open-index/open-wikipedia-markdown huggingface dataset:
Pont Candelier

De **Pont Candelier** ass eng Eisebunnsbréck an der Belsch iwwer d'Sambre bei Montigny-le-Tilleul am Hainaut.

D'Bréck déi bei der SNCB Pont N° 14 heescht läit op der Linn 130A, déi och nach ënner dem Numm Linn Paräis-Berlin bekannt ass, op der Sektioun Erquelines-Charleroi.

Et ass eng zweegelenkeg Boubréck (ganz flache Bou) déi am arméiertem Bëtong gebaut gouf. Et war eng vun den éischten Eisebunnsbrécken am arméiertem Bëtong an dëser Bauweis (fir Stroossebrécke gouf dës Bauweis scho méi laang gebraucht).

Si gouf op Initiativ vum *Ingénieur en Chef des Études de la Voie de la Compagnie du Nord*, Candelier gebaut, dohier och den Numm. D'Konzept vum Bau gouf vum d'Eugène Freyssinet dem Erfinder vum Virgespaante Bëtong, realiséiert.

Den Tablier huet als Opleeër zwéi parallel Béi déi 4,50 Meter vunenee sinn. All Bou ass 3,50 Meter breet, an d'Spanwäit ass 64 Meter. D'Verhältnes Spanwäit/Héicht ass 10/1.

Bei der Berechnung vun der Bréck ass eng Iwwerbelaaschtung vu 40%, mat agerechent ginn.
#### De flaache Bou

De flaache Bou war eng vun de wichtegste Viraussetzunge beim Bau vun dëser Bréck. D'Ursaach fir de Bau war well bei der aler Bréck zwéi Pilieren an der Sambre stoungen, déi de Schëffsverkéier staark behënnert hunn.

Déi nei Bréck huet missen un d'Situatioun ugepasst ginn. Dofir huet de Bou op senger ganzer Längt missen déi neideg fräi Héicht fir d'Schëffer garantéieren, säin Tablier konnt awer och net ze héich si well soss hätten d'Gleiser op den zou Säite vun der Bréck misste béidsäiteg op enger grousser Streck frësch anniveléiert ginn. Dëst war awer schwéier ze realiséieren ouni nach eng aner Bréck déi knapps 400 Meter dovun ewech steet och ëmänneren ze mussen. 
 
#### Firwat 2 getrennt Béi?

D'Bréck geet an engem Wénkel vu 45° iwwer d'Sambre. Als Folleg dovun gëtt de Bou souwisou méi laang wéi wa se mat 90° queesch driwwer géif goen. Duerch de 45 Grad-Wénkel gëtt awer net nëmmen d'Achs vum Bou méi laang, mä et kënnt nach dobäi datt duerch déi Verwénkelung och d'Widderlager méi wäit vum Uwänner musse stoe kommen.Duerch de Bau vu getrennte Béi a Widderlager konnte sou puer Meter an der Längt gespuert ginn. Materialkäschte konnten doduerch och méi niddreg gehale ginn.

#### D'Gleiser

D'Gleiser leien op engem normale Ballast dee 25&nbsp;cm déck ass an d'Schwellelängt gouf op 2.20 Meter reduzéiert.

## Chronologie vum Bau

* Mee 1921: Fëllementer fir Widderlageren.
* Juni 1921: Bau vun de Widderlageren, Gerëscht fir den éischte Bou, Verschalung an Arméierung.
* Juli 1921: Ausbëttonéiere vun den Tympanen an dem Tablier vum éischte Bou.
* 15. August 1921: Ausschale vum éischte Bou.
* 15. August - 10. September 1921: Réckele vum Gerëscht, a Verschalung an Arméierung fir den zweete Bou.
* 10. September - 10. Oktober 1921: Ausbëttonéiere vun den Tympanen an dem Tablier vum zweete Bou.
* 18. Dezember 1921: Test vum éischte Bou.
* 15. November 1921: Ausschale vum zweete Bou.
* 22. Januar 1922: Test vum zweete Bou.
Swindon Town FC

**Swindon Town FC** (Spëtznimm *The Robins*, *The Reds*) ass en englesche Foussballveräin zu Swindon. Déi 1. Härenekipp spillt an der Saison 2008/09 an der Football League One, der drëtthéchster Spillklass am englesche Liga System. De Veräi spillt seng Heemspiller am County Ground Stadion.

De Veräi gouf 1881 gegrënnt an ass 1894 fir d'éischt professionell ginn. An der Saison 1992/93 hu si an der Premier League gespillt, sinn allerdéngs direkt erëm erausgefall. 1969 hu si den englesche Liga Pokal gewonnen, wat wuel de gréissten Erfolleg an der Veräinsgeschicht duerstellt. 1910 an 1912 stounge si och an den Halleffinalle vum FA Cup.

## Um Spaweck
 Offiziell Websäit vu Swindon Town FC
Eugène Freyssinet

Den **Eugène Freyssinet**, gebuer den 13. Juli 1879 zu Objat am Departement Corrèze, a gestuerwen den 8. Juni 1962 zu Saint-Martin-Vésubie an den Alpes-Maritimes, war e franséischen Ingenieur an den Erfinder vum Spanbëtong.

## Kuckt och
*Pont Candelier
Soubrette

**Soubrette** ass en Ausdrock, deen am Theater, an der komescher Oper an an der Operett gebraucht gëtt fir d'Roll an d'Stëmm vu luussegen, affektéierte Botzmeedercher oder manieréierten Zëmmermeedercher ze beschreiwen.

Et ass e franséischen Ausdrock mat laténgeschen Originnen: *superare* „eppes, dat driwwer steet“.

D'Bünepresenz geet bis op d'Commedia dell'arte zeréck.

An der Oper gëtt déi Roll vu Sopranistinne mat enger liichter Stëmm virgedroen.

## Typesch Beispiller an der Oper
*D**Anna'' an ''[[Die lustigen Weiber von Windsor]]'' vum [[Carl Otto Ehrenfried Nicolai|Otto Nicolai]]
*D**Gretchen* am [[Gustav Albert Lortzing|Albert Lortzing]] senger komescher Oper *Der Wildschütz*
*D*'Esmeralda* an der *Prodaná nevěsta* *Die verkaufte Braut* vum [[Bedřich Smetana|Smetana]]
*D*'Papagena* am [[Wolfgang Amadeus Mozart|Mozart]] senger Oper *Die Zauberflöte*.

== Typesch Soubrette-Operetterollen ==
*Déi pontevedrinesch Botschafterfra Valencienne an der *Die lustige Witwe* vum [[Franz Lehár]]
*Am [[Carl Zeller]] senger *Der Vogelhändler* d'Roll vun der Christel "Ich bin die Christel von der Post" 
*An der *La Grande-Duchesse de Gérolstein* vum [[Jacques Offenbach]] d'Roll vun der *Wanda*
*D'Roll vun der *Margot* am [[Karl Millöcker]] senger *Die Dubarry''
Luxemburger Marienkalender

De **Marienkalender** war en Almanach, dee vun 1877 bis 2017 all Joer vun der Imprimerie Saint-Paul s.a. publizéiert gouf.

En huet en Iwwerbléck iwwer dat vergaangent Joer gebueden, sou wéi eng villbeuechte Lëscht vun alle Staatsfonctionnairen a -verwaltungen. 

2005 hat den Numm geännert, a gouf ëmgedeeft an *Lëtzebuerger Panorama 20xx*. Mat der Editioun 2008, déi uganks Dezember 2007 erauskoum, gouf deen "alen" Numm nees iwwerholl, *Luxemburger Marienkalender 2008*.
NGC 7129

Den **NGC 7129** ass e Reflexiounsniwwel am Stärebild Cepheus, dee ronn 3300 Liichtjoer vun der Äerd ewech ass. Een oppene Stärekoup mat ongeféier 130 jonke Stären, dee méi jonk wéi eng Millioun Joer ass, bréngt den NGC&nbsp;7129 un d'Liichten.

## Entdeckung
De Reflexiounsniwwel NGC 7129 gouf den 18. Oktober 1794 vum däitsch-britteschen Astronom Wilhelm Herschel entdeckt.

## Um Spaweck
*  Spitzer Space Telescope
*  GoBlack
*  Beobachtungsbericht
*  Astronomieseite
*  NOAO
*  Astronomy Picture of the Day
*  DSS Images for NGC 7600 through NGC 7699
*  SEDS
*  NASA/IPAC EXTRAGALACTIC DATABASE
## Kuckt och
Joseph Saidu Momoh

De **Joseph Saidu Momoh**, gebuer de 26. Januar 1937 zu Binkolo, a gestuerwen den 3. August 2003 zu Conakry, war vun 1985 bis 1992 President vu Sierra Leone.

De Momoh, dee vum Stamm vun de Limba war, ass 1958 an d'Arméi vun der brittescher Kolonie agetratt. 1971 gouf hien de Chef vun dëser Trupp, an 1974 Deputéierten am Parlament a Staatssekretär an der Regierung vum deemolege President Siaka Stevens.

Als Generolmajouer gouf hien 1984 Chef vum État-major.

Den 28. November 1985 gouf de Momoh President a blouf dat bal siwe Joer bis den 29. Abrëll 1992, wéi hie vum Valentine Strasser ofgesat gouf.

Am Biergerkrich vun 1998 gouf de Momoh am Februar vun Zaldote vun der Interventiounstrupp vun der Wirtschaftsgemeinschaft vun de westafrikanesche Staaten (*Economic Community Of West African States*, ECOWAS) gefaange geholl an de 5. November 1998 wéinst Konspiratioun an Héichverrot zu 10 Joer Prisong verurteelt, wéinst engem Putsch am Mee 1997 an deen hie sollt verwéckelt gewiescht sinn.

Hie konnt fortlafen, ass awer dunn an d'Hänn vun de Rebelle vun der *[[Revolutionary United Front]]* (RUF) vum Foday Sankoh geroden a gouf am November 1999 erëm lafe gelooss. D'Regierung vum President Ahmad Tejan Kabbah hat hie schonn am Juli amnestéiert.

No sengem Doud am Exil a Guinea gouf hien op Freetown bruecht an e krut e Staatsbegriefnes.

## Um Spaweck
* ''Sierra Leone News'' Iwwer seng Veruteelung
* ''IRIN NEWS'' Iwwer seng Fräiloossung am November 1999
* Iwwer säin Doud am August 2003
Maryse Linster

D**'Maryse Linster**, gebuer den 30. September 1951 zu Fréiseng, ass eng lëtzebuergesch Kënschtlerin.

Hir Haaptaktivitéite leien an der Keramik, wou si et fäerdeg bréngt fir Keramike mat besonnesch gudde Klangqualitéiten ze maachen, déi da mat speziellen Techniken als Museksinstrumenter kënne benotzt ginn.

Si ass d'Schwëster vum Jang a Léa Linster

## Um Spaweck
*Internetsäit vum Maryse Linster
*Iwwer The Sound of Potz
*Le petit monde de Maryse Linster
Milton Keynes Dons FC

**Milton Keynes Dons FC** (Spëtznumm *The Dons*) ass en englesche Foussballveräin zu Milton Keynes am Buckinghamshire. Déi 1. Härenekipp spillt an der Saison 2008/09 an der Football League One, der drëtthéchster Spillklass am englesche Liga System, dat nodeem se sech 2007/08 aus der Football League Two eropgeschafft haten. De Veräi spillt seng Heemspiller am National Hockey Stadium.

De Veräi gouf 1889 als *Wimbledon Old Centrals FC* zu Wimbledon am Südweste vu London gegrënnt. Am Joer 2002 krut de Veräin vum englesche Foussballverband d'Erlabnes fir méi wéi 100&nbsp;km no Norden op Milton Keynes ze plënneren. 1977 ass de Veräin fir d'éischt an déi véierthéchste Spillklass vum englesche Foussball komm, a bis 1986 hu se et bis an d*'First Division*, deemools déi héchst Spillklass gepackt. 1996 goufe se 6. an der Premier League, hir bescht Positioun am englesche Foussball. Als *Wimbledon FC* hu si 1988 den FA Cup gewonnen, wat de gréissten Erfolleg an der Veräinsgeschicht ass.

## Um Spaweck
* Offiziell Websäit vu Milton Keynes Dons FC
Fédération des femmes cheffes d'entreprise du Luxembourg

D**'Fédération des femmes cheffes d'entreprise du Luxembourg** (gekierzt **FFCEL**) ass eng lëtzebuergesch ASBL, déi de 14. September 2004 op Initiativ vun der Union des entreprises luxembourgeoises (UEL) an dem Chancëgläichheetsministère gegrënnt gouf. De Veräin suergt fir d'Stäerkung vum Impakt a vum Afloss vun de Fraen an der Geschäftswelt duerch d'Fërderung vum weiblechem Entrepreneuriat.

## Ziler vum Veräin
D'Haaptziler vum Veräin sinn:

## Presidentinnen
* 2004 – ?: Claudine Speltz-Van Bellingen
*2012 – ?: Christianne Wickler
*2019 – 2021: Aurélia Feltz
*2021 – 2023: …
*2021 – 2023: Aurélia Feltz
*2023 – 2025: Delphine de Clerck
*zënter 2025: Danièle Picard

## Um Spaweck
* Offiziell Websäit
Bullett

* Eng **Bullett** ass eng Klatz aus Fleesch, kuckt dofir Fleeschbullett.
* *Bullett* war respektiv ass och den Numm, deen d'Schüler aus dem Sekundärunterrecht dem Internat *[[Convict épiscopal de Luxembourg]]* an dem Iechternacher *Sankt-Jouseph-Pensionat* (haut: Institution St. Willibrord) ginn hunn.
Ennetach

**Ennetach** ass en Duerf mat ronn 1600 Awunner, dat bis 1973 eng eegestänneg Gemeng war, an zanter deem Joer zur Stad Mengen am badenwürtembergesche Landkrees Sigmaringen gehéiert.
William Huggins

De **Sir William Huggins**, gebuer de 7. Februar 1824 zu London, England, a gestuerwen den 12. Mee 1910 och zu London, war en engleschen Astronom a Physiker.

Hien huet 1856 e Privatobservatoire bei London gebaut, an zesumme mat senger Fra Margaret Lindsay Huggins als Pionéier um Gebitt vun der Spektroskopie gefuerscht, an dat duerch Observatioune vun den nei entdeckten Emissiouns- an Absorptiounslinne bei verschiddenen astronomeschen Objeten (Spektralanalys).

Den Huggins war den éischten Astronom, den tëscht Niwwelen a Galaxien duerch d'Observatioun vun de Spektren ënnerscheede konnt. Dofir huet hien d'Spektre vu cheemeschen Elementer ënnersicht, an huet seng Resultater mat Zeechnunge vun hire Spektren, deemools eppes ganz Neies, an de *[[Philosophical Transactions]]* publizéiert. Am Joer 1863 huet hien nogewisen, datt an de Stärespektren déi selwecht cheemesch Elementer ugewise gi wéi op der Äerd. 1866 konnt hie bei enger Observatioun vun enger Nova feststellen, datt de baussenzege Mantel aus Waasserstoff besteet.
Hien huet och d'Beweegung vu Stäre mat Hëllef vun der Spektralanalys erfuerscht, andeems hien den Doppler-Effekt am Spektrum vum Sirius fonnt huet.

Am Joer 1897 gouf den Huggins an den Adel gehuewen. De Sir William Huggins huet d'Copley Medail 1898 an d'Bruce Medail 1904 kritt. Vun 1900 bis 1905 war hie President vun der *[[Royal Society]]*.

E Krater um Äerdmound an um Mars, souwéi en Asteroid Huggins sinn no him genannt.

### Wierker
**Spectrum analysis, applied to the heavenly bodies*. (1866)
**On the spectra of some of the fixed stars and nebulae*. (1863-1868)
**Further observations on the spectra of some of the stars and nebulae*. (1868)

## Um Spaweck
*  Biographie

## Kuckt och

## Um Spaweck
Biergerlechen Doud

De **biergerlechen Doud** ass e Begrëff aus ale Rechtssystemer. Eng Persoun war biergerlech dout wa se hir zivil Rechter verluer hat. Dat konnt a Verbindung mat enger Geriichtsstrof stoen oder och a verschiddene Staaten duerch den Antrëtt an e reliéisen Uerden ervirgeruff ginn. Dësen Zoustand konnt nëmmen duerch den Herrscher vum jeeweilege Land duerch e Rehabilitatiounsarrêté geännert ginn. An de meeschten europäesche Länner ass dësen Ausdrock ëm 1850 aus dem Recht verschwonnen.

Zu Lëtzebuerg gouf de biergerlechen Doud duerch den Artikel 18 vun der Constitutioun ofgeschaaft.
NGC 5005

Den NGC **5005** ass eng Spiralgalaxie, déi ronn 40 Millioune Liichtjoer vun eiser Äerd ewech ass. Et ass eng relativ hell Galaxie vum Typ Sb an der Peripherie vum Virgo-Galaxiëkoup. Si mécht zesumme mat dem NGC 5033 eng Koppel, déi sech géigesäiteg schwaach beaflosst. Den NGC&nbsp;5005 gouf den 1. Mee 1785 vum Friedrich Wilhelm Herschel entdeckt.

## Kuckt och

## Um Spaweck
*  NOAO Bild
*  Astro-Newsletter
*  Bild vum Wolfgang Ries an Stefan Heutz
NGC 300

Den **NGC 300** ass eng Galaxie mat opfälleger Spiralstruktur (Typ Sc) am Stärebild Sculptor um südleche Stärenhimmel. Si huet e Wénkelduerchmiesser vun 21,9'&nbsp;×&nbsp;15,5' an eng visuell Magnitude vun 8,1&nbsp;mag. Si läit ronn 7 Millioune Liichtjoer vun eisem Sonnesystem ewech. Mat engem Duerchmiesser vun zirka 45.000 Liichtjoer ass si däitlech méi kleng wéi eis Mëllechstrooss mat 100.000 Liichtjoer Duerchmiesser.

Den NGC 300 an déi onreegelméisseg Galaxie NGC 55 goufe vu villen Astronomen als Deel vun der Sculptor-Grupp ugesinn. Déi jéngst Miessunge vun där Galaxie hu gewisen, datt si sech nëmmen an der Géigend vun deem Galaxiëkoup ophalen.

Den Objet gouf de 5. August 1826 vum schotteschen Astronom James Dunlop entdeckt.


 Fichier:N300.jpg|Foto vum ultraviolette Liicht, opgeholl mam GALEX
 Fichier:Phot-18c-02.jpg|ESO: H-alpha-Foto vum 2,2-Meter-Teleskop um La Silla-Observatoire
 Fichier:Spiral_Galaxy_NGC_300.jpg|Infraroutfoto vum Spitzer-Weltraumteleskop


## Kuckt och

## Um Spaweck

* SEDS
* http://aladin.u-strasbg.fr/java/alapre.pl?NGC300
* https://web.archive.org/web/20160310085908/http://skyview.gsfc.nasa.gov/current/cgi/runquery.pl?Interface=quick&VCOORD=NGC300&SURVEY=Digitized+Sky+Survey
* SIMBAD Query
* Artikel a Biller vum NGC 300 op wikisky.org
* NGC/IC Projet
*  ''NGC 300'' an der NASA Extragalactic Database
*  http://www.astrosurf.com/antilhue/ngc_300.htm
* ESO Press 27. Januar 2010 Black Hole Hunters Set New Distance Record
* Astronews
* GALEX
NGC 404

Den **NGC 404** ass eng Zwerggalaxie vum Typ S0 am Stärebild Andromeda. Den NGC&nbsp;404 huet eng visuell Magnitude vu +10,0&nbsp;mag, eng Wénkelausdeenung vun 3,5'&nbsp;&times;&nbsp;3,5 Bouminutten an ass ongeféier 11 Millioune Liichtjoer vun eis ewech. Vun der Äerd aus gesinn, ass den NGC&nbsp;404 nëmme siwe Bouminutte vum Stär Mirach (β&nbsp;Andromedae) ewech, woufir d'Galaxie geleeëntlech och als de **„Geescht&nbsp;vum&nbsp;Mirach“** genannt gëtt.

Den NGC&nbsp;404 gouf den 13. September 1784 vum Friedrich Wilhelm Herschel entdeckt.

## Kuckt och

## Um Spaweck

*  https://web.archive.org/web/20070203140131/http://deepsky.astronomie.info/And/ngc404/index.de.php
Messier 20

De **Messier 20** (och als **Trifidniwwel** oder **NGC 6514** bezeechent) ass eng interstellar Wollek am Stärebild Sagittarius (Schëtz).

Den Trifidniwwel ass eng Stäregebuertsplaz (H-II-Gebitt) mat enger visueller Magnitude vu +9,0 mag an enger Flächenausdeenung vun 28'&nbsp;×&nbsp;28'. Seng Distanz zu der Äerd ass ronn 5200 Liichtjoer. Wéinst senger südlecher Positioun ass den Niwwel a Mëtteleuropa net besonnesch gutt ze gesinn.

## Kuckt och

## Um Spaweck
* M20 bei SEDS
* Spitzer-Observatorium/M20
Section des sciences médicales (Institut grand-ducal)

D**'Section des sciences médicales**, virun 1886 **Société des sciences médicales du grand-duché de Luxembourg**, ass eng vun de Sektioune vum *[[Institut grand-ducal]].*

## Historique
D**Société des sciences médicales du grand-duché de Luxembourg'' ass den [[22. September]] [[1861]] gegrënnt ginn. [[1868]]  gouf dunn doraus d****Section des sciences médicales*** vum deemools nei gegrënnten *Institut royal grand-ducal*, deem haitegen *Institut grand-ducal* ginn.

== Presidenten ==
* Dr [[Édouard Aschman]] (1861 - 1865)
* Dr [[Pierre Schmit]] (1865 - 1878)
* Dr [[Jean-Baptiste Niedercorn]] (1878 - 1892) 
* Dr [[Pierre Koch]] (1892 - 1902) 
* Dr [[Martin Klein]] (1902 - 1907)
* Dr [[Auguste Flesch]] (1907 - 1914) 
* Dr [[Auguste Praum]] (1914 - 1920) 
* Dr [[Auguste Weber]] (1920 - 1933) 
* Dr [[Jean Faber]] (1933 - 1947) 
* Dr [[Henri Loutsch]] (1947-1959) 
* Dr [[Pierre Felten]] (1959-1967) 
* Dr [[Raymond Schaus]] (1967-1979) 
* Dr [[Henri Metz]] (1979-2009)
* Dr [[Mario Dicato]] (zanter 2009)

== Literatur ==
*Faber, Jean, 1938. *Historique de la Société des Sciences médicales du Grand-Duché de Luxembourg.* Bulletin de la Société des sciences médicales du G.-D. de Luxembourg, août 1938, S. 11-37.
*Felten, Pierre, 1961. *Regards en arrière. Histoire de la Société des Sciences médicales de 1861 à 1961.* Bulletin de la Société des sciences médicales du G.-D. de Luxembourg, 98 (1961), S. 355-367.

== Um Spaweck ==
* [http://www.ssm.lu Websäit vun der *Société des sciences médicales du grand-duché de Luxembourg*] 
* [https://web.archive.org/web/20070315174338/http://www.legilux.public.lu/leg/a/archives/1868/0242710/0242710.pdf#page=2 *Arrêté royal grand-ducal du 24 octobre 1868, portant approbation du règlement pour l'Institut royal grand-ducal de Luxembourg'']
Hartlepool United FC

**Hartlepool United FC** (Spëtznumm *The Pools*) ass en englesche Foussballveräin zu Hartlepool. Déi 1. Härenekipp spillt an der Saison 2008/09 an der Football League One, der drëtthéchster Spillklass am englesche Liga System. De Veräi spillt seng Heemspiller am Victoria Park Stadion.

De Veräi gouf 1908 gegrënnt. Zanter 1921 spille si professionell an hir bescht Plaz am englesche Foussball hu si um Enn vun de Saisonen 2003/04 an 2004/05 erreecht, wéi si déi 3. an der *Division Two*, deemools der drëtthéchster Spillklass gi sinn. 1955 stounge si an der 4. Ronn vum FA Cup, bis ewell hir bescht Leeschtung an där Kompetitioun.

## Um Spaweck
 Offiziell Websäit vun Hartlepool United FC
Northampton Town FC

**Northampton Town FC** (Spëtznumm *The Cobblers*) ass en englesche Foussballveräin zu Northampton am Northamptonshire. Déi 1. Härenekipp spillt an der Saison 2008/09 an der Football League One, der drëtthéchster Spillklass am englesche Liga System. De Veräi spillt seng Heemspiller am Sixfields Stadium.

De Veräi gouf 1897 gegrënnt. An der Saison 1965/66 hu si an der *First Division*, deemools der héchster Spillklass am englesche Foussball, gespillt, sinn allerdéngs direkt erëm erausgefall.

## Um Spaweck
 Offiziell Websäit vun Northampton Town FC
Cheltenham Town FC

**Cheltenham Town FC** (Spëtznumm *The Robins*) ass en englesche Foussballveräin zu Cheltenham am Gloucestershire. Déi 1. Härenekipp spillt an der Saison 2008/09 an der Football League One, der drëtthéchster Spillklass am englesche Liga System. De Veräi spillt seng Heemspiller am Whaddon Road Stadion.

De Veräi gouf 1892 gegrënnt. Eréischt 1999 si si fir d'éischt an hirer Geschicht an déi véierthéchst Spillklass opgestigen, an 2 Joer méi spéit an déi drëtthéchst.

## Um Spaweck
 Offiziell Websäit vun Cheltenham Town FC
NGC 663

Den **NGC 663** ass en oppene Stärekoup am Stärebild Cassiopeia. Den NGC&nbsp;663 huet en Duerchmiesser vu 16' an eng visuell Magnitude vu +7,1&nbsp;mag. Den NCG&nbsp;663 ass e relativ jonke Stärekoup mat ville Be-Stären. Den NGC&nbsp;663 gehéiert zu der OB-Associatioun Cassiopeia&nbsp;OB8, zu där ënner anerem och den NGC 654 an de Messier 103 gehéieren. Den NGC&nbsp;663 gëtt als de masseräichste Stärekoup a Kär vu Cassiopeia&nbsp;OB8 ugesinn. Den Duebelstär Struve&nbsp;152 ass e Member vum Stärekoup. Den NGC&nbsp;663 gouf am Joer 1787 vum Friedrich Wilhelm Herschel entdeckt.

## Kuckt och
J2000.0

Mat **J2000.0** gëtt déi aktuell gëlteg Standard-Equinoxe vun der Astronomie bezeechent, op déi sech all Himmelskoordinate vu Stären a vun de meeschten aneren Himmelkierper bezéien.

D'Definitioun vun "Epochen" ass noutwendeg, well sech d'Bezuchssystem vun den Himmelskoordinaten duerch d'Prezessioun an aner Effete lues dréint. De Fréijoerspunkt (Urspronk vun der RA-Koordinatenzielung) verréckelt sech doduerch ëm ronn 50" all Joer.

Mat dem Iwwergank vum Prezisiouns-Stärekatalog FK4 op den FK5, wann een interferometresch Miessungen zu extragalaktesche Radiosquellen (VLBI) mat abezitt, ass et méiglech ginn, déi Verännerunge méi genee wéi 0,01" ze definéieren.

Bis 1990 war déi allgemeng gebraucht Standardepoch den Zäitpunkt 1950.0 – op him hu sech zanter 1930 all Stärekataloge, déi meescht Bunnelementer an aner verännerlech Date bezunn. Virdru waren ë.&nbsp;a. d'Epochen 1920, 1900 an 1875 am Gebrauch.

J2000.0 entsprécht dem Festleeë vum Fundamentalsystem op den 1. Januar 2000 um (ongeféier) 12:00  UTC (Julianeschen Datum 2.451.545,0). De ***J*** weist un, datt et sech ëm eng julianesch Epoch handelt, wéi se zanter 1984 ugewannt gëtt - am Géigesaz zu B1950.0, déi no der zanter 1800 gebräichlecher Theorie, als der Bessel-Epoch definéiert war.

## Kuckt och
* Astronomesch Katalogen
* Rektaszensioun
* Deklinatioun
* Index-Katalog
* Messier-Katalog
* NGC-Katalog
G. Michaelis

De **G. Michaelis** war e Kënschtler a Verleger zu Lëtzebuerg am 19. Joerhonnert.

Vun him sinn 2 Stolstéch bekannt: *Luxemburg vom [[Fort Dumoulin]] aus* a *Luxemburg vom Deutschen Haus aus*.

Iwwer säi Liewen ass leider näischt bekannt.
Messier 56

**[[Messier-Katalog|Messier]] 56**,och **[[New General Catalogue|NGC]] 6779** bezeechent, ass e +8,30 mag helle Kugelstärekoup mat enger Fläch vu 5' × 5' am Stärebild Leier.

**[[Koordinaten]]** (Equinoxe J2000.0)
* Rektaszensioun: 19 16 36,00 
* Deklinatioun: +30° 11' 00"

## Kuckt och
* Index-Katalog
* Messier-Katalog
* NGC-Katalog

## Um Spaweck
Den M56 bei SEDS
Prosper Müllendorff

De **Jean-Pierre-Prosper Müllendorff**, gebuer de 26. Juni 1854 an der Stad Lëtzebuerg, a gestuerwen den 28. Juni 1922 zu Köln, war e lëtzebuergesche Journalist, Historiker an Iwwersetzer.

Vu Beruff war de Müllendorff eng Zäit Stenograph an der Chamber.

Bekannt ass de Prosper Müllendorf wéinst senger Iwwersetzung vum Henry Charles Lea sengem Wierk *[[A History of the Inquisition in Spain]]*, dat 1906/08 a véier Octavbänn am Original erauskoum, an enger, mat Erlabnes vum Lea, gekierzter, Iwwersetzung op Däitsch, déi an dräi Bänn am August 1911/12 zu Leipzig publizéiert gouf.

Déi Geschicht vun der spuenescher Inquisitioun ass nëmmen en Deel vum Lea senger Rëtsch vu Bicher iwwer d'Inquisitioun iwwerhaapt.

De Müllendorff huet eng Zäit als Redakter bei der *Kölnische Zeitung* geschafft.

Am Optrag vun der *Kölnischen Zeitung* huet hien 3 Afrikareese gemaach: 1898-1899 op d'Goldküst an den Togo a Kamerun, 1903-1904 an Däitsch-Südwestafrika an 1908 an Däitsch-Ostafrika. Iwwer Däitschland eraus huet hien, och wéinst senge ville Virtreeg, als ee vun de beschte Kenner vun den däitsche Kolonië gegollt. An engem Bericht iwwer ďSituatioun an Däitsch-Westafrika *"von einem übertriebenen Menschlichkeitsgefühl eingegebene Prügelstrafordnung"* weist hie Verständnis fir d'Sidler, déi fannen datt maximal 15 Schléi zur Bestrofung net genuch wieren. Dës Beschränkung géif en *"auffälliges Nachlassen in der Zucht, ja ein oft höhnisches und freches Auftreten der Eingeborenen gegenüber den Europäern"* provozéieren.

## Publikatiounen

* Erlebnisse eines Americanisten in Halbafrika ; 1892
* Henry Ch. Lea, [Prosper Müllendorff (Iwwers.)]: *Geschichte der spanischen Inquisition*, Scientia Verlag (vergraff)
* *Britisch Ostafrika*; in *Zeitschrift für Kolonialpolitik, Kolonialrecht und Kolonialwirtschaft*, 13. Jahrgang (1911); Ss. 736-751.
* *La réglementation du travail en Allemagne* ; 1887
* *Johann Albrecht, Herzog von Mecklenburg-Schwerin (...)* ; 1908
* *[https://www.autorenlexikon.lu/page/document/419/4194/1/DEU/index.html Ost-Afrika im Aufstieg]* ; 1910
* *Das Grossherzogtum Luxemburg unter Wilhelm I.* ; 1921
* *Luxemburg unter Wilhelm II. und Wilhelm III.* ; 1944
Sadalmelik (Stär)

De **Sadalmelik** (arab. "Glécksstär vum Kinnek") ass den Numm vum Stär **α** Aquarii am Stärebild Aquarius.

De Sadalmelik huet eng visuell Magnitude vu +2,95 m. Hien huet den 80fachen Duerchmiesser an déi 6000facht Liichtkraaft vun eiser Sonn an ass an der Spektralklass G2Ib. De Sadalmelik ass 760 Liichtjoer vun der Äerd ewech.

**Koordinaten** fir d'Equinoxe J2000.0:
*Rektaszensioun: 22h 05m 47.03s
*Deklinatioun: -00° 19' 11.4"

* Aquarius (Stärebild)
NGC 660

Den **NGC 660** ass eng Balkespiralgalaxie am Stärebild Pisces, déi ronn 24 Millioune Liichtjoer vun der Äerd ewech ass. Den NGC&nbsp;660 ass eng vun deene wéinege Polarrank-Galaxien.

## Entdeckung
D'Galaxie NGC 660 gouf de 16. Oktober 1784 vum däitsch-britteschen Astronom Wilhelm Herschel entdeckt.

## Kuckt och

## Um Spaweck
* Polarring-Galaxie NGC 660
* NOAO
* NGC 660 is a rather peculiar galaxy
* Compact Radio Sources in NGC 660
* DSS Images for NGC 600 through NGC 699
* SEDS
* NASA/IPAC EXTRAGALACTIC DATABASE
Valentine Strasser

De **Valentine Esegragbo Melvine Strasser**, gebuer de 26. Abrëll 1967, war vun 1992 bis 1996 Staatspresident vu Sierra Leone.

Den 29. Abrëll 1992 huet de Capitaine Strasser mat enger Grupp vu jonken Offizéier de President Joseph Saidu Momoh ofgesat an d'Muecht iwwerholl.

D'Ursaach vum Putsch war, datt d'Zaldote keng Pai méi kruten. Dës Grupp huet den *National Provisonal Ruling Council* gegrënnt, vun deem de Strasser President war.

De Strasser gouf domat ee vun de jéngste Staatscheffe vun der Welt.

E Putschversuch géint hien, dee vun Unhänger vum Momoh ausgaange war, hat kee Succès a 26 Leit déi dra verwéckelt ware goufen higeriicht.

De Strasser gouf de 16. Januar 1996 duerch e Putsch vu sengem Stellvertrieder Julius Maada Bio ofgesat an an den Exil geschéckt.

## Um Spaweck
* ''Sierra Leone News'' Iwwer d'Entmuechtung vum Strasser
* ''BBC'' dem Strasser säin Openthalt an England
* ''Sierra Leone News'' dem Strasser säi Retour a Sierra Leone
*  ''BBC'' iwwer dem Straaser seng nei Kandidatur
NGC 6751

Den **NGC 6751** ass e planetareschen Niwwel an der Géigend vum Stär Lambda Aquilae. Den NGC 6751 huet e Wénkelduerchmiesser vun 18" an eng Hellegkeet vu +12,00 mag. Den Niwwel staamt vum ofgestoussene Mantel vun engem Stär dee gestuerwen ass. D'Ausdehnungsvitesse läit ëm déi 400&nbsp;km/s.
## Entdeckung
Den NGC 6751 gouf den 20. Juli 1863 vum däitschen Astronom Albert Marth entdeckt.

## Kuckt och

## Um Spaweck
*  HST Beschreiwung
*  Hubble Heritage Project
*  Universum a Biller
Rudolf Rieß

De **Rudolf Rieß** vun Nürnberg ass de leschten Xylograph an Däitschland deen dëst Handwierk nach professionell mécht.

Säin Atelier ass zu Nürnberg an der Schlehengasse op N°15.

## Literatur

* Rudi Palla: *Falkner, Köhler, Kupferstecher. Ein Kompendium der untergegangenen Berufe*. Goldmann, München 1997 ISBN 3-442-72120-2

## Um Spaweck

* Websäit iwwer de Rudolf Rieß
* Websäit iwwer de leschte Xylograph
NGC 1300

Den **NGC 1300** ass eng Balkespiralgalaxie am Stärebild Eridanus. Den NGC 1300 huet en Duerchmiesser vu ronn 115.000 Liichtjoer a steet op enger Distanz vun 21 Megaparsec (ronn 70 Millioune Liichtjoer). D'Galaxie huet eng visuell Magnitude vun 10,4&nbsp;mag an eng Wénkelausdehnung vu 6,2' × 4,1'. Den NGC 1300 ass en treffend Beispill vun enger Balkespiralgalaxie.
Den Zentrum vun der Galaxie weist eng interessant Spiralstruktur mat engem Duerchmiesser vun zirka engem Kiloparsec op.

## Kuckt och

## Um Spaweck
*  Hubble Space Telescope
*  Hubble Heritage Project
*  Astronomy Picture of the Day
NGC 6745

Den NGC **6745** ass eng irregulär Galaxie am Stärebild Lyra. D'Galaxie läit op enger Distanz vun 206 Millioune Liichtjoer vun der Äerd ewech. Den NGC 6745 ass mat enger klenger Galaxie an der Vergangenheet zesummegestouss, wat hir de Glach vun engem Vullekapp ginn huet.

## Entdeckung
D'Galaxie NGC 6745 gouf de 24. Juli 1879 vum franséischen Astronom Édouard Jean-Marie Stephan entdeckt.

## Kuckt och
* Index-Katalog
* Messier-Katalog
* NGC-Katalog

## Um Spaweck
*  Hubble Space Telescope
*  GoBlack
*  Astronews
*  NASA/IPAC EXTRAGALACTIC DATABASE
*  SEDS
Rotherham United FC

**Rotherham United FC** (Spëtznumm *The Millers*) ass en englesche Foussballveräin zu Rotherham am Süd Yorkshire. Déi 1. Härenekipp spillt an der Saison 2008/09 an der Football League Two, der véierthéchster Spillklass am englesche Liga System. De Veräi spillt seng Heemspiller am Millmoor Stadion.

De Veräi gouf 1870 gegrënnt. 1955 ware si um Enn vun der Saison op der 3. Plaz an der *Second Division*, deemools der zweethéchster Spillklass am englesche Foussball, wat gläichbedeitend ass mat hirer beschter Plaz an der englescher Foussballhierarchi.

## Um Spaweck
 Offiziell Websäit vu Rotherham United FC
NGC 10

Den **NGC 10** ass eng Balkespiralgalaxie am Stärebild Sculptor.Am Joer 2011 gouf an dëser Galaxie eng Supernova observéiert, déi als SN 2011jo katalogiséiert ass.

## Entdeckung
D'Galaxie NGC 10 gouf de 25. September 1834 vum britteschen Astronom John Herschel entdeckt.

## Kuckt och

## Um Spaweck

* Artikel a Biller vum NGC 010 op wikisky.org
*  NASA/IPAC EXTRAGALACTIC DATABASE
Luc Housse

De **Jean-Pierre Lucas Housse**, gebuer de 24. Februar 1871 an der Stad Lëtzebuerg, an och do gestuerwen den 18. Mee 1930, war e lëtzebuergeschen Affekot a Politiker.

Hie war Member am Stater Gemengerot vun 1889 un, Schäffe vun 1912 bis 1918 an duerno, bis 1921 Buergermeeschter vun der Stad Lëtzebuerg. Vun 1904-1919 war hien Deputéierten an der Chamber.}}
* Commandeur vum Ordre d'Adolphe de Nassau
* Officier vun der franséischer Légion d'honneur (Promotioun 1919)
* Commandeur vum Ordre de la Couronne de Belgique

## No him genannt
Fir un hien z'erënnere gouf an den 1930er Joren zu Zéisseng eng Strooss no him genannt: d'Rue Luc-Housse, eng Sakgaass, déi vun der *rue des Artisans* aus fortgeet.
Association nationale des victimes de la route

D**'Association nationale des victimes de la route** (**AVR**) ass eng lëtzebuergesch Interessegemeinschaft déi vu Verkéiersaffer a Verkéiersexperten am Abrëll 1992 gegrënnt gouf, fir Verkéiersaffer an hir Familljen z'ënnerstëtzen.

D'Associatioun gëtt zanter 1995 vum Familljeministère ënnerstëtzt, an ass zanter 2000 mat dësem Ministère konventionéiert.

## Kuckt och

* Gedenkplaz fir d'Verkéiersaffer

## Um Spaweck
* Websäit vun der AVR
Lënsefërmeg Galaxie

Eng **Lënsefërmeg Galaxie** ass een Tëschentyp vun enger Elliptescher Galaxie an enger Spiralgalaxie an der Galaxiëklassifikatioun.

Lënsefërmeg Galaxië si Scheiwegalaxië wéi d'Spiralgalaxien, déi de Groussdeel vun hirer interstellarer Matière verbraucht oder verluer hunn (wéi d'Elliptesch Galaxien). Wéinst hire verkierzten Äerm ass bei enger Dropsiicht eng Ënnerscheedung zu den Elliptesche Galaxië schwiereg.

D'Hubble-Klassifikatioun vu Lënsenfërmege Galaxien ass **S0**, **SB0**, **E8**. Dem de Vaucouleurs seng Klassifikatioun schreift **SA0**, **SAB0** derbäi.

## Um Spaweck

*  SEDS Messier pages: Lenticular Galaxies
Carl von Linné Jr.

De **Carl von Linné**, gebuer den 20. Januar 1741 zu Falun, a gestuerwen den 1. November 1783 zu Uppsala, war e schweedesche Botaniker.

Hie war de Jong vum berüümten Naturfuerscher Carl von Linné.

De Carl von Linné war de Successeur vu sengem Papp um Léierstull fir Botanik op der Universitéit zu Uppsala vun 1778 bis 1783.

A sengen Aarbechten huet hie sech haaptsächlech fir Moser a Farnen intresséiert.

## Wierker
* *Decas prima (et secunda) plantarum rariorum horti upsaliensis*, 1762-1763
* *Nova graminum genera...*, 1779
* *Supplementum plantarum systematis vegetabilium*, 1781
Émile Mousel

De **Michel Émile Mousel**, gebuer den 20. Dezember 1843 a Clausen, an och do gestuerwen de 15. Oktober 1910, war e lëtzebuergesche Politiker a Béierbrauer. Hie war de Jong vum Béierbrauer Jacques Mousel.

Den Émile Mousel gouf de 15. Juni 1870 zu Wolz mat der Suzanne Gruber bestuet.

Hie war vun 1875 bis 1904 onënnerbrach Member vum Gemengerot vun der Stad Lëtzebuerg a vum 24. Februar 1894 bis de 24. Juli 1904 war hie Buergermeeschter vun der Stad Lëtzebuerg.

Hie war vun 1896 bis 1905 Deputéierten an der Chamber.

D'Plaz bei der Entrée vun de Rives de Clausen, der fréierer Mouselsbrauerei a Clausen gouf 1925 no him genannt: Place Émile Mousel.

## Gielercher
* 
* 
*
Handball-Weltmeeschterschaft 2007 (Hären)

Déi 20. **[[Handball]]-Weltmeeschterschaft 2007** vun de Männer gouf vum 19. Januar bis de 4. Februar 2007 an Däitschland ausgedroen. 24 Mannschafte si fir d'éischt a Gruppen an duerno an Ausscheedungsspiller géinteneen ugetrueden. D'offiziellt Maskottche fir d'WM heescht Hanniball.

## WM - Stied

## Finall

## Um Spaweck

* Offiziell WM-2007 Websäit
Regulus (Stär)

De **Regulus** (α Leonis) ass deen hellste Stär am Stärebild Leo (Léiw). De laténgeschen Numm bedeit *Klenge Kinnek* oder *Prënz*.

De Regulus ass 77,5 Liichtjoer vun der Sonn ewech an huet eng visuell Magnitude vun 1,36m bei enger absolutter Hellegkeet vun -0,2m. Hie gehéiert zu der Spektralklass B7.

De Regulus kann als ekliptiknoe Stär vum Äerdmound a (ganz seelen!) vu Planéite bedeckt ginn. Déi lescht Bedeckung vum Regulus duerch e Planéit war den 9. Juli 1959 duerch d'Venus, déi nächst ass den 1. Oktober 2044, nees duerch d'Venus. Aner Nimm fir de Regulus sinn: *Al Kalb al Asad, Cor Leonis ("Häerz vum Léiw"), Kabeleced, Kalb, Kelb, Rex*.

**Koordinaten**
* Rektaszensioun (Equinoxe J2000.0): 10h08m22.30s
* Deklinatioun (Equinoxe J2000.0): +11°58'02.0"

* Fréijoersdräieck

## Um Spaweck
*  Bedeckunge vum Regulus
*  Dräifachsystem Regulus
*  Portrait of a Star on the Edge
Léandre Lacroix

De **Léandre Lacroix**, gebuer den 1. Januar 1859 zu Réimech, a gestuerwen den 28. Mäerz 1935 an der Stad Lëtzebuerg, war e lëtzebuergeschen Affekot a Politiker.

De 26. Mäerz 1904 gouf hie Buergermeeschter vun der Gemeng Réimech an hien ass dat bis 1906 bliwwen.

Vun 1914 bis 1918 war hie Buergermeeschter vun der Stad Lëtzebuerg.

Hie war Deputéierte vun de Kantoner Réimech a Lëtzebuerg.

Zesumme mam Alphonse Weicker hat hien d'Banque générale du Luxembourg gegrënnt.

Fir un hien z'erënneren ass 1935 um Lampertsbierg eng Strooss no him genannt ginn: d'Rue Léandre-Lacroix.

## Gielercher
* 
*
Kugelstärekoup

E **Kugelstärekoup** ass eng kugelfërmeg Usammlung vu Stären, déi de galakteschen Zentrum als Satellit ëmkreest. D'Stären am Koup si gravitativ staark gebonnen, wat seng Kugelform an eng relativ héich Stärendicht a sengem Zentrum mat sech bréngt. Kugelstärekéip, déi een am Halo vun enger Galaxie fënnt, enthale méi Stären, a si méi al wéi déi oppe Stärekéip, an der Galaxiëscheif.

Kugelstärekéip sinn zimmlech heefeg. Et goufe schonn iwwer 150 Kugelstärekéip an der Mëllechstrooss fonnt, an et gëtt geschat, datt der nach 10 bis 20 net enteckt goufen.

Grouss Galaxië kënnen der méi hunn. Sou huet beispillsweis d'Andromedagalaxie der ronn 500. An e puer gigantesch elliptesche Galaxien, wéi de Messier 87, kënnen der 10.000 sinn. Déi Kugelstärekéip ëmkreesen d'Galaxie op enger Distanz vu 40 kiloparsec, ronn 131.000 Liichtjoer, oder méi.

An all Galaxie vun der Lokaler Grupp, déi genuch Mass huet, si Kugelstärekéip. An all gréisser Galaxie, déi bis elo gesi gouf, gëtt et e System vu Kugelstärekéip

D'Stäre vu sou Kéip, déi sougenannt extreem Populatioun-II-Stären, sinn all ongeféier gläich al a weise keng Spektrallinne vu schwéieren Elementer. Aus Miessunge vum Spektrum gëtt hiren Alter ofgeleet, well sech déi schwéier Elementer eréischt am Alter vu Joermilliarden entwéckelen.

Obwuel d'Stären an de Kugelstärekéip zu den éischte gehéieren, déi an de Galaxien entstinn, sinn hir Urspréng an hir Roll an der galaktescher Evolutioun nach ëmmer onkloer. An der Tëschenzäit gëtt ugeholl, datt sech Kugelstärekéip signifikant vun ellipteschen Zwerggalaxien ënnerscheeden a sech éischter als Deel vun enger Galaxie gebilt hunn, amplaz als eenzel separat Galaxie.

A verschiddenen elliptesche Galaxië kënnen och ganz jonk Kugelstärekéip gesi ginn. Vun deene Galaxië gëtt ugeholl, datt si aus der Verschmëlzung vun zwou oder méi Urspronksgalaxien entstane sinn. Kollisioune léisen eng Well vu Stäregebuerten aus, bei deene sech no neisten Erkenntnesser och erëm Kugelstärekéip bilde kënnen, soudatt verschidde Generatioune vu Kugelstärekéip an enger Galaxie ze fanne sinn.

## Kuckt och

* Oppene Stärekoup

## Um Spaweck
*  Jonk Kugelstärekéip, ESO Press release
*  "Hubble: Schwaarz Lächer an de Kugelstärekéip", astronews.com
*  Distanzbestëmmunge zu Kugelstärekéip
*  http://hubblesite.org/newscenter/newsdesk/archive/releases/1999/26/
Parsec

De **Parsec** (ofgekierzt fir *Parallaxesekonn*, Eenheet **pc**) ass eng *[[Astronomie|astronomesch]] [[Längtemooss|Längteneenheet]]* fir d'Distanzindikatioun vun Himmelskierperen. Et ass een Akronym aus dem engleschen „**par**allax of one arc **sec**ond“.

Definéiert gëtt de Parsec als d'Distanz, vun där aus betruecht eng AE (mëttleren Ofstand vun der Äerd zu der Sonn) ënner engem Wénkel (vun der Parallax) vun enger Bousekonn, 1" = (1/3600)°, erschéngt. Domat ass 1&nbsp;Parsec = 1&nbsp;AE / tan (1") (kuckt Trigonometrie). Ass **p** d'Parallax vun engem Stär a Bousekonnen, sou kritt ee seng Distanz **d** a Parsec duerch d'Formel **d&nbsp;=&nbsp;1/p**.

## Parsec (pc)
De Parsec ass am Internationalen Eenheetesystem zanter 1978 net méi zougelooss. Trotzdeem gëllt en an der Astronomie als onverzichtbar a gëtt weider gebraucht.

### Ëmrechnung
E Parsec (1&nbsp;pc) ass
* 3,085&nbsp;677&nbsp;581&nbsp;28 • 1016&nbsp;m (zirka 31 Trilliarde Meter),
* 3,085&nbsp;677&nbsp;581&nbsp;28 • 1013&nbsp;km (zirka 31 Milliarde Kilometer),
* 3,261&nbsp;634&nbsp;Lj (zirka 3,3 Liichtjoer) oder
* 2,062&nbsp;648&nbsp;062&nbsp;45 • 105&nbsp;AE (zirka 0,21 Milliounen Astronomesch Eenheeten),
* exakt: cot (1°/3600) AE ≈ (180 × 3600 / π) AE.

### Besonnesches vun der Eenheet Megaparsec
De Megaparsec (Mpc) ass eng normal Eenheet fir d'Beschreiwung vun Distanzen an der extragalaktescher Astronomie. En entsprécht enger Distanz vun 3,085&nbsp;677&nbsp;581&nbsp;28 • 1019&nbsp;km (zirka 31 Zettameter) oder ronn 3,3 Millioune Liichtjoer.

E Megaparsec huet an der Astronomie eng besonnesch Bedeitung, well dat den duerchschnëttlechen Ofstand vun zwou Galaxien am Universum an hirer maximaler Gréisst ass. D'Galaxiëkéip hu Radie vun 1 bis 5 Megaparsec.

Gläichfalls ass d'Eenheet „Megaparsec“ bei der „Fluchtvitesse vun de Galaxien“ (duerch d'Expansioun vum Universum) vu Bedeitung. Dee wiisst pro Megaparsec vun hirer Distanz ëm ongeféier 71&nbsp;km/s (Hubble-Konstant H ≈ 71&nbsp;km&nbsp;s−1&nbsp;Mpc−1).

## Beispiller
* Proxima Centauri, eisen Nopeschstär, ass ongeféier 1,3 Parsec (4,2 Liichtjoer) vun eis ewech.
* D'"Lokal Grupp" - zu där eis Galaxie an de bekannten Andromedaniwwel gehéiert - erschéngt a **Megaparsec** uginn ganz no, nämlech 0,7 bis 2&nbsp;Mpc.
* Déi notste Radiogalaxie (NGC 5128 oder Centaurus&nbsp;A) ass vun eis 3&nbsp;Mpc ewech.
* De sougenannte Virgokoup mat ronn 3000 Spiralgalaxien läit ronn 22&nbsp;Mpc vun eis ewech, de Comakoup 120&nbsp;Mpc. Am Duerchschnëtt sinn déi Kéip 50&nbsp;Mpc vuneneen ewech.
## Kuckt och
Perihel

De **Perihel** ass de sonnennächsten, den **[[Aphel]]** (schwätz „Ap-hel“ oder „Afel“) de sonnewäitste Punkt vun enger Planéitebunn. D'Äerd huet hire Perihel-Duerchgank ëm den 3. Januar (2.–4. Jan.) bei 147,099&nbsp;Mio.&nbsp;km an hiren Aphel-Duerchgank ëm de 5. Juli (3.–6. Juli) bei 152,096&nbsp;Mio.&nbsp;km.

#### Distanz vun de [[Planéit]]en an den [[Zwergplanéit]]e vun der Sonn an [[Astronomesch Eenheet|astronomescher Eenheet]] an a [[Kilometer]]

*D'Planéite sinn op wäissem Fong, Zwergplanéite sinn op groem Fong.*

## Kuckt och
* Aphel
Sylvia Camarda

D**'Sylvia Camarda**, gebuer den 21. September 1978 an der Stad Lëtzebuerg, ass eng lëtzebuergesch Dänzerin, Choreographin a Lokalpolitikerin.

Mat 15 Joer ass si op Cannes an d*'[[École supérieure de danse de Cannes Rosella Hightower]]* gaangen. Weider Etappe waren d*University of Performing Arts Purchase (State University of New York)* zu New York an d*London Contemporary Dance School* wou si 2000 den Ofschloss vun hirer Formatioun gemaach huet.

Si huet haaptsächlech an der Schwäiz geschafft bis si bei *Les Ballets C. de la B.* ugefaangen huet. Si huet am Projet *Just another landscape for some Jukebox money* gedanzt a war wärend 2 Joer mat deem Stéck op Tournée. Duerno huet si *Missdeluxedanceco!* gegrënnt. Hir Carrière als Dänzerin ass 2005 virugaange mam Jan Fabre sengem Spektakel *Je suis sang*, mat deem si zu Avignon am *Palais des papes* opgetrueden ass, an och 2007 zu New York an zu Tokyo.

Vu Mëtt 2005 bis 2006 war si mam *[[Le Cirque du Soleil|Cirque du Soleil]]*, am Stéck *Delirium*, op Tournée an Amerika.

Den 28. Mee 2011 krut d'Sylvia Camarda den éischte Lëtzebuerger Danzpräis, um Enn vum Danzfestival an de Carré Rotondes, iwwerreecht. 

## Choreographien

* *Crash* (2004)
* *Only the lonely* (2004)
* *Absolutely Fabulous* (2005) 
* *Amerika, du bist so wunderbar* (2009)
* *Conscienza di terrore* (2009)
* *Libido* (2011)
* *deleschtendag* (2012)

## Politik
Bei de Gemengewalen 2017 gouf d'Sylvia Camarda op der DP-Lëscht an de Gemengerot vun der Stad Lëtzebuerg gewielt. Bei de Chamberwale vum 14. Oktober 2018 war si Kandidatin op der Lëscht vun der DP am Zentrum. Si ass awer net an d'Chamber gewielt ginn.

Bei de Gemengewale vum 11. Juni 2023 gouf si an de Gemengerot vun der Stad Lëtzebuerg erëmgewielt.

## Literatur
* Reuter, Raymond: Sylvia Camarda, in: *100 Lëtzebuerger ronderëm d'Welt*. S.32-33, Éditions Luxnews, 2003, ISBN 2-9599932-2-5
* "Sylvia Camarda" by Marc Detail - Livre-photos format A3, édition limitée à 150 exemplaires. Renseignements: mdetail@pt.lu

## Um Spaweck

* D'Sylvia Camarda um Site vun danse.lu
Dominique Brasseur

Den **Dominique** (genannt **Alexis**) **Brasseur**, gebuer de 14. Juni 1833 zu Esch-Uelzecht, a gestuerwen de 17. November 1906 an der Stad Lëtzebuerg, war e lëtzebuergeschen Affekot a Politiker.
__TOC__
Hie war vun 1866 bis 1899 Deputéierten an der Chamber. Vun 1891 (Nominatioun: 27. Januar 1891) bis 1894 war hie Buergermeeschter vun der Stad Lëtzebuerg. Duerno war e bis 1899 do am Gemengerot.

Den Dominique Alexis Brasseur war Matgrënner vun enger Rëtsch Schmelzen, dorënner d*'[[Société des Hauts Fourneaux Luxembourgeois]]* zu Esch-Uelzecht.

Hie war de Jong vum Dierwiechter Alexis Brasseur (1775-1841) an deem senger Fra aus zweetem Bestietnes, der Marie-Anne Schockmel (1794 - 1873). Hie war mat der Constance Brasseur bestuet, der Duechter vu sengem Hallefbrudder Jean-Baptiste. Den Alexis an de Robert Brasseur ware seng Jongen.

## Gielercher
* 
* 
* Ritter vum Franz Josephs-Orden (Promotioun 1882)

## Literatur
*Mersch, Jules, *Biographie nationale du pays de Luxembourg*, Fascicule 19 (1971), S.77 - S. 93
*Arendt, Karl. *Advokat Dominik Alexis Brasseur*. S. 70 In: *Porträt-Galerie hervorragender Persönlichkeiten aus der Geschichte des Luxemburger Landes von ihren Anfängen bis zur Neuzeit: mit biographischen Notizen.* Luxemburg: M. Huss, 1908.- IVter Band.

## Kuckt och
* Brasseur (Famill)

## Um Spaweck
* Den Alexis Brasseur an der ''Biographie nationale du pays de Luxembourg'' (B.N.L.)
NGC 11

Den **NGC 11** ass eng Spiralgalaxie am Stärebild Andromeda.

## Entdeckung
D'Galaxie NGC 11 gouf de 24. Oktober 1881 vum franséischen Astronom Édouard Jean-Marie Stephan entdeckt.

## Kuckt och

## Um Spaweck

* Artikel a Biller zu NGC 011 op wikisky.org
*  NASA/IPAC EXTRAGALACTIC DATABASE
Staatsstreech vun 1856

De **Staatsstreech vun 1856** gouf de 27. November 1856 vum Wëllem III., Kinnek vun Holland a Groussherzog vu Lëtzebuerg gemaach. Hien huet dobäi d'Opléise vun der Chamber an eng fundamental Revisioun vun der liberaler Constitutioun vun 1848 ordonéiert.

Fir d*'Assemblée des États*, wat virdrun d'Chamber (*Chambre des Députés*) war, besser kontrolléieren ze kënnen, huet hien am Artikel 7. vun der Constitutioun vun 1856 e *Conseil* institualiséiert: "...*Il y aura, à côté du Gouvernement, un Conseil appelé à délibérer sur les projets de loi et les amendements qui pourraient y être proposés, ainsi que sur les contestations concernant la légalité des arrêtés et règlements généraux; à régler les conflits d'attribution et les questions du contentieux administratif; et à donner son avis sur toutes autres questions qui lui seront déférées par le Roi Grand-Duc ou par les lois*...". Dee *Conseil* ass d'Origine vum haitege Lëtzebuerger Staatsrot.

## Kuckt och
* Putsch
## Um Spaweck
* D'Proklamatioun vum 27. November 1856 *Proclamation*
* D'Revisioun vun der Constitutioun *Ordonnance royale grand-ducale du 27 novembre 1856, portant révision de la Constitution*
* D'Constitutioun vun 1856 *Constitution du Grand-Duché de Luxembourg*
NGC 346

Den **NGC 346** ass een oppene Stärekoup an engem Emissiounsniwwel an der klenger Magellanescher Wollek am Stärebild Tucana. Den NGC 346 huet en Duerchmiesser vu 5,2' an eng visuell Magnitude vu +10,30&nbsp;mag.

Aktuell Biller vum Hubble-Teleskop loosse 70.000 Stären am Niwwel erkennen, wouvun déi eelst 4,5 Milliarde Joer an déi jéngst zirka 5 Millioune Joer al sinn.

**[[Koordinaten]]** (Equinoxe J2000.0)
* Rektaszensioun: 0 59 06.00
* Deklinatioun: -72°11'00.0

## Kuckt och

## Um Spaweck
Mariette Lentz

D**'Mariette Lentz**, gebuer de 4. Oktober 1964 zu Wolz, ass eng lëtzebuergesch Sopranistin.

Si huet hire Museksstudium zu Köln an zu Bréissel gemaach, a si gëtt Gesangsunterrecht am Conservatoire de Musique du Nord zu Ettelbréck.

## Discographie
* Mariette Lentz (Sopran), Paulo Álvares (Piano): *Promenade Sentimentale. Paul Verlaine in song.*
* Lili Boulanger (Komponist), Mariette Lentz (Sopran), Margot Lutz-Weih (Piano): *Clairière dans le ciel, 4 mélodies*
## Um Spaweck
*Video mat Interview op Art et culture au Luxembourg
Scalextric

**Scalextric** ass e britteschen Autorennbunn-Hiersteller. D'Marque gehéiert zur Hornby-Group. Scalextric baut zanter den 1950er Autorennbunnen a gëllt als de weltwäit éischten Hiersteller.

## Um Spaweck

* Scalextric England
* Scalextric USA
* Scalextric Spuenien
NGC 1023

Den **NGC 1023** ass eng Balkespiralgalaxie am Stärebild Perseus. Den NGC&nbsp;1023 gehéiert zu där no hir benannter NGC 1023 Grupp. Opgrond vun der Rotatioun vun der NGC 1023 hunn d'Wëssenschaftler berechent, datt am Kär vun dëser Galaxie ee supermassiivt Schwaarzt Lach vun ongeféier 40 bis 60 Millioune Sonnemasse muss sinn, well soss d'Galaxie auserneefléie géif.

## Entdeckung
D'Galaxie NGC 1023 gouf den 18. Oktober 1786 vum däitsch-britteschen Astronom Wilhelm Herschel entdeckt.
## Kuckt och

## Um Spaweck
*  NGC 1023 in Black Hole Encyclopedia
*  http://www.journals.uchicago.edu/ApJ/journal/issues/ApJ/v550n1/52585/52585.text.html
*  DSS Images for NGC 1000 through NGC 1099
*  SEDS
*  NASA/IPAC EXTRAGALACTIC DATABASE
NGC 2343

Den **[[New General Catalogue|NGC]] 2343** ass een oppene Stärekoup am Stärebild Monoceros mat engem Duerchmiesser vu 7 Bouminutten an enger visuell Magnitude vu +6,70&nbsp;mag.

**[[Koordinaten]]** (Equinoxe J2000.0)
* Rektaszensioun: 7 08 06.00
* Deklinatioun: -10°37'00.0"

## Kuckt och

## Um Spaweck
*  ''NGC 2343'' w NASA Extragalactic Database 
*  Spis obiektów NGC z podstawowymi danymi
Morphological Catalogue of Galaxies

De **Morphological Catalogue of Galaxies** (kuerz **MCG**) ass e Stärekatalog vun 29.000 Galaxien nërdlech vun -30° Deklinatioun.

Den MCG gouf op Basis vu Fotoe vum Palomar Observatory Sky Survey opgestallt. D'Quellebezeechnungen (z.&nbsp;B. MCG+15-01-001) setze sech aus der vum Equator aus gerechenter Zonebezeechung vum POSS, dee mat der Rektaszensioun opsteigende Feldnummeren an enger fortlafender Nummer zesummen. Am MCG stinn d'Koordinaten, d'Hellegkeet, d'Gréisst souwéi d'Intensitéit vu bannenzegen a baussenzege Galaxiëberäicher souwéi Hiwäiser op méi al Galaxiëkatalogen.

## Kuckt och
* Astronomesch Katalogen

B.A.Vorontsov-Velyaminov, A.A.Krasnogorskaja, V.P. Arkhipova, Moscow state university, Moscow, v. 1-4, 1962, 1963, 1964, 1968, Morphological catalogue of galaxies.