Wiener Gemengebezierker

D'éisträichesch Haaptstad **[[Wien]]** ass politesch an 23 **Gemengebezierker** ënnerdeelt. Vun de Wiener ginn dës Bezierker an der Reegel net mam Numm mä mat der Nummer genannt ("17. Bezierk" oder och "Der Siebzehnte"). Dës Nummere stinn op all Stroosseschëld virum Numm vun der Strooss (z.&nbsp;B. „17., Pezzlgasse”) a bilden och déi 2. an déi 3. Ziffer vum Postcode („1010” fir den 1. Bezierk bis „1220” fir den 22. Bezierk, am 23. Bezierk gëllen Ausnamen).

## Geschicht
Déi ursprénglech Stad Wien huet nëmmen aus der *"Inneren Stadt"* bestanen. Zanter dem 15. Joerhonnert sinn awer och ëmmer méi Leit baussent der Stadmauer geplënnert. D'Gemengen tëscht der Stadmauer an dem Linnewall deen 1707 gebaut gouf, goufe *"Vorstädte"* genannt. Fir d'Verwaltung ze vereinfachen, gouf 1849 decidéiert, dës Uertschaften an d'Gemeng Wien opzehuelen, wat dann 1850 geschitt ass. Si goufen an d'Bezierker 1 – 8 ënnerdeelt. Duerch Deelunge méi spéit sinn doraus 10 Bezierker entstanen.

Baussent dem Linnewall gouf et déi sougenannt *"Vororte"*. Well de Linnewall och eng Steiergrenz war, war d'Liewen do méi bëlleg. Doduerch hu sech d'Verhandlungen, fir déi bei d'Gemeng Wien ze setzen, och zirka 20 Joer higezunn. 1892 koumen dunn d'Faubourgen als Bezierker 11 – 19 bei d'Gemeng Wien derbäi. 1900 gouf den 20. Bezierk vum 2. ofgespléckt. 1904 gouf d'Groussgemeng Floridsdorf, um lénksen Uwänner vun der Donausäit, den 21. Bezierk vu Wien.

Nom Anschluss am Joer 1938 goufe 97 nidderéisträichesch Uertschaften no enger Veruerdnung vum deemolege Buergermeeschter vu Wien Hermann Neubacher vum 1. Oktober 1938 an d'Wiener Gemeng opgeholl, wouduerch Wien bis zu der Befreiung 1945 als „flächegréisst däitsch Stad” gegollt huet, an nach bis 1954 als Grouss-Wien bezeechent gouf, well wärend dëser Zäit 26 Bezierker zu der Stad gehéiert hunn.
:14. Bezierk: Penzing,
:22. Bezierk: Gross-Enzersdorf,
:23. Bezierk: Schwechat,
:24. Bezierk: Mödling,
:25. Bezierk: Liesing,
:26. Bezierk: Klosterneuburg.

D'Uertschafte Breitenfurt, Laab im Walde, Perchtoldsdorf, Vösendorf an Hennersdorf sinn net am Bezierk Mödling bliwwen, mä goufe bei de Bezierk Liesing geprafft. Dës nei Bezierker goufen als **Landbezierker** mat de **Randgemenge** bezeechent.

Nom Enn vum Zweete Weltkrich gouf beschloss, dat réckgängeg ze maachen, mä et ass um Widderstand vun de sowjeteschen Administratiounen an dem Kontrollrot gescheitert. Dobäi ass d'Situatioun entstanen, datt d'Bierger vun deene Bezierker hir Mandater fir den nidderéisträichesche Landtag gewielt hunn. Déi Mandater haten awer do kee Stëmmrecht. Ëmgekéiert goufen d'Randgemenge vun der Wiener Gemeng administréiert, mä haten awer keng Vertrieder am Wiener Gemengerot.

Eréischt 1954 hunn och d'sojwetesch Administratiounen zougestëmmt, datt d'Randgemengen nees erausgeholl gi sinn. Zu där Zäit hate sech d'Bierger awer schonn un d'Zougehéieregkeet zu Wien gewinnt. D'Gemeng Wien selwer huet och probéiert si am Stadverband ze halen. Et goufe souguer inoffiziell Volleksofstëmmungen, wéi zum Beispill zu Mödling a Klosterneuburg. Déi haten awer keng Relevanz fir d'Entscheedung déi schonn 1945 getraff gouf. Nëmmen Deeler vum 22. (haut Donaustadt) a 25. Bezierk (als 23. Bezierk) a verschidde Gemengen um Bord vun der Stad si bei Wien bliwwen. 46 Gemenge goungen nees un Nidderéisträich. Wien huet doduerch zwéin Drëttel vu senger Fläch verluer.

## Bezierker a Quartieren
En Iwwerbléck iwwer d'Bezierker:

## Politik

Un der Spëtzt vun all Bezierk steet de sougenannte *[[Bezirksvorsteher]]*. Hie gëtt ëmmer vun der politescher Partei gestallt, déi am meeschte Stëmme bei de Bezierkswale krut, an ee vu sengen zwéi Stellvertrieder och. Den zweete Stellvertrieder gehéiert normalerweis zu der zweetstäerkster Partei. Déi Gréng stellen de Bezierksvorsteher am 7. an 8. Bezierk, d'ÖVP an de biergerleche Bannebezierker 1 a 4, an an de Villequartieren 13, 18 an 19. An allen anere Bezierker gëtt de Bezirksvorsteher vun der SPÖ gestallt (Stand vun de Walen 2005).

2002 gouf d'Walrecht bei de Bezierkswalen och fir Net-EU-Bierger, déi op d'mannst fënnef Joer zu Wien wunnen, gesetzlech festgehalen. Dat Gesetz gouf allerdéngs 2004 vum Verfassungsgeriicht wéinst enger Plainte vun der FPÖ an der ÖVP nees opgehuewen.

## Um Spaweck

*  Wope vun de Bezierker
*  D'Bezierker um Spaweck