open-index/open-wikipedia-markdown huggingface dataset:
École d'hôtellerie et de tourisme du Luxembourg

D**'École d'hôtellerie et de tourisme du Luxembourg** bis 2018 **Lycée technique hôtelier Alexis-Heck**, am Volleksmond **Hotelsschoul** genannt, steet zu Dikrech an der Joseph Merten-Strooss.

## Geschicht
An der Chambre de commerce gouf 1937 doriwwer nogeduecht, e speziellen Enseignement fir Hotelsberuffer anzeriichten. Nom Krich gouf op d'Initiative vum SACOL (*Syndicat des aubergistes, cafetiers et hôteliers organisés du grand-duché de Luxembourg*) hin 1947 eng Hotelsschoul opgemaach, an dat an Zesummenaarbecht mat der Stad Dikrech a mam Unterrechtsministère.

D'Coursen hunn de 6. Mäerz 1950 mat siwe Schüler an dräi Enseignanten ugefaangen, an engem Sall vun der deemoleger Meederschersprimärschoul.

Am Ufank waren do just 40 Schüler zougelooss. 1967 ass d'Zuel vun de Schüler op 80 verduebelt ginn, an d'Joer drop nach eng kéier ëm d'Hallschent op 120 gehéicht ginn. 1974 gouf d'Decisioun geholl, en neit Schoulgebai ze bauen; dëst konnt 1984 ageweit ginn.

1979 gouf d'Hotelsschoul nom Dikrecher Hotelier an Tourismuspionéier Alexis Heck genannt (*Lycée technique hôtelier Alexis-Heck*).

2006 waren am LTHAH 300 Schüler ageschriwwen.

Am Mäerz 2018 gouf, fir de Schoulufank 2018/19, eng Ännerung vum Numm an *École d'hôtellerie et de tourisme du Luxembourg* decidéiert. Nieft dem neien Numm soll och déi schoulesch Offer ausgebaut ginn. Am September 2021 gouf bekannt, datt eng Annex vun der Hotelsschoul am Suessemer Schlass opgoe géif. Well d'Renovéierungsaarbechte vum Schlass awer méi laang daueren, gouf d'Decisioun geholl, fir d'Schoul vum September 2025 un an enger Iwwergangsphas am GRIDX-Komplex zu Wickreng anzeriichten, bis d'Schlass zu Suessem renovéiert a benotzbar ass.

## Soss
Eppes Besonnesches war de Restaurant "An der Léier", wou een donneschdes a freides déi Platen iesse konnt, déi vun de Schüler preparéiert goufen. Duerch d'Ausbildungsreform huet dee Restaurant missen zoumaachen.

## Direkteren
* Roland Lacaf (1978-1991)
* Louis Robert (1991 bis 2011)
* Elisabeth Reisen (2011-2016)
*Michel Lanners (zanter 2017)

## Kuckt och
* Secondaireschoulen zu Lëtzebuerg
## Um Spaweck
* ''Websäit vun der Hotelschoul'' 
* ''Règlement grand-ducal du 13 juillet 1979 transformant ... le Centre d'enseignement professionnel de Diekirch (Ecole Hôtelière) ... en lycées techniques et leur octroyant des dénominations particulières''
Géisserei a Schlässerei Massard

D**'Géisserei a Schlässerei Massard** zu Keel ass 1873 als Familljebetrib vun de Bridder Henri Massard (1839-1890) a Jean Massard (1844-1923) gegrënnt ginn.

## Geschicht
D'Bridder Massard, déi vu Beruff Schlässer waren, haten hire Wunnsëtz zu Heeschdref. Am Joer 1873 hu si sech decidéiert, zu Keel eng Eisegéisserei mat Konstruktiounsatelier ze bauen. Se hunn déi no hirem Besëtzer genannt "Huberty's Mille" kaaft, déi direkt nieft der Keelbaach louch an eréischt 1864 gebaut gouf. Well den Terrain awer net grouss genuch war hu se vun der Gemeng Keel nach e Stéck vun 41 Ar a 7 ca op der anerer Säit vun der Baach zum Präis vun 100 Frang/Ar derbäikaaft. Den 19. Juli 1873 huet de Schäfferot vu Keel e positiven Avis fir d'Betribsgenehmegung ofginn, déi de Betrib dann och am September 1873 duerch e kinneklech-groussherzogleche Beschloss kritt huet.

Well d'Keelbach als Energiequell fir de Betrib sollt benotzt ginn, gouf 1882 eng Schleis gebaut fir d'Baach kënnen ze stauen an doduerch eng konstant Waasserhéicht iwwer der Turbinn ze erreechen. Duerch en Iwwerlafkanal ronderëm d'Wierk konnt de Waasserstand kontrolléiert ginn. Duerch de Bau vun der Schleis koum et awer zu Reklamatiounen duerch d'Noperen déi vun der Gemeng awer net acceptéiert goufen. Bis 1895 war d'Waasser vun der Keelbaach d'Haaptenergiequell vum Betrib.

Am Ufank vun hirer Aktivitéit war de Betrib op d'Produktioun vu Buggien ausgeriicht, déi an der Minettsgéigend an a Loutrengen agesat goufen. 10 Joer no der Grënnung hunn d'Bridder Massard d'Aktivitéiten duerch d'Ariichtung vun enger Eisegéisserei erweidert. De 15. Oktober 1883 gouf déi éischt Charge an engem selwer gebauten Uewe geschmolt. Nach e bëssche méi spéit koum nach eng Konstruktiounshal dobäi.

Bannent zéng Joer war de Betrib vun de Bridder Massard zu engem wichtegen Instrument vum Biergbau a vun der Eisen- a Stolindustrie ginn. D'Produkter, déi se hiergestallt hunn, goufen an engem eegenen Entwécklungsbüro konzipéiert.
An hirer Gamme ware Gleiser, Weichen, Dréischeiwen, Lorrye fir Schinnen a Grouwenholz, Aarbechter-Transportween asw.

Tëscht 1930 an 1960 goufen d'Installatioune moderniséiert an d'Produkter der Nofro vum Maart ugepasst. Et goufen z.&nbsp;B. och Produkter fir d'Bauindustrie an de Programm geholl. De Programm vun der Géisserei gouf och erweidert op d'Géisse vun Konscht- an Dekoratiounsobjeten.

Tëscht 1982 an 1986 gouf déi al Géisserei no der Konstruktioun vun enger neier, méi leeschtungsfäeger, zougemaach. Och d'Ariichtunge vum Konstruktiounsatelier goufen den Ufuerderunge vum Maart ugepasst.

De Betrib ass haut eng S.à r.l. a gëtt a fënnefter Generatioun vum Frank Würth sengem Jong, dem Serge Würth, geleet. 70 % vun der Produktioun vun der Géisserei gëtt an d'Nopeschlänner exportéiert. De Betrib beschäftegt aktuell (November 2023) 23 Leit.

## 

## Um Spaweck
* Offiziell Websäit vun der Firma Massard  
* D'Géisserei a Schlässerei op industrie.lu
Schëld C, 19

D****' ass e Parkschëld aus dem Lëtzebuerger Code de la route dat ugëtt, datt et verbueden ass ze stationéieren a stallzehalen.
 
## Originaltext aus dem Code de la route

Artikel 107 – V. Signaux d'arrêt, de stationnement et de parcage 
« 2. Arrêt et stationnement interdits – Le signal C,19 indique que l'arrêt et le stationnement sont interdits. Le signal C,19 complété par un panneau additionnel indique que l'arrêt et le stationnement sont interdits ou limités selon les modalités inscrites sur le panneau additionnel.Hormis le cas de la signalisation zonale, les interdictions et limitations visant l'arrêt et le stationnement ne s'appliquent que du côté de la chaussée où le signal est placé. Elles sont applicables à partir de l'aplomb du signal jusqu'à la prochaine intersection située du côté du signal. Un panneau additionnel du modèle 3b, 3c ou 3d peut toutefois indiquer une application dérogatoire du signal. Le signal complété par le panneau additionnel 3e indique le rappel de l'interdiction ou de la limitation d'arrêt et de stationnement.»


## Biller

Luxembourg road sign C,19 (101).jpg
Luxembourg road sign C,19 & mise en fourrière (101).jpg
 Luxembourg road sign C,3g (bottom) with C,19.jpg


## Um Spaweck
Fokker F-27 Friendship

De **Fokker F-27 Friendship** ass e Probeller-Fliger vum hollännesche Fligerconstructeur Fokker. Mat 800 gebaute Fligeren ass et bis lo deen erfollegräichsten Turboprop op der Welt.

## Technesch Daten
(Fir den F27-100 / F27-200)
* Längt: 23,8 m / 23,5 m
* Spanwäit: 29,0 m
* Héicht: 8,5 m
* Max. Startgewiicht: 19.050&nbsp;kg
* Max. Vitess: 483&nbsp;km
* Aktiounsradius: 1715&nbsp;km / 1468&nbsp;km
* Fluchplafong: 8475m / 9935 m)
* Motoren: 2x Dart Mk 528 / 2x Dart Mk 532

## Verschidde Versiounen
* F27-100 - éischten Typ mat 44 Sëtzplazen
* F27-200 - mat Rolls Royce Dart Mk 802 Motoren
* F27-300M - "Troopship" (fir d*'Koninklijke Luchtmacht*)
* F27-400 - "Combi" mat Dart12 Motoren an enger Frachtdier
* F27-400M - "Troopship"
* F27-500 - verlängert Versioun, mat 10 Sëtzplazen
* F27-500F - modifizéiert F27-800 mat méi groussen Dieren déi fir Australien gebaut gouf
* F27-600 - Frachtversioun vun der F27-200
* F27-700 - Frachtversioun vun der F27-100 mat grousser Frachtdier
* F27 Maritime - Patrullefliger fir d'Marine
* F-27, F-27A, F-27B, F-27F, F-27J en F-27M, gebaut vu Fairchild
* FH-227, FH-227B, FH-227C, FH-22D, FH-227E, gebaut vu Fairchild-Hiller

## Um Spaweck
Luxaviation

**Luxaviation** (ICAO-Code **LXA**) ass eng lëtzebuergesch Fluchgesellschaft, déi op Geschäftsflich (ë.&nbsp;a. Loft-Taxi Servicer) spezialiséiert ass. Et ass, no Netjets (eng Filial vu Berkshire Hatheway vum Warren Buffet), deen zweetgréissten Organisateur vu Geschäftsflich op der Welt.

De Grënner vun der Luxaviation Grupp ass de Patrick Hansen, mat Kapital ë.&nbsp;a. vum russesche Milliardär Nikolay Bogaschev, via deem seng Firma Young Energy Prize (YEP). Méi spéit huet den China Minsheng Investment Group een Drëttel vum Kapital iwwerholl.

Si besëtzt selwer wéineg Fligeren, wéi villméi Bedeelegungen (ganz oder majoritär) u Gesellschaften, déi am Organiséiere vu Flich a Privatfligere Leader op hiren nationale Mäert sinn: Fairjets (Däitschland), Abelag (Belsch), Unijet (Frankräich), London Executive Aviation (Vereenegt Kinnekräich), Masterjet (Portugal) an ExecuJet (Schwäiz). Luxaviatioun huet och eng Bedeelegung um britteschen Helikopterbedreiwer Starspeed Ltd.

## Flott vun der Luxaviation

### Aktuell Flott

### Fréier Fligeren

Am Juni 2017 hunn hir dës Fligere gehéiert:

## Literatur
* Pierre Sorlut: "Hansen, Pauly et cash." in: *[[d'Lëtzebuerger Land]]* Nr.44, 1. November 2019, S.8.

## Um Spaweck

*Luxaviation
*Luxemburger Anbieter von Privat- und Geschäftsflügen verkauft Wartungsgeschäft und setzt auf VIP-Tourismus 16. November 2019, wort.lu
Dizzygood

**Dizzygood** war eng Rock-Pop Band vu Lëtzebuerg. Si gouf am Wanter 2004-2005 gegrënnt.

Der Band hir éischt CD *Accept Your Destiny* gouf am Oktober 2006 an de Waltzing-Parke Studios opgeholl. Nieft dem offiziellen Titelsong mam selwechten Numm zum Lëtzebuerger Film *[[Psyclist]]* enthält si och nach déi zwee aner Lidder *Touch Me* an *Don't Let Me Stay This Way*.

D'Debüt-Single *Accept Your Destiny* huet et bis op déi éischt Plaz am Eldoradio Chartbreaker gepackt. De Video dovu gouf op de lokale Fernseestatioune gewisen, an et konnt ee sech en op der Grupp hirer Homepage eroflueden.

## Um Spaweck
* Dizzygood op Rate Your Music
Nelly Moia

D**'Nelly Moia**, gebuer de 14. Januar 1938 zu Esch-Uelzecht, an och do den 23. Februar 2025 gestuerwen, war eng lëtzebuergesch Enseignante, Schrëftstellerin a Fotografin.

## Liewen a Karrär
Si war d'Duechter vun engem Escher Bau-Entreprener. No hirer Première huet si zu Paräis, München, Reading, London, Roum a Venedeg gelieft a studéiert, a war  dann, vun 1968 bis zu hirer Pensioun 2002, Englesch- an Italieenesch- an och Konscht- a Morale-laïque-Professesch am Escher Meedercherslycée (spéideren Numm: Lycée Hubert-Clément).

Zanter den 1950er Joren huet si  Artikele geschriwwen, meeschtens am *[[Tageblatt]]* an am *[[d'Lëtzebuerger Land|Lëtzebuerger Land]]*, an deene se fir d'Fraen, fir Ëmwelt- an Déiereschutz an als Atheistin géint d'Institutioun Kierch Stellung geholl huet.

Zu hire Publikatiounen zielen de *Minettskalenner* (1991); *Für die Tiere* (1992); *Für die Frauen* (1992); *Géint d'Pafen* (1994), *Mascarons de Luxembourg* (1995); *Für die Katz' * (1999). Si huet ë.&nbsp;a. och d'Nowuert vum Karlheinz Deschner sengem Buch *Für einen Bissen Fleisch. Das schwärzeste aller Verbrechen* an d'Virwuert vun der Yvonne Frisch-Urbany hirem Buch *Alles in Ordnung* geschriwwen. Am Karlheinz Deschner sengem Sammelband *Woran ich glaube* (1990) ass och eng Kontributioun vun hir ("Marionette mit Herz").

Hir Fotoen huet se ë.&nbsp;a. am Escher Theater ausgestallt:
* La Splendeur du Minett (1987)
* Al Escher (1988)
* Pimpampelen am Minett (1989)
* Trauer in Stein und Bronze (1992)

## Kuckt och
*Lëscht vu lëtzebuergesche Schrëftsteller
## Um Spaweck
* Nachwort aus K. Deschners Für einen Bissen Fleisch op der Säit vun der Gesellschaft für kritische Philosophie Nürnberg
* Für die Tiere
* Für die Frauen
* Géint d'Pafen
* Mascarons de Luxembourg
* Für die Katz' (Textband)
* Für die Katz' (Fotoband)
* Minettskalenner 1991
* "Erlieft a verzielt." 100komma7.lu, 9. Dez. 2007.
* "Down and out in Paris, Londion and ... Esch." Den Escher Nr 11, Mäerz 2008.
* Monique Kater: "RIP Nelly Moia: Portrait vun enger Ikon vun de Fraerechter zu Lëtzebuerg." rtl.lu, 11.03.2025.
Lucien Blau

De **Lucien Blau**, gebuer den 11. August 1953 an der Stad Lëtzebuerg, ass e lëtzebuergeschen Historiker an Enseignant am Secondaire.
__TOC__
1984 huet hien op der Universitéit zu Metz seng Maîtrise iwwer d'Theema Resistenz zu Lëtzebuerg am Zweete Weltkrich gemaach an och do 1996 en Doktorat iwwer d'Theema *Histoire de l'[[Rietsextremismus|extrême-droite]] au Grand-Duché de Luxembourg au XXe siècle* ofgeluecht.

Hie war Grënnungsmember vun Déi Gréng a gouf op hirer Lëscht 1997 an den Diddelenger Gemengerot gewielt (bis 2002); 2004 ass en aus der Partei ausgetrueden.

## Publikatiounen
* 2013: *Mat der Döschewo bei de Mao Tse Tung*, Éditions Ultimomondo, Nouspelt, ISBN 978-2-919933-83-9
* 2007: *Mam Schucos-Auto an den Zinema Royal*, Éditions Ultimomondo, Sandweiler, ISBN 978-2-919933-35-8
* 2006: *L'extrême-droite des collaborateurs* (S. 167-186). In *[[Collaboration: Nazification?|Collaboration: nazification? Le cas du Luxembourg à la lumière des situations française, belge et néerlandaise]]*. Actes du colloque international au Centre culturel de rencontre Abbaye de Neumünster Mai 2006. Éditeur: Archives nationales de Luxembourg. Zweet a verbessert Oplo: 2008, 511 S.. ISBN 978-2-919773-06-0.
* 1998 (2. Oplo 2005): *Histoire de l'extrême-droite au Grand-Duché de Luxembourg au XXe siècle*, 659 Säiten, Éditions Le Phare, Esch-Uelzecht, ISBN 2-87964-034-2
**Lies de bal*, zesumme mat Cathy Clement, Henri Losch, Josy Braun, Tullio Forgiarini, Pol Greisch, Jhemp Hoscheit, Nico Graf, Roger Manderscheid, Editions Saint-Paul , Editions Guy Binsfeld, 2014

## Gielercher
* 
* Commandeur vum Ordre de Mérite du Grand-Duché de Luxembourg (Promotioun 2015)

## Literatur
* Goetzinger, Germaine: Blau, Lucien. In: Dictionnaire des auteurs luxembourgeois. Online-Versioun. opgeruff de 17. Abrëll 2013 
* *Bicherbuch - Livre des livres - Bücherbuch - Book of books*, Éditions Ultimomondo, 2010, ISBN 978-2-919933-65-5, S. 21 - S. 28

## Um Spaweck

* Histoire de l'extrême droite au Grand-Duché de Luxembourg au XXe siècle, Tome 1; thèse de doctorat présentée à l'université de Metz, 1995.
* Histoire de l'extrême droite au Grand-Duché de Luxembourg au XXe siècle, Tome 2; thèse de doctorat présentée à l'université de Metz, 1995.
* Invité vun der Redaktioun bei RTL den 12. Januar 2015 nom Attentat op d'Redaktioun vum Charlie Hebdo
* Freides-Invité: Lucien Blau beim Christiane Kremer, Interview vum 18. Januar 2013 op rtl.lu
* De Lucien Blau um uelzechtkanal, 2013.
* Lucien Blau: Aperçu historique: L'immigré et le Juif vus à travers le regard de l'extrême droite luxembourgeoise (Adobe Flash) (och als PDF), kulturissimo, Nr 117, 11. Abrëll 2013, S. 3-6
Kathedral Saint-Pierre zu Beauvais

D**'Kathedral Saint-Pierre zu Beauvais** gëllt als eent vun de Meeschterwierker vun der franséischer Gotik.

Si ass dofir bekannt, datt hiert mëttelst Schëff net fäerdeggebaut gouf an datt se mat 46,77 m, deen héchste gotesche Chouer vun der Welt huet.

D'Kathedral vu Beauvais gouf vun 1248 un op der Plaz vun enger romanescher Kierch gebaut, déi virdrun ofgebrannt war. D'Bauhäre wollten nach méi héich bauen, wéi déi bis dohin héchste Kathedral, déi vun Amiens.

1284 ass d'Verwëllef vum Chouer iwwer dem Bauen zesummegefall. Doropshi goufen d'Stäiler virsiichtshalber verduebelt. Géint 1347 waren d'Schied sou wäit behuewen, mä den Honnertjärege Krich huet d'Aarbechte roue gelooss. Eréischt 150 Joer nom Chouer, tëscht 1500 a 1548 konnt d'Queeschschëff (Transept) gebaut ginn. 1563 ass mam Bau vum mëttelsen Tuerm ugefaange ginn, deen 150 m héich war. Mä 1573, just 4 Joer, nodeem e fäerdeg gebaut war, ass en an e Koup gefall, an zousätzlech si grouss Schied um Chouer an um Queeschschëff entstanen D'Suen, mat deenen d'Schied gefléckt goufen, hunn du gefeelt, fir den Tuerm an d'Mëttelschëff fäerdeg ze bauen. Sou koum et, datt déi bis haut nach net fäerdeg goufen.
## Kuckt och
* Beauvais

## Um Spaweck

* Websäit vun der Kathedral

Fichier:20121007_Beauvais_CathedralStPierre_DSC00756_PtrQs_a.jpg|Gotescht Verwëllef vun der Kathedral
Fichier:Cathédrale Saint-Pierre de Beauvais1.JPG|D'Kathedral vu Südwesten aus gekuckt mat de Reschter vum ale karolengesche Mëttelschëff
Fichier:Beauvais flèche.jpg|D'Kathedral mam mëttelsen Tuerm (viru 1573)
Uergelmanufaktur Weimbs

D**'Uergelmanufaktur Weimbs** vun Hellenthal an der Äifel gouf am Joer 1927 vum Josef Weimbs (I. 1886-1949) gegrënnt, a gëtt haut vun den Uergelbaumeeschteren Friedbert Weimbs (*1947) a sengem Jong, dem Frank Weimbs (*1971) geleet.

Déi an der véierter Generatioun gefouert Familljenentreprise gesäit sech als Nofollger vun der Uergelmanufaktur Bridder Müller vu Reifferscheid, déi 1812 gegrënnt gouf.

## Uergelen vun Hellenthal

### Lëtzebuerg
*Kierch Housen, 2004/5 Restauréierung vun der Uergel, déi 1954 vun der Uergelmanufaktur Sebald vun Tréier gebaut gouf. 33 Regëster 2 Manualer, Pedall.
*Kierch Capellen, Restauréierung mat neien Elementer 2006 vun der Müller-Uergel vun 1909, 1956 an d'Rei gesat vum Haupt vu Lëntgen. 27 Regëster, 3 Manualer, Pedall. 
*Kierch Conter, Neibau, am Juni 2004 ageweit
*Kierch Waldbriedemes, 7. Mäerz 2004 Neiaweiung no der Restauréierung vun der Müller-Uergel vun 1898. 12 Regëster, 2 manualer, Pedall.

## Um Spaweck
*Websäit vun der Uergelmanufaktur Weimbs
Lëtzebuergesch Landesmeeschterschaft am Cyclo-Cross

Déi **Lëtzebuergesch Landesmeeschterschaft am Cyclo-Cross** zu Lëtzebuerg gëtt ënner der FSCL zanter 1920 gefuer.

Am erfollegräichste war de Claude Michely, deen an de Joren 1979 bis 1990 zwielefmol hannerenee Landesmeeschter gouf.

## D'Landesmeeschteren
### Amateuren / Professionell

### Espoiren / Elite

* 1996: Pascal Triebel
* 1997: Pascal Triebel
* 1998: Pascal Triebel
* 1999: Kim Kirchen
* 2000: Steve Fogen
* 2001: Pascal Triebel
* 2002: Gusty Bausch
* 2003: Gusty Bausch (Elite)
* 2003: Marc Ernster (Espoiren)
* 2004: Tom Flammang (Elite)
* 2004: Marc Ernster (Espoiren)
* 2005: Gusty Bausch (Elite)
* 2006: Jempy Drucker jun. (Espoiren)
* 2006: Jempy Drucker jun.
* 2007: Gusty Bausch
* 2008: David Claerebout (Espoiren)
* 2008: Jempy Drucker jun. (Elite)
* 2009: Pit Schlechter (Espoiren)
* 2009: Gusty Bausch (Elite)
* 2010: Pit Schlechter (Espoiren)
* 2010: Jempy Drucker jun. (Elite)
* 2011: Pit Schlechter (Espoiren)
* 2011: Jempy Drucker jun. (Elite)

### Dammen
* 2001: Suzie Godart
* 2002: Suzie Godart
* 2003: Suzie Godart
* 2004: Suzie Godart
* 2005: Suzie Godart
* 2006: Isabelle Hoffmann
* 2007: Nathalie Lamborelle
* 2008: Nathalie Lamborelle
* 2009: Suzie Godart
* 2010: Christine Majerus
* 2011: Christine Majerus
* 2012: Christine Majerus
* 2013: Christine Majerus
* 2014: Christine Majerus
* 2015: Christine Majerus
* 2016: Christine Majerus
* 2017: Christine Majerus
John Lorent

De **John Lorent**, gebuer den 1. Juli 1958 zu Diddeleng, ass ee lëtzebuergesche Staatsbeamten, Politiker (LSAP), a Coauteur vu Saachbicher.

De John Lorent ass zanter 1988 am Gemengerot vu Käl. Hie war vun Oktober 2005 bis Februar 2022 Buergermeeschter vun der Gemeng Keel.

Hie war 1993 Kandidat fir d'Chamberwalen.

De John Lorent schafft um Enregistrement als Divisiounsinspekter.
Roudebierg (Diddeleng)

De **Roudebierg** zu Diddeleng läit Oste vun Diddeleng. D'Kopp läit op 376 Meter (NG-L). Den Auto-Pédestre N1 féiert iwwer d'Kopp.

De Roudebierg gëtt haaptsächlech landwirtschaftlech benotzt an ass vu Bëscher an Hecken agekreest déi op sengen Häng am Süden, (*Eecherdall*) am Westen an am Norden (*Hanzendall*)leien. Um Westhang huet den Diddelenger Hondsclub säin Trainingsterrain an op den opgeschoddene Koppen niewendrun hunn d'Mountainbiker hire Spaass.

Am Oste läit d*'Bloklapp* an am Südoste stéisst en un de *Bannenterbësch* dee selwer eng Parti vum Westhank vum *Ginzebierg* ass, wou den Televisiounsmast vum RTL-Sender steet.
Beauvais

**Beauvais** ass den Numm vu verschiddene Stied a Gemengen a Frankräich:

* Beauvais eng Stad am Departement Oise
* Beauvais eng Uertschaft am Departement Var
* Beauvais an der Essonne
* Beauvais an den Yvelines
* Beauvais an der Essonne
Roudebierg

De Begrëff **Roudebierg** huet e puer Bedeitungen:
*En Deel vum Lampertsbierg: Roudebierg (Lampertsbierg)
*Eng Kopp am Oste vun Diddeleng: Roudebierg (Diddeleng)
Syndicat d'initiative et du tourisme de la commune de Kayl

De **Syndicat d'initiative et du tourisme de la commune de Kayl**, ofgekierzt **SITCK**, ass ee Veräin dee sech an der Gemeng Keel ëm den Tourismus a verschidde Verbesserungen an Amenagementer beméit. Un de Syndikat sinn 72 Veräiner (Stand 2011) aus der Gemeng ugeschloss.

De SITCK gëtt ënner anerem zanter dem Joer 1993 reegelméisseg (all dräi Méint) seng Informatiounsschrëft D'Bliedchen eraus. Vill interessant Artikelen an d'Aktivitéite vun de Veräiner fënnt een an dëser 60 Säite staarker Lokalschrëft.

## Kuckt och
* Syndicat d'initiative et de tourisme
## Um Spaweck
* Websäit vum SITCK
* D'Bliedche kann een hei nokucken
Barrage Béiwen

De **Barrage Béiwen** ass e Virbarrage vum Barrage Esch-Sauer am Béiwener Niewenaarm vum Stauséi Uewersauer, an am Dall vun der Béiwener Baach.

Déi 23 m héich Boustaumauer mat emgem Krëmmungsradius vun 52 m huet eng total Déckt vun 1 m a soll ugeschwemmt Material aus den Niewebaachen opzefänken. An der Mëtt vun der Kroun ass en Iwwerlaf vun 33,30 m Längt. Iwwer déi 96,60 m laang Staumauer féiert op enger Spuer, mat Trottoir op enger Säit, d'Strooss N26 tëscht Béiwen a Léifreg.

## Kuckt och
* Barrage Esch-Sauer
Barrage Misärsbréck

De **Barrage Misärsbréck** ass e Virbarrage vum Barrage Esch-Sauer um Stauséi Uewersauer, deen zirka 1&nbsp;km flossofwäerts vum Lieu-dit Misärsbréck situéiert ass.

D'Staumauer déngt dozou ugeschwemmte Material zeréckzehalen an den Niveau vum Stauséi an de Waasserniveau vun der Sauer flossopwäerts ze reegelen. Eng Schleis op der Säit erlaabt et dat gestautent Waasser eidellafen ze loossen, wann den Niveau vum Haaptséi zeréckgeet. D'Kroun vum der 9,5&nbsp;m héijer an 91&nbsp;m laanger Staumauer dréit eng Foussgängerbréck.

## Kuckt och
* Barrage Esch-Sauer
Piisch

**Piisch** ass am Lëtzebuergeschen:
* eng Bamfruucht; kuckt: Piisch (Uebst);
* e Séisswaasserfësch, kuckt Piisch (Fësch).
Piisch (Fësch)

D**'Piisch** ass eng Fëschaart aus der Famill vun de Pijen (Percidae).

## Kuckt och
* Lëscht vun de Fësch zu Lëtzebuerg

## Um Spaweck
Monument Notre-Dame vu Fatima zu Wolz

D**'Monument Notre-Dame vu Fatima** ass e Monument um Flouer *op Bäessent* zu Nidderwolz dat opgeriicht gouf fir un d'Affer vun den zwéi Weltkricher z'erënneren.

D'Monument dat 1949 opgeriicht gouf, steet op enger Héicht vu 406 Meter am Éislek tëscht Wolz an Näertrech, op enger Kopp, déi *Hougeriicht* heescht. Et kënnt een dohi wann een iwwer den CR329 vu Wolz op Näertrech fiert.

D'Monument ass 1949 op Ufro vun enger Rei Familljen no de Bombardementer vun 1944 opgeriicht ginn an et veréiert d'Muttergottes déi 1917 an der portugisescher Stad Fátima e puermol vun dräi Schéiferkanner soll gesi gi sinn.

Zanter 1969 pilgeren haaptsächlech portugisesch Awunner vu Lëtzebuerg op Christi Himmelfaart bei d*'Fatima*. D'Monument huet sech am Laf vun de Joren zu enger Muttergottes-Pilgerplaz entwéckelt op där mëttlerweil op Christi Himmelfaart eng ökumeenesch Feier ofgehale gëtt. Zanter 1973 sinn déi lëtzebuergesch a portugisesch Fátima-Pilgerplaze matenee jumeléiert.

## Kuckt och
* Fátima

## Um Spaweck

* Les Luxembourgeoises qui ont promis d'ériger le sanctuaire de Fatima, op wort.lu 29. 5. 2019
* Notre-Dame de Fatima op cathol.lu
Léon Metz

De **Charles-Léon Metz**, gebuer den 1. November 1842, a gestuerwen de 25. Juni 1928, war e lëtzebuergesche *Schmelzhär* aus der Metz-Dynastie a Politiker.

Hien huet seng Ingenieursstudien zu Paräis an zu Léck gemaach. 1866 huet hien op der neier Dummeldenger Schmelz ugefaange mat schaffen.

1870 huet säi Monni den Norbert Metz hie mat de Virbereedungsaarbechte fir *[[Metze Schmelz]]* (spéider Arbed Schëffleng) beoptragt an hie gouf och do Direkter.

No der Grënnung vun der Arbed, 1911 gëtt hie Member vun där hirem Verwaltungsrot.

Zanter 1873 war hie Member vum Escher Gemengerot, a vun 1906 bis 1909 Buergermeeschter vun Esch. An déi Zäit fält ë.&nbsp;a. de Verkaf vum Clair-Chênes-Bësch un d'Gelsenkirchener Bergwerks AG, déi do d'Adolf-Emil-Hütte (spéider Arbed Belval) opgeriicht huet.

Hie war och tëscht 1875 an 1918 Deputéierten an der Chamber, Grënnungspresident vum Adolf-Verein a vun 1905 bis 1925 President vun der Handelskummer.

Hie war de Jong vum Auguste Metz an der Petronella Laeis.

Zu Esch-Uelzecht ass haut eng Strooss no him benannt, d*'Rue Léon Metz*.

## Gielercher
* 

## Kuckt och
* Lëscht vun de Buergermeeschtere vun Esch-Uelzecht
Alexz Johnson

D**'Alexzandra Spencer Johnson**, gebuer de 4. November 1986 zu New Westminster, kuerz **Alexz Johnson**, ass eng kanadesch Schauspillerin a Sängerin. Si ass besonnesch duerch hir Roll als Jude Harrison an der kanadescher Serie Instant Star bekannt ginn.

## Biographie
Si ass dat Sechst vun 10 Kanner vun der Famill Johnson. Eng vun hire Schwësteren ass Theaterschauspillerin an ee vun de Bridder Brendan ass Museker a schreift mat hir zesumme Lidder.

Schonn am Alter vun 3 Joer wollt d'Alexzandra fir seng Groussfamill sangen. Mat 7 krut si Gesanksunterrecht an huet mat hirem Jugendchouer u verschiddene Veranstaltungen deelgeholl a si ass och solo an hirer Schoul opgetrueden. Si huet bei villen Talentconcourse matgemaach an huet 1997 am Alter vun 11 Joer e kanadeschen Nationalhymnecontest gewonnen. Nach am selwechte Joer ass si vun der Dageszeitung Vancouver Sun zur beschter Nationalhymnesängerin vum Joer ernannt ginn.

Doduerch fänkt d'Alexz Johnson och elo u mat Schauspillen. Sou huet si verschidde Rollen a Werbespotte kritt. Mat 13 Joer huet si fir eng Roll an der Disney-Serie *So Weird* virgesprach, well fir déi lescht Staffel gouf eng Schauspillerin gesicht déi och sange kann. Si huet d'Roll direkt kritt. Doduerch huet si wéinst dem Gesank an der schauspillerescher Leeschtung, vill Fanne fir sech gewonnen,.

Am Fréijoer 2004 hat Linda Schuyler wärend den Aarbechte fir *Canadian Idol* eng Iddi, eng Fernseeserie ze produzéieren, déi dat positiivt an negatiivt vun der Karriär a vum Privatliewe vun engem Castingshowgewënner weist. De Schuyler a Stephen Stohn hunn dräi Wochen a Kanada no engem Acteur fir d'Haaptroll gesicht. Do si si op d'Alexz Johnson komm, dat se ausgesicht hunn, fir d'Jude Harrison an der neier Serie *Instant Star* ze spillen.

Wärend den Aarbechte fir Instant Star huet d'Johnson sech entscheet, fir fir d'Roll vum Julie Christenson am Film Final Destination 3 virzespriechen. Um Dag vum Virspriechen ass si mat engem ganz schwaarze Rockeroutfit ukomm, si huet spéider gesot, se wier schlecht opgeluecht gewiescht. D'Castingdirekteren hunn entscheet, datt si perfekt fir d'Roll vum Erin Ulster wier, well dat e Charakter mat ëmmer pessimistescher Astellung ass.

Den 30. Mäerz 2010 verëffentlecht d'Johnson hiren éischte Solo-Album Voodoo. Déi éischt Single doraus, Trip Around The World gouf den 2. Februar 2010 verëffentlecht.

## Discographie
### Studio-Albumen
* Voodoo (2010)

### Instant Star Soundtrack
* Songs from Instant Star (2005)
* Songs from Instant Star Two (2006)
* Songs from Instant Star Three (2007)
* Songs from Instant Star Four (2008)
* Instant Star: Greatest Hits (2009)

## Filmographie
* 2000/01: So Weird (Serie)
* 2004-2008: Instant Star (Serie)
* 2006: Final Destination 3
* 2007: Devil's Diary
* 2009: Smallville (Serie)
* 2009: Stranger With My Face

## Um Spaweck

* Offiziell Websäit vun der Alexz Johnson
Udine

**Udine** (op furlanesch Udin) ass eng italieenesch Stad an der Regioun Friul-Julesch Venetien (*Friuli-Venezia Giulia*) am Nordoste vun Italien.

Se huet  an ass domat déi zweetgréisst aus där Regioun. Si läit tëscht den Alpen an der Adria ongeféier 20&nbsp;km vun der sloweenescher Grenz ewech. Et ass déi wichtegst Stad an der historescher Landschaft Friul an Haaptstad vun der Provënz Udine.

## Um Spaweck

* Offiziell Säit vun der Stad
Flaibano

**Flaibano** ass eng italieenesch Gemeng an der Provënz Udine an der Regioun Friul.

Flaibano ass jumeléiert mat der lëtzebuergescher Gemeng Beetebuerg.

## Um Spaweck
* Offiziell Säit vu Flaibano
Valpaços

**Valpaços** ass eng Stad am Norde vu Portugal. 1999 krut d'Recht den Numm *Stad* ze droen.

Et ass och den Haaptuert vun engem Verwaltungskrees deen dee selwechten Numm huet. Aner Kreesser ronderëm sinn: Chaves, Vinhais, Mirandela, Murça a Vila Pouca de Aguiar.

Valpaços ass jumeléiert mat der lëtzebuergescher Gemeng Beetebuerg.

## Um Spaweck
* Websäit vu Valpaços
Diddelengerbaach

D**'Diddelengerbaach** ass eng franséisch-lëtzebuergesch Baach. A Frankräich heescht se och nach *Ruisseau de Molvange* oder *Ruisseau des Quatre Moulins* an huet beim Sandre de Code A8920300.

Si entspréngt 7 Kilometer hanner der franséischer Grenz am *Bois de la Husse* um lieu-dit *In der Klaus* tëscht Äescher a Ruxweller, op enger Héicht vun ongeféier 355 Meter (NG-L).

Si leeft duerno duerch Äescher (*Escherange*) wou vu lénks de *Weihergraben* draleeft, Muelweng (*Molvange*) a Wuelmereng (*Volmerange-les-Mines*), fir hanner Wuelmereng tëscht de Grenzmaarken FL 110 a FL 109 op lëtzebuergeschen Terrain ze kommen.

Vun do un huet si missen duerch d'Diddelenger Schmelz lafen, wou se agequetscht a Bëtongsréier och nach eng Parti vun hirem Waasser ofgezaapt krut fir d'Killanlage vun der Schmelz ze fidderen. Dat ass haut eriwwer, awer d'Réier si bliwwen.

No dësen Industrieanlage leeft se erëm e puer honnert Meter fräi bis op d'Héicht vun der Parkplaz nieft dem Gemengenhaus zu Diddeleng. Do verschwënnt se dann erëm an engem Tunnel, fir no ronn 2 Kilometer am Norden hanner Biereng erëm d'Sonn ze gesinn.

Vun do aus leeft d'Diddelengerbaach liicht no Osten op d'Rangéiergare vu Beetebuerg zou. Bis an de 1970er Joren ass se do duerch eng grouss Supp gelaf, wou fir si d'Gesellschaft vun de Mouke méi flott war wéi déi vun den Eisebunnswaggonen elo. Si ass och op der ganzer Längt vum Triage vu Beetebuerg erëm deelweis abetonnéiert, an duerch Beeteburg leeft se och sträppweis an engem Tunnel. Si huet just op deene leschten 300 Meter, éier si, hanner dem Altersheem bei der ARAL-Statioun vu riets an d'Uelzecht leeft, erëm fräie Laf.

No engem Trajet vu ronn 14.5 Kilometer huet se ongeféier 85 Meter Héicht verluer.

## Kuckt och

## Um Spaweck
Pierre Schiltz (Buergermeeschter)

De **Pierre Schiltz**, gebuer de 15. November 1881 zu Rëmeleng, a gestuerwen de 14. Januar 1952 zu Téiteng, war Buergermeeschter vun der Gemeng Keel an e Fabrikant vu Karbidsluuchten.

Hien huet a Frankräich eng Léier als Mecanicien gemaach. Säi Spëtznumm *Lutepitti* krut e wéi en nees zeréck zu Lëtzebuerg war, a sech als Kniwweler druginn huet, fir d'Schwächte vun den deemolege Karbidsluuchten ze behiewen a se duerno a senger Téitenger Fabrick selwer ze fabrizéieren (do wou haut d'Firma *Poeckes* dran ass). Deen éischte patentéierte Modell war d*Excelsior*. 1913 huet en d*Record* gebaut, déi weltwäit zum Asaz koum, an 1934 d*Record 2*.

An de Joren 1921-28, 1932-34 an 1952 war de Pierre Schiltz Keeler Buergermeeschter.

## Literatur
*Allamano, Willy, 2005. *Dem Biergmann seng Luuchten = Les lampes du mineur = Des Bergmanns Lampen.* S.l., W. Allamano, 230 S.
*F.H., 2009. *Einst ein Luxemburger Exportschlager. Die Karbidlampen des Tetinger “Lutepitti” waren weltweit gefragt.* Tageblatt 28.08.2009, S. 19. http://www.tageblatt.lu/nachrichten/luxemburg-nachrichten/einst-ein-luxemburger-exportschlager-95531602/
*Lunkes, Jeannot & Schon, François, 1987. *Tetingen. Gestern und Vorgestern.* Esch-sur-Alzette, Editpress, 328 S. (*De Lutepitti. Die Grubenlampenfabrik Pierre Schiltz:* S. 162-169).
Karbidsluucht

Eng **Karbidsluucht** funktionéiert nom Prinzip vun enger Gasluucht bei där de Gas, an dësem Fall Azetylen, an der Luucht selwer fabrizéiert gëtt.

## Wéi se funktionéiert
De Kierper vun der Karbidsluucht ass an zwee gedeelt. Am ënneschten Deel wou de Gas entsteet, ass Kalziumkarbid, an deem ieweschte Waasser. Mat enger Flilleksschrauf kann de Waasserzoufloss regléiert ginn. Doduerch drëpst méi oder manner Waasser op e Sift (wéinst der gläichméisseger Verdeelung) am ënneschten Dëppchen an et entsteet Gas, deen duerch eng Düs erauskënnt, an da verbrannt gëtt fir ze liichten. Wann de Gas net séier genuch verbrennt gëtt den Iwwerdrock duerch e klengt Sécherheetsventil regléiert. Zeréck bleift dann am ënneschte Behälter geläschte Kallek.

## Geschichtleches

1892 huet den Thomas Willson eng Methode fir d'wirtschaftlech Produktioun vu Calciumcarbid erfonnt, aus deem Acetylen gewonne konnt ginn.

Doduerch konnten dann och déi éischt Karbidsluuchten op de Maart kommen. Dat war als éischt 1894 fir d'Beliichtung vu Gebaier, an 1896 fir Vëloen an aner Gefierer. Déi éischt Karbidsluucht fir Grouwe gouf den 18. Oktober 1899 vum Frederic E. Baldwin zu New York als Patent ugemellt.

1902 sinn an de loutrengeschen a lëtzebuergesche Minièren déi éischt Karbidsluuchten opgedaucht an hu banne sechs Joer déi bis dohi gebraucht Uelegluuchte komplett ersat.

Och zu Lëtzebuerg goufen der fabrizéiert. 1904 war d'Firma S. Buchholtz et E. Ettinger vun Esch-Uelzecht déi éischt mat hirer *Reform*, déi awer kee grousse Succès gouf. Soss koumen der nach vum Mathias Schmit vu Keel, an net ze vergiesse vum relativ bekannte Pierre Schiltz (Lutepitti) vun Téiteng, dee souguer an d'ganz Welt geliwwert huet.

## De Gebrauch

D'Virdeeler vun der Karbidsluucht sinn hir grouss Zouverlässegkeet well se net vill feelerufälleg Komponenten huet, hire bëllege Betrib, d'Ofbrennen ouni Damp ze maachen, wéi dat bei den Uelegluuchten de Fall war, an hir laang Liichtdauer (250 g. Karbid fir aacht Stonnen).

Natierlech kann eng oppe Flam bei groussem Loftzuch och emol ausgoen, oder a Kuelegrouwen zu Gasexplosioune féieren. Dofir gouf se besonnesch a wierderfräie Grouwen agesat, an hat de Virdeel datt se och bei manner gudder Belëftung gutt geliicht huet. Se blouf laang bis an d'20. Joerhonnert eran am Asaz, bis datt méi kleng a méi liicht Batterien den effektiven Asaz vun elektreschen Helmluuchten erlaabt hunn.

## Um Spaweck
Rangéiergare Beetebuerg

D**'Rangéiergare Beetebuerg** ass déi gréisst Rangéiergare zu Lëtzebuerg, a läit um Terrain vun der Gemeng Diddeleng.

Se gouf uganks der 1980er Joren tëscht Beetebuerg an Diddeleng gebaut an duerno nach mat engem Container-Terminal vergréissert.

Et ass en Triage mat 10 Receptiounsgleiser, engem Oflafbierg an 28 Sënnergleiser. Vun der Gréisst hir gehéiert en zu deene mëttelgroussen. Den Triage ass eng 3.7&nbsp;km laang an erstreckt sech op 50 ha. D'total Längt vun de Gleiser beleeft sech op 56&nbsp;km, dobäi sinn eng zirka 200 Weichen an eng 32 hydraulesch Bremsen agebaut.

2012 goufen do 177.693 Waggone gesënnert.
## Kuckt och
*Rangéiergare
*Rangéiergare Péiteng

## Um Spaweck
* Den Triage Beetebuerg op der Websäit "rail.lu"
Kayak Club Hesper

De **Kayak Club Hesper** gouf 1936 ënner dem Numm "Kayak Club Olympia Hamm" gegrënnt.

## Um Spaweck
* Websäit vum Kayak Club Hesper
Dennis Hastert

Den **John Dennis "Denny" Hastert**, gebuer den 2. Januar 1942 zu Aurora am US-Bundesstaat Illinois, ass en US-amerikanesche Politiker mat Lëtzebuerger Originnen. Seng Virfahre sinn an der zweeter Hallschent vum 19. Joerhonnert vun Uesweller op Aurora, Illinois ausgewandert.

Vun 1999 bis 2006 war den Hastert *Speaker* (d.&nbsp;h. President) vum Representantenhaus, an anere Wierder, der amerikanescher Deputéierte-Chamber.

## Geriichtsaffairen
Den 28. Mee 2015 gouf den Dennis Hastert viru Geriicht wéinst dem Verstouss géint d'Bankegesetz a Beléie vum FBI ugeklot. Hien huet zouginn 1 Millioun Dollar vu sengem Bankkonto opgehuewen ze hunn, ouni dat, wéi d'Gesetz géint d'Geldwäschen et verlaangt, ze mellen.

D'Enquête huet gewisen, datt den Dennis Hastert zënter 2010 vun engem vu senge fréiere Studenten erpresst gouf, dat wéinst engem joerzéngtenale 'sexuelle Feelverhalen' wärend senger Zäit als Ringer-Trainer. Am Ganze sollt hien 3,5 Milliounen Dollar fir d'Stëllhale bezuelen. De Procureur huet em virgeworf, tëscht 1965 an 1981 fënnef Jongen tëscht 14 a 17 Joer sexuell mëssbraucht ze hunn. De 27. Abrëll 2016 huet den Hastert zouginn, sech "falsch beholl" ze hunn. Déi Dote ware mëttlerweil verjäert, ma hie gouf de selwechten Dag wéinst dem Verstouss géint d'Bankegesetz zu 39 Méint Prisong, dovun der 24 mat Surcis, verurteelt.

Zu Ueswëller war 2005 de Pompjeesbau no him benannt ginn. 2011 gouf hien zum Éierebierger vun do ernannt. No senger Verurteelung gouf him dësen Titel duerch e Vote vum Rousperter Gemengerot nees oferkannt, an och d'Plack um Sprëtzenhaus gouf ewechgemaach.

## Literatur
* Hastert, Denny; *Speaker - Lessons from Forty Years of Coaching and Politics*; Regnery Publishing, Inc.; 2004; ISBN 0-89526126-X
* Hilgert, R., 2015. *Aufstieg und Fall eines großen Urenkels der Heimat. Der drittwichtigste Mann Amerikas.* d'Lëtzebuerger Land, Nr. 36 vum 4. September 2015, S. 6.
## Gielercher
* 

## Um Spaweck
Lëscht vu grousse Garen

**Lëscht vu grousse Garen,** alphabetesch zortéiert no den Nimm vun de Stied:

*Kuckt och:* Lëscht vu Rangéiergaren

## A

* **[[Amsterdam]]:** Centraal, Schiphol
* **[[Antwerpen]]:** Centraal *(1899)*
* **[[Århus]]:** Hovedbanegården
* **[[Arnheim]]:** Centraal
* **[[Athen]]:** Larisis, Peloponisou
* **[[Augsburg]]:** Augsburg Hauptbahnhof

## B

* **[[Basel]]:** Badischer Bahnhof *(1913),* SBB PB *(1907)*
* **[[Belfast]]:** Central
* **[[Belgrad]]:** Bahnhof
* **[[Berlin]]:** Berlin Hauptbahnhof,
** Anhalter Bahnhof (fréier Fernverkéier, haut eng S-Bunn-Tunnelstatioun),
** Friedrichstraße (*1882,* ass haut nëmme méi eng Regional-Gare),
** Zoo (*1884/1936,* ass haut nëmme méi eng Regional-Gare),
** Bahnhof Lichtenberg,
** Görlitzer Bahnhof (gëtt et net méi),
** Nordbahnhof (fréier Fernverkéier, haut eng S-Bunn-Tunnelstatioun),
** Ostbahnhof,
** Potsdamer Platz (S-Bunn- a Regionalverkéier)
* **[[Bern]]:** Hauptbahnhof
* **[[Bielefeld]]:** Hauptbahnhof
* **[[Bochum]]:** Hauptbahnhof
* **[[Bologna]]:** Bologna Centrale
* **[[Bonn]]:** Hauptbahnhof
* **[[Bratislava]]:** Hlavní stanica
* **[[Braunschweig]]:** Hauptbahnhof
* **[[Bremen]]:** Hauptbahnhof *(1889)*
* **[[Bremerhaven]]:** Bremerhaven Hauptbahnhof
* **[[Breslau]]:** Glowny
* **[[Brest (Wäissrussland)|Brest]]:** Pasaschirskij
* **[[Bréissel]]:** Midi, Central, Nord, Luxembourg
* **[[Budapest]]:** Keleti, Nyugati, Deli
* **[[Bukarest]]:** Bucureşti Nord

## C
* **[[Cardiff]]:** Central
* **[[Charkiw]]:** Pasaschyrskyj
* **[[Chicago]]:** Union Station (Chicago), La Salle Street Station, Madison Station
* **[[Chişinău]]:** Bahnhof

## D

* **[[Gdańsk|Danzeg]]:** Glowny
* **[[Darmstadt]]:** Hauptbahnhof *(1912)*
* **[[Den Haag]]:** Centraal
* **[[Dortmund]]:** Hauptbahnhof *(1953)*
* **[[Dresden]]:** Hauptbahnhof *(1898)*
** Neustadt *(1901)*
* **[[Düsseldorf]]:** Düsseldorf Hauptbahnhof *(1936)*
* **[[Dublin]]:** Connolly, Heuston, Pearce
* **[[Duisburg]]:** Hauptbahnhof *(1934)*

## E
* **[[Edinburgh]]:** Waverley
* **[[Erfurt]]:** Hauptbahnhof *(1893/2005)*
* **[[Essen (Stadt)|Essen]]:** Hauptbahnhof *(1976)*

## F

* **[[Florenz]]:** Santa Maria Novella 
* **[[Frankfurt am Main]]:** Hauptbahnhof,
** Flughafen *(Éischt Fluchhafegare 1972/1999),*
** Süd *(ICE-Statioun)*
** Hauptwache*(1968)*
** Höchst *(fréier Fernverkéier, haut nëmmen nach S-Bunn a Regionalverkéier, 1914)*
** Konstablerwache 
* **[[Freiberg (Sachsen)]]:** Hauptbahnhof

## G
* **[[Genf]]:** Cornavin
* **[[Glasgow]]:** Central, Queen Street
* **[[Göteborg]]:** Centralstation
* **[[Göttingen]]:** Gare Göttingen *(1853)*
* **[[Gütersloh]]:** Gare Gütersloh
Maark

Eng **Maark**, aus dem Alhéichdäitsche "marcha" = "Grenz", ass en Zeechen um Terrain, a Form vun engem Potto, Steen, o. Ä., dat dozou déngt sech erëmzefannen sief et fir sech z'orientéieren, fir Vermiessungen ze maachen oder fir eng Grenz vun enger Proprietéit festzehalen.
Eng Maark besteet normalerweis aus zwéin Deeler, een, deen ee gesäit, an een, deen een net gesäit.

Deen, deen ee gesäit, kann ee Potto, ee Steen oder soss en Zeechen um Terrain sinn. Den aneren Deel ass eng Mass, déi op enger Déift vun normalerweis 1,5 Meter vergruewe läit, fir datt se net sou liicht beschiedegt oder verréckelt ka ginn.

Maarke fënnt een a grousse Stéckzuelen op de Grenze vun de Länner. Zu Lëtzebuerg sinn dovu wuel d'Gossemaarken op der belsch-lëtzebuergescher Grenz vu Rodange bis op d'Schmëdd am beschte bekannt. Vun der Schmëdd erof bis op den Dräilännereck bei Léiler stinn deels bëtongs Maarken. Se si gemenkerhand nummeréiert an op den topographesche Kaarten agedroen. Déi op der franséischer Grenz sinn aus Hasteen an och nummeréiert.

Aner Maarke sinn déi sougenannt trigonometresch Punkten. Dës gi vun de Geometere gebraucht, wa se sech mussen amoosse fir Pläng opzestellen. Op den topographesche Kaarte sinn déi duerch ee klengen Dräieck mat engem Punkt an der Mëtt duergestallt.

Markéierunge vu Privatbesëtzer kënnen eng Mauer sinn oder eng Rei Piqueten. Wa sech do drun eppes verännere muss oder soll, gëtt dat duerch e vereedegte Geometer, deen am Staatsdéngscht ass, festgehalen an op engem Plang, dem sougenannte Kadasterplang festgehalen.

Aner bekannte Maarke sinn d'Kilometersteng, déi haut dacks duerch méi handlech Markéierungen ersat sinn. Op de lëtzebuergesche Stroossen hu Kilometersteng zwou verschidde Faarwen, nämlech e Fouss dee wäiss ass an e Kapp deen d'Erkennungsfaarf vun der Strooss huet: giel fir CR, rout fir Nationalstroossen, a gréng fir Europastroossen. Op der viischter Säit (Stroossesäit) ass de Kilometerpunkt markéiert, op der hënneschter Säit steet näischt, an op den zwou anere Säite sinn d'Distanze bis an déi nächst Uertschaft markéiert. Tëscht dëse Kilometersteng huet ee fréier och nach 100-Metersteng a 500-Metersteng fonnt. Op Landkaarten an op Pläng si Kilometermaarke laanscht Stroossen, Waasserleef a Kanäl, a laanscht Eisebunne mat dem Kierzel PK (*point kilométrique*), KP (*Kilometer-Punkt*) oder och alt BK (Bahnkilometer) agezeechent. A franséischen Texter déi d'Schëfffaart betreffen, gi se *cumulée* genannt, woubäi mat deem Begrëff och all Tëschemoosse sou bezeechent ginn.

Op Stroossen déi d'Alliéiert bei hirem Virmarsch no Weste benotzt hunn, fanne mer op der Voie de la Liberté déi sougenannt Liberatiounskilometersteng.
## Literatur
*Jos Goergen: Bornes frontières entre la Belgique et le Grand-Duché du Luxembourg ISBN 978-2-87996-650-2

## Kuckt och
* Landmaark
* Dräilännereck
* Cheminée d'Izieux
* Gossemaark
* Grenzmaark vu Bech-Maacher

## Um Spaweck

* 
*
Weich

De Begrëff **Weich** huet e puer Bedeitungen:

**eng Gleiskonstruktioun, mat där schinnegebonne Gefierer vun engem Gleis op een anert kënne fueren. Kuckt: Eisebunnsweich.
**eng elektronesch Schaltung, déi Wiesselspannunge vu verschiddene Frequenzen op ënnerschiddlech Leitungen opdeelt. Kuckt: Frequenzweich.
**ee spezielle Baudeel an der Klimatechnik, bei deem Drockdifferenzen ausgeglach ginn. Kuckt: Hydraulesch Weich.
**d'Abt-Weich bei Seelbunnen
Gare Diddeleng-Schmelz

D**'Gare Diddeleng-Schmelz** ( Dudelange-Usines) ass eng Gare vun der Lëtzebuerger Eisebunn. Se läit an der Sektioun Butschebuerg an der Gemeng Diddeleng. D'Gare gehéiert zur Niewelinn Beetebuerg - Wuelmereng vun der Linn Lëtzebuerg - Esch-Uelzecht - Rodange vum CFL-Zuchreseau.

D'Nopeschstatioun virdrun ass d'Gare Diddeleng-Zenter; Diddeleng-Schmelz ass et déi lescht Gare op Lëtzebuerger Territoire, ier d'Linn op den Terminus, d'Gare Wuelmereng, op franséischem Territoire kënnt.

D'Gare Diddeleng-Schmelz huet e gratis Park & Rail-Parking mat 38 Parkplazen an enger speziell Parkplaze fir Leit mat reduzéierter Mobilitéit.

Am Gebai vun der Gare ass de Centre de documentation sur les migrations humaines ënnerbruecht.

## Geschicht
Den 20. Dezember 1883 ass d'Streck Beetebuerg - Diddeleng mat enger Längt vu 6,7&nbsp;km opgemaach ginn. Zu Diddeleng gouf fir de Persounentrafick d'Gare Diddeleng-Stad opgemaach. D'Statioun Diddeleng-Schmelz bestoung uganks just fir de Gidderverkéier, ass dunn 1886 och fir de Persounentrafick opgaangen. Zënter dem Wanterfuerplang 2003 geet d'Streck vun der Gare Diddeleng-Schmelz aus viru bis a Frankräich, op den Terminus op Wuelmereng.

## Zich déi an der Gare halen
(Stand: Mäerz 2025)

### Linn Beetebuerg ↔ Wuelmereng
#### Aller

#### Retour



## Kuckt och
* CFL-Zuchreseau
* Lëscht vun den CFL-Garen

## Literatur
Quell vum Abschnitt Geschicht, wou net anescht uginn:

* Federmeyer, Ed, und Pierre Pasquali. *Eisenbahnen in Luxemburg*. Gernrode: W. Herdam Fotoverl., 2007. Print. (S. 360-362)

## Um Spaweck

* Aktuell Departen an der 
* Praktesch Informatiounen iwwer d'Gare Diddeleng-Schmelz op der CFL-Websäit
* D'Gare Diddeleng-Schmelz op der Websäit "rail.lu"
* D'Gare Diddeleng-Schmelz op der Websäit vu Spoorgroep Luxemburg
Landmaark

**Landmaarke** sinn opfälleg wäit siichtbar topographesch Objeten. Dëst kënnen z.&nbsp;B. Kierchen, Tierm, Buergen oder och eenzel Beem sinn. Si sinn och gewéinlech op den topographesche Karten agedroen. Wa se laanscht Küste stinn da kënne s'och fir d'Orientéierung an der Séifaart hëllefen. Se sinn dann dacks mat spezielle Motiver ugestrach fir se besser vuneneen z'ënnerscheeden, oder sech besser vum Horizont ofhiewen, wéi z.&nbsp;B. de Kierchtuerm vun Ars-en-Ré deen hallef wäiss an hallef schwaarz ugestrach ass.

## Kuckt och
*Arbre du Ténéré eng Landmaark an der Ténéréwüst.
## Um Spaweck
Kadaster

Am **Kadaster** gi sämtlech Propriétéiten, ob dat an de Stied, den Dierfer, oder um Flouer ass, opgezeechent a beschriwwen.

Déi Aarbecht gëtt vun enger Staatsverwaltung gemaacch. Dat ass zu Lëtzebuerg d'Administration du cadastre et de la topographie, déi allgemeng ënner dem Numm *de Kadaster* bekannt ass.

Den normale Kadaster ass den "horizontale" Kadaster. Et gëtt awer och ee "vertikale Kadaster", dee benotzt gëtt fir Propriétéite festzehalen, déi op verschiddenen Niveauen iwwerenee leien, z.&nbsp;B. an Appartements- oder an Héichhaiser.

Den éischte Kadaster zu Lëtzebuerg, de sougenannten *Urkadaster*, geet op d'Zäit ënner der franséischer Herrschaft tëscht 1795 an 1815 zeréck. An der Zäit vu 1798 bis 1801 waren d'Gemenge Biermereng, Déifferdeng, an Ell vermooss ginn, fir e Prototyp vum Kadasterplang opzestellen.

En Arrêté vum 18. Juni 1801 huet bestëmmt datt all d'Gemenge sollte vermooss ginn. Déi éischt zesummenhängend Pläng waren 1811 fäerdeg. 
## Kadaster vun der Marie-Thérèse

Dacks geet och riets vum sougenannte Kadaster vun der Marie-Thérèse. Dat war awer keng Opnam am Sënn vum Kadaster mat de Pläng wéi mir en haut verstinn.

## Kuckt och
Administration du cadastre et de la topographie

## Um Spaweck
* De lëtzebuergesche Kadaster um Geoportal vum Lëtzebuerger Staat
* Lëtzebuerger Ëmweltkadaster
* Alphonse Eyschen, Al a modern Kadastervermiessungen am Groussherzogtum Lëtzebuerg, In: Documentationsbulletin vum SIP, Nr 12 vum 31. Agust 1963, S. 9ff
Fátima

**Fátima** ass eng Uertschaft a Portugal, vu ronn 10.000 Awunner, an ass en Deel vun Ourém am Distrikt Santarém.

Fátima gouf 1917 bekannt, well do dräi Schéiferkanner e puermol d'Muttergottes solle gesinn hunn. Geschwënn ass do eng Pilgerplaz entstanen.

## Jumelagen

An Zesummenaarbecht mat „Shrines of Europe“ ass Fátima zanter 1996 mat fënnef anere Pilgeruertschafte verbonn. Et sinn:
:

## Kuckt och
* Lúcia dos Santos
* Rousekranzbasilika vu Fátima
* Monument Notre-Dame vu Fatima zu Wolz
Gare Bréissel-Midi

D**'Gare Bruxelles-Midi** (op Hollännesch **Brussel Zuid**) ass déi gréisst Gare fir Persounenzich zu Bréissel an an der Belsch. Si läit um Territoire vun der Gemeng Saint-Gilles.

Si gouf 1869 a Betrib geholl a war deemools eng Kappgare mä wéi d'Verbindung Nord-Midi opgemaach ginn ass gouf se als Duerchgangsgare ëmgebaut.

## Hir Plaz am Netz
D'Gare läit zu Bréissel tëscht der Verbindung Nord-Midi (Linn 0) an der Verbindung vun de Linne 50A, 96 an 124 am Süden.

## Uschlëss
* National:
* International:
** D'Gare Bréissel-Midi gëtt vu villen internationalen Héichvitesszich ugefuer:
*** Thalys a Richtung Gare du Nord vu Paräis a vun deene grousse Stied an der Belsch, Holland a Köln an Däitschland.
*** Eurostar op Lille, Ashford a London (St Pancras Station),
*** ICE op Léck, Oochen, Köln a Frankfurt
*** TGV a Richtung Süde vu Frankräich via Roissy an Euro Disney.

## Um Spaweck