Astronomeschen Observatoire

En **astronomeschen Observatoire** (lat.: *observare* = observéieren) ass hautdesdaags eng Plaz mat wëssenschaftlechen Instrumenter, dacks Teleskopen, fir d'Observatioun vum Weltraum.

D'Bild vun engem haitegen Observatoire ass an der Reegel duerch eng oder e puer Kuppele gekennzeechent, déi engersäits op fir d'Observatioun sinn, an an déi gewënschte Richtung gedréit kënne ginn, anerersäits awer am zouenen Zoustand d'Instrumenter schütze kënnen. D'Instrumenter selwer (virun allem d'Teleskopen) si virun Äerdbiewen ze sécheren. De Begrëff *Observatoire* gëtt och nach fir Satellitten, déi Teleskopen droen, gebraucht. Typescherweis sinn e puer Teleskopen an/oder Instrumenter op engem Satellit, déi meeschtens de selwechten Objet observéieren.

En Observatoire, deen haaptsächlech fir Féierunge bedriwwe gëtt, nennt een e Biergerobservatoire (am Däitschen: *Volkssternwarte*). Donieft gëtt et nach Schoul- Universitéits- a Privatobservatoiren.

## Lëscht vu fréieren Observatoiren (Auswiel)
### Vir- a virgeschichtlech Gebaier

* Stonehenge
* Pyramide vu Gizeh
* Kreesgraf vu Goseck
* Sonnenobservatoire vun de Maya, z.&nbsp;B. op dem Monte Alban

### Ausgedéngt a fréier Observatoiren
* England: Radcliffe Observatoire, Leviathan (Teleskop)
* Däitschland: Observatoire Königsberg, Alen Observatoire vu Bonn
* Dänemark: Uraniborg, Stjerneborg
* Schweden: Alen Observatoire vu Lund, Observatoire Kvistaberg, Astronomeschen Observatoire Uppsala
* Spuenien: Observatoire vu Madrid
* USA: Old Naval Observatory Washington DC

## Observatoiren an der Welt (Auswiel)

### Afrika
* Südafrika: South African Astronomical Observatory, Boyden Observatoire

### Asien
* Armenien: Byurakan-Observatoire
* Aserbaidjan: Astrophysikaleschen Observatoire Şamaxı
* China: Xinglong Station, LAMOST, Purple-Mountain-Observatoire
* Israel: Wise Observatoire
* Japan: Kiso-Observatoire
* Republik Korea: Korea Astronomy and Space Science Institute
* Tierkei: Nationalen Observatoire TUBITAK

### Australien / Indonesien
* Australien: Perth-Observatoire, Mount Stromlo Observatoire, Siding Spring Observatoire, Australia Telescope Compact Array, Parkes-Observatoire‎
* Indonesien: Bosscha-Observatoire
* Tasmanien: Mount Pleasant Radio Observatory

### Europa
* Belsch: Observatoire royal de Belgique
* Dänemark: Københavns Universitet Astronomisk Observatorium
* Däitschland: Thüringer Landesobservatoire, Universitéitsobservatoire vu Jena, Landesobservatoire Heidelberg-Königstuhl, Radioteleskop Effelsberg
* England: Royal Greenwich Observatory, Jodrell-Bank-Radioobservatoire
* Frankräich: Observatoire de Haute-Provence, Observatoire vun der Côte d'Azur, Observatoire vun Nice, Observatoire vun Toulouse, Observatoire vu Meudon, Sonnenobservatiounstuerm vu Meudon, Observatoire vu Paräis, Observatoire vu Stroossbuerg
* Griicheland: Nationalen Observatoire Athen
* Holland: Westerbork Synthees-Radiosobservatoire
* Italien: Osservatorio Astronomico di Roma, Osservatorio Astronomico di Suno, Campo Imperatore Near-Earth Object Survey, Osservatorio Astrofisico di Asiago, Observatoire Bassano Bresciano, Osservatorio Astronomico di Brera, Osservatorio Astronomico di Capodimonte, Observatoire vun Arcetri, Observatoire San Vittore, Santa Lucia Stroncone-Observatoire, Osservatorio Astronomico della Montagna Pistoiese
* Karatschai-Tscherkessien: Selentschuk-Observatoire, RATAN 600
* Litauen: Astronomeschen Observatoire Molėtai
* Nordirland: Armagh Observatoire
* Polen: Astronomeschen Observatoire vun der Adam-Mickiewicz-Universitéit
* Russland: Pulkowo-Observatoire
* Schwäiz: Observatoire St. Margarethen
* Schweden: Observatoire Stockholm, Onsala Space Observatory, Observatoire Lund
* Spuenien: Observatoire Piera, Fabra Observatoire, Observatorio de Sierra Nevada
** Spuenien: Däitschland: Calar-Alto-Observatoire
*** Kanaresch Inselen (La Palma): Dutch Open Telescope. MAGIC-Teleskop, Telescopio Nazionale Galileo (fir Italien), European Northern Observatory‎, Teide Observatoire, Sonnenteleskop GREGOR, Roque de los Muchachos Observatoire, Nordic Optical Telescope, Swedish Solar Telescope, Gran Telescopio Canarias
* Tschechesch Republik: Štefánik-Observatoire, Kleť-Observatoire, Observatoire Ondřejov
* Ukrain: Krim-Observatoire

### Mëttelamerika
* Mexiko: Observatoire vu Sierra San Pedro Mártir, Large Millimeter Telescope
* Puerto Rico: Arecibo-Observatoire

### Nordamerika
* National Radio Astronomy Observatory op ville Plazen an den USA
* Arizona: Arizona Radio-Observatoire, Large Binocular Telescope, Mount-Lemmon-Observatoire, Heinrich-Hertz-Teleskop, Fred-Lawrence-Whipple-Observatoire, MMT-Observatoire, Lowell-Observatoire, LONEOS, Kitt-Peak-Observatoire
* Indiana: Goethe-Link-Observatoire
* Kalifornien: Hale-Observatoire, Big Bear Solar Observatoire, Lick-Observatoire, Palomar-Observatoire, Mount Wilson-Observatoire
* Kanada: Large Zenith Telescope
* Massachusetts: Oak-Ridge-Observatoire, Harvard College Observatoire, Harvard-Smithsonian Center for Astrophysics, Smithsonian Astrophysical Observatoire, Smithsonian Astrophysical Observatory
* New Mexico: Cloudcroft, Magdalena Ridge Observatoire, Space Surveillance Telescope, Apache-Point-Observatoire
* Pennsylvania: Allegheny Observatoire
* Texas: McDonald Observatoire
* Virginia: Green-Bank-Observatoire, Leander McCormick Observatory
* Washington D.C.: United States Naval Observatory, Old Naval Observatory
* Wisconsin: Yerkes-Observatoire
* Wyoming: Wyoming Infrared Observatory

### Pazifik
* Hawaii: Submillimeter Array, Pan-STARRS, Mauna-Kea-Observatoire, Subaru-Teleskop, Caltech Submillimeter Observatory, Canada-France-Hawaii Telescope, Gemini-Observatoire, James Clerk Maxwell Telescope, Keck-Observatoire

### Südamerika
* Argentinien: Astronomesch Ariichtung Leoncito, Felix-Aguilar-Observatoire, Observatoire La Plata
* Chile: Leonhard-Euler-Teleskop, New Technology Telescope, MPG/ESO-2,2-m-Teleskop, Magellan-Teleskopen, Cerro Tololo Inter-American Observatory, Atacama Cosmology Telescope, SOAR Telescope, Las Campanas-Observatoire, Atacama Pathfinder Experiment, La-Silla-Observatoire, Paranal-Observatoire, Europäesche Südobservatoire

### Südpol
* South Pole Telescope

### Kollektivobservatoiren
* USA, Groussbritannien, Kanada, Chile, Australien, Argentinien a Brasilien: Gemini-Observatoire

## Loftraum (Auswiel)
* Ballon: Stratoscope, Sunrise, Far Infrared Interferometric Telescope
* Fligerobservatoiren: Lear Jet Observatory, Kuiper Airborne Observatoire, SOFIA

## Weltraum (Auswiel)
* Däitschland: ROSAT
* (ESA): Herschel-Weltraumteleskop, EXOSAT, Hipparcos, XMM-Newton-Weltraumteleskop
* International: Compton Gamma Ray Observatory, Hinode, Infrared Space Observatory
* Japan: Hinode, Hakuchō, Tenma, ASTRO-E, ASTRO-F
* Kanada: MOST
* (NASA): Solar Dynamics Observatory, Small Astronomy Satellite 2, Wide-field Infrared Survey Explorer, Orbiting Astronomical Observatory 3, TRACE, Galaxy Evolution Explorer, Spitzer-Weltraumteleskop, Chandra-Weltraumteleskop, Uhuru, HEAO-2 
* (NASA/ESA): Swift, SOHO, Hubble-Weltraumteleskop 
* USA/Japan: ASCA
* Sowjetunioun: Astron

## Kuckt och
* Lëscht vun de gréissten opteschen Teleskopen

## Um Spaweck

* Verzeichnis öffentlicher Sternwarten Open Directory Project
* Verzeichnis Astronomischer Institute im deutschsprachigen Raum - als Liste * Verzeichnis der Volkssternwarten im deutschsprachigen Raum *German Astronomical Directory*
* Milkyweb Astronomical Observatory Guide zanter 2001 dat ëmfangräichst Verzeechnes vun Observatoirë weltwäit - zirka 2000 Aschreiwungen
* Jantar Mantar - historische Observatorien in Jaipur und Delhi (Indien)
* IAU-Sternwarten im Internet – Lëscht vun Observatoire vun der IAU déi eng eege Websäit hunn