open-index/open-wikipedia-markdown huggingface dataset:
Kaspescht Mier

D**'Kaspescht Mier** (Farsi: دریای خزر/دریای مازندران, Azeri: Xəzər dənizi, Russesch: Каспийское море) ass, mat enger Fläch vun 386.400&nbsp;km², dee gréisste Séi vun der Äerd. Wéinst senger Gréisst gëtt e "Mier" genannt.

D'Kaspescht Mier läit a West-Asien an um Bord vun Osteuropa an der grousser Aralo-Kaspescher Nidderung. Et huet keen direkten Zougank zu den Ozeanen.

Am Norde grenzt et u Russland (zirka 960&nbsp;km Küst) a Kasachstan (1894&nbsp;km Küst), am Süden un den Iran (750&nbsp;km Küst), am Westen un den Aserbaidjan (zirka 800&nbsp;km Küst) an am Osten un Turkmenistan (1768&nbsp;km).

Et ass vun Norden no Süden 1200&nbsp;km laang a vu Westen no Osten 435&nbsp;km (300&nbsp;km an der Moyenne). Déi nërdlech Hallschent ass am Duerchschnëtt just 6&nbsp;m déif, an der südlecher ass déi déifst Plaz 995&nbsp;m. D'Surface vum Mier läit 28 Meter ënner RU.

Am Mier leien eng Rëtsch Inselen, wouvun der just e puer bewunnt sinn. Déi virun der aserbaidjanescher Kèste (z.&nbsp;B. d'Bulla-Insel an d'Pirallahı-Insel) si wichteg wéinst dem Pëtrol, deen do am Buedem ze fannen ass.

Am 20. Joerhonnert tëscht den 1930er an den 1980er Joren, ass den Niveau vum Séi (alt bis zu 16&nbsp;cm am Joer) an doduerch d'Fläch staark zeréckgaangen, wat virun allem dorop zeréckzeféiere war, datt aus den Haaptflëss, déi dra lafen - d'Wolga, den Ural an d'Kura - ze vill Waasser ofgezwackt gouf, fir ze nätzen.

Tëscht 1978 an 1994 ass den Niveau mat 14&nbsp;cm bis 40&nbsp;cm am Joer nees eropgaangen, wat mat verstäerkte geologeschen Aktivitéiten um Buedem vum Kaspesche Mier explizéiert gëtt.

Am Norden, wou déi zwéin Haaptzouflëss eralafen, ass de Salzgehalt niddreg; wat ee méi no Süde geet, geet en an d'Luucht (bis zu 30 % an der *Kara-Bogas-Bucht* (*[[Kara-Bogas-Gol]]*) an Turkmenistan.

### Fauna
Am Kaspesche Mier lieft de Stör, vun deem de Kaviar gewonne gëtt. Ausserdeem gëtt et eng jett z.&nbsp;D. endeemesch Kaarpenaarten. D'Kaspesch Robb ass eng endeemesch Robbenaart.

### Flëss, déi dra lafen
(Déi gréisst, alphabetesch zortéiert):
* Aras
* Atrak
* Emba
* Kuma
* Kura
* Samur
* Sefid Rud
* Sulak
* Terek
* Ural
* Wolga

### Häfen a Stied
* Aqtau (Kasachstan)
* Astara (Aserbaidjan)
* Astara (Iran)
* Astrachan (Russland)
* Atyrau (Kasachstan)
* Babolsar (Iran)
* Baku (Aserbaidjan)
* Bandar Anzali (Iran)
* Bandar e Torkaman (Iran)
* Derbent (Russland)
* Fort Schewtschenko (Kasachstan)
* Kaspijsk (Russland)
* Lənkəran (Aserbaidjan)
* Machatschkala (Russland)
* Noshahr (Iran)
* Sumqayıt (Aserbaidjan)
* Türkmenbaşy (Turkmenistan)

## Um Spaweck
Steierwon

Als **Steierwon** bezeechent een an der Eisebunnstechnik eng Voiture vun där aus de Mecanicien d'Lokomotiv vun der Ramm ka steieren. En erméiglecht et engem Zuch a béid Richtungen ze fueren ouni datt d'Zuchmaschinn muss ëmgesat ginn.
## Allgemenges
* Fir datt den Zuch vum Steierwon aus ka gesteiert ginn, muss dee mat de Steierelementer vun der Lokomotiv verbonne sinn. Jiddwer Lokomotivtyp huet dobäi eng aner "Sprooch".
* Prinzipiell kann all Lokomotiv, souwuel elektrescher wéi och dieselgedriwwener, vun engem Steierwon aus gesteiert ginn. Praktesch gi verschidde Loktyppe wéinst hirem Déngschtalter oder hirer Bestëmmung net mat Steierween synchroniséiert.
* E Steierwon, deen net benotzt gëtt, leeft wéi eng normal Voiture.
* Eng Ramm déi mam Steierwon no vir gefuer gëtt ass international op 10 Voiturë limitéiert, fir de Bremswee ze minimiséieren. An Dromedar-Kompositioun gefuer, ka sou eng Ramm deemno 20 Voituren hunn.
## Forme vun Asaz
### Schlaange-Kompositioun
D'Schlaange-Kompositioun ass de klasseschen Zenario bei deem den Zuch op engem Enn e Steierwon, an um aneren Enn eng Lokomotiv huet.  
Wann zwou sou Rammen uneneegekrämpt ginn, gi béid Lokomotive vum éischte Steierwon aus manövréiert. 
### Dromedar-Kompositioun
Eng Dromedar-Kompositioun, och nach Sandwich-Kompositioun genannt, ass den Zenario an deem eng Lokomotiv vun 2 Steierween encadréiert ass.
An der Belsch gëtt eng Koppel InterCity-Zich tëscht Gouvy a Bréissel mat sou engem Zuch gefuer.
D'CFL hate Versich mat hiren CFL-Dosto-Steierween an den CFL 4000 gemaach, hunn awer kee prakteschen Notze fir den Asaz vu sou enger Kompositioun fonnt. 
## Asaz zu Lëtzebuerg
Beim CFL kommen Dosto-Steierween zesumme mat den CFL 3000 an CFL 4000 an den Asaz. Grenziwwergräifend fueren CFL Steierween an d'Belsch bis op Gäilech, Attem a Virton. Zu Spëtzenzäite kommen d'Steierween bis Tréier, Wittlich a Cochem.

Als eenzeg auslännesch Eisebunn setzt d'SNCF Steierween zu Lëtzebuerg an.

## Um Spaweck
Kaukasus

De **Kaukasus** (Russesch: *Kawkas*; Georgesch: კავკასიონი (*Kawkasioni*); Aseri: *Qafqaz*) ass den Numm vun dräi, ronn 1100 Kilometer laange, Kette vun héije Bierger, déi vu West-Nordwest no Ost-Südost lafen, tëscht dem Schwaarzen an dem Kaspesche Mier.

Déi dräi Kette sinn de Grousse Kaukasus, de Klenge Kaukasus an d'Thalischbierger. Héchste Spëtzt ass mat 5.642 Meter de Bierg Elbrus.

De Kaukasus lät op den Territoirë vu Russland, Georgien, Armenien, Aserbaidjan an dem nordëstleche Wutz vun der Tierkei.

## Geologie
De Kaukasus ass, wéi d'Alpen, am Tertiär duerch den Drock vun der Afrikanescher Plack (via déi Arabesch) op déi Eurasesch Plack "opgefaalt" ginn. E besteet ë.&nbsp;a. aus Graniten a Gneisen, an et gëtt do och Pëtrol an Äerdgasreserven (geschat bis zu 200 Milliarde Barrel Pëtrol).

Wéinst der Tektonik gëtt et an der Géigend ëmmer nees Äerdbiewen, wéi z.&nbsp;B. dat vum 7. Dezember 1988, bei deem an Armenien 25.000 Mënsche leiebliwwe sinn an iwwer eng hallef Millioun hiert Doheem verluer hunn.

## Bevëlkerung
Am Kaukasus liewe ronn 50 Vëlker, (z.&nbsp;B. Biergvëlker, Tscherkessen, Tschetschenen, Russen) déi kaukasesch, indogermanesch an altaesch Sprooche schwätzen.

## Länner an ofhängeg Gebidder
* Armenien
* Aserbaidjan
** Biergkarabach
* Georgien
** Südossetien
** Abchasien
* Russland
** Südrussland
*** Adygeja
*** Dagestan
*** Inguschetien
*** Kabardino-Balkarien
*** Karatschai-Tscherkessien
*** Nordossetien
*** Tschetschenien
* Tierkei
** Kars
** Ardahan
** Artvin
** Rize

## Stied
Stied am Kaukasus sinn ënner anerem:
* Baku
* Grosny
* Eriwan
* Kutaissi
* Kars
* Machatschkala
* Mineralnyje Wody
* Noworossijsk
* Pjatigorsk
* Schelesnowodsk
* Sotschi
* Sochumi
* Tiflis/Tbilisi
* Wladikawkas

## Um Spaweck
Stephan Beissel

De **Stephan Beissel** (Karl Christian Stephan Hubert Beissel), gebuer den 21. Abrëll 1841 zu Oochen, a gestuerwen den 31. Juli 1915 zu Valkenburg, war en däitsche Jesuitt a Konschthistoriker.

No sengen Theologiestudien zu Bonn an zu Münster gouf de Stephan Beissel 1864 zu Köln zum Priister geweit. 1871 ass hien an de Jesuittenuerden agetrueden. Vun 1877 bis 1880 huet de Beissel sech a Frankräich an an England opgehalen, déi meescht Zäit huet hien awer an Holland verbruecht.

De Beissel, deen zanter 1880 Mataarbechter vun der Zäitschrëft *[[Stimmen aus Maria Laach]]* war, huet awer och eng Zäit zu Lëtzebuerg am Schrëftstellerheem vun de Jesuitten um Lampertsbierg gelieft.

## Publikatiounen (Auswiel)
*Geschichte der Trierer Kirchen, ihrer Reliquien und Kunstschätze. Trier, Paulinus-Druckerei, 1887-1889. https://web.archive.org/web/20170711030648/http://aleph.etat.lu/F/TJMVJH4STI11MCQ9T8F3GGNSTJ6B1S3DDV7UFFH744RPAHB1GL-80117?func=full-set-set&set_number=016866&set_entry=000009&format=201
**Bd. 1: Gründungsgeschichte. 240 S.
**Bd. 2: Zur Geschichte des hl. Rockes. 324 S.
*Geschichte der Verehrung Marias in Deutschland wärend des Mittelalters: ein Beitrag zur Religionswissenschaft und Kunstgeschichte. Freiburg i. Br., Herder, 1909. XI, 677 S. https://web.archive.org/web/20170711030653/http://aleph.etat.lu/F/TJMVJH4STI11MCQ9T8F3GGNSTJ6B1S3DDV7UFFH744RPAHB1GL-81698?func=full-set-set&set_number=016866&set_entry=000003&format=201

## Literatur
*DBE, 1995. *Beissel, (Karl Christian) Stephan (Hubert).* In: Deutsche Biographische Enzyklopädie (DBE). Bd. 1. München, K.G. Saur, S. 406.
*Bautz, F.W., 1990. *Beissel, Stephan.* In: Biographisch-Bibliographisches Kirchenlexikon (BBKL), Band I, Sp. 468.
Eyjafjallajökull

Den **Eyjafjallajökull** (Islännesch: *Inselbierger-Gletscher*) ass ee vun de méi klenge Gletscheren an Island. Den Eyjafjallajökull läit nërdlech vun der Uertschaft Skógar a westlech vum méi grousse Gletscher Mýrdalsjökull.

## Vulkan
D'Äiskap vum Gletscher bedeckt de 1666 Meter héije Vulkan Guðnasteinn. Dësen ass relativ heefeg zanter der leschter Äiszäit ausgebrach, déi virleschte Kéier tëscht 1821 an 1823, wéi de Gletscher duerchbrach gouf. De Krater vum Vulkan huet en Duerchmiesser vun 3–4&nbsp;km. De Gletscher selwer huet eng Fläch vun 100&nbsp;km².

## Ausbroch 2010
Ëstlech vum Gletscher, um Fimmvörðuháls-Pass, ass et den 20. Mäerz 2010 zum Ausbroch komm. Eng zweet, méi staark Eruptioun huet de 14. Abrëll 2010 ugefaangen. D'Äschen, déi kilometerhéich an d'Luucht gespaut goufen, 
si vum Wand no Süde geblose ginn an hunn an den Deeg duerno dozou gefouert, datt an iwwer 3/4 vun Europa de Fluchverkéier huet misse gespaart ginn.

## Fotogalerie

fichier:EyjafjallajökullSkógar.JPG|Den Eyjafjallajökull vu Skógar aus gesinn
fichier:Eyjafjallajökull.jpeg|Den Eyjafjallajökull am Wanter
fichier:Eyjafjallajökull,2008a.JPG|Den Eyjafjallajökull an de Floss Svaðbælisá.
Fichier:Arrivals board, Heathrow T5, April 16 2010.JPG|Den Tableau mat den Arrivéeën um Fluchhafen Heathrow, de 16. Abrëll 2010


## Um Spaweck
Heinrich Pesch

Den **Heinrich Pesch**, gebuer de 17. September 1854 zu Köln, a gestuerwen den 1. Abrëll 1926 zu Valkenburg, war e Jesuitt, Ekonomist a Sozialphilosoph.

Den Heinrich Pesch huet de Solidaritéitsprinzip an d'kathoulesch Sozialdoktrin agefouert. Hien ass besonnesch bekannt fir säi monumentalt *Lehrbuch der Nationalökonomie*.

De Pesch, deen 1876 an de Jesuittenuerden agetratt ass, krut d'Priisterwei am Joer 1888. Vun 1901 bis 1903 huet hie seng Ekonomiesstudien zu Berlin verdéift. Duerno huet hien, vun 1903 un, zu Lëtzebuerg am Schrëftstellerheem vun de Jesuitten um Lampertsbierg gelieft, wou hien déi éischt Deeler vu sengem *Lehrbuch der Nationalökonomie* verfaasst huet. 1910 ass hien op Berlin an d'Klouschter vu Marienfelde (Kloster zum Guten Hirten) gezunn, wou hie weider u sengem Liewenswierk geschriwwen huet.

## Publikatiounen
* *Lehrbuch der Nationalökonomie*, 5 Bänn, Freiburg 1905-1923. http://aleph.etat.lu:80/F/8NS4FC7MCSB93M5TIN8N5NV8MQ65FG7J541H6J1H41P7ACGM9G-14462?func=full-set-set&set_number=013047&set_entry=000008&format=999
* *Liberalismus, Sozialismus u. christl. Gesellschaftsauffassung*, 2 Bänn, Freiburg 1893-1900.

## Literatur
*DBE, 2001. *Pesch, Heinrich.* In: Deutsche Biographische Enzyklopädie (DBE). Bd. 7. München, Deutscher Taschenbuch Verlag u. K.G. Saur, S. 607.
*Kettern, B., 1994. *Heinrich Pesch.* In: Biographisch-Bibliographisches Kirchenlexikon (BBKL). Band 7, Herzberg 1994, Sp. 236–247. http://www.bbkl.de/p/pesch_h.shtml
* Zenz, H. *Heinrich Pesch, Moraltheologe, Sozialethiker (1854-1926).* Online-Publikatioun. (download: 20.04.2010)
Otto Braunsberger

Den **Otto Braunsberger**, gebuer den 21. Februar 1850 zu Füssen am Allgäu a gestuerwen de 27. Mäerz 1926 zu Exaten an Holland, war e däitsche Jesuitt an Historiker.

Hien ass 1878 an de Jesuittenuerden agetrueden. Als Historiker huet de Braunsberger sech virun allem mam Petrus Canisius (1521-1597) beschäftegt. Vun 1899 bis 1911 huet hien am Schrëftstellerheem vun den däitsche Jesuitten um Lampertsbierg gelieft.

## Wierker
* Der Apostel Barnabas (1876)
* Entstehung und erste Entwicklung der Katechismen des seligen Petrus Canisius (1893)
* Epistulae et Acta Beati Petri Canisii (acht Bände; 1896 bis 1923)
* Canisius-Wallfahrt (1896)
* Rückblick auf das katholische Ordenswesen im 19. Jahrhundert (1901)
* Pius V. und die deutschen Katholiken (1912)
* Petrus Canisius. Ein Lebensbild (1917)
* Ein großer Schulmann und echter Studentenvater (P. Canisius) (1921)
* Petrus Canisius und die getrennten Brüder (1922)

## Literatur
*Begheyn, P., 2000. *The editions of the letters of Saint Peter Canisius by Otto Braunsberger SJ and the vicissitudes of the ninth volume.* In: R. Bendt (Hg.): *Petrus Canisius S.J. (1521-1597), Humanist und Europäer.* Berlin, Akad. Verl., S. 303-312. http://books.google.com/books?id=nB_scj9PPNMC&pg=PP1&lpg=PP1&dq=%22Petrus+Canisius+S.J.+(1521-1597),+Humanist+und+Europäer%22&source=bl&ots=hdKng9fWGJ&sig=gFsV_-kOFQAjlSVVJBfO6uqGW6M&hl=en&ei=AdXNS5aQOJKrsAamp9CtDQ&sa=X&oi=book_result&ct=result&resnum=7&ved=0CCgQ6AEwBg#v=onepage&q=%22Petrus%20Canisius%20S.J.%20(1521-1597)%2C%20Humanist%20und%20Europäer%22&f=false
*DBE, 2001. *Braunsberger, Otto*. In: Deutsche Biographische Enzyklopädie (DBE). Bd. 2. München, Deutscher Taschenbuch Verlag u. K.G. Saur, S. 90.
*Friedrich Wilhelm Bautz, *Braunsberger, Otto* In: Biographisch-Bibliographisches Kirchenlexikon (BBKL). Band 1, Bautz, Hamm 1975. 2., unveränderte Auflage. Hamm 1990, ISBN 3-88309-013-1, Sp. 736

## Um Spaweck
Karl Frick

De **Karl Frick**, gebuer de 4. November 1856 zu Levis (Vorarlberg), a gestuerwen den 1. Juli 1931 zu Feldkirch (Vorarlberg), war en däitsche Jesuitt a Philosoph.

Vum Oktober 1903 un bis zum 14. September 1909 war de Karl Frick Superior am Schrëftstellerheem um Lampertsbierg an domat och Chefredakter vun der Zäitschrëft *[[Stimmen aus Maria Laach]]*. Säin Nofollger war den Hermann Krose.

## Literatur
* DBE, 2001. *Frick, Karl.* In: Deutsche Biographische Enzyklopädie (DBE). Bd. 3. München, Deutscher Taschenbuch Verlag u. K.G. Saur, S. 442.
* Luxemburger Wort 1931, Nr. 258 (15. September), S. 4 (Luxemburg, 15. Sept. – Sterbefälle im Jesuitenorden). https://web.archive.org/web/20210922014420/https://eluxemburgensia.lu/webclient/DeliveryManager?application=DIRECTLINK&custom_att_2=simple_viewer&pid=1190722&search_terms=#panel:pp|issue:1190722|page:4
Josef Kreitmaier

De **Josef Kreitmaier**, gebuer den 20. November 1874 zu Siegenburg (Niederbayern), a gestuerwen de 15. Januar 1946 zu Holzhausen bei Augsburg, war en däitsche Jesuitt, Konschthistoriker a Komponist.

1897 huet hie säin Noviziat bei de Jesuitten ugefaangen. D'Priisterwei krut hien 1907. Als Redakter vum "Leuchtturm" huet hien 1909 zu Lëtzebuerg a vun 1910-1911 zu Köln geschafft. Zu Lëtzebuerg war hien am Schrëftstellerheem um Lampertsbierg ënnerbruecht.

Vun 1918 un huet de Kreitmaier fir d'Konscht- a Museksredaktioun vun der Zäitschrëft *[[Stimmen der Zeit]]* (fréier: *[[Stimmen aus Maria Laach]]*) geschafft; vun 1927 bis 1936 huet hien d'Redaktioun vun där Zäitschrëft offiziell, faktesch awer och vum 5. August 1941 bis zum 9. Mee 1945, geleet.

## Publikatiounen (Auswiel)
**Edward von Steinle.* München: Allgemeine Vereinigung für christliche Kunst, 1917. 40 S. (Die Kunst dem Volke, Nr. 30). https://web.archive.org/web/20170704034622/http://aleph.etat.lu/F/6QA57BJVBH2Y51B9K9SL8E8XVRHEMM4S2H552BHI7DDI7K4IIE-48828?func=full-set-set&set_number=018213&set_entry=000003&format=201
**Die Weihnachtskrippe: ein Weckruf zur Freude.* München: Allgemeine Vereinigung für christliche Kunst, 1919. 36 S. (Die Kunst dem Volke, Nr. 38). https://web.archive.org/web/20170704034625/http://aleph.etat.lu/F/6QA57BJVBH2Y51B9K9SL8E8XVRHEMM4S2H552BHI7DDI7K4IIE-49092?func=full-set-set&set_number=018213&set_entry=000002&format=201
* *Unsere Kirche. 176 neue religiöse Lieder für Kirche, Schule und Haus in Verbindung mit Erich Przywara S. J. herausgegeben von Josef Kreitmaier S. J.* Sechste und siebte Auflage. Regensburg. Druck und Verlag von Josef Habbel 1921.

## Literatur
*DBE, 2001. *Kreitmaier, Josef.* In: Deutsche Biographische Enzyklopädie (DBE). Bd. 6. München, Deutscher Taschenbuch Verlag u. K.G. Saur, S. 93.
*Pfeiffer, H., 1979. *Kreitmaier, Josef.* In: Neue deutsche Biographie (NDB), 12, S. 740-741. http://www.deutsche-biographie.de/pnd116516283.html
Josef Blötzer

De **Josef Blötzer**, gebuer den 13. Mee 1849 am Lötschental (Wallis), a gestuerwen de 7. Juli 1910 zu Tréier, war e Jesuitt.

De Blötzer ass 1899 op Lëtzebuerg an d'Schrëftstellerheem um Lampertsbierg komm, wou hien den 20. August, wéi d'Communautéit vum Haus sech konstituéiert huet, als Superior agesat gouf. Dës Aufgab, déi mat där vum Chefredakter vun der Zäitschrëf*t [[Stimmen aus Maria Laach]]* verbonne war, huet hie vum August 1899 bis an den Hierscht 1903 erfëllt.

Säin Nofollger war de Karl Frick.
Boris Igorewitsch Chlebnikow

De **Boris Igorewitsch Chlebnikow** (*Борис Игоревич Хлебников*), gebuer den 28. August 1972 zu Moskau, ass e russesche Filmregisseur an Dréibuchauteur.

## Filmer als Regisseur
* Мимоход, 1997
* Хитрая лягушка, 2000
* Коктебель, 2003
* Свободное плавание, 2006
* Сумасшедшая помощь, 2009
* Короткое замыкание, 2009

## Um Spaweck
* Biographie bei Koktebel
Stimmen aus Maria Laach

**Stimmen aus Maria Laach** ass eng kathoulesch kulturell Zäitschrëft, déi 1865 vun de Jesuitte vu Maria Laach gegrënnt gouf.

Wéi de Jesuittenuerden 1872 an Däitschland verbuede gouf, ass d'Redaktioun vun der Zäitschrëft fir d'éischt op Tervuren bei Bréissel gezunn. Weider Statioune vun hirem Exil ware Blyenbeck (1879) an Exaten (1895), allebéid an Holland, duerno Lëtzebuerg (1899) an duerno Valkenburg bei Maastricht (1911). Am Hierscht 1914 konnt d'Redaktioun erëm an Däitschland zeréckgoen an huet zanter hir hire Sëtz zu München. D'Zäitschrëft huet och hiren Numm geännert a vun do un den Titel Stimmen der Zeit gedroen (Maria Laach war jo 1892 erëm vun de Benediktiner iwwerholl ginn).

Zu Lëtzebuerg war d'Redaktioun am Schrëftstellerheem vun de Jesuitten um Lampertsbierg ënnerbruecht. Chefredakter ware wärend där Zäit: Josef Blötzer (August 1899-Hierscht 1903), Karl Frick (1903-Hierscht 1909), Hermann Krose (vum September 1909 un).

## Literatur
*Rita Haub: *Stimmen der Zeit. Katholische Monatsschrift für das Geistesleben der Gegenwart*. In: Historisches Lexikon Bayerns. http://www.historisches-lexikon-bayerns.de/artikel/artikel_44811
Jaroslawl

**Jaroslawl** (Russesch: Ярославль) ass eng Stad a Russland, ongeféier 250 Kilmoeter nordëstlech vu Moskau. Et läit un der Wolga, do, wou d'Kotorosl dra leeft, an ass d'Prefecture vum Oblast Jaroslawl. Et huet 613.088 Awunner (2002).

Jarolawl läit no bei Timerjowo, enger Wikingersiidlung aus dem 8. oder 9. Joerhonnert. Ier d'Slawen dohi koumen, hunn d'Leit eng finugresch Sprooch do geschwat.

Jaroslawl soll 1010 duerch de Jaroslaw de Weisen gegrënnt gi sinn, als Verdeedegungspunkt vum Fürstentum Rostow géint Iwwerfäll, déi aus dem Norde kéimen. Zu der Zäit vum Kiewer Räich war Jaroslawl eng vun den ëstlechste Stied vum Räich. 1218 gouf Jaroslawl d'Haaptstad vum onofhängege Fürstentum Jaroslawl, dat dat sech virdru vum Fürstentum Rostow ofgespléckt hat. D'Stad huet sech, wéinst hirer Lag um Floss, schëtzeg zu engem Handels- an Handwierkszentrum entwéckelt, Kierchen a Kléischter goufe gebaut. Bei de Mongolesch Iwwerfäll a Russland gouf d'Stad e puermol an e Koup gebrannt. 1238, bei der Invasioun vun den Tataren, gouf se komplett zerstéiert. Se gouf awer ëmmer nees opgebaut. 1463 koum se ënner d'Herrschaft vu Moskowien.

An der Zäit vun den Onrouen, wéi 1612 d'Polen Moskau eruewert haten, gouf Jaroslawl fir 5 Méint *[[De jure / de facto|de facto]]* d'Haaptstad vu Russland. Zu där Zäit waren d'Truppe vum Kosma Minin an Dmitri Pozjarski do stationéiert, déi méi spéit Moskau nees befreit hunn. Zu där Zäit war Jaroslawl déi zweetgréisst Stad vu Russland.

Am 17. an 18. Joerhonnert huet Jaroslawl seng Positioun als Handels- an Hanwierkzentrum gefestegt, an et goufen ëmmer méi Haiser aus Steen gebaut. Dës goufen an engem typesche regionale Stil gebaut, woubäi dacks Fresco-Molereien zum Asaz koumen. Méi spéit gouf d'Stad en Zentrum fir Textilindustrie. Zanter 1796 ass Jaroslawl d'Prefektur vun enger Regionalregierung. 1805 huet de Pawel Demidow eng Secondairesschoul gestëft, déi 1833 an e Lycée ëmgewandelt gouf. Tëscht 1870 an 1898 gouf Jaroslawl duerch Eisebunnslinne verbonne mat Moskau, Wologda, Kostroma a Sankt Péitersbuerg.

An der Sowjet-Zäit gouf Jaroslawl zu engem Zentrum vun der Schwéierinsdustrie ausgebaut. Zanter 1971 ass et eng Universtiéitsstad mat Fakultéite fir Sozial- an Naturwëssenschaften.

Den historeschen Zentrum steet op der UNESCO-Lëscht vun de Weltkulturierwen. Jaroslawl gehéiert zu de Stied vum "Gëllene Rank".

Fichier:Iaroslavl.JPG|Klouschter vun der Transfiguratioun vu Christus (*Spaso-Preobrazjenski*)
Fichier:Yar april 20.jpg | D'Stadhaus aus dem 18. Joerhonnert
Fichier:St John the Baptist church in Yaroslavl.JPG | D'Kierch vum Johannes den Apostel (17. Jh.)
Fichier:Church of the Epiphany (Yaroslavl) 04.jpg | Dräikinnekskierch


## Um Spaweck
* Offiziell Säit vun der Stad
Emil

**Emil**, **Emile** oder och **Émile** och ass e männleche Virnumm, deen och zu Lëtzebuerg geleefeg ass.

## Ursprong a Bedeitung vum Numm
Den Numm kënnt vum Laténgeschen *[[Aemilius]]*, engem Familljennumm (*[[Nomen gentile]]*). No der Antiquitéit gouf den Numm kaum nach gebraucht a war sou gutt wéi vergiess. Dat huet sech op ee Coup geännert, wéi 1762 dem Jean-Jacques Rousseau säin Erzéiungsroman *[[Émile ou De l'éducation]]* erauskoum. Duerno huet sech den Numm an Europa verbreet.

## Namensdag
Dem Emil säin Namensdag ass den 22. Mee, als Referenz un den Emil (*Aemilius*), e Chrëscht vu Karthago. Wéi hie gefoltert gouf, huet e säi Glawen opginn, well en d'Péng net méi ausgehalen huet. Wéi hie sech duerno awer nees zum Chrëschtentum bekannt huet, ass en ëm 250 um ''Scheiterhaufe'' gestuerwen. 
 
## Varianten an Ofkierzungen
Varianten am Lëtzebuergesche sinn: Ëmmel, Mil(l), Milli, Mull, Mulles an d'Kuerzform Eem.
 
An anere Sprooche gëtt et eng sëllege Varianten, sou z B.: Emilio (am Italieeneschen a Spueneschen), Emiel (am Hollänneschen), Aemilius, Eemil, Emīls, Jemeljan, Eemeli (am Finneschen). 
 
Emil(e) gëtt et och als Prefix oder Suffix an zesummegesate Virnimm, absënns Émile-Auguste, Émile-Louis, Paul-Émile oder Charles-Émile. Déi weiblech Forme sinn Emilie, Emli oder Milli, Emilia oder Emily.

## Leit mat dem Virnumm
Ënner de Leit mat deem Virnumm sinn:

### Emil

* Emil Angel
* Emil Bewing
* Emil Blondelot
* Emil Boc
* Emil Faber
* Emil G. Hirsch
* Emil Haag
* Emil Hiertz
* Emil Krieps
* Emil Škoda
* Emil von Sydow

### Emile

* Emile-Jean Nickels
* Emile-Théodore Melchers
* Emile André Schlesser
* Emile Aniset
* Emile Antony
* Emile Back
* Emile Bastian
* Emile Boeres
* Emile Burggraff
* Emile Calmes
* Emile Colling
* Emile Donckel
* Emile Eicher
* Emile Erpelding
* Emile Everard
* Emile Faber
* Emile Franck
* Emile Frantz
* Emile Gaboriau
* Emile Gerson
* Emile Gillen
* Emile Goebel
* Emile Gretsch
* Emile Guimet
* Emile Haag
* Emile Hamilius
* Emile Hemmen
* Emile Hientgen
* Emile Kolb
* Emile Kowalsky
* Emile Krieps
* Emile Kuborn
* Emile Lahure
* Emile Lanners
* Emile Maar
* Emile Majerus
* Emile Maringer
* Emile Molling
* Emile Moutrier
* Emile Munhoven
* Emile Nurenberg
* Emile Seiler
* Emile Thill
* Emile Weber
* Emile Wolter

### Émile
 
* Émile Benoit
* Émile Bian
* Émile Braas
* Émile Claus
* Émile Conzemius
* Émile Durkheim
* Émile Eischen
* Émile Erckmann
* Émile Erpelding
* Émile Franck
* Émile Friant
* Émile Gaboriau
* Émile Georget
* Émile Guimet
* Émile Hamilius
* Émile Hulten
* Émile Kirscht
* Émile Knepper
* Émile Konter
* Émile Krier
* Émile Lefort
* Émile Mark
* Émile Marx
* Émile Mayrisch
* Émile Metz
* Émile Mouris
* Émile Mousel
* Émile Probst
* Émile Prüm
* Émile Raus
* Émile Reuter
* Émile Salentiny
* Émile Schaaff
* Émile Schaus
* Émile Servais
* Émile Stockreiser
* Émile V. Schlesser
* Émile Zola
* Émile van der Vekene

### Emilio
 
* Emilio Estevez
* Emilio Garcia
* Emilio Miraglia

## Kuckt och
* De Familljennumm Émile 

## Um Spaweck
Tervuren

**Tervuren** (al Schreifweis: **Tervueren**) ass eng belsch Gemeng an der Peripherie vu Bréissel, déi an der Provënz Flämesche Brabant (*Vlaams-Brabant*) läit.

Zu der Gemeng Tervuren, déi 2008 ronn 21.000 Awunner hat, gehéieren d'Lokalitéiten: Tervuren, Duisburg a Vossem.

Den Arboretum an de Kinnekleche Musée fir Zentral-Afrika (*Koninklijk Museum voor Midden-Afrika, Musée royal d'Afrique centrale*) zielen zu den Haaptattraktioune vun Tervuren.

## Um Spaweck
* Musée Royal d'Afrique Centrale 
* Arboretum Tervuren
* Site vun der Gemeng Tervuren
Exaten

**Exaten** (al Schreifweis: **Exaeten**) ass en Uert bei Baexem, an der Gemeng Leudal, eng 7 Kilometer nordwestlech vu Roermond, an der Provënz Limburg an Holland. Do stoung en aalt d'Schlass, dat säi Proprietär, de Grof Theodor de Geloes van Elsloe, am Joer 1872 den aus Däitschland verjote Jesuitten iwwerlooss huet, zesumme mat den zirka fënnef Hektar Gaart a Park, déi dozou gehéiert hunn. Vun 1872 bis 1885 huet d'Schlass Exaten (nl: kasteel Exaten), als Noviziat gedéngt. No dem Kaf vum Domaine am Joer 1886 hunn d'Jesuitten e groussen Neibau mat enger romanescher Kapell bäigebaut. Am Klouschter Exaten ware vun 1886 bis 1894 d'Redaktioune vun den Zäitschrëften *[[Stimmen aus Maria Laach]]* a *Katholische Missionen* ënnerbruecht.

1927 hunn d'Jesuitten hire Besëtz un d'Franziskaner verkaaft, déi do eng Schoul ageriicht hunn. Vun 1967 bis 1997 war am Schlass e Formatiounszentrum fir d'hollännesch Gendarmerie (Rijkspolitie). Du gouf et verkaf an zu engem Zentrum fir Asylanten ëmfunktionéiert.

## Um Spaweck
*''Fr. Eugene Buechel, S.J. - A Visual Biography'' (mat Fotoe vum Jesuittenheem vun Exaten).
*''Exaten.''
*''Nederlandse Middeleeuwse Kastelen: Exaten.''
*''Jezuïetenklooster Exaten.''
Hermann Krose

Den **Hermann Krose**, gebuer 1867, a gestuerwen 1949, war en däitsche Jesuitt an Auteur.

Vum September 1909 u war hie Superior am Schrëftstellerheem um Lampertsbierg an domat och Chefredakter vun der Zäitschrëft *[[Stimmen aus Maria Laach]]*. Nodeem d'Pateren d'Schrëftstellerheem opginn haten, ass de Krose awer weider Chefredakter vun de *Stimmen aus Maria Laach* bliwwen, an zwar bis 1913.
Sumasschedschaja pomoschtsch

***Sumasschedschaja pomoschtsch*** (russ.: *Сумасшедшая помощь*, "Verréckt Rettung") ass e Film vum Regisseur Boris Chlebnikow aus dem Joer 2009. E skurril-komeschen Alldagsportrait vun engem desillusiounéierte Land.

## Ëm wat geet et am Film?

De guttmiddegen, e bësse luese Jewgeni (Jenja genannt) gëtt vu senger Famill aus sengem klenge wäissrusseschen Duerf fortgeschéckt op Moskau, fir datt e sech do e puer Suen als Hëllefsaarbechter verdénge soll. E gëtt do awer direkt Affer vun e puer Brigangen, déi em alles ofhuelen, dat en hat. Zesummegeschloen a verschotert gesäit et sou aus, wéi wann de Jenja dozou verdaamt wier, als Strummert weiderzeliewen.

Mä et geschitt e klengt Wonner. E pensionéierten Ingenieur hëlt sech dem Jenja senger un, léisst e bei sech wunnen an iessen. De Jenja muss e just op senge geheime Missioune géint déi alldeeglech Iwwel vun der haiteger Metropol begleeden. Sou mussen zum Beispill mysteriéis Messagen am Intenhaus geséchert ginn, oder eng friem Nopesch géint hire Wëlle virun hirem Mann, engem Polizist, gerett ginn.

Wéi dunn op eemol d'Duechter vum Ingenieur op Besuch kënnt, gëtt d'Welt fir de Jenja net méi einfach. Als éischt ignoréiert si en, duerno wëll se e fortjoen, a schlussendlech wëll se en dofir gewannen, hirem Papp "Pëlle géint Longenentzündung" opzeschwätzen, souguer wann deen dobäi säi Gesiicht verännere géif...

## Trivia
* De Boris Chlebnikow huet déi traureg Geschicht vun engem wäissrusseschen Hëllefsaarbechter als éischt als Dokumentarfilm gedréint.
* E gudden Deel vum Film, deen zu Moskau spillt, gouf a Wierklechkeet zu Jaroslawl opgeholl.

## Gielercher
De Film ass 2009 beim Wiesbadener "goEast"-Festival als Gewënner an der Kategorie "Bescht Regie" ervirgaangen.

## Um Spaweck
* Trailer

* Biller aus dem Film
Nicole Cooke

**Nicole Cooke** MBE, gebuer den 13. Abrëll 1983 zu Swansea, ass eng walisesch Vëlossportlerin, déi haut zu Lugano an der Schwäiz lieft.

Hire Palmarès op grousse Courssen huet 2000 ugefaange wéi se Juniorweltmeeschterin op der Strooss gouf.

Am September 2007 huet si missen um Knéi operéiert ginn. Dat Joer ass si dofir nëmmen op der 34. Plaz 
an der leschter Course vun der Coupe du Monde, dem Tour ëm d'Nürnberger Alstad agelaf. Mat deem Geschéck gouf d'Marianne Vos Coupegewënnerin dat Joer.

Trotz enger Saison 2008, an där se net vill gefuer war, konnt se d'Stroossecompetitioun op den Olympesche Spiller zu Peking gewannen, grad sou wéi d'Stroosseweltmeeschterschaft zu Varese.
Trixi Worrack

D**'Beatrix "Trixi" Worrack**, gebuer den 28. September 1981 zu Cottbus, ass eng däitsch professionell Vëlossportlerin. Si ass fir den Ament bei der Ekipp Nürnberger ënner Kontrakt.

D'Trixi Worrak huet mat 14. Joer ugefaange Vëlossport ze maachen. Si war fënnefmol däitsch Landesmeeschterin bei de Junioren, an op de Juniorweltmeeschterschafte konnt si dräimol eng Medail mat Heem huelen, dovun eng Gold-, eng Sëlwer-, an eng Bronzemedail. No der Juniorszäit ass si dräi Joer am Bundesliga-Team Red Bull gefuer, an ass vun 2003 un, bei der Ekipp Nürnberger.

Mat hire Succèsen an Etappecourssen, a Coursse vun engem Dag, bei den däitsche Landesmeeschterschaften an op de Weltmeeschterschaften, gehéiert si zu de beschte Vëlossportlerinnen an Däitschland.

2008 war si um Depart bei den Olympesche Spiller zu Peking.

Si wunnt zu Dissen am Spreewald.
## Palmarès

;2012
:2. an der däitscher Meeschterschaft am Cyclo-Cross zu Kleinmachnow
:3. am Omloop Het Nieuwsblad (119,4 km)
;2010
1. am Generalklassement vum Tour de Feminin - Krásná Lípa
;2009
:1. an der 8. Etapp vum Giro d'Italia
:  däitsch Stroossemeeschterin am CLM
:2. am Tour of Greater Montreal
:3. am Weltcup Montreal
:2. am Generalklassement vum Tour de l'Aude
::1. an der 6. Etappe Tour de l'Aude
::3. an der 7. Etapp Tour de l'Aude
:3. am Weltcup Bern
;2008
:däitsch Meeschterin am Biergfueren
;2006
:2. an der Stroosseweltmeeschterschaft 2006
;2005
:1. am LuK Challenge (zesumme mat der Judith Arndt)
:2. am Generalklassement vum Tour de l'Aude
:1. bei Milano-Sanremo
;2004
:1. am Generalklassement vum Giro della Toscana
:1. am Generalklassement vum Tour de l'Aude
:4. bei der Stroosseweltmeeschterschaft
;2003
:  däitsch Stroossemeeschterin
;2002
:Europameeschterin U23 op der Strooss
:1. am Generalklassement vum Tour de Drôme
;2001
:1. am Generalklassement beim Tour vu Mallorca
:3. an der Flèche wallonne
;2000
:3. bei der UCI-Stroosseweltmeeschterschaft am Eenzel (CLM)
;1999
:2. bei der UCI-Stroosseweltmeeschterschaft fir Junioren op der Strooss.
:3. bei der UCI-Stroosseweltmeeschterschaft fir Junioren am Eenzel (CLM)
;1998
:1 bei der UCI-Stroosseweltmeeschterschaft fir Junioren am Eenzel (CLM)

## Um Spaweck
* Websäit vun der Trixi Worrack
EuroCity 295/296 Jean Monnet

Den **Eurocity 295/296 Jean Monnet** ass en internationale Schnellzuch dee Bréissel mat Basel verbënnt. En ass nom franséischen Europapionéier Jean Monnet benannt.

## Streckeverlaf
A Richtung Norden dréit den Zuch d'Lafnummer 296 an ass tëscht der Stad Lëtzebuerg an Bréissel an de Fuerplang vum InterCity J intégreiert.

A Richtung Süden dréit den Zuch d'Lafnummer 295.

## Material
Den Zuch besteet aus enger Ramm Corail Voiturë vum TER Alsace déi bis 200&nbsp;km/h zougelooss sinn. Dat ass wichteg well den Zuch tëscht Stroossbuerg a Colmar, an der Plaine d'Alsace déi Héchstvitesse erreecht.

Den Zuch gëtt tëscht Bréissel a Lëtzebuerg vu belschen 20'er gezunn. Um franséischen Deel vun der Streck sinn exklusif 26000'er am Asaz, well si, als eenzeg franséisch Lokomotive fir de Persounentrafic, 200&nbsp;km/h fuere kënnen.

## Geschicht
Entstanen ass den EC Jean Monnet aus dem EuroCity 295/296 Edelweiss, dee fréier Amsterdam mat Basel via Maastricht an Gouvy, an spéider via Bréissel, verbonnen huet an 1999 opgi gouf. Fir en Ersatz ze proposéieren huet d'SNCB en Zuch Bréissel - Stroossbuerg agefouert, deen aus nëmmen 3 Voiturë bestanen huet a kee grousse Succès war. Eréischt 2004, nodeem e bis Basel verlängert gouf, huet den Zuch méi Zousproch fonnt.

Et gëtt eng Diskussioun ob de "Jean Monnet" iwwerhaapt ënner dem *Label* "EuroCity" lafen däerf, well den Zuch zwéi vun de Krittäre vun Ufank un net respektéiert huet: E huet keng Restaurantsvoiture an huet, virun allem an der Belsch, vill ze vill Halten.

Haut ass de "Jean Monnet" en Express dee vill vum Glanz vun de fréieren TEE-Zich verluer huet an och mat den EC-Zich net méi mathale kann. D'Zukunft vum Zuch ass ongewëss well d'Verbindung tëscht der Schwäiz, dem Elsass a Bréissel haut mat TGV an Thalys iwwer Paräis méi séier ass wéi d'Verbindung iwwer Lëtzebuerg. Et gëtt och keng grouss Ustrengungen ënnerholl fir den Zuch erëm méi attraktiv ze maachen.

## Garen

## Kuckt och
* EuroCity Vauban
* EuroCity Iris
## Um Spaweck
* Den EC Vauban op Rail.lu
Romain Durlet

De **Romain Durlet**, gebuer de 6. Oktober 1950 zu Diddeleng, a gestuerwen den 28. Abrëll 2011, war e lëtzebuergesche Journalist, Auteur a Politiker. Hien huet och ënner dem Pseudonym **Romulus** an de Kierzelen **R.D.** an **rd** geschriwwen.

1972 huet hien an der Redaktioun vun der lëtzebuergescher Wochenzäitschrëft Revue ugefaangen. Vun 1975 bis zu sengem Doud war hie Redakter bei der Dageszeitung Tageblatt.

Hie war vun 1987 bis 1989 a vun 1992 bis 1997 President vun der *[[Association luxembourgeoise des journalistes]]*.

Vun 1989 bis 1991 a vun 1998 bis 1999 war hie President vum *[[Conseil de presse]]*, dem lëtzebuergesche Presserot.

Als LSAP-Politiker war hie vun 2004 bis 2005 Conseiller am Gemengerot vun der Stad Lëtzebuerg.

De Romain Durlet war President vun der *[[Libre pensée luxembourgeoise]],* dem lëtzebuergesche Fräidenkerbond.

Hie war de Jong vum Tageblatt-Journalist an Auteur Jos Durlet (1928-2004).

## Bibliographie (Auswiel)
* *zyklus*. Gedichtband, 1972
* *mittags um halb eins - momentaufnahmen*, 1980
* *maulkorb 1980*. gedichte - texte - illustrationen, 1981
* *schuldig - 14 Luxemburger Assisenprozesse aus den Jahren 1871-1880, zusammengestellt auf Grund der Gerichtsakten*, 1988
* *Kinder Gottes - Kindestötungen und andere Verbrechen zusammengestellt auf Grund der Gerichtsakten aus den 1870-1880*, 1989
* *Kain, wo ist dein Bruder Abel - Gewaltverbrechen, zusammengestellt auf Grund der Gerichtsakten aus den Jahren 1880-1890*, 1991
* *Morgenröte - Episoden aus den Jahren 1968-1971*, 1992
* *Der Fall Olivier: Akte Alain Sibillia*, 1993
* *im schatten des kreuzes*, 1995, Polyprint s.a. 173 S.
* *abgetrieben...: "Die Engelmacherinnen" und andere Kriminalprozesse um die Jahrhundertwende*, 1996 
* *Schwarzbuch zur Trennung von Kirche und Staat*, 1997
* *§ 106: das antiklerikale Manifest*, 1999
* *Dessous... 30 Jahre Journalismus - Prinzipielles, Erlebtes, Anekdoten*, 2003

## Literatur
* Sahl, Nicole, 2007. *Durlet, Romain*. S. 135-136 in: 
## Um Spaweck
Jos Durlet

De **Jos**(**eph**) **Durlet**, gebuer den 2. Januar 1928 zu Diddeleng, a gestuerwen den 21. Mäerz 2004 zu Nidderkuer, war e lëtzebuergesche Journalist an Auteur.

Vun 1965 bis 1990 war hie Redakter bei der Dageszeitung Tageblatt.

Hie war de Papp vum Journalist an Auteur Romain Durlet.

## Bibliographie
* *top pralinen*, Editpress, Esch-Uelzecht, 1983 
* *Nic Biever - sein Leben - von der Wiege bis zur Bahre*, Editpress, Esch-Uelzecht, 1990
Vic Nurenberg

De **Vic**(**tor**) **Nurenberg**, gebuer den 22. November 1930 zu Nidderkuer, a gestuerwen den 22. Abrëll 2010 zu Saint-Laurent-du-Var a Frankräich, war e lëtzebuergeschen internationale Foussballspiller.

1952 war hien als Spiller vun der lëtzebuergescher Foussballsekipp bei den Olympesche Summerspiller zu Helsinki.

Tëscht dem 12. November 1950 an dem 20. September 1964 huet de Vic Nurenberg 19-mol fir déi lëtzebuergesch Foussballnationalekipp gespillt an dobäi 5 Goler geschoss.

Déi meescht Zäit vu senger Carrière war hie bei franséische Ligue 1-Veräiner aktiv. De 4. Februar 1960 huet hien dräi Goler géint de Real Madrid an engem Match fir d'Europacoupe vun de Landesmeeschter gesschoss.

1956 hat hie sech mat der franséischer Basketspillerin Paulette Pieri bestuet, mat där hien e Bouf krut.

## Veräiner

## Palmarès
*Champion vu Frankräich an der D1 1952, 1956, 1959.
*Gewënner vun der Coupe de France 1952, 1954.
*Gewënner vun der Coupe de Luxembourg 1965, 1966.
*Finaliste vun der Coupe de France 1963.
*19 international Matcher fir Lëtzebuerg (5 Goler).

## Auszeechnungen
* Chevalier de l'Ordre de Mérite du Grand-Duché de Luxembourg

## Um Spaweck
* De Vic Nurenberg op ''www.profootball.lu'' 
* Artikel am Quotidien

## Kuckt och
Association luxembourgeoise des journalistes

D**'Association luxembourgeoise des journalistes**, kuerz **ALJ**, ass eng Beruffsvereenegung vu Journalisten zu Lëtzebuerg.

D'ALJ gouf 1925 ënner dem Numm **ALJP** gegrënnt. Duerch Ofspléckunge vun der ALJ sinn 1977 d*'[[Union des journalistes Luxembourg]]* an 2004 de *[[Syndicat des journalistes - Luxembourg]]* entstanen.

De 24. Oktober 2017 huet d'ALJ - mat zwéin anere Journalisteverbänn, der Union des Journalistes Luxembourg an dem Syndicat des Journalistes - Luxembourg - fusionéiert, fir sech zesummen an enger neier Vereenegung, der Association luxembourgeoise des journalistes professionnels fir d'Interessie vun de Journaliste staark ze maachen.

## Presidenten
* Batty Weber (1925-1927)
* Robert Thill (1950-1951)
* Robert Goebbels (1972-1974)
* Fernand Weides (1977-1982)
* Romain Durlet (1987-1989) 
* Romain Durlet (1992-1997)
* Pierre Nilles
* Jean-Claude Wolff
* Roger Infalt (2003-2006)
*.
* Roger Infalt (zanter 2008)

## Um Spaweck
* Websäit vun der ''Association luxembourgeoise des journalistes''
E Buch am Zuch

**E Buch am Zuch**, op Franséisch **En train de lire**, op Däitsch **Lesen in einem Zug**, ass den Titel vun engem Liesbuch, wat zanter 1999 all Joer den 23. Abrëll erauskënnt, de Weltdag vum Buch a vun den Auteursrechter vun der Unesco. Editeur ass de Veräin Initiativ Freed um Liesen an Zesummenaarbecht mat dem CNL an de CFL.

D'Buch presentéiert eng Sammlung vun Auszich vu lëtzebuergeschen Auteuren a vun auslänneschen Auteuren déi zu Lëtzebuerg wunnen zu engem Theema dat all Joer nei definéiert gëtt. All Joer ginn iwwer 6000 Exemplairen un d'Benotzer vum Zuch am Kader vun engem Buch- a Liesfest an der Hal vun der Stater Gare verschenkt.

## Theeme vun den Editiounen

## Kuckt och
* Lëtzebuerger Literatur
* Luxemburgensia

## Um Spaweck
* Websäit vun der Initiativ Freed um Liesen
Ougrée

**Ougrée** ass eng belsch Uertschaft a Sektioun an der Gemeng Seraing, an der Provënz Léck.

Bis zur belscher Gemengereform vun 1977, war Ougrée eng eegestänneg Gemeng, zu där nach Sclessin gehéiert huet.

An der Industriewelt ass Ougrée besonnesch bekannt wéinst senger Schmelz, a senge groussen Industrieatelieren.

## Den Héichuewen
Am lokolale Mëttelpunkt stoung laang vun 2009 un d'Diskussioun vum Héichuewe B deen erëm sollt lancéiert ginn. Déi Aktioun ass an der Nuecht vum 13. op de 14. Abrëll 2010 ugelaf, andeems waarm Loft an den Uewe geblose gouf, fir en op eng Temperatur vun 1.000° bis 1.200° virzehëtzen. Moies géint 4 Auer huet de Kock ugefaange mat Brennen, a géint der Owend gouf déi éischt Coulée erwaart.

Den Héichuewen, deen och nach HF6 genannt gëtt, war 1962 a Betrib gaangen, an huet mat enger Capacitéit vu ronn 5.500 Tonne Goss, deemools véier méi kleng Héichiewen ersat. 2009 gouf en zougemaach.

An der Zäit wou en net funktionéiert huet gouf eng Architekturdokumentatioun opgestallt a ronn 4.400 Fotoe goufe gemaach, déi 90% vun den Installatiounen ofdecken. Dovu goufen 2.310 Stéck zeréckbehale fir d'Publikatioun, an d'Beschreiwung vun der Installatioun an der Aktivitéit. 90 Stéck goufe vun den Deeler vun der Schmelz gemaach déi net méi a Betrib sinn, a 40 Stéck vu baussenzegen Deeler vun der Schmelz.

## Bekannt Leit vun Ougrée

* Fabrizio Cassol, Saxophonist
* Claude Eerdekens, Politiker
* Mustapha El Karouni, Politiker
* Alain Kazinierakis, Fotograf
* Charles Lecocq
* Rudy Lenners, Batteur
* Albert Mockel, Schrëftsteller
* Laurette Onkelinx, belsch Ministesch
* Alain Onkelinx, wallouneschen Deputéierten
* Christian Piot, Foussballspiller
* Michel Preud'homme, Foussballspiller an Trainer
* Yves Reinkin, Politiker
* Marc Tarabella, Politiker
* Michaël Goossens, Foussballspiller

## Lokal Katastrophen
* Brand vum Cinema Rio (3. Abrëll 1955) 39 Doudeger
* Iwwerschwemmunge vun 1926

## Kuckt och
* Pont d'Ougrée
* Sclessin
## Um Spaweck
Fir ëffentlech Bibliothéiken, Lëtzebuerg

**Fir ëffentlech Bibliothéiken, Lëtzebuerg**, kuerz **FëBLux**, ass eng lëtzebuergesch ASBL, déi de 24. November 2009 ënnert dem Numm *Fir ëffentlech Bibliothéiken (FËB)* gegrënnt gouf. Den haitegen Numm an de Kierzel FëBLux goufen 2016 agefouert. 

## Ziler vum Veräin
D'Haaptziler vum Veräin sinn: d'Grënnung vun enger Stëftung déi engersäits d'Kreatioun, den Ënnerhalt an d'Entwécklung vun ëffentleche Bibliothéiken zu Lëtzebuerg finanziell ënnerstëtzt, an anerersäits déi Veräiner an national professionell Institutiounen, déi zu hirer Modernisatioun bäidroen. Fir en effikassen Asaz vu senge Mëttelen ze garantéieren, offréiert de Veräin Informatiouns- a Berodungsservicer fir eenzel Projetsdréier.

De Veräin hëlleft a follgende Gebidder finanziell virun:
* Gebaier an Ekipementer;
* Animatioun inkl. Material;
* Weiderbildung;
* Personalkäschten;
* technesch Hëllef;
* Expertisen a professionell Berodung;
* Projete fir sech ze professionaliséieren, ze moderniséieren a fir evaluéiert ze ginn;
* Kooperatioun mat aneren nationalen an internationalen Organisatiounen;
* Bourssen a Bäihëllefen am Kader vun internationaler Zesummenaarbecht;
* Präisser a Gielercher;
* Kreatioun vun enger zentraler Institutioun vun den ëffentlech zougängleche Bibliothéiken.

Fir an de Genoss vun enger Bäihëllef ze komme mussen déi ëffentlech Bibliothéike follgend Krittären erfëllen:
* eng fix Bibliothéik sinn;
* fir jiddwereen accessibel sinn ouni Differenz vu Rass, Sex, Relioun, Nationalitéit, Sprooch oder soziale Statut;
* Sammlungen a Servicer ubidden, fräi vun all Form nZensur, sief et ideologescher, politescher oder reliéiser Natur, a fräi vu kommerziellem Afloss;
* dokumentaresch Sammlungen ubidden;
* Sammlungen ubidden a mindestens enger zu Lëtzebuerg offizieller Sprooch. 

## Um Spaweck
* http://www.albad.lu/librariesworld-guides/feb/
Robert Schaack-Étienne

De **Robert Schaack**(-**Étienne**), gebuer den 3. Mäerz 1917 an der Stad Lëtzebuerg, a gestuerwen den 22. Abrëll 2010, war bis 1977 Premier Conseiller de Direction bei den Assurances sociales.

Hie war vum 24. Oktober 1972 bis zu senger Demissioun den 1. Januar 1988 Member vum Staatsrot.

De Jurist Robert Schaack, deen tëscht 1958 an 1972 eng Rei Bicher iwwer d'lëtzebuergesch Sozialrecht publizéiert huet, war och bekannt als Schrëftsteller, Lyriker a Philosoph. Hie war Member vun der Section des sciences morales et politiques vum Institut grand-ducal.

## Literatur
* Anonym, 1992. Puiser "dans la sagesse et le sacré universels": le 75e anniversaire de M. Robert Schaack-Etienne. *[[Luxemburger Wort]]* Nr. 52 (3. Mäerz), S. 4.
*  [R. Schaack-Etienne, S. 522]
* Hausemer, G., 2006. Luxemburger Lexikon. Das Großherzogtum von A–Z. Éditions Binsfeld, Luxembourg, 479 S. [R. Schaack-Etienne, S. 380]
*(LZB), 2010. Robert Schaack-Etienne verstorben. *Luxemburger Wort* Nr. 97 (26. Abrëll): S. 2.
*Wilhelm, F., 1999. La francophonie du Grand-Duché de Luxembourg. Pécs-Vienne, A.E.F.E.C.O., 413 S. [Schaack-Étienne, Robert, S. 293-294]
De Stolzebuerger Pannewippchen

**De Stolzebuerger Pannewippchen** ass eng kulturell Zäitschrëft, déi zanter 1995 vum Syndicat d'initiative Stolzebuerg erausbruecht gëtt. Lokalgeschicht vun der Uertschaft Stolzebuerg an Aktivitéite vum Syndikat sinn d'Haapttheme vun den Artikelen. Bis 2009 sinn 12 Nummeren erauskomm.

Den Titel vun der Zäitschrëft huet näischt mat dem Villchen Panewippchen ze dinn (mat engem 'n'), mä leet sech vum Numm vun enger Strooss zu Stolzebuerg of, der Pannegaass (fr.: *rue des mines*), där hir Awunner de Spëtznumm Pannewippchen droen. Den Numm Pannegaass (de.: *Banngasse*) sengersäits kënnt op direktem Wee vum mëttelalterleche Bannuewen, dee bis an d'Mëtt vum 20. Joerhonnert an där Gaass stoung.

## Kuckt och
* Lëtzebuerger Kulturzäitschrëften

## Um Spaweck
* Inhaltsverzeechnes vun der Zäitschrëft
Nathalia Dill

D**'Nathalia Goyannes Dill Orrico**, gebuer de 24. Mäerz 1986 zu Rio de Janeiro, ass eng brasilianesch Filmschauspillerin.

## Filmer
### Kino
* 2007: *[[Tropa de Elite]]*
* 2008: *Feliz Natal*
* 2008: *Apenas o Fim*

## Um Spaweck
De Cliärrwer Kanton (Revue)

**De Cliärrwer Kanton** ass eng Zäitschrëft, déi zanter 1979 vum Veräin De Cliärrwer Kanton a.s.b.l. erausbruecht gëtt. Literatur, Lokalgeschicht a kulturell Aktivitéite sinn d'Haapttheme vun den Artikelen. D'Publikatioun kënnt 4-mol am Joer eraus.

## Kuckt och
* Lëtzebuerger Kulturzäitschrëften
## Um Spaweck
* http://www.dck.lu/revue
De Cliärrwer Kanton (Veräin)

**De Cliärrwer Kanton** bis 2016 *De Cliärrwer Kanton - Veräin fir d'kulturellt Liäwwen* ass e kulturelle Veräin ouni Gewënnzweck, deen 1979 gegrënnt gouf. De Sëtz ass zu Ëlwen am Schuddenhaus.

De Veräi gëtt zanter 1979 d'kulturell Zäitschrëft De Cliärrwer Kanton eraus a war vun 2000 bis 2022 de Bedreiwer vun der Tony-Bourg-Bibliothéik zu Ëlwen, déi nom Grënnungsmember Tony Bourg (1912-1991) genannt gouf.

## Ziler vum Veräin
D'Haaptziler vum Veräin sinn:

## Presidenten
* 1979-1985: René Maertz
* 1985-2015: Léon Braconnier
* zanter 2015: André Bauler

## Kuckt och

* De Cliärrwer Kanton, d'Zäitschrëft vum Veräin
* Kanton Klierf

## Um Spaweck
* Internetsäit vum Veräin
* Archiv mat all den Ausgabe vun der kultureller Zäitschrëft De Cliärrwer Kanton
Viktor Orbán

De **Viktor Orbán** (ˈviktor ˈorbaːn, an Ungarn traditionell *Orbán Viktor* geschriwwen), gebuer den 31. Mee 1963 zu Székesfehérvár, ass en ungaresche Politiker vun der rietskonservativer Partei Fidesz an zanter dem 29. Mee 2010 Premierminister vun Ungarn.

Den Orbán ass Jurist a war 1988 ee vun de Matgrënner vum Bond vun de Jonken Demokraten (*Fiatal Demokraták Szövetsége*, Fidesz). E gouf bekannt wéi en an enger Ried, am Kader vun der Ëmbettung vum Imre Nagy senge stierflechen Iwwerreschter, dozou opgeruff huet datt d'Truppe vun der Rouder Arméi aus Ungarn ofgezu sollte ginn.

1993 gouf e Parteichef vun der Fidesz, ass 2000 dunn zeréckgetrueden an nees 2003 Parteichef ginn. Zanter 1990 ass hien Deputéierten am nationale Parlament a war tëscht 1990 an 1993 Fraktiounspresident vu senger Partei.

Ënner senger Féierung huet sech d'Fidesz vun enger liberaler zu enger konservativer Partei changéiert. 1998 huet en d'Wale gewonnen an d'Fidesz huet mat der konservativer Partei vun de Klengbaueren (FKgP) an dem Ungareschen Demokratesche Forum (MDF) eng Koalitiounsregierung op d'Been gestallt. 2002 huet en d'Wale géint d'Sozialisten, mat hirem Parteipresident Péter Medgyessy, verluer. Och 2006 huet e knapps géint de sozialistesche Ministerpresident Ferenc Gyurcsány verluer.

Bei de Parlamentswale vun Abrëll 2010 huet d'Fidesz mat 67 % vun de Stëmmen héich géint d'Sozialiste gewonnen. Den Orban gouf doropshin den 29. Mee zum Premierminister ernannt.

Bei de Parlamentswale vun 2014, 2018 an 2022 gouf d'Fidesz mat 44,87 %, 49,28 % a 54,13 % all kéiers stäerkst Kraaft, an de Viktor Orbán blouf Premierminister.

Den Orbán ass bestuet a Papp vu fënnef Kanner.

## Um Spaweck

* Websäit vum Viktor Orbán (ungaresch, englesch)
* DER SPIEGEL: Der Seiltänzer von Budapest
Civil Disobedience

**Civil Disobedience** ass en Essai vum Henry David Thoreau deen 1849 publizéiert gouf. Den H.D. Thoreau schreift iwwer d'Theema vum Zivillen Net-Follegen, andeems e sech op e perséinlecht Erliefnes stäipt.

Am Juli 1846, huet den Thoreau refuséiert dem amerikanesche Staat Steieren ze bezuelen, well hien dem Staat reprochéiert huet d'Sklaverei z'ënnerstëtzen, a well d'USA e Krich géint Mexiko gefouert huet. Hie gouf dofir an de Prisong gestach, wou hien allerdéngs nëmmen eng Nuecht war, well Bekannter vum him d'Kautioun bezuelt haten, wat hie ganz rose gemaach huet.

Zesumme mat dem *[[Discours de la servitude volontaire]]* vum Étienne de La Boétie ass *Civil disobedience* a Virleeferwierk iwwer den ziwillen Ongehorsam.

Den Originaltitel vum Essai war *Resistance to Civil Governement*, dee gouf awer vu sengen Editeur bei enger zweeter Editioun vun 1866 nom Thoreau sengem Doud geännert.

## Bibliographie
* ISBN 2-842050622 (op Franséisch)
* ISBN 1-892295938 (op Englesch)

## Um Spaweck
* Websäit fir den integralen Text op Franséisch oder op Englesch