open-index/open-wikipedia-markdown huggingface dataset:
Système universitaire de documentation

De **Système universitaire de documentation**, gekierzt **Sudoc**, ass e franséische Katalog, deen all d'Dokumenter oplëscht, déi et an de franséischen Universitéitsbibliothéiken an a ville Fuerschungsinstituter gëtt. Seng Benotzer kënnen domat eng Bibliographie zesummestellen oder aktualiséieren, en Dokument sichen an, wann néideg, eng Demande maache fir et auszeléinen.

D'Gestioun an d'Mise à jour vum Sudoc gi vun der Agence bibliographique de l'enseignement supérieur (Abes) assuréiert, déi 1994 gegrënnt gouf.

Am Sudoc-Katalog sinn iwwer 15 Milliounen Titelen, déi sech op all Zorte vun Dokumenter bezéien (Bicher, Theesen, Zäitschrëften, elektronesch Ressourcen, audiovisuell Materialien, Mikroformen, Kaarten, Partituren, Manuskripter (ausser Calames), rar Bicher, asw.). Do dernieft fënnt een am Katalog och Zäitschrëften- a Zeitungssammlunge vu ronn 1.500 net-universitären Institutiounen (kommunal Bibliothéiken, Dokumentatiounszentren, asw.).

## Um Spaweck

*  Sich am Sudoc-Katalog
RKD – Nederlands Instituut voor Kunstgescheidis

Den **RKD – Nederlands Instituut voor Kunstgescheidis** (iwwersat: **hollännescht Institut fir Konschtgeschicht**) ass weltwäit ee vun de wichtegsten Dokumentatiounszentren fir Konschtgeschicht. Säi Sëtz ass zu Den Haag.

## Geschicht
Den RKD gouf 1932 mat enger Basissammlung vun hollännescher Konscht aus dem Ierwe vum Cornelis Hofstede de Groot ënnert dem Numm *Rijksbureau voor Kunsthistorische en Ikonografische Documentatie (RKD*) gegrënnt. Hautdesdaags besteet d'Kollektioun haaptsächlech aus europäescher Konscht vum Mëttelalter bis haut. Dozou gehéiere Biller, Zeechnungen, Skulpturen, souwéi Mediekonscht an Design. Do dernieft gëtt et nach e grousst Archiv vu Pressematerial, Fotoen an Dokumenter.

D'Institutioun bedreift eng Datebank mat méi wéi 225.000 Titelen iwwer Kënschtler an der iwwer 70.000 iwwer Konschtwierker. Den RKD publizéiert och déi hollännesch Versioun vum Art and Architecture Thesaurus.

## Um Spaweck

*,  Internetsäit vum RKD
Rehazenter

De **Rehazenter** (*Centre national de rééducation fonctionnelle et de réadaptation*) ass eng Klinick mat Sëtz um Kierchbierg an der Stad Lëtzebuerg. Den Zenter ass an der Rehabilitatioun vu Patienten no engem Accident oder enger Krankheet spezialiséiert, an ass dofir mat stationären an ambulanten Déngschter ekipéiert.

Seng Missioun ass et, d'Patienten, wa méiglech, erëm mobil a selbststänneg ze maachen.

## Geschicht
1978, ënnert dem Impuls vum Dokter Gérard Grenot, deen am *Institut régional de réadaptation de Nancy* praktizéiert huet, ass zu Hamm am deemolegen Alters- a Fleegeheim de *Service de rééducation et de réadaptation fonctionnelle de Luxembourg* entstanen. Eng entspriechend Konventioun mat der Krankekeess (Union des caisses de maladie, UCM) huet de Remboursement vun de Behandlungskäschten gereegelt. Ufanks war dee Service nëmmen ambulant fir Aarbechtsonfäll geduecht. D'Hospices civils vun der Stad Lëtzebuerg, d'lëtzebuergesch Onfallversécherung an d'Caisse régionale d‘assurance maladie du Nord-Est de la France hu sech finanziell bedeelegt.

1981 sinn am Heem 12 Better fir dee Service reservéiert ginn.
Bis 1996 ass d'Zuel vun de Better op 42 gewuess an dunn huet d'Regierung, op d'Initiativ vum Gesondheetsminister Johny Lahure, entscheet am *Frankelach* zu Diddeleng en nationale Rehazenter ze bauen. Ufanks gouf d'Realisatioun vun dësem Projet enger Asbl uvertraut, méi spéit, mam Gesetz vum 19. Dezember 2003, enger Gesellschaft vun ëffentlechem Notzen.

No de Wale vun 1999 huet déi nei Regierung sech fir eng aner Plaz entscheet, an zwar de Kierchbierg an der Stad. Den 2. Februar 2007 gouf den neie Rehazenter mat 72 Better ageweit.

De Gérard Grenot († 2021), Dokter an Direktiounsbeoptraagten vun 1978 un zu Hamm a vun 2007 bis zu senger Pensioun 2015 medezineschen Direkter vum Rehazenter um Kierchbierg, war de Pionéier vun der funktioneller Rehabilitatioun zu Lëtzebuerg an de Virdenker vum Konzept „Rehazenter Lëtzebuerg“. Dofir ass den Auditorium vum Rehazenter no him genannt.

## Servicer
Den Zenter bitt all spezialiséiert Déngschter vun neurologescher an orthopedescher Rehabilitatioun no engem Trauma, Accident, enger Operatioun oder Sportverletzung un. Et sinn haaptsächlech medezinesch a psychologesch Betreiung, Kinesitherapie, Ergotherapie, Orthophonie, mat, ënner anerem, Hydrotherapie, Gymnastik an och Konschttherapie.

2024 hat den Zenter 73 Better an 3 therapeutesch Appartementer. 327 Persoune waren do agestallt, dovun eng 10 Dokteren. Si hunn zesummen 456 Patienten stationär an 1745 Patienten ambulant betreit.

## Um Spaweck
* Websäit vum Rehazenter
* Rapport-annuelle vum Rehazenter
Paris-Nice 2026

Déi **84. Editioun vu [[Paris-Nice]]** gouf vum 8. Mäerz bis de 15. Mäerz 2026 gefuer. Et war déi 6. Kompetitioun um Kalenner vun der UCI World Tour 2026.

## Etappen

## Generalklassement

## Um Spaweck
Ënnerwäsch

**Ënnerwäsch** ass Gezei, dat direkt op der Haut gedroe gëtt, am Allgemengen ënnert den anere Kleeder. 

## Definitioun
Wat als Ënnerwäsch gëllt, hänkt vill vu sozialen Normen, der Moud an de lokale Gesetzer of. 

Ënnerwäsch léisst sech an zwou grouss Kategorien ënnerdeelen: engersäits déi, déi den Uewerkierper bedeckt (oder en Deel dovun), an anerersäits den ënneschten Deel, deen ënnert der Taille gedroe gëtt. Et gëtt awer och Ënnerwäsch, déi béid Kierperhallschente bedeckt. 

Zur gängeger Ënnerwäsch ziele bei de Fraen de Soutien an de Slip, a bei de Männer de Kalzong. Aner Kleeder, wéi en Hiemchen oder T-Shirt, kënnen als regulär Kleeder oder als Ënnerwäsch ugedoe ginn. Jee no Definitioun zielen och d'Strëmp zur Ënnerwäsch.

## Funktioun

Ënnerwäsch gëtt aus hygieenesche Grënn gedroen, well si d'Gezei, dat iwwert der Ënnerwäsch ugedoe gëtt, viru Verschmotzungen duerch zum Beispill Schweess oder Urin schützt. 

Si kann och Halt bidden; e Soutien zum Beispill stäipt d'weiblech Brëscht, an de Kalzong erfëllt de selwechten Zweck fir déi männlech Geschlechtsorganer. Verschidden Zorten Ënnerwäsch, wéi de Corset, kënnen d'Form vum Kierper veränneren, soulaang d'Persoun en unhuet. 

Et existéiert besonnesch Ënnerwäsch fir sportlech Aktivitéiten, zum Beispill Ënnerwäsch mat engem integréiertem Schutz fir de Genitalberäich oder Sport-BHen, déi zousätzlechen Halt bidden. Bei kalem Wieder kann ee speziell Ënnerwäsch undoen, déi méi déck an extra laang ass, an esou als zousätzlech Isolatiounsschicht déngt, déi de Kierper waarm hält. 

Verschidden Zorten Ënnerwäsch ginn donieft aus erotesche Grënn gedroen, zum Beispill d'Jarretelle.

Och fir ze schlofe kann een Ënnerwäsch undoen. Speziellt Gezei fir ze schlofe gëtt awer prinzipiell zur Nuetswäsch an net zur Ënnerwäsch gezielt, wéi de Pyjama, d'Nuetshiem, oder den Negligé.

## Zorten Ënnerwäsch

Zur Ënnerwäsch ginn ënner anerem follgend Kleeder gezielt:

* Ënnescht Boxen:
** Boxershort
** Slip
** String
** Tanga
* Body
* Bustier
* Collant
* Corset (Korsett)
* Jarretelle
* Guêpière
* Hiemchen
* Kalzong
* Leggings
* Lingerie
* Soutien (a Sport-BH)
* T-Shirt
* Thermoënnerwäsch

## Um Spaweck
Jean Orianne

De **Jean Orianne**, gebuer de 17. Februar 1835, a gestuerwen den 21. Abrëll 1914, war e lëtzebuergesche Grondbesëtzer a Politiker vun Ielwen.

Vun 1875 bis 1899 a vun 1905 bis zu sengem Doud war hien Deputéierten an der Chamber. 

Hie war och jorelaang Buergermeeschter vun der Gemeng Biekerech.

## Gielchen
*
Jean-Pierre Paquet

De **Jean-Pierre Paquet**, gebuer den 31. Januar 1820 zu Esch-Uelzecht, a gestuerwen de 16. Juli 1899 zu Nidderkuer, war e lëtzebuergesche Gierwer a Politiker.

Hie war Gierwer zu Nidderkuer. An d'Gebai vu senger Gierwerei koum spéiderhin e Spidol.

Vun 1860 bis 1866 war hien Deputéierten an der Chamber. 

Hie war och vun 1861 bis 1864 Buergermeeschter vun der Gemeng Déifferdeng.

## Gielchen
Lotty Jacoby

D**'Lotty Jacoby**, gebuer de 5. November 1940 zu Eech, a gestuerwen de 17. Juli 2021 zu Heeschdref, war eng lëtzebuergesch Uerdensfra a Schrëftstellerin.

## Liewen
D'Lotty Jacoby ass zu Dummeldeng an d'Primärschoul gaangen an huet 1959 am Stater Meedercheslycée hir Première gemaach. Si huet duerno um Institut pédagogique zu Lëtzebuerg studéiert an hiren Diplom als Léierin gemaach.

Duerno huet si an Institutioune geschafft, an deene verhalensopfälleg Meedercher betreit goufen. 1964 huet si hiert zweejäregt Noviziat bei de Schwëstere vun der Doctrine Chrétienne gemaach.

Vun 1969 bis 1970 huet si eng Ausbildung an der Pastoralpsychologie gemaach an eng Rei Weiderbildunge fir Gespréichs- a Gruppeleedungen. Bis 1978 war si Léierin am Éislek an duerno a Schoulen an Altersheimer vun hirer Kongregatioun.

An de Joren 2008 bis 2010 huet si sech an der Konschttherapie op der Uni Lëtzebuerg weidergebilt. Bis 2014 huet si Poesie-Atelieren a Coursen iwwer de sproochlechen Ausdrock vun Emotioune geleet. 

## Literarescht Wierk
D'Lotty Jacoby huet Gedichter an Däitscher, Franséischer a Lëtzebuergesch Sprooch geschriwwen, déi an der Zäitschrëft De Cliärrwer Kanton, an och an e puer einfache Bicher (Rénghefter) publizéiert goufen. An hire Wierker huet si sech haaptsächlech mat de Joreszäiten, der Natur an dem perséinlechen a gesellschaftleche Liewe beschäftegt.

Hir franséisch Gedichter sinn an der Reegel ouni Reim, déi lëtzebuergesch dacks mat Reim a rhythmesch strukturéiert. Déi däitsch Gedichter kéint een als Prosagedichter charakteriséieren.

## Wierker (Auswiel)
* Jacoby, L. (2014). *Aus Freed un eiser Sprooch*. Ettelbrück, [L. Jacoby].
* Jacoby, L. (2016). *Flutwellen : Texte zu verschiedenen Wandlungszeiten*. Ettelbruck, L. Jacoby.
* Jacoby, L. (2016). *Freed un der Sprooch*. Ettelbruck, L. Jacoby.
* Jacoby, L. (2016). *Klangspiele : Texte zu verschiedenen Lebenszeiten*. Ettelbruck, L. Jacoby.
* Jacoby, L. (2016). *Spiegelbilder : Texte zu verschiedenen Jahreszeiten*. Ettelbruck, L. Jacoby.
* Jacoby, L. (2016). *Vivre*. Ettelbruck, L. Jacoby.

## Literatur
* Weirich, Guy: *Sehnsucht nach Verwandlung. Ein Annäherungsversuch an Lotty Jacobys deutschsprachige lyrische Texte*, in: nos cahiers 47(2026), H. 1, S. 25-42

## Quellen
* wou net anescht uginn: Marson, Pierre: ''Lotty Jacoby'', op www.autorenlexikon.lu
* Wierker: www.a-z.lu

## Um Spaweck
Dominique Peckels

Den **Dominique Peckels**, gebuer ..., a gestuerwen ..., war e lëtzebuergesche Grondbesëtzer a Politiker vun Méchelbuch.

1848 war hie Member vun der *[[Assemblée constituante vun 1848 (Lëtzebuerg)|Assemblée constituante]]* an duerno bis 1854  Deputéierten an der Chamber. 

Hie war och vun  bis 1854 Buergermeeschter vun der Gemeng Viichten.

## Gielchen
Joseph-Antoine Pescatore (1800)

De **Joseph-Antoine Pescatore**, gebuer de 17. August 1800 an der Stad Lëtzebuerg, a gestuerwen den 21. Juni 1860, war e lëtzebuergesche Conseiller op der Cour supérieure a Politiker. 

Vun 1847 bis 1848 war hien Deputéierten an der Chamber. 

Hie war de Bouf vum Joseph-Antoine Pescatore (1773) a war mat der  der Eugénie Dutreux-Pescatore bestuet.

## Kuckt och
* Pescatore (Famill)
Jean-Pierre Pescatore (1846-1905)

De **Jean-Pierre Pescatore**, gebuer de 14. Januar 1846 an der Stad Lëtzebuerg, an do gestuerwen de 15. Mäerz 1905, war e lëtzebuergesche Rentier a Politiker.

Hie war tëscht 1878 an 1884 Deputéierten fir de Kanton Lëtzebuerg an der Chamber. 

Hie war mat der Isabelle Nothomb bestuet; de Maurice Pescatore war hire Bouf.

## Kuckt och
* Pescatore (Famill)
Jean-Pierre Pescatore (Homonymie)

**Jean-Pierre Pesctore** ass den Numm vu follgende Membere vun der Famill Pescatore:
* Jean-Pierre Pescatore  (1793-1855), engem lëtzebuergesch-franséischen Industriellen, Banquier, Konschtsammler a Mäzeen;
* Jean-Pierre Pescatore (1846-1905), engem Rentier a Politiker.
Gemeng Wëlwerwolz

D**'Gemeng Wëlwerwolz** war bis Enn 2005 eng lëtzebuergesch Gemeng am Kanton Wolz. Chef-lieu war d'Uertschaft Wëlwerwolz.

Si huet den 1. Januar 2006 zesumme mat der Gemeng Kautebaach zur Gemeng Kiischpelt fusionéiert.

## Uertschaften an der fréierer Gemeng
* Äischer
* Lellgen
* Pënsch
* Wëlwerwolz

## Geschicht

### Buergermeeschteren

* ...
* ... - 2005: ...

## Kuckt och
* Entwécklung vun der Gemengenzuel zu Lëtzebuerg
* Lëscht vun de Lëtzebuerger Gemengen
Sirāt

**Sirāt** ass e franséisch-spuenesche Film vum Óliver Laxe aus dem Joer 2025 mam Sergi López a mat der Stefania Gadda an den Haaptrollen.

## Ëm wat geet et am Film?
De Luis ass zesumme mat sengem Bouf an der marokkanescher Wüüst op der Sich no senger Duechter, déi zanter e puer Méint verschwonnen ass …

## Um Spaweck
Pechbild

E **Pechbild**, **Autocollant** oder **Sticker** ass e Stéck Pabeier oder Plastik, bei deem déi eng Säit pecht an op där anerer Säit en Text oder e Bild ass. Pechbiller existéieren a ville verschiddene Formen a Gréissten, a mat allméiglechem Design.

Pechbiller si bei Kanner beléift, ginn awer och an der Publicitéit gebraucht oder fir politesch Messagen ze verbreeden. Och vill Etikette si Pechbiller.

## Beispiller

Sticker art in Sydney - 2025 - 3222 12.jpg|Pechbiller op der Récksäit vun engem Stroosseschëld zu Sydney an Australien.
Zespri first arrival from NZ – May 2008.jpg|E Sticker op engem Kiwi mam Logo an Numm vun der Mark, Produktiounsland a Referenzcode.
Gluaĵoj kun reklamo de kuirarta festivalo en Luksemburgo (2015).jpg|E Sticker mat enger Reklamm fir de Festival Food for Your Senses mam Grand-Duc Henri.
Paketaufkleber tof.png|E Pechbild fir e Pak, dee mat der Post verschéckt gëtt.
Autocollant antifachisse Namur 2.jpg|En Autocollant mat engem antifaschistesche Message op Wallounesch zu Namouer.
Kapuzinertheater plus e Kranz.jpg|Pechbiller op engem Kullang beim Stater Kapuzinertheater.
Abziehen der Rückseite eines geschlitzten Stickers.jpg|Eng Persoun léist e Pechbild vu sengem Support.


## Um Spaweck
Klensch

**Klensch** huet follgend Bedeitungen:
* En Hiewel an enger Dier, kuckt: Klensch (Hiewel).
* E Familljennumm, kuckt: Klensch (Familljennumm).
* E Béierkrou
Klensch (Hiewel)

Eng **Klensch** ass en Hiewel, mat deem eng Dier op- an zougemaach gëtt. Si besteet aus engem horizontale Grëff an engem Mechanismus an der Dier, deen een net direkt gesäit. Normalerweis gëtt et op all Säit vun der Dier eng Klensch. Wann d'Dier zou ass an d'Klensch erofgedréckt gëtt, gëtt de Mechanismus betätegt, deen et erlaabt, d'Dier opzemaachen.

## Kuckt och
* Reedel

## Um Spaweck
Jean-Baptiste Pinth

De **Jean-Baptiste Pinth**, gebuer den 18. Juni 1790 zu Holler, an och do gestuerwen de 14. August 1854, war e lëtzebuergesche Bauer a Politiker.

1848 war hie Member vun der Assemblée constituante.
Bernard Pondrom

De **Bernard Pondrom**, gebuer ..., a gestuerwen ..., war e lëtzebuergesche Grondbesëtzer a Politiker vun Housen.

1848 war hie Member vun der Assemblée constituante, an duerno bis 1853 Deputéierten an der Chamber.
Jean-Baptiste Pondrom

De **Jean-Baptiste**, gebuer ..., a gestuerwen ..., war e lëtzebuergesche Nottär a Politiker vun Housen.

Hie war vun 1842 bis 1848 Deputéierten an der Chamber.

.
Joseph Ritter

De **Joseph Ritter**, gebuer ..., a gestuerwen ..., war e lëtzebuergesche Nottär a Politiker vu Gréiwemaacher.

1848 war hie Member vun der Assemblée constituante a vun 1848 bis 1856, an nees	vun 1860 bis 1863 Deputéierten an der Chamber.
Augustin Schlinck

Den **Augustin Schlinck**, gebuer den 22. Oktober 1781 zu Koblenz, a gestuerwen de 26. Januar 1854 an der Stad Lëtzebuerg, war e lëtzebuergesche Metzler, Wäinhändler a Politiker.

Hie koum 1802 an d'Stad wunnen, wou hien d'Suzanne-Jeannette Diendenhoven bestuet huet, a sech an der Fleeschiergaass als Metzler a Wäinhändler néiergelooss huet. Hien huet 1844 déi Lëtzebuerger Nationalitéit ugeholl.

Den Augustin Schlick war vum 14. November 1848 bis zu sengem Doud Member vum Stater Gemengerot, a vum 25. Abrëll bis den 28. Juli 1848 Member vun der Assemblée constituante, an duerno bis 1851 Deputéierten am der Chamber.
Nicolas Sibenaler

Den **Nicolas Sibenaler**, gebuer ..., a gestuerwen ..., war e lëtzebuergesche Gierwer a Politiker vun Ueschdref.

1848 war hie Member vun der Assemblée constituante. Ëm déi Zäit war hien och Buergermeeschter vun der deemoleger Gemeng Ueschdref.
Dominique Stiff

Den **Dominique Stiff**, gebuer 1809, a gestuerwen 1876, war e lëtzebuergesche Grondbesëtzer a Politiker vu Fenteng.

1848 war hie Member vun der Assemblée constituante, an duerno bis 1856 Deputéierten an der Chamber.

Hie gouf ë.&nbsp;a. 1849, 1861 an 1868 zum Buergermeeschter vun der Gemeng Hesper ernannt.
Michel Tibesart

De **Michel Tibesart**, gebuer ..., a gestuerwen ..., war e lëtzebuergesche Grondbesëtzer a Politiker vu Furen.

1848 war hie Member vun der Assemblée constituante.

Wärend där Zäit war hien och Buergermeeschter vun der Gemeng Furen.
Jean-Baptiste Weydert

De **Jean-Baptiste Weydert**, gebuer de 6. Juli 1779 zu Betzder, a gestuerwen den 11. Oktober 1848 zu Bierg, war e lëtzebuergesche Friddensriichter a Politiker vu Bierg.

1848 war hie Member vun der Assemblée constituante.
Don Cesare di Bazan

**Don Cesare di Bazan** ass en italieenesche Film vum Riccardo Freda aus dem Joer 1942 mam Gino Cervi a mat der  Anneliese Uhlig an den Haaptrollen.

## Ëm wat geet et am Film?

## Um Spaweck
Maxime Miltgen

D**'Maxime Miltgen**, gebuer de 4. Juli 1993 an der Stad Lëtzebuerg, ass eng lëtzebuergesch Politikerin (LSAP).

Si ass zanter  Member vum Stater Gemengerot an zanter  Mäerz 2026, zesumme mam Georges Engel, Kopresidentin vun der LSAP.

## Liewen a Karriär
D'Maxime Miltgen huet vun 2012 bis 2013 als Eventmanagerin, an dono, wärend hirem Studium fir Rechtswëssenschaften, niewelaanscht als Serveuse geschafft. Vun 2018 bis 2019 huet si fir d'LSAP als Kommunikatiounsexpertin an Eventmanagerin bei den nationalen an europäesche Wale geschafft. Dono war si, bis Juli 2023,  Kommunikatiounsexpertin am Inneministère. Zanterhier ass si parlamentaresch Attachée an der sozialistescher Chamberfraktioun. Zanter 2019 ass si Presidentin vun de sozialistesche Fraen.

## Um Spaweck
*Sidney Wiltgen: "Porträt: 'Et geet him just ëm d’Saach' - Maxime Miltgen will die nächste LSAP-Co-Präsidentin werden." tageblatt.lu, 12.03.2026. 
*Michael Merten: "Kandidatin für LSAP-Spitze: Von der Kellnerin zur LSAP-Chefin - Was Maxime Miltgen vorhat." wort.lu, 13.03.2026.
Jean Wilhelm

**Jean Wilhelm** ass den Numm vun ë.&nbsp;a.:
* engem lëtzebuergesche Paschtouer: Jean Wilhelm (Paschtouer)
* engem lëtzebuergesche Politiker: Jean Wilhelm (Politiker)

## Kuckt och
* Jean-Pierre Wilhelm
Charles Pauly

De **Charles** ("**Charel**") **Pauly**, gebuer den 13. Abrëll 1955, ass e lëtzebuergesche Lokalpolitiker a fréiere Foussballspiller an -trainer. 
## Politesch Karriär
De Charles Pauly ass zanter dem 1. Januar 1988 am Gemengerot vun der Gemeng Wanseler an zënter dem 16. Dezember 2005 Schäffen.

Vun 2009 bis 2023 war hie President vum Naturpark Öewersauer.

## Sportlech Karriär
Vun 1972 bis 1984, vun 1988 bis 1989 a vun 1991 bis 1992 huet de Charles Pauly 125-mol fir den FC Wolz 71 an der Nationaldivisioun an an der Éierepromotioun gespillt. Tëscht 1992 an 2005 war hie mat Ënnerbriechungen Trainer vum FC Wolz 71.

Vun 1984 bis 1988 war hie Spillertrainer beim FC Claravallis Klierf an an der Saison 1989/1990 huet hien den FC Racing Ëlwen trainéiert.

## Familiäres
De Charles Pauly ass de Papp vum Alain a Christian Pauly, déi allebéid ënner anerem fir den FC Wolz 71 an der Nationaldivisioun gespillt hunn.

## Um Spaweck
FC Claravallis Klierf

Den **FC Claravallis Klierf** ass e lëtzebuergesche Foussballclub vu Klierf, deen 1937 offiziell gegrënnt gouf.

## Stadionen
De Stade Aloye Meyer am "Klatzewee" zu Klierf ass den Heemstadion vum FC Claravallis.

Um Schoul- a Sportcampus zu Reiler huet de Veräin e syntheeteschen Terrain, deen och nach vum FF Norden 02 benotzt gëtt.

## Erfolleger
1958/59 huet de Veräin eng éischt Kéier an der Éierepromotioun gespillt, konnt d'Klass awer net halen. 1991 ass Klierf op en Neits an d'Éierepromotioun opgestigen a konnt sech bis 1994 do halen.

## Bekannt fréier Spiller
*  Fränk Arndt
*  Camille Dimmer
*  Charles Pauly

## Kuckt och

## Um Spaweck
* Offiziell Facebook-Säit vum FC Claravallis Klierf
FC Racing Ëlwen

Den **FC Racing Ëlwen** oder **FC Racing Troisvierges** ass e lëtzebuergesche Foussballclub vun Ëlwen, deen den 29. Juni 1933 gegrënnt gouf.

## Stadionen
De Stadion „op der Kopp“ op der  am Ausgang vun Ëlwen a Richtung Wilwerdang ass den Heemstadion vum FC Racing Ëlwen. Den Terrain huet eng iwwerdeckten Tribün mat 150 Sëtzplazen.

Den Terrain "Am Millewee" ass den zweeten Terrain vum Veräin.

## Erfolleger
De Veräin huet et e puer Mol bis an d'Éierepromotioun gepackt: fir d'Éischt vun 1964 bis 1967, duerno an de Saisonen 1991/92, 1994/95 a vun 1996 bis 1998. 

## Bekannt fréier Spiller
*  Johny Grettnich

## Kuckt och

## Um Spaweck
* Offiziell Websäit vum FC Racing Ëlwen
* Offiziell Facebook-Säit vum FC Racing Ëlwen
Syndicat intercommunal parc naturel Haute-Sûre

De **Syndicat intercommunal parc naturel Haute-Sûre**, kuerz **Sycopan**, war en interkommunale Syndikat dee mam Groussherzoglechen Arrêté vum 2. September 1988 gegrënnt gouf. D'Membere vum Syndikat waren d'Gemenge Bauschelt, Ell, Esch-Sauer, Heischent, Stauséigemeng, Néngsen, Rammerech, Wal a Wanseler.

De Syndikat hat zwar « parc naturel Haute-Sûre » a sengem  Numm stoen, den Naturpark Uewersauer wéi mer en haut kennen, gouf awer eréischt de 6. Abrëll 1999 an d'Liewe geruff.

Nodeem 2006 d'Gemengen Esch-Sauer a Rammerech aus dem Syndikat ausgetruede waren, gouf de Sycopan 2006 opgeléist.

## Kuckt och
* Syndicat pour l'aménagement et la gestion du parc naturel de la Haute-Sûre

## Um Spaweck
*Naturpark Obersauer – Kein Indianerreservat In: d'Letzeburger Land, 36. Jg., nº 51 (22.12.1989)
Stréi

**Stréi** ass en Nieweprodukt vun der Recolte vun de Käreplanzen. Et besteet gréisstendeels aus den dréchene Stiller, déi no der Recolte um Feld zeréckbleiwen.

An Europa gëtt d'Stréi dacks zu Botte weiderverschafft oder gläichméisseg op dem Feld verdeelt an ënnergeplout. Dat déngt ënner anerem dozou, de Buedem mat organeschem Material unzeräicheren an d'Buedemstruktur ze verbesseren.

Stréi huet eng Rei ënnerschiddlech Verwendungszwecker, dorënner als Brennstoff oder fir de Buedem vum Stall ze bedecken, wou et d'Exkrementer vun den Déieren ophëlt an d'Flëssegkeet an de Geroch bënnt. D'Stréi, dat mat den Ausscheedunge vun den Déiere vollgesaugt ass, nennt ee Mëscht. Si gëtt dacks nees op de Felder verdeelt, fir de Buedem méi fruchtbar ze maachen.

Obwuel Stréi net vill Närstoffer huet, gëtt et och als Fudder fir Notzdéiere gebraucht, zousätzlech zu anerem Fudder wéi dem Hee. Och am Handwierk gëtt d'Stréi gebraucht, zum Beispill fréier fir den Daach ze decken oder Zillen aus Leem ze produzéieren, oder fir Hitt, Poppen, Kierf an aner Géigestänn hierzestellen.

Och de Schallimo war fréier aus Stréi.

## Kuckt och
* Ronnbottepress

## Um Spaweck
Chalumeau

**Chalumeau** steet fir:
* e Stréihallem
* e Gasbrenner
* e Museksinstrument a Virgänger vun der Klarinett
* e franséische Familljennumm

## Kuckt och
* Schallimo
Tutta la città canta

** Tutta la città canta** ass en italieenesche Film vum Riccardo Freda aus dem Joer 1945 mam Nino Taranto a mat der Nanda Primavera an den Haaptrollen.

## Ëm wat geet et am Film?

## Um Spaweck
Aquila nera (Film 1946)

**Aquila nera** ass en italieenesche Film vum Riccardo Freda aus dem Joer 1946 nom Roman *Dubrovsky* vum Alexander Sergejewitsch Puschkin, mam Rossano Brazzi a mam Gino Cervi an den Haaptrollen.

## Ëm wat geet et am Film?
Bei der Sich nom Mäerder vu sengem Papp, verléift de Vladimir Dubrovsky sech an d'Duechter vum Mäerder…

## Um Spaweck
Gemeng Baastenduerf

D**'Gemeng Baastenduerf** war bis Enn 2005 eng lëtzebuergesch Gemeng am Kanton Dikrech. De Chef-lieu war d'Uertschaft Baastenduerf.

Si huet den 1. Januar 2006 zesumme mat der Gemeng Furen zur Gemeng Tandel fusionéiert.

## Uertschaften an der fréierer Gemeng

* Baastenduerf
* Branebuerg
* Laaschent
* Tandel
* Houschterhaff
* Këppenhaff

**Häff a Lieu-diten:**

* Fëschbecherhaff
* Fréngerhaff
* Ronnebësch

## Geschicht

### Buergermeeschteren

* ...
* 1994 - 2006: Aly Kaes

## Kuckt och
* Entwécklung vun der Gemengenzuel zu Lëtzebuerg
* Lëscht vun de Lëtzebuerger Gemengen
Gemeng Furen

D**'Gemeng Furen** war bis Enn 2005 eng lëtzebuergesch Gemeng am Kanton Veianen. De Chef-lieu war d'Uertschaft Furen.

Si huet den 1. Januar 2006 zesumme mat der Gemeng Baastenduerf zur Gemeng Tandel fusionéiert.

## Uertschaften an der fréierer Gemeng
* Bëttel
* Furen
* Longsdref
* Waalsdref
* Selz

**Häff a Lieu-diten**
* Bleesmillen
* Marxbierg
* Schmëttenhaff

## Geschicht

### Buergermeeschteren

* ...
* ëm 1848: Michel Tibesart
* ...
* ... - 2006: Edmée Ley-Theis

## Kuckt och
* Entwécklung vun der Gemengenzuel zu Lëtzebuerg
* Lëscht vun de Lëtzebuerger Gemengen
Cipressa

**Cipressa** ass eng italieenesch Gemeng a Ligurien. 

Se ass vrun allem bekannt fir d'Vëloscourse Milano-Sanremo. Déi lescht Kilometer féieren duerch d'Uertschaft.

## Entwécklung vun der Awunnerzuel

Colors=
  id:lightgrey value:gray(0.9)
  id:darkgrey  value:gray(0.8)
  id:sfondo value:rgb(1,1,1)
  id:barra value:rgb(0.6,0.7,0.8)

ImageSize  = width:455 height:303
PlotArea   = left:50 bottom:50 top:30 right:30
DateFormat = x.y
Period     = from:0 till:2000
TimeAxis   = orientation:vertical
AlignBars  = justify
ScaleMajor = gridcolor:darkgrey increment:1000 start:0
ScaleMinor = gridcolor:lightgrey increment:200 start:0
BackgroundColors = canvas:sfondo

BarData=
  bar:1861 text:1861
  bar:1871 text:1871
  bar:1881 text:1881
  bar:1901 text:1901
  bar:1911 text:1911
  bar:1921 text:1921
  bar:1931 text:1931
  bar:1936 text:1936
  bar:1951 text:1951
  bar:1961 text:1961
  bar:1971 text:1971
  bar:1981 text:1981
  bar:1991 text:1991
  bar:2001 text:2001
  bar:2025 text:2025

PlotData=
  color:barra width:20 align:left

  bar:1861 from: 0 till:1366
  bar:1871 from: 0 till:1256
  bar:1881 from: 0 till:1112
  bar:1901 from: 0 till:948
  bar:1911 from: 0 till:795
  bar:1921 from: 0 till:789
  bar:1931 from: 0 till:726
  bar:1936 from: 0 till:753
  bar:1951 from: 0 till:879
  bar:1961 from: 0 till:1082
  bar:1971 from: 0 till:1019
  bar:1981 from: 0 till:1047
  bar:1991 from: 0 till:1119
  bar:2001 from: 0 till:1157
  bar:2025 from: 0 till:1192

PlotData=

  bar:1861 at:1366 fontsize:XS text: 1366 shift:(-8,5)
  bar:1871 at:1256 fontsize:XS text: 1256 shift:(-8,5)
  bar:1881 at:1112 fontsize:XS text: 1112 shift:(-8,5)
  bar:1901 at:948 fontsize:XS text: 948 shift:(-8,5)
  bar:1911 at:795 fontsize:XS text: 795 shift:(-8,5)
  bar:1921 at:789 fontsize:XS text: 789 shift:(-8,5)
  bar:1931 at:726 fontsize:XS text: 726 shift:(-8,5)
  bar:1936 at:753 fontsize:XS text: 753 shift:(-8,5)
  bar:1951 at:879 fontsize:XS text: 879 shift:(-8,5)
  bar:1961 at:1082 fontsize:XS text: 1082 shift:(-8,5)
  bar:1971 at:1019 fontsize:XS text: 1019 shift:(-8,5)
  bar:1981 at:1047 fontsize:XS text: 1047 shift:(-8,5)
  bar:1991 at:1119 fontsize:XS text: 1119 shift:(-8,5)
  bar:2001 at:1157 fontsize:XS text: 1157 shift:(-8,5)
  bar:2025 at:1192 fontsize:XS text: 1192 shift:(-8,5)

TextData=
  fontsize:S pos:(20,20)
  text:Quell ISTAT


## Um Spaweck
Jürgen Habermas

De **Friedrich Ernst Jürgen Habermas**, gebuer den 18. Juni 1929 zu Düsseldorf, a gestuerwen de 14. Mäerz 2026 zu Starnberg, war en däitsche Philosoph a Soziolog. 

Hie gëtt zu der zweeter Generatioun vun der *[[Frankfurter Schule]]* gezielt a war zulescht Professer fir Philosophie op der Universitéit Frankfurt am Main. 

An der akademescher Fachwelt gouf hien duerch Aarbechten iwwer Sozialphilosophie mat diskurs-, handlungs- a rationalitéitstheoretesche Beiträg bekannt, mat deenen hien d'Kritesch Theorie op enger neier Basis virugefouert huet. Fir den Habermas si kommunikativ Interaktiounen, an deene rational Geltungsgrënn erhuewen an unerkannt ginn, d'Basis fir d'Handlungskoordinéierung vu *vergesellschafteten Individuen*, deenen hir Handlungsraim duerch den Dualismus vu *System* a *Liewenswelt* bestëmmt ginn. 

Nieft de fachspezifeschen Diskursen huet den Habermas sech och ëffentlech an aktuelle politeschen Debatten engagéiert, z.&nbsp;B. iwwer Eugenik, Relioun, d'Verfassung vun Europa, d'Mesuren déi wärend der COVID-19-Pandemie geholl goufen, an d'Liwwerung vu Waffen un d'Ukrain.

## Um Spaweck
O caçula do Barulho

**O Caçula do Barulho** ass en brasilianesche Film vum Riccardo Freda aus dem Joer 1949 mam Anselmo Duarte a mat der Gianna Maria Canale an den Haaptrollen.

## Ëm wat geet et am Film?

## Um Spaweck
Mannheim Hauptbahnhof

**Mannheim Hauptbahnhof** ass eng Gare vun der däitscher Eisebunn zu Mannheim am däitsche Bundesland Baden-Württemberg.

## Eisebunnsstrecken
* Mannheim–Saarbrücken (de)
* Mainz–Mannheim (de)
* Mannheim–Mannheim-Waldhof (de)
* Mainz–Mannheim (de)
* Mannheim–Frankfurt am Main (de)
* Mannheim–Basel (de)
* Mannheim–Stuttgart (de)
* Mannheim–Rastatt (de)

## Um Spaweck
Robert Prüssen

De **Robert Prussen** (oder **Prüssen**), gebuer 3. November 1915, a gestuerwen am Juli 2007, war e lëtzebuergeschen Hals-Nuesen-Ouerendokter (ORL) a Politiker (DP).

Bei de Chamberwale vum 26. Mee 1974, wéi hien am Bezierk Süden op der Lëscht vun der DP kandidéiert hat, gouf hien net direkt gewielt, ass awer fir de Marcel Mart nogeréckelt, dee Minister gouf. Bei den nächste Walen, 5 Joer dono ass hien nach eng Kéier an d'Chamber nogeréckelt, dës Kéier fir de Josy Barthel, deen och Minister gouf.
Antoine Putz

Den **Antoine Putz**, gebuer ..., a gestuerwen ..., war e lëtzebuergesche Grondbesëtzer a Politiker vun Buerglënster.

Vun 1842 bis 1848 a vun 1848 bis 1853 war hien Deputéierten an der Chamber. 

Hie war vun 1843 bis 1863 Buergermeeschter vun der Gemeng Jonglënster.

## Gielchen
Michel Rausch

De **Michel Rausch**, gebuer ..., a gestuerwen ..., war e lëtzebuergesche Riichter a Politiker vun Dikrech.

Vun 1842 bis 1848 war hien Deputéierten an der Chamber.

Hie war vun 1853 bis 1863 Direkter vun der Enregistrement Verwaltung. 

## Gielchen

*
Il tradimento

**Il tradimento** ass en italieenesche Film vum Riccardo Freda aus dem Joer 1951 mam Amedeo Nazzari a mam Vittorio Gassman an den Haaptrollen.

## Ëm wat geet et am Film?
De Pietro Vanzelli setzt onschëlleg am Prisong well hie säin Associé soll ermuert hunn…   

## Um Spaweck
Auguste Razen

Den **Auguste Razen**, gebuer ..., a gestuerwen de 17. Februar 1944 (am Alter vun 68 Joer) an der Stad Lëtzebuerg, war e lëtzebuergeschen Dokter a  Politiker (Radikal Partei).

Vun 1934 bis 1937 war hien Deputéierten an der Chamber. 

Hie war och vun 1917 bis 1921 Conseiller an dono bis 1927 Schäffen an der Stad.

## Gielchen
Vedi Napoli e poi muori (Film 1952)

**Vedi Napoli e poi muori** ass en italieenesche Film vum Riccardo Freda aus dem Joer 1952 mat der Gianna Maria Canale a  mam Renato Baldini an den Haaptrollen.

## Ëm wat geet et am Film?

## Um Spaweck
ISO 3166-2:BW

## Kodéierlëscht

## Kuckt och
* ISO 3166-2, Referenztabell vun de Lännercoden.
* ISO 3166-1, Referenztabell vun de Lännercoden, wéi s'an Domainennimm benotzt ginn.
* Lëscht vun den Distrikter a Botswana
Constant Reding

De **Constant Reding**, gebuer den 23. September 1842 zu Baschelt, an och do gestuerwen de 27. Juli 1900, war e lëtzebuergesche Bauer a Politiker vu Baschelt.

Vun 1890 bis 1900 war hien Deputéierten fir de Kanton Wolz an der Chamber. 

## Gielchen
Edouard Reiland

Den **Edouard Reiland**, gebuer ..., a gestuerwen ..., war e lëtzebuergesche Libraire a Resistenzler vun Esch-Uelzecht.

De 16. August 1945 gouf hien als Member vun der Assemblée consultative ernannt. 

## Gielchen
*  Croix de la Résistance à titre posthume
Jean Reisdoerfer

De **Jean Reisdoerfer**, gebuer ..., a gestuerwen ..., war e lëtzebuergesche Privatbeamten a  Politiker aus der Stad Lëtzebuerg.

Vun 1964 bis 1968 war hien ee vun zwéin Deputéiert vum Mouvement indépendant populaire (MIP) an der Chamber. 

Fir d'virgezunne Chamberwale vum 15. Dezember 1968 ass de Mouvement indépendant populaire mat der Demokratescher Partei (DP) fusionéiert. De Jean Reisdoerfer war dogéint an ass aus Protest mat senger eegener Partei, der Partei vun der nationaler Solidaritéit, an d'Wale gaangen. Dës krut awer just 0,4&nbsp;% vun de Stëmmen. 

## Gielchen
Georges Reuter

De **Georges Reuter**, gebuer den 12. Oktober 1907 an der Stad Lëtzebuerg, an do gestuerwen de 7. August 1977, war e lëtzebuergeschen Affekot a  Politiker (CSV).

Den 1. Oktober 1963 ass hie fir dee verstuerwene Jean Bech an d'Chamber nogeréckelt a gouf bis d'Walen 1968 nach mat als Deputéierten erëmgewielt. 

Hie war och vun 1945 bis 1946 Gemengeconseiller an dono, mat enger kuerzer Ënnerbriechung, bis 1975 Schäffe vun der Stad Lëtzebuerg.

De Georges Reuter war deen eelste Bouf vum fréiere Staatsminister Émile Reuter.

## Gielchen
* Großes Ehrenzeichen für Verdienste um die Republik Österreich (Promotioun 1960)
Jean Maroldt

De **Jean Maroldt**, gebuer ... zu Duelem, a gestuerwen den 1. Abrëll 1964 (am Alter vun 61 Joer), war e lëtzebuergeschen Nottär, Resistenzler a Politiker.

Hien huet zu  Berlin, Paräis a Lille Droit studéiert an duerno 1926 bis 1937 an der Stad Lëtzebuerg als Affekot geschafft. 1937 gouf en Nottär zu Réimech. An der Zäit vum Zweete Weltkrich, wou hien am Betrib vu sengem Papp zu Bierchem geschafft huet, gouf hie Member vun der LPL an no der Befreiung vum Zentralkommittee vun der Unio'n. 1945 gouf hien als Member vun der Assemblée consultative ernannt.

1946 bis 1951, an dann nach eng Kéier kuerz 1964, bis zu sengem stënterlechen Doud, war hie Buergermeeschter vu Réimech.

## Gielchen
Mainz Hauptbahnhof

**Mainz Hauptbahnhof** ass eng Gare vun der däitscher Eisebunn, zu Mainz am däitsche Bundesland Rheinland-Pfalz.

## Eisebunnsstrecken
* Lénks Rhäinstreck (de)
* Mainz–Frankfurt (de)
* Mainz–Mannheim (de)
* Alzey–Mainz (de)

## Um Spaweck
Mospigelung

Eng **Mospigelung** oder **Gastroskopie** ass e medezineschen Agrëff, bei deem en dënne, flexibele Schlauch mat enger Kamera an enger Luucht (de Gastroskop, e spezialiséierten Endoskop), duerch de Mond an d'Speiseröre, de Mo an en Deel vum Zwieleffangerdaarm agefouert gëtt.

Deen Agrëff déngt dozou, Entzündungen, Schwieren, Tumoren oder aner Verännerunge vun der Schläimhaut ze erkennen. E gëtt meeschtens ambulant duerchgefouert, an der Reegel bleift de Gastroskop nëmmen tëscht 5 an 10 Minutten am Kierper. Virun der Mospigelung gëtt d'Strass dacks mat engem Spray behandelt, fir de Wiergreiz ze reduzéieren.

Duerch de Schlauch vum Gastroskop kann den Dokter och eng kleng Zaang an de Kierper vum Patient aféieren, fir eng Tissusprouf ze huelen; dat deet net wéi. Duerch dee Schlauch kënnen och Loft a Flëssegkeeten ofgesaugt ginn. Am Fall vu Bluddungen oder bestëmmte Krankheete kann den Dokter mathëllef vum Gastroskop och direkt intervenéieren a behandelen.

Virum Agrëff däerf de Patient op d'mannst aacht Stonne laang näischt iessen an drénken.

No der Ënnersichung kann et zu liichten Nieweneffekter kommen, wéi Halswéi, déi meescht awer séier verschwannen.

## Kuckt och
* Daarmspigelung

## Um Spaweck
Daarmspigelung

Eng **Daarmspigelung**, **Koloskopie** oder **Kolonoskopie**, ass e medezineschen Agrëff, bei deem e flexibele Schlauch mat enger Kamera (Koloskop genannt, engem speziellen Endoskop) iwwer den Anus an den Déckdaarm agefouert gëtt. D'Koloskopie déngt der Fréierkennung vun Daarmkrankheete wéi de Polyppen, Entzündungen, Tumoren oder chroneschen Erkrankunge wéi Morbus Crohn oder Colitis ulcerosa.

Virun der Ënnersichung muss den Daarm duerch e spezielle Regimm a Purge komplett gebotzt ginn, fir datt den Dokter d'Schläimhaut gutt beurteele kann. Den Agrëff gëtt am Allgemengen ënner enger liichter Betäubung (Sedatioun) duerchgefouert, fir Péng an d'Onwuelfillen ze reduzéieren.

Duerch de Koloskop kënne kleng Instrumenter wéi eng Zaang oder eng Schléng an de Kierper agefouert ginn. Dat erlaabt et dem Dokter wärend der Daarmspigelung, kleng Agrëffer direkt duerchzeféieren, wéi zum Beispill Tissusprouwen ze huelen oder kleng Polyppen direkt ewechzemaachen, fir se méi spéit am Laboratoire ze ënnersichen.

Déi ganz Prozedur dauert an der Reegel tëscht 15 a 45 Minutten.

No der Koloskopie kann et zu liichte Bläungen oder Bauchkrämp kommen, déi awer meeschtens séier verschwannen. D'Resultater ginn da mam Patient beschwat a bei Opfällegkeete gi weider Schrëtt ageleet.

## Méi Informatioun
* Broschür "D‘Koloskopie: Bereet Iech op d'Ënnersichung vir" vum Gesondheetsministère aus dem Joer 2024

## Kuckt och
* Mospigelung

## Um Spaweck
Endoskop

En **Endoskop** (vun den algriichesche Wierder ἔνδον éndon, "bannen", a σκοπεῖν skopein, "kucken") ass en Apparat mat enger Kamera an enger Luucht um Wutz vun engem méi oder manner flexibele Schlauch oder engem rigiden Tüb, mat deem een an e Kierper oder Objet kann erakucken. E kann och mat enger Steierung fir d'Spëtzt a mat Instrumenter ekipéiert sinn, fir weider Agrëff ferngesteiert kënnen duerchzeféieren.

## An der Medezin
Den däitschen Dokter Philipp Bozzini huet 1806 en Instrument erfonnt, dat hie "Lichtleiter" genannt huet an dat als Virgänger vum haitegen Endoskop gëllt.

Wann en Endoskop fir medezinesch Ënnersichungen duerch eng natierlech Kierperëffnung (Mond oder After) gebraucht gëtt, schwätzt ee vun enger **Endoskopie**. De Begrëff **Laparoskopie** bezeechent dogéint d'Ënnersichung vun der Bauchhiel duerch eng kënschtlech Ëffnung, d.&nbsp;h. e Lach, dat an de Bauch geschnidde gouf.


Bronchoscopy nci-vol-1950-300.jpg|En Dokter gebraucht e Bronchoskop, deen an d'Luftröre vum Patient agefouert gëtt.
Broncoscopia terapeutica.jpg|E Bronchoskop am Patient.
Cystoscope-med-20050425.jpg|En Zystoskop, mat deem d'Harnblos ënnersicht ka ginn.
2008 Proktoskop 1.jpg|Prokstoskopen hunn e kuerz rigiden Tüb.
Operationslaryngoskop1.JPG|E Laryngoskop, mat deem een de Keelkapp spigelt.
Arthroskopie.jpg|En Arthroskop an engem Knéigelenk wärend enger Gelenkspigelung (Arthroskopie).
PENTAX Colonoscope002.jpg|De Kapp vun engem Kolonoskop.


Fir Patiente bedeiten Endoskopien dacks eng manner grouss kierperlech Belaaschtung an e méi schnelle Retablissement wéi bei oppenen Operatiounen. Trotzdeem erfuerdert d'Endoskopie eng suergfälteg Virbereedung, zum Beispill duerch Faaschten oder d'Anhuele vu spezielle Medikamenter, fir optimal Bedéngunge fir déi Ënnersichung ze schafen.

## An anere Beräicher
Och baussent der Medezin ginn Endoskopen a Beräicher agesat, an deenen en direkte visuellen Zougank net méiglech ass. An der Industrie kënnen Techniker Endoskope benotze fir schwéier zougänglech Plazen a Maschinnen, Motoren oder Rouerleitungen ze inspizéieren, zum Beispill an der Loftfaart, der Automobilindustrie oder dem Bauwiesen. Do hëllefe se, Schied oder Ofnotzungen ze erkennen, ouni Baudeeler demontéieren ze mussen.

Och an der Sécherheetstechnik kommen Endoskopen zum Asaz, beispillsweis bei der Iwwerpréiwung vun Huelraim a Gebaier oder beim Entschäerfe vu Bommen. An der Archeologie gi se gebraucht fir enk Raim an historesche Bauwierker ze ënnersichen, ouni se ze beschiedegen.

## Um Spaweck
Allergesch Rhinite

D**'allergesch Rhinite** oder **allergesch Rhinitis** (lat.: *Rhinitis allergica*) ass eng allergesch bedéngt Entzündung vun der Nuesschläimhaut (Rhinite). D'Erkrankung kann d'ganz Joer iwwer virkommen, zum Beispill als Allergie op de Kot vun de Stëbsmilben (Hausstëbsallergie) oder bestëmmten Déiereschuppen. Si kann och nëmmen zu bestëmmte Joreszäiten optrieden, dacks als Konsequenz vun der Presenz vu Pollen an der Loft. Déi saisonal Varietéit gëtt informell och nach **Heeschnapp** genannt. Eng geneetesch Veranlagung kann d'Risiko fir d'Entwécklung vun der allergescher Rhinite erhéijen.

D'Entzündung vun der Nuesschläimhaut gëtt duerch eng Iwwerreaktioun vum Immunsystem op Allergeenen an der Loft provozéiert. Zu den Unzeechen a Symptomer zielen d'Néitschen; eng Nues, déi leeft oder verstoppt ass; Aen, déi rout sinn, bäissen oder tréinen; a Schwellunge ronderëm d'Aen. D'Symptomer trieden allgemeng kuerz nom Kontakt mam Allergeen op.

D'Erkrankung fänkt meeschtens am Kanneralter un a féiert joerzéngtelaang zur Beanträchtegung vun der Liewensqualitéit. Déi gesondheetlech Auswierkunge betreffen d'Sozialliewen, d'schoulesch Leeschtung an d'Aarbechtsproduktivitéit.

Vill Mënschen, déi vun der allergescher Rhinite betraff sinn, leiden och ënner weideren Erkrankunge vun den Otemweeër, wéi Entzündunge vun den Nuesniewenhielen (Sinusitis) an Asthma. Wann och d'Bindehaut vum Aen gläichzäiteg entzünt ass, schwätzt ee vun enger *allergescher Rhinoconjonctivite* oder *allergescher Rhinokonjunktivitis*.

## Um Spaweck
Beatrice Cenci (Film 1956)

**Beatrice Cenci** ass en italieenesch-franséische Film vum Riccardo Freda aus dem Joer 1956 mat der Micheline Presle a mam Gino Cervi an den Haaptrollen.

## Ëm wat geet et am Film?

## Um Spaweck
Victor Backes

De **Victor Backes** war en héije Lëtzebuerger Staatsbeamten, fir d'éischt am Ministère des Finances an dunn am Ministère de la Fonction publique, wou hien Direkter vum Service *Administration du personnel de l'État* war.

1982 gouf hie Generalsekretär vum deemools nei gegrënnten Europäeschen Institut fir Verwaltungswëssenschaften ernannt.

Vun 1984 bis 1994 war hie President vum Verwaltungsrot vum Centre hospitalier de Luxembourg.
Emile Duhr

Den **Emile Duhr**, gebuer den 11. Juni 1920, a gestuerwen den 3. Abrëll 1990, war e lëtzebuergeschen Dokter an héije Staatsbeamten am Ministère de la Santé.

1977 war den Emile Duhr President vum Verwaltungsrot vum Centre hospitalier de Luxembourg. Hie war och Matgrënner vun der Actioun Lëtzebuergesch.

## Publikatiounen
* Emile Duhr, *Haschich et cie und co*, Luxembourg, Ministère de la Santé, 1985.
* Emile Duhr, « La situation médicale et sanitaire au XIXe siècle », *in* *Mémorial 1989: la société luxembourgeoise de 1839 à 1989*, Luxembourg, Les Publications Mosellanes, 1989, p. 587‑608.
Théodore Richard

De Georges **Théodore Richard**, gebuer den 8. Januar 1792  zu Klierf, a gestuerwen 1876, war e lëtzebuergesche Gierwer a Politiker.

Vun 1842 bis 1848 war hien Deputéierten fir de Kanton Klierf an der Chamber. 

## Gielchen
Agguato a Tangeri

**Agguato a Tangeri** ass en italieenesch-spuenesche Film vum Riccardo Freda aus dem Joer 1960 mam Edmund Purdom a mat der Geneviève Page an den Haaptrollen.

## Ëm wat geet et am Film?

## Um Spaweck
Edouard Wolter

Den **Edouard Wolter**, gebuer de 17. September 1835, a gestuerwen ... , war e lëtzebuergesche Grondbesëtzer a Politiker vun Ierpeldeng.

Vun 1884 bis 1890 war hien Deputéierten an der Chamber.
Victor Tschiderer

De **Victor Tschiderer**, gebuer den 18. Oktober 1838, a gestuerwen ..., war e lëtzebuergesche Händler a Politiker vun Dikrech.

Vun 1869 bis 1892 war hien Deputéierten an der Chamber.
Agi Murad il diavolo bianco

**Agi Murad il diavolo bianco** ass en italieenesch-jugoslawesche Film vum Riccardo Freda aus dem Joer 1959 no engem Roman vum Leo Tolstoi mam Steve Reeves a mat der Giorgia Moll an den Haaptrollen.

## Ëm wat geet et am Film?

## Um Spaweck
Jean-Baptiste Risch

De **Jean-Baptiste Risch**, gebuer ... a gestuerwen ..., war e lëtzebuergesche Grondbesëtzer a Politiker vu Capellen.

Vun 1869 bis 1875 war hien Deputéierten an der Chamber. 

## Gielchen
Michel Auguste Witry

De **Michel Auguste Witry**, gebuer den 29. November 1839, a gestuerwen ...,
war e lëtzebuergeschen Nottär a Politiker vu Veianen.

Vun 1886 bis 1890 war hien Deputéierten an der Chamber.
Adolphe Schmit (Politiker)

Den **Adolphe Schmit**, gebuer den 31. Juli 1845, a gestuerwen ..., war e lëtzebuergeschen Affekot a Politiker aus der Stad Lëtzebuerg.

Vun 1884 bis 1918 war hien Deputéierten an der Chamber.
Jean-Pierre Knepper

Mat **Jean-Pierre Knepper** ka gemengt sinn:
* e lëtzebuergesche Bauer, Gierwer a Lokalpolitiker (1807-1871); kuckt Jean-Pierre Knepper (Lokalpolitiker);
* e lëtzebuergeschen Nottär a Politiker (1847-?); kuckt Jean-Pierre Knepper (Politiker);
* e lëtzebuergeschen Architekt (1851-1829); kuckt: Jean-Pierre Knepper (Architekt).
Jean-Pierre Knepper (Politiker)

De **Jean-Pierre**-François-Marie-Eugène **Knepper**, gebuer de 4. Oktober 1847, a gestuerwen ..., war e lëtzebuergesche Nottär a Politiker vu Réimech.

Vun 1878 bis 1914 war hien Deputéierten an der Chamber. 

Hie war och Member vum Gemengerot vu Réimech.
I giganti della Tessaglia

**I giganti della Tessaglia** ass en italieenesch-franséische Film vum Riccardo Freda aus dem Joer 1960 mam Roland Carey a mat der Ziva Rodann an den Haaptrollen.

## Ëm wat geet et am Film?
De Film erzielt verschidden Abenteuer vum Jason an vun den Argonauten.

## Um Spaweck
Caccia all'uomo

**Caccia all'uomo** ass en italieenesche Film vum Riccardo Freda aus dem Joer 1961 mat der Eleonora Rossi Drago a mat der Yvonne Furneaux an den Haaptrollen.

## Ëm wat geet et am Film?

## Um Spaweck
Michel Weinandy

**Michel Weinandy** war den Numm vun zwéin Deputéierten:
* Michel Weinandy (Lellgen);
* Michel Weinandy (Näertrech).
Michel Weinandy (Näertrech)

De **Michel Weinandy**, gebuer de 6. November 1841, a gestuerwen ..., war e lëtzebuergesche Grondbesëtzer a Politiker vu Näertrech.

Vun 1878 bis 1890 war hien Deputéierten an der Chamber.
Lionel Jospin

De **Lionel Jospin**, gebuer den 12. Juli 1937 zu Meudon, Departement Seine-et-Oise, haut Departement Hauts-de-Seine, a gestuerwen den 22. Mäerz 2026, war e franséische Politiker (PS). Hie war wärend der Drëtter *[[Cohabitatioun]]* vun 1997 bis 2002 Premierminister ënner dem Staatspresident Jacques Chirac.

## Liewen
Hien huet vun 1956 bis 1959 Politologie um *[[Institut d'études politiques de Paris|Institut d'études politiques]]* (*Sciences po*) zu Paräis, an 1961 an der ENA *(École nationale d'administration)* studéiert.

Doropshi krut hien an de Joren dono héich Posten an der Verwaltung vum Ausseministère, gouf dann 1978 Proff fir Ekonomie op der Universitéit Paris XI, a méi spéit Direkter vum *Institut Universitaire de Technologie* (IUT). 1981 gouf hien eng éischt Kéier an d'Nationalversammlung gewielt, an dat selwecht Joer, als Nofollger vum François Mitterrand, President *(Premier secrétaire)* vun der Sozialistescher Partei. Vun 1984 war hien Deputéierten am Europaparlament.

1988 bis 1992 war hie Minister fir Bildung. Dono huet hie sech mam Mitterrand an d'Hoer kritt, a gouf och bei de Parlamentswalen 1993 net erëmgewielt. 1995 huet hie sech als Spëtzekandidat vun de Sozialiste bei de Presidentewalen nees eropgeschafft, huet awer géint de Jacques Chirac am zweeten Tour verluer. Hie gouf nees Parteipresident, an huet 1997 eng Unioun vu Lénksparteie bei de Parlamentswalen zu enger Majoritéit gefouert. Hie gouf doropshin den 2. Juni 1997, an der drëtter sougenannter Cohabitatioun, Premierminister ënner dem biergerleche Jacques Chirac

Den 21. Abrëll 2002 war de Jospin nees Kandidat bei de Presidentschaftswalen. Hie koum awer just op déi drëtt Plaz, nom Jacques Chirac (19,9 %) an dem Jean-Marie Le Pen (17,9 %) mat 16,2 % vun de Stëmmen, a war domat eliminéiert. Hien ass doropshin als Premierminister zeréckgetrueden.

An de Joren dono huet hie sech, trotz sengem Réckzuch aus der Politik, nach geleeëntlech an Debatten zu Wuert gemellt.¨

Am Dezember 2014 gouf hien zum Member vum Conseil constitutionnel ernannt (bis 2019).

2014 koum och säi Buch *Le mal napoléonien* eraus, andeem hien d'Mythe ronderëm den Napoléon Bonaparte demontéiert huet.

## Publikatiounen
* *Le temps de répondre*, entretiens avec Alain Duhamel, 2002.
* *Le monde comme je le vois*, Paris 2005.
* *L’impasse*, Paris 2007.
* *Lionel raconte Jospin. Entretiens avec Pierre Favier et Patrick Rotman*, Paris 2010.
* *Le mal napoléonien*, Paris 2014.

## Kuckt och
* Premierministere vun der V. Republik

## Um Spaweck

* Biografie op premier-ministre.gouv.fr.