open-index/open-wikipedia-markdown huggingface dataset:
Observatoire vu Madrid

Den **Observatoire vu Madrid** (spuenesch **Observatorio Astronómico de Madrid**) ass ee vun den historesch bedeitendsten Observatoirë vu Spuenien a gouf vum Karl IV. gegrënnt. De pompéisen, klassizistesche Bau aus dem Joer 1790 huet d'Form vun engem anticke ronnen Tempel. E steet an zentraler Lag vun der Haaptstad – op engem Hiwwel am Parque del Buen Retiro – ass awer doduerch zanter laangem net méi fir Observatiounen ze gebrauchen.

Den Observatoire war ë.&nbsp;a. 1933 nach en Netzpunkt vun der geodetescher Weltlängtebestëmmung, gouf awer bei spéidere Moosskampagnen duerch nei Statiounen ersat.

Haut ass den Observatoire e Musée an eng Bibliothék mat enger bedeitender Sammlung vun Instrumenter, déi fréier benotzt goufen, fir verschidden astronomesch a meteorologesch Miessungen ze maachen an enger Sammlung mat Prezisiounsaueren an e poléierten Bronzespigel vum W. Herschel. Ausserdeem weist e Foucault-Pendel an der Zentralgalerie déi deeglech Äerdrotatioun. Am Gebai ass de groussen Equatorialteleskop vum Grubb aus dem Joer 1912. Besonnesch Opmierksamkeet verdéngt och d'Bibliothék mat Dokumentatiounen, déi zu der eelster a gréisster Sammlung um Gebitt vun der Astronomie gehéieren.

## Kuckt och

## Um Spaweck
* National Observatory
* Museo Real Observatorio de Madrid
Luc Besson

De **Luc Besson**, gebuer als *Luc Paul Maurice Besson* den 18. Mäerz 1959 zu Paräis, ass e franséische Filmregisseur, Filmproduzent an Dréibuchauteur.

Dem Luc seng Eltere waren Dauchmoniteuren am Club Med, a sou huet hie schonn als Jugendleche seng éischt Entwërf vu *Le Grand Bleu* geschriwwen, a mat 16 Joer vu *Le Cinquième ÉLément*, déi en allebéid méi spéit mat groussem Succès verfilme sollt.

Aner Filmer, mat deenen e Succès hat si *Subway, Nikita, Léon, Jeanne d'Arc,* oder d'Serie vum *Arthur et le Minimoys*.
Och en ettlech Reklamms- a Musekclippe vun him hu grouss Bekanntheet kritt.

Zanter der Mëtt vun den 2000er Jore féiert de Besson manner Regie, mä konzentréiert sech op d'Produzéiere vu Filmer (wourënner d*'Taxi*-Serie, *Taken* oder *Transporter*, sou wéi och op aner, sozial engagéiert, Projeten.

## Filmographie als Regisseur
*1983: *[[Le dernier combat]]* - Haaptacteuren: Pierre Jolivet, Fritz Wepper 
*1985: *[[Subway]]* - Haaptacteuren: Isabelle Adjani, Christopher Lambert
*1988: *[[Le grand bleu]]* - Haaptacteuren: Jean-Marc Barr, Rosanna Arquette
*1990: *[[Nikita (Film)|Nikita]]* - Haaptacteuren: Anne Parillaud, Marc Duret
*1991: *[[Atlantis]]* - (Dokumentarfilm)
*1994: *[[Léon (Film)|Léon]]* - Haaptacteuren: Jean Reno, Natalie Portman
*1997: *[[Le cinquième élément]]* - Haaptacteuren: Bruce Willis, Gary Oldman
*1999: *[[Joan of Arc (Film 1999)|Joan of Arc]]* - Haaptacteuren: Milla Jovovich, John Malkovich
*2005: *[[Angel-A]]* - Haaptacteuren: Jamel Debbouze, Rie Rasmussen
*2006: *[[Arthur et les Minimoys]]* - Haaptacteuren: Freddie Highmore, Mia Farrow
*2009: *[[Arthur et la vengeance de Maltazard]]* - Haaptacteuren: Freddie Highmore, Mia Farrow
*2010: *[[Les aventures extraordinaires d'Adèle Blanc-Sec]]* - Haaptacteuren: Louise Bourgoin, Mathieu Amalric
*2010: *[[Arthur 3: La guerre des deux mondes]]* - Haaptacteuren: Mia Farrow, Ron Crawford
*2011: *[[The Lady]]* - Haaptacteuren: Markus Waldow, Michelle Yeoh
*2013: *[[The Family]]* - Haaptacteuren: Robert De Niro, Michelle Pfeiffer
*2014: *[[Lucy (Film 2014)|Lucy]]* - Haaptacteuren: Scarlett Johansson, Morgan Freeman
*2017: *[[Valerien and the City of a Thousand Planets]]* - Haaptacteuren: Dane DeHaan, Cara Delevingne

## Kuckt och
*Lëscht vu Filmregisseuren

## Um Spaweck

* Offiziell Säit
Vatican Advanced Technology Telescope

De **Vatican Advanced Technology Telescope**, kuerz VATT, ass e Gregory-Teleskop mat engem Duerchmiesser vun 1,8 Meter, dee fir visuellt an infrarout Liicht zweckméisseg ass. Hie steet um Mount Graham, am Südoste vun Arizona an enger Héicht vun 3178 Meter. Hien ass en Deel vum Mount Graham International Observatory a gehéiert zum Observatoire vum Vatikan a Partnerschaft mat der University of Arizona. D'Teleskop gouf gréisstendeels duerch Spenden vum Fred an Alice P. Lennon souwéi vum Thomas J. Bannan finanzéiert. Fäerdeggestallt gouf et am Joer 1993 (*[[Éischt Liicht]]*).

Den Haaptspigel vum Teleskop huet eng Brennwäit, déi dem Duerchmiesser entsprécht, soudatt sech trotz dem Gregory-Opbau eng kompakt Bauform ergëtt. Un d'Teleskop ass de *VATT CCD Imager - Vatt4k*, en CCD-Bildsensor mat 4064&nbsp;×&nbsp;4064 Pixel ugeschloss, deen eng Himmelsregioun vun 12,5&nbsp;×&nbsp;12,5 Bouminutten opzeechent. Filter fir interessant Spektralberäicher kënnen tëschegeschalt ginn.

D'Teleskop gëtt haaptsächlech fir Astrofotografie a Photometrie agesat. Wichteg Resultater sinn:
* d'Entdeckung vun *[[MACHO|Massive compact halo objects]]* an der Andromedagalaxie,
* d'Validéierung vum Stromvil photometresche Filtersystem,
* Indizien iwwer d'Form- a Gréisstenentwécklung vu Galaxien iwwer d'Geschicht vum Universum,
* Entdeckung vum éischte binäre Vestoid,
* Charakteriséierung a Klassifizéierung unhand vun der visueller Spektralverdeelung vun iwwer 100 transneptuneschen Objeten, déi meeschtens méi donkel wéi 21 mag sinn.

## Kuckt och

* Large Binocular Telescope
* Heinrich-Hertz-Teleskop

## Um Spaweck
* VATT Websäit
* Eastern Arizona College's Discovery Park Campus - Guidéiert Toure vum internationalen Observatoire Mount Graham.
WISE 1049-5319

De **WISE 1049-5319** (vollstänneg Bezeechnung: WISE J104915.57-531906) ass e sonnennoe binäre Brongen Zwerg (π ~ 500 mas) a läit 6,5 Liichtjoer vun eiser Sonn ewech. D'Stärekoppel ëmkreest sech an engem Ofstand vu ronn 3 AE mat enger Ëmlafzäit vun ongeféier 25 Joer

Ufank Mäerz 2013 gouf d'Entdeckung vum WISE 1049-5319, vum US-amerikaneschen Astronom Kevin Luhman publizéiert. Hien hat déi brong Zwergen op Biller vum Wäitwénkel-Infrared Survey Explorer (WISE) entdeckt. Den Duebelstäresystem läit am Stärebild Vela.

## Kuckt och

## Um Spaweck
* WISE Nabs the Closest Brown Dwarfs Yet Discovered
* The closest star system found in a century
Plessezk

**Plessezk** (och *Plesezk*, *Plesetsk*) ass eng Rakéitestartplaz südlech vun Archangelsk. Plessezk gouf 1966 a Betrib geholl an déngt haaptsächlech dem Start vu militäresche Satellitten, wéi Opklärungssatellitten. Donieft gi vu Plessezk och zivil Satellitten a polar Orbiter gestart. Bemannt Rakéitestarte goufe vu Plessezk aus net gemaach.
Vu Plessezk goufen déi meescht russesch Satellitte gestart. Am Ament entsteet do och eng Startramp fir déi nei Angara-Rakéit.

Am Kader vum Kosmodrombau entstoung déi zoue Stad Mirny, als Wunnuertschaft fir dat militäresch an zivilt Personal. D'Uertschaft Plessezk déi der Startplaz den Numm ginn huet, läit wéi Mirny südlech vum Kosmodrom.

An de Joren 2013 / 2014 sollen déi béid europäesch ESA-Satellitte Sentinel-2A a Sentinel-3A am Kader vum Äerdobservatiounsprogramm GMES mat Rockot-Drorakéite vu Plessezk aus gestart ginn.

## Accidenter
* De 26. Juni 1973 koume bei der Explosioun vun enger startfäerdeger Kosmos-3M-Rakéit néng Persounen ëm d'Liewen.
* Den 18. Mäerz 1980 si bei der Explosioun vun enger Wostok-2M-Rakéit 48 Mënsche gestuerwen.
* De 15. Oktober 2002 war eng Sojus-U-Rakéit Sekonnen nom Start explodéiert. An engem Nopeschgebai koum een Zaldot duerch d'Drockwell ëm d'Liewen.

## Kuckt och

* Katastrophen an der Raumfaart
* Baikonur (Baikonur, Weltraumgare)

## Um Spaweck

*  Websäit 
*  Encyclopedia Astronautica: Plesetsk
*  RussianSpaceWeb.com: Plesetsk
D'Cojellico's Jangen

D**'Cojellico's Jangen** (kuerz: **d'Jangen**) ass e Lëtzebuerger Gesanksquintett mat Pianosbegleedung. Mat Frack a Brillantine sangen an arrangéieren d'Jange Lëtzebuerger 'Schlager' am Stil vun de Comedian Harmonists.

Nieft bekannte Lidder wéi *Dem Wirsch seng Wueden* oder *D'Lidd vum Kachkéis* leeën d'Jange Wäert drop, hirem Publikum och manner bekannt Lëtzebuerger Lidder aus den 1920er an 1930er Jore virzestellen.

Den Ensembel ass am Mäerz 2011 zu Gréiwemaacher am *[[Stuedtheater]]* entstanen. En ass nom Lidd Cojellico's Jang vum Auteur vu Revue-Stécker Thériente, genannt (1902-1945).

D'Cojellico's Jangen hu bis ewell 4 CDen erausbruecht: *Live am Inoui*, *Dammenalphabet* (och op Vinyl), *Gloria* an *Dat elei an dat elo* (en Hommage un dem Dicks säin 200. Gebuertsjoer)*.*

## Jangen
*1.Tenor: Raymond Majerus
*2.Tenor: Arend Herold
*3.Tenor/Arrgt.: Georges Urwald
*1.Bass: Carlo Migy
*2.Bass/Arrgt.: Jean-Marie Kieffer (1960-2023) / Paul Lallemand
*Piano: Christophe Nanquette
* Gaascht: Yvon Streff 'Rhäifränsch-Yvon'

## Um Spaweck
* Websäit vun de Jangen

## Opnamen
* CD "d'Cojellico's Jangen - Am Inoui" (2012)
*2CD "Vill Harmonie" (2016) (Duebel-CD mam Serge Tonnar, Legotrip (2), D'Cojellico's Jangen, Orchestre de Chambre du Luxembourg)
*CD "Dammenalphabet - Vun Amelie bis Wirsch" (2017)
*CD "Gloria" (2018) (Chrëscht-Musek)
*CD "Dat elei an dat elo - 200 Joer Dicks" (2023)
Trix

D**'TRIX Modelleisenbahn GmbH & Co. KG** ass eng däitsch Entreprise, déi haaptsächlech als traditiounsräichen Hiersteller vu Modelleisebunnen an de Spueren H0 an N bekannt ass. Si huet awer fréier och aner Produiten produzéiert, wéi z.&nbsp;B. Blechspillgezei, Morseapparater, Radioempfänger a Slot-Car-Bunnen.
## Geschicht
Den Ursprong vun Trix läit an der 1838 gegrënnter Entreprise J. Haffner, engem Produzent vu Metallpillgezei. No enger Fusioun 1925 huet d'Firma den Numm *Vereinigte Spielwarenfabriken Andreas Förtner und J.Haffner's Nachf. KG* ugeholl.

1931 daucht den Numm *TRIX* fir d'éischt Kéier op, an de sougenannten „Trix Modellbaukästen“, déi d'Firma als Konkurrenz zum bekannte Meccano-System produzéiert huet.

Schonn 1928 huet d'Entreprise mam Stephan Bing zesummegeschafft, dee vill Erfarung an der Produktioun vu Modelleisebunnen hat. 1932 ass den Numm vun der Firma *TRIX Modelleisebahn GmbH* ginn, a 1935 ass déi éischt „Trix Express“-Modelleisebunn verkaf ginn. Dës waren Auerwierks-Eisebunnen, mat enger Spuerbreet vu 16mm (Spuer 00).

1964 goufen déi éischt motoriséiert (Gläichstroum-) Modelleisebunne verkaf, déi an am neie Moossstaf 1:160 (Spuer N) hiergestallt a „Minitrix Electric“ genannt goufen. Zanterhier goufen och Modeller an der mëttlerweil weltbekannten H0-Spuerbreet verkaf, déi sougenannt „Trix International“-Serie.

1982 huet Trix och en Digital-System agefouert, dee „Selectrix“ genannt gouf.

Zanter 1990 ass et Trix wirtschaftlech ëmmer méi schlecht gaangen, a 1997 huet de Konkurrent Märklin d'Entreprise opkaf. Trix huet dunn déi komplett Gläichstroum-Produktioun vu Märklin iwwerholl, an zanterhier beschäftegt sech Märklin nëmmen nach mat der Produktioun vu Wiesselstroum-Produiten. Den Numm vum „Trix International“-Sortiment ass zanterhier einfach nëmmen nach „Trix H0“.

## Um Spaweck

* Websäit vun Trix
NGC 72A

Den **[[New General Catalogue|NGC]] 72A** (aner Bezeechnungen: **PGC 1208, MCG +5-1-70, VV 166, ZWG 499.110** an **ARAK 6**) ass eng elliptesch Galaxie am Stärebild Andromeda a läit op enger Distanz vun ongeféier 308 Millioune Liichtjoer vun eiser Äerd ewech. Si steet visuell gesinn, zimmlech no beim NGC 72.

## Kuckt och

## Um Spaweck
*  NASA/IPAC Extragalactic Database
*  SIMBAD Astronomical Database
*  SEDS
NGC 72

Den **[[New General Catalogue|NGC]] 72** (aner Bezeechnungen: **PGC 1204, UGC 176, MCG 5-1-69, ZWG 499.109, ARP 113** an **VV 166d**) ass eng Balkespiralgalaxie am Stärebild Andromeda. Si läit no bei enger anerer Galaxie, mat der Nummer NGC 72A.

Den NGC 72 gouf de 7. Oktober 1855 vum ireschen Astronoom William Parsons entdeckt.

## Kuckt och

## Um Spaweck

* Artikel a Biller zu NGC 072 op wikisky.org
*  NASA/IPAC Extragalactic Database
*  SIMBAD Astronomical Database
Jousefskierch zu Hunchereng

D**'Jousefskierch zu Hunchereng ** ass eng kathoulesch Kierch, déi zur Par Beetebuerg–Fréiseng Saint-André an zu der Gemeng Beetebuerg gehéiert.

De Patréiner ass den hellege Jousef, deem säi Fest den 19. Mäerz gefeiert gëtt.

Si steet am südlechen Deel vun der Uertschaft op der Näerzenger Strooss, dem CR165.

1903 gouf d'Kierch an d'Parhaus no de Pläng vum Pierre Funck gebaut.

Um Kierchtuerm ass a réimeschen Zifferen d'Joer 1903 uginn.

Den 11. November 2012 ass an der Kierch eng nei elektronesch Uergel ageweit ginn.

Zur fréierer Par Hunchereng gehéieren ausser der Parkierch vun Hunchereng och nach d'Kapelle vun Näerzeng a vu Fenneng.

## Kuckt och
* Lëscht vu reliéise Gebaier zu Lëtzebuerg

## Um Spaweck

* Websäit vum Parverband Beetebuerg-Huncheréng
* D'Fënstere vun der Kierch vun Hunchereng op der Websäit vun der ''Stiftung Forschungsstelle Glasmalerei des 20. Jh. e.&nbsp;V.''
Pascale Seil

D**'Pascale Seil**, gebuer den 31. Januar 1969 zu Ettelbréck, ass eng lëtzebuergesch Glaskënschtlerin a Keramikerin. Si ass op Glasbloserei spezialiséiert.

Si huet hir Ausbildung am *Centre européen de recherches et de formation aux arts verriers* (CERVA) zu Vannes-le-Châtel gemaach.

## Wierker (Auswiel)
* 2025: Trophée vum Luxembourg Song Contest

## Kuckt och
* Lëscht vu lëtzebuergesche Konschtschafenden

## Um Spaweck
* Websäit vun der Pascale Seil
Robert Lynn (Regisseur)

De **Robert Lynn**, gebuer den 9. Juni 1918 zu Fulham, England, a gestuerwen de 15. Januar 1982 zu London, war en englesche Filmregisseur.

## Filmographie
*1961: *Information Received*, mam William Sylvester a Sabina Sesselmann
*1962: *Two Letter Alibi*
*1962: *Postman's Knock*, mam Barbara Shelley 
*1963: *Take Me Over*
*1963: * Blaze of Glory*
*1964: *Dr. Crippen*, mam Donald Pleasence a Samantha Eggar
*1964: *[[Victim 5]]*, mam Lex Barker a Ronald Fraser
*1964: *[[Coast of Skeletons]]*, mam Richard Todd, Dale Robertson a Marianne Koch
*1965: *Change Partners*, mam Anthony Dawson 
*1965: *[[Mozambique (Film)|Mozambique]]*, mam Steve Cochran an Hildegard Knef
*1966: *[[Gern hab' ich die Frauen gekillt]]*, mam Stewart Granger a Karin Dor
*1968: *The Face of Eve*, mam Robert Walker Jr. an Herbert Lom
*1969: *Sandy the Seal*, mam Heinz Drache a Marianne Koch

## Um Spaweck
Rosemarie Fendel

D**'Rosemarie Fendel**, gebuer de 25. Abrëll 1927 zu Koblenz-Metternich, a gestuerwen den 13. Mäerz 2013 zu Frankfurt am Main, war eng däitsch Schauspillerin.

D'Rosemarie Fendel ass d'Mamm vun der Schauspillerin Suzanne von Borsody.

## Filmographie
### Kino
* 1964: *Ein Mann im schönsten Alter*, vum Franz Peter Wirth mam Karl Michael Vogler a Pascale Audret
* 1967: *Tätowierung*, vum Johannes Schaaf mam Helga Anders 
* 1967: *Alle Jahre wieder*, vum Ulrich Schamoni mam Ulla Jacobsson a Sabine Sinjen
* 1971: *Trotta*, vum Johannes Schaaf mam András Bálint an Doris Kunstmann
* 1972: *Der Italiener*, vum Ferry Radax 
* 1973: *Traumstadt*, vum Johannes Schaaf mam Per Oscarsson an Helen Vita
* 1981: *Das Flugjahr*, vum Markus Fischer 
* 1982: *Der Tod in der Waschstraße*, vum Friedemann Schulz 
* 1985: *Kaiser und eine Nacht*, vum Markus Fischer mam Emil Steinberger a Rolf Hoppe
* 1985: *Der Angriff der Gegenwart auf die übrige Zeit*, vum Alexander Kluge mam Jutta Hoffmann an Armin Mueller-Stahl
* 1988: *Goldjunge*, vum Sven Severin mam Helmut Zierl a Martina Gedeck
* 1988: *Ödipussi*, vum Loriot mam Loriot an Evelyn Hamann
* 1990: *Vorwärts*, vum René Perraudin mam Udo Samel a Katharina Thalbach
* 1992: *Schtonk!*, vum Helmut Dietl mam Götz George a Christiane Hörbiger
* 2000: *Bonhoeffer: Agent of Grace*, vum Eric Till mam Ulrich Tukur
* 2000: *Die Einsamkeit der Krokodile*, vum Jobst Oetzmann mam Julia Jäger 
* 2003: *Mensch Mutter*, vum Florian Gärtner mam Suzanne von Borsody 
* 2003: *Sams in Gefahr*, vum Ben Verbong mam Ulrich Noethen an Eva Mattes
* 2007: *Max Minsky und ich*, vum Anna Justice mam Jan Josef Liefers a Monica Bleibtreu
## Um Spaweck
NGC 73

Den **NGC 73** ass eng Spiralgalaxie am Stärebild Cetus.

## Entdeckung
D'Galaxie NGC 73 gouf den 21. Oktober 1886 vum amerikaneschen Astronom Lewis A. Swift entdeckt.

## Kuckt och

## Um Spaweck

* Artikel a Biller zu NGC 073 op wikisky.org
*  NASA/IPAC Extragalactic Database
*  SIMBAD Astronomical Database
Holly Hunter

D**'Holly Hunter**, gebuer den 20. Mäerz 1958 zu Conyers, Georgia, USA, ass eng US-amerikanesch Schauspillerin.

Si huet 1976 zu Pittsburgh Schauspill studéiert, huet da vun 1980 bis 1982 zu New York gelieft a geschafft, an ass dunn op Hollywood gaangen. Hire gréisste Succès hat se 1993 mam Film *[[The Piano]]* vun der Jane Campion, fir dee s'en Oscar, e *Golden Globe* an de Präis fir déi bescht Schauspillerin zu Cannes krut.

## Filmographie (Auswiel)
* 1981: *The Burning*
* 1984: *The Shift*
* 1987: *Raising Arizona*
* 1987: *A Gathering of Old Men*
* 1987: *Broadcast News*
* 1987: *End of the Line*
* 1988: *Broadcast News*
* 1989: *Miss Firecracker*
* 1989: *Animal Behaviour*
* 1989: *Always*
* 1991: *Once Aroun*
* 1993: *[[The Piano]]* - Regie: Jane Campion - Haaptacteuren: Harvey Keitel, Sam Neill
* 1993: *The Firm*
* 1995: *Copycat*
* 1995: *Home for the Holidays*
* 1996: *[[Crash]]*
* 1997: *A Life Less Ordinary*
* 1998: *Living Out Loud*
* 2000: *Things You Can Tell Just by Looking at Her*
* 2000: *Woman Wanted*
* 2000: *Timecode*
* 2000: *O Brother, Where Art Thou?*
* 2002: *Moonlight Mile*
* 2002: *[[Festival in Cannes]]* - Regie:Henry Jaglom - Haaptacteuren: Greta Scacchi, Maximilian Schell
* 2003: *Levity*
* 2003: *Thirteen*
* 2004: *Little Black Book*
* 2005: *Nine Lives*
* 2005: *The Big White*
* 2007-2010: *Saving Grace* (Tëleesserie)

## Um Spaweck
Gerald Neugebauer

De **Gerald „Gerry“ Neugebauer**, gebuer den 3. September 1932 zu Göttingen, a gestuerwen den 3. September 2014 zu Tucson am Arizona, ass en US-amerikaneschen Astronom vun éisträichesch-däitscher Ofstamung.

De Gerry Neugebauer ass de Jong vum Astronom a Mathematiker Otto Neugebauer. Hien hat op der Cornell University studéiert a krut den Doktergrad 1960 am California Institute of Technology (Caltech). Wärend sengem Militärdengscht bis 1962 war hien am Jet Propulsion Laboratory stationéiert. Seng wëssenschaftlech Lafbunn hat hien um Caltech gemaach, wou hien zanter 1962 Assistent Professer a vun 1970 bis zu senger Emeritéierung 1998 Full Professor war. Hien huet de Palomar-Observatoire vun 1980 bis 1994 geleet.

Den Neugebauer gehéiert zu de Pionéier vun der Infraroutastronomie. Zesumme mam Robert B. Leighton hat hien eng vun den éischten Himmelsduerchmusterungen am Infraroutliicht, den *Two Micron Sky Survey* duerchgefouert. Iwwer 5.500 Infraroutquelle goufen dobäi entdeckt. No him an nom Eric Becklin ass de Becklin-Neugebauer-Objet, ee vum Stëbs agewéckelte jonke Stär am Orionniwwel, genannt. Den Neugebauer war leedende Wëssenschaftler vum Infrared Astronomical Satellite.

## Éierungen
* 1986: Rumford-Präis
* 1996: Henry Norris Russell Lectureship
* 1998: Herschel Medail
* 2010: Bruce Medal

## Kuckt och

## Um Spaweck
* New Eyes on the Universe: 400 Years of Physicist Astronomers
* Gerry Neugebauer - NNDB biography
* Gerry Neugebauer - Encyclopædia Britannica
* Gerry Neugebauer - Biography, The American Philosophical Society
NGC 75

Den **NGC 75** ass eng lënsefërmeg Galaxie am Stärebild Pisces.

## Entdeckung
D'Galaxie NGC 75 gouf den 22. Oktober 1886 vum US-amerikaneschen Astronom Lewis A. Swift entdeckt.

## Kuckt och

## Um Spaweck

* Artikel a Biller zu NGC 075 op wikisky.org
Tracy Chapman

D**'Tracy Chapman**, gebuer den 30. Mäerz 1964 zu Cleveland am Ohio, ass eng US-amerikanesch Sängerin a Songwriterin.

Si gouf bekannt duerch hiren Optrëtt beim *[[Nelson Mandela 70th Birthday Tribute Concert]]* den 11. Juni 1988 am Wembley-Stadion zu London, wou si fir de Stevie Wonder agespronge war, dee wéinst enger technescher Pann net sange konnt, an dobäi solo mat hirer akustescher Gittar e puer Lidder vun hirem Debut-Album gespillt huet. Am selwechte Joer ass si mam Peter Gabriel, Bruce Springsteen, Sting a Youssou N’Dour fir Amnesty International op Tournee gaangen.

Hir Texter sinn dacks sozialkritesch, de Stil ass Folk Rock.

## Discographie
### Alben
* *[[Tracy Chapman (Album)|Tracy Chapman]]* 1988
**Crossroads* 1990
* *Matters of the Heart* 1992
**New Beginning* 1995
* *Telling Stories* 2000
* *Collection* 2001
* *Let It Rain* 2002
* *Where You Live* 2005
* *Our Bright Future* 2008
## Um Spaweck

* Offiziell Websäit (engl.)
Stuedtheater

De **Stuedtheater** (eege Schreifweis: „Stued Theater“) ass e Privattheater fir Lëtzebuerger Klengkonscht am Zentrum vu Gréiwemaacher. Den Theater funktionéiert zanter dem Oktober 2008 an ass an enger fréierer Wonerei tëscht den ale Maschinnen ageriicht. Hei gëtt ënner anerem lëtzebuergeschsproocheg Kultur gefleegt, ausgegruewen, frësch arrangéiert an nei geschaf. Weider Eegenschafte vum Stuedtheater sinn de "Pättchen an de Mäifelchen" an d'Abezéie vum Publikum an d'Opféierung iwwer de Gesank. Zanter Januar 2018 organiséiert *Stued asbl* d'Owenter am Stuedtheater. D'artistesch Leedung huet de Museker a Musekspedagog Georges Urwald.

Den Numm Stued geet op de lokalen Numm vun der Strooss *Rue des Bateliers* zeréck, am Maacher Volleksmond Stued (de.: Staden = Wee laanscht de Floss) genannt.

## Stuedtheater-Produktiounen
### Opnamen
*2011: *Schlüpferesch I - Hommage un di Wëll Zwanzeger*, MTV Rhäifränsch & Orchesterchen Frivoli (CD).
*2013: *Schlüpferesch II - Hommage un de Jempy 'Thériente' Welter*, D'Jempien & Orchesterchen Frivoli (CD).
*2020: *Panzfestival 2019*, Festival fir fräi improviséiert Musek - Live Matschnëtt (CD).
*2020: *Serge Tonnar & Legotrip am Stued Theater*. Live Album, 2019-02-23 (CD).
*2020: *Panzfestival 2019*, Festival fir fräi improviséiert Musek. Live-Matschnëtt vum November 2019 (et spillen: Annabelle Dodane, Franck Hemmerlé, Georges Urwald, Michel Pilz, Benoit Martiny, Christof Thewes, Jan Roder, Luciano Pagliarini, Jay Christnach, Misch Feinen) (CD).
*2021: *georges urwald & FLOTT ‚1971‘* – 13 nei Lëtzebuerger Lidder an Instrumentalkompositiounen iwwert de Clown an d’Liewen (CD, Vinyl)
*2022: *Panzfestival 2 2021* – Festival fir fräi improviséiert Musek – Live-Matschnëtt vum November 2021 (et spillen: Didier Petit, Franck Hemmerlé, Corbi, Georges Urwald, Luciano Pagliarini, John Schlammes, Anne Kaftan, Armin Neises, Michel Pilz, Michel Reis, Pit Dahm, Benoit Martiny, Loris Binot, Emilie Skrijelj, Christof Thewes, Hartmut Oßwald) (CD).
*2023: *TONNAR URWALD Live aus der Heemecht* – Lëtzebuerger Klassiker aus dem 19. Joerhonnert, live opgeholl am Stued Theater am Februar 2022 (CD).

### Lidderbicher
*2011: *Wupperätät*. 20 beléifte Lëtzebuerger Lidder mat ausgeschriwwener Pianosbegleedung.
*2019: *Stuesend am Fued*, 20 Lëtzebuerger Lidder iwwert d'Fuesend. Mat Texter, Melodien a Begleetakkorden, Format B5, 56 S.
*2021: *Ënnen'rëm*, 20 erotesch Lëtzebuerger Lidder. Mat Texter, Melodien an Akkordsymboler, Format A4, 37 S.
*2022: *Maacher am Léiderbouch*. 15 Léider iiwwert Maacher an d’Maacher – mat Texter, Melodien, Begleetakkorden an Hannergrondinformatiounen, Format A4, 52 S.
*2023: *Lëtzebuerger Lidderbuch De Georgely*: Band 1 – geselleg Lidder – 300 Lidder mat Texter, Melodien a Begleetakkorden, 635 Säiten, Format A4, 635 S.

## Um Spaweck
*Offiziell Websäit
NGC 77

Den **NGC 77** ass eng elliptesch Galaxie am Stärebild Cetus.  Den NGC&nbsp;77 gouf am Joer 1886 vum Astronom Frank Muller entdeckt.

## Kuckt och

## Um Spaweck

* Artikel a Biller zu NGC 077 op wikisky.org
*  NASA/IPAC Extragalactic Database
*  SIMBAD Astronomical Database
NGC 76

Den **NGC 76** ass eng Galaxie am Stärebild Andromeda.  Si gouf den 22. September 1884 vum franséischen Astronom Guillaume Bigourdan entdeckt.

## Kuckt och

## Um Spaweck

* Artikel a Biller zu NGC 076 op wikisky.org
*  NASA/IPAC Extragalactic Database
*  SIMBAD Astronomical Database
Nino Manfredi

De Saturnino ("**Nino**") **Manfredi**, gebuer den 22. Mäerz 1921 zu Castro dei Volsci, Provënz Frosinone, a gestuerwen de 4. Juni 2004 zu Roum, war en italieenesche Schauspiller, Dréibuchauteur a Filmregisseur.

Hien huet ufanks beim Radio an am Theater geschafft. 1948 hat e mat *Tenori per forza* säi Filmdebut, an hat d'1950er Joren duerch kleng Rollen a sëllege Filmer. An den 1960er Joren huet hie sech als populäre Komiker, dacks a groteske Rollen, een Numm gemaach, a gouf ee vun de beléiftsten italieenesche Komiker. An den 1980er Joren huet hie manner Filmer gedréint an nees méi Theater gespillt.

1962 huet hie bei véier Episode vu *L'amore difficile* Regie gefouert, an 1971 krut hie fir säin éischte Film *Per grazia ricevuta* zu Cannes e Präis.

De Manfredi huet ausserdeem e Kachbuch an e Buch iwwer réimesch Riedensaarten erausginn.

## Filmographie (Auswiel)
* 1949: *Monastero di Santa Chiara* - Regie: Mario Sequi
* 1949: *Torna a Napoli* - Regie: Domenico Gambino
* 1951: *Anema e core* - Regie: Mario Mattoli
* 1953: *La domenica della buona gente*
* 1955: *Gli innamorati*
* 1955: *[[Prigionieri del male]]*
* 1956: *Tempo di villeggiatura*
* 1958: *Venezia, la luna e tu*
* 1958: *[[Pezzo, capopezzo e capitano]]*
* 1958: *Don Vesuvio*
* 1958: *Guardia, ladro e cameriera*
* 1959: *L'impiegato*
* 1959: *Audace colpo dei soliti ignot*
* 1960: *[[Crimen]]*
* 1961: *[[Il giudizio universale (Film 1961)|Il giudizio universale]]* vum Vittorio de Sica mam Alberto Sordi a Vittorio Gassman
* 1961: *A cavallo della tigre*
* 1962: *Anni ruggenti*
* 1962: *La parmigiana*
* 1964: *[[Alta infedeltà]]*
* 1963: *El verdugo*
* 1965: *Le bambole*
* 1965: *Made in Italy*
* 1966 *Una rosa per tutt*
* 1966: *Operazione San Gennaro*
* 1966: *Adulterio all'italiana*
* 1967: *Il padre di famiglia*
* 1968: *[[Riusciranno i nostri eroi a ritrovare l'amico misteriosamente scomparso in Africa?]]*
* 1969: *Contestazione generale*
* 1970: *Rosolino Paternò soldato*
* 1970: *[[Nell'anno del signore]]*
* 1971: *Per grazia ricevuta* - och Regie
* 1971: *Roma Bene* -
* 1972: *Le avventure di Pinocchio* (Tëleesserie)
* 1972: *Girolimoni - Il monstro di Roma*
* 1973: *Pane e cioccolata*
* 1974: *C'eravamo tanto amati*
* 1976: *Brutti, sporchi e cattivi* - Regie Ettore Scola
* 1977: *In nome del Papa Re*
* 1978: *La mazzetta*
* 1979: *Il giocattolo*
* 1980: *Café express*
* 1981: *Nudo di donna/Nu de femme* - och Regie
* 1987: *Helsinki - Napoli - All Night Long*
* 1987: *Secondo Ponzio Pilato*
* 1987: *[[I picari]]* - Regie: Mario Monicelli
* 1990: *Alberto Express* - Regie: Arthur Joffé
* 1991: *Mima* - Regie: Philomène Esposito
* 1994: *Colpo di luna* - Regie: Alberto Simone
* 1995: *De vliegende Hollander* - Regie: Jos Stelling
* 2000: *La carbonara* - Regie: Luigi Magni

## Um Spaweck
Siegfried Lowitz

De **Siegfried Lowitz**, gebuer als *Siegfried Wodolowitz* den 22. September 1914 zu Berlin, a gestuerwen de 27. Juni 1999 zu München, war en däitsche Schauspiller.

Bekannt ass de Siegfried Lowitz besonnesch duerch d'TV-Serie *Der Alte*, wou hien an 100 Episoden d'Roll vum Kommissär Erwin Köster gespillt huet.

## Filmographie
*1954: *Der Engel mit dem Flammenschwert*, vum Gerhard Lamprecht
*1955: *Der Fischer vom Heiligensee*, vum Hans H. König
*1955: *Gestatten, mein Name ist Cox*, vum Georg Jacoby 
*1955: *Es geschah am 20. Juli*, vum Georg Wilhelm Pabst
*1955: *[[Hanussen (Film 1955)|Hanussen]]*, vum O. W. Fischer a Georg Marischka 
*1955: *Solang' es hübsche Mädchen gibt*, vum Arthur Maria Rabenalt
*1955: *[[Himmel ohne Sterne]]*, vum Helmut Käutner
*1955: *Regine*, vum Harald Braun 
*1956: *Weil du arm bist, musst du früher sterben*, vum Paul May
*1956: *Mein Vater, der Schauspieler*, vum Robert Siodmak 
*1956: *[[Der Hauptmann von Köpenick (1956)|Der Hauptmann von Köpenick]]*, vum Helmut Käutner 
*1956: *[[Das Sonntagskind]]*, vum Kurt Meisel 
*1957: *Herrscher ohne Krone*, vum Harald Braun
*1957: *Rose Bernd*, vum Wolfgang Staudte 
*1957: *[[Robinson soll nicht sterben]]*, vum Josef von Báky 
*1957: *[[Ich war ihm hörig]]*, vum Wolfgang Becker 
*1957: *Haie und kleine Fische*, vum Frank Wisbar 
*1958: *[[Madeleine und der Legionär]]*, vum Wolfgang Staudte 
*1958: *Der Arzt von Stalingrad*, vum Géza von Radványi
*1958: *[[Der Greifer (Film 1958)|Der Greifer]]*, vum Eugen York 
*1958: *Gestehen Sie, Dr. Corda!*, vum Josef von Báky
*1958: *Es geschah am hellichten Tag*, vum Ladislao Vajda 
*1958: *Der Schinderhannes*, vum Helmut Käutner
*1958: *Der Mann, der nicht nein sagen konnte*, vum Kurt Früh
*1959: *[[Der Frosch mit der Maske]]*, vum Harald Reinl 
*1960: *Soldatensender Calais*, vum Paul May
*1960: *Das schwarze Schaf*, vum Helmut Ashley 
*1961: *[[Der Fälscher von London]]*, vum Harald Reinl
*1962: *[[Die unsichtbaren Krallen des Dr. Mabuse]]*, vum Harald Reinl
*1962: *[[The Brain]]*, vum Freddie Francis
*1964: *[[Der Hexer (1964)|Der Hexer]]*, vum Alfred Vohrer 
*1965: *[[Der unheimliche Mönch]]*, vum Harald Reinl 
*1970: *Dr. M schlägt zu*, vum Jesús Franco
### TV
* 1974-1986 Der Alte (TV-Serie) (100 Episoden)

## Literatur
*Lowitz, Siegfried: *Was für ein Leben*, Olzog, München 2000
*Lowitz, Siegfried: *Ich war schon mal der Alte*, Verlag: Ullstein Hc, 1999, ISBN 978-3550069857

## Um Spaweck
* De Siegfried Lowitz op filmportal.de
John Llewellyn Moxey

Dem **John Llewellyn Moxey**, gebuer de 25. Februar 1925 an Argentinien, a gestuerwen den 29. Abrëll 2019, war e brittesche Filmregisseur.

## Filmographie
### Kino
*1960: *The City of the Dead*, mam Christopher Lee 
*1960: *Foxhole in Cairo*, mam James Robertson Justice an Adrian Hoven
*1962: *Death Trap*, mam Albert Lieven	
*1963: *Ricochet*
*1964: *Downfall*
*1965: *Strangler's Web*, mam Michael Balfour 
*1966: *[[Circus of Fear]]*, mam Christopher Lee, Heinz Drache a Leo Genn

## Um Spaweck
Margot Trooger

D**'Margot Trooger**, gebuer als *Margot Elfriede Schulze* den 2. Juni 1923 zu Rositz, a gestuerwen de 24. Abrëll 1994 zu Mörlenbach, war eng däitsch Schauspillerin.

## Filmographie
### Kino
*1952: *Lockende Sterne*, vum Hans Müller mam Rudolf Prack
*1952: *Wenn abends die Heide träumt*, vum Paul Martin mam Rudolf Prack
*1954: *Die Stadt ist voller Geheimnisse*, vum Fritz Kortner mam Annemarie Düringer a Paul Hörbiger
*1955: *Rosen im Herbst*, vum Rudolf Jugert mam Ruth Leuwerik a Bernhard Wicki
*1962: *[[Ipnosi]]*, vum Eugenio Martín mam Jean Sorel a Götz George
*1963: *Elf Jahre und ein Tag*, vum Gottfried Reinhardt mam Ruth Leuwerik a Paul Hubschmid
*1964: *Ein Frauenarzt klagt an*, vum Falk Harnack mam Dieter Borsche an Anita Höfer
*1964: *[[Der Hexer (1964)|Der Hexer]]*, vum Alfred Vohrer mam Joachim Fuchsberger an Heinz Drache
*1964: *Tre per una rapina*, vum Gianni Bongioanni mam Christian Doermer a Barbara Steele
*1964: *[[Das Verrätertor]]*, vum Freddie Francis mam Albert Lieven a Klaus Kinski
*1965: *Die schwedische Jungfrau*, vum Kurt Wilhelm mam Paul Hubschmid
*1965: *[[Heidi (1965)|Heidi]]*, vum Werner Jacobs mam Eva Maria Singhammer a Gustav Knuth
*1965: *[[Neues vom Hexer]]*, vum Alfred Vohrer mam Heinz Drache a Barbara Rütting
*1966: *Der Arzt stellt fest*, vum Aleksander Ford mam René Deltgen an Dieter Borsche
*1967: *[[La grande sauterelle]]*, vum Georges Lautner mam Mireille Darc an Hardy Krüger
*1967: *[[Das Rasthaus der grausamen Puppen]]*, vum Rolf Olsen mam Essy Persson an Helga Anders
*1968: *Jet Generation - Wie Mädchen heute Männer lieben*, vum Eckhart Schmidt mam Roger Fritz
*1969: *Ich bin ein Elefant, Madame*, vum Peter Zadek mam Heinz Baumann
*1969: *Pippi Långstrump*, vum Olle Hellbom mam Inger Nilsson an Hans Clarin
*1969: * Här kommer Pippi Långstrump*, vum Olle Hellbom mam Inger Nilsson a Paul Esser
*1969: *Van de Velde: Das Leben zu zweit - Sexualität in der Ehe*, vum Franz Josef Gottlieb
*1971: *Wir hau'n den Hauswirt in die Pfanne*, vum Franz Josef Gottlieb mam Uschi Glas a Fritz Tillmann
*1971: *Rosy und der Herr aus Bonn*, vum Rolf Thiele mam Horst Tappert an Uwe Friedrichsen
*1974: *Auch ich war nur ein mittelmäßiger Schüler*, vum Werner Jacobs mam Jutta Speidel a Christiane Krüger

## Um Spaweck
* D'M. Trooger op filmportal.de
Hemmer

**Hemmer**, ee Familljennumm vun ë.&nbsp;a. dëse Persounen:
* Carlo Hemmer, lëtzebuergeschen Ekonomist, Manager, Editeur, an Auteur;
* Claude (Antoine) Hemmer, lëtzebuergeschen Ekonomist a Staatsbeamten;
* Clément Hemmer, lëtzebuergeschen Nottär a Politiker;
* Edouard Hemmer, lëtzebuergeschen Affekot, Nottär, Riichter, a Politiker;
* Jules Hemmer, lëtzebuergesche Lokalpolitiker;
* (Louis) "Lou" Hemmer, lëtzebuergesche Pilot a Pionéier vun der lëtzebuergescher Aviatioun;
* Pierre Hemmer, lëtzebuergesche Leefer an Olympionik.

### Kuckt och
* Fondation Carlo Hemmer, eng lëtzebuergesch Stëftung
Günther Stoll

De **Günther Stoll**, gebuer den 18. August 1924 zu Duisburg, a gestuerwen den 10. Januar 1977 zu Gelsenkirchen, war en däitsche Schauspiller.

## Filmographie
### Kino
* 1957: *Liebe, wie die Frau sie wünscht* - Regie: Wolfgang Becker - Haaptacteuren: Barbara Rütting, Paul Dahlke
* 1966: *[[Der Bucklige von Soho]]* - Regie: Alfred Vohrer - Haaptacteuren: Pinkas Braun, Monika Peitsch
* 1966: *Maigret und sein größter Fall* - Regie: Alfred Weidenmann - Haaptacteuren: Heinz Rühmann, Françoise Prévost
* 1967: *Omicidio per appuntamento* - Regie: Mino Guerrini - Haaptacteuren: George Ardisson, Hans von Borsody
* 1965: *Epitafios gia ehthrous kai filous* - Regie: Jirí Sequens - Haaptacteuren: Nikos Kourkoulos, Giannis Voglis
* 1968: *Strassenbekanntschaften auf St. Pauli* - Regie: Werner Klingler - Haaptacteuren: Rainer Brandt, Dagmar Lassander
* 1968: *[[Al di là della legge]]* - Regie: Giorgio Stegani - Haaptacteuren: Lee Van Cleef, Antonio Sabato
* 1968: *Zieh dich aus, Puppe* - Regie: Ákos von Ráthonyi - Haaptacteuren: Anke Syring, Astrid Frank
* 1968: *Van de Velde: Die vollkommene Ehe* - Regie: Franz Josef Gottlieb - Haaptacteuren: Frank Nossack, Rainer Brandt
* 1968: *Die Funkstreife Gottes* oder *Funkstreife XY, Ich pfeif' auf mein Leben* - Regie: Hubert Frank - Haaptacteuren: Günther Neutze, Leon Askin
* 1968: *Die große Treibjagd* - Regie: Dieter Müller - Haaptacteuren: Ray Danton, Pascale Petit
* 1969: *Mattanza - Ein Liebestraum* - Regie: Jerzy Macc - Haaptacteuren: Rolf Eden, Charlotte Kerr
* 1969: *The Castle of Fu Manchu* - Regie: Jess Franco - Haaptacteuren: Christopher Lee, Maria Perschy
* 1969: *A doppia faccia* - Regie: Riccardo Freda - Haaptacteuren: Klaus Kinski, Christiane Krüger
* 1970: *[[Der Pfarrer von St. Pauli]]* - Regie: Rolf Olsen - Haaptacteuren: Curd Jürgens, Corny Collins
* 1971: *[[Die Tote aus der Themse]]* - Regie: Harald Philipp - Haaptacteuren: Hansjörg Felmy, Uschi Glas
* 1971: *[[E tornato Sabata... hai chiuso un'altra volta]]* - Regie: Gianfranco Parolini - Haaptacteuren: Lee Van Cleef, Reiner Schöne
* 1971: *Una farfalla con le ali insanguinate* - Regie: Duccio Tessari - Haaptacteuren: Helmut Berger, Evelyn Stewart
* 1972: *[[Cosa avete fatto a Solange?]]* - Regie: Massimo Dallamano - Haaptacteuren: Fabio Testi, Karin Baal
* 1975: *Das Amulett des Todes* - Regie: Ralf Gregan - Haaptacteuren: Rutger Hauer, Vera Tschechowa
* 1976: *To agistri* - Regie: Erricos Andreou - Haaptacteuren: Barbara Bouchet, Bob Behling

### Televisioun (Auswiel)
* 1962-1965: *Stahlnetz * - (TV-Serie) - (3 Episoden)
* 1966: *Melissa * - (TV-Mini-Serie) - (3 Episoden)
* 1972-1974: *Der Kommissar* - (TV-Serie) - (3 Episoden)
* 1975-1977: *Derrick* - (TV-Serie) - (19 Episoden)
* 1977: *Ein Mann kam im August * - (TV-Serie) - (6 Episoden)
* 1977: *Es muß nicht immer Kaviar sein * - (TV-Serie) - (4 Episoden)

## Um Spaweck
* De Günther Stoll op filmportal.de
Carl Frederik Pechüle

De **Carl Frederik Pechüle**, gebuer den 8. Juni 1843 zu Kopenhagen, a gestuerwen den 28. Mee 1914 och do, war en däneschen Astronom.

De Pechüle hat vun 1870 bis 1875 als Observateur am Hamburger Observatoire geschafft. 1888 krut hien eng Aarbecht am Observatoire vu Kopenhagen. Do huet hien zwéin Objete vum NGC-Katalog an dräi vum Index-Katalog entdeckt.

Och en ettlech nei Koméitenentdeckunge ginn op seng Rechnung.

## Kuckt och

## Um Spaweck
* Carl Frederick Pechüle bei Wolfgang Steinicke
* Veröffentlichungen von C. F. Pechüle im Astrophysics Data System
* E. Strömgren: ''Todesanzeige.'' Astronomische Nachrichten, Bd. 198 (1914), S. 407. (Norufff op den C.F. Pechüle)
Schack

**Schack** ass e Lieu-dit um CR110 tëscht Nidderkäerjeng a Kënzeg an der Gemeng Käerjeng.

Den CR110 kënnt vun der Kräizung mam CR111 am Ausgang vun Nidderkäerjeng a geet a Richtung Kënzeg.

Et stinn op där Plaz nëmmen e puer Haiser op der lénkser Säit vun der Strooss (a Richtung Kënzeg gekuckt). D'Vëlospist PC12 (Piste cyclable de l'Attert, déi fréier Atertlinn) kräizt d'Strooss am Schack. Direkt bei der Kräizung mat der Vëlospist ass och eng kleng Parkplaz.

## Kuckt och
Cyril Frankel

De **Cyril Frankel**, gebuer den 28. Dezember 1921 zu Stoke Newington, London, ass en englesche Film- an TV-Regisseur.

## Filmographie
* 1953: *Kigusi Story* oder och *Man of Africa*
* 1954: *Make Me an Offer*, mam Peter Finch an Adrienne Corri
* 1954: *Devil On Horseback*
* 1956: *It's Great To Be Young*, mam John Mills an Cecil Parker
* 1957: *No Time For Tears*, mam Anthony Quayle a Sylvia Syms
* 1958: *She Didn't Say No!*
* 1959: *Never Take Sweets From a Stranger*
* 1959: *Alive and Kicking*, mam Estelle Winwood 
* 1960: *Don't Bother To Knock*, mam Richard Todd an Nicole Maurey
* 1960: *Scheidungsgrund: Liebe*, mam O. W. Fischer an Dany Robin
* 1961: *On the Fiddle*, mam Sean Connery an Alfred Lynch
* 1962: *The Very Edge*, mam Anne Heywood a Richard Todd
* 1966: *[[The Trygon Factor]]*, mam Stewart Granger a Susan Hampshire
* 1967: *The Witches*, mam Joan Fontaine 
* 1975: *Permission To Kill*, mam Dirk Bogarde an Ava Gardner
* 1990: *Eine Frau namens Harry*

## Um Spaweck
Kaarteschléierei

D**'Kaarteschléierei** ass d'hypothetesch Capacitéit eng Informatioun am Raum an an der Zäit festzestellen ouni seng 5 Sënner ze benotzen. D'Persoun déi déi Fäegkeet huet gëtt *Kaarteschléier* (*Kaarteschléiesch*) genannt. Si proposéiert de Leit Consultatioune fir hir Zukunft virauszesoen. D'Kaarteschléierei huet kee wëssenschaftlecht Fundament mä ass eng populär a lukrativ Aktivitéit, déi souguer eng Ausstellung a Frankräich huet.
## Geschichtleches
D'Kaarteschléierei ass eng Form vun Divinatioun, déi een an den anticken Zivilisatiounen erëmfanne kann. Et fënnt een d'Wuert "Kaarteschléier" (rishi) an den eelste vedeschen Texter. Bei den Ale Griichen, kënnt d'Méiglechkeet vum Viraussoe vun der Zukunft vun der Iddi, datt d'Gëtter, wann ee fir si gebiet huet, engem reegelméisseg Revelatiounen accordéiert huet iwwer de Wee vun Auguren. Et ënnerscheet een zanter dem Cicero zwou Zorte vun Divinatioun: d'Kaarteschléierei an d'Mantik. Allebéid gehéieren zu der Viraussoekonscht, mä ënnerscheede sech bei de Methoden déi benotzt gi fir un d'Zil ze kommen. D'Kaarteschléierei ass intuitiv, d'Mantik ass kënschtlech, induktiv an technesch mat Hëllef vum Ënnersiche vun Träipe vun engem Déier, der Astrologie etc.
Susan Hampshire

D**'Susan Hampshire**, OBE, gebuer den 12. Mee 1937 zu London, ass eng englesch Schauspillerin.

Vun 1967 bis 1974 war si mam franséische Filmregisseur Pierre Granier-Deferre bestuet.

## Filmographie
### Kino
* 1959: * The Woman in the Hall*, vum Jack Lee
* 1959: *Idle on Parade*, vum John Gilling
* 1959: *Upstairs and Downstairs*, vum Ralph Thomas
* 1961: *During One Night*, vum Sidney J. Furie
* 1961: *The Long Shadow*, vum Peter Maxwell
* 1964: *Night Must Fall*, vum Karel Reisz
* 1964: *The Three Lives of Thomasina*, vum Don Chaffey
* 1964: *Wonderful Life*, vum Sidney J. Furie
* 1966: *Paris au mois d'août*, vum Pierre Granier-Deferre
* 1966: *The Fighting Prince of Donegal*, vum Michael O'Herlihy
* 1966: *[[The Trygon Factor]]*, vum Cyril Frankel
* 1969: *The Violent Enemy*, vum Don Sharp
* 1969: *[[Monte Carlo or Bust!]]*, vum Ken Annakin
* 1971: *[[A Time for Loving]]*, vum Christopher Miles
* 1971: *Malpertuis*, vum Harry Kümel
* 1972: *Neither the Sea Nor the Sand*, vum Fred Burnley
* 1972: *Living Free*, vum Jack Couffer
* 1973: *Le fils*, vum Pierre Granier-Deferre
* 1973: *No encontré rosas para mi madre*, vum Francisco Rovira Beleta
* 1977: *Bang!*, vum Jan Troell

### TV (Auswiel)
* 1969: *The First Churchills* (TV-Serie) (12 Episoden)
* 1974: *The Pallisers* (TV-Serie) (26 Episoden)
* 1997-1998: *The Grand* (TV-Serie) (18 Episoden)
* 2000-2005: *Monarch of the Glen* (TV-Serie) (60 Episoden)

## Um Spaweck
Københavns Universitet Astronomisk Observatorium

Den **Østervold-Observatoire**, fréier **Københavns Universitet Astronomisk Observatorium** (lb. *Astronomeschen Observatoire vun der Universitéit Kopenhagen*) zu Østervold gehéiert zu der Universitéit Kopenhagen a gëtt och duerch si geleet.

Den Observatoire war zanter 1861 a Betrib. Hien ass den Nofollger vum Observatoire Rundetårn zu Kopenhagen. 1953 ass d'Astronomical Observatory vun Universitéit Kopenhagen no Brorfelde, südlech vun Holbæk, ëmgezunn.

## Instrumenter
D'Haaptinstrument vum Observatoire, dat an der Kuppel steet, war en 280&nbsp;mm Reflekter. Am Joer 1895 gouf dëst Teleskop duerch en 300&nbsp;mm Duebel-Reflekter mat enger Brennwäit vu 4,9 m an engem 200&nbsp;mm Objektiv (Brennwäit 4,8 m) ersat a steet och haut nach op dëser Plaz.

## Direktere vum Observatoire
1862 – 1875: Heinrich Louis d'Arrest
1875 – 1907: Thorvald N. Thiele
1907 – 1940: Elis Strömgren
1940 – 1951: Bengt Strömgren (Jong vum Elis Strömgren)

## Kuckt och

* Observatoire Brorfelde

## Um Spaweck

*  History of Copenhagen University Observatory
* VDS-Journal, 19 Seite S. 66ff Den alen Observatoire vu Kopenhagen (pdf; 11,7&nbsp;MB)
NGC 78

Den **NGC 78** ass eng Galaxiëkoppel am Stärebild Pisces.Den Objet gouf am Joer 1879 vum däneschen Astronom Carl Frederik Pechüle entdeckt.

## Kuckt och

## Um Spaweck
Zenit (Satellit)

Vum Satellittentyp **Zenit** gouf et en ettlech honnert fotografesch Opklärungssatellitten an der Sowjetunioun.

## Beschreiwung
Den Opbau vum Satellit hat dem Raumschëff Wostok geglach. Et war eng kugelfërmeg Kapsel mat engem Duerchmiesser vun 2,3 Meter, déi zeréckkoum. No engem Asaz vun enger bis zwou Wochen, koum dësen Deel mat Fallschiermer zeréck op d'Äerd, wou dann d'Fotoe konnten ausgewäert ginn.

## Literatur
* Peter A. Gorin: *Zenit – The First Soviet Photo-Reconnaissance Satellite.* In: Journal of the British Interplanetary Society, 50 (1997), 441–448.
* Dmitri Iljitsch Koslow: *Konstruirovanie avtomaticheskikh kosmicheskikh apparatov.* Moskau: Mashinostroenie, 1996. ISBN 978-5-217-02657-9

## Kuckt och

## Um Spaweck
*  Encyclopedia Astronautica: Geschicht vum Satellit a Fortsetzung
* Sven Grahn: Beschreiwung vun der éischter, zweeter an  drëtter Generatioun
*  Buran.ru: http://www.buran.ru/htm/gud%2017.htm
Luna 2

D**'Luna 2** war déi zweet Raumsond vun der Sowjetunioun an déi éischt Moundsond, déi geziilt um Äerdmound opgeschloe war.

## Opbau
D'Luna 2 huet hirem Virgänger Luna 1 geglach. Et war e sphäreschen, 390&nbsp;kg schwéiere Kierper mat enger dominanter Antenn an engem Instrumentendeel. D'Sond war mat engem Geigercompteur, engem Magnetometer, engem Mikrometeoritten-Detekter an engem Szintillatiounscompteur ausgerëscht, hat awer keen eegenen Undriff.

## Fluchverlaf
D'Sond gouf den 12. September 1959 am Kader vum Luna-Programm gestart. Op dem Fluch gouf op enger Distanz vun 130.000&nbsp;km vun der Äerd e Blëtzliicht (Natriumdamp) gezünnt, dat fir Observatoiren op der Äerd ze gesi war an nieft der Bunnverfollgung och als Experiment fir d'Gasausdehnung am Weltraum gedéngt hat.

No ongeféier 1,5 Dag hat d'Luna&nbsp;2 de Mound erreecht. De Aschlag war de 14. September um 00:02:24 Moskauer Zäit (no UTC den 13. September). Kuerz virum haarden Opschlag tëscht de Krateren Autolycus an Archimedes, um Rand vun där hir zu Éieren am Joer 1970 Sinus Lunicus genannter Moundbucht, bei enger Vitess vun 3,3&nbsp;km/s (zirka 12.000&nbsp;km/h), goufe Metallsträife mat sowjeteschen Emblemer ausgestouss. Déi drëtt Rakéitestuf, déi hannendru geflu war, war 30 Minutte méi spéit, tëscht de Krateren Archimedes an Autolycus, iwwer dem Palus Putredinis erofgestierzt, an zwar zimmlech genee um Nullmeridian op ongeféier 29,1&nbsp;Grad nërdlecher Breet. Zwéin Objeten déi engem Foussball geglach hunn, haten e Sprengsaz, wouduerch eenzel fënnefeckeg Emblemer aus raschtfräiem Stol fräigesat goufen.

## Resultater
Luna 2 hat d'Miessung vu Luna&nbsp;1 bestätegt, no där de Mound keng nennenswert staark Magnéitfelder oder eng mat der Äerd vergläichbar staark Stralungsceinture huet.

Luna 2 hat och eng besonnesch militärpolitesch Bedeitung am Kader vum Wettrëschten am Kale Krich. De Fluch vun der Sond op de Mound war nëmmen e puer Deeg virum Staatsbesuch vum Chruschtschow an den USA an huet demonstréiert datt Sowjetunioun, d'USA mat Interkontinentalrakéiten zu jiddwer Zäit ugräife kéint.

Déi sowjetesch Moundfuerschung gouf mat Luna 3 weidergefouert.

## Kuckt och

* Lëscht vun de kënschtlechen Objeten um Äerdmound
* Rekorder vun der onbemannter Raumfaart

## Literatur
* E. Clark: *Soviets Hit Moon, Data Flow Improves.* In: *Space Technology.* 2, Nr. 4, Oktober 1959, S. 4–6
* William Roy Shelton: *Soviet Space Exploration. The First Decade.* Barker, London 1969, ISBN 0-213-17799-4
* Brian Harvey: *The New Russian Space Programme from Competition to Collaboration.* Wiley, Chichester 1996, ISBN 0-471-96014-4

## Um Spaweck
*  Zarya.info, © Robert Christy: ''The Mission of Luna 2''
NGC 79

Den **NGC 79** ass eng elliptesch Galaxie am Stärebild Andromeda.

## Entdeckung
D'Galaxie NGC 79 gouf de 14. November 1884 vum franséischen Astronom Guillaume Bigourdan entdeckt.

## Kuckt och

## Um Spaweck

* Artikel a Biller zu NGC 079 op wikisky.org
NGC 80

Den **NGC 80** ass eng lënsefërmeg Galaxie vum Typ S0. Si läit am Stärebild Andromeda. D'Galaxie huet eng Wénkelausdeenung vun 1,8' × 1,7' an eng visuell Magnitude vun 12,2&nbsp;mag. Si gouf de 17. August 1828 vum John Frederick William Herschel entdeckt.

## Kuckt och

## Um Spaweck

* Artikel a Biller zu NGC 080 op wikisky.org
Brigitte Horney

D**'Brigitte Horney**, gebuer den 29. Mäerz 1911 zu Berlin-Dahlem, a gestuerwen de 27. Juli 1988 zu Hamburg, war eng US-amerikanesch-däitsch Schauspillerin.

## Filmographie
* 1930: *Abschied*, vum Robert Siodmak
* 1931: *Fra Diavola*, vum Mario Bonnard
* 1932: *Rasputin, Dämon der Frauen*, vum Adolf Trotz
* 1933: *Heideschulmeister Uwe Karsten*, vum Carl Heinz Wolff
* 1934: *Ein Mann will nach Deutschland*, vum Paul Wegener
* 1934: *Der ewige Traum*, vum Arnold Fanck
* 1935: *Der grüne Domino*, vum Herbert Selpin
* 1936: *Savoy-Hotel 217*, vum Gustav Ucicky
* 1936: *Stadt Anatol*, vum Viktor Tourjansky
* 1936: *The House of the Spaniard*, vum Reginald Denham
* 1937: *Secret Lives*, vum Edmond T. Gréville
* 1938: *Ziel in den Wolken*, vum Wolfgang Liebeneiner
* 1938: *Verklungene Melodie*, vum Viktor Tourjansky
* 1938: *Du und ich*, vum Wolfgang Liebeneiner
* 1939: *Der Gouverneur*, vum Viktor Tourjansky
* 1940: *Das Mädchen von Fanö*, vum Hans Schweikart
* 1942: *Geliebte Welt*, vum Emil Burri
* 1943: *[[Münchhausen]]*, vum Josef von Báky
* 1948: *Die Frau am Wege*, vum Eduard von Borsody
* 1949: *Verspieltes Leben*, vum Kurt Meisel
* 1953: *Solange Du da bist*, vum Harald Braun
* 1954: *Gefangene der Liebe*, vum Rudolf Jugert
* 1954: *Der letzte Sommer*, vum Harald Braun
* 1957: *[[Der gläserne Turm]]*, vum Harald Braun
* 1959: *Nacht fiel über Gotenhafen*, vum Frank Wisbar
* 1960: *Das Erbe von Björndal*, vum Gustav Ucicky
* 1961: *Ruf der Wildgänse*, vum Hans Heinrich
* 1963: *Miracle of the White Stallions*, vum Arthur Hiller
* 1965: *Ich suche einen Mann*, vum Alfred Weidenmann
* 1965: *[[Neues vom Hexer]]*, vum Alfred Vohrer
* 1965: *[[The Trygon Factor]]*, vum Cyril Frankel
* 1981: *Charlotte*, vum Frans Weisz
* 1982: *Bella Donna*, vum Peter Keglevic

## TV (Auswiel)
*1982-1989: *Jakob und Adele*, (TV-Serie) (10 Episoden)
*1985-1986: *Teufels Großmutter*, (TV-Serie) (12 Episoden)
*1986-1990: *Das Erbe der Guldenburgs*, (TV-Serie) (23 Episoden)
## Literatur
* *So oder so ist das Leben - Eine unvergessliche Schauspielerin erzählt ihr Leben*. Erzielt vum Gerd Høst Heyerdahl. Scherz, 1992

## Um Spaweck