Casino Luxembourg

De **Casino Luxembourg – Forum d'art contemporain** ass eng Kulturariichtung vum Lëtzebuerger Staat, déi 1996 an der Stad Lëtzebuerg am Gebai vum fréiere *Casino bourgeois* ageriicht gouf. Am Gebai, dat 1882 seng Dieren opgemaach huet, gouf et ni Spillsäll an et war och net geplangt, där do anzeriichten.

## Geschicht vum Gebai
Den 10. September 1880 gouf vun enger Rei Perséinlechkeeten *Société Anonyme du «Casino de Luxembourg»* gegrënnt.

Tëscht 1880 an 1882 gouf vun de Lëtzebuerger Architekte Pierre Funck (1846-1932) a Pierre Kemp (1841-1895) e Casino, an engem mediterranen Nei-Barock-Stil, gebaut. Finanzéiert gouf e vun der *Société anonyme du Casino de Luxembourg*, a bekannt gouf en ufanks ënner dem Numm *Casino bourgeois*. Et gouf e Liessall an e Restaurant. Weider gouf de Casino fir Baler, Concerten, Ausstellungen, Theateropféierungen a soss Versammlunge benotzt. Den 19. Juli 1886 huet de Franz Liszt do säi leschten ëffentleche Concert ginn.

Ënner der däitscher Besatzung am Zweete Weltkrich huet de Casino vun 1940 bis 1944 missen als *Kameradschaftshaus der NSDAP* duerhalen, wou reegelméisseg Partyowender fir Parteibonzen organiséiert goufen.

1959 gouf d*'Société du casino bourgeois* opgeléist. De Lëtzebuerger Staat huet d'Gebai kaaft an dem *Cercle culturel des Communautés européennes*, deen 1954 gegrënnt gi war, verlount. Bis an d'1990er Jore gouf d'Gebai, ënner dem Numm *Foyer européen* fir Empfäng a kulturell Aktivitéite vun den EU-Institutioune benotzt.

1993 gouf d'Gebai ëmgebaut, fir als Ausstellungsraim am Kader vun der Europäescher Kulturhaaptstad 1995 benotzt kënnen ze ginn.

## Forum d'art contemporain
1996 gouf decidéiert, d'Gebai als *Forum d'art contemporain* ënner der Gestioun vum nei gegrënnte Veräin Casino Luxembourg a.s.b.l. ze benotzen. Zanterhier ginn do thematesch Ausstellunge gewisen a Workshoppen organiséiert. De Casino gëtt Bicher iwwer seng Ausstellungen an iwwer verschidden Artisten eraus.

Am Casino ass och en Dokumentatiounszentrum, wou een op Rendez-vous Zäitschrëften, Bicher, Katalogen, CD-Romen an DVDen iwwer modern Konscht liesen a kucke kann. De Fong kënnt vum sougenannten "Infolab", deen 1998 fir d*Manifesta 2*, eng europäesch Biennale fir modern Konscht, zesummegestallt gi war.

Zënter 2024 gëtt d'Gestioun vum Casino vum Ëffentlechen Etablissement « Casino Luxembourg - Forum d'art contemporain » assuréiert.

### Gouvernance
D'Presidentin vum Forum d'art contemporain ass d'Delphine Munro(Stand: Oktober 2025), virdrun war dat de Paul Reiles. Den Direkter ass de Kevin Muhlen(Stand: Oktober 2025).

Den administrativen Direkter war bis Enn 2015 de Jo Kox, an duerno vu Januar 2016 bis … war et d'Nancy Braun; den artisteschen Direkter war bis Enn 2008 den Enrico Lunghi, deen den 1. Abrëll 2009 mam Kevin Muhlen ersat gouf.

## Placken op der Fassad vum Gebai
Op der Nordfassad an der Ënneschtgaass (rue Notre-Dame) sinn zwou Placken ze gesinn:
* eng Plack déi un de Franz Liszt erënnert, deen den 19. Juli 1886, 12 Deeg viru sengem Doud, an dësem Gebai säi leschte Pianosconcert ginn huet;
* eng Plack déi un d'Grënnung, am Joer 1898, vun der Alliance internationale de tourisme erënnert.

## Permanent Konschtwierker
* *LA SURFACE DE L'ART* (1997) vum Jacques Charlier
* *INCAOS* (2010), Neonsluuchtschrëft vum Bruno Peinado

## Literatur
* Anonym, 1858. Règlement d'administration du Casino bourgeois à Luxembourg. Luxembourg, V. Bück. 8 p.
* Anonym, 1880. Société anonyme du Casino de Luxembourg. Statuts. Luxembourg, V. Bück. 24 p.
* Anonym, 1886. Nouveaux statuts / Casino de Luxembourg, société anonyme. Luxembourg, V. Buck. 16 p.
* Jeck, Marc, 2010. Un clin d'oeil à l'histoire. Ceci n'est pas un Casino ! Histoire d'un bâtiment qui, depuis 1995, est synonyme de l'art contemporain au Luxembourg. *[[Die Warte]]* vum 8. Juli 2010, S. 14-16.
* May, Guy, 2011. Franz Liszt. Luxemburg und die Munkácsys. Éditions Saint-Paul, Lëtzebuerg. ISBN 978-2-87963-820-1.
* Philippart, R., 2015. *Il y a 135 ans. La création de la Société du Casino de Luxembourg. Un immeuble de choix pour la haute société de la capitale.* Die Warte 24|248 vum 17. September 2015, S. 2-4.

## Illustratiounen

Fichier:Casino (Stad).jpg|D'Südfassad mat der Enseigne "Casino".
Fichier:F Liszt plaque Casino Luxembourg City.jpg|Erënnerungsplack un de leschte Concert vum Franz Liszt (1886).
Fichier:Casino Luxembourg Alliance int tourisme 1898.jpg|Erënnerungsplack un d'Grënnung vun der AIT (1898).


## Um Spaweck

* Websäit vum Casino Luxembourg