open-index/open-wikipedia-markdown huggingface dataset:
Lëscht vun de Westenfelder-Uergelen

Dëst ass eng net-komplett Lëscht wou Westenfelder Uergele stinn.

## Lëtzebuerg
* Kierch Bartreng
* Méchelskierch zu Betteng op der Mess
* Kierch Bel Val-Metzerlach
* Kierch Béiwen (August 2006)
* Kierch Béiwen-Atert
* Rochuskapell Biissen, 2010
* Uergel Kierch Branebuerg
* Kierch Bruch (Miersch)
* Kierch Buerglënster
* Kierch Eppelduerf Truenuergel
* Kierch Ëlwen (Restauratioun)
* Jousefskierch Esch-Uelzecht
* Kierch Esch-Lalleng
* Kierch Ettelbréck
* Parkierch Feelen, 2002 
* Kapell Giischterklaus
* Kierch Gréiwemaacher
* Kierch Harel
* Kierch Heischent
* Kierch Helzen
* Kierch Iermsdref
* Kierch Izeg
* Kierch Konsdref 
* Kierch Laaschent
* Kathedral Notre-Dame vu Lëtzebuerg
* Conservatoire vun der Stad Lëtzebuerg jee eng am klengen an am groussen Auditoire
* Kierch Lëtzebuerg-Stadgronn, (Neibau bannent dem historesche Gehais)
* Uergel Kierch Märel
* Méchelskierch (Stad Lëtzebuerg), (Neibau bannnet dem historesche Gehais)
* Kierch Lëtzebuerg-Gaasperech
* Kierch Lëtzebuerg-Zens 
* Kapell Zithaklouschter
* Kierch Miedernach (Rekonstruktioun) 
* Kierch Miersch
* Kierch Näerden
* Kierch Noumer
* Kierch Osper
* Kierch Reisduerf
* Kierch Sëll
* Kapell Waarken
* Kierch Waasserbëlleg
* Trinitarierkierch vu Veianen (Rekonstruktioun)

### Privatuergelen
* Beim Professer Paul Mousel
* Beim Paschtouer Joseph Sauber (1985)

## Belsch
* Kierch Notre-Dame du Sablon zu Bréissel (*O.-L.-Vrouw ten Zavel*) (1988-1989), à l'ancienne 
* St. Eligius-Kierch zu Büllingen, Belsch
* Philharmonesche Sall vum Conservatoire zu Léck, (Deelrestauratioun vun der Uergel)
* Uergel vu Membre-sur-Semois, (1997)
* Boncelles (Seraing), (1995)
* *Notre Dame aux Riches-Claires*, (1985-1986), à l'ancienne
* Beaufays, *Saint-Jean d'Évangéliste*, (1992-1993), à l'ancienne
* Kierch Saint-Apollinaire zu Bolland (Restauratioun tëscht 1977 an 1982)

## Däitschland

* St. Antonius-Kierch zu Waldesch am Krees Mayen- Koblenz Däitschland

## Éisträich
* Linz Ursulinenkirche (1991)
* Salzburg *Maria Plain*(1997-1998)
* St. Lambrecht (2003)
* Radstadt
* Magdalenenberg

## Frankräich
* Baerendorf, Elsass (1999)
* Deneuvre, Meurthe et Moselle (1995-1996), Restauratioun
* Fère-en-Tardenois (1991-1992)
* Laon (1990)
* Lille (1988
* Saint Michel-en-Thiérache, Picardie (1996-1997), Restauratioun
* Soissons (1990)

## Japan
* Saporo
* Kathedral Hiroshima
* Conservatoire zu Tokio
* Himeji
* Takaiso zu Tokio
* Hakodate
* Sensuku zu Tokio
* Tokio

## USA
* Boston, am Sall vum Boston Symphony Orchestra

## Kuckt och
*Georg Westenfelder
*Uergelmanufaktur Georg Westenfelder
Tour de France 2006/14. Etapp

Déi **14. Etapp vum [[Tour de France 2006]]** vu Montélimar op Gap war de 16. Juli 2006; se war 180,5&nbsp;km laang.

160 Coureure waren um Depart.

## Klassement vun der Etapp

## Generalklassement

## Aner Klassementer
Tour de France 2006/4. Etapp

Déi **4. Etapp vum [[Tour de France 2006]]** vu Huy op Saint Quentin war de 5. Juli 2006; se war 207&nbsp;km laang.

172 Coureure waren um Depart.

## Klassement vun der Etapp

## Generalklassement

## Aner Klassementer

## Um Spaweck
* Parcours vum Dag

----
Abtei vun Aulne

D**'Abtei vun Aulne** ass eng Zisterzienser-Abtei am Hainaut an der Belsch.

Si ass net wäit ewech vun Thuin a Gozée a läit um rietsen Uwänner vun der Sambre.

Der Legend no gouf se 657 vum Hellege Landelin gegrënnt.

1794 gouf d'Abtei vu franséische Revolutiounstruppen zerstéiert. De Generol Charbonnier hat Feier leeë gelooss a mat der Abtei ass dunn och d'Bibliothéik mat 50.000 Bicher verbrannt.

Haut gesäit een nach d'Ruine vun der Abteikierch. 1875 ass eng nei Kierch gebaut ginn op der Plaz wou virdrun d'Klouschter stoung.

## Um Spaweck
Palermo

**Palermo** ass d'Haaptstad vun der Provënz Palermo an d'Haaptstad vun der italieenescher Autonomer Regioun Sizilien. Et ass eng Hafestad mat  am Norde vun der Insel Sizilien.

## Um Spaweck
* Offiziell Säit vun der Stad Palermo 
* Kaart vu Palermo
Kanal vu Visé

De **Kanal vu Visé** (offiziell: *Canal de Haccourt à Visé*) ass e Kanal deen den Albertkanal mat Hëllef vun der Schleis vu Visé mat der Meuse, flossopwärts, verbënnt. 

No ënnen ass d'Meuse duerch ee grousst Wier an e Bréckendamm, de Barrage vu Lixhe, fir d'Schëfffaart ofgeschloss.

De Kanal gehéiert zur Europäescher Gabarit-Klass 2, wat Schëffer vu 400-650 Tonnen entsprécht.

De Kanal ass 866 m laang.
Taormina

**Taormina** ass eng Uertschaft vu ronn 11.000 Awunner op Sizilien. Si läit am Norde vu Catania op enger Héicht vun 200–300 m an ass vun Touriste staark besicht. Vun Taormina aus gesäit ee bei klorem Wieder och de Vulkan Etna, deen an der Noperschaft vu Catania läit.

D'Nopeschgemenge vun Taormina sinn: Calatabiano (CT), Castelmola, Castiglione di Sicilia (CT), Gaggi, Giardini-Naxos a Letojanni.

## Um Spaweck

* Offiziell Säit vun Taormina
* Kaart vun Taormina
* Fotoe vun Taormina
CEMT-Klasse fir Schëffer

Dësen Tableau weist Standardkarakteristike fir all Kategorie vu Flossschëffer wéi se op der Europäescher Konferenz vun den Tranportministere festgehale goufen.

## Um Spaweck
* Résolutioun N° 92/2 vun der ''Conférence Européenne des Ministres des Transports'' (Athen, 1992)
Geer

*Geer (Belsch): eng Gemeng an der belscher Provënz Léck
* Geer (Floss): e Floss, deen duerch d'Uertschaft Geer leeft (nl.: *Jeker*)
* Geer (Moto); eng historesch Mark Motorieder
Luxemburgensia

Mat **Luxemburgensia** ginn allgemeng Bicher, mä och soss Medien oder Medie-Supportë bezeechent, déi entweeder am Lëtzebuerger Land publizéiert goufen, e Lëtzebuerger Auteur hunn oder déi Lëtzebuerg oder Lëtzebuergesches als Sujet hunn.

Dee Site vun der Lëtzebuerger Nationalbibliothéik, wou digitaliséiert Zeitungen, Zäitschrëften a Bicher aus Lëtzebuerg fräi zougänglech gemaach ginn, heescht eluxemburgensia.lu.
Julianakanal

De **Julianakanal** ass ee Kanal an Holland an der Provënz Limburg.

En ass 35&nbsp;km laang an ass parallel zur Meuse tëscht Limmel a Maasbracht. De Kanal huet en Héichtenënnerscheed vu 25 m a fir deen z'iwwerwanne gëtt et 3 Schleisen.
Tour de France 2006/5. Etapp

Déi **5. Etapp vum [[Tour de France 2006]]** vu Beauvais op Caen gouf de 6. Juli 2006 gefuer; se war 225&nbsp;km laang.

172 Coureure waren um Depart.

## Klassement vun der Etapp

## Generalklassement

## Aner Klassementer

## Um Spaweck
* Parcours vum Dag

----
Provënz Limburg (Holland)

D**'Provënz Limburg** (limburg.: *Lèmburg*, *Limburg*) ass eng vun den zwielef hollännesche Provënzen a läit am Südoste vum Land.

Si ass dat, wat vun der Provënz Limburg op der hollännescher Säit Rescht ass, déi 1815 zesumme mat den aneren 16 Provënze vum Vereenegte Kinnekräich vun den Nidderlande gegrënnt gouf, a vun där dann 1839, duerch den Traité vu London, en Deel der Belsch zougeschloe gouf.

D'Haaptstad ass Maastricht.

D'Provënz Limburg grenzt am Osten un Däitschland, am Süden un déi belsch Provënzen Limburg a Léck, am Westen an Nordwesten un d'Provënz Nordbrabant, an am Norden un d'Provënz Gelderland.

## Sproochen
Nieft der offizieller Amtssprooch Hollännesch gëtt an der Provënz Limburg nach Limburgesch geschwat, eng nidderfränkesch Sprooch déi zanter 1997 vun der hollännescher Regierung als Regionalsprooch vu Limburg unerkannt ass. Uechter d'Provënz gi verschidden Dialekter geschwat. Ausserdeem gëtt zu Kerkrade *[[Kerkraads]]* geschwat, eng Dialektvariant vum Ripuareschen.

## Flëss an der Provënz mat hiren hollänneschen Nimm

## Gemengen
Zanter 2019 ass d'Provënz a follgend 31 Gemengen opgedeelt:

* Beek (16.000)
* Beekdaelen (36.000)
* Beesel (13.000)
* Bergen (13.000)
* Brunssum (28.000)
* Echt-Susteren (32.000)
* Eijsden-Margraten (26.000)
* Gennep (18.000)
* Gulpen-Wittem (14.000)
* Heerlen (87.000)
* Horst aan de Maas (44.000)
* Kerkrade (46.000)
* Landgraaf (37.000)
* Leudal (36.000)
* Maasgouw (24.000)
* Maastricht (123.000)
* Meerssen (19.000)
* Mook en Middelaar (8.000)
* Nederweert (17.000)
* Peel en Maas (45.000)
* Roerdalen (21.000)
* Roermond (60.000)
* Simpelveld (10.000)
* Sittard-Geleen (92.000)
* Stein (25.000)
* Vaals (10.000)
* Valkenburg aan de Geul (16.000)
* Venlo (103.000)
* Venray (45.000)
* Voerendaal (12.000)
* Weert (51.000)

## Kuckt och
* Limburg fir déi verschidde Bedeitunge vun deem Numm
* Provënz Limburg
* Provënz Limburg (Belsch)

## Um Spaweck

* Statistieken provincie Limburg, AlleCijfers
Geer (Floss)

De **Geer** (Jeker op Hollännesch) ass ee belsch-hollännesche Floss an de Provënze Léck a Limburg an der Belsch, an an der Provënz Limburg, an Holland.

Beim Bau vum Albertkanal ass de Laf vum Geer ënnerbrach ginn. Fir datt en op der aner Säit konnt weiderlafen, ass ee grousse Siphon gebaut ginn.

## Kuckt och
* Geer - d'Uertschaft

## Um Spaweck
Tour de France 2006/6. Etapp

Déi **6. Etapp vum [[Tour de France 2006]]** vu Lisieux op Vitré gouf de 7. Juli 2006 gefuer. Se war 189&nbsp;km laang.

171 Coureure waren um Depart.

## Klassement vun der Etapp

## Generalklassement

## Aner Klassementer

## Um Spaweck
* Parcours vum Dag

----
Palermo (Homonymie)

Den Numm **Palermo** bezeechent:

*D'Haaptstad vun der italieenescher Regioun Sizilien. Kuckt wgl.: Palermo.
*Eng Provënz an der Regioun Sizilien. Kuckt wgl.: Provënz Palermo.
*E Staddeel vun der argentinescher Haaptstad Buenos Aires. Kuckt wgl.: Palermo (Buenos Aires).
*E Staddeel vun der uruguayescher Haaptstad Montevideo.

verschidden Uertschaften an den USA:
*Palermo (Kalifornien)
*Palermo (Maine)
*Palermo (New York)

## Kuckt och
* Palermo-Skala
Fruucht

Am Lëtzebuergeschen huet **Fruucht** e puer Bedeitungen:
* Allgemeng: deen Deel vun engem Bam oder engem Trausch, un oder an deem d'Käre sinn. Wann een d'Fruucht iesse kann, gëtt et de Synonym *[[Uebst]]* dofir, bei veschiddenen och Geméis.
* Déi Planzen, deenen hir Käre geholl ginn, fir ë.&nbsp;a. Miel oder Fudder fir d'Béischten draus ze maachen, wéi Weess, Kar, Huewer, Geescht, asw. (de: *Getreide*). Kuckt dofir Kärenzorten.
Provënz Nordbrabant

D**'Provënz Nordbrabant** (nl: Noord-Brabant) ass eng vun den zwielef hollännesche Provënzen a läit am Süde vum Land.

Si grenzt un d'Provënze Limburg, Gelderland, Südholland, Zeeland an un déi belsch Regioun Flandern mat de Provënzen Limburg an Antwerpen.

D'Haaptstad ass 's-Hertogenbosch (oder och Den Bosch).

## Gemengen
Am Nordbrabant gëtt et 56 Gemengen zanter 2022.

* Alphen-Chaam (10.000)
* Altena (58.000)
* Asten (17.000)
* Baarle-Nassau (7.100)
* Bergeijk (19.000)
* Bergen op Zoom (69.000)
* Bernheze (32.000)
* Best (31.000)
* Bladel (21.000)
* Boekel (11.000)
* Boxtel (34.000)
* Breda (186.000)
* Cranendonck (21.000)
* Deurne (33.000)
* Dongen (27.000)
* Drimmelen (28.000)
* Eersel (20.000)
* Eindhoven (244.000)
* Etten-Leur (45.000)
* Geertruidenberg (22.000)
* Geldrop-Mierlo (40.000)
* Gemert-Bakel (31.000)
* Gilze en Rijen (27.000)
* Goirle (24.000)
* Halderberge (31.000)
* Heeze-Leende (17.000)
* Helmond (95.000)
* 's-Hertogenbosch (159.000)
* Heusden (46.000)
* Hilvarenbeek (16.000)
* Laarbeek (23.000)
* Land van Cuijk (91.000)
* Loon op Zand (24.000)
* Maashorst (59.000)
* Meierijstad (84.000)
* Moerdijk (38.000)
* Nuenen, Gerwen en Nederwetten (24.000)
* Oirschot (19.000)
* Oisterwijk (33.000)
* Oosterhout (57.000)
* Oss (94.000)
* Reusel-De Mierden (14.000)
* Roosendaal (78.000)
* Rucphen (24.000)
* Sint-Michielsgestel (30.000)
* Someren (20.000)
* Son en Breugel (18.000)
* Steenbergen (25.000)
* Tilburg (228.000)
* Valkenswaard (32.000)
* Veldhoven (46.000)
* Vught (32.000)
* Waalre (18.000)
* Waalwijk (50.000)
* Woensdrecht (22.000)
* Zundert (23.000)

## Um Spaweck

* Statistieken provincie Noord-Brabant, AlleCijfers
Hollännesch Provënzen

**[[Holland]]** ass an zwielef **Provënzen** (hollännesch: *Provincies*) agedeelt:

## Um Spaweck
* Provincies in cijfers, AlleCijfers
Siphon

Ee **Siphon** ass eng Virriichtung an enger Kanalisatioun, wou keng Loft kann drakommen, well e sou ugeluecht gëtt, datt en ëmmer ganz ënnergedaucht ass.

Am Sanitärberäich gëtt en dofir agebaut, fir datt kee schlechte Geroch aus de Kanalisatioune kann eropkommen.

Fréier si grouss Siphone vun de Réimer beim Bau vun hiren Aqueduce gebraucht gi fir keng ze héich Brécke brauchen ze bauen (z.&nbsp;B. d'Aqueduc-Bréck zu Moret-sur-Loing wou de Siphon knapps 2600&nbsp;m laang ass).

Beim Waassertransport an oppene Kanalisatiounen, zum Beispill a Spuenie fir d'Uebstplantagen ze nätzen, kann ee se haut nach op Schratt an Tratt gesinn, iwwerall do, wou sou ee Kanal eng Strooss schneit.

An der Speleologie fënnt ee Siphonen a Grottesystemer, déi vun ënnerierdesche Waasserleef duerchzu sinn.

Ee Siphon ass awer och nach eng speziell Fläsch, wou dat, wat dran ass, ënner Drock steet, soudatt een et kann eraussprëtzen.

## Um Spaweck
Porquerolles

**Porquerolles** ass eng franséisch Insel am Mëttelmier. Et ass déi gréisst an déi westlechst vun den dräi Hyères-Inselen. Porquerolles läit am Beräich vun der Côte d'Azur net wäit vun Toulon an erstreckt sech iwwer eng Fläch vu 1.254 ha. Si huet d'Form vun engem Bou, dee sech vun Osten no Weste spaant a 7,5&nbsp;km laang a 3&nbsp;km breet ass. Si huet een Ëmfang vu ronn 30&nbsp;km. Hiren héchste Punkt erreecht 142 Meter. Porquerolles ass liicht a puer Minutte vun der Hallefinsel Giens, vum franséische Festland mam Schëff aus z'erreechen.
## Geschicht
Besidelt gouf d'Insel fir d'éischt am Unfank vum 19. Joerhonnert vu fréien Zaldote vum Napoleon Bonaparte. Am 20. Joerhonnert, bis zum Enn vun den 1930er Joren, huet déi ganz Insel dann dem belschen Ingenieur François Joseph Fournier gehéiert. 
 
1971 huet d'Madame Pompidou hire Mann, de franséische Staatspresident Georges Pompidou, dozou bruecht, d'Insel fir de Staat ze kafen. Si gouf ënner d'Protektioun vum *Parc National de Port-Cros* a vum staatlechen Institut fir Mierbotanik (Conservatoire Botanique National Méditerranéen de Porquerolles) gestallt. D'Insel huet dofir trotz de villen Touristen am Summer (op all Inselawunner komme bis zu 30 Festlandvisiteuren) hire Charme vu fréier erhalen.

## Kuckeswäertes
* D'Kierch vu Porquerolles ass bekannt duerch hire Kräizwee, deen een Zaldot mat engem Messer geschnëtzelt huet.
**D'Calanque de l'Oustaou de Diou* (Haus vu Gott), sou vun de Fëscher bezeechent, well et den eenzegen Ënnerstand op der Südküst ass. (D'Callanquë si Kalleksteeformatioune mat iwwer- an ënnerierdescher Grottebildung)
* De Liichttuerm vum Cap d'Arme, vun deem aus een e schéinen Ausbléck op d'ganz Insel huet.
* Porquerolles ass en Daucherparadäis.

## Biller

Fichier:Porquerolles topographic map-fr.svg|Topographesch Kaart vu Porquerolles]]
Fichier:Porquerolles2.jpg|D'Insel Porquerolles
Fichier:Porquerolles7.jpg|Strand vu Porquerolles
Fichier:Porquerolles9.jpg|Hafe vu Porquerolles
Fichier:Porquerolles8.jpg|Luxushotel zu Porquerolles


## Um Spaweck
*Offiziell Touristesäit vu Porquerolles
Claude Gensac

D**'Claude Gensac**, gebuer den 1. Mäerz 1927 zu Acy-en-Multien am Departement Oise a Frankräich, a gestuerwen de 27. Dezember 2016, war eng franséisch Schauspillerin.

Hir bekanntst Rollen hat si als Partnerin vum Louis de Funès.

## Filmographie (Auswiel)
**[[La vie d'un honnête homme]]* (1953), vum Sacha Guitry
**Comment épouser un premier ministre* (1964), vum Michel Boisrond
**Le journal d'une femme en blanc* (1965), vum Claude Autant-Lara
**[[Les sultans]]* (1966), vum Jean Delannoy
**[[Les grandes vacances]]* (1967) vum Jean Girault
**[[Oscar (Film)|Oscar]]* (1967), vum Édouard Molinaro
**[[Le Gendarme se marie]]* (1968) vum Jean Girault
**Hibernatus* (1969), vum Édouard Molinaro
**[[Le Gendarme en balade]]* (1970), vum Jean Girault
**Le bal du comte d'Orgel* (1970), vum Marc Allégret
**[[Jo (Film 1971)|Jo]]* (1971), vum Jean Girault
**La dame de trèfle * (1973), vum Pierre Cavassilas
**L'aile ou la cuisse* (1976), vum Claude Zidi
**Le chasseur de chez Maxim's* (1976), vum Claude Vital
**Moi, fleur bleue* (1977), vum Éric Le Hung
**[[L'avare]]* (1979), vum Jean Girault a Louis de Funès 
**La soupe aux choux* (1981), vum Jean Girault
**[[Le Gendarme et les Gendarmettes]]* (1982), vum Jean Girault
**Le gaffeur* (1985), vum Serge Pénard
**Poule et frites* (1987), vum Luis Rego
**Absolument fabuleux* (2001), vum Gabriel Aghion
* *Coursier* (2010), vum Hervé Renoh
* *L'Immortel* (2010), vum Richard Berry 
* *De l'huile sur le feu* (2011), vum Nicolas Benamou
* *Elle s'en va* (2012) vum Emmanuelle Bercot
* *[[Lulu femme nue]]* (2013) vum Sólveig Anspach 
* *[[Baden Baden (Film)|Baden Baden]]* (2016) vum Rachel Lang

## Literatur
* Claude Gensac: *Ma biche... c'est vite dit!*, Michel Lafon, 2005, 236 S. (ISBN 2749902282).

## Um Spaweck
Nowhere FAST

**Nowhere FAST** ass eng lëtzebuergesch Museksgrupp, déi am Joer 2002 gegrënnt gouf. Hire Stil ass eng Mëschung aus Alternative Rock, Grunge a Stonerrock. 2004 koum hiren éischten Album mam Titel *Hide and Listen* eraus. Doropshi sinn si op verschiddene Festivaller an Europa opgetrueden, ë.&nbsp;a. zu Gdańsk a Polen.

D'Grupp besteet aus dem Miro Andrusic (Gesank a Gittar), dem Krëscht Morang (Gesank a Gittar), dem Yves Kremer (Perkussioun) an dem Hub Morang (Bass).

## Um Spaweck
* Offiziell Websäit vun Nowhere FAST / Mp3en
Guy Linster

De **Guy Linster **, gebuer den 8. November 1933 zu Lëtzebuerg, a gestuerwen de 25. Dezember 2021, war e lëtzebuergeschen LSAP-Politiker a Lycéesprofesser. Hie war den Zwillingsbrudder vum Roger Linster.

De Guy Linster huet Sproochen a Philosophie zu Paräis op der Sorbonne studéiert a war bis 1974 Professer am Jongelycée um Lampertsbierg.

1974 gouf hie Staatssekretär fir Erzéiung an der Regierung Thorn-Vouel-Berg (bis 1979).

Duerno war e 5 Joer laang Professer um ISERP. Vun 1984 un huet hien an der Staatsverwaltung geschafft, noeneen am Ëmwelt-, am Erzéiungs-, Landesplanungs- a Kommunikatiounsministère, wou e Premier conseiller, resp. Administrateur général war.

Hie war ë.&nbsp;a. Member vum Verwaltungsrot vum Radio 100,7 a vun der Fondation Bassin minier a President vum Nationale Kulturfong a vun der Initiativ Freed um Liesen.

Vun 1970 bis 2011 war hie, mat Ausnam vun de Joren 1974 - 1981, Conseiller am Gemengerot vun der Gemeng Koplescht a vun 2005 bis 2011 do Buergermeeschter.

Hie war zanter dem 1. Mäerz 2010 Member vum Conseil national du livre a gouf am Januar 2011 deem säi President.

## Kuckt och
* Lëscht vun de lëtzebuergesche Regierungsmemberen
Jean Igel

De **Jean Igel** oder **Jengy Igel**, gebuer den 13. Februar 1919 zu Hueschtert, a gestuerwen den 11. Februar 1998 zu Rammeldang, war e lëtzebuergesche Vëlossportler.
Hien ass fir de Velo-Sport Dummeldeng gefuer an huet als ee vun de beschte Sprinter zu Lëtzebuerg gezielt. Ee vu sengen technesche Beroder, deen him eng grouss d'Zukunft virausgesot hat, war den Nicolas Frantz. Leider huet den Zweete Weltkrich eng Brems a senger sportlecher an enger méiglecher Profiscarrière bedeit. Hien huet Lëtzebuerg tëscht 1946 a 1950 véiermol bei de Cyclo-Cross Weltmeeschterschafte vertrueden.

## Palmarès
### [[1938]]
* 2. am Critérium des Jeunes

### [[1940]]
*1. bei den Nationale Wantermeeschterschaften

### [[1941]]
*1. bei *Rund um Luxemburg*

### [[1945]]
* 1. bei den Nationale Meeschterschaften op der Strooss an der Course en Ligne (Kategorie Independanten)
* 3. a Metz-Luxembourg

### [[1946]]
* 11. am Tour de Luxembourg

### [[1947]]
* 1. bei den Nationale Meeschterschaften op der Strooss an der Course en Ligne (Kategorie Independanten)
* 1. bei den National Meeschterschaften op der Pist an der Poursuite an an der Vitess.

### [[1948]]
* 28. am Tour de Luxembourg

### [[1949]]
* 21. am Tour de Luxembourg

### [[1950]]
* 17. am Tour de Luxembourg

### [[1950]]
* 17. op der Weltmeeschterschaft am Cyclo-Cross
## Kuckt och
Paul de Scherff

De **Paul de Scherff** gebuer de 14. Juli 1820 zu Frankfurt am Main, a gestuerwen den 23. Juli 1894 an der Stad Lëtzebuerg, war e lëtzebuergesche Jurist a Politiker.

Säi Papp war Gesandte vun Holland an Delegéierte vu Lëtzebuerg beim Däitsche Bond. No sengem Droits-Studium koum de Paul de Scherff op Lëtzebuerg. Hie war do 6 Joer laang Substitut, da 5 Joer Avocat général, duerno Ieweschte Geriichtsrot a Procureur, an 1854, mat just 34 Joer, President vum Ieweschte Geriicht.

Vum 24. Juni 1856 bis den 11. November 1858 war hien *Administrateur général* (Minister) fir Bauten an Eisebunn an der Regierung Simons. Vun 1869 bis 1871, an dann erëm vun 1886 bis 1892 war hien Zentrumsdeputéierten an der Chamber, vun 1870-71 war e Chamberspresident.

Wéi an den 1870er-1880er Joren d'Mauere vun der Festung Lëtzebuerg ofgerappt goufen, war de Paul de Scherff Conseiller am Bauteministère, wou e sech ëm d'Uleeë vum Stater Park gekëmmert huet.

De Paul de Scherff war mat der Marie Pescatore (1819-1894) bestuet, der Duechter vum Antoine Pescatore. D'Koppel hat 3 Jongen an 3 Meedercher. Eng Duechter, d'Louise de Scherff, huet sech mam Jules Collart bestuet. Eng aner Duechter, d'Marguerite de Scherff, ass d'Mamm vum Paul de Pidoll.

De Paul de Scherff ass an der Fondation Pescatore gestuerwen. Hien ass am Graf vun der Famill de Scherff um Nikloskierfecht um Lampertsbierg begruewen.

## Gielercher
* 

## Kuckt och
* Lëscht vun de lëtzebuergesche Regierungsmemberen
Uergelmanufaktur Georg Westenfelder

D**'Manufacture d'orgues luxembourgeoise Georg Westenfelder [[Société à responsabilité limitée|S.à r.l.]]**, am Volleksmond **Lëntgener Uergelfabréck**, war déi eenzeg Uergelmanufaktur zu Lëtzebuerg. Si huet 2020 hir Dieren zougemaach. D'Uergelmanufaktur Schumacher vun Eupen huet 2021 hire *Fonds de commerce* iwwerholl.

D'Gebai, dat zanter 2010 zu de klasséierte Monumenter gehéiert, gouf dono bis 2025 renovéiert a bitt zanterhier, als *Maison de l'Orgue*, Raimlechkeete fir kulturell Evenementer, sou wéi och e Restaurant.
## Geschicht
Si gouf 1923-1924 vum Georg Haupt an dem Josef Fieth zu Lëntgen,  an der Dikrecher Strooss op Nr 75, als Filial vun der däitscher Firma Stahlhut vun Oochen gegrënnt. De Georg Haupt ass 1932 eleng Proprietär gi well de Josef Fieth d'Direktioun vu Stahlhut zu Oochen iwwerholl huet. Kuerz drop huet d'Firma den Numm a *Manufacture d'Orgues Luxembourgeoise succ. G.Haupt, Lintgen* emgeännert. De Georg Haupt ass am Juni 1952 gestuerwen. Seng Wittfra Jeanne Haupt-Weber huet d'Uergelmanufaktur mat hirem Neveu Hermann Haupt, duerno mam Neveu Charel Haupt weidergeféiert, mä d'Entreprise ass Ufank der 1960er fir faillite erkläert ginn.

D'Gebailechkeete goufe vum Industriellen Auguste Mreches opkaaft, deen d'Direction commerciale iwwerholl huet an dem Nic Loewen déi technesch Direktioun uvertraut huet. 1964 gouf d'Firma vum Herbert Schmidt, duerno 1969 vum Georg Westenfelder iwwerholl. 1979 huet d'Entreprise den Numm *Manufacture d'orgues luxembourgeoise Georg Westenfelder* ugeholl. Zanter 2010 gëtt d'Manufaktur vum Andreas Westenfelder, dem Georg Westenfelder sengem Jong, geleet. 

D'Gebai vun der Manufaktur ass zanter dem 18. November 2010 als *nationaalt Monument* op der Lëscht vun de klasséierte Monumenter agedroen.

2021 bis 2025, nodeems de *Fonds de commerce* vun der Eupener Uergelmanufaktur Schumacher iwwerholl gi war, gouf d'Gebai renovéiert an technesch moderniséiert. Et goufe 4 Deeler amenagéiert: eng kleng Ausstellung iwwer d'Geschicht vum Gebai an iwwer Uergelbau, mat original Geschier, Modeller an Dokumenter; den *Uergelsall* an där 2022 eng Uergel installéiert gouf op där Concerte gespillt kënne ginn; e Festsall, an e Restaurant.  Aner Deeler vun de Gebailechkeete sinn u Büroen a Geschäfter verlount ginn.

## Literatur
* Hick, Thierry: *Begegnung mit dem einzigen Orgelbauer Luxemburgs.* Luxemburger Wort vum 12. Mäerz 2015, S. 14.
* Anne Heintz: *Die Liebe steckt im Detail*, Luxemburger Wort vum 28. Juli 2015, S. 8-9., och op wort.lu: Kein Beruf sondern eine Berufung

## Kuckt och
* Lëscht vun de Westenfelder-Uergelen
* Lëscht vun den nationale Monumenter an der Gemeng Lëntgen

## Um Spaweck

* De Site vun der Firma
* Presentatioun a Geschicht op industrie.lu
Provënz Gelderland

D**'Provënz Gelderland** ass eng vun den zwielef hollännesche Provënzen a läit an der Mëtt vum Land.

D'Haaptstad ass Arnhem.

D'Provënz Gelderland grenzt am Nordosten un d'Provënz Overijssel, am Osten un Däitschland, am Süden un d'Provënz Limburg an d'Provënz Nordbrabant, am Westen un d'Provënz Utrecht, an am Nordwesten un d'Provënz Flevoland.

## Landschaften

Gelderland kann an dräi grouss Landschaften ënnerdeelt ginn

* Am Norden d'Veluwe mat deem gréissten Bëschgebitt aus Holland.
* Am Südosten den Achterhoek (Hënneschten Eck) eng landwirtschaftlich an touristesch Géigend.
* Am Süden d'Betuwe, bekannt duerch Uebst- a Geméisubau.

## Gemengen an der Provënz

Zanter 2019 huet d'Provënz Gelderland 51 Gemengen.

* Aalten (27.000)
* Apeldoorn (167.000)
* Arnhem (166.000)
* Barneveld (62.000)
* Berg en Dal (35.000)
* Berkelland (44.000)
* Beuningen (27.000)
* Bronckhorst (36.000)
* Brummen (21.000)
* Buren (28.000)
* Culemborg (30.000)
* Doesburg (11.000)
* Doetinchem (59.000)
* Druten (20.000)
* Duiven (25.000)
* Ede (122.000)
* Elburg (24.000)
* Epe (33.000)
* Ermelo (27.000)
* Harderwijk (49.000)
* Hattem (13.000)
* Heerde (19.000)
* Heumen (17.000)
* Lingewaard (47.000)
* Lochem (34.000)
* Maasdriel (26.000)
* Montferland (37.000)
* Neder-Betuwe (25.000)
* Nijkerk (45.000)
* Nijmegen (182.000)
* Nunspeet (29.000)
* Oldebroek (24.000)
* Oost Gelre (30.000)
* Oude IJsselstreek (40.000)
* Overbetuwe (49.000)
* Putten (25.000)
* Renkum (31.000)
* Rheden (44.000)
* Rozendaal (1.800)
* Scherpenzeel (10.000)
* Tiel (43.000)
* Voorst (25.000)
* Wageningen (41.000)
* West Betuwe (53.000)
* West Maas en Waal (20.000)
* Westervoort (15.000)
* Wijchen (42.000)
* Winterswijk (29.000)
* Zaltbommel (30.000)
* Zevenaar (45.000)
* Zutphen (49.000)

## Um Spaweck

* Statistieken provincie Gelderland, AlleCijfers
Uergelmanufaktur Schyven

D**'Uergelmanufaktur Schyven** war eng Uergelfabrik vum Pierre Schyven zu Bréissel.

 
## Lëscht vun Schyven-Uergelen
*An der Kathedral zu Antwerpen.D'Uergelgehais ass vun 1657 an déi romantesch Uergel vun 1891. Si huet véier Manuale mat 90 Regësteren a 5.770 Uergelpäifen.
Misärshaff

De **Misärshaff** ass e fréiere Bauerenhaff um Lieu-dit mam selwechten Numm an der Gemeng Rammerech. E läit um CR309 tëscht Ueschdref an der Misärsbréck, net wäit ewech vum Stauséi vun Esch-Sauer.

Den Haff aus dem Joer 1833 ass 1992 vum lëtzebuergesche Staat kaaft ginn an der FNEL, der "Fédération nationale des éclaireurs et éclaireuses du Luxembourg" zur Verfügung gestallt ginn. E gouf tëscht 1993 an 2003 komplett renovéiert. D'FNEL huet den Droit de Superficie an d'Stëftung FNEL geréiert den Haff, deen zu dem Formatiounszentrum vun der FNEL ausgebaut gouf.

Den 8. Januar 2018 gouf en op d'Lëscht vum Zousazinventaire vun de klasséierte Monumenter agedroen.

## Kuckt och
* Lëscht vun den nationale Monumenter an der Gemeng Rammerech

## Um Spaweck
* Websäit vum Misärshaff
Capri

**Capri** ass eng italieenesch Fielseninsel am Golf vu Neapel. Si huet ronn 7.500 Awunner, ass 10,4 km² grouss an ass bekannt fir hir schéin Plagen a Grotte beim Mier. Die bekanntst ass déi sougenannt Blo Grott. Den héchste Punkt vun der Insel ass mat 589 m de Monte Solaro. D'Insel gehéiert zur Provënz Neapel.

## Kuckeswäertes
* Capri
* Anacapri
** Villa San Michele: D'Villa San Michele ass eng Villa, déi de schweedeschen Dokter a Schrëftsteller Axel Munthe an de nonzeger Jore vum 19. Joerhonnert zu Anacapri op der Insel Capri opgeriicht huet a vill Touristen op där Insel unzitt. San Michele, a vill Sproochen iwwersat, ass e weltbekannt literarescht Wierk.
* Bei Capri
** D'Fielsgrupp Faraglioni am Mier bei Capri, ee Symol fir a vu Capri, ee Motiv fir prachtvoll Fotoen, besonnesch wann d'Sonn op- oder néiergeet.
** Déi Blo Grott

## Um Spaweck
*Offiziell Säit vu Capri, op engl. an ital.
*Kaart vu Capri
*Offiziell Säit vun der San Michele-Foundation, op engl.
*Säit mat Biller iwwer de Fielsgrupp Faraglioni, op frans.
Sorrent

**Sorrent** (it: Sorrento, nap: Surriento) ass eng italieenesch Stad un der Amalfiküst mat .

Den Numm vun der Stad (*Surrentum* an der Antiquitéit) géing op d'laténgescht "surreo" zeréck, wat "zesummelafe" bedeit an op déi verschidde Waasserleef géif hindéiten, déi do zesummekommen. Eng aner Deitung vum Numm berifft sech op d'Seeche vun de Sireenen, déi d'Matrousen duerch hire Gesank verzaubert hunn, deem just den Odysseus entgaangen ass well e sech Wuess an d'Ouere gestoppt huet, wouropshi sech d'Sireenen an de Fiels "Li Galli" op der Südsäit vun der Hallefinsel (no bei Positano am Golf vu Salerno) verwandelt hunn.

## Biller

Fichier:Les falaises de Sorrento.jpg|D'Fielse vu Sorrent
Fichier:Sorrento and Vesuvius.jpg|Sorrent selwer
Fichier:Schmale Gasse in Sorrent.jpg|Schmuel Gaass zu Sorrent


## Um Spaweck

* Offiziell Säit vu Sorrent 
* Informatiounssäit iwwer d'Stad
Provënz Utrecht

D**'Provënz Utrecht** ass eng vun den zwielef hollännesche Provënzen a läit an der Mëtt vum Land.

D'Haaptstad ass Utrecht.

D'Provënz Utrecht grenzt am Osten a Südosten d'Provënz Gelderland, am Westen a Südwesten un d'Provënz Südholland, am Nordwesten un d'Provënz Nordholland an am Norden un d'Provënz Flevoland.

## Gemengen an der Provënz

Zanter 2011 huet d'Provënz Utrecht 26 Gemengen.

* Amersfoort (161.000)
* Baarn (25.000)
* Bunnik (16.000)
* Bunschoten (23.000)
* De Bilt (44.000)
* De Ronde Venen (46.000)
* Eemnes (9.600)
* Houten (51.000)
* IJsselstein (33.000)
* Leusden (31.000)
* Lopik (15.000)
* Montfoort (14.000)
* Nieuwegein (65.000)
* Oudewater (10.000)
* Renswoude (5.700)
* Rhenen (20.000)
* Soest (47.000)
* Stichtse Vecht (66.000)
* Utrecht (368.000)
* Utrechtse Heuvelrug (50.000)
* Veenendaal (69.000)
* Vijfheerenlanden (60.000)
* Wijk bij Duurstede (24.000)
* Woerden (53.000)
* Woudenberg (14.000)
* Zeist (67.000)

## Kuckt och
*Randstad

## Um Spaweck

* Statistieken provincie Utrecht, AlleCijfers
Etna

Den **Etna** ass e Vulkan bei der Stad Catania op der italieenescher Insel Sizilien. 
## Geschicht

## Kuckt och
* Vulkan
* Lëscht vun de Vulkaner

## Um Spaweck

* Säit vun der Universitéit vu Münster iwwer d'Vulkanen an d'Vulkantätegkeet
Provënz Flevoland

D**'Provënz Flevoland** ass eng vun den zwielef hollännesche Provënzen a läit an der Mëtt vum Land.

D'Haaptstad ass Lelystad an déi gréisst Stad ass Almere.

D'Provënz Flevoland grenzt am Norden un d'Provënz Frisland, am Osten un d'Provënz Overijssel an d'Provënz Gelderland, am Süden un d'Provënz Utrecht an am Südwesten a Westen un d'Provënz Nordholland.

Si läit am Oste vun Amsterdam an ass komplett ënner dem Mieresniveau (bis zu -5 m) ausser den zwou alen Inselen Urk a Schokland.

## Geographie

Geographesch ass d'Provënz zesummegesat aus dem Nordostpolder, dem ëstleche Flevoland an dem südleche Flevoland. D'ëstlecht an d'südlecht Flevoland leien an de Reschter vun der aler Zuiderzee. Dozou gehéieren déi méi kleng Deeler wéi d'Veluwemeer, d'Gooimeer, d'Ketelmeer an déi grouss Waasserfläche wéi d'IJsselmeer an d'Markermeer.

## Geschicht

D'Land vun der Provënz gouf zanter 1932 komplett dem Mier ofgeknäppt duerch de Bau vum Ofschlossdäich *(nl: Afsluitdijk)* deen déi al Zuiderzee vum oppene Mier, dem Nordmier trennt. D'Land ass mat der Poldertechnik dréchegeluecht ginn an déi Aarbechten hu bis 1968 gedauert.

D'Provënz krut hiren Numm an definitive Statut als Provënz 1986. (Gesetz vum 27. Juni 1985 mat Akraafttrieden den 1. Januar 1986.)

## Landschaft

De gréissten Deel vun der Provënz gëtt landwirtschaftlech benotzt. Am ëstlechen Deel gi 25 % net fir d'Landwirtschaft gebraucht an am südleche Flevoland sinn dat 50 %.

De Süden ass haaptsächlech geduecht fir Wunnengen als Puffer fir déi déckbesidelt Randstad.

Wéi an de 60zeger Jore festgestallt ginn ass, datt net nach méi landwirtschaftlech Fläche gebraucht géife ginn, ass eng grouss Partie als Naturschutzgebitt oder villméi als Naturentwécklungsgebitt bestëmmt ginn ënner dem Numm Oostvaardersplassen.

## Gemengen an der Provënz
Flevoland huet 6 Gemengen.

## Kuckt och
* Randstad

## Um Spaweck

* Statistieken provincie Flevoland, AlleCijfers
Provënz Frisland

D**'Provënz Frisland** (Westfrisesch: *Fryslân*) ass eng vun den zwielef hollännesche Provënzen. Se läit am Norde vum Land. Déi offiziell Sprooche sinn Hollännesch a Frisesch.

D'Haaptstad ass Leeuwarden (Frisesch: *Ljouwert*).

D'Provënz Frisland grenzt am Osten un d'Provënze Groningen an Drenthe, am Süden un d'Provënzen Overijssell a Flevoland, am Südwesten un d'IJsselmeer, am Westen an am Norden un d'Watteséi.

Durch den Ofschlossdäich ass se mat Nordholland verbonnen.

## Geschicht

Frisland war ee franséischt Departement vun 1811 bis 1814.

## Landschaft

Frisland gëtt a 6 verschidde Landschaften ënnerdeelt
* d'Westfrisesch Inselen och Watteninselen genannt mat: 
** Ameland (*It Amelân*)
** Schiermonnikoog (*Skiermûntseach*)
** Terschelling (*Skylge*) 
** Vlieland (*Flylân*)
* d'Watteküst
* d'IJsselmierküst
* Südwestfrisland
* d'Déifland an der Mëtt
* d'Bëscher am Südosten

## Landwirtschaft
Véizuucht a Mëllechsbetriber si fir Frisland e wichtege Wirtschaftsfakteur.

Frisland ass och d'Heemecht vun enger vun den eelste Päerdsrassen, dem sougenannte Frisepäerd, kuerz Fris genannt.

## Gemengen an der Provënz

Zanter 2019 huet d'Provënz Frisland 18 Gemengen.

* Achtkarspelen (28.000)
* Ameland (3.800)
* Dantumadiel (19.000)
* De Frykse Marren (52.000)
* Harlingen (16.000)
* Heerenveen (52.000)
* Leeuwarden (127.000)
* Noardeast-Fryslân (46.000)
* Ooststellingwerf (26.000)
* Opsterland (30.000)
* Schiermonnikoog (980)
* Smallingerland (56.000)
* Súdwest-Fryslân (91.000)
* Terschelling (4.900)
* Tytsjerksteradiel (32.000)
* Vlieland (1.300)
* Waadhoeke (47.000)
* Weststellingwerf (27.000)

## Um Spaweck

* Statistieken provincie Friesland, AlleCijfers
Provënz Zeeland

D**'Provënz Zeeland** ass eng vun den zwielef hollännesche Provënzen a läit am Südweste vum Land.

## Geographie
Zeeland besteet zum groussen Deel aus Inselen an Hallefinselen an engem Stéck op der Grenz mat der Belsch dat zum Festland gehéiert, an dat Zeeuws-Vlaanderen genannt gëtt.

;D'Inselen
* Noord-Beveland
* Schouwen-Duiveland

;D'Hallefinselen
* Zuid-Beveland 
* Walcheren 
* Tholen 
* St. Philipsland

## Gemengen an der Provënz
Zanter 2003 huet Zeeland 13 Gemengen.

## Kuckt och
* Zeelandbrug

## Um Spaweck

* Statistieken provincie Zeeland, AlleCijfers
Maurice Thoss

De **Maurice Thoss**, gebuer den 19. Juli 1939, a gestuerwen den 9. November 2003, war e lëtzebuergesche Politiker.

De Maurice Thoss huet zu Genf Politikwëssenschaften a fir Iwwersetzer studéiert. 1966 huet hien ugefaangen, fir d'Chamberfractioun vun der LSAP ze schaffen. 1974 gouf e Staatssekretär am Ministère fir Aarbecht a Sozialversécherung, am Ministère fir Familljen, Soziale Wunnengsbau a Sozial Solidaritéit an der Regierung Thorn-Vouel-Berg.

1979 gouf en an d'Chamber gewielt a war do bis 1989 Deputéierten. Hie war och Member vun de Parlamentareschen Assembléeë vum Europarot, der UEO an dem Benelux.

Hie war och Gemengerot zu Esch-Uelzecht.

1989 bis 1995 war de Maurice Thoss Member vum Europäesche Rechnungshaff.

De Maurice Thoss huet gär Schach gespillt a war vun 1977 bis 1987 President vun der *[[Fédération luxembourgeoise des échecs]]*.

## Kuckt och
* Lëscht vun de lëtzebuergesche Regierungsmemberen
Albert Bousser

Den **Albert Bousser**, gebuer den 8. Februar 1906 zu Alzeng, a gestuerwen den 2. Mee 1995 an der Stad, war e lëtzebuergeschen Eisebunner, Gewerkschaftler a Politiker.

Hien huet zu Paräis op der *École du génie civil* studéiert an ass *Inspecteur divisionnaire technique* bei der CFL ginn, wou hie bis 1969 geschafft huet. Fréi schonn ass hien an der FNCTTFEL aktiv ginn. Vun 1945 bis 1954 war hie Sekretär, a vun 1954 bis 1964 President vun där Gewerkschaft.

1946 ass den Albert Bousser fir d'éischt op der Zentrumslëscht vun der LSAP an d'Chamber gewielt ginn wou e bis 1964 Deputéiert war.

1950 bis 1951 war e kuerz Gemengerot an der Stad, an, nodeem en op den Houwald geplënnert war 1964 Buergermeeschter vun Hesper. Vun 1952 bis 1954 war hie President vun der LSAP.

De 17. Juli 1964 gouf hien, an der Regierung Werner-Cravatte, Bauteminister a Minister fir Transport, Post a Kommunikatioun.

Den Albert Bousser huet sech 1971 der Sozialdemokratescher Partei ugeschloss. Hie war vun 1970 bis 1974 am Gemengerot zu Hesper a vun 1976 bis 1979 Schäffen. 1974 ass hien och nees an d'Chamber gewielt ginn, wou e bis 1979 war.

Den Albert Bousser ass 1995, am Alter vun 89 Joer, gestuerwen.

## Bibliographie
* Bousser, Albert: *Vom Dorfjungen über zwei Weltkriege zum Minister*. Impr. Victor 1973 
* Bousser, Albert: "Die Flügelradmänner und ihre konservativen Widersacher" In *FNCTTFEL: 75 Joer Landesverband*. 1984

## Gielercher
* 

## Kuckt och
* Lëscht vun de lëtzebuergesche Regierungsmemberen
* Lëscht vu lëtzebuergesche Schrëftsteller
Provënz Groningen

D**'Provënz Groningen** (Gronengesch: *Grönnen*, *Grunnen* oder *Grunneng*) ass eng vun den zwielef hollännesche Provënzen a läit am Nordoste vum Land.

D'Haaptstad ass Groningen.

Si grenzt am Osten un Ostfrisland an un d'Emsland an Niddersachsen.

Am Norde stéisst se un d'Nordséi.

Hir hollännesch Noperen sinn d'Provënz Drenthe am Süden an d'Provënz Frisland am Westen.

Zu der Provënz gehéieren dräi Wattinselen: t Oog, De Ploat an Zuderdunen.

## Industrie
Déi wichtegst Industriebranchë sinn:
 
* Äerdgas
* Zockerproduktioun
* Pabeierindustrie
* Grondlagenchimie
* Metallindustrie
* Schëffsbau

## Gemengen an der Provënz
Zanter 2021 huet d'Provënz Groningen 10 Gemengen.

## Um Spaweck

* Statistieken provincie Groningen, AlleCijfers
Kapell

Eng **Kapell** (lat: *cappa*, "Mantel", am Diminutiv *capella*) ass e klengt Kierchegebai, wat entweeder fir sech steet, oder an e méi grousst Gebai, wéi zum Beispill eng Kierch oder Kathedral, awer och a profan Gebaier wéi eng Buerg oder e Spidol agebaut ass. Eng vun de bekanntste Kappelle vun der Welt ass d'Sixtinesch Kapell zu Roum, mam immense Plaffong vum Michelangelo.

Déi fréi chrëschtlech Gebaier goufe meeschtens nach net als Kapell bezeechent, si ware manner Gebaier, mä éischter verschidde spezifesch Raim an engem Gebai. Déi éischt Kapellen - och wa se deemools nach net sou genannt goufen - déi separat vu Kierchen identifizéiert goufen, waren d'Monumenter fir d'Märtyrer.

D'Terminologie koum spéider duerch eng Reliquie vum Hellege Martin vun Tours. Hien hat engem Heeschemann d'Hallschent vu sengem Mantel ginn, déi aner Hallschent huet hie selwer ugedo (eng. *cape*; lat. *cappa*, *capella*). Dëse Mantel koum an de Besëtz vun de fränkesche Kinneken, a si hunn d'Reliquie matgeholl, wa si an d'Schluecht gezu sinn. D'Zelt, wou si de Mantel higeluecht haten, a wou si d'Mass gehalen hunn, gouf *capella* genannt. D'Paschtéier, déi hei d'Mass gehalen hunn, goufe *cappellani* genannt.

Vun dëse Wierder kommen eis Terme "Kapell" a "Kaploun".

An der englescher Geschicht goufen dacks déi Kierchen, déi net zu der Church of England gezielt hunn - also gréisstendeels protestantesch Kierchen - Kapelle genannt.

Well Kapelle meeschtens net grouss sinn, ginn och meeschtens keng reegelméisseg Gottesdéngschter fir eng ganz Par do gehalen, mä d'Gebai gëtt éischter fir Privatandachte benotzt. Meeschtens gehéieren d'Kapellen der Par och net. Dacks goufen d'Kapelle vu Privatleit gebaut, fir engem bestëmmten Hellege fir e Wonsch, deen an Erfëllung gaangen ass, merci ze soen.

Kapelle gëtt et wéi scho gesot, och dacks a gréisseren anere Gebaier. An enger Kierch sinn dëst kleng Raim, wou spezifesch Gottesdéngschter fir e klenge Public gehale ginn, wéi zum Beispill an enger Dafkapell oder enger Sakramentskapell. Eng Usammlung vu Kapellen ëm d'Apsis vu mëttelalterleche Kierchen nennt ee Kapellekranz. Wann d'Kapellen um Laangsschëff ugebaut sinn, da sinn et Säitekapellen. An der Kierch ass et och déi Plaz, déi d'Krypta ersetze kann, wou Verstuerwener bäigesat ginn. Räich Familljen hate fréier sou Kapellen an de Kierchen an hunn dem Klerus héich Zommen dofir bezuelt.

An de Buergen a Schlässer an op herrschaftleche Bauerenhäff goufen och dacks Kapellen ageriicht. Ausserdeem fënnt ee Kapellen op Kierfechter oder laanscht d'Stroossen (besonnesch laanscht bekannt Pilgerweeër).

## Kuckt och
* Weekapellen zu Lëtzebuerg

## Um Spaweck

*  Kathoulesch Enzyklopedie
Championnat des Trois Nations

D**'Championnat des Trois Nations** oder **Drei-Nationen-Meisterschaft** war eng Vëloscourse, bei där d'Landesmeeschterschafte vun dräi Länner zu enger Course gruppéiert goufen.

Tëscht 1974 an 1986 hu Coureuren aus der Schwäiz, Däitschland a Lëtzebuerg deelgeholl. De Lucien Didier ass 1978 an 1980 dobäi als éischten iwwer d'Arrivée gefuer.

Vun 1987 bis 1994 gouf d'Course mat Coureuren aus der Schwäiz, Däitschland a Liechtenstein gefuer.

## Palmarès

## Kuckt och
* National Meeschterschaften am Vëlossport op der Strooss (Lëtzebuerg)
Vesuv

De **Vesuv** ass e Vulkan bei Neapel, an der Regioun Kampanien, Italien mat enger Héicht vun 1281 m. Eigentlech ass de Vesuv en duebele Vulkan deen aus dem Monte Somma a senger eigentlecher Spëtzt, dem Monte Vesuvio, besteet. Seng Magmakummer ass an enger Déift vun ongeféier 5&nbsp;km.
## Geographie
## Ausbréch vum Vesuv
## De Vesuv haut
## Literatur

## Kuckt och
* Vulkan
* Lëscht vun de Vulkaner

## Um Spaweck

Säit vun der Universitéit Münster iwwer de Vesuv
Jeannot Roller

De **Jeannot Roller**, gebuer de 17. August 1949, war bis zu senger Pensioun Instrukter am Lycée Technique du Centre. Hien ass Sculpteur a schafft am Eisen, also Konschtschmatt. Hie wunnt zu Hielem.

Hie schreift selwer (frei iwwersat) op der Invitatioun fir eng Ausstellung vum 8. November 2002:

:*Zanter menger Jugend war ech frou mam Zeechnen. Ech hu mech fir den Enseignement entscheet nodeem ech 12 Joer an enger Privatentreprise als "Outilleur" geschafft hunn. Zanter 25 Joer ënnerriichten ech d'Schweessen an d'Konschtschmëtt am Lycée technique du Centre.*
:*Vun den [[1990|90er Joren]] un, hunn ech meng éischt Skulpture geschaf. Dat ass eng Passioun, eng Leidenschaft ginn. Am Metall schaffen, virun allem am Stol, verlaangt eng grouss kierperlech Ustrengung. Dat verschaaft mer Entspanung a Gläichgewiicht an enger Gesellschaft déi Stress bréngt an net vill Wäerter huet.*
:*Doduerch datt ech zu [[Lissewege]] mat 50 Sculpteuren aus verschiddene Länner matman, hunn ech vill geléiert. Ech hunn dat Figuratiivt léiwer, déi ronn a weiblech Formen. Well ech zanter kuerzem mäin eegenen Atelier hunn, kann ech elo fräi an ouni Zwang schaffen.*

## Ausstellungen
### Zu Lëtzebuerg
*Galerie "A Spiren" zu Stroossen
*Galerie "am Duerf" zu Steesel
### An der [[Belsch]] ([[Lissewege]])

* 2000-2006: Participatioun um "Village blanc" mat Artisten aus verschiddene Länner aus der EU.
Ernest Muhleisen

Den **Ernest Muhleisen**, gebuer de 26. Mäerz 1897 zu Stroossbuerg, a gestuerwen den 10. Dezember 1981, war e franséischen Uergelbauer.

Hien huet zu Echterdingen beim Uergelbauer Weigle seng Léier gemaach.

Vun 1941 un huet hie selbststänneg geschafft. Seng Manufaktur heescht *Muhleisen G. Walther & Associés*, a gëtt vum Georges Walther geleet.

Am Joer 2000 krut si de Präis *Meilleurs Ouvriers de France* fir dë Bau vun der Uergel zu Bad-Gandersheim.

## Quellen
* Günther Claas Orgelstiftung
Kapell (Homonymie)

Eng **Kapell** ass:

* e klenge Kierchebau, entweeder separat oder als Deel vun engem méi grousse Gebai: Kapell.
* am fräikierchleche Sproochgebrauch e Gotteshaus vun enger traditioneller Fräikierch, zum Beispill Baptisten- oder Methodistekapell. De Begrëff Kapell kënnt vum engleschen *chapel*, dem typesche Versammlungshaus vun der *low church*-Beweegung.
* an der Musek
** ursprénglech d'Musekergemeinschaft vun enger Schlasskapell
** e Sängerchouer am Mëttelalter, deen déi speziell fir hie geschriwwen A cappella-Musek opgefouert huet
** e klenge Ensembel z.&nbsp;B. fir Danz-, Marsch- an Ënnerhalungsmusek wéi z.&nbsp;B. eng Staatskapell oder eng Blosmusekkapell
* am Beräich vun der mëttelalterlecher Geschicht all d'Geeschtlech, déi an engem perséinlechen Déngschtverhältnis zu hirem Herrscher oder Poopst stoungen, a sech meeschtens och um Haff opgehalen hunn (dohier och Haffkapell
* Rout Kapell, eng Widderstandsorganisatioun
Donnerwieder

En **Donnerwieder** ass eng mat loftelektreschen Entluedungen (Blëtzer) an Donner verbonne komplex meteorologesch Erscheinung.

Donnerwiederen (och: *Wiederen* oder *Dimmeren*) ginn am Allgemenge vu staarke wollekebrochaartege Reen- oder Knëppelstengschauere begleet. Virun engem Donnerwieder bléist e böege Wand, deen d'Stäerkt vun engem Stuerm kann hunn.

Staark Wiedere kënnen och katastrophenaarteg Auswierkungen hunn. Tornadoe kënnen dobäi och virkommen, sinn awer a Westeuropa éischter rar.

Wiedere gëtt et bei eis meeschtens am Summer. Am Wanter ginn déi méi seele Wiedere vu Schnéischauere begleet.

## Wéi Donnerwiederen entstinn

## Um Spaweck

* Wat een iwwer Wiederen wësse muss, op Däitsch
Ida Faber-Hoesdorff

D**'Ida Faber-Hoesdorff**, gebuer zu Déifferdeng den 28. Dezember 1908, a gestuerwen am Blannenheem zu Bierschbech de 17. November 1998, war eng lëtzebuergesch Molerin.

Si huet am Lycée zu Esch-Uelzecht studéiert. Aus Gesondheetsgrënn geet se duerno op Baaschtnech. Do krut si Privatcoursen an Zeechnen a Molerei. Si war haaptsächlech Autodidaktin. Spéider huet se Coursë bei der *École ABC* vu Paräis a Privatcoursë beim Professer Virgile Ghinea, vun der Université Paris 8, geholl.

Den 31. Mäerz 1934 gouf si mam Schoulmeeschter Faber bestuet. Se kruten 2 Kanner. Si hunn zu Beggen gewunnt.

Vu figurative Biller geet si iwwer stiliséiert op abstrakt Konscht. Si huet och Ikonen op Holz gemoolt.
 
Fichier:Plage belge.jpg|*Plage belge*
Fichier:st-martin.jpg|*St. Martin*
Fichier:Wormeldange von Ida Faber-Hoesdorff.jpg|*Wuermer*
 

## Kuckt och
* Lëscht vu lëtzebuergesche Konschtschafenden

## Um Spaweck
Limbourg

**Limbourg** (de. an nl.: *Limburg*; wa.: *Limbôr*) ass eng Stad a Gemeng an der belscher Provënz Léck, a Wallounien.

Limbourg läit op der Vesdre, huet eng Fläch vun 24,63&nbsp;km² a 5.610 Awunner (2005). Aner Uertschaften an der Gemeng sinn Dolhain, Bilstain, Goé an Hèvremont.

## Geschicht
D'Buerg Limburg war vun ongeféier 1020 un de Sëtz vun de Grofen, a méi spéit den Herzoge vu Limburg. Nom Doud vum leschten Herzog, 1280, a senger Duechter an Ierwin, 1283, koum et zu engem Sträit ëm d'Ierfschaft, dee bis zu der Schluecht vu Worringen eskaléiert ass. Dës Schluecht gouf vum Herzog vu Brabant gewonnen, deen zanterhier och den Titel "Herzog vu Limburg" dréit. D'Buerg selwer huet an de Joerhonnerten duerno eng ëmmer manner wichteg Roll gespillt, an ass zerfall.

An der Mëtt vum 15. Joerhonnert hat Limbourg ënner dem Inquisateur Jamolet en Ettleches z'erdroen, deen ënner anerem eng ganz Famill hiriichte gelooss hat.. Eng ronn honnert Joer méi spéit haten d'Limbourger dat awer scho vergiess, an eng Partie protestantesch Bierger hunn de Magistrate vu Limbourg hiert Uleies virbruecht fir hire Glawen dee se schonn 30-40 Joer am Geheime praktizéiert haten, fräi an ëffentlech kënnen ze praktizéieren. Dat Uleies huet der Gouvernante vun den Nidderlanden der Marguerite vu Parma net an de Krom gepasst, a si huet hire Gouverneur vun de Pays d'Outremeuse de Jean vun Ostfrisen ugestallt do Remedur ze maachen. Dee war awer an där Saach schlecht drun, well et huet em un Zaldote gefeelt, a sou haten déi protestantesch Limbourger gutt Zäit fir sech Pabeieren ze besuergen, déi zertifiéiert hunn, datt si Katholicke wieren. Si hunn nach mat enger grousser Feier den neie reforméierte Paschtouer François du Jon empfaangen, éier se dunn e puer Deeg duerno Limbourg verlooss hunn. 

Am 19. Joerhonnert hu sech an der Ënnerstad, laanscht d'Vesdre, Industrien installéiert, déi Woll verschafft hunn. 1887 huet de Kinnek Léopold II., d'Gileppetalspär, déi südëstlech vun der Stad läit, ageweit.

## Kuckt och
* Limburg fir aner Bedeitunge vum Numm
## Um Spaweck
* Websäit vun der Gemeng
Limburg

**Limburg** ass den Numm:
* vun enger Stad an der belscher Provënz Léck, déi dem historeschen Herzogtum Limburg säin Numm ginn huet:
** Limbourg
* no dësem Herzogtum benannt, eng Provënz vun de Vereenegten Nidderlanden, d'Provënz Limburg, déi 1815 geschaf gouf an 1839 tëscht der Belsch an Holland gedeelt gouf:
** Provënz Limburg (Holland) (vun 1839 bis 1866 als Herzogtum Limburg) a
** Provënz Limburg (Belsch)
* vun enger Stad an Däitschland: Limburg an der Lahn am Landkrees Limburg-Weilburg an Hessen
* dem Bistum Limburg an Däitschland
* vun der fréierer Grofschaft Limburg am Sauerland
* vun den dräi hollännesche Miniatur-Moler Bridder vu Limburg, déi d'Stonnebuch *Les Très Riches Heures du Duc de Berry* gemoolt hunn.