open-index/open-wikipedia-markdown huggingface dataset:
Drei-Länder-Tour

D**'Drei-Länder-Tour** (virun 2006: **(Internationale) Hessen-Rundfahrt**) ass eng Etappecourse mam Vëlo, déi zanter 1982 an Däitschland gefuer gëtt. Vun 1982 bis 1995 war d**Hessen-Rundfahrt'' nëmme fir Amateuren.

Am Joer [[2006]] gëtt d**Internationale Hessen-Rundfahrt*, am Kader vun der 25. Oplo vun der Course, an d**3-Länder-Tour der SV Sparkassenversicherung*' ëmbenannt. Dësen Numm krut d'Course well d'Streckeféierung duerch déi dräi däitsch Bundeslänner Hessen, Baden-Württemberg an Thüringen geet an eng regional Versécherungsgesellschaft den Titelsponsering iwwerholl huet.

## Trikoten an der Course
* Gielen Trikot: 1. am Generalklassement
* Wäissen Trikot: 1. am Punkteklassement (Sprint)
* Rouden Trikot: 1. am Biergklassement
* Gréngen Trikot: 1. am Klassement vun de Jonken

## D'Gewënner
### (Internationale) Hessen-Rundfahrt

### 3-Länder-Tour der SV Sparkassenversicherung

## Um Spaweck
* Offiziell Websäit vun der ''3-Länder-Tour''
* Resultater vun der ''3-Länder-Tour'' (''Hessen-Rundfahrt'') op der Websäit vu ''Mémoire du Cyclisme''
Île de la Cité

D**'Île de la Cité** ass eng Banneninsel op der Seine an den eelsten Deel vun der franséischer Haaptstad Paräis. An der Noperschaft läit d'Île Saint-Louis.

: Heihi kënnt een iwwer d'Metrosstatiounen: *[[Cité (Paräisser Metro)|Cité]] a [[Saint-Michel (Paräisser Metro)|Saint-Michel]].*

D'Île de la Cité war schonn an der Antiquitéit bewunnt - fir d'éischt vun de Kelten a spéider (no 52 v. Chr.) als Zentrum vun der réimescher Muecht a Gallien. Schonn am 4. Joerhonnert stoung op der Plaz wou een haut d'Kathedral Notre-Dame vu Paräis gesäit, eng Kathedral. Wéi de Clovis I. aus dem Geschlecht vun de Merowenger Paräis am fréie 6. Joerhonnert zu der Haaptstad vu sengem Räich gemaach huet, stoung d'Île de la Cité nees am Mëttelpunkt.

1584 huet den Henri III. dräi suppeg Insele vun der ëstlecher Inselspëtzt matenee verbonnen, a si un déi grouss ugegliddert. Domat ass d'Fläch am Laf vun de Joerhonnerte vun ursprénglech 8 op am Ganze 17 Hektar eropgaangen. Sou konnt eng "kinneklech" Plaz d*'Place Dauphine* entstoen, an aus dem Verkaf vun den Haiser konnten d'Sue beschaf ginn, fir eng Bréck ze bauen, déi déi zwéin Uwänner vun der Seine matenee verbanne sollt. Déi sougenannt "Nei Bréck" (Pont Neuf) ass haut déi eelst Bréck vu Paräis, déi nach erhalen ass.

Haut huet op der Île de la Cité de *Palais de Justice de Paris* säin Haaptsëtz, geneesou wéi d'Policezentral.

D'Île de la Cité' ass op zwee Paräisser Arrondissementer opgedeelt, an zwar op den 1. an de 4. Paräisser Arrondissement. Grenzstrooss ass de Boulevard du Palais. Den 1. Arrondissement hëlt dobäi de westlechen Deel vun der Seineinsel an, de 4. den ëstlechen Deel.

## Kuckeswäertes op der Île de la Cité
* Kathedral Notre-Dame vu Paräis
* Palais de la Cité (haut *Palais de Justice*)
* Sainte-Chapelle vu Paräis
* Conciergerie
* Place Dauphine
* Pont Neuf
* Mémorial de la Déportation

## Um Spaweck

* Bild vun der Île de la Cité am Joer 1540
Linn 2 (Paräisser Metro)

D**'Linn 2** ass eng vun de Paräisser Metroslinnen. Si war déi zweet Paräisser Metroslinn, déi opgaangen ass.

Den 13. Dezember 1900 ass dat éischt Stéck vun der Porte Dauphine bis op d'Statioun Charles de Gaulle - Étoile opgaangen. Am Oktober 1902 gouf d'Linn bis op Anvers erweidert an den 31. Januar 1903 bis op d'Statioun vun der Rue Bagnolet (haut Alexandre Dumas).

Den 2. Abrëll 1903 gouf déi ganz Linn mat dem Tracet Porte Dauphine - Nation fäerdeggestallt.

Den 10. August 1903 koum et zu engem Kuerzschloss an der Statioun Ménilmontant deen e Brand verursaacht huet. Duerch den Damp dee sech an der Statioun Couronnes verbreet huet, sinn deemools 84 Persounen duerch Erstéckung ëm d'Liewe komm.

Zanter 1903 gouf näischt méi um Tracet vun der Linn 2 verännert. Bis zum 14. Oktober 1907 gouf d'Linn2 *Ligne 2 Nord* genannt.

## Statiounen

## Um Spaweck
Caribert I.

De **Caribert I.**, och **Charibert I.**, gebuer ëm 517 a gestuerwe 567, war Kinnek vu Paräis vu 561 bis 567.

## Um Spaweck
Chilpéric I.

* **[[Chilpéric I. vu Burgund|Chilpéric I.]]**, Kokinnek vu Burgund (443-459).
* **[[Chilpéric I. vun Neustrien|Chilpéric I.]]**, (539-584), Kinnek vun Neustrien.
Chilpéric I. vun Neustrien

De **Chilpéric I.**, och **Chilperich I.**, gebuer ëm 537 a gestuerwe 584, war vu 561 bis 584 Kinnek vun Neustrien.
## Um Spaweck
Gontran I.

De **Gontran I.**, och **Guntram I.** oder **Guntchramn**, gebuer ëm 542 a gestuerwe 592, war vu 561 bis 592 Kinnek vu Burgund a vu 584 bis 592 Kinnek vu Paräis
## Um Spaweck
Kierch Holler

D**'Kierch zu Holler** ass eng kathoulesch Kierch, déi zur Par Ëlwen–Wäiswampich Saint-François, zum Dekanat Norden an zu der Gemeng Wäiswampech gehéiert.

D'Kierch huet, geneesou wéi d'Abtei Prüm, zu där Holler fréier gehéiert huet, de Patrozinium Jesus, Erléiser vun der Welt (lat.: Salvator Mundi, fr.: Saint-Sauveur). Den éischte Patréiner ass den hellegen Thomas.

Se steet zentral an der Uertschaft op der Kirichstrooss. Ronderëm d'Kierch ass de Kierfecht ugeluecht.

## Geschicht
Et ass eng romanesch-gotesch Kierch aus dem Mëttelalter an eng vun den ausdrocksvollsten a schéinste Kierchen aus dem Éislek.

Déi lescht Restauréierung, bei där Fresken aus dem 12. Joerhonnert zum Virschäi koumen, gouf 2011 ofgeschloss.

D'Kierch steet zanter dem Mäerz 2012 als "nationaalt Monument" op der Lëscht vun de klasséierte Monumenter.

Bis de 7. Mee 2017 war et d'Parkierch vun der Par Holler, déi zum Parverband Ëlwen, Wäiswampech, Wëntger, zu der Pastoralregioun Norden an zum Dekanat Klierf gehéiert huet. Zur fréierer Par Holler huet ausser der Parkierch vun Holler och nach d'Dräifaltegkeetskierch zu Bënzelt an d'Kapell vu Breedelt gehéiert.

## Gebai
Op enger Héicht geleeën erënnert d'Kierch mat hirer gedrongener Baustatur un eng Wierkierch. De schwéieren a quadrateschen Tuerm, d'Kärstéck vun der Kierch, staamt aus dem 12. Joerhonnert. Zweemol gouf d'Kierch no Westen hi vergréissert; dovun eemol 1859 wou se no Pläng vum Charles Arendt ëm zwee Joche verlängert gouf. Eréischt am 20. Joerhonnert ass d'Sakristei am Oste bäikomm.

Déi einfach, eenheetlech gehale Fassad vun der Kierch, léisst déi architektonesch Schéinheet vum Banneraum net erkennen. Den dräischëffege Kiercheraum zeechent sech duerch kloer geometresch Linnen a Formen aus. Déi liicht, schwongvoll Linne vun de barocken Altär stinn am Géigesaz zu de strengen Architekturlinne vum Kiercheraum, mat sengem spéitromanesch-goteschem Kräizverwëllef mat Rëpper.

D'Kroun vun de Sailen déi d'Verwëllef droen hunn deelweis Dekoratioune mat Schlaangemotiver, an d'Schlosssteng vum Verwëllef sinn och dekoréiert.

Weider sinn an der Kierch Freskemolereien op de Maueren, an e gotescht Sakramentshaische mat Okulus.

## Kuckt och
* Lëscht vu reliéise Gebaier zu Lëtzebuerg
* Lëscht vun de Lëtzebuerger Paren
* Lëscht vun de fréiere Lëtzebuerger Paren
* Lëscht vun den nationale Monumenter an der Gemeng Wäiswampech

## Um Spaweck

* Websäit vun der Par Ëlwen–Wäiswampich Saint-François
* Video op Youtube aus der Serie: Kierchen a Kapellen zu Lëtzebuerg iwwer d'Erléiserkierch zu Holler
* D'Kierch Holler an der Facebookgrupp ''Patrimoine religieux Luxembourg - Reliéisen Ierwen Lëtzebuerg''  an hei nach emol


Kirche Holler 02.jpg|D'Kierch vu Weste gesinn
Kirche Holler 04.jpg|D'Kierch vu Südoste gesinn
Kirche Holler 05.jpg|Agank vun der Sakristei
Kirche Holler 03.jpg|Agank vun der Kierch
Sigebert I.

De **Sigebert I.**, och **Sigibert I.**, gebuer 535, a gestuerwe 575 zu Vitry, war vu 561 bis 575 Kinnek vun Austrasien.
## Um Spaweck
Childebert II.

Den **Childebert II.**, gebuer 570, a gestuerwe 595, war Kinnek vun Austrasien vu 575 bis 595 a vu Burgund vu 592 bis 595.

## Um Spaweck
Thierry II. vu Burgund

Den **Thierry II.**, och **Theuderic II.**, gebuer 587, a gestuerwe 613 zu Metz, war vu 595 bis 613 Kinnek vu Burgund a vu 612 bis 613 Kinnek vun Austrasien.

## Um Spaweck
Thierry II.

* Thierry II., († 466), Kinnek vun de Westgoten (453 - 466)
* Thierry II., († 613), Kinnek vu Burgund an Austrasien
* Thierry II/Dirk II. († 988), Grof vun Holland (939-988)
* Thierry II. († 1105), Grof vu Bar
* Thierry II. (1055-1115), *Thierry le Vaillant*, Herzog vu Loutrengen (1070-1115)
* Thierry II. vu Montbéliard († 1163), Grof vu Montbéliard
* Thierry II. vu Walcourt († virun 1237), Här vu Rochefort
* Thierry II. vun Houffalize († 1282), Här vun Houffalize.
Clotaire II.

De **Clotaire II.** oder **Chlothar II.** war Kinnek vun Neustrien (584-613) a vun de Franken (613-629).

## Um Spaweck
Dagobert I.

Den **Dagobert I.** (603-639) war Kinnek vun Austrasien (623-632) a vun de Franken (629-639).

## Literatur
* Laurent Theis, *Rois des Francs - Le haut Moyen Âge de Clovis à Robert le Pieux*; Paräis (Bouquins éditions - la collection), 2023; 719 Säiten; ISBN 978-2-38292-234-7. - Fir den Dagobert I., vgl. d'Ss. 153-243!

 
Fichier:France historique et monumentale - Planche XXIII - Monuments de Dagobert.png|Abel Hugo - *France historique et monumentale* (1837).


## Um Spaweck
Hamm (Äifel)

**Hamm** an der Äifel ass eng Uertsgemeng am Äifelkrees Béibreg-Prüm a Rheinland-Pfalz. D'Uertschaft läit am Dall vun der Prüm tëscht den Dierfer Biersdorf am See an Echtershausen, eng 10&nbsp;km nordwestlich vu Bitburg.

Zu Hamm wunnen 22 Leit.

## Kuckeswäertes
* D'Schlass Hamm aus dem 11. Joerhonnert.

## Um Spaweck

*Gemeng Hamm
*Schlass Hamm
Kambrium

D'Period **Kambrium** ass déi éischt an eelst Period aus dem Äerdaltertum. No hir kënnt d'Period Ordovizium a virun hir war d'Period Ediacarium aus der Ära Neoproterozoikum.

Si huet virun ongeféier 542 Millioune Joer ugefaangen a bis viru 488 Millioune Joer gedauert.

Déi Period ass markéiert duerch d'"Kambresch Explosioun", bei der bannent kuerzer Zäit eng villfälteg Déierewelt entstanen ass.

## Kuckt och
* Geologesch Zäitskala
* Äerdmëttelalter

## Um Spaweck
Belsch Regiounen

D'Belsch ass an dräi **Regiounen** agedeelt: d'Flämesch Regioun, d'Wallounesch Regioun an d'Haaptstadregioun Bréissel.

D'Regiounen iwwerschneide sech mat de Communautéiten a Provënze vun der Belsch, mee hunn aner Kompetenzen.


## Iwwersiicht

### Flämesch Regioun

D'Flämesch Regioun (nl. *Vlaams Gewest* oder *Vlaanderen*) ëmfaasst dat nidderlännescht Sproochgebitt am Norde vun der Belsch. D'Haaptstad, déi selwer awer net um Gebitt vu Flandern läit, ass Bréissel. D'Regioun Flandern ass a fënnef Provënze agedeelt: 
* Antwerpen 
* Flämesche Brabant 
* Limburg 
* Ostflandern 
* Westflandern

### Wallounesch Regioun

D'Wallounesch Regioun (fr. *Wallonie*, amtlech *Région wallonne*), ëmfaasst dat franséischt Sproochgebitt am Süden an dat däitscht Sproochgebitt am Oste vun der Belsch. D'Haaptstad ass Namouer. D'Regioun Wallonien ass och a fënnef Provënzen agedeelt: 
* Hainaut 
* Léck 
* Lëtzebuerg 
* Namouer 
* Wallounesche Brabant

### Haaptstadregioun Bréissel
D'Haaptstadregioun Bréissel (fr. *Région de Bruxelles-Capitale*, nl. *Brussels Hoofdstedelijk Gewest*) ëmfaasst dat zweesproochegt Gebitt vu Bréissel. Si ass an 19 selbstänneg Gemengen agedeelt.

## Kuckt och
* Belsch Provënzen
Ordovizium

D'Period **Ordovizium** ass déi zweet Period aus dem Äerdaltertum. No hir kënnt d'Period Silur a virun hir war d'Period Kambrium.

Si ass an sechs Epochen agedeelt an huet virun ongeféier 488 Millioune Joer ugefaangen a bis virun 444 Millioune Joer gedauert.

## Wichteg Déieren a Planzen aus där Zäit
Déi éischt primitiv Planzen hunn d'Land eruewert.
Koralleriffer sinn entstanen a villfälteg Schwämm, Muschelen, Schleken a Séistären hu sech um Buedem vum Mier entwéckelt. Am Ozean gouf et eng grouss Zuel vu Kappfüsser, Séiskorpiounen a gepanzert Fësch. 
D'Glidderfüsser sinn u Land gaangen. 
Et gouf och en éischt grouss Massstierwe wou vill Aarte ausgestuerwe sinn.

## Kuckt och
* Geologesch Zäitskala
* Äerdmëttelalter

## Um Spaweck
Flak

Ënner enger **Fligerofwierkanoun**, kuerz **Flak** genannt (aus dem Däitschen **Fl**ugzeug**a**bwehr**k**anone), versteet een eng am Éischte Weltkrich entwéckelt Maschinnekanoun déi géint feindlech Fligeren agesat gouf.

Hir Kampfkraaft a Prezisioun goufen ëmmer weider verbessert bis nom Zweete Weltkrich, wou se duerch Lenkwaffen ersat gouf.


Fichier:Armata plot wz39 85mm RB.jpg|Russesch 85mm Flak
Fichier:Flakvierling-38-20mm-hatzerim-1.jpg|Véierfach Flak Kaliber 20mm
Fichier:B-24 hit by Flak.jpg|Eng B-24, déi vun enger Flak getraff gouf


## Um Spaweck
Gare Péiteng

D**'Gare vu Péiteng** ass eng Gare vun der Lëtzebuerger Eisebunn. Se läit südlech vum Zentrum vu Péiteng, an der Gemeng mam selwechten Numm. D'Gare gehéiert zu follgende Linne vum CFL-Zuchreseau:

* Lëtzebuerg - Esch-Uelzecht - Rodange (tëscht der Gare Nidderkuer an der Gare Rolleng),
* Ëlwen - Lëtzebuerg - Esch-Uelzecht - Rodange (tëscht der Gare Nidderkuer an der Gare Rolleng),
* Lëtzebuerg - Nidderkäerjeng-Suessem - Rodange - Attem / Lonkech (tëscht der Gare Nidderkäerjeng-Suessem an der Gare Rolleng).

D'Gare vu Péiteng huet e gratis Park & Rail-Parking mat 502 Parkplazen an eng speziell Parkplaz fir Leit mat reduzéierter Mobilitéit. Vëloe kann een an enger Bikebox ënnerdaach stellen.

Bis den 23. September 1967 war d'Gare vu Péiteng en Terminus vun der Atertlinn.

Mat der Gratuitéit vum ëffentlechen Transport zu Lëtzebuerg sinn d'Guichete vun der  den 1. Mäerz 2020 fir zerguttst zougemaach ginn.

Den 13. Juni 2022 gouf proposéiert, d'Voyageurs-Gebai vun der Gare als national Kulturierfschaft ze klasséieren.

## Zich déi an der Gare halen
(Stand: Februar 2025)

#### Aller

#### Retour
Jeeweils an der entgéintgesater Richtung wéi an der Tabell uewendriwwer.

## Kuckt och
* Monument fir d'gefalen Eisebunner Péiteng
* Rangéiergare Péiteng
* Lëscht vun den CFL-Garen
* CFL-Zuchreseau

## Um Spaweck

* Praktesch Informatiounen iwwer d'Gare Péiteng op der CFL-Websäit 
* Aktuell Departen an der 
* D'Gare Péiteng op der Websäit "rail.lu"
* D'Gare Péiteng op der Websäit vu Spoorgroep Luxemburg
Gare Rodange

D**'Gare vu Rodange** ass eng Gare vun der Lëtzebuerger Eisebunn. Se läit zu Rodange, ëstlech vun der Kräizung vun der N5 mat der , an der Gemeng Péiteng. D'Gare Rolleng ass d'Terminus-Gare vu follgende Linne vum CFL-Zuchreseau:

* Lëtzebuerg - Esch-Uelzecht - Rodange,
* Ëlwen - Lëtzebuerg - Esch-Uelzecht - Rodange.

Fir d'Linn Lëtzebuerg - Nidderkäerjeng-Suessem - Rodange ass et déi lescht Gare op Lëtzebuerger Territoire, ier d'Linn iwwer de belschen Infrabel-Reseau op Attem oder de franséischen SNCF-Reseau op Lonkech viru leeft.

Vu Mëtt 2019 bis September 2024 gouf un der Gare geschafft, fir s'an e Pôle d'échange auszebauen. 7 Gleiser an 18 Weiche goufen erneiert fir déi zwou Linnen, déi derduerch ginn, auserneen ze halen. 3 Quaie goufen iwwerdaacht, ugepasst a verlängert, Passerelle mat Lifter fir op d'Quaie koume bäi, gradewéi en neit Park & Rail-Parkhaus mat 1.526 Stellplazen, zwou Bikeboxe fir 32 Vëloen an enger Busgare niewendrun, mat 3 Busquaien.

Mat der Gratuitéit vum ëffentlechen Transport zu Lëtzebuerg sinn d'Guichete vun der  den 1. Mäerz 2020 fir zerguttst zougemaach ginn.

Och d'Voyageurs-Gebai soll renovéiert ginn. Den 13. Juni 2022 gouf proposéiert, d'Gebai vun der Gare als national Kulturierfschaft ze klasséieren.

## Zich déi an der Gare halen
(Stand: Februar 2025)
#### Aller

#### Retour
Jeeweils an der entgéintgesater Richtung wéi an der Tabell uewendriwwer.


## Kuckt och
* Lëscht vun den CFL-Garen
* CFL-Zuchreseau

## Um Spaweck

* Praktesch Informatiounen iwwer d'Gare Rodange op der CFL-Websäit
* Aktuell Departen an der 
* D'Gare Rodange op der Websäit "rail.lu"
* D'Gare Rodange op der Websäit vu Spoorgroep Luxemburg
Plan incliné vu St.Louis/Arzviller

De **Plan incliné vu St.Louis/Arzviller** ass e Schëffslift am Marne-Rhäin Kanal, deen et Schëffer erlaabt, d'Vogesen z'iwwerwannen. De Plan incliné ass um Terrain vun de Gemenge Saint-Louis an Arzviller am franséischen Departement Moselle.

Den Niveausënnerscheed vu 44,55 Meter, fir dee fréier 17 Schleisen néideg waren, konnt vun 1969 u mat engem Lift geléist ginn.

En eezelnen Trach mat enger Längt vun 41 m, enger Breet vu 5,2 m an enger Waasserdéift vun 3,2 m transportéiert e Schëff bannen 20 Minutten op engem Hank vun 41 % erop oder erof. Well den Trach uewe méi voll geluede gëtt a vun zwee Kontergewiichter vu 450 Tonne gehale gëtt, ass d'Energie, déi néideg ass op e Minimum reduzéiert.

Dëse Modell vu Lift ass eenzeg an Europa, well de Schëffskierper am rechte Wénkel zu der Ramp steet, déi eng Längt vun 108,65 m huet.

De Plan incliné ass en Touristemagnéit mat iwwer 140.000 Visiteuren am Joer, bei deem déi Couragéiert matfuere kënnen, an ënne mat engem Touristenzichelche matgehol kënne ginn.
## Kuckt och

Lëscht vun de Schëffslifter

## Um Spaweck
*Websäit vun der Bedreiwerfirma
*De "Plan incliné" op "structurae"
Fort de Battice

De **Fort de Battice** ass eng vun de véier neie Festungen, déi just virum Zweete Weltkrich an der Belsch laanscht déi däitsch Grenz gebaut goufe fir d'Land géint eng däitsch Invasioun ze verdeedegen. E gehéiert zum Lécker Festungsrank (* Position fortifiée de Liège, och nach PLF I ofgekierzt*).

De Fort läit um Ostrand vum *Plateau de Herve* op enger Héicht vun 330 m a 17&nbsp;km vun der däitscher Grenz ewech. Et war déi noost Positioun zur däitscher Grenz.

De mëttelsten Deel vun der Festung ass e Fënnefeck, deen op véier Säiten een déiwe Gruef huet fir sech géint Tanksen ze verdeedegen. Well op der enger Säit d'Eisebunnslinn N°38 dolaanscht gaangen ass konnt do kee Gruef ugeluecht ginn. D'Partie an der Mëtt huet 13,5 ha an d'Fläch vun der ganzer Festung ass 45 ha.

Mam Bau vum Fort ass 1934 ugefaange ginn a beim Ausbroch vum Krich war e nach net fäerdeg.

Am Ufank vum Zweete Weltkrich war eng Garnisoun vu 750 Zaldote an der Festung stationéiert. Déi däitsch Arméi huet Festung 12 Deeg mat schwéierer Artillerie beschoss a mat Fligerbomme bombardéiert. Dobäi sinn 10&nbsp;% vun der Garnisoun, déi wéi Mauloppen a 15 Bléck an Observatiounsplaze verdeelt waren ëm d'Liewe komm, dovun eleng 26 Mann am Block 1, dee vun enger Fligerbomm getraff gi war. De Rescht gouf wéi d'Festung sech net méi verdeedege konnt vun der däitscher Arméi gefaange geholl a fir fënnef Joer bis zum Schluss vum Krich an Däitschland verschleeft. Aus den däitsche Prisonge koume 36 Stéck net méi heem.

No der belscher Kapitulatioun huet déi däitsch Arméi d'Festung geschleeft an als Trainingsterrain benotzt.

Um Daach vum Fort, tëscht dem Block 6 an dem Block 7, huet haut e Modellfligerklub seng Landepist an e Veräinsgebai. De Block 4 gëtt als regionale Schéissstand benotzt.

## Um Spaweck
Gare Nidderkuer

D**'Gare vun Nidderkuer** ass eng Gare vun der Lëtzebuerger Eisebunn. Se läit nërdlech vum CR175 (*Rue Pierre Gansen*) an der Sektioun Nidderkuer vun der Gemeng Déifferdeng, a gehéiert zu follgende Linne vum CFL-Zuchreseau:

* Lëtzebuerg - Esch-Uelzecht - Rodange
* Ëlwen - Lëtzebuerg - Esch-Uelzecht - Rodange.

Se läit tëscht der Gare Déifferdeng an där vu Péiteng.

Bei der Gare ass e Park & Rail-Parking mat just 15 Plazen an et gëtt eng Bikebox fir säi Vëlo ënnerdaach ze stellen. D'Gare ass op der Halt *Niederkorn, Gare routière* un den TICE-Reseau ugebonnen.

## Geschicht
D'Eisebunnsstreck Esch-Uelzecht-Péiteng ass den 1. August 1873 opgaangen, mat deemools just de Garen Esch, Bieles, Déifferdeng a Péiteng. Am Kader vun der Moderniséierung vun der Streck ass d'Gare Nidderkuer du bäikomm:

* 25. Mäerz 1985: Accord vum CFL-Verwaltungsrot fir de Bau vun der Gare,
* 8. Juli 1985: d'Aarbechte fir e Budget vu knapp 9,80 Millioune Frang ginn un d'Firma *Lazzara* verginn,
* 16. September 1985: d'Aarbechte fänken un,
* 12. Mee 1986: wéinst engem Hangrëtsch gëtt een Zousazkredit vu 6,4 Millioune Frang gëtt accordéiert ,
* 1. Juni 1986: d'Gare geet fir de Persounentrafick op.

## Zich déi an der Gare halen

#### Aller

#### Retour
Jeeweils an der entgéintgesater Richtung wéi an der Tabell uewendriwwer.

## Kuckt och
* Lëscht vun den CFL-Garen
* CFL-Zuchreseau

## Um Spaweck
 
* Aktuell Departen an der 
* Praktesch Informatiounen iwwer d'Gare Nidderkuer op der CFL-Websäit
* D'Gare Niederkuer op der Websäit "rail.lu"
* D'Gare Niederkuer op der Websäit vu Spoorgroep Luxemburg
Plan incliné

Plan incliné ass e franséischen Ausdrock dee besonnesch bei Waasserstroosse fir eng Zort Schëffslift gebraucht gëtt, oder bei der Eisebunn fir Deeler vun enger Streck déi besonnesch géi sinn, a fréier net konnten ouni gewëssen Hëllefsmëttelen iwwerwonne ginn.

**Op Waasserrtroossen**
*Plan incliné vu Ronquières
*Plan incliné vu St.Louis/Arzviller

**Bei der Eisebunn**

An der Belsch: De Plan incliné vun Ans

An Däitschland gëtt de Begrëff *Schiefe Ebene* fir e géien Deel vun der Ludwig-Süd-Nord-Bahn gebraucht. Kuckt dofir Schiefe Ebene. Soss gëtt am Allgemengem de Begrëff *Schrägaufzug* gebraucht. Am Ufank vum Eisebunnsbau an Däitschland gouf et och zwéi Streckendeeler déi *Geneigte Ebene* genannt goufen, an zwar bei Erkrath-Hochdahl (1841) an zu Aachen-Ronheide (1843) wou d'Zich eng Zäit mat Wannen eropgezu goufen.
Lëscht vun de Schëffslifter

**Haaptartikel: [[Schëffslift]]**
## [[Däitschland]]
*Schëffslift vun Henrichenburg 
*Schëffslift vun Niederfinow
*Schëffslift vum Rothensee - 
*Schëffslift vu Scharnebeck

## [[Belsch]]
*4 Schëffslifter vum Canal du Centre tëscht Thieu an Houdeng-Goegnies
*Schëffslift vu Strépy-Thieu bei Mons
*Plan incliné vu Ronquières bei Nivelles

## [[Kanada]]
* Schëffslifter um Trent-Severn
** Schëffslift zu Kirkfield
** Schëffslift zu Peterborough
** Rullbrëtsch zu Big Chute
** Rullbrëtsch zu Swift Rapids

## [[Frankräich]]
*Schëffslift vu Fontinettes 
*Schëffstrap vu Fonséranes um Canal du Midi
*Schif Schleis vu Fonséranes (oder *vu Bézier*) um Canal du Midi 
*Schif Schleis vu Montech um Canal du Midi 
*Plan incliné vu St.Louis/Arzviller a Loutrengen
*Voûte vu Saint-Quentin

## [[Japan]]
* Plan incliné vum Kamogawa-Kanal zu Fushimi
* Plan incliné vum Biwako-Kanal zu Kyōto

## [[Polen]]
*Plans inclinés vum Elblag-Kanal 

## [[Vereenegt Kinnekräich|Groussbritannien]]
*Schëffslift vun Anderton
*Schëffslift um Kuelekanal am Somersetshire 
*Schëffstrap vu Foxton 
*Plan incliné vun Hay
*Plan incliné vun Trench
*Rad vu Falkirk

## [[Russland]]
* Plan incliné vu Krasnojarsk
 
## [[Vereenegt Staate vun Amerika|USA]]

* 23 Plans inclinés um Morris-Kanal

## Um Spaweck

* https://web.archive.org/web/20060621083637/http://www.canal-du-centre.be/liens.html
* http://batellerie59.free.fr/fichiers/page3/bat3.htm
*  http://www.canals.com/lifts.htm
*  https://web.archive.org/web/20050904040157/http://www.icomos.org/studies/canals2a.htm
Siegen

**Siegen** (muselfränkesch: *Seeje*) ass eng Stad am südwestfaleschen Deel vum Dräilännereck Nordrhein-Westfalen / Hessen / Rheinland-Pfalz an ass eng Grouss kreesugehéiereg Stad vum Krees Siegen-Wittgenstein am Regierungsbezirk Arnsberg. D'Universitéitsstad (15.700 Studenten am Wantersemester 2011/12) ass Sëtz vum Krees an an der Landesplanung als Uewerzentrum am südwestfälesche Ballungsgebitt klasséiert.

## Um Spaweck

* Offiziell Säit vu Siegen
Philippe I. vu Frankräich

De **Philippe I.**, gebuer 1052, a gestuerwen 1108, war vun 1060 bis 1108 Kinnek vu Frankräich.

## Um Spaweck
Nicolas Braunshausen

Den **Nicolas Braunshausen**, gebuer de 16. Oktober 1874 zu Garnech, a gestuerwen den 11. Dezember 1956 an der Stad Lëtzebuerg, war e lëtzebuergesche Professer fir Psychologie a Politiker.

Hien huet um *[[Cours supérieurs]]* an der Stad an op den Universitéite vu Léck a Bréissel Psychologie enseignéiert. Fuerschungsthema war ë.&nbsp;a. Sproocherzéiung a Méisproochegkeet.

Vum 27. Dezember 1936 bis de 5. November 1937 war hien, als Member vun der Radikal-Liberaler Partei, Minister fir den Interieur, Handel an Industrie an der Regierung Bech.

Hie war vun 1917 bis 1936 am Gemengerot vun der Stad Lëtzebuerg an dovu vun 1924 bis 1934 als Schäffen.

## Wierker
(Auswiel)
* *Die experimentelle Gedächtnisforschung* (1914)
* *La Question linguistique dans le Grand-Duché de Luxembourg* (1935)
* *L'étude expérimentale du caractère. Méthode et résultats*. Liège (1937)
* *Le Bilinguisme et les méthodes d'enseignement des langues étrangères* Liège (o.D.)

## Gielercher
* 
* 
* 
* 
* 
An der Stad Lëtzebuerg (Rollengergronn) an zu Garnech goufe Stroossen no him genannt.

## Bibliographie
* Frank Wilhelm 2003: *Nicolas BRAUNSHAUSEN 1874-1956.* In: 400 Joer Kolléisch, Band II, S. 319-321. éditions saint paul, Lëtzebuerg. ISBN 2-87963-419-9.
Caribert II.

De **Caribert II.**, gebuer tëscht 606 a 610 a gestuerwe 632, war vu 629 bis 632 Kinnek vun der Aquitaine.

## Um Spaweck
Clovis II.

De **Clovis II.**, gebuer 634, a gestuerwen 657, war Kinnek vun Neustrien a Burgund (639-657) a vun Austrasien (656-657).

## Um Spaweck
Kópavogur

**Kópavogur** ass eng Gemeng vu Reykjavík, a mat 30.000 Awunner déi zweetgréisst Stad vun Island. Kópavogur läit am Süde vu Reykjavík. Et ass eng gréisstendeels residentiell Gemeng an der Regioun Höfuðborgarsvæði, der Haaptstadgéigend vu Reykjavík.

Kópavogur heescht iwwersat *Puppelche vun engem Séihond*. Um Wope gesäit een dëst Symbol ënner der Kierch vu Kópavógur (*Kópavógskirkja*).

De gréissten Unhaltspunkt vu Kópavogur ass eng Kierch, d*Kópavógskirkja*, déi 1968 hir Dieren opgemaach huet. Si steet um Borgarholt-Hiwwel, net wäit ewech vum Zentrum vun der Stad an de Muséeën. Och eng Schwämm ass nobäi. Am Zentrum vu Kópavogur gëtt et eng sëllege Geschäfter. An der Stad steet och eng Statu vun der Gerður Helgadóttir, *Gegnumstreymi*.

## Um Spaweck

*  Offiziell Websäit vu Kópavogur
Robert Fludd

De **Robert Fludd**, gebuer 1574 zu Milgate Park, Kent, a gestuerwen den 8. September 1637 zu London, war en englesche Philosoph an Theosoph.

## Biographie
De Fludd ass an der Grofschaft Kent an England op d'Welt komm an huet zu Oxford Medezin studéiert. En ass a Frankräich, Italien a Däitschland gereest a war duerno Dokter zu London.

## Schrëften
* Tractatus apologeticus integritatem Societatis de Rosea Cruce defendens, Leiden 1617 
* Tractatus theologico-philosophicus, Oppenheim 1617
* Utriusque cosmi maioris scilicet et minoris Metaphysica, physica atque technica Historia (Metaphysik und Natur- und Kunstgeschichte beider Welten, nämlich des Makro- und des Mikrokosmos), 2 Bde., Oppenheim, Frankfurt 1617
* Tractatus secundus. De naturae simia seu technica macrocosmi historia, Oppenheim 1618, Frankfurt 1624
* Monochordium Mundi symphoniacum J. Kepplero oppositum, Frankfurt 1622
* Philosophia sacra et vera christiana seu Meteorologia cosmica, Frankfurt 1626
* Sophiae cum memoria certamen, 1629
* Clavis philosophiae et alchymiae, 1633
* Philosophia Moysaica, Gouda 1638, engl. London 1659.

## Literatur
* Craven, J. B.: *Robert Fludd*. 1902
* Hemprich, R. F.: Robert Fludd. Leben und Schriften. 1908
* Debus: A. G.: *The English Paracelsians.* London 1965, New York 1966
* Godwin, J.: *Robert Fludd. Hermetic Philosopher and Surveyor of two Worlds*. London 1979
* Huffman, W. H.: *Robert Fludd and the end of the Renaissance*. London 1988.

## Um Spaweck

* Fludd und der Farbenkreis
Hydrographie

Als **Hydrographie** (geographesch Kennschaft vum Waasser) bezeechent een d'Léier vun Erschéngunsformen, Eegenschaften, Virkommen, Verbreedung an Haushalt vum Waasser, iwwer, op, an ënner der Äerduewerfläch.

D'Hydrographie ass een Deel vun der Geographie an der Geophysik.

Hir Deelgebidder sinn d'Limnologie mat dem Deelgebitt Potamologie, d'Hydrogeologie, d'Ozeanographie an d'Glaziologie.

D'Hydrographie iwwerschneit sech a verschiddene Beräicher dacks mat der Hydrologie.

## Um Spaweck
Philipp Ludwig Hanneken

De **Philipp Ludwig Hanneken**, gebuer de 5. Juni 1637 zu Marburg, a gestuerwen de 16. Januar 1706 zu Wittenberg, war en däitsche luthereschen Theolog.

Den Hanneken huet grouss Dissertatioune géint Pietiste geschriwwen, awer och aner Wierker.

## Literatur

* Michael Ranfft: *Leben und Schriften aller Chursächsischen Gottesgelehrten, …*; Leipzig: Wolfgang Deer, 1742
* Christian Gottlieb Jöcher: *Allgemeines Gelehrten–Lexikon 1750*, Bd. 2, Sp. 1351
* Erich Beyreuther: *[[Neue Deutsche Biographie]]*, Bd. 7, S. 620

## Um Spaweck
* Johann Heinrich Zedler: ''Grosses vollständiges Universallexicon aller Wissenschaften und Künste'', Bd. 12, Blatt 251
* Johann Samuel Ersch und Johann Gottfried Gruber: ''Allgemeine Encyclopädie der Wissenschaften und Künste'' Volume 2 Teil 2 Seite 171
Johann Valentin Andreae

De **Johann Valentin Andreae**, gebuer de 17. August 1586 zu Herrenberg, a gestuerwen de 27. Juni 1654 zu Stuttgart, och genannt *Johannes Valentinus Andreae* oder *Johannes Valentinus Andreä*, war een däitsche Schrëftsteller, Mathematiker, Theolog a Sozialreformator.

Op hie geet d'Legend vun den Rousekräizer zeréck.

No him ass den Andreae-Gymnasium zu Herrenberg (AGH) benannt.

## Um Spaweck
Kläranlag

Eng **Kläranlag** ass do fir knaschtegt Waasser ze botzen. Dëst Ofwaasser kënnt aus den Dierfer, Stied oder Industriezonen iwwer de Kanalisatiounssystem dohin.

Fir dat Waasser ze botze gëtt et mechanesch, biologesch a cheemesch Methoden. Modern Kläranlagen hu meeschtens déi 3 Methoden.

Déi éischt Kläranlag an Europa ass 1882 zu Frankfurt-Niederrad a Betrib geholl ginn.

Zu Lëtzebuerg gi Kläranlage meeschtens vun Ofwaassersyndikater gebaut a bewirtschaft.

## Kuckt och
* Kläranlagen zu Lëtzebuerg

## Um Spaweck
Madurodam

**Madurodam** ass e Fräizäitpark bei Den Haag am Staddeel Scheveningen an ass eng vun de gréissten touristeschen Attraktioune an Holland.

D'Anlag ass 18.000 m2 grouss an et fënnt een iwwer 300 Modeller vu Gebaier aus Holland oder soss an der Welt am Moossstaf 1:25. Eng ganz Partie ass animéiert.

Mat dem Bau vun der Anlag ass 1950 ugefaange ginn an 1952 ass de Park opgaangen. Mam Bau vun dësem Park wollt d'Famill Maduro un hire Jong erënneren, de Läitnant George Maduro, deen 1945 am KZ Dachau ëmkomm ass.

## Um Spaweck
Schlass vu Pierrefonds

D**'Schlass vu Pierrefonds** ass eng grouss Buerg zu Pierrefonds um Südostrand vun der Forêt de Compiègne, am Norde vu Paräis, tëscht Villers-Cotterêts a Compiègne.

D'Buerg huet nach bal all d'Karakteristike vun enger mëttelalterlecher Festung.

Am 17. Joerhonnert gouf d'Buerg op Uerder vum Richelieu ofgerappt a stoung 200 Joer als Ruin do, bis den Napoleon III. dem Viollet-le-Duc den Optrag gëtt fir se ze restauréieren.

D'Schlass vu Pierrefonds ass als historescht Monument klasséiert.

## Kuckt och
*Gare vu Pierrefonds

## Um Spaweck

* Schlass vu Pierrefonds
* Artikel a Fotoe vum Schlass
Oriana Fallaci

**Oriana Fallaci**, gebuer den 29. Juni 1929 zu Florenz, an do gestuerwen de 15. September 2006, war eng italieenesch Journalistin a Schrëftstellerin.

## Liewen

## Wierk

## Um Spaweck
Danielle Roster

D**Danielle Roster**, gebuer 1964 zu Wolz, ass eng lëtzebuergesch Musekologin a Konschthistorikerin.

Si huet hire Studium zu Salzburg gemaach.

Der Danielle Roster hiert Haaptinteressi dréit ëm Fraen an der Musek. Zanter 1995 ass si mam Fraemuseksënnerstëtzungsprojet EUTERPE vum Fraendokumentatiounszenter Cid-femmes an der Stad Lëtzebuerg chargéiert.

## Hiert Geschriwwenes
**[[Clara Schumann|Clara Schumann-Wieck]]*, Éditions Phi, Iechternach, 1993 
**Allein mit meiner Musik. Komponistinnen in der Musikgeschichte*, Éditions Phi, Iechternach, 1995. 
**Die großen Komponistinnen*, Insel Verlag, Frankfurt am Main, 1998 
**Les Femmes et la création musicale*, iwwersat aus dem Däitsche vun der Denise Modigliani, Éditions l'Harmattan, Paräis, 1998

Do kommen nach en ettlech Artikelen a Fachzäitschrëften derbäi, souwéi Texter an CD-Bäilage vun de Musekslabelen Bayer Records, der schweedescher BIS, Timpani a Violet.

De Beméiunge vun der Danielle Roster ass et ze verdanken, datt déi lëtzebuergesch Komponistin Lou Koster (1889-1973) net an de Vergiess koum.

## Gielchen
* Chevalier vum Ordre de Mérite du Grand-Duché de Luxembourg (Promotioun 2015)

## Um Spaweck
Gare vu Pierrefonds

D**'Gare vu Pierrefonds** oder och Pierrefonds-les-Bains zu Pierrefonds gouf tëscht 1883 an 1884 gebaut. Den Archtitekt war de Charles Lecoeur.

D'Gare ass ganz am Haastee gebaut, an d'gebaute Fläch ass 732 m2, d'Fassad huet eng Längt vu 50&nbsp;m,
1885 gouf eng *Unterführung* bäigebaut fir datt d'Läit solle besser op d'Quaie kommen. 1940 ass de leschte Persounenzuch gefuer an 1966 war et och mat de Marchandisenzich eriwwer. D'Gleiser sinn 1967 ewechgerappt ginn an am selwechte Joer de 4. Oktober gouf d'Gare als Historescht Monument klasséiert.

D'Gare huet zur Linn Amiens-Dijon, Sektioun Compiégne - Villers Cotterêts gehéiert. Si hat als Baugrondlag de *Style nord 1ère classe enjolivé* vun der *[[Compagnie des chemins de fer du Nord]]*
## Um Spaweck
Compagnie des chemins de fer du Nord

D**'Compagnie des Chemins de fer du Nord** och dacks nëmmen *Compagnie du Nord* genannt war eng Eisebunnsgesellschaft déi am September 1845 zu Paräis gegrënnt gouf. Si huet de Gesellschaften de Rothschild Frères a Frankräich, an N M Rothschild & Sons vu London gehéiert.

De Barong James de Rothschild war den éischte President vun der Gesellschaft bis zu sengem Doud 1868.

Vun der Gare du Nord aus si Linnen a Richtung Äermelkanal gebaut ginn, fir d'éischt 1846, bis op Douai an op Lille. 1847 koumen d'Linnen op Amiens a Valenciennes derbai an déi an d'Belsch op Courtrai a Gent. 1848 goufen d'Strecke Boulogne-sur-Mer a Saint Quentin opgemaach.

1937 gouf d'Gesellschaft verstaatlecht an ass vun der SNCF iwwerholl ginn.
Tom Alesch

Den **Tom Alesch**, gebuer den 31. Mee 1973 an der Stad Lëtzebuerg, ass e lëtzebuergesche Filmregisseur.

Hie schafft als Realisateur a Videomonteur um Kierchbierg beim Centre de Technologie de l'Éducation, engem Service vum Erzéiungsministère.

## Seng Filmer
### Laangfilmer (Dokumentar)
* *[[Eng Äerd]]* (2020)

### Kuerzfilmer (Dokumentar)
* *[[Eng Kinnigin an der Kathedral]]* (1995)
* *[[High Flying]]* (1996)
* *[[Roger Bertemes (Film)|Roger Bertemes]]* an der Serie *[[Portraits d'artistes]]* (1997)
* *[[Philippe Schneider, de Mann mat der Kamera]]* (1999)
* *[[D'Tata Ännchen]]* (1999)
* *[[Walen - Wéi a Firwat]]* (1999)
* *[[Un Voyage pas comme les autres]]* (2000)
* *[[Ons Arméi]]*, zesumme mat der Cathy Richard (2003)
* *[[Ob Sonn, ob Reen, ob Wand... - Natur erliewen an der Schoul]]* (2004)
* *[[bloë Steen]]* (2007)
* *[[am Éislek]]*, zesumme mat der Anne Schiltz (2007), Première den 19. Oktober 2007
* *[[E Futtballspill am Schnéi]]*, zesumme mat der Anne Schiltz (2014), Première de 26. November 2014

### Kuerzfilmer (Fiktioun)
* *[[Just Tape It]]*, no engem Scénario vum Tom Alesch (1997)

## Kuckt och
* Lëscht vu lëtzebuergesche Filmregisseuren
Fenerbahçe

**Fenerbahçe**, mam ganzen Numm **Fenerbahçe Spor Kulübü** Istanbul, ass en tierkesche Sportveräi vun Istanbul, deem säi Foussballclub an der *[[Turkcell Süper Futbol Ligi]]*, der héchster Liga am tierkesche Profifoussball, spillt.

Nieft der Foussballsektioun gëtt et bei *Fenerbahçe* nach eng Basketball-, Turn-, Dëschtennis-, Liichtathleetik-, Tennis-, Handball-, Volleyball-, Rugby-, Äisstackschéissen- a Fansektioun.

De Veräi spillt seng Heemspiller am Şükrü-Saracoğlu-Stadion.

## Um Spaweck

* Fenerbahce - offiziell Homepage
Lëscht vun de Paräisser Metrostatiounen

## Lëscht vun de [[Paräisser Metro]]sstatiounen

### [[Linn 1 (Paräisser Metro)|Linn 1]]
D'Linn 1 huet 25 Statiounen, dovun hunn der 13 eng Korrespondenz mat 11 anere Metroslinnen, mat 4 RER-Linnen, mat enger Tramslinn an zwou SNCF-Garen.

### [[Linn 2 (Paräisser Metro)|Linn 2]]
D'Linn 2 huet 25 Statiounen, dovun 11 mat Korrespondenz mat 11 anere Metroslinnen, 4 mam RER an eng SNCF-Gare.

### [[Linn 3 (Paräisser Metro)|Linn 3]]
D'Linn 3 huet 25 Statiounen, dovun 9 mat Korrespondenz mat 11 anere Metroslinnen, 3 Linne vum RER an eng SNCF-Gare.

### [[Linn 3bis (Paräisser Metro)|Linn 3bis]]
D'Linn 3bis huet 4 Statiounen, dovun 2 déi eng Korrespondenz mat 2 anere Metroslinnen hunn.

### [[Linn 4 (Paräisser Metro)|Linn 4]]
D'Linn 4 huet 26 Statiounen, dovun hunn der 13 eng Korrespondenz mat 13 aner Metroslinnen, 5 RER-Linnen an 3 SNCF-Garen.

### [[Linn 5 (Paräisser Metro)|Linn 5]]
D'Linn 5 huet 22 Statiounen, dovun hunn der 10 eng Korrespondenz mat 11 anere Metroslinnen, 4 Linne vum RER, eng Tramslinn an 3 SNCF-Garen.

## Um Spaweck
Albert Fish

Den **Albert Fish**, gebuer als *Hamilton Fish* den 19. Mee 1870 zu Washington D.C., an higeriicht de 16. Januar 1936 am Sing Sing-Prisong bei New York City am US-Bundesstaat New York, war en US-amerikanesche Seriemäerder.

Am Fish senger Famill ware scho viru senger Gebuert siwe Fäll mat mentale Problemer bekannt, dovun zwéi Familljememberen, déi a psychiatreschen Etablissementer gestuerwe waren.

Wéi de klengen Howard fënnef Joer hat, ass säi Papp gestuerwen a seng Mamm huet hien an e Weesenhaus gedoe fir kënne schaffen ze goen. Duerch déi Schwaarz Erzéiung, déi do praktizéiert gouf, ënner anerem Streech op de plakegen Hënner, huet sech no an no e Masochismus erausgeschielt. Den Howard war, wéi vill Problemkanner, bis am Alter vun 11 Joer een, deen an d'Bett gemaach huet. Wéi hie mat 15 Joer aus der Schoul koum, huet hie sech *Albert* genannt, well e jorelaang *Ham an Eggs* vernannt gi war.

Duerno huet de Fish sech mat Usträicheraarbechten iwwer Waasser gehalen. Hien huet sech mat enger Fra bestuet, déi néng Joer méi jonk war wéi hien, a se hate sechs Kanner mateneen, ier seng Fra sech am Januar 1917 mat engem Kaschtgänger duerch d'Bascht gemaach huet.

No sengen eegenen Aussoen huet de Fish 1910 zu Wilmington am Delaware fir d'éischt Kéier e Mënsch ëmbruecht. Nodeem seng Fra hien am Stach gelooss hat, gouf hien ëmmer méi staark vu reliéisen Halluzinatioune gepackt. Säi Pendelen tëscht engem extreem entwéckelte Sado-Masochismus a senge reliéise Virstellunge vun Affer a Péng koum vun do un net méi un d'Halen.

Obwuel de Fish vu senger éischter Fra ni gescheet gouf, huet hie sech nach dräimol bestuet. Säi Geschlechtsliewe war eng Zort Geeschterbunn vu Perversitéiten. „Vu Gott“ krut hien den Optrag fir sech sadistesch u Kanner ze vergoen. D'Zuel vu sengen Affer huet hie mat „ronn 400“ uginn.

Mat der Zäit gouf de Fish aachtmol verhaft a souz dacks am Prisong.

1928 koum et zum Fall, deen de Fish Joren drop op den elektresche Stull brénge sollt. De Fish huet sech als „Mr. Howard“ an d'Vertraue vun der Famill Budd ageschlach, déi zu White Plains (New York) gewunnt huet. De Fish invitéiert dat 12 Joer aalt Grace op eng fingéiert Kannerparty, verschleeft d'Kand an en eidelt Landhaus a schluecht et. Dobäi kënnt et och zu Kannibalismus. Dee Fall wier kaum opgekläert ginn, wann de Fish net 1934, sechs Joer duerno, den Elteren e gräissleche Bréif geschriwwen hätt, fir deenen z'erzielen, datt hiert Kand dout wier, a genee ze beschreiwen, wéi dat gaange war. Duerch deen aussergewéinleche Bréifpabeier, deen de Fish benotzt hat, gouf hie gepëtzt.

Beim Verhéier huet hien der Police vun anere Muerde vun 1919, 1927 an 1934 erzielt.

1935 viru Geriicht huet de Fish plädéiert, hie wier krank am Kapp. Mä d'Volleksjury wollt dovun näischt wëssen an huet en op den elektresche Stull geschéckt.

## Um Spaweck
Mosfellsbær

**Mosfellsbær** ass eng islännesch Gemeng mat 8.147 Awunner an der Regioun Höfuðborgarsvæði. Mosfellsbær läit am Norde vu Reykjavík.

Mosfellsbær, an der Géigend *Mosó* genannt, heescht iwwersat *D'Stad vum Moos*, well et gëtt do nëmme Moos, awer keng Beem. An Island gëtt et keng natierlech Bëscher oder Beem. D'Bierger bei Mosfellsbær si bewuess mat Moos. An der Regioun Höfuðborgarsvæði gëtt et dräi héich Bierger, *Úlfarsfell*, *Esjan*, a *Mosfell*.

## Waarmwaasserquellen
Aus iwwer 100 Waarmwaasserquelle gëtt vu Mosfellsbær aus Waasser an d'Haaptstad gepompelt.

## De Fluchhafen
Et gëtt e Fluchhafen zu Mosfellsbær, deen Tungubakka heescht. D'Fluchpist ass Wues. Et gëtt e Fligerclub do deen eng Rei Fligeren huet, aler an neier. All Joer ass beim Fluchhafen e grousst Fest mat Ausstellung vun de Sportsfliger, dat *Silver Jódel* heescht. Dann ass och e Concours, wien am beschte lande kann.

## Bekannt Leit vu Mosó
Den Halldór Kiljan Laxness (1902-1998), en islännesche Schrëftsteller an Nobelpräisdréier an der Literatur vun 1955, hat eng Farm zu Mosfellsbær.

## Um Spaweck

*  Offiziell Websäit vu Mosfellsbær
*  Fligerclub vu Mosfellsbær
Gare du Nord

Den Ausdrock « **Gare du Nord** » ka fir follgend Gare sinn:

* Gare du Nord zu Bréissel
* Gare du Nord zu Bukarest
* Gare du Nord zu Huy
* Gare du Nord zu Paräis
* Gare du Nord zu Mulhouse
* D'Pre-Metrosstatioun Gare du Nord zu Bréissel
* D'Metrosstatioun Gare du Nord zu Paräis
Schmuelspuerbunn

Als **Schmuelspuerbunn** ginn am Allgemenge Bunne bezeechent, deenen hir Spuerwäit méi kleng wéi d'Normalspuer (1435&nbsp;mm) ass.

Schmuelspuerbunnen hunn den Avantage datt se méi einfach a méi bëlleg ze baue si wéi Normalspuerbunnen. Well d'Spuerwäit net sou grouss ass, kënne méi enk Kéiere gebaut ginn, wat wichteg war bei Konstruktiounen duerch schmuel Däller mat villem Gekrénkels. Well d'Rullmaterial och net sou schwéier ass, brauch den Ënnerbau net sou staark gebaut ze ginn, wat d'Käschte vum Bau relativ niddreg hält.

E groussen Nodeel ass allerdéngs, datt beim Giddertransport muss ëmgeluede ginn, wa Wueren déi vun enger Normalspuer kommen, musse weidergeleet ginn.

Fir datt dat net huet misse vun Hand gemaach ginn, goufe sougenannte Rullbéck benotzt, op déi d'Waggone vun där enger Spuer dropgesat goufe fir op der anerer kënne weiderzefueren.

Am grousse Ganzen ass d'Lafrou vum Zuch och méi kleng wéi bei der Normalspuer. Dofir goufe Schmuelspuerbunnen haaptsächlech do agesat, wou et net op d'Vitess ukënnt a wou manner Plaz fir de Bau do war (Biergbunnen, Minièresbunnen, Tram, Festungsbunnen).

De Gebrauch vum Numm Schmuelspuerbunn ass net iwwerall de selwechten. A Länner wou eng Schmuelspuerbunn d'Haapteisebunnsnetz duerstellt, ginn als Schmuelspuerbunn nëmmen déi Bunne bezeechent, déi nach méi schmuel sinn (z.&nbsp;B. Südafrika *[[Kapspuer]]* oder Japan, *[[Meterspuer]]* an Indien, Kenia, Tunesien)

## Verschidde Spuerwäiten
Déi wichtegst Spuerwäite bei Schmuelspuerbunne sinn: 600&nbsp;mm (Feldbunnen), 750&nbsp;mm, 760&nbsp;mm ("Bosnesch Spuer"), 785&nbsp;mm, 891&nbsp;mm (fréier vill a Schweden gebraucht), 900&nbsp;mm an 1000&nbsp;mm ("Meterspuer") an 1067&nbsp;mm ("Kapspuer").

Zu Lëtzebuerg goufen déi meescht Schmuelspuerbunne vun 1890 un ugeluecht, a sinn nom Zweete Weltkrich duerch d'Opkomme vu staarke Camionen lues a lues verschwonnen.

Haut gëtt et der nach e puer zu Lëtzebuerg als Muséesbunnen an Touristenattraktiounen.

## Um Spaweck
Zentréierschlëssel

En **Zentréierschlëssel** oder Nippelspaner ass een Handwierksgeschier fir d'Spéche vu Rieder unzezéien oder lasszeschrauwen a fir d'Spannungen am Rad ze regléieren an ze zentréieren.

Mat dësem Schlëssel kann een d'Nippele vun de Spéchen (speziell Véierkant-Hülsemudderen) déi op der Felg sëtzen duerch op- oder zoudréine verstellen. Dat gëtt gemaach, wann e Rad nei opgeriicht gëtt, an duerno, wann et eng gewéitscht krut an net méi ronn leeft. Entweeder huet et dann eng *Aachtchen* (dat heescht et leeft am vertikale Plang - also 90 ° zur Achs bei Vëloen - net méi riicht) oder et huet den *Dadder* (dann ass de Krees vun der Felg net méi ronn). Wann een net richteg weess, domat ëmzegoen, kann ee séier, wann een eng Aachtche wëllt eraushuelen, een Dadder dranzwaffen oder ëmgedréint.

Einfach Zentréierschlëssele paken de Nippel op zwou Säiten, déi professionell paken iwwer dräi Ecker.

Déi gängegst Gréisste sinn:

* 0,127" (3.23&nbsp;mm) 
* 0,130" (3.30&nbsp;mm) 
* 0,136" (3.45&nbsp;mm)
Sverre Stenersen

De **Sverre Stenersen** ass e fréieren norwegesche Spezialist an der nordescher Kombinatioun.

## Palmarès

### [[Olympesch Spiller]]

*Olympesch Wanterspiller 1952 zu Oslo 
** Bronze Medail an der Nordescher Kombinatioun (Eenzel)
*Olympesch Wanterspiller 1956 zu Cortina d'Ampezzo 
** Goldmedail an der Nordescher Kombinatioun (Eenzel)

### [[Weltmeeschterschaften am Nordesch Schi|Weltmeeschterschaften]]

*Weltmeeschterschaft am Nordesch Schi 1952 zu Oslo 
** Bronze Medail an der Nordescher Kombinatioun (Eenzel)
*Weltmeeschterschaft am Nordesch Schi 1954 zu Falun 
** Goldmedail an der Nordescher Kombinatioun (Eenzel)
*Weltmeeschterschaft am Nordesch Schi 1956 zu Cortina d'Ampezzo 
** Goldmedail an der Nordescher Kombinatioun (Eenzel)
*Weltmeeschterschaft am Nordesch Schi 1958 zu Lahti 
** Sëlwermedail an der Nordescher Kombinatioun (Eenzel)
Robert Castel

De **Robert Castel**, gebuer de 27. Mäerz 1933 zu Saint-Pierre-Quilbignon, haut e Quartier vu Brest, a gestuerwen den 12. Mäerz 2013 zu Vincennes, war e franséische Soziolog. Hie schafft op der École des Hautes Études en Sciences Sociales a gouf staark vum Pierre Bourdieu a Michel Foucault beaflosst.

An den 1960er Joren huet hie mam Pierre Bourdieu zesummegeschafft an huet sech fir Psychoanalys a Psychiatrie intresséiert. Hien ass och staark um Phenomeen vum sozialen Ausschloss (Exclusioun) intresséiert.

De Castel probéiert ze verstoen, firwat datt Lounaarbecht - wat fréier keng sou respektéiert sozial Positioun war - no an no ee Modell ginn ass fir ee soziale Status mat enger bestëmmter sozialer Identitéit.

Hien ass Matgrënner vum Grupp GRASS - Groupe d'analyse du social et de la sociabilité.

## Bibliographie
*Le psychanalisme, 1973 
*L'ordre psychiatrique. L'âge d'or de l'aliénisme, 1976 
*La gestion des risques 
*La société psychiatrique avancée 1982 
*Les métamorphoses de la question sociale, une chronique du salariat 1995 
*Propriété privée, propriété sociale, propriété de soi 
*L'insécurité sociale - qu'est-ce qu'être protégé?
Álftanes

**Álftanes** (mam vollstännegen Numm op Islännesch *Sveitarfélagið Álftanes*) ass eng Gemeng mat 2.183 Awunner an der Haaptstadregioun vun Island.

Álftanes läit am Südweste vu Reykjavík, op enger Hallefinsel. Den Numm heescht iwwersat op Lëtzebuergesch *Schwane-Bucht (Swan's Cove)*. Álftanes läit zirka 1 Stonn ewech vum Zentrum vu Reykjavík, an zéng oder fofzéng Minutte vu Hafnarfjörður.

## Geschicht vun Álftanes
Den Ingólfur Arnasson, den éischte Siidler vun Island, hat zu Álftanes en Terrain. Säi Koseng, den Ásbjörn Össurarson, huet d'Land duerno vum Ingólfur iwwerholl. 1878 gouf den Terrain an zwee gedeelt, an zwar a *Bessastaðahreppur* an a *Garðahreppur*. Zanter dem 1. Januar 2013 ass Álftanes en Deel vun der Stad Garðabær.

Am 19. Joerhonnert war d'Fëscherei déi wichtegst Industrie fir d'Awunner vun Álftanes. No 1940 ass d'Awunnerzuel vun Álftanes staark an d'Luucht gaangen; a mat hir d'Zuel vun de Gebaier.

## Bessastaðir
Zu Álftanes ass d'Residenz vum President vun Island, dem Ólafur Ragnar Grímsson. Den Domaine, Bessastaðir, gehéiert dem islännesche Staat.

## Um Spaweck
* Offiziell Websäit vu Álftanes  
* Forseti Íslands og Bessastaðir (President vun Island)
Pol Aschman

De **Paul (Pol) Aschman**, gebuer den 8. Februar 1921 an der Stad Lëtzebuerg, an do gestuerwen den 10. August 1990, war e lëtzebuergesche Fotojournalist a Chronist.

Hien ass virun allem bekannt wéinst senge Fotoe mat deenen hien d'Liewen an der Stad Lëtzebuerg, an och soss am Land, dokumentéiert huet.

No der Primaireschoul an der Aldringerstrooss an der Stad Lëtzebuerg, huet hie Secondairesstudien am Athenäum gemaach, déi duerch den Zweete Weltkrich ënnerbrach goufen.

1940 gouf hie wéinst Resistenzaktivitéite verhaft a gouf duerno als Zwangsrekrutéierte vun der däitscher Arméi an d'Sowjetunioun un d'Front geschéckt. Bei Kampfhandlunge gouf hie schwéier blesséiert. No engem Openthalt an engem Militärspidol a Polen koum hien 1945 zeréck op Lëtzebuerg.

Hien huet probéiert mat sengem Studium weiderzefueren, dat awer ouni Erfolleg. Doropshin huet hie sech an der Fotosschoul zu Vevey an der Schwäiz ageschriwwen.

Den 1. August 1949 koum hien als Fotoreporter bei d'Revue, déi en 1967 als Chefredakter verloss huet. Vun 1967 un huet hie fir d'Luxemburger Wort geschafft, an dat bis zu senger Pensioun am Joer 1984.

1997 huet d'Stad Lëtzebuerg dem Pol Aschmann säi Fotoarchiv opkaaft, fir et an der Fotothéik vun der Stad ze konservéieren.

Hie war de Jong vum Cheemiker a Fotograf Camille Aschman Jr..

## Gielercher

* Chevalier vum Ordre de Mérite du Grand-Duché de Luxembourg (Promotioun 1973)

## Posthum Ausstellungen
* 2000, am Cercle municipal an der Stad Lëtzebuerg, bei Geleeënheet vum 10. Doudesdag vum Paul Aschmann.
* 2009, am Stadhaus um Knuedler: *Il n'y a pas si longtemps. Photos de Pol Aschmann des années 1950-1980*. Vum 13. August bis de 14. September.
* 2021, am Ratskeller vum Cercle municipal: * Des gens et des rues - 100 ans Pol Aschman.*

## Literatur
*2001, *Trésors de la Photothèque: Pol Aschmann*. Erausgi vun der Fotothéik vun der Stad Lëtzebuerg, 188 Säiten. ISBN 2-9599812-0-0. (Mat enger Selektioun vun 160 Fotoe vum Pol Aschmann. D'Texter sinn an dräi Sproochen: lëtzebuergesch, franséisch an däitsch).

## Um Spaweck
*Sandra M. Petrillo, ''A hauteur de regard'', Woxx no 623, 2002 vum 11. Januar 2002.