open-index/open-wikipedia-markdown huggingface dataset:
Shannen Doherty

D**'Shannen Maria Doherty**, gebuer den 12. Abrëll 1971 zu Memphis am Tennessee, a gestuerwen den 13. Juli 2024 zu Malibu a Kalifornien, war eng US-amerikanesch Schauspillerin an Déiererechtsaktivistin déi absënns duerch d'Televisiounsserië *[[Beverly Hills, 90210]]* an *[[Charmed]]* bekannt gouf.

## Karriär
D'Shannen Doherty war d'Duechter vum Tom an der Rosa Doherty. Hir éischt Televisiounsroll war 1981 e Gaaschtoptrëtt an der Serie Father Murphy. De Michael Landon, deen Auteur a Regisseur vun der Serie war, war esou vun der Shannen Doherty hirer Leeschtung beandrockt, datt hie si fir seng Televisiounsserie *[[Little House on the Prairie]]* engagéiert huet. Si huet du vun 1982 bis 1983 an der Serie d'Roll vun der Jenny Wilder gespillt a gouf sou dem grousse Publikum bekannt. Se hat duerno nach eng Rëtsch vu Gaaschtoptrëtter a verschiddenen Televisiounsserien a Rollen an Televisiounsfilmer, ier se 1988 eng Roll am Spillfilm *[[Heathers]]* krut.

Vun 1990 bis 1994 huet si d'Roll vun der Brenda Walsh an der erfollegräicher Televisiounsserie *Beverly Hills, 90210* gespillt. Déi Roll war den Duerchbroch an hirer Karriär, si hat awer Problemer mat der stënterlecher Renommée déi si doduerch krut. D'Boulevardpress huet iwwer hir Affären a Alkoholexzesser geschriwwen. Op den Tournagë koum et zu Spannungen an zu enger Rëtsch Streidereien ënnert den Acteuren, sou datt si schlussendlech vum Produzent Aaron Spelling entlooss gouf.

Vun 1998 bis 2001 huet s'an der Tëleesserie *Charmed* d'Roll vun der Prudence Halliwell gespillt. Wéinst engem Sträit mat der Produktiounsfirma war si no der drëtter Saison net méi an der Serie mat dran.

Nieft verschiddene Moderatiounen oder Co-Moderatioune vun Tëleesshowen hat si nieft der Gina Gershon an dem Randy Quaid eng Haaptroll am Televisiounsfilm *[[Category 7: The End of the World]]* (2005) an huet och 2007 am Film *[[Christmas Caper]]* matgespillt.

An de Joren 2008 an 2009 huet s'a siwen Episoden an engem Spin-off vu *Beverly Hills, 90210* nees eng Kéier d'Roll vun der Brenda Walsh gespillt.

Am Fréijoer 2010 huet si an der zéngter Saison vun der amerikanescher Televisiounsshow *[[Dancing with the Stars]]* matgemaach. Am Oktober vum selwechte Joer war s'am Tëleesfilm *[[Growing the Big One]]* ze gesinn an am Joer 2012 als *Gretel* am Horrorfilm *Witchslayer Gretl* um Tëlesssender Syfy.

Am Mäerz 1994 an am Dezember 2003 huet d'Shannen Doherty fir d'US-amerikanesch Editioun vum Playboy poséiert.

## Déiereschutz
D'Shannen Doherty war Vegetarierin an huet sech dofir agesat, datt Honds- a Kazefleesch net vu Mënschen dierft konsuméiert ginn an datt richtegen Déierepelz gradewéi Krokodilshaut net an der Moudenindustrie dierft gebraucht ginn.

Si war och eng aktiv Ënnerstëtzerin vu Sea Shepherd, enger Organisatioun déi sech fir de Schutz vun de Mierer asetzt.

## Filmographie
 Méi Informatioun doriwwer am Artikel '''Shannen Doherty Filmographie''' 

## Um Spaweck
Balchaschséi

De **Balchaschséi** (Kasachesch: Балқаш көлі (Balqaş kölı); Russesch: о́зеро Балха́ш (ózero Balháš)) ass dee gréisste Séi am Kasachstan an deen drëttgréisten an Asien, nom Kaspesche Mier an nom Baikalséi. En huet keen Offloss a läit an der wüüstenhafter Stepp am Oste vum Land.

De Balchaschséi läit an engem Baseng tëscht der Kasachescher Schwell an dem Siwestroumland. En huet eng längelzeg Form vun enger Séchel; säin Anzochsgebitt ass ronn 413.000&nbsp;km² grouss. Seng Surface variéiert jee nom Waasserstand; se ka bis zu 18.428&nbsp;km² grouss sinn. En ass bis zu 620&nbsp;km laang a bis zu 26&nbsp;m déif, woubäi d'Moyenne vun der Déift bei 5,8&nbsp;m läit. Ongeféier an der Mëtt ass eng enk Plaz, déi 4,5&nbsp;km breet Uzun-Aral-Strooss.

Iwwerdeems den Osstdeel en héije Salzgehalt huet (iwwer 7&nbsp;%), ass deen am Westen, wann iwwerhaapt, just liicht salzeg (0,5-1,5&nbsp;%). De Grond dofir sinn déi vill Zouflëss am Westen an den niddrege Waasseraustausch tëscht deenen zwéin Deeler vum Séi.

Laanscht d'Südufer ginn et eng jett Inselen an Hallefinselen. Déi gréisste Stad um Uwänner ass Balqasch. Déi zwéin Haaptzouflëss sinn den Ili an de Qaratal.

## Um Spaweck
Meleagris ocellata

***Meleagris ocellata*** („Getëppelt Schnuddelhong“) ass eng Schnuddelhong-Aart – déi eenzeg nieft dem eigentleche Schnuddelhong – bannent der Famill vun de Phasianidae („Fasanevullen“). Si ass am Norde vu Mëttelamerika, op der Hallefinsel Yucatán verbreet.

## Charakterisitiken

*Meleagris*-*ocellata*-Hunne kënnen 71-92&nbsp;cm héich an 90-100&nbsp;cm laang ginn an 3,25-4&nbsp;kg weien. D'Pëlle gi just 1,9-2&nbsp;kg schwéier a 65-69&nbsp;cm héich. Den Hunnen hir Fiederen si blénkeg rout, gréng, blo a mof. Den Hals an de Kapp si plakeg a sinn hellblo. Ronderëm d'Aen an iwwer dem Schniewel ass d'Haut rout gefierft. Weider hu si giel waarzenaarteg Knippercher um Hals an um Kapp verdeelt. Wärend der Reproduktiounszäit ginn déi Faarwen nach méi intensiv.

## Verbreedung
Si komme just op der Hallefinsel Yucatán vir, an den Territoirë vu Mexiko, Guatemala a Belize. Hire Liewensraum ass den tropesche Reebësch; si sichen hiert Friessen awer op Plazen, déi net mat Beem zougewuess sinn.

Et gëtt geschat, datt et manner wéi 50.000 erwuessen Exemplare gëtt. Juegd op si an d'Zerstéierung vum Liewensraum si Grënn, firwat hir Populatioun ewell als *quasi-bedreet* gëllt.

## Literatur
* Josep del Hoyo et al.: *Handbook of the Birds of the World.* Band 2: *New World Vultures to Guinea Fowl.* Lynx Edicions, 1994, ISBN 84-87334-15-6.

## Um Spaweck
Die Goldsucher von Arkansas

**Die Goldsucher von Arkansas** ass en däitsch-franséisch-italieenesche Film vum Paul Martin aus dem Joer 1964 mam Brad Harris a mam Horst Frank an den Haaptrollen nom Roman *Die Regulatoren von Arkansas* vum Friedrich Gerstäcker.
 
## Ëm wat geet et am Film?
Zu Marble City brécht e Goldrausch aus, nodeems en Indianer säi Whisky mat Gold bezuelt huet an erschoss gouf, ier e konnt soen, wou en et fonnt hat. Mat op de Wee maache sech d'Farmersfamill Brendel, de Pater Benson, de Glécksspiller Matt Ellis, souwéi de Phil Stone an de Pat McCormick. Déi zwéi leschtgenannt probéieren, den Treck am A ze halen, well och Banditten an d'Cherokee, op deenen hirem Land d'Gold anscheinend fonnt gouf, hunn et op d'Goldgriewer ofgesinn...

De Film gouf am haitegen Tschechien gedréit.

## Um Spaweck
filmportal.de
Schnuddelhénger

D**'Schnuddelhénger** (*Meleagris*) sinn eng Gattung bannent de Phasianidae, an där et zwou Aarte gëtt. Allen zwou sinn an der fräier Natur an Nord- a Mëttelamerika heemesch. Déi bekanntsten ass d'Schnuddelhong (*Meleagris gallopavo*), iwwerdeems d'Aart *[[Meleagris ocellata]]* vill méi seelen ass.

## Charakteristiken
Männlech Schnuddelhénger kënnen am Stand 1&nbsp;m héich ginn a bis zu 10&nbsp;kg schwéier. D'Pëlle sinn eppes méi kleng an e gutt Stéck méi liicht (90&nbsp;cm, bis 5&nbsp;kg), ma ëmmer nach vill méi grouss wéi déi aner Héngervullen (Galliformes) aus Nordamerika. Déi zwou Aarten hunn haaptsächlech aner Faarwen an de Plommen, vum Skelettbau si se awer bal identesch.

## Verbreedung an Habitat

D'Schnuddelhénger sinn an der fräier Natur doheem um Südrand vu Kanada iwwer d'USA a Mexiko bis a Belize a Guatemala. Domestizéiert Schnuddelhénger (Hausschnuddelhong) sinn haut op der ganzer Welt ze fannen.

Den ideale Liewensraum si Bëscher mat gréissere Lichtungen oder d'Zone laanscht de Bord vu Bëscher, mat vill Gestraich, wou se sech dra verstoppe kënnen. Si schlofen op Beem a sichen hiert Friessen a méi grasege Landschaften.

## Aarten
* Schnuddelhong (*Meleagris gallopavo*) mat der domestizéierter Form, dem Hausschnuddelhong; Kanada, USA, Mexiko;
*  *[[Meleagris ocellata]]*; Mexiko, Belize, Guatemala.

Fichier:Male wild turkey (Meleagris gallopavo) strutting.jpg|*Meleagris gallopavo* (m.)
Fichier:Ocellated turkey (Meleagris ocellata) male Peten.jpg|*Meleagris ocellata* (m.)


## Numm
D'Schnuddelhénger hunn hiren Numm wéinst den Hautläppercher, déi vum Schniewel a laanscht den Hals erofhänken an déi un Nueseschläim (mucus) erënneren.

## Literatur
* Josep del Hoyo et al.: *Handbook of the Birds of the World.* Band 2: *New World Vultures to Guinea Fowl.* Lynx Edicions, 1994, ISBN 84-87334-15-6.

## Um Spaweck
Fortific(a)tions

****, mam Ënnertitel **Sechs Geschichten iwwer eng Stad ewéi keng aner**, ass eng lëtzebuergesch Graphic Novel déi 2020 erauskoum.

De Comic ass am Kader vum 25. Anniversaire vum Lëtzebuerger UNESCO-Weltierwen vun de Frënn vun der 9. Konscht editéiert ginn. De Grupp, dee fir den alljärleche Comicsfestival zu Conter verantwortlech ass, wollt mam Album d'Visibilitéit an d'Unerkennung vun der Comicskonscht zu Lëtzebuerg verbesseren.

D'Anthologie ass an dräi Sproochen (Lëtzebuergesch, Franséisch an Englesch) ze kréien.

## Ëm wat geet et?
Den Album besteet aus sechs Geschichten déi all en aneren Aspekt an all an enger anerer Zäit, d'Liewen an der Stad Lëtzebuerg beschreiwen. Als roude Fuedem fir dat Ganzt zielt dem Joseph Funck (1902–1978) seng Erzielung *Kleines Schicksal*.

### Geschichten
# „Jacko, de Knollereefer“ (Jean-Louis Schlesser an Antoine Grimée): eng Geschicht am Gronn uganks vum 20. Joerhonnert, wou de Jacko seng Suen domat verdéngt, datt hien d'Hondskniddelen oprafe geet;
# „D'Geheimnis vun de verschwonnene Statuen“ (Pascale Velleine a Lucien Czuga): satiresch Geschicht an där d'Statuen an der Stad eng no der anerer verschwannen…
# „Ee Verspriechen“ (Marc Angel): eng däischter Geschicht am fréien 18. Joerhonnert iwwer en arroganten Adelegen deen, nodeem en e Verbrieche begaangen huet, der Meenung ass, e stéing iwwer dem Gesetz;
# „D'Phantom vun der Festung“ (Marc Angel an Andy Genen): Kombinatioun vun historeschem Kontext mat Fiktioun an der Zäit vun der belscher Revolutioun;
# „Visitt am Palais“ (Sabrina Kaufmann a John Rech): Bäitrag am Manga-Stil iwwer Schlësselmomenter vun der lëtzebuergescher Geschicht, duerch d'Ae vum Charel d'Yve, enger historescher Figur, déi duerch e Fluch an engem Bild gefaangen ass;
# „Nachtblüher“ (Marion Dengler): eng emotional Libesgeschicht aus der Transgender-Perspektiv, inspiréiert vum Dicks senger Mumm Séiss an der Melusina an der Zäit vun der Bundesfestung.

## Literatur
* Barbara Höhfeld, in: Kulturissimo, Nr 194 (Januar 2021), S. 22
* Marc Barthelemy, in: De Fuuss, Nr 3 (2021), S. 79, ill.
* Jessica Burton, in: Hémecht : Zeitschrift für Luxemburger Geschichte, Jg. 74 (2022), H. 2, S. 248-250
** Rezensioun op Englesch (digitaliséiert vun der Lëtzebuerger Nationalbibliothéik)
* Joseph Funck: *Kleines Schicksal. Erzählung von Joseph Funck - mit 15 Federzeichnungen von Raymon Mehlen*; 155 S. Imprimerie P. Linden, Luxembourg, 1939.
Hockenheimring Baden-Württemberg

Den **Hockenheimring Baden-Württemberg** (fréier **Hockenheimring**, resp. **Kurpfalzring**) ass e Motorsport-Circuit zu Hockenheim a Baden-Württemberg.

## Geschicht
De Circuit gouf 1932 ugeluecht. E war dunn 12&nbsp;km laang an hat eng dräieckeg Form; de Parcours war net macadamiséiert. E gouf deemools als Testcircuit vu Mercedes-Benz gebraucht. Bei der Ouverturescourse am Mee 1932 koume 45.000 Leit kucken. 1938 gouf en op 7,69&nbsp;km verkierzt, a bis 1947 housch e *Kurpfalzring*. An där Zäit goufen och Motoe vun NSU getest.

### No 1960
Duerch de Bau vun der Autobunn A6 gouf de Circuit an zwee geschnidden. E gouf doropshin op 6,789&nbsp;km gekierzt. Et gouf och eng extra kuerz Bunn vu just 2,638&nbsp;km fir d'Formel-1-Weltmeeschterschaft ugeluecht. De 7. Abrëll 1968 koum de Formel-1-Weltmeeschter Jim Clark ëm d'Liewen, wéi säi Formel-2-Won an e Bam gerannt ass. Doropshi goufe Maueren aus Pneuen a Schikanen installéiert. Eng Schikan gouf nom Jim Clark genannt. Wärend där Period war et e Circuit fir héich Vitessen; zesumme mat Monza war do eng vun de séierste Formel-1-Courssen am Kalenner.

### Ëmbau 2002
2002 gouf eng Dragrace-Bunn ugeluecht an eng nei Tribün gebaut. De ganze Circuit gouf nei ugeluecht a krut seng aktuell Form . De Projet gouf vum Hermann Tilke realiséiert an huet 62 Milliounen Euro kascht. Als Garant vum Finanzement gouf d'Bundesland Baden-Württemberg an den offiziellen Numm vum Circuit, *Hockenheimring Baden-Württemberg*, opgeholl.

Déi nei Pist ass 4,574&nbsp;km laang. Se war ëmgebaut gi fir de Formel-1-Autoe méi Méiglechkeeten ze gi fir z'iwwerhuelen an och fir d'Vitesse erofzesetzen.

### Evolutioun vum Circuit

Circuit Hockenheimring-1938 vs 1932.svg|De Circuit 1932 (gro) an 1938 (schwaarz) 
Circuit Hockenheimring-1966 vs 1938.svg|De Circuit 1938 (gro) an 1966 (schwaarz) 
Circuit Hockenheimring-1970.svg|De Circuit 1970
Circuit Hockenheimring-1982.svg|De Circuit 1982
Circuit Hockenheimring-1994.svg|De Circuit 1992
Circuit Hockenheimring-2002 vs 1994.svg|De Circuit 1994 (gro) an 2002 (schwaarz) 


## Um Spaweck
* Websäit vum Ring

*Quell: Dësen Artikel gouf ugeluecht gréisstendeels als eng Iwwersetzung vun [[:nl:Hockenheimring Baden-Württemberg]] op der hollänneschsproocheger Wikipedia an der [https://nl.wikipedia.org/w/index.php?title=Hockenheimring_Baden-Württemberg&oldid=63214773 Versioun vum 31.10.2022]; ([https://nl.wikipedia.org/w/index.php?title=Hockenheimring_Baden-Württemberg&action=history Auteuren]).*
Emile-Hammerel-Bréck

D**'Emile-Hammerel-Bréck** ass eng Stroossebréck zu Beetebuerg. Op hir féiert d'Nationalstrooss 13 iwwer d'Beetebuerger Gare, an domat iwwer d'Eisebunnsstrecke 6, 6a a 6b, ewech.

Zwou Brécke kënne mat deem Numm gemengt sinn: déi al, déi vun 1976 bis 2024 bestanen huet, an déi nei, déi vun 2024 un déi éischt ersetzt.

Si gouf nom fréiere Beetebuerger Buergermeeschter Emile Hammerel genannt.

## Éischt Bréck (1976-2024)

Si gouf am Summer 2024 komplett ofgerappt. Dofir gouf fir ee Mount den Zuchtraffick tëscht Diddenuewen, respektiv Esch, an der Stad, gespaart.

## Zweet Bréck vun 2024

Et ass eng 148 m laang Bow-String-Bréck, mat enger Spanwäit vun 80 m. Si gouf 2024 nieft der Gare zesummegebaut a bannent der leschter Juliwoch 2024 gouf déi 1.300 Tonne schwéier Charpente vun der Bréck op hir Piliere gesat. Dono goufen am Hierscht 2024 d'Pilieren fir d'Verlängerung vun der Bréck op déi südlech Säit gebaut, an den Opleeër, deen a Stécker den 13. an 21. November geliwwert gouf, an de Wochen dono zesummegeschweesst. Am Februar 2025 gouf en op d'Peiler gesat, an am Mäerz waren d'Finissage-Aarbechten um Belag, den Trëttoiren, der Signalisatioun, den Iwwergäng, asw. De 4. Abrëll 2025 gouf déi nei Bréck, där hir Konstruktioun 18 Milliounen Euro kascht huet, ageweit.

## Um Spaweck
Al Dikkrich

**Al Dikkrich** ass ee Volleksfest zu Dikrech, dat vun den *Amis du Vieux Diekirch* zesumme mat Dikrecher Sport- a Kulturveräiner organiséiert gëtt. D'Fest fänkt alljoers den zweete Freideg am Juli un an dauert 5 Deeg. Et gëtt et reegelméisseg zanter 1968, just 2020 an 2021 war Al Dikkrich wéinst der Coronapandemie ausgefall.

Zanter 1973 gëtt Méindes ëmmer ee Konter-a-Matt-Turnéier organiséiert.

## Um Spaweck
Websäit vun Al Dikkrich
Jean-Louis Schlesser

**Jean-Louis Schlesser** heeschen:
* e lëtzebuergeschen Auteur: Jean-Louis Schlesser (Auteur)
* e franséischen Autospilot: Jean-Louis Schlesser (Autospilot)

## Kuckt och
* aner Leit mam Numm Schlesser
Kathedral vu Vilnius

D**'Kathedral vu  Vilnius**, (op Litauesch  *Vilniaus Šv. Stanislovo ir Šv. Vladislovo arkikatedra bazilika* „Vilniusser Kathedral St. Stanislaus a St. Ladislaus“) ass d'réimesch-kathoulesch Kathedral vum Bistum Vilnius.

Hiert haitegt Ausgesinn geet op en Entworf am klassizistische Stil vum Laurynas Gucevičius zeréck a gouf 1801 fäerdeggebaut. Wéi bei ville Kierchen am Baltikum steet de Klackentuerm separat.

D'Patréiner sinn den hellege Bëschof Stanislaus vu Krakau an den hellege Ladislaus I., Kinnek vun Ungarn.

Si steet op der Kathedraleplaz an der Alstad vu Vinius.

## Geschicht
Dat haitegt Gebai steet op der Plaz vun enger klenger dräischëffeger hëlzener Kierch, déi zu der Zäit vum Kinnek Mindaugas am 13. Joerhonnert opgeriicht gouf, do, wou bis dohin eng heednesch Kultplaz war. De Mindaugas war aus politesche Grënn zum Chrëschtentum iwwergetrueden. Dono huet et awer nach e gutt Joerhonnert gedauert, bis et mam Chrëschtentum eescht gouf: Fir déi polnesch Kroun ze kréien, huet de Groussfürst Jogaila sech deefe gelooss an 1387 eng nei Kierch opriichte gedoen. Dës gouf Bëschofssëtz an och de Sëtz vun der éischter reliéiser Schoul.

1419 ass dëst Gebai ofgebrannt a gouf ënner dem Groussfürst Vytautas duerch en neit am gotesche Stil ersat. Am Laf vum 15. a 16. Joerhonnert goufen op béide Säite Kapellen ugebaut. All Kéiers no engem Brand gouf, am Baustil vun dunn, Renaissance (1534-1557) a Barock (1612-1632), d'Gebai ëmgebaut. 1624-1636 gouf d'Kasimir-Kapell opgeriicht. Nom Krich mat Moskau, 1654-1657, dee vill Schued gemaach huet, gouf d'Kathedral 1666-1676, besonnesch bannenan, frësch gemaach. 1769 ass de Blëtz an ee vun den Tierm geschloen, dee beim  barocken Ëmbau vum Portal gebaut gi war, an en ass an e Koup gefall.

Vu 1783 bis 1801 gouf d'Gebai, dës Kéier am klassizistesche Stil, wéi en haut nach ze gesinn ass, no Pläng vum litaueschen Architekt Stuoka-Gucevičius, ëm- an nees opgebaut.

Nom Zweete Weltkrich, wärend der Sowjetherrschaft, war d'Gebai eng Konschtgalerie.

Zanter 1989 ass et nees eng Kierch.

## Biller

Gothic Vilnius Cathedral.jpg|Dat gotescht Gebai, 1530
Vilnius (Wilno) - cathedral.jpg|D'Kathedral mam Klackentuerm
Archikatedra w Wilnie 01.jpg|Viischt Fassad
Kathedrale St. Stanislaus (Vilnius) 20220630 (19).JPG|Bannenan
Kathedrale St. Stanislaus (Vilnius) Altar 20220630.JPG|Altoer


## Um Spaweck
Lëscht vun den Dagfalteren zu Lëtzebuerg

An dëser **Lëscht vun den Dagfalteren zu Lëtzebuerg** sinn all d'Dagfalteraarten opgezielt, déi bis elo zweifelsfräi zu Lëtzebuerg nogewise goufen. Eng Rei Aarten aus dëser Lëscht gouf et fréier zu Lëtzebuerg, sinn awer an Tëschenzäit regional ausgestuerwen.

Déi lëtzebuergesch Nimm sinn – bis op e puer markéiert Ausnamen – déi aus dem Ferrantia 90, deen an der Quellelëscht ze fannen ass. Déi däitsch, déi franséisch an déi englesch Nimm stame vun der jeeweileger Wikipedia (d'Ausname sinn och hei markéiert).

## Quell
* Mestdagh X., L'Hoste L. & Titeux N. (Ed.), 2024. *Butterflies in Luxembourg: distribution, trends and conservation*. Ferrantia 90, Musée national d'histoire naturelle, Luxembourg, 287 S. PDF
Siege of the Saxons

** Siege of the Saxons** ass e brittesche Film vum Nathan Juran aus dem Joer 1963 mat der Janette Scott a Ronald Lewis an den Haaptrollen.

## Ëm wat geet et am Film?
E Ritterfilm, fräi inspiréiert vun de Personnagen aus der Artus-So. Haaptfigur ass dem Kinnek Arthus seng Duechter Katherine, déi sech muss duerchsetzen, fir un hir Ierfschaft erunzekommen ...

## Um Spaweck
Sturm am Wilden Kaiser

** Sturm am Wilden Kaiser** ass en éisträichesche  Film vum Eduard von Borsody aus dem Joer 1963 mam Hans von Borsody a mat der Alwy Becker an den Haaptrollen nom Roman *Bergwind und Träume* vum Heinrich Klier.

## Ëm wat geet et am Film?
Den Déierendokter Alexander Rell lieft an dem Ostalpen a klëmmt gär op d'Bierger. Zanter e seng Freiesch duerch e Blëtzschlag  bei enger Klotertour verluer hat, ass en zimmlech reservéiert vis-à-vis vun den Avancë vun anere Fraen. Enges Daags léiert en d'Schauspillerin Patricia Theotokis kennen, a verléift sech a si …

## Um Spaweck
L'empire de la nuit

**L'empire de la nuit** ass e franséische Film vum Pierre Grimblat aus dem Joer 1962 mam Eddie Constantine an der Geneviève Grad an den Haaptrollen.

## Ëm wat geet et am Film?

## Um Spaweck
Robin and the 7 Hoods

** Robin and the 7 Hoods** ass en US-amerikanesche Film vum Gordon Douglas aus dem Joer 1964 mam Frank Sinatra am Dean Martin an den Haaptrollen.

## Ëm wat geet et am Film?
Eng Parodie op Gangsterfilmer, als Musical opgezunn a mat moderniséierten Elementer aus der Robin-Hood-Legend deurchsat..

## Um Spaweck
Buffalo Bill, l'eroe del Far West

**Buffalo Bill, l’eroe del Far West** ass en italieenesch-däitsch-franséische Film vum Mario Costa aus dem Joer 1964 mam Gordon Scott a mat der Ingeborg Schöner an den Haaptrollen.

## Ëm wat geet et am Film?
De Buffalo Bill gëtt vum amerikanesche President Grant bei d'Sioux geschéckt, fir e Sträit tëscht zwéin Indianer-Cheffen ze zëssen. Deen ee sicht Fridden an Diplomatie mat de Wäissen, den aneren, de Yellow Hand, wëll e Kamf provozéieren...

## Um Spaweck
For the First Time

** For the First Time** ass en US-amerikanesche Film vum Rudolph Maté aus dem Joer 1959 mam Mario Lanza an der Johanna von Koczian an den Haaptrollen.

## Ëm wat geet et am Film?
Den amaerikaneschen Tenor Tony Costa gëtt vu sengem Manager Ladislaus Tabory op Capri geschéckt, fir dass e sech do soll ausrouen. Hie gëtt do naterilech och erkannt a gëtt op der Strooss vu Passante gefrot, e Liddchen ze sangen. All lauschteren him begeeschtert no, just ee Meedchen geet einfach laanscht ouni sech beandrocken ze loossen. Dat léisst hie sech net gefalen...

## Um Spaweck
Das Liebeskarussell

** Das Liebeskarussell** ass en éisträichesch-däitsch-italieenesche Film vum Rolf Thiele, Alfred Weidenmann an Axel von Ambesser aus dem Joer 1965.

## Ëm wat geet et am Film?
Et handelt sech ëm en Episodefilm, dee sech fräi um Arthur Schnitzler sengem *[[Der Reigen]]* inspiréiert...

## Um Spaweck
Some Came Running

**Some Came Running** ass en US-amerikanesche Film vum Vincente Minnelli aus dem Joer 1958 mam Frank Sinatra an der Shirley MacLaine an den Haaptrollen nom Roman *Some Came Running* vum James Jones.

## Ëm wat geet et am Film?
Den Dave Hirsh, e Schrëftsteller ouni Succès, kënnt no 16 Joer a seng Heemechsstad zeréck. Säi Brudder Frank, deen do e Geschäft féiert, wëll him op d'Been hëllefen, a mécht e mam Professer French an deem senger Duechter Gwen, enger Léierin, bekannt, an déi sech den Dave direkt verléift. Ma den Dave ass gläichzäiteg och vu sengem nei Kolleg Bama sengem Liewensstil ugezunn, deen dra besteet, duerch d'Bistroen ze zéien a Kaart ze spillen...

## Um Spaweck
I Tartari

**I Tartari** ass en italieenesch-jugoslawesche Film vum Richard Thorpe a Ferdinando Baldi aus dem Joer 1961 mam Victor Mature an Orson Welles an den Haaptrollen.

## Ëm wat geet et am Film?
Wikinger, Tataren a Slawe klappe sech ëm Land an Afloss...

## Um Spaweck
Serenade für zwei Spione

**Serenade für zwei Spione** ass en däitsch-italieenesche Film vum Michael Pfleghar aus dem Joer 1965 mam Hellmut Lange a mat der Heidelinde Weis an den Haaptrollen.

## Ëm wat geet et am Film?
De Prototyp vun engem Lasergewier gëtt aus engem däitsche Laboratoire geklaut. De Geheimagent John Krim alias 006, kritt d'Missioun, et nees a sécher Hänn ze bréngen... Eng James-Bond-Parodie.

## Um Spaweck
Ootmungsapparat beim Mënsch

Mat **Ootmungsapparat** (*Apparatus respiratorius*) oder **Ootmungssystem** bezeechent een de ganze System vun den Organer déi fir d'Ootmung (Ootmungsorganer) verantwortlech sinn, woubäi een tëscht den Otemweeër, den Organer déi d'Loft leeden, an der Long, déi fir de Gasaustausch (Hematos) gebraucht gëtt, ënnerscheet.

Den Ootmungssystem schafft enk mam Häerzkreeslaf-System zesummen, fir dem Kierper genuch Sauerstoff (O) ze liwweren a Kuelendioxid (CO2) aus dem Blutt erauszehuelen. D'Loft stréimt duerch d'Otemweeër an d'Long, wou de Gasaustausch stattfënnt. Den Ootmungssystem erfëllt och aner wichteg Funktiounen: e filtert, befiichtt a wiermt d'Loft a spillt och eng wichteg Roll beim Erhale vum Saier-Basen-Haushalt am Blutt.

Den Ootmungsapparat gëtt an zwéin Deeler agedeelt:

## Iewescht Otemweeër
Zu den ieweschten Otemweeër gehéieren:

* Nues (*Nasus*) 
* Nuesniewenhielen (*Sinus paranasales*)
* Strass (*Pharynx*) 
* Ieweschten Deel vum Keelkapp (*Larynx*)
D'Funktioun vum ieweschten Ootmungsapparat ass et fir d'Loft an d'Long eran- an erauszetransportéieren, woubäi d'Loft ënnerwee gebotzt, befiichtt a gewiermt gëtt.

## Ënnescht Otemweeër
Zu den ënneschten Otemweeër gehéieren:
* Ënneschten Deel vum Keelkapp
* Luftröre (*Trachea*)
* Bronchen (*Bronchus*)
* Long (*Pulmo*)

D'Haaptaufgab vum ënneschten Ootmungsapparat ass de Gasaustausch, deen duerch Alveolen, Loftsäck déi déif an de Longen leien, geschitt.

## Um Spaweck
Die schwarzen Adler von Santa Fe

** Die schwarzen Adler von Santa Fe** ass en däitsch-franséisch-italieenesche Film vum Ernst Hofbauer aus dem Joer 1965 mam Brad Harris am Horst Frank an den Haaptrollen.

## Ëm wat geet et am Film?
Fir u Land ze kommen, dat den Indianer gehéiert, organiséiert de Morton eng Attack op si, mat Männer, déi als Zaldote verkleet sinn. Als Revanche gräifen d'Indianer e Fort un ...

## Um Spaweck
Ein Sarg aus Hongkong

** Ein Sarg aus Hongkong** ass en däitsch-franséische Film vum Manfred R. Köhler aus dem Joer 1964 mam Heinz Drache an der Elga Andersen an den Haaptrollen.

## Ëm wat geet et am Film?
De Londoner Privatdetektiv Nelson Ryan reest am Opdrag vum räichen Industrielle William Jefferson op Hongkong, fir iwwer den Doud vun deem sengem Jong George z'enquêtéieren, deen do virun e puer Deeg duerch en Autsaccident ëm d'Liewe komm soll sinn...

## Um Spaweck
PH-Wäert

De **pH-Wäert** (gekierzt fir Potenzial vun Hydrogen, Laténgesch *pondus hydrogenii* oder *potentia hydrogenii*) ass eng Mooss fir de saueren oder basesche Charakter vun enger wässereger Léisung unzeginn. Et ass déi entgéintgesat Zuel vum dekadesche Logarithmus (Logarithmus vun zéng) vun der Waasserstoffionen-Aktivitéit an eng Gréisst vun der Dimensioun Zuel (fréier: *dimensiounslos Gréisst*). Wat d'Konzentratioun vu Waasserstoffionen (H+) an der Léisung méi héich ass, wat de pH-Wäert méi niddereg ass.

Mat Bezuch op d'Gläichgewiichtskonstant fir d'Autoprotolys vum Waasser (10−14 mol2l−2), gëtt eng verdënnt wässereg Léisung vu 25°&nbsp;C mat engem pH-Wäert vu manner wéi 7 „sauer“ genannt, eng mat engem pH-Wäert vu 7 ass „neutral“ an eng mat engem pH-Wäert vu méi wéi 7 ass „basesch“ oder „alkalesch“.

Analog zum pH-Wäert ass de **pOH-Wäert** déi entgéintgesat Zuel vum dekadesche Logarithmus vun der Mooss vun der Hydroxidion-Aktivitéit (a mol.dm^{-3} oder mol.l^{-^1}).

## Beispiller vum ph-Wäert

## Um Spaweck
Scaramouche (Film 1952)

**Scaramouche** ass en US-amerikanesche Film vum George Sidney aus dem Joer 1962 mam Stewart Granger an der Eleanor Parker an den Haaptrollen nom Roman *Scaramouche* vum Rafael Sabatini.

## Ëm wat geet et am Film?

## Um Spaweck
Sie nannten ihn Gringo

** Sie nannten ihn Gringo** ass en däitsch-spuenesche Western-Film vum Roy Rowland aus dem Joer 1965 mam Götz George a mat der Alexandra Stewart an den Haaptrollen.

## Ëm wat geet et am Film?
E kriminellen Affekot huet et um Rancher Martin säi Besëtz ofgesinn. Hien engagéiert dem Martin säi Bouf Gringo, en Näischtnotz, fir zesumme mat enger Band Cowboyen de Martin ze verdreiwen ...

## Um Spaweck
Tunnel 28

**Tunnel 28** (engl. Titel: ***Escape from East Berlin***) ass en däitsch-US-amerikanesche Film vum Robert Siodmak aus dem Joer 1962 mam Don Murray an der Christine Kaufmann an den Haaptrollen.

## Ëm wat geet et am Film?
De Film thematiséiert - als éischten iwwerhaapt - d'Flucht, nom Mauerbau, vun Ost- op Westberlin ...

## Um Spaweck
The Devil-Ship Pirates

**The Devil-Ship Pirates** ass e brittesche Film vum Don Sharp aus dem Joer 1964 mam Christopher Lee am Andrew Keir an den Haaptrollen.

## Ëm wat geet et am Film?
1588, nom Ënnergank vun der Armada an der Schluecht vun Trafalger, muss de spuenesche Capitán Robeles mat sengem Schëff *Diavolo* an England wéinst enger néideger Reparatur uleeën. Fir dass d'Leit aus dem Duerf niewendrun se mat Rou loossen, léisst hie se gleewen, d'Spuenier hätten d'Schluecht gewonnen, a si wieren d'Avant-garde vun enger spuenescher Besatzungsmuecht, déi ënnerwee wier ...

## Um Spaweck
Die Liebesquelle

** Die Liebesquelle** ass en éisträichesche Film vum Ernst Hofbauer aus dem Joer 1966 mam Hans-Jürgen Bäumler an der Ann Smyrner an den Haaptrollen. 

## Ëm wat geet et am Film?
De Gemengerot vun engem schweedeschen Dierfche wëll mat de positive Wierkungen op d'männlecht wéi d'weiblecht Wuelbefanne vun enger Quell, der sougenannter *Libesquell*, touristescht Kapital schloen. Eng Kommissioun aus dem Ministère soll déi Saach préifen ...

## Um Spaweck
The Sound of Music (Film)

**The Sound of Music** ass en US-amerikanesche Film vum Robert Wise aus dem Joer 1965 mat der Julie Andrews am Christopher Plummer an den Haaptrollen.

## Ëm wat geet et am Film?
An Éisträich virum Zweete Weltkrich trëtt d'Maria an e Klouschter an. Si huet awer Schwieregkeete fir sich un d'Liewen am Klouschter ze gewinnen dofir gëtt si vum Klouschter bei de Baron von Trapp geschéckt fir deem seng Kanner ze versuergen...

## Um Spaweck
Incendies (Film)

**Incendies** ass e kanadesche Film vum Denis Villeneuve aus dem Joer 2010 mat der Lubna Azabal an der Mélissa Désormeaux-Poulin an den Haaptrollen no engem Theaterstéck vum Wajdi Mouawad.

## Ëm wat geet et am Film?
An hirem Testament schéckt d'Nawal Marwan hir Zwillinge Simon a Jeanne op d'Sich no hirem Papp deen si nach ni gesinn hunn an no engem hinne bis elo onbekannte Brudder.

## Um Spaweck
My Fair Lady (Film)

**My Fair Lady** ass en US-amerikanesche Film vum George Cukor aus dem Joer 1964 mat der Audrey Hepburn am Rex Harrison nom Theaterstéck * Pygmalion* vum George Bernard Shaw am Musical vum Alan Jay Lerner.

## Ëm wat geet et am Film?
De Professor Higgins wett mat sengem Frënd dem  Colonel Pickering, hie kéint aus der ongebilte  Blummevendeuse Eliza Doolittle eng Dame aus der beschter Gesellschaft  maachen...

## Um Spaweck
Luftröre

D**'Luftröre** (*Trachea*) ass en Deel vum Hals vum Mënsch an den anere Wierbeldéieren a gehéiert zum Ootmungsapparat. Hir Funktioun ass et fir d'Loft, déi mir ootmen, ze leeden, fiicht ze maachen, ze wiermen an ze botzen.

D'Luftröre ass en ca. 10-12&nbsp;cm laangen elastesche Réierchen, deen am Hals direkt virun der Speiseröre (Oesophage) läit an de Keelkapp mam Bronchialsystem verbënnt. Se fänkt am Hals, direkt ënnerzeg vum Keelkapp un, an endegt am Broschtkuerf (*Thorax*). Am Hals läit se ventral zur Speiseröre an am Mediastinum bal genee an der Mëtt. 

Topographesch gëtt d'Luftröre an en zervikalen (*Pars cervicalis*) an e mediastinalen Deel (*Pars thoracica*) opgedeelt.

## Klinesches
Eng Entzündung vun der Luftröre gëtt als *Tracheitis* bezeechent; se kann infektiéis, allergesch oder duerch cheemesch Reizer entstoen.

E chirurgescht Opmaache vun der Luftröre (*Tracheostomie*) ass eng Noutfallmoossnam wann déi iewescht Otemweeër blockéiert sinn.

## Kuckt och

* Vaterunserlächelchen

## Um Spaweck

* D'Luftröre op kenhub.com
Keelkapp

De **Keelkapp** (*Larynx*) ass en Deel vum Hals vum Mënsch an den anere Wierbeldéieren an zielt zu den ieweschten Otemweeër am Ootmungsapparat.

De Keelkapp ass fir d'Stëmmbildung (Phonatioun) verantwortlech, e schützt d'Stëmmbänner (déi an em leien) gradewéi den Agang an d'Luftröre a verhënnert, datt Deeler vu Liewensmëttel oder Flëssegkeete beim Schlécken an d'Longe kommen. E besteet aus engem komplexe Knorpelskelett zesumme mat Membranen, Bänner a Muskelen. Déi extrinsesch Muskelen hänken de Keelkapp op den Nopeschstrukturen op a se kënnen de komplette Keelkapp beweegen, iwwerdeems déi intrinsesch Muskelen op d'Spane vun de Stëmmbänner agräifen an esou d'Phonatioun erméiglechen.

D'Vullen hunn och e Keelkapp, awer ouni Stëmmbänner an ouni Keeldeckel (*Epiglottis*); fir hir Stëmmbildung ass de „Stëmmkapp“ oder „ënneschte Keelkapp“ (*Syrinx*) verantwortlech.

## Klinesches
Eng Entzündung vum Keelkapp gëtt als *Laryngite* bezeechent; se kann z.&nbsp;B. duerch eng Infektioun vun den Otemweeër optrieden.

## Kuckt och

* Adamsapel

## Um Spaweck

* De Keelkapp op kenhub.com
Nues

D**'Nues** (*Nasus*) ass e Sënnesorgan vum Mënsch an den anere Wierbeldéieren an zielt zu den ieweschten Otemweeër am Ootmungsapparat. Se besteet aus den Nueslächer (*Nares*) an der Nueshiel (*Cavum nasi*), dem éischten Deel vun den Otemweeër.

Bei de Mënschen an de meeschten anere Mamendéieren ass d'Nues an der Mëtt vum Gesiicht oder op der viischter Spëtzt vun der Maul. D'Nasalregioun (*Regio nasalis*) stéisst uewen un d'Stier, säitlech un d'Orbitalregioun (Aen) an ënnen op d'Regioun ëm de Mond. An der Déierenanatomie gëtt zousätzlech nach tëscht der säitlecher Regioun (*Regio lateralis nasi*), der Regioun vum Nuesréck (*Regio dorsalis nasi*) an der Regioun vun den Nueslächer (*Regio naris*) ënnerscheet.

Hannert der Nueshiel läit d'Strass (*Pharynx*), déi an d'Luftröre an an d'Speiseröre iwwergeet.

D'Nues ass och d'Richorgan vun de meeschte Mamendéieren , inklusiv vum Mënsch.

## Klinesches
Eng Entzündung vun der Nuesschläimhaut gëtt als *Rhinite* (oder *Coryza*) bezeechent. Eng *Rhinite* zesumme mat enger *Sinusite*, der Entzündung vun der Schläimhaut vun den Nuesniewenhielen, ass eng *Rhinosinusite*. D'allergesch Rhinite ass eng allergesch bedéngten Entzündung vun der Nuesschläimhaut. Déi saisonal Variant gëtt informell och nach Heeschnapp genannt.

Krankheete vun der Nues falen an de Beräich vun der Ouer-, Nues- an Halsmedezin (*Oto-Rhino-Laryngologie*).

## Um Spaweck
Onkel Toms Hütte (Film 1965)

**Onkel Toms Hütte** ass en däitsch-franséisch-jugoslawesch-italieenesche Film vum Géza von Radványi aus dem Joer 1965 mam O. W. Fischer a mat der Mylène Demongeot an den Haaptrollen no engem Roman vun der Harriet Beecher Stowe.

## Ëm wat geet et am Film?

De Film spillt Mëtt 19. Joerhonnert an de Südstaaten, wou eng Grupp Schwaarz Sklaven ronderëm den *Uncle Tom* an d'Hänn vun engem skrupellose Plantagebesëtzer geroden...

## Um Spaweck
The High Bright Sun

**The High Bright Sun** ass e brittesche Film vum Ralph Thomas aus dem Joer 1964 mam Dirk Bogarde an der  Susan Strasberg an den Haaptrollen no engem Roman vum Ian Stuart Black.

## Ëm wat geet et am Film?
D'Juno, eng amerikanesch Archeologiestudentin, geréit 1957 op Zypern tëschent d'Fronte vun de brittesche Kolonioalhären an der zypriotescher Befreiungsorgansiatioun EOKA ...

## Um Spaweck
Boléro (Film 2024)

** Boléro ** ass e franséisch-belsche Film vun der Anne Fontaine aus dem Joer 2024 mam Raphaël Personnaz an der Doria Tillier an den Haaptrollen.

## Ëm wat geet et am Film?
De Film erzielt Episoden aus dem Liewe vum Komponist Maurice Ravel, deem säi bekanntst Wierk de *[[Boléro]]* ass.

## Um Spaweck
Schlof (Homonymie)

Als **Schlof** bezeechent een:
* e biologeschen oder medezinesche Raschtzoustand: Schlof 
* eng säitlech Regioun vum Kapp: Schlof (Kapp) (Méizuel *Schleef*) 

## Kuckt och
* Schloff
Schlof (Kapp)

De **Schlof **(lat.: *Tempus*), Méizuel: **Schleef** (*Tempora*), ass eng net eenheetlech definéiert säitlech Regioun vum Kapp.

## Um Spaweck
Akaul

D**'Akaul**, d**'Genéck** oder d**'Nuque** (*Nucha*) ass déi ëmgangssproochlech Bezeechnung fir d'Kappgelenker am hënneschten Deel vum Hals, déi ënnerzeg vum *Os occipitale* ( Hinterhauptbein) leien.

Als Kappgelenker zielen:

* *Articulatio atlantooccipitalis*: tëscht der Basis vum Schiedel an dem éischten Halswirbel (*Atlas*),
* *Articulatio atlantoaxialis*: tëscht dem Atlas an dem zweeten Halswirbel (*Axis*).

Zesumme mat den anere Wirbele vum Réckstrank maachen dës Gelenker et méiglech fir de Kapp an dräi raimlech Richtungen ze beweegen: transversal („dréien“), koronal (“neigen”) a sagital („‘Jo’ wénken“).

## Um Spaweck
Lausbubengeschichten (Film)

** Lausbubengeschichten** ass en däitsche Film vum Helmut Käutner aus dem Joer 1964 mam Hansi Kraus an der Käthe Braun an den Haaptrollen nom Roman *Lausbubengeschichten* vum Ludwig Thoma. 

## Ëm wat geet et am Film?

## Um Spaweck
 filmportal.de
Tante Frieda - Neue Lausbubengeschichten

** Tante Frieda - Neue Lausbubengeschichten** ass en däitsche Film vum Werner Jacobs aus dem Joer 1965 mam Hansi Kraus an der Heidelinde Weis an den Haaptrollen. 

## Ëm wat geet et am Film?

## Um Spaweck
 filmportal.de
Dune: Part One

**Dune: Part One** ass en US-amerikanesch-kanadesche Film vum Denis Villeneuve aus dem Joer 2021 mam Timothée Chalamet a mat der Rebecca Ferguson an den Haaptrollen nom Roman *Dune* vum Frank Herbert.

## Ëm wat geet et am Film?
Am Joer 10191 entflaamt e gigantesche Muechtkampf, fir d'Herrschaft iwwer d'Galaktescht Räich vun der Mënschheet. Dowéinst schéckt de kosmesche Keeser Shaddam IV. de Fürst Leto op den onbefruchtbare Wüsteplanéit Arrakis, wou monstréis Sandwierm liewen, déi eng mental Drog - Spice - produzéieren. Mä de Paul, de Bouf vum Leto, gëtt, duerch déi Drog, den Erléiser a Befreier vun den ënnerdréckte Bewunner vum Wüsteplanéit, an hëlleft de Bewunner am Kampf géint d'Truppe vum Shaddam.

## Um Spaweck
Dune: Part Two

**Dune: Part Two** ass en US-amerikanesch-kanadesche Film vum Denis Villeneuve aus dem Joer 2024 mam Timothée Chalamet a mat der Zendaya an den Haaptrollen nom Roman *Dune* vum Frank Herbert.

## Ëm wat geet et am Film?
De Paul Atreides alliéiert sech mat de *Fremen*, fir sech un de Verschwierer ze rächen, déi seng Famill ëmbruecht hunn. Doropshi muss hie sech tëscht der Léift vu sengem Liewen oder dem Schicksal vum Universum entscheeden.

## Um Spaweck
Marginal (Televisiounsserie)

***Marginal*** ass eng lëtzebuergesch Televisiounsserie vum Frédéric Zeimet (Iddi an Dréibuch), Katia Lanero a Jonathan Becker (Co-Zeenaristen). Déi éischt Episode goufe vum 4. Abrëll bis de 7. Mee 2024 ënner der Regie vum Loïc Tanson gedréint.

Se gouf vum 25. Februar bis dem 18. Mäerz 2025 un op RTL Télé Lëtzebuerg gewisen a war och an der Mediathéik RTL Play ze gesinn.

Am Summer 2025 huet de Lëtzebuerger Filmfong de Finanzement vum Developpement vun enger zweeter Staffel akkordéiert.

## Ëm wat geet et an der Serie?
*Marginal* ass eng *True crime story*. Behandelt gi 4 Kriminalfäll, déi sech uganks vum 20. Joerhonnert zu Lëtzebuerg ofgespillt hunn (1 pro Episod). Den Untersuchungsriichter Albert Henrotin an de Brigadier Léon Clemens setzten alles drun, fir se ze léisen...

## Episoden
### 1. Saison

### 2. Saison
Déi zweet Saison spillt tëscht 1909 an 1917 - deemno virum a matten am Éischte Weltkrich. Den Albert an de Léon sinn ewell allen zwéin Untersuchungsriichter a probéieren, d'Feeler vun der Kriminal-Brigad ze riichtzebéien, andeems si komplex Kriminalfäll ënnersichen, wärend de Krich, dee grad eskaléiert, si zwéngt, am Interêt vum Allgemengwuel mat hire schlëmmste Feinden zesummenzeschaffen.  D'Handlunge spillen ënner anerem an der Stad, zu Munneref, Klengbetten, Mecher, an der Fiels, zu Peppeng an an de Kasematten. D'Dréiaarbechte wäerten Ufank 2026 lassgoen.

## Soss
D'Serie ass a Schwaarz-Wäiss gedréint. Iwwerdeems d'Haaptfiguren, den Untersuchungsriichter  Albert Henrotin an de Brigadier Léon Clemens fiktiv sinn, sinn déi thematiséiert Fäll richteg geschitt, an Archivakten an Zeitungsartikele vun deemools sinn an d'Dréibuch agefloss.

De Budget vun de 4 éischten Episode louch bei knapps 4 Milliounen Euro, wouvun der 3 vum Film Fund Luxembourg bäigesteiert goufen.

Gedréint gouf ë. a. am Schlass Meesebuerg, am Gronn, an de Bock-Kasematten, zu Jonglënster, zu Biissen, an der Fiels, zu Réimech, zu Diddenuewen, zu Neufchâteau an am Musée Thillenvogtei.


File:Place Jeanne d'Arc in Neufchateau (2).jpg|Neufchâteau
File:The Casemates of the ancient Forteress of Luxembourg City (53854458412).jpg|Bock-Ksematten


## Um Spaweck
Bolero (Homonymie)

**Bolero**, resp. **Boléro**, steet fir:

* Boléro, en Orchesterwierk vum Maurice Ravel (1928)
* Bolero (Museksstil), latäinamerikanesch Musek-, Danz- a Liddform
* Bolero (Danz), traditionelle spueneschen Danz
* Boléro (Chopin), Pianosstéck vum Frédéric Chopin (1834)
* Bolero (Oper), komesch Oper vum Otto Schneidereit, Musek vum Eberhardt Schmidt (1952)
* *[[The Bolero]]*, US-amerikanische Kuerzfilm (1973)
* Bolero, däitsche Spillfilm vum Rüdiger Nüchtern (1983)
* Bolero, däitschen Zeechentrickfilm vun der Sieglinde Hamacher (1988)
* Bolero, US-amerikanesche Spillfilm vum John Derek (1984)
* Boléro, franséische Spillfilm vun der Anne Fontaine (2024)
* Bolero (Jackett), Jakett vun der spuenescher Nationaltruecht
* Bolero (Magazin), Schwäizer Moudenzäitschrëft
Mister Dynamit - Morgen küßt Euch der Tod

**Mister Dynamit - Morgen küßt Euch der Tod** ass en däitsch-italieenesch-spuenesch-éisträichesche Film vum Franz Josef Gottlieb aus dem Joer 1967 mam Lex Barker an der Maria Perschy an den Haaptrollen. 

## Ëm wat geet et am Film?
Den Agent Nr. 18 vum däitsche Geheimdéngscht BND, Robert „Bob“ Urban, genannt *Mister Dynamit*, jot de Baretti, deen d'USA ëm eng Milliard Dollar erpresst, soss géif en eng Atombomm, déi e vun hinne geklaut hätt, iwwer Wasgington an d'Luucht goe loossen...

## Um Spaweck
  filmportal.de
McLintock!

**McLintock!** ass en US-amerikanesche Film vum Andrew V. McLaglen aus dem Joer 1963 mam John Wayne a mat der Maureen O'Hara an den Haaptrollen.

## Ëm wat geet et am Film?
Den George Washington 'G.W.' McLintock (John Wayne), räiche Proprietaire vun der gréisster Ranch ander ganzer Géigend, gëtt vu jidderengem respektéiert a gefaart, ausser vu senger Fra Katherine (Maureen O'Hara) déi, nodeems se zwee Joer fort war, erëmkënnt fir sech scheeden ze loossen an d'Garde vun hirer Duechter Rebecca, genannt Becky (Stefanie Powers) ze kréien. Ee probéiert deen aneren auszespillen ...

## Um Spaweck
La vendetta (Film 1962)

** La vendetta** ass e franséisch-itlieenesche Film vum Jean Chérasse aus dem Joer 1962 mam Louis de Funès a mam Francis Blanche an den Haaptrollen nom Roman *Le candidat Lauriston* vum Henri Omessa.

## Ëm wat geet et am Film?
Sträit an engem klengen Duerf op der Insel Korsika bei de Wale fir en neie Buergermeeschter.
## Um Spaweck
Mittsommernacht (Film)

**Mittsommernacht** ass en däitsche Film vum Paul May aus dem Joer 1967 mam Robert Fuller a mat der Ruth Maria Kubitschek an den Haaptrollen.

## Ëm wat geet et am Film?
En Heimatfilm, deen an Norwegen spillt: Den Härebauer Arne Arndahl huet eng Seeërei a lieft mat sengen zwou erwuessenen Duechteren Astrid a Christine an der Mod Karen um Svytelma-Haff. Enges Daags daucht e jonke Friemen, den Tore, an der Géigend op...

## Um Spaweck
Rough Night in Jericho

** Rough Night in Jericho** ass en US-amerikanesche Film vum Arnold Laven aus dem Joer 1967, nom Roman * The Man in Black* vum Marvin H. Albert, mam Dean Martin a mat der Jean Simmons an den Haaptrollen. 

## Ëm wat geet et am Film?
Den Jim Dolan sëtzt an enger Postkutsch, wéi déi op Uerder vum Alex Flood iwwerfall gëtt. Hie kann entwutschen, a mécht vun do un dem Flood, dee brutal iwwer Jericho a seng Awunner herrscht, d'Liewe schwéier...

## Um Spaweck
Winnetou und das Halbblut Apanatschi

**Winnetou und das Halbblut Apanatschi** ass en däitsch-italieenesch-jugoslawesche Film vum Harald Philipp aus dem Joer 1966, no engem Roman vum Karl May, mam Lex Barker a mat der Ursula Glas an den Haaptrollen.

## Ëm wat geet et am Film?
De Winnetou an den Old Shatterhand sinn hanner de Pelzjeeër Pinky a Sloan hier, déi de Papp vum Apanatschi a vum Happy ëmbruecht hunn, fir un deem säi Gold ze kommen...

## Um Spaweck
Old Surehand

**Old Surehand** ass en däitsch-jugoslawesche Film vum Alfred Vohrer aus dem Joer 1965 ,no engem Roman vum Karl May, mam Stewart Granger a mam Pierre Brice an den Haaptrollen. 

## Ëm wat geet et am Film?
Den Old Surehand jot eng Band vu Raiber a Mäerder, déi probéiert hunn, den Indianer Schold fir hir Doten ze ginn...

## Um Spaweck
The Indian Fighter

**The Indian Fighter** ass en US-amerikanesche Western vum André De Toth aus dem Joer 1955, no enger Geschicht vum Robert L. Richards, mam Kirk Douglas a mat der Elsa Martinelli an den Haaptrollen.

## Ëm wat geet et am Film?
Den Trapper Johnny Hawks vermëttelt tëscht de Sioux ënner dem Häuptling Red Cloud an der Arméi vun engem Fort e Friddensaccord. Ma d'Ganoven Todd a Chivington, déi et op Gold op deem Territoire ofgesinn hunn, bréngen dem Red Cloud säi Brudder ëm. De Red Cloud wëll Vengence. Fir de Fridden z'erhalen, muss den Hawks ewell d'Banditte joen, fir se de Sioux auszeliwweren…

## Um Spaweck
Formel 1 Saison 2025

D**'Formel 1 Saison 2025** ass déi 76. FIA Formel-1-Weltmeeschterschaft.
Si geet iwwer 24 Courssen an der Zäit vum 16. Mäerz 2025 bis zum 7. Dezember 2025.

## Piloten

## Courssen

## Resultater vun de Piloten

## Resultater vun de Constructeuren

## Um Spaweck
Ieri, oggi, domani

**Ieri, oggi, domani** ass en italieenesch-franséische Film vum Vittorio De Sica aus dem Joer 1963 mat der Sophia Loren am Marcello Mastroianni an den Haaptrollen.

## Ëm wat geet et am Film?
An dräi verschiddene Stied - Neapel, Mailand a Roum - ginn dräi ënnerschidlech Fraeprofiller aus dem Italie vu „Gëschter“, „Haut“ a vu „Muer“ virgestallt...

## Um Spaweck
Bled

**Bled** ass eng sloweenesch Gemeng um Bleder Séi am Nordweste vum Land. D'Haaptuertschaft Bled hat op den 1. Januar 2023 ronn 5.200 Awunner, déi ganz Gemeng der 8.217.
## Gemengesektiounen

## Nopeschgenengen

## Tourismus
D'Gemeng lieft haaptsächlech vum Tourismus a profitéiert vun hirer Lag um Bleder Séi, mat der Insel Bled dran, um Fouss vun de Juleschen Alpen. Nieft dem Gesondheetstourismus ass besonnesch de Sportstourismus populär, mam Wanderen an de Bierger, Mountainbiking, Rafting, Rudderen an am Wanter Schifueren.

## Um Spaweck

* Bled op bled.si 
* Bled op slovenia.info
Nicolas Hommel

Den **Nicolas Hommel**, gebuer den 8. Oktober 1915 zu  Wolwen (deemools Gemeng Pärel, haut Rammerech), a gestuerwen den 20. Mäerz 2001 zu Lëtzebuerg, war e lëtzebuergeschen Diplomat.

Hie war 1973 bis 1980 Generalsekretär vum Conseil vun den Europäesche Gemeinschaften.

## Liewen a Karriär
Den Hommel huet zu Louvain an zu Paräis Droit studéiert a krut en Doktorat am Droit.

Vun 1939 bis 1941 war hien Affekot um Stater Barreau.

1946 ass hien an den diplomateschen Déngscht agetrueden, wou hie vun 1946 bis 1948 Member vun der Lëtzebuerger Militärmissioun zu Berlin a Vetrieder beim Inter-alliéierte Bureau fir Reparatiounen zu Bréissel war.

Vun 1949 bis 1959 war hie Stännege Vertrieder vu sengem Land bei der Organisatioun fir wirtschaftlech Zesummenaarbecht an Europa a bei der NATO.

Vun 1959 bis 1962 war hie Lëtzebuerger Ambassadeur an der Belsch, a vun 1963 bis 1967 a Frankräich. Dono war hie kuerz, vun 1967 bis 1968, Generalsekretär vum Ausseministère vu Lëtzebuerg.

Vun 1968 bis 1973 war hien nees Ambassadeur an der Bundesrepublik Däitschland, a vun 1973 un an Dänemark (mat Residenz an Däitschland).

Vun 1973 bis 1980 war den Hommel Generalsekretär vum Conseil vun den Europäesche Gemeinschaften.

## Gielercher
* 
* 
* 
* 
* 
*
Chamber of Horrors (Film 1966)

** Chamber of Horrors ** ass en US-amerikaneschen Horrorfilm vum Hy Averback aus dem Joer 1966 mam Patrick O'Neal a mam Cesare Danova an den Haaptrollen. 

## Ëm wat geet et am Film?
Den Anthony Draco an den Harold Blount hunn e Musée mat Wuessfigure vu bekannte Mäerder. Si sinn och Hobby-Detektiven, an hëllefen der Police, den Jason Cravette ze fänken, e Seriemäerder, dee Fraen ëmbréngt a se da "bestit". Um Wee fir op d'Plaz wou e soll higeriicht ginn, entwutscht de Cravette, andeems e seng Hand ofschneit, un där e mat enger Kette festgehale gouf...

## Um Spaweck
Blood on the Arrow

** Blood on the Arrow** ass en US-amerikanesche Film vum Sidney Salkow aus dem Joer 1964 mam Dale Robertson an der Martha Hyer an den Haaptrollen. 

## Ëm wat geet et am Film?
De Wade Cooper ass den eenzegen Iwwerliewende vun enger Attack vun Apachen op eng Kavallerie-Unitéit. Nodeems ocn eng Handelsstatioun vun hinnen iwwerfall gouf, mécht hie sech op de Wee, e Jong ze befreien, deen d'Indianer als Geisel mategholl haten...

## Um Spaweck
La ligne de démarcation

** La ligne de démarcation** ass e franséisch-italieenesche Film vum Claude Chabrol aus dem Joer 1966 mat der Jean Seberg a mam Maurice Ronet an den Haaptrollen.

## Ëm wat geet et am Film?
Am Zweete Weltkrich gëtt de Pierre de Damville aus der Krichsgefaangeschaft entlooss a kënnt zeréck a säin Duerf am Jura, dat ewell duerch d'Demarkatiounslinn an zwee gespléckt ass. A sengem Schlass sëzt elo déi däitsch Kommandantur. Hie muss sech mat där Situatioun offannen an déi Däitsch gewäerde loossen. Ma seng Fra Mary, déi virum Bestietnes Brittin war, ass heemlech Member vun der Resistenz…

## Um Spaweck
L'homme à la Buick

**L’homme à la Buick** ass e franséische Film vum Gilles Grangier aus dem Joer 1968 mam Fernandel an der Danielle Darrieux an den Haaptrollen nom Roman *Cher voyou* vum Michel Lambesc. 

## Ëm wat geet et am Film?
## Synopsis
Den Armand Favrot huet sech zu Honfleur eng Villa kaaft, vu wou e reegelméisseg mat sengem Buick Sport Wagon op Paräis fiert, fir vun do Kanner aus aarme Verhältnesser op  Genf an de Wantersport ze féieren. Ma hannert dëser Fassad vu Generositéit verstoppt sech den eigentleche Grond vun dëse Reesen: ënner dem Pseudonym *Monsieur Jo* geet hien internationale Schmuggelaktivitéiten no...

## Um Spaweck