open-index/open-wikipedia-markdown huggingface dataset:
Alfred Charles Kinsey

Den **Alfred Charles Kinsey**, gebuer den 23. Juni 1894 zu Hoboken, New Jersey, a gestuerwen de 25. August 1956 zu Bloomington, Indiana, war en US-amerikanesche Sexualfuerscher an Héichschoulenseignant.

Hie war Professer fir Zoologie op der Indiana University an huet als éischte grouss ugeluecht Enquêtë iwwer d'sexuellt Verhale vum Mënsch gemaach. Déi sou gewonnen Donnéeën huet hien an zwee Wierker erausbruecht, *Sexual Behavior in the Human Male* (1948) a *Sexual Behavior in the Human Female* (1953), déi allgemeng als *Kinsey-Report* bekannt goufen. De Kinsey-Report, deen ze soen den Amerikaner de Spigel virgehalen huet, gëllt haut als mat ee vun den Ausléiser vun der sougenannter Sexueller Revolutioun.

## Literatur
* Cornelia Christenson: *Kinsey: A Biography*, Indiana University Press, 1971
* Wardell Pomeroy: *Dr. Kinsey and the Institute for Sex Research*, Harper & Row, 1972
* James H. Jones: *Alfred C. Kinsey. A Public/Private Life*, Norton, 1997
* Jonathan Gathorne-Hardy: *Alfred C. Kinsey: Sex the Measure of All Things*. Chatto & Windus, London 1998.
* Josef Rattner & Gerhard Danzer: *Alfred C. Kinsey - Ein Wespenforscher übernimmt die Führung in der Sexualwissenschaft*, in: *Eros und Sexus - Ihre Befreier von 1500 bis 2000*, Königshausen & Neumann, Würzburg 2007, ISBN 978-3-8260-3703-0, S. 217-232.
* Gunter Schmidt: *Alfred C. Kinsey (1894–1956)*. In: Volkmar Sigusch, Günter Grau (Hrsg.): *Personenlexikon der Sexualforschung*. Campus Verlag, Frankfurt/New York 2009, ISBN 978-3-593-39049-9, S. 350–359.

## Um Spaweck
Kierch Schous

D**'Kierch zu Schous** ass eng kathoulesch Kierch, déi zur Par Miersch Saint-François, zum Dekanat Zentrum an zu der Gemeng Fëschbech gehéiert.

De Patréiner vun der Kierch ass den hellege Johannes den Deefer, deem säi Fest de 24. Juni gefeiert gëtt.

Si steet an der Rollengerstrooss (CR120) net wäit vun der Kräizung mat der Haaptstrooss (CR120, respektiv CR120A).

Den 11. Februar 2022 gouf s'als nationaalt Monument klasséiert.

Zur fréierer Par Fëschbech gehéieren ausser der Filialkierch vu Schous och nach d'Parkierch vu Fëschbech an d'Kapell vu Weyer.

## Geschicht
D'Kierch gouf 1823 gebaut. Iwwer dem Kiercheportal ass eng Skulptur vum Jang dem Deefer vu 1470, déi aus enger Virgängerkapell hierkënnt, a vun engem Här vu Meesebuerg gestëft gewiescht soll sinn. Och vun enger fréierer Klaus goufen Elementer mat verbaut. Den spéitbarocken Altor aus dem spéiden 18. Joerhonnert ass och aus enger anerer Kierch.
 
1962 gouf de Verbotz op der Säit vum Portal ewechgemaach a bannenan e Verbotz opgedroen. Den Daach gouf gehéicht a verlängert, d'Entrée méi breet gemaach an d'Fläch tëscht dem Tuerm an dem Portal gouf ervirgehuewen a krut en Ustrach.

## Biller

Fichier:Kirche Schoos 02.jpg|D'Kierch vun der Rollengerstrooss aus gesinn
Fichier:Kirche Schoos 03.jpg|D'Kierch vun der Schoulstrooss aus gesinn
Fichier:Kirche Schoos 04.jpg|Den Agank vun der Kierch op der Ostsäit vum Tuerm


## Kuckt och
* Lëscht vu reliéise Gebaier zu Lëtzebuerg
* Lëscht vun de Lëtzebuerger Paren
*Lëscht vun de fréiere Lëtzebuerger Paren

## Um Spaweck

* Websäit vum Parverband Miersch op cathol.lu
* Websäit vum Parverband Miersch
* D'Fënstere vun der Kierch vu Schous op der Websäit vun der ''Stiftung Forschungsstelle Glasmalerei des 20. Jh. e.&nbsp;V.'' (de)
* D'Kierch Schous an der Facebookgrupp ''Patrimoine religieux Luxembourg - Reliéisen Ierwen Lëtzebuerg''
Immendingen

**Immendingen** ass eng däitsch Gemeng an Uertschaft am Landkrees Tuttlingen a Baden-Württemberg.

## Geographie
Immendinge läit am Naturpark Obere Donau. Um Territoire vun der Gemeng sinn déi Plazen, déi "Donauversickerung" genannt ginn a wou d'Donau zäitweis am poröse Buedem vun hirem Bett verschwënnt.

An der Gemeng Immendingen ass den Höwenegg, deen éischte vun enger Rëtsch vu fréiere Vulkaner, "Hegauvulkaner" genannt. Do goufen och Fossile vu prehistoreschen Déieren ausgegruewen.

Immendingen grenzt am Norden un Talheim, am Osten un d'Kreesstad Tuttlingen, am Südosten un Emmingen-Liptingen, am Süden un Engen am Landkrees Konstanz an am Westen un d'Stad Geisingen an d'Stad Bad Dürrheim am Schwarzwald-Baar-Kreis.

Immendingen huet 1971, resp. 1974, mat de fréiere Gemengen Hattingen, Hintschingen, Ippingen, Mauenheim an Zimmern fusionéiert. Haut besteet d'Gemeng aus 22 Dierfer, Lieu-diten, Häff an eenzelenen Haiser.

Um Territoire vun der Gemeng steet d'Buerg Darrendobel an d'Buerg Immendingen.

## Wopen
De Wope vun der Gemeng Immendingen weisst e gedeelt Schëld uewen a Sëlwer an e roude Léiw, dee wiisst, ënnen ass e blo a sëlwerech, dräimol gedeelt.

## Ekonomie
Immendingen ass eng Garnisounsdstad an eng vun den dräi Plazen, wou d'däitsch-franséisch Brigad hir Kasären huet.

Den Tourismus spillt och eng wichteg Roll.

## Verkéier

Immendingen ass e wichtegen Eisenbunnsknuet, wou dräi Linnen zesummekommen: D'Schwarzwaldbahn vun Offenburg op Konstanz, d'Donautalbahn vun Donaueschingen op Ulm an d'Wutachtalbahn déi vun Immendingen aus op Waldshut féiert. Och d'Gäubahn geet iwwer säin Territoire.

Immendinge läit op der Bundesstraße 311 fir op Ulm oder Freiburg.

## Kuckeswäertes
* *Oberes Schloss* aus dem 12.&nbsp;Joerhonnert, haut d'Gemengenhaus;
* *Unteres Schloss *aus dem 13.&nbsp;Joerhonnert, gouf spéider vun enger Géisserei a Maschinnefabréck benotzt; 
* Gedeckt hëlze Bréck iwwer d'Donau zu Zimmern
* Bachzimmerer Tal (Kuelemeiler)
* Klouschter Amtenhausen

## Um Spaweck

* www.immendingen.de
Weeds (Televisiounsserie)

***Weeds*** ass eng US-amerikanesch Televisiounsserie, déi vum Jenji Kohan kreéiert gouf an déi ursprénglech tëscht 2005 an 2012 gelaf ass. Si ass eng Mëschung aus Comedy an Drama mat satireschen Elementer an huet aacht Staffelen. An der Serie geet et ëm d'Nancy Botwin (gespillt vun der Mary-Louise Parker), eng kalifornesch Hausfra a Mamm vun zwéi Jongen, déi nom Doud vun hirem Mann ufänkt Marihuana (op Englesch: *Weed*) ze verkafe fir den Ënnerhalt ze verdéngen. Am Laf vun de Jore gerode si an hir Famill ëmmer méi déif an illegal Aktivitéiten.

Déi éischt Staffel vu *Weeds* war d'Serie mat den héchsten Zuschauerzuele fir de Sender Showtime, op deem e gelaf ass. *Weeds* ass gutt bei de Kritiker ukomm an huet eng Rei renomméiert Televisiounspräisser gewonnen.

## Um Spaweck
* *Weeds* op der Internet Movie Database: www.imdb.com
Ontario Lacus

Den **Ontario Lacus** ass e Methan/Ethan-Séi an der Géigend vum Südpol vum Saturnmound Titan. Als flëssege Kuelewaasserstoff-Séi gouf den Ontario Lacus mat Infrarout-Observatioune vun der Raumsond Cassini den 31. Juli 2008 konfiméiert. Den Ontario Lacus ass mat enger Fläch vun zirka 15.000&nbsp;km² ongeféier sou grouss wéi d'Steiermark, an ass domat eppes méi kleng wéi den Ontarioséi an Nordamerika, vun deem den Numm hierkënnt.

Den 12. Januar 2010 hat d'Cassinisond eng héich opléisend Radar-Oftaaschtung vum Ontario Lacus, déi vill bemierkenswäert Charakteristike weist, gemaach. Dat nërdlecht Ufer ass vun zirka 1&nbsp;km héijen Hiwwele souwéi iwwerschwemmte Flossdäller markéiert. Eng riicht, wellegeformt Küstelinn, déi där vum südwestleche Michiganséi gläicht, kann am nordëstleche Beräich observéiert ginn. Parallel zum Ufer lafe Linnen déi kéinten iwwer laang Zäitraim duerch niddreg Wellen geformt si ginn, déi méiglecherweis duerch West- oder Südwestwand entstinn. Déi südëstlech Küst huet eng ronn Bucht déi wäit an de Séi erageet.

De mëttleren Deel vun der westlecher Küst weist dat éischt observéiert a gutt profiléiert Flossdelta um Titan. Sou wéi beim Rhône-Delta an der franséischer Camargue, handelt et sech no senger Morphologie ze schätzen ëm e wellendominéierten Delta, bei deem vun héichleiende Gebidder kommend flëssig Kuelewaasserstoffer op hirem Wee zum Séi hire Flosslaf wiesselen a sou op d'mannst zwou Hallefinsele gemaach hunn. Weider Beispiller vu Flosslafwiesselen respektiv wellendominéierten Deltae kënnen op der Äerd um südlechen Enn vum Albertséi an Afrika tëscht Uganda an der Demokratescher Republik Kongo souwéi als Iwwerreschter vum fréiere Bannemier Mega-Tschad am Tschad fonnt ginn.

Am Verglach mat ierdesche Séien vun änlecher Gréisst schéngt den Ontario Lacus opfälleg niddreg a glat ze sinn. Radaroftaschtungen am Juli 2009 a Januar 2010 haten eng duerchschnëttlech Déift vun nëmmen 0,4 bis 3,2 m bei enger Maximaldéift vun 2,9 bis 7,4 m erginn. Dat géif zu engem geschate Volumen vun nëmme 7 bis 50&nbsp;km³ féieren, manner wéi en Drëssegstel vum ierdeschen Ontarioséi. All zu de Miesszäitpunkten existent Wellen um Ontario Lacus waren héchstens 1&nbsp;mm héich, wat entweeder op dat komplett Feelen vu Wand, an/oder eng viskos, d.&nbsp;h. déckflësseg Zesummesetzung vun de flëssege Kuelewaasserstoffer am Séi deit.

## Kuckt och

* Ligeia Mare

## Um Spaweck
* NASA/JPL-Videos iwwer nei Erkenntnesser
*  Kënschtleresch Duerstellungen
* DLR: Saturnmound Titan – Stréim a Séien aus flëssege Kuelewaasserstoffer
* Raumsond moost Titanséi aus
Ligeia Mare

De **Ligeia Mare** - den Numm ass laténgesch - ass d'Bezeechnung fir e Methanséi um Saturnmound Titan. En ass ronn 500&nbsp;km grouss a läit op de Koordinaten 79.0° N / 248.0 W. D'Déift vum zum gréissten Deel mat Methan gefëllte Séi ass 170 m. Well de Séi (och duerch déi glat Uewerfläch) fir Radarstralen duerchsichteg ass, konnt d'Cassinisond bis op de Fong kucken a sou d'Déift moossen. De Séi ass no der Ligeia, enger griichescher Soegestalt genannt.


Fichier:PIA10008 Ligeia Mare crop.jpg|Nogefierft Radarfoto vum Ligeia Mare
Fichier:PIA09184 -Titan Sea and Lake Superior.jpg|Gréissteverglach tëscht dem Ligeia Mare an dem Lake Superior an Nordamerika
Fichier:Titan sea map.png|Kaart vum Ligeia Mare
Fichier:Titan island group.png|Kaart vun enger Inselgrupp am südlechen Deel vum Mare


## Kuckt och

* Ontario Lacus
Véronique Vendell

D**'Véronique Vendell**, gebuer als *Claude Marie Rose Duraffourd* den 21. Juli 1942 zu Montpellier oder zu Lodève, ass eng franséisch Schauspillerin.

No der Schauspillschoul war d'Véronique Vendell a klenge Rollen a franséische Filmer ze gesinn. Si huet haaptsächlech an Erotik- an Abenteuerfilmer matgespillt. Donieft huet si awer och a bedeitende Filmer wéi *Becket* (1964) vum Peter Glenville, *The Night of he Generals* (1967) vum Anatole Litvak a *Cross of Iron* (1977) vum Sam Peckinpah, matgewierkt.

## Filmographie
### Kino
* 1961: *Les menteurs*, vum Edmond T. Gréville mam Dawn Addams an Jean Servais 
* 1961: *[[Les amours célèbres]]*, vum Michel Boisrond mam Jean-Paul Belmondo an Dany Robin
* 1962: *[[Rencontres]]*, vum Philippe Agostini mam Michèle Morgan a Gabriele Ferzetti 
* 1962: *[[Snobs!]]*, vum Jean-Pierre Mocky mam Francis Blanche an Elina Labourdette 
* 1963: *[[Landru (Film 1963)|Landru]]*, vum Claude Chabrol mam Michèle Morgan a Charles Denner
* 1964: *Dalia Vehamalahim*, vum Menahem Golan 
* 1964: *[[Becket (Film)|Becket]]*, vum Peter Glenville mam Richard Burton a Peter O'Toole
* 1964: *[[Victim 5]]*, vum Robert Lynn mam Lex Barker an Ann Smyrner
* 1965: *[[Quand passent les faisans]]*, vum Édouard Molinaro mam Paul Meurisse a Bernard Blier 
* 1965: *[[Io la conoscevo bene]]*, vum Antonio Pietrangeli mam Stefania Sandrelli a Mario Adorf 
* 1966: *L'ombrellone*, vum Dino Risi mam Enrico Maria Salerno a Sandra Milo
* 1966: *L'homme de Mykonos*, vum René Gainville mam Gabriele Tinti an Anne Vernon
* 1966: *[[Martin soldat]]*, vum Michel Deville mam Robert Hirsch a Walter Rilla
* 1967: *[[The Night of the Generals]]*, vum Anatole Litvak mam Peter O'Toole an Omar Sharif
* 1967: *Le streghe*, Sketch: *La strega bruciata viva*, vum Luchino Visconti mam Silvana Mangano 
* 1968: *Der Turm der verbotenen Liebe*, vum François Legrand mam Teri Tordai an Jean Piat
* 1968: * [[Mayerling (1968)|Mayerling]] *, vum Terence Young mam Catherine Debeuve an Omar Sharif
* 1968: *[[Barbarella (Film)|Barbarella]]*, vum Roger Vadim mam Jane Fonda an John Philip Law
* 1969: *Vedo nudo*, vum Dino Risi mam Nino Manfredi a Sylva Koscina 
* 1969: *[[Die jungen Tiger von Hongkong]]*, vum Ernst Hofbauer mam Robert Woods a Werner Pochath
* 1969: *Il commissario Pepe*, vum Ettore Scola mam Ugo Tognazzi a Silvia Dionisio
* 1970: *Hilfe, mich liebt eine Jungfrau*, vum Arthur Maria Rabenalt mam Rudolf Schündler a Ralf Wolter
* 1970: *Ich schlafe mit meinem Mörder*, vum Wolfgang Becker mam Harald Leipnitz 
* 1971: *La supertestimone*, vum Franco Giraldi mam Monica Vitti 
* 1971: *Per grazia ricevuta*, vum Nino Manfredi mam Nino Manfredi 
* 1971: *Urlaubsreport - Worüber Reiseleiter nicht sprechen dürfen*, vum Ernst Hofbauer mam Sybil Danning an Astrid Frank
* 1973: *[[Das Mädchen von Hongkong]]*, vum Jürgen Roland mam Joachim Fuchsberger
* 1973: *Zinksärge für die Goldjungen*, vum Jürgen Roland mam Herbert Fleischmann an Henry Silva
* 1977: * [[Cross of Iron]] *, vum Sam Peckinpah mam James Coburn a Maximilian Schell
* 1979: *Steiner - Das Eiserne Kreuz II*, vum Andrew V. McLaglen mam Richard Burton a Rod Steiger

## Um Spaweck
NGC 1084

Den **NGC 1084** ass eng Spiralgalaxie vum Typ Sc a läit am Stärebild Eridanus. D'Galaxie huet eng Wénkelausdeenung vun 3,2'&nbsp;×&nbsp;1,8' an eng visuell Magnitude vun 10,7&nbsp;mag.  Si gouf den 10.&nbsp;Januar 1785 vum Wilhelm Herschel entdeckt.

## Kuckt och

## Um Spaweck

* SIMBAD Query
* SEDS
* NASA/IPAC Extragalactic Database
NGC 1097

Den **NGC 1097** ass eng Balkespiralgalaxie vum Typ Seyfert am Stärebild Fornax.

Den NGC 1097 ass eng Galaxie mat engem aktive Kär. Am Zentrum ass en opfällegen, zirka 5500 Liichtjoer grousse Rank mat staarker Stäregenesis. 
Dëse Beräich ass dat aktuellt Zil vun en ettleche Fuerschungsprojeten, ënner anerem beim ESO. Et gëtt daitlech Hiweiser op e Schwaarzt Lach mat ongeféier 100 Millioune Sonnemassen am Kär vun der Galaxie (dat Schwaarzt Lach dat am Zentrum vun der Mëllechstrooss ugeholl gëtt, wier dogéint nëmmen e puer Millioune Sonnemasse grouss). Déi elliptesch Galaxie NGC&nbsp;1097A mat opfälleger këschtefërmeger Struktur ass en direkte Noper. Den NGC&nbsp;1097A kreest ëm den NGC&nbsp;1097 op enger Distanz vun 42.000 Liichtjoer. Am NGC&nbsp;1097 goufe bis elo dräi Supernovaen observéiert: SN 1992bd, SN 1999eu an SN 2003B.

D'Galaxie gouf den 9. Oktober 1790 vum däitsch-britteschen Astronom Wilhelm Herschel entdeckt.

## Kuckt och

## Um Spaweck

* Foto vum NGC 1097 an iwwersaate Presseinformatioun vun der ESO zu NGC 1097
* NGC 1097 bei GoBlack
* ESO Press Foto 33/05
* NGC 1097 - The Galaxy with the Longest known Optical Jets
* NGC 1097 bei Antilhue - Chile
NGC 1110

Den **NGC 1110** ass eng Edge-On-Galaxie am Stärebild Eridanus.
Den NGC 1110 huet eng Wénkelgréisst vun 2,90' × 0,5' an eng visuell Hellegkeet vun 13,9 mag.

Den NGC 1110 gouf den 21. Dezember 1886 vum US-amerikaneschen Astronom Francis Preserved Leavenworth entdeckt.

## Kuckt och

## Um Spaweck
* SEDS
* LCO-Bild
Kapell Folkendeng

D**'Kapell zu Folkendeng** war eng kathoulesch Kapell, déi zur Par Mëllerdall Saint-Michel, zum Dekanat Zentrum an zu der Gemeng Ärenzdall gehéiert huet. D'Kapell, déi dem Kierchefong gehéiert huet, gouf am Joer 2020 entweit.

De Patréiner vun der Kapell war den hellege Mathias, deem säi Fest de 24. Februar gefeiert gëtt.

D'Gebai steet op der Haaptstrooss, dem CR356B. De 5. Februar 2021 gouf s'als nationaalt Monument klasséiert.

Zu der fréierer Par Steeën huet ausser der Kapell vu Folkendeng och nach d'Parkierch vu Steeën gehéiert.

## Geschicht
An engem Visitatiounsrapport vu 1738 gouf d'Kapell als Filialkierch vun Eppelduerf ernimmt. 1808 ass d'Kapell vun der Eppelduerfer Kierchefabréck an de Besëtz vun der Steeëner iwwergaangen. Déi Zäit war d'helleg Adelgundis nach Patréinesch vun der Kapell.

Déi haiteg Kapell staamt aus de Joren 1866/67, wou d'Kapell fir en Devis vu 4900 Frang nei gebaut gouf.

## Kuckt och
* Lëscht vu reliéise Gebaier zu Lëtzebuerg
* Lëscht vun de Lëtzebuerger Paren
*Lëscht vun de fréiere Lëtzebuerger Paren

## Um Spaweck

* Websäit vum Parverband Fiels op cathol.lu


Fichier:Kapelle Folkendange 02.jpg|Westsäit vun der Kapell
Fichier:Kapelle Folkendange 03.jpg|Den Agank fir an d'Kapell
René Gainville

De **René Gainville**, gebuer als *René Jacques Froc de Geninville* den 2. Dezember 1941 zu Budapest (Ungarn), ass e franséische Filmregisseur, Schauspiller, Dréibuchauteur a Filmproduzent.

## Filmographie
### als Regisseur
#### Kino
* 1964: *Tambi* (Kuerzfilm)
* 1964: *Liberez-nous du mal* (Kuerzfilm)
* 1964: *Le père*, mam Edith Scob (Kuerzfilm)
* 1966: *L'homme de Mykonos*, mam Gabriele Tinti a Véronique Vendell
* 1968: *Le démoniaque*, mam Anne Vernon, Jess Hahn a Geneviève Grad
* 1969: *Un jeune couple*, mam Anna Gaël an Anny Duperey
* 1970: *Alyse et Chloé*, mam Catherine Jacobsen a Michèle Girardon
* 1973: *Le complot*, mam Michel Bouquet a Michel Duchaussoy
* 1975: *Le pensionnat et ses inimitiés*
* 1979: *L'associé*, mam Michel Serrault a Claudine Auger
#### TV
* 1974: *Le Bon Samaritain*, mam Christian Barbier a Laurence de Monaghan
* 1975: *... Et tu n'auras d'autres adversaires que toi*
### als Produzent
* 1966 *L'homme de Mykonos*
* 1968: *Le démoniaque*
* 1970: *Alyse et Chloé*
* 1973: *Le complot*
* 1975: *Le pensionnat et ses inimitiés*
* 1979: *L'associé*
* 1996: *The Associate*, vum Donald Petrie mam Whoopi Goldberg an Eli Wallach
### als Dréibuchauteur
* 1966: *L'omme de Mykonos*
* 1968: *Le démoniaque*
* 1979 au: *L'Associé*
* 1996: *The Associate*
* 2001: *Mikor siel az oroszlán ?*, vum Zsolt Balogh
### als Schauspiller
* 1989: *Thank You Satan* vum André Farwagi mam Carole Laure a Patrick Chesnais
* 1994-1997 *Kisváros * (TV-Serie) (3 Episoden)

## Um Spaweck
Kierch Steeën

D**'Kierch zu Steeën** ass eng kathoulesch Kierch, déi zur Par Mëllerdall Saint-Michel, zum Dekanat Zentrum an zu der Gemeng Ärenzdall gehéiert.

De Patréiner vun der Kierch ass den hellege Baartelméis, deem säi Fest de 24. August gefeiert gëtt.

Si steet op der Haaptstrooss, dem CR347.

De 5. Februar 2021 gouf s'als nationaalt Monument klasséiert.

Zur fréierer Par Steeën gehéiert ausser der Parkierch vu Steeën och nach d'Kapell vu Folkendeng.

## Geschicht
An engem Visitatiounsrapport vu 1570 gouf eng éischt Kéier eng fräi Kapell zu Steeën ernimmt. 1628 gouf déi fräi Kapell als Parkierch vu Steeën uginn.

Déi haiteg Kierch gouf 1873 no Pläng vum Architekt Antoine Hartmann am neogotesche Stil gebaut.

Ënner dem Paschtouer Jean-Pierre Arend (1939-1971) gouf d'Renovéierung vun der Kierch ugefaangen an ënner dem Paschtouer Joseph Schmit weidergefouert. Den 2. Abrëll 1989 ass den Ofschloss vun den Aarbechte gefeiert ginn.

## Klacken
Am Kierchtuerm hänken dräi Klacken:
* eng grouss zu Éiere vum Häerz Jesu, gegoss 1908 bei der Géisserei Mabilon
* eng mëttelgrouss zu Éiere vun der onbefleckter Empfängnis vum Maria, gegoss 1904 bei Mabilon
* eng kleng zu Éiere vum Kierchepatréiner Bartholomäus, gegoss 1821 vum Klackegéisser Perrin

## Kuckt och
* Lëscht vu reliéise Gebaier zu Lëtzebuerg
* Lëscht vun de Lëtzebuerger Paren
*Lëscht vun de fréiere Lëtzebuerger Paren

## Um Spaweck

* Websäit vum Parverband Fiels op cathol.lu
* D'Par Steeën op der Websäit vum Parverband Fiels
* D'Fënstere vun der Kierch vu Steeën op der Websäit vun der ''Stiftung Forschungsstelle Glasmalerei des 20. Jh. e.&nbsp;V.'' 
* D'Uergel vun der Kierch op ''Orgues.lu''
NGC 3877

Den **NGC 3877** ass eng Edge-On-Galaxie am Stärebild Ursa Major. D'Galaxie gouf am Joer 1788 vum Astronom Wilhelm Herschel entdeckt.

Den NGC 3877 ass e Member vun der M109 Grupp, enger Galaxiëgrupp mat warscheinlech iwwer 50 Galaxien.

Am NGC 3877 gouf bis elo nëmmen eng eenzeg Supernova observéiert, een Typ IIn am Joer 1998, déi mat SN 1998S notéiert gouf.

## Kuckt och
William Thomson (Physiker)

De **William Thomson, 1. Baron Kelvin**, bekannt als **Lord Kelvin** oder **Kelvin of Largs**, OM, GCVO, PC, PRS, FRSE, gebuer de 26. Juni 1824 zu Belfast an Nordirland, a gestuerwen de 17. Dezember 1907 zu Netherhall bei Largs a Schottland, war e brittesche Physiker.

Hie war vun 1846 bis 1899 Professer fir theoreetesch Physik zu Glasgow an huet do virun allem um Gebitt vun der Elektrizitéit an der Thermodynamik gefuerscht. 1848 huet en op Basis vum Carnot senger Wäermtentheorie en Artikel publizéiert, an deem en ë.&nbsp;a. eng absolut Temperaturskala agefouert huet, déi no him genannt Kelvin-Skala. Där hir Unitéit "Kelvin" ass an hirer haiteger Form déi international festgeluecht SI-Eenheet vun der Temperatur.

Zesumme mam James Prescott Joule huet de Kelvin 1852 de Joule-Thomson-Effet entdeckt, an 1857 de magnéiteschen AMR-Effet. 1867 huet den Thomson den harmonesche Procédé fir d'Gezäiten ze berechnen entwéckelt, an huet 1872 déi éischt Gezäiterechemaschinn gebaut. Hie war och dru bedeelegt, d'Verleeë vun Telegrafekabelen ënner dem Atlantik virzebereeden an duerchzeféieren an huet dofir 1876 eng eege Maschinn patentéiere gelooss.

Den Thomson huet weiderhin déi Form vum Dréchekompass entwéckelt, déi nach haut am Gebrauch ass, an huet sech och intensiv mat der Elektrizitéit beschäftegt. An deem Kontext huet hien déi no him genannt Thomson-Bréck, d'Schwéngungsequatioun vum Thomson, de Kelvin-Generator entwéckelt an den Thomson-Effekt beschriwwen. Doriwwer eraus huet hien e Spigel-Galvanometer entwéckelt, eng Spannungswo an net zulescht och de Quadranten-Elektrometer. Hien huet am Ganzen iwwer 70 Patenter deposéiert, wat him Unerkennung an e geséchert Akommes garantéiert huet.

Fir seng Aarbechte krut hien eng Hellewull Distinctiounen an Éierentitelen.

## Literatur
* Silvanus P. Thompson: ''The life of William Thomson, Baron Kelvin of Largs''. In two volumes. Publisher: Macmillan & Co., London 1910
* Silvanus P. Thompson:''The life of William Thomson, Baron Kelvin of Largs''. Volume I
* Alexander Russell: ''Lord Kelvin; his life and work'' Publisher: T.C. & E.C. Jack; London 1912
* Andrew Grey: ''Lord Kelvin: an account of his scientific life and work''. Publisher: J. M. Dent & Co., London 19o8
* George F. Fitzgerald: ''Lord Kelvin, professor of natural philosophy in the University of Glasgow, 1846-1899: with an essay on his scientific work''. Publisher: James MacLehose and Sons, Glasgow 1899
* ''In memoriam. The Right Honorable William Thomson, Lord Kelvin, born June 26, 1824; died December 17, 1907; interred in Westminster Abbey December 23, 1907'' Publisher: The American Institute of Electrical Engineers, New York 1908

## Um Spaweck

* Biller aus dem Liewen vum Lord Kelvin
* Kuerzbiographie vun der TU München, Fakultéit fir Physik
* Prof Thomson's (Lord Kelvin) Mirror instrument an: Charles Bright: The story of the Atlantic cable. Publisher: Georges Newnes Ltd., London 1903
* William Thomson, Baron Kelvin - an der National Portrait Gallery, London
William Thomson

**William Thomson** ass den Numm vun ë.&nbsp;a. follgende Persounen:

* William Thomson (1824-1907), 1. Barong Kelvin, brittesche Physiker a Mathematiker;
* William Thomson (1678-1739), brittesche Riichter a Politiker;
* William Thomson (1819-1890), Äerzbëschof vu York;
* William Thomson (1876-1939), schottesche Rugbyspiller;
* William Thomson, US-amerikanesche Komponist.
## Kuckt och
* William Thompson
NGC 507

Den **NGC 507** ass eng elliptesch Galaxie vum Typ E-S0 a läit um nërdlechste Rand vum Stärebild Pisces, ongeféier op hallwem Wee tëscht dem Stär Mirach (β Andromedae) an dem bekannten Dräiecksniwwel (M33). D'Galaxie huet eng Wénkelgréisst vun 3,1'&nbsp;×&nbsp;3,1' an eng visuell Magnitude vun 11,3&nbsp;mag. D'Galaxie gouf den 12. September 1784 vum däitsch-britteschen Astronom Friedrich Wilhelm Herschel entdeckt.

## Kuckt och

## Um Spaweck
* SIMBAD Query
* Artikel a Biller zu NGC 507 op wikisky.org
* Chandra
* Fënnef Galaxiëcluster fir den Hierscht
* NGC 507 Grupp am Pisces
Gérard Anzia

De **Gérard Anzia**, gebuer de 6. November 1966 an der Stad Lëtzebuerg, ass e lëtzebuergesche Politiker (déi gréng).

Hien huet säi Studium fir Ingenieur op der ULB zu Bréissel gemaach, fir duerno vun 1992 bis 2014 am Enseignement ze schaffen. Dat zulescht am Atert Lycée. Hien ass President vum Naturschutzsyndikat SICONA am Zentrum a vun der Réidener Energieatelier a.s.b.l..

## Theemen
De Gérard Anzia setzt sech virun allem fir de Kampf géint de Klimawandel, de wuessenden Energieverbrauch an déi knapps Energieressourcen an.

## Gemengepolitik
De Gérard Anzia ass zanter 1997 Member bei déi gréng a gouf 2005 Gemengeconseiller an 2011 Schäffen an der Gemeng Useldeng. No de Gemengewalen 2017 gouf hien nees Conseiller an der Gemeng.

## Landespolitik
De Gérard Anzia war Kandidat bei de Chamberwale vum 20. Oktober 2013 fir déi gréng am Bezierk Norden. Hien ass fir d'Christianne Wickler, déi den 10. Juli 2014 hiert Deputéiertemandat niddergeluecht hat, an d'Chamber nogeréckelt. Bei de Walen 2018 war hien nees Kandidat, gouf awer net erëmgewielt.
NGC-507-Grupp

D**'NGC-507-Grupp** ass e Galaxiëkoup, a läit op enger Distanz vun 200 Millioune Liichtjoer vun eis ewech. Den Numm leet sech vu sengem gréisste Member of, der elliptescher Galaxie NGC 507.

## Entdeckungsgeschicht
D'Galaxie NGC 507 gouf schonn den 12. September 1784 vum däitsch-britteschen Astronom Friedrich Wilhelm Herschel zesumme mat dem NGC 495, NGC 496, NGC-499 an dem NGC 508 entdeckt. Een Dag méi spéit sinn den NGC 515 an den NGC 517 gefollegt. Dem Herschel säi Jong, den John Herschel huet den NGC 483, NGC 494 an den NGC 504 am November vum Joer 1827 entdeckt. De William Parsons entdeckt am Joer 1856 den NGC 501 an den Heinrich Ludwig d'Arrest entdeckt am Joer 1863 den NGC 503. De franséischen Astronom Stéphane Javelle entdeckt all IC-Objeten am Joer 1899 bei Observatioune vum 29. November bis den 2. Dezember. Domat waren déi meescht Membere vun deem Galaxiëkoup bis zum Enn vum 19. Joerhonnert schonn als niwweleg Objete bekannt.

## Morphologie
De WBL-Katalog lëscht 22 Membere vun der NGC-507-Grupp op, déi all am Stärebild Pisces (Fësch) stinn. Den Zentrum vum Galaxiëkoup gëtt vum NGC&nbsp;507 a vum NGC&nbsp;508 (och als Arp 229 bekannt) gebilt, déi ronn 3 Millioune Liichtjoer vuneneen ewech leien, eng vergläichbar Distanz wéi déi vun der Andromedagalaxie zu eiser Mëllechstrooss. Déi ganz Gréisst vum Koup ass ongeféier 3&nbsp;&times;&nbsp;32&nbsp;Bouminutten an huet eng Déift vu ronn 83 Millioune Liichtjoer. D'Grupp vergréissert hir Distanz zu der Mëllechstrooss mat enger Vitess vun tëscht 4000 bis 6000 Kilometer pro Sekonn.

D'NGC-507-Grupp ass zesumme mat der NGC-383-Grupp eng Ënnergrupp vum Pisces-Galaxiëkoup, dee mat dem Perseuskoup en Deel vum Perseus-Pisces-Superkoup ass.

## Galaxien an der NGC-507-Grupp

## Um Spaweck
* Fënnef Galaxiëcluster fir den Hierscht
* NGC 507 Grupp am Pisces
* Atlas of the Universe - The Perseus-Pisces Supercluster
* A CATALOG OF NEARBY POOR CLUSTERS OF GALAXIES (WBL-Katalog)
Perseuskoup

De **Perseuskoup** (Abell 426) ass e Galaxiëkoup am Stärebild Perseus an ass ongeféier 240 Millioune Liichtjoer vun eis ewech. Seng mëttel Radialvitess ass ronn 5400 Kilometer pro Sekonn. Et ass ee vun de nächste grousse Galaxiëkéip a faasst ongeféier 500 bis 1000 Galaxien, déi sech um Himmel iwwer e Gebitt mat engem Duerchmiesser vu ronn 15° verdeelen. Hie besteet virun allem aus gielzegen ellipteschen a lënsefërmege Galaxien an huet eng geschat Totalmass vun 2×1015 Sonnemassen. 
Nom Schema vun Rood a Sastry (RS-Schema) gëtt de Koup duerch seng laanggestreckt Form als Typ L klassifizéiert.

Am Perseuskoup ass ënner anerem déi staark Radioquell Perseus A (3C 84), déi mat der riseger cD-Galaxie NGC 1275 am Zentrum vum Koup assoziéiert ass. De relativistesche Plasma am Zentrum vum Koup ëm den NGC 1275 ass och d'Quell vu staarker Röntgenstralung, déi de Perseuskoup zum hellste Galaxiëkoup an deem Spektralberäich maachen.

Astronomen hunn 2003 am Zentrum vum Galaxiëkoup deen zu deem Zäitpunkt déifste gemoossenen akusteschen Toun am Universum entdeckt an hu sou fir eng Sensatioun gesuergt. No 53 Stonnen Observatioun duerch d'Weltraum-Röntgenteleskop Chandra konnten d'Fuerscher Klangwelle bannenzeg vum relativistesche Gas ausmaachen, dat e risegt schwaarzt Lach am Kär vum Koup aschléisst. D'Wellelängt ass nom Toun B, 57 Oktaven ënner dem agestrachenen C.

## Galerie

Fichier:NGC 1275 Hubble.jpg|D'Galaxie NGC 1275 am Zentrum vum Perseuskoup
image:Ngc1275a.jpg|Zentrum vun der Galaxie NGC 1275 mat Deeler vum Relativistesche Gas (Gasblosen)


## Kuckt och

## Um Spaweck
* Statistik vu Galaxien am Perseus-Koup
* Detailléiert Informatiounen vun der NASA/IPAC EXTRAGALACTIC DATABASE iwwer de Perseuskoup
Kierch Chrëschtnech

D**'Kierch zu Chrëschtnech** ass eng kathoulesch Kierch, déi zur Par Mëllerdall Saint-Michel am Dekanat Zentrum an zu der Gemeng Waldbëlleg gehéiert.

De Patréiner vun der Kierch ass den hellege Sebastian, deem säi Fest den 20. Januar gefeiert gëtt.

Se steet op der Schoulstrooss, dem CR128. Ronderëm d'Kierch ass de Kierfecht ugeluecht.

## Geschicht
Chrëschtnech ass zanter dem 15. Oktober 1808 eng eegestänneg Par. Virdrun huet et zur Par Waldbëlleg gehéiert. 1809 gouf d'Kierch duerch den Ubau vun engem Chouer vergréissert. 1830 gouf se nach eng Kéier vergréissert a krut dobäi déi Form déi se haut nach huet.

1837 krut d'Kierch zwou nei Klacken, déi vun der franséischer Géisserei Perrin & Hemmery direkt virun der Kierch gegoss goufen. déi kleng Klack ass dem Hl. Donatus geweit an déi grouss der Muttergottes.

1860 krut d'Kierch eng Tuermauer déi am Atelier vum Schmadd Philippe Weber (“a Schmatts”) gemaach gouf.

1868 goufe gréisser Aarbechten un de Säitemauere gemaach an d'Fënsteren, d'Dieren, de Buedembelag am Chouer an d'Gespär vum Daach goufen erneiert. Den 11. Juni 1872 ass déi renovéiert Kierch vum Bëschof Nicolas Adames konsekréiert ginn.

Am Joer 1898 ass den Tuerm renovéiert ginn.

Duerch d'Ardennenoffensiv gouf d'Kierch schwéier beschiedegt. Ënner dem Paschtouer Majerus gouf d'Kierch 1952 awer nees an d'Rei gesat. De 15. Mäerz 1953 ass d'Kierch nees a Betrib geholl ginn. Gläichzäiteg gouf och déi nei Uergel ageweit déi vun der Uergelmanufaktur Sebald vun Tréier agebaut gouf.

Fir d'150-Joerfeier vun der Par krut d'Kierch am Joer 1959 aacht nei Fënsteren.

## Paschtéier vun der Par Chrëschtnech
* 1808-1820, Mathias Méris
* 1820-1827, Nicolas Arends
* 1827-1846, Jean-Nicolas Goergen
* 1846-1859, Jean-Nicolas Kayser
* 1859-1862, Pierre Mangen
* 1862-1897, Pierre Hemmer
* 1897-1920, Nicolas Gerson
* 1920-1946, Nicolas Emering
* 1946-1965, Michel Majerus
* 1966-1976, Aloyse Bellwald
* 1976-1991, Joseph Wagner
* 1989-1994, Fernand Reuter
* 1994-1997, Nicolas Wenner
* 1994-, Maurice Péporté
* 1998-2002, Alain Steffen
* 2000-2004, Georges Schwickerath
* 2004-, Robert Mulanda Kuzwela

## Kuckt och
* Lëscht vu reliéise Gebaier zu Lëtzebuerg
* Lëscht vun de Lëtzebuerger Paren
* Lëscht vun de fréiere Lëtzebuerger Paren

## Um Spaweck

* D'Fënstere vun der Kierch vu Chrëschtnech op der Websäit vun der ''Stiftung Forschungsstelle Glasmalerei des 20. Jh. e.&nbsp;V.'' 


Kirche Christnach 01.jpg|D'Kierch aus Südoste vun der Gässel aus gesinn
Kirche Christnach 03.jpg|Den Agank op der Westsäit
Bureau international de l'heure

De **Bureau international de l'heure** (**BIH**) am Paräisser Observatoire war als international Plaz verantwortlech, fir déi verschidde Miessunge vun der Universeller Zäit ze vergläichen.

## Geschicht
D'Grënnung gouf 1912 un der *Conférence internationale de l'heure radiotélégraphique* beschloss.

1987 gouf de Verglach vu Miessunge vun der Universeller Zäit vum Internationale Büro fir Moossen a Gewiichter iwwerholl, an d'Aufgabe vum BIH am Beräich vun der Zäitkorrektur dem Internationalen Déngscht fir Äerdrotatioun a Referenzsystemer iwwerdroen.

## Literatur
* B. Guinot: *History of the Bureau International de l'Heure.* In: Steven Dick, Dennis McCarthy, Brian Luzum (Hrsg.): *Polar Motion: Historical and Scientific Problems,* p.&nbsp;175–184. San Francisco: Astronomical Society of the Pacific, 2000. ISBN 978-1-58381-039-2.
Eva Ahnert-Rohlfs

D**'Eva Ahnert-Rohlfs,**, gebuer als *Eva Rohlfs*, den 11. August 1912 zu Coburg, a gestuerwen den 9. Mäerz 1954 zu Sonneberg, war eng däitsch Astronomin.

D'Eva Rohlfs ass an der fréierer thüringescher Residenzstad Coburg opgewues. Nom Abitur huet si vun 1931 bis 1933 zu Würzburg, zu München an zu Kiel studéiert. No laanger Ënnerbriechung huet si wärend dem Zweete Weltkrich hire Studium op der Universitéit Göttingen 1942 nees opgeholl. 1945 goung si als wëssenschaftlech Mataarbechterin an den Observatoire Sonneberg, vu wou aus, een ausser dem Stärenhimmel och d'Veste Coburg déi op 25 km läit gutt gesi kann. Als Assistentin vum Cuno Hoffmeister, deen Direkter vum Observatoire, an ausserdeem och nach Professer zu Jena war, huet si 1951 op der Friedrich-Schiller-Universitéit um Gebitt vun der Astrophysik promovéiert. 1952 gouf si mam Paul Ahnert bestuet, deen och als Astronom zu Sonneberg geschafft huet. Den Erfolleg vun hirer wëssenschaftlecher Aarbecht an hirem perséinleche Gléck gouf duerch déi däitsch Deelung behënnert an hir Heemechtsstad Coburg war Ufanks der 1950er Jore fir si net méi z'erreechen. D'Eva Ahnert-Rohlfs ass am 42. Liewensjoer un de Follge vun enger onglécklecher Gebuert gestuerwen.

## Schrëften

* *Strahlungsdruck, [[Poynting-Robertson-Effekt]] und [[Interstellar Matière|interstellare Materie]].* Matdeelung vum Observatoire Sonneberg 43. 1953.
* *Vorläufige Mitteilung über Versuche zum Nachweis von [[Presolar Mineraler|Meteoritischem Staub]].* Matdeelung vum Observatoire Sonneberg 45. 1954.
* *Zur Struktur der Entstehung des [[Perseiden]]stroms.* Publikatioun vum Observaroire Sonneberg 2. 1956, S. 5–38.

## Literatur

* C. Hoffmeister: *Eva Ahnert-Rohlfs.* In: *[[Die Sterne (Zäitschrëft)|Die Sterne]].* Heft 5/6, Joergank 1954, S. 103–105.

## Kuckt och

## Um Spaweck
* Publikatioune vun der E. (Ahnert-)Rohlfs am Astrophysics Data System
Krzysztof Kieślowski

De **Krzysztof Kieślowski**, gebuer de 27. Juni 1941 zu Warschau, an och do den 13. Mäerz 1996 gestuerwen, war e polnesche Filmregisseur an Dréibuchauteur. Hie gouf international bekannt fir seng Filmzyklen *[[Dekalog (Filmrzyklus)|Dekalog]]* an *[[Trois couleurs]]*.

## Filmographie
### Documentairen a Kurzfilmer
* 1966: Urząd
* 1968: Zdjęcie
* 1968: Z miasta Łodzi
* 1970: Byłem żołnierzem
* 1970: Fabryka
* 1971: Robotnicy '71: Nic o nas bez nas
* 1971: Przed rajdem
* 1972: Między Wrocławiem a Zieloną Górą
* 1972: Podstawy BHP w kopalni miedzi
* 1973: Murarz
* 1974: Prześwietlenie
* 1974: Pierwsza miłość
* 1975: Życiorys
* 1976: Szpital
* 1976: Klaps
* 1977: Nie wiem
* 1978: Z punktu widzenia nocnego portiera
* 1980: Dworzec
* 1980: Gadające głowy

### Spillfilmer
* 1966: *Tramwaj*
* 1967: *Koncert życzeń*
* 1973: *Przejście podziemne*
* 1975: *Personel*
* 1976: *Blizna*
* 1976. *Spokój*
* 1979: *Amator*
* 1981: *(Krótki dzień pracy*
* 1981: *Przypadek*
* 1985: *Bez końca*
* 1988: *Krótki film o zabijaniu*
* 1988: *Krótki film o miłości*
* 1989: Dekalog 
* 1991: *La Double vie de Véronique*
* 1993: *Trois couleurs: Bleu* 
* 1994: *Trzy kolory: Biały*
* 1994: *[[Trois couleurs: Rouge]]*

## Literatur
* Slavoj Žižek: *Die Furcht vor echten Tränen. Krzysztof Kieślowski und die 'Nahtstelle.* Volk und Welt, München, Berlin 2001, 416 S., ISBN 3-353-01194-3.
* Margarete Wach: *Krzysztof Kieslowski. Kino der moralischen Unruhe.* Edition film-dienst/arte-Edition, KIM, Köln, Schüren, Marburg 2001, 513 S., ISBN 3-89472-360-2.
* Jan Ulrich Hasecke: *Die Wahrheit des Sehens. Der DEKALOG von Krzysztof Kieślowski*, Solingen, 2012 (Kindle E-Book)

## Um Spaweck
Neptun (Mythologie)

Den **Neptun** (Latäin *neptunus*; etruskesch *netun(u)s*) ass e réimesche Gott, equivalent zum griichesche Waassergott Poseidon. En ass de Gott vun de fléissende Gewässer bis en ufangs 3. Joerhonnert dem Poseidon gläichgestallt gouf a sou och als Mieresgottheet unerkannt ginn ass. Der Mythologie no sinn seng Elteren de Saturn an d'Ops a seng Bridder de Pluto an de Jupiter, ausserdeem ass hie mat der Amphitrite bestuet, déi och als Mamm vun den Zyklope bekannt ass. Et ass ongewëss, ob den Triton och an der réimescher Mythologie säi Jong ass an ob hien iwwerhaapt Nokommen huet.

Duergestallt gëtt de Neptun meeschtens mat sengem Symbol, dem Dräizack an zesumme mat Miereswiesen oder Delphiner a mat laangen Hoer an engem laange Baart. Hie steet meeschtens op enger Prora oder engem Won gezu vun Delphinpäerd. Den Neptun wunnt an der Mieresdéift mat anere klenge Mieresgottheeten.

## Kult
D'Fest vum Neptun am Réimesche Räich war d*Neptunalia*, déi an eisem Kalenner dem 23. Juli entsprécht. Doriwwer ass awer net vill bekannt, et weess ee just datt Hütten opgeriicht goufen. Ausserdeem waren him zwéin Tempelen um Marsfeld zu Roum gewidmet: ee beim Circus Flaminius an ee beim Pantheon.

Zanter der Renaissance ass den Neptun e beléift Motiv fir bei Pëtzer.

Et ass schwéier, de griichesche Gott Poseidon vum réimesche Gott Neptun z'ënnerscheeden, trotzdeem soll ee se net gläichsetzen, engersäits deele si zwar hir Attributer an Eegenaarten, mä hir Originne sinn net déi selwecht.

## Legenden
Vill Mythen a Legende vum Poseidon goufe vun de Réimer iwwerholl; eng ganz bekannt ass déi vu senger Gebuert. Wärend laangem waren de Saturn an d'Ops d'Herrscher iwwer d'Universum. De Saturn, dee vum Uranos a vun der Gaia gewarnt gouf, datt ee vu senge Kanner hie vum Troun stousse géif, wollt sengem Schicksal entkommen, andeem e seng Kanner gefriess huet. Nom Jupiter senger Gebuert huet d'Ops hien op Kreta verstoppt an dem Papp, amplaz vum Jupiter, een a Wëndelen ëmwéckelte Steen zum Friesse ginn. Als Erwuessenen, zwéngt de Jupiter säi Papp Saturn seng Geschwëster erauszespäizen. Nodeem d'Universum ënner den dräi Bridder, Jupiter, Neptun a Pluto, gedeelt gouf, krut den Neptun d'Mier, d'Inselen an d'Gewässer.

## Kuckt och
* Réimesch Mythologie
* Lëscht vun de réimesche Gëtter
Vulcanus

De **Vulcanus** ass de réimesche Gott vum Feier, vun de Blëtzer, vun de Vulkaner a vun der Schmëdd souwéi vun alle Metallhandwierker. De Vulcanus entsprécht dem griichesche Gott vun der Schmaddkonscht Hephaistos. Seng Eltere sinn de Jupiter an d'Juno a seng Kanner de Caeculus an de Cacus. De Vulcanus wunnt ënner dem Etna respektiv ënner der Insel Vulcano, déi no him benannt gouf. Do misst en als Schmadd ënner anerem och Wonnerwaffe fir d'Gëtter an Hallefgëtter erschafen, zum Beispill d'Blëtzer fir säi Papp.

De Vulcanus war e gescheiten Erfinder a gëtt als handwierklech begaabt, schro mä friddlech beschriwwen. Seng Attributer sinn Hummer, Zaang, Schmaddschiertech an Amboss, ausserdeem huet en eng himmelblo Pileus (Filzmutz) un. Den Hunn, de Léiw, d'Fiicht an d'Eise waren him helleg.

## Legenden
Der Legend no war de Vulcanus sou ellen, datt d'Gëtter bei senger Gebuert vu Laachen Tréine kruten. Dowéinst geheit d'Juno hiert eegent Kand vum Olymp a verleegent et. No dësem Stuerz hippt de Vulcanus fir ëmmer. Fir sech bei senger Mamm ze räche baut en e gëllenen Troun. Nodeems d'Juno sech drop sëtzt, ka se net méi opstoe well onsiichtbar Fesselen se festhalen. Fir si ze befreie verlaangt de Vulcanus fir sech e Gottestatus. Ausserdeem gëtt de Jupiter him déi schéi Venus als Fra. D'Venus bleift him net trei a schléift z.&nbsp;B. mam Mars. De Vulcanus kritt dat awer mat a baut en onsiichtbaart Netz an deem de Mars an d'Venus bei hirem Rendez-vous *in flagranti* gefaange ginn. Dat weist en allen anere Gëtter a jiddwereen am Himmel laacht doriwwer. Soumadder gouf de Vulcanus gerächt.

## Kuckt och
* Volcanalia
* Réimesch Mythologie
* Lëscht vun de réimesche Gëtter
(1917) Cuyo

Den **(1917) Cuyo** ass en Asteroid vum Amortyp. Hie gouf den 1. Januar 1968 vum C.&nbsp;U.&nbsp;Cesco an dem A.&nbsp;G.&nbsp;Samuel zu El Leoncito entdeckt.

Den Numm vum Asteroid ass ofgeleet vun der argentinescher Universitéit Cuyo.

## Kuckt och

* Lëscht vun äerdnoen Asteroiden
Åke Wallenquist

Den **Åke Anders Edvard Wallenquist**, gebuer de 16. Januar 1904 zu Västervik, a gestuerwen den 8. Abrëll 1994 zu Uppsala, war e schweedeschen Astronom.

Tëscht 1928 an 1935 huet hien am hollännesche Bosscha-Observatoire an Indonesien geschafft. 1948 krut hien eng Plaz als Assistenzprofesser um Observatoire Kvistaberg vun der Universitéit Uppsala. Do huet hien du mat Fuerschungen iwwer Duebelstären ugefaangen, awer geschwë goufen Oppe Stärekéip an hir Eegenschafte säin Haaptfuerschungsgebitt.

De Wallenquist war Member vun der Kinneklech schweedescher Akademie vun de Wëssenschaften zu Stockholm souwéi vun der Kinneklecher Gesellschaft vun de Wëssenschaften zu Uppsala. Vun den 1950er Joren un, war hien den Haaptauteur fir populärwëssenschaftlech Astronomie a Schweden. Seng Bicher hu ville jonke Mënschen d'Astronomie méi no bruecht.

## Auszeechnungen
1979 krut hien de *Karin Gierow Präis* vun der Svenska Akademien.

Am selwechte Joer gouf den Asteroid (2114) Wallenquist no him genannt.

## Kuckt och

## Um Spaweck
* Publikatioun vum A. Wallenquist am Astrophysics Data System
(164294) 2004 XZ130

Den **(164294) 2004 XZ<sub>130</sub>** ass en Asteroid, deem säin Orbit komplett bannenzeg vun der Äerdëmlafbunn läit (Inner Earth Object). Hie gouf den 13. Dezember 2004 vum David J. Tholen um Mauna-Kea-Observatoire entdeckt.

## Kuckt och

## Um Spaweck
* (164294) 2004 XZ<sub>130</sub> am JPL Small-Body Database Browser
Schëld E, 4b

D****' ass en Hiwäisschëld aus dem Lëtzebuerger Code de la route dat de Wee uweist fir d'Uertschaft z'erreechen déi ugewisen ass, wann een iwwer eng Autobunn oder eng Strooss fir motoriséiert Gefierer fiert.

Wann um Schëld d'Distanz bis bei d'Uertschaft uginn ass, gëtt se a Kilometer op der spatzer Säit vum Schëld ugewisen. D'Stroossennummer déi nom Modell vum Schëld E, 21d uginn ass, weist eng Autobunn oder eng Strooss fir motoriséiert Gefierer un, déi op d'Zil féiert. 
Wann ee vum Autobunnsverdeeler wou d'Schëld opgestallt ass déi Autobunn oder Strooss fir motoriséiert Gefierer erreecht déi um Schëld steet, da gëtt d'Nummer um Schëld op der anerer Säit wéi d'Spëtzt vum Schëld ugewise; d'Nummer gëtt op der spatzer Säit vum Schëld ugewise, wann d'Nummer op eng Autobunn oder eng Strooss fir motoriséiert Gefierer hiweist, déi een eréischt méi spéit um Trajet fir op d'Zil erreecht.

D'Illustratiounen hei drënner si Beispiller vun de Schëlter E, 4b:


Luxembourg road sign diagram E,4b (1).svg
Luxembourg road sign diagram E,4b (1a).svg
Luxembourg road sign diagram E,4b (2).svg



Luxembourg road sign diagram E,4b (2a).svg


## Originaltext aus dem Code de la route

Artikel 107 – V. Signaux d'indication
« 4. Signaux directionnels placés sur la voirie normale – 4.a. Direction d'une agglomération – Le signal E,4b (…) indique la direction à suivre pour atteindre l'agglomération indiquée en empruntant une autoroute ou une route pour véhicules automoteurs.Lorsque la distance qui sépare le signal de l'agglomération est indiquée, elle est inscrite en kilomètres du côté de la pointe du signal. Le numéro d'identification d'une voie publique inscrit sur le signal selon le modèle du signal E,21d désigne une autoroute ou une route pour véhicules automoteurs qui mène à la destination indiquée. Le numéro est inscrit du côté opposé à la pointe du signal lorsqu'il désigne l'autoroute ou la route pour véhicules automoteurs à laquelle mène l'échangeur où le signal est placé; il est inscrit du côté de la pointe du signal lorsqu'il désigne une autoroute ou une route pour véhicules automoteurs située plus loin sur l'itinéraire qui mène à la destination indiquée. »


## Biller

Fichier:Luxembourg road signs E,4b Esch-Alzette comm.jpg
Fichier:Luxembourg road sign E4 b.JPG
Fichier:Luxembourg road sign E4 b (A13).jpg
Fichier:Luxembourg road signs E,4b Esch - Mondercange comm.jpg


## Um Spaweck
Daoismus

Den **Daoismus**, och **Taoismus** genannt, ass eng chineesesch Philosophie a Weltusiicht. Seng Urspréng fënnt den Daoismus am 4. Joerhonnert viru Christus a geet op de Laozi zeréck.

Nieft dem Buddhismus an dem Konfuzianismus, huet den Daoismus China a ville Beräicher beaflosst: An der Politik, Ekonomie, Philosophie, Literatur, Konscht, Musek, Medezin, Chimie, Geographie an och an der Kampfkonscht.

## Verbreedung
Déi genee Verbreedung vum Daoismus ass schwéier ze bestëmmen, well keng däitlech Statistiken ze fanne sinn. Weider Grënn sinn d'Onkloerheet vun der Ofgrenzung zu anere Reliounen an ënnerschiddlech Aart a Weise vun der Verbreedung.

No Schätzunge liewen ongeféier 60 Milliounen daoistesch Gleeweger an der Volleksrepublik China. Weider sinn an Taiwan ronn 8 Milliounen Daoisten ze fannen. Mä besonnesch ënner den Auslandschineesen, déi an d'USA oder a Südostasien ausgewandert sinn, si vill Unhänger vum Daoismus ze fannen. Dorënner falen dann och d'Länner Malaysia, Singapur, de Vietnam, wéi och Japan a Korea. Et ass och bekannt, datt zu Hongkong eng gewëssen Unzuel vun Daoiste liewen.

## Haaptusichten
Am Géigesaz zum Buddhismus, deen dem Daoismus immens no steet, läit de Schwéierpunkt am *Diesseits*. Aus dësem Grond probéieren d'Daoiste méiglechst gesond ze liewen, fir en héijen Alter ze erreechen. Doduerch kennt et och zur Fro vun der Onstierflechkeet. Deemno hunn d'Daoisten hir Liewensgewunnechten ëmmer erëm sou optiméiert, datt si mat der Natur harmonéieren. Des Harmonie gëtt dacks duerch *Näischt maachen* ervir geruff. Genee sou ass och hir Opfaassung vun der Politik. Si hunn eng Preferenz fir eng Politik, bei där d'Vollek näischt matkritt.

## Yīn a Yáng Symbol

Am Zentrum vum Daoismus steet Dào, de *Wee*, de *Pad*, deen éiwege Schafungsprinzip, aus deem d'Polaritéite Yīn a Yáng ervir ginn mat hire Géigesätz. Duerch hiert Zesummespill ergëtt sech stännege Wandel, Beweegung an e géigesäitegt Duerchdréngen aus deem d'Welt besteet.

Dat Zeeche symboliséiert den Aklang vu polaren oder entgéintgesate Kräften a Prinzipien, déi sech awer gläichzäiteg unzéien, wéi Mann a Fra. Dat schwaarzt Symbol, genannt Yīn, symboliséiert Donkelheet, Keelt, Passivitéit, Douceheet, Rou an dat weiblecht Wiesen. Den hellen, wäissen Deel vum Symbol heescht Yáng a weist d'Stäerkt vum Mann, Häert, Aktivitéit, Hellegkeet a Wäermt. D'Yīn a Yáng Symbol ass op kee Fall als entweeder/oder ze gesinn, mä als en Zesummen, well den Aklang vum Symbol zielt, zesummen halen a sech ergänzen. Dofir kann een et och net als schlecht oder gutt gesinn, well d'Daoisten dovun iwwerzeegt sinn, datt d'Stäerkt an der Schwächt läit an d'Schwächt an der Stäerkt. Et ass ee Ganzt, Mann a Fra ergänze sech; wou d'Fra hir Schwächten huet, ergänzt si de Mann an och ëmgedréint.

## Um Spaweck
Henri Calef

Den **Henri Calef**, gebuer den 20. Juli 1910 zu Filippopoli, haut Plovdiv, Bulgarien, a gestuerwen de 17. August 1994 zu Paräis, war e franséische Filmregisseur an Dréibuchauteur.

## Filmographie
### Kino
* 1945: *[[L'extravagante mission]]*, mam Henri Guisol an der Martine Carol 
* 1946: *Jéricho*, mam Nadine Alari 
* 1947: *[[Les Chouans (Film 1947)|Les Chouans]]*, mam Jean Marais a Marcel Herrand
* 1947: *[[La maison sous la mer]]*, mam Viviane Romance an Anouk Aimée
* 1948: *Bagarres*, mam María Casares a Roger Pigaut
* 1949: *Les eaux troubles*, mam Ginette Leclerc a Marcel Mouloudji
* 1950: *[[La souricière (Film)|La souricière]]*, mam François Périer a Bernard Blier
* 1951: *La passante*, mam Henri Vidal a Maria Mauban
* 1951: *Ombre et lumière*, mam Maria Casarès a Simone Signoret
* 1953: *Les amours finissent à l'aube*, mam Georges Marchal an Nicole Courcel
* 1954: *Le secret d'Hélène Marimon*, mam Isa Miranda a Frank Villard
* 1958: *Les violents*, mam Paul Meurisse a Françoise Fabian
* 1965: *[[L'heure de vérité (Film 1965)|L'heure de vérité]]*, mam Karlheinz Böhm a Brett Halsey
* 1973: *Féminin-féminin*, mam Marie-France Pisier an Olga Georges-Picot

### TV
* 1977: *Jean Moulin* 
* 1979: *Le Procès de Riom* 
* 1980: *Baccarat, ou les Verres du Tsar*

## Um Spaweck