Völklinger Hütte

D**'Völklinger Hütte** ass eng fréier Schmelz an der saarlännescher Stad Völklingen. Si gouf 1881 opgeriicht an 1986 zougemaach.

1994 gouf se vun der UNESCO als éischt Industriemonument aus dem Zäitalter vun der Industrialiséierung als Weltkulturierfschaft klasséiert.

Si steet südwestlech vum Zentrum vu Völklingen, direkt nieft der Gare, déi dann och eng wichteg Roll fir d'Personal an d'Marchandisen fir an an aus der Schmelz gespillt huet.

## Geschicht
1873 huet de Schmelzeningenieur Julius Buch bei Völklingen op der Saar e Puddel- a Walzwierk gebaut. No sechs Joer huet hien nees missen zoumaachen, well de Betrib wéinst bëllegem Import-Réieisen aus Groussbritannien onrentabel gi war.

1881 hunn d'Bridder Röchling ënner dem Carl Röchling senger Direktioun d'Anlagen iwwerholl an duer Héichiewe gebaut. 1890 waren d**Röchling'sche Eisen- und Stahlwerke'' de gréisste Produzent vun Eisendunnen an [[Däitscht Keeserräich|Däitschland]].

Ee Joer drop gouf en [[Thomas-Procédé|Thomas-Stolwierk]] op der Völklinger Hütte opgemaach, dat et erméiglecht huet d'[[Minette (Geologie)|Minett]] aus dem [[Loutrengen|Loutrengeschen]] do ze verschaffen. Bis 1963 gouf d'Minett vun do fir d'Eisegewënnung geholl. 

1897 gouf déi éischt [[Koksbatterie]] direkt nieft den Héichiewen ageriicht, fir mat deem esou gewonnene [[Koks]] déi néideg Hëtzt fir den Héichuewen ze gewannen. Dräi Joer drop huet déi éischt Gasgebléismaschinn hire Betrib opgeholl. Vun 1911 bis 1914 gouf d'Schréi gebaut mat de [[Buggi|Buggien]] an engem [[Seelbunn|Seelebunnbetrib]], deen d'Minett- a Kokschargen uewen an den Héichuewe gekippt hunn. 

1911 koum och fir d'éischt iwwerhaapt eng Dréchegasrengegung an den Asaz, déi déi fest Matièren aus dem Giichtgas erausfiltert. Dono konnt de Gas da geholl gi fir d'Gasgebléismaschinnen unzedreiwen an d'[[Cowper]]en an d'Koksbattereien ze erhëtzen. Dës Technik gouf spéiderhin an der ganzer Welt mat Succès agesat.

1913 gouf d' [[Mëllerei]]shal am Stolbëtong gebaut, fir d'opbereetent [[Äerz]] do ze stockéieren.

Wärend dem [[Éischte Weltkrich]] hu ronn 1500 russesch Krichsgefaangener, plus Zwangsaarbechter aus [[Polen]], der [[Belsch]], [[Frankräich]] an [[Italien]] an den Eisen- a Stolwierker vu Röchlings geschafft; 147 sinn der dobäi ëm d'Liewe komm.

Vun 1919 bis 1922 war d**Völklinger Hütte* ënner franséischer Sequesterverwaltung.

1928 gouf zu Völklingen eng vun de modernsten a gréisste [[Sintertechnik|Sinteranlagen]] an [[Europa (Kontinent)|Europa]] opgemaach, mat där Offallproduite wéi Giichtstëbs a rengt Äerz recycléiert konnt ginn.

Wärend dem [[Zweete Weltkrich]] hunn op der Völklinger Schmelz tëscht 1942 an November 1944 12.393 Männer a Fraen aus alle vun Nazidäitschland besate Gebitter als Krichsgefaangener an Zwangsaarbechter misse schwéier schaffen; 261 vun hinne sinn dobäi gestuerwen.



Nom Zweete Weltkrich gouf d*'Völklinger Hütte* alt nees eng Kéier ënner franséisch Sequesterverwaltung gestallt.

1952 hat d'Schmlez e Produktiounsrekord, bedéngt duerch déi grouss Nofro vu Stol fir den Erëmopbau vun den zerstéierte Stied an Infrastrukturen. Enn 1956, wéi d'Saarland sech un Däitschland ugeschloss huet, hunn déi al Proprietären, d'Industriellefamill [[Ernst Röchling|Röchling]], d'Schmelz zeréckkritt.

1965 hunn op der *Völklinger Hütte* am Ganze 17.000 Leit geschafft. 1975, wéi d'[[Stolkris]] ausgebrach ass, huet se mat der lëtzebuergescher [[Arbed]] fusionéiert a gouf a *Stahlwerke Röchling-Burbach GmbH* ëmbenannt (de "B" an Arbed steet fir "Burbach", wou de Konzern [[Burbacher Schmelz|eng Schmelz]] hat). 1982 gouf och d'Stolwierk vun [[Neunkirchen]] mat integréiert, an d*'Arbed Saarstahl GmbH* an d'Liewe geruff. Doraus gouf 1986 d*Saarstahl Völklingen GmbH* an 1989 d'[[Saarstahl|Saarstahl AG]]. 

De 4.&nbsp;Juli 1986, e puer Deeg virum definitiven Aus, gouf déi ganz Héichuewenanlag ënner [[Monumentedschutz]] gestallt.

Ufanks vun den 1990er Jore gouf den industrielle Patrimoine fir de Public opgemaach. Zanterdeem ginn et reegelméisseg kulturell Aktivitéiten um Site, vu Concerte bis Ausstellungen. 

1994 huet d'[[UNESCO]] d'Réieiseproduktioun vun der *Völklinger Hütte* zu enger [[Weltierfschaft|Weltkulturierfschaft]] proklaméiert. Et sinn dat eng 7,46 Hektar Buedemfläch vum 260 Hektar grousse Völklinger Saarstahl-Areal.

== Galerie ==
<gallery>
VoelklingerHuette7.jpg|Vue vun der Saarstreck aus 
VH Hochofen pano.jpg|Héichuewen
VH 1.jpg|Wanderhëtzer
ErzschraegaufzugVK.jpg|Monte-charges
Völklinger Hütte Blick von Gichtbühne auf Kokerei.jpg|Vue vun der Giichtbün
Hochofen HDR.jpg|Ofstéchhal
</gallery>

== Literatur ==
* Ralf Banken: *Die Industrialisierung der Saarregion 1815–1914. Band 2: Take-Off-Phase und Hochindustrialisierung 1850–1914*, Franz Steiner Verlag, Stuttgart 1997.
* Lucius Burckhardt, Georg Skalecki, Johann-Peter Lüth: *Alte Völklinger Hütte. Photographien Hans Meyer-Veden*, Verlag Axel Menges, Stuttgart / London 1997, ISBN 3-930698-28-5.
* Harald Glaser: *Auf Schicht und daheim* (Hrsg.): Initiative Völklinger Hütte Geschichtswerkstatt Völklingen, 2. Aufl. 2001.
* Initiative Völklinger Hütte (Hrsg.): *Die Völklinger Hütte*, Sutton Verlag, Erfurt 2008.
* Harald Glaser: *Die Völklinger Hütte*, Kai Homilius Verlag, Berlin 1997, ISBN 3-931121-38-0.
* Meinrad Maria Grewenig (Hrsg.): Die Völklinger Hütte / fotografiert von Franz Mörscher. Ostfildern-Ruit, 2001 / 1. Aufl., ISBN 978-3-935293-09-9 | Annweiler, 2007 / 2. Aufl., ISBN 978-3-89857-238-5.
* Meinrad Maria Grewenig (Hrsg.): Die Röchlings und die Völklinger Hütte, Annweiler 2014, ISBN 978-3-89857-294-1.
* Meinrad Maria Grewenig (Hrsg.): Zwangsarbeit in der Völklinger Hütte: deutsche und europäische Bezüge. Ringvorlesung mit Beiträgen von Hans-Christian Herrmann, Christian Reuther, Inge Plettenberg, Marcel Brüntrup, Fabian Lemmes und Mark Spoerer, Völklingen 2018, ISBN 978-3-935692-05-2.
* Meinrad Maria Grewenig (Hrsg.): Die Zwangsarbeiter in der Völklinger Hütte im Ersten und im Zweiten Weltkrieg, Esslingen 2018, ISBN 978-3-947563-22-7.
* Inge Plettenberg: Zwangsarbeit in der Völklinger Hütte Weltkulturerbe Völklinger Hütte, Europäisches Zentrum für Kunst und Industriekultur (herausgebendes Organ), Völklingen 2018, ISBN 978-3-935692-04-5.
* Weltkulturerbe Völklinger Hütte – Europäisches Zentrum für Kunst und Industriekultur (herausgebendes Organ): Christian Boltanski. Die Zwangsarbeiter – Erinnerungsort in der Völklinger Hütte | Erinnerungen, Souvenirs, Memories, Esslingen 2018, ISBN 978-3-947563-27-2.
* Hubert Kesternich: *Aufstieg und Wandel. 140 Jahre Völklinger Hütte*.
** *Band 1: 1873–1945*. Blattlaus Verlag, Saarbrücken 2015, ISBN 978-3-930771-91-2.
** *Band 2: 1945–1975''. Blattlaus Verlag, Saarbrücken 2019, ISBN 978-3-945996-26-3.

## Um Spaweck

* Offiziell Websäit
* Völklingen im Wandel: Informationen zu der Völklinger Hütte
* Initiative Völklinger Hütte

Schmelzen an Däitschland