Liwwerant vum Haff

E **Liwwerant vum Haff**, **Haffliwwerant** oder **Fournisseur de la Cour** ass eng Auszeechnung fir Entreprisen, déi e kinneklechen, keeserlechen, fürstlechen, bëscheeflechen oder peepstlechen Haff beliwweren.

## ''Haffliwwerant'' zu Lëtzebuerg

Mam Titel *Fournisseur de la Cour* gi vum Grand-Duc Lëtzebuerger Firmen ausgezeechent déi sech duerch d'Exzellenz vun hire Leeschtungen ervirgedoen hunn.

### Prozedur
Wann eng Firma oder e Betrib reegelméisseg an op d'mannst wärend fënnef Joer Wueren oder Servicer un den Haff geliwwert huet, ka s'eng Demande maache fir mam Titel vum Haffliwwerant ausgezeechent ze ginn.

An enger Kommissioun ginn d'Demandë bewäert an et gëtt ë. a. gekuckt ob d'Entreprise d'Qualitéitsufuerderunge vum Haff respektéiert, ob s'e gewësse Ruff huet an ob se sech fir eng nohalteg Entwécklung asetzt. Am Fall vun enger positiver Decisioun, gëtt den Titel op zéng Joer ausgestallt. D'Kommissioun bewäert reegelméisseg d'Leeschtunge vun de Betriber, déi de Statut hunn, a préift och d'Demandë fir eng Verlängerung. Den Titel ass perséinlech fir eng Firma a kann net op Drëtter iwwerdroe ginn.

All Joer op Nationalfeierdag gëtt d'Lëscht vun de Fournisseure vum Haff aktualiséiert.

### Geschicht
De Prënz Hari, deen 1850 vu sengem Brudder Wëllem III. zum Prënz Lieutenant-Représentant vum Grand-Duché ernannt gi war, hat groussen Interessi um Wuel vun der Bevëlkerung an huet sech fir hir wirtschaftlech Entwécklung agesat. Hien huet deels am Walfer Schlass residéiert an hat reegelméissege Kontakt mat de Lëtzebuerger Liwweranten. 1890 koum den Adolphe op de groussherzoglechen Troun an hien huet eng Rëtsch Liwweranten iwwerholl déi vum Hari agesat gi waren. En neie Brevet gouf vum Haff ausgestallt, aus deem méi spéit de Fournisseur de la Cour entstanen ass, dee mer haut kennen.

Zu den eelste genannte Liwweranten hu vun 1891 de Portraitsmoler Charles Bernhoeft an d'Rousenziichterei Soupert & Notting gehéiert, gradewéi d'Keramiksmolerei Zens frères vun Iechternach (1895).

### Haffliwweranten haut
Zanter datt d'Auszeechnung agefouert gouf, sinn iwwer 500 Betriber ausgezeechent ginn. Aktuell(Juni 2022) gëtt et 51 *Fournisseurs de la Cour* an néng Kategorien.

## ''Haffliwwerant'' soss an der Welt
Den Titel vum Haffliwwerant ass eng historesch Auszeechnung vun de verschiddene Monarchien an Europa a baséiert haaptsächlech um brittesche Modell. Hautdesdaags gëtt et den Titel nach ë. a. a follgende Länner:

* Belsch: *Fournisseur breveté de la Cour de Belgique*
* Holland: *Koninklijk Hofleverancier*
* Schweden: *Kunglig Hovleverantör*
* Vereenegt Kinnekräich: *Royal Warrant*

An Dänemark huet de Kinnek Frederik X. 2024 annoncéiert, den Titel vum "Kinneklechen Haffliwwerant" (*Kongelig Hofleverandør*) a "Liwwerant vum dänesche Kinnekshaff" (*Leverandør til Det Kongelige Danske Hof*) net méi weider ze féieren, mee dat déi existéierend Predikater bis zum 31. Dezember 2029 gehalen dierfe ginn. D'Begrënnung war, datt et net méi zäitgeméiss wier, datt eenzel Entreprisen jorelaang speziell vum Kinnekshaus gewierdegt géife ginn. Eng Rei Firme mat dem Titel géifen den Haff och nëmme seele beliwweren, wärend aner Liwweranten den Titel guer net hätten. D'Entscheedung gouf als Versuch ugesinn, déi dänesch Monarchie ze moderniséieren.

## Um Spaweck

* Alain Ducat, Brevet officiel – Payer pour faire la cour, paperjam.lu, 2012
* Déi offiziell Fournisseure vum groussherzoglechen Haff, monarchie.lu