1974

D'Joer **1974** huet op engem Dënschdeg ugefaangen. Et war kee Schaltjoer.

## Evenementer
### Europa
* : Den Ernst Brugger gëtt Bundespresident vun der Schwäiz.
* 1. Januar: Fräihandelsofkommes vu Finnland mat der EG.
* : De Pierre Messmer gëtt Premierminister vu Frankräich an der Regierung Pierre Messmer (3)
* 25. Abrëll: Oeillets-Revolutioun am Portugal.
* : De Willy Brandt demissionéiert als Bundeskanzler wéinst der Spionage-Affär ëm de Günter Guillaume.
* 15. Mee: De Walter Scheel gëtt Bundespresident.
* 16. Mee: Den Helmut Schmidt gëtt zum Bundeskanzler gewielt.
* 19. Mee: De Valéry Giscard d'Estaing gëtt mat 50,8&nbsp;% virum François Mitterrand (49,1&nbsp;%) als Staatspresident gewielt.
* 27. Mee: De Jacques Chirac gëtt Premierminister a Frankräich.
* 23. Juli: Stuerz vun der Militärjunta an Ofschafe vun der Monarchie a Griicheland.
* Malta gëtt eng Republik.
* Zypern: griichesch-tierkesche Konflikt.
* Den Harold Wilson (Labour Party) gëtt Premierminister a Groussbritannien.

#### Lëtzebuerg
* 30. Januar: D'Société luxembourgeoise d'énergie nucléaire gëtt gegrënnt, déi eng Atomzentral zu Rëmerschen bauen a bedreiwe sollt.
* 20. Mäerz: Dat éischt Gesetz iwwer Landesplanung trëtt a Kraaft.
* 6. Mee: Per Gesetz kréien d'Salariéën vun Entreprise mat iwwer 150 Leit d'Recht, sech a Betribsréit, sougenannte *Comités mixtes*, z'organiséieren.
* 9. Mee: Den Akafszentrum Concorde (haitegen Numm: City Concorde) mécht seng Dieren op.
* 14. Mee: D'FIL hëlt hir nei Foireshalen um Kierchbierg a Betrib.
* 26. Mee: Bei de Chamberwale kritt d'CSV 18 Sëtz (-3), d'LSAP der 17 (-1), d'DP der 14 (+3), d'KPL der 5 an d'SDP der 5.
* 15. Juni: D'Thorn-Vouel-Regierung, eng DP-LSAP-Koalitioun, gëtt vereedegt, d'CSV muss no 30 Joer an d'Oppositioun.
* 9. Oktober: Solidaritéiskundgebung fir d'Präisser eropzesetze vun de Baueren um Knuedler mat 9.000 Leit.
* 11. November: Friemgoen (*adultère*) ass keng Strofdot méi.

### Afrika
* 10. September: Guinea-Bissau gëtt vu Portugal onofhängeg.
* 19. Oktober: De Luís Cabral, President vu Guinea-Bissau, kënnt aus dem Exil zu Conakry nees a Bissau un

### Amerika
#### USA
* , Démissioun vum President Richard Nixon wéinst der *[[Watergate-Affär]]*.

#### Südamerika

### Asien

### Ozeanien & Pazifik

### Arabesch Welt

## Konscht a Kultur

### Molerei

### Literatur
* Nobelpräis fir Literatur: Eyvind Johnson, Harry Martinson
* Edmond Dune, *Des rives de l'aube aux rivages du soir*.

### Film
* *[[The Godfather Part II]]*, Francis Ford Coppola

### Musek
* : D'Grupp ABBA gewënnt fir Schweden mam Lidd *[[Waterloo]]* den 19. Eurovision Song Contest zu Brighton.
* 10. Oktober: De Mikis Theodorakis gëtt säin éischte *Volleksconcert* nom Stuerz vun der griichescher Militärjunta virun zingdausende vu Leit.
* Kiss, *Hotter than Hell*

## Wëssenschaft an Technik
* Nobelpräis fir Ekonomie: Gunnar Myrdal, Friedrich Hayek
* Nobelpräis fir Physik: Martin Ryle, Antony Hewish
* Nobelpräis fir Chimie: Paul J. Flory
* Nobelpräis fir Medezin: Albert Claude, Christian de Duve, George E. Palade

## Sport
* 24. Mäerz: Déi lëtzebuergesch Foussballnationalekipp verléiert zu Esch-Uelzecht 1:3 géint Frankräich. De Gol fir d'Lëtzebuerger huet den Nico Braun geschoss.
* Foussball-Weltmeeschterschaft an Däitschland; déi däitsch Ekipp gewënnt d'Finall géint déi hollännesch mat 2:1.
* : Déi lëtzebuergesch Foussballnationalekipp verléiert an der Stad Lëtzebuerg 0:5 géint d'Bundesrepublik Däitschland.
* 13. Oktober: Déi lëtzebuergesch Foussballnationalekipp verléiert an der Stad Lëtzebuerg, am Kader vun der Qualifikatioun fir d'Foussball-Europameeschterschaft 1976, 2:4 géint Ungarn. Déi zwéi Goler fir d'Lëtzebuerger huet de Gilbert Dussier geschoss.
* 20. November: Déi lëtzebuergesch Foussballnationalekipp verléiert zu Swansea, am Kader vun der Qualifikatioun fir d'Foussball-Europameeschterschaft 1976, 0:5 géint Wales.
* : Déi lëtzebuergesch Foussballnationalekipp verléiert an der Stad Lëtzebuerg 1:8 géint Belsch. De Gol fir d'Lëtzebuerger huet de Carlo Devillet geschoss.

## Gebuer
* Juho Martikainen, finnesche Kontrabassist.
* : Anja Brimeyer, lëtzebuergesch Basketballspillerin.
* 16. Januar: Kate Moss, brittescht Fotomodell.
* 22. Januar: Joseph Muscat, malteesesche Politiker.
* 26. Januar: Paul Breisch, lëtzebuergeschen Organist.
* 13. Februar: Robbie Williams, brittesche Museker.
* 17. Februar: Anne Galowich, lëtzebuergesch Musekerin.
* 17. Mäerz: Dorin Recean, moldawesche Politiker.
* 23. Mäerz: Peggy Leick, lëtzebuergesch Volleyballspillerin.
* 31. Mäerz: Claude D. Conter, lëtzebuergesche Literaturwëssenschafter.
* : Thierry Frisch, lëtzebuergesche Fotograf.
* : Mike Debra, lëtzebuergeschen Handballspiller.
* 16. Abrëll: Sébastien Rémy, franséisch-lëtzebuergesche Foussballspiller.
* 17. Abrëll: Viktoria Beckham, brittesch Sängerin.
* 24. Abrëll: Stephen Wiltshire, englesche Kënschtler.
* 28. Abrëll: Penélope Cruz, spuenesch Schauspillerin.
* 29. Abrëll: Anggun, franséisch-indoneesesch Sängerin.
* 13. Mee: Geneviève Conter, lëtzebuergesch Harfspillerin.
* 13. Mee: Stéphanie Obertin, lëtzebuergesch Doktesch a Politikerin.
* : Alanis Morisette, kanadesch Sängerin.
* : Julie Gayet, franséisch Schauspillerin.
* 10. Juni: Massimo Tarantini, lëtzebuergesche Volleyballtrainer a -spiller.
* 22. Juni: Jo Cox, brittesch Politikerin.
* 22. Juni: Joëlle Welfring, lëtzebuergesch Politikerin.
* : Raoul Biltgen, lëtzebuergesche Schauspiller a Schrëftsteller.
* : Josiane Pauly, lëtzebuergesch Nottär a Member vum Staatsrot.
* 13. Juli: Jarno Trulli, italieenesche Formel-1-Pilot.
* 19. Juli: Laurent Reinesch, lëtzebuergeschen Handballspiller, Vëlossportler, Politiker an Enseignant.
* 20. Juli: Marc Fitoussi, franséischen Dréibuchauteur a Filmregisseur.
* 22. Juli: Franka Potente, däitsch Schauspillerin.
* 28. Juli: Alexis Tsipras, griichesche Politiker.
* 31. Juli: Emilia Fox, brittesch Schauspillerin.
* : Luc Feller, lëtzebuergesche Jurist a Politiker.
* 19. August: Marcel Christophe, lëtzebuergesche Foussballspiller.
* 17. September: Luc Mischo, lëtzebuergesche Foussballspiller.
* 18. September: Georges Mischo, lëtzebuergesche Politiker.
* 18. September: Xzibit, US-amerikanesche Rapper, Showmaster a Schauspiller.
* 26. September: Erdan Muhović, lëtzebuergesche Volleyballspiller.
* : Stéphane Jacquin, lëtzebuergesche Volleyballspiller.
* : Jeff Strasser, lëtzebuergesche Foussballspiller.
* : Joao Guedes, lëtzebuergeschen Handballspiller.
* 29. Oktober: Beryl Koltz, lëtzebuergesch Filmmécherin an Dréibuchauteur.
* : Patrick Schmit, lëtzebuergeschen Äiskonschtleefer.
* : Frank Vandenbroucke, belsche Vëlossportler.
* : Masashi Kishimoto, japanesche Mangaka.
* 10. November: Christophe Wagner, lëtzebuergesche Regisseur.
* 11. November: Leonardo DiCaprio, US-amerikanesche Filmschauspiller.
* 15. November: Ingrida Šimonytė, litauesch Ekonomistin a Politikerin.
* : Véronique Stoffel, lëtzebuergesch Juristin.

## Gestuerwen
* : Aloyse Duhr, lëtzebuergesche Wënzer an Deputéierten.
* : Gino Cervi, italieenesche Schauspiller.
* : Roland Licker, lëtzebuergesche Kanut an Olympionik.
* 11. Januar: Georges Péclet, franséische Schauspiller a Filmregisseur.
* : Marieluise Fleißer, däitsch Schrëftstellerin.
* : Fritz Zwicky, Schwäizer Physiker an Astronom.
* 23. Februar: George Van Biesbroeck, belsch-US-amerikaneschen Astronom.
* 16. Mäerz: Emile Goebel, lëtzebuergesche Sportsjournalist.
* 23. Mäerz: Clotilde Joano, franséisch Schauspillerin.
* 28. Mäerz: Michel Ewen, lëtzebuergesche Resistenzler a Politiker.
* 28. Mäerz: Françoise Rosay, franséisch Schauspillerin.
* 31. Mäerz: Andrea Checchi, italieenesche Schauspiller.
* : George Pompidou, franséische President.
* : Maurice Gillen, lëtzebuergesche Vëlossportler.
* 10. Abrëll: Roger Bastide, franséische Soziolog an Ethnograph.
* 18. Abrëll: Marcel Pagnol, franséische Schrëftsteller a Filmregisseur.
* 21. Abrëll: Maurice Cam, franséische Filmregisseur.
* 29. Abrëll: Victor Zürn, lëtzebuergeschen Zeecheprofesser.
* : Julio Salvador, spuenesche Filmregisseur.
* 24. Mee: Duke Ellington, amerikaneschen Jazz-Komponist, -Pianist a -Bandleader.
* 24. Mee: Denis Netgen, lëtzebuergesche Gewerkschaftler a Politike
* : Miguel Ángel Asturias, guatemalteekesche Schrëftsteller an Diplomat; Nobelpräisdréier.
* 15. Juni: Pauline Carton, franséisch Schauspillerin.
* 18. Juni: Gaston Witry, lëtzebuergeschen Architekt.
* 20. Juni: Norbert Biwer, lëtzebuergeschen Architekt.
* 28. Juni: Marcel Pérès, franséische Schauspiller.
* 16. Juli: Menotti Pozzacchio, lëtzebuergesche Gewiichthiewer an Olympionik.
* 29. Juli: Erich Kästner, däitsche Schrëftsteller.
* : Juan Perón, argentinesche Pilitär a Politiker; Staatspresident.
* : Francis Blanche, franséische Schauspiller a Regisseur.
* : James Bausch, US-amerikanesche Sportler.
* 24. Juli: James Chadwick, brittesche Physiker an Nobelpräisdréier. 
* 10. August: Carlo Campogalliani, italieenesche Filmregisseur a Schauspiller.
* 13. August: Ernest Vander Linden, belsche Banquier.
* 26. August: Charles Lindbergh, US-amerikanesche Pilot.
* : Jean-Baptiste Piron, belsche Generol
* : Otto Kruger, US-amerikanesche Schauspiller.
* 10. September: Nicolas Schumacher, lëtzebuergeschen Turner an Olympionik.
* 13. September: Heinz Potthoff, däitsche Gewerkschaftler.
* 18. September: Edna Best, englesch Schauspillerin.
* 26. September: Willy Thinnes, lëtzebuergeschen Dokter.
* 28. September: Florelle, franséisch Sängerin a Schauspillerin. 
* : René Dary, franséische Schauspiller.
* 10. Oktober: Marie Luise Kaschnitz, däitsch Schrëftstellerin.
* 19. Oktober: Fritz Hartmann, däitsche Krichsverbriecher, Chef vun der Gestapo zu Lëtzebuerg.
* 24. Oktober: David Oistrach, sowjetesch-ukrainesche Violonist.
* 25. Oktober:  Franz Erpelding, lëtzebuergeschen Amateur-Archeolog.
* : Maurice Gleize, franséische Filmregisseur an Dréibuchauteur. 
* : Gitta Lind, däitsch Schlagersängerin.
* 9. November: Paul Tabori, ungaresch-brittesche Schrëftsteller.
* 13. November: Vittorio de Sica, italieenesche Schauspiller a Regisseur.
* 25. November: U Thant, birmesesche Politiker an UN-Generalsekretär.
* 26. November: Annette Thoma, däitsch Komponistin (*Deutsche Bauernmesse mit dem Andachtsjodler*).
* 28. November: Léon Moulin, lëtzebuergeschen Theaterschauspiller.
* : Hans Leibelt, däitsche Schauspiller.
* : Per Collinder, schweedeschen Astronom.
* 15. Dezember: Anatole Litvak, US-amerikanesche Filmregisseur.
* 25. Dezember: Louis Hencks, lëtzebuergesche Member vum Staatsrot.

## Um Spaweck