René Deltgen

De **René Deltgen**, gebuer den 30. Abrëll 1909 zu Esch-Uelzecht, a gestuerwen den 29. Januar 1979 zu Köln, war e lëtzebuergesche Schauspiller, dee seng Schauspillercarrière an Däitschland gemaach huet.

Ugefaangen huet de René Deltgen seng Filmcarrière 1935 mam Film *Das Mädchen Johanna*, deen iwwer d'Jeanne d'Arc goung. Bis 1944 huet hien eng ganz Rëtsch Filmer gedréint, an deenen e meeschtens Abenteuerer gespillt huet. 1939 gouf e vum Joseph Goebbels zum (nazi-däitschen) *Staatsschauspieler* ernannt.

Nom Iwwerfall op Lëtzebuerg hunn d'nationalsozialistesch Besatzer den Deltgen a seng Bekanntheet fir Propagandazwecker agesat; op Plakater huet en z.&nbsp;B. d'Lëtzebuerger Kanner opgeruff, der Hitlerjugend bäizetrieden. Hien huet sech no 1945 selwer der Lëtzebuerger Justiz gestallt, gouf awer net verurteelt.

Nom Zweete Weltkrich hat den Deltgen nach e puer Succèsen am Kino, z.&nbsp;B. mat *Der Tiger von Eschnapur* vum Fritz Lang an *Das indische Grabmal*. Méi Erfolleg hat en an den 1950er Jore mat Radios-Lauschterspiller, wéi der Francis Durbridge-Serie, wou en den Detektiv Paul Temple gespillt huet.

An den 1960er Joren huet en d'Titelfigur vun den Edgar-Wallace-Filmer *Der Hexer* (1964) an *Neues vom Hexer* (1965) gespillt. 1977 war en den *Alm-Öhi* an enger *Heidi*-Verfilmung.

De René Deltgen ass 1979 zu Köln u Kriibs gestuerwen an do begruewen.

## Gielercher
* 1954 - *Filmband in Gold* als beschte Schauspiller am Film *[[Der Weg ohne Umkehr]]*
* 1978 - *Filmband in Gold* fir säi Liewenswierk.

## Filmer
### Kino
### vun 1935 bis 1939
* *Das Mädchen Johanna* (1935) vum Gustav Ucicky mam Angela Salloker a Gustav Gründgens
* *Einer zuviel an Bord* (1935) vum Gerhard Lamprecht mam Lida Baarova a Albrecht Schoenhals
* *Savoy-Hotel 217* (1936) vum Gustav Ucicky mam Hans Albers a Brigitte Horney
* *Port Arthur* (1936) vum Nikolas Farkas mam Adolf Wohlbrück a Karin Hardt
* *Unter heissem Himmel* (1936) vum Gustav Ucicky mam Hans Albers a Lotte Lang
* *Starke Herzen* (1937) vum Herbert Maisch mam Maria Cebotari a Gustav Diessl
* *Urlaub auf Ehrenwort* (1937) vum Karl Ritter mam Rolf Moebius a Fritz Kampers
* *Ab Mitternacht* (1938) vum Carl Hoffmann mam Gina Falckenberg a Peter Voß
* *Geheimzeichen LB 17* (1938) vum Viktor Tourjansky mam Willy Birgel a Bernhard Minetti
* *Schwarzfahrt ins Glück* (1938) vum Carl Boese mam Volker von Collande an Ernst Waldow
* *Nordlicht* (1938) vum Herbert B. Fredersdorf mam Ferdinand Marian an Hilde Sessak
* *Kautschuk* (1938) vum Eduard von Borsody mam Gustav Diessl an Hans Nielsen
* *Der grüne Kaiser* (1939) vum Paul Mundorf mam Gustav Diessl a Carola Höhn
* *Zwölf Minuten nach zwölf* (1939) vum Johannes Guter mam Ursula Herking a Carl Raddatz
* *Kongo-Express* (1939) vum Eduard von Borsody mam Marianne Hoppe a Willy Birgel
* *Brand im Ozean* (1939) vum Günther Rittau mam Hans Söhnker a Winnie Markus
### vun 1940 bis 1949
* *Die drei Codonas* (1940) vum Arthur Maria Rabenalt mam Ernst von Klipstein
* *Achtung! Feind hört mit!* (1940) vum Arthur Maria Rabenalt mam Kirsten Heiberg a Lotte Koch
* *Das leichte Mädchen* (1940) vum Fritz Peter Buch mam Willy Fritsch a Paul Kemp
* *Mein Leben für Irland* (1940) vum Max W. Kimmich mam Paul Wegener a Werner Hinz
* *Spähtrupp Hallgarten* (1941) vum Herbert B. Fredersdorf mam Paul Klinger a Maria Andergast
* *Anschlag auf Baku* (1942) vum Fritz Kirchhoff mam Willy Fritsch
* *Das große Spiel* (1942) vum Robert A. Stemmle mam Gustav Knuth a Maria Andergast
* *Fronttheater* (1942) vum Arthur Maria Rabenalt mam Heli Finkenzeller a Rudolf Schündler
* *Dr. Crippen an Bord* (1942) vum Erich Engels mam Rudolf Fernau
* *Wen die Götter lieben* (1942) vum Karl Hartl mam Hans Holt an Irene von Meyendorff
* *Zwischen Nacht und Morgen* (1943) vum Alfred Braun mam Käthe Gold a Paul Wegener
* *Zirkus Renz* (1943) vum Arthur Maria Rabenalt mam Paul Klinger an Angelika Hauff
* *Wenn der junge Wein blüht* (1943) vum Fritz Kirchhoff mam Henny Porten an Otto Gebühr
* *Sommernächte* (1944) vum Karl Ritter mam Suse Graf an Ernst von Klipstein
* *Das Hochzeitshotel* (1944) vum Carl Boese mam Karin Hardt a Walter Janssen
* *Wir beide liebten Katharina* (1945) vum Arthur Maria Rabenalt mam Angelika Hauff
* *Der stumme Gast* (1945) vum Harald Braun mam Gisela Uhlen a Rudolf Fernau
* *Tromba* (1949) vum Helmut Weiss mam Angelika Hauffan Gustav Knuth
* *[[Nachtwache]]* (1949) vum Harald Braun mam Luise Ullrich an Dieter Borsche

### vun 1950 bis 1959
* *[[Export in Blond]]* (1950) vum Eugen York mam Lotte Koch a Peter van Eyck
* *Augen der Liebe* (1951) vum Alfred Braun mam Käthe Gold a Paul Wegener
* *Torreani* (1951) vum Gustav Fröhlich mam Gustav Fröhlich
* *Das letzte Rezept* (1951) vum Rolf Hansen mam Heidemarie Hatheyer an O. W. Fischer
* *Weg ohne Umkehr* (1952) vum Victor Vicas mam Ivan Desny an Ruth Niehaus
* *Unter den tausend Laternen* (1952) vum Erich Engel mam Michel Auclair a Gisela Trowe
* *Kuca Na Obali* (Das Haus an der Küste) (1953) vum Bosco Kosanovic mam Sybille Schmitz an Nadja Regin
* *Sterne über Colombo* (1954) vum Veit Harlan mam Kristina Söderbaum an Adrian Hoven
* *Der Mann meines Lebens* (1954) vum Erich Engel mam Marianne Hoppe an Ina Halley
* *Der letzte Sommere* (1954) vum Harald Braun mam Hardy Krüger a Liselotte Pulver
* *Frühlingslied* (1954) vum Hans Albin mam Oliver Grimm an Anne-Marie Blanc
* *Phantom des grossen Zeltes* (1954) vum Paul May Angelika Hauff an Armin Dahlen
* *Vom Himmel gefallen* (1955) vum John Brahm mam Joseph Cotten an Eva Bartok
* *Hotel Adlon* (1955) vum Josef von Baky mam Nadja Tiller an Nelly Borgeaud
* *[[Londra chiama Polo Nord]]* (1955) vum Duilio Coletti mam Dawn Addams an Curd Jürgens
* *Ohne Dich wird es Nacht* (1956) vum Curd Jürgens mam Eva Bartok a Curd Jürgens
* *Königin Luise* (1957) vum Wolfgang Liebeneiner mam Ruth Leuwerick, Bernhard Wicki an Dieter Borsche
* *[[Der Tiger von Eschnapur (1959)|Der Tiger von Eschnapur]]* (1959) vum Fritz Lang mam Debra Paget a Paul Hubschmid
* *[[Das indische Grabmal (Film 1959)|Das indische Grabmal]]* (1959) vum Fritz Lang mam Claus Holm a Sabine Bethmann

### vun 1960 bis 1977
* *[[Der Hexer (1964)|Der Hexer]]* (1964) vum Alfred Vohrer mam Joachim Fuchsberger an Heinz Drache
* *[[Die goldene Göttin vom Rio Beni]]* (1964) vum Eugenio Martín mam Pierre Brice a Gillian Hills
* *[[Neues vom Hexer]]* (1965) vum Alfred Vohrer mam Heinz Drache a Barbara Rütting
* *Der Arzt stellt fest...* (1966) vum Aleksander Ford mam Dieter Borsche a Charles Regnier
* *Ohrfeigen* (1966) vum Rolf Thiele mam Curd Jürgens, Gila von Weitershausen an Alexandra Stewart
* *[[Gefundenes Fressen]]* (1977) vum Michael Verhoeven mam Heinz Rühmann a Mario Adorf

## Paul Temple-Lauschterspiller

* 1949: *Paul Temple und die Affäre Gregory* (gëllt als verluer)
* 1951: *Paul Temple und der Fall Curzon*
* 1953: *Paul Temple und der Fall Vandyke*
* 1954: *Paul Temple und der Fall Jonathan*, (Juni 2005), Der Audio-Verlag, 2005, 4 Cden. Mam René Deltgen an der Annemarie Cordes.
* 1956: *Paul Temple und der Fall Madison*
* 1957: *Paul Temple und der Fall Gilbert*
* 1958: *Paul Temple und der Fall Lawrence* (Juli 2005),
* 1959: *Paul Temple und der Fall Spencer*
* 1961: *Paul Temple und der Fall Conrad*
* 1962: *Paul Temple und der Fall Margo*
* 1966: *Paul Temple und der Fall Genf*

## Iwwer de René Deltgen
### Film an Theater
* *[[René Deltgen - Der sanfte Rebell]]*, 2004, Dokumentarfilm vum Michael Wenk (Prod.: CNA)
* *[[En Escher Jong]]*, 2022, Theaterstéck vum Frank Feitler a Kristof van Bouven, Regie Ulrich Waller, mam Luc Feit an André Jung, eng Koproduktioun vum Escher Theater, Stater Theater, St. Pauli Theater Hamburg.

### Bicher
* Uli Jung, Paul Lesch, Jean-Paul Raths a Michael Wenk. *René Deltgen - Eine Schauspielerkarriere.* Diddeleng: CNA, 2002.

### Artikelen
* Anina Valle Thiele: "Schillernder Schauspieler, politischer Opportunist?" IN: *d'Lëtzebuerger Land* 26. Januar 2018, Nr.4, S.13.

## Um Spaweck
* Text mat Bild
* de R.D. op filmportal de
* den R. D. um CNA
* Säit mat Fotoe vum René Deltgen