open-index/open-wikipedia-markdown huggingface dataset:
Micheál Martin

De **Micheál Martin** (Iresch: *Micheál Ó Máirtín* (ˈmʲiːçaːl̪ˠ)), gebuer den 1. August 1960 zu Cork, ass en iresche Politiker. Hien ass 2011 President vun der Partei Fianna Fáil an zanter dem Januar 2025 Taoiseach (Premierminister) vun Irland, nodeems en dat schonn eng Kéier tëscht Juni 2020  an Dezember 2022 war.

## Karriär
De Martin ass zanter der Mëtt vun den 1980er Joren op kommunalem an nationalen Plang politesch aktiv. 1997 bis 2000 war hien Edukatiounsminister, dono bis 2004 Gesondheetsminister, du bis 2008 Handelsminister, a vu Mee 2008 bis Januar 2011 Ausseminister vu sengem Land.

No de Wale fir den Dáil Éireann (Parlament) den 8. Februar 2020 koum et zu enger Koalitiounsregierung aus Fianna Fáil, Fine Gael an der Green Party. Dem Koalitiounsaccord no war de Martin déi éischt 30 Méint Premierminister, dono war et um Tour vum Leo Varadkar (Fine Gael), dee virum Martin scho Premierminister war.

Vun Enn 2022 bis uganks 2025 war en delegéierte Premierminister (Tánaiste) an Aussen- a Verdeedegungsminister an der Regierung Varadkar II an an der Regierung Harris.

Am Januar 2025 gouf hien op en Neits zum Taoiseach ernannt.

## Um Spaweck

* Offiziell Internetsäit
Il magnifico avventuriero

**Il magnifico avventuriero** ass e franséisch-italieenesch-spuenesche Film vum Riccardo Freda aus dem Joer 1963.

## Ëm wat geet et am Film?

## Um Spaweck
I compagni

**I compagni** ass e franséisch-italieenesch-jugoslawesche Film vum Mario Monicelli aus dem Joer 1963.

## Ëm wat geet et am Film?
De Film erzielt vun engem Streik um Enn vum 19. Joerhonnert an enger Wiewerei zu Turin

## Um Spaweck
Euthanasie

## Euthanasie zu Lëtzebuerg
Zu Lëtzebuerg gëtt d'Euthanasie mat engem Gesetz vum 16. Mäerz 2009 legaliséiert.

## Statistik
D*'Commission Nationale de Contrôle et d'Évaluation de la loi du 16 mars 2009 sur l'euthanasie et l'assistance au suicide* verëffentlcht reegelméisseg et Rapport zur Euthanasie zu Lëtzebuerg. 

## Um Spaweck

* ''Mäi Wëllen'', ''Mäi Wee'' - association pour le droit de mourir dans la dignité Lëtzebuerg ASBL
Mathias Wolff

De **Mathias Wolff** (SJ) gebuer den 9. Mäerz 1779 zu Dikrech, a gestuerwen den 31. Oktober 1857 zu Culemborg an Holland, war e lëtzebuergesche kathoulesche Priister a Jesuittepater.
ARC Kënschtlerkrees

Den **ARC Kënschtlerkrees** ass eng lëtzebuergesch Kënschtlervereenegung, déi hir Originnen am Joer 1959 huet a sech dunn 1993 als ASBL konstituéiert huet.

An den éischte Joren hu Leit wéi de Jacques Zenner an de Lé Tanson reegelméisseg Ausstellungen zu Munneref organiséiert.

De Veräin, dee fréier "Art Contemporain" oder "Art Contemporain du Grand-Duché de Luxembourg" geheescht huet, gouf am Joer 2000 op "ARC" ëmgedeeft. Ufanks 2017 krut dee Kierzel dunn nach d'Zousazbezeechnung Kënschtlerkrees, déi dunn och um neie Logo zeréckbehale gouf.

Den ARC ass eng vun den eelsten a bedeitendste Kënschtlerassociatioune vu Lëtzebuerg an hat am Oktober 2023, 74 Artisten an hire Reien.

Praktesch all Technike vun der plastescher Konscht gi beim ARC ofgedeckt. Den ARC organiséiert eng 3-5 Ausstellunge pro Joer an de President ass zanter Januar 2017 de Serge Koch.

## Bibliographie

* Buch "60 Joer ARC", 2019 (ISBN 978-99959-0-506-4)
## Um Spaweck
* ARC Kënschtlerkrees
Ruisseau de Monty

De **Ruisseau de Monty ** ass eng belsch Baach an der Provënz Léck, an eng vun de Quellbaache vum Ruisseau d'Asse.

D'Baach huet hir Quell an engem flaachen Nordhank nërdlech vu Battice op enger Héicht vun 235 Meter. Se leeft vun do an nordwestlecher Richtung bis op de Lieu-dit *Coronmeuse* ëstlech vu Julémont fir do op enger Héicht vu ronn 160 Meter mam Ruisseau de Rosmel zesummenzelafen an dann de Ruisseau d'Asse ze bilden.

D'Baach ass ronn 4,5 Kilometer laang.
Alta infedeltà

**Alta infedeltà** ass e franséisch-italieeneschen Episodefilm vum Mario Monicelli, Elio Petri, Franco Rossi a Luciano Salce aus dem Joer 1944.

## Ëm wat geet et am Film?
* Episod 1: *Gente moderna* vum Mario Monicelli
* Episod 2: *Peccato nel pomeriggio* vum Elio Petri
* Episod 3: *Scandaloso* vum Franco Rossi
* Episod 4: *La sospirosa* vum Luciano Salce

## Um Spaweck
Cent mille dollars au soleil

** Cent mille dollars au soleil** ass e franséisch-italieenesche Film vum Henri Verneuil aus dem Joer 1964 nom Roman *Nous n'irons pas en Nigeria* vum Claude Veillot.

## Ëm wat geet et am Film?
De Castigliano huet de Steiner engagéiert fir en neie Camion duerch d'Sahara op eng bestëmmt Plaz ze féieren. De Rocco klaut dem Steiner de Camion. De Marec an de Steiner versichen de Camion an de Rocco erëmzefannen…

## Um Spaweck
Il magnifico cornuto

**Il magnifico cornuto** e franséisch-italieenesche Film vum Antonio Pietrangeli aus dem Joer 1964 no engem Theaterstéck vum Fernand Crommelynck.

## Ëm wat geet et am Film?

## Um Spaweck
La chance et l'amour

**La chance et l'amour** ass e franséisch-italieeneschen Episodefilm vum Claude Berri, Charles L. Bitsch, Claude Chabrol, Eric Schlumbergere a Bertrand Tavernier aus dem Joer 1964.

## Ëm wat geet et am Film?
* Episod 1: *La chance du guerrier* vum Claude Berri
* Episod 2: *Lucky la chance* vum Charles L. Bitsch 
* Episod 3: *Les fiancés de la chance* vum Eric Schlumberger 
* Episod 4: *Une chance explosive* vum Bertrand Tavernier 
* Prolog an Zeenen tëschent den Episode vum Claude Chabrol

## Um Spaweck
Quand passent les faisans

** Quand passent les faisans** ass e franséische Film vum Édouard Molinaro aus dem Joer 1965.

## Ëm wat geet et am Film?

## Um Spaweck
Le grand restaurant (Film 1966)

** Le grand restaurant** ass e franséische Film vum Jacques Besnard aus dem Joer 1966.

## Ëm wat geet et am Film?
De Septime ass de Patron vun engem bekannte Paräisser Restaurant. Hie kritt Schwieregkeete wéi de President vun engem südamerikanesche Staat aus sengem Restaurant entféiert gëtt…

## Um Spaweck
Duello nel mondo

** Duello nel mondo** ass e franséisch-italieenesche Film vum Georges Combret a Luigi Scattini aus dem Joer 1966.

## Ëm wat geet et am Film?

## Um Spaweck
Bel Ami 2000 oder Wie verführt man einen Playboy?

**Bel Ami 2000 oder Wie verführt man einen Playboy?** ass en éisträichesch-italieenesche Film vum Michael Pfleghar aus dem Joer 1966 no engem Roman vum Anatol Bratt.

## Ëm wat geet et am Film?

## Um Spaweck
Lieweg

***Lieweg. Een Dag nom aneren*** ass e Roman op Lëtzebuergesch vun der Jessica Mersch, deen 2019 bei den Editions Schortgen erauskoum.

## Wourëms geet et am Roman?
D'Laura, eng jonk Fra, leit ënner Depressiounen. Si schafft hir traumatesch Kandheetserënnerungen op, an engem Elterenhaus, dat vun Alkoholismus a Gewalt marquéiert ass...

## Literatur
* Claire Schmartz: " 'Fir mech war dat normal'." *[[d'Lëtzebuerger Land]]* Nr. 47, 22. November 2019, S.20.

## Bibliographie
* Jessica Mersch: *Lieweg. Een Dag nom aneren.* Editions Schortgen, 2019. ISBN 978-99959-36-86-0.
Casanova '70

**Casanova '70** ass e franséisch-italieenesche Film vum Mario Monicelli aus dem Joer 1965.

## Ëm wat geet et am Film?
Den Andrea Rossi-Colombotti verléift sech an all Fraen déi hie begéint…

## Um Spaweck
Earl Cameron

Den **Earl Cameron**, gebuer als *Earlston Jewitt Cameron* den 8. August 1917 zu Pembroke, a gestuerwen den 3. Juli 2020 zu Kenilworth an England, war e brittesche Schauspiller.

## Filmographie
### Kino (Auswiel)
* 1951: *[[Pool of London]]* - Regie: Basil Dearden
* 1955: *[[Simba (Film)|Simba]]* - Regie: Brian Desmond Hurst 
* 1955: *[[The Woman for Joe]]* - Regie: George More O'Ferrall 
* 1955: *[[Safari (Film 1956)|Safari]]* - Regie: Terence Young
* 1959: *[[Sapphire]]* - Regie: Basil Dearden 
* 1960: *[[Tarzan the Magnificent]]* - Regie: Robert Day
* 1961: *[[Flame in the Streets]]* - Regie: Roy Baker 
* 1962: *[[Term of Trial]]* vum Peter Glenville
* 1964: *[[Guns at Batasi]]* - Regie: John Guillermin
* 1965: *[[Thunderball]]* - Regie: Terence Young
* 1976: *[[The Message]]* - Regie: Moustapha Akkad
* 1979: *[[Cuba (Film 1979)|Cuba]]* - Regie: Richard Lester
* 2001: *[[Revelation (Film 2001)|Revelation]]* - Regie: Stuart Urban
* 2005: *[[The Interpreter]]* - Regie: Sydney Pollack
* 2006: *[[The Queen]]* - Regie: Stephen Frears
* 2010: *[[Inception]]* - Regie: Christopher Nolan

## Um Spaweck
Gënz

Mat **Gënz** (och: **Ginz**) ka gemengt sinn: 
* eng Planzegattung oder Representanten dovun: Gënz (*Genista*)
* den Trivialnumm vun eng Aart aus der Gattung Cytisus: Biesemgënz oder einfach Gënz
Lo straniero

**Lo straniero** ass e franséisch-italieenesche Film vum Luchino Visconti aus dem Joer 1967 no engem Roman vum Albert Camus

## Ëm wat geet et am Film?

## Um Spaweck
Biesemgënz

De **Biesemgënz** oder -**ginz** (*Cytisus scoparius* L.) ass eng Planzenaart bannent der Ënnerfamill vun de Faboideae an der Famill vun de Scheekefriichten (Fabaceae). Trotz dem Wuert "-gënz" am Trivialnumm gehéiert en net zu der Gattung Gënz (*Genista*), ma zu der Gattung *[[Cytisus]]*.

## Beschreiwung


Fichier:Cytisus scoparius Habitus 2009April26 SierraMadrona.jpg|Habitus
Fichier:Cytisus scoparius1.jpg|Aascht mat Bléieknäpp, oppene Bléien a jonke Friichte kuerz no der Befruchtung
Fichier:Cytisus scoparius flos.jpg|Zygomorph Bléi no der "Explosioun" vum "Schëffchen"
Fichier:Besenginster.JPG|Äscht mat zeidege Scheeken
Fichier:XN Cytisus scoparius 00.jpg|Biesemgënz op enger Weed

## Spréch
D'Aen opräisse wéi Ginzescheeken

## Um Spaweck
Peau d'espion

** Peau d'espion** ass e franséisch-italieenesch-däitsche Film vum Édouard Molinaro aus dem Joer 1938 no engem Roman vum Jacques Robert.

## Ëm wat geet et am Film?
E Schrëftsteller gëtt an e Spionagefall verwéckelt…

## Um Spaweck
Le fou du labo 4

** Le fou du labo 4** ass e franséische Film vum Jacques Besnard aus dem Joer 1967 no engem Roman vum René Cambon.

## Ëm wat geet et am Film?
Spioune versichen um Eugène Ballanchon seng nei Erfindung ze kommen…

## Um Spaweck
Un idiot à Paris

**Un idiot à Paris** ass e franséische Film vum Serge Korber aus dem Joer 1967 no engem Roman vum René Fallet.

## Ëm wat geet et am Film?
De Goubi wollt schonn ëmmer eng Kéier Paräis an den Eiffeltuerm gesinn. Den Ernest an de Jules huelen hien aus Spaass mat op Paräis. De Goubi fillt sech verluer an der grousser Stad…

## Um Spaweck
Riusciranno i nostri eroi a ritrovare l'amico misteriosamente scomparso in Africa?

**Riusciranno i nostri eroi a ritrovare l'amico misteriosamente scomparso in Africa?** ass en italieenesche Film vum Ettore Scola aus dem Joer 1968. Iwwersat heescht den Titel „Wäerten eis Helden et fäerdeg bréngen hire Frënd erëmzefannen, deen op mysteriéis Weis an Afrika verschwonnen ass?“

## Ëm wat geet et am Film?

## Um Spaweck
Quarta parete

** Quarta parete** ass en italieenesch-franséische Film vum Adriano Bolzoni aus dem Joer 1969.

## Ëm wat geet et am Film?

## Um Spaweck
Brno

**Brno** ass eng tschechesch Stad an huet . Et ass no Prag déi zweetgréisst Stad vun der Tschechescher Republik, Chef-lieu vun der Regioun Südmieren an déi fréier Haaptstad vun der historescher Regioun Mieren.

## Geographie
Brno läit am Südoste vum Land, 200&nbsp;km ëstlech vu Prag an 110&nbsp;km nërdlech vu Wien. Duerch d'Stad fléissen d'Flëss Svratka a Svitava.

## Geschicht
Ëm d'Joer 1000 gouf en Uert beim Floss Svratka gegrënnt. Déi éischt schrëftlech Nott datéiert aus Joer 1091 an der Chronik vum Kosmas.

## Administratioun
Brno ass an 29 Bezierker agedeelt.

## Um Spaweck

* Offiziell Säit vu Brno
Mieren

**Mieren** (tschechesch: **Morava**) ass eng vun dräi historesche Regiounen (niewent Béimen an Tschechesche Schlesien) vun der Tschechescher Republik. Se läit am Oste vum Land. Déi gréisst Stied si Brno an Olomouc.

D'Regioun huet eng Fläch vun 22 349&nbsp;km2 an eng Populatioun vun zirka 4 Mio.

Miere grenzt u Béimen am Westen, un dat éisträichescht Bundesland Nidderéisträich am Süden, un d'Slowakei am Osten an am Norden un d'Tschechescht Schlesien an u Polen.

Ier d'Slawen am 6. Joerhonnert dohi koumen, hunn do keltesch an duerno germanesch Stämm gelieft. Vun 833 bis 906/907 war Mieren de Kär vum Groussmiererräich. Am Joer 1019 gouf Miere vum béimeschen Herrscherhaus vun de Přemyslide eruewert. Zanterhier ass d'Schicksal vu Béimen a Mieren matenee verbonnen.

1182 huet de Keeser Friedrich I. ''Barbarossa'' aus Mieren eng Grofschaft gemaach. Am Joer 1311 huet de Jang de Blannen fir Mieren all d'Rechter an d'Fräiheeten confirméiert, déi Mieren de selwechte Rang wéi Béime garantéiert hunn. De Kinnek Karel IV. huet am Joer 1348 aus Mieren en Domän gemaach, deen zu der Ierfschaft vun de béimesche Kinneke gehéiere géif, wat bis 1918 sou bliwwen ass.

Miere war eent vun de fënnef Länner vun der Tschechoslowakei, déi 1918 nom éischte Weltkrich entstanen ass. 1928 gouf et mam Tschechesche Schlesien vereenegt. D'Länner goufen 1949 ofgeschaf a Mieren huet opgehalen, als eng administrativ Eenheet z'existéieren.

D'Gebitt vu Mieren ass haut tëschent e puer administrative Regioune gedeelt, déi awer déi historesch Grenzen net respektéieren.
Mollbaach

D**'Mollbaach** ass eng kleng Baach an der Gemeng Biekerech an eng vun den zwou Quellbaache vun der Näerdener Baach.

Si huet hir Quell westlech vu Biekerech *Um Kallek* op enger Héicht vun 302 m. Se leeft vun do an ëstlecher Richtung am Norde laanscht Biekerrech, fir d'éischt ënner dem Eller Wee, dann e puer honnert Meter weider ënner dem Réidener Wee an ënner der Dikrecher Strooss erduerch, fir südlech laanscht Hitten ze lafen a fir dann op enger Héicht vun 275 m mat der *[[Millebaach (Näerdenerbaach)|Millebaach]]* zesummenzelafen a sou d'Näerdener Baach ze bilden.
Morava

**Morava** ka verschidde Bedeitungen hunn: 
* *Morava* den tschecheschen a slowakeschen Numm fir Mieren
* Morava, de gréisste Floss a Mieren
* Velika Morava, en Niewefloss vun der Donau a Serbien
* Südlech Morava, ee vun de Quellflëss vun der Velika Morava
* Westlech Morava, ee vun de Quellflëss der Velika Morava
* Dolní Morava, en Gemeng an Tschechien
* Morava, e Bierg an Albanien
* Buerg Morava, eng Buerg an Tschechien
Regiounen an Tschechien

**[[Tschechien]]** ass an 13 admninistrativ **Regiounen** agedeelt, déi op tschechesch *kraj* (pl. *kraje*) heeschen. Zanter dem 12. November 2000 si s'eng eege Kierperschaft, mat engem gewielte Parlament an enger Exekutiv. D'Haaptstad Prag huet en eegene Statut, ma gëtt dacks als 14. Regioun matgezielt.

## Geschicht
Tschechien ass als Land aus der Deelung vun der Tschechoslowakei ervirgaangen. Déi hat 10 Regiounen: 7 am haitegen Tschechien (dovu 5 a Béimen an 2 a Mieren) an 3 an der haiteger Slowakei.

Déi 5 fréier béimesch Regioune waren Nordbéimen, Westbéimen, Zentralbéimen, Ostbéimen a Südbéimen, Miere war an Nord- a Südmieren agedeelt.

## Déi 13 Regiounen
Furlanesch

**Furlanesch**, oder **Furlanesch Sprooch**, och alt *Friaulesch *oder *Friulanesch *(fur: *furlan*, *lenghe furlane*, *marilenghe* "gebierteg") ass eng Romanesch Sprooch.

Et gëtt ronn 600.000 Spriecher an Italien; an der Géigend vu Gorizia, enger italieenescher Stad op der Grenz mat Slowenien, schwätzen all d'Sloweenen et als zweet oder drëtt Sprooch.

## Textbeispill

## Um Spaweck
Institut Mines-Télécom Business School

D**'Institut Mines-Télécom Business School** ass eng European Business School mat Campussen zu Paräis an Évry. 2019 gouf d'IMT BS am Ranking vun der Financial Times ënner déi 75 bescht European Business Schools gewielt. D'IMT BS huet och e PhD-Programm an eng Rei vu Master-Programmen a spezifesche Managementsgebidder wéi Marketing, Finanzen oder Direction d'Entreprise. D'Programmer vun der IMT BS sinn op internationalem Niveau dräifach accreditéiert; vun der AMBA, der CGE an der AACSB. Méi wéi 7.500 Anciene vun der Schoul sinn an der Politik an an der Business-Welt aktiv.

## Um Spaweck
* Offiziell Internetsäit
Lugny-lès-Charolles

**Lugny-lès-Charolles** ass eng franséisch Gemeng am Departement Saône-et-Loire an der franséischer Regioun Bourgogne.

Lugny ass bei de Lëtzebuerger bekannt, well eng Partie Leit vu Rëmeleng an Diddeleng déi am Zweete Weltkrich virun der Wehrmacht fortgelaf waren, do en Ënnerdaach fonnt haten. Aner Lëtzebuerger sinn an Nopeschgemengen opgeholl ginn. Sou gëtt et haut, eng ronn 20 km südëstlech vu Lugny, an der Gemeng Semur-en-Brionnais, eng *Allée des Réfugiés luxembourgeois*, déi un d'Evenementer vun 1940 erënnert. 

## Literatur
* Jacques Dollar, *L'exode des Luxembourgeois sur les routes de France en mai 40*; Lëtzebuerg, 1990.
Carlo Clasen

De **Carlo Clasen**, gebuer de 16. Mäerz 1924 zu Diddenuewen an den 2. September 2014 zu Bordeaux gestuerwen, war e lëtzebuergesche Kellereidirekter.

## Den Zwangsrekrutéierten

Dem Carlo Clasen seng Jugend ass duerch den 2. Weltkrich markéiert ginn. Hie war Zwangsrekrutéierten: Reichsarbeitsdienst (RAD) 1942, Wehrmacht 1943, desertéiert am September 1944.

## De Chef vu Bernard-Massard

Wéi de Papp, de Joseph Clasen, den Direkter vun de ''Caves Bernard-Massard'' vu Gréiwemaacher, am Dezember 1945 gestuerwen ass, hu seng Jongen, den André an de Carlo Clasen, d'Leedung vun der Kellerei iwwerholl. De Carlo Clasen war Fondé de pouvoir. Hien huet sech am Ufank virun allem ëm d'Rettung an de weideren Opbau vun der Tréirer Kellerei vu Bernard-Massard gekëmmert.

Den 29. Abrëll 1957 ass de Max Lambert, de President vum Verwaltungsrot vun de Caves Bernard-Massard, gestuerwen. Den André Clasen gouf Administrateur an den 10. Juli 1957 President vum Verwaltungsrot. Kuerz dono, den 9. September 1957, ass den André Clasen bei engem Autosaccident ëm d'Liewe komm. Hie war 1920 gebuer, mam „Jockel“ Lambert, dem Max Lambert senger Duechter, bestuet an de Papp vum Bernard Clasen, Joergank 1947.

Nom Doud vu sengem Brudder huet de Carlo Clasen de Betrib eleng geleet. De 16. Dezember 1957 ass hie Member vum Verwaltungsrot ginn an den 10. Mäerz 1958 President, bis zu senger Demissioun am Joer 2006.

Dem Carlo Clasen säin Nofollger als Direkter vun der Kellerei a spéider als President vum Verwaltungsrot war säi Jong Hubert Clasen, zu Lëtzebuerg gebuer den 22. Juni 1951.

## Aner Aktivitéiten

Dem Carlo Clasen seng Aktivitéit huet sech net op d'Kellerei beschränkt. Wärend 36 Joer war hie President vum Verwaltungsrot vun der Useldenger Lackfabréck a vun 1977 bis 1994 Member vum Verwaltungsrot vun der *[[Banque internationale à Luxembourg]]* (BIL). Weider Funktioune waren: President vun der FEDIL (1982 bis 1987); President vum Verwaltungsrot vun der *Société anonyme Munster* (vun der Grënnung am Joer 1982 un), Administrateur vun der *A.s.b.l. Cercle Munster* (vun der Grënnung am Joer 1983 un); Vizepresident vun der *[[Chambre de commerce du Grand-Duché de Luxembourg|Chambre de commerce]]*, Vizepresident vum Automobilclub (ACL).

## Gielercher

*  Officier am Ordre de la couronne de chêne (Promotioun 1977)

## Literatur

*Arendt, O., A. Gnaba, J. Menegalli & J. Rudoni, 2018. *Histoires de familles: 10 familles luxembourgeoises, 10 success-stories entrepreneuriales: Clasen, Ehlinger, Ernster, Giorgetti, Grosbusch, [[Heintz van Landewyck]], Hentgen, Lentz, Muller, Weber-Heinisch.* Maison Moderne, Luxembourg, 175 p.
*Wort, 2014. *Nécrologie: Carlo Clasen.* Luxemburger Wort, online, 11.09.2014.https://web.archive.org/web/20200710074601/https://www.wort.lu/fr/economie/necrologie-carlo-clasen-est-decede-5411665eb9b3988708062f94
*Paperjam, 2014. *Nécrologie: disparition de Carlo Clasen.* Paperjam.lu, 12.09.2014.https://paperjam.lu/article/news-disparition-de-carlo-clasen
*Tageblatt, 2014. *Bernard-Massard: Carlo Clasen gestorben.* Tageblatt 12.09.2014, S. 36.
Le distrait

** Le distrait** ass e franséische Film vum Pierre Richard aus dem Joer 1970.

## Ëm wat geet et am Film?
De Pierre schafft an enger Publicitéitsagence, hie fält mat senge gudden Iddien op, awer leider ass hie meeschtens zerstreet a suergt esou ëmmer fir Duercherneen…

## Um Spaweck
Tout le monde il est beau, tout le monde il est gentil

**Tout le monde il est beau, tout le monde il est gentil** ass e franséische Film vum Jean Yanne aus dem Joer 1972.

## Ëm wat geet et am Film?
De Film ass eng Satir iwwer privat Radiosstatiounen. Et ass dem Yanne säin éischte Film als Regisseur.

## Um Spaweck
385th Air Expeditionary Group

D**'385th Air Expeditionary Group** ass eng provisoresch Unitéit vun der US Air Force déi dem Air Mobility Command ënnersteet, a jee no Bedarf aktivéiert oder desaktivéiert ka ginn. Hir lescht Basis war d'Incirlik Air Base an der Tierkei. Vun 2018 bis 2022 wéi se desaktivéiert gouf, war se mat 6 Schwadrounen dem 379th Air Expeditionary Wing op der Al Udeid Air Base am Katar zougedeelt.

## Am Zweete Weltkrich
D**'385th Bombardment Group** war eng Bombergrupp vun de United States Army Air Forces déi am Zweete Weltkrich iwwer Europa aktiv war. D'Grupp huet aus 4 Schwadroune bestanen, a war tëscht dem 17. Juli 1943 an dem 20. Abrëll 1945 296 Attacke geflunn. Hir Bommefligere ware B-17 Flying Fortress.

No 1947 gouf se an *385th Strategic Aerospace Wing* ëmbenannt an duerno nach eng Kéier an **385th Air Expeditionary Group**

Wéi se bis an England stationéiert war, stoung d'Grupp ënner dem Kommando vun der 8. Airforce.
Den éischten Asaz gouf de 17. Juli 1943 iwwer Amsterdam geflunn, et goung kee Fliger veluer awer d'Bombardement hat och net dat gewënscht Resultat, fir net ze soe guer keent. Och déi nächst véier Sortië vu 6 am Mount Juli hate praktesch kee Resultat, et goungen awer 7 Fligeren an Ekipagen derbäi verluer.

De *Big B-* Berlin gouf den 3., 4., 6, 8. Mäerz 1944 bombarbéiert. Wichteg Ziler duerno ware Ludwigshafen, Frankfurt an Osnabrück. d'Grupp war vum Juli 1943 bis Abrëll 1945 am Ganzen 296 Attacke geflunn. Dobäi goufen 129 Flying Fortress ofgeschoss a 40 Stéck waren aus soss Ursaachen oder bei Zesummestéiss erofgefall

## Komponenten
### Als 385th Bombardment Group (Dezember 1942 - Juni 1945)
*548th Bombardment Squadron (Blue)
*549th Bombardment Squadron (Yellow)
*550th Bombardment Squadron (Red)
*551th Bombardment Squadron (Green)

## Fluchfelder wou d'Grupp stationéiert war
* Februar 1943: Geiger Field zu Spokane am Staat Washington -- 
* Abrëll 1943: Great Falls AAB bei Great Falls am Montana--  a verspreet op nach dräi anere Fluchfelder.
* Enn Mee 1943: Kearney AAF bei Kearney am Nebraska -- 
* 19. Juni bis Enn vum Krich: Great Ashfield an England -- 
* 18. Juni 1945 bis zur Opléisung de 27. August 1945: Bradley Airfield bei Windsor Locks am Connecticut -- 

## Kommandanten
*Col. Elliott Vandevanter vu Februar 1943 bis August 1944
*Col. George Y. Jumper vun August 1944 bis Mee 1945
*Lt. Col. H. T. Witherspoon Mee a Juni 1945
*Col. William H. Hanson Juni a Juli 1945

## Zesummenhank mat Lëtzebuerg
Bei enger Kollisioun tëscht zwou B-17 iwwer der Uertschaft Pärel waren déi zwou Maschinnen erofgefall an 18 Besatzungsmemberen hunn hiert Liewe verluer. Zu Pärel erënnert e Monument an de 385th Bomb Group-Musée un dat Krichsevenement.

De Lëtzebuerger Charles Bech, Bouf vum Minister Joseph Bech war vu Mäerz 1944 bis Dezember 1944 Pilot an där Unitéit.
Jean Castex

De **Jean Castex**, gebuer de 25. Juni 1965 zu Vic-Fezensac, am Departement Gers, ass e franséischen Héije Beamten a Politiker. Hie war vum 3.&nbsp;Juli 2020 bis de 16. Mee 2022 Premiermininster vu Frankräich. Hie war bis just viru senger Ernennung Member vun der Partei Les Républicains a war zanter 2008 Buergermeeschter vun der Gemeng Prades am Departement Pyrénées-Orientales.

## Carrière
No sengem Studium op der École nationale d'administration (ENA), gouf hien 1991 Beamten op der Cour des Comptes, an 1996 an der Administratioun vum Departement Var. Vun 1999 bis 2001 war e Generalsekretär vun der Prefektur vum Departement Vaucluse a vun du bis 2004 war de Castex President vun der Cour des Comptes vum Elsass. Parallel war hie vun 2002 bis 2005 Maître de conférences op der ENA a Professeur attaché op Université Robert Schuman (Strasbourg III). 2004 ass hien an de Gesondheetsministère gewiesselt, a war vun 2006 bis 2008 Chef de Cabinet vum Gesondheets- an duerno vum Aarbechtsminister Xavier Bertrand (UMP). Am November 2010 gouf hie Conseiller vum Nicolas Sarkozy Vun 2011 bis 2012 war hien delegéierte Generalsekretär vum President vun der Republik

Tëscht 2008 an 2020 war de Castex Buergermeeschter vu Prades. Vun 2009 u war hien an där Fonctioun zousätzlech President vum Gemengesyndikat Conflent-Canigó. Vun 2010 bis 2015 war hie Member vum Conseil régional vum Languedoc-Roussillon, andono vum Conseil départemental vun de Pyrénées-Orientales.

2017 gouf hie Coordinateur fir d'Preparatioune fir d'Olympesch Summerspiller 2024 zu Paräis souwéi vum August 2019 un, President vun der nei gegrënnter *Agence national du sport*. Den 2. Abrëll 2020 gouf hie vum Premierminister Édouard Philippe zum Responsabele vun der Regierung fir den Deconfinement, am Kader vun der COVID-19-Pandemie a Frankräich, ernannt.

Den 3. Juli 2020 gouf hie vum Staatspresident Emmanuel Macron als Nofollger vum Édouard Philippe zum Premierminister ernannt.
De 16. Mee 2022 huet de Macron seng Nofollgerin Elisabeth Borne vereedegt.
## Soss
De Jean Castex ass mat der Sandra Ribelaygue bestuet a Papp vu véier Duechteren.

2017 huet hien e Buch iwwer d'Eisebunnsstreck Perpignan–Villefranche-de-Conflent publizéiert

## Um Spaweck
Jean Bürlesk

De **Jean Bürlesk**, gebuer als **Jean Beurlet** de 15. Mäerz 1992 an der Stad Lëtzebuerg, ass e lëtzebuergesche Schrëftsteller. 

## Wierk

* 2016: *Impossible Readings*
* 2018: *Le goût du Luxembourg*
* 2020: *The Pleasure of Drowning*

## Auszeechnungen
2013 krut de Jean Beurlet den éischte Präis an der Kategorie "Jugend" beim Nationale Literaturconcours fir d'Theaterstéck *Eine herrliche Frau*.

2019 krut hien, als Jean Bürlesk, de Prix d'encouragement de la fondation Servais fir seng Kuerzgeschichtesammlung *The Pleasure of Drowning*.

## Um Spaweck
Zizi Jeanmaire

D**'Zizi Jeanmaire**, gebuer als *Renée Marcelle Jeanmaire* den 29. Abrëll 1924 zu Paräis, a gestuerwen de 17. Juli 2020 zu Tolochenaz an der Schwäiz, war eng franséisch Ballettdänzerin, Schauspillerin a Chansonsängerin.

Si war mam Choreograph an Dänzer Roland Petit bestuet.

## Filmographie
### Kino
* 1952: * [[Hans Christian Andersen (Film)|Hans Christian Andersen]]* - Regie: Charles Vidor - Haaptacteuren: Danny Kaye, Farley Granger
* 1956: *[[Anything Goes]]* - Regie: Robert Lewis - Haaptacteuren: Bing Crosby, Donald O'Connor
* 1957: *[[Folies-Bergère (Film 1957)|Folies-Bergère]]* - Regie: Henri Decoin - Haaptacteuren: Eddie Constantine, Yves Robert
* 1957: *[[Charmants garçons]]* - Regie: Henri Decoin - Haaptacteuren: Daniel Gélin, Henri Vidal
* 1959: *[[Guinguette]]* - Regie: Jean Delannoy - Haaptacteuren: Jean-Claude Pascal, Paul Meurisse
* 1960: *[[1-2-3-4 ou Les collants noirs]]* - Regie: Terence Young - Haaptacteuren: Maurice Chevalier, Dirk Sanders
* 1991: *Le jeune homme et la mort* - Regie: Roland Petit – (Kuerzfilm)

### Televisioun
* 1954: *Max Liebman Spectaculars* - Episod: *The Follies of Suzy* Regie: Max Liebman 
* 1962: *La chambre* - Haaptacteuren: Roland Petit (Kuerzfilm)
* 1966: *Adieux de Tabarin* - Regie: Marcel Achard - Haaptacteuren: Danièle Delorme, Yves Robert
* 1981: *Carmen* - Regie: Dirk Sanders - Haaptacteuren: Denis Ganio, Mikhail Baryshnikov
* 1959: *La belle au bois dormant* - Regie: José Montes-Baquer - Haaptacteuren: Dominique Khalfouni, Cyril Pierre

## Gielercher
*
## Um Spaweck
Il furto è l'anima del commercio!?

**Il furto è l'anima del commercio!?** ass en italieenesch-franséische Film vum Bruno Corbucci aus dem Joer 1971.

## Ëm wat geet et am Film?

## Um Spaweck
Jo (Film 1971)

**Jo** ass e franséische Film vum Jean Girault aus dem Joer 1971 nom Theaterstéck *The Gazebo* vum Alec Coppel.

## Ëm wat geet et am Film?
Den Auteur Antoine Brisbard gëtt vun engem gewësse Jo erpresst. Ënnert dem Virwand, e Krimi ze schreiwen, sammelt hien Informatiounen, wéi een dee *perfekte Muerd* ka maachen, fir esou dem Jo lass ze ginn. Et kënnt zu der Iwwergaf vun de verlaangte Suen, bei där deen, dee se siche kënnt, déidlech verongléckt. De Brisbard muss elo d'Läich lassginn, wat sech als net esou einfach erausstellt...

## Um Spaweck
The Family Who Hid in the Cellar

*** The Family Who Hid in the Cellar*** ass e lëtzebuergesche Kuerzfilm vun der tierkesch-brittescher Regisseurin Ayshea Halliwel. En hat Première um Luxembourg City Film Festival 2019.

## Ëm wat geet et am Film?
Fir déi lëtzebuergesch Famill Franck ass wirtschaftlechen Erfolleg, an absënns, deen no baussen hin ze weisen, alles. Well de Stot sech es awer finanziell net sou gutt steet, een awer weise muss, datt een an der Vakanz war, bleift just eng Léisung: Sou maache wéi wann ee géif fortfueren, a sech dann am Keller verstoppen. Ma dat ass net esou einfach wéi geduecht...

## Produktioun

De Lëtzebuerger Filmfong huet der Filmproduktiounsgesellschaft Red Lion 2016 e Subside an Héicht vun 120.000 Milliounen Euro accordéiert, fir de Film ze produzéieren.

## Kuckt och
* Lëscht vu lëtzebuergesche Filmer

## Um Spaweck
* Fiche op luxfilmfest.lu
Il malato immaginario

**Il malato immaginario ** ass en italieenesche Film vum Tonino Cervi aus dem Joer 1979.

## Ëm wat geet et am Film?
De Film ass eng zimmlech fräi Adaptatioun vum Molière sengem Theaterstéck *Le malade imaginaire *.

## Um Spaweck
Catch Me a Spy

**Catch Me a Spy** oder och *To Catch a Spy* ass e franséisch-brittesch-US-amerikanesche Film vum Dick Clement aus dem Joer 1971 no engem Roman vum George Marton an Tibor Méray.

## Ëm wat geet et am Film?

## Um Spaweck
Homo eroticus

**Homo Eroticus** ass en italieenesche Film vum Marco Vicario aus dem Joer 1971.

## Ëm wat geet et am Film?

## Um Spaweck
Elle cause plus... elle flingue

**Elle cause plus... elle flingue** ass e franséisch-italieenesche Film vum Michel Audiard aus dem Joer 1972.

## Ëm wat geet et am Film?
D'Rosemonde huet sech op de Verkaf vu Reliquie vun Hellege spezialiséiert...

## Um Spaweck
Moi y'en a vouloir des sous

** Moi y'en a vouloir des sous** ass e franséische Film vum Jean Yanne aus dem Joer 1973.

## Ëm wat geet et am Film?

## Um Spaweck
Klimapakt

De **Klimapakt** (offiziell „*Pacte Climat*“) gouf mam Gesetz vum 13. September 2012 geschaaft an ass eng lëtzebuergesch Zertifikatioun fir d'Gemengen, déi sech fir eng nohalteg Energie- a Klimaschutzpolitik engagéieren. Andeems eng Gemeng de Klimapakt mam Lëtzebuerger Staat ënnerschreift, engagéiert se sech den europäesche Qualitéitsmanagement- an Zertifikatiounssystem European Energy Award (EEA) an e System vun enger energeetescher Comptabilitéit ëmzesetzen. De Staat garantéiert sengersäits der Gemeng eng finanziell an technesch Hëllef.

Déi technesch Hëllef, den Encadrement vun de kommunale Beroder an d'Attributioun vun de Subside gëtt vu myenergy assuréiert.

Op Basis vun am Ganzen 79 Moossname kann all Gemeng eng nohalteg Politik an enger Rëtsch Kategorien ëmsetzen:

* Amenagement vum Territoire a Bauten;
* Kommunal Gebaier an Anlagen (Energie, Waasser, Impakt op d'Klima);
* Approvisionéierung a Sanéierung;
* Mobilitéit;
* Intern Organisatioun (Strukturen, Prozesser, Finanzen);
* Kommunikatioun an Zesummenaarbecht.

Eng Zertifikatioun an dräi Deeler erméiglecht d'Ustrengunge vun de Gemengen ze bewäerten an zu belounen. Jee no der Zuel vun de Punkten déi erreecht kënne ginn, kritt d'Gemeng déi jeeweileg Zertifikatioun. D'Zertifizéierung begräift:

* Kategorie 1: wann op d'mannst 40% vun de Punkten aus dem EEA-Moossnamekatalog realiséiert sinn;
* Kategorie 2: wann op d'mannst 50% vun de Punkte realiséiert sinn;
* Kategorie 3: wann op d'mannst 75% vun de Punkte realiséiert sinn.

All véier Joer muss en neien Audit duerchgefouert ginn.

## Um Spaweck

* Websäit vum Klimapakt
* Le plan national intégré en matière d'énergie et de climat: Ambitiéis, innovativ a sozial gerecht op gouvernement.lu de 6. Dezember 2019
Boccaccio (Film 1972)

**Boccaccio** ass en italieenesch-franséische Film vum Bruno Corbucci aus dem Joer 1972.

## Ëm wat geet et am Film?
De Film ass eng zimmlech fräi Adaptatioun vu Geschichte vum Giovanni Boccaccio.

## Um Spaweck
Les Chinois à Paris

** Les Chinois à Paris ** ass en italieenesch-franséische Film vum Jean Yanne aus dem Joer 1974 no engem Roman vum Robert Beauvais.

## Ëm wat geet et am Film?
China huet Europa eruewert. De Film erzielt wéi d'Fransouse mat de Chineesen eens ginn: De President rifft op der Televisioun zum heroesche Widderstand op, ier e sech mam État-major duerch d'Bascht an Amerika mécht; anerer erkennen d'Gonscht vun der Stonn an 'erënnere' sech drun, datt si schonn ëmmer am Häerz Marxisten-Leniniste waren, nach anerer verdénge sech eng gëllen Nues, andeem se Geschäfter mam Occupant maachen...

## Soss
De Film ass eng bësseg Satir op Frankräich ënnert enger Besatzung. De Film, dee vum Michel Dassault produzéiert gouf, ass mat groussem Opwand gemaach: Dausende vun asiateschen (meeschtens vietnameeseschen) Statiste goufe rekrutéiert, fir a Mao-Uniform duerch Paräis ze marschéieren; d'Galeries Lafayette goufen an de Quartier-général vum chineesesche Majouer Pou ëmgebaut; op der Place du Trocadéro gouf eng Massenzeen mat Dausende vun 'typesche' Kulturvertrieder gedréint, an am Film ass eng 'revolutionär' Ballets-Versioun vum Bizet senger Oper *[[Carmen (Oper)|Carmen]]* (als *"Carmeng"*) ze gesinn.

## Um Spaweck
Par le sang des autres

** Par le sang des autres ** ass e franséisch-italieenesch-kanadesche Film vum Marc Simenon aus dem Joer 1974 no engem Roman vum Pierre Salva.

## Ëm wat geet et am Film?

## Um Spaweck
Processo per direttissima

** Processo per direttissima** ass en italieenesch-franséische Film vum Lucio De Caro aus dem Joer 1974.

## Ëm wat geet et am Film?
En Zuch gouf vun Terroristen iwwerfall. De Stefano Baldini, e Member vun enger lénkser politescher Grupp, gëtt vun der Police verhaft…

## Um Spaweck
C'est pas parce qu'on a rien à dire qu'il faut fermer sa gueule

**C'est pas parce qu'on a rien à dire qu'il faut fermer sa gueule ** ass e franséische Film vum Jacques Besnard aus dem Joer 1975.

## Ëm wat geet et am Film?
Dräi Gangster plangen, e Coffer-fort am Keller vun der Gare de l'Est zu Paräis auszeraiberen. Fir drun ze kommen, musse s'en Duerchbroch vun den Toiletten aus maachen. Mä do waacht eng "Madame Pipi", déi kee Verdacht schäffen däerf...

## Um Spaweck
Amici miei

**Amici miei ** ass en italieenesche Film vum Mario Monicelli aus dem Joer 1975.

## Ëm wat geet et am Film?
Fënnef Frënn, déi sech vu Kand u kennen, wunnen zu Florenz. Si versichen näischt am Liewen eescht ze huelen an ameséiere sech, *zingarate* (Spiichten) z'erfannen an duerchzezéien: Zum Beispill debarquéiere se an engem klengen Dierfchen an de Bierger, als Ingenieure verkleet, an diskutéieren haart op der Duerfplaz, wat alles fir déi nei Autobunn ofgerappt misst ginn, déi flatsch derduerch soll goen, ier se nees fortfueren, an d'Duerfleit an heller Opreegung hannert sech loossen...

## Soss
De Film war e gellege Succès an Italien: E louch dat Joer am Box-office, nach virun *[[Jaws]],* op éischter Plaz. Et gëtt zwou Suitten: *[[Amici miei atto II]]* (1982, och vu Monicelli), an *[[Amici miei atto III]]* (1985) vum Nanni Loy.

## Um Spaweck
Calmos

**Calmos ** ass e franséische Film vum Bertrand Blier aus dem Joer 1976.

## Ëm wat geet et am Film?
De Paul an den Albert flüchte virun hire Fraen an e klengt verloossent Duerf. Hei begéine si e Paschtouer dee sech et gutt goe léisst. Déi Dräi genéissen am Duerf hiert Liewen. D'Frae vum Paul a vum Albert sinn hinnen awer op der Spuer…

## Um Spaweck
Buffet froid

** Buffet froid ** ass e franséische Film vum Bertrand Blier aus dem Joer 1979.

## Ëm wat geet et am Film?
Den Alphonse Tram, deen ëmmer e Messer a sengem Mantel bei sech huet, begéint owes op enger eideler Gare zu Paräis e Comptabel. Hie wëll mat deem e Gespréich ufänke wat him awer net geléngt. Méi spéit am Owend fënnt den Alphonse de Comptabel erëm. Dee läit um Buedem a jéimert. Wéi den Alphonse de Comptabel méi genee kuckt gesäit hie säi Messer dat am Bauch vum Comptabel stécht…

## Um Spaweck
Bons baisers... à lundi

** Bons baisers... à lundi ** ass e franséische Film vum Michel Audiard aus dem Joer 1974 nom Roman *Le principe d'Archimède* vum Alain-Yves Beaujour.

## Ëm wat geet et am Film?
Dräi Gangster iwwerfalen de räiche Frankie Strong, deen awer ausser senger Kreditkaart kee Geld a senger Wunneng huet…
 
## Um Spaweck
Feliciter

***In Dei nomine Feliciter*** – ***In Gottes Namen voran, zum glücklichen Gelingen***, kuerz ***Feliciter*** genannt, ass eng Publikatioun vum Iechternacher Willibrordus-Bauveräin, déi Artikelen zum Willibrorduskult an zum Wallfaartsuert Iechternach bréngt. Si kënnt zweemol am Joer eraus: am Mee oder am Juni fir d'Sprangpressioun an am November fir Willibrordusdag (7. November).

De *Feliciter* geet zeréck op eng Initiativ vum Pierre Kauthen, deen deemools President vum Willibrordus-Bauveräi war. Déi eescht Nummer koum am November 1990 eraus. D'Auteure vun där Nummer waren: Pierre Kauthen, Mathias Schiltz, Georges Kiesel, Emile Seiler, Théophile Walin an Alex Langini. Redakter war de Pierre Kauthen.

De *Feliciter* koum als Bäilag vum *[[Letzeburger Sonndesblad]]* eraus, a wéi dëst am Dezember 2001 opgehalen huet, vun 2002 un als Bäilag vum *[[Luxemburger Wort]]*.

Déi redaktionell Leedung vum Periodik louch bis 2005 an der Hand vum Pierre Kauthen; zanter Mee 2006 läit s'an der Hand vum Marc Jeck.

## Literatur
*Kauthen, P., 2020. *Die Entstehungsgeschichte des „Feliciter“.* In: In Dei nomine Feliciter, Nr. 60 (Juni 2020), S. 2.

## Um Spaweck
* Feliciter, Nr. 69, November 2024.
* Feliciter, Nr. 70, Juni 2025.
*Felicter, Nr. 71, November 2025.
Meris Šehović

De **Meris Šehović **, gebuer de 14. September 1991 zu Belgrad, ass e lëtzebuergesche Politiker (déi Gréng) a Politolog.

## Liewen
De Meris Šehović ass kuerz no senger Gebuert mat sengen Eltere virum Krich a Jugoslawien op Lëtzebuerg geflücht. Hien huet am Iechternacher Kolléisch seng *Première* gemaach an dono op der Ludwig-Maximilians-Universität zu München an op der SciencesPo zu Paräis Politikwëssenschaften am Haaptfach an Europäeschen Droit am Niewefach studéiert.

A senger Jugend engagéiert sech de Meris Šehović bei Caritas Lëtzebuerg a Foyere fir Asylbewerber. Zanter 2020 ass hie Member vum *Reflection Team* vum Lëtzebuerger Zentrum géint Radikaliséierung (Respect.lu). Als Auszeechnung fir säin europäeschen Engagement gouf e vum brittesche Foreign, Commonwealth and Development Office zum *Europe Future Leader* Joergang 2020 ernannt.

2014 gouf hie parlamentareschen Assistent a Pressespriecher vum Europadeputéierte Claude Turmes an ass dat 2018 fir d'Tilly Metz ginn, wéi den Turmes Staatssekretär an der Regierung Bettel-Schneider gouf. Als politesche Beroder huet de Šehović d'legislativ Aarbecht u sëllegen EU-Richtlinnen a Veruerdnungen an de Beräicher vun der Ëmwelt-, Klima-, Industrie- an Handelspolitik begleet.

## Politik
De Šehović engagéiert sech zanter 2011 bei déi Gréng, ufanks bei déi jonk gréng. 2013 huet hie fir d'Chamberwale kandidéiert, gouf awer net gewielt. Och bei den Europawalen 2019 krut hien net genuch Stëmme fir e Sëtz. Vu Februar 2017 bis Februar 2020 war hie Co-Porte-parole vun déi jonk gréng. Vu Juli 2020 bis Oktober 2024 war hien, zesumme mat der Djuna Bernard, Co-President vun deene Gréngen.

Bei de Gemengewale vum Juni 2023 gouf hien an de Gemengerot vun der Stad Esch-Uelzecht gewielt, wou e Schäffe gouf.

Bei de Chamberwale vum 8. Oktober 2023 gouf hien am Bezierk Süden an d'Chamber gewielt.

## Literatur
* Pol Schock: "The new Greens." *d'Lëtzebuerger Land* Nr.27, 3. Juli 2020, S. 2-3.

## Um Spaweck

* Grénge Politiker Meris Sehovic am Portrait, rtl.lu, 28.10.2023
Série noire (Film 1979)

** Série noire ** ass e franséische Film vum Alain Corneau aus dem Joer 1979 nom Roman * A Hell of a Woman* vum Jim Thompson.

## Ëm wat geet et am Film?
De Franck Poupart ass e Reesender, deen an der Paräisser Banlieue mat senge Wueren hauséiere geet. Dobäi léiert en enges Daags d'Mona kennen, e jonkt Meedchen, dat vu senger Tatta zur Prostitutioun gezwonge gëtt...

## Um Spaweck
Benjamin Mkapa

De **Benjamin William Mkapa**, gebuer den 12. November 1938 zu Masasi, a gestuerwen de 24. Juli 2020 zu Daressalam, war en tansanesche Politiker a vun 1995 bis 2005 den drëtte President vun Tansania.

Nodeems hien als Journalist geschafft hat, gouf hien 1977 Aussenminister vu sengem Land, an hat dono nach aner Ministesch- an Ambassadeursplazen (ë.&nbsp;a. an den USA).

Den nei gebauten Nationalstadion zu Daressalam gouf 2007 no him genannt.

## Um Spaweck

* https://web.archive.org/web/20070928190916/http://statehouse.go.tz/president/state_profile.htm
Pierre Rapsat

De **Pierre Rapsat**, gebuer zu Ixelles den 28. Mee 1948, a gestuerwen zu Verviers den 20. Abrëll 2002, war e belsche Chansonier a Rocksänger.

1976 hat hien d'Belsch beim 21. Eurovision Song Contest zu Den Haag vertrueden a war do mam Lidd *Judy et Cie* op déi aacht Plaz komm.

## Liewen a Karriär
Wéi de Pierre Rapsat zéng Joer al war, si seng Elteren op Verviers geplënnert, wou hien dunn och wunne blouf. Nodeems hie mat verschiddene Gruppen opgetruede war, huet hien 1973 eng Solocarrière ugefaangen. Säi markante Stil tëscht Chanson a Rock huet gefall, awer et ass am Ufank net duergaange fir den Duerchbroch als Interpret ze schafen. Nodeems hien 1976 beim Eurovisounsfestivall zu Den Haag opgetruede war, gouf et roueg bis hien 1982 mam Album *Lâchez les fauves* mat 30.000 verkaaften Disquen den éischte gréissere Succès hat.

Duerno huet hien onermiddlech virugeschafft a war bal op all Bün an der wallounescher Belsch ze gesinn. Seng éischt Tournée a Frankräich war eng Katastroph, mä wéi hien zu Bordeaux beim Joresfest vun der *École supérieure de commerce* konnt optrieden, huet hie säin éischte Succès op franséische Brieder verzeechent.

Den Erfolleg goung du weider mat *Ligne claire* a *J'aime ça*. Mat der *Ligne claire* war hien am Hierscht 1984 am Québec opgefall, a säi Lidd *Décalage horaire* gouf reegelméisseg um Radio lafe gelooss, warscheinlech well Montréal dran ernimmt gouf. 1986 huet säin éischte Concert am Forest National ginn. Säi gréisste Succès war 2001 mam Album *Dazibao*, mä hie konnt deen net laang genéissen, well hien am Abrëll 2002 wéinst enger Kriibserkrankung gestuerwen ass.

Hie läit a senger Heemechtstad um Kierfecht vun Ensival begruewen.

## Discographie (Albumen)

* 1973: *New York* (Englesch Versioun)
* 1973: *New York* (Franséisch Versioun)
* 1975: *Musicolor* (Englesch Versioun)
* 1975: *Musicolor* (Franséisch Versioun)
* 1976: *Judy et Cie*
* 1977: *Je suis moi*
* 1978: *Gémeaux*
* 1979: *1980*
* 1980: *Donner tout son cœur*
* 1981: *Un coup de rouge, un coup de blues*
* 1982: *Seul dans la métropole* (Kompilatioun)
* 1982: *Lâchez les fauves*
* 1984: *Ligne claire*
* 1986: *J'aime ça*
* 1988: *Haut les mains*
* 1989: *J'ouvre les yeux*
* 1991: *J'ai besoin de nous* (Kompilatioun)
* 1992: *Brasero*
* 1995: *Pierre Rapsat*
* 1997: *En concert : Passager d'un soir*
* 1998: *Volte-Face*
* 2001: *Dazibao*
* 2002: *Tous les rêves*

## Um Spaweck
Ensival

**Ensival** ausgeschwat *Enzival* ass eng Sektioun vun der belscher Gemeng Verviers an der Provënz Léck.

Bis zur belscher Gemengereform vun 1977 war Ensival eng eegestänneg Gemeng.

Ensival läit op enger Héicht vu ronn 160 Meter um lénksen Uwänner vun der Vesdre an ass mat enger Bréck an enger Foussgängerbréck mat Lambermont verbonnen.

## Geschicht
Am Ancien régime huet d'Uertschaft zum Prënzbistum Léck gehéiert a louch um Bann vun Theux a vu Verviers, déi deemools zum Marquisat vu Franchimont gehéiert hunn. 1656 ass et eng eegestänneg Gemeng ginn. Ënner dem Directoire huet d'Gemeng zum franséischen Departement Ourthe gehéiert.

De Wope krut Gemeng 1970 accordéiert. Déi dräi gréng Léiwe weisen datt se fréier zum Marquisat vu Franchimont gehéiert huet an déi blo Well steet fir d'Baach, *Ruisseau de Préri*, déi fréier Grenz tëscht Theux a Verviers gemaach huet.

## Bekannt Persounen
*Émile Deckers (1885-1968), orientalistesche Moler
*Pierre Rapsat (1948-2002), belsche Sänger
Peter Green

De **Peter Green** (fir richteg  *Peter Allen Greenbaum*), gebuer den 29. Oktober 1946 zu Bethnal Green, an England, a gestuerwen de  25. Juli 2020, war e brittesche Gittarist a Sänger. Hien huet virun allem an de spéiden 1960er Joren eng wichteg Roll an der Blues-, Rock- a Popzeen gespillt. 

Bekannt war en als Solist, ma och als Matgrënner a Member vun der Band Fleetwood Mac a fir seng Zesummenaarbecht mam John Mayall. Tëscht dem Enn vun den 1970er Joren an 2004 ass hie mat der * Peter Green Splinter Group* opgetrueden.

Zu senge bekanntste Kompositiounen zielen *Black Magic Woman* (dat vu Santana gecovert gouf) an *Albatross*.

## Um Spaweck
Letzeburger Sonndesblad

D**'Letzeburger Sonndesblad** war eng kathoulesch Wochenzäitschrëft, déi ënner deem Numm vun 1946 bis 2001 erauskomm ass.

## Luxemburger Sonntagsblättchen
 
D'Geschicht vum Sonndesblad fänkt den 8. Dezember 1869 mat der „Probe-Nummer” vum *Luxemburger Sonntags-Blättchen für Stadt und Land* un. Mat der liicht geännerter Graphie *Luxemburger Sonntagsblättchen* koum d'Zäitschrëft du vun 1870 un all Woch eraus. 

D'Zeitung hat 16 Säiten a koum am handleche Klengformat vun 21 x 14&nbsp;cm an der d'Dréckerei vum Pierre Brück, deen deemools och d*'[[Luxemburger Wort]]* gedréckt huet, eraus. D'Joresabonnement huet 3 Frang fir Abonnenten aus der Stad a 4 Frang fir déi vum Land kascht. De Spiritus rector vum Sonndesblietche war de Geeschtleche Bernard Haal, de President vum Lëtzebuerger Geselleveräin.

## Luxemburger Sonntagsblatt

Dem Bernard Haal säin Nofollger, de Geeschtleche Jean-Baptiste Fallize, huet 1875 fir e méi grousse Format optéiert, an d'Zäitscheëft huet sech vun do un *„Luxemburger Sonntagsblatt für Erbauung, Unterhaltung und Belehrung“* genannt. Am Volleksmond ass si awer d'„Sonndesblietchen“ bliwwen. Gedréckt gouf si gradewéi d'Wort weiderhi beim P. Brück, da kuerzzäiteg vum 20. November 1884 u beim Louis Schamburger a vum 1. Januar 1885 un an der Sankt-Paulus-Dréckerei .

Am Mee 1941 gouf d'Zäitschrëft d'Affer vun den Nazien, déi hiren Drock aus „Papierersparnisgründen“ gestoppt hunn.

## Letzeburger Sonndesblad

Nom Krich ass d'Zäitschrëft nees reaktivéiert ginn, an zwar ënner dem Numm *„Letzeburger Sonndesblad“*. Déi éischt Nummer ass samschdes, de 25. Mee 1946, an enger Oplo vu 76.000 Exemplaren erauskomm. Déi lescht Nummer vun der Zäitschrëft, déi an der Tëscht onrentabel fir d'Sankt-Paulus-Dréckerei gi war, ass fir Chrëschtdag 2001 erauskomm.

## Literatur

*Grégoire, P., 1966. *Drucker, Gazettisten und Zensoren.* Bd. 5. Luxemburg, St.-Paulus-Druckerei, 278 S.
*Hausemer, G., 2006. *Luxemburger Lexikon. Das Großherzogtum von A-Z. Luxembourg*. Editions Binsfeld, 479 S.
*Hilgert, R., 2004. *Zeitungen in Luxemburg, 1704-2004.* Luxembourg, Service Information et Presse, 258 S.https://sip.gouvernement.lu/dam-assets/publications/brochure-livre/minist-etat/sip/livre/300_ans_journaux_au_Luxembourg/300_ans_journaux_au_Luxembourg-DE.pdf
Heusy

**Heusy** ass eng Sektioun vun der belscher Gemeng Verviers an der Provënz Léck.

Bis zur belscher Gemengereform vun 1977 war Heusy eng eegestänneg Gemeng.

Heusy läit op enger Héicht vu ronn 220 Meter op de südlechen Héichte vu Verviers a gëtt als de *Quartier riche* vun der Gemeng ugesinn.

## Bekannt Persounen
*Guillaume Lekeu (1870-1894), belsche Komponist
*Violetta Villas (1938-2011), polnesch Sängerin