open-index/open-wikipedia-markdown huggingface dataset:
T-35

Den **T-35** ass e 5-tiermege schwéiere russesche Kampfpanzer aus den 30er Joren. Den Tanks hat 5 Tierm, wat eng Raritéit ass. Hie war e Flopp, well e schlecht beweeglech war, d'Tierm schlecht ausgeriicht an hien eng staark Besatzung vun eelef Mann gebraucht huet.

Et goufen dovun 61 Stéck a 4 Serie produzéiert, d'Konstruktioun gouf dobäi all Kéier geännert. E war net fir Asätz am Gefecht gëeegent. Déi meescht Exemplaire waren zu Moskau stationéiert. Hien ass all Joer op militäresche Parade virgefouert ginn, wou en duerch seng Gréisst staark impressionéiert huet. Fir seng Gréisst war deen Tanks awer erstaunlech schwaach gepanzert.

Et gëtt ugeholl, datt e viru Moskau géint d'Wehrmacht agesat gouf. Am Verlaf vum Zweete Weltkrich sinn e puer Stéck der Wehrmacht an d'Gräpp gefall, déi dann d'Bezeechnung *751(r)* kruten. Et existéieren och Fotoe vum T-35 virun Tarnopol.

## Spezifikatiounen
* Besatzung: 11 Mann
* Panzerung: 11–30&nbsp;mm
* Gewiicht: 50 t
* Längt: 9,72 m
* Breet: 3,2 m
* Héicht: 3,43 m
* Motor: M-17M mat 500 PS
* Héchstvitess: 30&nbsp;km/h
* Asaz-Rayon: 70–150&nbsp;km
* Bewaffnung:
** Haapttuerm mat 76,2&nbsp;mm 27/32 Haubitz
** 2 Tierem mat 37&nbsp;mm Kanounen (méi spéit 45&nbsp;mm)
** 2 MG-Tierm.

## Um Spaweck

* En ettlech Fotoen
Canton de Cholet-1

De **Canton de Cholet-1** ass eng franséisch administrativ Andeelung am Arrondissement Cholet, am Departement Maine-et-Loire an der Regioun Pays de la Loire.

## Gemengen am Kanton

| Cholet || align="right" | 54&nbsp;204 || align="right" | 49300 || align="right" | 49099
|-
| Saint-Léger-sous-Cholet || align="right" | 2&nbsp;604 || align="right" | 49280 || align="right" | 49299
|-
| La Séguinière || align="right" | 3&nbsp;506 || align="right" | 49280 || align="right" | 49332
|}
KW-85

De **KW-85** oder **KV-85** war e schwéiere sowjetesche Kampfpanzer am Zweete Weltkrich.

Am Géigesaz zum KW-1 hat de KW-85 eng 85-mm-Kanoun, déi vun enger Flakkanoun ofgeleet war.

Et goufen nëmmen 148 KW-85 gebaut. Seng Leeschtung war ze vergläiche mat där vum T-34/85 – de leschte war nëmme bësse méi séier.

## Um Spaweck
Saint-Brieuc

**Saint-Brieuc**, op Bretonesch ***Sant-Brieg***, an op Gallo, ***Saent-Bérieu*** oder ***Saent Berrioc*** ass eng franséisch Stad a Prefecture am Departement Côtes-d'Armor, an der Bretagne. Et ass och den Haaptuert vun dräi Kantonen.

D'Awunner vu Saint-Brieuc sinn d*Briochins* an d*'Briochiones*.

Saint-Brieuc ass ee vun den néng Bistumen an der Bretagne.

## Geographie
Saint-Brieuc läit um Bord vum Äermelkanal am Fong vun enger Bucht, där d'Stad den Numm ginn huet: d'Bucht vu Saint-Brieuc. An der Stad kommen zwéin déif Flossdäller zesummen, den Dall vum Gouët an dee vum Gouëdic, iwwer déi 2 Viaducke féieren.

## Um Spaweck
Canton de Saint-Brieuc-Nord

De **Canton de Saint-Brieuc-Nord** ass eng fréier franséisch administrativ Andeelung am Arrondissement Saint-Brieuc, am Departement Côtes-d'Armor an der Regioun Bretagne. Bei der Kantonalreform vun 2014 gouf de Kanton ofgeschaaft.

## Gemengen am Kanton
* Saint-Brieuc
Cameo

E **Cameo-Optrëtt** oder kuerz **Cameo** [] nennt een, wann eng bekannt Persoun onerwaart e kuerzen Optrëtt an engem Film oder enger Televisiounsserie huet. Den Ausdrock kënnt vum englesche Wuert fir e Kamee, d.&nbsp;h. e Relief mat engem Eedelsteen. Déi bekannt Persoun fält, wéi de Steen, an der Mass op.

E Cameo-Optrëtt kann entweeder just als Statist sinn, oder awer aus enger kuerzer Roll bestoen, wou déi Persoun sech dann dacks selwer spillt. Och bei Verfilmunge vun Episoden aus engem sengem Liewen, wou een Acteur d'Haaptroll huet, kënnt et vir, datt déi "richteg" Leit e kuerze Cameo-Optrëtt hunn (Sou z.&nbsp;B. d'Erin Brokowitch als Serveuse am Film mam nämmlechten Numm, oder de Larry Flynt als Riichter am Film *The People vs. Larry Flint*).

Eng vun deenen éischten a bekanntste Persounen, déi Cameo-Optrëtter an hiren eegene Filmer haten, war den Alfred Hitchcock. Dat gouf séier e Markenzeeche bei senge Filmer, mä goung sou&nbsp;wäit, datt den Hitchcock a senge méi spéide Filmer deen Optrëtt sou&nbsp;wäit am Ufank vum Film wéi méiglech gemaach huet, fir datt d'Spektateuren net sollen domat ofgelenkt ginn, en ze sichen.

Zënterhir gëtt et eng Abberzuel Regisseuren, déi dat, als Hommage oder als Geck, dem Hitchcock nogemaach hunn.
Laura Bassi

D**'Laura Bassi**, gebuer den 31. Oktober 1711 zu Bologna, a gestuerwen och do den 20. Februar 1778, war eng italienenesch Philologin, an déi éischt Universitéitsprofessesch an Europa.

D'Laura Bassi krut Unterrecht vun hirem Papp, engem Jurist, an anere Bekannten.

1732 krut si den Doktortitel an der Philosophie, a gouf als éischt Fra an Europa zur Professesch fir Philosophie op der Universitéit Bologna ernannt. Si konnt Latäin, Griichesch a Franséisch, an huet Physik a Mathematik enseignéiert. Si war et, déi dem Isaac Newton seng Erkenntnesser an Italie bekannt gemaach huet. Si gouf vum Äerzbeschof vu Bologna ënnerstëtzt, deem spéidere Poopst Benedikt XIV.

Si war mam Dokter a Physiker Giuseppe Veratti bestuet (1738) a gouf Mamm vun 8 Kanner vun deenen der 5 iwwerlieft hunn.

## Literatur
* Beate Ceranski: *„Und sie fürchtet sich vor niemandem“: die Physikerin Laura Bassi (1711 - 1778)*. Campus-Verlag, Frankfurt (Main) 1996.

## No der Laura Bassi genannt
* eng Strooss *rue Laura Bassi* zu Esch-Uelzecht (PLZ 4049) am Quartier Zaepert (benannt de 7. Dezember 2007)

## Um Spaweck

* Andreas Kleinert: ''Maria Gaetana Agnesi und Laura Bassi - zwei italienische gelehrte Frauen im 18. Jahrhundert'' - Kuerzbiographie vun der uni-halle.de
* K. A. Nies: ''A physicist supported by the church. Laura Bassi'', Hypatia Institute
Scharnhorst (1936)

D**'Scharnhorst** war e Schluechtschëff vun der däitscher Krichsmarine am Zweete Weltkrich. Si gouf nom Gerhard von Scharnhorst genannt, deen a Preisen den allgemeng obligatoreschen Arméisdéngscht agefouert huet, a fir déifgräifend Reforme vun der preisescher Arméi verantwortlech war.
## Spezificatiounen
## Geschicht
- Kuckt och d'Artikele Scharnhorst-Klass (1938) a Gneisenau - 

D'Scharnhorst war dat éischt Schëff vun der däitscher Krichsmarine, dat resolut vun Ufank un den Versailler Vertrag net respektéiert huet, mä däitlech iwwer déi operluecht Limitten erausgaangen ass. Am Ufank gouf se als Panzerschëff mat enger Verdrängung vu ronn 18.000 Tonne geplangt an op Kiel geluecht. Als Reaktioun op de Bau vum franséische Schluechtschëff vun der *[[Dunkerque (Schëff)|Dunkerque-Klass]]*, gouf de Bau am Juli 1934 dunn ofgebrach, an ongeféier ee Joer méi spéit awer erëm opgeholl, fir d'Konstruktioun vun engem Schluechtschëff mat enger op 26.000 Tonnen eropgesater Tonnage. Dës geplangt Verdrängung gouf allerdéngs nach dichteg iwwerschratt. 
Am Zweete Weltkrich gouf d*'Scharnhorst* bei verschiddene Geleeënheeten agesat, dacks zesumme mat hirem Schwësterschëff, der Gneisenau (1934)
### D'Versenkung
D'Scharnhorst gouf de 26. Dezember 1943 bei Schluecht um Nordkap vu brittesche Schëffer vesenkt.

## Um Spaweck
Departement Finistère

De **Finistère (29) ** ass e franséischt Departement an der Regioun Bretagne. Op Bretonesch ass säin Numm **Penn-ar-Bed**

## Geschicht

D'Departement gouf wéi déi aner 82 Departementer, wärend der franséischer Revolutioun, de 4. Mäerz 1790, an Applikatioun vum Gesetz vum 22. Dezember 1789, geschaf. Et setzt sech zesummen aus engem Deel vun der fréierer Provënz Bretagne.

## Geographie

De Finistère ass dat westlechst Departement vu Frankräich, a grenzt am Norden, Westen, a Süden un den Äermelkanal an den Atlantik. Am Oste stéisst un d'Côtes d'Armor an de Morbihan.

D'Längt vu senger Küst ass 1.250&nbsp;km, wat ongeféier engem Véirel vun der Küstelängt vu ganz Frankräich entstprécht. Den Deel vum Mier deen am Weste vum Finistère läit gëtt Mer d'Iroise genannt. Dozou gehéieren en ettlech Insele wéi Ouessant, den Archipel de Molène, d'Île de Sein, déi virun der Pointe du Raz leien, an am Süden den Archipel des Glénan.

## Klima
De Finistère huet en temperéiert ozeanescht Klima, dat vum Nordatlantikstroum beaflosst gëtt. D'Wänter sinn am grousse Ganze mëll, an d'Summere si frësch. D'Reenperiode sinn iwwer d'ganzt Joer verdeelt, et reent awer méi am Hannerland, an op den Héichten, wéi op der Küst. De Frascht ass rar, awer mat Wand ass ëmmer ze rechnen.

## Kuckt och
* Lëscht vun de Gemengen am Departement Finistère
* Arrondissementer am Departement Finistère
* Kantonen am Departement Finistère

## Um Spaweck

* Prefecture vum Finistère
* Conseil général vum Finistère
Platan zu Aansebuerg

Déi bemierkenswäert **Platan zu [[Aansebuerg]]** (''Platanus x hispanica'') steet nieft der Äisch am verlängerten Deel vum Park vum Schlass zu Aansebuerg.

Wéinst hirem Alter, deen op ronn 220 Joer geschat gëtt, an hirer imposanter Statur, gëtt si zu de bemierkenswäerte Beem zu Lëtzebuerg gezielt.

Dës Platan ass als *monument national* klasséiert, woumat si geschützt ass.

Den Ëmfang vum Stamm, op Broschthéicht gemooss, huet follgendermoossen zougeholl:
* 1980: 5,0 m;
* ëm 2000: 6,65 m bei enger Gréisst vu 36 m;
* ëm 2023: 6,50 m bei enger Héicht vun 31,9 m.
Domat ass dëse Bam déi déckst Platan zu Lëtzebuerg.

## Quellen
*Sinner, J. et al., 2002. *Les arbres remarquables.* Administration des eaux et forêts. Musée national d'histoire naturelle. 255 S. (Cf. Lëscht S. 243; keen Text an och keng Foto vun dësem Bam heiran).
* Administration des eaux et forêts, 1981. *Arbres remarquables du Grand-Duché de Luxembourg.* Imprimerie Saint-Paul, 167 S. (Cf. Lëscht S. 162; keen Text an och keng Foto vun dësem Bam heiran).
* Murat, Danièle et al. *Les arbres remarquables du Grand-Duché de Luxembourg*. [3e parution revue et adaptée]. Diekirch: ANF, 2023. Print. ISBN 978-2-9199474-3-0 (Text a Foto vum Bam op de S. 82-84).

## Kuckt och
* Bemierkenswäert Platan zu Tënten
* Bemierkenswäert Beem zu Lëtzebuerg

## Fotoen

Fichier: AansebuergPlatan02.jpg|Den Opbau vum Bam.
Fichier: AansebuergPlatan01.jpg|D'Platan am Fréijoer, ouni Blieder (Mee 2008).
Fichier:AansebuergPlatan03.jpg|Riets vum Tuerm am Hannergrond: déi bemierkenswäert Platan. Lénks d'Trap déi bei d'Schlass erop féiert. Riets déi bemierkenswäert Hobichenallee laanscht d'Äisch.


## Um Spaweck
Charles Bernard du Bost-Moulin

De **Charles Bernard du Bost-Moulin**, gebuer den 8. Oktober 1672 zu Esch-Sauer, a gestuerwen de 6. oder de 26. Abrëll 1721 am "Stockiger Busch" tëscht Lëtzebuerg a Beetebuerg, ass dee Mann, vun deem behaapt gëtt, hien hätt d'Gromper zu Lëtzebuerg, am Joer 1707, agefouert.

De Charles Bernard du Bost-Moulin ass bei engem Duell mam Baron Charles Antoine du Prel (1692-1762) ëmkomm, mat deem e Sträit ëm Juegdrechter zu Branebuerg hat, iwwer dat déi zwéin zesummen d'Herrschaft haten.
Hector Berlioz

Den **Hector Louis Berlioz**, gebuer den 11. Dezember 1805 zu *La Côte Saint-André* a gestuerwen den 8. Mäerz 1869 zu Paräis, war e franséische Komponist.

## Liewen

## Wierk

## Um Spaweck
George Orwell

Den **George Orwell**, gebuer de 25. Juni 1903 zu Motihari, Bihar, Brittesch-Indien als **Eric Arthur Blair**, a gestuerwen den 21. Januar 1950 zu London, war e brittesche Schrëftsteller, Essayist a Journalist. Mat *[[Animal Farm|Animal Farm: A Fairy Story]]* an *[[Nineteen Eighty-Four]]*, an deenen e sech mam Totalitarismus auserneegesat huet, gouf den Orwell weltbekannt.

Hien zielt zu deene bedietendste Schrëftsteller vun der englmeschsproocheger Literatur. Den Orwell huet zäitweileg ënner engem anere Pseudonym, *H. Lewis Always*, publizéiert.

## Wierker
* 1933 – *Down and Out in Paris and London* 
* 1934 – *Burmese Days* 
* 1935 – *A Clergyman's Daughter* 
* 1936 – *Keep the Aspidistra Flying* 
* 1937 – *The Road to Wigan Pier* 
* 1938 – *Homage to Catalonia* 
* 1939 – *Coming Up for Air* 
* 1945 – *Animal Farm* 
* 1949 – *Nineteen Eighty-Four* 
* 1968 – *The Collected Essays* (posthum erausgi vu Sonia Orwell an Ian Angus, 4 Bänn)
* 1998 – *The Complete Works of George Orwell* (erausg. vum Peter Davison an Ian Angus, 20 Bänn)

## Literatur
*  Manfred Pabst (Hrsg.) *Über George Orwell.* Diogenes Verlag, Zürich 1984, ISBN 3-257-21225-9
*  Michael Shelden: *George Orwell. Eine Biographie.* Diogenes, Zürich 1984, ISBN 3-257-23144-X
*  Thomas Nöske: *Clockwork Orwell. Über die kulturelle Wirklichkeit negativ-utopischer Science Fiction.* Unrast, Münster 1997, ISBN 3-928300-70-9
*  Lutz Büthe: *Auf den Spuren George Orwells. Eine soziale Biographie.* Junius, Hamburg 1984, ISBN 3-88506-124-4
## Um Spaweck
Henri Becquerel

Den **Antoine Henri Becquerel**, gebuer de 15. Dezember 1852 zu Paräis, a gestuerwen de 25. August 1908 zu Le Croisic, war e franséische Physiker. Hie krut 1903 den Nobelpräis fir Physik fir d'Entdeckung vun der Radioaktivitéit.

## Um Spaweck
Arrondissementer am Departement Drôme

D'Departement Drôme besteet aus dräi Arrondissementer mat follgenden Haaptuertschaften: **[[Valence (Drôme)|Valence]]**, Die, an Nyons.

Déi dräi Arrondissementer sinn:

* Arrondissement Die
* Arrondissement Nyons
* Arrondissement Valence

## Geschicht
* 1790 gëtt d'Departement mat 7 Distrikter gegrënnt: Buis, Crest, Die, Montélimar, Orange, Romans a Valence
* 1790 gëtt den Distrikt Buis duech den Distrikt Nyons ersat.
* 1800 ginn d'Distrikter duerch d'Arrondissementer Die, Montélimar, Nyons, a Valence ersat
* 1926 gëtt d'Arrondissement Montélimar suppriméiert.
Éditions Saint-Paul

D**'Éditions Saint-Paul** war e lëtzebuergesche Verlag, dee Bicher an eBooks erausbréngt. De Verlag war eng Branche vun der Mammegesellschaft Saint-Paul Luxembourg s. a. mat Sëtz an der Stad Lëtzebuerg.

E war 1887 gegrënnt ginn, a war dee gréisste Verlag zu Lëtzebuerg (wann een den Office des publications de l'Union européenne op der Säit léisst).

Säi Sortiment war breet gefächert a goung vun der Geschicht iwwer Tourismus, Sport, Droit, Steierrecht, Dictionnairen a Konscht, Jugend bis hin zu Fiktiounsliteratur.

Op den 1. Januar 2020 huet de Groupe Saint-Paul decidéiert, de Verlag zouzemaachen. D'Éditions Schortgen hunn d'Verlagsaktivitéiten iwwerholl.

## Literatur
* Charles Jourdain: *100 Joër Sankt-Paulus-Dréckerei 1887–1987.* Imprimerie Saint-Paul S.A.

## Um Spaweck
* Websäit vun den Éditions Saint-Paul
*Marie-Laure Rolland, Fin des éitions Saint-Paul, Marché de l'édition, un secteur fragélisé, op reporter.lu, gelies 19.2.2020
Departement Drôme

D**'Drôme** ass e franséischt Departement an der Regioun Auvergne-Rhône-Alpes. Säin Numm huet et vum Floss Drôme deen derduerch leeft. Den INSEE-Code vum Departement ass d'Nummer 26.

## Geschicht

D'Departement gouf wéi déi aner 82 Depertementer, wärend der franséischer Revolutioun, de 4. Mäerz 1790, an Applikatioun vum Gesetz vum 22. Dezember 1789, geschaf. Et setzt sech zesummen aus engem Deel vun der fréierer Provënz Dauphiné.

D'Grenze vum Departement goufen am Laf vun der Zäit e puermol geännert. 1792 koum de Comtat Venaissin dobäi. Wéi 1793 d'Departement Vaucluse gegrënnt gouf, war déi nächst Ännerung fälleg. Carpentras a Valréas hunn net laang zur Drôme gehéiert. Déi Ännerungen hunn och aus dem Kanton Valréas eng Enklav vun engem Deel vun der Vaucluse an der Drôme gemaach.

## Geographie
D'Drôme grenzt un d'Departementer Ardèche, Isère, Hautes-Alpes, Alpes-de-Haute-Provence, an d'Vaucluse. De Relief vum Departement ass doduerch datt en zu engem groussen Deel zu de westlechen Alpe gehéiert, ganz koppeg, dozou gehéieren och nach Deeler vun de Viralpe wéi de Plateau vum Vercors den *[[Diois]]* den *[[Dévoluy]]*, an d**[[Baronnies (Provence)|Baronnies]]'' am Osten, an den Dall vum [[Rhône (Floss)|Rhône]] am Westen.

Den héchste Punkt an der Drôme ass de ''Rocher Rond'' am ''Massif du Dévoluy'' mat 2.456 Meter.

D'Drôme deelt sech op a fënnef Géigenden:

* D**Drôme des collines* am Norde mat Felder a Bëscher, déi de Bierger vum *Lyonnais* gläicht.
* Den Dall vu [[Valence (Drôme)|Valence]] am Weste vum *Cul du loup''.
* De Vercors am Osten.
* Den Dall vun der Drôme an d'Géigend vun Die um Fouss vum Vercors.
* d'Drôme provençale am Süden.

De Floss Drôme deen derduercht leeft, ass en Niewefloss vum Rhône. En ass ronn 110&nbsp;km laang, an huet seng Quell op der Grenz mat den Hautes-Alpes, zu La Bâtie-des-Fonds.

## Klima
De Klima ass méi oder manner kontinental nërdlech vu Livron. Tëscht Livron a Montélimar ass e Mëttelmierklima mat kontinentalen Aflëss, a weider südlech ass et en typescht Mëttelmierklima. Am Oste sinn d'Alpe mat engem Biergklima.

E gëtt beaflosst vum Wand deen aus dem Norde bléist, dem Mistral a vum Wand aus dem Süden de Marin.

Den Nidderschlag ass mat 850 – 950&nbsp;mm am Joer relativ héich. D'Drôme gehéiert mat der Vaucluse an der Ardèche zu den Departementer, déi déi meescht Donnerwiederen hunn.

## Biller

Fichier:Grignan2.jpg|Schlass vu Grignan
Fichier:Château de Suze la Rousse, Drôme, France-2005-10-23.jpg|Schlass vu Suze-la-Rousse
Fichier:Palais ideal - Hauterives.JPEG|De Palais idéal vum Facteur Cheval
Fichier:Dielavan.jpg|D'Drôme provençale bei Quint en Diois


## Kuckt och
* Lëscht vun de Gemengen am Departement Drôme
* Arrondissementer am Departement Drôme
* Kantonen am Departement Drôme

## Um Spaweck

* Prefecture vun der Drôme
* Conseil général vun der Drôme
Tirpitz (Schluechtschëff)

D**'Tirpitz**, benannt nom däitsche Marinestaatssekretär a Groussadmirol Alfred Freiherr von Tirpitz, war dat gréisst däitscht Schluechtschëff am Zweete Weltkrich an dat gréisst vun der däitscher Flott, dat jee gebaut gouf.

De gréissten Deel vu senger Déngschtzäit war d*'Tirpitz* an Norwegen, wou et stationéiert war fir déi feindlech Begleetzich ënner Beschoss ze huelen. Wann noutwendeg sollt si och eng eventuell Invasioun vun den Alliéierten an deem Gebitt hëllefen ofwieren. No enger Rei vun Ugrëff op d'Tirpitz gouf se den 12. November 1944 bei engem Loftugrëff vun der Royal Air Force an engem norwegesche Fjord un d'Kentere bruecht. De Wrack gouf an den 1950er Joren op der Plaz verschrott.

## Um Spaweck
HMS Ark Royal (91)

D**'HMS ''Ark Royal'' (91)** war e Fligerdréier vun der Royal Navy, deen am  Zweete Weltkrich am Déngscht war. E gouf den 13. November 1941 vum däitschen U-Boot, U-81 viru Gibraltar um 16:37 Auer torpedéiert an ass den Dag duerno um 08:13 Auer ëstlech vu Gibraltar op der Positioun  ënnergaangen.

D*'Ark Royal* war 1934 no de Restriktiounskrittäre vun der Washingtoner Flottekonferenz, bei der Werft Cammell Laird and Company, Ltd. zu Birkenhead, England gebaut ginn. D'Schëff gouf 1938 fäerdeg a war bei verschiddenen Operatioune souwéi beim leschte Gefecht vun der Bismarck derbäi, huet verschidden Attacken an hirer kuerzer Carrière iwwerstan a gëtt ëmmer nach an England mat Stolz als eent vun de berüümtste Schëffer betruecht. 
## Um Spaweck
Bismarck (Schluechtschëff)

D**'Bismarck** war en däitscht Schluechtschëff am Zweete Weltkrich. Wéi et a Betrib geholl ginn ass, war et dat gréisst an dat bescht (wat seng Bewaffnung ugeet) Schluechtschëff vun der Welt. Am Mee 1941 gouf d**'Bismarck** mat dem gréissten Deel vu sengem Equipage versenkt. D'Schëff stoung ënner dem Kommando vum Kapitän zur See Ernst Lindemann. Mat hirem Schwësterschëff *[[Tirpitz (Schluechtschëff)|Tirpitz]]* huet si zur *[[Bismarck-Klass]]* gehéiert.

## Um Spaweck
HMS Prince of Wales (1941)

D**'HMS Prince of Wales** war e brittescht Schluechtschëff vun der King-George-V.-Klass, dat am Zweete Weltkrich agesat gouf. Et war dunn dat zweet Schëff vun där deemools modernster Klass vun der Royal Navy.

## Geschicht
### Juegd op d'Bismarck
Hiren éischten Optrag huet am Mee 1941 dora bestanen, zesumme mam Schluechtkräizer HMS Hood, dat däitscht Schluechtschëff *[[Bismarck (Schluechtschëff)|Bismarck]]* an den Schwéiere Kräizer *[[Prinz Eugen (1938)|Prinz Eugen]]* beim Duerchbroch an den Atlantik ze stellen an opzehalen. Beim Gefecht an der Dänemarkstrooss gouf d*'Hood* mat wéinege Salve vun der *Bismarck* versenkt an d*Prince of Wales* schwéier beschiedegt. Si huet d'Gefecht ofgebrach a kuerz duerno d'Verfollgung opginn, well se net méi genuch Sprit hat.

## Um Spaweck
HMS King George V (41)

D**'HMS ''King George V*** war e [[Vereenegt Kinnekräich|brittescht]] [[Schluechtschëff]] an den typesche Modell vun der *King-George-V-Klass*. D'Schëff dat am Joer 1940 vun der [[Royal Navy]] an Déngscht geholl gouf, war dat zweet Schluechtschëff, dat dem Kinnek [[Georg V. (Groussbritannien)|Georg V.]] säin Numm gedroen huet, a koum am [[Zweete Weltkrich]] an den Asaz. Et war als [[Flaggschëff]] vun der [[Home Fleet]] ënner anerem un der Juegd no der *Bismarck* bedeelegt a louch am Ablack vun der [[Kapitulatioun vu Japan]] den 2. September 1945 virun [[Tokyo]].

== Geschicht ==
==== Bau ====
No der brittescher Traditioun, fir dat éischt Schluechtschëff, dat nom Regierungsuntrëtt vun engem neie Monarch gebaut gouf, no dësem ze benennen, sollt et ufanks *King George VI.* heeschen. De Kinnek huet awer der [[Admiralitéit]] den Uerder ginn, d'Schëff no sengem Papp *King George V.* ze nennen.

D'Schëff gouf bei [[Vickers Ltd.]] zu [[Barrow-in-Furness]] bei [[Birmingham]] den 1. Januar 1937 op Kiel geluecht. De [[Stapellaf]] war den 21. Februar 1939 an den 11. Dezember 1940 gouf et bei der Royal Navy an Déngscht gestallt.

Si war dat zweet Schëff vun der Royal Navy, dat nom Georg V. benannt war. Dat éischt war och e Schluechtschëff, dat am Joer 1912 och d'Modellschëff vu senger Klass war.

Déi véier Schwësterschëffer vun der *HMS King George V* waren:

**HMS Prince of Wales* (1941)
**HMS Duke of York* (1940)
**HMS Anson* (1942)
**HMS Howe* (1942)

==== Zweete Weltkrich ====
D*'King George V* war ënner dem [[Admirol]] Sir [[John Tovey, 1. Baron Tovey|John Tovey]] Flaggschëff a war un der Juegd nom dem däitsche Schluëchtschëff *Bismarck* bedeelegt, woubäi se zesumme mat dem méi ale Schluechtchtschëff *HMS Rodney'' eng Onzuel vu Granaten op et ofgefeiert huet, nodeem d'Bismarck no engem Lofttorpedotreffer manövréieronfäeg gi war .

## Um Spaweck
Châteauroux

**Châteauroux**, ass eng franséisch Stad a Prefecture am Departement Indre, an der Regioun Centre. Et ass och den Haaptuert vu 4 Kantonen.

D'Awunner vu Châteauroux sinn d*Castelroussines* an d*Castelroussins*.

## Geographie
Châteauroux läit eng ronn 250 Kilometer südlech vu Paräis, op enger Héicht vun 154 Meter, am Dall vum Floss Indre.

## Um Spaweck
Charles de Gaulle (R91)

D***'Charles de Gaulle,*** d'Flaggschiff vun der Franséischer Marinn, ass en nuklear ugedriwwene Fligerdréier. En ersetzt d'Fligerdréier *[[Foch (R99)|Foch]]* a *[[Clemenceau (R98)|Clemenceau]]* an ass nom franséische Generol a Staatschef Charles de Gaulle benannt.
 
D*Charles de Gaulle* ass dat gréisst Schëff vun der franséischer Marinn an eent vun de gréisste Krichsschëffer, dat jeemools an Europa gebaut gouf.

## Allgemenges
D**Charles de Gaulle'' ([[NATO]]-[[Schëffskennung|Kennung]] R 91) ass am Verglach zu deene vun den [[Vereenegt Staate vun Amerika|USA]] agesate Fligerdréier relativ kleng. Si ass 261,5 m lang, 64,36 m breet a 75 m héich. Bei engem Tonnage vu 40.600 Tonnen huet se eng Besatzung vun zirka 1.950 Mann a kann als Truppentransporter zousätzlech 800 Zaldoten ophuelen.
D'Fläch vum Fluchdeck beleeft sech op zirka 12.000 m², d'Hangaren hunn eng Fläch vun zirka 4.600 m².

D**Charles de Gaulle'' gëtt atomar ugedriwwen a kann ouni Beschränkungen 1.000&nbsp;km am Dag zeréckleeën. D'Schëff kann theoreetesch bis zu 45 Deeg autonom operéieren.

Ekipéiert ass et an der Reegel mat 40 Fligere vun den Typpen:
* Juegdfliger: Dassault Rafale Marinn
* Juegdbomber: moderniséierte Dassault Super Étendard
* Loftraumiwwerwaachung: Grumman E-2 Hawkeye
* Helikopter vum Typ Eurocopter AS 565 Panther fir Rettungen an U-Boot-Bekämpfung.

Bei enger Asazdauer vu 7 Deeg kënne maximal 100 Flich pro Tag gemaach ginn. De minimalen Zäitofstand tëscht zwéi Starte respektiv Landungen ass 30 Sekonnen.
## Um Spaweck
Aigurande

**Aigurande**, ass eng franséisch Gemeng am Departement Indre, an der Regioun Centre. Et ass och den Haaptuert vun 1 Kanton.

## Geographie
Aigurande läit op der Grenz vum Departement Indre mat der Creuse. Duerch d'Gemeng lafe ronn eng Dose Baachen a kleng Flëss, wouvun déi gréisst d'Bouzanne en Niewefloss vun der Creuse, an d'Vauvre en Niewefloss vun der Indre, sinn. 
## Geschicht

Aigurande gëtt 1087 als Besëtz vun der Abtei vu Marmoutier ernimmt. Am 17. Joerhonnert gëtt Aigurande aus dem Berry erausgeholl an un Marche ugeschloss.

D'Gemeng huet am Laf vun de Joren zu de Seigneurerien Déols (1012), Chauvigny (1199), a La Roche-sur-Yon (1475), gehéiert.

## Transport a Verkéier
Aigurande ass iwwer véier Departementalstroossen un de Verkéier ugeschloss an zwar: D6, D951, D951b an D990

## Klasséiert Monumenter
*Eng Klack vu 1584.
*D'Kierch *Notre-Dame* aus dem 11. Joerhonnert
*Den Altor aus Marmer vun Ufank vum 18. Joerhonnert

## Aigurande am Sport

*Aigurande war 2008 Etappestad vum Tour de France.

## Um Spaweck
Super Besse

**Super Besse** ass eng Wantersportstatioun am Massif Central.

Si läit um Territoire vun der Gemeng Besse-en-Chandesse, matzen am Parc régional des Volcans d'Auvergne am Departement Puy-de-Dôme, an der Regioun Auvergne-Rhône-Alpes.

Ongeféier 50&nbsp;km vu Clermont-Ferrand ewech läit se op enger Héicht vun 1.350 Meter op den Häng vum Puy de Sancy, dem Puy de la perdrix an dem Puy Ferrand.

Si huet en Uschloss un d'Schipiste vum Mont-Dore, deen awer, wéinst dem raue Klima, net ëmmer garantéiert ass.

## Pisten an Ekipementer
Fir den Alpine Schi gëtt et 43&nbsp;km Pisten tëscht 1.300 an 1.840 Meter Héicht, déi op 27 verschidde Piste verdeelt sinn.

Als Transportmëttele stinn zur Verfügung:

* 1 Funitel mat 20 Plazen
* 2 Sessellifter mat 4 Plaze pro Bänk
* 2 Sessellifter mat 2 Plaze pro Bänk
* 16 Schilifter
* 1 Schleefseel

Fir de Laanglaf gëtt et 125&nbsp;km Pisten.

## Super Besse am Sport
### Vëlossport
#### Tour de France
* Tour de France 1978: Arrivée vun der 13. Etapp vu Figeac op Super-Besse déi vum belsche Coureur Paul Wellens gewonne gouf. De Lëtzebuerger Lucien Didier gouf de 37. mat engem Retard vu 4:29 min.
* Tour de France 1996: Arrivée vun der 13. Etapp vu Le Puy-en-Velay op Super Besse déi vum dänesche Coureur Rolf Sørensen gewonne gouf.
* Tour de France 2008: Arrivée vun der 6. Etapp vun Aigurande op Super Besse déi vum italieenesche Coureur Riccardo Riccò gewonne gouf. Nodeems den Italieener wéinst Doping disqualifizéiert gouf, gouf de Spuenier Alejandro Valverde als éischte gewäert. 
* Tour de France 2011: Arrivée vun der 8. Etapp vun Aigurande op Super Besse déi vum portugisesche Coureur Rui Costa gewonne gouf.
#### Tour de l'Avenir
* Tour de l'Avenir 2002: Arrivée vun der 7. Etapp déi vum Spuenier Aitor Silloniz gewonne gouf.
* Tour de l'Avenir 2007: Arrivée vun der 7. Etapp déi vum Italieener Dario Cataldo gewonne gouf.

### Autossport
* Trophée Andros: Den 2. Februar gewënnt den Alain Prost zu Super Besse op Toyota Auris déi zweetlescht Course an deem Championnat a gëtt doduerch Champion 2008.

## Um Spaweck
Besse-et-Saint-Anastaise

**Besse-et-Saint-Anastaise** ass eng franséisch Uertschaft a Gemeng am Departement Puy-de-Dôme an der Regioun Auvergne-Rhône-Alpes. Si gehéiert zum Parc naturel régional des Volcans d'Auvergne, a läit op enger Héicht tëscht 805 a 1.725 Meter.

An der Gemeng läit d'Wantersportgebitt Super Besse

Duerch d'Gemeng lafen eng ronn 20 Baachen. Déi gréisst dovu sinn:

*Couze Pavin en Niewefloss vum Allier
*Grande Rhue en Niewefloss vun der Dordogne
*Neuffonds en Niewefloss vun der Tarentaine
*Planchette en Niewefloss vun der Couze Chambon
*Mavoissière en Niewefloss vun der Couze Pavin
*Gazelle en Niewefloss vun der Crouze
*Ruisseau d'Anglard en Niewefloss vun der Couze Pavin

## Geschichtleches

*Am Mee 1270 gëtt de Bernard VII. vu La Tour der Stad Besse e Fräibréif.
* Um Schlass vu Sarcenat ass de Pierre Teilhard de Chardin 1871 op d'Welt komm.
*Am Juli 1935 war déi éischt Versammlung vum der Grupp Boubaki zu Besse.
*Den 2. Abrëll 1961 gouf Besse a **Besse-en-Chandesse** ëmgedeeft.
*Den 1. Juli 1973 huet Besse-en-Chandesse mat Saint-Anastaise fusionéiert, fir d'Gemeng Besse-et-Saint-Anastaise ze forméieren.
*Op ale Kaarten oder op Deplianten ass nach dacks den Numm Besse-en-Chandesse ze fannen.

## Um Spaweck
HMS Royal Oak (08)

D**'HMS Royal Oak** war e brittescht Schluechtschëff, an dat eeleft Schëff mat deem Numm. Si huet zur Revenge-Klass gehéiert, an ass de 17. November 1914 bei den Devonport-Werften zu Devon vum Stapel gelaf.

Si war dat éischt Schluechtschëff, dat am Zweete Weltkrich versenkt gouf, an zwar vum däitschen U-Boot, U-47 ënner dem Kapitänleitnant Günther Prien, am Laf vun der Operatioun Scapa Flow.

## Geschicht
### Éischte Weltkrich
Si huet am Éischte Weltkrich hiren Déngscht haaptsächlech bei der *[[Grand Fleet]]* mat Heemechtshafe Scapa Flow gemaach. Den 31. Mee 1916 huet se ënner dem Kommando vum Kapitän C. MacLachlan un der Skagerrakschluecht deelgeholl, an ass ouni Schued zeréckkomm.

### Zweete Weltkrich
An der Nuecht vum 13. op de 14. Oktober 1939 gouf d'Schëff op senger Ankerplaz zu Scapa Flow vum däitschen U-Boot *[[U 47]]* ënner dem Kommando vum Günther Prien ugegraff. D*'U 47* huet am éischten Ulaf zwéin Torpedoen op d*Royal Oak* ofgefeiert, déi awer net explodéiert sinn. Well d'U 47 net entdeckt gouf, konnt et en zweeten Ulaf huelen. Déi zweet Attack hat Erfolleg. Duerch zwéin Torpedotreffer gouf *Royal Oak* versenkt. 833 Mann vun der Besatzung sinn dobäi ëmkomm.

En drëtten Torpedo huet och getraff. No offizielle brittesche Meldunge war et de Waasserfligerdréier *[[HMS Ark Royal (1914)|HMS Pegasus]]* dee getraff gouf, an net de Schluechtkräizer *[[HMS Repulse (1916)|HMS Repulse]]* wéi de Prien ugeholl hat.

## De Wrack haut
De Wrack läit op der Positioun  op 30 m Déift op der Backbordsäit mam Kiel no uewen. Bei guddem Wieder kann een de Wrack gesinn. Aus Pietéit an am Intressi vum Schutz vu militäreschen Iwwerreschter ass an engem Ëmkrees vun 300 m d'Dauche verbueden.

## Literatur
* Siegfried Breyer, *Schlachtschiffe und Schlachtkreuzer 1905-1970*, J. F. Lehmanns Verlag München, 1970, ISBN 3-88199-474-2
*Rod Macdonald, *Dive Scapa Flow*, Mainstream Publishing Edinburgh/London, 2000, ISBN 1-85158-983-X
*Alan Raven und John Roberts, *Die britischen Schlachtschiffe des 2. Weltkrieges, Band 1*, Bernard & Graefe Verlag München, 1980, ISBN 3-7637-5191-2
*A. Korganoff: *Prien gege Scapa Flow*, 3. Auflage, 1989; Motorbuch Verlag, Stuttgart; ISBN 3-87943-497-2

## Um Spaweck
Tour de France 1978

De **65. [[Tour de France]]** ass vum 29. Juni bis 23. Juli 1978 gefuer ginn. En hat 22 Etappen a war 3.923&nbsp;km laang.

Den deemools 23 Joer ale Fransous Bernard Hinault huet den Tour bei der éischter Kéier, wou e matgefuer ass gewonnen. Dat Joer virdrun hat e schonn déi éischt Plaz am Generalklassement beim Tour d'Espagne an d'Täsch gestach.

Am Ganze waren 110 Coureuren um Depart, an et sinn der 78 zu Paräis ukomm.

## D'Etappen

## Um Spaweck
* Den Tour op der Säit vu Mémoire du Cyclisme
* Den Tour op der Radsport-Seite
Joerhonnertaffär

**Joerhonnertaffär** gouf uganks vun den 1980er Joren eng Affär zu Lëtzebuerg genannt, bei där Ukloe wéinst Zouhälterei, Rauschgëft- a Waffenhandel a Korruptioun am Mëttelpunkt stoungen.

Si gouf sou genannt, well ee Minister d'Ausso gemaach huet, datt dës Affär déi gréisst wier, mat där d'Lëtzebuerger Justiz zanter engem Joerhonnert ze di gehat hätt.

Publik gouf se am Mäerz 1980, wéi et zu der Verhaftung vun engem héije Policeoffizéier komm war.

15 Joer méi spéit huet se mat engem Non-lieu gëendegt.
Rhue

La **Rhue** och nach **Grande Rhue** genannt ass e franséische Floss am Massif central. Et ass e lénksen Niewefloss vun der Dordogne.

### Hydrographie

D'Rhue huet hir Quell am Massif central op enger Héicht vu ronn 1.300 Meter an de Monts Dore op den Häng vum Puy Ferrand net wäit vun der Schistatioun Super Besse, am Parc régional des volcans d'Auvergne, a se leeft no engem Laf vu ronn 56 Kilometer südlech vu Bort-les-Orgues an d'Dordogne

### Departementer an Uertschaften op hirem Laf

***[[Departement Puy-de-Dôme]]**:
** Super Besse - Besse-et-Saint-Anastaise - Égliseneuve-d'Entraigues - Picherande
***[[Departement Cantal]]**:
** Condat - Antignac - Champs-sur-Tarentaine-Marchal - Chanterelle - Montboudif - Saint-Amandin - Saint-Étienne-de-Chomeil - Tremouille - Vebret
***[[Departement Corrèze]]**:
** Bort-les-Orgues

D'Haaptnieweflëss sinn dem Waasserlaf no:

* De Lac (oder *Loubinoux*), lénks
* De Bonjon, lénks
* D'Santoire, lénks
* De Gabacut, riets
* Den Taurons, riets
* D'Petite Rhue (oder *Rhue de Cheylade*), lénks
* D'Tarentaine, riets
* De Soulou, lénks

### Stroumproduktioun

Um Laf vun der Rhue gëtt et zwou Talspären:

* De Barrage de Grande Rhue&nbsp;, och nach *Barrage des Essarts* genannt flossaf vu Condat gouf 1927 a Betrib geholl. En huet eng Waasserfläch vu 37 ha.
* De Barrage de Vaussaire&nbsp; gouf 1953 a Betrib gefoll. En huet eng Waasserfläch vun 23 ha, a säi Waasser gëtt iwwer eng 13 Kilometer laang Drockleitung an d'Zentral beim Barrage de Bort-les-Orgues geleet

## Um Spaweck
* D'Grande Rhue op der Säit vum Sandre
* Banque Hydro - Station P0272510 - D'Rhue zu Condat
* D'Gorges de la Rhue um Reseau Natura 2000
* Säit vun de Cascaden am Cantal
Joop Zoetemelk

De **Joop Zoetemelk**, gebuer den 3. Dezember 1946, ass e fréieren hollännesche professionelle Vëlossportler.

Hien ass als Profi vun 1970 bis 1987 gefuer, an hält de Rekord mat 16 Participatioune beim Tour de France, déi en all zu Enn gefuer ass. Eng Kéier konnt en den Tour gewannen an zwar den Tour vun 1980.

### Palmarès
#### 1969
*1. am Tour de l'Avenir
#### 1972
*1. am Trophée des Grimpeurs

#### 1974
*1 am Tour de Romandie
*1. am Paris-Nice
#### 1975
*1. am Grand Prix d'Isbergues
*1. an der Ronde van Nederland
*1. am Paris-Nice
#### 1976
*1. an der Flèche Wallone
#### 1977
*1. am Grand Prix d'Isbergues
*1. a Paris-Tours
#### 1978
*1. am Paris - Camembert
*2. am Tour de France
#### 1979
* Tour de France
**1. an der Etapp vun der Alpe d'Huez
*1. am Tour du Haut-Var
*1. am Critérium international
*1. an der Vuelta a España
*1. a Paris-Tours
*1. am Paris-Nice
*1. am Trophée des Grimpeurs
#### 1980
*1. am Grand Prix Pino Cerami

#### 1981
*1. am Grand Prix Pino Cerami

#### 1983
*1. am Tour du Haut-Var
#### 1985
*1. an der Dutch Food Valley Classic
*1. am Tirreno - Adriatico
#### 1987
*1. am Amstel Gold Race

## Um Spaweck
HMS Belfast (C35)

D**'HMS Belfast** ass e brittescht Krichssschëff, dat haut als Musée op der Themse zu London no beim Tower verankert ass. D*'HMS Belfast* hat d'Kennzeechnung *C35* a war de gréisste Liichte Kräizer vun der Royal Navy am Zweete Weltkrich.

D'Schëff gouf 1936 bei der Werft Harland & Wolff, zu Belfast, op Kiel gesat a 1939 bei der Royal Navy an Déngscht geholl. Et huet eng Längt vun 187&nbsp;m, an eng Verdrängung vun 11.553 Tonnen.
## Um Spaweck

* HMS ''Belfast'' op der Säit vum Imperial War Museum 
* HMS ''Belfast'' op der HNSA Web-Säit
Brioude

**Brioude** ass eng franséisch Stad an Ënnerprefecture am Departement Haute-Loire, an der Regioun Auvergne-Rhône-Alpes. Et ass och den Haaptuert vun 2 Kantonen.

Et ass hanner Le Puy-en-Velay a Monistrol-sur-Loire déi drëttgréisst Stad am Departement.

Seng Awunner heesche *Brivardoises* a *Brivardois*.

## Geographie
Brioude läit op der Grenz vun der Limagne am Dall vum Allier a ronderëm leien d'Koppe vum Livradois.

Um Territoire vun der Gemeng lafen eng ronn 35 Baachen a kleng Flëss. Déi gréisst dovu sinn:

*Allier - Senouire - Ceroux - Vendage - Courgoux - Gazelle

## Um Spaweck
Joseph Louis Gay-Lussac

De **Joseph Louis Gay-Lussac**, gebuer de 6. Dezember 1778 zu Saint-Léonhard-de-Noblat a gestuerwen den 9. Mee 1850 zu Paräis, war e franséische Physiker a Cheemiker.

Hien huet eng sëllegen Entdeckungen an der Chimie an an der Physik gemaach, dorënner déi, datt Gase sech proportionell zu enger méi héijer Temperatur ausdeenen (*Gesetz vum Gay-Lussac*).

## Um Spaweck
Aurillac

**Aurillac** am Auvergnat ***Orlhac*** ass eng franséisch Stad an d'Prefecture vum Departement Cantal, an der Regioun Auvergne-Rhône-Alpes. Et ass och den Haaptuert vu 4 Kantonen.

Seng Awunner heeschen *Aurillacois*.
## Geographie
Aurillac läit um Fouss vun de Monts du Cantal an engem klenge Sedimentsbaseng um Uwänner vun der Jordanne. Um Territoire vun der Gemeng lafen am Ganzen nach 10 Waasserleef. Déi gréisst dovu sinn:

* Garonne - Mamou - Veyrières

## Verkéier an Transport
Ausser der RN122 huet Aurillac keen nennenwäerten Uschloss un d'Franséisch Stroossennetz. Un d'Eisebunnsnetz ass d'Stad ugeschloss iwwer d'Linn Figeac-Arvant.

Nopeschgemenge sinn: Saint-Simon - Arpajon-sur-Cère an Ytrac.

## Um Spaweck
Canton de Brioude-Nord

De **Canton de Brioude-Nord** ass eng fréier franséisch administrativ Andeelung am Arrondissement Brioude, am Departement Haute-Loire an der Regioun Auvergne-Rhône-Alpes.

## Gemengen am Kanton
*Beaumont
*Bournoncle-Saint-Pierre 
*Brioude 
*Cohade
*Lamothe 
*Paulhac
*Saint-Beauzire 
*Saint-Géron 
*Saint-Laurent-Chabreuges
Günther Prien

De **Günther Prien**, gebuer de 16. Januar 1908 zu Osterfeld (bei Naumburg), am haitege Burgenlandkrees a Sachsen-Anhalt, a gestuerwen de 7. Mäerz 1941 am Nordatlantik, südlech vun Island, war en däitsche Marineoffizéier. Hie war am Zweete Weltkrich Kapitänleutnant a Kommandant vum U-Boot *[[U 47]]*.

Hie gouf bekannt, well en de 14. Oktober 1939 am Laf vun der Operatioun Scapa Flow dat brittescht Schluechtschëff *[[HMS Royal Oak (08)|HMS Royal Oak]]* versenkt huet, wat him de Spëtznumm *Stéier vu Scapa Flow* abruecht huet. Doropshi war de Prien den éischten däitsche Marineoffizéier deen d'Ritterkräiz vum Eisene Kräiz vum Hitler selwer iwwerreecht krut. De Prien ass vun den Nationalsozialisten als groussen Held gefeiert ginn. Hien ass 1941 mat sengem U-Boot a senger ganzer Mannschaft vun enger Missioun am Nordatlantik net méi zeréckkomm.

## Literatur
* Fritz Otto Busch: *U-Boote gegen England*, Franz Schneider Verlag, Berlin & Leipzig 1940
* Fritz Otto Busch: *Akten des Seekrieges*, Brunnen Verlag, Berlin 1940
* Karl Amann: *Günther Prien. Ein deutsches U-Boot in der britischen Flottenbasis Scapa Flow*, Pabel-Verlag, Rastatt 1986
* Wolfgang Frank, Hans Meckel: *Was war wirklich mit Prien? Dokumente, Augenzeugenberichte und amtliche Unterlagen aus deutschen und britischen Quellen zusammengestellt*, Köhler, Hamburg 1950
* Wolfgang Frank: *Der Stier von Scapa Flow. Leben und Taten des U-Boot-Kommandanten Günther Prien*, Stalling, Hamburg 1958
* Alexandre Korganoff: *Prien gegen Scapa Flow. Tatsachen, Geheimnisse, Legenden*, Motorbuch-Verlag, Stuttgart 1989, ISBN 3-87943-497-2
* Gerald S. Snyder: *Husarenstück in Scapa Flow. Die Versenkung der Royal Oak durch Günther Prien*, Heyne, München 1981, ISBN 3-453-01397-2
* Thaddeus V. Tuleja: *U 47, Günther Prien. Die Wege eines U-Boot-Kapitäns*, Maximilian-Verlag, Hamburg 1996 (Schiffe-Menschen-Schicksale; Heft Nr. 28)
* Busch/Röll: *Der U-Boot-Krieg* Band 5 ISBN 3-8132-0515-0
* Prien: *Mein Weg nach Scapa Flow*, erschienen 1940, Deutscher Verlag, Berlin

## Film
* *U 47 - Kapitänleutnant Prien*, Däitschland 1958 (IMDb)

## Um Spaweck
Canton de Preuilly-sur-Claise

De **Canton de Preuilly-sur-Claise** ass eng fréier franséisch administrativ Andeelung am Arrondissement Loches, am Departement Indre-et-Loire an der Regioun Centre.

## Gemengen am Kanton

|-
| Bossay-sur-Claise || align="Center" | 818 || align="Center" | 37290 || align="Center" | 37028
|-
| Boussay || align="Center" | 251 || align="Center" | 37290 || align="Center" | 37033
|-
| Chambon || align="Center" | 296 || align="Center"| 37290 || align="Center" | 37048
|-
| Charnizay || align="Center" | 489 || align="Center" | 37290 || align="Center" | 37061
|-
| Chaumussay || align="Center" | 257 || align="Center" | 37350 || align="Center" | 37064
|-
| **[[Preuilly-sur-Claise]]** || align="Center" | 1 120 || align="center" | 37290|| align="center" | 37189
|-
| Tournon-Saint-Pierre || align="Center" | 513 || align="Center" | 37290|| align="Center" | 37259
|-
| Yzeures-sur-Creuse || align="Center" | 1 467 || align="Center" | 37290 || align="Center" | 37282
|}
USS Nimitz (CVN-68)

D**'USS ''Nimitz'' (CVN-68)** ass den éischte Fligerdréier an der no him genannter Nimitz-Klass vun der United States Navy. Säin Numm geet op den Chester W. Nimitz zeréck, deem am Zweete Weltkrich d'Pazifikflott ënnerstallt war.

D'Schëff gouf vun der Newport News Shipbuilding Company zu Newport News, Virginia gebaut. Den *USS Nimitz* gouf den 22. Juni 1968 op Kiel geluecht an ass den 3. Mee 1975 vum US-President Gerald Ford op der Marinebasis vun Norfolk, an Déngscht geholl ginn.

Zanter 2001, nodeem d'Schëff ganz nogekuckt gi war, huet den *USS Nimitz* säin Heemechtshafen zu San Diego, Kalifornien. D'Schëff soll bis 2025 am Dengscht bleiwen.
## Nimitz-Klass-Schëffer
Follgend US-Fligerdréier zielen zur Nimitz-Klass:
* USS Nimitz (CVN-68)
* USS Dwight D. Eisenhower (CVN-69)
* USS Carl Vinson (CVN-70)
* USS Theodore Roosevelt (CVN-71)
* USS Abraham Lincoln (CVN-72)
* USS George Washington (CVN-73)
* USS John C. Stennis (CVN-74)
* USS Harry S. Truman (CVN-75)
* USS Ronald Reagan (CVN-76)
* USS George H. W. Bush (CVN-77)

## Um Spaweck
Churchill Barriers

D**'Churchill Barriers** sinn eng Serie vu véier Dämm tëscht den Orkney Islands a Schottland, mat enger Totallängt vun 2,3&nbsp;km. Si verbannen d'Orkney-Mainland am Norde mat der Insel South Ronaldsay iwwer Burray an déi zwou méi kleng Insele Lamb Holm a Glimps Holm.

Déi Barriäre goufen an den 1940er Jore gebaut, fir d'Affarte vum Hafe vu Scapa Flow ze blockéieren. Haut si s'an d'Stroossennetz mat agebonnen, an d'Strooss A961 vu Kirkwall op Burwick féiert driwwer.

## Geschicht
De 14. Oktober 1939, gouf der Royal Navy hiert Krichsschëff, d'HMS ''Royal Oak'' dat an dem natierlech Hafe vu Scapa Flow virun Anker louch, vum däitschen U-Boot *[[Unterseeboot 47|U-47]]*, ënner dem Kommando vum Günther Prien, versenkt. D**U-47'' war a Scapa-Flow duerch den [[Holm Sound]], eng vun den ëstlechen Affarten an den Hafen erakomm.

Déi Afaarte waren zwar duerch versenkt [[Blockschëff]]er, Minnen, an [[Anti-U-Boot Netz]]er, ofgeséchert, mä d**U-47* huet sech nuets mat der Flut tëscht de Blockschëffer erduerch geschlach.
 
Fir weider Attacken ze verhënneren, huet de [[Winston Churchill]] den Uerder ginn, fir permanent Barriären opzeriichten. D'Aarbechten hunn am Mee [[1940]] ugefaangen a waren am September [[1944]] fäerdeg. 
==Konstruktioun==
De Kontrakt fir d'Dämm ze baue war der Firma [[Balfour Beatty]] zougeschloe ginn, mä de südlechen Deel tëscht Burray a South Ronaldsay, gouf a Sous-Traitance vun der Firma *William Tawse & Co* augefouert.

De Fong gouf aus [[Steekuerf|Gabioune]] gebaut, an dofir goufen 250.000 Tonne Fielsmaterial aus Steekaule vun Orkney erbäigeschleeft. D'Gabione goufe mat Hëllef vu [[Seelbunn]]en an d'Waasser gelooss, dat an der Moyenne 18 Meter déif war. Duerno goufe ronn 66.000 Bëtongsbléck vu 5 an 10 Tonnen, déi op der Plaz gegoss goufen, dropgesat. 

== D'Barriären ==
<gallery>
Fichier:Churchill-Barrier-1.jpg|D'Barriär 1, verbënnt [[Mainland (Orkney)|Mainland]] mat [[Lamb Holm]]
Fichier:Churchill-Barrier-2.jpg|D'Barriär 2, verbënnt [[Lamb Holm]] mat [[Glimps Holm]]
Fichier:Churchill-Barrier-3.jpg|D'Barriär 3, verbënnt [[Glimps Holm]] mat [[Burray]]
Fichier:Churchill-Barrier-4.jpg|D'Barriär 4, verbënnt [[Burray]] mat [[South Ronaldsay]]
</gallery>

== Um Spaweck ==
* [https://web.archive.org/web/20081017052018/http://www.simontreasure.name/about-orkney/orkney-birds/echnaloch-burray/burray-and-the-barriers/ Burray and the Barriers]
* [http://www.undiscoveredscotland.co.uk/eastmainland/churchill/index.html Undiscovered Scotland: The Churchill Barriers]
* [https://web.archive.org/web/20080807162210/http://www.ourpasthistory.com/Scotland/churchill-barriers-orkney Our Past History: The Churchill Barriers]
* [https://web.archive.org/web/20080515213821/http://www.orkneypics.com/webpage/page/page012.html Orkneypics.com: photos of the barrier]
* [https://web.archive.org/web/20090323045440/http://www.orcadian.co.uk/features/articles/prisoners.htm *Orcadian'':The history of the Italian Chapel]
David Millar

Den **David Millar**, gebuer de 4. Januar 1977 op Malta, ass e schottesche professionelle Vëlossportler.

### Palmarès
#### [[1997]]
1. am Prolog vum Tour de l'Avenir
#### [[1998]]
1. an der 4. Etapp vun Driedaagse van De Panne-Koksijde (CLM)
*Tour de l'Avenir
**1. am Prolog
**1. an der 6. Etappe
*2. an der 6. Etapp vum Tour de l'Ain
*2. am Tour du Poitou-Charentes
#### [[2001]]
*1. an der Post Danmark Rundt
*1. am Circuit Cycliste Sarthe
#### [[2003]]
*1. am Tour de Picardie
#### [[2007]]
*1. am Prolog vu Paris-Nice
*1. an de Landesmeeschterschafte vu Grousbritannien op der Strooss
*1. an de Landesmeeschterschafte vu Groussbritannien Contre-la-montre
*2. am Eneco Tour
#### [[2010]]
* 1. an den Driedaagse van De Panne-Koksijde
* 1. am Chrono des Nations (48,5&nbsp;km)

## Um Spaweck
Cadel Evans

De **Cadel Evans**, gebuer de 14. Februar 1977 zu Katherine am Northern Territory an Australien, ass en australesche professionelle Vëlossportler.

### Palmarès
#### [[2001]]
* 1. an der Österreich-Rundfahrt
* 1. an der Brixia Tour

#### [[2004]]
* 1. an der Österreich-Rundfahrt

#### [[2006]]
* 1. am Tour de Romandie
* 4. am Tour de France 2006
* 4. am Tour de France 2006/11. Etapp
* 4. am Tour de France 2006/16. Etapp
* 8. am Tour de France 2006/19. Etapp
* 10. am Tour de France 2006/17. Etapp
* 10. am Tour de France 2006/14. Etapp

#### [[2007]]
* 1. an der Settimana Internazionale di Coppi e Bartali
* 2. am Tour de France 2007

#### [[2010]]
* 1. an der Flèche wallonne (195,5&nbsp;km)

#### [[2011]]
* Gewënner vum Tour de France 2011

## Um Spaweck
Admiral Scheer (Schluechtschëff)

D'Panzerschëff **Admiral Scheer** war e Krichsschëff vun der fréierer däitscher Krichsmarinn.
D**Admiral Scheer'' war d'Schwësterschëff vun de Panzerschëffer ''[[Deutschland (1931)|Deutschland]]'' an ''[[Admiral Graf Spee (Schëff)|Admiral Graf Spee]]''. D'Schëff war nom Admirol [[Reinhard Scheer]] genannt, dem däitsche Kommandant an der [[Skagerrakschlueccht]].
D'Schëff gouf gradewéi d**Deutschland'', am Wanter 1939/40 als Schwéiere Kräizer ëmklasséiert.

Gläichzäiteg gouf d'Schëff an engem grousse Mooss ëmgebaut.

## Um Spaweck
Canton de Bourgueil

De **Canton de Bourgueil** ass eng fréier franséisch administrativ Andeelung am Arrondissement Chinon, am Departement Indre-et-Loire an der Regioun Centre.

## Gemengen am Kanton
* Benais
* Bourgueil
* Chouzé-sur-Loire
* Continvoir
* Gizeux
* La Chapelle-sur-Loire
* Restigné
* Saint-Nicolas-de-Bourgueil
Canton de Chinon

De **Canton de Chinon** ass eng franséisch administrativ Andeelung am Arrondissement Chinon, am Departement Indre-et-Loire an der Regioun Centre.

## Gemengen am Kanton
* Avoine
* Beaumont-en-Véron
* Candes-Saint-Martin
* Chinon
* Cinais
* Couziers
* Huismes
* La Roche-Clermault
* Lerné
* Marçay
* Rivière
* Saint-Germain-sur-Vienne
* Savigny-en-Véron
* Seuilly
* Thizay
Canton de L'Île-Bouchard

De **Canton de L'Île-Bouchard** ass eng fréier franséisch administrativ Andeelung am Arrondissement Chinon, am Departement Indre-et-Loire an der Regioun Centre.

## Gemengen am Kanton
* Anché
* Avon-les-Roches
* Brizay
* Chezelles
* Cravant-les-Côteaux
* Crissay-sur-Manse
* Crouzilles
* L'Île-Bouchard
* Panzoult
* Parçay-sur-Vienne
* Rilly-sur-Vienne
* Sazilly
* Tavant
* Theneuil
* Trogues
Christian Vandevelde

De **Christian Vandevelde**, gebuer den 22. Mee 1976 zu Lemont am Illinois, ass en US-amerikanesche professionelle Vëlossportler. Säi gréisste Succès war bis elo déi éischt Plaz am Generalklassement vum Tour de Luxembourg am Joer 2006.

### Ekippen
* 2009 Garmin-Slipstream
* 2008 Slipstream-Chipotle
* 2007 Team CSC
* 2006 Team CSC
* 2005 Team CSC
* 2004 Liberty Seguros
* 1998–2003 US Postal Service Pro Cycling Team

### Palmarès
### [[2006]]
* 1. am Tour de Luxembourg
* 3. am Tour de France 2006/14. Etapp
#### [[2008]]
* 1. am Tour of Missouri
* 3. am Tour vu Kalifornien
* 1. an enger Etapp vum Circuit de la Sarthe
* 1. am Prolog vum Giro d'Italia

## Um Spaweck

* Team CSC: Profil vum Coureur