Société nationale des chemins de fer luxembourgeois

D**'Société nationale des chemins de fer luxembourgeois**, ofgekierzt **CFL**, ass déi national lëtzebuergesch Eisebunnsgesellschaft.

## Geschicht
Wärend dem Zweete Weltkrich war dat ganzt lëtzebuergescht Eisebunnsnetz vum Nazi-Okkupant der Reichsbahn ënnerstallt ginn. Nom Enn vum Krich huet de Staat sech provisoresch ëm d'Exploitatioun gekëmmert bis den CFL de 14. Mee 1946 gegrënnt gouf. D'Kapital an dëser "société d'économie mixte" gouf zu 51 Prozent vum Lëtzebuerger Staat gehalen, wärend d'Belsch a Frankräich jee 24,5 Prozent haten.

De Verwaltungsrot war aus 21 Memberen zesummegesat: de President an 10 Membere vu Lëtzebuerg a jee 5 Memberen aus Frankräich an aus der Belsch.

Den CFL huet déi zwéin am 19. Joerhonnert gebaute Normalspuer-Reseaue Guillaume-Luxembourg a Prince-Henri an enger Gesellschaft zesummebruecht, nodeem déi zwéi Reseaue schonn ënner däitscher Besatzung 1940 de facto zesummegeluecht gi waren. Déi al Concessionnairë sinn am Kader vun engem *Accord à l'amiable* vum Staat indemniséiert ginn. Den CFL huet awer och d'Schmuelspuerbunnen, déi schonn an de Joerzéngte virdru lues a lues vum Staat iwwerholl gi waren, iwwerdroe kritt.

Am Oktober 1949 huet den deemolegen Transportminister Victor Bodson den CFL ugestallt fir eng Etüd iwwer d'Elektrifikatioun vum lëtzebuergesche Reseau ze maachen. Déi Etüd ass de 5. Abrëll 1950 virgeluecht ginn.

Am November 1952 ass de CFL-Busdéngscht agefouert ginn.

Den 29. September 1956 ass d'Elektrifikatioun offiziell vun der Grand-Duchesse Charlotte ageweit ginn. Deemools sinn d'Zich vu belschen a franséische Lokomotive gezu ginn.

Als Ausgläich vun de Käschten, déi beim Bau vun der Muselkanaliséierung entstane waren, huet de franséische Staat dem Lëtzebuerger Staat 3 elektresch Lokomotive ginn, déi dunn 1958 un den CFL weiderverkaaft goufen. Et waren dat d'Lokomotive BB 3600 (N°3601-3603). 17 Stéck vun der selwechter Zort goufe bei MET kaaft.

1977 koum et zu enger Kapitalerhéijung, bei där Frankräich net matgemaach huet. Wärend déi Belsch Participatioun bei 24,5 Prozent bliwwen ass, ass déi vu Lëtzebuerg ob 63,25 Prozent geklommen an déi vu Frankräich ob 12,25 Prozent gefall.

Mam Gesetz vum 10. Mee 1995 gouf de Staat Proprietär vun der Infrastruktur (Gleiser, Garen asw.) an d'CFL krut d'Gestioun dovun iwwerdroen. Mat de Gesetzer vum 6. Juni 2019 an dem 28. November 2025 gouf de Kontrakt fir d'Gestioun vum Schinnereseau duerch d'CFL allkéiers fir 15 Joer verlängert.

1997 koum et mam Gesetz vum 28. Mäerz zu enger neier Kapitalerhéijung am Kader vum neie Status vum CFL. Zanterhier hält de Lëtzebuerger Staat 94 Prozent vum Kapital, d'Belsch 4 Prozent a Frankräich 2 Prozent. D'Zuel vun de Membere vum Verwaltungsrot ass op 15 erofgesat, mat der Garantie fir d'Belsch a Frankräich mindestens een Administrateur ze stellen.

## Den CFL haut

### Fuerpark
2003 huet d'Moderniséierung vum Fuerpark ugefaangen. Et goufe 6 nei Lokomotive geleast.

2004 goufen 20 weiderer vum selwechten Typ bei der Firma Bombardier zu Kassel an Däitschland bestallt. Bei de Maschinnen handelt et sech ëm eng Schwëstermaschinn vun der däitscher Baurei 185.1. Dës Lokomotive gi bei der CFL als Serie 4000 gefouert. Si hunn eng Leeschtung vu 5.600&nbsp;kW, dat sinn ongeféier 7.600 PS.

Bei der selwechter Firma goufen och nach 62 nei duebelstäckeg Voituren an 18 Steierween bestallt (+2 nobestallt). Dat ganzt war bis Dezember 2008 ausgeliwwert. Dës Zuchgarnituren hunn déi deelweis iwwer 40 Joer al Persounenzich ersat.

Weider goufen nach 22 nei Automotricë bei der franséischer Firma Alstom bestallt a goufe bis 2012 ausgeliwwert.

Déi al Diesellokomotive vun der Serie 1800, wat gutt, a virun allem zouverlässeg Maschinne sinn, goufen no an no all enger grousser Revisioun ënnerzunn, a gi weiderhin am Gidderzuchverkéier agesat. Eng Ofléisung vun dëse Maschinnen ass an den nächste Joren  net an Aussiicht.

An nächster Zäit wäerten déi al Rangéierdiesele vun der 800/850/900 no an no duerch méi modern Maschinnen ersat ginn. Dëst huet mat der Liwwerung vun deenen neien (geléinte) Maschinnen och schonn ugefaangen. Et sinn dëst d'Maschinnen 1501 bis 1508 (MAK G1206) an 1101-1106 (Mak G1000BB) souwéi de 1581-1586 (Mak G1206). Ausserdeem koumen nach e puer kleng Lokotraktere vu verschiddene Produzenten dobäi. Dës Maschinne sinn um neisten technesche Stand (ënner anerem hu se en ëmweltfrëndleche Rouschtpartikelfilter am Auspuff), si hunn eng Funkfernsteierung, d.&nbsp;h. de Rangéierer kann nieft dem Zuch stoen, fir ze manövréieren.

Et ass virgesinn, datt d'Lok 804 vum Service des sites et monuments nationaux, an engem änleche Kader wéi d'1604, als Muséesmaschinn erhale bleift. D'Aarbechten hunn am Februar 2014 ugefaangen.

D'Restauratioun vun der E-lok 3608 ass am Mäerz 2014 mat enger Prouffaart ofgeschloss ginn. Si ass nees an den Ausliwwerungszoustand vun 1958 zeréckversat ginn, d.&nbsp;h. bloe Lack a gegossen Nummereschëlter. Och de *[[Westwaggon|Westwon 208/218]]* gradewéi den De Dietrich Z105 goufe vun den *Arriva Werke Nord Gmbh* zu Neustrelitz an Däitschland restauréiert a gehéieren elo zum betribsfäege Muséesmaterial.

Am Dezember 2018 huet den CFL fir am Ganzen 350 Milliounen Euro bei der Firma Alstom 34 Zich vum Modell Coradia bestallt, déi d'Z2-Serie ersetze sollen. Si ginn tëscht 2024 an 2026 a Betrib geholl.

## Ausbléck
Am Mäerz 2023 gouf an der Chamber de Gesetzprojet 8058 diskutéiert  dee virgesäit, dass den CFL fir den Zäitraum 2025 bis 2039 am ganze 7,14 Milliarden Euro kréichen, fir den Ënnerhalt an Ausbau vum Reseau, souwéi fir d'Exploitatioun dovun.

## Zuchsécherung
Bei der CFL gi momentan zwéi Zuchsécherungssystemer benotzt, de Memor II+ an den European Train Control System mam Level 1. De Memor II+ ass den ale System vun der CFL a gëtt effektiv vum 1. Januar 2020 un net méi benotzt (ausser fir op Beetebuerg-Marchandise a Péiteng-Grenz-Ausland). De European Train Control System ass op allen CFL-Gefierer installéiert an ass eng zwéngend Konditioun fir Gefierer vu friemen Eisebunnen déi um Lëtzebuerger Reseau wëlle fueren. Mam European Train Control System kënnen iwwer Balisen am Gleis all Geschwindegkeeten a rout Signaler kontrolléiert ginn, domat ass e méi sécher wéi de Memor II+. D'ganzt Lëtzebuerger Streckennetz ass mat ETCS ekipéiert.

## Zuchfunk
Zurzäit (2017) gi verschidden analog RST-Zuchfunkkanäl agesat.

De GSM-R ass am Opbau.

## Logo
vun 1946 bis haut.:

Logo CFL (1946).svg|1. Logo (1946 bis 1971)
Logo CFL (1971).svg|Logo vun 1971 bis 1991
Logo CFL (1991).svg|Logo vun 1991 bis 2000
CFL logo.svg|Logo vun 2000 bis 2021
Logo CFL Luxembourg (2022).svg|Logo zanter 2022


## Literatur
* Anonym 1953. Spezialnummer vun den "Les cahiers luxembourgeois" iwwer d'Eisebunn.
* Philippart, Robert L., Charles-Léon Mayer, Charles Barthel, Denis Scuto & Jeannot Poeker, 2009. 150 Joer Eisebunn zu Lëtzebuerg 1859-2009. Depuis 150 ans, l'avenir appartient au train. 182 S. Erausgi vun der Société nationale des chemins de fer luxembourgeois an dem Ministère vun der nohalteger Entwécklung a vun den Infrastrukturen. ISBN 978-2-87996-608-3.
* Ries, Jean, 1910. Travaux publics, chemins de fer: note: exposition universelle et internationale de Bruxelles 1910, groupe VI, classe 29: génie civil, moyens de transport. 27 p.&nbsp;Luxembourg: M. Huss.

## Kuckt och
* Geschicht vun der Eisebunn zu Lëtzebuerg
* Ëffentlechen Transport zu Lëtzebuerg
* CFL-Zuchreseau
** Lëscht vun den CFL-Garen
** CFL-Lokomotiven
** CFL-Automotricen
* CFL-Busdéngscht
* E-go
* Flex

## Um Spaweck

* Offiziell Websäit vun der CFL
* Association luxembourgeoise des amis des chemins de fer a.s.b.l.
* Groupement des amis du rail a.s.b.l.
* PDF-Dokument iwwer d'Evaluatioun vun de Garen
* Spoorgroep Luxemburg
* 1604 Classics a.s.b.l. 
* 1604 Classics Biller