Bemierkenswäert Beem zu Lëtzebuerg

Zu Lëtzebuerg gëtt den Ausdrock „bemierkenswäerte Bam“ ( *arbre remarquable*) duerch eng Ännerung am Naturschutzgesetz vum 3. Mäerz 2022 definéiert. Dozou zielen deemno Beem, déi vu landschaftlechen, biologeschen, morphologeschen, dendrologeschen, historeschen oder commemorativen Interessi sinn.

Eng Partie Beem, déi ë.&nbsp;a. duerch hiren Alter, hir Gréisst oder hir Plaz bemierkenswäert sinn, goufen iwwer d'Joren an enger 'offizieller' Lëscht vun de bemierkenswäerte Beem gefouert. Se goufen 1981 (*Arbres remarquables du Grand-Duché de Luxembourg*) vun der Naturverwaltung (deemools Forstverwaltung) an duerno 2002 (*Les Arbres remarquables*) vun der Naturverwaltung zesumme mam Naturmusée publizéiert (cf. Literatur hei drënner). Eng drëtt Publikatioun (*Les arbres remarquables du Grand-Duché de Luxembourg*) vun der Naturverwaltung, zesumme mat natur&ëmwelt asbl, ass 2023 erauskomm.

Mam Groussherzogleche Reglement vum 31. Januar 2025 gouf déi éischt offiziell Lëscht mat am Ganzen 242 bemierkenswäerte Beem publizéiert.

## Historique
* 1883: éischten Opruff vum Jean-Nicolas Moes an der Zeitung Das Luxemburger Land iwwer bemierkenswäert Beem am Lëtzebuerger Land.
* 1893: éischt Publikatioun, vum Ernest Faber (*Alte Bäume*), iwwer bemierkenswäert Beem zu Lëtzebuerg.
* 1907: e systemateschen Inventaire vun de bemierkenswäerte Beem vum E. Faber, mat Fotoen: *Die Baumriesen des Großherzogtums Luxemburg*.
* 1940: déi däitsch Forstverwaltung léisst e kompletten (onverëffentlechten) Inventaire vun alle bemierkenswäerte Beem zu Lëtzebuerg opstellen.
* 1957: eng Broschür vum Forstingenieur Paul Modert: *Die verschwundenen Baumriesen des Luxemburger Landes*.
* 1962 an 1967: zwou Broschüre vum Paul Modert iwwer: *Die Baumriesen des Luxemburger Landes, I. Teil* (1962) an *II. Teil* (1967).
* 1981: d'Forstverwaltung gëtt e Buch eraus mam Titel *Arbres remarquables du Grand-Duché de Luxembourg*.
* 1983: *Luxemburg - seine sagenumwobenen Holzriesen* vum Norbert Weins. Dëst Buch enthält eng Kompilatioun vun deenen Donnéeën, déi scho virdru verëffentlecht goufen.
* 2002: e Buch vun der Forstverwaltung an dem Naturmusée (*Les arbres remarquables*) mat
: - der Beschreiwung, der geneeër Plaz an der Foto vun deenen interessantste Beem aus dëser Rei;
: - der Lëscht vun alle bemierkenswäerte Beem zu Lëtzebuerg, dorënner och déi déi als Monuments nationaux klasséiert sinn.
: Zousätzlech ass vum Naturmusée e Logo entworf ginn, deen op zwou Placketten ze gesinn ass: eng Plackett mat der Indikatioun **arbre classé**, déi aner mat der Indikatioun **arbre remarquable**, fir (nach) net klasséiert Beem. Dës Plackett sollen op deene betreffende Beem ze fanne sinn (wat bis 2023 nëmme bei e puer Beem de Fall ass).
* 2008: *Les arbres introduits au Luxembourg*, vum A. Welter, J. Turk a J. Trossen. Ferrantia 53, 111 S.
* 2008: d'Forstverwaltung huet en neien Inventaire vun de bemierkenswäerte Beem zu Lëtzebuerg an der Aarbecht.
*2009: *Seltene einheimische Baumarten in Luxemburg. Maßnahmen zur Erhaltung und Förderung.* Erausgi vun der Administration des eaux et forêts. 58 S. (13 Aarte gi beschriwwen. D'Broschür gëtt 2008 als Publikatiounsdatum un. Si gouf awer eréischt den 20. Mee 2009 virgestallt a vun do un ausgedeelt).
* 2014: Publikatioun vun enger aktualiséierter Versioun vun enger Lëscht vun der Forstverwaltung (Stand: 20.10.2014)
* 2023: *Arbres remarquables du Grand-Duché de Luxembourg*, erausgi vun der Naturverwaltung an natur&ëmwelt asbl, 251 S.
* 2025: Groussherzogleche Reglement vum 31. Januar 2025; déi éischt offiziell Lëscht mat am Ganzen 242 bemierkenswäerte Beem.

## Beem, déi nach stinn (Auswiel)

### Eechen

*Eech zu Biereng
*Eech zu Biwer 
*Eech zu Bous
*Eech zu Eeselbuer
*Eech zu Ënsber
*Eechen zu Grenzen
*Eech zu Guedber
*Eech zu Heeschbreg (*Heeschbreger Bildchen*)
*Eech zu Heeschdref
*Eech zu Housen
*Eech zu Huewel
*Eech zu Kaalmes
*Eech zu Keel
*Eech zu Kënzeg
*Eech zu Klengbetten
*Eech zu Koler
*Eech zu Lenneng
*Scheiereech am Gréngewald
*Eechen zu Munzen
*Eech zu Mutfert
*Eech zu Platen
*Eech zu Sëll
*Eech zu Siren		
*Eech zu Steeën
*Eech zu Uewerglabech 	
*Eech um Bicherhaff (Gemeng Stadbriedemes)
*Eech um Engelshaff (Gemeng Nidderaanwen)
*Eechen um Kinséckerhaff (Gemeng Bech)
*Eechen um Pläitrengerhaff (Gemeng Conter)
*Eech um Schléiwenhaff (Gemeng Leideleng)

### Buchen an Hobichen

*Hobuch zu Aansebuerg
*Buch zu Baschelt
*Bluttbuch zu Boufer
*Bluttbuchen zu Boufer
*Trauerbuch zu Boufer
*Buch zu Gousseldeng
*Buchen zu Hesper
*Buch zu Kréindel
*Routbuch op der Léiffrächen
*Routbuch am Welteschgrond
*Bluttbuch bei der Méchelskierch
*Buch am Péitrussdall, Bastioun Beck
*Hobuch op der Kinnekswiss zu Lëtzebuerg
*Buch zu Meesebuerg
*Buch zu Suessem
*Trauerbuch zu Suessem

### Lannen

*Lann zu Baastenduerf
*Napoléonslann zu Beefort
*Sëlwerlannen zu Bëttel
*Lann zu Biekerech
*Lannen zu Boukels
*Lann um Briddel
*Lann zu Bungeref
*Lann zu Déifferdeng
*Lannen zu Diänjen
*Lannen zu Esch-Sauer
*Lannen um Fëschbecher Schlass
*Lann op der Giischterklaus
*Lann zu Hueschtert (Nidderaanwen)
*Lann zu Iechternach
*Lann zu Kënzeg
*Lann zu Klengbetten
*Willibrorduslannen zu Laaschent
*Lann zu Pëtschent
*Lannen um Pläitrengerhaff
*Lannen zu Scheedel
*Lann zu Schlënnermanescht
*Lannen um Sennenger Schlass
*Lann zu Suessem
*Lannen zu Uewerfeelen
*Lann zu Wëntger

### Käschtebeem a Séisskäschtebeem

*Käschtebeem zu Beefort
*Käschtebeem zu Biissen
*Käschtebam bei Branebuerg
*Käschtebam zu Iechternach
*Käschtebam um Square Robert Brasseur zu Lëtzebuerg
*Käschtebam zu Wolz
*Bam vum Prënz Jean (Käschtebam) zu Lëtzebuerg
*Séisskäschtebam um Pläitrengerhaff
*Séisskäschtebam um Scheedhaff
*Séisskäschtebeem zu Kanech

### Platanen
*Platan zu Aansebuerg
*Platan zu Tënten

### Aner Beem

*Bierebam zu Holler
*Bierebam zu Schandel
*Bierebeem zu Holler
*Biergahorn zu Manternach
*Dänn zu Colmer-Bierg
*Douglasdänn zu Konsdref
*Dräidar zu Iener
*Esch zu Klierf
*Esch zu Esch-Sauer
*Fiicht zu Alschent
*Ginkgo op der Eecher Plaz
*Ginkgoen zu Munneref
*Walddëschtel zu Grolënster
*Kifer um Briddel
*Nëssert am Konviktsgaart zu Lëtzebuerg
*Platan zu Munneref
*Schwaarzkifer zu Heeschdref
*Sequoia zu Diddeleng
*Sequoiaen am Amaliepark
*Sequoiaen zu Buerglënster
*Ulmen Ischpelt
*Spierebeem um Pläitrengerhaff
*Sumpfzypress zu Mäertert
*Zwou Ulmen zu Baschelt
*Wäissdar zu Ënsber
*Wakelter um Amberknäppchen
*Weiden zu Réiser
*Weid zu Kéideng
*Weid um Zoossenhaff

### Gruppe vu Beem

*Lannenallee zu Bettenduerf
*Lannen tëschent Scheedel a Kiemen
*Drillinge vu Bettenduerf
*Bierebeem zu Breedelt
*Allee tëscht Bruch a Sëll
*Lannen zu Buerschent
*Buchen zu Eeselbuer
*Lannen zu Esch-Sauer
*Allee um Katrewang
*Prinzessinnen-Eechen am Gréngewald
*Allee zu Meesebuerg
*Käschtebamallee Menster
*Allee zu Munneref
*Lannen zu Réiden op der Atert
*Lannenallee um Gréiwelsser Haff (Bartreng)
*Lannenallee um Scheedhaff zu Hamm
*Ulmen zu Wolwen

## Historesch Beem

*Biergahornen op der Corniche, Stad Lëtzebuerg
*Biergahorn um Raashaff
*Bluttbuch am Haff vum Geschichtsmusée vun der Stad Lëtzebuerg (am Mäerz 2022 ewechgerappt)
*Buch op der Wolwener-Klaus
*Ronnebeemchen zu Bous
*Schwaarzkifer zu Bierschbech
*Taxus vun Éileng
*Lann zu Reiland (am Okt. 2018 ewechgerappt)
*Zeder zu Schengen

## Literatur

* Administration des eaux et forêts, 1981. *Arbres remarquables du Grand-Duché de Luxembourg*. Dréckerei Saint-Paul, Lëtzebuerg. 167 S. (Mat der offizieller Lëscht vun alle bemierkenswäerte Beem zu Lëtzebuerg).
* Faber, Ernest, 1893. *Alte Bäume*. 36 S. Druck der St. Paulus-Gesellschaft, Lëtzebuerg.
* Faber, E., 1907. *Die Baumriesen des Großherzogtums Luxemburg in Wort und Bild: mit Erwähnung hervorragender ausländischer Riesenbäume*. 67 S. J. Schroell, Diekirch.
* Faber, E., 1913. *Die Baumriesen des Grossherzogtums Luxemburg: In Wort und Bild mit Erwähnung hervorragender ausländischer Riesenbäume*. 76 S. P. Worré-Mertens, Luxemburg. (Separatabzug aus der: Vereinsschrift der Gesellschaft Luxemburger Naturfreunde)
* Faber, E., 1915. *Merkwürdige Baumgestalten aus dem Grossherzogtum Luxemburg*. Bull. Soc. Nat. luxemb. 25.1: 334-417 (PDF 5,6 Mb).
* Faber, E., 1916. *Merkwürdige Baumgestalten aus dem Grossherzogtum Luxemburg* (Nachtrag). Bull. Soc. Nat. luxemb. 26: 241-245. (PDF 474 Kb)
* Faber, E., 1920. *Die Baumriesen des Grossherzogtums Luxemburg: In Wort und Bild mit Erwähnung hervorragender ausländischer Riesenbäume*. Vermehrte Auflage. 95 S. Druck u. Verlag Franz Faber, Mersch.
* Modert, Paul, 1965. *Die Baumriesen des Luxemburger Landes*. Lëtzebuerger Bauere-Kalenner. S. 78-85.
* Moes, Jean-Nicolas, 1883. *Fragekasten: Merkwürdige Bäume im Luxemburger Lande*. Das Luxemburger Land, fascicule 25 - page 320.
* Sinner J. *et al.*, 2002. *Les arbres remarquables*. Administration des eaux et forêts. Musée national d'histoire naturelle. 255 S.
:Mat enger kompletter Lëscht vun de bemierkenswäerte Beem zu Lëtzebuerg, enger ausféierlecher Bibliographie zum Theema, an engem Bild vun deenen zwou Placketten déi op d'Beem komme sollen.
* Weins, Norbert, 1983. *Luxemburg - seine sagenumwobenen Holzriesen.* Imprimerie Centrale, Lëtzebuerg, 210 S.
* Welter, A., J. Turk & J. Trossen, 2008. *Les arbres introduits au Luxembourg*. 111 S. Ferrantia 53.
* Murat, Danièle et al. 2023. Les arbres remarquables du Grand-Duché de Luxembourg. [3e parution revue et adaptée]. Diekirch: ANF. Print. ISBN 978-2-9199474-3-0

## Kuckt och

* Fräiheetsbeem
* Lëscht vu Lëtzebuerger Naturschutzgebidder
## Um Spaweck