open-index/open-wikipedia-markdown huggingface dataset:
Gemeng Houschent

**Houschent** war bis Enn 2011 eng lëtzebuergesch Gemeng am Kanton Dikrech. Si huet du mat de Gemengen Housen an Konstem zu der Gemeng Parc Housen fusionéiert. Haaptuert vun der fréierer Gemeng war d'Uertschaft Houschent.

## Uertschaften a Lieu-diten an der fréierer Gemeng
* **Uertschaften:**
** Houschent, heiansdo och *Stroosshouschent* genannt
** Houschter Déckt
** Iewescht Schlënner
** Ënnerschlënner
* **Lieu-diten:**
** Maarkebaach
** Kéiermillen
** An der *Schilkeschleedchen* läit de Schéissstand vun der Lëtzebuerger Arméi

## Geographie

## Geschicht
### Awunnerzuel

Colors=
 id:lightgrey value:gray(0.8)
 id:darkgrey value:gray(0.6)
 id:bar value:rgb(0.9,0.35,0.25)

ImageSize = width:500 height:300
PlotArea = left:50 bottom:20 top:20 right:30
DateFormat = x.y
Period = from:0 till:1000
TimeAxis = orientation:vertical
AlignBars = justify
ScaleMajor = gridcolor:darkgrey increment:200 start:0
ScaleMinor = gridcolor:lightgrey increment:40 start:0
BackgroundColors = canvas:white

BarData=
 bar:1821 text:1821
 bar:1871 text:1871
 bar:1910 text:1910
 bar:1922 text:1922
 bar:1935 text:1935
 bar:1947 text:1947
 bar:1960 text:1960
 bar:1970 text:1970
 bar:1981 text:1981
 bar:1991 text:1991
 bar:2001 text:2001
 bar:2011 text:2011

PlotData=
 color:bar width:20 align:left
 bar:1821 from:0 till:550
 bar:1871 from:0 till:804
 bar:1910 from:0 till:591
 bar:1922 from:0 till:555
 bar:1935 from:0 till:488
 bar:1947 from:0 till:387
 bar:1960 from:0 till:303
 bar:1970 from:0 till:288
 bar:1981 from:0 till:306
 bar:1991 from:0 till:315
 bar:2001 from:0 till:418
 bar:2011 from:0 till:604

PlotData=
 bar:1821 at: 550 fontsize:S text:550 shift:(-8,5)
 bar:1871 at: 804 fontsize:S text:804 shift:(-8,5)
 bar:1910 at: 591 fontsize:S text:591 shift:(-8,5)
 bar:1922 at: 555 fontsize:S text:555 shift:(-8,5)
 bar:1935 at: 488 fontsize:S text:488 shift:(-8,5)
 bar:1947 at: 387 fontsize:S text:387 shift:(-8,5)
 bar:1960 at: 303 fontsize:S text:303 shift:(-8,5)
 bar:1970 at: 288 fontsize:S text:288 shift:(-8,5)
 bar:1981 at: 306 fontsize:S text:306 shift:(-8,5)
 bar:1991 at: 315 fontsize:S text:315 shift:(-8,5)
 bar:2001 at: 418 fontsize:S text:418 shift:(-8,5)
 bar:2011 at: 604 fontsize:S text:604 shift:(-8,5)


## Politik
### Buergermeeschteren

* ...
* 2000 - 2011: Léon Faber
Grenzmaark vu Bech-Maacher

D**'Grenzmaark vu Beech-Maacher** ass eng vun de véier eenzege bekannte Maarke laanscht d'Musel, déi als Zeie vum Grenzvertrag tëscht Holland a Preisen vun 1816 iwwereg sinn. Déi zweet mam N° 8 steet bei Wuermer laanscht Wäistrooss an déi drëtt vis-à-vis vun där op der däitscher Säit. Eng Maark mat der N°5 steet um Lieu-dit *Rothaus* an der däitscher Gemeng Nennig.

De 26. Juni 1816, hunn den hollännesche Kinnek Wëllem I. an der preisesche Kinnek Friedrich Wilhelm III. zu Oochen e Grenzvertrag ënnerschriwwen, an deem d'Grenzen tëscht Holland a Preise festgehale goufen.

Den Artikel 2 am Originaltext:

:*La ligne de démarcation commencera sur la Moselle, au point où sur la rive droite cette rivière quitte les limites de la France; descendra la Moselle jusqu'à l'embouchure de la Sure; remontera la Sure jusqu'à l'embouchure de l'Oure; suivra également en remontant le cours de l'Oure jusqu'au point où ce ruisseau atteint les Limites du ci-devant Canton de St. Vith, sauf toutefois les modifications établies par les articles suivants.*

Am Artikel 42 vum Vertrag ginn d'Zeechen um Terrain beschriwwen, mat deenen d'Grenze siichtbar markéiert solle ginn:

:*Ces poteaux seront de bois de chêne de la longueur de 12 pieds du Rhin, 8 hors de terre et 4 en terre; ils seront carres, la partie en terre sera de 12 pouces d'épaisseur au moins, et celle hors de terre de 8; ils seront peints du côté de la Prusse en noir et blanc, et du côté des Pays-bas en orange et blanc; ils seront numerotés en commençant à la Moselle*.

No 1840 goufen déi hëlze Maarken, déi zum groussen Deel verschwonne waren, sief et datt se ewechgeholl gi waren, oder duerch Héichwaasser matgerappt gi waren duerch stengener ersat.

Geographesch Koordinaten:
Mahinda Rajapaksa

De **Mahinda Rajapaksa** (och **Rajapakse**), gebuer den 18. November 1945 zu Weeraketiya a Sri Lanka, ass e sri-lankesesche Politiker a fréiere Staatspresident.

Hie war vum 6. Abrëll 2004 bis den 19. November 2005 Premierminister. De 17. November 2005 huet hie mat 50,33 % géint de Ranil Wickremesinghe, säi Virgänger als Premier, d'Presidentschaftswale vu sengem Land gewonnen. Zwéin Deeg drop gouf hien a säin neit Amt agefouert.

2010 gouf hie fir weider 5 Joer erëmgewielt. Am Januar 2015 huet en nees kandidéiert, d'Walen awer dës Kéier géint de Maithripala Sirisena verluer.

No villem Hin an Hier, ware seng Relatiounen 2018 mam President Sirisena nees gutt, a sou gouf hie vun Oktober 2018 un, rëm Premierminister vum Sri Lanka. Hie krut awer kee Vertraue vum Parlament (hien huet de Vertrauensvott verluer). Doropshin, huet hien no nëmme 50 Deeg, de 15. Dezember 2018, säi Récktrëtt ugekënnegt.

Bei de Presidentsschaftswalen 2019, gouf säi Brudder Gotabaya Rajapaksa als President gewielt. De Mahinda Rajapaksa gouf dunn nees Premierminister.

## Um Spaweck

*  Websäit vum Mahinda Rajapakse
Maarkebaach (Houschent)

**Maarkebaach** ass e Lieu-dit an der Gemeng Parc Housen am Kanton Klierf. E läit südëstlech vun Houschent an ëstlech vun der N7 op enger Héicht vu ronn 428 m.

Bis Enn 2011 war en Deel vun der fréierer Gemeng Houschent (Kanton Dikrech), déi du mat de Gemenge Konstem an Housen zu der Gemeng Parc Housen fusionéiert huet.

Vun der N7 aus Richtung Süde leeft den CR320D an d'Maarkebaach an da viru bis an de Bleesdall, bei de Schéissstand vun der Lëtzebuerger Arméi an der *Schilkeschleedchen*.

## Geographie
Maarkebaach läit ëstlech vun der Baach mam selwechten Numm.

## Geschicht

## Kuckeswäertes

## Kuckt och

## Um Spaweck
Kéiermillen

**Kéiermillen** ass eng fréier Millen an der Gemeng Parc Housen am Kanton Klierf.

Bis Enn 2011 huet se zu der fréierer Gemeng Houschent am Kanton Dikrech gehéiert, déi du mat de Gemenge Konstem an Housen zu der Gemeng Parc Housen fusionéiert huet.

Si läit am Bleesdall, do wou d'Emmicht draleeft.

Den 21. Abrëll 2023 gouf s'als nationale Kulturpatrimoine klasséiert.
## Geschicht
De Bau vun der Mille geet op d'Joer 1796 zeréck wéi den Theodore Lanners vun Houschent deen am *Kéierbierg* en Terrain hat, vun der Administration centrale zu Lëtzebuerg de 6. Nivôse vum Joer V d'Autorisatioun krut do eng Millen opzeriichten.

Den 1. Mäerz 1791 hat den Thedore Lanners d'Marguerite Schaeffer vu Mëtscheed bestuet. D'Koppel hat aacht Kanner. Domat war d'Kéiermillen d'Stackhaus vu 5 Mëllergeneratioune ginn, wouvun de leschte Mëller den Alexis Lanners op der Sirer Mille war.

## Kuckt och
* Lëscht vun de Lëtzebuerger Uertschaften
*Millen zu Lëtzebuerg
Gemeng Schieren

D****' ass eng vun den  lëtzebuergesche Gemengen. Se läit am Kanton Dikrech. De Chef-lieu vun der Gemeng ass d'Uertschaft  vun där se och hiren Numm huet.

## Uertschaften an der Gemeng

* Biertreng
* Colmer Bréck
* Schieren

Zur Gemeng gehéieren nach follgend Häff a Lieu-diten:

* Bierkenhaff 
* Matgeshaff
* Nidderschieren
* Pléiter
* Schierener Millen
* Uewerschieren

## Geschicht
D'Gemeng Schieren gouf duerch e Gesetz vum 22. Januar 1850 geschaaft. Bis dohi waren d'Uertschafte vun der haiteger Gemeng Schieren een Deel vun der Gemeng Ettelbréck.

### Entwécklung vun der Awunnerzuel

Colors=
 id:lightgrey value:gray(0.8)
 id:darkgrey value:gray(0.6)
 id:bar value:rgb(0.9,0.35,0.25)

ImageSize = width:500 height:300
PlotArea = left:50 bottom:20 top:20 right:30
DateFormat = x.y
Period = from:0 till:2400
TimeAxis = orientation:vertical
AlignBars = justify
ScaleMajor = gridcolor:darkgrey increment:1000 start:0
ScaleMinor = gridcolor:lightgrey increment:200 start:0
BackgroundColors = canvas:white

BarData=
 bar:1821 text:1821
 bar:1871 text:1871
 bar:1910 text:1910
 bar:1922 text:1922
 bar:1935 text:1935
 bar:1947 text:1947
 bar:1960 text:1960
 bar:1970 text:1970
 bar:1981 text:1981
 bar:1991 text:1991
 bar:2001 text:2001
 bar:2011 text:2011
 bar:2021 text:2021

PlotData=
 color:bar width:20 align:left
 bar:1821 from:0 till:520
 bar:1871 from:0 till:1000
 bar:1910 from:0 till:809
 bar:1922 from:0 till:790
 bar:1935 from:0 till:759
 bar:1947 from:0 till:754
 bar:1960 from:0 till:845
 bar:1970 from:0 till:965
 bar:1981 from:0 till:1173
 bar:1991 from:0 till:1293
 bar:2001 from:0 till:1358
 bar:2011 from:0 till:1486
 bar:2021 from:0 till:2073

PlotData=
 bar:1821 at: 520 fontsize:S text:520 shift:(-8,5)
 bar:1871 at: 1000 fontsize:S text:1.000 shift:(-14,5)
 bar:1910 at: 809 fontsize:S text:809 shift:(-8,5)
 bar:1922 at: 790 fontsize:S text:790 shift:(-8,5)
 bar:1935 at: 759 fontsize:S text:759 shift:(-8,5)
 bar:1947 at: 754 fontsize:S text:754 shift:(-8,5)
 bar:1960 at: 845 fontsize:S text:845 shift:(-8,5)
 bar:1970 at: 965 fontsize:S text:965 shift:(-8,5)
 bar:1981 at: 1173 fontsize:S text:1.173 shift:(-14,5)
 bar:1991 at: 1293 fontsize:S text:1.293 shift:(-14,5)
 bar:2001 at: 1358 fontsize:S text:1.358 shift:(-14,5)
 bar:2011 at: 1486 fontsize:S text:1.486 shift:(-14,5)
 bar:2021 at: 2073 fontsize:S text:2.073 shift:(-14,5)


### Wopen

## Politik
### Gemengerot
De Gemengerot vun der  gëtt nom Majorzsystem gewielt.

### Buergermeeschteren
* 1850 - 1867: Dominique Toussaint
* 1867 - 1875: Michel Fabricius
* 1876 - 1916: Pierre Toussaint
* 1916 - 1934: Henri Beringer
* 1935 - 1966: Hubert Schlechter
* 1966-1977: Albert Weber
* 1978 - 1993: Auguste Goerens
* 1994- ?: Josy Lutgen
* 19. Abrëll 2013 - 7. Oktober 2015: Camille Pletschette
* 7. Oktober 2015 - 9. Oktober 2019: André Schmit
* November 2019 - November 2023: Eric Thill
* zanterhier: Jean-Paul Zeimes

## Interkommunal Syndikater
D'Gemeng Schieren ass Member vu follgenden interkommunale Syndikater:
* DEA
* SICEC
* SICONA-Centre
* SIDEC
* SIDEN
* SYVICOL

## Kuckt och

## Um Spaweck

* Veräiner vu Schieren um Spaweck
* D'Gemeng Schieren op der Websäit vum Syvicol
Schleis vu Lozen

D**'Schleis vu Lozen** ass eng Schëffsschleis um Kanal Zuid-Willemsvaart an der belscher Uertschaft Lozen.

Si huet den Numero 17 a steet um Kanalkilometer 44,5. D'Schleisekummer ass 52,40 m laang a 6,90 m breet. Den Niveausënnerscheed ass 2,80 Meter an déi minimal Waasserhéicht ass 1,90 m. Well de Kanal eng ronn 100 Meter virun der Schleis, am ieweschte Schleisebaseng en 90 Grad-Knécks mécht, gouf do eng Kéierplaz ugeluecht mat engem Duerchmiesser vu ronn 100 Meter. Iwwer den ënneschte Schleisebaseng, féiert direkt nieft der Schleis eng Hiefbréck iwwer déi d'N76 féiert. Bis ëm 2000 war op där Plaz dacks e Stau op der Strooss, well déi al Bréck just iwwer der Schleisepaart stoung, an dofir schonn huet misse gehoff ginn wann e Schëff an d'Schleis eragefuer ass. Déi Plaz gouf dofir *De Stopp vu Lozen* genannt.

D'Nopeschschleise sinn d'Schleis N°18 zu Bocholt an d'Schleis N°16 zu Weert.

Am Juli 2000 gouf nieft der Schleis e klengt Waasserkraaftwierk, mat enger 100&nbsp;kW Turbinn gebaut. Bei enger Chute vun 2,84 Meter an engem Debit vu 5.000 l/s bréngt dat klengt Wierk et op eng Joresleeschtung vun 800.000 kWh. Domat kënne ronn 250 Stéit beliwwert ginn.
Jerome David Salinger

De **Jerome David Salinger** ("**J.D. Salinger**") gebuer den 1. Januar 1919 zu New York, a gestuerwen de 27. Januar 2010, war en US-amerikanesche Schrëftsteller. Hien ass virun allem bekannt fir säi Roman *[[The Catcher in the Rye]]* aus dem Joer 1951, enger an Ech-Form geschriwwener Geschicht vun engem jonke Mann vu 16 Joer, dee vun der Schoul geflunn ass, e puer Deeg zu New York ënnerwee ass ouni richteg ze wëssen, wouhin, an nach manner, wat e mat sech, sengem Frust a sengem Verlaangeren ufänke soll.

De Salinger huet ganz zeréckgezu gelieft; 1965 ass säi leschten Artikel publizéiert ginn an dat lescht Interview, dat e ginn huet, war 1980.

Hien huet am Ganzen eng 35 Kuerzgeschichte publizéiert.

De Jerome David Salinger war de Papp vum Filmchauspiller Matt Salinger.

## Publikatiounen

** "A Perfect Day for Bananafish" (1948)
** "Uncle Wiggily in Connecticut" (1948)
** "Just Before the War with the Eskimos" (1948)
** "The Laughing Man" (1949)
** "Down at the Dinghy" (1949)
** "For Esmé – with Love and Squalor" (1950)
* *The Catcher in the Rye* (1951)
** "Pretty Mouth and Green My Eyes" (1951)
** "De Daumier-Smith's Blue Period" (1952)
* *Nine Stories* (1953)
** "Teddy" (1953)
** "Raise High the Roof-Beam, Carpenters" (1955)
** "Seymour: An Introduction" (1959)
* *Franny and Zooey* (1961)
* *Raise High the Roof Beam, Carpenters* and *Seymour: An Introduction* (1963)

## Literatur

* Ian Hamilton: *Op zoek naar J. D. Salinger* („In search of J. D. Salinger“) 1989
* Paul Alexander: *Salinger. A biography*. Renaissance Books, Los Angeles 1999
* Margaret A. Salinger: *Dream Catcher. A memoir*. Washington Square Press, New York 2000
* Eberhard Alsen: *A readers guide to J. D. Salinger*. Greenwood Press, Westport, Conn. 2002
Joris Helleputte

De **Georges Augustin (Joris) Helleputte**, gebuer zu Gent den 31. August 1852, a gestuerwen den 22. Februar 1925 zu Léiwen, war e belschen Ingenieur a Politiker.

Den Helleputt hat en Ingenieursstudium am Génie Civil gemaach mat Schwéierpunkt Brécken a Weeër, an hien huet als Archtitekt a Professer zu Léiwen geschafft. 1898 gouf hie President vum Davidsfonds. Hie war och Matgrënner vum Boerenbond a war deem säin éischte President vun 1890 bis 1925. Hien hat och gehollef de Katholiek Vlaams Hoogstudentenverbond 1902 ze grënen.

Als Architect huet hien haaptsächlech zu Léiwen geschafft, awer och op anere Plazen an der Belsch wéi z.&nbsp;B. zu Diest, wou hien d'Pläng vun der Kruisherenkerk gemaach huet.

Vun 1889 bis 1924 war hien Deputéierte vum Arrondissement Maaseik. Hien hat verschidde Ministesch- Portefeuillen:

*Minister vun der Post, Eisebunn an Telegraphie vun 1908 bis 1910.
*Landwirtschaftsminister vun 1907 bis 1908, vun 1910 bis 1911 a vun 1912 bis 1918.
*Minister vun den ëffentlechen Aarbechte vun 1910 bis 1911 a vun 1912 bis 1918.

1912 krut hien den Éierentitel Ministre d'État.

De Joris Helleputte war de Schwoer vum Frans Schollaert.
Carl Maria von Weber

De **Carl Maria Friedrich Ernst von Weber**, gebuer den 18. oder den 19. November 1786 zu Eutin (Schleswig-Holstein), a gestuerwen de 5. Juni 1826 zu London, war en däitsche Komponist, Dirigent a Pianist.

## Um Spaweck
Uhuru (Satellit)

Den **Uhuru** (Swahili: *Fräiheet*), och als **[[Explorer-Programm|Explorer]] 42**, **SAS A** (*Small Astronomical Satellite A*) an **SAS-1** genannt, war deen éischte Satellit vun der NASA, deen den Himmel no Röntgenquellen duerchmustert huet. De Satellit gouf den 12. Dezember 1970 mat enger Scout-Rakéit vun der San-Marco-Platform virun der Küst vum Kenia gestart an op eng Ëmlafbunn ëm d'Äerd tëscht 522 an 563&nbsp;km Héicht geschéckt. En hat eng Ëmlafzäit vu 96 Minutten, a seng Missioun war am Mäerz 1973 eriwwer.

Dem Uhuru säi Röntgenstralenemfänger bestoung aus enger Bläiplack, déi vu ville parallele Buerungen duerchzu war, an hanner där e Sensor fir Röntgenstrale war. Nëmme Röntgenstrale, déi a Richtung vun de Lächer ukoumen, konnten de Sensor erreechen. D'Opléisung vun dëser Andeelung war awer méi schlecht wéi déi vum mënschlechen A.

Haut gi Röntgenteleskopen (kuckt och Wolter-Teleskop) op eng Äerdëmlafbunn bruecht, fir den Himmel am Röntgenberäich z'erfuerschen.

*Uhuru* war ausserdeem de Ruff vun de schwaarzen Awunner am Kenia wärend dem Mau-Mau Opstand (1950-1956) géint déi brittesch Kolonialmuecht.

## Kuckt och

## Um Spaweck
Steve Reich

De **Steve Reich** [], gebuer den 3. Oktober 1936 zu New York City als *Stephen Michael Reich*, ass en US-amerikanesche Komponist, dee virun allem am Beräich vun der Minimal Music bekannt ass an als ee vun hire Pionéiere gëllt, obwuel e sech a méi spéide Wierker vum renge minimalistesche Stil distanzéiert.

## Wierker
* *It's Gonna Rain* (1965)
* *Come Out* (1966)
* *Melodica* (1966)
* *My Name Is* for speaking voices (1967)
* *Piano Phase* (1967)
* *Violin Phase* for violin and tape (1967)
* *Pendulum Music* for microphones and amplifiers (1968)
* *Four Organs* (1970)
* *Phase Patterns* for four electric organs (1970)
* *Drumming* (1970-71)
* *Clapping Music* (1972)
* *Music for Pieces of Wood* (1973) 
* *Music for Mallet Instruments, Voices and Organ* (1973) 
* *Six Pianos* (1973)
* *[[Music for 18 Musicians]]* (1974-76)
* *Music for a Large Ensemble* (1978) 
* *Variations for Winds, Strings, and Keyboards* for solo instruments and orchestra (1979)
* *Octet* for flutes, pianos, woodwinds and strings (1979)
* *Marimba Phase* (1980)
* *Tehillim* for voices and ensemble (1981)
* *Vermont Counterpoint* for flute(s) and/or tape (1982) 
* *Eight Lines* (1983)
* *The Desert Music* for choir and orchestra (1984) 
* *Sextet* for two pianos, synthesizer and percussion (1984) 
* *New York Counterpoint* for clarinet(s) (1985)
* *Six Marimbas* (1986)
* *Three Movements* for orchestra (1986)
* *Electric Counterpoint* for electric guitar(s) (1987)
* *The Four Sections*, "concerto" for orchestra (1987) 
* *Different Trains* for string quartet (1988)
* *The Cave*, multimedia oratorio in three parts (1990-93)
* *Duet* (1993) 
* *Typing Music* (out of *The Cave*(1993)
* *Nagoya Marimbas* (1994)
* *Proverb* for voices and ensemble (1995) 
* *City Life* for ensemble (1995)
* *Nagoya Guitars (1994, transcribed* 1996)
* *Three Tales*, multimedia oratorio (1997)
* *Triple Quartet* (1998) 
* *Know What Is Above You* for voices and percussion (1999) 
* *Electric Guitar Phase* (2000) 
* *Tokyo/Vermont Counterpoint* for marimbas (2000)
* *Dance Patterns* for ensemble (2002)
* *Cello Counterpoint* for cello(s) (2003) 
* *You Are (Variations)* for chorus and ensemble (2004)
* *Variations for Vibes, Pianos and Strings* (2005)
* *Daniel Variations* for chorus and ensemble (2006)
* *Double Sextet* (2007)
* *2x5* (2009)

## Um Spaweck
Francesco Totti

De **Francesco Totti**, gebuer de 27. September 1976 zu Roum, ass en italieenesche fréiere Foussballspiller. Hie war de Kapitän vum AS Roum.

Hie war zanter sengem 14 Liewensjoer beim AS Roum. Hie war och bekannt als e Spiller vun der italieenescher Foussballnationalekipp. Hie war a senger Zäit ee vun de beschten italieenesche Spiller.

## Um Spaweck
* Offiziell Websäit vum Francesco Totti
Jos Helbach

De **Jos Helbach**, gebuer de 25. Januar 1930 zu Schieren, ass e lëtzebuergeschen Auteur a pensionéierte Fierschter. Hie wunnt zu Groussbus.

### Publikatiounen
* *Der "Gemeindewald" von Vichten*; in: Harmonie Vichten, Broschür fir de 25. Anniversaire; Vichten, 1987; Ss. 137-146
* *Die Geschichte des Luxemburger Waldes im Laufe der Jahrhunderte*; Lëtzebuerg (Eegeverlag; Drock: Sankt-Paulus-Dréckerei), 2004.
* *Der private Großgrundbesitz in Luxemburg im 19. Jahrhundert - Seine Entwicklung und sein Schicksal*; Lëtzebuerg (Eegeverlag; Drock: Imprimerie Centrale), 2009.
Habib Koité

Den **Habib Koité**, gebuer 27. Januar 1958 zu Thiès am Senegal, ass ee malesche Gittarist a Sänger.

## Um Spaweck

* Dem Habib Koté seng Websäit
Nauru Airlines

**Nauru Airlines** ass déi staatlech Fluchgesellschaft vun Nauru.

2006 bis 2014 huet se sech *Our Airline* genannt.

## Um Spaweck

* Website vun Our Airline
Rechnung (Comptabilitéit)

Eng **Rechnung**, och **Facture** genannt, ass en Dokument dat vun engem Verkeefer opgestallt gëtt an an deem Detailer iwwer de Präis vun de Produkter oder den Déngschtleeschtungen, déi verrechent ginn, stinn.

Et handelt sech dobäi ëm e justifikatiivt Dokument an der Comptabilitéit.

D'Rechnung ass obligatoresch tëscht Geschäftsleit a gëtt op d'mannst an 2 Exemplairë gedréckt: den Original fir de Keefer, an eng Kopie fir de Verkeefer.

## Um Spaweck
Majuro

**Majuro** ass d'Haaptstad vun de Marshallinselen.

Se läit um Majuro-Atoll deen aus 64 Insele besteet. Den Atoll huet eng Fläch vun 295&nbsp;km2, wärend Landfläch nëmmen 9,7&nbsp;km2 huet.

## Bevëlkerung
Déi bevëlkerungsräichst vun dësen Insele sinn Dalap, Uliga an Darrit, och D.U.D.-Municipality genannt.

Op Uliga liewen 20.500 Leit.

## Um Spaweck
Rechnung

**Rechnung** ass:
* en Ausdrock an der Arithmeetik, woubäi Zuelen zesummegezielt, vun eneen ofgezunn, dividéiert oder matenee multiplizéiert ginn: Rechnung (Arithmeetik);
* en Dokument an der Comptabilitéit, fir e Verkaf ze bezeien: Rechnung (Comptabilitéit)
Neo-Indeschen Ugrëff

Den **Neo-Indeschen Ugrëff** ass eng Erëffnung vum Schachspill. Se zielt zu den Zouene Spiller an ass an den ECO-Coden ënner dem Schlëssel E00 klassifizéiert.

Den Neo-Indeschen Ugrëff fänkt mat de follgenden Zich un:

:**1. d4 Sf6**
:**2. c4 e6**
:**3. Lg5**

## Varianten
### 3.... h6
* 1. d4 Sf6 2. c4 e6 3. Lg5 h6
3.... h6 zwéngt de Leefer nach eng Kéier ze zéien, woubäi 4. Lxf6 net wéi am Trompowsky-Ugrëff zu Duebelbauere féiert.

### 3.... Lb4+
* 1. d4 Sf6 2. c4 e6 3. Lg5 Lb4+
3.... Lb4+ féiert no 4. Sc3 zur Leningrader Variant vun der Nimzo-Indescher Verdeedegung oder no 4. Sd2 zu onofhängege Varianten. Déi meeschtgespillte Variant no 4. Sd2 ass 4.... h6 5. Lh4 c5 6. a3 Lxd2+ 7. Dxd2. An dëser Stellung ka Schwaarz zum Beispill 7.... g5 8. Lg3 Se4 9. De3 Sxg3 10. hxg3 Da5+ 11. Kd1!? oder 7.... cxd4 8. Sf3 Sc6 9. Sxd4 Se4 10. Lxd8 Sxd2 11. Sxc6 dxc6 12. Kxd2 Kxd8 mat engem ausgeglachenen Endspill spillen.

### 3.... d5
* 1. d4 Sf6 2. c4 e6 3. Lg5 d5
3.... d5 féiert no 4. Sc3 zum ofgeleenten Dammegambit.

### 3.... c5
* 1. d4 Sf6 2. c4 e6 3. Lg5 c5
No 3.... c5 kann d'Partie mat 4. d5 exd5 5. cxd5 d6 6. Sc3 an eng Niewevariant vun der Moderner Benoni-Verdeedegung féieren.

## Kuckt och
* Schachnotatioun
Grünfeld-Indesch Verdeedegung

D**'Grünfeld-Indesch Verdeedegung** ass eng Erëffnung vum Schachspill. Se zielt zu den Zouene Spiller an ass an den ECO-Coden ënner de Schlësselen D70 bis D99 klassifizéiert.

D'Grünfeld-Indesch Verdeedegung fänkt mat de follgenden Zich un:

:**1. d4 Sf6**
:**2. c4 g6**
:**3. Sc3 d5**

## Enzyklopedie vun de Schacherëffnungen
An der Enzyklopedie vun de Schacherëffnungen ass d'Grünfeld-Indesch Verdeedegung ënner de Schlësselen D70 bis D99 klassifizéiert.
* D70: 1. d4 Sf6 2. c4 g6 3. f3 d5
* D71: 1. d4 Sf6 2. c4 g6 3. g3 d5 4. Lg2 Lg7 5. cxd5 Sxd5
* D72: 1. d4 Sf6 2. c4 g6 3. g3 d5 4. Lg2 Lg7 5. cxd5 Sxd5 6. e4 Sb6 7. Se2
* D73: 1. d4 Sf6 2. c4 g6 3. g3 d5 4. Lg2 Lg7 5. Sf3
* D74: 1. d4 Sf6 2. c4 g6 3. g3 d5 4. Lg2 Lg7 5. Sf3 0-0 6. cxd5 Sxd5 7. 0-0
* D75: 1. d4 Sf6 2. c4 g6 3. g3 d5 4. Lg2 Lg7 5. Sf3 0-0 6. cxd5 Sxd5 7. 0-0 c5 8. Sc3
* D76: 1. d4 Sf6 2. c4 g6 3. g3 d5 4. Lg2 Lg7 5. Sf3 0-0 6. cxd5 Sxd5 7. 0-0 Sb6
* D77: 1. d4 Sf6 2. c4 g6 3. g3 d5 4. Lg2 Lg7 5. Sf3 0-0 6. 0-0
* D78: 1. d4 Sf6 2. c4 g6 3. g3 d5 4. Lg2 Lg7 5. Sf3 0-0 6. 0-0 c6
* D79: 1. d4 Sf6 2. c4 g6 3. g3 d5 4. Lg2 Lg7 5. Sf3 0-0 6. 0-0 c6 7. cxd5 cxd5
* D80: 1. d4 Sf6 2. c4 g6 3. Sc3 d5
* D81: 1. d4 Sf6 2. c4 g6 3. Sc3 d5 4. Db3
* D82: 1. d4 Sf6 2. c4 g6 3. Sc3 d5 4. Lf4
* D83: 1. d4 Sf6 2. c4 g6 3. Sc3 d5 4. Lf4 Lg7 5. e3 0-0
* D84: 1. d4 Sf6 2. c4 g6 3. Sc3 d5 4. Lf4 Lg7 5. e3 0-0 6. cxd5 Sxd5 7. Sxd5 Dxd5 8. Lxc7
* D85: 1. d4 Sf6 2. c4 g6 3. Sc3 d5 4. cxd5 Sxd5
* D86: 1. d4 Sf6 2. c4 g6 3. Sc3 d5 4. cxd5 Sxd5 5. e4 Sxc3 6. bxc3 Lg7 7. Lc4
* D87: 1. d4 Sf6 2. c4 g6 3. Sc3 d5 4. cxd5 Sxd5 5. e4 Sxc3 6. bxc3 Lg7 7. Lc4 0-0 8. Se2 c5
* D88: 1. d4 Sf6 2. c4 g6 3. Sc3 d5 4. cxd5 Sxd5 5. e4 Sxc3 6. bxc3 Lg7 7. Lc4 0-0 8. Se2 c5 9. 0-0 Sc6 10. Le3 cxd4 11. cxd4
* D89: 1. d4 Sf6 2. c4 g6 3. Sc3 d5 4. cxd5 Sxd5 5. e4 Sxc3 6. bxc3 Lg7 7. Lc4 0-0 8. Se2 c5 9. 0-0 Sc6 10. Le3 cxd4 11. cxd4 Lg4 12. f3 Sa5 13. Ld3 Le6
* D90: 1. d4 Sf6 2. c4 g6 3. Sc3 d5 4. Sf3
* D91: 1. d4 Sf6 2. c4 g6 3. Sc3 d5 4. Sf3 Lg7 5. Lg5
* D92: 1. d4 Sf6 2. c4 g6 3. Sc3 d5 4. Sf3 Lg7 5. Lf4
* D93: 1. d4 Sf6 2. c4 g6 3. Sc3 d5 4. Sf3 Lg7 5. Lf4 0-0 6. e3
* D94: 1. d4 Sf6 2. c4 g6 3. Sc3 d5 4. Sf3 Lg7 5. e3
* D95: 1. d4 Sf6 2. c4 g6 3. Sc3 d5 4. Sf3 Lg7 5. e3 0-0 6. Db3
* D96: 1. d4 Sf6 2. c4 g6 3. Sc3 d5 4. Sf3 Lg7 5. Db3
* D97: 1. d4 Sf6 2. c4 g6 3. Sc3 d5 4. Sf3 Lg7 5. Db3 dxc4 6. Dxc4 0-0 7. e4
* D98: 1. d4 Sf6 2. c4 g6 3. Sc3 d5 4. Sf3 Lg7 5. Db3 dxc4 6. Dxc4 0-0 7. e4 Lg4
* D99: 1. d4 Sf6 2. c4 g6 3. Sc3 d5 4. Sf3 Lg7 5. Db3 dxc4 6. Dxc4 0-0 7. e4 Lg4 8. Le3 Sfd7 9. Db3

## Kuckt och
* Schachnotatioun
Melekeok

**Melekeok** ass eng Uertschaft vu Palau. Si läit am Verwaltungsgebitt Melekeok, op der gréisster Insel vu Palau, Babelthuap (och Babeldaob genannt). 

Am Joer 2006 gouf zwee Kilometer südwestlech vu Melekeok – zu Ngerulmud – e risege Komplex vu Regierungsgebaier opgemaach; zënterhier ass Ngerulmud d'Haaptstad vu Palau, och wann et gewëssen Onstëmmegkeete gouf a gëtt wat Haaptstad ass.

Zu Melekeok liewen nëmmen 271 Awunner (Stand 2005), an et gëtt och nach keng fest Stroossen; verschidden Haiser leie souguer ganz am Dschungel. Et gëtt allerdéngs op der ganzer Haaptinsel keng gréisser Siidlungen, soudatt de Choix absënns am Hibléck op déi laang Geschicht vu Melekeok / Ngerulmud als Muechtzentrum vu Palau verständlech ass.

## Um Spaweck
(1998) Titius

Den **(1998) Titius** ass en Asteroid aus der Haaptasteroidenceinture. Hie gouf de 24. Februar 1938 vum däitschen Astronom Alfred Bohrmann zu Heidelberg entdeckt.

Den Numm vum Asteroid erënnert un den däitschen Astronom, Physiker a Biolog Johann Daniel Titius.
 
## Kuckt och

* Lëscht vun den Asteroiden
Melekeok State

De **Melekeok State ** ass en administrativen Deelstaat vu Palau, op der Insel Babeldaob, op där och d'Haaptstad Melekeok läit.

En huet eng Fläch vun 28&nbsp;km2 an op der Insel liewen 391 Leit, verdeelt op 7 Dierfer (Awunnerzuel a Klameren): 

## Um Spaweck
Alfred Bohrmann

Den **Alfred Bohrmann**, gebuer den 28. Februar 1904, a gestuerwen de 4. Januar 2000, war en däitschen Astronom.

## Liewen
Hie promovéiert am Joer 1927 um Landesobservatoire Heidelberg-Königstuhl vun der Universitéit vun Heidelberg.

Zu där Zäit war den Observatoire en Zentrum vun den Asteroidenentdeckungen an och bekannt duerch d'Astronome Max Wolf a Karl Wilhelm Reinmuth.

De Bohrmann, deen 9 Asteroiden entdeckt hat, huet um Observatoire vun 1924 bis 1969 geschafft. Den Asteroid 1635 Bohrmann ass no him, den Asteroid 1732 Heike no engem vu sengen Enkelkanner (*Heike Neckel*) genannt ginn.

## Kuckt och
Elsbier

D**'Elsbier** (*Sorbus torminalis*) ass eng Lafbamaart aus der Gattung vun de Sorbussen. Si gehéiert zu der Famill vun de Rosaceae.

Am Lëtzebuergesche gëtt et nach dës Nimm fir dee Bam: *Ilenter, Ielechter/Eelechter/Älechter, Elecher, Eilecher, Ellrécher, Pelagor, wëlle Spier, wëlle Spirebam.*
### Beschreiwung
D'Elsbier ass e summergrénge Bam, dee 15 bis 25 m, am Bësch heiansdo iwwer 30 m héich gëtt. D'Schuel ass bei deenen ale Beem dacks äschegro a klengschuppeg. Se ka liicht mat där vun der Eech verwiesselt ginn.

D'Blieder sinn ongeféier 2–7&nbsp;cm laang, breet bis eefërmeg. De Bord ass spatz gelappt a liicht gezackt. Et sinn 3-5 Lappen. D'Bléie si wäiss a bilde riicht, locker Dolderispen. D'Hierschtfaarf ass goldgiel bis liicht rout. D'Friichte si verkéiert eefërmeg bis ronn, am Ufank olivgréng, duerno brong mat hellen Tëppelen an ongeféier 1,5&nbsp;cm grouss. D'Elsbier gëtt bis zirka 100 Joer al, kann awer an Ausnamefäll méi al ginn.

### Verbreedung zu Lëtzebuerg
D'Elsbier gëtt et zu Lëtzebuerg net sou dacks, gréisser Virkomme gëtt et op der Musel a ronderëm Steeën, Schrondweiler an Uewerglabech.
 

Fichier:Rinde Elsbeere.jpg|D'Schuel
Fichier:ElsbeerBlatt.jpeg|Blieder mat Bléi
Fichier:Sorbus torminalis Weinsberg 20070929 5.jpg|Bieren


## Um Spaweck
Hobich

D**'Hobich**, *Carpinus betulus*, ass e Lafbam aus Mëttel- a Westeuropa, deem säi Vebreedungsgebitt mat deem vun der Buch zimmlech iwwerenee stëmmt, mat Ausnam vum Nordoste wou se méi wäit wéi d'Buch virstéisst.

Hir Grenz an der Héicht ass an de Mëttelbierger tëscht 400 a 600&nbsp;Meter. An den Alpe ka se plazeweis bis op 1000 Meter goen.

Si wiisst gutt zesumme mat Eechen, an op Biedem mat Quellen, oder Sickerhorizonten, ass et eng ideal Bäimëschung fir Eschen. Op dréchene Biedem leescht se och gutt Déngschter wa se a Kiferbestänn bäigemëscht ass.

## Habitus an Alter
D'Hobich ass e summergrénge Lafbam, dee bis zu 25 Meter héich gëtt an en Duerchmiesser vu bis zu engem Meter erreeche kann. Am Kaukasus kann dëse Bam souguer 35 Meter héich ginn. Den Alter läit bei bis zu 150 Joer. An dichte Bestänn hunn dës Beem e Schaft vun 8–10&nbsp;m, am Extremfall souguer 18&nbsp;m. De Stamm ass dacks kromm.

Solitärbeem bilden eng breet oval Kroun.

## Knäpp, Blieder a jonk Äscht

D'Blieder sinn duebel gezackt, d'Wanterknospe si spëndelfërmeg a 5–8&nbsp;mm laang, si leien dicht um Zweig. D'Knospeschuppe si brong bis routbrong an um Rand bewimpert. D'Bléieknospe si méi grouss an net sou spatz wéi déi vegetativ Knospen.

D'wiesselstänneg Blieder si 4–10&nbsp;cm laang an 2–4&nbsp;cm breet, eefërmeg an zougespëtzt. Déi ënnescht Säit vun de Blieder ass am Ufank behoert, méi spéit awer net méi. D'Hierschtfaarf ass giel, a se hänken dacks nach am brongen Zoustand am Fréijoer un den Äscht.

Déi jonk Äscht si blénkeg brong (bis gréng-brong) a schwaach behoert. Méi spéit gi se brong-gro a plakeg. Si hu vill wäiss elliptesch Lentizellen.
## Kuckt och
* Hobuch op der Kinnekswiss zu Lëtzebuerg

## Um Spaweck
Bichen

D**'Bichen** oder **Buchen** si Beem aus der Gattung *Fagus* an der Famill vun de Fagaceae. D'Gattung ass mat ronn 10 Aarten an de fiicht-kille Klimazone vun Europa, Asien a Nordamerika verbreet. D'Fruucht vun de Biche gëtt Buchaker genannt.

Déi geleefegst Aart an Europa ass d'Routbuch (oder Europäesch Buch), *Fagus sylvatica*.

Aner bekannt Aarte sinn d'Orient-Buch (*Fagus orientalis*) an d'China-Buch (*Fagus engleriana*)

## Kuckt och
* Bemierkenswäert Beem zu Lëtzebuerg

## Um Spaweck
Steingrímur Hermannsson

De **Steingrímur Hermannsson** [ ˈsteinkrimur ˈhɛrmanˌsɔn ], gebuer den 22. Juni 1928, a gestuerwen den 1. Februar 2010, war en islännesche Politiker (Fortschrëttspartei).

Hie war vun 1983 bis 1987 a vun 1988 bis 1991 Premierminister vun Island. Ausserdeem war e fir eng Zäitche Justiz-, Landwirtschafts-, Fëscherei-, Transport- an Ausseminister.

Säi Papp, den Hermann Jónasson, war fréier och Premierminister vu Island.
Elizabeth Roemer

D**'Elizabeth Roemer**, gebuer am Joer 1929 zu Oakland, a gestuerwen den 8. Abrëll 2016 zu Tucson (Arizona), ass eng US-amerikanesch Astronomin a pensionéierte Professer op der Universitéit vun Arizona zu Tucson.

D'Roemer krut hiren Doktertitel an Astronomie am Joer 1955 op der University of California zu Berkeley. Si huet sech virun allem fir Koméiten an Asteroiden intresséiert, woubäi si sech mat der Astrometrie wéi och mat de physikaleschen Eegenschafte vun de klengen Himmelskierper beschäftegt huet.

Si ass och den Entdecker vum Jupitermound Themisto an den Asteroiden 1930 Lucifer an 1983 Bok.

## Kuckt och

## Um Spaweck
* Lunar and Planetary Laboratory: Elizabeth Roemer
Joseph Flies

De **Joseph Flies**, gebuer de 14. Mee 1910 zu Hunchereng, a gestuerwen de 5. August 1998 zu Esch-Uelzecht, war e lëtzebuergesche Soziolog an Historiker; hie war Éierendoumhär (*Chanoine*) vun der Kathedral an der Stad Lëtzebuerg.

De Joseph Flies huet säi Secondaire am Stater Kolléisch, am *Collège des Jésuites* vun Namouer an am *Collège Saint-Paul* vu Godinne gemaach an ass dunn an de Seminaire, op Léiwen an op Paräis (Institut Catholique) studéiere gaangen. 1940 huet hie säin Doktorat zu Léiwen mat der Thees: *Le chômage intellectuel en Belgique* ofgeschloss. Duerno gouf hie Kaploun zu Ettelbréck. Nom Zweete Weltkrich gouf hie Professer an der Escher Handwierkerschoul a spéider Professer an Aumônier am Escher Meedercherslycée.

Hien ass virun allem fir seng Geschichtsfuerschungen, absënns iwwer Esch-Uelzecht an iwwer Ettelbréck, bekannt. Woubei säin Doktorat an der Soziologie (Louvain 1939) him d'Methodik ginn huet, fir am Opdrag vun der Famill vum verstuewene Professer Arthur Schon deem seng *Zeittafel zur Geschichte der Luxemburger Pfarreien 1500 bis 1800* komplett erauszeginn. Dës Chronologie ass dat bis haut am meeschten ofgeschriwent Buch vun engem lëtzebuergeschen Historiker.
 

### Wierk (Auswiel)
* nom Arthur Schon: *Zeittafel zur Geschichte der luxemburger Pfarreien*. 
* *Ettelbruck. Die Geschichte einer Landschaft* (1970), 
**Das andere Esch - Ein Gang durch die Geschichte der Stadt Esch an der Alzette* (1979.) 
**Der Johannisberg* (1991). (leider mat falschen Duerstellungen, z.&nbsp;B. iwwer d'Quell um Gehaansbierg)

## Éierung
Zu Ettelbréck gouf eng Strooss no him genannt, d*'Rue Abbé Joseph Flies*.
Biergahorn

De **Biergahorn** oder **Aaschtert**, *Acer pseudoplatanus*, ass e summergrénge Lafbam aus der Gattung vun den Ahornen (*[[Acer]]*), dee vun Natur aus an Europa wäit verbreet ass. Forstwirtschaftlech an och als Parkbam ass dëse Bam e wichtege Vertrieder vu senger Gattung.

Bild:Acer-pseudoplatanus.jpg|Bamhabitus
Bild:Bark of an old Sycamore.JPG|Schuel
Bild:Acer pseudoplatanus4 ies.jpg|Blat
Bild:Baumknospe.jpg|Knosp
Bild:Acer pseudoplatanus infloresc kz.JPG|Bléi
Bild:Acer pseudoplatanus5 ies.jpg|Fruucht
Bild:Acer pseudoplatanus6 ies.jpg|hallef Fruucht, de Som erausgeholl
Bild:Ahornallee zwischen Altweitra und Hörmanns 2017-10.jpg|Biergahorn am Oktober


## Um Spaweck

## Kuckt och
* Bemierkenswäert Biergahornen op der Corniche
* Bemierkenswäert Beem zu Lëtzebuerg
Gemeng Housen

D**'Gemeng Housen**, *Husen* fir d'Leit vun do, war bis Enn 2011 eng lëtzebuergesch Gemeng am Kanton Klierf. Haaptuert war d'Uertschaft Housen. Den 1. Januar 2012 huet si zesumme mat de Gemengen Houschent a Konstem zu der Gemeng Parc Housen fusionéiert.

## Uertschaften a Lieu-diten an der fréierer Gemeng
**Uertschaften:**

* Buckels
* Duerscht
* Ënnereesbech
* Housen
* Näidsen
* Rouderssen
* Uewereesbech
* Wuelessen 

**Lieu-diten:**

* Akescht
* Déckt
* Doosber Bréck 
* Duerschterhaischen
* Fennbierg 
* Honich 
* Housenerbarrière 
* Kohnenhaff 
* Schmitzdell
* Veianerstrooss 
* Waldberg
* Wegscheid

## Politik
### Buergermeeschteren

* ...
* Jean-Pierre Arens
* ...
* Pierre Kneip
* ...
* Jacquot Heinen

## Kuckeswäertes
Den RTL Sendemast vun Housen ass mat 300 m dat héchst Bauwierk vu Lëtzebuerg.

## Kuckt och
* Naturpark Our
* Islek ohne Grenzen EWIV

* Entwécklung vun der Gemengenzuel zu Lëtzebuerg
* Lëscht vun de Lëtzebuerger Gemengen

## Um Spaweck

* Websäit vum "Centre d'Internvention" vun Housen
Europäesch Wäitwanderweeër

Déi **Europäesch Wäitwanderweeër** si Wanderweeër, déi queesch duerch Europa iwwer grouss Distanzen zéien. Si goufe vun der Europäescher Wandervereenegung initiéiert, déi sech an hire Grënnungsstatuten am Joer 1969 d'Zil gesat hat, fir e Reseau vu Wäitwanderweeër ze schafen, deen d'Vëlker matenee verbanne soll. Am Laf vun de Jore goufen op där Basis 11 Wanderweeër ageriicht.

De Reseau huet eng Totallängt vu 55.000&nbsp;km, vun deenen en Deel net oder net gutt markéiert ass, oder um Terrain nach net ëmgesat gouf. A Mëtteleuropa sinn d'Weeër an hir Markéierunge meeschtens an engem gudden Zoustand.

## Europäesch Wäitwanderweeër zu Lëtzebuerg
Zwéin europäesch Wäitwanderweeër passéieren zu Lëtzebuerg, si féieren iwwer national Wanderweeër:
* Den Europäesche Wäitwanderwee E2
* Den Europäesche Wäitwanderwee E3

## Literatur
* Frank Auerbach (Hrsg.), 1999. Europäische Fernwanderwege. Zu Fuß durch Europa. Steiger Verlag. ISBN 3-89652-177-2.
* Hans Jürgen Gorges, 1999. Auf Tour in Europa - Das Handbuch für die Europäischen Fernwanderwege. Deutscher Wanderverlag. ISBN 3-8134-0338-6.

## Lëscht vun den europäesche Wäitwanderweeër

## Kuckt och
* Wanderweeër zu Lëtzebuerg
* Via Alpina, e Wäitwanderwee iwwe d'Alpen mat 341 Etappen duerch 8 Länner.
* Grande Traversata delle Alpi (GTA) an Italien
* Jakobswee
* Via Francigena, e Wäitwanderwee vu Canterbury op Roum.

## Um Spaweck

* Internetsäit vun den Europäesche Wäitwanderweeër
GR-Wäitwanderweeër

**GR-Wäitwanderweeër**, gekierzt **GR** vu *Grande randonnée*, si Wanderweeër iwwer grouss Distanzen a Frankräich, a Spuenien an an de Benelux-Länner Holland, Belsch a Lëtzebuerg. Eenzel GRe sinn en Deel vun engem Europäesche Wäitwanderwee, dee sech duerch e puer Länner zitt.

An aner Sproochen heeschen dës GR-Wäitwanderweeër:
* Sentier de grande randonnée 
* Grote Routepaden, Lange-afstand-wandelpaden 
* Grande rota 
* Gran recorrido 
* Gran recorregut
A Frankräich ginn d'GRe vun der Fédération française de la randonnée pédestre an der Rei gehalen, a Spuenie vun der Federación española de deportes de montaña y escalada.

D'GRe gi gewéinlech mat Nummere bezeechent, déi an deene verschiddene Länner ouni Koordinatioun vergi ginn. Sou kënne méi wéi ee GR a verschidde Länner déi selwecht Nummer droen, ouni uneneen uschléissen ze mussen.

## GR-Wäitwanderweeër zu Lëtzebuerg
Véier GR-Wäitwanderweeër passéieren zu Lëtzebuerg, si verlafen iwwer national Wanderweeër:
* GR 2: Holland - Mëttelmier
* GR 3: Atlantik - Böhmerwald
* GR 5: Nordmier - Mëttelmier
* GR 57: Vallée de l'Ourthe (geet bis op Dikrech)

## Kuckt och
* Wanderweeër zu Lëtzebuerg

## Um Spaweck
* Lëscht vu franséischen a Belsche GR-Wäitwanderweeër
* Fédération française de la randonnée pédestre 
* Lëscht vun de GR-Wäitwanderweeër an der Belsch 
* Federacion espanola de deportes de montaña y escalada 
* Lëscht vun de GR-Wäitwanderweeër a Katalonien
* Kaart vun de GR-Wäitwanderweeër an der Belsch 
* Kaart vun de GR-Wäitwanderweeër an Holland
Roudenhaff (Koplescht)

De **Roudenhaff** ass e Lieu-dit an der Gemeng Koplescht, am Oste vun der Uertschaft Briddel.

## Kuckt och
Biergerkräiz

D**'Biergerkräiz** ass e Lieu-dit um südëstleche Wupp vun der Gemeng Koplescht, op der Grenz mat de Gemenge Lëtzebuerg a Walfer.

## Geographie
De Lieu-dit Biergerkräiz läit op enger Héicht vun ca. 373 m, tëscht dem Bambësch am Süden an dem *Roudebësch* am Norden. Am Rond-Point stéisst den CR215 deen aus dem Rollengergronn kënnt, op den CR181 dee vum Briddel op Bäreldeng féiert.

Um Biergerkräiz sinn um Gebitt vun der Gemeng Koplescht e puer Haiser déi deelweis verlooss sinn, e Steebroch mat engem Depot fir Bauschutt an e Restaurant. Um Territoire vun der Gemeng Walfer steet eng Hal mat Atelieren a Büroen déi zum Steebroch gehéieren.

Nieft der Parkplaz steet en hëlzent Weekräiz.

## Geschicht

## Kuckt och
* Lëscht vun de Lëtzebuerger Gemengen
* Lëscht vun de Lëtzebuerger Uertschaften
* Lëtzebuerger Kantonen
* Entwécklung vun der Gemengenzuel zu Lëtzebuerg
* Lëscht vun de Lëtzebuerger Stied

## Biller

Fichier:Biergerkräiz, Kopstal (103).jpg| Verloossen Haiser 
Fichier:Biergerkräiz, Kopstal (106).jpg| Steebroch "Cloos" 
Fichier:Biergerkräiz, Luxembourg (101).jpg| D'Strooss déi vum Briddel kënnt 
Fichier:Biergerkräiz, Walferdange (102).jpg| D'Strooss vu Bäreldeng féiert an de Rond-point 
Fichier:Biergerkräiz, Kopstal (110).jpg|Weekräiz


## Um Spaweck
Kalscheier

**Kalscheier** ass en Deel vun an der Gemeng Koplescht, südlech vun der Uertschaft Briddel, do wou den CR181 mat der N12 zesummekënnt. 
## Kuckt och
Grenziwwerschreidend Wanderweeër

**Grenziwwerschreidend Wanderweeër** zu Lëtzebuerg féieren, wéi den Numm et seet, iwwer d'Grenze vun engem Land aus ewech. Nieft enger Rei vu lokale Wanderweeër, déi iwwer d'Grenze ugeluecht sinn, fënnt een am Lëtzebuerger Grenzgebitt follgend gréisser Touren.

* Ardennen-Eifel-Wanderwee ( Sentier Ardennes-Eifel); Symbol ass e gréngen Dräieck op wäissem Hannergrond;
* Rhäin-Meuse-Wanderwee ( Sentier Rhin-Meuse); Symbol ass eng wäiss Well op gréngem Hannergrond;
* Éislek Trail ( Escapardenne); Symbol ass eng wäiss Well op bloem Hannergrond;
* La traversée des pays et des âges.

De Naturwanderpark delux bitt 23 Wanderweeër iwwer déi däitsch-lëtzebuergesch Grenz ewech an de Regiounen Äifel, Ardennen a Kleng Lëtzebuerger Schwäiz un.

An enger Buchserie ginn eng Partie Wanderungen iwwer d'Grenze mat Däitschland ewech presentéiert (cf. Literatur):
* Islek ohne Grenzen;
* Ourtal ohne Grenzen;
* Sauertal ohne Grenzen;

## Literatur
* Palzkill, Leonard, Nick Heinz, Jean Stephany, 1998. Islek ohne Grenzen: Wanderungen im deutsch-belgisch-luxemburgischen Grenzraum. 206 S. Verbandsgemeinde Arzfeld & Islek ohne Grenzen EWIV, Arzfeld.
* Palzkill, Leonard, 2002. Sauertal ohne Grenzen: Wanderungen durch die deutsch-luxemburgische Felsenlandschaft. 206 S. Verbandsgemeinde Irrel, Irrel. Impr. Saint-Paul, Luxemburg.
* Palzkill, Leonard, 2006. Ourtal ohne Grenzen: Wanderungen im deutsch-luxemburgischen Grenzraum. 214 S. Neuerburg.

## Kuckt och
* Wanderweeër zu Lëtzebuerg
*Europäesch Wäitwanderweeër
Roudenhaff

**Roudenhaff** ...
* Roudenhaff, e Lieu-dit an der Gemeng Iechternach: Roudenhaff
* Roudenhaff, e Lieu-dit an der Gemeng Koplescht: Roudenhaff
* Roudenhaff bei Péiteng: Roudenhaff
* Roudenhaff an der belscher Gemeng Attert: Rodenhoff
Laura Chinchilla

D**'Laura Chinchilla Miranda**, gebuer den 28. Mäerz 1959 zu San José, ass eng costa-ricanesch Politologin, Affekotin a Politikerin.

Si gouf de 7. Februar 2010 zur Presidentin vu Costa-Rica gewielt, a war dat offiziell vum 8. Mee 2010 bis den 8. Mee 2014.

Si ass Member vun der Partei PLN. Wéi dës 2006 mam Óscar Arias d'Presidentschaftswale gewonnen hat, gouf d'Laura Chinchilla 1.&nbsp;Vizepresidentin. Den 8. Oktober 2008 gouf si Kandidatin vun hirer Partei fir d'Nofolleg vum Arias.

D'Laura Chinchilla ass bestuet a Mamm vun engem Jong.
## Um Spaweck

* http://laura-chinchilla.com (Offiziell Homepage)
Wanderweeër vun der CFL

Déi 71 **Wanderweeër vun der CFL** hunn souwuel hiren Depart wéi och hir Arrivée op enger Gare vum nationale CFL-Reseau. Dës Wanderweeër sinn am Guide "Rail, randonnée, vélo" an dräi Sprooche beschriwwen (Franséisch, Däitsch an Englesch).

## Literatur
* Société nationale des chemins de fer luxembourgeois, 2008. Bahn, Wandern, Radfahren: 71 Wander- und Radwege von Bahnhof zu Bahnhof = Rail, randonnée, vélo: 71 itinéraires pédestres et cyclables d'une gare à l'autre = Train, walk, cycle: 71 rambling and cycling routes from station to station. Éditions Binsfeld, Luxembourg.

## Kuckt och
* Wanderweeër zu Lëtzebuerg

## Um Spaweck
* Websäit iwwer de Guide "Rail, randonnée, vélo" op cfl.lu
Tom Kerger

Den **Tom Kerger**, 1974 an der Stad Lëtzebuerg gebuer, ass e Lëtzebuerger Theolog a Geeschtlechen.

## Formatioun
* 1994-1999: Studium vun der kathoulescher Theologie zu Tréier an zu Roum.
* 2000: Priisterwei.
* 11. Juli 2009: Promotioun zum Dokter an der Theologie op der theologescher Fakultéit vun Tréier.

## Karriär
* 2000-2004: Kaploun zu Esch-Uelzecht.
* 2004-2017: Paschtouer zu Kënzeg, Garnech a Koler.
* Zanter 2017: Paschtouer vun der Kathedral an *Assistant personnel de Mgr l’Archevêque. Développement pastoral à Luxembourg-Ville*.
* Zanter 2009: Professer fir Fundamentaltheologie am Séminaire an am Katecheteschen Institut an der Stad Lëtzebuerg.

## Publikatiounen
* *Pia interpretatio - Vier christliche Theologen im Gespräch mit dem [[Islam]]*; Trierer theologische Studien, Bd. 75, erausgi vun der Theologescher Fakultéit vun Tréier; Tréier (Paulinus Verlag), 2010.
* *[[Nicolaus Cusanus|Cusanus]] und der Islam* ; Broschür (156 S.), erausgi vum Walter Andreas Euler a vum Tom Kerger; Tréier, Paulinus Verlag, 2010; ISBN 978-3-7902-0228-1
Hermann Urbain

Den **Hermann Urbain**, gebuer 1716 ?, a gestuerwen 1810, war vu 1797 bis 1800 Buergermeeschter vun der Stad Lëtzebuerg.
Jean-Pierre David Heldenstein

De **Jean-Pierre-David Heldenstein** (**David Heldenstein**), gebuer den 29. Dezember 1792 zu Iechternach, a gestuerwen den 19. Oktober 1868 an der Stad Lëtzebuerg, war en Apdikter a Politiker.

Vun 1848 bis 1850 a vun 1855 bis 1865 war hie Buergermeeschter vun der Stad Lëtzebuerg a vun 1848 bis 1851 Deputéierten.

Hie war de Fils vum Iechternacher Apdikter François Heldenstein (1749-1824) an de Papp vum Franz Heldenstein.

Fir un hien z'erënneren ass 1951 am Garer Quartier eng Strooss no him genannt ginn: d'Rue Heldenstein.

## Gielchen
* 

### Literatur
* Léon Zettinger, Jules Mersch: La famille Heldenstein. In: *Biographie nationale du pays de Luxembourg*, Fascicule 4, p.&nbsp;479-516.
Richard Hengst

De **Richard Hengst** vu Koethen (Saxen-Anhalt), gebuer den 2. Januar 1903, a gestuerwen 1982, war en däitschen NSDAP-Politiker a Jurist.

Hien ass 1932 der NSDAP beigetrueden an 1933 der SA.
 
An der Zäit vun der Nazibesatzung vu Lëtzebuerg am Zweete Weltkrich gouf hien 1940 *Stadtkommissar* vun der Stad Lëtzebuerg. 
 
Den 1. Dezember 1940 gouf en zum *Oberbürgermeister der Stadt Luxemburg* ernannt. Mä schonn am Juli 1943, huet hien, zesumme mat sengem Adjoint Wegener, misse seng Plaz raumen, well se Liewensmëttel, déi rationéiert waren, fir sech ofgezweigt haten. Hie soll och staark Meenungsverschiddenheete mam *Gauleiter* Gustav Simon gehat hunn. 
 
Säin Nofollger als Buergermeeschter gouf den *Oberbürgermeister* vun Tréier, Konrad Gorges.
 
Den Hengst gouf duerno kommissäresche Buergermeeschter vum *Stadtkreis* Liegnitz a koum dunn a Russland a Krichsgefaangeschaft.

1945 gouf en op Lëtzebuerg an de Prisong am Gronn bruecht. Well d'Stad Lëtzebuerg keng Plainte géint hie gemaach hat, ass him kee Prozess gemaach ginn.
 
Hie gouf fräigelooss a goung hannescht an Däitschland, wou e Carrière als Jurist gemaach huet.
 
## Source
*Henri Beck: "L'administration communale: De l'organisation luxembourgeoise au régime nazi". In: *[http://www.onsstad.lu/uploads/media/ons_stad_71-2002_24.pdf ons stad 79]*, S. 22 + 24.

## Kuckt och
* Lëscht vun de Buergermeeschtere vun der Stad Lëtzebuerg
Ida Corr

D**'Ida Corr**, gebuer de 14. Mäerz 1977 zu Århus, Dänemark, ass eng dänesch Pop- an Dance-Sängerin.

## Biographie
D'Ida Corr huet 2004 d'Lidd *U Make Me Wanna* erausbruecht, mat deem s'an Dänemark erfollegräich war. 2007 huet si, zesumme mam hollännesche DJ Fedde Le Grand, eng Single mam Titel *Let Me Think About It* opgeholl woumat déi zwee déi éischt Plaz an den *US Billboard Hot Dance Play* an *UK Dance Charts* erreecht hunn, an och an deenen aneren europäesche Länner an d'Top 20 geklomme sinn.

Den 31. August 2009 ass a Skandinavien de 4. Album *Under The Sun* erauskomm.

## Discographie
* Streetdiva (2005)
: U Make Me Wanna (feat. Ataf Khawaja)
: Make Them Beg

* Robosoul (2006)
: Lonely Girl
: Latenight Bimbo (feat. Bow Hunt)

* One (2008)
: Let Me Think About It (vs. Fedde le Grand)
: Ride My Tempo

* Under The Sun (2009)
: Time
: I Want You
: Under The Sun (feat. Shaggy)

## Um Spaweck
* Offiziell Websäit vun der Ida Corr
François Roeser

De **François Roeser**, gebuer den 18. September 1754 an der Stad Lëtzebuerg, an och do gestuerwen den 13. Mäerz 1827, war e Geschäftsmann.

Hie war 1797, 1816 a vun 1823 bis 1827 Buergermeeschter vun der Stad Lëtzebuerg.

## Literatur
* Fernand G. Emmel: *Le dernier magistrat autrichien: François Roeser et les autres...*, in: Ons stad Nr 49, 1995, S. 20-21 http://www.onsstad.lu/uploads/media/ons_stad_49-1995_20-21.pdf
Widdem

**Widdem** (vum Latäin *vidualitium*) ass en ale juristesche Begrëff, mat deem dat bezeechent gëtt, wat ee viru benotze kann, nodeem engem säi Conjoint (Mann oder Fra) gestuerwen ass.

Am alen däitsche Recht war de Begrëff ufanks eng Zort Dott, mat deem e Mann senger neier Fra hire Papp "entschiedegt" huet, well e si vun him ewechgeholl huet; duerno huet den Ausdrock sech op mobil Gidder bezunn, déi eng Fra nom Doud vun hirem Mann viru benotze kéint, fir dann am Laf vun der Zäit op Immobilien iwwerdroen ze ginn, deenen hiert Notzrecht der Fra iwwerdroe gouf.

De Begrëff gouf och fir Lännereien oder Haiser gebraucht, déi engem Paschtouer oder engem Klouschter zur Verfügung gestallt goufen; dofir fënnt een en och alt a Flouernimm erëm.

D'Konzept vum Widdem huet sech bis haut erhalen a fënnt sech virun allem am Ierfschaftsrecht erëm. De franséische Begrëff an deem Zesummenhang ass *Douaire*.
Christian Mosar

De **Chistian Mosar**, gebuer den 3. September 1968 zu Esch-Uelzecht, ass e lëtzebuergesche Konschthistoriker, Kritiker a Fotograf.

Hien huet zu Stroossbuerg Konscht studéiert a wärend dem Studium och Fotoe gemaacht. Hie war dem Armand Strainchamps säin Assistent beim Mole vum Plaffong vun der Stater Gare an huet och dem Andy Bausch bei sengem Film A Wopbopaloobop A Lopbamboom assistéiert.

Hien ass Freelance-Fotograf bei der Wochenzeitung Woxx an zënter 1994/95 fräie Mataarbechter beim Radio 100,7, wou hien ë.&nbsp;a. Konschtkritike mécht.

De Christian Mosar war och Curateur vu verschiddenen Ausstellungen an huet am Optrag vun der Marie-Claude Beaud, zesumme mat der Françoise Poos, eng Ausstellung iwwer den Edward Steichen organiséiert. 2010 war hien um Lëtzebuerger Pavillon op der Weltausstellung zu Shanghai involvéiert, wou d'Gëlle Fra ausgestallt gi war.

Hie moderéiert Konferenzen (z.&nbsp;B. op der Luxembourg Art Week) an d'Mudam Akademie.

Am November 2018 gouf bekannt, datt de Christian Mosar als artisteschen Direkter vun Esch 2022 nominéiert gouf. Seng Funktioun fänkt den 1. Dezember 2018 un.

Zënter 2020 ass hien Directeur artistique vun der Konschthal Esch a gläichzäiteg vum Bridderhaus.