open-index/open-wikipedia-markdown huggingface dataset:
Odin

Den **Odin** ass an der germanesch/nordescher Mythologie den ieweschte vun de Gëtter.
Hie war de Jong vun der Bestla a vum Bor. Hien huet zum Geschlecht vun den Asen gehéiert, a war mat der Frigg bestuet mat där en d'Kanner Thor, Balder an Tyr hat.

Hien huet nëmme méi säi rietst A. Dat anert hat hie geaffert fir eng Schlupp aus dem Mimir senger Quell vun der Wäisheet kënnen ze drénken duerch déi hie Kenntnis iwwer dat urzäitlecht Wësse kritt. Eng aner Kéier huet hie sech 9 Deeg laang mam Kapp no ënnen un d'Weltesch Yggdrasil gehaange fir vun der Mamm Natur am Géigenzuch d'Muecht iwwer d'Runen ze kréien.

Den Odin gëtt virun allem als Wanderer beschriwwen dee sech ënner d'Mënsche mëscht fir si an der Fabrikatioun vu Waffen z'ënnerriichten an hinnen d'Konscht vum Dichten a Rieden (Rhetorik) bäizebréngen. E gëllt awer och nieft dem Heimdall als deen deen d'Stänn erschaf huet (Kinneken, Baueren, Kniechten). Als Krichsgott herrscht hien iwwer Asgard. Spéider gëtt hien och Gott vun der Dichtkonscht, de Runen an den Doudegen. Op Walhall hëlt hien déi gefalen Helden op (Einherjer) déi vun de Walküre vum Schluechtfeld dohi begleet goufen. Do bereede se sech dann op de Ragnarök vir.

Daagsiwwer verfollegt den Odin a sengem Palast dem Valaskjalf op Hlidskjalf wat an der Welt geschitt. Hie schéckt all Dag seng Kueben Hugin a Munin iwwer seng Räicher fir dat si him vun de grousse Geheimnisser vun der Welt beriichte kënnen. An engem anere Palast (Gladsheim) versammelt hien de Rot vun de Gëtter. Nuets zitt hie mat sengem Wuothisheer iwwer d'Akeren a suergt sou fir d'Fruuchtbarkeet vun de Felder. Mat senge Bridder Vili a Ve schnëtzt hien aus enger Esch an enger Ulm dat éischt Puer Mënschen an haucht hinne Liewen an.

## Attributen
* d'Kueben Hugin a Munin
* d'Wëllef Geri a Freki
* den Hengscht Sleipnir
* e magesche Runespeer

## Um Spaweck
Iapetos

Den **Iapetos** war ee vun den Titanen, Jong vum Uranos an der Gaia. E war de Mann vun der Themis a spéider vun der Klymene (verschiddene Quellen no och vum Asia), a war de Papp vum Atlas, Epimetheus a Prometheus. Heiansdo ass hien och als Papp vun der Mënschheet ugesi ginn. Der Iwwerliwwerung no huet den Zeus en no sengem Kampf mat den Titanen a Giganten an den Tartaros gehäit an iwwer him ass eng vu Mënsche besidelt Insel entstanen.
Mnemosyne

D**'Mnemosyne** ass d'Gëttin vum Gediechtnes an der Errënnerung an der griichescher Mythologie. Si ass d'Duechter vum Uranos (Himmel) an der Gaia (Äerd) a gehéiert domat zu den Titanen.

Si ass duerch den Zeus d'Mamm vun den néng Musen:
* Klio, Geschichtsschreiwung
* Melpomene, Tragedie an Trauergesang
* Terpsichore, Danz a liicht Ënnerhalung
* Thalia, Comedie
* Euterpe, Flüttespill a Gesank
* Erato, Lyrik iwwer d'Léift
* Urania, Astronomie
* Polyhymnia, hymnesch Dichtung, Pantomim, Gesank
* Kalliope, eepesch Dichtung, Philosophie a Wëssenschaft


 
## Um Spaweck
Neumagener Wäischëff

D**'Neumagener Wäischëff** ass en Deel vun engem Grafmonument vun engem réimesche Wäinhändler aus der Zäit 220 n. Chr., dat zesumme mat engem zweete Schëff als Bekréinung gedéngt huet.

Den Original steet haut am Rhäinesche Landesmusée zu Tréier. Eng Kopie ass zu Neumagen-Dhron, wou d'Wäischëff zesumme mat anere réimesche Reschtmonumenter 1877 entdeckt gouf. D'Schëff gëllt als eent vun de bedeitendste Monumenter vun Neumagen.

## Um Spaweck
* Link op de Musée
Simeonstëft (Tréier)

Direkt nieft der Porta Nigra zu Tréier läit dat fréiert Klouschter **Simeonstëft**. An där eelster erhalener Stëftsanlag vun dëser Zort an Däitschland ass haut de Stadmusée Simeonstëft Tréier ënnerbruecht.

Um Rand vun der Stadsmauer si mam Ëmbau vun der Porta Nigra an der Simeonskierch an der éischter Hallschent vum 11. Joerhonnert d'Gebailechkeete vum Simeonstëft ënner der Initiativ vum Äerzbëschof Poppo von Babenberg entstanen, déi nom griischesche Wanderpater Simeon vun Tréier genannt sinn. Den doubelstäckege fréiromanesche Kräizgank huet ursprénglech déi véier Säite vum Bannenhaff ëmschloss. De Westflillek huet de Refektorium, den Nordflillek den Dormitorium enthal. Mat der Besetzung vun Tréier duerch d'franséisch Revolutiounstruppen am Joer 1794 sinn d'Gemaier no an no zerfall, ier se vun 1802 a Privatbesëtz komm sinn an ëm 1930 nees erëm zum Deel opgebaut goufen. Haut sinn nach den Nordtrakt, de Kräizgank, de restauréierte Südflillek an een Deel vum Ostflillek erhalen. Vun 1958 u ginn d'Gebailechkeeten als Musée benotzt.
Hallo Janine!

**Hallo Janine** ass en däitsche Musek- a Revuefilm aus dem Joer 1939.

## Ëm wat geet et am Film?
Zu Paräis dreemt eng Dänzerin (Marika Rökk) vun enger Solo-Carrière am Music-Hall.

## Bekannten däitsch Schlager aus dem Film
* gesonge vun der Marika Rökk::
** *Eins, zwei, drei, vier, fünf, sechs, sieben, wo ist meine Braut geblieben*
** *Auf dem Dach der Welt, da steht ein Storchennest*
* gesonge vun der Marika Rökk, dem Johannes Heesters an dem Rudi Godden.:
***Ich brauche keine Millionen*
Provënz Ourense

**Ourense** ass eng vu véier Provënzen an der spuenescher autonomer Gemeinschaft Galicien. D'Haaptstad ass Ourense.

D'Provënz läit am südlechen Deel vu Galicien a grenzt am Westen un d'Provënz Pontevedra, am Norden un d'Provënz Lugo, am Osten un d'Provënzen León a Zamora an am Süden u Portugal. Ourense huet eng Fläch vu 7.273&nbsp;km² an huet als eenzeg galicesch Provënz keen Zougang zum Mier.

Offiziell an op Galicesch heescht d'Provënz Ourense, gëtt awer am spuenesche Sproochgebrauch Orense genannt.

Ourense ass an 92 Gemengen agedeelt. Gréisser Stied, nieft der Haaptstad, si Verín, Barco de Valdeorras a Carballino, mat iwwer 10.000 Awunner am Joer 2005.

## Um Spaweck
Provënz A Coruña

**A Coruña** ass eng vu véier Provënzen an der spuenescher autonomer Gemeinschaft Galicien. D'Haaptstad ass A Coruña.

Offiziell an op Galicesch heescht d'Provënz A Coruña, gëtt awer am spuenesche Sproochgebrauch La Coruña genannt.

D'Provënz A Coruña grenzt am Norden un d'Kantabrescht Mier, am Osten un d'Provënz Lugo, am Westen un den Atlantik an am Süden un d'Provënz Pontevedra.

A Coruña huet eng Fläch vu 7.950&nbsp;km² an eng Bevëlkerungzuel vun 1.132.792 Awunner (INE 2007). D'Provënz ass an 18 Comarcas agedeelt. Gréisser Stied, nieft der Haaptstad, si Santiago de Compostela a Ferrol.

D'Comarcas sinn:
* Comarca de Arzúa
* Comarca del Barbanza
* Comarca de La Barcala
* Comarca de Bergantiños
* Comarca de Betanzos
* Comarca de La Coruña
* Comarca del Eume
* Comarca de Ferrol
* Comarca de Finisterre
* Comarca de Muros
* Comarca de Noya
* Comarca de Órdenes
* Comarca de Ortegal
* Comarca de Santiago
* Comarca del Sar
* Comarca de Tierra de Mellid
* Comarca de Tierra de Soneira
* Comarca del Xallas

## Um Spaweck
Provënz Pontevedra

**Pontevedra** ass eng vu véier Provënzen an der spuenescher autonomer Gemeinschaft Galicien. D'Haaptstad ass Pontevedra.

D'Provënz Pontevedra läit am Nordweste vu Spuenien a grenzt am Norden un d'Provënz A Coruña, am Osten un d'Provënzen Lugo an Ourense, am Süden u Portugal an am Westen un den Atlantik.

Pontevedra ass an 62 Gemengen an an 10 Comarcas agedeelt. D'Comarcas sinn:
* Comarca do Baixo Miño
* Comarca de Caldas
* Comarca do Condado
* Comarca do Deza
* Comarca do Morrazo
* Comarca da Paradanta
* Comarca de Pontevedra
* Comarca do Salnés
* Comarca de Tabeirós-Terra de Montes
* Comarca de Vigo

Gréisser Stied, nieft der Haaptstad, si Vigo, Vilagarcía de Arousa a Redondela. Vigo, ass mat iwwer 294.000 Awunner déi meescht bevëlkerte Stad vun der Provënz an souguer vu ganz Galicien.

## Um Spaweck
Provënz Lugo

**Lugo** ass eng vu véier Provënzen an der spuenescher autonomer Gemeinschaft Galicien. D'Haaptstad ass Lugo.

D'Provënz Lugo läit am nërdlechen Deel vu Galicien a grenzt am Norden un d'Kantabrescht Mier, am Westen un d'Provënzen A Coruña a Pontevedra, am Süden un d'Provënz Orense an am Osten un d'autonom Gemeinschaft Asturien an un d'Provënz León.

Lugo ass mat enger Fläch vun 9.856&nbsp;km² déi gréisst Provënz vu Galicien.

Gréisser Uertschaften, nieft der Haaptstad sinn Monforte de Lemos, Vivero, Ribadeo, Villalba, Sarria, Chantada a Mondoñedo.

De gréisste Floss ass de Floss Miño.

## Um Spaweck
Gewënnfeil

Eng **Gewënnfeil** gëtt gebraucht, fir Baussegewënner vu Schrauwen ze flécken, déi Téitschen oder Schréipse kruten.
Dragunow-Snipergewier

D**Dragunow-Snipergewier** (op Russesch *Снайперская винтовка Драгунова* – *Snaiperskaja wintowka Dragunowa*, **SWD**) ass e Gewier, dat vum Jewgeni Dragunow entwéckelt gouf.

D'Dragunow-Snipergewier ass en hallefautomatescht Gewier fir 7,62 × 54&nbsp;mm R - Munitioun. D'Originne ginn zeréck um Michail Kalaschnikow säin AK-47, e Stuermgewier, dat 1947 erauskoum.

## Um Spaweck
* Beschreiwung bei waffenHQ.de
* Verschidde Versiounen op Dragunov.net
Marche-en-Famenne

**Marche-en-Famenne** (Lëtzebuergesch: *Mark*, Wallounesch: *Måtche-el-Fåmene*) ass eng Stad an der belscher Provënz Lëtzebuerg.

Et ass eng Garnisounsstad mat der Kasär an Trainingsterrain *Camp Roi Albert* an deem 6 verschidden Unitéiten doheem sinn, dorënner déi bekannt Chasseurs ardennais.

## Aner Dierfer an der Gemeng
*Aye
*Hargimont
*Humain
*Marloie
*On
*Roy
*Waha

## Leit déi mat Marche ze dinn hunn
*Antoine-Joseph Alexandre, Professer an Auteur vun Theaterstécker, gebuer zu Marche.

## Um Spaweck

*Offiziell Websäit vun der Gemeng
Baltikum

Zu dem **Baltikum** respektiv de **baltesche Länner** gehéieren d'Staate Litauen, Lettland an Estland. Dacks gëtt, aus historesche Grënn, och nach de russeschen Oblast Kaliningrad derbäigezielt. De Baltikum läit am Nordoste vun Europa a grenzt un d'Ostmier respektiv d*'baltescht Mier* (wéi d'Ostmier a villen anere Sprooche genannt gëtt).

## Um Spaweck

* www.pays-baltes.com
Houffalize

**Houffalize**, op Lëtzebuergesch *Haufelescht* oder *Houfelescht*, ass eng Stad a Gemeng an der belscher Provënz Lëtzebuerg am Dall vun der Ourthe orientale.

Houffalize gouf 1147 fir d'éischt ernimmt. 1235 hunn de Buerghär Thierry I. a säi Bouf Henris e Spidol do gegrënnt. Duerch en Arrêté Royal vun 1825 krut Houffalize den Titel „Stad“.

(…)

D'Herrschaft Houffalize huet bis zur belscher Revolutioun (1830) zu Lëtzebuerg gehéiert. Duerch d'Deelung nom Londoner Kongress ass se 1839 un d'Belsch gefall.

Zu Bouneweg erënnert eng Strooss (*[[Rue de Houffalize]]*) un dësen Deel vun der lëtzebuergescher Geschicht.

## Sektiounen an der Gemeng

## Bekannt Persounen
* Gérard Close

## Kuckt och
* Viaduc vun Houffalize
* La traversée des pays et des âges, e belsch-lëtzebuergesche Wanderwee deen duerch Houffalize féiert

## Um Spaweck
Offiziell Websäit vun der Gemeng
Hotton

**Hotton** ass eng Uertschaft a Gemeng an der belscher Provënz Lëtzebuerg.

D'Ourthe leeft duerch d'Uertschaft. Ronderëm sinn en ettlech Weekend-Chaleten. Kuckeswäert sinn d'Drëpsstee-Grotten an den engleschen Zaldotekierfecht.

## Aner Uertschaften an der Gemeng

Bourdon, Marenne, Menil-Favay, Fasol, Hampteau, Melreux, Monville, Fronville, Deulin, Monteuville, Ny.

## Kuckt och
* Zaldotekierfecht vun Hotton

## Um Spaweck

Offiziell Säit vun der Gemeng
Sherlock Holmes

De **Sherlock Holmes** ass eng bekannt Figur aus den Detektiverzielunge vum englesche Schrëftsteller Sir Arthur Conan Doyle.

Zesumme mat sengem Kolleeg Dr. Watson kënnt de gescheiten a raffinéierten Holmes all Verbriecher op d'Spur. Seng Haaptatoute si seng erstaunlech developpéiert Fäegkeet vun der Deduktioun, säi Sënn fir schaarf Beobachtungen a säi grousst Allgemengwëssen. Dobäi geet en awer dovun aus, datt een e Gehier gradewéi eng Komoud och kéint iwwerlaaschten an dofir mécht e säi Geescht fräi vun all fir hien onnëtzem Wëssen (z.&nbsp;B. datt d'Äerd ëm d'Sonn dréint).

Den Doyle huet seng Figur an hiert Ëmfeld sou realistesch beschriwwen, datt no engem BBC-Sondage vun 1959 ganzer 59 % vun den Englänner gemengt hunn, den Detektiv aus der 221B Baker Street, mat senger Päif a senger Gei, hätt wierklech gelieft.

## Sherlock Holmes Romaner
* *A Study in Scarlet*, 1887
* *The Sign of the Four*, 1890
* *The Hound of the Baskervilles*, 1902
* *The Valley of Fear*, 1915
## Sherlock Holmes Kuerzgeschichten
**The Adventures of Sherlock Holmes**, 1891-1892
* *A Scandal in Bohemia*, 1891
* *The Adventure of the Red-Headed League*, 1891

**The Memoirs of Sherlock Holmes**, 1894
* *Silver Blaze*, 1892
* *The Adventure of the Cardboard Box*, 1892

**The Return of Sherlock Holmes**, 1905
* *The Adventure of the Empty House*, 1903
* *The Adventure of the Norwood Builder*, 1903

**His Last Bow**, 1917
* *The Adventure of Wisteria Lodge*, 1908
* *The Adventure of the Red Circle*, 1911

**The Case-Book of Sherlock Holmes**, 1927
* *The Adventure of the Mazarin Stone*, 1921
* *The Problem of Thor Bridge*, 1922

## Literatur
* Martin Compart (Hrsg.), *Das Sherlock-Holmes-Buch* ; Frankfurt/M. & Berlin (Ullstein), 1987; 116 S. (ill.; Bibliogr.); ISBN 3-548-36536-1
* Lucien-Jean Bord, *Dictionnaire Sherlock Holmes* ; Paräis (Le Cherche-Midi), 2008; 312 S.; ISBN 978-2-7491-1221-3

## Kuckt och
* Reichenbach-Waasserfäll (den Holmes a säin Äerzgéigner Moriarty kämpfen do an enger Geschicht)
* Sherlock Holmes and the Leading Lady (Film als lëtzebuergesch Co-Produktioun)
* Mr. Holmes (rezente Film vun 2015)

## Um Spaweck
Revolver

E **Revolver** ass eng Handfeierwaff, där hir Alimentatioun u Munitioun duerch eng Trommel geschitt (dohier kënnt och den Numm *Revolver*, deen "dréinen" op Englesch heescht).

D'Erfindung vum Revolver 1836 duerch de Samuel Colt war e grousse Fortschrëtt am Verhältnes zur eeschësseger Pistoul, well an eng Trommel gi 6 bis 8 Patrounen, déi een ouni nozelueden eng no där anerer ofschéisse kann.

## Kuckt och
* S&W Model 500 Revolver

## Um Spaweck

* Recharge vu Stëft-Revolverskartuschen
Trommel

Eng **Trommel** ass en Zylinder, deen dréine kann.

Sou heescht z.&nbsp;B. bei enger Wäschmaschinn de Behälter fir d'Wäsch. Soss nach opziele muss een d'Kabeltrommel, d'Lotteriestrommel an d'Bëtongstrommel.

Och e Revolver huet eng Trommel. Dat ass den Zylinder, an deem d'Patroune sëtzen, an deen no all Schoss weiderdréint, fir sou d'Waff mat Munitioun z'alimentéieren.

Am industrielle Beräich gi grouss Trommele gebaut fir Sënnermaschinnen am Offalberäich, oder a Steebréch.

Aner grouss Trommele sinn Dréiiewen an der Zements- a Klinkerproduktioun.

## Kuckt och
* Trommelbremsen
Pistoul

Eng **Pistoul** ass eng Handfeierwaff, déi e Schlass huet an déi mat enger Hand geschoss ka ginn.

Déi éischt Pistoule si géint d'Joer 1510 opkomm a waren nach eeschësseg.

1893 sinn dunn hallefautomatesch Pistoulen op de Maart komm, déi an engem Chargeur 7 bis 18 Patrounen hunn a sech duerch d'Kraaft vum Réckstouss nees selwer eng Patroun aus dem Chargeur an d'Kummer huelen.

Streng geholl sinn no der genereller Definitioun och Revolver Pistoulen. Mä am haitege Sproochgebrauch gëtt dee Begrëff praktesch ausschliisslech fir kuerz hallefautomatesch Schosswaffen mat Chargeur gebraucht.

## Kuckt och
* Browning GP
* Desert Eagle
* Glock 17
* Walther PPK

## Um Spaweck
Handfeierwaff

Eng **Handfeierwaff** ass eng Feierwaff, déi vun enger Persoun eleng gedroe ka ginn.

An dës Kategorie fale souwuel déi, déi mat enger Hand geschoss kënne ginn (de Fransous seet dozou *arme de poing*), wéi och déi, déi un d'Schëller gestäipt geschoss ginn (*arme d'épaule*), an souguer déi, déi op en Trépied oder soss opgesat musse ginn.

Net dozou gehéieren d'Geschëtzer, déi zur Artillerie gezielt ginn.

## Kuckt och
* Lëscht vun den Handfeierwaffen
Feierwaff

Eng **Feierwaff** ass eng Waff, déi aus engem Zylinder besteet, an dee Polver an een oder méi Projektiler gestach ginn (fréier eenzel, hautdesdaags meeschtens en engem Stéck als Patrounen, déi dann duerch d'Explosioun vum Polver an déi doduerch entstanen Explosiounsgasen no vir geschleidert ginn.

Et ënnerscheet een tëscht de relativ klengen Handfeierwaffen an de schwéiere Geschëtzer.

Am Géigesaz zu de Feierwaffe bauen d'blank Waffen eleng op d'mechanesch Force vum Mënsch.

## Kuckt och
* Kanoun

## Um Spaweck
Dragunow

D'Wuert **Dragunow** steet fir:

* de Familljennumm vun engem russesche Waffeconstructeur: Jewgeni Fjodorowitsch Dragunow,
* d'Bezeechnung fir eng vum Dragunow entwéckelt Waff: Dragunow-Snipergewier.
Herbeumont

**Herbeumont** ass eng Uertschaft an Haaptuert vun der Gemeng mat dem selwechten Numm an der belscher Provënz Lëtzebuerg.

Um hallwe Wee tëscht Florenville a Bouillon ass et eng vun den Uertschaften an der *Semois ardennaise* déi ganz vill Touristen unzitt. E grousse Camping um Bord vun der Semois, just ënner dem Viaduc vun Herbeumont, garantéiert den Unhänger vun dëser Fräizäibeschäftegung eng flott Plaz.

Op enger Kopp, déi iwwer d'Uertschaft kuckt, kann en d'Ruine vun engem Schlass kucke goen dat am 13. Joerhonnert, vum Jehan de Rochefort gebaut gouf, a 1657 vun den Truppe vum Louis XIV. zerstéiert gouf.

Um Flouer *Conques* hat d'Abtei vun Orval Terraine kaaft an eng grouss Scheier opgeriicht. Well awer d'Forstwirtschaft an där Géigend méi intensiv war wéi Landwirtschaft, huet déi hiren Zweck net ganz erfëllt. Dofir hunn d'Pateren ëmgebaut a 1694 doraus eng Studien- a Gebietsplaz gemaach. D'Kierch gouf 1718 ageweit.

Ënner der franséischer Besatzung hu si d'Gebietsplaz opginn, an eréischt erëm nom Éischte Weltkrich hunn Benediktinerpateren aus der Haute-Normandie sech do néiergelooss. Dat ass haut awer och net méi sou, an aus de Klouschtergebaier gouf e Luxushotel gemaach.

An der Ëmgéigend fënnt en nach d'Grenzmaarken, déi d'Limiten tëscht den Terraine vun der Orvaler Abtei an deene vun de Prënze vu Rochefort markéiert hunn. Op dëse Maarken ass déi eng Säit den Hiertestaf agravéiert fir Orval, an déi aner Säit en R fir Rochefort.

Zu Conques steet och de Viaduc vun der fréierer Eisebunnsstreck Bertrix-Carignan, déi vun de Preisen am Éischte Weltkrich gebaut gouf.

## Aner Uertschaften an der Gemeng
Saint-Médard a Straimont.

### Kuckeswäertes
* Den Tombeau du Chevalier.

## Um Spaweck

Offiziell Websäit vun der Gemeng
Dünger

**Dünger** ass eng Substanz, déi dem Buedem déi Nierstoffer ersetzt, déi em duerch d'Notzplanzen entzu gi sinn. Duerch den Zousaz vun der richteger Quantitéit Dünger (grad souvill wéi déi betraffe Planzegattung brauch) kann den Ertrag vum Buedem also gesteigert ginn; de Buedem bleift deemno fruchtbar a muss net brooch leie fir sech ze regeneréieren.

Et ënnerscheet een tëscht natierlechem Dünger (wéi Mëscht, Piff a Kompost) an dem kënschtlechen Dünger (wéi Stéckstoff-, Kali-, Phosphorsaier- a Kallek­dünger).

## Um Spaweck
Schwaarzt Schof

Den Ausdrock **Schwaarzt Schof** huet eng duebel Bedeitung:
* Gemengt ass fir d'éischt e Schof, dat schwaarz ass,
* Am iwwerdroende Sënn handelt et sech ëm eng Riedensart, woumat eng Persoun bezeechent gëtt, déi an enger Famill oder enger Grupp aus der Rei danzt.

## Kuckt och
* Lëscht vun de lëtzebuergesche Riedensaarten
Viktor und Viktoria (1933)

**Viktor und Viktoria** ass en däitsche Musekfilm aus dem Joer 1933.

## Ëm wat geet et am Film?
De Schauspiller Victor Hempel trëtt fir iwwer d'Ronnen ze kommen als Travestiekünstler a klenge Lokalen op. Hie beschwätzt déi jonk Schauspillerin Susanne Lohr sech als Mann auszeginn, wéi hien een Dag duerch Krankheet net kann optrieden. Duerch de Succès dee si beim hirem Optrëtt hat, ass elo Susanne forcéiert sech am Alldag als Mann ze verkleeden an op der Bün als Fra opzetrieden.

## Franséisch Versioun
Zur selwechter Zäit ass och eng franséisch Versioun vum Film gedréint ginn, mam Numm:
* *[[Georges et Georgette]]*
** Regie: Reinhold Schünzel a Roger Le Bon
** Haaptrollen: Meg Lemonnier, Julien Carette an Adolf Wohlbrück
## Weider Verfilmungen
* 1935 *[[First a Girl]]* vum Victor Saville
* 1957 *[[Viktor und Viktoria (1957)]]* vum Karl Anton
* 1982 *[[Victor/Victoria]]* vum Blake Edwards
## Um Spaweck
* Artikel op Senses of Cinema
Nondidjeft

***Nondidjeft*** ass den éischte Film vun de Bridder Max a Pitt Mertens aus dem Joer 2005.

## Ëm wat geet et am Film?

De Jacques a säi Brudder Heavy sinn zwou liddreg Pänz. Bei der Bestellung vu Rocco Siffredi Pornoe maache si e schlëmme Feeler: amplaz vun 10 DVDe bestelle si der 10.000 an hu lo en décke Problem dat Ganzt ze bezuelen.

Bei der Liwwerung vun de Pornoe musse si leider zouginn, datt si dat Ganzt net bezuele kënnen. De Pornosproduzent Frank Gun mécht hinne mat Hëllef vu sengem Kläpper kloer, datt si bannent dräi Deeg d'Sue mussen hunn, soss si se drun.

Fir u Suen ze komme gëtt probéiert en Auto ze klauen an e klengen Hond z'entféieren: déi zwou Saache klappen natierlech iwwerhaapt net.

Zu gudder Lescht iwwerwannen déi zwéin hir Skrupelen a gi bei den Drogeboss Harry. Hien huet en interessanten Job fir d'Bridder: eng Wallis voll mat exklusiven Droge soll op eng V.I.P.-Party bruecht ginn. De Jacques an den Heavy menge si hätten et gepackt. Op enger Party stierze s'awer gehierlos of a kréien och nach d'Wallis geklaut.

Den Ultimatum ass schliisslech ofgelaf a si hunn nach ëmmer keng Suen, … en plus hu si nach d'Wallis voll mat Droge verluer. Si verstoppe sech bei der Mousels-Brauerei am Gronn, eng Plaz déi d'Gangster awer direkt erausfannen.

Et kënnt zum bluddege Showdown.

## Biller

Fichier:Nondidjeft filmstill jacques an heavy.jpg|Preparatioun op d'Entféierung
Fichier:Nondidjeft filmstill harry a säin klepper.jpg|Diskussioun an der Vullegaass
Fichier:Nondidjeft filmstill frank.jpg|D'Scheisserei


## Kuckt och
* Lëscht vu lëtzebuergesche Filmer
Tenneville

**Tenneville** ass eng Gemeng an Uertschaft an der belscher Provënz Lëtzebuerg.

Déi haiteg Gemeng ass bei der belscher Gemengereform vun 1977 duerch d'Fusioun vun de fréiere Gemengen Tenneville, Champlon an Erneuville entstanen.

## Um Spaweck
Offiziell Websäit vun der Gemeng
Sainte-Ode

**Sainte-Ode** ass eng Gemeng an der belscher Provënz Lëtzebuerg. Se läit um ieweschte Laf vun der Ourthe occidentale tëscht Saint-Hubert a Baaschtnech. D'Gemengenhaus ass zu Amberloup.

D'Gemeng ass bei der belscher Gemengereform vun 1977 entstanen. Deemools goufen d'Gemengen Amberloup, Lavacherie, an Tillet zesummegeluecht. D'Gemeng krut hiren Numm vum Lieu-dit * [[Sainte-Ode (Plaz)|Sainte-Ode]]* dee mat dem Spidol an dem Schlass aus der fréierer Gemeng Flamierge derbäikoum.

## Wopen
De 25. September 2014 huet de Gemengerot iwwer d'Adoptioun vum Projet fir de Wopen an de Fändel ofgestëmmt, déi en du mat engem Arrêté vun der Regierung vun der franséischsproocheger Cummunautéit den 10. Dezember 2014 accordéiert krut..

Beschreiwung vum Wopen: *au 1 d'argent à trois roses de gueules, boutonnées d'or et barbées de sinople; au 2 d'azur à une fleur de jonquille d'or; au 3 d'azur à un pont de trois arches d'argent, maçonné de sable; au 4 d'argent à un arbre arraché de sinople. Devise: AB ORIGINE FIDELIS en lettres d'azur sur un listel d'argent*.

Beschreiwung vum Fändel: *écartelé blanc et bleu*.

## Um Spaweck

Websäit vun der Gemeng
Saint-Léger-en-Gaume

**Saint-Léger-en-Gaume** ass eng belsch Uertschaft a Gemeng an der Provënz Lëtzebuerg.

Den 1. Juli 2005 hunn an dëser Gemeng 3.153 Leit op enger Fläch vu 36,16 km² gelieft.

## Aner Uertschaften an der Gemeng
Châtillon a Meix-le-Tige.

## Um Spaweck
Offiziell Websäit vun der Gemeng
Rendeux

**Rendeux** ass eng belsch Gemeng an der Provënz Lëtzebuerg a gehéiert zum Arrondissement Marche-en-Famenne. Den Ënnerscheed tëscht der Gemeng Rendeux an der Sektioun, gëtt dacks gemaach doduerch datt fir d'Gemeng Grand-Rendeux gesot gëtt.1

## Aner Uertschaften an der Gemeng
Déi haiteg Gemeng Rendeux ass bei der belscher Gemengereform vun 1977, aus der Fusioun vun de fréiere Gemenge Beffe, Hodister, Marcourt a Rendeux entstanen.
Déi fréier Gemengen Hodister a Rendeux leien um lénksen Uwänner vun der Ourthe, Beffe a Marcourt leie riets.
*Zu Rendeux gehéiert: Rendeux-Haut, Rendeux-Bas, Ronzon, Chéoux, Waharday, Nohaipré, Hamoul a Bardonwez
*Zu Beffe: Magoster an Trinal
*Zu Hodister: Gênes, Warisy, Jupille, Quatre-Bras-de-Gênes, Racelle, Vecpré a La Boverie
*Zu Marcourt: Marcouray, Devant-Tâve a Laidprangeleux

## Waasserleef
Rendeux an d'Nopeschdierfer leien am Dall vun der Ourthe.
## KuckesWäertes
*Den Arboretum Robert Lenoir
## Bekannt Persounen aus der Gemeng
*Arsène Soreil, Schrëftsteller.
*Anne-Josephe Theroigne de Méricourt, belsch Feministin.
*Everard Mercurian

## Um Spaweck
Offiziell Säit vun der Gemeng
Piff

**Piff**, am Norde vum Éislek „Mëstepuddel“ genannt, ass en natierlecht Düngemëttel, dat haaptsächlech aus dem Urin vun Déiere besteet. Nieft 90&nbsp;% Waasser enthält et virun allem Stéckstoff a Kali. Am stéckstoffräichsten ass de Piff vu Schof a Päerd.

E gëtt vum Bauer iwwer de Wanter an enger Zëtär, der Piffkaul, gesammelt an da mat engem Pifffaass op Wisen, Weeden a Stécker ausbruecht.
Journey to the Center of the Earth (Film 1959)

**Journey to the Center of the Earth** ass en amerikanesche Science-Fiction-Film aus dem Joer 1959 no engem Roman vum Jules Verne
## Ëm wat geet et am Film?
De Professer Lindenbrook organiséiert eng Expeditioun an den Zenter vun der Äerd. Mat him sinn d'Madame Carla Goetaborg an den Alec McEwen, dem Professer säi Schüler. Ënnerwee gi si awer vum Grof Saknussem opgehalen.

De Science-Fiction Film ass a flotten Dekore gedréint. Och maachen e puer Urweltsaurier an Echsen de Fuerscher d'Liewen op hirer Rees schwéier.

## Um Spaweck
* Filmkritik
* Text iwwer de Film mat ville Fotoen
*  IMDb
Paliseul

**Paliseul** ass eng Uertschaft a Gemeng an der belscher Provënz Lëtzebuerg.

Den 1. Juli 2005 hunn an dëser Gemeng 5.060 Awunner op 110,95&nbsp;km² gelieft.

## Aner Uertschaften an der Gemeng
Carlsbourg, Offagne, Nollevaux, Maissin, Opont, Framont a Fays-les-Veneurs.

## Um Spaweck
Offiziell Websäit vun der Gemeng
Neufchâteau (Belsch)

**Neufchâteau** (wallounesch: *Li Tchestea*) ass eng Stad an der Belsch, Chef-lieu vum Arrondissement mam selwechten Numm, an der Provënz Lëtzebuerg.

Neufchâteau huet tëscht 1354 a 1795 zum Herzogtum Lëtzebuerg a war duerno, vu 1795 bis 1815, eng *Sous-préfecture* vum Département des Forêts.

Duerch den Traité vu London gehéiert Neufchâteau zanter 1839 zur Belsch.

Zu Bouneweg erënnert eng Strooss (*[[Rue de Neufchâteau]]*) un dësen Deel vun der lëtzebuergescher Geschicht.

## Uertschaften an der Gemeng

*Grandvoir (Wallounesch: Granvwâr)
*Grapfontaine (Wallounesch: Grapfontin.n')
*Gérimont (Wallounesch: Djèrimon)
*Hamipré (Wallounesch: Hamîpré)
*Hosseuse
*Lahérie
*Le Sart
*Longlier (Wallounesch: Longuiè)
*Marbay
*Massul (Wallounesch: Môssu)
*Molinfaing (Wallounesch: Molîfè)
*Montplainchamp
*Morival (Wallounesch: Morivô)
*Namoussart (Wallounesch: Namoussé)
*Nolinfaing
*Offaing
*Respelt (Wallounesch: R'supê)
*Semel (Wallounesch: S'mèl)
*Tronquoy (Wallounesch: Tronkwa, Tronko oder Tronkè)
*Tournay (Neufchâteau) 
*Verlaine (Wallounesch: Verlin.n')
*Warmifontaine (Wallounesch: Wârmich)

## Biller

Fichier:Tour Griffon, Neufchâteau, 2017 2.jpg|D*'Tour Griffon*
Fichier:Neufchâteau JPG02.jpg|De Justizpalast
Fichier:Lac neufchateau.jpg|De Séi vun Neufchâteau
Fichier:View of Neufchâteau, Belgium, 2017.jpg|Vue op en Deel vun der Stad
Fichier:Neufchâteau JPG01.jpg|D'Kierch Saint-Michel zu Neufchâteau
Fichier:Longlier E1a.jpg|D'Kierch Saint-Étienne zu Longlier

## Literatur
* Arsène Geubel & Louis Gourdet, *Histoire du Pays de Neufchâteau. La ville. La seigneurie. Le ban de Mellier*; Gembloux, 1956.
* Frédéric Meunier, *La Terre de Neufchâteau en indivision. De tentatives de réunification en échecs*; in: *Le Luxembourg au fil des siècles - Liber amicorum Arsène Geubel*, pp.&nbsp;233–243; Neufchâteau (Weyrich Édition), 2007. ISBN 978-2-87489-014-7 - Dem F. Meunier säin Artikel betrëfft d'Period 15.-18. Joerhonnert.
* Pierre Hannick, *Neufchâteau, de 1755 à 1814. De la prévôté à la sous-préfecture*; in: *Annales de l'Institut archéologique du Luxembourg [belge]*, vol. CXX-CXXI, Arlon/Arel 1989-1990.

## Um Spaweck
*Offiziell Websäit vun der Gemeng
Nassogne

**Nassogne** ass eng belsch Uertschaft a Gemeng an der Provënz Lëtzebuerg am Arrondissement Marche-en-Famenne.

Den 1. Juli 2005 hunn do 4.925 Awunner op 11,96&nbsp;km² gelieft.

## Aner Uertschaften an der Gemeng

Ambly, Bande, Forrières, Grune, Harsin, Lesterny a Masbourg.

Zu Bande goufe wärend der Ardennenoffensiv, op Chrëschtowend, 34 jonk Männer vun den Däitschen erschoss.

Fichier:Nassogne JPG02.jpg|De *Monument aux morts* an d'Gemengenhaus
Image:Bande JPG01.jpg|
Image:Bande JPG02.jpg|
Image:Bande JPG02'.jpg|
Image:Bande JPG03.jpg|



Zu Forrières stinn Dolmen, am Volleksmond *Pierres du Diable* genannt.

## Um Spaweck
* Site vun der Gemeng
Musson

**Musson** (: *Ëmsong*) ass eng belsch Uertschaft a Gemeng an der Provënz Lëtzebuerg.

Op 35,47&nbsp;km² hunn hei den 1. Juli 2005 4.137 Awunner gelieft. Musson läit an der Gaume.

## Aner Uertschaften an der Gemeng
Baranzy,
Willancourt-Gennevaux,
Mussy-la-ville (*Missich*) a
Signeulx.

## Bekannt Persounen am Zesummenhank mat Musson
*Étienne Lenoir (1822-1900), den Erfinder vum éischte Gasmotor
*Guy de Larigaudie, franséische Rover-Scout, Explorateur a Schrëftsteller, gefall zu Musson den 11. Mee 1940.

## Um Spaweck

Offiziell Websäit vun der Gemeng
Saint-Hubert (Belsch)

**Saint-Hubert** ass eng Stad a Gemeng an der belscher Provënz Lëtzebuerg.

Saint-Hubert ass nom hellegen Hubert, dem Patréiner vun de Jeeër, benannt. Ronderëm leie grouss Bëscher, an den Tourismus ass d'Haaptwirtschaftsaktivitiéit.

## Aner Uertschaften an der Gemeng
Arville, Awenne, Hatrival, Mirwart a Vesqueville.

## Kuckeswäertes
Zu Saint Hubert ass d'Basilika Péiter a Paul (11.-18. Joerhonnert), de Palais vum Abbé an d'Kierch St. Gilles derwäert, gesinn ze ginn.

Un den Uwänner vun der Masblette, läit d'Schmelz *Fourneau St. Michel*, e Musée iwwer d'virindustriell Eiseveraarbechtung, an e Fräiliichtmusée iwwer déi verschidden traditionell Architekturstiler bei de Bauerenhaiser. Kuckeswäert ass och d'Schlass vu Mirwart dat amgaangen ass restauréiert ze ginn.

## Um Spaweck

* Offiziell Websäit vun der Gemeng
Dionysos

Den **Dionysos**, och *Bakchos*, war eng griichesch Naturgottheet, am besonneschen de Gott vum Wäin a vun der Vegetatioun. Säi Kult huet bei de Griichen eng grouss Roll gespillt, mä seng Wiesenszich sinn sou villfälteg datt et schwiereg ass ze zu engem Gesamtbild zesummenzefaassen.

## Geschicht
Den éischten Deel vu sengem Numm deit op de Geenitiv vum Numm Zeus hin, an als Jong vum Zeus a vun der Semele ass den Dionysos och an de griichesche Mythos agaangen. D'So erzielt datt d'Semele op Ustëfte vum Zeus senger jalouser Fra Hera verlaangt huet hiren Amant, den Zeus a senger gëttlecher Muecht ze gesinn. Wou en hir doropshin ënner Donner a Blëtz erschéngt ass, ass si verbrannt. Den Zeus huet dunn hiren ongebuerene Jong Dionysos a sengem Uewerschenkel ausgedroen. D'Hera wollt dunn awer de klengen Dionysos ëmbréngen. Den Zeus huet hien doropshi bei der Semele hir Schwëster gedroen. Mä och dat huet d'Hera séier erausfonnt. Dunn huet den Zeus säi Jong an e Scheefche verwandelt an en dem Hermes ginn. Spéider huet den Hermes de Jong bei d'Nymphe vun Nysa bruecht, fir datt si e sollen opzéien. Hien ass zu Naxos mat der Ariadne bestuet ginn.

Et ass net onwichteg ze soen, datt hie kee Gott vum Olymp ass. Hien ass jo am Fong "nëmmen" en Hallef-Gott (Seng Mamm Semele war en einfache Mënsch). Obwuel den Dionysos kee vun den Haaptgëtter ass, war säi Kult ganz vill verbreet an ee vun deene wichtegsten a Griicheland an och sengem réimesche Pendant dem Bacchus säi Kult hat ganz vill Succès bei de Leit.

## Ursprong
Seng Hierkonft an den Zäitpunkt vu senger kultescher Verbreedung a Griicheland sinn net ganz kloer. No de Virstellunge vum Altertum koum den Dionysos aus Thrakien, Lydien (den Numm *Bakchos* ass méiglecherweis vu lydeschem Ursprong) oder Phrygien am 8. Joerhonnert.

## Kult
Säi Kult zeechent sech duerch Extasen an Orgien aus, wat de Griiche bis dohi friem war. Dowéinst huet sech seng Veréierung och am Ufank géint Widderstänn missen duerchsetzen déi besonnesch vum ioneschen Adel ausgaange sinn. Beim Homer gehéiert den Dionysos z.&nbsp;B. nach net zu de groussen olympesche Gëtter.

Bei deen zu Éiere vum Dionysos gefeierte Fester (wat virun allem Wäin- oder Fréijoersfester waren) ass de Gott meeschtens a Gestalt vum Stéier, begleet vun de Mänaden, Thyiaden, Satyren, Nymphen an anere verkleete Gestalten duerch d'Bëscher gezunn. Si hu gedanzt, Wëld zerass an d'Fleesch réi giess a sech ëmmer méi an Extase gesteigert (ursprénglech hat dat nach näischt mam Wäin ze dinn). Eréischt no an no hu sech d'Ëmstänn geännert an den Dionysos huet eng fest Plaz an der griichescher Relioun kritt. Bezeechent dofir ass och datt vun engem gewëssen Zäitpunkt un den Dionysos och um Haapthellegtum vum Apollo zu Delphi veréiert ginn ass.

Bei den Dionysos-Fester, besonnesch zu Athen si reegelméisseg Theateropféierunge gemaach ginn soudatt de Kult och an Zesummenhang mam Entstoe vum Drama ugesi gi kann.

Am Ufank ass den Dionysos als ale Mann mat Baart, spéider als jonke Mann duergestallt ginn.

## Analogien
* Liber, spéider Bacchus

## Kuckt och
* Agaue
* Kithairon
* Kotys
* Melampus

## Um Spaweck
Kreios

De **Kreios** och *Krios* (gr., Κριως) war ee vun den Titanen. Am Géigesaz zu 4 vu senge Bridder huet hien net eng vu sengen eegene Schwësteren zur Fra geholl (wéi och säi Brudder Iapetos), mä d'Eurybië, Meedche vun der Gaia a vum Pontos, mat där en d'Kanner Astraios, Pallas a Perses hat.

## Geschicht

Iwwer de Kreios ass net vill iwwerliwwert. Warscheinlech hat hien eng Plaz ënner de Stären als Konstellatioun Widder (gr. Krios). Déi Konstellatioun war déi éischt, déi, dem griichesche Kalenner no, am Ufank vum Joer um Himmel opgaangen ass. D'Griichen hunn dofir och gegleeft datt de Kreios fir d'Joreszyklen zoustänneg wier, sou wéi säi Brudder Hyperion fir d'Mount- an Dageszyklen.

Nom Krich tëscht den Olympier an den Titanen (Titanomachie) ass de Kreios zesumme mat senge Bridder Koios, Hyperion, Iapetos a Kronos an den Tartaros verbannt ginn. Et kéint sinn dat de Kreios vum Zeus zu enger éiweger Aarbecht gezwonge ginn ass (sou wéi z.&nbsp;B. och den Atlas), nämlech d'Stäre-Konstellatiounen d'Joer duerch iwwer den Himmel ze féieren, respektiv duerch den Tartaros wa se hanner dem Horizont verschwannen.

Et gëtt ugeholl dat de Kreios a Widdergestalt duergestallt ginn ass, oder mat gedréinten Haren sou wéi z.&nbsp;B. de lybesche Gott Ammon.
Hephaistos

Den **Hephaistos** ass de griichesche Gott vum Feier, vun der Schmëdd, den Handwierker a schliisslech och vun de Kënscht an dem Handwierk am Allgemengen.

## Geschicht

Den Hephaistos ass de Jong vum Zeus a vun der Hera. Well e schlamm war koum et och zu verschiddene Soen, z.&nbsp;B. eng wou erzielt gëtt seng Mamm Hera hätt hien aus Roserei, well e mat verkrëppelte Been op d'Welt komm ass, an d'Mier gehäit. Hien ass dunn awer vum Thetys a vum Eurynome gerett a gefleegt ginn a spéider erëm an den Olymp opgeholl ginn.

D'Odyssee nennt d'Aphrodite als seng Fra, an der Ilias soll awer d'Charis seng Fra gewiescht sinn. D'Schéinheet vun deenen 2 Frae soll der Schéinheet vun de Wierker déi den Hephaistos erschaf huet entsprach hunn.

D'Griichen hu sech virgestallt datt seng Schmëdd ënner der Äerd war, wou seng Aarbechte mat Hëllef vun de Kyklopen entstane sinn, wéi z.&nbsp;B. den Zepter vum Agamemmnon, d'Rüstung vum Achilles, de Won vum Helios, d'Halsband vun der Harmonia a vill anerer.

Fir sech u senger Mamm ze revanchéieren huet den Hephaistos en Troun gebaut an deem d'Hera, nodeem si sech dra gesat hat, gefesselt bliwwen ass. Eréischt nodeem den Dionysos sech ageschalt huet, den Hephaistos voll gemaach, en op den Olymp geholl huet, an Drock op e gemaach huet, ass si erëm fräi komm.

Wéi seng Fra Aphrodite e mam Ares bedrunn huet, huet e si mat engem Netz gefaangen a se dem Gelächter vun den Olympier ausgesat.

Den Hephaistos hat ausser senge legitime Kanner och nach anerer mat e sëllegen anere Fraen, sou z.&nbsp;B. den Thalos, e Ris aus Bronze.

## Ursprong

Den Hephaistos kënnt warscheinlech aus Klengasien, mat Lemnos als wichtegstem Kultzentrum.

## Kult

Zanter dem 6. Joerhonnert gëtt en och zu Athen veréiert, wou fir hien en Tempel, de sougenannten Theseion, gebaut gouf, deen de Mëttelpunkt vun deem als Fest gefeierten *Hepahaistia* war. Soss huet säi Kult um griichesche Festland kaum bestanen.

## Analogien

* Vulcanus (och Vulcan, oder méi al Volcanus)

## Kuckt och
* Héphaïstos Brudderschaft

## Um Spaweck
Poseidon

De **Poseidon** ass de griichesche Gott vum Mier, Jong vum Kronos a vun der Rhea, ee vun den 12 groussen olympesche Gëtter. Mat sengem Dräizack huet hien d'Mier opgewullt a Fielse gespléckt. Seng Fra war d'Amphitrite déi him eng ganz Rëtsch Kanner geschenkt huet.

Hien hat och eng sëllege Kanner mat anere Fraen, dorënner och Ongeheier a Rise wéi z.&nbsp;B. den Zyklop, dee vum Odysseus säin An ausgestach krut. Dowéinst war de Poseidon sou rosen op den Odysseus, datt hien den Held wärend Joren um Mier ronderëm iere gelooss huet (Odyssee).

## Geschicht

Enger So no sollt de Poseidon zesumme mam Appollo fir de Kinnek Laomedon géint Bezuelen d'Mauere vun Troia opriichten. Wéi s'awer ëm de Loun bedru goufen, huet de Poseidon en Ongeheier geschéckt, deem d'Hesione, dem Laomedon seng Duechter, du sollt geaffert ginn. Dowéinst huet de Poseidon och am Krich zu de Griiche gehalen a géint d'Troianer gekämpft.

## Kult

Ob de Poseidon vun Ufank un den ieweschte Gott vum Mier war ass ëmstridden. Op alle Fall huet säi Kult sech awer scho fréi iwwer ganz Griicheland erstreckt, haaptsächlech a sozial gehuewene Familljen.

## Analogien

* Neptunus (oder Neptun)

## Um Spaweck
Iris (Mythologie)

D**'Iris** war d'Duechter vum Thaumas a vun der Elektra, eng Schwëster vun den Harpyien an d'Fra vum Zerphyros. Mat hire gëllene Flilleken ass si vum Olymp op d'Äerd an an d'Mier geflu fir d'Noriichte vum Zeus a vun der Hera z'iwwerbréngen. Spéider ass si duerch den Hermes ofgeléist ginn.

D'Iris gëllt och als Personifikatioun vum Reebou.

## Um Spaweck
Iris

D'Wuert **Iris** (gr. ιρις *Reebou*) bezeechent:

* eng Blumm *Schwäertlilie*: Iris (Blumm)
* e Personnage aus der griichescher Mythologie: Iris (Mythologie)
* d'Reebouhaut am A: Iris (A)
* en Asteroid aus der Haaptceinture: (7) Iris
* e weibleche Virnumm: Iris (Virnumm)
* en internationalen Schnellzuch: EuroCity 96/97 Iris
Liber

De **Liber** (lat. *fräi*) war e réimesche Wäin- a Fruchtbarkeetsgott. Mat senger Mamm Ceres a senger Schwëster Libera huet hien e Gëttertrio gebilt.

Säi Fest, d'Liberalia, hunn d'Réimer de 17. Mäerz gefeiert. Bei där Geleeënheet hunn déi Jongen déi am entspriechenden Alter waren (tëscht 14 a 17 Joer, ofhängeg vun hirer Maturitéit a vun der Entscheedung vun hire Pappen) hir Kannerkleeder (*toga praetexta*), eng Toga mat roudem Bord, géint d'Bekleedung vum erwuessene Mann, der wäisser *toga virilis* (och *toga libera*) getosch.

## Analogien

* griichesch: Dionysos
Messancy

**Messancy** (Lëtzebuergesch: ***Miezeg***; Wallounesch: *Messanceye*; Däitsch: *Metzig*) ass eng belsch Uertschaft a Gemeng am Areler Land, an der Provënz Lëtzebuerg.

Déi haiteg Gemeng ass bei der belscher Gemengereform vun 1977 entstanen, duerch Fusioun mat den Nopeschgemengen Hiewerang, Hondeleng, Séilen a Wolker.

Aner Uertschaften an der Gemeng sinn:
 
*Buvange (Béiwen oder Béiweng), 
*Bébange (Bieben), 
*Differt (Déifert), 
*Guelff (Gielef), 
*Longeau (Laser),
*Turpange (Tierpen) 
## Nopeschgemengen

## Numm
D'Luxemburger Wörterbuch (III, 150) vun 1970 gëtt de lëtzebuergeschen Numm mat *Miezeg* oder *Miäächzeg* un. Dobäi ernimmt en: "wenn die Ernte schlecht war, so sagt man, nannten die Einwohner ihre Ortschaft *Miezeg*, bei einer guten Ernte stolz *Messancy*".
Op Wallounesch ass den Numm *Messanceye*.

## Kuckt och
* Lëscht vun den Uertschaften am Areler Land
* Gare Miezeg
* Séilenerbaach

## Um Spaweck
* Websäit vun der Gemeng Miezeg
* Privatwebsäit vu Lokalhistoriker
* Geschichtleches
Marie-Octobre

**Marie-Octobre** ass e franséischt Nokrichsdrama aus dem Joer 1959.

## Ëm wat geet et am Film?
15 Joer nodeem hir Resistenzgrupp am Joer 1944 vun der Gestapo zerstéiert gouf, versammelt d'Marie-Octobre déi Iwwerliewend bei sech doheem, fir erauszefannen, wie vun hinnen d'Grupp un d'Gestapo verroden hat.
## Um Spaweck
* Kuerzen Artikel iwwer de Film
Homard

Den **Homard** gehéiert zum Ënnerstamm vun de Kriibsdéieren a gëtt an de Restauranten als Delikatess betruecht.
Jerusalem-Tuerm (Tréier)

De **Jerusalem-Tuerm** ass dat eelst Gebai vum Palais Walderdorff zu Tréier an zielt zu den Tréierer Wunntierm.

## Kuckt och
* Frankentuerm
* Dräikinnekshaus
Demeter

D**'Demeter** ass d'Duechter vum Kronos a vum Rheia; duerch hir Brudder a Geléiften den Zeus d'Mamm vum Persephone. D'Mamm an hir Duechter waren enk matenee verbonnen.

## Mythos

Zanter datt d'Demeter hirem Papp Kronos entkomm war huet si mat hire Gesëschter um Olymp gelieft a war déi duuss, mä mächteg Gëttin vun der Fruchtbarkeet a vum Wuesstum. Aus hirer Verbindung mam Zeus hat si eng Duechter, d'Persephone.

Wéi d'Persephone eng Kéier am Gaart vun hirer Mamm gespillt huet ass op eemol de Buedem nieft hir opgefuer an den Hades, de Gott vun der Ënnerwelt, ass mat sengem vu Päerd gezunnene Won aus dem Äerdbuedem eropgesprengt an huet d'Meedche mat an d'Ënnerwelt entfouert an et do zu senger Fra gemaach.

D'Demeter war verzweifelt an huet op der ganzer Äerd nom Persephone gesicht bis den Helios hir verroden huet wou d'Meedche war. D'Demeter huet sech dunn an Trauer zeréckgezunn. D'Fruchtbarkeet ass du vun der Äerd verschwonnen an eng Hongersnout huet d'Mënsche bedreet. Ëmsoss huet den Zeus versicht d'Demeter ëmzestëmmen. Schliisslech huet hie sech gezwonge gefillt säi Brudder Hades dozou ze bréngen d'Persephone fräi ze ginn. Den Hades huet deem zwar Folleg geleescht, mä huet op en Trick zeréckgegraff. Hien huet dem Persephone vun engem Granatapel z'iesse ginn deen déi, déi vun him giess hunn, verléift gemaach huet.

D'Demeter, d'Persephone an den Hades hu sech dunn arrangéiert: D'Persephone ass fir zwee Drëttel vum Joer bei hirer Mamm Demeter un der Uewerwelt bliwwen, wann alles gebléit huet a geräift ass. Dann awer ass si zeréck an d'Ënnerwelt gaange fir de Wanter bei hirem Mann ze verbréngen.

## Kult

D'Demeter war eng vun de vollekstëmlechste Gottheeten déi a Griicheland grouss Veréierung genoss huet. Beim Homer ass se wéineg ernimmt gi well déi adeleg Familljen, déi seng Geschichte gelies hunn, wéineg Interessi u Vegetatiounsgottheeten haten déi virun allem vu Bauere veréiert gi sinn.

## Attributen
* Weess-Ähren
* Schlaang mat Flilleken
* Füllhorn
* Fakel

## Analogien

* Réimesch: Ceres

## Um Spaweck
Mokuch

**Mokuch**, och **Lakritz** genannt, ass e Produkt, dat aus de Wuerzele vun engem Trausch produzéiert gëtt, dem *Glycyrrhiza glabra L.*, besser bekannt als Séissholz. Dee Produit gëtt vun der Pharmaindustrie a fir Schneekereie verschafft.

## Trivia
Déi éischt Mokuchsfabréck a Frankräich gouf 1836 an der klenger Gemeng Moussac am Gard a Betrib geholl. 
## Kuckt och
* Mokuchsdag

## Um Spaweck

* D'Glycyrrhiza glabra Linne op "Liber Herbarum II" (op Englesch)
*  "Mokuch - nëmmen a Moosse schneeken" op "gesundheit.de"
Séissholz

**Séissholz**, *Glycyrrhiza glabra*, ass en Trausch, deem seng Wuerzele gebraucht ginn an der Pharmaindustrie a fir d'Produktioun vu Mokuch.

## Um Spaweck
Themis (Mythologie)

D**'Themis** war eng vun den Titanen. Dem Hesiod no war si déi zweet Fra vum Zeus an d'Mamm vun den Horen a Moiren; duerch hire Brudder Iapetos war si d'Mamm vum Atlas, vum Menoitos a vun den Zwillinge Prometheus an Epimetheus.

D'Themis war d'Personifikatioun vu Recht an Uerdnung, vu Gerechtegkeet a Gesetz an ass och dacks am Fall wou ee vereedegt ginn ass ernimmt ginn. D'Themis huet d'Zukunft virausgesinn a soll och eng Zäit laang Patréinesch vum Orakel vun Delphi gewiescht sinn ier déi Funktioun op den Apollo iwwergaangen ass.

Heiansdo ass si mat hirer Mamm Gaia gläichgesat ginn.

## Um Spaweck
Kriibsen

D**'Kriibsen** (Crustacea) bilde mat op d'mannst 52.000 bekannten Aarten en Ënnerstamm vun den Arthropoden. Déi meescht dovu liewen am Mier.

## Liewensraum
Déi meescht Kriibse liewen am Mier, vill Aarten awer och am Séisswaasser an eng Rei souguer u Land.

## Kierperbau
Kriibsen ënnerscheede sech ganz däitlech an der Gréisst an am Kierperbau. 
Si hunn awer alleguer e Baussesklett, dee si fir ze wuesse vun Zäit zu Zäit ofhaite mussen, an zwee Puer Antennen. Vill vun hinnen hu Komplexaen. 
Si ootme meeschtens duerch hir Kimen un de Been. Verschidde Kriibsaarten hu speziell Bee fir ze schwammen. 
Zéngfousskriibsen hunn dacks vir Schéieren amplaz Been.
Hire Kreeslaf ass op an hiert Blutt (*Hämolymphe*) fléisst bei de groussen Aarten duerch de Kierper an d'Häerz zeréck. D'Nervesystem besteet aus Kniet.

## Liewensweis
### Ernierung
### Fortplanzung

## Systematik
* Ënnerstamm Kriibsdéieren
** Klass Sandkriibsen (Cephalocarida)
** Klass Remipedia
** Klass Blatfousskriibsen (Branchiopoda)
*** Kimefousskriibsen (Anostraca)
*** Echt Blatfousskriibsen (Phyllopoda)
** Klass Maxillopoda
*** Kaarpelais (Branchiura)
*** Mystacocarida
*** Tantulocarida
*** Ascothoracida
*** Rankfousskriibsen (Cirripedia)
*** Rudderfousskriibsen (Copepoda)
** Klass Muschelkriibsen (Ostracoda)
** Klass Héijer Kriibsen (Malacostraca)
*** Leptostraca oder Phyllocarida
*** Hoplocarida
*** Eumalacostraca
**** Zéngfousskriibsen (Decapoda) mat den Aarten Homard a Langust

## Fir ze liesen
* Joel W. Martin & George E. Davis: *An updated classification of the Recent Crustacea*, 2001, Science Series 39 vum Natural History Museum of Los Angeles County, 132 Säiten.

## Um Spaweck

* crustacea.nhm.org
Hyperion

* Aus der griichescher Mythologie, ee vun den Titanen: Hyperion (Mythologie)
* Aus der Astronomie: e Mound vum Saturn: Hyperion (Mound)
Steve Morse

De **Steve J. Morse**, gebuer den 28. Juli 1954 zu Hamilton / Ohio, ass de Gittarist vun Deep Purple.

Hien huet och nach an anere Gruppe gespillt wéi Dixie Dregs, Kansas, Steve Morse Band. Hie spillt Music Man Gittaren, vun deenen hien och eng eege Signature Gittar zur Verfügung gestallt krut.

De Steve Morse ass ee vun deene verséiersten an virtuoseste Gittariste vun der Welt. Hien ass a praktesch alle Musekstiler doheem, wat op seng verschidden, a vill Influenzen zeréckzeféieren ass. Hien huet wéi vill aner grouss Gittaristen, op der Berklee School of Art zu Bosten (USA) Jazz studéiert.

## Tipps fir a säi Wierk eranzelauschteren
**High Tension Wires* (Steve Morse Band),
**Stressfest* (Steve Morse Band),
**Rapture of the Deep* (Deep Purple / 2005)

## Kuckt och
* Lëscht vun de Gittaristen
## Um Spaweck

* Offiziell Steve Morse Homepage
Verluerekascht Fiels

De **Verluerekascht** ass e fréiere Beobachtungstuerm vun der Fielsser Buerg an haut en Aussiichtspunkt an der **Fiels**.

## Geographie
De Verluerekascht läit ongeféier 120 m westlech vum Kär vun der Fiels op enger Héicht vun 300&nbsp;m.

## Geschicht
Um Verluerekascht vis-à-vis vun der Fielsser Buerg steet d'Ruin vun engem Tuerm deen zu senger Zäit wuel als Beobachtungstuerm gedéngt huet fir den Ugräifer éischter ze gesinn. Et gouf eng Verbindungsmauer, an där hirem Schutz d'Ritter sech tëscht der Buerg an dem Verluerekascht hin an hier beweege konnten.

## Touristesches
Haut ass de Verluerekascht e beléiften Aussiichtspunkt. Et huet een eng gutt Aussiicht op d'Fielsser Buerg, d'Alstad, den Zentrum, ma och de Rescht vum Dall.

Och d'Hannerland vum Tuerm huet de Flouernumm Verluerekascht ugeholl. Hei ass e flotte Spadséierwee duerch e Lafbësch mat villen herrleche Fielsformatiounen, z.&nbsp;B. a Form vun engem Champignon.

## Kuckt och
* Gemeng Fiels
* Verluerekascht Stad Lëtzebuerg

## Um Spaweck
Spatzevullen

D**'Spatzevullen** (Passeriformes) stelle mat ongeféier 5.900 Aarten déi gréisst Uerdnung an der Klass vun de Vullen.

Si sinn am Verglach mat aner relativ kleng gerode mat enger Kierperlängt tëscht 8&nbsp;cm, den Dommenek (*Regulus regulus*, "Wintergoldhähnchen", oder *Regulus ignicapillus*, "Sommergoldhähnchen"), an 120&nbsp;cm, d'Famill vun de Paradäisvullen (Paradisaeidae). Si hunn all véier Fangeren, dräi no vir an een no hannen (den Domm).

Et gëtt zwou Ënneruerdnungen, d'Jäizvullen an d'Sangvullen, woubäi déi leschtgenannt déi meescht Aarte vereenegt.

## Um Spaweck