open-index/open-wikipedia-markdown huggingface dataset:
Île aux Cygnes

D**'Île aux Cygnes** (lëtz.: *Schwaneninsel*), läit tëscht dem XV<sup>e</sup> a XVI<sup>e</sup> Arrondissement vu Paräis, der Haaptstad vu Frankräich, a gouf 1827 geschaf fir den Hafe vu Grenelle virun der Immobilienexpansioun ze schützen. Si däerf net mat der aler *Île des Cygnes* verwiesselt ginn, vun där hiren Numm och hierkënnt, an déi mam Champ de Mars um Enn vum 18. Joerhonnert verbonne ginn ass.

: Dohi kënnt een iwwer d'Metrosstatioun: *[[Passy (Paräisser Metro)|Passy]].*

Op der Insel steet och eng Kopie, wann och méi kleng wéi d'Original, vun der Fräiheetsstatu vun New York.

Dës kënschtlech Insel, déi 850 Meter laang ass, ass zimmlech schmuel. Si ass nëmmen 11 Meter breed, an op der ganzer Längt gouf eng Allee geplanzt, d*'Allée des Cygnes*.

Haut lafen dräi Brécken iwwer d'Île aux Cygnes:
* de *[[Pont de Grenelle]]*, eng Stroossebréck am Osten;
* eng Eisebunnsbréck, de *[[Pont Rouelle]]* oder och *Pont SNCF-Passy-Grenelle*, wou den RER-C driwwer leeft, an déi 1900 fir d'Weltausstellung gebaut gouf, awer vun 1937 bis 1988 net a Betrib war;
* d'Bréck *[[Pont de Bir-Hakeim]]*, Stroossen- an Eisebunnsbréck.

Op der Insel steet d'Eisebunnsbréck fir de Metro op engem Steebou mat allegoresche Statuen (Elektriziéit, Handel, Wëssenschaft an Industrie).

D'Fräiheetsstatu vum Bartholdi gouf de 15. November 1889 ageweit, dräi Joer no der Statu zu New York (28. Oktober 1886). Dës Statu gouf de Fransouse vun de Vereenegte Staate fir de Centenaire vun der Franséischer Revolutioun geschenkt. Zu dëser Zäit gouf si sou opgestallt, datt si op den Eiffeltuerm gekuckt huet, an huet domat de Vereenegte Staaten de Réck gedréint. Fir d'Weltausstellung vun 1937 gouf si no Westen ausgeriicht. Op dem Buch, dat si an der Hand hält, steet d'Inskriptioun 
: *« IV Juillet 1776 = XIV Juillet 1789 »*
Dëst sinn déi respektiv Datume vun der amerikanescher a franséischer Revolutioun.

## Um Spaweck
Banlieue

**Banlieue** [] (lat.: *bannum leucae*) ass ursprénglech de franséischen Ausdrock fir d'Gemengen an Uertschafte ronderëm eng grouss Stad. Historesch ass dës Bezeechnung fir de Beräich vun enger Meil ronderëm d'Stad entstanen, deen nach ënner d'Juridiktioun vun de Geriichter vun der Stad gefall ass.

Zanter den 1970er gëtt den Ausdrock virun allem fir d'Randberäicher vun de grousse franséische Stied benotzt, an deenen et vill Sozialwunnengen (Plattebau, HLM) wéi vill Immigrante gëtt. Déi Gebidder sinn dann och meeschtens sozial Brennpunkter mat Problemer wéi Aarbechtslosegkeet an Drogekonsum. De Begrëff **Banlieue** huet an eisem Sproochraum eng negativ Konotatioun kritt.

D'Héichhaiser sinn an de 60er a 70er Joren entstanen, fir bëlleg Wunnméiglechkeete fir d'Aarbechter an d'Awanderer ze bidden, déi an de Stied geschafft hunn. D'Haiser hate kee grousse Luxus, mä hunn awer e moderne Komfort gebueden.

De Film *[[La haine]]* vum Mathieu Kassovitz aus dem Joer 1995 weist dat trauregt Liewen an de franséische Banlieuen, a behandelt d'Liewe vun dräi Protagonisten, deenen hir Welt aus Hip-Hop, Gewalt, Drogen an Ausernanersetzunge mat der Police besteet.

Déi franséisch Hip-Hop-Grupp NTM huet 1999 an hirem Lidd *Police* op d'Problematik opmierksam gemaach:

:*Police: vos papiers, contrôle d'identité*
:*Formule devenue classique à laquelle tu dois t'habituer.*
:*Seulement dans les quartiers*
:*Les condés de l'abus de pouvoir ont trop abusé.*
:*Aussi sachez que l'air est chargé d'électricité,*
:*Alors pas de respect, pas de pitié escomptée*
:*Vous aurez des regrets car:*
:*Jamais par la repression vous n'obtiendrez la paix,*
:*La paix de l'âme, le respect de l'homme.*
:*Mais cette notion d'humanité n'existe plus quand ils passent l'uniforme,*
:*Préférant au fond la forme, peur du hors norme.*

## Um Spaweck

*  ''«Hass» revisited''
*  Obin-Rapport
Pont de Bir-Hakeim

De **Pont de Bir-Hakeim**, fréier **Viaduc de Passy** genannt, ass eng Stroossen- an Eisebunnsbréck iwwer d'Seine zu Paräis. Si verbënnt Vaurigard mat Passy, a gouf tëscht 1903 an 1905 opgeriicht. Et ass eng stolen Ausleeërbréck op zwéi Stäck. Iwwer den zweete Stack leeft d'Metroslinn Nr. 6.

Dës Bréck ersetzt déi all *Passerelle de Passy* vun 1878, déi wärend dem Bau vum Metro versat an ëmgebaut gouf.

D'Bréck ass 257 Meter laang a besteet, sou wéi de Pont Neuf, aus zwéin Deeler. Déi hunn op der Île aux Cygnes e gemeinsamen Opleeër.

Op der lénkser Säit stinn dräi Béi mat Spanwäite vun 24 - 42 - 24 Meter a riets hunn d'Béi 30 - 54 - 30 Meter.

D'Dunn vum Tablier ass 25 Meter breet.

D'Bréck gouf vum Architekt Jean-Camille Formigé entworf an de responsabelen Ingenieur war de Louis Biette. Si gouf vun der Firma *Daydé & Pillé* gebaut. 
 
Hiren Numm *Pont de Bir-Hakeim* krut se 1948 als Erënnerung un d'Schluecht vu Bir-Hakeim a Libyen vum 26. Mee bis 11. Juni 1942 tëscht der *[[1re division française libre|1ère brigade française libre indépendante]]* ënner dem Generol Kœnig an dem Rommel sengem Afrika-Korps, déi et der 8. Brittescher Arméi erlaabt huet sech aus El Alamein zeréckzezéien. 
 
## Literatur
*Sylvie Deswarte: L'architecture et les ingénieurs, Moniteur, Paris (France), ISBN 2-281-19099-4, 1997; pp.&nbsp;114. 
*Marc Gaillard: Quais et Ponts de Paris, Martelle Éditions, Amiens (France), ISBN 2-87890-057-7, 1996; pp.&nbsp;184–5. 
*Guy Grattesat: Ponts de France, Presses Ponts et chaussées, Paris (France), ISBN 2-85978-030-0, 1984; pp.&nbsp;156. 
*Guy Lambert: Les Ponts de Paris (1ère édition), Action artisique de la ville de Paris, Paris (France), ISBN 2-913246-05-2, 1999; pp.&nbsp;226. 
*Bertrand Lemoine: 100 Monuments du XXe Siècle, Éditions France Loisirs, Paris (France), ISBN 2-7441-3496-1, 2000; pp.&nbsp;30–31. 
*Bernard Marrey: Familièrement inconnues... Architectures, Paris 1848-1914, Secrétariat d'Etat à la Culture, Paris (France). 
*Serge Montens: Les plus beaux ponts de France, Bonneton, Paris (France), ISBN 2-86253275-4, 2001; pp.&nbsp;112, 114. 
*Jean-Marie Pérouse de Montclos: L'art de Paris, Éditions Place des Victoires, Paris (France), ISBN 2-84459-065-9, 2003. 
*Marcel Prade: Ponts et viaducs au XIXème siècle, Poitiers (France), 1988; pp.&nbsp;320–323. 
*Bernard Toulier: Architecture et patrimoine du XXe siècle en France, Éditions du patrimoine, Paris (France), ISBN 2-85822-267-3, 1999; pp.&nbsp;84–85.

## Um Spaweck

*Histoire en Ligne:Pont de Bir-Hakeim 
*  LCPC Image Library: The bridges of PARIS seen by the LCPC 
*  Mairie de Paris: Pont de Bir-Hakeim 
*  Mairie de Paris: Pont de Bir-Hakeim 
*  Ministère de la Culture: Viaduc de Passy (Bir-Hakeim), Paris 15e 
* Paris by the Water
Canton de Chambley-Bussières

De **Canton de Chambley-Bussières ** ass eng fréier franséisch administrativ Andeelung am Arrondissement Briey, Meurthe-et-Moselle an der Regioun Grand Est.

Den Haaptuert war Chambley-Bussières.

## Gemengen am Kanton
Anderny

**Anderny** ass eng franséisch Uertschaft a Gemeng am Departement Meurthe-et-Moselle an der Regioun Grand Est.

## Um Spaweck
Avillers (Meurthe-et-Moselle)

**Avillers** ass eng franséisch Uertschaft a Gemeng am Departement Meurthe-et-Moselle an der Regioun Grand Est.

D'Gemeng läit op enger Héicht vun 261 Meter. D'Awunner vum Duerf ginn *Avillersois* genannt.

## Nopeschuertschaften
* Xivry-Circourt am Nordosten
* Landres am Osten
* Bouligny Amermont am Süden
* Haudelaucourt am Westen

## Um Spaweck

*  Plang vun Avillers op Mapquest
Bettainvillers

**Bettainvillers** ass eng franséisch Uertschaft a Gemeng am Departement Meurthe-et-Moselle an der Regioun Grand Est.

## Nopeschuertschaften
* Trieux am Nordosten
* Avril am Osten
* Mancieulles am Süden
* Tucquegnieux an Mairy am Westen

## Um Spaweck
*  Plang vu Bettainvillers op Mapquest
Beuvillers (Meurthe-et-Moselle)

**Beuvillers** (**Bockweiler** op Lëtzebuergesch) ass eng franséisch Uertschaft a Gemeng am Departement Meurthe-et-Moselle an der Regioun Grand Est.
Beauvillers läit op der Departementstrooss D906

## Nopeschuertschaften
* Aumetz am Norden
* Boulange am Osten
* Audun-le-Roman am Südwesten
* Serrouville am Südwesten

## Um Spaweck
*  Plang vu Beuvillers op Mapquest
Mont-Bonvillers

**Mont-Bonvillers** ass eng franséisch Uertschaft a Gemeng am Departement Meurthe-et-Moselle an der Regioun Grand Est.

Hir Awunner sinn d*Montois* an d*'Montoises*.

Mont-Bonvillers ass eng Uertschaft déi haaptsächlech aus Aarbechterwunnenge besteet, déi sech riets a lénks laanscht d'Departementsstrooss D952 verdeelen. Wéi de meescht Leit am Baseng vu Briey hunn d'Awunner vu Mont-Bonvillers an der Minière geschafft. Um Bord vun der Uertschaft läit déi haut verloosse *Mine de Murville*.

Vun der Minière déi op där Plaz zwéi Pëtzer fir d'Fërdere vun Eisenäerz hat, ass net méi vill ze gsinn. D'Minière gouf 1967 zougemaach. D'Plaz op där d'Gebaier vun der Minière stoungen ass zanter 2007 am Gaang sanéiert a revaloriséiert ze ginn. An engem grousse Buedemsilo, dee mat Spezialbaatschen isoléiert ass, gëtt de contaminéierte Buedem stockéiert.

Déi Aarbecht gëtt besonnescht erschwéiert, duerch d'Feele vu valable Pläng, vun de Kanalisatiounen an anere Leitungen déi am Buedem vergruewe sinn. Dat kënnt doduerch, well déi meescht Haiser vun der Minièresgesellschaft opgeriicht goufen, an d'Gemeng ni am Besëtz vun de Pläng war.

### Geschichtleches
Mont-Bonvillers setzt sech zesummen aus den zwou Uertschafte Mont a Bonvillers.

*1493 kruten déi zwou Uertschaften hire Fräiheetsbréif.
*Géint 1700 gouf et an den zwéi Dierfer 10 respektiv 14 Haiser.
*1844 gouf Mont vun der Gemeng Landres ofgespléckt a gouf 1847 u Bonvillers ugeschloss.
*1877 ginn an der Gemeng 240 Awunner gezielt.

### Kuckeswäertes

*D'Kierch *Saint-Julien* vu Mont déi als Monument historique klasséiert ass, ass eng romanesch Kierch vum Enn 12. an Ufank 13. Joerhonnert déi am 15. Joerhonnert vergréissert gouf. Am 20. Joerhonnert gouf se restauréiert. 
*D'Kierch *Saint-Étienne-et-Saint-Thibault* vu Bonvillers aus dem 18. Joerhonnert.


Mont-Bonvillers Kierch.jpg|D'Kierch *Saint-Julien* aus dem 12. Joerhonnert
Eglise Mont Bonvillers Bonvillers.jpg
Chapelle Mont Bonvillers.JPG
Mont-Bonvillers BRW.jpg|Vue an d'Uertschaft op der Kräizung vun der Rue Nationale an dem Chemin des Fronts
Beuvillers

**Beuvillers** heeschen:
* eng franséisch Gemeng an der Meurthe-et-Moselle, kuckt: Beuvillers (Meurthe-et-Moselle);
* eng franséisch Gemeng am Calvados, kuckt: Beuvillers (Calvados)
Avillers

**Avillers** ass den Numm vun:
* enger franséischer Gemeng an der Meurthe-et-Moselle, kuckt: Avillers (Meurthe-et-Moselle);
*enger franséischer Gemeng am Departement Vosges, kuckt: Avillers (Vosges).
Errouville

**Errouville** (lb: *Arweller*) ass eng franséisch Uertschaft a Gemeng am Departement Meurthe-et-Moselle an der Regioun Grand Est.
Crusnes

**Crusnes** (lb: *Krongen*) ass eng franséisch Uertschaft a Gemeng am Departement Meurthe-et-Moselle an der Regioun Grand Est.

*Bäerbelekierch zu Crusnes
## Um Spaweck

* Secteur Fortifié de Crusnes
Domprix

**Domprix** ass eng franséisch Uertschaft a Gemeng am Departement Meurthe-et-Moselle an der Regioun Grand Est.

D'Gemeng besteet aus den zwou Uertschaften Domprix a Bertrameix
## Nopeschgemengen

* Xivry-Circourt
* Hautcourt-la-Rigole
* Avillers
* Réchicourt
Malavillers

**Malavillers** ass eng franséisch Uertschaft a Gemeng am Departement Meurthe-et-Moselle an der Regioun Grand Est.
Anoux

**Anoux** ass eng franséisch Uertschaft a Gemeng am Departement Meurthe-et-Moselle an der Regioun Grand Est.

Anoux läit am Dall vum *Ruisseau de Sèchevaux* engem Niewefloss vun der Orne.

Seng Awunner ginn *Aulnois* genannt.
## Nopeschgemengen
* Mance, 
* Mancieulles, 
* Lantéfontaine, 
* Mairy-Mainville, 
* Norroy-le-Sec.

## Um Spaweck

* Privat Websäit Anoux
Les Baroches

**Les Baroches** ass eng franséisch Uertschaft a Gemeng am Departement Meurthe-et-Moselle an der Regioun Grand Est.

D'Duerf läit op enger Héicht vun 221 Meter, eng 4&nbsp;km südwestlech vu Briey a 17&nbsp;km vun Hayange.

## Nopeschgemengen
* Lantéfontaine am Norden
* Briey am Nordosten
* Valleroy am Südosten
* Lubey am Nordwesten

## Um Spaweck

*  Plang vu Les Baroches op Mapquest
Briey

**Briey** ass eng franséisch Uertschaft a fréier Gemeng am Departement Meurthe-et-Moselle an der Regioun Grand Est. D'Awunner vu Briey gi *Briotins* genannt.

Zanter dem Regruppement vum 1. Januar 2017 mat de Gemenge Mancieulles a Mance gehéiert s'als delegéiert Gemeng zu der neier Gemeng Val de Briey

## Lag
Briey läit an enger Industrieregioun nordwestlech vu Metz. Grondlag vun der Industrieuertschaft war d'Eisenäerz wat am *Bassin vu Briey* virkënnt. D'Industrieregioun Hagondange-Briey hat an den 1970er Joren iwwer 130.000 Awunner. D'Zuel ass gefall bis zum Joer 1990 op 112.000.

Déi mëttelalterlech Uewerstad, Briey-Haut, trount iwwer der Ënnerstad, Briey-Bas, déi um Floss Woigot läit. Déi zwéi Quartiere sinn duerch d**Grand Rue'' matenee verbonnen.

Briey ass ee bedeitende Verkéiersknuet. Vun do féiere grouss Stoossen op [[Metz]], [[Jarny]], [[Lonkech]] a [[Longuyon]], [[Verdun]], [[Diddenuewen]] souwéi op [[Lëtzebuerg (Land)|Lëtzebuerg]] an an d'[[Ardennen]] ([[Sedan]], [[Charleville-Mézières]]).
== Geschicht ==
Den Numm vun der Stad huet säin Urspronk am keltesche Wuert ''briga'' (Festung). D'Schlass vun de Grofe vu Bar gouf [[1076]] fir d'éischt ernimmt. D'Stadrechter krut Briey am Joer [[1263]].

Briey gouf am Joer [[1369]] vun de [[Metz]]er a Brand gesat, [[1475]] vum [[Karel de Kéngen|Karl dem Kéngen]] eruewert, [[1591]] vun de Protestante verwüst, an am Joer [[1635]] vun de Schweden.

Vun [[1800]] bis [[1871]] war Briey [[Ënnerprefecture]] am [[Lëscht vun de franséischen Departementer|Departement]] [[Departement Moselle|Moselle]]. D'Arrondissement ass bei Frankräich bliwwen, wéi de Rescht vum Departement duerch de Vertrag vu Frankfurt zu Däitschland koum, an ass dem [[Departement Meurthe-et-Moselle]] zougegliddert ginn.
== Kuckeswäertes ==

D**Cité Radieuse'' e véiereckegt Wunnhaus mat 17 Stäck vum Architekt Le Corbusier. 
## Jumelagen

* mat Niederaußem (Däitschland
* mat Szczawno-Zdrój (Polen)

## Nopeschuertschaften
* Moutiers am Südosten
* Génaville am Westen

## Um Spaweck

*  Websäit vu Briey
*  Plang vu Briey op Mapquest
Flächenhellegkeet

D**'Flächenhellegkeet** oder **Uewerflächenhellegkeet** gëtt an der Astronomie benotzt, fir astronomesch Objete mat grousser Fläche wéi Galaxien oder Niwwelen ze beschreiwen.

## Allgemeng Beschreiwung

Gëtt zum Beispill déi visuell Magnitude vun enger Galaxie mat 10m uginn, bedeit dat, datt ee vun där Galaxie déi selwecht Mass vu Liicht unhëllt, wéi vun engem Stär mat der visueller Magnitude 10m. Allerdéngs ass e Stär ganz kleng a sou fir déi meescht Observatiounen als punktfërmeg Liichtquell unzegesinn, wärend eng Galaxie eng Ausdeenung vu ville Bousekonnen oder Bouminutte kann hunn. Deemno ass eng Galaxie méi schwéier ze gesinn, wéi e Stär mat der selwechter visueller Magnitude. D'Flächenhellegkeet vun engem Objet gëtt un, wéi gutt en ausgedeenten Objet am Verhältnes zu engem Stär mat derselwecheter visueller Magnitude ze gesinn ass.

## Berechnung vun der Flächenhellegkeet

D'Flächenhellegkeet gëtt normalerweis mat Magnitude pro Quadratbousekonn uginn. Well déi visuell Magnitude eng logarithmescht Mooss ass, kann d'Flächenhellegkeet net einfach als Divisioun vu visueller Magnitude duerch d'Fläch berechent ginn. Dofir gëtt fir en Objet d'Flächenhellegkeet *S* sou berechent:

:S = m + 2{,}5 \cdot \log A

Dobäi ass *m* déi visuell Magnitude vum Objet an *A* d'Flächenausdeenung vum Objet a Quadratbousekonnen.
Naturreservat vu Roly

D**'Naturreservat vu Roly** läit an der belscher Provënz Namouer tëscht Roly a Villers-en-Fagne, net wäit ewech vu Philippeville.

D'Reservat dat 91,5 ha grouss ass, läit am Weste vu Roly a besteet aus zwéin Deeler déi op zwou verschiddene Koppe leien an duerch e Wisendall vunenee getrennt sinn, deen net zum Reservat gehéiert. Vun deem Ganze gehéieren 88 ha der Gemeng, an de Rescht ass a Privatbesëtz.

Dat Speziellt um Reservat ass, datt e matzen am Venn op engem Kallekmassif läit, deen eng Insel am Schifer vun der Famenne bilt.

Déi Kallekkoppen déi *Tiennes* genannt ginn, sinn d'Iwwerreschter vu Korallebänken déi am waarme Mier entstane sinn, dat an der Fréigeschicht vun der Äerd déi Géigend bedeckt huet.

Verschiddener vun dëse Kallekbänke ginn nach an de Marbersscarrièren ëmt Roly ofgebaut.

D'Kopp déi am Norde läit ass de Massiv vum *Bois de Cumont* den op enger Héicht vun 266 Meter läit. De Massiv vum *Bois Jean Mouton* am Süde läit op enger Héicht vun 260 Meter. Den Dall dertëscht läit op 180 Meter.

An deene Massiver fënnt en Odere mat Pyrit (Eisekisel), Baryt, Calcit a Bläiglanz (Töpferäerz).

Am Reservat fënnt e Kallekwuesen, an op de Ränner vum Bësch all typesch Gesträicher vun de Kallekbiedem. De Bësch selwer besteet aus Hecken (fr:taillis de:Niederwald), aus Bichebësch a Bichen-Hobichebësch vun de Kallekbiedem. Op den Häng wuessen haaptsächlech Ahornbëscher.

De Bichebësch am Massiv vu Cumont ass praktesch am Urwaldzoustand. Dëst kënnt dohier, well en ëmmer am Besëtz vun der Abtei vu Florennes war, déi keng Exploitatioun erlaabt huet.

Als niddreg Planzen a Grieser fënnt en d'Kuckuksblumm, Anemonen, Wantergréng, Salomonsigel, Chrëschtrousen, de giele Fangerhutt, Origano a verschidden Orchideeënzorten.

De Bësch am Massiv Jean Mouton, deen ëmmer staark exploitéiert gouf, ass net méi am Naturzoustand. Amplaz vum pure Bichebësch fënnt en elo do e Bichen-Hobichebësch duerchwuess mat wëlle Kiischtebeem a Summereechen. Heiansdo gesäit en och Hieselter, Ahorner, Kornelkiischten a Schnéiball. Am Fréijoer ass dat Ganzt e groussen Teppech vun Ouschterblummen.

Eng grouss Parti vum fréiere Bësch gouf duerch d'Véi zerstéiert, dat an de Bëscher geweet huet, de Rescht huet huet de Mënsch mat Sange futti gemaach. Wéi déi landwirtschaftlech Praktiken opgehalen hunn, hu sech sou vill Kanéngercher installéiert, datt all Nowuess onméiglech gouf. Dat mécht sech besonnesch am südwestlechen Deel vum Cumont-Massiv bemierkbar, deen nach just aus engem Kallekwuess besteet.

Do kann en awer och Enzian fannen.

An den Ahornbëscher, déi haaptsächlech ass Spatzahorn bestinn, fënnt en och nach d'Wanterlann an d'Esch.

## Um Spaweck
Gesetz vun der Agregatioun
Canton de Longuyon

De **Canton de Longyon** ass eng fréier franséisch administrativ Andeelung am Arrondissement Briey, Meurthe-et-Moselle an der Regioun Grand Est.

Den Haaptuert war Longuyon.

## Gemengen am Kanton
Épiez-sur-Chiers

**Épiez-sur-Chiers** ass eng franséisch Uertschaft a Gemeng am Departement Meurthe-et-Moselle an der Regioun Grand Est.
Wéi hiren Numm et seet, läit se un der Kuer.

## D'Gemengenhaus
D'Gemengenhaus vun Épiez ass vun 1851. Et ass eng Konstruktioun wéi ee se net dacks fënnt. D'Säll fir d'Gemengeverwaltung goufen iwwer engem Wäschbuer opgeriicht, deen am Ufank vum 19. Joerhonnert gebaut gouf. D'Pläng dovu stame vun engem Architekt vu Briey, dem Edouard Sibille.

D'Gebai ass aus Kalleksmollonge gebaut a mat Zille gedeckt.

## Nopeschuertschaften
*An der Belsch
**Torgny
*A Frankräich
**Allondrelle-la-Malmaison
**Charency-Vezin
**Villers-le-Rond
## Kuckeswäertes
* De Château de Villelongues

## Um Spaweck
André Vingt-Trois

Den **André Armand Vingt-Trois**, gebuer de 7. November 1942 zu Paräis an och do gestuerwen den 18. Juli 2025, war zanter dem 11. Februar 2005 Äerzbëschof vu Paräis a vum 24. November 2007 u Kardinol. 

## Um Spaweck
Beuveille

**Beuveille** ass eng franséisch Uertschaft a Gemeng am Departement Meurthe-et-Moselle an der Regioun Grand Est.

## Nopeschuertschaften
* Ugny am Norden
* Doncourt-lès-Longuyon am Osten
* Pierrepont am Südosten
* Arrancy-sur-Crusne am Südwesten
* Longuyon am Westen

## Kuckeswäertes
*D'Rachonkapell gebaut 1811 vum Jean-Baptiste Gauche
*D'Kierch St.Remy
*2 Wäschbueren
* E Weekräiz vun 1846 op der Departementale D 174 mam Numm *Croix Labbé* sculptéiert vum Jean-Laurent de Joppécourt.

## Um Spaweck
*  Plang vu Beuveille op Mapquest
Pierrepont (Meurthe-et-Moselle)

**Pierrepont** ass eng franséisch Uertschaft a Gemeng am Departement Meurthe-et-Moselle an der Regioun Grand Est.

### Nopeschuertschaften

*Beuveille
*Boismont
*Doncourt-lès-Longuyon
*Han-devant-Pierrepont
*Bazailles
### Kuckeswäertes

*D'Grafkapell vun der Famill de Seillère, Grënner a Besëtzer vun der Wiewerei zu Pontpierre, aus der Mëtt vum 19. Joerhonnert. D'Kapell gouf vum Sculpteur an Architekt Piere-Joseph Deny vu Metz mat Hasteng gebaut, a si ass 1976 der Gemeng vermaach ginn.
*D'Kierch Saint-Côme a Saint-Damien vu 1769
Charency-Vezin

**Charency-Vezin** ass eng franséisch Uertschaft a Gemeng am Departement Meurthe-et-Moselle an der Regioun Grand Est, no bei der belscher Grenz.

## Nopeschuertschaften

* Vilette am Osten
* Flabeuville a Colmey am Südosten
* Villers-le-Rond a Marville am Südsüdwesten
* Flassigny am Westen
* Épiez-sur-Chiers am Nordnordwesten

## Kuckeswäertes
* D'Elektresch Zentral vu Charency 
* D'Kapell Saint-Cuny aus dem 18. Joerhonnert
* D'Kierch Sainte-Hélène vun 1827

## Um Spaweck

*  Plang vu Charency-Vezin op Mapquest
NGC 2535

Den **NGC 2535** ass eng Spiralgalaxie am Stärebild Cancer.Den NGC&nbsp;2535 huet eng wiesselwierkend Bezéiung zu der Begleetgalaxie NGC 2536.

## Entdeckung
D'Galaxie NGC 2535 gouf den 22. Januar 1877 vum franséischen Astronom Édouard Jean-Marie Stephan entdeckt.
## Kuckt och

## Um Spaweck
*  Astronomical Journal 133
*  The interacting Galaxy Pair Arp 82
*  DSS Images for NGC 2500 through NGC 2599
*  SEDS
*  NASA/IPAC EXTRAGALACTIC DATABASE
Elektresch Zentral vu Charency

D**'elektresch Zentral vu [[Charency-Vezin|Charency]]** ass eng kleng Produktiounsunitéit op der Kuer, déi 1958 opgeriicht gouf.

D'Zentral steet op der Plaz wou virdrun eng Seeërei stoung, déi selwer Nofollgerin vun enger Weess- an Uelegmille war.

Am Maschinnesall steet eng Jacquemin-Turbinn vu WECO déi zu Thann gebaut gouf an den Alternateur ass e rezente NORMACEM.

D'Gebai ass deelweis am Bëtong an aus Hasteng gebaut.

D'Zentral déi a Privatbesëtz ass beschäftegt een Aarbechter an de Stroum gëtt un d'EDF verkaaft.
Longuyon

**Longuyon** (lb: *Longjon*) ass eng franséisch Uertschaft a Gemeng am Departement Meurthe-et-Moselle an der Regioun Grand Est.

Longuyon läit um Zesummefloss vun der Kuer an der Crusnes eng ronn 18&nbsp;km vu Lonkech. 
## Jumelagen
* 1998  Pirna 
* 1999  Tizi Rached
* &nbsp;&nbsp;  Żary
* 1971  Limana
* 1971  Schmitshausen
* 1971  Walfer

## Um Spaweck
Lëscht vun de lëtzebuergesche Bäiträg beim Eurovision Song Contest

Dësen Artikel gëtt eng Iwwersiicht vun alle **lëtzebuergesche Bäiträg beim [[Eurovision Song Contest]]**.

Lëtzebuerg ass ee vun de siwe Grënnungsmembere vum Eurovision Song Contest, deen 1956 déi éischt Kéier zu Lugano organiséiert gouf. Meeschtens huet de Grand-Duché Sängerinnen a Sänger aus Frankräich, der Belsch an aus Däitschland fir sech optriede gelooss. D'Lëtzebuerger Museker hunn och beim Grand Prix vertrueden, awer just zéngmol, an de Joren 1960, 1962, 1968, 1971, 1984, 1989, 1991, 1992, 1993 an 2024, a gewéinlech ouni grousse Succès. Zweemol (1960, 1992) hunn d'Lidder op Lëtzebuergesch gesongen, an am Joer 1993 war d'Lidd *"[[Donne-moi une chance]]"* béid op Franséisch a Lëtzebuergesch.

Fënnefmol huet Lëtzebuerg gewonnen: 1961 mam Jean-Claude Pascal (mam Lidd *"[[Nous les amoureux]]"*; 1965 mat der France Gall (mam Lidd *"[[Poupée de cire, poupée de son]]"*, geschriwwe vum Serge Gainsbourg); 1972 huet d'Vicky Leandros bei hirer zweeter Participatioun fir Lëtzebuerg mam Lidd *"[[Après toi]]"* gewonnen; am Joer drop huet d'Anne-Marie David mat hirem Lidd *"[[Tu te reconnaîtras]]"* fir d'Land gewonnen. Fir d'lescht huet d'Corinne Hermès 1983 zu München mat *"[[Si la vie est cadeau]]"* gewonnen. 

Lëtzebuerg huet no 1994 30 Joer laang net méi un der Eurovisioun deelgeholl. 2024 war et nees mat derbäi, mat der Tali a sengem Lidd *[[Fighter (Lidd vun der Tali Golergant)|Fighter]]*.

## Fotoen

Fichier:Eurovision Song Contest 1958 - Solange Berry.png|D'Solange Berry zu Hilversum (1958)
Fichier:Eurovisie Songfestival 1962 te Luxemburg, voor Luxemburg Camillo Felgen, Bestanddeelnr 913-6609.jpg|De Camillo Felgen an der Stad (1962)
Fichier:Eurovision Song Contest 1965 - France Gall.jpg|D'France Gall zu Neapel (1965)
Fichier:David Alexandre Winter (Luxemburg), Bestanddeelnr 923-3696.jpg|Den David Alexandre Winter zu Amsterdam (1970)
Fichier:Eurovision Song Contest 1980 - Sophie & Magaly.jpg|D'Sophie & Magaly zu Den Haag (1980)
Fichier:Tali Eurovision Song Contest 2024 Final Malmö dressrehearsal semi 1 03 (cropped).jpg|D'Tali zu Malmö (2024)
File:Laura Thorn at ESC2025 for Luxembourg 11.jpg|D'Laura Thorn zu Basel (2025)
Alexandre Krieps

Den **Alexandre Krieps**, gebuer de 25. Juni 1946 zu Guildford (GB), ass e lëtzebuergesche Politiker (DP).

Vu Beruff ass den Alexandre Krieps médecin-généraliste.

Hie war tëscht dem 13. Juli 1999 an dem 5. Juni 2004 an dann nees vum 10. Oktober 2006 bis de 7. Juni 2009 Deputéierten an der Chamber. Den 9. Oktober 2012 huet hien nees en Deputéierte-Mandat ugeholl, andeems e fir de Paul Helminger, deen opgehalen huet, noréckelt ass. Bei de Chamberwale vum 20. Oktober 2013 ass hien erëmgewielt ginn.

Vun 1985 bis 1992 war hie President vun der Fédération luxembourgeoise de rugby. 2007 gouf hien erëm op dëse Poste gewielt, fir d'Nofolleg vum verstuerwene Jean-Philippe De Muyser z'iwwerhuelen.

Den Alexandre Krieps ass bestuet an huet 4 Kanner. Hien ass de Jong vum Emile Krieps.

## Gielercher
* 

## Kuckt och
* Lëscht vun de lëtzebuergesche Regierungsmemberen
Vuelta Ciclista a la Comunidad Valenciana

D**'Vuelta Ciclista a la Comunidad Valenciana** ass eng Etappecourse mam Vëlo déi zanter 1929 a Spuenien an der autonomer Gemeinschaft Valencia gefuer gëtt.

## Gewënner

## Um Spaweck
* Websäit vun der ''Vuelta Ciclista a la Comunidad Valenciana''
* Resultater vun der ''Vuelta Ciclista a la Comunidad Valenciana'' op der Websäit vu ''Mémoire du Cyclisme''
Emile Calmes

Den **Emile Calmes**, gebuer den 3. Oktober 1954 zu Lëtzebuerg, ass e lëtzebuergesche Politiker (DP) a Geschäftsmann. 

Vum 18. Juli 1989 bis 19. Dezember 2007 war hien Deputéierten an der Chamber.

Vum 1. Januar 1982 bis November 2011 war hie Buergermeeschter vun der Gemeng Préizerdaul.

Den Emile Calmes ass bestuet an huet dräi Kanner.

## Auszeechnungen
* 
* Commandeur vum Ordre de Mérite du Grand-Duché de Luxembourg (Promotioun 2004)

## Kuckt och
* Lëscht vun de lëtzebuergesche Regierungsmemberen
Osmanescht Räich

D**'Osmanescht Räich** (och **Ottomanescht** oder **Tierkescht Räich**; tierkesch: *Osmanlı İmparatorluğu*, amtlech osmanesch Bezeechnung 1907 *Memalik-i Osmaniye*) ass den Numm fir d'Räich vun der Dynastie vun den **Osmanen** vun zirka 1299 bis 1923. An Europa gouf d'Land och deemools als "Tierkei" respektiv "Tierkescht Räich" ernimmt. Iwwer Joerhonnerte war d'Osmanescht Räich déi wichtegst Muecht a Klengasien, am Noen Osten, um Balkan, an Nordafrika an op Krim. Am Laf vum 18. a virun allem 19. Joerhonnert gouf d'Räich an Ausernanersetzunge mat en europäesche Muechten a Klengasien zeréckgedréckt, an huet an der Tierkei säin Nofollgerstaat fonnt. D'Osmane ware sunittesch Moslemen an hunn no der Hanefitescher Rechtsschoul gelieft.

## Literatur zum Theema

* William L. Cleveland, "The Ottoman and Safavid Empires: A New Imperial Synthesis" in *A History of the Modern Middle East*. Westview Press, 2004. 
* Sir Edward Shepherd Creasy, *History of the Ottoman Turks: From the beginning of their empire to the present time*. R. Bentley and Son, 1877.
* Caroline Finkel, *Osman's Dream: The Story of the Ottoman Empire, 1300–1923*, John Murray, 2005. 
* Barbara Jelavich, *History of the Balkans: Eighteenth and Nineteenth Centuries*, Cambridge University Press, 1983. 
* Albert Howe Lybyer, *The Government of the Ottoman Empire in the Time of Suleiman the Magnificent*, AMS Press, 1978. 
* Suraiya Faroqhi, *Geschichte des Osmanischen Reiches*, C. H. Beck, München, 2003. 
* Klaus Kreiser, *Der osmanische Staat 1300-1922*, Oldenbourg, München, 2001. 

## Um Spaweck

* Arte-Fotogalerie zum Osmanesche Räich 1/2 
* Arte-Fotogalerie zum Osmanesche Räich 2/2 
* Kaart vun Europa mam Osmanesche Räich am Joer 1600 
* D'Haaptstied vum Osmanesche Räich
Kapell Näerzeng

D**'Kapell vun Näerzeng** ass eng kathoulesch Kapell, déi zur Par Beetebuerg–Fréiseng Saint-André, zum Dekanat Süden-Ost an zu der Gemeng Beetebuerg gehéiert.

De Patréiner vun der Kapell ass den hellegen Andreas, deem säi Fest den 30. November gefeiert gëtt.

Si steet am ëstlechen Deel vun der Uertschaft an der Kierchestrooss, enger Sakgaass, nëmmen zirka 50 m vun der CFL-Linn 60. Ronderëm d'Kapell ass de Kierfecht ugeluecht.

Op der Fassad iwwer dem Agank steet d'Joreszuel 1758.

Zur Par Hunchereng gehéieren ausser der Kapell vun Näerzeng och nach d'Parkierch vun Hunchereng an d'Kapell vu Fenneng.

D'Kapell vun Näerzeng gouf eng Rei Méint tëschent Enn 2021 an Ufank 2022 vun enger Fräikierch benotzt, der Kierch vum Nazareener, eng Glawensgemeinschaft, deenen hir Memberen haaptsächlech vum Cap Vert kommen. Am Februar 2021 gouf Lëtzebuerg, vun der Kierch vum Nazareener, als déi 164. Regioun vun der Kierch ernannt.

## Kuckt och
* Lëscht vu reliéise Gebaier zu Lëtzebuerg

## Um Spaweck

* Websäit vum Parverband Beetebuerg-Huncheréng
* D'Kapell Näerzeng an der Facebookgrupp ''Patrimoine religieux Luxembourg - Reliéisen Ierwen Lëtzebuerg''
Bassenge

**Bassenge** (wa.: Bassindje, li.: Batsinge) ass eng Gemeng an der Provënz Léck an der Belsch.

Et ass eng vun den zwou nërdlechste Gemengen an der Provënz Léck op der Grenz mat der Provënz Limburg.

## Uertschaften an der Gemeng
Bassenge, Boirs, Ében-Émael, Glons, Roclenge-sur-Geer a Wonck.

## Geschicht
Ongeféier d'Hallschent vum haitege Bassenge, a Roclenge gouf am Ufank vum 12. Joerhonnert vun engem gewësse Witikind der Abtei Saint-Jacques vu Léck geschenkt, déi vum Bëschof Baldéric, Bouf vum Grof Louis vu Looz gegrënnt gi war. Bassenge huet bis 1963 zum Arrondissement Tongeren an der Provënz Limburg gehéiert.

No der belscher Gemengereform vun 1977 krut d'Gemeng en neie Wopen deen den 31. August 2000 vum Gengerot ugeholl gouf, an duerch den Arrêté exécutif vum 15.7.2003 autorisiéiert gouf. D'Biller am Wope stamen aus dem Sigel vun der fréierer Gemeng Roclenge, an d'Faarf ass déi vum *Chapitre de Saint-Jacques*.

Beschreiwung am Originaltext:

*D'Azur à un dextrochère mouvant du flanc senestre et tenant une crosse abbatiale, le crosseron tourné à dextre, ladite cross adextrée d'une fleur de lis épanouie et senestrée de deux étoiles à six rais, le tout d'or.*

## Biller
 
Fichier:Roclenge sur Geer, l'église Saint-Remy foto5 2015-04-14 14.10.jpg|D'Kierch Saint-Remy zu Roclenge sur Geer
Fichier:Bassenge-Groeve Marnebel (1).JPG|De Steebroch vu Marnebel 
Fichier:Albertkanaal - Canal Albert. Belgium - panoramio.jpg|Den Albertkanal
Fichier:Glons, Place de Brus - panoramio.jpg|D'Place de Brus zu Gons
Fichier:Bassenge, église Saint-Pièrre foto8 2015-04-14 13.38.jpg|D'Kierch Saint-Pierre zu Bassenge
Fichier:Le petit Lourdes à Bassenge (Belgique).jpg|"Kleng-Lourdes" zu Bassenge
Fichier:From the south with stairs Eben-Ezer.jpg|D*'Tour d'Eben-Ezer*, e Musée
Fichier:Eben Emael 2.JPG|Sall am *Fort Eben Emael*, enger Festung aus dem 20. Joerhonnert
Fichier:Ferme St Laurent.jpg|De Haff Saint-Laurent zu Bassenge
Fichier:Wonckkerkwkped09.jpg|D'Saint-Lambert-Kierch zu Wonck


## Kuckeswäertes
* De Fort d'Ében-Émael.

## Um Spaweck
Allondrelle-la-Malmaison

**Allondrelle-la-Malmaison** ass eng franséisch Uertschaft a Gemeng am Departement Meurthe-et-Moselle an der Regioun Grand Est.

Si krut hiren offiziellen Numm am Joer 1956. Dësen Numm gouf zesummegesat aus dem Numm vun der Uertschaft Allondrelle an dem Dierfchen La Malmaison dat zur Gemeng gehéiert.

## Kuckeswäertes
*D'Schutzengelkapell
* E Weekräiz op der Departementale D29
* Véier Wäschbueren
* D'Klaus Sainte-Reine mam Bauerenhaff donieft
* D'Reschter vun der Forge de Buré
*D'Haus mam Numm *Château de la Providence*
* An der Kierch Saint-Pierre de Grafstee vum Albert Arquin a senger Fra Marie, gëtt elo als Wäiwaasserstack benotzt.

## Um Spaweck

* Allondrelle-la-Malmaison
Absolut Magnitude

D**'Absolut Magnitude** ass eng Hëllefsgréisst an der Astronomie, fir déi tatsächlech Magnitudë vun Himmelsobjeten, meeschtens Stäre vergläichen ze kënnen.

Vun der Äerd aus gesäit een e Stär mat senger visueller Magnitude, well se duerch seng Distanz an duerch interstellar Matière beaflosst gëtt.

Fir déi tatsächlech Hellegkeet vergläichen ze kënnen, stellt ee sech d'Stären an eentheetlechen Distanze vir. Déi huet 10 Parsec (1&nbsp;pc&nbsp;=&nbsp;3,26 Liichtjoer). D'Hellegkeet, déi en Observateur aus dëser Normdistanz miesse géif, nennt een absolut Hellegkeet. Bei Stären, déi manner wéi 10 Parsec ewech sinn, ass déi visuell Magnitude méi grouss wéi déi absolut Magnituden an ëmgedréint. Wéi och bei der visueller Magnitude bedeit e klengen Zuelewäert méi eng grouss Liichtkraaft.

D'Schreifweis an der Astronomie heescht (bei engem Stär vun drëtter Gréissteklass) 3^M,0. Bei der absolutter Hellegkeet gëtt am Géigesaz zu der visueller Magnitude e groussen 'M' héichgestallt.

Déi absolut hellst Fixstären erreechen ongeféier -9^M (iwwer 100.000-mol d'Liichtkraaft vun eiser Sonn), déi liichtschwaachst dogéint +17^M (ongeféier en Zéngdausendstel vun der Sonneliichtkraaft).

## Bolometresch Magnitude

D'bolometresch Magnitude entsprécht der Liichtkraaft augedréckt a Magnitude-Unitéiten, d.&nbsp;h. wann een d'elektromagnéitesch Wellelängte mat arechent, zesumme mat deenen déi duerch Pass-Bandfilteren net erfaasst ginn, a vun der Äerdatmosphär absorbéiert ginn, oder déi duerch interstellare Stëbs verstoppt ginn.

D'Korrektur déi muss gemaach ginn hänkt vum Empfindlechkeetsberäich vum Miessinstrument souwéi vum Spektraltyp vum Objet of.

D'fotografesch Magnitude vun der Sonn ass 5^M,16, déi bolometresch dogéint ass 4^M,74.

## Distanzmodul
D'Differenz tëscht absolutter Magnitude *M* a siichtbarer Magnitude *m* gëtt *Distanzmodul* genannt. D'Formel fir d'Distanzmodul ass:
: m - M = -5 + 5 \log_{10} r = -5 -5 \log_{10} \pi 
Dobäi ass *r* den Ofstand vum Stär a Parsec, π seng Parallax. Mat Hëllef vun där fir d'Astronomie wichteger Formel ka fir Stären, deenen hir Liichtkraaft bekannt ass (z.&nbsp;B. Cepheiden oder Supernovae vum Typ&nbsp;Ia), den Ofstand gerechent ginn.

Op déi Aart a Weis konnt 1923 den Ofstand vum Andromedaniwwel ermëttelt ginn.

:

## Objeten am Sonnesystem
Bei Koméiten an Asteroide gëtt de Begrëff *Absolut Magnitude* ofwäichend definéiert, well si nëmme Liicht reflektéieren. Dobäi gëtt déi an der Realitéit onméiglech Situatioun ugeholl, datt d'Äerd an d'Sonn op enger Plaz sinn an den Objet, de Koméit oder den Asteroid, genee eng astronomesch Eenheet ewech stinn. D'Hellegkeet, mat där den Objet dann ze gesi wier, gëtt absolut Magnitude genannt.

## Differenz Siichtbar Magnitude / Absolut Magnitude vun e puer Stären
:

## Kuckt och
Glons

**Glons** (op Wallounesch: *Glon*, an op Hollännesch: *Glaaien*) ass eng fréier belsch Gemeng an der Provënz Léck a Wallounien.

Haut gehéiert Glons zu der Gemeng Bassenge.

Glons läit am Dall vum Geer op enger Héicht tëscht 120 an 126 Meter, an op der Grenz mat der Provënz Limburg

### Nopeschgemengen
*Sluze(Sluizen)
*Boirs
*Paifve
*Slins

## Um Spaweck

* Säit vum Duerf
Brauvilliers

**Brauvilliers** ass eng franséisch Gemeng an der Meuse an der Regioun Grand Est.

## Nopeschgemengen

*Juvigny-en-Perthois
*Savonnières-en-Perthois
*Narcy
*Fontaines-sur-Marne
NGC 2536

Den **NGC 2536** ass eng Balkespiralgalaxie am Stärebild Cancer. Den NGC&nbsp;2536 ass eng Begleetgalaxie vun der Spiralgalaxie NGC 2535. Déi zwou Galaxien hunn eng wiesselwierkend Bezéiung.

## Entdeckung
D'Galaxie NGC 2536 gouf den 22. Januar 1877 vum franséischen Astronom Édouard Jean-Marie Stephan entdeckt.
## Kuckt och

## Um Spaweck
*  NGC 2535 und NGC 2536 im Krebs
*  Astronomical Journal 133
*  The interacting Galaxy Pair Arp 82
*  DSS Images for NGC 2500 through NGC 2599
*  SEDS
*  NASA/IPAC EXTRAGALACTIC DATABASE
Scunthorpe United FC

**Scunthorpe United FC** (Spëtznumm *The Iron*) ass en englesche Foussballveräin zu Scunthorpe am Nord Lincolnshire. Déi 1. Härenekipp spillt an der Saison 2008/09 an der Football League One, der drëtthéchster Spillklass am englesche Liga System, dëst nodeem si 2007/08 aus dem Football League Championship ofgestige sinn. De Veräi spillt seng Heemspiller am Glanford Park Stadion.

De Veräi gouf 1899 gegrënnt. Eréischt 1950 si sinn an d*'Football League* opgeholl ginn. Mat der 4. Plaz an der *Division Two*, deemools der zweethéchster Spillklass am englesche Foussball, an der Saison 1961/62 hu si déi bescht Plaz am englesche Foussball an hirer Geschicht erreecht.

### Kuckt och
 Offiziell Websäit vu Scunthorpe FC
Gast Rollinger

De **Gast Rollinger**, gebuer als *Gaston Rollinger* de 26. Juni 1946 zu Esch-Uelzecht, a gestuerwen de 25. Oktober 2024, war e lëtzebuergesche Lycéesprofesser, Filmregisseur a Schrëftsteller.

## Liewen a Karriär
De Gast Rollinger war Professer fir Englesch an Däitsch am Escher Jongelycée.

Vun 1982 bis 1994 war hie Kameramann a Regisseur bei RTL.

Hien huet säi Liewe laang an der Hiel (Quartier Grenz) zu Esch gewunnt. Seng Gedichter a Kuerzfilmer hunn dann och dacks dëse Mikrokosmos, tëscht de Minettsgrouwen, dem Ellergronn an der fréierer Brasseurs-/Terre-Rouge-Schmelz, seng Natur a seng Mënschen, als Sujet.

Säi Liewensmotto war en Zweezeiler aus dem Gedicht *Melancholie* vum Gottfried Benn: *"Du musst alles aus deiner Gegend mitnehmen, denn auch von Reisen kommst du leer zurück"*.

## Seng Filmer
### Tëlee-Filmer
* *[[E Fall fir sech]]* (1984), Kamera mam Menn Bodson
* *[[Déi zwéi vum Bierg]]* (1985), Regie mam Menn Bodson a Marc Olinger
* *[[Vu Fräschen a Mouken]]* (1986), Regie mam Menn Bodson
* *[[De falschen Hond]]* (1989), Regie mam Menn Bodson a Marc Olinger, no dem Nicolas Hein senger Novell *Der Verräter*

### Kuerzfilmer (Auswiel)
* *[[D'Meedche vu Garnech]]*: De Gast Rollinger erzielt vu sengem Besuch beim Arno Schmidt zu Bergfeld.
* *[[De ganzen Dag am Park. Aus dem Liewen vun engem Bannhidder]].* Iwwer de Marcel Kieffer, Parkwiechter um Escher Gaalgebierg
* *[[D'Boufferdanger Mouer]].* Iwwer d'Naturschutzgebitt Boufferdanger Muer
* *[[Ellergronn (Film)|Ellergronn]]* (1989). Iwwer d'Naturschutzgebitt Ellergronn
* *[[Déi lescht Schicht]]* 
* *[[Rote Erde, tote Erde]]*
* *[[Um Widdebierg]]* 
* *[[De Napoléonsgaart]]*

Seng bis ewell net-publizéiert Filmer - iwwer dausend Filmspullen a Kassetten - huet hien dem CNA iwwerdroen.

## Gedichter
De Gast Rollinger huet och Gedichter geschriwwen. 23 dovu goufe vum Fränz Hausemer vertount an 2024 um Album *Däischter Deeg* publizéiert.

## Gielercher
* 

## Literatur
* Jérôme Netgen: "'Quoth the Raven: Nevermore': Zum Tode von Gast Rollinger (1946-2024)." Tageblatt, 29.10.2024 (och online [€]) - Perséinlechen Noruff.
* Marc Thill: *Gast Rollinger ließ in seiner Dichtung vor alle die Dunkelheit sprechen,* Luxemburger Wort, 2. 12. 2024, S. 41; *[https://www.wort.lu/kultur/der-einfuehlsame-filmdreher-gast-rollinger-liess-in-seiner-dichtung-vor-allem-die-dunkelheit-sprechen/28214993.html Poesie der Dunkelheit, Der einfühlsame Filmdreher Gast Rollinger ließ in seiner Dichtung vor allem die Dunkelheit sprechen],* wort.lu [€], 2.12.2024, gekuckt den 2.12.2024.
* Tim Reuter, *"Die Welt derart nah vor Augen und ihr dennoch völlig entrückt" CNL - Zoom op d'Literaturarchiv (120): Erste Überlegungen zum Stellenwert des Lyrikers Gast Rollinger*, Die Warte, 30|2843, S. 2-3, Luxemburger Wort, 13.11.2025

## Kuckt och
* *[[Terre Rouge - Topographie du poète]]*, en Documentaire vum Fränz Hausemer iwwer de Gast Rollinger
Bettembourg

**Bettembourg** ass:
* de franséischen Numm vun der lëtzebuergescher Uertschaft Beetebuerg;
* e Familliennumm; z.&nbsp;B. vum Adolphe Bettembourg.
Patréiner

E **Patréiner** (laténgesch *pater*, „Papp“) ass no chrëschtlechem Versteestemech en Hellegen, mat deem een e lokalen oder spezifesche Wierkungskrees verbënnt. Sengem Schutz ënnerstellt een e bestëmmten Objet oder e bestëmmte Beräich, Beruff, Aktioun asw.

E besonnesche Fall ass heibäi den Äerzengel Michael, dee keen Hellegen ass, awer an der Veréierung bis zu de Kräizzich beléift war an och als Patréiner optrëtt.

Donieft ass et och de **Patréiner** ginn, nämlech een oder méi Ritter, déi Kierchegebäier a Klouschteren viru weltlechen Ugrëff geschützt hunn.

## Kuckt och
* Lëscht vun de Patréiner
* Lëscht vun de chrëschtlechen Hellegen
Gréng Boun

D**'Gréng Boun**, *Phaseolus vulgaris*, ass eng eejäreg Planz aus der Famill vun de Scheekefriichten.

Si ass déi am wäitste verbreet Varietéit Bounen an Europa, a kënnt ursprénglech aus der Neier Welt.

Si ass net Famill mat der Gaardeboun (*Vicia faba*, och Sauboun oder Dulles genannt).

## Kuckt och
* Boun
* Bouneschlupp

## Um Spaweck
Bradford City AFC

**Bradford City AFC** (Spëtznimm *The Bantams*, *The Paraders*) ass en englesche Foussballveräin zu Bradford am West Yorkshire. Déi 1. Härenekipp spillt an der Saison 2008/09 an der Football League Two, der véierthéchster Spillklass am englesche Liga System. De Veräi spillt seng Heemspiller am Intersonic Stadium.

De Veräi gouf 1903 gegrënnt. Vun 1903 bis 1922 hu si an der *First Division*, deemools der héchster Spillklass vum englesche Foussball gespillt, ier si hu missen ofsteigen. Eréischt 1999 hu si et erëm bis an déi héchst Spillklass gepackt, allerdéngs nëmme fir zwou Saisonen. Hire gréissten Erfolleg war de Gewënn vum FA Cup am Joer 1911.

## Um Spaweck
* Offiziell Websäit vu Bradford City AFC
Herbert Grabert

Den **Herbert Grabert**, gebuer de 17. Juli 1901 zu Berlin-Lichtenberg a gestuerwen den 2. August 1978 zu Thübingen, war de Grënner an iwwer Joren eraus de Chef vum däitsche rietsextreme Grabert-Verlag.

## Literatur
*Martin Finkenberger / Horst Junginger (Ed.): *Im Dienste der Lügen. Herbert Grabert (1901-1978) und seine Verlage*, Aschaffenburg, Alibri-Verlag, 2004.
Michelle Alves

D**'Michelle Alves**, gebuer den 19. September 1978 zu Londrina, enger Stad am brasilianesche Bundesstaat Paraná, ass e brasilianescht Fotomodell.

Si ass d'Duechter vun enger Affekotin an engem Ingenieur. So gouf bekannt duerch eng Fotoserie an der Maillot-Editioun vun der US-amerikanescher Zäitschrëft Sports Illustrated am Joer 2003.

Si gehéiert zu deene Modeller, déi gemengt waren, wéi de Problem vun der Anorexie bei de Fotomodeller international duerch diskutéiert gouf.

## Um Spaweck
Messier 109

De **Messier 109** (och **NGC 3992** bezeechent) ass eng Balkespiralgalaxie vum Hubble-Typ **SBc** mat den Ofmiessunge 7,6' × 4,7' an der visueller Magnitude vu +9,80&nbsp;mag am Stärebild Ursa Major.

## Kuckt och

## Um Spaweck
*  M109 bei SEDS
Hilary Duff

D**'Hilary Duff**, gebuer den 28. September 1987 zu Houston am Texas, ass eng US-amerikanesch Sängerin, Schauspillerin an Entreprenesch.

Eigentlech sollt hir eelst Schwëster Haylie Carrière maachen. Hir éischt Suen huet si mat e puer Publicitéite gemaach. Hir éischt Roll hat si an der Mini-Serie *True Woman*, mä am Ofspann ass si trotzdeem net ernimmt ginn. Hiren Duerchbroch hat si mat der Hit-Serie *Lizzie McGuire*. Dat war déi meescht gekuckt Teenie-Serie a ganz Amerika. An Europa hat d'Serie och grousse Succès. Bannent där Zäit huet si den Album *Santa Claus Lane* opgeholl. Nom Schluss vun dëser Serie hunn d'Produzenten decidéiert datt e Film iwwer d'Lizzie McGuire soll gemaach ginn. Iwwerraschend war et e grousse Succès, grad sou wéi de Song *Why not*, deen d'Hilary selwer gesongen huet. Hiren Album *Metamorphosis* war N°1 an de Billboardcharts. Du koumen nach e puer Filmer eraus: *Agent Cody Banks*, *Cinderella Story* an *Cheaper by the dozen*. Déi Filmer hu vill Geld agespillt an hu si an de Starenolymp eropkatapultéiert.

2004 koum hiren zweeten Album *Hilary Duff* eraus. Dee koum bis op déi zweet Plaz an den Charts. Hiren nächste Film *Raise your voice* war net sou erfollegräich wéi hir aner Filmer.

2005 ass hire 4. Album *Most wanted* op N°1 gelant, an den zweeten Deel vun *Cheaper by the dozen* ass erauskomm. De Film ass zwar vun de Kritiker zerrappt ginn, mä trotzdeem huet e vill Suen agespillt. Si war den Teenie-Star, deen 2005 am meeschte verdéngt huet. Hir 3 Touren duerch bal all Kontinenter waren ausverkaaft.

2006 ass de Film *Material Girl* erauskomm, dee kee sou grousse Succès war, wéi d'Filmer virdrun.

De Video *Play with fire* hat um TRL Premiere a koum 2007 als Single eraus. An dem Joer huet si hire Parfum *With love* erausbruecht, deen no e puer Deeg ausverkaaft war. Am November huet si sech vun hirem, 8 Joer méi ale Frënd, Joel Maaden vu Good Charlotte getrennt. Enn 2006 ass eng Hilary-Barbie erauskomm.

2007 koumen e puer Filmer an hirem neien Album eraus, deen *Dignity* hescht. Dorop sinn sou Lidder wéi *With love*, *Play with fire*, *Happy*, *Gipsy woman* a *Where is your dignity*.

Bis haut huet d'Hilary Duff iwwer 13 Millioune CDe verkaaft, a mat hirem leschten Album huet si bis elo am September 2007 knapps eng Millioun Exemplarer verkaaft.

## Filmer

### Televisioun

### Gaaschtrollen

## Discographie
### Offiziell Studio Albumen

### Aner Albumen
* 2002: Santa Claus Lane
* 2003: The Lizzie McGuire Movie - Soundtrack
* 2004: A Cinderella Story - Soundtrack
* 2005: Most Wanted
* 2006: 4Ever Hilary Duff
* 2008: Best of... Hilary Duff
* 2009: What goes up OST

## Um Spaweck

* HilaryDuff.com
* EMI-Germany
* MySpace.com/HilaryDuff
* Youtube Channel
* Australia Websäit
* United Kingdom Websäit
* Music Site
* With love
* Facebook
* Greta - the Movie
* What goes up - the Movie
Tessy Scholtes

D**'Tessy Scholtes**, gebuer den 1. Juni 1981 zu Lëtzebuerg, ass eng lëtzebuergesch Sportsprofessesch a fréier lëtzebuergesch Karateka an Deputéiert (CSV).

Si war 2002 Lëtzebuergesch Sportlerin vum Joer.

## Politik
Si huet bei de Chamberwale vum 7. Juni 2009 am Bezierk Zentrum op der Lëscht vun der CSV kandidéiert, gouf awer net direkt gewielt. Den 3. Mee 2011 ass si an d'Chamber 'nogerëtscht' op d'Plaz vum Mill Majerus, dee bei engem Accident leie bliwwe war.. Bei de virgezunnene Chamberwale vum Oktober 2013 gouf si net erëmgewielt.

## Palmarès am Karate

## Kuckt och

## Um Spaweck
* Websäit vun der Tessy Scholtes
NGC 7320

Den **NGC 7320** ass eng Spiralgalaxie am Stärebild Pegasus, déi ronn 35 Millioune Liichtjoer vun der Äerd ewech ass. Fréier gouf den NGC&nbsp;7320 zum Stephans Quintett gerechent.

## Entdeckung
D'Galaxie NGC 7319 gouf den 23. September 1876 vum franséischen Astronom Édouard Jean-Marie Stephan entdeckt.

## Kuckt och

## Um Spaweck

*  astronews: Ein detaillierter Blick auf Stephans Quintett
*  spektrumdirekt: Zu nah an der roten Laterne
*  NOAO
*  Spitzer Space Telescope
*  Hubble Space Telescope
*  NASA/IPAC EXTRAGALACTIC DATABASE
Sonnemass

D**'Sonnemass**, kuerz mat **M<sub>☉</sub>** bezeechent, ass eng astronomesch Moosseenheet, déi iwwer d'Mass vun eiser Sonn definéiert gëtt. Si ass 1,989·1030 kg, entspriechend 332.946 Äerdmassen.

Dës Enheet gëtt gebraucht, fir d'Mass vu kosmeschen Objeten unzeginn, déi méi grouss wéi Planéite sinn. Dorënner fale Stären, Galaxien, Galaxiëkéip, schwaarz Lächer oder d'Universum selwer.

## Sonnemass an aner Eenheeten
Eng Sonnemass ass gläich:

* 27.068.510 Moundmassen M☽
* 332.946 Äerdmassen M🜨
* 1.047,56 Jupitermassen MJ

Et ass och an der allgemenger Relativitéitstheorie geleefeg, d'Mass a Längteneenheeten unzeginn.

## Kuckt och
Fallais

**Fallais** (op Wallounesch: Falå) ass eng fréier belsch Gemeng an der Provënz Léck.

Zanter der belscher Gemengereform vun 1977 gehéiert Fallais zur Gemeng Braives.

## Kuckeswäertes
*D'Schlass
Kamal

E **Kamal** ass en astronomescht Navigatiounsinstrument, fir d'geographesch Breet vun enger Plaz festzeleeën.

De Kamal gouf vun de Chinesen, Inder an Araber haaptsächlech am 18. an 19. Joerhonnert gebraucht. Op der Küst vum Hadramaut am haitege Jemen hunn d'Séileit nach bis an déi éischt Hallschent vum 20. Joerhonnert e Kamal fir d'Navigatioun benotzt. Well de Lots vum Vasco da Gama aus Malindi, Ahmad Ibn Majid, e Kamal gebraucht huet, hunn och verschidde portugisesch Séifuerer de Kamal gebraucht. Si hu just den Ofstand vun de Kniet verännert, fir de Grad bestëmmen ze kënnen.

E Kamal ass e klengt Briet (ongeféier 1 × 2 Zoll) mat engem Lach an der Mëtt, duerch dat eng Schnouer gefouert gëtt. Un där Schnouer si Kniet, déi eng Positioun vun enger Stad oder enger Grenz laanscht e Parcours bezeechnen. De Steiermann hält d'Schnouerenn mat den Zänn a verréckelt an Aenhéicht d'Stellung vum Kamal, bis d'ënnescht Kant op dem Horizont läit an d'iwwescht Kant de Polarstär beréiert. Dann zitt hien d'Schnouer duerch dat zentraalt Lach vum Kamal. D'Noperschaft vun engem Knuet an der Ëffnung gëtt dann d'Breet vum Uert op der Küst zum Schëff un.

## Um Spaweck
*  Astronomesch Instrumenter mat Biller