open-index/open-wikipedia-markdown huggingface dataset:
Stärenhimmel

Ënner **Stärenhimmel** versteet een
* den Ubléck vum Nuetshimmel – 
** mat senge Stären déi ee mat bloussem A geséit (jee no Siicht, e puer Honnert bis 3.000);
* d**[[Himmelskugel]]'', eng Richtungs-'' oder ''[[Eenheetskugel]].
** An der [[Antiquitéit]] hunn d'Leit geduecht, d'Stäre wieren un den Himmel gepecht.

De Stärenhimmel besteet a verschiddenen Hisiichten aus zwou Hallschenten oder **Hemisphären**:
* Siichtbaren Himmel an Himmelshallschenten ënner dem [[Horizont]] 
* [[Nërdleche Stärenhimmel]] a [[Südleche Stärenhimmel]], gedeelt laanscht dem [[Equator]] (am Süden ass den Zentrum vun der [[Mëllechstrooss]] an huet dofir méi Stären)
* Stärenhimmel nërdlech a südlech vun der [[Ekliptik]] (visuell Joresbunn vun der [[Sonn]] ënner de [[Fixstär]]en)

Fir d'[[Astrometrie]] an d'[[Sphäresch Astronomie]] ass de Stärenhimmel d'Basis fir Definitioun vu [[Bezuchssystem]]er fir **stärefest Koordinaten*, *sideresch Perioden* a fir d'[[Uertszäit|Uerts]]- respektiv [[Koordinéiert Weltzäit|Weltzäit]] (UT). *Kuckt dozou och'' Zäitsystemer.

Der Geodesie an der Navigatioun gëtt de Stärenhimmel d'Méiglechkeet, absolut Richtungen ze moossen, Moossen ze huelen an d'Gestalt vun eiser Äerd ze bestëmmen.

Fir d'Physik bitt de Stärenhimmel mat wäite Stärendistanzen a Galaxien déi wichteg Méiglechkeet, een Inertialsystem ze definéieren.

D'Bezugssystemer fir Zäit, Koordinaten a physikalesch Moosse ginn aus dem Stärenhimmel ofgeleet. Hir Parameter an déi vun der Äerd ginn international eenheetlech definéiert – woubäi d'IAU, d'IUGG, d'IAG, an FIG enk zesumme schaffen.

## Stärenhimmel vun de véier Joreszäiten
Den Himmelsubléck an de véier Joreszäite mat Stärebiller fir Mëtteleuropa um 21 Auer an der Mountmëtt vu Januar, Abrëll, Juli an Oktober.

## Kuckt och
* Oweshimmel, Moieshimmel
* Universum, Weltraum

## Um Spaweck
*  Den aktuelle Stärenhimmel (Simulatioun)
*  http://www.sternenhimmel-aktuell.de/Hauptseite.htm
*  Méintlech Rubrik "Aktuelle Stärenhimmel"
Helleg Virhaut

Déi **Helleg Virhaut** (lat. *sanctum praeputium*) vum Jesus ass eng Reliquie an der réimesch-kathoulescher Kierch, déi vum Jesus vun Nazaret stame soll.

Wéinst der Himmelfaart vum Jesus si vu sengem Kierper nëmmen déi Deeler Rescht bliwwen, déi en an deem Ament net méi soll gehat hunn. Dozou gehéiert d'Virhaut, déi bei der Beschneidung (Brit Mila) den 8. Dag no der Gebuert vun engem jiddesche Jong am Tempel ewech geschnidde gëtt, wéi dat am Lukasevangelium 2,21 nozeliesen ass.

Am Mëttelalter hu ronn eng Dose Kierchen den Usproch erhuewen, am Besëtz vun där Reliquie ze sinn.

Bis zur Neiuerdnung vum Kierchejoer 1969 ass um 1. Januar d'Fest vun der Beschneidung (lat. *Circumcisio Domini*) an der Kathoulescher Kierch gefeiert ginn.

## Kuckt och
* Hellege Rack vun Tréier
* Sandale vu Christus
## Um Spaweck

*  Did the Vatican steal Jesus' foreskin so people would shut up about the savior's penis? Den US-amerikanesche Reporter David Farley op der Sich.
Amis de la géologie, de la minéralogie et de la paléontologie

D**'Amis de la géologie, de la minéralogie et de la paléontologie** (*Frënn vun der [[Geologie]], der [[Mineralogie]] an der [[Paleontologie]]*), kuerz **AGMP** ass e lëtzebuergesche Veräin, deen 1973 gegrënnt gouf, an dee säi Sëtz zu Nidderkäerjeng huet.

President ass de Guy Kronz, dee sech och berufflech mat Buedemschätz ofgëtt.

## Um Spaweck
*Websäit vun de Frënn vun der Geologie, der Mineralogie an der Paleontologie
Sandale vu Christus

D**'Sandale vum Christus** zielen zu de bedeitendste Reliquie vum Mëttelalter. Ier de Pippin III. mam Poopst Étienne II. an der Schenkung vum Pippin 754 iwwerenee koum, fir e Kierchestaat ze grënnen, gouf et e puer Konterpartië vun der Kierch. Dem Étienne säi Virgänger, de Poopst Zacharias, hat dem Pippin seng Wiel zum Kinnek unerkannt an him 752 d'Reliquie vun de Sandale vum Jesus ginn.

Nieft hirer reliéser Bedeitung hunn dës Sandalen och d'Legitiméierung vun de fränkesche Kinneken duerch d'Kierch symboliséiert.

Dem Pippin koumen d'Sandalen zupass: Hien hat wëlles, d'Abtei Prüm, e klengt Klouschter, dat eng 30 Joer virdru gegrënnt gi war, opzewäerten. Sou huet hien der Abtei grousse Landbesëtz iwwerdroen (Prümer Urbar) an och d'Reliquien. D'Abteikierch vu Prüm gouf doropshin a "Sankt Salvator" (Hellegen Erléiser) ëmbenannt, an d'Klouschter gouf déi bedeitendst Abtei an och d'Hausabtei vun de Karolenger.

Eréischt am 12. Joerhonnert krut Prüm Konkurrenz: Zu Tréier, engem éiergäizege Bistum, housch et op eemol, datt e Kleed vum Jesus, eng Tunique, den "Hellege Rack", opgedaucht wier. Dat huet natierlech méi Androck gemaach wéi e Puer hongreg Schlappen.

Et huet awer nach 4 Joerhonnerte gedauert, ier Prüm de Muechtkampf mat Tréier verluer hat. 1524 war déi éischt grouss Pilgerfaart bei den *Hellege Rack*. 1574 huet d'Abtei Prüm hir Selbständegkeet un Tréier verluer.

D*'Sandale vum Christus* - am Fong just Partikele vu Sandalen, sinn haut nach an der Sankt-Salvator-Basilika zu Prüm ze gesinn, a ginn do ugebiet.

Hir politesch Bedeitung, déi s'am Mëttelalter haten, ass verluer, déi reliéis ass bliwwen.
Bonner Duerchmusterung

Déi **Bonner Duerchmusterung** (BD) ass e Stärekatalog op der Grondlag vu visuelle Stäremiessunge vum nërdleche Stärenhimmel, déi de Friedrich Wilhelm August Argelander am Observatoire vun der Universitéit Bonn gemaach hat. Si goufen tëscht 1852 an 1862 mat Ënnerstëtzung vum Adalbert Krüger an dem Eduard Schönfeld duerchgefouert.

Am Total goufe ronn 325.000 Stären am Deklinatiounsberäich tëscht 89° an -2° bis zu der Gréisst 9.5 (deelweis bis 10) vermooss. Als Instrument dofir huet ee vum Fraunhofer hiergestallte Koméitesicher mat 7,7&nbsp;cm Ëffnung a 65&nbsp;cm Brennwäit gedéngt. D'Rektaszensioun ass op 0,1 Sekonnen, d'Deklinatioun op 0,1 Wénkelminutten an d'visuell Visuell Magnitude op 0,1&nbsp;mag genee berechent. D'Uertsdate bezéie sech op d'Equinoxe 1855.

Den Eduard Schönfeld gouf am Joer 1875 Nofollger vum Argelander als Direkter um Bonner Observatoire. Tëscht 1875 an 1881 huet hien d'Bonner Duerchmusterung ëm de südlechen Deel vun deene grad nach vu Bonn siichtbare Stäre vergréissert. Déi **Südlech Duerchmusterung** huet zousätzlech weider 133.659 Stären.

An der Zäit vun 1892 bis 1914 gouf um Observatoire Córdoba (Argentinien) d'Vergréisserung bis zum südlechen Himmelspol an Ugrëff geholl. D**'[[Córdoba-Duerchmusterung]]** huet weider ronn 578.000 Stären.

Déi **„dräi Duerchmusterunge“** maachen e systematesche Katalog vun iwwer enger Millioun Stäre bis knapps zéngt Gréisst. Si ass déi lescht grouss Lëscht mat visueller Observatioun aus der Zäit virun der fotografescher Himmelskartographéierung.

An der Bonner Duerchmusterung hunn d'Stäre fortlafend Nummere ktitt nom Schema „Deklinatioun“ „lafend Nummer“. Sou huet z.&nbsp;B. de Stär Betelgeuse - nom Schema vum Johannes Bayer „Alpha Orionis“ – d'Bezeechnung BD +7° 1055. Dat bedeit: den 1055ste Stär op 7° nërdlecher Breet.

## Um Spaweck
*  Kuerzduerstellung mat weidere Links
*  Argelander an d'Bonner Duerchmusterung (Michael Geffert, Universität Bonn)
Córdoba-Duerchmusterung

D**'Córdoba-Duerchmusterung** (CoD) ass eng visuell Duerchmusterung vu südleche Stären tëscht der -22 an -89 Deklinatioun. Si goufen an der Zäit vun 1892 bis 1914 am Observatoire vu Córdoba an Argentinien duerchgefouert. 
D'Córdoba-Duerchmusterung ëmfaasst d'Positiounen an d'Hellegkeete bis 10,0 mag vu ronn 578.000 Stären, an ass eng Erweiderung vun der Bonner Duerchmusterung op de Südhimmel.

Fir d'Duerchmusterung gouf de Schröder-Refrakter mat 16&nbsp;cm Ëffnung an zirka 1,8 Meter Brennwäit gebraucht. Den Teleskop deen 1875 gebaut gouf, steet haut restauréiert a voll funktiounsfäeg am Observatoire Hoher List an enger eegener Kuppel a ass fräi fir Observatiounen.
Departement Indre

D**'Departement Indre** (**36**) ass e franséischt Departement, an der Regioun Centre. Säin Numm huet et vun der Indre, engem Niewefloss vun der Loire.

## Geschicht
D'Departement Indre gouf zesumme mat 82 aneren Departementer ënner de Franséischer Revolutioun, de 4. Mäerz 1790 op Grondlag vum Gesetz vum 22. Dezember 1789 geschaf. Et setzt sech zesummen aus engem Deel vun der Provënz Berry, a verschiddnen Territoire vum Poitou, der Marche an der Touraine.

## Geographie
D'Indre forméiert zesumme mat sengem Nopeschdepartement Cher déi al Provënz Berry.

D'Departement deelt sech op a sechs grouss Regiounen:
* De Boischaut-Nord - Pays de Valençay
* D'Brenne - Pays des Mille Étangs
* Châteauroux an de Val de l'Indre
* Issoudun an d'Champagne Berrichonne 
* De Boischaut-Sud - Pays de George Sand
* Argenton - Éguzon - De Val de Creuse

## Kuckeswäertes
Am Departement Indre gëtt et net manner wéi 80 romanesch Kierchen, 100 Schlässer an Haiser déi aus dem Mëttelalter stamen.

* Saint-Benoît-du-Sault
* D'Schlass vu Sarzay
* D'Mille vun Angibault
* De *Festival des Maîtres-Sonneurs* zu Saint-Chartier, Mëtt Juli

## Kuckt och
* Lëscht vun de Gemengen am Departement Indre
* Kantonen am Departement Indre
* Arrondissementer am Departement Indre

## Um Spaweck
Arrondissementer am Departement Indre

D'Departement Indre besteet aus 4 Arrondissementer mat follgenden Haaptuertschaften: Le Blanc, La Châtre, Châteauroux an Issoudun.

Déi véier Arrondissementer sinn:

*Arrondissement Le Blanc
*Arrondissement Châteauroux
*Arrondissement La Châtre
*Arrondissement Issoudun

## Geschicht
* 1790 gëtt d'Departement Indre mat 6 Distrikter gegrënnt: Argenton, Le Blanc, Châteauroux, Châtillon-sur-Indre, La Châtre, an Issoudun.
* 1800 ginn d'Distrikter duerch d'Arrondissementer Le Blanc, La Châtre, Châteauroux an Issoudun ersat.
* 1926 gëtt d'Arrondissement Issoudun suppriméiert.
* 1942 gëtt d'Arrondissement Issoudun nees restauréiert.
Canton de Saint-André-de-Valborgne

De **Canton de Saint-André-de-Valborgne** ass eng fréier franséisch administrativ Andeelung am Arrondissement Le Vigan, am Departement Gard an der Regioun Occitanie.

## Gemengen am Kanton
* L'Estréchure
* Peyrolles
* Les Plantiers
* **[[Saint-André-de-Valborgne]]**
* Saumane
Canton de Quissac

De **Canton de Quissac** ass eng franséisch administrativ Andeelung am Arrondissement Le Vigan, am Departement Gard an der Regioun Occitanie.

## Gemengen am Kanton

*Quissac
*Aigremont
*Boucoiran-et-Nozières
*Bragassargues
*Brignon
*Brouzet-lès-Quissac
*Canaules-et-Argentières
*Cardet
*Carnas
*Cassagnoles
*Colognac
*Corconne
*Cros
*Cruviers-Lascours
*Domessargues
*Durfort-et-Saint-Martin-de-Sossenac
*Fressac
*Gailhan
*Lédignan
*Lézan
*Liouc
*Logrian-Florian
*Maruéjols-lès-Gardon
*Massanes
*Massillargues-Attuech
*Mauressargues
*Monoblet
*Montagnac
*Moulézan
*Moussac
*Ners
*Orthoux-Sérignac-Quilhan
*Puechredon
*Saint-Bénézet
*Saint-Félix-de-Pallières
*Saint-Jean-de-Crieulon
*Saint-Jean-de-Serres
*Saint-Nazaire-des-Gardies
*Saint-Théodorit
*Sardan	
*Sauve
*Savignargues
*Tornac
*Vic-le-Fesq
Sandal

**Sandale** si Gezei fir d'Féiss, a bestinn aus enger Suel a Rimmen, mat deenen dës um Fouss festgehale gëtt. Meeschtens ass ee Rimm iwwer der Feescht ronderëm den Enkel, an en zweeten um viischte Fouss, ier d'Zéiwen ufänken.

## Kuckt och
* Sandale vu Christus
* Sandalefilm
* Schong

## Um Spaweck
Klouschter

E **Klouschter** ass eng gemeinsam Wunneng vun Uerdensleit, Männer oder Fraen. D'Wuert "Klouschter" kënnt vum laténgesche Wuert *claustrum* an heescht *zougespaart Plaz*.

E Klouschter läit normalerweis baussent den Uertschaften oder op d'mannst ofgetrennt dervun. Déi Leit, déi an engem Klouschter liewen, gi Pateren oder Bridder, respektiv Nonnen oder Schwëstere genannt. Eng besonnesch Form vu Klouschter ass eng Abtei.

Am Mëttelalter hate Kléischter normalerweis och eng eege Kierch, e Kräizgank, Wunn- a Schlofzëmmeren, besonnesch Zëmmere fir Gäscht an Aarbechtsgebaier. Dacks huet och eng Schoul zum Klouschter gehéiert.

Vill Kléischter waren a sinn nach ëmmer en Zentrum fir Kultur, Wëssenschaften, Konscht, Bauerewiesen oder Gesondheetswiesen.
## Kuckt och
* Lëscht vun de reliéise Fraenuerden
* Lëscht vun de reliéise Männeruerden
*Kléischter an Abteien zu Lëtzebuerg
* Klausur
* Klauschter

## Um Spaweck
Groombridge 1830

De **Groombridge 1830** ass e Stär am Stärebild Ursa Major. Dëse Stär ass mat bloussem A net ze gesinn. Hie gouf vum Stephen Groombridge katalogiséiert a gehéiert zu der Klass vun de rouden Ënnerzwergen. Seng héich Eegebeweegung gouf vum Friedrich Wilhelm August Argelander schonn am Joer 1842 beschriwwen. D'Distanz bis zu eiser Sonn läit bei knapps 30 Liichtjoer.
Foussknéchel

De **Foussknéchel** ass deen ënneschten Deel vun den zwou Schanke vun de Wuede beim Mënsch.

## Um Spaweck
Gunther von Hagens

De Prof. Dr. med. **Gunther von Hagens**, gebuer als Gunther Gerhard Liebchen den 10. Januar 1945 zu Skalmierzyce (Alt-Skalden) bei Kalisz a Polen, ass en däitschen Anatom an Universitéitsprofesser. Hien ass den Erfinder vun der Plastinatioun.

Hien ass mat der Angelina Whalley bestuet. Si hunn zesummen dräi Kanner.

## Literatur
* Institut für Plastination (Hrsg.): Körperwelten. Einblicke in den menschlichen Körper. Erschienen anläßlich der Ausstellung « Körperwelten », eine Ausstellung des Instituts für Plastination [Heidelberg] im Landesmuseum für Technik und Arbeit in Mannheim ; 30. Oktober 1997 bis 1. Februar 1998, verlängert bis 1. März 1998 ; [Kai Budde (Projektleiter). Katalog: Axel W. Bauer.]. Unveränderter Nachdruck der 6. und letzten Auflage des Ausstellungskataloges. Heidelberg, Institut für Plastination, 1998, 256 S. ISBN 3-933551-00-5.
* Hagens, G. von & A. Whalley, 2003. *Prof. Gunther von Hagens' Körperwelten, die Faszination des Echten [der Katalog zur Ausstellung]*. 13., neu überarb. Aufl. Heidelberg, Inst. für Plastination, 295 S.
* Whalley, A. & F.J. Wetz (Hrsg.), 2005. *Der Grenzgänger. Begegnungen mit Gunther von Hagens.* Heidelberg, Arts & Sciences, 293 S. ISBN 3937256016.
* Gottfried Bogusch u. a.: *Auf Leben und Tod. Beiträge zur Diskussion um die Ausstellung „Körperwelten“*. Steinkopff Verlag, Stuttgart 2003, ISBN 3-7985-1424-0
* Liselotte Hermes da Fonseca, Thomas Kliche (Hrsg.): *Verführerische Leichen, verbotener Verfall. „Körperwelten“ als gesellschaftliches Schlüsselereignis*. Pabst Verlag, Lengerich 2006, ISBN 3-89967-169-4
* Nina Kleinschmidt, Henri Wagner: *Endlich Unsterblich? Gunther von Hagens, Schöpfer der Körperwelten*. Bastei Lübbe, Bergisch Gladbach 2000, ISBN 3-404-60493-8
* Torsten Peuker, Christian Schulz: *Der über Leichen geht. Gunther von Hagens und seine „Körperwelten“*. Links-Verlag, Berlin 2004, ISBN 3-86153-332-4
* Franz Josef Wetz: *Illusion Menschenwürde*. Klett-Cotta Verlag 2005, ISBN 978-3608941227
* Franz Josef Wetz: *Die Würde der Menschen ist antastbar - Eine Provokation*. Klett-Cotta Verlag 1998, ISBN 3-608-91908-2
* Franz J. Wetz: *Tote hoch zu Ross. Vom Triumph der Statue zum Verbot des Plastinats*. Arts & Sciences Verlagsgesellschaft, Heidelberg 2005, ISBN 3-937256-00-8
* Franz Josef Wetz, Brigitte Tag (Hrsg.): *Schöne Neue Körperwelten - Der Streit um die Ausstellung*. Klett-Cotta Verlag 2001, ISBN 3-608-94311-0

## Um Spaweck
Royal New Zealand Air Force

D**'Royal New Zealand Airforce** ass d'Loftwaff vun Neiséiland. Si gouf aus Unitéite vun der Royal Air Force zesummegestallt, an ass zanter 1923 eng eegestänneg Sträitkraaft.

D'RNZAF war an en ettleche Kricher mat dobäi, wéi am Zweete Weltkrich, a Malaysia, am Vietnamkrich, am Zweete Golfkrich a bei verschiddene Séchertheetsmissioune fir de Fridde vun der UNO.

Haut huet RZNAF ronn 50 Fligeren, a stellt zanter 2001 keng militäresch Force méi duer. Hir Missioun ass op Séipatrullen an Transportaarbechte fir d'Arméi an d'Flott fixéiert.

Hir Devise ess déi selwecht wéi déi vun der RAF: *Per ardua ad astra* - Duerch Misär bei d'Stären.

## RNZAF-Basen
* Auckland
* Ohakea
* Woodbourne

## Fligeren

### Séipatrull/Search and Rescue
* Lockheed P-3

### Transportfligeren
* Beechcraft King Air B200
* Boeing 757
* Lockheed C-130
* Bell UH-1

### Trainingsfligeren
* Pacific Aerospace CT-4E Airtrainer
* Bell 47 Sioux

### Fligeren a Bestellung
* NH-90

## Kuckt och
Royal Airforce

## Um Spaweck
* RNZAF
Denise Bindschedler-Robert

D**'Denise Bindschedler-Robert**, gebuer den 10. Juli 1920 als *Denise Robert* zu Saint-Imier am Kanton Bern, a gestuerwen de 17. November 2008 zu Bern, war eng Schwäizer Vëlkerrechtlerin. Vun 1975 bis 1991 huet si d'Schwäiz um Europäesche Geriichtshaff fir Mënscherechter vertrueden.

## Liewen

No der Primärschoul ass d'Denise Robert zu La Chaux-de-Fonds op de Gymnasium gaangen, an duerno huet se op den Universitéite vu Lausanne a Bern Rechtswëssenschafte studéiert. Si gouf 1945 als Affekot akreditéiert. Vun 1946 bis 1950 huet si an der politescher Direktioun vum Ausseministère geschafft. 1949 huet si mat enger Dissertatioun iwwer Neutralitéit promovéiert. Dat Joer duerno huet si sech mat dem Rudolf Bindschedler bestuet.

Um Genfer Hochschulinstitut für internationale Studien huet si 1956 ugefaangen, Vëlkerrecht z'enséignéieren a gouf aacht Joer duerno ausseruerdentlech Professesch. 1967 gouf si Member am Internationale Kommitee vum Roude Kräiz. Do war si vun 1973 bis 1980 am Exekutivkommitee, a vun 1986 bis 1990 war se Vizepresidentin.

Den 21. Abrëll 1975 gouf si Nofollegerin vum Antoine Favre als Schwäizer Member vum Europäesche Geriicht fir Mënscherechter. Do war si bis 1991. Si war no der Dänin Helga Pedersen déi zweet Fra, déi Member vun deem Geriicht gouf.

Vun 1990 bis 1996 war si un der Spëtz vum Institut international des droits de l'homme zu Stroossbuerg.

## Gielercher

* Medail Pax Orbis ex Jure (1979)
* Éierendoktertitel vun der Universitéit Freiburg (1982)
* Éieremember am Internationale Kommitee vum Roude Kräiz (1991)
* Walther-Hug-Präis (1993)

* Erika Engel (a.a.): *Europäische GRUNDRECHTE-Zeitschrift*. Joergank 1980, S. 97. N.P. Engel Verlag, Kehl am Rhein.
* Marco Jorio (a.a.): *Historisches Lexikon der Schweiz*. Schwabe Verlag, Basel. (Onlineartikel)
* *Schweizer Lexikon*. Band 1: A-Cha. Verlag Schweizer Lexikon, Luzern 1991–1992.
Pjöngjang

**Pjöngjang** (P'yŏngyang, 평양) ass d'Haaptstad a mat 3.038.000 Awunner  déi gréisst Stad vun der Demokratescher Volleksrepublik Korea (Nordkorea). Se läit am Südweste vum Land.

## Um Spaweck
*
Thimphu

**Thimphu** ass d'Haaptstad vum Bhutan a läit am Weste vum Land beim Floss Wang Chu op enger Héicht vun 2.736 m.

## Um Spaweck
Arrondissementer am Departement Nord

D'Departement Nord besteet aus 6 Arrondissementer mat follgenden Haaptuertschaften: Avesnes-sur-Helpe, Cambrai, Douai, Lille a Valenciennes

Déi sechs Arrondissementer sinn:

* Arrondissement Avesnes-sur-Helpe
* Arrondissement Cambrai
* Arrondissement Douai
* Arrondissement Dunkerque
* Arrondissement Lille
* Arrondissement Valenciennes
Carlo Weis

De **Carlo Weis**, gebuer de 4. Dezember 1958 an der Stad Lëtzebuerg, ass e lëtzebuergesche Geschäftsmann, Foussballtrainer a fréiere Foussballspiller.

Tëscht dem 22. Mäerz 1978 an dem 31. Mee 1998 huet hie 87-mol an der lëtzebuergescher Foussballnationalekipp gespillt. No anere Quellen waren et 88 Matcher tëscht dem 28. Februar 1978 an dem 31. Mee 1998 déi de Carlo Weis fir d'lëtzebuergesch Foussballnationalekipp gespillt huet.

Hien huet vun 1977 bis 1979 fir d'Spora Lëtzebuerg gespillt a war vun 1979 bis 1982 beim KFC Winterslag. An der Saision 1982/1983 huet hie fir de Stade Reims gespillt a vun 1983 bis 1988 nees fir d'Spora Lëtzebuerg, 1988/1989 war hie beim Thionville FC an du vun 1989 bis 1995 beim Avenir Beggen wou hien no zwee Joer beim FC Sporting Mertzig nees bis 2000 zeréckkomm ass.

An der Saison 1987/88 war hie Spillertrainer bei der Spora Lëtzebuerg an an der Saison 1995/1996 hat hien déi selwecht Funktioun beim FC Sporting Mertzig.

Vum 1. Juli 2000 bis de 24. September 2003 war de Carlo Weis Trainer beim F91 Diddeleng. An der Saison 2004/2005 hat hien déi selwecht Funktioun beim Swift Hesper an an der Saison 2007/2008 war hien Trainer bei der Alliance Äischdall Hobscheid-Eischen. Vun der Saison 2008/2009 u war hien Trainer vum CS Péiteng. Déi Plaz huet hie Mëtt November 2011 opginn fir vum Januar 2012 un Trainer beim RM Hamm Benfica ze ginn. An der Saison 2014/15 ass et him als Trainer vun der US Rëmeleng gelongen, fir an der BGL Ligue ze bleiwen. Duerno ass hie bei d'Jeunesse Esch gewiesselt. No 19 Méint huet hien no enger 3:2-Néierlag bei sengem Ex-Veräi Rëmeleng demissionéiert.
Rangun

**Rangun** (offiziell *Yangon* [], englesch *Rangoon*) war d'Haaptstad vu Myanmar an ass mat 4.477.638 Awunner an der eigentlecher Stad a 5.990.318 an der Agglomeratioun  déi gréisst Stad vum Land, ronderëm déi sech och de gréissten Deel vun der Industrie konzentréiert. Zanter dem November 2005 ass Pyinmana Naypyidaw de Regierungssëtz an d'Haaptstad vu Myanmar.

## Um Spaweck
Naypyidaw

**Naypyidaw** (birmanesch: နေပြည်တော်) ass zanter 2006 d'Haaptstad vu Myanmar.

## Um Spaweck
Eridanus (Stärebild)

De **Floss Eridanus** (Eridanus) ass e Stärebild südlech vum Himmelsequator.

## Beschreiwung
Den Eridanus ass eent vun deene gréisste Stärebiller um Nuetshimmel. Et zitt sech wéi eng Stäreketten ënner dem Orion bis déif an de Südhimmel eran.

D'Stärebild ass net opfälleg, nëmme véier Stäre si méi hell wéi déi 3. Gréissteklass.

Vu Mëtteleuropa aus ass nëmmen dee nërdlechen Deel vum Stärebild ze gesinn.

De Stär ε Eridani läit zimmlech no bei eis, an zwar 10,7 Liichtjoer. Hien ass domat ee vun den direkten Nopere vun eiser Sonn.

Am Stärebild Eridanus gëtt et eng gigantesch Lück (Void) mat enger Gréisst vun enger Milliard Liichtjoer. Do gëtt et keng Stären, keng Galaxien, keng schwaarz Lächer, an och fir Donkel Matière gëtt et keng Indizien.

## Geschicht
Den Eridanus gehéiert zu den 48 Stärebiller aus der anticker Astronomie, déi scho vum Ptolemäus beschriwwe goufen.

An der griichescher Mythologie war den Eridanus e Floss, dee vum Aquarius hierkoum.

## Himmelsobjeten
### Stären

Den hellste Stär, Achernar, ass 144 Liichtjoer vun eis ewech. Hien huet eng eegenaarteg Form. Observatioune weisen drophin, datt säin Duerchmiesser um Equator 50 % méi grouss ass wéi op senge Polen. Dës Ofplattung gëtt op eng héich Rotatiounsvitesse zeréckgefouert.

### [[Duebelstär]]en

Den θ Eridani ass en Duebelstär op enger Distanz vun 120 Liichtjoer, dee scho mat engem klengen Teleskop ze gesinn ass.

Den ο2 ass en Dräifachsystem op enger Distanz zu eiser Äerd vu 15,9 Liichtjoer. Den Haaptstär ass ongeféier sou grouss wéi eis Sonn. Ee vun de Komponenten ass e wäissen Zwergstär, deen nëmmen den duebelen Äerdduerchmiesser huet. Déi drëtt Komponent ass e rouden Zwergstär.

### [[Verännerleche Stär|Verännerlech Stären]]

Den T Eridani ass ee pulstiounsverännerleche Stär vum Typ Mira. Am Maximum erreecht hien eng Hellegkeet vu 7,4m. Um Minimum fält seng Hellegkeet bis op 13,2m erof.

### [[Messier-Katalog|Messier]]- an [[New General Catalogue|NGC]]-Objeten

NGC 1132 ass eng vun de raren elliptesche Risegalaxieen an ass 318 Millioune Liichtjoer vun eis ewech.

NGC 1291 ass eng Balkespiralgalaxie vum Typ SBa op enger Distanz vun 30 Millioune Liichtjoer.

NGC 1535 ass e planetareschen Niwwel op enger Distanz vu 5.000 Liichtjoer.

## Kuckt och

## Um Spaweck
*  Astronomie.de: D'Stärebild Eridanus
Klitorisvirhautpiercing

E **Klitorisvirhautpiercing** ass e Piercing duerch d'Virhaut vun der Klitoris.

E ka souwuel vertikal wéi horizontal gestach ginn. Och eng Kombinatioun mat béide Methoden ass méiglech. Anescht wéi beim Klitorispiercing gëtt d'Klitoris selwer net duerchstach.

## Um Spaweck
Frank Hornby

De **Frank Hornby**, gebuer de 15. Mee 1863 zu Liverpool an England, a gestuerwen den 21. September 1936 och do, war en engleschen Erfinder, Geschäftsmann an Deputéierte vun der Konservativer Partei am Parlement vu Groussbritannien.

De Frank Hornby huet vun 1901 un de Metallbaukasten "Meccano" entwéckelt, grad sou wéi d'Modelleisebunn Hornby Railways an d'Modellautoen Dinky Toys.
## Kuckt och

*Hornby Railways
*Metallbaukasten
Imperativ

Den **Imperativ** ass ee Modus vun de Verben.
### Am Lëtzebuergeschen
D'Basis vum Imperativ ass d'Wuerzel vum Infinitif.

D'Form vum Imperativ am Lëtzebuergeschen huet dräi Formen:
*An der éischter Persoun vun der Méizuel gëtt den Imperativ mat Hëllef vun "loosse mer" gebilt. Dobäi kënnt den Infinitiv vum Verb un d'Enn vum Saz.
*Loosse mer méi lues sangen!*
* An der zweeter Persoun vun der Eenzuel huet d'Wuerzel vum Verb keng Endung.
*Kuck ees do uewen!*
*An der zweeter Persoun vun der Méizuel an am Fall vun där Dir-Form kritt d'Wuerzel vum Verb en "t".
*Geheit d'Sabbeldicher an d'Wäschmaschinn!*

Ausname si bei de Verben: ginn, goen, hunn, sinn, doen/dinn a stoen:

* D'Imperativform "sief" a "sëff" ass aus dem Konjunktiv derivéiert.
Vesto Melvin Slipher

De **Vesto Melvin Slipher**, gebuer den 11. November 1875 bei Mulberry, Indiana, a gestuerwen den 8. November 1969 zu Flagstaff, Arizona, war een US-amerikaneschen Astronom.

De Slipher huet 1901 op der Indiana Universitéit (Bachelor, Master 1903, Dr. 1909) Mechanik an Astronomie studéiert. Seng ganz Carrière huet hien am Lowell-Observatoire vu Flagstaff (Arizona) verbruecht. Hie war do Direkter vun 1916 bis 1952. Hien huet spektroskopesch d'Rotatiounsperiode vu Planéiten an d'Zesummesetzung vu Planéitenatmosphären ënnersicht. 1933 huet hie Methan an der Atmosphär vum Neptun entdeckt. Als éischten huet de Slipher d'Radialvitess vu Galaxien observéiert.

De Slipher gouf 1932 mat der Henry Draper Medal, 1933 mat der Goldmedail vun der Royal Astronomical Society an 1935 mat der Bruce Medail ausgezeechent. Een Krater um Mars an een um Äerdmound kruten him zu Éiere säin Numm.

## Kuckt och

## Um Spaweck
*  Slipher-Biographie auf den Seiten des Lowell Observatory
Dissoziativ Perséinlechkeetsstéierung

Déi **dissoziativ Perséinlechkeetsstéierung**, fréier gouf dat *multipel Perséinlechkeetstéierung* genannt, ass eng dissoziativ Stéierung, bei där Erfaassen, Erënnnerungsverméigen an d'Erliewe vun der Identitéit betraff sinn.

Si gëtt als déi schwéierst Form vun der Dissoziatioun ugesinn. D'Patiente bilde villerlee Perséinlechkeeten, déi sech staark vuneneen ënnerscheede kënnen, an ofwiesselnd d'Kontroll iwwer hiert Verhalen iwwerhuele kënnen.

## Bibliographie
* *DSM-III-R* (Diagnostic and Statistical Manual of Mental Disorders), 1987, American Psychiatric Association. Kapitel *Dissociative Disorders (or Hysterical Neuroses, Dissociative Type)* Säit 269 ff. 
* *DSM-IV*, 1994, American Psychiatric Association, Kapitel 300.14 *Dissociative Identity Disorder (formerly: Multiple Personality Disorder)* Säit 484-487.
* *Oxford Textbook of Psychiatry*, 1989, Oxford University Press, 1983, 2. Oplo 1989. S.207/8
Schnéi

**Schnéi** ass déi heefegst Form vu festem Nidderschlag a besteet aus klengen Äiskristallen.

## Um Spaweck
Duschanbe

**Duschanbe** (tadjikesch Душанбе respektiv دوشنبه) ass d'Haaptstad a mat ongeféier 780.000 Awunner  déi gréisst Stad vun Tadjikistan.

## Um Spaweck

* Offiziell Websäit
Juruá

De **Juruá** ass en 3.283 Kilometer laangen Niewefloss vum Amazonas am Peru an a Brasilien.

## Um Spaweck
Cursa

**Cursa** („Foussbänk“ vum Orion) ass den Numm vum Stär β Eridani (Beta Eridani). De Cursa huet eng Visuell Magnitude vu +2,79&nbsp;mag a markéiert dat nordëstlecht Enn vum Stärebild Eridanus.
D'Spektralklass vum Cursa ass A3 IIIvar. De Cursa ass 90 Liichtjoer vun eis ewech. Aner Nimm sinn: Dhalim, El Dhalim.
Rana (Stär)

**Rana** („Fräsch“) ass den Numm vum Stär δ (delta) Eridani am Stärebild Eridanus. Een aneren Numm ass: Theemini.

De Rana gehéiert zu der Spektralklass K0 an huet eng Visuell Magnitude vu +3,54m. Hien ass 29,9 Liichtjoer vun eiser Sonn ewech.
Żabbar

**Żabbar** [ˈzɐbːɐr], och **Ħaż-Żabbar**, **Città Hompesch** oder **Casal Zabbar** genannt, ass mat  déi fënneftgréisst Stad op Malta.

Se grenzt u Birgu, Xgħajra, Fgura, Marsaskala, Żejtun, Bormla a Kalkara. Den Tiel *Città Hompesch* krut se vum leschte Groussmeeschter vum Uerde vun de Ritter vum Hellege Jang, dem Ferdinand von Hompesch zu Bolheim.

Wärend der brittescher Herrschaft sinn eng Rëtsch Forten a Batterien an der Géigend gebaut ginn: de Fort St Rocco, de Fort St Leonardo, d'Delle-Grazie-Batterie an d'Zonqor Batterie.

## Um Spaweck
Gare Bellain

{
 "type": "FeatureCollection",
 "features": [
  { "type": "Feature",
   "properties": {},
   "geometry": {
    "type": "Point",
    "coordinates": [
     5.98329,
     50.15478   ]
         }
  }
       ]
}

D**'Gare vu Bellain** war eng Halt op der *[[Eisebunnsstreck Lëtzebuerg-Ëlwen|Nordstreck]]* vun der Lëtzebuergescher Eisebunn, tëscht der Gare vun Ëlwen an der belscher Grenz. D'Gebai stoung bei der Barriär wou den CR337 iwwer d'Bunn féiert, tëscht den Dierfer Beesslek a Kierchen. D'Gare gouf den 22. Mee 1998 zougemaach. D'Statiounsgebai gouf ewechgerappt.

## Um Spaweck
* D'Gare vu Bellain op der Websäit www.rail.lu
Eugène Aynsley Goossens

De **Sir Eugène Goossens**, gebuer **Eugène Aynsley Goossens** zu London de 26. Mee 1893, an och do gestuerwen den 13. Juni 1962, war en engleschen Dirigent a Komponist.

Den Eugène Aynsley koum an enger Musekerfamill op d'Welt. Säi Papp den Eugène Goossens (1867-1958), war e franséischen Dirigent a Geiespiller, dee vu Bordeaux gebierdeg war, a säi Grousspapp den Eugène Goossens (1845-1906), war e belsche Museker.

Hien ass den eelste Brudder vun der Marie Goossens (1894-1991) Harfspillerin, dem Adolphe Goossens (1896-1916) Cornist, dem Léon Goossens (1897-1988), Komponist an Hautboisspiller, an der Sidonie Goossens (1899-2004), Harfspillerin.

Hien huet säi Museksstudium um Conservatoire zu Bruges ugefaangen, duerno war hie vun 1905 un um *Liverpool College of Music* an tëscht 1907 an 1912 zu London um *[[Royal College of Music]]*, wou hie Gei beim Rivarde, a Kompositioun beim Charles Villiers Stanford geléiert huet. Als Geiist gouf hie Chef-Assistent beim *[[Queen's Hall|Queen's Hall Orchestra]]* gouf hien 1922 Dirigent vum Orchester vu Convent Garden.

Vun 1923 bis 1931 war hien an Amerika, wou en Dirigent vum *Rochester Philharmonic* war. Duerno war hie bis 1946 Orchesterchef vum *Cincinnati Symphony Orchestra*. D'Joer drop goung hien an Australien wou en Chef vum *New South Wales State Conservatorium of Music* vu Sydney war. Hie war och néng Joer Orchesterchef vum *Sydney Symphony Orchestra*.
Zaurak (Stär)

**Zaurak** (arab. "d'Boot") ass den Numm vum Stär γ (Gamma) Eridani. Den Zaurak steet um südleche Stärenhimmel an huet eng visuell Magnitude vu +2,95&nbsp;mag a gehéiert zu der Spektralklass M0.5IIICa-ICr-.

Den Zaurak läit ongeféier 221 Liichtjoer vun eiser Äerd ewech (Hipparcos Datenbank).
Acamar (Stär)

Den **Acamar** (och Akamar bezeechent) ass de Stär θ Eridani am Stärebild Eridanus. Den Numm bedeit "Enn vum Floss".

Den Acamar ass en Duebelstär. Hie besteet aus engem +3,3mag hellen Haaptstär mat der Spektralklass A4 an engem Begleeder vun der Spektralklass A1 mat enger Hellegkeet vu +4,4m. De Wénkelofstand vu béide Stären ass 8,2 "e grouss. Den Acamar huet no der Hipparcos- Duerchmusterung eng Distanz vun 163 Liichtjoer (50 Parsec) zu eiser Äerd
Void (Astronomie)

An der Astronomie, ass e **Void** ( eidele Raum), e Raum deem seng Matièresdicht ganz niddreg ass. Et fënnt ee se tëscht de Filamenter déi déi gréisst Strukturen am Universum, d'Superkéip matenee verbannen.

Déi eidel Raim hunn am grousse Ganzen Duerchmiesser, déi tëscht 11 an 150 Mpc leien. Déi ganz grouss ginn och heiansdo *Supervoids* genannt. Déi eidel Raim déi a Regioune vum Universum mat méi enger heijer Matièresdicht sinn, si mei kleng wéi déi a Geigende mat niddreger Matièresdicht.

Well d'Moyenne vun der Matièresdicht am Universum am Beräich vun nëmmen 10−27&nbsp;kg/m3 läit (ongeféier een Atom an engem Kubikmeter) an déi mëttelst Dicht vu Galaxien méi grouss ass, nämlech e puer Milliounen Atomen an engem Kubikmeter, muss et ganz grouss Beräicher ginn, an deene bal keng Matière existéiert. D'Matièresverdeelung am Universum gläicht, wéi astronomesch Observatiounen a Simulatiounen erginn hunn, op grousse Skalen enger Wabestruktur, déi duerch d'Filamenter an d'Huelraim, d'Voids, déi dertëscht leien, entsteet.

Bis elo observéiert Voids hu meeschtens een Duerchmiesser am Beräich vun 100 Millioune Liichtjoer. Dee bis elo gréisste Void gouf 2007 am Stärebild Eridanus entdeckt an huet mat engem Duerchmiesser vun 1 Milliard Liichtjoer ongeféier den zéngfache Volume vun deenen aner Voids.

## Kuckt och

## Um Spaweck
*  Visualiséierung vu Filamentstrukturen am Universum
Piercing

**Piercing** (vum engleschen *to pierce*, "duerchbueren, duerchstiechen") ass eng Verännerung vum Kierper, bei där Réng oder Stief op verschiddene Plaze vum mënschleche Kierper duerch d'Haut an déi méi déif Fett- oder Knorpelschichten agesat ginn.

## Kuckt och
* Forschett-Piercing
* Klitorisvirhautpiercing
* Prënz-Albert-Piercing

## Um Spaweck
Paramaribo

**Paramaribo** ass d'Haaptstad a mat 242.946 Awunner (Stand 2004) déi gréisst Stad vun der Republik Surinam a Südamerika.

## Um Spaweck
Will Marion Cook

De **Will Marion Cook**, gebuer de 27. Januar 1869 zu Washington D.C., a gestuerwen den 19. Juli 1944 zu New York City, war en US-amerikanesche Komponist.

## Wierker
**Scenes from the Opera of Uncle Tom's Cabin*, 1893
**Clorindy; or, The Origin of the Cakewalk*, 1898
**The Policy Players*, 1900
**The Casino Girl*, 1900
**Uncle Eph's Christmas*, Musical, 1901
**The Cannibal King*, 1901
**Who Dat Say Chicken*, Song, 1902
**Darktown Is Out Tonight*, Song, 1902
**In Dahomey*, 1903
**The Southerners*, Musical, 1904
**Abyssinia*, 1906
**The Ghost Ship*, 1907 
**Bon Bon Buddy*, Song, 1908
**Bandanna Land*, 1908
**The Traitor*, 1913
**In Darkeydom*, 1914
**The Cannibal King*, 1914
**Runnin Wild*, Song, 1923
**I'm coming Virginia*, Song, 1927
**St. Louis Woman*, Song, 1929
**Swing Along*, 1929
NGC 1132

Den **NGC 1132** ass eng elliptesch Risegalaxie a läit ronn 320 Millioune Liichtjoer vun eis ewech am Stärebild Eridanus.

Zesumme mat de ville klengen Zwerggalaxië ronderëm dës grouss Galaxie, ass dës al Grupp, warscheinlech duerch d'Verschmëlzung vu villen normalen Galaxien entstanen. Den NGC 1132 läit an engem risegen Halo aus donkeler Matière. Eng änlech Usammlung vun donkeler Matière fënnt ee just a Gruppe vu bis zu Honnert Galaxien. Si weist staark Röntgestralung op, déi op waarm Gasen zeréckzeféiere sinn. Och dës Gase fënnt een an der Reegel nëmmen a grousse Galaxiëgruppen. D'Röntgenliicht vum NGC 1132 erstreckt sech iwwer e Beräich, deen ongeféier zéngmol méi grouss ass wéi d'Ausdeenung vun der Galaxie. Den NGC 1132 huet e Radius vun 120.000 Liichtjoer.

Op enger Hubble-Foto, déi bei Observatiounen an de Joren 2005 an 2006 gemaach goufen, si ronderëm den NGC 1132 vill al Kugelstärekéip ze gesinn. Si hu méiglecherweis fréier zu de Galaxië gehéiert, déi vum NGC 1132 opgefaange goufen.

## Entdeckung
D'Galaxie NGC 1132 gouf den 23. November 1827 vum britteschen Astronom John Frederick William Herschel entdeckt.
## Kuckt och
 
## Um Spaweck
*  Hubble-Weltraumteleskop
*  Astronews
**  DSS Images for NGC 1100 through NGC 1199
**  SIMBAD Query
**  SEDS
**  NASA/IPAC EXTRAGALACTIC DATABASE
Ecser

**Ecser**, op Slowakesch: *Ečer*, ass en Duerf vun 13,1&nbsp;km2 an Ungarn. Et huet 3.534 Awunner (2008). Ecser grenzt am Südwesten u Vecsés, am Norden u Budapest, am Osten u Maglód an am Süden un Üllő.

## Geschicht
Déi éischt Mentioun vum Duerf ass vun 1315 (ënner dem Numm *Echer*). Vun 1541 bis 1699, an der Zäit vum ottomanesche Räich, hu keng Leit zu Ecser gewunnt.

## Kuckeswäertes a Kuriositéits
Déi kathoulesch Kierch ass vun 1740. Ecser huet eng slowakesch Minoritéit an et ass bekannt wéinst sengem Volleksfest, *'Ecseri lakodalmas* ("Hochzäit zu Ecser"), dat all Februar gefeiert gëtt.

## Partnerschafte mat auslännesche Stied
* Zlaté Klasy *([[Slowakei]])*
* Kumbağ *([[Tierkei]])*

## Um Spaweck

* Offiziell Säit vun Ecser 

## Biller


Fichier:Ecseri 151.jpg|Kathoulesch Kierch am Barockstil
Fichier:Ecseri 154.jpg|Zweesproochegt Uertschaftsschëld
Fichier:Ecseri 158.jpg|Slowakesch Kapell virum Gemengenhaus
Fichier:Ecseri 171.jpg|Monument, dat un den Zweete Weltkrich erënnert, an 1996 ageweit gouf
Fichier:Ecseri 159.jpg|Duerfhaus
Fichier:Ecseri 156.jpg|Haff virun engem alen Haus
Fichier:Ecseri 168.jpg|Kierch a Park
Fichier:Ecseri 175.jpg|Stroosseschëld zu Ecser
Fichier:Ecseri 178.jpg|"Schlass" vun Ecser
Fichier:Ecseri 180.jpg|Modernt Haus
Fichier:Ecseri 173.jpg|Kálvária-Hiwwel
Fichier:Ecseri 166.jpg|Haaptstrooss vun Ecser
Zirkumpolar (Astronomie)

An der Astronomie bezeechent een als **zirkumpolar**, déi astronomesch Objeten, déi an der Géigend vun den Himmelspole stinn, an net ënnerginn.

Am Zesummenhank mat Stäre schwätzt ee vun **Zirkumpolarstären**, bei Stärebiller vun **Zirkumpolarstärebiller**. 

Dat Wuert Zirkumpolar kënnt vum laténgeschen *circum*, »ronderëm«, a griichesch *pólos*, »Wierbel, Trëndel«.

Duerch d'Äerdrotatioun, beschreiwen d'Stären eng visuell Kreesbunn, fir déi de Mëttelpunkt op der Äerdachs läit. Wann engem Objet seng Kreesbunn den Horizont schneit, geréit et am Laf vun der Dréiung ënner den Horizont, et *geet ënner*.

Zirkumpolar Stäre sinn déi ganz Nuecht iwwer ze gesinn, well si fir den Observateur op der respektiver Hallefkugel net ënnerginn.

D'Stärebiller vun der Zirkumpolarregioun sinn zanter Éiwegkeet vu grousser Bedeitung fir d'geographesch Orientéierung. An der animéierter Graphik gëtt gewisen, wéi een de Polarstär fanne kann, an domat d'Himmelsrichtung Norde bestëmme kann. 
* Guer net sou liicht auszemaachen um Himmel ass de „klenge Won“ oder „klenge Bir“ Ursa Minor, wéi z.&nbsp;B. seng Noperen „grousse Won“ oder „grousse Bir“ Ursa Major oder d'Stärebild Cassiopeia, dat wéi e grousse „W“ ausgesäit.
* De klenge Won, an domat och de Polarstär, stinn ongeféier an der Mëtt tëscht dem Stärebild Cassiopeia an dem grousse Won.
* Eng Fauschtreegel fir de Polarstär ze fannen ass: Wann een d'Streck vun den zwéin hënneschte Stäre vun der Këscht vum grousse Won fënnefmol verlängert, da stéisst een automatesch op d'Positioun vum Polarstär.

## Kuckt och
* Rektaszensioun
* Längegrad
* Kugelkoordinaten

## Um Spaweck
Forschett-Piercing

E **Forschett-Piercing** ass en Intim-Piercing fir Fraen.

De Forschett-Piercing ass um Bord vum hënneschten Deel vun der Scheed beim *frenulum labiorum pudendi*.

## Um Spaweck
Epsilon Scorpii

De Stär *ε Scorpii* (Epsilon Scorpii) och *Wei* genannt, steet am Stärebild Scorpius.

De Patrick Moore hat den Numm **Wei** agefouert, dat schéngt awer duerch eng falsch Interpretatioun komm sinn. *Wěi* (尾), wat Schwanz bedeit, war ursprénglech den Numm vun engem chineeseschen Asterissem oder *[[Aachtanzwanzeg Haiser|Xiù]]* mat de Stären ε, &mu;<sup>1</sup>-<sup>2</sup>, &zeta;<sup>1</sup>-<sup>2</sup>, &eta;, &theta;, &iota;, &kappa;, &upsilon;, a &lambda; Scorpii.

De Stär huet eng visuell Hellegkeet vu +2,29&nbsp;mag a gehéiert zu der Spektralklass K2.5III. Hie läit ongeféier 65 Liichtjoer vun eiser Sonn ewech.

## Koordinaten
*Rektaszensioun: 16h50m09.80s
*Deklinatioun: -34°17'36.0"
Dschubba (Stär)

**Dschubba** (*Stier*) ass de Stär δ am Stärebild Scorpius (**Delta Scorpii**). 
Den Dschubba huet eng visuell Magnitude vu +2,5&nbsp;mag a gehéiert zu der Spektralklass B0. D'Distanz vum Dschubba zu eiser Äerd ass ongeféier 402 Liichtjoer. Aner Nimm fir dee Stär sinn: Dzuba, Iclarcrau, Iclarkrav.

Den Dschubba kann een als ekliptiknoe Stär bezeechnen a ka vum Äerdmound, a méi rar och vu Planéite bedeckt ginn.

**Koordinaten** (Equinoxe 2000)

* Rektaszensioun 15h57m24s
* Deklinatioun	-22°29'0"
Girtab (Stär)

**Girtab** ass den Numm vum Stär Kappa am Stärebild Scorpius. De Girtab huet eng visuell Magnitude vu +2,41&nbsp;mag. a gehéiert zu der Spektralklass B1.5III. Et ass e bloe Ris.

## Koordinaten ([[Equinoxe]] [[J2000.0]])
*Rektaszensioun: 17h42m29.30s
*Deklinatioun: -39°01'48.0"
Alphonse Leweck

Den **Alphonse "Fons" Leweck**, gebuer de 16. Dezember 1981, ass e lëtzebuergesche Foussballspiller.

De Fons Leweck huet an der Saison 2010/2011 fir d'Jeunesse Esch an der Fortis Ligue gespillt, an der Saison 2011/2012 spillt hien nees fir den FC Etzella Ettelbréck, fir deen hien och scho virdru gespillt huet.

Tëscht dem 14. Februar 2002 am 8. Oktober 2010 huet hie 54-mol fir déi lëtzebuergesch Foussballnationalekipp gespillt an dobäi 4 Goler geschoss.

Säi méi jonke Brudder Charles ass och Foussballspiller.
Zär

De Begrëff **Zär** huet e puer Bedeitungen:
* en Zär (*m.*), de beweeglechen Deel vun engem Moossinstrument, deen e Wäert op enger Skala uweist, wéi z.&nbsp;B. d'Zäit bei enger analoger Auer, d'Gewiicht bei enger Wo, oder enger Bascule, d'Hellegkeet bei engem analogen Handbeliichtungsmiesser, asw.;
* eng Zär (*w.*) am Gaardebau; kuckt: Zär (Gaardebau).
* ZÄR: d'Ofkierzung vun Zilgréissten-Ännerungsrechnung
Zär (Gaardebau)

Eng **Zär** ass eng liichtduerchléisseg Konstruktioun déi et méiglech mécht, Planze geschützt a kontrolléiert ze zillen.

Zäre sinn traditionell mat Glas, haut dacks mat Folien ofgedeckt. Dat bréngt mat sech, datt op der enger Säit duerch den Zäreneffekt d'Temperatur méi héich gëtt, an op der anerer Säit d'Planze virun Nidderschlag geschützt sinn. An enger Zär kënnen deemno verschidde klimatesch Facteuren, wéi d'Lofttemperatur a -fiichtegkeet an och d'Bewässerung gereegelt ginn, a sou d'optimal Konditioune fir de Wuesstem vun de Planze geschaf ginn.

## Literatur
* Karla Krieger: *Gewächshäuser.* Franckh-Kosmos, 2007, ISBN 978-3-440-11027-0
* Jörn Pinske: *Gewächshäuser: der Praxis-Ratgeber. Materialien und Bauformen, Einrichtung und Technik, Praxis rund ums Jahr.* blv, München 2005, ISBN 3-405-16835-X
* Christian von Zabeltitz: *Gewächshäuser: Planung und Bau*. 65 Tabellen, 2., neubearb. und erw. Aufl., Ulmer-Verlag, Stuttgart 1986, ISBN 978-3-8001-5130-1

### Geschicht
* Georg Kohlmaier, Barna von Sartory: *Das Glashaus: ein Bautypus des 19. Jahrhunderts*. 2. Aufl., Prestel, München 1988, ISBN 3-7913-0506-9
* Stefan Koppelkamm: Gewächshäuser und Wintergärten im neunzehnten Jahrhundert, Hatje Cantz, Stuttgart 1981, ISBN 3-7757-0163-X 
* Stefan Koppelkamm: Künstliche Paradiese: Gewächshäuser und Wintergärten des 19. Jahrhunderts, Ernst & Sohn, Berlin 1988, ISBN 3-433-02280-1
* Ruth-Maria Ullrich: Glas-Eisenarchitektur. Pflanzenhäuser des 19. Jahrhunderts, Wernersche Verlagsgesellschaft, Worms 1989, ISBN 3-88462-037-1

## Kuckt och
* Orangerie
* Zäreneffekt

## Um Spaweck
Galileo (Sendung)

**Galileo** ass eng Infotainmentsendung déi vun 19:10 bis 20:15 um däitsche Sender ProSieben leeft. Galileo gëtt zanter senger Grënnung am Joer 1998 vum Aiman Abdallah, an zanter 2006 och vun der Eva Mähl oder dem Daniel Aminati, moderéiert.

## Rubricken

Galileo huet sech am Laf vun der Zäit ëm eng sëllege Rubricken erweidert. Ënner anerem ass **Galileo Extrem** (Première den 10. Januar 2005; gëtt méindes oder donneschdes gewisen), dat Expermimenter nom MythBusters oder Brainiac-Format weist, ze nennen.
ProSieben

**ProSieben** (ëmgangssproochlech dacks *Prosiwe* genannt) ass e privaten Televisiounssender aus Däitschland, deen den 1. Januar 1989 gegrënnt gouf.

E gehéiert zanter 2000 zesumme mat Sat.1, kabel eins an N24 zu der ProSiebenSat.1 Media AG.
Glas (Drénkgeschier)

E **Glas** ass en Drénkgeschier, dat meeschtens aus Glas ass.

Et ass geduecht fir meeschtens kaalt Gedrénks. Jee no Gedrénks a Geleeënheet gëtt et verschidde Formen, wéi:
* Wäiglas
* Béierglas
** Flütt
** Humpen
** Klensch
* Schampesglas
* asw.

## Kuckt och
* Becher
* Glas fir aner Bedeitunge vu "Glas".

## Um Spaweck
Charles M. Schulz

Den **Charles Monroe Schulz**, gebuer de 26. November 1922, a gestuerwen den 12. Februar 2000, war en US-amerikanesche Comiczeechner.

Besonnesch an den 1960er an 1970er Jore war hie fir seng Serie *[[Peanuts]]* bekannt.

## Um Spaweck

* Snoopy.com: Offiziell ''Peanuts'' Websäit
* Dem Schulz seng Homepage
* Charles Schulz Museum
Tarja Halonen

D**'Tarja Kaarina Halonen** ˈtɑrja ˈhɑlɔnɛn, gebuer de 24. Dezember 1943 zu Helsinki a Finnland, ass eng finnesch Politikerin.

Si ass zanter 1971 Member vun der Sozialdemokratescher Partei vu Finnland, fir déi se vun 1977 bis 1996 am Gemengerot vun Helsinki a vun 1979 bis 2000 Deputéiert am finnesche Parlament war.

Vun 1987 bis 1990 war si Ministesch fir Soziales a Gesondheet, vun 1989 bis 1991 Ministesch fir déi skandinavesch Zesummenaarbecht, vun 1990 bis 1991 Justizministesch a vun 1995 bis 2000 Ausseministesch.

D'Tarja Halonen war, vum 1. Mäerz 2000 bis den 29. Februar 2012, Presidentin vu Finnland an éischt Fra an deem Amt.

## Um Spaweck
* Offiziell Internetsäit vun der finnescher Staatspresidentin
* De Staatsbesuch vun der Madame Halonen zu Lëtzebuerg am November 2008
Piscis Austrinus (Stärebild)

De **Südleche Fësch**,  (la: **Piscis Austrinus**) ass e Stärebild südlech vum Himmelsequator.

## Beschreiwung
De Südleche Fësch ass ee wéineg markant Stärebild südlech vum Aquarius. Nëmmen deen hellste Stär Formalhaut ass mat 1,16m opfälleg hell. Déi aner Stäre sinn net méi hell wéi déi 4. Gréissteklass. 
D'Stärebild steet vun eis aus gesinn déif um Horizont.

## Geschicht

De Südleche Fësch gehéiert zu den 48 Stärebiller déi schonn an der anticker griichescher Astronomie, vum Ptolemäus beschriwwe goufen.

### Stären

Formalhaut (α&nbsp;Piscis Austrini) ass mat enger Distanz vu 25 Liichtjoer een Noper vun der Sonn. Säin Numm huet en arabeschen Urspronk a bedeit souvill wéi „Maul vum Fësch“. Fotoe vum Weltraumteleskop Hubble weisen, datt de Stär vun enger Stëbsscheif vu 40 Milliarde Kilometer Duerchmiesser ëmginn ass. Warscheinlech huet de Fomalhaut ee gréissere Planéit op enger Distanz vu 7 bis 10 Milliarde Kilometer (dat ass ongeféier de 50 bis 70fachen Ofstand Äerd-Sonn).

### [[Duebelstär]]en

Den Duebelstär β&nbsp;PsA steet op enger Distanz vun 150 Liichtjoer vun eis ewech. Déi zwou Komponente gehéieren zu de Spektralklassen A0 a G2. Wéinst hirem relativ wäite Wénkelofstand kënne si scho mat engem klengen Teleskop opgeléist ginn.

D'System η&nbsp;PsA ass 500 Liichtjoer vun eiser Sonn ewech. Et besteet aus zwéi liichtkräftege Stäre mat de Spektralklasse B7 an A2.

## Kuckt och
* Lëscht vu Stärebiller

## Um Spaweck
Marcel Goebel

De **Marcel Goebel**, gebuer den 23. Mee 1914 zu Habscht an duerch en Accident gestuerwen den 23. September 1978, war e lëtzebuergeschen Architekt.

Seng Secondairesetuden huet hien an der Industrieschoul zu Iechternach gemaach. Säin Architektsdiplom krut hien den 19. Oktober 1940, nodeem hien op der École supérieure d'architecture Saint-Luc zu Bréissel an zu Léck studéiert hat. Als Architekt war hien aktiv beim Neesopbau vun Iechternach an der Ëmgéigend nom Zweete Weltkrich. Aus där Zäit stamen ë.&nbsp;a.:
*den Hotel Meyer zu Beefort
*den Hotel du Parc zu Iechternach
*d'Hostellerie de la Vallée zu Hiefenech
*d'Paschtoueschaus vis-à-vis vun der Péitrus a Paulus-Kierch zu Iechternach

An anere Géigenden:
*Primärschoulen zu Furen, Éiter an Tandel
*Offizéieschvillaen um Dikkrecher Härebierg

## Literatur
* Gilbert, P., 1986. *La capitale et ses architectes: illustration critique de l'architecture dans la métamorphose d'une ville en un siècle.* Institut grand-ducal, section des arts et des lettres, 222 S. Imprimerie Saint-Paul. BNL LB 1061, S. 212
La vague

***La vague*** ass den Numm vun enger monumentaler Skulptur am Marber vum Lucien Wercollier, déi zu Ettelbréck nieft engem vun de Gebaier vum neuropsychiatresche Spidol steet.

D'Skulptur, déi vun der Strooss Lëtzebuerg-Ettelbréck (*avenue des Alliés*) aus ze gesinn ass, steet riets vum Wee dee bei d'Gebai vum *Atelier artistique* vum Centre féiert.

## D'Skulptur
D'Skulptur, déi, wéi den Numm et seet, un eng Well erënnert, ass 1968 entstanen. Et gëtt se an zwou Versiounen:
* eng kleng Versioun, déi 1968 virun der Kannerklinick an der Stad Lëtzebuerg opgestallt gouf. Wéinst dem Chantier vum Ausbau vun der Klinick gouf s'ewechgeholl a spéider ronn 200 m méi wéit ewech virum Stater Centre hospitalier nei opgestallt. D'Skulptur ass op der Récksäit mat "L. Wercollier 1968" signéiert.
* eng grouss, 4,60 m laang Versioun, déi 1970 virum deemolegen *Hôpital neuro-psychiatrique de l'Etat* (haut *Centre hospitalier neuro-psychiatrique*) opgestallt gouf. Si ass aus dräi Stécker poléiertem Carrara-Marber zesumme gesat. De Kënschtler huet se net signéiert.

## Quell
*Joseph-Émile Muller, 1983. *Lucien Wercollier*. Publication de la Section des arts et lettres de l'Institut grand-ducal. Imprimerie Saint-Paul, Lëtzebuerg. 132 S. Ouni ISBN. (Cf. S. 49, Text a Foto).

## Kuckt och
*Fir Biller vu weidere Skulpture vun dësem Kënschtler, kuckt Lucien Wercollier.