Gemeng Käerjeng

D****' ass eng vun den  lëtzebuergesche Gemengen. Se läit am Kanton Capellen. De Chef-lieu vun der Gemeng ass d'Uertschaft . D'Gemeng ass den 1. Januar 2012 aus der Fusioun vun de Gemengen Nidderkäerjeng a Kënzeg entstanen.

## Geographie
D'Gemeng Käerjeng läit am Südweste vu Lëtzebuerg am Kanton Capellen.

Si mécht nërdlech d'Grenz mat Grass, enger Exklav vun der Gemeng Stengefort, a mat der Gemeng Garnech, am Oste leien d'Gemeng Dippech an d'Gemeng Suessem, am Süden d'Gemeng Déifferdeng an d'Gemeng Péiteng, an am Westen déi belsch Gemengen Éibeng, Miezeg an Arel.
### Nopeschgemengen

### Uertschaften a Lieu-diten an der Gemeng
#### Fréier Gemeng Nidderkäerjeng

* Nidderkäerjeng
* Uewerkäerjeng
* Lénger
* Am Schack

#### Fréier Gemeng Kënzeg

* Kënzeg
* Féngeg
* *[[Schockmillen]]* (op der Schock)
* *[[Nuechtbann]]*
* *[[Neidréisch]]*

## Etymologie

* D'Wuert *Käerjeng* kënnt vum keltesche *Karusa* a bedeit *kleng Steebaach*. 36 n. Chr. gouf schonn eng Siidlung *Charus* ernimmt, doraus gëtt *Chara*, *Cher* (947), *Kersen* (1243) a *Karen* (1486).
* *Kënzeg* kënnt aus dem laténgesche *Curmiciacus*, aus Curmic- gouf Kunz- an -iacus gouf zu -ingen.
* *Lénger* kënnt vum dem keltesche *Lianog* a bedeit *klengt Feld*. Spéider heescht et *Linceres* (1281), *Lyneres* (1339), *Lynieres delais Cheraize* (1381), *Leinert* (1758) a *Lyngeres* a gëtt 1798 *Linger*.
* Féngeg gëtt eréischt 1473 fir d'éischt ernimmt an iwwer den Ursprong vum Numm ass wéineg bekannt. Aus *Fünich*, *Finnich*, *Fennich*, *Finnange*, *Finnig*, *Pfennig* a *Feigny* gëtt schlussendlech *Fingig*.

## Geschicht

Dat eelst Zeeche vun Awunner um Terrain vun der haiteger Gemeng Käerjeng gouf an den 1990er Joren entdeckt. Deemools gouf eng aristokratesch Grafkummer vu 4,3 op 4,2 Meter aus der Zäit vun de Gallier fonnt, déi op ongeféier 70 v. Chr. konnt datéiert ginn.

Kënzeg gouf fir d'éischt am 8. Joerhonnert an engem Dokument vum Karl Martell ernimmt.

Nidderkäerjeng gouf fir d'éischt de 4. Abrëll 1281 ernimmt, an engem Fräiheetsbréif vun de Béimer. Deemools war et mat Uewerkäerjeng, Lénger a Péiteng an der *Hoheit Kerschen* zesummegeschloss. Kënzeg krut seng Onofhängegkeet warscheinlech schonn 1260.

An der Zäit vum franséische Regime vum Directoire bis zum Enn vum Premier Empire war Käerjeng Haaptuert vun engem franséische Kanton am Département des Forêts. 1799 entsteet d*'Mairie de Bascharage* mat den Dierfer Nidderkäerjeng, Uewerkäerjeng a Lénger. Den éischte Buergermeeschter gouf 1800 de Pierre Clement.

Fir ze verhënneren datt d'Käerjenger Jongen ënner dem Napoleon an d'Arméi aberuff ginn, goufen ënner dem Pierre Clement all d'Jongen déi gebuer goufen als Meedercher agedroen. An den zwee Joer 1803 an 1804 goufe sou 16 Jongen zu Meedercher 'gemaach'. No zwee Joer gouf d'Gebuerteregëster fir d'éischt kontrolléiert an de Bedruch ass opgeflunn. De Pierre Clement an de Sekretär Nicolas Himbert hu sou hiert Mandat verluer. 1805 gouf de Pierre Clement allerdéngs erëmgewielt an ass nach bis 1816 Buergermeeschter bliwwen.

## Politik
### Fusioun
Den 18. Mee 2010 huet de Käerjenger Gemengerot, dee selwechten Dag wéi dee vun der Gemeng Kënzeg, engem Accord zu enger Fusioun tëscht den zwou Gemengen Nidderkäerjeng (mat Uewerkäerjeng a Lénger) a Kënzeg (mat Féngeg) zougestëmmt. Bei engem Referendum, de 5. Dezember 2010 hunn an den zwou Gemengen eng Majoritéit vun de Wieler sech fir eng Fusioun ausgeschwat (58 % zu Nidderkäerjeng, 56,17 % zu Kënzeg).

D'Fusioun gouf definitiv am Gesetz vum 24. Mee 2011 *portant fusion des communes de Bascharage et de Clemency* festgehalen an ass den 1. Januar 2012 a Kraaft getrueden.


Fichier:Map Bascharage.PNG|Nidderkäerjeng...
Fichier:Map Clemency.PNG|a Kënzeg...
Fichier:Map Käerjeng.png|fusionéieren zu Käerjeng.

### Gemengerot
De Gemengerot setzt sech zanter 2017 aus 15 Conseilleren zesummen. Als Resultat vun de Gemengewale vum 11. Juni 2023 gëtt de Schäfferot vun enger Majoritéit vun CSV-LSAP gedroen. Vun 2017 bis 2023 war dat eng CSV-déi gréng-Koalitioun.

 

### Buergermeeschteren

### No der Fusioun
* 2011 - 2025: Michel Wolter
* 2026 -  : Nadine Braconnier

## Populatioun
D'Gemeng Käerjeng hat am Joer 2012 9.865 Awunner a war domat wat d'Awunner betrëfft, déi gréisst Gemeng am Kanton Capellen an déi aacht zu Lëtzebuerg.

D'Awunner sinn sou op déi 5 Uertschafte vun der Gemeng verdeelt:

72 % vun den Awunner vun der Gemeng Käerjeng hunn d'Lëtzebuerger Nationalitéit, 28 % vun der Bevëlkerung sinn Auslänner.

Mat 948 Awunner oder 9,6 % vun allen Awunner bilden d'Portugisen déi gréisst auslännesch Bevëlkerungsgrupp. Och 405 Fransousen (4,1 %), 389 Belsch (3,9 %) an 355 Italieener (3,6 %) wunnen zu Käerjeng.

Bal 10 % vun den Awunner vun der Gemeng wunnen eleng an der Avenue de Luxembourg, der Haaptstrooss vun Nidderkäerjeng.

## Ekonomie

An der Gemeng Käerjeng ass d'Zone d'activité économique Robert Steichen ugesidelt. Do hu sech am Laf vun der Zäit eng Partie grouss Betriber, wéi Delphi, Luxguard an General Motors néiergelooss. Zanter 2006 ass och den italieenesche Fabrikant vu Kichenartikelen Tontarelli zu Käerjeng vertrueden. Am selwechte Joer huet awer d'Entreprise TDK hir Dieren zougemaach, mä zanter 2012 produzéiert de Groussbäcker *Pains & Tradition* an engem Deel vun de fréieren Hale vun der TDK seng Wueren.

D'Brasserie Nationale huet zu Käerjeng hire Sëtz. Do ginn d'Béiermarke Bofferding a Battin produzéiert.

D'Bus- a Reesgesellschaft Sales-Lentz ass aus der fréierer Busentreprise *Josy Lenz* ervirgaangen an hat sech am Ufank um fréiere Bauerenhaff vum Josy Lentz ongeféier do wou haut de *Smatch* an der *Rue de la Résistance* ass etabléiert. Wéi se mat der Zäit méi grouss gouf, ass se aus dem Zentrum an d'Industriezon geplënnert.

## Verkéier
Duerch Nidderkäerjeng leeft d', déi do Avenue de Luxembourg heescht an déi Käerjeng mat Péiteng a mat der Stad verbënnt. Iwwer Käerjenger Terrain leeft och d'Collectrice du Sud.

D'Gemeng Käerjeng ass un d'RGTR, TICE an TEC-Busnetz ugeschloss.

Op Käerjenger Buedem läit och d'Gare Nidderkäerjeng-Suessem un der Linn 70, déi Péiteng an d'Stad matenee verbënnt. Och d'Eisebunnsstreck Péiteng-Ettelbréck (Atertlinn) ass bis 1967 duerch Uewerkäerjeng a Kënzeg gelaf. Déi fréier Gare vun Uewerkäerjeng, vun där just nach Ruinen iwwereg waren, gouf 2011 ofgerappt, an der aler Gare vu Kënzeg ass haut e Café mat Versammlungsraim fir Veräiner.

Do wou fréier d'Atertlinn verlaf ass, ass haut d'Vëlospist PC12.

## Interkommunal Syndikater
D'Gemeng Käerjeng ass Member vu follgenden interkommunale Syndikater:

## Kuckeswäertes
### Kierchen
* D'Kierch vun Nidderkäerjeng gouf vun 1978 bis 1982 gebaut an den 23. Mee 1982 vum Mgr. Jean Hengen geweit. De Patréiner ass den hellege Willibrord. Et ass déi modernst Kierch am Land. An der Kierch ass en aalt Kräiz aus dem 17. Joerhonnert an e Kräizwee vun der Bettina Sabbatini. Vis-à-vis vun der Willibrorduskierch, do wou haut d'Claus-Cito-Plaz ass, stoung nach bis 1985 déi al Maximäinkierch. Si war 1788 gebaut an 1862 vergréissert ginn. Si war zum Schluss ze kleng.
* D'Kierch vun Uewerkäerjeng gouf 1740 gebaut an de 15. August 1761 geweit. D'Miwwele stamen aus dem Barock, dorënner dräi historesch wäertvoll Altär an eng Kanzel.
* Zu Lénger steet eng géint 1863 am neoromanesche Stil gebaute Kierch. Si ass der Onbefleckter Empfängnis vun der Jongfra Maria geweit. An der Kierch kann een en Tabernakel an e Kräiz vun der Bettina Sabbatini fannen.
* Mam Bau vun der Kënzeger Kierch gouf 1726 ugefaangen. Si ass dem hellege Remi geweit.
* D'Maximäinkapell zu Kënzeg staamt aus dem fréien 18. Joerhonnert. Nieft der Kapell steet déi Wëll Lann an eng Erënnerungsplack.
* D'Kierch vu Féngeg gouf vun 1864-1866 gebaut an de 26. Mäerz 1866 ageweit. De Patréiner ass den hellege Mathias. D'Kierch gouf 2003 ëmfaassend renovéiert.
 
 
Fichier:Kierch Uewerkäerjeng.jpg|Kierch vun Uewerkäerjeng 
Fichier:KenzeKier12.JPG|Kierch vu Kënzeg 
Fichier:KënzegWëllLann01.jpg|Maximäin-Kapell mat der Wëller Lann 


### Wäschbueren
* Zu Uewerkäerjeng fënnt een en deelweis ënnerierdeschen ale Wäschbuer e bësse baussent Duerf laanscht de Feldwee fir op Héiweng.
* Zu Féngeg steet en iwwerdeckte Wäschbuer an der Mëtt vum Duerf. An dësem Wäschbuer ass d'Quell vun der klenger Baach Këschel.
 
 
Fichier:Fengeg waeschbur.jpg|De Féngeger Wäschbuer
Fichier:Wäschbur Uewerkäerjeng.jpg|Den Uewerkäerjenger Wäschbuer 


### D'[[Schlass vu Kënzeg|Kënzeger Schlass]]
 
Dat klengt Kënzeger Schlass gouf 1665 am Renaissance-Stil vum Johann Ferdinand vu Blanchard gebaut a fofzeg Joer méi spéit dem Barock-Stil vun der Zäit ugepasst. Och am 18. Joerhonnert goufe nach Verännerunge virgeholl. An de leschte Jore stoung d'Gebai laang eidel, mä 2009 gouf et ëmfaassend renovéiert.

### Natur
* Tëscht Féngeg an Uewerkäerjeng läit d'Naturschutzgebitt Boufferdanger Muer.
* Südlech vu Lénger fënnt een d'Naturschutzgebitt Lénger Wisen.
* Tëscht der Biff an der Industriezon Haneboesch läit d'Naturschutzgebitt Dreckswiss.
* Net wäit vum alen Uewerkäerjenger Wäschbuer leien d'Griechten, déif an de Buedem gegruewe Quellen, déi d'Mierbaach mat Waasser beliwweren.
* Nieft der Maximäinkapell steet déi Wëll Lann zu Kënzeg, ee vun den eelsten a déckste Beem zu Lëtzebuerg. Déi Wëll Lann huet no engem Stuerm vum 25. Juni 2006, bei deem den Haaptaascht ofgebrach war, bis op de Stamm zeréckgeschnidde misse ginn, schéisst awer nach ëmmer aus.

## Veräinsliewen

* Foussball: UN Käerjéng 97, ''Étoile sportive Clemency''
* Handball: Handball Käerjeng, Roude Léiw Bascharage
* Basket: BBC Bascharage Hedgehogs
* Keelen: Keelefrënn Uewerkäerjeng, K.C. Fiisschen Linger, K.C. Braustiedler 04 Käerjeng, K.C. Emmer um Dill Bascharage, K.C. Roadrunners Bascharage
* Fëschen: Fëschersport Club, Grondel Hautcharage, Sportfëscher Bascharage
* Dëschtennis: D.T. Fingig, D.T. Avenier Hautcharage, D.T. Bascharage, Entre-Nous Linger
* Tennis: Tennis Club Bascharage, Tennis Kéinzeg-Féngeg
* Kampfsport: Karate Club Bascharage
* Harmonien: Harmonie Municipale Bascharage, Harmonie Hautcharage, Harmonie Clemency
* Ste. Cécile Choralle Bascharage, Kënzeg, Féngeg, Hautcharage a Lénger
* Fräizäit-Sport Kéinzeg organiséiert sportlech Aktivitéiten am net-kompetitive Beräich
* Päerds- an Trakterfrënn Lëtzebuerg
* Scouten: Grupp St. Willibrord Bascharage

## Bekannt Leit aus der Gemeng

* Louis Biren (*1898 zu Kënzeg-1987), Handwierker a Resistenzler
* Claus Cito (*1882 zu Nidderkäerjeng-1965), Sculpteur
* Paul Dahm (*1951 zu Nidderkäerjeng), Komponist a Museker
* Michel Gloesener (*1792 zu Uewerkäerjeng-1876), Physiker a Fuerscher
* Nicolas Margue (*1888 zu Féngeg-1976), Professer a Politiker
* Léon Nilles (*1928 zu Nidderkäerjeng-2016), Bauingenieur, Auteur an Hotelier
* Jean Octave (), Journalist an Tëleespriecher
* Michel Wolter (*1962), Politiker, Buergermeeschter vun der Gemeng Nidderkäerjeng an der Gemeng Käerjeng

## Literatur
* Rolf Ketter (Text), Yvon Lambert (Fotoen): *Liewen an der Gemeng Käerjhéng*, Buch mat 2 Audio-Kassetten; Bascharage 1993.
* Schroeder, Michael: *Wachsmuot von Künzich (Kunzech): ein Luxemburger Minnesänger* - In: Annuaire: vol. II des actes du XXIe congrès international des sciences généalogique et héraldique de Luxembourg (1994) / Association luxembourgeoise de généalogie et d'héraldique = Jahrbuch / Luxemburger Gesellschaft für Genealogie und Heraldik. - 1995, p.&nbsp;59-72, ill.

## Kuckt och

## Um Spaweck

* D'Websäit vun der Gemeng
* D'Gemeng Käerjeng op der Websäit vum Syvicol