open-index/open-wikipedia-markdown huggingface dataset:
Melickshaff

De **Melickshaff** ass e Lieu-dit an der Gemeng Iechternach. D'Plaz huet hiren Numm vum Haff mam selwechten Numm.

## Geographie
De Lieu-dit läit op enger Héicht vun 307 Meter am Flouer *Mélick*, ronn 630 Meter nërdlech vun der Neimillen. Iwwert eng Strooss, déi op der Héicht vun der Uelegsmille vun den N11 fortgeet, kënnt een dohin. Vum Melickshaff aus féiere Gemengestroossen an d'Kalkesbaach an op Heeschbech.

## Geschicht
Den Haff gouf 1766 eng éischt Kéier ernimmt, woubäi et housch, e wier al a baufälleg. E misst deemno schonn e Strapp virdrun existéiert gehat hunn. Op der Ferraris-Kaart ass en als *Melingh* agedroen.

Den Haff ass U-fërmeg gebaut, déi fréier viischt Fass (haut op der Gaardesäit) huet e Schlossstee mat engem Chronogramm, dee seet, datt et den Abt Mathias Hartz war, deen déi Aarbechten am Joer 1724 maache gelooss huet.

En huet, soulaang et dat gouf, zum Klouschter Iechternach gehéiert.

Duerno war et weider e Bauerenhaff. De rietse Säitefligel vum Gebai, deen am Zweete Weltkrich staark gelidden hat, gouf 1964/1965 ofgerappt an aus Käschtegrënn duerch e modernen, flaachen Ubau ersat. Dëst gouf 1989 réckgängeg gemaach; den Ubau gouf ewechgemaach, de Fligel erëm opgebaut an domat d'Symmetrie vum Haff nees hiergestallt.

De Melickshaff gouf an den 1980er an 1990er Jore bekannt, well do d'Adepte vun der Engel Albert-Sekt zesummekoumen.

De 7. September 1987 gouf d'Gebai vum ale Melickshaff op den *Inventaire supplémentaire* vun der Lëscht vun de klasséierte Monumenter agedroen.

Niewent dem Haff steet eng Gedenkplack fir un dräi franséisch Aviateuren z'erënneren déi deen 10. Mee 1940 iwwert Iechternach hiert Liewe gelooss hunn. D'Plack gouf de 26. September 1976 ageweit.

## Kuckt och

## Um Spaweck
Albaach (Musel/Stadbriedemes)

D**'Albaach** ass eng Baach am Kanton Réimech an e lénksen Niewefloss vun der Musel.

Si entsteet aus dem Zesummelaf vun der Houbech an der Schleebaach eng ronn 1.200 Meter ëstlech vu Waldbriedemes op enger Héicht vun 171 Meter.

Vun do un, leeft se de ganzen Zäit no Osten tëscht Aassel a Rolleng erduerch, laanscht Bous bis op Stadbriedemes, fir do op enger Héicht vun 140,50 Meter an d'Musel ze lafen.

D'Albaach ass 6.200&nbsp;m laang, an hir Nieweflëss sinn d'Aasselbaach, d'Ierpeldengerbaach, an d*'Traterbaach*.

## Kuckt och
Estremoz-Rosé

**Estremoz-Rosé** oder och ***Estremoz rose*** ass e portugisesche Marmer deen haaptsächlech aus der Géigend vun Estremoz an der Region Alentejo kënnt. Et gëtt och Steebréch an der Géigend vu Badajoz a Spuenien, eng ronn 50&nbsp;km ëstlech vun Estremoz.

De Estremoz-Marmer gëtt et a verschiddene Faarftéin vu rosa bis gro-wäiss, an en huet gro, blozeg, oder och heiansdo violett Venen. E gëtt haaptsächlech am Bau, fir bannen an de Gebaier gebraucht.
Nationale Sluitingsprijs

Den **Nationale Sluitingsprijs** ass eng Vëloscourse vun engem Dag, déi an der Belscher Provënz Antwerpen gefuer gëtt.

Zanter 2005 gehéiert dës Course zum UCI Europe Tour an ass zanterhier an der Klass 1.1 agestuuft.

## D'Gewënner

## Um Spaweck
* Websäit vum ''Nationale Sluitingsprijs''
Pujel

**Pujel** ass d'Thymusdrüs vum Kallef oder vum jonke Schof, wa s'an der Kiche verschafft gëtt.

## Um Spaweck
Harald zur Hausen

Den **Harald zur Hausen**, gebuer den 11. Mäerz 1936 zu Gelsenkirchen an Däitschland a gestuerwen den 28. Mee 2023, war en däitschen Dokter a Virolog.

Hie krut 2008 den Nobelpräis fir Medezin fir seng Aarbechten iwwer Papillomaviren.

## Um Spaweck
RTL Télé Lëtzebuerg

**RTL Télé Lëtzebuerg** ass e lëtzebuergesche privaten Televisiounssender.

RTL Télé Lëtzebuerg gouf 1991 gegrënnt a gehéiert zu 100 % dem RTL Group. Zanter Januar 2017 ass de Christophe Goossens Generaldirekter vun RTL Lëtzebuerg. De 15. Februar 2017 gouf de Guy Weber neie Chefredakter, als Nofollger vum Alain Rousseau

D'Haaptsprooch vun RTL Télé Lëtzebuerg ass Lëtzebuergesch. De Journal gëtt awer och simultan nach op Franséisch gedolmetscht, an et gëtt franséisch an däitsch Ënnertitelen.

Am éischte Semester 2018 goufen d'Programmer vun RTL Télé Lëtzebuerg (och via den 2. RTL (haut: RTL Zwee) an Internet) an der Woch am Duerchschnëtt vun 102.300 Spectateure gekuckt.

## Organisatioun
### Direktioun

***Generaldirekter:** Christophe Goossens
***Content Director & Deputy CEO:** 
***Programmchef:** Jeff Spielmann  
***Informatiounsdirekter:** Luc Marteling

## Formater

*(Stand: Juni 2020)*

*(Stand: Juni 2020)*

## Journaliste-Presentateur a Journaliste-Reporter
*Caroline Mart, *Kloertext*
*Christophe Hochard
*Diana Hoffmann
*Fanny Kinsch
*François Aulner
*Frank Goetz, *De Journal*
*Jeannot Ries
*Lynn Cruchten, *De Journal*
*Mariette Zenners, *De Journal*
*Maxime Gillen
*Monica Camposeo
*Monique Kater
*Petz Bartz
*Pierre Jans
*Pierre Weimerskirch
*Raphaëlle Dickes, *De Journal*
*Ryck Thill
*Sascha Georges, *De Journal*
*Serge Pauly
*Tim Morizet

### Magazin
*Anouk Siebenaler, *Reportage*
*Dan Spogen, *Famillenduell*, *Live Planet People*
*Dan Wiroth, *Reportage*
*Fabienne Zwally, *Reportage, De Magazin, Live! Planet People*
*Isabelle Henschen, *Reportage*
*Olivier Catani, *Pisa*, *de Magazin*, *Live! Planet People*,
*Philippe Dondelinger, *Reportage*
*Raoul Roos, *De Magazin, Live! Planet People*
*Rosa Clemente, *Reportage*
*Vidosava Kuzmic, *Reportage, Chef-adjointe*

### Kultur
*Patricia Baum
### Sport
*Franky Hippert
*Jeff Kettenmeyer
*Rich Simon
*Tim Hensgen
*Tom Flammang
*Tom Hoffmann

## Kuckt och
* Lëscht vun den Televisiounssenderen zu Lëtzebuerg
*RTL Zwee

## Um Spaweck
* Site vun RTL
Nobelpräis fir Physiologie oder Medezin

Den **Nobelpräis fir Physilogie oder Medezin** ass no dem Testament vum Alfred Nobel geduecht fir Persounen aus dem Medezinberäich oder aus der Recherche an der Biologie z'éiren, deenen hir Aarbechten e grousse Fortschrëtt am Wëssen oder an den Technike vun deene Wëssensgebidder mat sech bruecht hunn.

De Präis gëtt attribuéiert vun enger Jury vu Professere vum Karolinska-Institut, déi de Präisdréier aus engem Choix vu ronn fofzeg Kandidaten erausichen, déi den Nobel-Komittee proposéiert.

Nodeem de Präisdréier uganks Oktober bekannt gemaach gëtt, kritt hien d'Medail an den Diplom vun der Fondatioun, vum schweedesche Kinnek offiziell den 10. Dezember, um Joresdag vum Doud vum Alfred Nobel iwwerreecht.

Zanter 2001 huet de Geldpräis deen domat verbonnen ass, de Wäert vun zéng Millioune schweedesch Krounen, wat eppes Klengs weider ass wéi eng Millioun Euro.

Fir eng Lëscht vun de Präisdréier kuckt wgl. **[[Lëscht vun den Nobelpräisdréier fir Physiologie oder Medezin]]**

## Um Spaweck
Nationalstrooss 2

D**'Nationalstrooss 2** oder **N2**, och *Réimecher Strooss* genannt, ass eng lëtzebuergesch Nationalstrooss, an de Kantone Lëtzebuerg a Réimech. Si féiert vu Lëtzebuerg op Réimech a vun do weider iwwer d'Réimecher Bréck an Däitschland, wou se Uschloss un d'Bundesstrooss B406 huet.

Si huet hiren Ufank an der Stad op der Bréisseler Plaz wou se vun der ,  an  fortgeet. Vun do féiert se iwwer d'Nei Bréck op d'Metzer Plaz, dann no lénks weider iwwer de Péitrussboulevard, bis op d'Kräizung mat der Aler Avenue, fir duerno iwwert de Boulevard d'Avranches an de Boulevard Géneral Patton op d'Polvermillen ze kommen.

Nodeem se do iwwer d'Uelzecht ass, féiert se de Bierg erop duerch den Hammer Dällchen op de Rond-point Iergäertchen, wou se Uschloss un d' / E44 an d' huet.

Vun do aus geet et weider laanscht Sandweiler, duerch Mutfert, dann d**Kinnett'' erof op [[Ierseng]], [[Trënteng]], [[Réid]] an [[Aassel]] bis kuerz viru [[Bous]]. Iwwert de Contournement vu Bous leeft se da viru bis op Réimech wou se Uschloss un d' an eng ronn 100 Meter virun der Bréck iwwert den [[CR152C]] Uschloss un d' huet.

D'N2 ass ronn 22,1&nbsp;km laang.

== Entwécklung vun der N2 ==

* D'Strooss Lëtzebuerg - Réimech besteet zanter 1843. Se gouf deemools als „Réimecher Strooss“ bezeechent an huet déi belsch ''Grande route de deuxième classe'' ersat, déi vu Lëtzebuerg iwwert Réimech a [[Preisen|Preise]] gelaf ass;
* 1857: zu Réimech gouf de Laf vun der Strooss ugepasst;
* 1862: Upassung vun der Streckeféierung tëscht Rued an Ierseng;
* 1863: Streckenupassung tëscht Bous a Sandweiler;
* 1865: Zu Réimech gëtt eng stenge [[Musel]]bréck gebaut;
* no 1865 ass tëscht Sandweiler a Bous eng nei Streck duerch den Trëntenger Dall opgaangen, déi de fréiere Vizinalwee Nr. 143 (Bous - Mutfert) ersat huet. Bis 1958 gouf déi deemoleg Streck als [[Nationalstrooss 30|N30]] bezeechent;
* bis uganks vun den 1950er Joren ass d'N2 a [[Clausen]] fort gaangen, iwwer den Tracé vun der haiteger [[Nationalstrooss 1A|N1A]] bis op d'Héicht vum Waasserbaseng um [[Zens (Stad Lëtzebuerg)|Zens]], fir vun do aus no [[Osten]] a Richtung Sandweiler virun ze lafen. Wéinst der Verlängerung vun der Landepist vum [[Fluchhafe Lëtzebuerg|Fluchhafe]] gouf d'Strooss sengerzäit ëmgeluecht;
* an den 1960er Jore gëtt de Réimecher Contournement gebaut an eng Vizinalstrooss gëtt an eng Nationalstrooss klasséiert;
* mat der Ëmklasséierung 1995 gouf d'Streck duerch Réimech g'ännert. D'N2 ass vun do un iwwer d'[[Route de l'Europe (Réimech)|Route de l'Europe]] amplaz iwwer d**Route de Luxembourg* an d'<nowiki/>*Rue de la Gare'' gelaf. Déi al Streck gouf an den CR152A deklasséiert;
* och wann de Contournement vu Bous Enn vun den 1990er Joren an dee vu Sandweiler den 8. Juni 2004 opgemaach goufen, sou ass d'N2 nach bis Enn 2021 duerch béid Uertschaften gelaf. Eréischt mam Gesetz vum 15. Dezember 2021 iwwert d'Reklassement vum Stroossereseau gouf se an der Duerchfaarten vu béiden Uertschaften deels an e Chemin repris (CR185) an deels an eng Gemengestrooss deklasséiert.

## Um Spaweck

* Iwwersiichtskaart vum nationale Stroossereseau op der Internetsäit vun der Bauverwaltung
Nationalstrooss 1B

D**'Nationalstrooss 1B** oder **N1B** war bis Enn 2021 eng lëtzebuergesch Nationalstrooss um Gebitt vun der Stad Lëtzebuerg. Mat enger Längt vu 95 Meter war et eng vun de kierzten Nationalstroossen.

Si hat hiren Ufank a Clausen op der  bei der Place Émile-Mousel, um lénksen Uwänner vun der Uelzecht. Vun do aus ass s'iwwer eng Bréck op déi riets Säit vum Floss gelaf, fir direkt duerno op  ze stoussen.

## Entwécklung vun der N1B
* Bis 1995 war d'N1B d'Strooss tëscht dem Iergäertchen an dem Waasserbaseng um Zens, déi haiteg N2A (*[[Boulevard Nelson-Mandela|Boulevard Nelson Mandela]]*).
*Mam Gesetz vum 15. Dezember 2021 iwwer d'Reklassement vum Stroossereseau gouf N1B an d'N1A integréiert an huet domat och där hir Nummer iwwerholl.

## Um Spaweck
Borlez

**Borlez**, op Wallounesch *Borlé* ass eng Sektioun vun der belscher Gemeng Faimes a Wallounien an der Provënz Léck.

Bis zur Gemengefusioun de 17. Juli 1970 war Borlez eng eegestänneg Gemeng.

## Um Spaweck

* Eng kuerz Presentatioun vum Duerf
La vérité sur Bébé Donge

** La vérité sur Bébé Donge ** ass e franséische Film aus dem Joer 1951 vum Henri Decoin. Den Zenario vum Film, deen den 13. Februar 1952 fir d'éischt presentéiert gouf an de 15. an d'Kinossäll koum, kënnt ass dem Georges Simenon sengem Roman mat dem selwechten Numm. An den Haaptrollen hunn de Jean Gabin an d'Danielle Darrieux gespillt. D'Schauspillerin Juliette Faber, déi zu Gréiwemaacher op d'Welt koum, huet d'Roll vun der *Marthe* gespillt.

## Ëm wat geet et am Film?
Firwat huet d'Bébé Donge (Danielle Darrieux) no zéng Joer Bestietnes hire Mann François (Jean Gabin) vergëft?
Nous sommes tous des assassins

** Nous sommes tous des assassins** ass e franséische Film aus dem Joer 1952 vum André Cayatte mat der franséischer Schauspillerin Juliette Faber, déi zu Gréiwemaacher op Welt koum.

## Ëm wat geet et am Film?
De Film sicht no der Ursaach firwat de René Le Guen (Mouloudji) op déi schif Bunn geroden ass.

## Auszeechnungen
* 1952: Festival vu Cannes: Präis vum Jury

## Um Spaweck
* IMDb
Justice est faite

** Justice est faite ** ass e franséische Film aus dem Joer 1950 vum André Cayatte mat der zu Gréiwemaacher gebuerener franséischer Schauspillerin Juliette Faber.

## Ëm wat geet et am Film?
De Film beschreift e Prozess zum Theema Euthanasie.

## Um Spaweck
Miss Luxembourg

**Miss Luxembourg** ass en nationale Schéinheetsconcours fir net bestuet jonk lëtzebuergesch Fraen.

De Concours gëtt mat Ënnerbriechungen zanter 1927 ausgedroen. D'Gewënnerinne sinn zäitweis berechtegt gewiescht bei der Wiel vun der Miss Europe, Miss World, Miss Universe, respektiv Miss International deelzehuelen.

Déi lescht Paus ass no 1996 entstane wéi den deemolegen Organisateur Casino 2000 d'Käschte vu ronn 100.000 € pro Veranstaltung net méi wollt droen. Enn 2008 koum du mat der Wiel vun der *Miss Luxembourg 2009* en Neiufank, organiséiert vun der belscher Kommunikatiounsagence Métaphore iwwer de Wee vun der Miss Grand Duché de Luxembourg Asbl.

## Gewënnerinnen

## Mister Luxembourg
Zanter 2010 gëtt et och, als männlecht Equivalent, e **Mister Luxembourg**.

## Miss Earth Luxembourg

## Miss Grand Luxembourg

## Um Spaweck

* Offiziell Websäit vum Concours
* Fotoen aus vergaangene Joren
Affection

***Affection*** ass den Numm vun enger monumentaler bronze Skulptur vum Lucien Wercollier déi um Briddel an enger Parkanlag um *Square Marcel Goedert* steet.

## D'Skulptur
Si steet op engem zirka 2&nbsp;m héije Sockel aus roudem Granit, op deem den Numm vum Konschtwierk (*Affection*), den Numm vum Kënschtler an d'Joer 1980 gravéiert sinn:
:Lucien Wercollier
:sculpteur, 1980.

D'Skulptur gëtt et an zwou Versiounen:
*eng kleng Versioun, am Alabaster, aus dem Joer 1978;
*eng grouss Versioun, déi am Optrag vun der Gemeng Koplescht a Bronze gegoss gouf fir op enger ëffentlecher Plaz opgestallt ze ginn.

## Interessantes
*Um selwechte Square steet eng al Eech, déi als Bam vum Fridde gekennzeechent ass. Op der Plackett um Fielsblock nieft dem Bam steet:

Arbre
de la Paix 
11 novembre 1986

* Ronn 100&nbsp;m vum Square Marcel Goedert ewech steet eng Eech déi zu de bemierkenswäerte Beem zu Lëtzebuerg gehéiert.

## Quellen
*Joseph-Émile Muller, 1983. *Lucien Wercollier*. Publication de la Section des arts et lettres de l'Institut grand-ducal. Imprimerie Saint-Paul, Lëtzebuerg. 132 S. Ouni ISBN. (Cf. Foto 129: *Affection* am Alabaster).

## Kuckt och
Aner Skulpture vum Lucien Wercollier, an der Stad Lëtzebuerg:
**[[La Rampante]]* um Campus Geesseknäppchen
**[[Joseph-Kutter-Stèle|Accord]]* am Pescatore-Park (Joseph-Kutter-Stèle)
**[[Signe dans l'espace]]* an der Cité Frommes um Zens
**[[Croissance]]* beim Europäesche Geriichtshaff um Kierchbierg
Fir Biller vu weidere Skulpture vum Kënschtler, kuckt: Lucien Wercollier

## Fotoalbum
Polarkreis 18

**Polarkreis 18** ass eng Popgrupp vun Dresden, déi sech aus der Band *Jack of all Trades* entwéckelt huet. Stilistesch mësche Polarkreis 18 Pop, Synthie-Pop, Postrock an Indietronic.

## Bandgeschicht
D'éischt Verëffentlechung vu Polarkreis 18 war en 5-Track-Album am Joer 2004, dat een vun der Band senger Website gratis erofluede konnt. Eng Besonneschheet ass de *Klangfilm*, den 2. Oktober 2005 zu Dresden zur Konzertvisualiséierung fir d'éischt Kéier opgeféiert gouf an zanterhier op de Concerte vun der Band am Hannergrond oder an de Pause gespillt gëtt.

2006 huet d'Band déi zweet Plaz beim "f6 Music Award" gemaach a beim "PlugIn-Festival" gewonnen, woufir se en Kontrakt bei der Plackefirma "Motor Music" krouten. De 16. Februar 2007 ass den Debutalbum "Polarkreis 18" erauskomm.

Am Februar 2008 huet d'Band am Virprogramm bei der Däitschland-Tournee vun de Smashing Pumpkins gespillt. Am Oktober 2008 ass den Titelsong *Allein Allein* zum Film *Krabat* verëffentlecht ginn, deen et op déi éischt Plaz vun den däitsche Singlecharts gepackt huet. Och an Éisträich (#2) an der Schwäiz (#7) huet en et an d'Top 10 bruecht. Den däitsch-, englesch- an däneschsproochege Remix *Allein, alene* vun der Rockgrupp Nephew war am Oktober 2008 op der drëtter Plaz an den dänesche Single-Charts. Den zweeten Album vu Polarkreis 18 mam Titel *The Colour of Snow* koum de 17. Oktober 2008 eraus.

Am November 2010 huet Polarkreis 18 den Album *Frei* publizéiert, vun deem *Unendliche Sinfonie* déi éischt Singleauskopplung war.

## Discographie
### Albumen
* 2002: *Teaser* 
* 2007: *Polarkreis 18*
* 2008: *The Colour of Snow*
* 2010: *Frei*

### Singles
* 2008: *Allein Allein*
* 2009: *The Colour of Snow*
* 2009: *Happy Go Lucky*
* 2010: *Unendliche Sinfonie*

## Polarkreis 18 zu Lëtzebuerg
Polarkreis 18 ass zweemol zu Lëtzebuerg opgetrueden: de 7. August 2009 um e-Lake festival‎ zu Iechternach an den 8. Abrëll 2011 an der Kulturfabrik zu Esch-Uelzecht

## Um Spaweck
Guillaume Depardieu

De **Guillaume ''Jean Maxime Antoine'' Depardieu**, gebuer de 17. Abrëll 1971 zu Paräis, a gestuerwen den 13. Oktober 2008 zu Garches, war e franséische Schauspiller.

De Guillaume Depardieu war de Jong vun der Schauspillerkoppel Gérard Depardieu an Élisabeth Guignot. Hien huet a senger Jugend vill wéinst Drogen an Alkoholexzesser vu sech schwätze gedoen. 1995 hat hien e Motosaccident, wouno en huet misse siwwenzéngmol operéiert ginn. Bei enger Operatioun huet hie sech mat Staphylococcus aureus infizéiert, soudatt him 2003 säi rietst Been huet missen amputéiert ginn.

Hien ass am Alter vu 37 Joer un enger akuter Longenentzündung gestuerwen.

## Filmographie
* *Pas si méchant que ça* (1974)
* *[[Tous les matins du monde]]* (1992)
* *Cible émouvante* (1993)
* *Les apprentis* (1995)
* *Marthe* (1997)
* *Alliance cherche doigt* (1997)
* *Comme elle respire* (1998)
* *Le Comte de Monte-Cristo* (1998)
* *POLA X* (1999)
* *Elle et lui au 14e étage* (2000)
* *Les marchands de sable* (2000)
* *Aime ton père* (2000)
* *Amour, prozac* et autres curiosités (2001)
* *Les Misérables* (2001)
* *Peau d'ange* (2002)
* *Le pharmacien* de garde (2002)
* *Après vous...* (2003)
* *Celibataires* (2006)
* *Ne touchez pas la hache* (2007)
* *De la guerre* (2008)
* *Versailles* (2008)

## Um Spaweck
Korsesch Kifer

D**'Korsech Kifer**, *Pinus pinaster* var. *maritima* (Ait.) Melville ass eng Kiferenaart déi haaptsächlech op Korsika, a Süditalien, op Sizilien an an England virkënnt, wou et de wichtegste Forstbam an de sandege Gebidder a Flaachmuere vum ëstlechen a mëttleren England ass.

Jong Beem hunn eng rosa-gro Schuel, déi e klenge Schuppen eroffält, a si huet kleng Fueren. Al Beem hunn eng hellgro bis donkelgro Schuel, mat déiwe Fueren, e graffe Leeschten. Heiansdo huet se rosagro Placken, déi grouss a konkav sinn.

D'Kroun ass meeschtens schmuel, gläichméisseg, a Form vun engem Keegel. D'Äscht si meeschtens horizontal. Al Beem hunn eng flaach Spëtz, an d'Äscht hänken dacks déif erof.


Fichier:Korsesch Kiefer Stamm JCW.jpg|E Stamm mat rosa Placken am Summer
Fichier:Korsesch Kifer Naturverjüngung.jpg|Naturverjüngung vu korsesche Kiferen
Fichier:Korsesch Kifer Bavella.jpg|Al Kiferen um Col de Bavella
Pinus pinaster MHNT.2005.0.997.jpg|Zape vun der korsescher Kifer


## Um Spaweck
Islek ohne Grenzen

**Islek ohne Grenzen** ass eng europäesch wirtschaftlech Interessevereenegung (EWIV) déi 1997 gegrënnt gouf, an zu Wäiswampech hire Sëtz huet. D'Organisatioun déi iwwer d'Grenze vum Land erausgeet, huet Memberen an den dräi Nopeschlänner Belsch, Däitschland a Lëtzebuerg. Optakt vun där Kooperatioun war d'Zweehonnertjoerfeier vum Klëppelkrich am Joer 1998 (cf. Literatur). 

## Ziler vun der Interessevereenegung
D'Haaptziler vun der Interessevereenegung sinn:

*Fërdere vun der regionaler Identitéit;
* Fërdere vu Konscht a Kultur;
* Léise vu regionale Problemer am sozioekonomesche Kontext;
* Fërdere vu pedagogescher Jugendaarbecht;
* Opbau a Betrib vun engem regionalen, grenziwwergräifenden Informatiounsnetz.

## Memberen

## Literatur
* Atten, Alain, 1998. Der Klöppelkrieg in Bildern. Islek ohne Grenzen EWIV, Wäiswampech.
* Biwer, Jean-Marie, 2001. Jean-Marie Biwer: statements: 56 paintings. Ausstellungskatalog. 132 p.&nbsp;Islek ohne Grenzen, Arzfeld; Kreisverwaltung Bitburg-Prüm, Bitburg. [Katalog: Luc Braconnier, Marietta Franke, Jean-Marie Biwer]
* Islek ohne Grenzen EWIV (Hrsg.), 2002. Klëppelkrich, Erinnerungen einer Landschaft. Imprimerie Fr. Faber, Lëtzebuerg.
* Kreft, Ivan, Christian Ries & Christian Zewen (Hrsg.), 2007. Das Buchweizenbuch / mit Rezepten aus aller Welt. 2. überarb. u. erw. Aufl. 259 S. Islek ohne Grenzen EWIV, Arzfeld. ISBN 978-2-9599967-1-9.
* Palzkill, Leonard, Heinz Nick & Jean Stephany 1998. Islek ohne Grenzen: Wanderungen im deutsch-belgisch-luxemburgischen Grenzraum. Verbandsgemeide Arzfeld & Eifelverein Düren (Hrsg.). 206 S. Sankt-Paulus-Dr., Luxemburg.

## Kuckt och
* Éislek

## Um Spaweck
* islek.eu - Websäit vun Islek ohne Grenzen EWIV
* ISLEKer art - Informatiouns- an Aktiounsprogramm fir d'Kulturfërderung am Éislek
* ISLEKer card - Kulturell an touristesch, 4-sproocheg Éislek-Erliefnesskaart mat Attraktiounen a Wëssenswäërtes aus der Regioun.
* ISLEKer base - En techneschen Internet-Site deen all regional Datebanke vun Islek ohne Grenzen fir d'Portaler ISLEKer art an ISLEKer card an hir Partnerorganisatioune bereethält.

## Illustratiounen

Fichier:Islekerart.svg|
Fichier:Islekercard.svg|
Fichier:Islekerbase.svg|
Marie-Madeleine Cinquin

D**'Marie-Madeleine Cinquin [[Congregatioun Notre-Dame de Sion|NDS]]**, bekannt ënner dem Numm **Schwëster Emmanuelle**, gebuer de 16. November 1908 zu Bréissel, a gestuerwen den 20. Oktober 2008 zu Callian, a Südfrankräich, war eng belsch Uerdensfra, a Schrëftstellerin. Si gouf haaptsächlech bekannt well si sech zu Kairo ëm déi aarm Leit bekëmmert huet.

## Um Spaweck
Doosber

**Dasburg** (lb.: *Doosber*) ass eng Uertsgemeng am Äifelkrees Béibreg-Prüm a Rheinland-Pfalz an Däitschland. Um Fouss vun der Uertschaft fléisst de Grenzfloss Our. Op Lëtzebuerger Säit läit d'Uertschaft Doosber Bréck. Doosber ass en Deel vun der Verbandsgemeng Arzfeld.

## Kuckeswäertes
* D'Buerg Doosber
* Den Doosber Stollen
* Bëschjugendheem Doosber

## Kuckt och
* D'Uertsgemeng ass Member vun Islek ohne Grenzen EWIV

## Um Spaweck
* Offiziell Websäit vun der Uertsgemeng
* Waldjugendheim Dasburg

## Illustratiounen

Fichier:Dasburg 1900.jpg|zirka 1900
Fichier:Dasburg Turm 1910.jpg|zirka 1910
Fichier:Dasburg Turm alt.jpg|zirka 1930
Fichier:Dasburg Turm.jpg|Tuerm vun der Buerg
Fichier:Dasburg Burgansicht.jpg|D'Buerg Doosber
Fichier:Dasburg.jpg
Fichier:Stollenanlage Dasburg.jpg|Den Doosber Stollen
Fichier:Stollenanlage 2.jpg|Plang vum Doosber Stollen
Verbandsgemeng Arzfeld

D**'[[Verbandsgemeng]] Arzfeld** läit am Äifelkrees Béibreg-Prüm a Rheinland-Pfalz. Si huet hire Sëtz zu Arzfeld.

## Uertsgemengen

## Literatur
* Thommes, Franz, 2004. Die 43 Ortsgemeinden der Verbandsgemeinde Arzfeld. Ver. des Geschichtsvereins Prümer Land e.&nbsp;V. Band 52.

## Kuckt och
* D'Verbandsgemeng ass Member vun Islek ohne Grenzen EWIV

## Um Spaweck
* Websäit vun der Verbandsgemeng
D'Frënn vum Ourdall

**Amis de la vallée de l'Our - D'Frënn vum Ourdall** ass eng lëtzebuergesch ASBL déi sech mat der Entwécklung vum Ourdall befaasst. De Veräi mat Sëtz an der Gemeng Hengescht ass den 30. Mäerz 1990 gegrënnt ginn.

Am Handelsregëster ass s'als « *en procédure de dissolution administrative sans liquidation* » gezeechent(Stand: Oktober 2025).

## Ziler
* Zesummenaarbecht op nationalem an internationalem Niveau mat ëffentleche Verwaltungen, private Betriber a Veräiner, fir de Schutz, de Management an d'sozio-ekonomesch Entwécklung vum Ourdall ze garantéieren;
* Fërderung vun der Entwécklung vum ländleche Raum a vum duussen Tourismus am Ourdall;
* Kulturell Fërderung vum Ourdall;
* Etüden, Waasserwirtschaft a Protektioun vum Floss Our;
* Etüd a Protektioun vu Flora a Fauna vum Ourdall;
* Sensibiliséierung vun der Ëffentlechkeet fir d'Schéinheet an den eemolege Charakter vum Ourdall.

## Kuckt och
* De Veräin ass Member vun Islek ohne Grenzen EWIV
* De Veräin ass Member vum Leader-Grupp Klierf-Veianen
Adler (Lokomotiv)

Den **Adler** war eng Damplokomotiv mat der Achsefolleg 1A1 n2 (Whyte-Notatioun: 2-2-2). Et war déi éischt Lokomotiv déi an Däitschland op enger Eisebunnsstreck gelaf ass.

Se gouf 1835 vun der bayrescher Ludwigsbunn an England bei de Constructeuren George a Robert Stephenson bestallt, an ass fir d'éischt de 7. Dezember 1835 op der Streck tëscht Nürnberg a Fürth gefuer.

D'Lokomotiv hat e Schleeftender vun der Bauaart 2&nbsp;T&nbsp;2.

## Um Spaweck
Kaspar Capparoni

De **Kaspar Capparoni**, gebuer den 1. August 1964 zu Roum, ass en italieenesche Schauspiller.
 

## Filmographie

### Kino

**[[Phenomena]]*, (1984), vum Dario Argento
**[[Colpi di luce]]*, (1985), vum Enzo G. Castellari
**[[Gialloparma]]*, (1999), vum Alberto Bevilacqua
**[[Encantado]]*, (2002), vum Corrado Colombo
**[[Il ritorno del Monnezza]]*, (2005), vum Carlo Vanzina
**[[Two families]]*, (2007), vum Barbara Wallace an Thomas R. Wolfe
**[[Il sole nero]]*, (2007), vum Krzysztof Zanussi

### Televisioun

**[[Addio e ritorno]]*, (1995), vum Rodoldo Roberti
**[[Tequila e Bonetti]]*, (2000), vum Bruno Nappi an Christian I. Nyby II - Episod: *Cuore rapito* (TV-Serie)
**[[La casa delle beffe]]*, (2000), vum Pier Francesco Pingitore (TV-Miniserie)
**[[Ricominciare]]*, (2000-2001), (Seefen-Oper)
**[[Piccolo mondo antico]]*, (2001), vum Cinzia TH Torrini (TV-Serie)
**[[Incantesimo]]*, (2001), vum Alessandro Cane a Leandro Castellani (TV-Serie)
**[[Elisa di Rivombrosa]]*, (2003), vum Cinzia TH Torrini (TV-serie)
**[[La caccia]]*, (2005), vum Massimo Spano (TV-Miniserie)
**[[Provaci ancora Prof]]*, (2005), vum Rossella Izzo - Episod: *La mia compagna di banco* (TV-Miniserie)
**[[Capri (TV-Serie|Capri]]*, (2006), vum Francesco Marra an Enrico Oldoini (TV-Serie) 
**[[Donna detective]]*, (2007), vum Cinzia TH Torrini (TV-Miniserie) 
**[[Inspector Rex]]*, (2008), vum Marco Serafini (TV-Miniserie) 
**[[Capri 2]]*, (2008), vum Andrea Barzini an Giorgio Molteni (TV-Serie) 
**[[Il giudice Mastrangelo 3]]*, (2009), vum Enrico Oldoini

## Um Spaweck

* Kaspar Capparoni Webzone  
* Websäit vum ORF
Émile Franck

Den **Dr. Émile Franck**, gebuer de 27. Juni 1893 zu Huewel, a gestuerwen den 13. Juni 1972 an der Stad Lëtzebuerg, war tëscht 1933 an 1968 Direkter vum Thermalbad Munneref. Hie war de Grënner vum Veräin *[[Les amis de la source]] asbl.*

## Literatur
* Les amis de la source asbl, 1976. Thermalismus aus Mondorfer Sicht. Illustrationen: Lex Weyer; Deckel: Lé Tanson. 112 S. St.-Paulus-Druckerei, Luxemburg. 

## Gielchen

*
Annuaire de la Ville d'Echternach

Den **Annuaire de la Ville d'Echternach - Jahrbuch der Stadt Echternach - Jaouerbouch voan der Stad Eechternoach** ass e Joerbuch, dat vun der Stad Iechternach publizéiert gëtt. Déi éischt véier Bänn (1995-1999) koumen ënner der Leedung vum Konselljee respektiv Buergermeeschter Jos Massard eraus, de 5. Band (2001) ënner der Verantwortung vum deemolegen 2. Schäffen Michel Kneip. No laanger Ënnerbriechung koum am Mee 2023 de 6. Band eraus.

* Band 1: 1995 (Joer 1994)
* Band 2: 1996 (Joer 1995)
* Band 3: 1997 (Joer 1996)
* Band 4: 1999 (Joren 1997-1998)
* Band 5: 2001 (Joren 1999-2000)
* Band 6: 2023 (Joren 2020-2022)

Nieft der Chronik vun der Gemeng an de Veräiner publizéiert den *Annuaire* historesch, literaresch, naturwëssenschaftlech asw. Artikelen.

Auteure si bzw. waren ë.&nbsp;a.: Frank Wilhelm, Pierre Kauthen, Jean Schroeder, Jos Massard, Théophile Walin, André Grisse, Paul Spang, Henri Trauffler, Pierre Lech, Peter Neu, Al. Steinmetz, Änder Hatz, Robi Gottlieb, Mady Schaffner, Georges Theves, Fred Karen, Gérard Wohl, Jhemp Biver, Paul Schwebag, Marcel Lorenz, Peter Göbel, Emile Erpelding, Jean Malget, Henri Wagener, Jos Scheuer, Georges Calteux, Pol Schiltz, Rainer Neu, Michel Summer.
Ça va mieux en le disant

**Ça va mieux en le disant** ass den Titel vun enger kritescher Chronik vum Claude Frisoni, déi zanter 1998 wéchentlech an der Zeitung Le Jeudi erauskënnt.

Ënner dem selwechten Titel huet de Verlag mediArt an Zesummenaarbecht mat dem Jeudi den 23. Oktober 2008 eng Selektioun vun de beschte Chroniken a Buchform erausbruecht. D'Illustratioune si vum Metzer Konschtprofesser Christophe Tison, d'Virwuert ass vum Vincent Roca.

## Literatur
* Claude Frisoni, 2008. *Ça va mieux en le disant*. Illustrations de Christophe Tison. Préface de Vincent Roca. 144 p. mediArt, Luxembourg & Le Jeudi, Esch-sur-Alzette. ISBN 978-2-9599749-5-3.

## Um Spaweck
* Presentatioun am Jeudi vum 23. Oktober 2008
Canton de Carquefou

De **Canton de Carquefou** ass eng franséisch administrativ Andeelung am Arrondissement Nantes, an der Loire-Atlantique an der Regioun Pays de la Loire.

## Gemengen am Kanton
*Carquefou
*Mauves-sur-Loire
*Sainte-Luce-sur-Loire
*Thouaré-sur-Loire
Indeschen Ozean

Den **Indeschen Ozean** (kuerz: **Indik**, op indoneesesche Kaarten och *Indoneeseschen Ozean* genannt) ass mat 74,9 Millioune  (zirka 14,7 % vun der Uewerfläch vun der Äerd) den drëttgréissten Ozean op der Äerd. Seng déifst Plaz ass 8047 Meter ënner dem Niveau vum Mier.
E grenzt un d'Antarktis, den afrikaneschen, asiateschen an den australesche Kontinent a faasst e Volume vun zirka 291,9 Mio km³.

## Niewemierer
Zu den Niewemierer gehéieren d'Andamanemier, d'Arabescht Mier, de Golf vu Bengalen, d'Grouss Australesch Bucht, de Golf vun Aden, de Golf vum Oman, de Kanal vu Mosambik, de Persesche Golf, d'Rout Mier an d'Strooss vu Malakka.

## Inselen

Am Indeschen Ozean leien d'Inselstaaten Indonesien, Madagaskar a Sri Lanka. Eegestänneg Inselgruppe sinn d'Komoren (mam franséischen Departement vun déi Säit dem Mier Mayotte), d'Seychellen, Sansibar (mat der Insel Pemba) an d'Malediven. D'Inselgrupp vun de Maskarenen setzt sech zesummen aus Mauritius mat der Insel Rodrigues an dem franséischen Iwwerséidepartement La Réunion.

D'Inselgrupp Sokotra gehéiert zu der Republik Jemen. Den indeschen Uniounsterritoire Andamanen an Nikobaren besteet aus den Inselgruppen Andamanen an Nikobaren. D'Inselgruppe Lakkadiven an Amindiven an och d'Insel Minicoy bilden zesummen den indeschen Uniounsterritoire Lakshadweep.

De Chagos-Archipel mat der Haaptinsel Diego Garcia ass de leschte Britteschen Territoire am Indeschen Ozean. D'Insel Phuket gehéiert zu Thailand.

Zu Australie gehéieren d'Chrëschtdagsinsel, d'Kokosinselen, d'Heard- a McDonald-Inselen, d'Ashmore- a Cartier-Inselen.

Zum Indeschen Ozean gehéiere weiderhin d'Franséisch Süd- an Antarktisterritoiren Kerguelen.

## Hafestied um Indeschen Ozean
* Chennai (Indien)
* Colombo (Sri Lanka)
* Dar es Salaam (Tansania)
* Durban (Südafrika)
* East London (Südafrika)
* Jakarta (Indonesien)
* Kolkata (Indien)
* Melbourne (Australien)
* Mombasa (Kenia)
* Mumbai (Indien)
* Perth (Australien)
* Port Elizabeth (Südafrika)
* Richards Bay (Südafrika)

## Literatur
* Peter Lehr: *Region Indischer Ozean - Illusion oder Realität?* Heidelberg, 2004
* Stephan Conermann (Hg.): *Der Indische Ozean in historischer Perspektive*, EB-Verlag, Hamburg 1998 (= Asien und Afrika 1), ISBN 3-930826-44-5

## Um Spaweck
Butschebuerg

**Butschebuerg** ass e Quartier an eng Kadastersektioun vun der Gemeng Diddeleng.

D'Sektioun läit am Nordweste vun der Gemeng a stéisst un d'Gemenge Keel a Beetebuerg.

Zum Territoire vu Butschebuerg gehéiere praktesch all d'Terraine vun der Gemeng déi westlech vun der CFL-Linn 6b leien. Dozou gehéieren de Ribbeschpont, de Quartier Italien, Tattebierg, Gafelt, de Gehaansbierg, an de gréissten Deel vum Naturpark Haard
## Bekannt Butschebuerger

* Jean-Pierre Thoma, Grënner vun der AMIPERAS Lëtzebuerg
* Erna Hennicot-Schoepges, Politikerin, Europadeputéiert
* Mars Di Bartolomeo, Buergermeescherter vun Diddeleng, Deputéierten, Chamberpresident
* Dan Biancalana, Buergermeeschter vun Diddeleng
## Kuckeswäertes
* D'Lukaskapell
* D'Kapell um Gehaansbierg
* D'Iwwerreschter vun der Buerg an den Aussiichstuerm op der Kopp vum Gehaansbierg

## Um Spaweck
Théâtre ouvert Luxembourg

Den **Théâtre ouvert Luxembourg** (ofgekierzt: **TOL**) ass en Ensembel an der Stad Lëtzebuerg, dee franséischsproocheg Theaterstécker spillt.

En ass 1973 ronderëm fënnef engagéiert Theaterfrënn entstanen: Marc Olinger, Ger Schlechter, Henri Losch, Pol Greisch a Christiane Schlechter-Wirtz. Éischten artisteschen Direkter war de Marc Olinger, éischte President de Ger Schlechter.

En ale Spirituosen-Hangar op der Nummer 143 an der Diddenuewener Strooss gouf vun de Membere vum TOL 1984 an en Täschentheater ëmgebaut. Zanterhier huet den TOL do säi feste Sall, deen nom Doud vun der Christiane Schlechter-Wirtz "Salle Christiane Schlechter" genannt gouf.

## Artistesch Direktere vum TOL
* Marc Olinger (1973 - 1984)
* Claudine Pelletier (1985 - 1991)
* Claude Frisoni (1991 - 1999)
* Véronique Fauconnet (zanter 1999)

## Presidenten
* Ger Schlechter (1973 - 1991)
* Raymond Weber (1991 - 1999)
* Claude Frisoni (1999 - 2001)
* Jean Schmitt (2001 - 2013)
* Nicolas Steil (zanter 2013)

## TOL asbl

Den 28. Januar 2002 ass e Veräin ënner dem selwechten Numm gegrënnt ginn, fir den Theater ze bedreiwen: *Théâtre ouvert Luxembourg asbl*.

## Literatur
* Marc Thill, 2023. *Deux dames, un théâtre.* Luxemburger Wort vum 3. Oktober 2023, S. 58-59.
* Beck, Simone, 2007. *à propos... théâtre au Luxembourg*. Service information et presse du gouvernement luxembourgeois, Département édition. 20 p.&nbsp;Imprimerie Saint-Paul, Luxembourg. ISBN 978-2-87999-150-4. (PDF 2MB)

## Kuckt och
* Theater

## Um Spaweck
* Websäit vum TOL
* 
* Fédération luxembourgeoise des théâtres professionnels
Martin Weinek

De **Martin Weinek**, gebuer de 5. Juni 1964 zu Leoben, ass en éisträicheschen Theater- a Filmschauspiller.

Aktuell spillt en d'Roll vum Inspekter Kunz an der Serie Kommissar Rex.

Hien huet säi Studium als Schauspiller vun 1983 bis 1986 beim Peter Jost gemaach.

Vun 1986 un huet hie fir d'éischt an der Theatergrupp 80 zu Wien geschafft a krut do seng éischt kleng Roll am Stéck „Nachsaison“, wou hien e Liftboy gespillt huet.

1987 spillt hie bei de Ruhrfestspiller zu Recklinghausen ënner der Regie vum Georg Mittendrein am Stéck „Der Lechner Edi schaut ins Paradies“ an am Film „Müllomania“ ënner der vum Dieter Berner. Duerno hat hien en Engagement am Jura Soyfertheater Wien (1988-1989) an Engagementer op aneren Theaterbünen; donieft ass hie Regisseur, Dramaturg a Produzent. Vun 1990 bis 1991 hat hien déi kënschtleresch Leedung vum Hernalser Stadtheater.

Dertëscht huet hien ëmmer erëm beim Film a fir d'Televisioun geschafft, wéi z.&nbsp;B. 1989 an der Televisiounsserie „Calafati Joe“.

Zesumme mat senger Fra Eva, déi no hire Studien an Theaterwëssenschafte fir d'éischt als Dramaturgin geschafft huet, ass hien nieft der Schauspillerei och nach Wënzer. Déi zwee bedreiwe bei Heiligenbrunn dräi Hektar Wéngerten.

## Filmographie

* 1989: Calavati Joe (Televisiounsserie)
* 1999-2004, 2008-: Kommissar Rex (Televisiounsserie)
* 2004: Silentium
* 2005: Grenzverkehr
* 2006: Unter weißen Segeln (Episod 'Träume am Horizont')
* 2007: Die Rosenheim-Cops (Episod 'Liebe bis zum Ende')

## Um Spaweck

*  Lieweslaf (ORF)
*  Lieweslaf (Agentur Nielsen/Bremen)
Family of Jazz

De Concert vum Duke Ellington um Wëlzer Festival am Joer 1970 an d'Fotoausstellung The Family of Man vum Edward Steichen hunn de Raymond Clement dozou inspiréiert, fir d'Fotosausstellung **Family of Jazz** an d'Liewen ze ruffen.

Eng éischt Editioun vun 150 schwaarzwäisse Fotoen am Groussformat gouf 1975 bei Jazz Pulsations am Hôtel de ville zu Nanzeg ausgestallt, duerno gounge weider Editiounen uechter Europa an den USA op Tournée:

* *Centre Culturel Chanzy*, Reims
* *Centres Culturels*, Épernay, Vitry-le-François 
* *Galerie Die Röhre*, Moers
* *The Art Museum of Moscow*, Moscow, Idaho
* *Pioneer Theatre*, Reno, Nevada
* *University of Texas*, Texas
* *Zellerbach Hall*, University of California, Berkeley, Kalifornien
* *Duke Ellington Memorial Museum*, New York.
asw.

Eleng am Joer 2008 war d'Ausstellung zu Veianen am Ancien Cinéma, zu Berlin an zu Bréissel an de Lëtzebuerger Ambassaden, zu Salem um Bodensee, zu Athen am *Technopolis* an an der Stad Lëtzebuerg am CCRN ze gesinn.

D'Family of Jazz gëtt vum Kulturministère ënnerstëtzt a vun der lëtzebuergescher Kënschtleragentur 'ARTmadeinluxembourg' propagéiert.

## Bibliographie

* Bausch, Armando, 1985. Jazz in Europa. Fotos: Raymond Clement und M. G. Mousel. 182 p. Éditions phi, Echternach. Éditpress, Esch/Alzette.
* Clement, Raymond, 1980. JAZZ Impressions/Expressions. Préface de Philippe Adler. 30 p. RTL Éditions, Paris.
* Clement, Raymond, 2003. Family of Jazz. Fotografien: Ausstellungskatalog. Katalog: Reinhard Schultz. 30 S. Galerie Bilderwelt, Berlin.
## Um Spaweck
* family-of-jazz.com
Schouster

E **Schouster** oder **Schongmécher** ass en Handwierker, dee Schong manuell produzéiert oder fléckt. Et ass e Beruff, deen hautdesdaags esou gutt wéi ausgestuerwen ass.

De Schouster huet a sengem Atelier geschafft oder ass – wéi aner Handwierker och – vun Duerf zu Duerf gaange fir seng Déngschter do unzebidden. Säin Aarbechtsgeschier war d'Schousteschbänk, Leeschten, Himmer, Zaangen, Messeren, asw.

D'Familljennimm Schuster oder Schumacher ginn op de Beruff zeréck.

## Spréchwierder a Kannerreimer
* „Schouster, bleif bei dengem Leescht“ (jugéier net iwwer Saachen, déi s de net verstees.)
* „Bekëmmer sech jidderee senger Saach, da fält weeder Schneider nach Schouster vum Daach“
* Kannerreim: „Schouster bou, bou, fléck mer meng Schou,Schlo mer brav Neel dran, datt ech gutt lafe kann“.

## Literatur
* Orlewski-Eyschen, Jacqueline, Duhr, Nicole et al. *Et war een deemools net méisseg: Al Beruffer a Broutverdéngschter, Band 1*. Itzig: RBS, 2009. ISBN 9782959972157
* Orlewski-Eyschen, Jacqueline, Duhr, Nicole et al. *Et war een deemools net méisseg: Al Beruffer a Broutverdéngschter, Band 2*. Itzig: RBS, 2010. ISBN 9782959972167

## Kuckt och
* Leescht

## Um Spaweck
Ferdinand Sauerbruch

De **Ferdinand Sauerbruch**, gebuer den 3. Juli 1875 zu Barmen, a gestuerwen den 2. Juli 1951 zu Berlin, war en däitsche Chirurg.

Nodeem de Ferdinand Sauerbruch zu Marburg, zu Zürich an zu München geschafft hat koum hien op Berlin a gouf do duerch déi Neierungen, déi hien um Gebitt vun den Operatiounstechniken, agefouert huet zu engem vun de bekanntsten Dokteren an Däitschland.

Seng Autobiographie *Das war mein Leben* déi hien 1951 geschriwwen huet gouf 1954 verfilmt.

## Um Spaweck
Michael C. Hall

De **Michael Carlyle Hall**, gebuer den 1. Februar 1971 zu Raleigh am North Carolina, ass en US-amerikanesche Schauspiller.

## Liewen a Karriär
No sengem Ofschloss um College huet hie Karriär um Broadway an Off-Broadway gemaach. Seng bekanntst Rolle sinn déi vum David Fisher an der Televisiounsserie *[[Six Feet Under]]*, déi hie vun 2001 bis 2005 gespillt huet, an d'Haaptroll als Seriemäerder a Forensiker Dexter Morgan an der Televisiounsserie *[[Dexter (Televisiounsserie)|Dexter]]* (2006-2013). Fir déi Roll huet hien 2010 e Golden Globe an e Screen Actors Guild Award gewonnen.

De Michael C. Hall ass am Mee 2002 mat der Schauspillerin Amy Spanger bestuet ginn, mä 2006 hu si sech nees scheede gelooss. Am Januar 2009 hunn hien an d'Jennifer Carpenter, dat och an der Serie *Dexter* matgespillt huet, sech vir d'éischt Kéier an der Ëffentlechkeet als bestuete Koppel presentéiert. 2011 war d'Scheedung. 2016 huet den Hall seng drëtt Fra, d'Morgan Macgregor bestuet.

## Filmographie (Auswiel)
### Film
* 2003: *Paycheck*
* 2009: *Gamer*
* 2011: *Peep World*
* 2012: *The Trouble with Bliss*
* 2013: *Kill Your Darlings*
* 2014: *Cold in July*
* 2016: *Christine*
* 2016: *After Adderall*
* 2017: *Mark Felt: The Man Who Brought Down the White House*

### Televisioun
* 2001-2005: *[[Six Feet Under]]*
* 2006-2013: *[[Dexter (Televisiounsserie)|Dexter]]*
* 2011: *Vietnam in HD* (als Erzieler)
* 2015-2017: *Star vs. the Forces of Evil*
* 2021–2022: **'
* 2024–2025: **'
* zanter 2025: **

## Um Spaweck
Jennifer Carpenter

D**'Jennifer Leann Carpenter**, gebuer de 7. Dezember 1979 zu Louisville am Kentucky, ass eng US-amerikanesch Schauspillerin.

Bekannt gouf si duerch d'Haaptroll am Film *[[The Exorcism of Emily Rose]]* (2006), fir déi si 2006 en MTV Movie Award an der Kategorie "Best Frightened Performance" krut. Duerno huet si vun 2006 bis 2013 d'Debra Morgan an der Televisiounsserie *[[Dexter (Televisiounsserie)|Dexter]]* gespillt. Fir déi Roll ass si 2009 mat engem Saturn Award als "Best Supporting Actress" ausgezeechent ginn. Vun 2015 u war si och an der Serie *Limitless* ze gesinn, éier déi ee Joer méi spéit nees ofgesat ginn ass.

## Filmographie (Auswiel)
### Filmer
* 2003: *Ash Tuesday*
* 2004: *D.E.B.S.*
* 2004: *White Chicks*
* 2005: *Lethal Eviction*
* 2006: *The Exorcism of Emily Rose*
* 2008: *Quarantine*
* 2010: *Faster*
* 2011: *Seeking Justice*
* 2012: *Gone *
* 2013: *The Factory*
* 2014: *The Devil's Hand*

### Televisioun
* 2006-2013: *[[Dexter (Televisiounsserie)|Dexter]]*
* 2011-2013: *Pound Puppies*
* 2015-2016: *Limitless*
* 2021-2022: ** (10 Episoden)

## Um Spaweck
Dexter (Televisiounsserie)

***Dexter*** ass eng US-amerikanesch Krimi-/Drama-Televisiounsserie, déi vum 1. Oktober 2006 bis zum 22. September 2013 diffuséiert gouf.

De Michael C. Hall spillt de Seriemäerder Dexter Morgan, dee beim Miami-Metro Police Department als Forensiker (haaptsächlech bei der Blutspuerenanalys) schafft. Nuets allerdéngs geet e sengem Verlaangen no fir ze muerden, an dat fir Mäerder ëmzebréngen déi d'Gesetz net ze pake krut.

D'Iddi zu der Serie ass vum Jeff Lindsay an d'Titelmusek ass vum Rolfe Kent. Si ass generell gutt vun de Kriticken opgeholl ginn a gouf véiermol fir en Emmy Award an der Kategorie "Best Drama Series" nominéiert.

## Beschreiwung
Am Alter vu 4 Joer gëtt dem Dexter seng Mamm viru sengen Aen ëmbruecht. Als Weesekand, mat dësem traumateschen Erliefnes, gëtt hie vum Polizist Harry Morgan, deen hien op der Plaz vun der Dot fonnt huet, adoptéiert. Deen erkennt seng speziell Tendenzen, den Drang fir ze muerden a seng Emotiounlosegkeet. Deen instruéiert hie säin Drang, aner Leit ëmzebréngen, op eng konstruktiv Aart a Weis auszeliewen. Hie soll just déi Mënschen ëmbréngen déi aner Leit ermuert hunn an déi laanscht hir Strof duerch d'Gesetz komm sinn. Den Harry léiert hie keng Spueren ze hannerloossen, an och en ettlech Reegelen, déi hien dovun ofhale solle fir ouni Grond Leit ëmzebréngen.

Den Dexter féiert en Duebelliewen, an ass drop beduecht nëmmen net opzefalen. Am Dag schafft hien als Bluttspuerenanalyst bei der Police vu Miami a gëtt do fir seng Aarbecht geschat. Nuets lieft hien da seng donkel Säit aus, dëst awer streng nom Harry sengem Codex. Seng Adoptivschwëster Debra Morgan schafft och als Polizistin am Muerddezernat. Seng Frëndin Rita Bennett huet zwee Kanner, an huet nach ëmmer net de Mëssbrauch vun hirem gewalttätegen Exmann verschafft.

## Um Spaweck

* *Dexter* op der IMDb
* *Dexter* op der Metacritic
* *Dexter* op der Rotten Tomatoes
Lubiąż

**Lubiąż** (fréier de: *Leubus*) ass mat ronn 2.000 Awunner eng Uertschaft an der Gemeng Wołów an der Woiwodschaft Nidderschlesien am Powiat Wołowski a Polen.

D'Uertschaft ass zu Lëtzebuerg haaptsächlech bekannt well tëscht 1942 an 1945 vill Lëtzebuerger déi ëmgesidelt goufen, am Klouschter Leubus (Lager 158), internéiert waren.

Lubiąż läit um rietsen Uwänner vun der Oder, eng ronn 7&nbsp;km vu Prochowice ewech do wou d'Kaczawa an d'Oder leeft.

Lubiąż ass dat eenzegt Ëmsiidlungslager an deem haut nach Lëtzebuerger begruewe leien an zwar:

*Michel Adamy vun Ettelbréck
*Mathias Kemp vu Walfer
*Christiane Koch vun Esch-Uelzecht
*Mathilde Stephany vun Huldang
*Marie Schlottert vun Holz

## Um Spaweck
Jerry Bruckheimer

Den **Jerry Bruckheimer**, gebuer als Jerome Leon Bruckheimer den 21. September 1945 zu Detroit, ass en US-amerikanesche Filmproduzent.

Seng bekanntst Televisiounsserië sinn:  a Cold Case. Bekannt Filmer vun him sinn ënner anerem: *[[Top Gun (Film)|Top Gun]]*, *[[The Rock (Film)|The Rock]]*, *[[Con Air]]*, *[[Armageddon (Film)|Armageddon]]*, *[[Black Hawk Down]]*, *[[Pearl Harbor]]* a *[[King Arthur]]*.

## Filmographie

### Filmer
* 1975: Farewell, My Lovely 
* 1977: March or die
* 1980: American Gigolo
* 1980: Defiance
* 1981: Thief
* 1982: Cat People 
* 1982: Young Doctors in Love
* 1983: Flashdance
* 1984: Thief of Hearts
* 1984: Beverly Hills Cop
* 1986: Top Gun
* 1987: Beverly Hills Cop II
* 1990: Days of Thunder
* 1994: The Ref 
* 1995: Dangerous Minds
* 1995: Bad Boys
* 1995: Crimson Tide
* 1996: The Rock
* 1997: Con Air
* 1998: Armageddon
* 1998: Enemy of the State
* 2000: Gone in Sixty Seconds
* 2000: Remember the Titans
* 2000: Coyote Ugly
* 2001: Pearl Harbor
* 2001: Black Hawk Down
* 2002: Bad Company
* 2003: Kangaroo Jack
* 2003: Veronica Guerin
* 2003: Bad Boys II
* 2003: Pirates of the Caribbean: The Curse of the Black Pearl
* 2004: King Arthur
* 2004: National Treasure
* 2006: Glory Road
* 2006: Pirates of the Caribbean: Dead Man's Chest
* 2006: Déjà Vu
* 2007: Pirates of the Caribbean: At World's End
* 2007: National Treasure: Book of Secrets
* 2009: Confessions of a Shopaholic
#### Geplangt Filmer
* 2009: G-Force
* 2009: Bad Boys III
* 2010: Prince of Persia: The Sands of Time
* 2011: Pirates of the Caribbean 4

### Televisiounsfilmer
* *[[Max Q (film)|Max Q]]* (1998) 
* *[[Swing Vote]]* (1999) 
* *[[Fearless]]* (2004)

### Reality Televisioun
* The Amazing Race (2001-

### Televisiounsserien
* *[[Soldier of Fortune, Inc.]]* (1997-1998)
* ** (2000-)
* *[[Without a Trace]]* (2002-) 
* *[[CSI Miami]]* (2002-) 
* *[[Skin]]* (2003) 
* *[[Profiles from the Front Line]]* (2003)
* *[[Cold Case]]* (2003-)
* *[[CSI New York]]* (2004-) 
* *[[Just Legal]]* (2005-2006)
* *[[E-Ring]]* (2005-2006) 
* *[[Close to Home]]* (2005-2007) 
* *[[Modern Men]]* (2006)
* *[[Justice (Televisiounsserie)|Justice]]* (2006) 
* *[[Eleventh Hour]]* (2008-)

## Um Spaweck
CSI: Crime Scene Investigation

**CSI: Crime Scene Investigation**, och nach **CSI: Las Vegas** oder einfach **CSI** genannt, war eng US-amerikanesch Televisiounsserie, bei där et ëm d'Aarbecht vun engem spezielle Service bei der Police geet, dee bei Verbriechen no Beweiser a Spuere sicht. D'Serie ass tëscht 2000 an 2015 gelaf an huet zu Las Vegas (Nevada) gespillt.

Produzent war de Jerry Bruckheimer. D'Iddi koum vum Anthony E. Zuiker. D'Titellied war *Who Are You* vun der Grupp The Who.

## Handlung
Iwwerfäll, Selbstmuerd, Muerdfäll an aner Gewaltverbrieche gehéieren zum Alldag beim Team vun der Spueresécherung beim CSI vu Las Vegas. D'Mataarbechter léisen hir Fäll andeems si Beweiser op der Plaz vun der Dot genee studéieren, analyséieren an auswäerten. De Forensiker Gil Grissom ass den Teamchef. Zu sengem Team gehéieren d'Catherine Willows, eng Mamm déi hiert Kand ouni Papp erzitt a d'Aarbecht an hiert Privatliewe probéiert ënner een Hut ze kréien, den Nick Stokes an de Warrick Brown, déi dora konkurréiere wien de Fall als éischte léist, d'Sara Sidle, eine jonk Forensikerin an de Captain Jim Brass, dee bei der Muerdkommissioun schafft, a fréier och beim CSI war.

## Succès

D'Serie war e grousse kommerziellen Erfolleg an hat zu hire beschten Zäite duerchschnëttlech bis zu 26 Milliounen US-amerikanesch Zuschauer pro Staffel. Och nach déi lescht dräi Staffelen haten duerchschnëttech iwwer 11 Milliounen Zuschauer.

An Däitschland ass si ënnert dem Titel *CSI: Den Tätern auf der Spur* (bis Staffel 11) an duerno *CSI: Vegas* gelaf. A Frankräich hat se den Titel *Les Experts*.

CSI huet eng Rei Präisser gewonnen, dorënner véiermol de People's Choice Awards fir déi bescht TV-Dramaserie (2003, 2004, 2005 an 2006). An där Kategorie war si och dräimol fir de Golden Globe (2001, 2002 an 2004) an dräimol fir den Emmy nominéiert (2002, 2003 an 2004).

2005 krut d'Schauspillekipp den Screen Actors Guild Award fir déi bescht Performance vun engem Ensembel an enger Dramaserie ("Outstanding Performance by an Ensemble in a Drama Series").

Wéinst dem groussen Erfolleg sinn nach e puer Ofleeër produzéiert ginn, dorënner  (2002-2012) an  (2004-2013).

## Besetzung

## Um Spaweck
Henri Trauffler

* Henri Trauffler (*1890, †1971): e lëtzebuergesche Schoulmeeschter, Auteur an Editeur.
* Henri Trauffler (Professer) (*1958): e lëtzebuergesche Professer, Auteur an Direkter vum LCE.
Firenze-Pistoia

**Firenze-Pistoia** ass eng Vëloscourse vun engem Dag a Form vun engem Eenzelzäitfueren, déi an der italieenescher Regioun Toskana gefuer gëtt.

2006 ass d'Course ausgefall a si gouf no 2008 net méi organiséiert.

## Gewënner

## Um Spaweck
* Offiziell Websäit vu ''Firenze-Pistoia''