open-index/open-wikipedia-markdown huggingface dataset:
Rosch ha-Schanah

**Rosch ha-Schanah** (hebr.: Kapp vum Joer; ראש השנה; och Rosch ha-Schana geschriwwen) ass de jiddeschen Neijoerschdag. D'Mischna, dat zentraalt Wierk vun der jiddescher mëndlecher Iwwerliwwerung, leet dësen Dag als Ufank vum Joer fir d'Berechnung vum Kalennerjoer fest.

Rosch ha-Schanah fält nom jiddesche Kalenner op den éischten Tischri, dat heescht Enn September oder Ufanks Oktober. Well de jiddesche Kalenner mat Moundméint rechent an all puer Joer e Schaltmount derbäisetzt, wiesselt de geneeën Datum nom Gregorianesche Kalenner vu Joer zu Joer. Op *Rosch ha-Schanah* fänken déi zéng Yamin Noraim (hebr.: "schlëmm Deeg") un, déi mam "Versöhnungsfest" Jom Kippur ophalen.

D'Neijoerschwënsch "Gudde Rutsch!" ass eng Verdiebelung, déi mat "Rutschen" iwwerhaapt näischt ze dinn huet! Aus dem jiddesche Grouss "Gut Rosch!" (Rosch = Kapp, Ufank), also "e schéint neit Joer" gouf da mat der Zäit de "Gudde Rutsch!".

Rosch ha-Schanah fänkt am Hierscht un, um Dagesenn vum 29. Dag vum jiddesche Mount Elul. D'Fest dauert zwéin Deeg bis d'Dagesenn vum zweeten Dag vum Mount Tischri.

Rosch ha-Schanah gëtt 162 Deeg nom éischten Dag vum Pessachfest gefeiert. No dem aktuelle Gregorianesche Kalenner ka Rosch ha-Schanah net virun de 5. September falen, wéi an de Joren 1899 an 2013. Nom Joer 2089 wäerten d'Differenzen tëscht dem jiddeschen an dem gregorianesche Kalenner sou sinn, datt Rosch ha-Schanah net virum 6. September leie kann. Rosch ha-Schanah kann net méi spéit wéi de 5. Oktober leien, wéi zum Beispill am Joer 1967 an nees am Joer 2043. De jiddesche Kalenner ass sou opgebaut, datt den éischten Dag vu Rosch ha-Schanah ni op e Mëttwoch, Freideg oder Sonndeg fält.

Dës Lëscht weist d'Deeg vum Rosch ha-Schanah fir déi nächst Joren. Rosch ha-Schanah fänkt u bei Sonnenënnergang vum Owend virun deem Dag, deen hei opgelëscht ass:

## Um Spaweck
* Aus dem talmud.de
Helicobacter pylori

***Helicobacter pylori*** ass e spiralfërmegt, gramnegatiivt Bakteerium, dat d'Schläimhaut vum mënschleche Mo infizéiert. Säi Genom ass sequenzéiert. Et ass déi eenzeg bekannt Bakteerienaart, déi am sauere Milieu vum Mo ka liewen.

*Helicobacter pylori* ass d'Ursaach vu Moschwieren. Fir déi Entdeckung kruten déi 2 australesch Wëssenschaftler Barry Marshall a J. Robin Warren de Medezinnobelpräis 2005.

## Geschichtleches
Schonn 1875 konnten däitsch Fuerscher Bakteerien, a Form vun enger Spiral, op der mënschlecher Moschläimhaut fannen. Eng Kultur war net méiglech an dat Ganzt koum an de Vergiess. 1899 huet de W. Jaworski vun der *Jagielloński*-Universitéit vu Krakau Organisme beschriwwen, déi hien entdeckt hat, nodeem Leit de Mo ausgespullt kruten. Hien huet se am Ufank *Vibrio rugula* genannt.

Mä dat Ganzt ass net sonnerlech eescht geholl ginn, an et huet bis Enn der Siwwenzegerjore gedauert bis den J. Robin Warren, e Patholog zu Perth an Australien, gemierkt huet, datt sech besonnesch um Tissus vun der Moschläimhaut, deen entzünt war, Bakteerien a Form vun enger Spiral ugesiidelt haten. 1982 konnt de Warren bei 11 Patiente mat enger Moschläimhautentzündung déi Organisme kultivéieren an noweisen datt Leit, déi den *H. pylori* net am Mo haten, och keng *Gastritis* haten an ëmgedréit.

## Literatur
* Jaworski W.: *Podrêcznik chorób* (*Handbook of Gastric Diseases*), Wydawnictwa Dzie
Lekarskich Polskich, 1899, Säiten 30-47.
* Kirsner J.B.: *The Growth of Gastroenteroilogical Knowledge during the Twentieth Century*, Lea
and Febiger, Philadelphia, 1994, Säiten 49-54.
* Marshall B.J.: *Unidentified curved bacillus on gastric epithelium in active chronic gastritis.* 1983, in: *Lancet*, 1, Säiten 1273-1275.

## Kuckt och
Barry Marshall

## Um Spaweck

* Eng Foto vun engem "helicobacter pylori"
* Iwwer dem J. Robin Warren seng Aarbecht
Gotik

D**'Gotik** (v. ital. *gotico* friem, barbaresch) ass eng Stilzäit vum Mëttelalter. Den Numm bezitt sech op de Germanestamm vun de Goten. Se dauert vun ongeféier 1200 bis ongeféier 1500. Déi Stilepoch virdrun ass d'Romanik, duerno koum d'Renaissance.

## Architektur
Eent vun de bekanntsten Elementer vun der gotescher Architektur ass de spatze Bou, mä méi wichteg wéi dësen u sech sinn déi Saachen déi duerch de Gebrauch dovu méiglech ginn. Wann iwwer enger quadratescher Fläch 2 ronn Béi iwwer Diagonal stinn (mat engem gemeinsame Mëttelsteen) kennen op de Säite 4 Spatzbéi stoen. Dësen Ensembel, Kräizrëppeverwëllef genannt, ass vu sech aus stabil a brauch keng weider Maueren, am Géigesaz zu dem Tonneverwëllef aus der Romanik. Sou kënnt et, datt an der gotescher Architektur riseg Fënstere méiglech sinn, well praktesch keng Dromauere méi gebraucht goufen.

Vill kierchlech Gebaier sinn aus der gotescher Stilepoch, z.&nbsp;B.:
* d'Kathedral vu Paräis
*den Doum vu Köln
*d'Kathedral vu Metz

awer och zivil Gebaier, z.&nbsp;B.:
*d'Gemengenhaus vu Louvain
*de Beffroi vu Gent

## Gotesch Kierchen zu Lëtzebuerg
### Am Éislek
* Kierch Holler
* Kierch Munzen
* Trinitarierkierch vu Veianen

### Am Guttland
* Giischterklaus (Kapell)
* Kierch Osper
* Méchelskierch (Stad Lëtzebuerg)
* Kierch Fréiseng
* Andreaskierch zu Uespelt

Et sinn eppes iwwer honnert gotesch Skulpture bekannt, déi am Land stinn. Meeschtens sinn et Retabelen, Kräizigungsgruppen a Griewer. Meeschtendeels stame s'aus Ateliere vun Tréier oder aus Loutrengen.

## Kuckt och
* Neigotik

## Um Spaweck
Méchelskierch zu Colmer-Bierg

D**'Méchelskierch zu Colmer-Bierg** ass eng kathoulesch Kierch, déi zur Par Ettelbréck Saints-Pierre-et-Paul, zum Dekanat Zentrum an zu der Gemeng Colmer-Bierg gehéiert.

De Patréiner vun der Kierch ass den hellege Méchel, deem säi Fest den 29. September gefeiert gëtt.

D'Kierch steet op der Mäerzeger Strooss, dem CR345, net wäit vum Schlass Bierg. Den ale Kierfecht ass nieft der Kierch ugeluecht.

## D'Geschicht vum Gebai
D'Kierch staamt aus dem Joer 1744 an ass zanter 1803 d'Parkierch vun der Par Colmer-Bierg. Se gouf duerch d'Gonscht vum Johann Gerard vun Heisgen op der Plaz opgeriicht, wou virdrun eng Kapell stoung. Haut ass nach de Wope vum Bauhär ënner dem Relief vum Kierchepatréiner, dem hellege Mëchel, ze gesinn.

## Kuriositéiten
* An enger Fënster gesäit ee Schlass Bierg, souwéi e Bild vum jonke Groussherzog Jean.
* Riets nieft dem Altor ass op zirka 3 m Héicht e private Balcon mat verglaste Fënstere fir d'groussherzoglech Famill. Den Zougang op dëse Balcon ass iwwer e klengt duebelstäckegt Gebai dat un d'Kierch ugebaut ass.
* Kuriéis Symboler op verschidde Bausteng op béiden Ecker vun der Kierch.

Op engem speziellen Deel vum Kierfecht virun der Kierch sinn 12 Griewer vun der Famill Blochausen.
Ënner anerem läit do de Baron Félix de Blochausen *(fréiere Staatsminister a Chamberpräsident)* souwéi säi Virfahren, de François Joseph Icnace de Blochausen *(Member vun der 1. Chamber vum [[Holland|Hollännesche Kinnekräich]])* begruewen.

## Kuckt och
* Lëscht vu reliéise Gebaier zu Lëtzebuerg
* Lëscht vun de Lëtzebuerger Paren

## Um Spaweck

* Websäit vum Parverband Ettelbréck
* D'Fënstere vun der Kierch vu Colmer-Bierg op der Websäit vun der ''Stiftung Forschungsstelle Glasmalerei des 20. Jh. e.&nbsp;V.'' 


Fichier:Kirche Colmar-Berg 02.jpg|D'Kierch aus südlecher Richtung gesinn
Fichier:Kirche Colmar-Berg 03.jpg|Agang vun der Kierch
Fichier:Kirche Colmar-Berg 04.jpg|Kierchechouer mam Altor
Fichier:Kierchefenster1kolmer1.jpg|Kierchefënster mam Schlass Bierg an dem Bild vum Groussherzog Jean
Fichier:Kierch1kolmer1.jpg|Balcon fir d'Groussherzoglech Famill
Fichier:Kirche Colmar-Berg 05.jpg|D'Uergel vun der Kierch
Departement Meurthe-et-Moselle

D**'Meurthe-et-Moselle** (**54**) ass e franséischt Departement, an der Regioun Grand Est.

## Geschicht
D'Meurthe-et-Moselle gëtt et als Departement eréischt zanter 1871. Et gouf aus deenen Territoirë vun den Departementer Meurthe a Moselle zesummegesat, déi Rescht blouwen, wéi den aneren Deel dovun duerch den Traité vu Frankfurt un Däitschland goung. Déi haiteg Grenz mat der Moselle ass déi, wéi se vun 1871 bis 1919 tëscht Frankräich an Däitschland war.

### Wopen

Op gëllenem Fong, de queesche Wee e rout Band mat dräi klenge sëlwer Adleren (Wope vu Loutrengen), riets a lénks dovun all Kéier eng blo gewellte Sträif fir déi zwéi Flëss d'Meurthe an d'Musel duerzestellen.

## Geographie
D'Departement Meurthe-et-Moselle ass en Deel vun der Regioun Grand Est. Et grenzt un d'Departementer Meuse, Vosges, Bas-Rhin a Moselle, u Lëtzebuerg an un d'Belsch.

Well et aus de "Reschter" vum Franséisch-Preisesche Krich zesummegesat gi war, huet et déi gelunge Form: 130&nbsp;km vun Norden no Süden, mä tëscht 7 an 103&nbsp;km vun Osten no Westen.

Wichteg Stied sinn: Nanzeg (Prefecture), Lonkech (*Longwy*), Pont-à-Mousson a Villerupt.

Waasserleef sinn d'Musel, d'Meurthe, d'Kuer an d'Vezouze.

## Ekonomie

D'Wirtschaft vun dësem Departement houng laang vum Biergbau of, besonnesch vum Ofbau vun der Minett, vum Salz a Kallek. Zanter den 1970er Joren ass et mat deenen Industrië rapid biergof gaangen, an nach haut ass de Chômage héich, besonnesch an der Géigend nërdlech vu Briey. Vill Leit vun do hunn zu Lëtzebuerg als Frontalier eng Aarbecht fonnt. Ëm Nanzeg ass d'Situatioun awer besser, do si vill Servicer installéiert.

## Démographie
D'Awunner vun der Meurthe-et-Moselle heeschen op Franséisch *Meurthe-et-Mosellans*.

## Kuckt och
* Lëscht vun de Gemengen am Departement Meurthe-et-Moselle
* Arrondissementer am Departement Meurthe-et-Moselle
* Kantonen am Departement Meurthe-et-Moselle
## Um Spaweck
* d'Préfecture
* De Conseil général
Opech

**Apach** (**Opech** op Lëtzebuergesch) ass eng franséisch Uertschaft a Gemeng am Departement Moselle an der Regioun Grand Est. Se läit am Dräilännereck mat Däitschland a Lëtzebuerg.

D'Schleis vun Opech ass eng vun de Schleisen op der kanaliséierter Musel. Si ass nom Pierre Ricard, engem Pionéier vun der Schëfffaart op der Musel, benannt.

## Biller

Apach Lorraine France 20090902.jpg|D'Haaptstrooss (Rue Nationale) zu Opech
Apach (102).jpg|D'Gemeng vun Opech


*Lëscht vun den Uertschafte bei der Musel

## Um Spaweck
Réideng

**Rédange** (**Réideng** op Lëtzebuergesch) ass eng franséisch Uertschaft a Gemeng am Departement Moselle an der Regioun Grand Est a stéisst op der Lëtzebuerger Grenz u Bieles.

## Awunnerzuel
D'Awunnerzuel vu Réideng ass zanter Joren liicht réckleefeg.
*2010: 984
*2005: 826
*1990: 906
*1982: 837
*1975: 922
*1968: 1074
*1962: 1270

## Um Spaweck

*Réideng op der Kaart vu Frankräich
*Réideng op der Websäit vum Institut Géographique Nationale
*Réideng op enger 1:15000 Kaart
Kéideng

**Kéideng** ass eng Uertschaft an der Gemeng Fëschbech.

## Geographie
Kéideng läit am Dall vun der Wäisser Iernz, op der Strooss vun Allënster op Iernzen.

## Geschicht
Am fréieren Duerfzentrum stoung eng Kapell an e puer Bauerenhaiser. Am Ufank vum 19. Joerhonnert huet den Industrielle Charles Joseph Collart d'Schlass Kéideng, e Verwaltungsgebai fir d'Fëschbecher Schmelz, südlech vum fréieren Duerfzentrum opriichte gelooss. Nodeems d'Schmelz ëm 1850 opgehalen huet, si vill Leit vu Kéideng fortgeplënnert, an d'Kapell ass verschwonnen.

D'Uertschaft besteet ewell just nach aus dem 'Schlass' an dräi Haiser.

## Literatur
* Brosius, L., L. Karier & R. Miny, 2014. *100 Joer Pompjeeën an d'Gemeng Fëschbech.* 294 S. Dréckerei Faber, Miersch. ISBN 978-99959-0-051-9. (Kéideng: S. 252-261).

## Kuckt och
* Schlass Kéideng
* Lëscht vun de Lëtzebuerger Uertschaften

## Um Spaweck
Schiltzbierg

**Schiltzbierg** ass e Lieu-dit an der Gemeng Fëschbech. Et läit um CR130 nordwestlech vu Guedber.

E besteet aus sechs Gebaier.

## Geschicht
Am 18. Joerhonnert hu sech op där Plaz, wou nach keng Haiser stoungen, d'Stroosse vu Fëschbech op Jonglënster an déi vu Kéideng op Hiefenech gekräizt. 1824 sinn déi zwee éischt Haiser kartographesch festgehale ginn. Deemools housch dee Flouer *Auf Hoelzen* an huet zu Kéideng gehéiert. Am 19. Joerhonnert sinn nach e Grappvoll Haiser bäikomm. E Weekräiz vun 1843 steet do, wou d'Strooss bei d'Haiser eraféiert.

## Literatur
* Brosius, L., L. Karier & R. Miny, 2014. *100 Joer Pompjeeën an d'Gemeng Fëschbech.* 294 S. Dréckerei Faber, Miersch. ISBN 978-99959-0-051-9. (Schiltzbierg: S. 262-273).

## Kuckt och
Schous

**Schous** ass eng Uertschaft an der Gemeng Fëschbech.

## Geographie
Schous läit zirka 4,5&nbsp;km (Loftlinn) vu Miersch, also bal am Zentrum vum Land, op enger Héicht vun ongeféier 400 Meter.

## Kuckt och
* Kierch vu Schous
* 

## Literatur
* Brosius, L., L. Karier & R. Miny, 2014. *100 Joer Pompjeeën an d'Gemeng Fëschbech.* 294 S. Dréckerei Faber, Miersch. ISBN 978-99959-0-051-9. (Schous: S. 191-223).

## Um Spaweck

* Websäit vun der Gemeng Fëschbech (Miersch)
Weyer (Uertschaft)

**Weyer** ass eng Uertschaft an der Gemeng Fëschbech. Se läit op hallwem Wee tëscht Allënster a Kéideng, westlech vum CR119, op enger Héicht vun 308 m.

Duerch Weyer leeft den CR101 dee vun der belscher Grenz bei Kënzeg kënnt a kuerz hannert der Uertschaft op den CR119 stéisst an do zu Enn geet.

## Geschicht
Déi eelst schrëftlech Quell, an där Weyer als *Wiwere* ernimmt gëtt, ass vun 960. Enger Legend no huet de Gerard von Schwarzenberg zu Weyer 1612 eng Kapell opriichte gelooss, nodeems seng Schwëster an engem Weier e Bild mat der Muttergottes fonnt hätt. Eng aner Quell erzielt vu Baueren aus dem Duerf, déi do eng zimmlech schappeg Statu vun der Muttergottes aus dem Waasser gefëscht hätten. No an no hu sech aner Bauere ronderëm d'Kapell néiergelooss.

Bis haut sinn, nieft der Kapell, 3 Bauerenhäff aus dem 18. a fréien 19. Joerhonnert erhalen. Allen dräi, mat der Kapell, goufen den 2. Mäerz 2022 als national Kulturierfschafte klasséiert.

## Literatur
* Brosius, L., L. Karier & R. Miny, 2014. *100 Joer Pompjeeën an d'Gemeng Fëschbech.* 294 S. Dréckerei Faber, Miersch. ISBN 978-99959-0-051-9. (Weier: S. 274-290).

## Biller

Weyer (Fischbach) (103).jpg|Den CR101 zu Weyer,
Weyer (Fischbach) (102).jpg|e Wunnhaus,
Weyer (Fischbach) (107).jpg|de Groeknapp (321 m).


## Kuckt och
*Kapell vu Weyer

## Um Spaweck

* Websäit vun der Gemeng Fëschbech (Miersch)
* Wou der Däiwel ass...? Weyer: Volker Bingenheimer, In Weyer wird auf das nächste Grand-Prix-Pferd gesetzt, wort.lu [€], 17.07.2024, gekuckt den 28.10.2025
Louis Daguerre

De **Louis Jacques Mandé Daguerre**, gebuer den 18. November 1787 zu Cormeilles-en-Parisis am Departement Val-d'Oise, a gestuerwen den 10. Juli 1851 zu Bry-sur-Marne am Val-de-Marne, war e franséische Kënschtler an ee vun den Erfinder vun der Fotografie. De System vun der Daguerreotypie ass no him benannt. 

## Um Spaweck
Angelsbierg

**Angelsbierg** (lokal: **Angsber, Angsbreg**) ass eng Uertschaft an der Gemeng Fëschbech.

## Geschicht
Am 18. an am 19.Joerhonnert war déi haiteg *Rue de l' Eglise *d'Haaptstrooss vun der Uertschaft, déi iwwer e Landwee op Miersch gefouert huet. Do stinn déi eelst Haiser, déi bis haut erhale sinn (1770er Joren). Als nächst gouf d*'Rue de Mersch* ugeluecht.

D'Kierch ass vum Charles Arendt ëm 1885 am neoromanesche Stil gebaut ginn. Si ersetzt e Virgängerbau vun ëm 1570, dee wéinst Baufällegkeet huet missen 1883 ofgerappt ginn.

## Literatur
* Brosius, L., L. Karier & R. Miny, 2014. *100 Joer Pompjeeën an d'Gemeng Fëschbech.* 294 S. Dréckerei Faber, Miersch. ISBN 978-99959-0-051-9. (Angelsbierg: S. 224-251).

## Kuckt och
* Kierch Angelsbierg

## Um Spaweck
Nidderdonwen

**Nidderdonwen** ass eng Uertschaft an der Gemeng Fluessweiler.

## Kuckt och
* Kierch Nidderdonwen

## Um Spaweck

* Fotoe vun Nidderdonwen op der Websäit vun der Gemeng Fluessweiler
Uewerdonwen

**Uewerdonwen** ass eng lëtzebuergesch Uertschaft an der Gemeng Fluessweiler am Kanton Gréiewemaacher.

## Geographie
D'Uertschaft läit op enger Héicht vu ronn 230 m, op der Kräizung vum CR142 (Nidderdonwen - Potaschbierg) an dem CR143 (Gouschteng - N1, tëscht dem Potaschbierg a Gréiwemaacher).

### Hydrographie
Duerch Nidderdonwen leeft d'Donwer Baach déi vu Fluessweiler kënnt a bei Ohn an d'Musel leeft.

## Kuckt och
*Kapell Uewerdonwen

## Um Spaweck
Uespelt

**Uespelt** ass eng Uertschaft an der Gemeng Fréiseng.

## Kuckeswäertes
* D'Andreaskierch
* D'Schlass Uespelt aus dem 16. Joerhonnert; den 2. Dezember 2011 als nationaalt Monument klasséiert.

## Kuckt och
* Péiter vun Uespelt
* Viaduc vun Altwis

## Um Spaweck
Helleng

**Helleng** ass déi klengst Uertschaft an der Gemeng Fréiseng.

## Geographie
Helleng läit op der franséischer Grenz am Süde vu Lëtzebuerg. Westlech vun Helleng läit Beetebuerg, ëstlech läit Fréiseng an nërdlech Réiser. D'Haaptstrooss vun Helleng ass d'Nationalstrooss 13 (Beetebuerger Strooss a Munnerëffer Strooss). Den CR157 huet zu Helleng eng Kräizung mat der N13. Südlech vum Duerf geet d'Autobunn A13 laanscht.

## Awunnerzuel
Entwécklung vun der Awunnerzuel zu Helleng:
* 1947: 302 Awunner
* 1979: 745 Awunner
* 2000: 614 Awunner
* 2011: 636 Awunner

## Kuckt och
* Willibrorduskierch zu Helleng

## Um Spaweck

* Offiziell Säit vun der Gemeng Fréiseng
Duelem (Garnech)

**Duelem** ass eng Uertschaft an der Gemeng Garnech.

## Nopeschuertschaften
* Dippech
* Garnech
* Héiweng
* Schuller
* Uewerkäerjeng

## Kuckt och
* Kapell Duelem

## Um Spaweck
Lëscht vun den Uertschafte bei der Musel

Dës **Lëscht vun den Uertschafte bei der Musel** ass en Deel vun de .

## Franséisch Uertschaften

*Aingeray
*Ancy-sur-Moselle
*Apach
*Arches
*Archettes
*Argancy
*Arnaville
*Arry (Moselle)
*Ars-sur-Moselle
*Atton
*Autreville-sur-Moselle
*Ay-sur-Moselle
*Azelot
*Bainville-aux-Miroirs
*Basse-Ham
*Bayon
*Belleville
*Berg-sur-Moselle
*Bertrange
*Bezaumont
*Bicqueley
*Blénod-lès-Pont-à-Mousson
*Bousse (Moselle)
*Bussang
*Cattenom
*Chaligny
*Chamagne
*Champey-sur-Moselle
*Charmes
*Châtel-sur-Moselle
*Chaudeney-sur-Moselle
*Chavelot
*Chieulles
*Contz-les-Bains
*Corny-sur-Moselle
*Crévéchamps
*Custines
*Diddenuewen
*Dieulouard
*Dinozé
*Dogneville
*Dommartin-lès-Remiremont
*Dommartin-lès-Toul
*Dornot
*Éloyes
*Ennery
*Épinal 
*Essegney
*Ferdrupt
*Flavigny-sur-Moselle
*Fontenoy-sur-Moselle
*Fresse-sur-Moselle
*Frouard
*Garche
*Gavisse
*Girmont
*Gondreville
*Grouss-Hetteng
*Guénange
*Hauconcourt
*Haute-Ham
*Haute-Kontz
*Igney
*Illange
*Jarménil
*Jouy-aux-Arches
*Jussy (Moselle)
*Kettenuewen
*Kœking
*Kœnigsmacker
*La Maxe
*Langley
*Le Ban-Saint-Martin
*Le Thillot
*Liverdun
*Loisy
*Longeville-lès-Metz
*Lorey
*Malling
*Malroy
*Manom
*Marbache
*Maron
*Méréville
*Messein
*Metz 
*Mondelange
*Montigny-lès-Metz
*Moulins-lès-Metz
*Neuves-Maisons
*Norroy-lès-Pont-à-Mousson
*Nomexy
*Novéant-sur-Moselle
*Pagny-sur-Moselle
*Pont-Saint-Vincent
*Pompey
*Pont-à-Mousson 
*Portieux
*Ramonchamp
*Remiremont
*Rettel
*Richardménil
*Richemont (Moselle)
*Rupt-sur-Moselle
*Saint-Étienne-lès-Remiremont
*Saint-Julien-lès-Metz
*Saint-Mard
*Saint-Maurice-sur-Moselle 
*Scy-Chazelles
*Sexey-aux-Forges
*Sierck-les-Bains
*Talange
*Thaon-les-Vosges
*Tonnoy
*Toul
*Uckange
*Vandières
*Vaux (Moselle) 
*Vaxoncourt
*Vecoux
*Velle-sur-Moselle
*Villey-le-Sec
*Villey-Saint-Étienne
*Virecourt
*Vittonville
*Yutz

## Lëtzebuergesch Uertschaften

## Däitsch Uertschaften
Perl

**Perl** (lb: **Pärel**, lokal och **Pierel**) ass eng däitsch Uertschaft a Gemeng bei der Musel am Landkrees Merzig-Wadern am Saarland. Bei de Lëtzebuerger ass Perl haaptsächlech bekannt duerch hir grouss verschiddenaarteg Akafszentren.

D'Gemeng huet iwwer 9.000 Awunner.

## Geographie
Perl läit am Dräilännereck Däitschland-Frankräich-Lëtzebuerg riets vun der Musel. Op der lénkser Muselsäit läit Lëtzebuerg mat den Uertschaften Schengen a Réimech. D'Gemeng Perl gëtt am Westen (Gemarkunge Besch, Nenning a Perl) vun der Musel begrenzt, déi do d'Grenz mat Lëtzebuerg mécht. Am Süde stéisst d'Gemeng u Frankräich (Loutrengen) mat den Uertschaften Apach, Belmach a Merschweiller, am Norden u Rheinland-Pfalz. Den ëstleche Noper ass d'Gemeng Mettlach. Den héchste Punkt vun der Gemeng ass de „Schneeberg“ zu Eft (429&nbsp;m iwwer NN), op der un der franséischer Grenz.

## Gemengeglidderung

D'Gemeng Perl ass a 14 Uertschaften opgedeelt, déi zu 11 Gemengebezierker gehéieren. Awunnerzuele Stand 31. Dezember 2010:

Oberleuken, Keßlingen a Münzingen souwéi Tettingen-Butzdorf a Wochern si jee e kollektive Gemengebezierk, déi iwwereg Gemengebezierker si mat den Uertschaften identesch.

## Geschicht
Siidlungsspueren aus der Mëttelstengzäit fënnt een zu Perl an Ëmgéigend geneesou wéi Graffelder aus der Bronze- an Eisenzäit. Keltesch Uertsnimm an réimesch Bauwierker beleeën d'Attraktivitéit vun der Standplaz zu allen Zäiten. Déi réimesch Villa zu Nennig staamt aus dem 4. Joerhonnert a gouf wuel bei der Normanneschluecht 882 zerstéiert. Mëttelalterlech Buergen a Kierche si weider Zeie vun enger beweegter Vergaangenheet. Déi eelst schrëftlech Nennunge stamen aus dem 9. Joerhonnert. D'Gebitt hat zu Tréier, Lëtzebuerg, Loutrengen, Frankräich an zum Räich vun den Habsburger gehéiert. Nom Wiener Kongress gouf Perl preisesch, eréischt vun 1946 un gouf et saarlännesch. Am Zuch vun der Gebittsreform am Ufank vun den 1970er gouf, aus de 14 bis dohi selbstännege Gemengen, d'Groussgemeng Perl.

## Kuckeswäertes an der Ëmgéigend
* Réimesche Mosaik vun Nennig
* Rekonstruéiert Réimesch Villa Borg
* Museldall
* Palais vun Nell a Park vun Nell
* Krichsgriewerplaz Besch

## Kuckt och
* Viaduc vu Schengen
* Lëscht vu Baudmonumenter zu Perl

## Um Spaweck

* Literatur iwwer Perl an der Saarlännescher Bibliographie
* Offizielle Homepage vun der Gemeng Perl
Besch

**Besch** ass eng Uertschaft a Gemengebezierk an der Gemeng Perl am Landkrees Merzig-Wadern am Saarland. Se läit op 150 Meter, an huet eppes iwwer 1.100 Awunner.

## Geographie
Besch läit bei der Musel.
## Kuckeswäertes
*Zu Besch ass de gréissten Zaldotekierfecht aus dem Saarland. De Kierfecht läit an enger Rei vu Bunkeren an um Kierfecht selwer gëtt et och eng Bunkerruin. Um Kierfecht leien haaptsächlech däitsch Zaldoten, awer och där vun aneren Natioune begruewen.
*Op der B 406, op der Sinzer Héicht steet en däitsch-amerikanescht Friddensmonument.
Nennig

**Nennig** ass eng Uertschaft (Gemengebezirk) an der Gemeng Perl am Landkrees Merzig-Wadern am Saarland. Nennig huet eng 1000 Awunner.

## Geographie
Nennig läit vis-ä-vis vu Réimech bei der Musel. 
 
## Geschicht

## Kuckeswäertes
* De réimesche Mosaik vun Nennig
* D'Kierch vun Nennig
* de De Renaissancegaart zu Nennig

## Kuckt och
* Réimesche Mosaik vun Nennig

## Um Spaweck

* Gemeng Perl - Nennig
Palzem

**Palzem** ass eng däitsch Uertschaft a Gemeng am Landkrees Tréier-Saarburg.

Am Mee 2004 goufen 1.257 Awunner gezielt.

## Geographie
Palzem läit un der Musel vis-à-vis vun der Lëtzebuerger Uertschaft Stadbriedemes.

## Illustratiounen

Fichier:VuPalz11.JPG|Palzem
Fichier:Gare vu Palzem.JPG|Vue op d'Gare vu Palzem

## Um Spaweck

* Offiziell Websäit vu Palzem
Wehr

De Begrëff Wehr bedeit:

* eng Stad am Landkrees Waldshut a Baden-Württemberg: Wehr (Baden)
* eng Gemeng am Landkrees Ahrweiler a Rheinland-Pfalz: Wehr (Äifel)
* en Uertschaft an der Gemeng Palzem: Wehr (Palzem)
Wëncher

**Wëncher** (Wincheringen) ass eng däitsch Uertschaft op der Musel op der aner Säit vu Wuermer. Se gehéiert zu der Verbandsgemeng Saarburg am Landkrees Tréier-Saarburg am Bundesland Rheinland-Pfalz.

Enn 2021 hunn 2.432 Awunner op enger Fläch vun 18,72&nbsp;km² gewunnt.

De Postcode vu Wëncher ass: 54457

10 Wënzerbetriber a sechs Brennereien weisen drophin, datt de Wäibau nieft dem Tourismus eng ganz wichteg ekonomesch Roll spillt.

## Geschicht
Bis 1974 war Bilzingen (*Bëlzeng*) eng eegestänneg Gemeng.

## Kuckeswäertes
* Warsberghaus mat dem Warsbergtuerm

## Um Spaweck
* Offiziell Websäit vu Wëncher
Nëttel

**Nëttel**, op Däitsch *Nittel*, ass eng Uertschaft an der Verbandsgemeng Konz am Landkrees Tréier-Saarburg a Rheinland-Pfalz.

Zanter dem 17. Mäerz 1974 gehéieren d'Uertschaftsdeeler Köllig a Rehlingen, déi bis dohin eegestänneg Gemenge waren, zu Nëttel.

## Geographie
Nëttel läit un der Musel.

## Geschicht

## Kuckeswäertes

## Um Spaweck
* Websäit vun Nëttel
Wellen (Konz)

**Wellen** ass eng däitsch Uertschaft an der Verbandsgemeng Konz am Landkrees Tréier-Saarburg a läit a Rheinland-Pfalz.

Op 3,09&nbsp;km² wunne 766 Awunner (2003). Zanter 1878 huet Wellen eng eege Gare a läit bei der Eisebunnsstreck 626, déi vun Tréier op Opech féiert.
Vu Wellen kënnt een iwwer eng Muselbréck op Gréiwemaacher.

Zanter 1881 gëtt zu Wellen Kallek ënner dem Buedem gebrach an do gebrannt. 1998 huet d'Kalleksbrennerei zougemaach. Et gëtt all Joer ronn 700.000 Tonnen Kalleksteen erausgeholl, dat 60 Leit eng Aarbecht gëtt.

## Geographie
Wellen läit un der Musel.

## Geschicht

## Kuckeswäertes
*Neigotesch Kierch
*Alen Duerfkär

## Literatur
*Conzem, Walter: *Wellen, die Geschichte der Gemeinde Wellen im Laufe der Zeiten*, Eegeverlag, (walterconzem@aol.com).

## Um Spaweck

* www.wellen-mosel.de
Temmels

**Temmels** ass eng däitsch Gemeng an Uertschaft am Landkrees Tréier-Saarburg a Rheinland-Pfalz. Si gehéiert zur Verbandsgemeng Konz
Op 6,62&nbsp;km² wunnen eng 700 Awunner.

## Geographie
Temmels läit un der Musel.

## Um Spaweck
* Websäit vun Temmels
Oberbillig

**Oberbillig** ass eng däitsch Uertschaft am Landkrees Tréier-Saarburg a Rheinland-Pfalz.

## Geographie
Oberbillig läit un der Musel.

## Geschicht
D'Bezeechnung "Billich" ass fir déi éischt Kéier am Joer 965 beluecht. Waasserbëlleg, op der aner Säit vun der Musel, an Oberbillig ware souwuel op weltlechem wéi och och kierchlechem Plang wärend Joerhonnerten eng Gemeinschaft.

Zanter der Schafung vun de Gemengen ënner dem franséische Regime Enn vum 18. Joerhonnert (de facto den 1. Oktober 1795, wéi mat der Aglidderung als Bëscherdepartement och déi franséisch Gemengegesetzgebung applicabel gouf) huet Oberbillig zur Gemeng Mäertert gezielt. Nom Wiener Kongress vun 1815 gouf Oberbillig als eegestänneg Gemeng Preisen ugegliddert.

D'Par Oberbillig ass eréischt 1871 selbstänneg ginn.

## Kuckeswäertes

## Kuckt och
* Kierch Oberbillig
## Um Spaweck
Laser (Däitschland)

**Laser**, (däitsch: Langsur) ass eng däitsch Uertsgemeng bannent der Verbandsgemeng Tréier-Land am Landkrees Tréier-Saarburg a Rheinland-Pfalz.

## Uertschaften an der Uertsgemeng
* Griewenech
* Laser
* Miesenech
* Metzduerf
* Bëllegerbréck

## Geographie
Laser läit op der Sauer, nëmmen e puer honnert Meter ewech vun der Plaz, wou d'Sauer an d'Musel leeft.

## Geschicht
Laser ass fir d'éischt am Joer 978 schrëftlech ernimmt ginn.

Beim Grenzvertrag vum 26. Juni 1816 gouf d'Uertschaft an zwee gedeelt. Virdru war se dat schonn duerch d'Sauer, a bei der politescher Deelung, goufe vun de 502 ha, der 300,4739 u Lëtzebuerg ugeschloss, an an der Gemeng Mäertert als *Section A de Langsur* agedroen.

1911 hat d'Gemeng Laser op Proprietéiten, déi se op der lëtzebuergescher Säit hat, Quelle gefaasst. D'Waasserleitung fir d'Uertschaft gouf op der ënneschter Flosssäit vun der Grenzbréck laanscht Ballustrade verluecht. Well am Zweete Weltkrich d'Bréck gesprengt gi war, gouf iwwer d'Pilieren eng Noutleitung déi fräi an der Loft houng, ugeluecht. Haut kritt d'Uertschaft hiert Waasser vum *Kreiswasserwerk*.

## Kuckeswäertes
* D'Kierch vu Laser
* En historesche Keller

## Kuckt och
* Bréck vu Laser

## Um Spaweck

* Websäit vun der Gemeng Laser
Kenn

**Kenn** ass eng däitsch Uertsgemeng an der westlecher Regioun vu Rheinland-Pfalz op der Musel. Charakteristesch sinn déi rout Sandsteekoppen, op deenen zur Muselsäit hin haaptsächlech Wéngerte stinn. Se gehéiert zur Verbandsgemeng Schweich op der Réimescher Wäistrooss am Landkrees Tréier-Saarburg.

## Um Spaweck
* Offiziell Websäit vun der Gemeng
Schweich (D)

**Schweich** ass eng däitsch Uertschaft an Uertsgemeng bei der Musel am Landkrees Tréier-Saarburg a Rheinland-Pfalz.
## Um Spaweck

* Schweich
Wasserliesch

**Wasserliesch** ass eng däitsch Uertschaft a Gemeng am Landkrees Tréier-Saarburg a Rheinland-Pfalz.

## Geographie
Wasserliesch läit um rietsen Uwänner vun der Musel.

## Geschicht

## Kuckeswäertes
* Déi kathoulesch Kierch St. Aper

## Um Spaweck
* Offiziell Säit vun der Gemeng
* Eng Websäit déi eppes iwwer d'lokal Wieder zou Wasserliesch ausseet
Igel (Däitschland)

**Igel** ass eng däitsch Uertsgemeng am Landkrees Tréier-Saarburg a Rheinland-Pfalz. 

Zu der Gemeng Igel gehéiert nach d'Uertschaft Liersberg.
## Geographie
Igel läit op der Musel.

## Geschicht
Igel huet bis 1794 zum Herzogtum Lëtzebuerg gehéiert, an dono, bis 1814, zum franséischen Département des Forêts. 1814/15 ass d'Uertschaft, am Kader vum Wiener Kongress, dem Kinnekräich Preisen zougesprach ginn.

## Kuckeswäertes
* Igeler Sail
* Grutenhäuschen
* Kierch zu Igel
* Gare Igel

## Um Spaweck
* Websäit vun der Gemeng Igel
Feldhandball

**Feldhandball**, ass de populäre Virgänger vum haitegen Halenhandball. Hautdesdaags gëtt dës Form awer héchstens nach op Turnéiere gespillt.

Am Ënnerscheed zur haiteger Form, spille jeeweils 13 (1 Golkipp an 2 Auswiesselspiller) Leit géinteneen. D'Spillfeld selwer huet d'Gréisst vun engem Foussballsterrain. De Golkippsraum huet en Duerchmiesser vun 13 Meter. Well et normalerweis net méiglech ass op der Wiss ze dribbelen, gëtt de Ball just duerch Päss weidergespillt, oder eventuell e puer Schrëtt.

Dës Form vu Sportaart war 1936 op Wonsch vum Hitler eng olympesch Disziplin.
Perl (Homonymie)

**Perl** ass:
* eng däitsch Uertschaft un der Musel; kuckt: Perl;
* den däitschen Numm vun der Uertschaft Pärel, wéi en an der *Nomenclature des localités du Grand-Duché de Luxembourg* steet.
* eng Programméiersprooch an der Informatik; kuckt: Perl (Programméiersprooch)
* eng Schrëftmooss an der Typographie; kuckt: Perl (Typographie).
**Den Titel vum Jhemp Hoscheit sengem Roman *[[Perl oder Pica]]* bezitt sech op déi lescht Bedeitung.

### Persounen
* Camille Perl, e lëtzebuergesche Geeschtlechen a Prelat.
Romanik

D**'Romanik** ass eng Stilepoch vum Mëttelalter an Europa. Den Numm kënnt vu *romanesque*, sou gouf dëse Stil vun ëm 1820 u bezeechent als Uleenung u *réimesch*, well verschiiden Elementer och schonn an der réimescher Architektur ze fanne waren. Se dauert vun ongeféier 1000 bis ongeféier 1200. D'Stilepoch déi duerno koum ass d'Gotik.



Charakteristesch fir romanesch Bauwierker si Ronnbéi, massiv Seilen a Maueren a kleng Fënsteren.

Bekannt romanesch Bauwierker sinn z.&nbsp;B.:
*d'Abtei Maria Laach
*den Doum vu Speyer

## Um Spaweck
Louvain-la-Neuve

**Louvain-la-Neuve**, mat ronn 10.000 Awunner gehéiert zu der Stad a Gemeng Ottignies-Louvain-la-Neuve an der belscher Provënz Wallounesche Brabant.

Et ass déi jéngst Stad an der Belsch. Si gouf 1968 gegrënnt wéinst Sproocheproblemer tëscht de Flammänner an de Wallounen déi dozou gefouert hunn, datt d'Kathoulesch Universitéit vu Léiwen an zwee gespléckt huet misse ginn: een Deel fir déi flammännesch Studenten an een Deel fir déi franséischsproocheg zu Louvain-la-Neuve.

## Hannergrënn zur Grënnung
Bis an den Ufank vum 20. Joerhonnert huet d'Belsch als e franséischsproochegt Land gegollt. De Kinnek huet franséisch geschwat a sämtlech legal Texter sinn an der selwechter Sprooch verfaasst ginn. De Flammänner hir Kultur ass iwwerdeems ënnerdréckt ginn.

D'Flamänner hunn dowéinst ëmmer méi staark mobil gemaach fir eng Unerkennung vun hirer eegener Sprooch, d'Flammännesch, en hollänneschen Dialekt. D'Land huet sech an de Joerzéngten duerno ëmmer méi zu engem Federalstaat entwéckelt: Regiounen a Sproochcommunautéite si gegrënnt ginn, wat mat sech bruecht huet, datt d'Erzéiung eng communautaire Kompetenz gouf. Well Léiwen a Flandern läit, war et politesch net méi méiglech, do eng franséischsproocheg Universitéit ze hunn. Dofir huet d*'Université catholique de Louvain* sech misse vun der *Katholieke Universiteit Leuven* trennen. 1968 gouf de Grondstee fir en neien Universitéitskomplex, mat ronderëm enger neier Stad, geluecht: Louvain-la-Neuve.

## Geographesch Situation
Louvain-la-Neuve läit eng 25 Kilometer vu Bréissel ewech a forméiert mat Léiwen e gläichméissegen Dräieck. Direkt donieft leien d'Stied Ottignies a Wavre. D'Stad läit och direkt un der Autobunn Bréissel-Namur.

 Louvain-la-Neuve JPG.jpg|D'Grand-Place an d'theologesch Fakultéit
 Louvain-la-Neuve Montesquieu.JPG|D'Place Montesquieu
 Vueaerienne2.jpg|Den Technologiepark Louvain-la-Neuve


## En neit Konzept fir eng Stad
Louvain-la-Neuve soll als Beispill vun enger gutt organiséierter Stad zielen. Den Zentrum ass op enger bëtongser Plack gebaut déi tëscht zwéin Hiwwele läit. D'Autoe fueren a parken drënner, wärend den iwwerierdeschen Deel eng puer Foussgängerzon ass.

D'Stad huet och nëmmen e puer Kilometer Duerchmiesser, wat et hiren Awunner erlaabt, all Distanz zu Fouss ze maachen. D'Iddi war, datt eng Foussgängerstad fir méi Sécherheet a méi Convivialitéit suerge sollt, wat aus der Stad éischter en Duerf mécht wou jiddwereen, souwuel Studente wéi och soss Awunner, sech wuel fille soll.

## D'Universitéit

## Um Spaweck
Verwëllef

**Verwëllef** ass den ieweschten Deel vun engem Raum, dee mat Steng, Zillen oder a leschter Zäit aus Bëtong gebaut ass. Dat eigentlecht Verwëllef ass dobäi deen Deel vum Plaffong, deen aus Steng a Form vu Käiler zesummegesat ass, an de Raum zum Deel oder ganz iwwerspaant.

## Um Spaweck
Waark

D**'Waark** ass eng Baach, am Nordweste vu Lëtzebuerg, op der Grenz tëscht dem Éislek an dem Guttland. D'Waark entsteet aus dem Zesummefloss vun zwou klenge Baache am *Ellegrëndchen*, südëstlech vu Gréiwels, op enger Héicht vu ronn 450 Meter, a si fléisst zu Ettelbréck an d'Uelzecht.

Op der topographescher Kaart vum Kadaster ass d'Baach mat *Wark* gezeechent.

Uertschaften op der Waark, vun uewen no ënnen:

D'Waark zielt zu de primäre Waasserleef vu Lëtzebuerg déi en Anzuchsgebitt vun iwwer 70&nbsp;km² hunn.

Den Dall vun der Waark eegent sech gutt fir Fousstouren. En ass opgesicht vu Fotografen a Moler. Eng Fëscherei an der Waark ass vu villen Amateure begiert. Fréier sinn och Kriibsen an der Waark gefaange ginn.

### Niewebaache vun der Waark

## Biller

Fichier:Welschent2.jpg|Dall vun der Waark (Um Wee op Welschent), Aquarell vum René Spielmann
Fichier:Waark.jpg|Am Dall vun der Waark
Fichier:Waark Ortho.png|De Laf vun der Waark.


## Kuckt och

* Welschent

## Um Spaweck
Kobern-Gondorf

**Kobern-Gondorf** ass eng däitsch Uertschaft an Uertsgemeng bei der Musel am Äifelkrees Béibreg-Prüm a Rheinland-Pfalz.

## Geographie
Kobern a Gondorf leien um lénksen Ufer vun der Musel, ongeféier 17 Kilometer vu Koblenz a ronn 33 Kilometer vu Cochem ewech. Nopeschgemenge si Lehmen a Winningen. Niederfell an Dieblich leien op der anerer Säit vun der Musel.

Kobern a Gondorf leien um baussenzegen Hank vum Dieblicher Muselbou, op der Alluvialfläch vu verschiddene Baachen, déi vum Maifeld hierkommen, an um Osthank vum Maifeld. Den historeschen Zentrum vu Kobern dee besonnesch niddreg läit ass dacks vun Iwwerschwemmunge betraff.

Kobern-Gondorf huet mat senge géien Häng an Terrassewéngerten, extrem gutt Wäilagen op deenen e rassege Riesling, Rivaner souwéi Pinot gris a Pinot blanc gezillt ginn. 

## Um Spaweck
Héiweng

**Héiweng** ass eng Uertschaft an der Gemeng Garnech.

## Kuckt och
* Kapell Héiweng
* Klengbéiweng
* Groussbéiweng
* 

## Um Spaweck

* Websäit vun der Gemeng Garnech
Koler

**Koler** ass eng lëtzebuergesch Uertschaft an der Gemeng Garnech.

## Geographie
Koler läit am Weste vum Groussherzogtum Lëtzebuerg, bei der belscher Grenz. Nërdlech verleeft d'Autobunn A6 ("Areler Autobunn").

D'Äisch fléisst duerch Koler.

1989 hunn zu Koler 197 Persoune gewunnt. Am Joer 2000 louch d'Bevëlkerung bei 196 Awunner an 2014 hunn an der Uertschaft 277 Leit gewunnt. Dat waren 13,9% vun der Gesamtbevëlkerung (1.997 Awunner) vun der Gemeng Garnech.

## Biller
 
Fichier:Aerial View of Kahler in May 2018.jpg|Vue aus dem Fliger op Koler. Riets uewen op der Foto gesäit een de lëtzebuergesch-belsche Grenzposten op der Autobunn an den IKEA Arel.
Fichier:Fréier Gare vu Koler-101.jpg|Déi fréier Gare vun der Eisebunnsstreck Péiteng-Ettelbréck ("Atertlinn").
Fichier:KolerEech01.jpg|D'Eech zu Koler, déi zu de bemierkenswäerte Beem zu Lëtzebuerg zielt
Fichier:Kahler church.jpg|D'Kierch vu Koler


## Kuckeswäertes
* Bemierkenswäert Eech am Ierwebësch
* Kierch vu Koler

## Kuckt och
* Kinoler
* Koler Movies Lëtzebuerg

## Um Spaweck

* Websäit vun der Gemeng Garnech
* koler-leit.lu
Mergesort

**Mergesort** ass ee séiert allgemengt Zortéierverfahren, dat 1945 vum John von Neumann virgestallt ginn ass. Et ass eng rekursiv, stabil awer net in-place Zortéiermethod, déi nom *Divide and Conquer*-Prinzip schafft.

## Funktiounsweis
Mergesort ass eng speziell Uwennung von enger allgemenger Prozedur fir rekursiv Algorithmen.

D'Prinzip vun *Divide and Counquer* huet dräi Schrëtt:
# **Divide**: De Problem gëtt an eng Zuel vu gläichgroussen Deelproblemer zerluecht.
# **Conquer**: Deelproblemer ginn duerch Rekursioun (duerch Opruff vum selwechten Algorithmus) geléist.
# **Combine**: Déi eenzel Léisunge ginn zu enger Gesamtléisung vum Originalproblem nees zesummegesat. Hei gëtt déi eigentlech Aarbecht gemaach.

Bei Mergesort bedeit dëst:
# **Divide**:  spléckt een Tableau A[1..n] vun n Elementer, déi zortéiert solle ginn, an zwéin Deeler vun der Gréisst n/2 op.
# **Conquer**: Déi zwéin Deeltableaue gi rekursiv mat  zortéiert.
# **Combine**:  mëscht déi zwéin zortéiert Deeltableauen, soudatt s'eng zortéiert Sequenz erginn.

## Algorithmus
De follgende Pseudocode stellt eng Implementéierung vum Algorithmus dur:


```
Mergesort(A,p,r)
	if p<r then
		q:= (p+r)/2
		Mergesort(A,p,q)
		Mergesort(A,q+1,r)
		Merge(A,p,q,r)
	fi
end
```


Prozedur Merge

```
Merge(A,p,q,r)
	i:= p
	j:= q+1
	k:= p
	while i<=m and j<=r do
		if A[i]<A[j] then
			B[k]:= A[i]
			i:= i+1
		else
			B[k]:= A[j]
			j:= j+1
		fi
		k:= k+1
	od

	while i<=m do
		B[k]:= A[i]
		i:= i+1
		k:= k+1
	od

	while j<=r do
		B[k]:= A[j]
		j:= j+1
		k:= k+1
	od

	// Kopéiere vum Tableau B nees an den Tableau A
	for i:=p to r do
		A[i]:= B[i]
	od
end
```


## Lafzäit

## Literatur
* Thomas H. Cormen, Charles E. Leiserson, Ronald L. Rivest: *Introduction to Algorithms*. MIT Press, 1990.
Löf

**Löf** ass eng Uertschaft bei der Musel am Landkrees Mayen-Koblenz a Rheinland-Pfalz. D'Gemeng Löf ass en Deel vun der Verbandsgemeng *Untermosel*, an ëmfaasst ausser Löf nach Kettenes. Op 5,34 Killometer carré wunnen Enn 2004 1.549 Leit.

## Geographesches
Löf läit 50° 13' nërdlech a 7° 25' ëstlech.

## D'Kierch
D'Parkierch *St. Lucia* gouf 1737/38 vum JOhannes Seiz gebaut, an 1883 neigotesch bäigebaut. De goteschen Tuerm weist romanesch Formen. D'Kierchfënstere stamen aus dem zweete Véirel vum 15. Joerhonnert. Si weisen déi adeleg Stëfter, wéi déi *von Oberstein* oder *von Thurant*.

## Flora
Am Löfer *Kehrbachdall* ass de seelene Pällembam (Buxus sempervirens L.) ze fannen.
## Um Spaweck

*Offiziell Websäit vu Löf a Kattenes
*Löf
Winningen

**Winningen** ass eng Uertschaft bei der Musel am Landkrees Mayen-Koblenz an der Verbandsgemeng *Untermosel* a Rheinland-Pfalz.
Filmreakter

**Filmreakter a.s.b.l.** ass eng net-lukrativ Kënschtlervereenegung vun jonke Filmmécher vu Lëtzebuerg, déi 2002 gegrënnt gouf. Grënnungsmemberen waren de Govinda van Maele, de Bernard Michaux an de Jeff Desom. 

## Ziler vum Veräin
D'Haaptziler vum Veräin sinn:

## Aktivitéiten
Filmreakter huet zanter 2002 verschidden Aktivitéiten organiséiert. Si hu probéiert, jonk lëtzebuergesch Filmmécher zesummenzebréngen an hunn 2004 de *Lost Film Festival* vu Philadelphia op Lëtzebuerg bruecht.

Filmreakter organiséiert zanter 2006 d*'Open Screen* Owender déi vun der Tanja Frank a vum Carlo Thiel an d'Liewe geruff goufen. D'Open Screen Owenter ginn all puer Méint op ënnerschiddleche Plazen organiséiert. Den Ënnertitel vum Event “Bring your own Movie” ass Programm. Jiddwereen, deen e Film huet, dee manner wéi 20 Minutten dauert, däerf dee Film weisen. D'Owenter si souwuel gratis fir de Public wéi och fir d'Realisateuren déi hir Filmer weisen. D'Organisateure stelle fir Open Screen e Schierm an e Projekter zur Verfügung. Am Juni 2004 war den éischten *Open Screen*, inspiréiert vum Cinéma Nova vu Bréissel. Zanterhier fënnt ee vu Kéier zu Kéier ëmmer méi Leit op dësen Owenter. D'Filmer déi gewise ginn, sinn an alle Formater. Vum 35-mm Film bis hin zum Film dee mat engem Handy als Kamera entstanen ass, gëtt alles gewisen. D'Realisateuren déi matmaache sinn an allen Altersklassen, verschiddener sinn Amateuren anerer si Professioneller.
Zanter 2011 organiséiert Filmreakter och reegelméisseg en Double Feature an der Cinématheque.

2021, an der Zäit vun der COVID-19-Pandemie, huet Filmreakter, zesumme mam Filmfong, Wady Media a Les Films Fauves, de Projet *Quickies* op d'Bee gesat, bei deem 18 Filmregisseuren, fir e Kuerzfilm vun enger 10 Minutten, 2020 Euro kruten. Dat sinn de Frédérique Buck & Gintare Parulyte, Eileen Byrne, Catherine Dauphin, Adolf El Assal, Larisa Faber, Godefroy Gordet, Max Jacoby, Baptiste Ménage, Nilton Martins, Nadia Masri, Thierry Mousset, Nicolas Neuhold, Suzan Noesen, Samuel Perez, Émile V. Schlesser, Kim Schneider, Julie Schroell a Govinda Van Maele. Déi Filmer sinn dann op e puer Plattformen ze gesinn.

## Memberen

Filmreakter ass kee Club mat feste Memberen. All Mënsch ass wëllkomm matzemaachen. Et gëtt keng Memberskaarten an dofir ass jiddwereen Member vun Filmreakter, dee sech selwer sou gesait.

## Kuckt och
* Sunset Cinema
## Um Spaweck
* Site vu Filmreakter
* ''d'Land'' iwwer ''Open Screen'' vum Filmreakter
Boukels (Géisdref)

**Boukels** (Bockholtz) ass eng Uertschaft an der Gemeng Géisdref.

Zu Boukels ass de *Centre national de Motocross* mat der Trainingspist fir Motocross vun der MUL.

De Waassertuerm zu Dol versuergt Boukels mat Drénkwaasser.

## Kuckt och
* Méchelskapell zu Boukels

## Um Spaweck

* Boukels op der Websäit vun der Gemeng Géisdref
Bidscht

**Bidscht** ass eng Uertschaft an der Gemeng Géisdref.

## Kuckeswäertes
* Kierch vu Bidscht

## Kuckt och

## Um Spaweck

* Bidscht op der Websäit vun der Gemeng Géisdref
* Wou der Däiwel ass...? Bidscht: Amélie Schroeder, Bidscht? Do ass d’Welt dach mat Breeder zougeneelt!, wort.lu [€], 03.08.2024, gekuckt den 28.10.2025
Dellen

**Dellen** ass eng Uertschaft an der Gemeng Groussbus-Wal.

## Geschicht
Virum 1. September 2023 huet Dellen zu der Gemeng Groussbus gehéiert, déi du mat der Gemeng Wal zu der Gemeng Groussbus-Wal fusionéiert ass.

## Geographie
Dellen läit op enger laanggezunner Kopp, déi sech vun hirer héchster Plaz op *Iewend* mat 490 Meter, no Südosten tëscht den Däller vun der Laangbaach an der Turelbaach zitt.

Ronderëm d'Uertschaft leie praktesch iwwerall Bëscher. Just no Nordwesten ass d'Gewan op.

Dellen ass un de Verkéier ugeschloss iwwer den CR345, deen am Nordweste bei der *Jenne Kapell* op d'Nationalstrooss N12 stéisst, an am Süden iwwer Mäerzeg, Uschloss un d'N 21 huet.


DEL Precoce.jpg|De Précoce
Grosbous, Dellen (103).jpg|Bauerenhaff an der Haaptstrooss
DEL KIE 01.jpg|D'd'Kapell vun Dellen aus dem Joer 1719


## Kuckt och

## Um Spaweck

* Wou der Däiwel ass...? Dellen: 114 Einwohner und mindestens genauso viele Anekdoten.: Frank Weyrich, wort.lu [€], 02.02.2026, gekuckt de 03.02.2026
Léierhaff

**Léierhaff** (lokal: **op der Léier**) ass e Lieu-dit an der Gemeng Groussbus-Wal dee just aus engem Bauerenhaff besteet.

Den Haff läit laanscht d'Nationalstrooss N 12, op enger Héicht vu 487 Meter, a ronn 1 Kilometer westlech vun Dellen.

Op der topographescher Kaart vum Kadaster ass en als *Lehrhaff* agezeechent.

Net wäit vum Haff an nërdlecher Richtung steet op der Kräizung vun der N 12 mat dem CR345 d*'Jenne-Kapell*.

Am Westen an am Süde vum Haff leie grouss Bëscher, vun deenen de bekanntsten den *Alebësch* ass. No Norden an no Osten ass fräi Gewan, déi, wéi op de meeschte Plazen um südleche Bord vum Éislek, zimmlech koppeg ass.

## Biller

Fichier:Grosbous, Léierhaff (1).jpg|
Fichier:Grosbous, Léierhaff (3).jpg|


## Kuckt och

## Um Spaweck
Dol

**Dol** ass eng Uertschaft an der Gemeng Géisdref.

## Originne vum Numm
Den Numm Dol (Dahl), genee wéi d'Nimm Duelem (Dahlem an Dahlheim), ginn, dem Dicks a sengem *[[Die deutsche Götterwelt im Luxemburger Lande]]* no, vum däitschen heednesche Gott Heimdall ofgeleet, an zwar duerch d'Ëmdréie vu sengem Numm.

## Geographie

Dol läit op engem Plateau op enger Héicht vu 490 m
De Waassertuerm zu Dol beliwwert d'Dierfer Dol, Géisdref, Nacher, Boukels a Masseler mat Drénkwaasser.

## Geschicht
Dol, dat deemools dem Walther Ritter, dem *Här vu Wolz* gehéiert huet, gouf den 23. Abrëll 1406 fir d'éischt an engem Dokument ernimmt.
Virdru war déi ganz Géigend am Besëtz vum Äerzbeschof vun Tréier. Den Äerzbeschof Balduin vun Tréier huet se dem Arnold IV., Buerghär von der Veltz, gestuerwen 1343, iwwerdroen. Duerch säi Bestietnes mat der Jutta von Wiltz koum dësen an d'Famill vum Walther Ritter, déi him dunn déi Uertschaften, déi an der Géigend louchen, verkaaft huet. De Verkafsakt, datéiert op de 27. Juli 1310, ass am Dokument enthalen, dat uewen ernimmt gouf.

Am Dezember 1944 goufen zu Dol eng Trupp vun 9 amerikaneschen Zaldote vun däitschen Truppen iwwerrascht an ënner Artilleriebeschoss geholl. D'Amerikaner hu sech an en Haus zeréckgezunn a waren decidéiert sech net z'erginn. No laangem Geschéiss ware 5 Gi's blesséiert, an 1 war gefall. Eng däitsch Infantriesattack gouf mat enger Jerrycan déi a Brand gestach gouf, a mat Handgranaten ofgewiert. Zwéin Däitscher déi et fäerdegbruecht hate bis an d'Haus ze komme goufe mat der Bajonett onschiedlech gemaach. No véier Stonnen haardem Kampf waren nach just 3 Amerikaner net blesséiert. Déi hu wéi se keng eege Munitioun méi haten, mat de Waffe vun den Däitsche weidergekämpft. Schliisslech hunn déi Däitsch opginn, a 25 Gefaange goufe gemaach, déi meescht ware blesséiert, an d'Wehrmacht hat eelef Doudeger.

Déi amerikanesch Sektioun stoung ënner dem Kommando vum Staff Sergeant Day G. Turner dee fir déi Aktioun d'Medal of Honor krut. Hien ass den 8. Februar 1945 gefall. Den Day G. Turner, deen zu der 319. Infantriedivisioun gehéiert huet, läit um Amerikaneschen Zaldotekierfecht zu Hamm begruewen. (Abt. E, Rei 10, Graf 72)

### De Schoulkomplex an d'Gebai vun de fräiwëllege Pomjeeën
Am Joer 2001 koum et zum éischte Spuetstéch vum neie Gebai vum Précoce, Spillschoul a Pompjeeszenter.

### Alzheimer-Foyer

An dem fréiere Primäschoulgebai an der Dälerbaach op der Nummer 1 ass haut den Alzheimer-Foyer *Gënzebléi*

### Internetstuff
D'Internetstuff vun der Géisdrëffer Gemeng ass zu Dol an der Duerfstrooss op der Hausnummer 32.

## Kuckt och
* Kierch Dol

## Um Spaweck

* Dol op der Websäit vun der Gemeng Géisdref
* Websäit vun der Gemeng
* Wou der Däiwel ass...? Dol: Frederik Wember, So belebt eine Familie ein Jahrhunderte altes Spukhäuschen, wort.lu [€], 12.12.2024, gekuckt den 28.10.2025
Masseler

**Masseler** ass eng Uertschaft an der Gemeng Géisdref.

## Geographie
Masseler ass eng vun de seelenen Uertschaften ouni Duerchgangsverkéier, d'Strooss fir op Masseler ass eng Sakgaass.

De Waassertuerm zu Dol versuergt Masseler mat Drénkwaasser.

## Kuckt och
Nacher

**Nacher** ass eng Uertschaft an der Gemeng Géisdref. Nacher grenzt direkt un d'Uertschaft Nacher Strooss.

Op ville Plazen uechter d'Uertschaft sinn al landwirtschaftlech Maschinnen ausgestallt.

De Waassertuerm zu Dol versuergt Nacher mat Drénkwaasser.

## Illustratiounen

Fichier:Nocher_Luxembourg_04_primary_school.jpg|Schoul
Fichier:Nocher_Luxembourg_03_point_de_vue.jpg|Point de vue mat Raschtplaz



Fichier:Nocher_Luxembourg_05_balkenmaeher.jpg|Méimaschinn vun der Mark FAHR
Fichier:Nocher_Luxembourg_06_ruebenschnitzler.jpg|Rommelshäckseler
Fichier:Nocher_Luxembourg_07_kartoffelernter.jpg|Gromperemaschinn
Fichier:Nocher_Luxembourg_08_unterschneidepflug.jpg|Ënnerschneidplou


## Kuckt och
* Remigiuskierch vun Nacher

## Um Spaweck
Nacher Strooss

**Nacher Strooss** ass eng Uertschaft an de Gemenge Géisdref a Wolz. Se läit um CR321 a grenzt am Westen direkt un d'Uertschaft Nacher.

## Illustratiounen

Fichier:Nocher-Route_Luxembourg_01.jpg


## Kuckt och