open-index/open-wikipedia-markdown huggingface dataset:
Hildegard Peplau

D**'Hildegard Peplau**, gebuer den 1. September 1909 zu Reading am Pennsylvania, a gestuerwen de 17. Mäerz 1999 zu Sherman Oaks a Kalifornien, war eng US-amerikanesch Infirmière.
Sues

**Sues**, op Franséisch **Sampont**, op Däitsch *Saas*, ass eng Uertschaft an der belscher Gemeng Arel.

## Geschichtleches
Duerch Sues féiert de Kiem Reims-Tréier.

Bis zur belscher Gemengereform vun 1977 huet Sues zu der Gemeng Häerzeg gehéiert. 
## Kuckt och
Lëscht vun den Uertschaften am Areler Land

## Um Spaweck
* Offiziell Websäit vun der Stad Arel
* Système d'Information sur la Biodiversité Biologique - Base de données des Réserves Naturelles
* Office du tourisme d'Arlon - Page sur Sampont
* Photos aériennes du village de Sampont réalisées à bord d'un ULM de classe paramoteur
* Pbase.com - Galerie de photos
Schreifblockad

Eng **Schreifblockad** ass eng Verhalensweis, déi op psychesch Ursaachen zeréckgeet an an der Onfäegkeet besteet, en Text mat engem bestëmmte Gehalt ze schreiwen.

Dat Verhale gëtt vun de Betraffene geleeëntlech net bewosst erfaasst.

D'Schreifblockad ass a gewësser Hisiicht de Géigendeel vum Schreifzwank.
Gérard I. vu Cambrai

De **Gerhard vu Cambrai**, och bekannt ënner dem Numm *Gérard vu Florennes*, gebuer ëm 975, a gestuerwen de 14. Mäerz 1051, war Bëschof vu Cambrai vun 1012 bis zu sengem Doud.
Helen Keller

D**'Helen Adams Keller**, gebuer de 27. Juni 1880 zu Tuscumbia, Alabama, a gestuerwen den 1. Juni 1968 zu Easton, Connecticut, war eng daf-blann amerikanesch Schrëftstellerin.

## Wierker
* *Mein Weg aus dem Dunkel*. - Bern: Scherz, 1994. - ISBN 3-502-19370-3
* *Meine Lehrerin und Freundin Anne Sullivan*. - Bern: Scherz, 1956
* *Meine Welt*. - Löhrbach: Die Grüne Kraft, 1988. - ISBN 3-925817-16-6
* *My religion*. - New York: Swedenborg Foundation, 1986. - ISBN 0-87785-103-4
* *Optimismus*. - Löhrbach. Grüne Kraft. - ISBN 978-3-925817-71-7

## Um Spaweck
Kanon (Literatur)

E **Kanon** an der Literatur ass eng Lëscht mat deenen Auteuren oder literaresche Wierker, déi fir wichteg ugesi ginn.
Kréckelsalz

**Kréckelsalz** (op däitsch: *Knistersalz*) ass e Steesalz dat beim Opléisen am Waasser oder bei Erwiermung kréckelt. D'Geräisch entsteet wa Gase fräi ginn, déi am Salz ënner Drock ageschloss waren.

Dat bekanntst kënnt aus der Salzgrouf vu Wieliczka bei Krakau.
Codex Sinaiticus

De **Codex Sinaiticus** ass déi eelst Bibel vun der Welt, an där dat Neit Testament vollstänneg dran ass. E gouf an der Mëtt vum 4. Joerhonnert no Christus verfaasst. Dat ganzt Manuskript ass op der Hand an algriichescher Sprooch geschriwwen. Dat Neit Testament gouf am sougenannte *koine* (gr.: zesummen), geschriwwen, dem wichtegste griicheschen Dialekt, dee virun allem zu Athen geschwat gouf, an dat Aalt Testament am *septuaginta*, engem Dialekt vu Chrëschten, déi griichesch geschwat hunn, verfaasst.

D'Fragmenter vum Codex Sinaiticus leien am Katharine-Klouschter am Sinai (dohier kënnt och den Numm vun där Bibel), zu London, zu Sankt Petersburg an zu Leipzig.

## Geschicht

De Codex Sinaiticus gouf vu méi wéi engem Skriptor geschriwwen. Et sollen der dräi gewiescht sinn, anscheinend souguer véier. Doduerch datt all Skriptor en eegene Stil hat, konnt een erausfannen, dat dobäi e puer Leit um Wierk waren. Wat d'Phoneetik vum Text ubelaangt, sinn och däitlech Ënnerscheeder a verschiddenen Deeler vum Manuskript erkennbar.

En ass nom Bierg Sinai benannt, wou d'Katharine-Klouschter läit, d'Abtei, an där d'Manuskript fir laang Zäit louch. Am 18. Joerhonnert huet de Konstantin Tischendorf Blieder a Fragmenter dovu geholl a verëffentlecht. Den Haaptdeel vum Manuskript, deen aus 347 Blieder bestoung, huet déi russech Regierung kaaft, 1933 huet sech déi Brittesch Nationalbibliothéik se ugeschaaft. Weider 43 Blieder ginn an der Universitéitsbiblithéik zu Leipzig versuergt, 6 Fragmenter leien zu Sankt Petersburg an de Rescht am Katharine-Klouschter.

Den 9. Mäerz 2005 hu sech déi 4 Institutiounen zesummegesat an e Kontrakt ënnerschriwwen, an deem se ausgemaach hunn, d'Bibel ze konservéieren an och de gesammten Text, deen nach existéiert, ze fotograféieren an ze verëffentlechen. Do derbäi sollt och d'Transskriptioun vum komplette Manuskript gemaach ginn.

## Projet "Codex Sinaiticus"
Eent vun den Ziler vun de véier Institutiounen, déi Fragmenter vum Codex Sinaiticus haten, war e Faksimile dovun z'erstellen an dat ganzt Manuskript am Internet ze verëffentlechen. Fir eng virtuell Versioun vum Dokument ze schafen, goufen d'Säite fotograféiert. Wéinst der Empfindlechkeet vun den iwwer dausend Joer ale Pergamentsäite gouf eng speziell Method ugewannt, sou datt d'Säiten net konnte beschiedegt ginn. Dat war zimmlech schwéier, well den Text nach ze liese sollt sinn a gläichzäiteg sollt dat natierlecht Ausgesinn vum Manuskript erhale ginn. Do derbäi hunn d'Manuskripter net däerfen hin an hier geschéckt ginn, se hunn also missen op véier verschiddene Plaze fotograféiert ginn.
Vun all Säit gouf sou en héichqualitatiivt Digitalbild geholl, sou dat et fir jiddweree méiglech ass, sech d'Säite mat allen Detailer unzekucken.

## Um Spaweck

* Websäit vum Codex Sinaiticus Projet
Kaspar Hauser

De **Kaspar Hauser**, wéi et schéngt den 30. Abrëll 1812 gebuer an de 17. Dezember 1833 zu Ansbach gestuerwen, war en Huuschtekand, deem seng Originnen ni gekläert goufen.

## Um Spaweck
Cyrano de Bergerac

De **Savinien Cyrano de Bergerac**, mam richtegen Numm **Hector Savinien de Cyrano**, gebuer de 6. Mäerz 1619 zu Paräis, an do gestuerwen den 28. Juli 1655, war e franséische Schrëftsteller. Hie war d'Inspiratioun fir dem Edmond Rostand säin Drama *[[Cyrano de Bergerac (Drama)|Cyrano de Bergerac]]*.

## Um Spaweck
Charles de Batz-Castelmore

De **Charles de Batz de Castelmore, comte d'Artagnan**, gebuer tëscht 1611 a 1615 bei Lupiac am Departement Gers, a gestuerwen de 25. Juni 1673 bei der Belagerung vu Maastricht, huet ënner dem Louis XIV. eng brillant Karriär bei de franséische Mousquetairë vun der Garde gemaach. Hie war d'Inspiratioun fir dem Alexandre Dumas säin historesche Roman *[[Les Trois Mousquetaires]]*.

## Um Spaweck

* Wikisource:Mémoires de Monsieur d'Artagnan
Owain Glyndŵr

Den **Owain Glyndŵr** [], och *Owain ap Gruffydd* [], engl. *Owen Glendower* [], gebuer ëm 1359 a gestuerwen ëm 1416, war e walisesche Nationalheld. Hie war de leschte walisesche Prince of Wales an en Nokomme vun de Fürste vu Powys.

## Um Spaweck

* D'Owain-Glyndŵr-Gesellschaft (engl.)
Zivilisatioun

Als **Zivilisatioun** (vum lat. *civis* = Bierger) gëtt e Kulturkrees vun e puer Gesellschafte bannent engem geschichtlechen Zäitofschnëtt bezeechent.

## Um Spaweck
Donatello

Den **Donatello**, eigentlech *Donato di Niccolò di Betto Bardi*, gebuer ëm 1386 zu Florenz, a gestuerwen do den 13. Dezember 1466, war en italieenesche Sculpteur. Den Numm Donatello ass en Diminutiv fir säi Virnumm Donato.

## Um Spaweck

* Donatello/Ofbildungen
Goen (Sport)

**Goen** ass eng olympesch, liichtathleetesch Disziplin, bei där et, am Géigesaz zum Lafen, zu kengem siichtbare Verloscht vu Buedemkontakt däerf kommen. Dozou kënnt bei dëser Sportaart, datt dat ausgestreckt Been beim Opsetzen op de Buedem bis een erëm riicht steet gestreckt muss sinn, d.&nbsp;h. de Knéi däerf net gebéit sinn.

## Kuckt och
* Lëscht vu Sportaarten

## Um Spaweck
Frida Kahlo

D**'Magdalena del Carmen Frieda Kahlo y Calderón**, gebuer de 6. Juli 1907 zu Mexiko-Stad a gestuerwen do den 13. Juli 1954, war eng mexikanesch Molerin.
## Liewen

## Wierk

## Um Spaweck
Frank Lloyd Wright

De **Frank Lloyd Wright**, gebuer den 8. Juni 1867 zu Richland Center, Wisconsin, a gestuerwen den 9. Abrëll 1959 zu Phoenix, Arizona, war en US-amerikaneschen Architekt, Bannenarchitekt, Schrëftsteller a Konschthändler.

## Um Spaweck
Lëtzebuerger Jugendherbergen

**Lëtzebuerger Jugendherbergen**, op Franséisch **Auberges de jeunesse  luxembourgeoises**, gekierzt **AJL**, ass eng lëtzebuergesch ASBL, déi d' Lëtzebuerger Jugendherberge vereenegt a verwalt. De Veräi gouf 1947 gegrënnt an huet säi Sëtz an der Stad Lëtzebuerg.

De Veräin huet bis 2016 *Centrale des auberges de jeunesse luxembourgeoises*, oder *Zentral vun de lëtzebuergesche Jugendherbergen*, geheescht. Den aktuellen Numm gouf op der Generalversammlung vum 29. Oktober 2015 festgehalen.

## Ziler vum Veräin
D'Haaptziler vum Veräin sinn:

## Kuckt och
*Ligue nationale luxembourgeoise pour les auberges de la jeunesse

## Um Spaweck
* Websäit vun der Zentral vun de lëtzebuergesche Jugendherbergen
Allah

**Allah** (ar. الله oder اللّه oder اللّٰه oder ﺍﷲ - Allāh) ass dat arabescht Wuert fir *[[Gott]]*. Et ass och den Numm vum islamesche Gott.

## Um Spaweck
Lëscht vun den nationale Wanderweeër

E **Reseau vun nationale Wanderweeër** vun am Ganzen 1162,48&nbsp;km zitt sech duerch dat ganzt Lëtzebuerger Land a verbënnt déi wichtegst touristesch Zentre mateneen. Dës 27 national Wanderweeër sinn am Prinzip duerch e gielt Symbol gezeechent a gi vum Tourismusministère ugeluecht an ënnerhalen.

## Kuckt och
* Wanderen
* Wanderweeër zu Lëtzebuerg

## Um Spaweck
* Iwwersiicht vun den nationale Wanderweeër am Éislek op der Websäit vum ORT Éislek
* Iwwersiicht vun den nationale Wanderweeër am Guttland op der Websäit vum ORT Guttland
* Iwwersiicht vun den nationale Wanderweeër am Mëllerdall op der Websäit vum ORT Mëllerdall
* Iwwersiicht vun den nationale Wanderweeër am Minett op der Websäit vum ORT Minett
* Iwwersiicht vun den nationale Wanderweeër op der Musel op der Websäit vum ORT Musel
Wanderweeër zu Lëtzebuerg

Lëtzebuerg bitt dem Wanderer en dichte Reseau vu gezeechente Wanderweeër mat enger Totallängt vun iwwer 5.000&nbsp;km. Déi meescht Wanderweeër leien an den touristesche Regiounen am Norden (Éislek) an am Osten (Kleng Lëtzebuerger Schwäiz).

Zum Netz vun de Wanderweeër zu Lëtzebuerg zielen:

* Wanderweeër am Lëtzebuerger Land
**National Wanderweeër (27)
**Wanderweeër vun de lëtzebuergesche Jugendherbergen (10)
**Circuite vun de lëtzebuergesche Jugendherbergen (3)
**Wanderweeër vun der CFL (44)
**Nordic-Walking-Parken (5 Parken an 18 Weeër)
**Circuits auto-pédestres (201)
**Thematesch Wanderweeër (36)
**Lokal Wanderweeër
**Mëllerdall Trail
* Wanderweeër iwwer eis Grenzen ewech:
** Grenziwwerschreidend Wanderweeër
** Europäesch Wäitwanderweeër
** GR-Wäitwanderweeër
** Via Francigena, e Wäitwanderwee vu Canterbury op Roum.
** Jakobswee

## Kuckt och
* Wanderen
* Lëscht vun den nationale Wanderweeër

## Um Spaweck
* Websäit "Randonnées au Luxembourg" vu *Luxembourg for Tourism*
*Dem Kadaster seng touristesch Kaarten am 1:20.000
Maurice Cosyn

De **Maurice Cosyn**, gebuer 1895, a gestuerwen 1951 (anere Quellen no gebuer 1901 a gestuerwen 1968), war e belschen Ingenieur, deen op der ULB studéiert huet. Hie war an der Promotioun vum Tourissem an der Belsch aktiv, virun allem beim Touring Club de Belgique. Tëscht den zwéi Weltkricher huet hien d'Sentiers ardennais gegrënnt, d'Virleefer vun de Sentiers de grande randonnée (GR). Hien huet eng Serie vu Wanderguidë publizéiert, déi als "Guides Cosyn" bekannt goufen.

Zu Lëtzebuerg war de Maurice Cosyn den Initiator vun den nationale Wanderweeër. Him zu Éieren ass de Maurice-Cosyn-Pad entstanen, deen iwwer 30&nbsp;km vu Gilsdref op Iechternach féiert. 
## Wierker
* *Guide des Ardennes belges*, Chimay: Paul Bradfer & Maurice Cosyn (Série Guides Cosyn)
* *Bouillon*, s.d.
Wanderer

E **Wanderer** ass eng Persoun, déi d'Wandere bedreift, eng Form vu Reesen, eng Natursportaart oder eng Fräizäitaktivitéit, déi ee gewéinlech ze Fouss an der Natur mécht. Eng speziell Form vum Wanderer ass de Pilger.

## Um Spaweck
Wanderwee

E **Wanderwee** ass e Wee, dee vun engem Wanderer fir d'Wanderen benotzt gëtt, enger Form vu Reesen, enger Natursportaart oder enger Fräizäitaktivitéit, déi ee gewéinlech ze Fouss an der Natur mécht. Eng speziell Form vum Wanderwee ass de Pilgerwee.

Fir sech um Terrain erëmzefanne sinn dës Weeër a reegelméissegen Ofstänn mat Symboler op Schëltercher oder op Beem markéiert.

Wanderweeër si gewéinlech op Wanderkaarten agedroen. Um Internet kritt ee mëttlerweil de Verlaf vu Wanderweeër a Form vu sougenannten Tracks fir e GPS-Apparat.

## Kuckt och
* Wanderweeër zu Lëtzebuerg
Wanderkaart

Eng **Wanderkaart** ass eng Landkaart, op där Wanderweeër agedroe sinn. Si sinn dem Wanderer eng Hëllef fir eng Wanderung ze preparéieren oder fir sech um Terrain erëmzefannen.
__TOC__
Op enger gudder Wanderkaart fënnt een an der Reegel zousätzlech Informatiounen: 
* d'Symboler, mat deenen d'Wanderweër um Terrain a reegelméissegen Ofstänn op Schëltercher oder op Beem markéiert sinn;
* d'Längt an de Profil vun der Streck;
* de Schwieregkeetsgrad;
* Symboler fir bestëmmt Zerwisser wéi Kuckeswäertes, ëffentlechen Transport oder Gastronomie.

Wanderkaarte fënnt een op verschidde Supporten:
# déi klassesch Wanderkaarten op Pabeier (cf. Bild 1);
# Wanderkaarten op Panneauen, déi meeschtens um Depart vun engem Wanderwee stinn (cf. Bild 2);
# digital Wanderkaarten, déi a Form vu sougenannten Tracks fir e GPS-Apparat um Internet ze kréie sinn (cf. Bild 3).

## Illustratiounen

Fichier:Kadaster_Wanderkaart_R3.jpg|Bild 1. Wanderkaart respektiv touristesch Kaart vum Kadaster.
Fichier:Skulpturewee_Lelz_Kaart.jpg|Bild 2. Wanderkaart um Panneau vum Skulpturewee zu Lëlz.
Fichier:Wanderwee_5_Veianen_NPOur.jpg|Bild 3. Naturpark Our-Wanderwee Nr. 5, KML-Fichier op OpenStreetMap.


## Kuckt och
* Lëtzebuergesch Wanderkaarten
* Wanderweeër zu Lëtzebuerg
## Um Spaweck
Lëtzebuergesch Wanderkaarten

## Wanderkaarte vum Kadaster

### 1:50.000

De Kadaster gëtt zwou topographesch, touristesch Kaarten am 1:50.000 eraus, déi national Wanderweeër a Vëlospisten enthalen:
* Luxembourg Nord
* Luxembourg Sud

### 1:20.000 (Serie R)

De Kadaster gëtt topographesch, touristesch, regional Kaarten am 1:20.000 eraus, déi zur Serie R gehéieren. D'Kaarten aus der Serie R enthalen all déi national Wanderweeër a Vëlospisten, déi dem Tourissemministère ënnerstinn: Circuits autopédestres, national Wanderweeër, Europäesch Fernwanderweeër, Vëlospisten a Mountainbikepisten.

An der follgender Lëscht stinn d'Originalnimm op Franséisch: 
* R1 - Clervaux - Huldange
* R2 - Boulaide - Wiltz
* R3 - Diekirch - Putscheid
* R4 - Steinfort - Redange
* R5 - Larochette - Lorentzweiler
* R6 - Wasserbillig - Beaufort
* R7 - Luxembourg et environs
* R8 - Sandweiler - Grevenmacher
* R9 - Dudelange - Clemency
* R10 - Schengen - Weiler-la-Tour

## Nordic-Walking-Parken

5 Nordic-Walking-Parke goufen zu Lëtzebuerg ageriicht:
# Nordic-Walking-Park Uewersauer
# Nordic-Walking-Park Ourdall
# Nordic-Walking-Park Klierfdall
# Nordic-Walking-Park Mëllerdall
# Nordic-Walking-Park Miselerland

D'Wanderkaarte kënne vum Internet erofgeluet ginn https://web.archive.org/web/20090228110825/http://www.nordicwalkingparc.lu/.

## Regional Wanderkaarte vun den touristeschen Ententen

### ESILAC
D'ESILAC, d'Entente des syndicats d'initiative du lac de la Haute-Sûre, bitt follgend regional Wanderkaarten un, op deenen déi lokal Wanderweeër ze fanne sinn:

* Arsdorf - Bigonville - Boulaide
* Bavigne - Harlange - Tarchamps - Watrange
* Goesdorf
* Liefrange - Insenborn - Kaundorf - Lultzhausen
* Perlé
* Winseler - Doncols

### ESIMSO

D'ESIMSO, d'Entente des syndicats d'initiative et de tourisme de la Moyenne-Sure et de l'Our, bitt 4 regional Wanderkaarten un, op deenen déi lokal Wanderweeër ze fanne sinn:

* Hoscheid - Gralingen
* Vianden - Stolzembourg - Fouhren - Körperich
* Diekirch - Ettelbrück - Erpeldange - Bastendorf
* Reisdorf - Bettendorf

### ESIN

D'ESIN, d'Entente des syndicats d'initiative du nord, bitt follgend regional Wanderkaarten un, op deenen déi lokal Wanderweeër ze fanne sinn:

* Lieler - Heinerscheid
* Clervaux - Munshausen
* Troisvierges - Weiswampach
* Wincrange
* Hosingen - Kiischpelt
* Kautenbach

## Wanderkaarte vun den Naturparken

## Wanderkaarte vun de Circuits auto-pédestres

## Wanderkaarte vun der CFL

## Wanderkaarte vun den nationale Wanderweeër

## Lokal Wanderkaarten

## Thematesch Wanderkaarten

## Grenziwwerschreidend Wanderkaarten

## Kuckt och
* Wanderweeër zu Lëtzebuerg
Charles-Mathieu-Pad

De ****, offiziell *sentier pédestre national Charles-Mathieu*, ass ee vun den nationale Wanderweeër zu Lëtzebuerg. En gouf nom Charles Mathieu (1863-1933), dem fréieren Deputéierten a Buergermeeschter vun der Stad Wolz genannt.

## Streck
De Pad ass 45,85&nbsp;km laang a féiert vun Esch-Sauer op Veianen. Den déifste Punkt (203 m) ass zu Veianen an den héchsten (516 m) um Groesteen.

E féiert laanscht oder duerch follgend Uertschaften: Esch-Sauer, Bidscht, Rulljen, Wolz, Wegdichen, Mäerkels, Kautebaach, Houschent, Grooljen, Nuechtmanescht, Niklosbierg, Veianen. Informatiounspanneaue gëtt et zu Esch-Sauer, Mäerkels, Houschent a Veianen.

## Bemierkungen

## Biller

Buderscheid Panorama 01.jpg|Bidscht
Wiltz Fatima ent.jpg|Wolz 
Wandering In The Woods (250072629).jpeg|tëscht Wolz a Mäerkels
Hauptstrasse Nachtmanderscheid 01.jpg|Nuechtmanescht
Vianden, Mont Saint-Nicolas (3).JPG|Niklosbierg


## Um Spaweck

* De  op der Websäit vum ORT Éislek
* Depliant / vum 
* Iwwesiichtskaart op geoportail.lu
Kanon

**Kanon**, vum gr. κανών *kanón*, "riicht Staang, Staf, Moossstaf", bedeit allgemeng "festgesaten, Uerdnung", "verbindlech Virschrëften" oder "allgemenge Moossstaf", an am Besonneschen:

an de Kulturwëssenschaften:
* Bildungskanon, dat, wat als Basis vun enger Kultur ugesi gëtt;
* de Léierplang resp. de Curriculum, vun (Héich)schoulen, deen déi an engem bestëmmte Fach an enger bestëmmter Period vermëttle sollen;

an de Konschtwëssenschaften:
* Kanon (Musek), e Lidd mat zäitlech versate Stëmmen;
* Kanon (Literatur), eng Lëscht vu Wierker, déi an der Literaturgeschicht e besonnesche Wäert oder eng besonnesch Roll gespillt hunn; 
* Kanon (Konscht), Reegele fir d'Proportiounéierungen an den Arts plastiques;

an de Reliounswëssenschaften:
* Kanon (Relioun), eng Zesummestellung vun hellege Schrëften;
* Kanon (Kiercherecht), en Artikel vum kanonesche Recht bannent enger Kodifikatioun;
* Héichgebiet, dat grousst Eucharistiegebiet a chrëstleche Massen,
Our-Pad

Den ****, offiziell *Sentier pédestre national de l'Our*, ass ee vun den nationale Wanderweeër zu Lëtzebuerg.

## Streck
De Pad ass 65,72&nbsp;km laang a féiert vu Wäiswampech op Gilsdref. Den déifste Punkt (190 m) ass op der Bleesbréck an den héchsten (505 m) zu Wäiswampech.

E féiert laanscht oder duerch follgend Uertschaften: Wäiswampech, Leetem, Ouren, Léiler, Kaalber, Tëntesmillen, Rellesmillen, Doosber Bréck, Rouderssen, Dörnauelsmühle, Uewereesbech, Ënnereesbech, Wuelessen, Gemünd (Our), Haffaal, Stolzebuerg, Niklosbierg, Veianen, Bettel, Longsdref, Bildgeshaff, Webeschhaff, Bettenduerf, Bleesbréck, Gilsdref.

## Bemierkungen

## Biller

Weiswampach.jpg|Wäiswampech
Tentesmillen02.jpg|Tëntesmillen 
Bréck Dörnauelsmillen 2 ORIG Kopie.jpg|Bei der Dörnauelsmühle
Stolzembourg castle 01.jpg|Stolzebuerg
Gilsdorf Village 02 Luxembourg.jpg|Gilsdref


## Um Spaweck

* Den  op der Websäit vum ORT Éislek
* Depliant / vum 
* Iwwesiichtskaart op geoportail.lu
Konstantin von Tischendorf

De Lobegott Friedrich **Konstantin von Tischendorf**, gebuer den 18. Januar 1815 zu Lengenfeld (Vogtland), a gestuerwen de 7. Dezember 1874 zu Leipzig, war en däitschen evangeeleschen Theolog.

## Liewen
Seng éischt Ausbildung krut de Konstantin Tischendorf als Fils vun engem Doktor zu Lengenfeld, dunn ass hien an de Gymnasium vu Plauen opgeholl ginn. Méi spéit huet hien zu Leipzig Theologie a Philologie studéiert.

Obwuel hien d'Promotioun erreecht hat, huet hie bal net als Privatdozent geschafft, mä hien huet wéinst sengem Studium vill Reesen a Frankräich, Groussbritannien, Italien an an den Noen Osten gemaach. Eréischt 1845 ass hien op Leipzig zeréckgaangen, fir seng Fuerschungsresultater auszewäerten. Sechs Joer méi spéit gouf hien Honorarprofesser an 1853 krut hien d'Ordinariat fir Theologie a biblesch Paleographie.

Ënner anerem huet hien de Codex Ephraemi Syri entziffert an de Codex Sinaiticus entdeckt. Fir dës a vill aner Entdeckunge gouf hie souguer an de russeschen Ierfadel opgeholl.

1873 ass hien un de Suitë vun engem Schlag gestuerwen. Mat sengem Liewenswierk ass de Caspar René Gregory weidergefuer.

## De Codex Sinaiticus
Wärend senge Fuerschungsreesen huet hien haaptsächlech no ale Bibelhandschrëfte gesicht, wa méiglech no Originalschrëften, fir deenen aneren Theologen Manuskripter virleeën ze kënnen, op déi si zeréckgräife kéinten a woubäi si och en zouversichtlechen Ausgangspunkt hätten. Seng bedeitendst Entdeckung war déi vum Codex Sinaiticus (1844) am Katharine-Klouschter, wat hien nach zweemol, am Joer 1853 an 1859, besicht huet.

1862 huet hien dëse Codex verëffentlecht an eng gënschteg Faksimile-Editioun dovun erausbruecht, fir datt all d'Theologen d'Bibelhandschrëft studéiere kéinten.
## Um Spaweck
Préizerdaul-Pad

De ****, offiziell *sentier pédestre national du Préizerdaul*, ass ee vun den nationale Wanderweeër zu Lëtzebuerg.

## Streck
De Pad ass 31,03&nbsp;km laang a féiert vun Ueschdref op Ettelbréck. Den déifste Punkt (198 m) ass zu Ettelbréck an den héchsten (521 m) zu Randschelt.

E féiert laanscht oder duerch follgend Uertschaften: Ueschdref, Heeschpelt, Randschelt, Wal, Horass, Proz, Mäerzeg, Ettelbréck. Informatiounspanneaue stinn zu Ueschdref, Proz an Ettelbréck.

## Bemierkungen

## Biller

Dächer von Arsdorf 01.jpg|Ueschdref
Heispelt Panorama 01.jpg|Heeschpelt
Wegkapelle mit Wegkreuz Pratz 01.jpg|Proz
Eisenbahnbrücke Ettelbruck 01.jpg|Ettelbréck 


## Um Spaweck

* De  op der Websäit vum ORT Guttland
* Depliant / vum 
* Iwwesiichtskaart op geoportail.lu
Ilias

D**'Ilias** ass en Eepos, deen am 8. Joerhonnert v. Chr. vum griicheschen Dichter Homer geschriwwe gouf. Si ass bis haut ee vun de bedeitendste Wierker vun der Weltliteratur an do derbäi och nach dat eelst.

De kompletten Eepos ass a Versform verfaasst ginn. D'Ilias besteet am Ganzen aus 15693 Verser. D'Metrik vun deene Verse gëtt am Allgemengen als daktyleschen Hexameter bezeechent.

## Handlung vun der Ilias
D'Ilias beschreift 40 Deeg aus dem Krich ëm Troja, deen 10 Joer gedauert huet. Bannent deene 40 Deeg ginn d'Haaptkampfhandlungen ausgefouert, dorënner gëtt och vum Doud vun den atteschen Heroen, dem Patroklos an dem Achilles, awer och vun den Helden op trojanescher Säit, de bekanntste vun hinnen dem Hektor, erzielt. An der Ilias gëtt och de berüümten Trick vum Odysseus mam hëlzene Päerd beschriwwen, mat deem senger Hëllef d'Invasoren an d'Festung Troja andrénge konnten.

D'Ilias zeechent sech besonnesch duerch eng staark Charakterbeschreiwung vun de verschiddene Protagonisten aus.

## Literatur
* Homer: *Ilias. Übertragen von Raoul Schrott*. München, Hanser 2008, ISBN 978-3-446-23046-0.
* Homer: *Ilias. Neufassung von Raoul Schrott*. Deutschlandfunk, Der Hörverlag 2008, 21 CD's, 1.180 Minutten, ISBN 978-3-86717-188-5

## Um Spaweck
Maurice-Cosyn-Pad

De ****, offiziell *Sentier pédestre national Maurice-Cosyn*, ass ee vun den nationale Wanderweeër zu Lëtzebuerg. En ass nom Maurice Cosyn genannt ginn, dem Initiator vun den nationale Wanderweeër zu Lëtzebuerg.

## Streck
De Pad ass 31,75&nbsp;km laang a féiert vun Gilsdref op Iechternach. Den déifste Punkt (161 m) ass zu Iechternach an déi héchsten (411 m) zu Eppelduerf (*Zärefeld *an *Tinnes*).

E féiert laanscht oder duerch follgend Uertschaften: Gilsdref, Méischtref, Eppelduerf, Beefort, Grondhaff, Bäerdref, Iechternach. Informatiounspanneaue stinn zu Gilsdref, Beefort, Bäerdref an Iechternach.

## Bemierkungen

## Biller

Eppeldorf 2014.jpg|Eppelduerf
Beaufort altes Schloss.jpg|Beefort 
Grundhof 9-11 route de Dillingen 01.jpg|Grondhaff
Berdorf Panorama 01.jpg|Bäerdref


## Um Spaweck

* De  op der Websäit vum ORT Éislek
* Depliant / vum 
* Iwwesiichtskaart op geoportail.lu
Talence

**Talence** ass eng Stad am Südweste vun Frankräich an der Regioun Nei-Aquitaine. Et ass mat iwwer 40.000 Awunner, no Bordeaux, Mérignac a Pessac, déi véiertgréisst Stad vun der Gironde.

Talence ass och de Chef-lieu vum Canton de Talence.

## Geographie

Talence läit am Süde vun der Agglomeratioun Bordeaux an ass ëmgi vun de Stied vun der *Communauté urbaine de Bordeaux*, Pessac, Bègles, Gradignan a Villenave-d'Ornon.

## Geschicht
Den Territoire vun Talence war laang mat Bësch bedeckt, an deem vereenzelt Wëllschwäin gelieft hunn. Dëse Bësch soll och um Urspronk vum Numm "Talence" sinn: d'Wuert "Tala" huet d'Holzschloe bezeechent. Am 13. Joerhonnert hu sech dunn noeneen d'Nimm "Talanssa", "Talencia" an "Talance" entwéckelt.

Talence war eng Uertschaft, déi ëmmer erëm a Kricher ausgeplënnert an zerstéiert gouf, an huet sech eréischt richteg am 17. Joerhonnert entwéckelt. D'Proximitéit vun Talence zu Bordeaux an d'Presenz vun dräi groussen an relativ sécheren Handelsstroossen, d'Stroosse vun Toulouse, Bayonne a La Teste, hunn déi räich Bourgeoisie vu Bordeaux ugezunn, vun deenen der vill sech grouss Schlässer baue gelooss hunn, wéi zum Beispill de Banquier Samuel Charles Peixotto.

Trotzdeem bleift Talence éischter eng ländlech Géigend. Et ass eréischt um Enn vum 19. an am Laf vum 20. Joerhonnert, datt Talence sech als Stad affiméiert huet a verschidden industriel Aktivitéite sech entwéckelt hunn.
 
An den 1970er an 1980er Joren ass d'Industrie aus Talence verschwonnen an et sinn haaptsächlech Wunnquartieren iwwereg bliwwen.

### Wopen

Um Wope vun Talence steet: "*D'or, aux talles de sinople posées sur une terrasse du même, au sanglier de sable défendu et allumé de gueules brochant sur les tiges*".

Um Wopen (gréng, schwarz, gold), gesäit een e Bam mat zwéi groussen Äscht ("talles"), déi op den Numm "Talence" hiweisen, an e Wëllschwäin, well fréier déi räich Leit vu Bordeaux op Talence joe komm sinn.

## Ekonomie
De gréissten Deel vun de Betriber zu Talence kënnt aus dem Tertiäre Secteur. Landwirtschaft gëtt et quasi keng an d'Industrie ass nëmme schwaach vertrueden. De Chômage huet 1999 14 % erreecht (12,9 % fir ganz Frankräich).

* Primäre Secteur: 0,1 %
* Industrie: 9,2 %
* Tertiäre Secteur: 90,7 %

## Demographesch Evolutioun

Quell: INSEE

### Repartitioun
* Undeel vu Männer a Fraen *(Schätzung vun 2005, Quell: INSEE)*:

* Undeel vun de verschiddenen Altersklassen *(Schätzung vun 2005, Quell: INSEE)*:

## Infrastruktur
* En Deel vum Universitéitsdomaine vu Bordeaux läit zu Talence, ënner anerem d'Université Bordeaux I, den Institut polytechnique de Bordeaux an en Deel vun der Université Bordeaux II.
* De *Stade Pierre Paul Bernard* an de *Stade nautique Henri Deschamps* sinn zu Talence.
* Talence gehéiert zur *Communauté urbaine de Bordeaux* (CUB) an ass iwwer d'Linn **B**: *Pessac Centre ↔ Claveau / Bassins à Flot* vum Tram vun der CUB mat Pessac a mat dem Stadzentrum vu Bordeaux verbonnen.

## Partnerschafte mat auslännesche Stied
* 1985  Alcalá de Henares (Spuenien)
* 1998  Trikala (Griicheland)
* 2004  Chaves (Portugal)

## Um Spaweck
* http://www.talence.fr/ Internetsäit vun der Gemeng Talence

## Um Spaweck
Atert-Pad

Den ****, offiziell *sentier pédestre national de l'Attert*, ass ee vun den nationale Wanderweeër zu Lëtzebuerg.

## Streck
De Pad ass 51,89&nbsp;km laang a féiert vu Roumecht op Miersch. Den déifste Punkt (226 m) ass zu Miersch an den héchsten (488 m) zu Pärel.

E féiert laanscht oder duerch follgend Uertschaften: Roumecht, Wolwen, Pärel, Holz, Rued, Lannen, Réiden op der Atert, Nidderpallen, Räichel, Iewerleng, Useldeng, Bëschdref, Gréiweknapp, Bruch, Kuelbecherhaff, Hunnebuer, Miersch.

Informatiounspanneaue stinn zu Roumecht, Réiden op der Atert, Useldeng, Miersch.

## Bemierkungen

## Biller

Sentier pédestre national de l'Attert (101).jpg|Informatiounspanneau
Amerikanesch Flak zu Pärel.jpg|Pärel
Wasserturm Holtz 01.jpg|Holz
Jangli nidderpallen gare.jpg|Nidderpallen
Useldengvue.jpg|Useldeng
Weiher im Park von Mersch 01.jpg|Miersch


## Um Spaweck

* Den  op der Websäit vum ORT Guttland
* Depliant / vum 
* Iwwesiichtskaart op geoportail.lu
Traité vu Lissabon

Den **Traité** (oder **Vertrag**) **vu Lissabon** (am Ufank och *EU-Reform-Traité* genannt) ass en internationalen Traité tëscht den deemools 27 Memberstaate vun der Europäescher Unioun, deen den 13. Dezember 2007 ënner portugisescher EU-Conseilspresidence zu Lissabon ënnerschriwwe gouf.

Den Traité iwwerhëlt wesentlech Inhalter vum Traité iwwer eng europäesch Verfassung vun 2004, deen net a Kraaft getruede war. Am Géigesaz zum Verfassungsprojet ersetzt en awer net déi Traitéen, déi et bis ewell ginn huet, mä ännert a completéiert se, notamment den EG- an EU-Traité).

Mam Lissabon-Traité kritt d'EU eng eenheetlech Struktur a gëtt eng eegestänneg *Personne juridique.* Aner wichteg Neierunge vum Vertrag vu Lissabon sinn d'Ausbreedung vum Prinzip vun der qualifizéierter Majoritéit fir déi meescht Politikberäicher bei Decisiounen am Ministesch-Conseil, d'Aféierung vum Amt vun engem Héije Vertrieder fir déi Gemeinsam Aussen- a Sécherheetspolitik, méi Rechter fir d'Europäescht Parlament, d'Méiglechkeet, datt 1 Millioun Bierger eng Gesetzesinitativ kënnen ufuerderen, d'méi staarkt Agebonne-Sinn vun den nationale Parlamenter an den europäesche Gesetzgebungsprozess, d'Méiglechkeet fir national Parlamenter, eng Plainte virum Europäesche Geriichtshaff anzereechen, d'rechtlech Verbindlechkeet vun der EU-Grondrechter-Charta an d'Méiglechkeet fir e Memberstaat, nees auszetrieden.

Den Traité ass den 1. Dezember 2009 a Kraaft getrueden.

## Um Spaweck

* Den Traité op Däitsch (PDF, 0,7 MB, 287 S.)
* Konsolidéiert Versioun vun den EU- an EG-Verträg sou, wéi se duerch den Traité vu Lissabon geännert ginn, JOCE, 9. Mee 2008, op Däitsch.
* Aner Sprooch- a Formatversiounen

----
Éislek-Pad

Den ****, offiziell *Sentier pédestre national de l'Ösling*, ass ee vun den nationale Wanderweeër zu Lëtzebuerg.

## Streck
De Pad ass 25,18&nbsp;km laang a féiert vu Kautebaach op d'Giewelsmillen. Den déifste Punkt (238 m) ass op der Giewelsmillen an den héchsten (482 m) zu Nacher.

E féiert laanscht oder duerch follgend Uertschaften: Kautebaach, Nacher, Dol, Bidscht, Boukels, Haarderbaach, Dierbech, Giewelsmillen.

## Bemierkungen

## Biller

Kautenbach, église Saint-Bernard foto4 2014-06-07 13.41.jpg|Kautebaach
Paul Eyschen Kautenbach Luxembourg 01.jpg|Paul-Eyschen-Monument zu Kautebaach
Vue op Nacher, CR331 Direktioun Norden-101.jpg|Nacher
Luxembourg Dahl water tower 2012.jpg|Dol
Sauer a Wolz Giewelsmillen-002.JPG|Giewelsmillen


## Um Spaweck

* Den  op der Websäit vum ORT Éislek
* 
* Iwwesiichtskaart op geoportail.lu
Fred-Welter-Pad

De ****, offiziell *Sentier pédestre national Fred Welter*, ass ee vun den nationale Wanderweeër zu Lëtzebuerg.

## Streck
De Pad ass 22&nbsp;km laang a leeft als Circuit vum Scheedgen iwwer Konsdref hannescht op de Scheedgen. Den déifste Punkt (217 m) ass am Mëllerdall an den héchsten (383 m) zu Wuelper (*Muerbësch*).

E féiert laanscht oder duerch follgend Uertschaften: Scheedgen, Juckefeld, Kalkesbaach, Heeschbech, Bäerdref, Dousterterhaff, Mëllerdall, Konsdref, Wuelper, Scheedgen. Informatiounspanneaue gëtt et um Scheedgen, zu Bäerdref, am Mëllerdall an zu Konsdref.

## Bemierkungen

## Biller

Steebaach.JPG|Scheedgen
Berdorf, AUG2016.jpg|Bäerdref
Consdorf 01.jpg|Konsdref 
Siweschlëff.JPG|*Siweschlëff*


## Um Spaweck

* De  op der Websäit vum ORT Mëllerdall
* Depliant / vum 
* Iwwersiichtskaart op geoportail.lu
Victor-Hugo-Pad

De ****, offiziell *Sentier pédestre national Victor-Hugo*, ass ee vun den nationale Wanderweeër zu Lëtzebuerg. En ass nom bekannte franséische Schrëftsteller Victor Hugo genannt deen, wann e Veianen verlooss huet, mat der Päerdskutsch op Ettelbréck gefuer ass, fir vun do aus mam Zuch virunzefueren.

## Streck
De Pad ass 26,54&nbsp;km laang a féiert vu Veianen op Ettelbréck. Déi déifst Punkten (198 m) sinn zu Ettelbréck an Ierpeldeng an den héchsten (452 m) ass zu Laaschent (*Fréngerhaff*).

E féiert laanscht oder duerch follgend Uertschaften: Veianen, Furen, Waalsdref, Branebuerg, Closdellt, Fridhaff, Ierpeldeng, Waarken, Ettelbréck. Informatiounspanneaue gëtt et zu Veianen, Branebuerg, Ierpeldeng an Ettelbréck.

## Bemierkungen

## Biller

Vianden chateau1.jpg|Veianen
Walsdorf (Tandel) 001.jpg|Waalsdref
Brandenbourg vers sud-ouest.jpg|Branebuerg
Sauer, Millen Ierpeldeng.jpg|Ierpeldeng
Wark in Ettelbruck 01.jpg|Ettelbréck


## Um Spaweck

* De  op der Websäit vum ORT Éislek
* Depliant / vum 
* Iwwesiichtskaart op geoportail.lu
Biergaarbechter-Pad

De ****, offiziell *sentier pédestre national des mineurs*, ass ee vun den nationale Wanderweeër zu Lëtzebuerg.

## Streck
De Pad ass 29,08&nbsp;km laang a féiert an engem Circuit vu Rolleng op Rolleng. Den déifste Punkt (291 m) ass zu Zowaasch an den héchsten (426 m) beim Vesquenhaff (*Koufeld*).

E féiert laanscht oder duerch follgend Uertschaften: Rolleng, Rodange, Fond-de-Gras, Roudenhaff, Zowaasch, Vesquenhaff, Déifferdeng, Nidderkuer.

## Bemierkungen

## Biller

Vue vum «Mirador de Lamadelaine»-102.jpg|Rodange
Gare Fond-de-Gras 2.jpg|Fond-de-Gras 
Roudenhaff bei Péiteng.jpg|Roudenhaff
Chalet Honsbësch, avenue de la Liberté, Nidderkuer-103.jpg|Nidderkuer


## Um Spaweck

* De  op der Websäit vum ORT Sud

* Iwwesiichtskaart op geoportail.lu
Schengen-Helleng-Pad

De ****, offiziell *Sentier pédestre national de Schengen-Hellange*, ass ee vun den nationale Wanderweeër zu Lëtzebuerg.

## Streck
De Pad ass 25,85&nbsp;km laang a féiert vu Schengen op Helleng. Den déifste Punkt (143 m) ass zu Schengen an den héchsten (281 m) am *Weierbësch *bei Krautem.

E féiert laanscht oder duerch follgend Uertschaften: Schengen, Rëmerschen, Elveng, Munneref, Altwis, Uespelt, Fréiseng, Helleng.

## Bemierkungen

## Biller

Remerschen Vinzenzstatu Käpbierg.jpg|Rëmerschen
Mondorf, 52 route de Luxembourg 01.jpg|Munneref 
Schloss von Aspelt 02.jpg|Uespelt
Kirche Frisange 01.jpg|Fréiseng


## Um Spaweck

* De  op der Websäit vum ORT Musel
* Depliant / vum 
* Iwwesiichtskaart op geoportail.lu
Klierf-Our-Verbindung

D****', offiziell *Sentier pédestre national « Relais Clervaux-Our »*, ass ee vun den nationale Wanderweeër zu Lëtzebuerg.

## Streck
De Pad ass 17,15&nbsp;km laang a féiert als Circuit vu Klierf op Klierf. Den déifste Punkt (277 m) ass zu Rueder (*Kënzelbaach*) an den héchsten (521 m) zu Maarnech (*Haaptstrooss*).

E féiert laanscht oder duerch follgend Uertschaften: Klierf, Reiler, Fëschbech, Rueder, Maarnech, Reiler, Klierf. Informatiounspanneaue gëtt et zu Klierf, Fëschbech a Rueder.

## Bemierkungen

## Biller

0 Clervaux 101021 V1.JPG|Klierf
Vue op Reiler.jpg|Reiler
RoderChurch.jpg|Rueder
Maarnech 11 Haaptstrooss.jpg|Maarnech


## Um Spaweck

* D' op der Websäit vum ORT Éislek
* Depliant / vum 
* Iwwesiichtskaart op geoportail.lu
Europäesch Communautéiten

D**'Europäesch Communautéiten** (EC; Däitsch: *Europäische Gemeinschaften*) sinn dräi international Organisatiounen, déi gemeinsam Institutiounen hunn.

Dës Communautéite sinn:
* D'Europäesch Communautéit fir Stol a Kuel (CECA), déi 2002 opgehalen huet, z'existéieren;
* d'Europäesch Wirtschaftsgemeinschaft (EWG), déi 1992 duerch d'Europäesch Communautéit ersat gouf;
* d'Europäesch Communautéit fir Atomenergie, kuerz Euratom genannt.

Déi dräi europäesch Communautéite goufen 1965 duerch de Fusiounstraité zesummegeluecht.

D'Europäesch Communautéite waren, bis den Traité vu Lissabon a Kraaft getrueden ass, eng vun de sougenannten Dräi Saile vun der Europäescher Unioun.

D'Europäesch Communautéite sinn ë.&nbsp;a. Member vun der OECD an der WTO.
Wolz-Pad

De ****, offiziell *Sentier pédestre national de la Wiltz*, ass ee vun den nationale Wanderweeër zu Lëtzebuerg.

## Streck
De Pad ass 16,69&nbsp;km laang a féiert vu Wolz op d'Giewelsmillen. Den déifste Punkt (235 m) ass op der Giewelsmillen an den héchsten (490 m) zu Nacher.

E féiert laanscht oder duerch follgend Uertschaften: Wolz, Nacher Strooss, Nacher, Kautebaach, Masseler, Giewelsmillen. Informatiounspanneaue gëtt et zu Wolz, Nacher, Kautebaach, Giewelsmillen.

## Bemierkungen

## Biller

Nocher Luxembourg 04 primary school.jpg|Nacher
Kautenbach von Hockslay.jpg|Kautebaach
Giewelsmillen Sentier.JPG|Schëld op der Giewelsmillen


## Um Spaweck

* De  op der Websäit vum ORT Éislek
* Depliant / vum 
* Iwwesiichtskaart op geoportail.lu
Mamer-Pad

De ****, offiziell *Sentier pédestre national de la vallée de la Mamer*, ass ee vun den nationale Wanderweeër zu Lëtzebuerg.

## Streck
De Pad ass 25,11&nbsp;km laang a féiert gréisstendeels parallel mat der Mamer, vu Mamer op Miersch. Den déifste Punkt (218 m) ass zu Miersch an den héchsten (350 m) ass zu Mamer (*Juckelsbësch*) an och zu Schëndels (*Schlassbierg*).

E féiert laanscht oder duerch follgend Uertschaften: Mamer, Koplescht, Schëndels, Miersch. Informatiounspanneaue gëtt et zu Mamer, Koplescht a Miersch.

## Bemierkungen

## Biller

Mamer-castle2bis.jpg|Mamer
Schankemillen, Mamer (Baach) (1).JPG|D'Mamer bei der Schankemillen
Sentier pédestre national de la Mamer (103).jpg|Koplescht
Willibrordkirche Schönfels 01.jpg|Schëndels
Mersch castle 1.jpg|Miersch


## Um Spaweck

* De  op der Websäit vum ORT Guttland
* Depliant / vum 
* Iwwesiichtskaart op geoportail.lu
Pad vun de siwe Schlässer

De ****, offiziell *sentier pédestre national de la vallée des sept châteaux*, ass ee vun den nationale Wanderweeër zu Lëtzebuerg.

## Streck
De Pad ass 37,50&nbsp;km laang a féiert vun der Gäichel op Miersch. Den déifste Punkt (218 m) ass zu Miersch an den héchsten (355 m) zu Baardebuerg (*Groussebësch*).

E féiert laanscht oder duerch follgend Uertschaften: Äischen, Baardebuerg, Stengefort, Käerch, Fockemillen, Simmer, Simmerschmelz, Rued, Buer, Huelmes, Klaushaff, Miersch.

## Bemierkungen

## Biller


Blick auf die Ausgrabungsarbeiten im Greiveschlass.jpg|Käerch
Habscht, château de Septfontaines (102).jpg|Simmer
Le Vieux Château d'Ansembourg au Grand-Duché de Luxembourg.JPG|Buerg Aansebuerg 
New castle, Ansembourg, Luxembourg.jpg|Schlass Aansebuerg
Hollenfels Castle.JPG|Huelmes
Miersch, Place St Michel.jpg|Miersch


## Um Spaweck

* De  op der Websäit vum ORT Guttland

* Iwwesiichtskaart op geoportail.lu
Mëllerdall-Pad

De ****, offiziell *Sentier pédestre national du Mëllerdall*, ass ee vun den nationale Wanderweeër zu Lëtzebuerg.

## Streck
De Pad ass 50,73&nbsp;km laang a féiert vun Dummeldeng op Iechternach. Den déifste Punkt (166 m) ass zu Iechternach an den héchsten (438 m) am Gréngewald (*Salzlecken*).

E féiert laanscht oder duerch follgend Uertschaften: Dummeldeng, Eesebuer, Buerglënster, Jonglënster, Blummendall, Grolënster, Kuebebuer, Konsdref, Scheedgen, Iechternach. Informatiounspanneaue stinn zu Dummeldeng, Jonglënster, Scheedgen an Iechternach.

## Bemierkungen

## Biller

Sentier pédestre national du Mëllerdall (101).jpg|Informatiounspanneau
Steinsel, Grünewald, Dujangsbrak (101).jpg|Gréngewald
6 rue Blaschette Eisenborn Luxembourg 2011-08.JPG|Eesebuer
Blummendall0b2.JPG|Blummendall
Bech, Kobenbour (2).jpg|Kuebebuer
Place du Marché - Moart, Iechternach-101.jpg|Iechternach


## Um Spaweck

* De  op der Websäit vum ORT Guttland
* Depliant / vum 
* Iwwesiichtskaart op geoportail.lu
Nord-Pad

Den ****, offiziell *Sentier pédestre national du Nord*, ass ee vun den nationale Wanderweeër zu Lëtzebuerg.

## Streck
De Pad ass 69,13&nbsp;km laang a féiert vu Wäiswampech op Dikrech. Den déifste Punkt (200 m) ass zu Dikrech an den héchsten (518 m) zu Wilwerdang (*Wämperwee*).

E féiert laanscht oder duerch follgend Uertschaften: Wäiswampech, Bënzelt, Ëlwen, Maulesmillen, Klierf, Draufelt, Pënsch, Lellgen, Schibbreger Millen, Schibbreg, Kautebaach, Giewelsmillen, Ënnerschlënner, Lëpschter Dellt, Méchela, Closdellt, Fridhaff, Bamerdall, Dikrech. Informatiounspanneaue gëtt et zu: Wäiswampech, Ëlwen, Klierf, Draufelt, Lellgen, Kautebaach, Dikrech.

## Bemierkungen

## Biller

Oberer See Weiswampach 01.jpg|Wäiswampech
Wemperbaach op der Maulusmillen.jpg|Maulesmillen
Kirche Drauffelt 01.jpg|Draufelt
Hoscheid, Ënnerschlënner (6).jpg|Ënnerschlënner
Diekirch-Bamerdall 2017.jpg|Dikrech


## Um Spaweck

* Den  op der Websäit vum ORT Éislek
* Depliant / vum 
* Iwwesiichtskaart op geoportail.lu
Claude Lévi-Strauss

De **Claude Lévi-Strauss**, gebuer den 28. November 1908 zu Bréissel, a gestuerwen den 30. Oktober 2009 zu Paräis, war e belsch-franséischen Ethnolog an Anthropolog. Hie gëllt als de Grënner vum ethnologesche Strukturalissem.

## Wierk (éischt Editounen)
* *Gracchus Babeuf et le communisme*, Maison d'édition du Parti ouvrier belge L'églantine, 1926. 
* *La Vie familiale et sociale des Indiens Nambikwara*, Paris, Société des américanistes, 1948. 
* *Les Structures élémentaires de la parenté*, Paris, Presses universitaires de France, 1949 ; nouv. éd. revue, La Haye-Paris, Mouton, 1968.
* "Introduction à l'œuvre de Marcel Mauss", in: Marcel Mauss, *Sociologie et anthropologie*, Paris, PUF, 1950.
* *Race et Histoire*, Paris, UNESCO, 1952.
* *Tristes Tropiques*, Plon, Paris, 1955.
* *Anthropologie structurale*, Paris, Plon, 1958
* *Le Totémisme aujourd'hui*, Paris, PUF, 1962.
* *La Pensée sauvage*, Paris, Plon, 1962. 
* *Mythologiques*, t. I: *Le Cru et le cuit*, Paris, Plon, 1964.
* *Mythologiques*, t. II: *Du miel aux cendres*, Paris, Plon, 1967.
* *Mythologiques*, t. III: *L'Origine des manières de table*, Paris, Plon, 1968.
* *Mythologiques*, t. IV: *L'Homme nu*, Paris, Plon, 1971.
* *Anthropologie structurale deux*, Paris, Plon, 1973.
* *La Voie des masques*, 2 vol., Genève, Skira, 1975 ; nouv. éd. augmentée et rallongée de « Trois Excursions », Plon, 1979.
*  *Myth and Meaning*, Londres, Routledge & Kegan Paul, 1978.
* *Le Regard éloigné*, Paris, Plon, 1983. 
* *Paroles données*, Paris, Plon, 1984.
* *Histoire de Lynx*, Paris, Pocket, 1991. ISBN 2-266-00694-0
* *Regarder écouter lire*, Paris, Plon, 1993. ISBN 2-259-02715-6
* *Saudades do Brasil*, Paris, Plon, 1994. ISBN 2-259-18088-4 
* *Le Père Noël supplicié*, Pin-Balma, Sables, 1994 ISBN 2-907530-22-4 
* *Œuvres*, préface par Vincent Debaene ; édition établie par Vincent Debaene, Frédéric Keck, Marie Mauzé, et al., Paris, Gallimard, Bibliothèque de la Pléiade, 2008. ISBN 978-2-07-011802-1

### Entretiens
* *La Potière jalouse*, Paris, Plon, 1985. Entretiens avec Claude Lévi-Strauss, de Georges Charbonnier, Plon et Julliard, 1961.
* *De près et de loin*, entretiens avec Claude Lévi-Strauss par Didier Eribon, Paris, Odile Jacob, 1988 ; rééd. 2008. ISBN 978-2-7381-2140-0
* *Loin du Brésil*: entretien avec Véronique Mortaigne, Paris, Chandeigne, 2005. ISBN 2-915540-19-5

## Gielercher
*
## Um Spaweck
Witali Lasarewitsch Ginsburg

De **Witali Lasarewitsch Ginsburg** (ru.: Виталий Лазаревич Гинзбург), gebuer den  zu Moskau, an do gestuerwen den 8. November 2009, war e russesche Physiker.

Hien huet 2003, zesumme mam Alexei Alexejewitsch Abrikossow an dem Anthony James Leggett, fir d'Erfuersche vu Supraleeder, den Nobelpräis fir Physik kritt.

Zesumme mam Andrei Sacharow huet hien am Igor Tamm senger Grupp un der sowjetescher Waasserstoffbomm geschafft. Hie war Member vun der Akademie vun de Wësseschaften a gouf 1971 Direkter vum Lebedew-Institut, eng Plaz, déi hie bis 1988 hat.

## Um Spaweck
Kreationismus

**Kreationismus** ass eng Theorie, déi haaptsächlech vu fundamentalistesch protestantesche Chrëschte gedroe gëtt, an déi dorop baséiert, datt alles, wat an der Bibel steet, Wuert fir Wuert sou geschitt ass.

## Entstoen a Verbreedung
D'Theorie vum Kreationismus ass fir d'éischt Kéier um Ufank vum 20. Joerhonnert an den USA opgedaucht. E feste Grënner vum Kreationismus steet net fest.

Dës Doktrin huet sech am Laf vun engem Joerhonnert zimmlech rapid ausgebreet. Enger Statistik no war 2006 bal een Drëttel vun den US-Amerikaner vun dëser Theorie iwwerzeegt.

## Virstellunge vum Kreationismus
D'Kreationiste dementéieren wëssenschaftlech Entdeckunge wéi d'Evolutiounstheorië vum Charles Darwin a Jean-Baptiste de Lamarck. Se mësche sech domat an e wëssenschaftleche Fachberäich an, ginn awer keng Daten a Fakten un, déi hir Theorie ënnerstëtze géifen, wat awer indispensabel fir d'Wëssenschaft ass. Wéinst dem Manktem vun Informatioune gëtt de Kreationismus als eng *Pseudowëssenschaft* bezeechent. Donieft vertriede si d'Meenung, d'Äerd wier net méi wéi 6.000 bis 12.000 Joer al.

Zum Theema Dinosaurier soe si, se hätten d'Äerd zur gläicher Zäit wéi d'Mënsche bevëlkert. D'Fossilien, déi vun den Archeologe fonnt goufen, wieren also zirka 10.000 Joer al, wëssenschaftlech Methode beweisen allerdéngs, datt si eendeiteg méi al kënne sinn.

Duerch dës Virstellunge kënnt et dacks zu Onstëmmegkeete mat renomméierte Wëssenschaftler.

Aus dem Kreationismus ass spéider am 20. Joerhonnert eng weider, änlech Doktrin opgedaucht, den *[[Intelligent Design]]*, dee sech och virun allem mat der Entstehung vun der Äerd an der Evolutioun beschäftegt.

## Kuckt och
* Evolutioun
* Intelligent Design
* Spaghettimonster, dat flitt

## Um Spaweck

* En Internetsite, deen d'Behaaptunge an d'Fuerderunge vun de Kreationisten oplëscht a wëssenschaftlech widderleet 
* Evolutioun oder Gottes Schafung? - Evolutionismus - Mikroevolutioun a Makroevolutioun
Intelligent Design

Den **Intelligent Design** (engl.: "intelligenten Entworf"), ofgekierzt ID, ass eng Doktrin, déi änlech Virstellunge wéi déi vum Kreationismus vertrëtt. En ass am 20. Joerhonnert an den U.S.A. opgedaucht.

## Theorie vum ID
De ganze biologeschen Opbau vum mënschleche Kierper ass sou komplex, datt en net vun Natur aus entstanen ass, mä vun engem Schöpfer, enger méi héijer Intelligenz, dem *Intelligent Designer* (aus juristeche Grënn vermeiden d'Unhänger vun dëser Theorie, datt mat dësem Designer Gott gemengt ass), entworf gi muss sinn. D'Evolutioun gëtt net bestridden, mä se baséiert net op der Mutatioun a Selektioun vum Darwin, se gëtt nämlech bewosst vun der Intelligenz gesteiert.

## Um Spaweck
Allgemengt Walrecht

Ënner **allgemengem Walrecht** versteet een d'Recht fir jiddwereen, dee groussjäreg ass, kënne bei Wale matzemaachen. Ausname kënne sinn, wann ee seng biergerlech Rechter verluer huet (z.&nbsp;B. bei schwéiere Verbriechen) oder net d'Nationalitéit huet vun deem Land, an deem ee wunnt (bei Wale fir en nationaalt Parlament).

Éier et en allgemengt Walrecht gouf, gouf et a ville Länner dat sougenannt Zensus-Walrecht, dat heescht, et hunn nëmmen déi däerfe Wiele goen, déi e festgesate Minimum u Steiere bezuelt hunn. Och Fraen hu laang net däerfe wielen, an a verschiddene Länner (wéi z.&nbsp;B. a Südafrika vum Apartheidsregimm, oder och an den USA bis an d'Hallschent vum 20. Joerhonnert) war d'Hautfaarf e Krittär, wie wielen däerft a wien net.

## Allgemengt Walrecht zu Lëtzebuerg
Zu Lëtzebuerg gouf d'allgemengt Walrecht 1919 duerch d'Verfassungsännerung vum 15. Mee agefouert. Dëst war eng laangjäreg Fuerderung ë.&nbsp;a. vun de Sozialiste gewiescht. Bei de Chamberwale vum 26. Oktober 1919 huet awer virun allem d'Rietspartei profitéiert (wat Wielerstëmmen ubelaangt), där hir Rechnung, datt d'Fraen, wa se d'Walrecht hätten, éischter konservativ wiele géifen (oder sou, wéi se gesot kréichen), opgaangen ass.

## Literatur
* Renée Wagener: "Was heißt hier allgemein? Die Demokratisierung des Wahlrechts in Luxemburg." In: *forum* 373, Mai 2017, S.28-31.

## Um Spaweck

*Offizielle Site zu de Gemengewalen op http://www.elections.public.lu
*Offizielle Site zu de Chamberwalen op http://www.elections.public.lu
*Offizielle Site zu den Europawalen op http://www.elections.public.lu
Lusophonie

**Lusophonie** (*Lusofonia*) ginn déi Länner a Géigende genannt, wou Portugisesch geschwat gëtt. De Begrëff gouf analog zu deem vun der Francophonie fir de franséischsproochege Raum gebilt a leet sech vum réimeschen Numm Lusitania of, en Deel vum haitege Portugal a vu Westspuenien (Extremadura an déi haiteg Provënz Salamanca).

Am Géigesaz zu der Francophonie ass d'Lusophonie kee politescht Konzept, mä bezitt sech op all déi, déi portugisesch schwätzen.

Zu der Lusophonie ginn déi heite Länner an Territoirë gezielt:

*Amerika: 
*Afrika: , , , , 
*Asien: , 
*Europa: 

D'Spiller vun der Communautéit vun de portugiseschsproochege Länner gi Jogos da Lusofonia genannt.