open-index/open-wikipedia-markdown huggingface dataset:
Rise Like a Phoenix

**Rise Like a Phoenix** ass den Titel vun engem Lidd vum éisträichesche Sänger Tom Neuwirth alias Conchita Wurst, komponéiert a getext vum Charley Mason, Joey Patulka, Alexander „Ali“ Zuckowski, a Julian Maas. Et war déi éisträichesch Bedeelegung am Grand Prix Eurovision Song Contest 2014 zu Kopenhagen, gesongen op Englesch. Et koum op déi 1. Plaz mat 290 Punkten.

## Inhalt
D'Lidd gräift zeréck op dat aus der Mythologie bekannt Motiv vum *Phoenix aus den Äschen*.

## Kuckt och
* Eurovision Song Contest

## Um Spaweck
* Den Text vum Lidd
* Video mam Lidd
Schëld E, 1a

D****' ass en Hiwäisschëld aus dem Lëtzebuerger Code de la route dat, ier een op eng Kräizung kënnt, de Wee uweist fir déi Uertschaften oder Ziler z'erreechen déi ugewise sinn. D'Nummeren déi an engem klenge Kader ugewise ginn, sinn d'Schëlter E,21d bis E,21dc a ginn d'Nummer vun der Strooss un déi een huele muss fir d'Ziler z'erreechen. Wann d'Stroosse mat engem Feil ofgebillt sinn, da gëtt d'Stroossennummer um Feil uginn. Wann d'Stroossen net ofgebillt sinn, da steet d'Nummer nieft dem Uertschaftsnumm. E Lieu-dit, e Quartier vun enger Uertschaft oder e lokaalt Zil gëtt kursiv geschriwwen, an engem Kader mat wäissem Hannergrond. D'Distanz vum Schëld bis op d'Kräizung kann an engem Kader ënnen um Schëld ugi ginn.

D'Illustratiounen hei drënner si Beispiller vum Schëld E,1a:


Luxembourg road sign E,1a (1).svg
Luxembourg road sign E,1a (2).svg
Luxembourg road sign E,1a (3).svg
Luxembourg road sign E,1a (4).svg


## Originaltext aus dem Code de la route

## Bemierkungen
* D' gehéiert zu de Schëlter déi 1955 an der éischter Versioun vum Code de la route agefouert goufen; et war deemools ënnert der Nummer 53 vum Artikel 107 definéiert

## Kuckt och
*Verkéiersschëlter aus dem Lëtzebuerger Code de la Route

## Biller

Luxembourg road sign E 1 a1.JPG|Verkéiersschëld E, 1a
Luxembourg road sign E 1 a4.jpg|Verkéiersschëld E, 1a


## Um Spaweck
Schëld E, 1b

D**'Schëlter E, 1b**, **E, 1c** an **E, 1d** sinn Hiwäisschëlter aus dem Lëtzebuerger Code de la route déi, ier een op eng Kräizung kënnt, de Wee uweise fir d'Uertschaft z'erreechen déi ugewisen ass.

D**'Schëld E, 1c** weist de Wee un iwwer eng grouss Strooss. D'Stroossennummer um Schëld gëtt op der anerer Säit vum Fäil ugewise wann d'Schëld op där Strooss steet, déi um Schëld uginn ass ; d'Stroossennummer gëtt nieft dem Fäil ugewise, wann d'Nummer op eng Strooss hiweist, déi een eréischt méi spéit um Trajet fir op d'Zil erreecht.

D**'Schëld E, 1d** weist de Wee u fir e Lieu-dit, e Quartier vun enger Uertschaft oder e lokaalt Zil z'erreechen. D'Opschrëft gëtt kursiv geschriwwen; d'Symbol gëtt op der anerer Säit vum Fäil ugewisen.

D'Illustratiounen hei drënner si Beispiller vun dëse Schëlter:


Luxembourg road sign E,1b.svg|Schëld E, 1b op der „normaler“ Strooss
Luxembourg road sign E,1c.svg|Schëld E, 1c op enger „grousser“ Strooss
Luxembourg road sign E,1d.svg|Schëld E, 1d fir lokal Ziler


## Originaltext aus dem Code de la route

## Bemierkungen

## Biller

Luxembourg road signs E1 c - E1b.JPG
Luxembourg road signs E1d.jpg


## Um Spaweck
Grouss Strooss

Als **grouss Strooss** zielen nom Lëtzebuerger Code de la Route d'Autobunnen an d'Stroosse fir motoriséiert Gefierer.

Originaltext aus dem *[[Code de la Route (Lëtzebuerg)|Code de la Route]]*:

*Pour l'application du présent arrêté grand-ducal, les termes énumérés ci-dessous ont les significations suivantes:*
*Grande voirie: l'ensemble des autoroutes et des routes pour véhicules automoteurs*
Juan Orlando Hernández

De **Juan Orlando Hernández**, gebuer den 28. Oktober 1968 zu Gracias, Lempira, ass en honduraneschen Affekot a Politiker vun der Partido Nacional de Honduras. Hie war als Nofollger vum Porfirio Lobo Sosa vum 27. Januar 2014 bis de 27. Januar 2022 President vum Honduras. D'Xiomara Castro gouf seng Nofollgerin.

## Liewen
Den Hernández huet op der Universidad Nacional Autónoma de Honduras Droit studéiert. Vum 25. Januar 2010 bis den 13. Juni 2013 war hie President vum Nationalkongresses vum Honduras, dem honduranesche Parlament.

De 15. Februar 2022 gouf hie festgegeholl an den 21. Abrëll 2022 op Demande vun der Antidrogenagence DEA un d'USA ausgeliwwert.

Hien ass bestuet.

## Um Spaweck
Aleksandar Vučić

Den **Aleksandar Vučić**, gebuer de 5. Mäerz 1970 zu Belgrad, ass e serbesche Politiker vun der nationalkonservativer Serbescher Fortschrëttspartei (*Srpska Napredna Stranka*). Hie war vun 2014 bis 2017 Ministerpresident an ass zanterhier Staatspresident vu Serbien.
 
## Liewen
De Vučić huet op der Universitéit Belgrad Droit studéiert. 1993 gouf e Member vun der Serbescher Radikaler Partei (SRS) an eng éischt Kéier als Deputéierten an d'Serbesch Nationalversammlung gewielt. 1995 gouf e Generalsekretär vun der SRS. 1998 bis 2000 war hien an der Regierung vum Mirko Marjanović Informatiounsminister.

2004 huet hien 2008 zweemol géint Kandidate vun der *Demokratska Stranka* bei der Wiel zum Buergermeeschter vu Belgrad verluer. 2008 tqss de Vučić an d'Partei Srpska Napredna Stranka (SNS) iwwergewiesselt. De 27. Juli 2012 gouf en als Nofollger vum Ivica Dačić Vize-Ministerpresident vu Serbien. Vum 27. Juli 2012 bis den 2. September 2013 war hie Verdeedegungsminister.

No de Parlamentswale vum Mäerz 2014, bei deene seng Partei als déi stäerkst ervirgoung, gouf de Vučić zum Premierminister ernannt. Hie blouft an där Fonctioun bis Abrëll 2017.

2017 huet hie bei de Wale fir de Staatspresident kandidéiert a gouf den 2. Abrëll am éischten Tour gewielt. Bei de Presidentschaftswale vum 3. Abrëll 2022 gouf hien erëmgewielt.

## Um Spaweck
European Girls' Mathematical Olympiad

D**'European Girls' Mathematical Olympiad** (ofgekierzt **EGMO**) ass eng international Kompetitioun, déi sech un déi bescht Mathematiksschülerinnen aus dem Enseignement secondaire vun den europäesche Länner riicht.

## Geschicht
D**'European Girls' Mathematical Olympiad** gouf fir d'éischt 2012 ofgehalen. Vun do un fënnt se all Joer statt. Lëtzebuerg huet vun Ufank u mat enger Ekipp deelgeholl, war am Joer 2013 den Organisateur vun der Olympiad an at mam Professer Charles Leytem bis 2018 e Vertrieder am *Advisory Board*. Leader vun der nationaler Ekipp ass zanter 2012 de Pierre Haas.

D'Kompetitioun huet d'Zil, Meedercher fir Mathematik op héiem Niveau ze begeeschteren an déi bescht Schülerinnen aus de verschiddene Länner op eng eventuell Participatioun bei der Internationaler Mathematik-Olympiad virzebereeden.

## Oflaf
All europäescht Land kann eng Ekipp vu maximal 4 Schülerinnen an d'Kompetitioun schécken. Heiansdo ginn och eenzel net-europäesch Länner invitéiert, fir un der EGMO deelzehuelen.

D'Epreuve besteet dran, bannent zweemol 4,5 Stonne sechs schwéier Mathematiksproblemer, déi un den IMO-Niveau erukomme kënnen, ze léisen. Pro Léisung kann ee bis zu 7 Punkte kréien; den Total läit also tëscht 0 an 42 Punkten.

Déi Beschtklasséiert kréie Gold-, Sëlwer- oder Bronze-Medailen iwwerreecht, wéi op der Internationaler Mathematik-Olympiad.

## Resultater
Lëscht vun allen EGMO-Kompetitioune bis haut a vun alle Lëtzebuergerinnen, déi eng Medail kruten:

## Um Spaweck
* Websäit vun allen EGMO-Kompetitiounen
Clotilde Joano

D**'Clotilde Joano**, gebuer als *Clotilde Rabinovitch* den 3. Januar 1932 zu Genf, a gestuerwen den 23. Mäerz 1974 zu Milly-la-Forêt, war eng franséisch Schauspillerin.

Zu Paräis huet d'Clotilde Joano Schauspillercourse beim Charles Dullin, bei der Tania Balachova a beim Michel Vitold geholl.

Ënner der Direktioun vum Roger Planchon huet si ënner anerem an den Theaterstécker *Henri IV* a *Falstaff* vum Shakespeare an a *[[George Dandin]]* vum Molière matgespillt.

Am Joer 1960 huet si am Kino hir éischt Roll am Film *Les bonnes femmes* vum Claude Chabrol gespillt. Weider interessant Filmer mat hir sinn *Z* (1969) vum Costa-Gavras a *Le diable par la queue* vum Philippe de Broca.

## Filmographie
### Kino
* 1960: *[[Les bonnes femmes]]* vum Claude Chabrol mam Bernadette Lafont, Lucile Saint-Simon a Stéphane Audran 
* 1960: *O saisons, ô châteaux* vum Agnès Varda - (Kuerzfilm)
* 1961: *[[Amélie ou le temps d'aimer]]* vum Michel Drach mam Marie-José Nat an Jean Sorel 
* 1961: *[[Vive Henri IV... vive l'amour !]]* vum Claude Autant-Lara mam Francis Claude, Danièle Gaubert a Jean Sorel
* 1962: *Le mannequin de Belleville* vum Jean Douchet (Kuerzfilm) 
* 1962: *Ton ombre est la mienne* vum André Michel mam Jill Haworth 
* 1964: *Equinoxe* vum François Martin - (Kuerzfilm)
* 1964: *Aurelia ou la descente aux enfers* vum Anne Dastrée - (Kuerzfilm) 
* 1969: *[[Z (Film 1969)|Z]]* vum Costa-Gavras mam Yves Montand an Irene Papas 
* 1969: *[[Le diable par la queue]]* vum Philippe de Broca mam Yves Montand a Marthe Keller 
* 1969: *Money-Money* vum José Varela mam Jacques Charrier an Adriana Bogdan 
* 1969: *L'Invitata* vum Vittorio de Seta mam Joanna Shimkus a Michel Piccoli 
* 1973: *Le mariage à la mode* vum Michel Mardore mam Catherine Jourdan an Yves Beneyton
* 1973: *[[Les noces rouges]]* vum Claude Chabrol mam Stéphane Audran a Michel Piccoli
* 1973: *Un homme libre* vum Roberto Muller mam Gilbert Bécaud an Olga Georges-Picot
* 1974: *Le Jeu des preuves* vum Luc Béraud - (Kuerzfilm)
* 1974: *[[L'horloger de Saint-Paul]]* vum Bertrand Tavernier mam Philippe Noiret an Jean Rochefort

## Theater (Auswiel)
* 1957: *Phèdre* vum Racine, Regie: Jean Vilar, TNP 
* 1959: *Falstaff* vum William Shakespeare, Regie: Roger Planchon, Théâtre de l'Ambigu
* 1959: *Henri IV* vum William Shakespeare, Regie: Roger Planchon, Théâtre de l'Ambigu
* 1961: *George Dandin* vum Molière, Regie: Roger Planchon, Théâtre de la Cité Villeurbanne
* 1965: *Après la chute* vum Arthur Miller, Regie: Luchino Visconti, Théâtre du Gymnase

## Um Spaweck
Austerechampignon

Den **Austerepilz** oder **-champignon**, och alt ënner dem franséischen Numm **Pleurote** bekannt (*Pleurotus ostreatus*), ass eng Pilzaart aus der Famill vun de Pleurotaceae.

En ass bal iwwerall op der Welt e fannen.

Zanter den 1970er Jore gëtt den Austere-Champignon kultivéiert, fir en als Liewensmëttel ze verkafen.

An der Natur si se Saprobionten oder Schwächeparasiten, haaptsächlech op Lafbeem, mat z.&nbsp;B. Routbuchen als Substrat.

## Um Spaweck
Ananke (Mound)

Den **Ananke** (och Jupiter XII) ass ee vun de baussenzegste Mounde vum Planéit Jupiter.

## Entdeckung
Den Ananke gouf den 28. September 1951 vum Astronom Seth Barnes Nicholson um Mount Wilson-Observatoire a Kalifornien entdeckt.

De Mound goufo der Ananke, enger Frëndin vum Zeus aus der griichescher Mythologie, genannt. Säin offiziellen Numm krut hien 1975, virdrun gouf hien einfach als *Jupitermound XII* bezeechent, well hien den 12 entdeckte Mound vum Jupiter war.

## Bunndonnéeën
Ananke kreest ëm de Jupiter op enger mëttlerer Distanz vun 21,28 Mio. km a 629 Deeg, 18 Stonnen an 29 Minutten. D'Bunn weist eng Exzentrizitéit vun 0,2435 op. Mat enger Schéiegt vun 148,9° géint de lokale Laplace-Plang ass d'Bunn retrograd, d.&nbsp;h. de Mound beweegt sech géint d'Rotatiounsrichtung vum Jupiter ëm de Planéit.

De Ananke gëtt enger Grupp vu Mounden, déi sech op änleche Bunnen ëm de Jupiter beweegen, den Numm. D'Ananke-Grupp huet 8 bis 16 Mounden, woubäi den Ananke de gréisste Member ass.

## Physikalesch Donnéeën
Den Ananke huet e mëttleren Duerchmiesser vun ongeféier 28&nbsp;km. Seng Dicht gëtt op 2,6 g/cm³ geschat. Hien ass warscheinlech haaptsächlech aus Silikatgestengs opgebaut. Den Ananke huet eng ganz donkel Uewerfläch mat enger Albedo vun 0,04. Déi visuell Magnitude ass 18,8m.

## Bemierkungen


## Um Spaweck
* Seth B. Nicholson: "An Unidentified Object Near Jupiter, Probably a New Satellite", in: ''Publications of the Astronomical Society of the Pacific'', Vol. 63 (1951), No. 375, p. 297-299. (D'Entdeckung)
Frank Goetz

De **Frank Goetz** gebuer ëm 1968 ass e lëtzebuergesche Journalist.

Hien huet zu Saarbrécken an Tréier studéiert a fir d'éischt als Journalist beim Tageblatt geschafft.

Zanter 2001 moderéiert hien als *Chef de l'information* ofwiesselend mat anere Presentateuren, *De Journal* bei RTL Télé Lëtzebuerg, a mécht och do Reportagen a leet Debatten.

Hien ass de Brudder vum Journalist an CSV-Politiker Marco Goetz.
Berck (Pas-de-Calais)

**Berck**, och alt **Berck-sur-Mer**, ass eng franséisch Uertschaft a Gemeng am Departement Pas-de-Calais an der Regioun Hauts-de-France, am Arrondissement Montreuil. Den Numm geet zeréck op d'Bierkebeem, am 13. Joerhonnert gouf et *Berc* oder *Bierk* geschriwwen.

Berck läit op der Côte d'Opale, an huet eng Fläch vu ronn 14,9&nbsp;km². Eppes iwwer 15.000 Awunner liewen do.

### Galerie

Fichier:Berck - Station balnéaire.JPG|D'Plage
Fichier:Esplanade parmentier.JPG|Esplanade
Fichier:Casino de berck.jpg|Casino
Fichier:Berck - Notre Dame des Sables.jpg|Notre-Dame des Sables


*Liichttuerm vu Berck

## Um Spaweck

* Informatiounen iwwer Berck
Sophie Chotek

D**'Sophie Maria Josephine Albina Gräfin Chotek vu Chotkowa a Wognin**, gebuer den 1. Mäerz 1868 zu Stuttgart, a gestuerwen den 28. Juni 1914 zu Sarajevo, bestuet Fürstin vun Hohenberg (zanter 1909: **Herzogin vun Hohenberg**), war eng béimesch Adeleg a Fra vum éisträicheschen Ierfprënz Franz Ferdinand. Si gouf mat him zesummen Affer vum Attentat vu Sarajevo, dat den Éischte Weltkrich ausgeléist huet.

## Liewen
D'Sophie war d'Duechter vum béimeschen Diplomat Bohuslaw Graf Chotek von Chotkow und Wognin a senger Fra Wilhelmine Gräfin Kinsky von Wchinitz und Tettau. Si war dat fënneft vun aacht Kanner.

Ëm 1896 huet si zu Prag op engem Bal de Äerzherzog Franz Ferdinand vun Éisträich kenne geléiert. Hir Bezéiung gouf bis 1899 geheim gehalen, well se hanner de Kulissen als net "standesgeméiss" ugesi gouf.

Si hu sech den 1. Juli 1900 zu Reichstadt bestuet. D'Bedingung war, datt d'Sophie fir sech an hir gemeinsam Kanner op den Troun huet misse verzichten. En Deel vun der Keeserfamill war net op der Hochzäitsfeier dobäi. D'Sophie krut vum Keeser Franz Joseph I. den Titel "Fürstin vun Hohenberg" iwwerdroen (1909 "Herzogin vun Hohenberg", si konnt vun do u mat *Altesse* ugeriet ginn).

Den 28. Juni 1914 sinn d'Sophie an de Franz Ferdinand zu Sarajevo bei engem Attentat vum serbeschen Nationalist Gavrilo Princip, dee Member vun der *[[Schwaarz Hand|Schwaarzer Hand]]* war, erschoss ginn. Dëst war leschtendlech den Ausléiser vum Ausbroch vum Éischte Weltkrich.

D'Koppel hat dräi Kanner:
* Sophie von Hohenberg, bestuet Gräfin von Nostitz-Rieneck (1901–1990)
* Maximilian von Hohenberg (1902–1962)
* Ernst von Hohenberg (1904–1954)

## Literatur
* Wladimir Aichelburg: *Erzherzog Franz Ferdinand von Österreich-Este und Artstetten* (= *Via imperialis*). Verlagsbüro Johann Lehner, Wien 2000, ISBN 3-901749-18-7.
* Erika Bestenreiner: *Franz Ferdinand und Sophie von Hohenberg. Verbotene Liebe am Kaiserhof.* Piper, München u. a. 2005, ISBN 3-492-24639-7.
* Gordon Brook-Shepherd: *Die Opfer von Sarajevo. Erzherzog Franz Ferdinand und Sophie von Chotek.* Engelhorn-Verlag, Stuttgart 1988, ISBN 3-87203-037-X.
* Friedrich Weissensteiner: *Franz Ferdinand. Der verhinderte Herrscher. Zum 70. Jahrestag von Sarajewo* (= *Ein Österreich-Thema aus dem Bundesverlag*). Österreichischer Bundesverlag, Wien 1983, ISBN 3-215-04828-0.

## Um Spaweck
Simone Feis

D**'Simone Feis**, gebuer 1981, ass eng lëtzebuergesch Historikerin a Conservatrice am Musée Dräi Eechelen.

No hirem Secondaire am Dikrecher Kolléisch huet d'Simone Feis zu Bréissel op der ULB zäitgenësseg Geschicht studéiert (Zweet Lizenz, oder MA, 2005). Hir Diplomaarbecht huet sech mat der Nazikollaboratioun zu Lëtzebuerg beschäftegt.

D'Simone Feis huet eng Zäit zu Miersch am nationale Literaturzentrum geschafft. Duerno ass si als *Conservateur stagiaire* an de *Centre de documentation sur la forteresse de Luxembourg - Musée Dräi Eechelen* komm. Mëttlerweil ass si do *Conservateur*.

## Publikatiounen
*(Kollektiv; ë.&nbsp;a.: Lucien Blau, Paul Dostert, Simone Feis, Serge Hoffmann, Steve Kayser, Jacques Maas, Lise Piazza, Henri Wehenkel) *Collaboration: Nazification? - Le cas du Luxembourg à la lumière des situations française, belge et néerlandaise* ; Actes du colloque international, Centre culturel de rencontre Abbaye de Neumünster, Mai 2006; éditéiert vun den Archives nationales; Lëtzebuerg (Imprimerie Hengen), 2008; 479 Säiten. ISBN 978-2-919773-01-5
*mam François Reinert an André Bruns, Luxembourg ville ouverte 1867 : 150e anniversaire du Traité de Londres du 11 mai 1867, 2017
*mam François Reinert an André Bruns, À l'assaut du Kirchberg! : les fortifications du XVIIe au XXIe siècle, 2018
*mam François Reinert an André Bruns, Pont Adolphe 1903, 2016
Jean Mischo

De **Jean Mischo**, gebuer de 7. September 1938 zu Lëtzebuerg, a gestuerwen den 10. Mee 2016, war e lëtzebuergesche Jurist an Diplomat.

Hie war vun 1986 bis 1991 a vun 1997 bis 2003 Avocat général um Europäesche Geriichtshaff.
Ananke-Grupp

D**'Ananke-Grupp** ass eng Grupp vu Mounde vum Planéit Jupiter, déi sech op änleche Bunne beweegen.

Déi grouss Hallefachse vun hire Bunne leien tëscht 19,3 an 22,7 Millioune km, hunn Exzentrizitéiten tëscht 0,02 an 0,28 souwéi Bunnschréien tëscht 145,7° an 154,8° géint de lokale Laplaceplang, deen op dëser Distanz vum Planéit graff mam Bunneplang vum Jupiter zesummefällt. D'Mounde beweege sech retrograd ëm de Planéit, dat heescht géint d'Rotatiounsrichtung vum Jupiter. Well déi maximal Planéitenofstänn vun de Gruppemembere bis zu 50&nbsp;% vum Hill-Radius ausmaachen, si retrograd Bunnen op där Distanz vum Jupiter laangfristeg vill méi stabil.

D'Zuel vun de Membere läit tëscht 8 a 16, jee nodeem, wéi d'Definitioun vun der Grupp festgeluecht gëtt.

Déi aacht Mounden, déi ëmmer zu der Grupp gezielt ginn, sinn (der Rei no vum Jupiter aus gesinn):

* S/2003 J 16
* Mneme
* Euanthe
* Harpalyke
* Praxidike
* Thyone
* Ananke (de gréisste Mound an de Mound vun deem d'Grupp den Numm huet)
* Iocaste

Déi aacht aner Mounde sinn:
* Euporie
* Eupheme
* S/2003 J 18
* Orthosie
* Thelxinoe
* Hermippe
* Helike
* S/2003 J 15

D'International Astronomesch Unioun vergëtt fir déi retrograd Mounde vum Jupiter Nimm mat der Endung *e*.
Daphne du Maurier

D'Dame **Daphne du Maurier**, DBE, gebuer den 13. Mee 1907 zu London, a gestuerwen den 19. Abrëll 1989 zu Par am Cornwall, war eng brittesch Schrëftstellerin. Se gouf bekannt duerch hire Roman *[[Rebecca (Roman)|Rebecca]]* an deem seng Verfilmung duerch den Alfred Hitchcock. Den Hitchcock huet ausserdeem hire Roman *Jamaica Inn* an hir Kuerzgeschicht *[[The Birds (Film)|The Birds]]* verfilmt.

## Bekannt Wierker (mam Titel vun der däitscher Iwwersetzung)

* 1931: *The Loving Spirit* (Roman); dt: *Der Geist von Plyn* oder och *Die Frauen von Plyn*
* 1933: *The Progress of Julius* (Roman); dt: *Karriere*
* 1934: *Gerald: A Portrait* (biographesche Roman); dt: *Gerald*
* 1936: *Jamaica Inn* (Roman); dt: *[[Gasthaus Jamaika]]* 
* 1937: *The du Mauriers* (biographesche Roman); dt: *Kehrt wieder, die ich liebe*
* 1938: *Rebecca* (Roman); dt: *Rebecca* oder och *Rebekka*
* 1941: *Frenchman's Creek* (Roman); dt: *Die Bucht des Franzosen*
* 1943: *Happy Christmas* (Kuerzgeschicht); dt: *Fröhliche Weihnachten*
* 1943: *Hungry Hill* (Roman); dt: *Die Erben von Clonmere*
* 1946: *The King's General* (Roman); dt: *Des Königs General*
* 1949: *The Parasites* (Roman); dt: *Die Parasiten*
* 1951: *My Cousin Rachel* (Roman); dt: *Meine Cousine Rachel*
* 1952: *The Birds* (Kuerzgeschicht); dt: *Die Vögel*
* 1952: *Kiss Me Again, Stranger* (Kuerzgeschicht); dt: *Küß mich noch einmal Fremder*
* 1954: *Mary Anne* (Roman)
* 1957: *The Scapegoat* (Roman); dt: *Der Mann mit meinem Gesicht* oder och *Der Sündenbock*
* 1963: *The Glass-Blowers* (biographesche Roman); dt: *Die Glasbläser*
* 1965: *The Flight of the Falcon* (Roman); dt: *Das Geheimnis des Falken*
* 1969: *The House on the Strand* (Roman); dt: *Ein Tropfen Zeit*
* 1971: *Don't look now* (Kuerzgeschicht); dt: *Dreh dich nicht um* oder och *Wenn die Gondeln Trauer tragen*
* 1972: *Rule Britiannia* (Roman)
* 1989: *Enchanted Cornwall* (Sachbuch); dt. *Mein Cornwall*

## Verfilmungen
* 1939: *[[Jamaica Inn]]* – Regie: Alfred Hitchcock
* 1940: *[[Rebecca (Film 1940)|Rebecca]]* – Regie: Alfred Hitchcock
* 1944: *Frenchman's Creek* – Regie: Mitchell Leisen
* 1946: *Hungry Hill* – Regie: Brian Desmond Hurst
* 1946: *The Years between* – Regie: Compton Bennett
* 1952: *My Cousin Rachel* – Regie: Henry Koster
* 1959: *The Scapegoat* – Regie: Robert Hamer
* 1963: *[[The Birds (Film)|The Birds]]* – Regie: Alfred Hitchcock
* 1973: *[[Don't look now]]* – Regie: Nicolas Roeg
* 1993: *The breakthrough* – Regie: Piers Haggard
* 1996: Rebecca (*Rebecca*) – Regie: Jim O'Brien

## Literatur
* Margaret Forster: *Daphne du Maurier*, London: Arrow Books, 2007, ISBN 978-0-09-933331-9
* Jane Dunn: *Daphne du Maurier and her sisters: the hidden lives of Piffy, Bird and Bing*, London: Harper Pr., 2013, ISBN 978-0-00-734708-7

## Um Spaweck
Schëld E, 1e

D**'Schëlter E, 1e** an **E, 1f** sinn Hiwäisschëlter aus dem Lëtzebuerger Code de la route déi de Wee uweise fir déi Uertschaften oder Ziler z’erreechen déi ugewise sinn.

D**'Schëld E, 1e** gëtt gebraucht ier een op en Autobunnskräiz kënnt an d**'Schëld E, 1e** ier een op en Autobunnsverdeeler kënnt.

D'Opschrëft vun engem Lieu-dit oder engem Quartier vun enger Uertschaft gëtt kursiv geschriwwen; e lokaalt Zil gëtt kursiv geschriwwen, an engem Kader mat wäissem Hannergrond.

D'Nummere vun de Stroossen déi een huele muss fir d'Ziler z'erreeche kënnen uewen um Schëld ugi ginn. D'Distanz vum Schëld bis op d'Autobunnskräiz oder den Autobunnsverdeeler kann ënnen um Schëld ugi ginn.

D'Illustratiounen hei drënner si Beispiller vun dëse Schëlter:


Luxembourg road sign E,1e.svg|Schëld E, 1e virum Autobunnskräiz
Luxembourg road sign E,1f.svg|Schëld E, 1f virum Autobunnsverdeeler


## Originaltext aus dem Code de la route

## Bemierkungen

## Biller

Luxembourg road sign E,1e (101) comm.jpg|Schëld E, 1e
Luxembourg road sign E,1f (101) comm.jpg|Schëld E, 1f


## Um Spaweck
S/2003 J 16

Den **S/2003 J 16** ass ee vun de klenge Mounde vum Planéit Jupiter.

## Entdeckung
Den S/2003 J 16 gouf de 6. Februar 2003 vun Astronome vun der Universitéit vun Hawaii entdeckt. De Mound huet bis elo nach keen offiziellen Numm kritt. Bei de Jupitermounde sinn dat an der Reegel weiblech Gestalten aus der griichescher Mythologie. S/2003 J 16 ass déi virleefeg offiziell Bezeechnung.

## Bunndonnéeën
Den S/2003 J 16 kreest a 616 Deeg, 8 Stonnen an 38 Minutten op engem mëttleren Ofstand vun 20.957.000&nbsp;km ëm de Jupiter. D'Bunn huet eng Exzentrizitéit vun 0,2246. Mat enger Bunneschréi vun 148,5° géint de Laplace-Plang ass d'Bunn retrograd, d.&nbsp;h. de Mound beweegt sech géint d'Rotationsrichtung vum Jupiter ëm de Planéit.

Wéinst senge Bunneegenschafte gëtt den S/2003&nbsp;J&nbsp;16 der Ananke-Grupp, benannt nom Jupitermound Ananke, zougeschriwwen.

## Physikalesch Donnéeën
Den S/2000 J 16 huet en Duerchmiesser vu ronn 2&nbsp;km. Seng Dicht gëtt op 2,6 g/cm³ geschat. Hien ass méiglecherweis haaptsächlech aus Silikatgestengs opgebaut.
Hien huet eng donkel Uewerfläch mat enger Albedo vun 0,04 op, d.&nbsp;h., nëmme 4&nbsp;% vum agestraalte Sonneliicht gi reflektéiert.

## Um Spaweck
* MPEC 2003-G18: ''S/2003 J 16'' 3. Abrëll 2003 (Entdeckung)
Schëld E, 4a

D****' ass en Hiwäisschëld aus dem Lëtzebuerger Code de la route dat de Wee uweist fir d'Uertschaft z’erreechen déi ugewisen ass.

Wann um Schëld d'Distanz bis bei d'Uertschaft uginn ass, gëtt se a Kilometer op der spatzer Säit vum Schëld ugewisen. D'Stroossennummer déi nom Modell vun de Schëlter E, 21d bis E, 21dc uginn ass, weist eng Strooss un, déi op d'Zil féiert. D'Nummer um Schëld gëtt op der anerer Säit wéi d'Spëtzt vum Schëld ugewise wann d'Schëld op där Strooss steet, déi um Schëld uginn ass ; d'Nummer gëtt op der spatzer Säit vum Schëld ugewise, wann d'Nummer op eng Strooss hiweist, déi een eréischt méi spéit um Trajet fir op d'Zil erreecht.

D'Illustratiounen hei drënner si Beispiller vun de Schëlter E,4a:


Luxembourg road sign diagram E,4a (1).svg|Dëst Schëld steet op der Europastrooss E29
Luxembourg road sign diagram E,4a (4).svg|Et kënnt een eréischt méi spéit… 
Luxembourg road sign diagram E,4a (6).svg|…op d'Europastrooss E29



Luxembourg road sign diagram E,4a (2).svg|Richtung fir op Lëtzebuerg; d'Schëld steet op der Nationalstrooss 11
Luxembourg road sign diagram E,4a (5).svg|Richtung fir op Blaaschent; d'Schëld weist un, datt een eréischt méi spéit op den CR125 kënnt


## Originaltext aus dem Code de la route

Artikel 107 – V. Signaux d'indication
« 4. Signaux directionnels placés sur la voirie normale – 4.a. Direction d'une agglomération – Le signal E,4a (…) indique la direction à suivre pour atteindre l'agglomération indiquée.Lorsque la distance qui sépare le signal de l'agglomération est indiquée, elle est inscrite en kilomètres du côté de la pointe du signal. Le numéro d'identification d'une voie publique inscrit sur le signal selon le modèle des signaux E,21d à E,21dc désigne une voie publique qui mène à la destination indiquée. Le numéro est inscrit du côté opposé à la pointe du signal lorsqu'il désigne la voie publique sur laquelle est placé le signal; il est inscrit du côté de la pointe du signal lorsqu'il désigne une voie publique située plus loin sur l'itinéraire qui mène à la destination indiquée. »


## Bemierkungen
* D' gehéiert zu de Schëlter déi 1955 an der éischter Versioun vum Code de la route agefouert goufen; et war deemools ënnert der Nummer 54 vum Artikel 107 definéiert.

## Biller

Luxembourg road signs E,4a.JPG
Luxembourg road signs E,4a - CR322, CR348.jpg
Luxembourg road signs E,4a - N10.jpg


## Um Spaweck
Cate Blanchett

D**'Catherine Élise** "**Cate**" **Blanchett**, gebuer de 14. Mee 1969 zu Melbourne, ass eng australesch Theater- a Filmschauspillerin. Si huet fir hir Rollen eng ganz Rëtsch Ausszeechnunge kritt, dorënner  zwéin *[[Academy Awards|Oscaren]]*, dräi Screen Actors Guild Awards, dräi Golden Globe Awards an dräi BAFTA Awards.

Si gouf 1998 international fir hir Roll als Elizabeth I. vun England am Film *[[Elizabeth (Film)|Elizabeth]]* bekannt. Vill Luef krut si fir hir Personifikatioun vun der Katharine Hepburn am Martin Scorsese sengem Film *[[The Aviator (Film 2004)|The Aviator]]* (2004), an 2013 hat si d'Haaptroll am Woody Allen sengem *[[Blue Jasmine]]*. Fir dës zwéi leschtgenannt Filmer huet si en *Oscar* gewonnen.

Aner bekannt Filmer, an deene si matspillt, sinn dem Peter Jackson seng *[[The Lord of the Rings (Film)|The Lord of the Rings]]*-Trilogie (2001-03), *,* *[[Veronica Guerin (Film)|Veronica Guerin]]* (2003), *[[Babel (Film)|Babel]]* (2006), *[[Notes on a Scandal (Film)|Notes on a Scandal]]* (2006), *[[I'm Not There]]* (2007), *[[Indiana Jones and the Kingdom of the Crystal Skull]]* (2008), an *[[The Curious Case of Benjamin Button (Film)|The Curious Case of Benjamin Button]]* (2008).

Och am Theater hat si eng beandrockend Karriär.

## Filmographie

## Um Spaweck
Hansruedi Giger

Den **Hansruedi** oder **Hans Ruedi** (bei der Gebuert: *Hans Rudolf*; als Kënschtlernumm **HR** oder **H. R.**) **Giger**, gebuer de 5. Februar 1940 zu Coire, an der Schwäiz, a gestuerwen den 12. Mee 2014 zu Zürich, war e Schwäizer Plastiker, Graphiker, Illustrateur, Sculpteur an Designer.

Hien ass bekannt fir seng Molereien a Skulpture vun, wéi hien et nennt, "bio-mechanesche" Sujeten, déi deels Maschinn, deels organesch sinn, dat Ganzt gär mat Uspillungen op den Doud an/oder d'Sexualitéit. Am bekanntsten däerft en duerch seng Mataarbecht um Film *[[Alien (Film)|Alien]]* sinn, wou en déi ausserierdesch Kreaturen an hiert Raumschëff entworf huet, a woufir en en *[[Academy Award|Oscar]]* krut. Hien huet och eng Rëtsch Covere vu Musekalben entworf.

An engem Musée zu Gruyères kann ee seng Wierker kucke goen.

## Um Spaweck

*  www.giger.com
*  www.hrgiger.com
Aitne (Mound)

Den **Aitne** (och Jupiter XXXI) ass ee vun de klenge baussenzege Mounde vum Planéit Jupiter.

## Entdeckung
Den Aitne gouf den 9. Dezember 2001 vun Astronome vun der Universitéit vun Hawaii entdeckt. Hie krut déi virleefeg Bezeechnung S/2001 J 11.

De Mound gouf no der Gëttin Aitne aus der griichescher Mythologie genannt.

## Bunndonnéeën
Den Aitne kreest a 730 Deeg, 4 Stonnen an 19 Minutten op enger mëtteler Distanz vun 23.229.000&nbsp;km ëm de Jupiter. D'Bunn huet eng Exzentrizitéit vun 0,2643. Mat enger Schréi vun 165,091° ass d'Bunn retrograd, d.&nbsp;h., de Mound beweegt sech géint d'Rotatiounsrichtung vum Jupiter ëm de Planéit.

Duerch seng Bunneegenschafte gëtt de Mound Aitne der Carme-Grupp, genannt nom Jupitermound Carme, zougeschriwwen.

## Physikalesch Donnéeën
Den Aitne huet e mëttleren Duerchmiesser vu ronn 3&nbsp;km. Seng Dicht gëtt op 2,6 g/cm³ geschat. Hie besteet warscheinlech haaptsächlech aus Silikatgestengs. Den Aitne huet eng ganz däischter Uewerfläch an eng Albedo vun 0,04.

## Um Spaweck
* MPEC 2002-J54: ''Eleven new Satellites of Jupiter'' 15. Mee 2002 (Entdeckung)
* MPEC 2002-V18: ''S/2001 J 11'' 4. November 2002 (Wiederentdeckung)
Jokesbierg

De **Jokesbierg** (deels och **Jacobsbierg**) ass en Hiwwel am Oste vu Bech an der Gemeng Bech.

## Geschicht
De Jokesbierg war eng Etapp um Jakobswee. Op der Kopp vum Hiwwel gouf all Joer de 25. Juli e Maart organiséiert, deen awer den 23. Juli 1799 ofgeschaaft gouf.

Um Jokesbierg sinn d'Iwwerreschter vun enger Klaus ze gesinn.

2007 an 2011 goufen ënner der Leedung vun der Fondatioun Hëllef fir d'Natur vun natur&ëmwelt am Ganze 600 m Hecken um Jokesbierg geplanzt, dat bei Geleeënheet vum 85. a vum 90. Gebuertsdaag vum Groussherzog Jean.

## Um Spaweck
Scott S. Sheppard

De **Scott Sander Sheppard** ass en US-amerikaneschen Astronom am Institut fir Astronomie op der Universitéit vun Hawaii, wou hien 2004 beim David C. Jewitt säin Doktorat gemaach huet. De Sheppard erfuerscht besonnesch d'Mounde vun de baussenzege Planéite vum Sonnesystem a war bei der Entdeckung vu ville klengen, liichtschwaache Mounde vum Jupiter, Saturn, Uranus an Neptun bedeelegt
## Matentdeckt Mounden

## Um Spaweck
*  Websäit vum Scott Sheppard
Universitéit vun Hawaii

D**'Universitéit vun Hawaii** (en: *University of Hawaiʻi System*; kuerz: **UH**) ass eng Gemeinschaft vu staatlechen Universitéiten a vun aneren héije Léier- a Fuerschungsinstituter op Hawaii. 2005 hunn an den Ariichtunge vun der UH 50.317 Studente geléiert.

## Universitéiten
* University of Hawaiʻi at Mānoa
* University of Hawaiʻi at Hilo
* University of Hawaiʻi-West Oʻahu

## Community Colleges
* Hawaiʻi Community College
* Honolulu Community College
* Kapiʻolani Community College
* Kauaʻi Community College
* Leeward Community College
* Maui Community College
* Windward Community College

## Fuerschungsariichtungen
* East-West Center
* Institute for Astronomy
* Lyon Arboretum
* Mauna Kea-Observatoire
* Waikīkī Aquarium

## University Centers
* University of Hawaiʻi Center West Hawaiʻi
* University of Hawaiʻi Center Kauaʻi
* University of Hawaiʻi Center Maui

## Education Centers
* Molokaʻi Education Center
* Lanaʻi Education Center
* Hana Education Center
* Waiʻanae Education Center

## Um Spaweck
* The University of Hawaiʻi System
Frank Capra

De **Frank Capra**, gebuer als *Francesco Rosario Capra* den 18. Mee 1897 zu Bisacquino op Sizilien, a gestuerwen den 3.&nbsp;September 1991 zu La Quinta, Kalifornien, war en US-amerikanesche Filmregisseur.

De klenge Francesco ass mat 5 Joer mat senger Famill an Amerika emigréiert, wou en zu Los Angeles opgewuess ass. 1918 huet hien en Diplom als Chimieingenieur gemaach. Nom Krich huet hie sech mat Geleeënheetsaarbechten duerchgeschloen a war ë.&nbsp;a. Ressender fir Fotomaterial. 1922 gouf hien, op eng Annonce hin, als Regisseur fir ee Stommfilm engagéiert, an huet, och nodeem déi Produktiounsfirma faillite goung, weider fir de Film geschafft; 1925 koum e bei d'Equipe vun Dréibuchauteure vum Hal Roach a gouf Gag-Auteur vum Harry Langdon, deen doduerch grousse Succès krut. 1928 goung e bei ee vun de Poverty-Row-Studioen, aus deem spéider Columbia Pictures gouf a fir déi e bis 1939 geschafft huet an déi duerch de Succès vu senge Filmer zum Duerchbroch koum. Am Abrëll 1945 huet de Capra zesumme mam William Wyler a mam George Stevens seng eege Filmproduktionsfirma *[[Liberty Films]]* gegrënnt. Ufanks vun den 1960er Joren huet hie sech aus dem Filmgeschäft zeréckgezunn.

De Capra hat besonnesch an den 1930er an 1940er Jore grousse Succès mat Comédieën, an deenen e "klenge Mann" sech an der Gesellschaft duerchgesat huet (z.&nbsp;B. *Mr Smith Goes to Washington, Meet John Doe*). Hie krut 1934, 1936 an 1938 fir *[[It happened one Night]]*, *[[Mr. Deeds goes to town]]* an *[[You can't Take It with You]]* den Oscar fir déi bescht Regie, a fir de leschtegenannten als Produzent och dee fir de beschte Film.

Am Zweete Weltkrich huet hie vun 1942 bis 1945 fir d'US Army d'Serie vu Propaganda-Documetnairë *[[Why We Fight]]* gedréint.

Zu senge bekanntste Filmer zielen d'Fantasymelodram *[[It's a Wonderful Life]]* mam James Stewart an *[[Arseic and Old Lace]]* mam Cary Grant.

## Filmographie

## Autobiographie
* Frank Capra: *The Name Above the Title*. (Däitsch: *Autobiografie*. Diogenes, Zürich 1992, ISBN 3-257-01938-6).

## Literatur (Auswiel)
* Victor Scherle, William Turner Levy: *The Complete Films of Frank Capra.* Citadel Press, New York und Secaucus 1992, ISBN 0-8065-1296-2.
* Jeanine Basinger (Ed.): *The It's a Wonderful Life Book.* Alfred A. Knopf, New York 1994, ISBN 0-394-74719-4.
* Robert Sklar, Vito Zagarrio, Thomas Schatz: *Frank Capra. Autorship and the Studio System.* Temple University Press, Philadelphia 1998, ISBN 1-56639-608-5.

## Um Spaweck
Leda (Mound)

De **Leda** (och Jupiter XIII) ass ee vun de klenge Mounde vum Planéit Jupiter.

## Entdeckung
De Leda gouf de 14. September 1974 vum Astronom Charles Thomas Kowal op fotografesche Placken entdeckt, déi dräi Deeg virdrun am Palomar-Observatoire beliicht goufen. Als offiziellen Datum vun der Entdeckung gëtt dofir den 11. September 1974 uginn.

De Mound gouf no der Leda, enger Frëndin vum Zeus aus der griichescher Mythologie, genannt.

## Bunndonnéeën
De Mound Leda ëmkreest de Jupiter op engem mëttleren Ofstand vun 11.165.000&nbsp;km a ronn 240 Deeg an 12 Stonnen. D'Bunn huet eng Exzentrizitéit vun 0,15 an ass mat 27,5° staark géigeniwwer dem lokale Laplace-Plang, gebéit.

Wéinst senge Bunneegenschafte gëtt hien zu der Himalia-Grupp, genannt nom Jupitermound Himalia, gezielt.

## Physikalesch Donnéeën
De Leda huet e mëttleren Duerchmiesser vun nëmmen 20&nbsp;km. D'Dicht ass mat 2,6 g/cm³ relativ héich, wat drop hiweist, datt hien haaptsächlech aus Silikatgestengs besteet.
Seng Uewerfläch ass ganz donkel an hien huet eng Albedo vun 0,04. 
Déi visuell Magnitude ass 19,5m.
Conroy

De **Conroy** ass eng Baach a Frankräich am Museldepartement an op der Grenz mat der Meurthe-et-Moselle an der Regioun Grand Est. Si entsteet bei Boulange aus dem Zesummelaf vun e puer Grief, wouvun dee wichtegste seng Quell ëstlech vu Boulange huet. A sengem ieweschte Laf heescht de Conroy och nach *Ruisseau de Boulange*.

Et ass e lénksen Niewefloss vun der Orne a gehéiert deemno zum Anzuchsgebit vun der Musel an doriwwer eraus zu deem vum Rhäin.

## Geographie
De Conroy huet seng Quell net wäit vun der *Cité de la Mine* tëscht Boulange an der Gare vu Boulange. Vun do leeft en zum gréissten Deel no Süden, fir dann nodeem en ënner der Eisebunnsstreck Lille - Diddenuewen erduerch ass, no Osten an Direktioun Fontoy ze dréinen. Wéi vill Baachen um Loutrenger Plateau versickert d'Baach nërdlech vum *Bois l'Abbé* zweemol hannerenee fir dann erëm e bësselche westlech vu Fontoy um Flouer *Moderwiese* definitiv uewerierdesch wiederzelafen. Se dréint do op enger kuerzer Streck no Westen, an nodeem se vun der Fosse au Diable gefiddert gouf, geet et ënner der Departementale N°58 erduerch an engem schmuelen Dall duerch de Staatsbësch vu Moyeuvre a Richtung Süde weider. Op Héicht vun der fréierer *Mine du Conroy* bilt en dann op enger Streck vu ronn 6&nbsp;km d'Departementsgrenz bis op de de Lieu-dit *Fond de la Marche* bei Moyeuvre-Petite. Op där Streck kritt se hiren zweeten Niewefloss de Chevillon vu riets bäi. Vun der *Source du Pérotin* enger fréierer Thermalquell déi och op der Departementsgrenz läit, kritt se keng Drëps méi, well déi net méi leeft. Iwwer Moyeuvre-Petite geet et da weider op Moyeuvre-Grande, wou s'an d'Orne leeft.

Dem Conroy säi Regime ass pluvial, wat mat sech bréngt datt en ausser de Plaze wou e wéinst dem karstegen Ënnergrond versickert a Resurgenze bilt, och soss am ieweschte Laf an dréchnen Zäiten net vill bis guer kee Waasser féiert. Dat war awer net ëmmer sou, wéi déi zwou fréier Mille vu Boulange bezeien.

Zwou aner Mille stinn um ënneschte Laf an zwar de *Moulin de Pérotin* bei Neufchef, an de *Moulin de la Frapouille* bei Moyeuvre.

## Biller dem Laf no vun uewen no ënnen

Conroy à la Ferme du Moulin de Moyeuvre.JPG|Dat dréchent Bett vum Conroy beim Haff vum Moulin de Moyeuvre
Conroy au Pont entre Lommerange et Fontoy.JPG|Den Dall vum Conroy tëscht Lommerange a Fontoy
Conroy forêt domaniale de Moyeuvre.JPG|De Conroy an der Fosse aux Porcs am Staatsbësch vu Moyeuvre op der Gemengegrenz vu Lommerange mat Neufchef
Conroy au Moulin Pérotin en amont.JPG|De Conroy flossop vum Moulin de Pérotin op der Departementsgrenz
Conroy à côté du Moulin Pérotin.JPG|De Conroy nieft dem Moulin de Pérotin
Moulin de Pérotin.JPG|De Moulin de Pérotin um Conroy


## Kuckt och
* Monument vun de Fusillés du Conroy

## Um Spaweck

*Fiche vum Conroy um SANDRE
Lise Piazza

D**'Lise Piazza**, gebuer 1978, ass eng lëtzebuergesch Professesch am Secondaire an Historikerin.

No hire Secondairesstudien am Escher Lycée Hubert-Clément (B-Sektioun classique, 1997) huet d'Lise Piazza zu Bréissel op der ULB zäitgenëssesch Geschicht studéiert a mat enger zweeter Lizenz (= MA) ofgeschloss. Hir Diplomaarbecht huet sech mat der Nazikollaboratioun zu Lëtzebuerg, besonnesch vun de Fraen, an zwar am *Arrondissement judiciaire* vu Lëtzebuerg ofginn. 

Am Kontext vun hirem *Stage pédagogique* huet si eng zweet Aarbecht zum selwechten Theema verdeedegt, dës Kéier awer am *Arrondissement judiciaire* Dikrech. Zanter 2007 schafft d'Lise Piazza als Geschichtsprofessesch am Lycée Aline-Mayrisch an der Stad.

## Publikatiounen
* (Kollektiv; ë.&nbsp;a.: Lucien Blau, Paul Dostert, Simone Feis, Serge Hoffmann, Steve Kayser, Jacques Maas, Lise Piazza, Henri Wehenkel) *Collaboration: Nazification? - Le cas du Luxembourg à la lumière des situations française, belge et néerlandaise* ; Actes du colloque international, Centre culturel de rencontre Abbaye de Neumünster, Mai 2006; éditéiert vun den Archives nationales; Lëtzebuerg (Imprimerie Hengen), 2008; 479 Säiten. ISBN 978-2-919773-01-5 De Bäitrag vun der Lise Piazza, *Les tontes de la Libération*, ass op de Säiten 214-249.
*Piazza, Lise. (2003). Collaboration, épuration : Les femmes luxembourgeoises pendant la Deuxième Guerre Mondiale. Bruxelles: Université libre de Bruxelles.
(121) Hermione

Den **(121) Hermione** ass en Asteroid vun der baussenzeger Haaptasteroidenceinture, deen den 12. Mee 1872 vum James Craig Watson entdeckt gouf.

Den Himmelskierper gouf no der Hermione, der Duechter vum Menelaos aus der griichescher Mythologie, genannt.

Den Hermione huet e Mound vu ronn 13&nbsp;km Duerchmiesser. Fir dëse Mound gouf den Numm *LaFayette* virgeschloen.

## Kuckt och

* Lëscht vun den Asteroiden
* Haaptasteroidenceinture

## Um Spaweck
* JPL Asteroiden-Datebank: (121) Hermione
* AstDyS -Astronomesch Date vum (121) Hermione
Jean-Luc Dehaene

De **Jean-Luc** Joseph Marie **Dehaene**, gebuer de 7. August 1940 zu Montpellier, am franséischen Departement Hérault, a gestuerwen de 15. Mee 2014 zu Quimper, war e belsche Politiker, Member vun der flämescher chrëschtlech-sozialer Partei CD&V, an am Europaparlament vun der Europäescher Vollekspartei (EVP).

Hien huet eng Licence an Droit an an Ekonomie op den Universitéite vun Namouer a vu Léiwen gemaach. Hie war ë.&nbsp;a. belsche Premierminister vun 1992 bis 1995 a vun du bis 1999 (Regierungen Dehaene I an II), a Vizepresident vum Europäesche Konvent, dat den Europäesche Verfassungstraité ausgeschafft huet (an deen 2005 verworf gouf).

1999 gouf seng Partei, geschwächt vum sougenannten Dioxinskandal, net méi an eng Regierungskoalitioun agebonnen, an den Dehaene gouf 2000 zum Buergermeeschter vu Vilvoorde gewielt (2006 erëmgewielt, 2007 demissionéiert), enger Gemeng am flämesche "Rand" vu Bréissel.

De Jean-Luc Dehaene blouf awer nach Deputéierten an der Chamber, a gouf dunn 2004 an d'Europäescht Parlament gewielt, wou e bis zum Enn vu sengem Liewen Deputéierte war. 2008 gouf hie President vum Verwaltungsrot vun der Dexia-Bank, nodeem déi an d'Labränte gerode war a vum belschen a lëtzebuergesche Staat huet misse rekapitaliséiert ginn. Och war hien a verschiddene Verwaltungsréit, wéi deem vun InBev.

Ausserdeem war hie Member vum Think Tank *[[Les Amis de l'Europe]]*.

## Um Spaweck
WIND

D**'WIND** ass eng amerikanesch Raumsond. Hire Start war am Joer 1994.

## Missioun
Déi 1.250&nbsp;kg schwéier Sond WIND gouf vun den USA zesumme mat der ESA, Russland, Tschechien a Japan am Kader vum „International Solar Terrestrial Physics“ (ISTP-) Projet gestart. Zu deem Projet hunn och d'Sond SOHO an e puer Satellitte gehéiert. D'Zil vun der Sond WIND war d'Erfuerschung vum Sonnewand beim Kontakt mat der Schockfront vun der Äerd.

## Verlaf
* D'Sond war den 1. November 1994 op enger Delta-II-Drorakéit gestart. 
* De WIND war ufanks an enger Ëmlafbunn ëm d'Äerd mat engem Apogäum vun 1,5 Millioune km. 
* Am November 1996 hat d'Sond en Orbit ëm de Lagrange-Punkt L 1 erreecht 
* Am Mäerz 1998 hat de WIND d'Positioun verlooss a war an eng Ëmlafbunn ëm d'Äerd no bei der Äerdschwéierefeldgrenz, als Bléieblad-Orbit bezeechent, ageschwenkt a gouf domat en Äerdsatellit. 
* D'Sond ass weiderhin aktiv. 
* Den 3. Juni 2013 hat d'Sond mat sengem *Transient Gamma-Ray Spectrometer* de Gammastraleblëtz GRB 130603B gemooss.

## Kuckt och

* Lëscht vun onbemannte Raumfaartmissiounen
## Um Spaweck
*  NASA: Wind Spacecraft 
*  Andere Webseite der NASA: The Wind Spacecraft
*  University of Washington: The WIND Spacecraft Experiment
Luis Guillermo Solís

De **Luis Guillermo Solís Rivera**, gebuer de 25. Abrëll 1958 zu San José a Costa Rica, ass e costa-ricaneschen Historiker, Diplomat a Politiker. Hie war vum 8. Mee 2014 bis Abrëll 2018 President vu Costa Rica.

De Solís huet Geschicht a Latäinamerikanistik studéiert. 1981 gouf en Dozent fir Geschicht a Politikwëssenschaft op der *Universidad Nacional de Costa Rica* an der *Universidad de Costa Rica* (UCR). 1999–2002 war e Prodekan vun der Sozialwëssenschaftlecher Fakultéit vun der UCR.

Ufanks war de Solís Member vun der *Partido Liberación Nacional* (PLN). 1986 bis 1990 war hie Chef de Cabinet am Ausseministère, wou hie mat de Friddensplang fir Zentralamerika ausgeschafft huet fir deen de President Arias 1987 Friddensnobelpräis krut. 1994 bis 1998 war hien Ambassadeur a Panama, duerno Ambassadeur fir zentralamerikanesch Affären an duerno Generaldirekter fir Aussepolitik an der Regierung vum President José María Figueres Olsen. 2005 ass hien, mat anere wichtege Memberen, aus der PLN ausgetrueden, a gouf 2009 Member vun der *Partido Acción Ciudadana* (PAC).

2013 gouf de Solís vu senger Partei zum Kandidat fir d'Presidentewale gewielt. Am éischten Tour louch hie virum Johnny Araya Monge vun der PLN, soudatt dee seng Kandidatur zeréckgezunn huet. De 6. Abrëll war trotzdeem en 2. Tour, wou bei enger Walbedeelegung vu 56,6&nbsp;% der 77,8&nbsp;% fir hie gestëmmt hunn. Den 8. Mee 2014 huet hien offiziell säin Amt iwwerholl.

## Um Spaweck
Nise da Silveira

D**'Nise da Silveira**, gebuer de 15. Februar 1909 zu Maceió, a gestuerwen den 30. Oktober 1999 zu Rio de Janeiro, war eng brasilienesch Psychiaterin.

Si war eng Schülerin vum Carl Jung an huet sech ëmmer géint d'Methode vun agressive Behandlunge wéi d'Elektrokonvulsivtherapie, d'Insulintherapie an d'Lobotomie agesat.

## Gielercher

*  Officier de l'Ordre du Rio Branco, Ministère des Relations Extérieures, (Brasilien), 1987
* Première personnalité de l'année 1992, Associação Brasileira de Críticos de Arte (Association brésilienne de critique des arts)
* Médaille Chico Mendes, Associação Tortura Nunca Mais, São Paulo, 1993
* Ordre National du Mérite éducatif, Ministère de l'Éducation et du Sport (Brasilien), 1993

## Wierker

* *Jung: vida e obra*, Rio de Janeiro, José Álvaro Ed., 1968
* *Imagens do inconsciente*, Rio de Janeiro, Alhambra, 1981
* *Casa das Palmeiras. A emoção de lidar. Uma experiência em psiquiatria*, Rio de Janeiro, Alhambra, 1986
* *O mundo das imagens*, São Paulo, Ática, 1992
* *Nise da Silveira*, Brasil, COGEAE/PUC-SP 1992
* *Cartas a Spinoza*, Rio de Janeiro, Francisco Alves, 1995
* *Gatos, A Emoção de Lidar*, Rio de Janeiro, Léo Christiano Editorial, 1998

## Um Spaweck

*  Site du Musée de l'inconscience
*  A psiquiatria rebelde Nise da Silveira
Charles Trenet

De Louis **Charles** Augustin Georges **Trenet**, gebuer den 18. Mee 1913 zu Narbonne, a gestuerwen den 19. Februar 2001 zu Créteil, war e franséischen Dichter, Lidderschreiwer, Komponist a Sänger. Hien huet iwwer dausend Lidder geschriwwen, wouvun der eng jett, wéi *[[La Mer]]*, *[[Y'a d'la joie]]*, *[[L'Âme des poètes]]*, *Boum !*, *Le Jardin extraordinaire* oder *[[Douce France (chanson)|Douce France]]* zu de bekanntste franséische Lidder zielen.

Hien huet och a verschiddene Filmer matgespillt (dacks sech selwer).

## Literatur
* Marc Andry, *Charles Trenet*, Calmann-Lévy, 1953.
* Michel Perez, *Charles Trenet*, Éditions Seghers, coll. « Poètes d'aujourd'hui », 1964.
* Geneviève Beauvarlet, *Trenet*, Bréat, 1983.
* Richard Cannavo, *La Ballade de Charles Trenet*, Robert Laffont, 1984.
* Noël Balen, *Charles Trenet, le fou chantant*, Éditions du Rocher, 1992 ; 2001.
* Fabienne Pavia, *Charles Trenet, la vie qui chante*, Solar, 1993.
* P. Saka, *Trenet par Trenet*, Éditions n°1, 1993
* Stéphane Hoffmann, *Le Grand Charles*, Albin Michel, 1998.
* Natali, *Le Trenet*, Mango, 1999.
* Dupuy-Berberian, *Trenet illustré*, Albin Michel, 2000.
* Richard Cannavo, *Charles Trenet, sa vie et ses chansons*, Seghers, coll. « Poésie et chanson », 2002.
* Pierre-Jean Chalençon, *Charles Trenet*, Scali, 2005. Dédicace de Jacques Higelin.
* Jacques Pessis et Jacques Lapelle, *Charles Trenet: 50 ans de chansons, 50 ans d'images*, Flammarion, 2008.
* Christian Lebon, *Appelez-moi à 11 h précises !*, Didier Carpentier, 2008.
* Jacques Pessis, *Trenet, le philosophe du bonheur*, L'Archipel, 2011.
* Sandro Cassatti, *Charles Trenet, une vie enchantée*, City éditions, 2011.
* Jean-Philippe Ségot "Charles Trenet à ciel ouvert", Fayard, 2013
PSR B1257+12

De **PSR 1257+12** oder **PSR B1257+12** ass e Pulsar, deen op enger Distanz vun 300 Parsec zu der Äerd steet. En huet op d'mannst dräi Planéiten. D'Exoplanéite vun dësem Neutronestär waren déi éischt Planéiten, déi baussenzeg vum Sonnesystem entdeckt goufen.

## Donnéeë vum Pulsar

De Pulsar "PSR 1257+12" gouf am Joer 1990 vum polneschen Astronom Aleksander Wolszczan entdeckt an deemools als "PSR&nbsp;B1257+12" bezeechent. D'Rotatiounsperiod vum Pulsar ass 6,219 Millisekonne, seng Mass gëtt mat 1,4 Sonnemassen uginn an hie läit op enger Distanz vun 9,257•1018 Meter (300 Parsec respektiv 978 Liichtjoer) vun eis ewech.

## Entdeckung vun de Planéiten

D'Pulser vum Stär koume mat reegelméissege Verspéidungen un, déi d'Wëssenschaftler Wolszczan a Frail drop higewisen hunn, datt hie vun zwéi Trabante begleet gëtt, déi déi Variatioune verursaachen. Alles an allem goufen du véier Trabanten – *[[PSR 1257+12 b]]*, -*[[PSR 1257+12 c|c]]*, -*[[PSR 1257+12 d|d]]* an -*e* – entdeckt, vun deenen de leschten (PSR 1257+12 e) als Koméit ugesi gëtt.

De Koméit, *PSR 1257+12 e*, huet héchstens déi 0,2-fach Mass vum Pluto an och héchstens en Duerchmiesser vun 1.000&nbsp;Kilometer.

Well Neutronestären d'Resultat vun enger Supernova sinn, war onkloer, wéi aus sou engem Evenement Planéiten an der Ëmlafbunn vum Pulsar entstoe konnten. Et stellt sech d'Fro, ob si do scho virun der Supernova existéiert hunn (a wa jo, wéi hu se déi iwwerstanen?), oder ob si aus dem Ofall vun der Stärenexplosioun entstane sinn, oder awer, ob si vum Pulsar "agefaange" goufen.

## Kuckt och

* Lëscht vun Exoplanéiten

## Um Spaweck
* %2B12 PSR 1257+12 – Artikel an der *Enzyklopädie der extrasolaren Planeten*, vum 31. Oktober 2002