open-index/open-wikipedia-markdown huggingface dataset:
Habima

D**'Habima** (hebr: *הבימה* – "D'Bühn") ass den israeeleschen Nationaltheater zu Tel Aviv.

D'Habima gouf 1917 vum Nahum Zemach zu Moskau gegrënnt. 1926 huet den Habima-Ensembel d'Sowjetunioun verlooss a war e puer Joer op der Rull, ier et sech 1931 zu Tel-Aviv néiergelooss huet.

Zanter 1958 ass d'Habima den Nationaltheater vun Israel. En ass an engem Gebai, dat vum Architekt Oscar Kaufmann entworf gouf, ënnerbruecht. D'Habima beschäftegt ongeféier 80 Schauspiller an 120 aner Leit.

## Um Spaweck
* Déi hebräesch Websäit vum Habima-Theater
* Websäit iwwer den Habima-Theater an der Jewish Virtual Library
Neelpëtz

Eng **Neelpëtz** ass e mechaneschen Apparat fir Fanger- oder Zéiweneel séier, sécher a kamoud ze schneiden.

Dee bekanntste System ass eng Neelpëtz mat engem Hiewelmechanissem, déi den William E. Bassett 1947 zu Derby (Connecticut) fir d'éischt fabrizéiert huet. Et war sou e grousse Succès, datt déi kleng Maschinn ënner der registréierter Handelsmark *TRIM* weltbekannt gouf.

## Kuckt och
* Neelschéier

## Um Spaweck

* Websäit vun der "W.E. Bassett Company"
831 v. Chr.

10. Joerhonnert v. Chr. | **[[9. Joerhonnert v. Chr.]]** | 8. Joerhonnert v. Chr.

836 v. Chr. | 835 v. Chr. | 834 v. Chr. | 833 v. Chr. | 832 v. Chr. | **831 v. Chr.** | 830 v. Chr. | 829 v. Chr. | 828 v. Chr. | 827 v. Chr. | 826 v. Chr.


----
*Dës Säit befaasst sech mam Joer 831 v. Chr.*

## Evenementer

## Konscht a Kultur

## Wëssenschaft an Technik

## Gebuer

## Gestuerwen
841 v. Chr.

10. Joerhonnert v. Chr. | **[[9. Joerhonnert v. Chr.]]** | 8. Joerhonnert v. Chr.

846 v. Chr. | 845 v. Chr. | 844 v. Chr. | 843 v. Chr. | 842 v. Chr. | **841 v. Chr.** | 840 v. Chr. | 839 v. Chr. | 838 v. Chr. | 837 v. Chr. | 836 v. Chr.


----
*Dës Säit befaasst sech mam Joer 841 v. Chr.*

## Evenementer

## Konscht a Kultur

## Wëssenschaft an Technik

## Gebuer

## Gestuerwen
Kierch Nidderaanwen

D**'Kierch vun Nidderaanwen** ass eng kathoulesch Kierch, déi zur Par Iewescht Syr Saint-Esprit, zum Dekanat Osten an zu der Gemeng Nidderaanwen gehéiert.

## Geographesches
D'Kierch steet op der *route de Trêves*, der , op der Grenz tëscht den Uertschaften Nidderaanwen a Senneng a gëtt vun de Awunner vun de zwou Uertschafte benotzt. Well d'Kierch an der Bistumsverwaltung ënner Nidderaanwen gefouert gëtt, ass se hei ënner deem Numm ze fannen.

## Fënsteren
D'Kierchfënstere goufen 2007 vum Glasmécher Robert Emeringer vun Aasselbuer restauréiert.

## Literatur
*Guy Berg: *E faarwegt Billerbuch: d'Ikonographie vun de Fënsteren an der Kierch vun Nidderaanwen* in: *Niederanven V.*, Geschichtsfrënn vun der Gemeng, 2005, S. 37-56, illustréiert

## Kuckt och
* Lëscht vu reliéise Gebaier zu Lëtzebuerg
* Lëscht vun de Lëtzebuerger Paren
*Lëscht vun de fréiere Lëtzebuerger Paren

## Um Spaweck

* Websäit vum Parverband Nei Par Sektor Ost
* D'Fënstere vun der Kierch vun Nidderaanwen op der Websäit vun der ''Stiftung Forschungsstelle Glasmalerei des 20. Jh. e.&nbsp;V.'' 
* D'Uergel vun der Kierch op ''Orgues.lu''
International Federation of Football History & Statistics

D**'International Federation of Football History & Statistics** (ofgekierzt **IFFHS**) ass en Amateurstatistik-Veräin zum Theema Foussball, deen de 27. Mäerz 1984 zu Leipzig gegrënnt gouf. Mëttlerweil ass en op Bonn geplënnert an ass am kinneklech-dänesche Staatsbüro registréiert.

D'Membere vun der IFFHS sinn eeler Foussballfans aus aller Häre Länner mat méi oder manner groussem Fachwëssen, déi sech an engem Veräin zesummegedongen hu fir eng chronologesch Dokumentatioun vum internationale Foussball an den authentesche Weltrekorder an alle Beräicher vum Foussball opzesetzen. All Joer wiele se intern déi hirer Meenung no Beschten am Foussballdomän.

De Sënn an Zweck vun där Amateursorganisatioun gëtt a Fachkreesser ëmmer erëm ugezweifelt, wat awer net verhënnert, datt jiddwereen dee vun hir jee eng Kéier zum "Beschte" gewielt gouf, deen Titel gär a säi Liewenslaf mat eranhëlt a sou indirekt Reklamm fir d'IFFHS an hir Publikatiounen zum Theema Foussball mécht.

## Um Spaweck
* Websäit vun der IFFHS
Domän (Biologie)

Eng **Domän** ass déi héchst Klassifizéierungskategorie vun de Liewewiesen.

Op der Wikipedia ginn dräi Domäner gebraucht:

## Kuckt och
* Biologesch Systematik
* Déi véier Räicher vun den Eukaryoten
Erneierbar Energie

De Begrëff **erneierbar Energien**, och **regenerativ Energië** genannt, bezeechent Energie aus nohaltege Quellen, déi no mënschleche Virstellungen ouni Enn sinn.

Dës Energie gëtt aus natierleche Prozesser vun eiser Ëmwelt gewonnen, wéi z.&nbsp;B. duerch d'thermonuklear Ëmwandlung an der Sonn, déi een dann z.&nbsp;B. mat Photovoltaikanlagen a Stroum ëmwandele kann.

## Begrëff

## Déi verschidden erneierbar Energien

* Bioenergie (aus Biomass wéi Holz oder Raps)
** Biodiesel
** Biogas (Biogasanlag)
* Solarenergie
** Photovoltaik (Photovoltaikanlag)
** Solarthermie
** Thermie (Thermiekraaftwierk)
* Waasserkraaft
** Staudamm a Staumaueren
** Stréimungsenergie vum Mier
** Wellenenergie vum Mier
** Miereswäermt
* Hëtzt aus der Ëmwelt (Wäermtpompelheizung)
* Wandenergie (Wandrieder respektiv Wandenergieanlag)
* Geothermie

## Global Bedeitung
D'erneierbar Energiequelle wäerten déi fossil an nuklear Energiequelle laangfristeg ersetzen, well d'Reserve vun dëse begrenzt op der Äerd ze Verfügung stinn, hiren Asaz ekologesch problematesch ass an an Zukunft den Energieverbrauch weltwäit nach weider klamme wäert. Duerch Fërderung vu regenerativen Energie wäert op laang Zäit d'Schuedstoffbelaaschtung, déi duerch Verfeiere vu Kuel, Ueleg a Gas entsteet, erofgesat ginn an dozou bäidroen, datt de Klimawandel net sou séier viru geet.

Déi héich Uschafungskäschte bei den Anlage vun erneierbarer Energie an déi nach gënschteg konventionell Primärenergieträger verhënneren e séieren Iwwergank. D'Leeschtungsverhältnis zu de konventionellen Energiequellen, wéi d'Notzung vu fossile Brennstoffer oder vu Kärbrennstoffer, ass momentan nach zimmlech niddreg. D'Leeschtungsoffer, virun allem vu Sonn a Wand, ass groussen zäitleche Schwankungen ausgesat.

## Politesch Erausfuerderung

## Kuckt och
* Eurosolar Lëtzebuerg a.s.b.l.
* Lëtzebuerger Energiewirtschaft
## Um Spaweck
Eurosolar

**EUROSOLAR** ass eng gemengnëtzeg europäesch Vereenegung fir d'Erneierbar Energien, d.&nbsp;h. hiert Haaptuleies ass d'Verbreedung vun der Solar- a Bioenergie, d'Weiderentwécklung vun den entspriechenden Technologien an der politescher Ënnerstëtzung fir d'Asetze vun erneierbaren Energien.

D'Eurosolar Lëtzebuerg a.s.b.l. gouf 2002 gegrënnt an ass eng vu villen europäesche Sektioune vun EUROSOLAR e.&nbsp;V. .

Nieft verschiddenen Aktivitéiten d'Joer duerch gëtt och all Joer de lëtzebuergesche Solarpräis organiséiert, fir interessant Projeten am Beräich vun den erneierbaren Energien ervirzehiewen a sou d'Theema erneierbar Energië méi bekannt ze maachen.

De Präis gëtt a follgende Kategorië verginn:
* Stied a Gemengen oder Stadwierker
* Industriell, kommerziell oder landwirtschaftlech Betriber/Entreprisen
* Lokal oder regional Veräiner als Fërderer vu Projete fir erneierbar Energien
* Solaart Bauen
* Mediepräis fir Journalisten, Auteuren oder e Medium fir Rapporten iwwer erneierbar Energien
* Transportsystemer mat erneierbaren Energien
* Bildung an Ausbildung
* Sonnerpräis fir besonnescht perséinlecht Engagement

## Um Spaweck
* Eurosolar Lëtzebuerg a.s.b.l.
* EUROSOLAR e.&nbsp;V.
* WCRE - Weltrot fir Erneierbar Energien
Mouvement écologique

De **Mouvement écologique**, och nach **Meco** oder **Mouveco** genannt, ass eng lëtzebuergesch Ëmweltschutzorganisatioun, déi 1968 vun enger Rei vu Jugendlechen als Jeunes et environnement gegrënnt gouf. D'Organisatioun trëtt fir de Schutz vun der Natur an der Ëmwelt an, mam Zil vun enger méi grousser Liewensqualitéit.

De Meco ass den 18. Mäerz 1975 als Veräin ouni Gewënnzweck (ASBL) gegrënnt ginn. En huet säi Sëtz am Oekozenter Pafendall an der Stad Lëtzebuerg.

De Meco ass ënnert dem Numm Friends of the Earth Luxembourg déi lëtzebuergesch Sektioun vun der internationaler ONG Friends of the Earth international.

President vun 1973 bis 2003 war den Théid Faber. Presidentin zanter 2003 ass d'Blanche Weber.

## Publikatiounen

* De Kéisécker (gëtt et net méi)
* De KéiséckerInfo
* GemengenËmweltInfo

## Kuckt och
* natur&ëmwelt
* Haus vun der Natur
* Naturschutzzentren zu Lëtzebuerg

## Um Spaweck
* Offiziell Säit vum Mouvement écologique
Ëmweltschutzorganisatioun

Eng **Ëmweltschutzorganisatioun** ass eng Organisatioun, déi géint eng - aus hirer Siicht - schiedlecher Entwécklung vun der Ökosphär virgeet.

## Kuckt och
* Ëmwelt
* Ëmweltschutz
* Naturschutz
* natur&ëmwelt
* Naturschutzzentren zu Lëtzebuerg
Tintin

Den **Tintin** ass den Haaptprotagonist aus der Comicserie *[[Les Aventures de Tintin|Dem Tintin seng Geschichte]]* vum belsche Comicauteur Hergé. Den Tintin a säi Mupp Milou erliewen Aventuren op der ganzer Welt.

## Beschreiwung

## Éischten Optrëtt
Säin éischten Optrëtt hat den Tintin den 10. Januar 1929 am *[[Le Petit Vingtième]]*, enger Bäilag vun der Zeitung *[[Le Vingtième Siècle]]* fir déi den Hergé déi Zäit geschafft huet.

## Literatur

* „Rassistische Stereotype, stilbildende Kunst“ am Luxemburger Wort vum 12. Januar 2019, Säit 20

## Um Spaweck

* Déi offiziell Websäit
* Intertintin: Tintin - Kuifje publications par pays.
*Tintin und Milou werden 90 Jahre jung op wort.lu den 12. Januar 2019
Wang Hongwen

De **Wang Hongwen** (王洪文, Pinyin Wáng Hóngwén), gebuer 1933/1935 a gestuerwen den 3. August 1992, war e chineesesche Politiker. Zesumme mam Mao Zedong senger Fra Jiang Qing, dem Zhang Chunqiao an dem Yao Wenyuan huet en zu der sougenannter Véiererband gehéiert.
Wilhelm Busch

De **Wilhelm Busch**, gebuer de 15. Abrëll 1832 zu Wiedensahl bei Hannover, a gestuerwen den 9. Januar 1908 zu Mechtshausen, war en däitsche Satiriker a Moler, dee mat senge Billergeschichte mat Versen als Virleefer vum Comic gëllt.

Dem Jonktem ass e virun allem duerch seng *[[Max a Moritz]]* Geschichte bekannt.

## Säi Wierk
* *Sämtliche Werke*, 2 Bde. München: C. Bertelsmann, 1982. 
* *Gesammelte Werke*. Directmedia Publishing, 2002 (Digitale Bibliothek Bd. 74) (CD-ROM)

## Um Spaweck
Krätz

D**'Krätz** (*Acarodermatitis*) ass eng Hautkrankheet, déi sech liicht iwwerdréit an déi vun de weibleche Krätzdéiercher ervirgeruff gëtt, déi sech an déi iewescht Haut abueren an do duerch hir Exkrementer an hir Eeër Entzündunge verursaachen.

De Begrëff gëtt och als Synonym vu *Kreemchen*, *penibel Aufgab* oder *Pak* gebraucht.

## Um Spaweck
Kredenzdëschelchen

De **Kredenzdëschelchen** oder d**'Kredenz** ass e klengen Dësch, op deem wärend der réimesch-kathoulescher Mass d'Kännercher mat Masswäin a Waasser stinn. Wann de Kielech an d'Hostieschuel net um Altor stinn, da si s'op der Kredenz.

Bei der Gowebereedung bréngen d'Massendénger dem Paschtouer Wäin a Waasser. Déi eidel Wäikännche gëtt duerno erëm op d'Kredenz zeréckgestallt, de Paschtouer kritt elo d'Hänn gewäsch (Lavabo), d'Schuel an där d'Waasser dobäi opgefaange gëtt, an d'Duch fir d'Hänn ze dréchne leien och op der Kredenz. Nom Kommunizéiere gëtt den Altor ofgeraumt an d'Hostieschuel a Kielech kommen zeréck op d'Kredenz.
Krätzdéierchen

E **Krätzdéierchen**, och nach **Krätzert** genannt, ass e Parasit aus der Uerdnung vun de Milben, deen an der Uewerhaut vun de Mënsche lieft.

## Kuckt och
* Krätz

## Um Spaweck
851 v. Chr.

10. Joerhonnert v. Chr. | **[[9. Joerhonnert v. Chr.]]** | 8. Joerhonnert v. Chr.

856 v. Chr. | 855 v. Chr. | 854 v. Chr. | 853 v. Chr. | 852 v. Chr. | **851 v. Chr.** | 850 v. Chr. | 849 v. Chr. | 848 v. Chr. | 847 v. Chr. | 846 v. Chr.


----
*Dës Säit befaasst sech mam Joer 851 v. Chr.*

## Evenementer

## Konscht a Kultur

## Wëssenschaft an Technik

## Gebuer

## Gestuerwen
Hildegard vu Bingen

D**'Hildegard vu Bingen**, gebuer de 16. September 1098 zu Bermersheim, a gestuerwen de 17. September 1179 am Klouschter Rupertsberg bei Bingen, ass eng vun de bekanntste Fraen aus dem Mëttelalter. Si huet mystesch Lidder geschriwwen, mä och naturwëssenschaftlech a medezinesch Schrëften.

Fir un d'Hildegard vu Bingen z'erënnere gouf zu Gaasperech eng Strooss no hir genannt (*[[Rue Hildegard-von-Bingen|Rue Hildegard von Bingen]]*).

## [[Hellegspriechung|Kanonisatioun]]
Schonn zu Liefzäiten ass d'Hildegard wéi eng Helleg veréiert ginn. 1228 ass eng éischt Ufro fir d'Kanonisatioun gemaach ginn. D'Verfaren huet awer sou laang gedauert, datt souguer de leschte Versuch fir d'Hellegspriechung ënner dem Poopst Innozenz IV. am Joer 1244 zu kengem Resultat gefouert huet. Enn 16. Joerhonnert ass d'Hildegard dunn an de Martyrologium, d'Verzeechnes vun den Hellege vun der Kierch, opgeholl ginn ouni kanoniséiert ze sinn.

## Hiert Werk
* Liber Scivias (1141-51)
* Liber vitae meritorum (1158-63)
* Liber divinorum operum (1163-73/74)
* Physica
* Causae et curae

## Kuckt och
* Lëscht vun de chrëschtlechen Hellegen

## Um Spaweck
861 v. Chr.

10. Joerhonnert v. Chr. | **[[9. Joerhonnert v. Chr.]]** | 8. Joerhonnert v. Chr.

866 v. Chr. | 865 v. Chr. | 864 v. Chr. | 863 v. Chr. | 862 v. Chr. | **861 v. Chr.** | 860 v. Chr. | 859 v. Chr. | 858 v. Chr. | 857 v. Chr. | 856 v. Chr.


----
*Dës Säit befaasst sech mam Joer 861 v. Chr.*

## Evenementer

## Konscht a Kultur

## Wëssenschaft an Technik

## Gebuer

## Gestuerwen
871 v. Chr.

10. Joerhonnert v. Chr. | **[[9. Joerhonnert v. Chr.]]** | 8. Joerhonnert v. Chr.

876 v. Chr. | 875 v. Chr. | 874 v. Chr. | 873 v. Chr. | 872 v. Chr. | **871 v. Chr.** | 870 v. Chr. | 869 v. Chr. | 868 v. Chr. | 867 v. Chr. | 866 v. Chr.


----
*Dës Säit befaasst sech mam Joer 871 v. Chr.*

## Evenementer

## Konscht a Kultur

## Wëssenschaft an Technik

## Gebuer

## Gestuerwen
881 v. Chr.

10. Joerhonnert v. Chr. | **[[9. Joerhonnert v. Chr.]]** | 8. Joerhonnert v. Chr.

886 v. Chr. | 885 v. Chr. | 884 v. Chr. | 883 v. Chr. | 882 v. Chr. | **881 v. Chr.** | 880 v. Chr. | 879 v. Chr. | 878 v. Chr. | 877 v. Chr. | 876 v. Chr.


----
*Dës Säit befaasst sech mam Joer 881 v. Chr.*

## Evenementer

## Konscht a Kultur

## Wëssenschaft an Technik

## Gebuer

## Gestuerwen
Real Sitio de San Lorenzo de El Escorial

**San Lorenzo el Real de El Escorial** ass dat gréisst Renaissance-Gebai iwwerhaapt no bei der spuenescher Uertschaft El Escorial, 60 Kilometer nordwestlech vu Madrid.

An der Bibliothéik vum Klouschter gëtt ënner anerem deen zu Iechternach gemoolt a geschriwwene *[[Codex Aureus Escorialensis]]* versuergt.

## Geschichtleches
No der Victoire iwwer d'Fransouse war de spuenesche Kinnek Felipe II. op der Sich no enger Plaz fir e Gebai bauen ze loossen, dat un d'Schluecht vu St. Quentin, déi um Dag vum hellege Luerenz geschloe gouf, sollt erënneren an dat als Pantheon fir seng Virgänger sollt déngen. Eng Hickecht vun Architekten, Theologen, Astrologen a Philosphen huet sech schliisslech op d'Sierra del Guadarrama op enger Héicht vun 1055 Meter gëeenegt. Nodeem d'Pläng vum Architekt Juan Bautista de Toledo ugeholl goufen, ass 1563 mam Bau, deen 21 Joer dauere sollt, ugefaange ginn.
De Juan de Herrera war, mam Juan Bautista de Toledo, den Haaptarchitekt vum Escorial.

## D'Gebaier
### De kinneklechen Universitéitszentrum Escorial-María Cristina
Um Enn vum 19. Joerhonnert gouf de *Real Centro Universitario Escorial-María Cristina* vun der deemoleger Kinnigin Maria Cristina von Habsburg gegrënnt.

### De kinnekleche Kolosseum vum Carlos III.
De *Real Coliseo de Carlos III* gouf vum franséischen Architekt Jaime Marquet opriichte gelooss a 1771 ageweit. Nodeem dat Gebai eng Zäit als Kinossall gebraucht gouf, ass et hautdesdaags eng Zort *Centre culturel* fir Theateropféierungen a Concerten.

### D'kinneklecht Klouschter vu San Lorenzo de El Escorial
D*'Real Monasterio de San Lorenzo de El Escorial*, dat ganz aus Granit gebaut gouf, ass zanter 1984 op der UNESCO-Lëscht vum Weltierwen.

## Um Spaweck

* Offiziell Websäit op Spuenesch
* Fotoe vum Escorial
El Escorial

**El Escorial** ass eng spuenesch Gemeng, 60 Kilometer nordwestlech vun der Landeshaaptstad, an der Provënz Madrid, déi zu der autonomer Gemengeregioun vu Madrid gehéiert. D'Gemeng huet ronn 17.200 Awunner(Stand: 2024).

Net wäit dovun ewech läit:
* d'Klouschter San Lorenzo el Real de El Escorial, dat gréisst Renaissance-Gebai vun der Welt;
* d'Valle de los Caídos, e Monument wou de spueneschen Diktator Francisco Franco an de Grënner vun der faschistescher Falange Española, de José Antonio Primo de Rivera begruewe sinn.

## Um Spaweck
Juan de Herrera

De **Juan de Herrera**, gebuer 1530 zu Movellán (Kantabrien), a gestuerwen 1593 zu Madrid, war e spueneschen Architekt.

De Juan de Herrera war mam Juan Bautista de Toledo den Haaptarchitekt vum Escorial.

## Kuckt och
* Real Sitio de San Lorenzo de El Escorial

## Um Spaweck
Dettifoss

Den **Dettifoss** ass e Waasserfall am Norde vun Island. Der Waasserquantitéit no, ass et de gréisste Waasserfall an Europa.

30 Kilometer ier de Gletscherfloss Jökulsá á Fjöllum an d'Arktescht Weltmier leeft, passéiert en e puer Waasserfäll, dobäi no dem 11 Meter héije Selfoss den Dettifoss. Iwwer eng Breet vun 100 Meter an eng Héicht vu 44 Meter leeft dat gréng-brongt Waasser an d'Jökulsárgljúfur-Schlucht.

## Kuckt och
* Lëscht vun de Waasserfäll

## Um Spaweck
* Foto vum Dettifoss
Amman

**Amman** (Arabesch: *عمان*, nom egyptesche Gott Amun) ass d'Haaptstad vum haschemitesche Kinnekräich Jordanien.

## Um Spaweck
Ankara

**Ankara** (fréier *Ancyra*, bis den 28. Mäerz 1930 *Angora*) ass d'Haaptstad vun der Tierkei an der Provënz mam selwechten Numm Ankara. D'Stad huet  an ass no Istanbul déi zweetgréisst vum Land.

## Um Spaweck

* Offiziell Säit vun der Stad
Astana

**Astana** (offiziell: *Astana qalasy*) ass zanter 1997 d'Haaptstad vu Kasachstan.

D'Stad huet an de leschte 70 Joer méi dacks hiren Numm gewiesselt. Se housch bis 1960 **Akmolinsk**, vum kasacheschen *Aqmola*, vun 1961 bis 1991 **Zelinograd**, vum russesche целина (zelina) *Neiland*, vun 1992 bis 1998 **Aqmola**, vum kasacheschen Ақмола *wäisst Graf*, vun dunn bis 2019 **Astana**, dann 3 Joer laang **Nur-Sultan** (nom verstuerwene President Nursultan Nasarbajew) an zanter 2022 nees Astana.

## Entwécklung vum Numm

## Um Spaweck

* Offiziell Websäit vun der Stad
Maskat

**Maskat**, (arabesch: *مسقط*, en: Muscat), ass d'Haaptstad vum Sultanat Oman.

An der Stad selwer an an de Faubourge Matrah, Ruwi, Qurum a Sib hunn 2003 631.031 Mënsche gelieft.

## Um Spaweck

* Wikivoyage: Maskat
892 v. Chr.

10. Joerhonnert v. Chr. | **[[9. Joerhonnert v. Chr.]]** | 8. Joerhonnert v. Chr.

897 v. Chr. | 896 v. Chr. | 895 v. Chr. | 894 v. Chr. | 893 v. Chr. | **892 v. Chr.** | 891 v. Chr. | 890 v. Chr. | 889 v. Chr. | 888 v. Chr. | 887 v. Chr.


----
*Dës Säit befaasst sech mam Joer 892 v. Chr.*

## Evenementer

## Konscht a Kultur

## Wëssenschaft an Technik

## Gebuer

## Gestuerwen
911 v. Chr.

11. Joerhonnert v. Chr. | **[[10. Joerhonnert v. Chr.]]** | 9. Joerhonnert v. Chr.

916 v. Chr. | 915 v. Chr. | 914 v. Chr. | 913 v. Chr. | 912 v. Chr. | **911 v. Chr.** | 910 v. Chr. | 909 v. Chr. | 908 v. Chr. | 907 v. Chr. | 906 v. Chr.


----
*Dës Säit befaasst sech mam Joer 911 v. Chr.*

## Evenementer

## Konscht a Kultur

## Wëssenschaft an Technik

## Gebuer

## Gestuerwen
921 v. Chr.

11. Joerhonnert v. Chr. | **[[10. Joerhonnert v. Chr.]]** | 9. Joerhonnert v. Chr.

926 v. Chr. | 925 v. Chr. | 924 v. Chr. | 923 v. Chr. | 922 v. Chr. | **921 v. Chr.** | 920 v. Chr. | 919 v. Chr. | 918 v. Chr. | 917 v. Chr. | 916 v. Chr.


----
*Dës Säit befaasst sech mam Joer 921 v. Chr.*

## Evenementer

## Konscht a Kultur

## Wëssenschaft an Technik

## Gebuer

## Gestuerwen
931 v. Chr.

11. Joerhonnert v. Chr. | **[[10. Joerhonnert v. Chr.]]** | 9. Joerhonnert v. Chr.

936 v. Chr. | 935 v. Chr. | 934 v. Chr. | 933 v. Chr. | 932 v. Chr. | **931 v. Chr.** | 930 v. Chr. | 929 v. Chr. | 928 v. Chr. | 927 v. Chr. | 926 v. Chr.


----
*Dës Säit befaasst sech mam Joer 931 v. Chr.*

## Evenementer

## Konscht a Kultur

## Wëssenschaft an Technik

## Gebuer

## Gestuerwen
Algerien

**Algerien** (*[[Arabesch Sprooch|arabesch]]:* **الجزائر al-Ğazā'ir**) ass e
Staat am Nordweste vun Afrika. Dëst Land, dat zum Maghreb gerechent gëtt, grenzt un d'Mëttelmier, Marokko, Westsahara, Mauretanien, Mali, Niger, Libyen an Tunesien.

## Geschicht

## Geographie

## Politik

## Bevëlkerung

## Ekonomie

## Politik
Algerien ass Member vun de Vereenten Natiounen

## Kultur

## Infrastruktur

## Um Spaweck
Patton (Film 1970)

***Patton*** ass e Film vum Franklin J. Schaffner aus dem Joer 1970.

## Ëm wat geet et am Film?
De Film erzielt d'Liewe vum Generol George S. Patton.

## Auszeechnungen
De Film krut 1971 aacht Oscaren, dorënner dee fir de beschte Film vum Joer.

## Kuckt och
* *[[A Man, a Legend: George S. Patton]]*
Panthermouk

D**'Panthermouk** (*Bufo regularis*) gehéiert zu der Famill vun de Mouken (*Bufonidae*) an doran zu der Gattung vun den Echten Mouken (*Bufo*). Si stellt "déi" typesch afrikanesch Mouk duer.

## Beschreiwung
Déi weiblech Panthermouk ka bis zu 13 Zentimeter grouss ginn, déi männlech ass däitlech méi kleng. Hir Haut ass eenheetlech hell- bis donkelbrong. An der Paarungszäit geet d'Faarf vun de männlechen an dat Gielt iwwer. D'Pupille vun den Ae sinn horizontal. Déi waarzeleg Knubbelen um Réck produzéiere bei Opreegung a Gefor eng Flëssegkeet déi, wéi bei alle Mouke gëfteg ass.

Panthermouke sinn an der Schummerecht aktiv a se verstoppe sech daagsiwwer am Sand oder ënner Steng. Se kënne bis 7 Joer al ginn.
Linus Torvalds

De **Linus Benedict Torvalds**, gebuer den 28. Dezember 1969 zu Helsinki, ass e finneschen Informatiker a bekannt als de Grënner vum fräie Software-Projet Linux.

## Literatur
* Linus Torvalds, David Diamond: *Just for Fun - Wie ein Freak die Computerwelt revolutionierte*. Carl Hanser Verlag, 2001.

## Um Spaweck
Wallenborn

**Wallenborn** ass eng kleng Uertschaft an der Vulkanäifel am Landkrees Daun a Rheinland-Pfalz. Si läit ongeféier eng 12 Kilometer vun Daun ewech.

## Kuckeswäertes

Zu Wallenborn gëtt et deen eenzegen "natierlechen" Kalwaassergeysir aus Däitschland. E gëtt "Wallender Born", "Wallenborn" oder, am Volleksmond, "Brubbel" genannt. Ongeféier all 35 Minutte fänkt d'Quell un ze spruddelen a verbreet dann an der Géigend e Geroch vu faulen Eeër.

## Als Familljennumm zu Lëtzebuerg

Vun der Uertschaft Wallenborn kënnt de Familljennumm "Wallenborn", deen et 1880 zéngmol zu Lëtzebuerg gouf. 1930 hunn 20 Leit sou zu Lëtzebuerg geheescht; déi meescht hunn zu Groussbus (7) a Biergem (6) gewunnt, anerer um Lampertsbierg (3), zu Konsdref (1), Dikrech (1), Heeschpelt (1) a Walfer (1). 1984 ass den Numm 38-mol am Land notéiert ginn.

## Um Spaweck
*Der wallende Born von Wallenborn (Quarks & Co, 2003).
*Einweihung des „Wallenden Born" am 29.06.2002 in Wallenborn, Verbandsgemeinde Daun
*Land unter in Wallenborn nach schweren Regenfällen am 08.11.2001
*Wallenborn Geiser
Kastel-Staadt

**Kastel-Staadt** ass eng Gemeng an der Verbandsgemeng Saarburg am Landkrees Tréier-Saarburg a Rheinland-Pfalz, Däitschland.

## Kuckeswäertes
* D'Klaus mat der Grafkapell fir de Jang de Blannen gebaut vum Karl Friedrich Schinkel 
* Déi al Paarkierch mat hirem Tuerm aus dem 12. Joerhonnert an dem Kiercheschëff aus dem 13. Joerhonnert. 

## Um Spaweck
* Kastel-Staadt
Klaus vu Kastel-Staadt

D**'Klaus vu Kastel-Staadt**, déi héich op engem Fiels läit, a vun där een eng impressionnant Vue op d'Saar an op d'Uertschaft Serrig huet, war fréier vun Asiidler bewunnt.

Wéi dem Jang de Blannen seng Schanken zu Mettlach erëmfonnt goufen, wollt de preisesche Kinnek Friedrich Wilhelm IV. him e Graf baue loossen, dat dem groussen Herrscher wierdeg wier.
De Kinnek huet dunn am Joer 1838 dem Architekt Karl Friedrich Schinkel den Optrag ginn, fir eng Grafkapell fir de Jang de Blannen op der Klaus zu Kastel-Staadt ze bauen.

Haut läit de Jang de Blannen nees an der Kathedral an der Stad Lëtzebuerg begruewen.

## Um Spaweck
* Websäit iwwer Kastel-Staadt
Strohn

D'Uertsgemeng **Strohn** mat den Uertsdeeler *Trautsberg* a *Sprink* gehéiert zu der Verbandsgemeng Daun a läit um südleche Wutz vun der Vulkanäifel.

Schonn an der Réimerzäit gouf et eng Siidlung mam Numm *Struna*.

Am Joer 670 huet den hellege Willibrord déi Géigend missionéiert an de Pippin de Kuerzen krut Strohn als Kaddo. Deen huet de Kaddo un d'Abtei Iechternach weiderginn. D'Herrschaft iwwer Strohn koum dunn um Keeser Barbarossa säi Jong, Heinrich IV., dee se dem Klouschter Springiersbach vermaach huet.

## Kuckeswäertes

* Eng Lavabomm
* D'Vulkanhaus

## Um Spaweck
* Offiziell Säit vu Strohn
* En Äddi un de Wartges
942 v. Chr.

11. Joerhonnert v. Chr. | **[[10. Joerhonnert v. Chr.]]** | 9. Joerhonnert v. Chr.

947 v. Chr. | 946 v. Chr. | 945 v. Chr. | 944 v. Chr. | 943 v. Chr. | **942 v. Chr.** | 941 v. Chr. | 940 v. Chr. | 939 v. Chr. | 938 v. Chr. | 937 v. Chr.


----
*Dës Säit befaasst sech mam Joer 942 v. Chr.*

## Evenementer

## Konscht a Kultur

## Wëssenschaft an Technik

## Gebuer

## Gestuerwen
928 v. Chr.

11. Joerhonnert v. Chr. | **[[10. Joerhonnert v. Chr.]]** | 9. Joerhonnert v. Chr.

933 v. Chr. | 932 v. Chr. | 931 v. Chr. | 930 v. Chr. | 929 v. Chr. | **928 v. Chr.** | 927 v. Chr. | 926 v. Chr. | 925 v. Chr. | 924 v. Chr. | 923 v. Chr.


----
*Dës Säit befaasst sech mam Joer 928 v. Chr.*

## Evenementer

## Konscht a Kultur

## Wëssenschaft an Technik

## Gebuer

## Gestuerwen
952 v. Chr.

11. Joerhonnert v. Chr. | **[[10. Joerhonnert v. Chr.]]** | 9. Joerhonnert v. Chr.

957 v. Chr. | 956 v. Chr. | 955 v. Chr. | 954 v. Chr. | 953 v. Chr. | **952 v. Chr.** | 951 v. Chr. | 950 v. Chr. | 949 v. Chr. | 948 v. Chr. | 947 v. Chr.


----
*Dës Säit befaasst sech mam Joer 952 v. Chr.*

## Evenementer

## Konscht a Kultur

## Wëssenschaft an Technik

## Gebuer

## Gestuerwen
962 v. Chr.

11. Joerhonnert v. Chr. | **[[10. Joerhonnert v. Chr.]]** | 9. Joerhonnert v. Chr.

967 v. Chr. | 966 v. Chr. | 965 v. Chr. | 964 v. Chr. | 963 v. Chr. | **962 v. Chr.** | 961 v. Chr. | 960 v. Chr. | 959 v. Chr. | 958 v. Chr. | 957 v. Chr.


----
*Dës Säit befaasst sech mam Joer 962 v. Chr.*

## Evenementer

## Konscht a Kultur

## Wëssenschaft an Technik

## Gebuer

## Gestuerwen
972 v. Chr.

11. Joerhonnert v. Chr. | **[[10. Joerhonnert v. Chr.]]** | 9. Joerhonnert v. Chr.

977 v. Chr. | 976 v. Chr. | 975 v. Chr. | 974 v. Chr. | 973 v. Chr. | **972 v. Chr.** | 971 v. Chr. | 970 v. Chr. | 969 v. Chr. | 968 v. Chr. | 967 v. Chr.


----
*Dës Säit befaasst sech mam Joer 972 v. Chr.*

## Evenementer

## Konscht a Kultur

## Wëssenschaft an Technik

## Gebuer

## Gestuerwen
Huangguoshu-Waasserfall

De **Huangguoshu-Waasserfall** ass mat enger Héicht vu 74 Meter an enger Breet vun 81 Meter dee gréisste chineesesche Waasserfall. En ass an der chineesescher Provënz Guizhou ze fannen, 45 Kilometer südwestlech vun der Stad Anshun.

Hanner dem Waasserrido ass eng Hiel, déi e beléift Ausfluchzil ass.

De Huangguoshu-Waasserfall ass ee vun enger ganzer Rei vu Waasserfäll vum Floss Baishui, deen en Niewefloss vum Wujiang ass.

## Galerie

Fichier:Huangguoshu dapubu.jpg
Fichier:Huangguoshu Fall Classic View.jpg
Fichier:Shuiliandong HuangguoshuFall.jpg
Fichier:Yinlianzhuitan HuangguoshuFall.jpg|Bei de Waaserfäll vu Yinlianzhuitan (銀鏈墜潭瀑布).
Fichier:Xiniutan HuangguoshuFall.JPG|Bei de Waaserfäll vu Xiniutan (犀牛潭瀑布).


## Um Spaweck
* Websäit iwwer de Huangguoshu-Waasserfall vum ''China Internet Information Center''
Reichenbach-Waasserfäll

D**'Reichenbach-Waasserfäll** (*Reichenbachfall*) sinn eng 300 Meter héich Kaskad vu siwen Eenzelwaasserfäll bei der Schwäizer Uertschaft Meiringen am Kanton Bern, vun deenen deen ieweschten mat enger Fallhéicht vun 120 Meter an enger Breet vu 40 Meter dee gréissten ass. Am Summer stierzen 3 bis 5 Meter Kibb Waasser an der Sekonn erof, no staarkem Reen bis zu 30 Meter Kibb.

Eng Standseelbunn, d'Reichenbach-Waasserfallbunn erlaabt et, sech dee ganze Waasserfall unzekucken. Vun der Biergstatioun féiert e Spadséierwee erop mat villen Aussiichtspunkten.

International bekannt goufen d'Reichenbach-Waasserfäll duerch den Arthur Conan Doyle. Déi vun him erfonnte Romanfigur Sherlock Holmes ass an der Geschicht *The Adventure of the Final Problem* am Mee 1891 zesumme mat sengem Feind, dem Professer Moriarty de Waasserfall erofgefall. An der Touristenzäit fiert ee vum Bunnpersonal als Sherlock Homes verkleet mat, fir un dee *Fall* z'errënneren.

## Um Spaweck
Rikscha

Eng **Rikscha** ass eng Kar op zwee héije Rieder, mat där a munnechen asiatesche Länner, a besonnesch a China an a Japan Persounen transportéiert ginn. Fréier ass se vun engem Mann gezu ginn, mä hautdesdaags hu vill Rikschaen en integréierte Vëlo oder eng Motocyclette.

## Um Spaweck
Countdown fir Kachkéisien!

**Countdown fir Kachkéisien!**, ass den 19. Album aus der Comicserie *[[Superjhemp]]* vum Lucien Czuga a Roger Leiner deen 2005 erauskoum. An dëser Episod feiert de Bommeleeër e spektakuläre Comeback.

## Ëm wat geet et?
20 Joer no senge Näischnotzegkeete soll de Bommeleeër dës Kéier dem Superjhemp an dem Schrobiltgen hëllefen, eng Atombomm ze entschäerfen, déi de GROMPER (*Groupement vun de Mégarosene Pappen en Retraite*) iergendanzwousch an der Stad verstoppt huet an déi explodéiere soll, wann hir Fuerderung no enger Papperent net erfëllt gëtt! Gläichzäiteg empfänkt de JCJ an offizieller Staatsvisitt den *Dimitri Frivili*, President vum *Azärméckschiif*, e megaräicht Land am *Rolfkaukasus*.

Inoffiziell geet et awer drëm datt den *Azärméckschiif* an d'Ö.U. soll opgeholl ginn, mä d'Verhandlunge ginn därmoosse schif, datt de *Frivili*, deem seng Identitéit fir deen "offiziellen" Deel vun der Visitt vum Schrobiltgen ageholl gëtt, Luxusbuerg um internationale Kapitalmaart opkeeft an et a "Kachkéisien" ëmdeeft.

Wärend de *Frivili*, fir dat ze feieren, an de Casino 2005 op *Munnerëffeg* Roulette spille geet, geet de Superjhemp op eng spannend Schnitzeljuegd duerch d'ganz Stad bis op déi Plaz, wou d'Bomm verstoppt ass. Domat ass d'Bomm awer net entschäerft.

## Eng Spezialversioun vum Album
Intressant un deem Album ass, datt et dovun eng Spezialversioun gëtt mat engem anere Schluss: wärend deen "normalen" Album, dee bal 10.000-mol gedréckt gouf, en Happy End huet, ass an der Spezialversioun, déi et nëmme 500-mol gëtt, an déi een nëmmen iwwer Souscriptioun an der REVUE krut, en *Not So Happy End*! Dat ass déi éischt Kéier zu Lëtzebuerg, datt et e Buch mat zwéi verschiddene Schlusse gëtt.

D'Spezialversioun erkennt een iwweregens dodrun, datt e Sticker mam Kapp vum *Frivili*, deen eng *azärméckschiifeg* Mënz am Wäert vu 5 *Frivilien* duerstellt, drop gepecht ass!

## Personnagen am Album
*(alphabetesch Lëscht vun de Personnagen déi an der Geschicht virkommen oder ernimmt ginn)*

## Kuckt och
Paul van Zeeland

De **Paul van Zeeland**, gebuer den 11. November 1893, a gestuerwen den 22. September 1973, war e belschen Diplomat a Politiker (*Parti catholique*). Hie war Premierminister vum 25. Mäerz 1935 - 24. November 1937 an nom Zweete Weltkrich Ausseminister vun 1949-1954. Wéi et 1952 ëm d'Bestëmmung vum Sëtz vum Schumanplang gaangen ass, huet hie sech hartnäckeg fir d'Candidatur vu Léck agesat.

## Kuckt och
* Geschicht vum Sëtz vun den Europäeschen Institutiounen

## Um Spaweck
* Säit vun der belscher Regierung
* Perséinlechen Archiv vum Paul van Zeeland
Gebittskierperschaft (Däitschland)

Eng **Gebittskierperschaft** ass an Däitschland eng Juristesch Persoun, déi dem Droit public ënnersteet, an där hir Aufgab d'Verwaltung vun engem Deel vum Staatsterritoire ass. Dëst geschitt duerch en Organ wéi z.&nbsp;B. dem Bundestag, dem Landtag, dem Landrot oder dem Gemengerot.

E bestëmmten Territoire ka gläichzäiteg verschiddenen, ënnereneen hierarchesch geglidderte Gebittskierperschaften ënnerstoen.

Uewen an der Pyramid vun der Verwaltungsstruktur fënnt een de Bund, deen de gesamte Staatsterritoire ënner sech huet. Een Treppléck méi déif fënnt een déi 16 Bundesländer. A grousse Länder ass de Landesterrioire verwaltungstechnesch gesinn dann nach a Regierungsbezierker ënnerdeelt, mä a klenge Länder feelt deen Treppléck ganz. Nach en Niveau méi déif hu mer entweeder Landkreeser (323 am Ganzen) oder kreesfräi Stied (118 am Ganzen, meeschtens Groussstied). D'Landkreesser hirersäits ginn op lokalem Plang vun de Gemengeverwaltungen ënnerstëtzt.

En Uert verwalt sech um ënneschten Niveau entweeder selwer als Gemeng oder kreesfräi Stad, oder en ass en einfachen Uertsdeel ouni de Status vun enger Gebittskierperschaft, an e bilt da mat nach aneren Uertsdeeler zesummen eng Gemeng oder eng kreesfräi Stad. Am leschte Fall nennt een den Uertsdeel och nach Staddeel oder Stadbezierk.

Kleng Remark: *Uert* (och: *Uertschaft*) ass en Uewerbegrëff, mat deem souwuel en Duerf wéi och eng Stad gemengt ka sinn. En Duerf ass also verwaltungstechenesch gesinn entweeder en Uertsdeel vun enger Gemeng oder selwer eng Gemeng; eng Stad ass entweeder en Uertsdeel (Staddeel) vun enger Gemeng mat Stadrecht oder vun enger kreesfräier Stad, oder selwer eng Gemeng oder eng kreesfräi Stad. Ëmgedréint ass och eng Groussstad eng Uertschaft.

## Kuckt och
* Lëscht vun de Landkreesser an Däitschland
* Lëscht vun de kreesfräie Stied an Däitschland
Lëscht vun de kreesfräie Stied an Däitschland

Dës **Lëscht vun de kreesfräie Stied an Däitschland** ass en Deel vun de .
Jee no Bundesland ginn d'kreesfräi Stied och nach *Stadkreesser* genannt.

**Baden-Württemberg**

**Bayern**

**Berlin**

**Brandenburg**

**Bremen**

**Hamburg**

**Hessen**

**Mecklenburg-Vorpommern**

**Niedersachsen**

¹ *Wéinst dem "Göttingen-Gesetz" vum 1. Januar 1964 gëlle fir d'Stad Göttingen, obwuel se an de Landkrees Göttingen agegliddert gouf, d'Vorschrëften iwwer kreesfräi Stied, "souwäit duerch dëst Gesetz oder opgrond vun dësem Gesetz näischt anescht bestëmmt gëtt".*
² *Wéinst dem "Gesetz iwwer d'Regioun Hannover" vum 1. November 2001 ass Hannover eng kreesfräi Stad, "souwäit dëst Gesetz keng aner Reegelungen trëfft".*

**Nordrhein-Westfalen**

¹ *Wéinst dem "Aachen-Gesetz" ass [[Oochen]] vum 21. Oktober 2009 eng kreesfräi Stad, "souwäit wéi dat Gesetz keng aner Reegelungen trëfft".*

**Rheinland-Pfalz**

**Saarland**
Et gëtt keng kreesfräi Stad méi. Déi fréier kreesfräi Stad Saarbrécken ass zanter dem 1. Januar 1974 Bestanddeel vum Stadverband Saarbrécken, deen e Kommunalverband vu besonnescher Aart ass.

**Sachsen**

**Sachsen-Anhalt**

**Schleswig-Holstein**

**Thüringen**

## Kuckt och
* Lëscht vun de Landkreesser an Däitschland
Lëscht vun de Landkreesser an Däitschland

Dës **Lëscht vun de Landkreesser an Däitschland** ass en Deel vun de .

An Däitschland gëtt et am Ament (2016) am Ganzen 294 Landkreesser. Heibäi sinn déi dräi Kommunalverbänn besonnescher Aart, de Regiouneverband Saarbrécken an d'Regioun Hannover mat agerechent. D'Landkreesser verdeele sech op déi eenzel Länner wéi hei uginn:

* Baden-Württemberg: **35**
* Bayern: **71**
* Brandenburg: **14**
* Hessen: **21**
* Mecklenburg-Vorpommern: **6**
* Niddersachsen: **37** (inkl. Regioun Hannover)
* Nordrhein-Westfalen: **31**
* Rheinland-Pfalz: **24**
* Saarland: **6** (inkl. Regiouneverband Saarbrécken)
* Sachsen: **10**
* Sachsen-Anhalt: **11**
* Schleswig-Holstein: **11**
* Thüringen: **17**

Hei fannt Dir eng alphabetesch Iwwersiicht vun allen 294 Landkreesser mat hirem Bundesland an dem Kreessëtz:

1 Sëtz vun der Kreesverwaltung, mä gehéiert selwer net zum Krees

2 Kommunalverband besonnescher Aart

## Kuckt och
* Lëscht vun de kreesfräie Stied an Däitschland

## Um Spaweck
* Kreesnavigator mat de Spawecklinke fir all déi däitsch Landkreesser
Landkrees Ahrweiler

De **Landkrees Ahrweiler** ass e Landkrees am Norde vu Rheinland-Pfalz an Däitschland. En ass ëmgi vun de Kreesser Euskirchen, Rhein-Sieg an der Stad Bonn an Nordrhein-Westfalen, souwéi de Landkreesser Neuwied, Mayen-Koblenz an Daun.

Op 786,95&nbsp;km² wunnen 130.900 Awunner.

## Geschicht

## Stied a Gemengen
**[[Verbandsfräi Gemeng|Verbandsfräi Gemengen a Stied]]**:

*1. Bad Neuenahr-Ahrweiler Stad (27.678)
*2. Grafschaft Sëtz: Ringen (11.166)
*3. Remagen Stad (16.242)
*4. Sinzig Stad (17.768)

**[[Verbandsgemeng]]e** mat hire Membergemengen:Sëtz vun der Verbandsgemeng *

**1. [[Verbandsgemeng Adenau]]**

# Adenau, Stad * (2.993)
# Antweiler (581)
# Aremberg (261)
# Barweiler (478)
# Bauler (48)
# Dankerath (101)
# Dorsel (208)
# Dümpelfeld (691)
# Eichenbach (64)
# Fuchshofen (104)
# Harscheid (156)
# Herschbroich (306)
# Hoffeld (344)
# Honerath (199)
# Hümmel (555)
# Insul (474)
# Kaltenborn (418)
# Kottenborn (188)
# Leimbach (537)
# Meuspath (154)
# Müllenbach (488)
# Müsch (235)
# Nürburg (175)
# Ohlenhard (162)
# Pomster (200)
# Quiddelbach (322)
# Reifferscheid (616)
# Rodder (260)
# Schuld (884)
# Senscheid (99)
# Sierscheid (104)
# Trierscheid (59)
# Wershofen (897)
# Wiesemscheid (289)
# Wimbach (478)
# Winnerath (200)
# Wirft (161)

**2. [[Verbandsgemeng Altenahr]]**

# Ahrbrück (1.223)
# Altenahr * (1.702)
# Berg (1.513)
# Dernau (1.944)
# Heckenbach (244)
# Hönningen (1.088)
# Kalenborn (696)
# Kesseling (636)
# Kirchsahr (409)
# Lind (623)
# Mayschoß (1.001)
# Rech (569)

**3. [[Verbandsgemeng Bad Breisig]]**

# Bad Breisig, Stad * (8.974)
# Brohl-Lützing (2.685)
# Gönnersdorf (655)
# Waldorf (923)

**4. [[Verbandsgemeng Brohltal]]**

# Brenk (190)
# Burgbrohl (3.351)
# Dedenbach (419)
# Galenberg (221)
# Glees (576)
# Hohenleimbach (359)
# Kempenich (1.889)
# Königsfeld (633)
# Niederdürenbach (1.044)
# Niederzissen * (2.786)
# Oberdürenbach (629)
# Oberzissen (1.059)
# Schalkenbach (854)
# Spessart (764)
# Wassenach (1.180)
# Wehr (1.151)
# Weibern (1.567)

*(a Klameren: Awunnerzuele vum 31. Dezember 2003*)

## Um Spaweck
* Websäit vum Landkrees Ahrweiler
Landkrees Altenkirchen (Westerwald)

De **Landkrees Altenkirchen** ass deen nërdlechste Landkrees am däitsche Bundesland Rheinland-Pfalz.

## Stied a Gemengen

### [[Verbandsfräi Gemeng|Verbandsfräi Gemengen oder Stied]]
* ** [[Herdorf]]**, Stad (7.274)

### [[Verbandsgemeng]]e mat hire [[Uertsgemeng|Membergemengen]]

#### [[Verbandsgemeng Altenkirchen]]

* Almersbach (460)
* Altenkirchen (Westerwald), Stad * (6.451)
* Bachenberg (120)
* Berod bei Hachenburg (642)
* Birnbach (635)
* Busenhausen (350)
* Eichelhardt (473)
* Ersfeld (58)
* Fiersbach (261)
* Fluterschen (754)
* Forstmehren (172)
* Gieleroth (688)
* Hasselbach (311)
* Helmenzen (781)
* Helmeroth (215)
* Hemmelzen (227)
* Heupelzen (297)
* Hilgenroth (312)
* Hirz-Maulsbach (303)
* Idelberg (56)
* Ingelbach (597)
* Isert (201)
* Kettenhausen (238)
* Kircheib (545)
* Kraam (185)
* Mammelzen (1.067)
* Mehren (510)
* Michelbach (Westerwald) (565)
* Neitersen (846)
* Obererbach (Westerwald) (582)
* Oberirsen (706)
* Oberwambach (440)
* Ölsen (99)
* Racksen (154)
* Rettersen (325)
* Schöneberg (409)
* Sörth (253)
* Stürzelbach (260)
* Volkerzen (100)
* Werkhausen (228)
* Weyerbusch (1.475)
* Wölmersen (426)

#### [[Verbandsgemeng Betzdorf]]

* Alsdorf (1.809)
* Betzdorf, Stad * (10.591)
* Grünebach (577)
* Scheuerfeld (2.183)
* Wallmenroth (1.280)

#### [[Verbandsgemeng Daaden]]

* Daaden * (4.513)
* Derschen (1.117)
* Emmerzhausen (772)
* Friedewald (1.211)
* Mauden (117)
* Niederdreisbach (1.002)
* Nisterberg (450)
* Schutzbach (450)
* Weitefeld (2.438)

#### [[Verbandsgemeinde Flammersfeld]]

* Berzhausen (195)
* Bürdenbach (550)
* Burglahr (512)
* Eichen (610)
* Eulenberg (60)
* Flammersfeld * (1.104)
* Giershausen (114)
* Güllesheim (671)
* Horhausen (Westerwald) (1.884)
* Kescheid (135)
* Krunkel (662)
* Niedersteinebach (192)
* Oberlahr (772)
* Obernau (150)
* Obersteinebach (256)
* Orfgen (260)
* Peterslahr (316)
* Pleckhausen (780)
* Reiferscheid (396)
* Rott (452)
* Schürdt (261)
* Seelbach (Westerwald) (357)
* Seifen (158)
* Walterschen (137)
* Willroth (829)
* Ziegenhain (136)

#### [[Verbandsgemeng Gebhardshain]]

* Dickendorf (377)
* Elben (314)
* Elkenroth (1.892)
* Fensdorf (443)
* Gebhardshain * (1.870)
* Kausen (778)
* Malberg (1.096)
* Molzhain (610)
* Nauroth (1.172)
* Rosenheim (Landkreis Altenkirchen) (783)
* Steinebach/ Sieg (1.267)
* Steineroth (681)

#### [[Verbandsgemeng Hamm (Sieg)]]

* Birkenbeul (472)
* Bitzen (826)
* Breitscheidt (1.033)
* Bruchertseifen (757)
* Etzbach (1.237)
* Forst (638)
* Fürthen (1.283)
* Hamm (Sieg) * (3.417)
* Niederirsen (112)
* Pracht (1.588)
* Roth (1.506)
* Seelbach bei Hamm (Sieg) (201)

#### [[Verbandsgemeng Kirchen (Sieg)]]

* Brachbach (2.484)
* Friesenhagen (1.722)
* Harbach (595)
* Kirchen (Sieg), Stadt * (9.387)
* Mudersbach (6.318)
* Niederfischbach (4.934)

#### [[Verbandsgemeng Wissen]]

* Birken-Honigsessen (2.656)
* Hövels (702)
* Katzwinkel (Sieg) (2.014)
* Mittelhof (1.135)
* Selbach (Sieg) (825)
* Wissen, Stad * (8.650)

*(a Klameren: Awunnerzuele vum 31. Dezember 2003*)

## Um Spaweck
* Offiziell Websäit vum Landkrees Altenkirchen
Radio 100,7

De **radio 100,7** (offiziell *Média de service public 100,7* a virum 13. September 2022 *Etablissement de radiodiffusion socioculturelle*) ass e lëtzebuergeschen ëffentlech-rechtleche Radiosender, deen de 27. Juli 1991 als Ëffentlecht Etablissement gegrënnt an den 19. September 1993 ënner dem Numm **honnert, 7 - de soziokulturelle radio** fir d'éischt op Antenn gaangen ass.

De Sender a Lëtzebuerger Sprooch, deen op Grond vum Mediegesetz vun 1991 méiglech gouf a mam groussherzogleche Reglement vum 19. Juni 1992 seng Struktur krut, dediéiert de gréissten Deel vu sengem Programm der Kultur an der Informatioun, mä awer och der Ënnerhalung a Form vun engem relativ breede Museksspektrum, bei deem awer déi klassesch Musek kloer dominéiert.

Den 100,7 steet an enker Zesummenaarbecht mat nach aneren ëffentleche Radiosenderen an ass zanter 1997 Member vun der *Unioun européenne de Radio-Télévision*.

Seng Frequenz ass, *nomen est omen*, UKW 100,7 . Am Hierscht 2015 koum eng zweet Frequenz, 95,9 , derbäi, déi den Empfang am Norde vum Land verbessert.

Ufanks war de Radio 100,7 am RTL-Gebai um Kierchbierg, duerno an engem Gebai an der Lonkecher Strooss zu Märel. Vun 2003 u konnt een de Radio an der Avenue Monterey an der Stad fannen. Eigentlech sollt de Radio schonn 2012 an d'Avenue Kennedy um Kierchbierg plënneren. De Radio 100,7 sent zanter dem 29. Juni 2013 vum Kierchbierg aus, en huet säi Siège awer eréischt vum 23. Oktober 2014 un op der Nummer 21a vun der Avenue John-F.-Kennedy.

Der TNS ILRES Plurimedia Etüd 2022.I no, hunn tëscht Februar 2021 a Januar 2022 (mat Ausnam vun der Summervakanz) an der Moyenne all Dag 20.200 Leit iwwer 15 Joer de Radio 100,7 gelauschtert, wat 3,8% vun der Bevëlkerung ausmécht.

## Verwaltung vum Radio
### Direktere vum 100,7

### Presidente vum Verwaltungsrot

## Kuckt och
* Lëscht vun de Radiosenderen zu Lëtzebuerg
* Erlieft a Verzielt
* Krappschass & Co
* Patch-Radio

## Um Spaweck
* Offiziell Websäit vum Sender
* Loi du 12 août 2022 portant organisation de l’établissement public « Média de service public 100,7 » et portant modification de la loi modifiée du 27 juillet 1991 sur les médias électroniques.
Nikolaos Mantzaros

Den **Nikolaos Chalkiopoulos Mantzaros**, gebuer 1795 op Korfu, a gestuerwen den 12. Abrëll 1872, war e griichesche Komponist a Musekpedagog.

## Säi Wierk
De Mantzaros huet tëscht 1828 an 1830 d*'Hymn un d'Fräiheet* vertount, déi säi Kolleeg Dionysios Solomos 1823 op Zakynthos gedicht hat an déi am Ganzen 158 Strofe laang ass. Déi éischt zwou - volkstümlech - Strofe vum Lidd goufen de 4. August 1865 duerch de Kinnek Georg I. zur griichescher Nationalhymn erkläert.

Schonn 1844 hat deen éischte griichesche Kinnek, den Otto I. vu Wittelsbach, dem Mantzaros fir eng "méi eescht" *Zweetkompositioun* e Gielche ginn an dës Fassung temporär zur Nationalhymn erhuewen.

Gedréckt gouf d'Originalwierk just eng eenzeg Kéier, nämlech 1873 zu London, ee Joer nom Mantzaros sengem Doud. De Komponist hat säi Manuskript nämlech ni selwer zur Verfügung gestallt.

## Um Spaweck
* Info iwwer d'Hymn
Landkrees Alzey-Worms

De **Landkrees Alzey-Worms** ass e Landkrees am däitsche Bundesland Rheinland-Pfalz. En ass no der Stad Worms benannt (déi am Südoste vum Krees läit, mä net zum Krees selwer gehéiert) an no der Stad Alzey, dem Verwaltungssëtz vum Krees.

## Stied a Gemengen
**[[Verbandsfräi Gemeng|Verbandsfräi Gemengen a Stied]]**:

***[[Alzey]]** (18.174)
***[[Osthofen]]** (8.822)

**[[Verbandsgemeng]]e** mat hire MembergemengenSëtz vun der Verbandsgemeng *
**1. [[Verbandsgemeng Alzey-Land]]**

# Albig (1.679)
# Bechenheim (453)
# Bechtolsheim (1.480)
# Bermersheim vor der Höhe (419)
# Biebelnheim (707)
# Bornheim (717)
# Dintesheim (152)
# Eppelsheim (1.261)
# Erbes-Büdesheim (1.391)
# Esselborn (345)
# Flomborn (1.036)
# Flonheim (2.611)
# Framersheim (1.632)
# Freimersheim (596)
# Gau-Heppenheim (553)
# Gau-Odernheim (3.685)
# Kettenheim (280)
# Lonsheim (601)
# Mauchenheim (985)
# Nack (611)
# Nieder-Wiesen (651)
# Ober-Flörsheim (1.173)
# Offenheim (608)
# Wahlheim (587)

**2. [[Verbandsgemeng Eich]]**

# Alsheim (2.622)
# Eich * (3.256)
# Gimbsheim (3.068)
# Hamm am Rhein (2.260)
# Mettenheim (1.531)

**3. [[Verbandsgemeng Monsheim]]**

# Flörsheim-Dalsheim (3.215)
# Hohen-Sülzen (578)
# Mölsheim (613)
# Mörstadt (948)
# Monsheim * (2.612)
# Offstein (1.857)
# Wachenheim (643)

**4. [[Verbandsgemeng Westhofen]]**

# Bechtheim (1.865)
# Bermersheim (310)
# Dittelsheim-Heßloch (2.193)
# Frettenheim (337)
# Gundersheim (1.662)
# Gundheim (975)
# Hangen-Weisheim (512)
# Hochborn (450)
# Monzernheim (627)
# Westhofen * (3.264)

**5. [[Verbandsgemeng Wöllstein]]**

# Eckelsheim (527)
# Gau-Bickelheim (2.147)
# Gumbsheim (555)
# Siefersheim (1.290)
# Stein-Bockenheim (679)
# Wendelsheim (1.442)
# Wöllstein * (4.433)
# Wonsheim (904)

**6. [[Verbandsgemeng Wörrstadt]]**

# Armsheim (2.648)
# Ensheim (441)
# Gabsheim (779)
# Gau-Weinheim (667)
# Partenheim (1.596)
# Saulheim (7.145)
# Schornsheim (1.586)
# Spiesheim (1.005)
# Sulzheim (1.072)
# Udenheim (1.299)
# Vendersheim (572)
# Wallertheim (1.811)
# Wörrstadt * (7.567)

*(a Klameren: Awunnerzuele vum 31. Dezember 2003*)

## Um Spaweck
* Offiziell Websäit vum Landkrees Alzey-Worms
Halluzinatioun

Eng **Halluzinatioun** (lat. *halucinari* - "dreemen") ass eng Sënnestäuschung oder eng Obsessioun, wéi se dacks am Féiwer, beim Genoss vu Rauschgëften, mä och bei Kappkrankheeten opdaucht.
Gëft

**Gëft** ass eng Substanz déi de Kierper schiedege kann an dacks schonn a ganz klenge Quantitéiten déidlech wierkt.

## Form a Wierkung

Et gëtt Gëfter aus:
* dem Mineralieräich (vill Sairen, Arsen, wäisse Phosphor an d'Verbindunge vu ville Schwéiermetaller),
* dem Planzeräich (Chinin, Kokain, Morphium, Nikotin, Opium, Pilzer),
* dem Déiereräich (Sekreter vu Bakteerien, Schlaangen, Spannen).

Gëfter kënne fest, flësseg oder gasfërmeg sinn.

Vill Gëfter déngen a klengen Dosen als Heelmëttel. U verschiddener, wéi Alkohol, Nikotin oder soss Rauschgëfter, gewinnt sech de Kierper, soudatt en dovu méi wéi déi soss déidlech Dosis verdréit. Fir vill Gëfter gëtt et Géigemëttel, dat déi schiedlech Wierkung reduzéiert.

## Wichteg Gëfter

### Otemgëfter
* Kuelenoxid
* Blosaier an Cyaniden
* Reizgas
** Stéckstoffoxiden
** Fluor a Fluoriden
** Schwiewelwaasserstoff
** Sauerstoff

### Schwéiermetaller
* Stoffer, déi Chelat produzéieren
* Aluminium
* Arsen
* Beryllium
* Bläi
* Chrom
* Gold
* Kadmium
* Kobalt
* Mangan
* Néckel
* Quecksëlwer
* Selen
* Sëlwer
* Thallium
* Vanadium

### Herbiziden

### Insektiziden
* Chloréiert zyklesch Kuelewaasserstoffer
* Organesch Phophorsaierester

### Organesch Léisungsmëttel
* Alipatesch Kuelewaasserstoffer
* Bensinn
* Benzol
* Haologenéiert alipatesch Kuelewaasserstoffer

### Gëfter vun Déieren
* Gëfter vu Landdéieren
** Hymenopteregëfter vu Bei, Harespel oder Runn 
** Schlangegëfter
*** Peptiden
*** Enzymen
** Skorpiounegëfter
** Spannegëfter
* Gëfter vun Amphibien
* Gëfter vu Waasserdéieren
** Aktiv gëfteg Waasserdéieren
** Passiv gëfteg Waasserdéieren

### Gëfter vu Planzen
* Alkaloiden
* Ätheresch Ueleger
* Gëfteg Aminosaieren
* Gëfteg Proteinnen
* Glykosiden
* Planzesaieren
* Polyinen
* Saponinen
* Terpenen

### Pilzgëfter
* Muskarin
* Amatoxinen
* Phallotoxinen
** Phalloidin

### Alkoholen
* Ethylalkohol
* Glykolen
* Methylalkohol

### Tubak

## Literatur zum Theema
### Geschicht vun der Toxikologie
* Amberger-Lahrmann, Mechthild / Schmäl, Dietrich (Erausg.): *Gifte. Geschichte der Toxikologie*, Springer Verlag, 1988
### Iwwersiichten
* Casarett, L. R. / Doull, J.: *Toxicology*, MacMillan Publishers, New York, 1986
### Schwéiermetaller
* Lee, D. H. K.:*Metallic Contaminants an dHuman Health*, Academic Press, New York, 1972

## Kuckt och
* Toxikologie

## Um Spaweck