Finanzplaz Lëtzebuerg

Als international **Finanzplaz** hëlt Lëtzebuerg haut de Verglach mat Zentre wéi Frankfurt am Main, Paräis oder London op.

D'Finanzplaz Lëtzebuerg ass 2015 am Global Financial Centres Index op Plaz 17 vu weltwäit 82 Stied komm. A Westeuropa war se hanner London, Zürich a Genf op der 4. Plaz. Si ass och weltwäit no den USA den zweetgréissten Zentrum fir d'Verwaltung vun Investmentfongen. Am Ganze ginn do 2.680 Milliarden Euro geréiert (Stand: 2014).

## Virgeschicht
Den éischte wichetege Schrëtt an der Entwécklung vun de Finanzaktivitéiten ass 1929 gemaach ginn, wéi eng Holding-Gesetzgebung agefouert gouf. An demm klenge Land, dat nach kee Reseau vun Duebelbesteierungsofkommen hat, ass et drëms gaange fir duerch dëst selbststännegt Virgoen e Bäitrag zur Verhënnerung vun enger Duebelbesteierung ze leeschten. Am selwechte Joer 1929 ass och d'Lëtzebuerger Bourse opgaangen. Si war 1927 op gesetzlecher Basis geschaf ginn. Dat ass deemools aus enger internationaler Perspektiv eraus geschitt.

D'Wirtschaftskris an der Welt huet leider verhënnert, datt déi zwou Initiativen onmëttelbar voll zum Droe komm sinn. Zum richtegen Opschwonk vu Lëtzebuerg als Finanzplaz ass et eréischt nom Zweete Weltkrich komm, wéi d'Europäesch Kapitalmäert sech entwéckelt hunn, an zu Lëtzebuerg weider Ustrengunge gemaach goufe fir seng Ausgangspositioun ze verbesseren. Den Ofschloss, lues a lues, vun enger grousser Zuel vun Duebelbesteierungsofkomme mat auslännesche Länner war nëmmen eent vun den Elementer, déi sech positiv ausgewierkt hunn.

## Natierlech Trëmp

* Villsproochegkeet
* International Astellung vun der Populatioun,
* Europäesch Vokatioun,
* Existenz vun den noutwennegen Infrastrukturen, Bourse an Holdingsgesetz
* Strengt Bankgeheimnis,
* Gënschteg Besteierung,
* Presenz vun europäesche Finanzorganen, Generaldirektioun Crédits et Investissements vun der CECA an Europäesch Investitiounsbank
* Effikass Bankenopsiicht, haut: Commission de surveillance du secteur financier,
* Kompetent Assurancenopsiicht, haut: Commissariat aux assurances.
* Héije Bankestandard duerch exigent Zouloossungsreegelen,
* Ofsécherung géint d'Geldwäsch an d'Kriminalitéit.

## Opschwonk vun de grondleeënden Aktivitéiten
#### Emissioun vun internationale Kreditter
No 1945 war New York City gewëssermoossen deen eenzege grousse Kapitalmaart, wou Kreditter, meeschtens an Dollar, gemaach goufen. Dat huet sech vun 1963 u geännert, wéi d'USA Beschränkungen, wéi d'Aféierung vun enger Zënsausgläichsteier, beschloss hunn. Doduerch goufen dës Emprunte méi deier an en Eurodollarmaart an en Euroemissiounsmaart sinn an Europa an op anere Plazen an der Welt entstanen. Vun dësem Kuch hunn d'Lëtzebuerger Banke sech e gutt Stéck erofgeschnidden. Si hunn et verstan, sech féierend an den Emissiounskonsortiumen ze positionéieren an och nei komposit Wärungsunitéiten, wéi d'Unité de compte an den Eurco z'erfannen, an deenen dës Emprunte gemaach goufen, an zwar fir doduerch de Wärungsrisiko ofzeschwächen. D'Lëtzebuerger Bourse huet genuch dovu profitéiert. Hire Kursziedel mat cotéierten Emprunten ass ëmmer méi laang ginn.

Et war u sech den Eurodollarmarché, deen d'Bankeplaz Lëtzebuerg richteg am internationalen Ëmfeld lancéiert huet. Vun dëser Reputation, an och dem Knowhow, huet se och herno bei ganz anescht ausgeriichte Geschäftsfelder profitéiert.

#### Iwwerstaatlecht Kreditgeschäft

Lues a lues hunn d'auslännesch Banken Intressi kritt, fir um Eurogeschäft zu Lëtzebuerg ze participéieren. Déi däitsch Banken hunn domat ugefaangen. Däitschland hat nämlech, fir d'Evolutioun vun de Kreditter ze bremsen, d'Banke fir Oprechterhale vu Mindestreserve bei der Bundesbank verflicht. Doduerch goufen an Däitschland d'Kreditzousoen zu Gonschte vu Kreditter un däitsch Cliente méi deier an déi Lëtzebuerger Plattform ass fir däitsch Banken interessant ginn. D'Presenz vun den däitsche Banken huet och Banken aus anere Länner op Lëtzebuerg gezunn, besonnesch déi Banken, déi och am Euro-DM-Geschäft aktiv waren. Dat war de Grond, firwat Lëtzebuerg sech zum wichtegste Finanzzentrum am Euro-DM-Gechäft entwéckelt huet.

#### Domiziliatioun vun Investmentfongen
Eng aner Aktivitéitsspart bilden d'Investmentfongen, déi zu Lëtzebuerg domiciliéiert an och do geréiert ginn.

An der Nokrichszäit goufen d'Autoritéite sech bewosst, datt d'Méiglechkeete vun der Holdingesetzgebung nach méi konsequent kéinten ausgeschefft ginn. An deem Gedankegang gouf d'Applikatioun vun hire Potentialitéien 1959 op d'Investmentfongen an och op Finanzéirungsgesellschafte vu sougenannte *Multien* ausgedeeent. Dat huet d'Kreatioun vun den *OPC* (Organes de placement collectif) stimuléiert. 2004 waren 1909 Investmentfonge mat engem Gesamtavoir vun ongeféier 1 Mrd Euro zu Lëtzebuerg domiziliéiert. Déi 1988 gegrënnten ALFI (Association Luxembourgeoise des Fonds d'Investissement) huet zur Promotioun vun den OPCen zu Lëtzebuerg weesentlech bäigedroen. Haut figuréiert Lëtzebuerg no den USA nämlech un 2. Plaz wat d'Importenz vun OPC-geréirten Avoiren ugeet.

#### Intensivéierung vum Privatkontegeschäft

Et war haaptsächlech d'Entwécklung vum personalintensive Privatkontegeschäft an den Ausbau vun den Investmentfongen, déi, vun den nonzeger Joren un, zu engem staarken Zouwuess vun de Beschäftegten an de Banke gefouert hunn. Hir Zuel huet sech op 22.554 am Joer 2004 erhéicht. Dat sinn 10 % vun der aktiver Populatioun. D'Privatkontegeschäft gouf bewosst vun alle Banken, de Guichetsbanken an den aneren international ausgeriichte Banken ausgebaut, well een Abroch vun de Gewënnmargë sech am internationale Kreditgeschäft bemierkbar gemaach huet an d'Banken hir Aktivitéiten dofir nei hu missen ausriichten.

#### Internationaalt Assurancegeschäft
D'Finanzplaz Lëtzebuerg war bis spéit an déi siwwenzeger Joren ausschliisslech op d'Aktivitéite vun de Banken opgebaut. Déi deemoleg Regierung ënner dem Staatsminister Pierre Werner huet et awer als nëtzlech an noutwenneg ugesinn, fir dës Aktivitéiten ze diversifizéieren an auszebauen. De Moment war konsequent gewielt. Duerch d'Aféierung vun engem fräien Déngschtleeschtungsverkéier, deen och fir d'Assurance gëlteg ginn ass, gouf et méiglech, vun engem Standuert aus an alle Länner vun der Communautéit z'operéieren. An hirer Regierungserklärung vum 24. Juli 1979 heescht et:

*"Parallel zum Opschwong vun de Bankenaktivitéiten, favoriséiert d'Regierung och d'Entwécklung vun anere Branchen am tertiäre Secteur ([[Assurance]]n, [[Reassurance]]n, international Handelsaktivitéiten, [[Marketing]], [[Studiebureauen]], [[Expertisen]], [[Legal Uerde vun Architekten]] an [[Experts comptablen]])"*.

Dofir huet D'Regierung am Ausland eng Prospectioun vun den neie Méiglechkeeten ënnerholl. Mä si huet och déi déi gesetzlech Bestëmmunge geännert, déi dëser Ausriichtung am Wee kéinte stoen. Mat Bezuch op d'Assurancen ass dat iwwer zwee Gesetzer geschitt:
* Gesetz vum 24. Februar 1984, a méi ausféierlech nach opgrond vum
* Gesetz vum 6. Dezember 1991.

Dës zwee Gesetzer hunn ënner anerem bewierkt:
* eng Reglementatioun vun der Réassurance,
* d'Aféierung vun der Aktivitéit vum Broker, eng Aktivitéit, déi virdrun zu Lëtzebuerg verbuede war, ouni déi en internationalen Assurancenzentrum awer net denkbar ass,
* eng Reglementatioun fir Assurancen, déi am Kader vum *fräien Déngschtleeschtungsverkéier* operéieren,
* d'Festleeë vun de Garantien, déi d'Assurancë bidde mussen,
* nei Precisioun vun de Kompetenze vun der Assurancenopsiicht, dem neigeschafe Commissariat aux Assurances, am Hibléck op eng effikass Kontroll vun deem Secteur.

An der éischter Entwécklungswell waren et Captive-Assurancen, déi sech zu Lëtzebuerg néiergelooss hunn. Wéi d'Bahamen ass och d**Finanzplaz Lëtzebuerg'' en Zentrum fir Captiv-Assurance ginn.

Zuel vun den Assurancen, déi 2003 zu Lëtzebuerg etabléiert waren:
* Lëtzebuerger Sociétéiten: 78
* Succursallen: 14
* Pensiounsfongen: 3
: **Am Ganzen: 95**

Déi europäesch Bedeitung vum Assurancesecteur gëtt däitlech gemaach duerch d'Importenz vun den Operatiounen, déi iwwer d'Lëtzebuerger Grenze ewech (''Libre prestation de services'') ofgewéckelt ginn. Awer och duerch den Opschwong vum Réassurancë-Secteur. [[2003]] waren nämlech 270 ''Réassurancen'' zu Lëtzebuerg zougelooss mat engem Primmenopkomme vun 2.902 Mio. Euro.

=== Entwécklung vun zousätzlechen Dengschtleeschtunssparten. ===
Aner Dengschtleeschtungsparten hu sech vun 1980 un, am Schiet vun der Finanzplaz, och séier ausgebreet:
* d**Recherche*,
* d*'Déngschtleeschtunge fir d'Enterprisen*, wéi d'[[Informatik]],
* d*'Prestatiounen um Gebitt vun de Kommunikatiounen an den Transporter* an
* d'Aktivitéite vu *kommerziellen Agencen* a *Servicer*, besonnesch am *Immobiliesecteur*.
* d'Schafen, am Joer 1990, vun engem [[Lëtzebuerger Pavillon maritime]] an Domiciliatioun vu Schëfffaartgesellschaften

== Infrastrukturen ==
* Ëmmer méi Intermediairen ([[Courtier|Broker]] asw.),
* Eng Bourse mat engem laange Kursziedel,
* Aktiv Beruffsvertriedungen: [[ABBL]] fir d'Banken, d'[[ACA]], fir d'Assurancen.
* Eng wierksam Bankenopsiicht an Assurancenopsiicht,
* Eng onofhängeg [[Zentralbank]],

== Lëtzebuerger Finanzplaz an der Europäescher Perspektiv ==

Eng vun de Froen, déi laang an der EU an och op der *Lëtzebuerger Finanzplaz* mat Nodrock diskutéiert ginn ass, war déi vun der [[Quellesteier]]. Zu Lëtzebuerg gëtt nämlech op de Coupone vun Obligatioune keng Quellesteier erhuewen (Nëmmen d'Coupone vun einheimeschen Aktien ënnerleien enger Quellesteier). Hei gouf gefaart, d'Verallgemengerung an der [[EU]] vun der Steier op den Zënse kënnt zu enger Verlagerung vun den europäesche Kapitalmäert a Länner baussent der Europäescher Communautéit féieren. Am Joer 1963 war d'Europäesch Kommissioun an hirem *Rapport Segré* zwar zum Schluss komm, den Euromaart wier nëmmen ouni Couponsteier denkbar, a si huet deemools fir hir allgemeng Ofschafung plädéiert. Wéi se sech mat där Iddi awer net duerchsetze konnt, koum si zur Conclusioun, d'Harmonisatioun vun de Wettbewerbsbedingungen op den Europäesche Kapitalmäert misst iwwer de Wee vun enger Verallgemengerung vun der Couponssteier an der EU geschéien. Si huet gemengt, datt domat och déi brenzelech Fro vun der Steierhannerzéiung geléist wier. Et koum zu engem Kompromëss, deen den 1. Januar 2006 a Kraaft trëtt. Hie gesäit vir:
* d'Aféierung vu Kontrollmatdeelungen iwwer d'Zënserträg tëscht allen nationale Steierverwaltungen, mat Ausnam vun der Belsch, Éisträich a Lëtzebuerg.
* d'Aféieren an de leschtgenannte Länner vun enger Quellesteier vu 15 %, déi bis op 35 % am Joer 2012 soll klammen.
* d'Bedingung, datt déi vun den EU-Memberlänner ofhängeg Territoiren an och Drettlänner ([[Schwäiz]], [[Liechtenstein]], [[Andorra]], [[Monaco]], [[San Marino]] an d'[[Vereenegt Staate vun Amerika|USA]]) sech deem Accord virdrun uschléisse missten, wat elo geschitt ass.

D'Gefor, datt d'international Kapitalmouvementer duerch d'Aféierung vu Kontrollmeldungen an enger Quellensteier iwwer Drëttlänner géife lafe war aus der Welt geschaf an d'Oprechterhalung vum Bankgeheimnis op der Finanzplaz Lëtzebuerg domat méiglech.

== Zuelen iwwer d'Banken op der Finanzplaz Lëtzebuerg ==
D'Zuel vun de Banken zu Lëtzebuerg ass vu 37 am Joer [[1970]] op 116 am Joer 2025 geklommen; déi héchst Zuel u Banken (am Ganzen 223) gouf et Enn Juni 1996. D'Bilanzzomm vun all de Banken zesumme louch 1970 bei ëmgerechent 6 [[Milliard|Milliarden]] Euro, 1985 bei 190 Mrd an 2024 bei knapp 958 Mrd Euro.

Wärend 2004 nach 27.980 Persounen op der Finanzplaz Lëtzebuerg geschafft hunn, dovun 19.446 Auslänner a Frontalieren, waren et der 2013 nëmme méi 26.237. Den 31. Dezember 2015 waren et der genee 25.897. An de Joren duerno huet sech déi Zuel nëmmen onweesentlech entwéckelt, mat 26.148 Leit Enn 2024.

<cite id="fn_A">[[#fn table back|<sup>▲</sup>]]</cite> <small>Betrëfft d'Joer 2024</small><br>
<cite id="fn_B">[[#fn table back|<sup>■</sup>]]</cite> <small>Fir d'Joren 1970 bis 2000 waren déi belsch a lëtzebuergesch Banken net separat opgefouert</small>

== Literatur ==
*"Le secteur bancaire au Luxembourg", in: *forum, 93-94, *1987, p.&nbsp;30-35. http://www.forum.lu/pdf/artikel/1901_93_94_Anonym.pdf
* Marc Auxenfants, 2008. D'Finanzplaz. In: *Lieux de mémoire au Luxembourg. Erinnerungsorte in Luxemburg*. 2. Editioun, S. 227-232. S. Kmec, B. Majerus, M. Margue, P. Peporte, éditeurs. éditions saint-paul, Lëtzebuerg. ISBN 978-2-87963-705-1
* Jean Dargent: *Luxembourg, place financière internationale*, Service Information et Presse, Luxembourg, 1972
* Michael Bartsch, H. Wittenberg: *Finanzplatz Luxemburg*, Verlag Moderne Industrie,Landsberg/Lech, 1988
* Ernest Mühlen: *Monnaie et circuits financiers au Grand-Duché de Luxembourg*,Université Internationale de sciences comparées, Luxembourg, 1968
* Delvaux, E. Reiffers *Les sociétés holding au Grand-Duché de Luxembourg – Etude pratique de la loi du B. 31 juillet 1929*, Imprimerie Victor Buck, 5e édition, Luxembourg,1969
* Ernest Mühlen: *Les marchés européens des capitaux*, Université Internationale de sciences comparées, Luxembourg, 1970
* [[François Biltgen]], [[Ernest Mühlen]]: *La loi du 6 décembre 1991 sur le secteur des assurances: consolidation et perspectives de la place des assurances et réassurances'', Collection Réalités et Perspectives, n°3-1992, Banque générale du Luxembourg, Luxembourg, 59 p

## Kuckt och
* Geschicht vum Lëtzebuerger Finanzsecteur

## Um Spaweck
* Wéi d'Lëtzebuerger Presidence (2005) an der Communautéit d'Ëntwécklung vun der Finanzplaz gesäit
* Websäit vun der Finanzopsiicht
* Websäit vun der Assurancenopsiicht
* Websäit vun der Agence fir d'Entwécklung vun der Finanzplaz (Luxembourg for Finance, LFF)
* Websäit vum Beruffsverband vun de Banken (ABBL)
* Websäit vum Interesseverband vun der Fongenindustrie (ALFI)
* Websäit vun der Lëtzebuerger Zentralbank

## Quellen
* Emploi dans les établissements de crédit, les professionnels du secteur financier et les sociétés de gestion, STATEC, Tableau B3102
* Bilan agrégé des établissements de crédit luxembourgeois STATEC, Tableau B7101
* Somme des comptes de profits et pertes en fin d'année des établissements de crédit luxembourgeois , STATEC, Tableau B7106
* Nombre et origine géographique des établissements de crédit établis au Luxembourg, BCL, Tableau 11.01
* Nombre et origine géographique des établissements de crédit établis au Luxembourg (1970 – 2002), BCL, Tableau 11.01