Guillotine

Eng **Guillotine** () ass en Dispositif, fir eng Doudesstrof duerch Käppen ze vollstrecken.

## Geschicht vun der Guillotine

D**Guillotine'' huet den Numm vum franséischen Dokter [[Joseph-Ignace Guillotin]] kritt. Fréier scho gouf et Instrumenter, fir deem, deen zum Doud verurteelt war, de Kapp erofzeschneiden, wéi z.&nbsp;B. déi „Schottesch Joffer“ (engl. [[Scottish Maiden]] 1661), d'[[Fallbeile vun Halifax]] (engl. the Halifax-Gibbet) an déi italieenesch „Mannaia“. Wéi de [[Konradin von Hohenstaufen|Konradin]], de leschte vun de [[Staufer]], gekäppt gouf, ass en Instrument benotzt ginn, dat wéi eng Guillotine ausgesinn huet. All dës Ariichtunge koumen allerdéngs bis zum [[18. Joerhonnert]] vollstänneg ausser Gebrauch.

De ''Guillotin'' huet den 10. Oktober 1789 eng Demande fir d'Aféiere vun engem mechaneschen Dispositif fir ze käppe gemaach, fir domat aner, méi grausam Hiriichtungsmethoden ofzeschafen. Hie gouf dobäi vum [[Schaarfriichter|Henker]] vu [[Paräis]], dem [[Charles Henri Sanson]] ënnerstëtzt. D'Nationalversammlung huet dunn de kinneklechen Haffdokter [[Antoine Louis]] ugestallt, en Avis doriwwer ofzeginn. Den 20. Mäerz 1792 ass dann d'Demande ugeholl ginn. De Guillotin huet schwéier drënner gelidden, well säin Numm gebraucht gouf fir dat Instrument ze bezeechnen, well hie gemengt hat, aus humanitäre Virstellungen ze handelen, an deem Mooss, datt seng Famill en aneren Numm ugeholl huet.

Déi éischt „Guillotine“ gouf am Optrag vum Sanson vum [[Däitschland|däitsche]] Pianos-Fabrikant [[Tobias Schmidt]] gebaut. Scho bei den éischte Modeller gouf et en Dësch (frz. ''bascule''), e [[Briet]], op deem de Verurteelte ugeschnallt gouf, dat dann no vir gekippt gouf, sou dat den Hals an horizontaler Positioun an der sougenannter ''Lunette'' louch, ier dann dat trapezfërmegt Beil, dat a Schinne gefouert war, vun uewe gefall ass an de Kapp vum Kierper getrennt huet. Nom Antoine Louis huet d'Guillotine am Ufank **Louison** oder **Louisette*', geheescht, den Nummm Guillotine huet sech awer duerchgesat, fir dat Instrument ze bezeechnen, dat de Volleksmond vun deemools och* rasoir national* oder* raccourcisseuse* genannt huet.




== D'Guillotine zu Lëtzebuerg ==

Nodeem [[Lëtzebuerg (Land)|Lëtzebuerg]] [[1795]] vu franséischen Truppe besat gi war, ass d'Exekutioun vu Verurteelte mat der Guillotine gemaach ginn, an zwar op Basis vun enger Entscheedung, déi fir de ganzen [[Département des Forêts]], wéi Lëtzebuerg deemools bezeechent war, Gëltegkeet hat. Virdru war den Doud duerch de Strack d'Kapitalstrof. De leschte Verbriecher, deen, den [[2. August]] [[1794]] erhaange gouf war e Mathias Zimmer vu [[Miedernach]].

D'Guillotine koum zu Lëtzebuerg de [[24. September]] [[1798]] fir d'éischt an den Asaz. [[1799]] goufe 14 Leit, déi um [[Klëppelkrich]] deelgeholl haten an zum Doud verurteelt gi waren, um [[Glacis (Lampertsbierg)|Glacis]] guillotinéiert. Bis [[1821]] goufe 15 weider Persounen um Glacis an um [[Fëschmaart]] mat der Guillotine higeriicht. De leschte Guillotinéierten, den 20. Februar 1821, war ee Mann vun der [[Boumillen|Boumille]] bei [[Schraasseg]], dee seng Fra ëmbruecht hat. Déi lescht Fra déi zu Lëtzebuerg gekäppt gouf, war d'[[Françoise Valjean]] am Joer 1806, déi verurteelt gi war war well se hiert Kand ëmbruecht hat.

Am Ufank vum [[20. Joerhonnert|20. Joerhonner]]<nowiki/>t ass d'Guillotine vun den [[Dräi Tierm]] an den [[MNHA|Nationalmusée]] komm, wou se restauréiert, awer net ausgestallt gouf. Eréischt 2009 ass s'am Kader vun der Ausstellung "Mord und Todschlag" am [[Geschichtsmusée vun der Stad Lëtzebuerg]] der Ëffentlechkeet gewise ginn. Zanter de [[Musée Dräi Eechelen - forteresse, histoire, identités|Musée Dräi Eechelen]] am Juli 2012 opgoung, kann een d'Guillotine do gesinn.

== Literatur ==
* [[Daniel Arasse]], *La Guillotine et l'imaginaire de la Terreur*, Flammarion, 1987. 
* [[Yannick Beaubatie]], *Les Paradoxes de l'échafaud. Médecine morale et politique au siècle des Lumières*, précédé de [[Pierre Jean Georges Cabanis]], *Note sur le supplice de la guillotine*, Périgueux, Fanlac, 2002.
* *Seuls les morts ne reviennent jamais: les pionniers de la guillotine sèche en Guyane française sous le Directoire* de [[Philippe de Ladebat]], éd. Amalthée, Nantes, 2008. ISBN 978-2-35027-894-0
* [[Tony Jungblut]], *Das Henkerbuch''; illustriert von Frantz Kinnen; Verlag des «Tageblatt»; Luxemburg 1953;

## Kuckt och
* Doudesstrof
* Scottish Maiden
* Louis Deibler
* Fernand Meyssonnier

## Um Spaweck

* Säit vum Nationalmusée iwwer déi lëtzebuergesch Guillotine
* Déi lescht Exécutioun