.
Olympesch Wanterspiller 1998

D**'Olympesch Wanterspiller 2010**, offiziell **XXVIII. Olympesch Wanterspiller**, goufe vum 7. bis den 22. Februar 1998 zu Nagano a Japan ofgehalen.

## Participanten
Et hunn 2.176 Athleeten aus 72 Natiounen um Tournoi deelgeholl.

Den Äiskonschtleefer Patrick Schmit war den eenzegen Athleet dee Lëtzebuerg op de Wanterspiller 1998 vertrueden huet.

## Kuckt och

* Lëtzebuerg bei den Olympesche Spiller
* Lëscht vu lëtzebuergeschen Olympionicken

## Um Spaweck
* Websäit vun den Olympesche Wanterspiller 1998 beim C.I.O.
Olympesch Wanterspiller 1994

D**'Olympesch Wanterspiller 1994** oder **XXVII. Olympesch Wanterspiller** goufe vum 12. bis de 27. Februar 1994 zu Lillehammer an Norwegen ofgehalen. No de Spiller 1952 zu Oslo, waren dëst déi zweet Olympesch Wanterspiller déi an Norwegen organiséiert goufen.

Wéinst der Ännerung vun der Olympescher Charta déi op der 91. Sessioun vum IOK de 17. Oktober 1986 zu Lausanne beschloss gi war, goufen d'Spiller vun 1994 schonn zwéi Joer no deene vun Albertville organiséiert.

## Participanten
Et hunn 1.737 Athleeten aus 67 Natiounen um Tournoi deelgeholl. De Schileefer Marc Girardelli huet als eenzege Sportler Lëtzebuerg zu Lillehammer representéiert.

## Kuckt och

* Lëtzebuerg bei den Olympesche Spiller
* Lëscht vu lëtzebuergeschen Olympionicken

## Um Spaweck
* Websäit vun den Olympesche Wanterspiller 1994 beim C.I.O.
Olympesch Wanterspiller 1992

D**'[[Olympesch Spiller|Olympesch Wanterspiller]] 1992** oder **XXVI. Olympesch Wanterspiller** goufe vum 8. bis den 23. Februar 1992 zu Albertville a Frankräich ofgehalen.

Et waren déi lescht Olympesch Wanterspiller déi am selwechte Joer wéi d'Olympesch Summerspiller ausgedroe goufen. Duerch eng Ännerung vun der Olympescher Charta déi op der 91. Sessioun vum IOK de 17. Oktober 1986 zu Lausanne beschloss gi war, sinn d'Olympesch Spiller elo zäitlech versat, sou datt all zwéi Joer eng olympesch Veranstaltung ass: eng Kéier Summer- an duerno Wanterspiller. No 1992 waren déi nächst Wanterspiller deemno schonn 1994 zu Lillehammer.

D'Olympesch Wanterspiller 1992 waren no Chamonix 1924 a Grenoble 1968 déi drëtt Wanterspiller a Frankräich.

## Participanten
Et hunn 1.801 Athleeten aus 64 Natiounen um Tournoi deelgeholl. De Schileefer Marc Girardelli huet als eenzege Sportler Lëtzebuerg zu Albertville representéiert.

## Kuckt och

* Lëtzebuerg bei den Olympesche Spiller
* Lëscht vu lëtzebuergeschen Olympionicken

## Um Spaweck

* Websäit vun den Olympesche Wanterspiller 1992 beim C.I.O.
Kierch Conter

D**'Kierch vu Conter** ass eng kathoulesch Kierch, déi zur Par Iewescht Syr Saint-Esprit, zum Dekanat Osten an zu der Gemeng Conter gehéiert.

Patréinesch vun der Kierch ass d'Helleg Bäerbel, där hiert Fest de 4. Dezember gefeiert gëtt.

D'Kierch steet op der Mutferter Strooss, dem CR234, op der Kräizung mat der *Place de la Mairie*. Hanner der Kierch ass de Kierfecht ugeluecht.

## Geschicht
D'Parkierch vu Conter ass zanter 1128 dokumentéiert. 1782 ass de Blëtz dran ageschloen a s'ass verbrannt.
Déi haiteg Kierch gouf zum gréissten Deel an de Jore 1782-1788 gebaut. Am Joer 1843 ass se vum Architekt Théodore Eberhard vergréissert ginn. Aner Verännerunge koumen no; 1955 gouf e Virbau un d'Entréesportal gebaut.

## Uergel
Déi nei Uergel gouf den 20. Juni 2004 ageweit; et ass eng vun der Uergelmanufaktur Weimbs vun Hellenthal aus der Äifel. Se huet 15 Regësteren an 2 Manualer. D'Intonatioun staamt vum Friedbert Weimbs.

## Kräizwee
De Kräizwee ass aus dem Joer 1969 a gouf vum Sculpteur Emile Hulten geschnëtzt.

## Grafsteng
Am Chouer op der lénkser Säit sti véier Grafsteng vun den Adelsfamille *von Metternich*, *Metzenhausen* a *Feltz* aus dem 16. Joerhonnert.

## Biller

Fichier:Contern church 3.jpg|D'Kierch vu Conter
Fichier:Contern church altar 2.jpg|Den Haaptaltor
Fichier:UergKiKo12.JPG|D'Uergel
Fichier:Contern church - Saint Walpurga.jpg|D'Helleg Walpurga, Patréinesch vun der Kierch
Fichier:StaHult12.JPG|Statioun aus dem Kräizwee


## Kuckt och
* Lëscht vu reliéise Gebaier zu Lëtzebuerg
* Lëscht vun de Lëtzebuerger Paren
*Lëscht vun de fréiere Lëtzebuerger Paren

## Um Spaweck

* Websäit vum Parverband Nei Par Sektor Ost
* D'Fënstere vun der Kierch vu Conter op der Websäit vun der ''Stiftung Forschungsstelle Glasmalerei des 20. Jh. e.&nbsp;V.'' 
* D'Uergel vun der Kierch op ''Orgues.lu''
Oddbjørn Hagen

Den **Oddbjørn Hagen**, gebuer den 3. Februar 1908 a gestuerwen de 26. Juni 1982, war en norwegesche Spezialist an der Nordescher Kombinatioun.

### [[Olympesch Spiller]]

***[[Olympesch Wanterspiller 1936]]** zu Garmisch-Partenkirchen :
** Goldmedail an der Nordescher Kombinatioun (Eenzel)

### [[Weltmeeschterschaften am Nordesch Schi]]

*Weltmeeschterschaft am Nordesch Schi 1934 zu Solleftea :
** Goldmedail an der Nordescher Kombinatioun (Eenzel)
*Weltmeeschterschaft am Nordesch Schi 1935 zu Vysoké Tatry :
** Goldmedail an der Nordescher Kombinatioun (Eenzel)
*Weltmeeschterschaft am Nordesch Schi 1936 zu Garmisch-Partenkirchen :
** Goldmedail an der Nordescher Kombinatioun (Eenzel)
Olympesch Wanterspiller 1988

D**'Olympesch Wanterspiller 1988** oder **XXV. Olympesch Wanterspiller** goufe vum 13. bis den 28. Februar 1988 zu Calgary a Kanada ofgehalen.

## Participanten
Et hunn 1.423 Athleeten aus 57 Natiounen um Tournoi deelgeholl. De Schileefer Marc Girardelli huet als eenzege Sportler Lëtzebuerg zu Calgary representéiert.

## Kuckt och

* Lëtzebuerg bei den Olympesche Spiller
* Lëscht vu lëtzebuergeschen Olympionicken

## Um Spaweck
* Websäit vun den Olympesche Wanterspiller 1988 beim C.I.O.
Donatuskierch zu Méideng

D**'Donatuskierch zu Méideng** ass eng kathoulesch Kierch, déi zur Par Iewescht Syr Saint-Esprit, zum Dekanat Osten an zu der Gemeng Conter gehéiert.

De Patréiner ass den hellegen Donatus, deem säi Fest den 30. Juni gefeiert gëtt.

D'Kierch steet an der *rue de la Chapelle* am Weste vun der Uertschaft. Hanner der Kierch ass de Kierfecht ugeluecht.

Zur fréierer Par Mutfert gehéiert ausser der Filialkierch vu Méideng och nach d'Parkierch vu Mutfert.

## Kuckt och
* Lëscht vu reliéise Gebaier zu Lëtzebuerg
* Lëscht vun de Lëtzebuerger Paren

## Um Spaweck

* Websäit vum Parverband Nei Par Sektor Ost
* D'Fënstere vun der Kierch vu Méideng op der Websäit vun der ''Stiftung Forschungsstelle Glasmalerei des 20. Jh. e.&nbsp;V.'' 


Fichier:Kierch Méideng-001.jpg|Südsäit vun der Kierch
Fichier:Méideng Kiercheportal.jpg|Den Agank an d'Kierch
Fichier:Méideng Chronogramm Kiercheportal.jpg|Chronogramm iwwer dem Portal
Kierch Éiter

D**'Mäerteskierch zu Éiter** ass eng kathoulesch Kierch, déi zur Par Iewescht Syr Saint-Esprit, zum Dekanat Osten an zu der Gemeng Conter gehéiert.

De Patréiner ass den hellege Mäerten, deem säi Fest den 11. November gefeiert gëtt.

Si steet am südlechen Deel vun der Uertschaft un der Mutferter Strooss, dem CR132. Ronderëm d'Kierch ass de Kierfecht ugeluecht.

Zur fréierer Par Éiter gehéiert och nach d'Uertschaft Schraasseg. déi awer selwer keng Kierch oder Kapell huet.

D'Kierch vun Éiter gouf den 2. Mäerz 2018 op d'Lëscht vun de klasséierten nationale Monumenter agedroen.

## Geschicht
Déi aktuell Kierch ass tëscht 1757 a 1759 gebaut ginn an huet eng kleng Kierch ersat, déi et scho virdrun zu Éiter ginn ass. 1900 ass se vergréissert ginn (Chouer) an 1902 ass den Tuerm gebaut ginn. Den 31. Mee 1902 ass se konsekréiert ginn.

De 26. Mäerz 1963 ass de Blëtz an de Kierchtuerm ageschloen.

## D'Klacke vun der Kierch
Déi eelst Klack gouf am Joer 1803 zu Saarburg vu Mabilon gegoss a war 90&nbsp;kg schwéier.

Den 11. Mee 1884 gouf se duerch zwou nei Klacken ersat, déi vun der Klackegéisserei Causard vu Colmar (Elsass) gegoss goufen. Déi grouss weit 8 Zenner an ass dem hellege Bartholomäus geweit, dem Patréiner vun der Par, an déi kleng 6 Zenner an ass der Helleger Maria geweit.

Op Initiativ vum Paschtouer Staud koum nach eng dobäi déi duerch Spende vun de Parmembre finanzéiert gouf. Déi 15 Zenner schwéier Klack gouf vun der Firma Ruetsch A.G. aus Aarau (Schwäiz) gegoss. Den 18. Mee 1947 ass se geweit ginn.

1948 ass nach eng véiert Klack derbäikomm.

## Banneraum
D'Holztäfelung staamt aus dem Joer 1931 an ass vum Sculpteur Michael Jungblut vu Réimech gemaach ginn. Se stellt d'Bild vu groussen Hellegen an déi siwe Sakramenter duer.

Tëscht de Joren 1962 bis 1972 sinn ënner dem Paschtouer Norbert Relles gréisser Aarbechten un der Kierch gemaach ginn:

1963: Nei Sakristei

1964: Nei Beliichtung

1965: Neie Buedem aus Sollenhofener Platten dee gradewéi d'Marbertrëtt vun der Firma Bertrand vu Mënsbech geluecht goufen.

1966: Nei Kierchefënstere vum Franz Gillen

1966-1968: Renovéierung vum Haaptaltor a vun den Niewenaltär

Nodeem se vum Här Jungblut vu Réimech renovéiert gi waren, goufen d'Opsätz vun den Niewenaltär am November 1966 nees op hir Plaz gesat.

1967: Renovéierung vum Haaptaltor. Eng nei sculptéiert Muttergottesstatu an de Kräizwee stame vum Émile Hulten aus Esch-Uelzecht. Am selwechte Joer gouf och en neie Beichtstull opgestallt.

## Kuckt och
* Lëscht vu reliéise Gebaier zu Lëtzebuerg
* Lëscht vun de Lëtzebuerger Paren
*Lëscht vun de fréiere Lëtzebuerger Paren

## Um Spaweck

* Websäit vum Parverband Nei Par Sektor Ost
* D'Fënstere vun der Kierch vun Éiter op der Websäit vun der ''Stiftung Forschungsstelle Glasmalerei des 20. Jh. e.&nbsp;V.'' (de)
* D'Uergel vun der Kierch op ''Orgues.lu''
Kierch Haassel

D**'Kierch zu Haassel** ass eng kathoulesch Kierch, déi zur Par Hesper–Réiser–Weiler Disciples d'Emmaüs, zum Dekanat Süden-Ost an zu der Gemeng Weiler zum Tuer gehéiert.

D'Patréinesch vun der Kierch ass d'helleg Lucia, där hiert Fest den 13. Dezember gefeiert gëtt.

D'Kierch steet hanner dem fréiere Gemengenhaus op der Haaptstrooss (*rue de Dalheim*), dem CR162. Nieft der Kierch ass de Kierfecht ugeluecht.

Ausser der Filialkierch vun Haassel gehéiert zur Par Weiler zum Tuer och nach d'Parkierch vu Weiler zum Tuer.

## Den Altor
De barocken Altor gouf den 20. Februar 1979 op den Inventaire supplémentaire vun den nationale Monumenter gesat.

## Kuckt och
* Lëscht vu reliéise Gebaier zu Lëtzebuerg
* Lëscht vun den nationale Monumenter an der Gemeng Weiler zum Tuer

## Um Spaweck

* Websäit vum Parverband Weiler zum Tur
* D'Fënstere vun der Kierch vun Haassel op der Websäit vun der Stiftung Forschungsstelle Glasmalerei des 20. Jh. e.&nbsp;V. 
* D'Kierch Haassel an der Facebookgrupp ''Patrimoine religieux Luxembourg - Reliéisen Ierwen Lëtzebuerg''
Kierch Weiler zum Tuer

D**'Kierch vu Weiler zum Tuer** ass eng kathoulesch Kierch, déi zur Par Hesper–Réiser–Weiler Disciples d'Emmaüs, zum Dekanat Süden-Ost an zu der Gemeng Weiler zum Tuer gehéiert.

De Patréiner vun der Kierch ass den hellege Sebastian, deem säi Fest den 20. Januar gefeiert gëtt.

D'Kierch steet op der Haaptstrooss (*rue de Hassel*), dem CR132.

Ausser der Parkierch vu Weiler zum Tuer gehéiert zur Par och nach d'Filialkierch vun Haassel.

## Biller

Kirche Weiler-la-Tour 01.jpg|D'Südsäit vun der Kierch vu Weiler zum Tuer
Weiler zum Tuerm bannen.jpg|Den Haaptaltor mat de Säitenaltär


## Kuckt och
* Lëscht vu reliéise Gebaier zu Lëtzebuerg

## Um Spaweck

* Websäit vum Parverband Beetebuerg-Hunchereng, Fréiseng, Hesper, Réiserbann, Weiler zum Tuer
* D'Fënstere vun der Kierch vu Weiler zum Tuer op der Websäit vun der ''Stiftung Forschungsstelle Glasmalerei des 20. Jh. e.&nbsp;V.'' 
* D'Kierch Weiler zum Tuer an der Facebookgrupp ''Patrimoine religieux Luxembourg - Reliéisen Ierwen Lëtzebuerg''
Kierch Siren

D**'Kierch zu Siren** ass eng kathoulesch Kierch, déi zur Par Hesper–Réiser–Weiler Disciples d'Emmaüs, zum Dekanat Süden-Ost an zu der Gemeng Weiler zum Tuer gehéiert.

De Patréiner vun der Kierch ass den hellege Laurentius deem säi Fest den 10. August gefeiert gëtt.

Se steet op der Kiercheplaz (*Place de lÉglise*).

## Geschicht
Si gouf 1846 bis 1849 no Pläng vum Architket Charles Henri Hartmann gebaut. Virbild kéint de Liebfrauendoum zu Tréier gewiescht sinn. Et war dëst eent vun deenen éischten nei-gotesche Gebaier zu Lëtzebuerg. Besonnesch ass um Gebai de quasi quadratesche Grondrëss an den aachteckegen Tuerm, deen an der Mëtt dovun ass.

D'Kierch gouf den 19. Abrëll 1991 als Nationaalt Monument klasséiert.

1996 bis 1998 gouf se duerch den Architekt Jean Petit restauréiert.

## Mobiliar

Den Haaptretabel, d'Säitenaltär an d'Beichtstill sinn aus der Bauzäit, ëm 1860-1870. D'faarweg Fënstere goufen 1923 vum Atelier Simminger gemaach, d'Rosace ass vum Jakob Schwarzkopf (1926-2001).

Déi barock Statu vum hellege Laurentius ass méi al, si kënnt aus der Kapell, déi ofgerappt gouf, wéi d'Kierch gebaut gouf. De Volleksaltor, an der Mëtt vum Gebai, ass vum Alex Reding.

## Kuckt och
* Lëscht vu reliéise Gebaier zu Lëtzebuerg
* Lëscht vun den nationale Monumenter an der Gemeng Weiler zum Tuer

## Um Spaweck

* Websäit vum Parverband Weiler zum Tur
* D'Kierch vu Siren op der Websäit vum ''Service des sites et monuments nationaux'' 
* D'Fënstere vun der Kierch zu Siren op der Websäit vun der ''Stiftung Forschungsstelle Glasmalerei des 20. Jh. e.&nbsp;V.'' 
* D'Kierch Siren an der Facebookgrupp ''Patrimoine religieux Luxembourg - Reliéisen Ierwen Lëtzebuerg''
Olympesch Wanterspiller 1928

D**'Olympesch Wanterspiller 1928** oder **II. Olympesch Wanterspiller** goufe vum 11. bis den 19. Februar 1928 zu Sankt-Moritz an der Schwäiz ofgehalen.

Et waren déi éischt onofhängeg Wanterspiller déi net a Verbindung mat Summerspiller ofgehale goufen. Déi vireg Wanterspiller (1924 zu Chamonix) si vum Internationalen Olympesche Kommiteee (IOK) eréischt méi spéit, retroaktiv, zu Olympesche Wanterspiller erkläert ginn; se waren am Fong en Deel vun de Paräisser Summerspiller 1924.

## Participanten
Et hu 464 Athleeten aus 25 Natiounen um Tournoi deelgeholl.

### Lëtzebuerg
Lëtzebuerg war mat fënnef Athleeten zu Sankt-Moritz vertrueden.

## Kuckt och

* Lëtzebuerg bei den Olympesche Spiller
* Lëscht vu lëtzebuergeschen Olympionicken

## Um Spaweck
* Websäit vun den Olympesche Wanterspiller 1928 beim C.I.O.
Olympesch Wanterspiller 1932

D**'Olympesch Wanterspiller 1932** oder **III. Olympesch Wanterspiller** goufe vum 4. bis de 15. Februar 1932 zu Lake Placid am US-amerikanesche Bundesstaat New York ofgehalen.

## Participanten
Et hunn 252 Athleeten aus 17 Natiounen um Tournoi deelgeholl. Lëtzebuerg war net zu Lake Placid vertrueden.

## Kuckt och

* Lëtzebuerg bei den Olympesche Spiller
* Lëscht vu lëtzebuergeschen Olympionicken

## Um Spaweck
* Websäit vun den Olympesche Wanterspiller 1932 beim C.I.O.
Sankt Moritz

**Sankt Moritz** ass eng Schwäizer Gemeng am Kanton Graubünden am Distrikt Maloja.

Sankt Moritz ass eng beschtbekannt Wantersportstatioun.
## Biller

St-Moritz-Dorf-2005.jpg|D'Duerf
St Moritz.jpg|De Séi vu Sankt-Moritz


## Kuckt och

* Olympesch Spiller
** Olympesch Wanterspiller 1928
** Olympesch Wanterspiller 1948

## Um Spaweck
* Websäit vun der Gemeng Sankt-Moritz 
* Websäit vum Touristebureau vu Sankt-Moritz
Olympesch Wanterspiller 1948

D**'Olympesch Wanterspiller 1948** oder **V. Olympesch Wanterspiller** goufe vum 30. Januar bis den 8. Februar 1948 zu Sankt-Moritz ofgehalen.

Virun de Wanterspiller 1948 gouf et wéinst dem Zweete Weltkrich eng zwielefjäreg Period ouni Olympesch Wanterspiller. No der Editioun vun 1928 war et déi zweet Kéier, datt d'Spiller zu Sankt-Moritz organiséiert goufen.

## Participanten
Et hu 669 Athleeten aus 28 Natiounen um Tournoi deelgeholl. Lëtzebuerg war net zu Sankt-Moritz vertrueden.

## Medailen




## Kuckt och

* Lëtzebuerg bei den Olympesche Spiller
* Lëscht vu lëtzebuergeschen Olympionicken

## Um Spaweck
* Websäit vun den Olympesche Wanterspiller 1948 beim C.I.O.
Bernhard Studer

De **Bernhard Studer**, gebuer den 21. August 1794 zu Büren an der Aare bei Bern, a gestuerwen den 2. Mee zu Bern 1887, war e Schwäizer Geolog. Hie war de Koseng vum Gottlieb Samuel Studer.

De Bernard Studer gouf 1834 Professer fir Mineralogie op der Universitéit zu Bern.

1879 krut hien d'Wollaston Medail vun der Geological Society of London.

## Wierker

* Beyträge zu einer Monographie der Molasse, 1825
* Geologie der westlichen Schweizer-Alpen, 1834
* Geologie der Schweiz, 2 Bänn, 1851-1853
## Um Spaweck
Otavi Minen- und Eisenbahn-Gesellschaft

D**'Otavi Minen- und Eisenbahn-Gesellschaft** mat Sëtz zu Berlin gouf am Joer 1900 gegrënnt, fir eng Eisebunn tëscht Swakopmund an Otavi am deemolege Däitsch-Südwest-Afrika, dem haitegen Namibien, opzeriichte fir do kënne Kofferäerz ofzebauen. Si gouf an der 600&nbsp;mm Spuer geluecht, an an den 1960er Joren op Kapspuer (1067&nbsp;mm) ëmgebaut.

D'Gesellschaft besteet haut nach ënner dem Numm "Otavi Mineralien GmbH", mat Sëtz zu Neuss um Rhäin. Si bedreift Handel mat mineralesche Réistoffen. Déi fréier *Otavi-Bunn* gehéiert elo zum Netz vun der Transnamib-GmbH, déi staatlech Eisebunnsgesellschaft vun Namibia.
Carl Gustav Jablonsky

De **Carl Gustav Jablonsky**, gebuer 1756, a gestuerwen de 25. Mee 1787, war een däitschen Naturfuerscher an Entomolog.

## Wierker
* Johann Friedrich Wilhelm Herbst & Carl Gustav Jablonsky: Natursystem aller bekannten in- und ausländischen Insecten, als eine Fortzetsung der von Büffonschen Naturgeschichte. Nach dem System des Ritters Carl von Linné bearbeitet: Käfer.
Kristallsglasmanufaktur vu Saint-Louis-lès-Bitche

D**'Kristallsglasmanufaktur vu Saint-Louis-lès-Bitche** ass an der franséischer Gemeng Saint-Louis-lès-Bitche am Departement Moselle.

## Geschicht
Eng éischt Glasmanufaktur gouf 1586 am *Münzthal*, dem Dall vun der Pateren, opgeriicht. Den Drëssegjärege Krich hat et mat sech bruecht, datt d'Pateren ee Joer virdrun hir Glasfabrick zu Holbach hu missen opginn.

De 17. Februar 1767 huet de Kinnek Louis XV. duerch en Arrêté vum Staatsrot duerch Patentbréiwer vum 4. Mäerz 1767 de Pateren erlaabt, déi al Manufaktur z'iwwerhuelen. An deem Ament waren zwéin Affekote vun der *Cour souveraine de Lorraine et Barrois*, de René-François Jolly an de Pierre-Étienne Ollivier Besëtzer. Déi nei Fabrick krut den Titel vun enger *Verrerie royale* s atoung ënner dem "Patronat" vum *Hellege Louis* als Erënnerung un de Louis IX.. D'Fabrick gouf 1767 d*'Compagnie des Cristalleries de Saint Louis* a koum an de Besëtz vun der Famill Lassalle, ier se 1788 un de Baron du Coëtlosquet verkaaft gouf.

Am Joer 1781 war d'Manufaktur déi éischt um Kontinent, déi Kristallsglas produzéiert huet. Déi Zäit hat England de Monopol zanter et 1627 zu Newcastle erfonnt gouf.

D'Cristallerie, déi haut nach produzéiert, gouf 1989 vun der bekannter Luxusfirma Hermès opkaaft.

## Kuckt och
*Saint-Louis-lès-Bitche
## Um Spaweck
*Websäit vun Cristal Saint-Louis
Edward Forbes

Den **Edward Forbes**, gebuer den 12. Februar 1815 zu Douglas op der Insel Man, a gestuerwen den 18. November 1854 zu Edinburgh, war e britteschen Naturfuerscher. Hie gëllt als Grënner vun der Zoogeologie oder Biogeographie an ass e Matgrënner vun der Déifséifuerschung.

1841 gouf de Forbes Curateur vum Musée vun der Geological Society of London, 1842 Professer am King's College London an 1844 Paleontolog vum British Geological Survey. 1853 gouf hie President vun der Geological Society of London a kuerz viru sengem Doud krut hien e Léierstull fir Naturgeschicht op der University of Edinburgh.

## Wierker

* *History of British Starfishes*, 1841
* *On the Connection between the distribution of the existing Fauna and Flora of the British Isles, and the Geological Changes which have affected their Area, especially during the epoch of the Northern Drift*, 1846
* *A history of British Mollusca, and their shells*, London, van Voorst, 1853
Johann Jacob Nöggerath

De **Johann Jacob Nöggerath**, gebuer den 10. Oktober 1788 zu Bonn, an och do gestuerwen den 13. September 1877, war een däitsche Mineralog a Geolog.

De Nöggerath gouf 1818 Professer fir Mineralogie a Geologie op der Uni zu Bonn.

## Wierker

* *Das Gebirge in Rheinland-Westphalen, nach mineralogischem und chemischem Bezuge*, (4 Bänn, 1822-1826)
* *Die Entstehung der Erde*, (1843)
Harry Elmer Barnes

Den **Harry Elmer Barnes**, gebuer de 15. Juni 1889 zu Auburn, a gestuerwen 1968 zu Malibu, war en US-amerikanesche Soziolog a Kulturhistoriker.

## Wierker (kleng Auswiel)

* *Genesis of the World War and Introduction to the Problem of War Guilt* ISBN 0403001404
* * Pearl Harbor After a Quarter Century* (Left and Right) ISBN 0911038957 
* * Die deutsche Kriegsschuldfrage* Eine Rechtfertigung David L. Hoggans
* *Perpetual War for Perpetual Peace*: A Critical Examination of the Foreign Policy on Franklin Delano Roosevelt ISBN 0939484013
* *Revisionism: A Key to Peace and Other Essays* (Cato Paper Ser., No. 12) ISBN 0932790186
Heinrich Aemilius August Danz

Den **Heinrich Aemilius August Danz**, gebuer den 11. Dezember 1806 zu Jena, a gestuerwen de 17. Mee 1881 och do, war en däitsche Jurist.

Hie war de Bouf vum Theolog Johann Traugott Leberecht Danz (geb. 1769, gest. 1851), an huet 1831 ugefaangen op der Uni zu Jena ze schaffen. Do gouf hien 1834 ‘’außerordentlicher’’ an 1843 ‘’ordentlicher Professor der Rechte und Oberappellationsgerichtsrat’’.

## Wierker
**Lehrbuch der Geschichte des römischen Rechts* (Leipzig 1840, 2 Tle.; 2. Aufl. 1871-1873); **Der sakrale Schutz im römischen Rechtsverkehr* (Jena 1857);
**Die Wirkung der Kodifikationsformen auf das materielle Recht* (Leipzig 1861);
**Aus Rom und Byzanz* (Weimar 1867).
Johann Friedrich Wilhelm Herbst

De **Johann Friedrich Wilhelm Herbst**, gebuer den 1. November 1743 zu Petershagen, a gestuerwen de 5. November 1807 zu Berlin, war een däitschen Naturfuerscher an Entomolog.

## Wierker
* Johann Friedrich Wilhelm Herbst & Carl Gustav Jablonsky [Hrsg.]: Naturgeschichte der in- und ausländischen Insekten (1785-1806, 10 Bänn)
* Anleitung zur Kenntnis der Insekten (1784-86, 3 Bänn)
* Naturgeschichte der Krabben und Krebse (1782-1804, 3 Bänn)
* Einleitung zur Kenntnis der Würmer (1787-88, 2 Bänn) 
* Natursystem der ungeflügelten Insekten (1797-1800, 4 Deeler)

## Um Spaweck
Congrégation du Sacré-Cœur

D**'Congrégation du Sacré-Cœur** (laténgesch: *Congregatio Sacratissimi Cordis Iesu*), och nach no hirem Grënner *Pères de Timon David* genannt, ass e kathoulesche Männeruerden.

De Joseph Marie Timon-David hat zu Marseille e Jugendwierk opgebaut und hat den Äerzbëschof vu senger Diözees den Eugène de Mazenod ëm Hëllef gefrot. Dësen huet hien dunn opgefuerdert, eng eegen Uerdensgemeinschaft ze grënnen, wat dunn 1852 geschitt ass. Bis haut ass de Sëtz zu Marseille. Déi kleng Uerdengemeinschaft hat 2002 38 Memberen, dovun 32 geweit Geeschtlecher.
Simón Bolívar

De **Simón José Antonio de la Santísima Trinidad Bolívar y Palacios**, besser bekannt ënner dem Numm **Simón Bolívar**, gebuer de 24. Juli 1783 zu Caracas am Venezuela, a gestuerwen de 17. Dezember 1830 zu Santa Marta a Kolumbien, war e Generol a südamerikanesche Politiker.

Hie stoung un der Spëtz vun den Onofhängegkeetskämpf vun de spuenesche Kolonien a Südamerika.

## No him genannt
Zu Esch-Uelzecht ass eng Strooss (Rue Simón-Bolívar, L-4037) no him genannt ginn an ass eng kleng Parallellstrooss zu Uelzechtstrooss.

## Um Spaweck
Saint-Louis-lès-Bitche

**Saint-Louis-lès-Bitche** (op Däitsch: *Münzthal*) ass eng franséisch Uertschaft a Gemeng an der Regioun Grand Est, am Departement Moselle. 1999 hunn do 634 Awunner (*Ludovicien(ne)s* op Franséisch) gelieft.

D'Duerf läit am *[[Parc naturel régional des Vosges du Nord]]*, an ass virun allem bekannt fir seng Kristallsglasmanufaktur.

## Géographie
D'Duerf läit op der Baach, déi och Saint-Louis-lès-Bitche heescht, an ass mat der Kristallsglas-Manufaktur an enger nei geschaafter Lichtung opgebaut ginn.

1767, hunn zwéin Affekoten, de René-François Jolly an de Pierre-Étienne Ollivier, d'Autorisatioun vum Louis XV. kritt, eng al Galsbléiserei, déi et virdrun do gouf, nees opzeriichten. Se krut den Titel *verrerie royale* a gouf nom Louis IX. genannt. No an no sinn eng Kapell, Wunnenge fir d'Meeschtern an d'Aarbechter, Bauerenhäff, eng Millen, eng Schräinerei an eng Blechschléierei bäikomm.

## Kuckeswäertes

* D'Kierch Saint-Louis-lès-Bitche, am rosae Sandsteen aus den Nord-Vogesen aus dem Joer 1897, mat de Sue vun der Famill Coëtlosquet, déi d'Direktioun vun der Manufaktur hat.
* D'Kristallsglasmanufaktur aus dem Joer 1586.
* D'Gebai wou d'Direktere vun der Manufaktur dra wunnen, aus dem 19. Joerhonnert.
* E puer bemierkenswäert Eechen.
* D'Mille vum *Münzthal*.

* Kristallsglasmanufaktur vu Saint-Louis-lès-Bitche
M26 Pershing

Den **M26 Pershing-Tanks** war e schwéiere Kampf-Tanks, dee vun der US-Army fir d'éischt am Februar 1945 an Europa agesat gouf.

## Den Numm
Den M26 ass nom John Joseph Pershing genannt ginn, deen am Oktober 1917 Generol vun der US-Army gouf an am September 1919 *General of the Armies*.

## Entwécklung vum M26
Nodeem den däitsche schwéiere Panzerkampfwagen VIE, als *Tiger I* bekannt, schonn am August 1942 a Serie gebaut gouf, hat déi amerikanesch Arméi mat hirem mëttelschwéieren M4 Sherman-Tanks Problemer, sech mat den däitschen Tanksen unzeleeën.
Am Laf vun de Joren 1942 bis 1944 huet den Ordnance Corps un enger Serie vu Prototype geschafft, dem T20, T22, T23, T25, an T26, déi sech ënnerscheet hunn duerch hir Kanoun, hir Boîte an hir Suspensioun.

## Um Spaweck
Gare Nidderkäerjeng-Suessem

D**'Gare vun Nidderkäerjeng–Suessem** ass eng Gare op der Eisebunnsstreck Péiteng - Lëtzebuerg, tëscht der Gare vu Schuller an där vu Péiteng vun der Lëtzebuerger Eisebunn. Se läit um südleche Wupp vum Boulevard John F. Kennedy zu Nidderkäerjeng, op der Strooss (CR110) fir op Suessem, an der Gemeng Käerjeng. D'Gare läit op enger Héicht vun 303 Meter, um Kilometerpunkt 3,458 vun der Streck Péiteng - Lëtzebuerg.

D'Gare huet kee Receptiounsgebai. Fir Schutz géint de Reen ass gesuergt mat verschiddene Plazen déi een Dach ubidden. Et gëtt e gratis Park & Rail-Parking mat 227 Parkplazen a 6 speziell Parkplaze fir Leit mat reduzéierter Mobilitéit. Vëloe kann een an enger Bikebox ënnerdaach stellen. Nieft der Gare ass och eng Bus-Gare.

An der Gare halen d'Zich (Regionalbunn a Regionalexpress) vun der CFL-Linn Lëtzebuerg - Nidderkäerjeng-Suessem - Péiteng - Rodange, wou d'Linn sech da spléckt an op Attem an der Belsch oder op Lonkech a Frankräich viru leeft.

## Geschicht
D'Gare vun Nidderkäerjeng-Suessem ass den 8. September 1900, zesumme mat der Ouverture vun der Streck vu Lëtzebuerg op Péiteng opgaangen, déi vum „Prënz“, der Société anonyme luxembourgeoise des chemins de fer et minières Prince-Henri, kuerz *PH*, bedriwwe gouf.

Den 19. November 1984 ass ëstlech vun der Gare, déi 4,020&nbsp;km laang Streck fir bei d'WSA zu Suessem opgaangen.

Tëscht 2008 an 2009 gouf d'Gare wéinst dem Ausbau op zwee Gleiser, komplett ëmgebaut. Dat aalt Gebai vun der Gare gouf of- an d'Barriär um CR110 ewechgerappt. Op der Plaz wou dat fréiert Gebai vun der Gare stoung, gouf eng Bréck iwwer d'Strooss gebaut.

### Trivia
Am Joer 1952 krut d'Gare Nidderkäerjeng-Suessem de „Grousse Präis“ am Concours vun de schéinste Blummendekoratiounen an de Garen.

## Zich déi an der Gare halen
(Stand: Februar 2025)

### Linn Lëtzebuerg ↔ Rodange ↔ Attem/Lonkech

#### Aller

#### Retour

## Kuckt och
* Lëscht vun den CFL-Garen
* CFL-Zuchreseau

## Um Spaweck

* Aktuell Departen an der 
* Praktesch Informatiounen iwwer d'Gare Nidderkäerjeng-Suessem op der CFL-Websäit 
* D'Gare Nidderkäerjeng-Suessem op der Websäit "rail.lu"

* Quell vum Kapitel „Geschicht“, wou net anescht uginn: Klein, Arthur, and Amis de la ligne de chemin de fer de l’Attert. *100 Jahre Eisenbahnstrecke Luxemburg-Petingen: direkte Eisenbahnverbindung Luxemburg-Longwy (Paris) über Dippach-Reckingen*. Grass-Kleinbettingen: D’Frënn vun der Atertlinn, 2000. Print. (S. 177-202)
Olympesch Wanterspiller 1936

D**'Olympesch Wanterspiller 1936** oder **IV. Olympesch Wanterspiller** goufe vum 6. bis de 16. Februar 1936 an der bayrescher Maartgemeng Garmisch-Partenkirchen am deemolegen Däitsche Räich ofgehalen.

## Participanten
Et hu 646 Athleeten aus 28 Natiounen um Tournoi deelgeholl.

### Lëtzebuerg
Lëtzebuerg war mat véier Athleete vertrueden:

#### Bobsport

##### 2er-Bob I (Plaz 22)

* Raoul Weckbecker
* Géza Wertheim

##### 2er-Bob II (no enger Chute am 4. Laf net placéiert)

* Henri Koch
* Bib Wagner

#### Alpinschi - Männer

* Raoul Weckbecker (*net fäerdeg gemaach*)

## Kuckt och

* Lëtzebuerg bei den Olympesche Spiller
* Lëscht vu lëtzebuergeschen Olympionicken

## Um Spaweck
* Websäit vun den Olympesche Wanterspiller 1936 beim C.I.O.
Olympesch Wanterspiller 1952

D**'Olympesch Wanterspiller 1952** oder **VI. Olympesch Wanterspiller** goufe vum 14. bis de 25. Februar 1952 zu Oslo an Norwegen ofgehalen.

## Participanten
Et hu 694 Athleeten aus 30 Natiounen um Tournoi deelgeholl. Lëtzebuerg war net zu Oslo vertrueden.

## Kuckt och

* Lëtzebuerg bei den Olympesche Spiller
* Lëscht vu lëtzebuergeschen Olympionicken

## Um Spaweck
* Websäit vun den Olympesche Wanterspiller 1952 beim C.I.O.
Olympesch Wanterspiller 1956

D**'Olympesch Wanterspiller 1956** oder **VII. Olympesch Wanterspiller** goufe vum 26. Januar bis de 5. Februar 1956 zu Cortina d'Ampezzo an Italien ofgehalen.

D'Wanterspiller vun 1956 waren:

* déi éischt, déi op der Televisioun iwwerdroe goufen;
* déi éischt Editioun bei där d'UdSSR matgemaach (an déi meescht Medailen gewonnen) huet;
* déi éischt Editioun bei där däitsch Olympioniken an enger „gesamtdäitscher Ekipp“ (BRD an DDR) deelgeholl hunn.

## Participanten
Et hunn 821 Athleeten aus 32 Natiounen um Tournoi deelgeholl. Lëtzebuerg war net zu Cortina d'Ampezzo vertrueden.

## Kuckt och

* Lëtzebuerg bei den Olympesche Spiller
* Lëscht vu lëtzebuergeschen Olympionicken

## Um Spaweck
* Websäit vun den Olympesche Wanterspiller 1956 beim C.I.O.
Olympesch Wanterspiller 1960

D**'Olympesch Wanterspiller 1960** oder **VIII. Olympesch Wanterspiller** goufe vum 18. bis den 28. Februar 1960 am haitege Palisades Tahoe (deemools *Squaw Valley*, och nach *Olympic Valley*) am US-amerikanesche Bundesstaat Kalifornien ofgehalen.

## Participanten
Et hu 665 Athleeten aus 30 Natiounen um Tournoi deelgeholl. Lëtzebuerg war net op de Wanterspiller 1960 vertrueden.

## Kuckt och

* Lëtzebuerg bei den Olympesche Spiller
* Lëscht vu lëtzebuergeschen Olympionicken

## Um Spaweck

* Websäit vun den Olympesche Wanterspiller 1960 beim C.I.O.
Olympesch Wanterspiller 1964

D**'Olympesch Wanterspiller 1964** oder **IX. Olympesch Wanterspiller** goufe vum 29. Januar bis den 9. Februar 1964 zu Innsbruck an Éisträich ofgehalen.

## Participanten
Et hunn 1.091 Athleeten aus 36 Natiounen um Tournoi deelgeholl. Lëtzebuerg war net zu Innsbruck vertrueden.

## Kuckt och

* Lëtzebuerg bei den Olympesche Spiller
* Lëscht vu lëtzebuergeschen Olympionicken

## Um Spaweck
* Websäit vun den Olympesche Wanterspiller 1964 beim C.I.O.
Karl Hugo Wieslander

De **Karl Hugo Wieslander**, gebuer den 11. Juni 1889, a gestuerwen de 24. Mee 1976, war e schweedesche Liichtathleet.

Op den Olympesche Spiller vun 1912 zu Stockholm gouf hie mat 688 Punkte manner wéi de Jim Thorpe den zweeten am Zéngkampf. Ee Joer méi spéit gouf den Thorpe disqualifizéiert, well e fir Sue Baseball gespillt hat. Domat gouf de Wieslander 1913 nodréiglech zum Olympiameeschter erkläert.

Eréischt 1982 gouf de Jim Thorpe vum IOC rehabilitéiert an zesumme mam Wieslander als Olympiameeschter vun de Spiller 1912 bestëmmt.

De 15. Oktober 1911 huet den Hugo Wieslander zu Göteborg mat 5516 Punkten deen éischte Weltrekord am Fënnefkampf opgestallt.
Parverband Miersch

De **Parverband Miersch** gouf de 6. Mee 2017 mat engem Dekreet vum Bistum ofgeschaaft.

En huet zu der Pastoralregioun Zentrum gehéiert a bestoung aus 7 Pare mat hire respektive Filialkierchen:

* Blaaschent (ouni d'Filial Eesebuer)
* Fëschbech
** Schous
** Weyer
* Lëntgen
** Gousseldeng
* Luerenzweiler
** Boufer
** Hënsdref
* Meesebuerg
** Angelsbierg
* Miersch
** Biereng
** Recken
** Rolleng
** Schëndels
* Miesdref
** Pëtten

Dës Paren a Filialkierche leien um Gebitt vun de Gemenge Fëschbech, Fiels, Lëntgen, Luerenzweiler a Miersch.
Thomas Francis Kiely

Den **Thomas Francis Kiely**, gebuer de 25. August 1869, a gestuerwen de 6. November 1951 war een iresche Liichtathleet.

E gouf op den Olympesche Summerspiller vun 1904 zu St. Louis Olympiameeschter an enger Allround-Kompetitioun, ee Virleefer vum haitegen Zéngkampf. Well déi Compétitioun e puer Méint virun den eigentleche Spiller war, gouf hien deemools net als Olympiameeschter unerkannt. Hien ass och net fir Irland, mä fir England gestart.

Eréischt an de fofzeger Jore gouf de Kiely op Grond vun Nofuerschunge vun engem iresche Journalist nodréiglech als Olympiameeschter deklaréiert.
Helge Løvland

Den **Helge Andreas Løvland**, gebuer den 11. Mee 1890, a gestuerwen de 26. Abrëll 1984, war en norwegesche Liichtathleet.

Hie gouf op den Olympesche Summerspiller vun 1920 Olympiameeschter am Zéngkampf.

1918 huet hien och den norwegeschen Egebergs Ærespris gewonnen.
Harold Osborn

Den **Harold Osborn**, gebuer den 13. Abrëll 1899 zu Butler am Illinois, a gestuerwen de 5. Abrëll 1975, war en US-amerikanesche Liichtathleet, deen an den 20-er Jore vum 20. Jh. am Zéngkampf an am Héichsprong grouss Succèen hat. Hien huet zwéi Weltrekorder opgestallt a gouf duebelen Olympiameeschter op den VII. Olympesche Summerspiller 1924 zu Paräis.
Olympesch Wanterspiller 1968

D**'Olympesch Wanterspiller 1968** oder **X. Olympesch Wanterspiller** goufe vum 6. bis den 18. Februar 1968 zu Grenobel am franséischen Departement Isère ofgehalen.

Et waren no Chamonix 1924 déi zweet Wanterspiller déi a Frankräich organiséiert goufen.

## Participanten
Et hunn 1.158 Athleeten aus 37 Natiounen um Tournoi deelgeholl. Lëtzebuerg war net zu Grenobel vertrueden.

## Kuckt och

* Lëtzebuerg bei den Olympesche Spiller
* Lëscht vu lëtzebuergeschen Olympionicken

## Um Spaweck
* Websäit vun den Olympesche Wanterspiller 1968 beim C.I.O.
Olympesch Wanterspiller 1972

D**'Olympesch Wanterspiller 1972** oder **XI. Olympesch Wanterspiller** goufe vum 3. bis den 13. Februar 1972 zu Sapporo a Japan ofgehalen.

Et war fir d'éischt an der Geschicht, datt d'Olympesche Wanterspiller an enger Stad mat méi wéi enger Millioun Awunner organiséiert goufen. Et war och déi éischt Kéier datt se baussent Europa oder Nordamerika stattfonnt hunn.

## Participanten
Et hunn 1.006 Athleeten aus 35 Natiounen um Tournoi deelgeholl. Lëtzebuerg war net zu Sapporo vertrueden.

## Kuckt och

* Lëtzebuerg bei den Olympesche Spiller
* Lëscht vu lëtzebuergeschen Olympionicken

## Um Spaweck
* Websäit vun den Olympesche Wanterspiller 1972 beim C.I.O.
Olympesch Wanterspiller 1980

D**'Olympesch Wanterspiller 1980** oder **XIII. Olympesch Wanterspiller** goufe vum 13. bis de 24. Februar 1980 zu Lake Placid am US-amerikanesche Bundesstaat New York ofgehalen.

Et waren no 1932 (Lake Placid) an 1960 (Squaw Valley) déi drëtt Wanterspiller an den USA an déi zweet zu Lake Placid.

## Participanten
Et hunn 1.072 Athleeten aus 37 Natiounen um Tournoi deelgeholl. Lëtzebuerg war net zu Lake Placid vertrueden.

## Kuckt och

* Lëtzebuerg bei den Olympesche Spiller
* Lëscht vu lëtzebuergeschen Olympionicken

## Um Spaweck
* Websäit vun den Olympesche Wanterspiller 1980 beim C.I.O.
Olympesch Wanterspiller 1984

D**'Olympesch Wanterspiller 1984** oder **XIV. Olympesch Wanterspiller** goufe vum 8. bis den 19. Februar 1984 zu Sarajevo am deemolege Jugoslawien (haut Bosnien an Herzegowina) ofgehalen.

## Participanten
Et hunn 1.272 Athleeten aus 49 Natiounen um Tournoi deelgeholl. Lëtzebuerg war net zu Sarajevo representéiert.

## Kuckt och

* Lëtzebuerg bei den Olympesche Spiller
* Lëscht vu lëtzebuergeschen Olympionicken

## Um Spaweck
* Websäit vun den Olympesche Wanterspiller 1984 beim C.I.O.
Kierch Wäicherdang

D**'Kierch zu Wäicherdang** ass eng kathoulesch Kierch, déi zur Par Clierf Saint-Benoît, zum Dekanat Norden an zu der Gemeng Klierf gehéiert.

De Patréiner vun der Kierch ass den hellege Vinzenz deem säi Fest den 22. Januar gefeiert gëtt.

D'Kierch steet op der Haaptstrooss, dem CR327. Ronderëm d'Kierch ass de Kierfecht ugeluecht.

D'Kierch an de Kierfecht goufen de 27. Mee 1963 als *nationaalt Monument* op d'Lëscht vun de klasséierte Monumenter agedroen.

## Geschicht
Am Joer 1727 huet d'Par Wäicherdang mam Tirouler Steemetzer Andreas Schlottert e Kontrakt ofgeschloss fir de Bau vun enger neier Kierch.
D'Kierch gouf 1729 gebaut, wéi och um Schlossstee vum Kiercheportal ze gesinn ass. Et ass eng Barockkierch mat engem markanten Ënnentuerm, dee wäit iwwer d'Duerf eraus kuckt. Deen ieweschten Deel vum Tuerm mat där charakteristescher Zwiwwel gouf eréischt fofzeg Joer méi spéit dobäi gebaut. Um Tuerm vun der Parkierch stinn ënner dem Ënnendaach op den Ecker grouss Steefigure vun de véier Evangelisten.

Déi barock Miwwel an der Kierch goufe vum Baaschtnecher Sculpteur Jean-Georges Scholtus geliwwert: een Haapt- an zwee Säitenaltär mat Statuen, e Priedegtstull an zwee Beichtstill. Aussergewéinlech ass e Panneau mat den Duerstellunge vun de véierzéng hellegen Nouthëllefer.

Bis de 7. Mee 2017 war et d'Parkierch vun der Par Wäicherdang. Zur fréierer Par Wäicherdang huet ausser der Parkierch och nach d'Kapell vu Mecher gehéiert.

## Klacken
An der Wäicherdanger Kierch lauden zwou Klacken am Toun la dièse (b') a sol (g').
## Biller

Kirche Weicherdange 01.jpg|D'Kierch vun Nordweste gesinn
Kirche Weicherdange 02.jpg|D'Kierch vun Norde gesinn, mat der Morgue riets
Kirche Weicherdange 05.jpg|Den Agank vun der Kierch
UergWäich12.JPG|D'Uergel
StatWäich12.JPG|Eng Statioun vum Kräizwee


## Kuckt och
* Lëscht vu reliéise Gebaier zu Lëtzebuerg
* Lëscht vun de Lëtzebuerger Paren
* Lëscht vun de fréiere Lëtzebuerger Paren
* Lëscht vun den nationale Monumenter an der Gemeng Klierf

## Um Spaweck

* Websäit vun der Par Clierf Saint-Benoît
* D'Fënstere vun der Kierch vu Wäicherdang op der Websäit vun der ''Stiftung Forschungsstelle Glasmalerei des 20. Jh. e.&nbsp;V.'' 
* D'Kierch Wäicherdang an der Facebookgrupp ''Patrimoine religieux Luxembourg - Reliéisen Ierwen Lëtzebuerg''
Félix Thyes

De **Félix Thyes**, gebuer den 19. Januar 1830 zu Lëtzebuerg, a gestuerwen den 8. Mee 1855 zu Bréissel, war e lëtzebuergesche Schrëftsteller a franséischer Sprooch.

Säi Papp hat an dem Napoleon senger Arméi a Russland gekämpft. Hien huet zu Rolleng, Virton, Arel a Lëntgen gewunnt. No dem Kolléisch, wou hien duerch heefegt Feelen opfgefall ass, goung de Félix Thyes op Bréissel op d'Uni Droit studéieren. Hie gouf de Frënd vum Charles De Coster, dem Auteur vum *[[La légende d'Ulenspiegel]]*.

Säi Liewe laang huet hien ënner enger schwaacher Gesondheet gelidden; vum Alter vun zwee Joer un hat den Thyes ee Bee geläämt, an hie konnt nëmme mat Hëllef vun enger Krätsch goen.. Spéider ass hien un enger Longentuberkulos krank ginn, wourunner hien 1855 gestuerwen ass.

Säi Roman *Marc Bruno, Profil d'artiste*, dee kuerz no sengem Doud erauskoum, war deen éischte franséischsproochege Roman vun engem Lëtzebuerger.

De Félix Thyes huet mat senger Famill an engem Haus zu Lëntgen gewunnt, dat 2014 ofgerappt gouf.

## Wierker
* *Essai sur la Poésie luxembourgeoise*. *Revue trimestrielle*, Bruxelles 1854.
* *Marc Bruno, Profil d'artiste*. Edition Princeps Bruxelles, 1855. Nodréck: 1920 an: *d'Natioun*, feuilleton littéraire; 1930 an: *Edition du Centenaire*, Linden et Hansen; 1990 an der Serie Lëtzebuerger Bibliothéik, présentéiert an annotéiert vum Frank Wilhelm.

## Quellen
* Bruno, M., 1990. Éditions du Centre d'études de la Littérature luxembourgeoise, Luxembourg.
* Gérard, M., 1960. *Anthologie française du Luxembourg*.
* Wilhelm, F., 2013. *Félix Thyes, Lintgenois d'adoption, et la vallée de Mersch*. nos cahiers 2013 3/4, *Kanton Mersch*, S. 337-364.

## Um Spaweck
Côte de Nuits

**Côtes de Nuits** ass een delimitéiert Ubaugebitt vu Wäiner am nërdlechen Deel vun der Bourgogne. Hei gëtt nëmme Pinot Noir geziicht (bis op e puer ganz wéineg Ausnamen).

Dëse Wéngert fänkt un am Süden nieft Dijon an erstreckt sech 22&nbsp;km no Norde bis op Corgoloin. All Duerf huet seng eegen Appellation controlée (AOC) fir d'Gemengen an de Premiers-Crus an an de Grands-Crus. Dee Klassementssystem ass awer zimmlech komplizéiert; dofir hei eng kleng Iwwersiicht:
* all Gemeng oder Duerf huet eng AOC. Et gëtt der déi iwwer de Beräich vun der Gemeng oder dem Duerf erausginn, anerer betreffen nëmmen een Deel vum Duerf. Sou kann z.&nbsp;B. e Wäin deen d'AOC Nuits-Saint-Georges huet och vun enger Nopeschgemeng si wéi Prémeaux.
* an enger Gemeng kënne verschidde Wéngerten d'Appellatioun AOC Bourgogne hunn, mä net d'Appellatioun vum Duerf oder aner Appellatiounen déi vun deem Duerf oder där Gemeng ofhänken.
* eng ganz grouss Parti hu Wéngerten déi Grand-Cru oder Premier-Cru klasséiert sinn. Sou kann een an enger Gemeng bis véier Appellatiounen erëmfannen, wou awer nëmmen de Premier-Cru an d'AOC den Numm vun der Gemeng hunn.

## Detailer vun den Appellatiounen
### Côtes-de-Nuits Villages
Dës AOC ass fir d'Wéngerte vu fënnef Uertschaften an zwar: Fixin, Brochon, Prémeaux-Prissey, Comblanchien a Corgoloin. Wëll dës Dierfer ausser Fixin wéineg bekannt si ginn déi Wäiner meeschtens ënner der Appellatioun Côtes-de-Nuits-Villages gehandelt.

### Marsannay
### Gevrey-Chambertin
### Nuits-Saint-Georges
Zu Nuits-Saints Georges fanne mer bal kee Grand-Cru, mä eng véierzeg Premiers-Crus. D'Premiers-Crusen an d'Appellatioun Villages sinn normalerweis no enger Lagerung vu fënnef Joer gutt a bleiwen dat och nach 3-4 Joer laang. Nuits-Saint Georges huet sou wéi Beaune een *Hospice* mat enger Wéngertefläch vun 9,5 ha. an enger Grand-Cru Lag mat Wäiner déi sech laang halen.

### Flagey-Échezaux
### Vosne-Romanée
Hei fanne mer 6 Grands-Crusen:
* La Romanée
* Richebourg
* La Tâche
* La Grande Rue
* La Romanéé-Conti
* Romanée-Saint-Vivant

D'Grands-Cruse leien all iwwer dem Duerf an hunn och deementspriechend héich Präisser déi kënne jee no Cru tëscht 100 an 250 Euro pro Fläsch leien. Si si relativ schwéier am Handel opzedreiwen.

### Vougeot
### Fixi n
### Morey-Saint-Denis
### Chambolle-Musigny
Pinot noir

De **Pinot noir** ass eng Riefzort déi mer a ganz Mëtteleuropa erëmfannen, besonnesch a Frankräich (Pinot noir), Däitschland, der Schwäiz (Blauburgunder, Spätburgunder), Lëtzebuerg (Pinot noir) an Italien (Pinot nero).

De Pinot noir ass eng vun den nobele Riewen déi séier zeideg gëtt (am Süden) soudatt se bis an Nordeuropa op ganz gudde Lage kann ugeplanzt ginn. Hire Rendement ass net immens grouss, an do wou no der Qualitéit vum Wäi gekuckt gëtt sprangen net méi wéi 5 Fudder um Hektar eraus.

De Pinot noir gëtt e gudde roude Wäin mat enger schéiner Faarf a vill Aromen dee sech ganz gutt lagere léisst.

Dës Riefzort ass d'Basis vun de grousse Crusen an der Bourgogne mä e gëtt och an der Champagne ugebaut wou säi Moscht (moût), deen, wann en direkt gekeltert gëtt, wäiss ass, an dofir och an der Champagnerproduktioun gebraucht gëtt.

Am beschte gëtt en op Kallekbiedem mat net ze vill héijen Temperaturen.

## Lëtzebuerg
Op der Lëtzebuerger Musel gouf 2011 de Pinot noir op enger Fläch vun 105,20 ha ugebaut.

## Um Spaweck

* De Pinot noir (Blauer Spätburgunder) op der Websäit vun der ''Forschungsanstalt Geisenheim''
Michel Polfer

De **Michel Polfer**, gebuer den 9. Juni 1964 zu Esch-Uelzecht, ass e Lëtzebuerger Historiker, Archeolog a Muséesdirekter.

Hien huet um Centre universitaire an der Stad an duerno zu Freiburg im Breisgau Däitsch, Geschicht an Archeologie studéiert. Zu Freiburg huet hie säin Doktorat a Réimescher Archeologie gemaach an zu Metz seng Habilitatioun.

Hien huet seng Karriär als Geschichtsprofesser am Lycée technique d'Ettelbruck ugefaangen, an war och *Professeur associé* op der Uni Lëtzebuerg. Vu Februar 2006 bis zu senger Pensioun, Enn 2024, war hien Direkter vum Nationalmusée fir Geschicht a Konscht, 

2007 gouf de Michel Polfer als *Membre effectif* an d'Section historique vum Institut grand-ducal opgeholl.

Hien huet eng sëllege geschichtlech an archeologesch Fuerschungsaarbechte publizéiert. Seng Schwéierpunkttheme si réimesch Nekropolen a Begriefnesritualer, réimescht Handwierk an d'Besiidlungsgeschicht vun der Géigend tëscht der Meuse an der Musel an der Réimerzäit an am fréie Mëttelalter.

## Um Spaweck

* Bibliographie op archeophile.com
* Publikatiounen op researchgate.net
* Publikatiounen op academia.edu
Silvretta-Stauséi

De **Silvretta-Stauséi** läit an den éisträicheschen Alpen am Bundesland Vorarlberg an der Silvretta - Grupp.

E läit op enger Héicht vun 2.030 m an enger Sank vun der Silvretta *(Silvretta-Bielerhöhe)*. Et kënnt een dohin iwwer d*'[[Silvretta Hochalpenstrasse]]*. Am Summer fuere Bussen dohin.

De Séi gëtt haaptsächlech vu Gletscherbaache gefiddert, an e gëtt benotz fir Stroum ze produzéieren. En ettlech Späicherwierker, déi méi déif leien, kréien d'Waasser vun him, ënner anerem d'Späicherwierk Vermunt.

De Séi gëtt vun zwou Staumaueren am Nordwesten a vun engem opgeschoddene Steendamm am Nordoste gestaut. D'Stauvolumen ass zirka 38.600.000m³.

## Um Spaweck

*www.silvretta-bielerhoehe.at
Domaine de la Romanée-Conti

Den **Domaine de la Romanée-Conti** ass den eenzege Proprietär vu Wéngerten zu Romanée-Conti selwer an zu La Tâche, an de gréisste Proprietär vu Richebourg, Romanée-Saint-Vivant, Grand-Échezeaux a Montrachet. Den Domaine ass bekannt wéinst senge Grand-Cru Lagen. Hir Wäiner kommen aus Wéngerte mat zimmlech schwaachem Rendement. Hir Drauwe ginn am grousse Ganze ganz spéit gelies, a laang gäre gelooss. D'Temperatur wärend der Gärung ass och relativ héich. Duerno gi se 18 Méint an Eechefässer roue gelooss a si ginn net ze vill beim Afëlle gefiltert. Doduerch entsti ganz räich a staark Wäiner mat engem volle Geschmaach. Et si Wäiner déi sech ganz gutt halen (25 Joer a méi). Duerch déi limitéiert Produktioun si se ganz schwéier um Wäimarché ze fannen.

Si kënnen als de Modell vu sämtleche gudde Burgunder-Wäiner betruecht ginn.

## Grands-Cruse vun der Côte de Nuits

## Um Spaweck

* Websäit vum