1993

D'Joer **1993** huet op engem Freideg ugefaangen. Et war kee Schaltjoer.

## Evenementer
### Europa
* : D'Europäesch Unioun trëtt a Kraaft.
* 1. Januar: D'Tschechoslowakei spléckt sech an d'Tschechesch Republik an d'Slowakei.
* 14. Mäerz: Andorra gëtt sech eng éischt Verfassung.
* 13. Mee: Zu Neuilly-sur-Seine hält e Mann, dee sech *Human Bomb* nennt, Spillschoulskanner als Geisel, hie gëtt vun enger Spezialunitéit vun der Police erschoss.
* 14. Mee: Déi däitsch Partei Bündnis 90/Die Grünen entsteet duerch d'Fusioun vun *Bündnis 90* mat *Die Grünen*.
* 25. Mee: Zu Den Haag gëtt d'UN-Krichsverbriechertribunal fir Ex-Jugoslawien gegrënnt.
* : De Guntis Ulmanis gëtt Staatspresident a Lettland.
* : Den Albert II. gëtt Kinnek vun de Belsch.
* : Den Traité vu Maastricht trëtt a Kraaft.

#### Lëtzebuerg
* : Den éischte lëtzebuergesche 5.000-Frangschäi kënnt eraus.
* 16. September: D'Melodie an déi éischt a véiert Stroph vun *[[Ons Heemecht]]* gi per Gesetz als Nationalhymn festgeschriwwen.
* 19. September: De Soziokulturelle Radio 100,7 geet op Sendung.
* 10. Oktober: Gemengewalen.
* 15. Dezember: Mam leschte Stéck vun Ëlwen op Gouvy gëtt d'Elektrifizéierung vun der Eisebunns-Nordstreck ofgeschloss.

### Afrika
* 24. Mee: Eritrea gëtt onofhängeg.
*  Presidentschaftswalen am Burundi.
* 12. Juni: Presidentschaftswalen an Nigeria.
* 29. Juni: Parlamentswalen am Burundi.
* 16. Juni: Parlamentswalen a Madagaskar.
* 10. Juli: De Melchior Ndadaye gëtt President am Burundi.
* 20. Juli: De France-Alber René gëtt als Staatspresident vun de Seychellen confirméiert.
* 21. Oktober: De President vum Burundi, Melchior Ndadaye, gëtt ëmbruecht, an der Folleg dovu brécht e Biergerkrich aus, an deem eng 100.000 Tutsien doutgemaach ginn.
* : Den Omar Bongo Ondimba gëtt als Staatspresident vum Gabun erëmgewielt.
* 19. Dezember: De Lansana Conté gëtt als President vu Guinea erëmgewielt.

### Amerika
* 29. Juni: D'Kim Campbell gëtt Premierministesch a Kanada.
* 25. Oktober: De Jean Chrétien gëtt Premierminister a Kanada.
* 17. November: Den NAFTA, e Fräihandelsofkommes, gëtt tëscht de Vereenegte Staaten, Kanada a Mexiko ofgeschloss.

#### USA
* 20. Januar: De Bill Clinton trëtt säin Amt als US-President un.
* 26. Februar: Attentat op de World Trade Center zu New York, 6 Doudeger an eng Dausend Blesséierter.

#### Südamerika
* 10. Mee: De Juan Carlos Wasmosy gëtt Staatspresident vu Paraguay.
* 31. Dezember: Peru gëtt sech eng nei Verfassung a gëtt Republik.

### Asien
* 23. Mee: ÉIscht fräi Walen zanter iwwer 20 Joer am Kambodja.
* 24. September: De Norodom Sihanouk gëtt Kinnek vum Kambodja.
* 27. September: Zu Sochumi, an Abchasien, ginn iwwer 7.000 geogesch Ziviliste massakréiert.
* : Den Heydär Äliyev gëtt President vum Aserbaidjan.
* : Enn vun engem Putschversuch a Russland.
* 12. Dezember: Éischt fräi Walen a Russland.

### Ozeanien & Pazifik
### Noen Osten an Arabesch Welt
* 27. Abrëll: Éischt geheim an demokratesch Walen am Jemen.

## Konscht a Kultur
### Molerei
### Literatur
* Servais-Präis: Pol Greisch fir *Äddi Charel - Besuch - E Stéck Streisel*.
* Batty-Weber-Präis fir de Léopold Hoffmann.

### Musek
* 15. Mee: D'Niamh Kavanagh gewënnt fir Irland mam Lidd *[[In Your Eyes]]* den 38. Eurovision Song Contest zu Millstreet.

## Wëssenschaft an Technik
### Astronomie
* D'Sond Galileo huet fir d'éischt en Asteroidemound, den Trabant Dactyl vum Asteroid '''Ida''' fotograféiert.

## Sport
* Den Avenir Beggen gëtt Landesmeeschter a gewënnt d'Coupe du Luxembourg am Foussball.
* 17. Februar: Déi lëtzebuergesch Foussballnationalekipp verléiert zu Athen, am Kader vun der Qualifikatioun fir d'Foussball-Weltmeeschterschaft 1994, 0:2 géint Griicheland.
* 14. Abrëll: Déi lëtzebuergesch Foussballnationalekipp verléiert an der Stad Lëtzebuerg, am Kader vun der Qualifikatioun fir d'Foussball-Weltmeeschterschaft 1994, 0:4 géint Russland.
* 20. Mee: Déi lëtzebuergesch Foussballnationalekipp spillt an der Stad Lëtzebuerg, am Kader vun der Qualifikatioun fir d'Foussball-Weltmeeschterschaft 1994, 1:1 géint Island. De Gol fir d'Lëtzebuerger huet en islännesche Spiller geschoss. (Selbstgol)
* : Déi lëtzebuergesch Foussballnationalekipp verléiert zu Reykjavík, am Kader vun der Qualifikatioun fir d'Foussball-Weltmeeschterschaft 1994, 0:1 géint Island.
* 12. Oktober: Déi lëtzebuergesch Foussballnationalekipp verléiert an der Stad Lëtzebuerg, am Kader vun der Qualifikatioun fir d'Foussball-Weltmeeschterschaft 1994, 1:3 géint Griicheland. De Gol fir d'Lëtzebuerger huet de Stefano Fanelli geschoss.
* 27. Oktober: Déi lëtzebuergesch Foussballnationalekipp verléiert zu Budapest, am Kader vun der Qualifikatioun fir d'Foussball-Weltmeeschterschaft 1994, 0:1 géint Ungarn.

## Gebuer
* : Claire Parsons, lëtzebuergesch-brittesch Jazzmusekerin.
* : Mikel Molitor, lëtzebuergeschen Handballspiller.
* 12. Januar: Tom Krier, lëtzebuergeschen Handballspiller.
* 18. Januar: Pia Berscheid, lëtzebuergesch Foussballspillerin.
* 30. Januar: Claude Bichel, lëtzebuergesch Volleyballspillerin.
* : Romy Gruber, lëtzebuergesch Foussballspillerin.
* 28. Februar: Emmelie de Forest, dänesch Popsängerin.
* : Kevin Holtz, lëtzebuergesche Foussballspiller.
* 19. Mäerz: Tamara Cardoso, lëtzebuergesch Foussballspillerin.
* 24. Mäerz: Michèle Breuer, lëtzebuergesch Volleyballspillerin.
* 10. Abrëll: Barbara Pravi, franséisch Sängerin.
* 12. Abrëll: TIX, norwegesche Sänger, Lidderschreiwer a Museksproduzent.
* 13. Abrëll: Hannah Marks, US-amerikanesch Schauspillerin.
* 16. Abrëll: Timo Wagner, lëtzebuergesche Schauspiller.
* : Raphael Gindt, lëtzebuergesche Kënschtler.
* 13. Mee: Romelu Lukaku, belsch-kongoleesesche Foussballspiller.
* 19. Mee: Kelly Schmit, lëtzebuergesch Volleyballspiller.
* 24. Mee: Bob Bertemes, lëtzebuergesche Liichtathleet (Kugelstoussen).
* 29. Mee: Alexei Nickels, lëtzebuergesche Fechter.
* 30. Mee: Yannick Bastos, portugisesch-lëtzebuergesche Foussballspiller.
* : Alex Laurent, lëtzebuergesche Basketballspiller.
* 26. Juni: Ariana Grande, US-amerikanesch Sängerin a Schauspillerin.
* 26. Juni: Lynn Weis, lëtzebuergesch Foussballspillerin.
* 13. August: Marisa Soares Marques, lëtzebuergesch Foussballspillerin.
* 22. August: Laura Dahlmeier, däitsch Biathletin.
* 10. September: Laura Weber, lëtzebuergesch Volleyballspillerin.
* 17. September: D. Harmon, US-amerikanesch-lëtzebuergesche Rapper.
* 21. September: Fabienne Welsch, lëtzebuergesch Volleyballspillerin.
* 8. Oktober: Angus T. Jones, US-amerikanesche Schauspiller.
* 15. Oktober: Kim Godart, lëtzebuergesch Volleyballspillerin.
* : Jeangu Macrooy, surinamesche Sänger a Lidderschreiwer.
* 12. November: Nadia Marcus, lëtzebuergesch Basketballspillerin.
* 27. November: Eric Thill, lëtzebuergesche Politiker.
* : Lisa Noesen, lëtzebuergesch Foussballspillerin.
* 13. Dezember: Jill De Bruyn, lëtzebuergesch Foussballspillerin.
* 16. Dezember: Tom Welter, lëtzebuergesche Basketballspiller.
* 29. Dezember: Sébastien Thill, lëtzebuergesche Foussballspiller.

## Gestuerwen
* : Michel Klein, lëtzebuergesche Moler.

* : Dizzy Gillespie, US-amerikaneschen Jazz-Trompetist.
* 6. Januar: Rudolf Nourejew, Ballet-Dänzer.
* 13. Januar: René Pleven, franséische Politiker.
* 14. Januar: Vic. Abens, lëtzebuergesche Politiker.
* 17. Januar: Julio Coll, spuenesche Filmregisseur.
* 20. Januar: Audrey Hepburn, USamerikanesch Schauspillerin.
* 28. Januar: Helen Sawyer Hogg, kanadesch Astronomin.
* 28. Januar: Polo Welfring, lëtzebuergeschen Turner an Olympionik.
* : François Reichenbach, franséische Filmregisseur.
* : Joseph L. Mankiewicz, US-amerikanesche Filmregisseur.
* : Virginie Rausch, lëtzebuergesch Schwëmmerin an Olympionickin.
* 10. Februar: Bengt Edlén, schweedeschen Astrophysiker.
* 25. Februar: Eddie Constantine, US-amerikaneschen, duerno franséische Schauspiller.
* 26. Februar: Arthur Maria Rabenalt, däitsche Regisseur an Auteur.
* 27. Februar: Lillian Gish, Schauspillerin.
* : Albert Sabin, US-amerikanesche Virolog, Erfinder vun der Polio-*Schluckimpfung*.
* : Théo Kerg, lëtzebuergesche Moler, Sculpteur, Graveur a Vitrier.
* 4. Mäerz: Georgette Anys, franséisch Schauspillerin.
* : Hans Christian Blech, däitsche Schauspiller.
* 5. Mäerz: Cyril Collard, franséische Schauspiller, Regisseur an Dréibuchauteur.
* 26. Mäerz: Willi Schäferdiek, däitsche Schrëftsteller.
* : Joseph Eyschen, lëtzebuergesche Basketballspiller.
* 14. Abrëll: Mett Hoffmann, lëtzebuergesche Moler.
* 17. Abrëll: Turgut Özal, Staats- a Ministerpresident vun der Tierkei.
* 18. Abrëll: Werner Pochath, éisträichesche Schauspiller.
* : Pierre Bérégovoy, franséische Politiker.
* : Ann Todd, englesch Schauspillerin.
* : Hélène Palgen, lëtzebuergesch Sproochwëssenschaftlerin.
* 17. Mee: Robert Lapoujade, franséische Filmregisseur a Moler.
* 27. Mee: Serge Leroy, franséische Filmregisseur an Dréibuchauteur.
* 12. Juni: Wilhelm Gliese, däitschen Astronom.
* 19. Juni: William Golding, brittesche Schrëftsteller.
* 19. Juni: Jean Cau, franséische Schrëftsteller a Journalist.
* 14. Juli: Léo Ferré, franséische Museker a Sänger.
* 18. Juli: Jean Negulesco, rumänesch-US-amerikanesche Filmregisseur.
* 22. Juli: Luigi Peruzzi, italieenesche Resistenzler
* 31. Juli: Baudouin, Kinnek vun de Belsch.
* 16. August: Stewart Granger, US-amerikanesche Schauspiller.
* 24. August: Paul Metz, lëtzebuergeschen Ingenieur an Industriemanager.
* 25. August: Jean Reiffers, lëtzebuergeschen Zaldot bei der Operatioun Overlord.
* 31. August: Siegfried Schürenberg, däitsche Schauspiller.
* : Baltasar Lobo, spuenesche Sculpteur.
* : Jean-Pierre Büchler, lëtzebuergesche Politiker.
* 12. September: Raymond Burr, US-amerikanesche Schauspiller.
* 20. September: Erich Hartmann, däitsche Pilot an Offizéier.
* 21. September: Fernand Ledoux, franséische Schauspiller.
* 23. September: Marcel Wang, lëtzebuergesche Vëlossportler.
* 26. September: Robert Matagne, lëtzebuergeschen Auteur an Heraldiker.
* 29. September: Dany Jacquet, franséisch Schauspillerin.
* : Georges Faber, lëtzebuergesche Jurist an Industriemanager.
* 1. Oktober: Janine Darcey, franséisch Schauspillerin.
* : Alex Wantz, lëtzebuergesche Politiker.
* : Karl Gordon Henize, US-amerikaneschen Astronaut an Astronom.
* 5. Oktober: Alfred Oppenheimer, Geschäftsmann.
* 12. Oktober: Jean-Pierre Glesener, lëtzebuergesche Politiker a Resistenzler.
* 19. Oktober: Johnny Lucas, lëtzebuergesche Kanut an Olympionik.
* 22. Oktober: Henri Sinner, lëtzebuergeschen Dokter a Politiker.
* 25. Oktober: Vincent Price, Schauspiller.
* 28. Oktober: Charlotte Engels, lëtzebuergesch Sculptrice a Molerin.
* 28. Oktober: Grégoire Leisen, lëtzebuergesche Vëlossportler.
* 31. Oktober: Federico Fellini, italieenesche Regisseur.
* 31. Oktober: River Phoenix, US-amerikanesche Schauspiller.
* 19. November: Léon Roller, lëtzebuergesche Boxer.
* 21. November: Bruno Rossi, italieeneschen Astrophysiker an Astronom.
* 24. November: Pol Jomé, lëtzebuergesche Politiker.
* 25. November: Hervé Bromberger, franséische Filmregisseur.
* 25. November: Anthony Burgess, Schrëftsteller.
* : Pablo Escobar, kolumbianeschen Drogeboss.
* : Frank Zappa, US-amerikanesche Komponist a Museker.
* : Don Ameche, US-amerikaneschs Schauspiller.
* 6. Dezember: André Cerf, franséische Filmregisseur, Schauspiller an Dréibuchauteur.
* : Félix Houphouët-Boigny, éischte President vun der Côte d'Ivoire.
* 16. Dezember: Mathieu Lamberty, Museker
* 22. Dezember: Marion Burns, US-amerikanesch Schauspillerin.
* 28. Dezember: Alfonso Balcázar, spuenesche Filmregisseur an Dréibuchauteur.
* 31. Dezember: Zviad Gamsakhurdia, georgesche Wëssenschaftler a Politiker.

## Um Spaweck