open-index/open-wikipedia-markdown huggingface dataset:
Heinrich Kreutz

Den **Heinrich Carl Friedrich Kreutz**, gebuer den 8. September 1854 zu Siegen, a gestuerwen den 3. Juli 1907 zu Kiel, war en däitschen Astronom. No him gouf d'Kreutz-Grupp genannt, eng Grupp vu Koméiten, déi besonnesch no bei der Sonn laanscht zéien.

## Liewen
No senger Schoulzäit zu Siegen hat de Kreutz op der Universitéit Bonn Astronomie ënner de Professeren Adalbert Krüger an Eduard Schönfeld studéiert. 1880 hat hie promovéiert a goung uschléissend fir e puer Méint op Wien wou hien ënner dem Theodor von Oppolzer geschafft huet.

1882 huet hien eng Plaz als Rechner um Astronomesche Recheninstitut vu Berlin ugeholl. 1883 wiesselt hien op d'Universitéit Kiel. Am Observatoire war säi fréiere Professer Krüger an der Tëschenzäit Direkter ginn. De Kreutz schafft weider als Rechner a vun 1889 un als Observateur um Observatoire. 1891 gouf hie Professer fir Astronomie op der Kieler Universitéit. An där Zäit bestit hien dem Krüger seng Duechter.

1896 ass de Krüger gestuerwen an de Kreutz huet d'Aufgab als Editeur vun den Astronomische Nachrichten iwwerholl.

De Kreutz huet d'Bunne vun de Koméiten ënnersicht, fir déi d'Perihelduerchgäng ganz no bei der Sonn waren, an huet festgestallt, datt déi Fragmenter vun engem méi grousse Koméit stame missen. E puer vun de Kreutz-Koméite gehéieren zu den hellste Koméiten déi jeemools gesi goufen, wéi 1965 de Koméit Ikeya-Seki.

1907 ass de Kreutz zu Kiel no laanger Krankheet am Alter vun 52 Joer gestuerwen.

## Literatur

* *Untersuchungen über das System der Cometen 1843I, 1880I and 1882II.* erauskomm 1901
* Nachruf – 1907, Publications of the Astronomical Society of the Pacific, v. 19, p.&nbsp;248

## Kuckt och

## Um Spaweck
*  Biographie
Johny Halsdorf

De **Johny Halsdorf** oder **John Halsdorf** oder **Jean Halsdorf**, gebuer de 24. Juli 1934, ass e fréiere lëtzebuergesche Foussballspiller.

Tëscht dem 10. Abrëll 1955 am 26. Abrëll 1959 huet de Johny Halsdorf 12-mol fir déi lëtzebuergesch Foussballnationalekipp gespillt an dobäi 4 Goler geschoss.
Kéisfuert

**Kéisfuert** bezeechent:
* Kéisfuert tëscht Hengescht an Hëpperdang an der Gemeng Klierf.
* Kéisfuert bei Beeler an der Gemeng Wäiswampech.
Kaaspelt

**Kaaspelt** oder fréier och *Katzfeld* ass e Lieu-dit an der Gemeng Klierf an ass en Deel vun der Gemengesektioun Wäicherdang. Kaaspelt besteet aus nëmmen zwee Haiser, déi am Dall vun der Klierf leien, direkt laanscht d'Eisebunnsstreck Lëtzebuerg-Ëlwen, e gudde Kilometer nërdlech vun Draufelt.

## Kuckt och

## Um Spaweck
Theodor von Oppolzer

Den **Theodor Egon Ritter von Oppolzer**, gebuer de 26. Oktober 1841 zu Prag, a gestuerwen de 26. Dezember 1886 zu Wien, war en éisträicheschen Astronom vun däitschbéimescher Ofstamung. Hie gouf weltwäit mat sengem *[[Canon der Finsternisse]]* (1887) bekannt.

## Liewen

Den Theodor war de Jong vum Medezinner Johann von Oppolzer (1808–1871). Seng Mamm war d'Maria Pleischl, eng Duechter vum Cheemiker Adolf Pleischl. Vu sengem néngte Liewensjoer u krut den Oppolzer privaten Unterrecht an 1859 krut en als „Externen“ d'Matura am Piaristengymnasium. Uschléissend huet hien op „dréngende Wonsch“ vu sengem Papp Medezin a senger Heemechtstad studéiert an huet dëse Studium 1865 mat enger Promotioun ofgeschloss.

Parallel dozou hat hien awer och Virliesungen iwwer Astronomie a Mathematik matgemaach. Op Grond vu senge Kenntnesser an der Astronomie gouf de von Oppolzer 1866 ouni entspriechend Promotioun an ouni Habilitatiounsschrëft an dësem Fach habilitéiert. Bis dohin hat hie scho bal 80 Aarbechten a sengem Spezialfach publizéiert. Am Gaart vu sengen Elteren hat hien och e leeschtungsstaarken Observatoire opriichte gelooss.

1865 gouf hien zu Baden mat der Coelestine Mautner von Markhof bestuet. Mat hir hat hie sechs Kanner, dorënner de spéideren Astronom Egon von Oppolzer.

1870 gouf de von Oppolzer zum *a.o. Prof. vun der theoreetescher Astronomie* ernannt. Fënnef Joer méi spéit hat hien e Ruff op d'Universitéit Wien ugeholl, wou hien als *o. Prof. fir Astronomie a [[Geodesie]]* Ordinarius gouf. 1872 ass hien an d'Kommissioun vun der europäescher Gradmiessung beruff ginn an dat Joer duerno an de Kommitee vum Gradmiessungsbüro.

Déi total Sonnendäischtert vun 1868 zu Aden hat de von Oppolzer berechent an observéiert, souwéi de Venustransit 1874 zu Iași a Rumänien, an d'Merkurduerchgäng 1868 an 1878 a sengem Privatobservatoire.

1879 gouf hie korrespondéierende Member vun der Bayereschen Akademie vun de Wëssenschaften an 1882 gouf hie vun der Akademie vun de Wëssenschaften zu Wien als wierkleche Member gewielt. Dräi Joer méi spéit gouf hien och uerdentleche Member bei der Leopoldina (Däitsch Akademie vun den Naturwëssenschaftler). 1885 konnt den Oppolzer säi *Canon der Finsternisse* virstellen, d'Berechnung vu ronn 8000 Sonnen- an iwwer 5000 Mounddäischterten tëscht 1208 v.&nbsp;Chr. an 2163 n.&nbsp;Chr.

Den Theodor Egon von Oppolzer ass fréizäiteg de 26. Dezember 1886 mat 45 Joer zu Wien gestuerwen. Hie läit an der Familljegrouft an den *alen Arkaden* op dem Wiener Zentralfriedhof begruewen. No him gouf den Asteroid (1492) Oppolzer an de Moundkrater Oppolzer genannt.

## Schrëften
* *[[Canon der Finsternisse]]* (1887)
* *Lehrbuch der Bahnbestimmung der Kometen und Planeten* (1870), zweet a verbessert Oplo 1880

## Literatur
*  Canon der Finsternisse, d'komplett Ausgab vun 1887.
## Kuckt och

## Um Spaweck
Kirelshaff

De **Kirelshaff** ass e Lieu-dit an der Gemeng Klierf an ass en Deel vun der Kadastersektioun Wäicherdang. De Kirelshaff läit ganz am Oste vun der Gemeng am Dall vun der Kirel tëscht Wäicherdang a Knapphouschent a kann iwwer e Wee vum CR327 aus erreecht ginn.

## Kuckt och
Kirel

D**'Kirel** ass eng Baach am Norde vu Lëtzebuerg. Si entspréngt südlech vun der Industriezon vu Lenzweiler-Eeselbuer um Flouer *Fenn* op enger Héicht vu 503 Meter. Si leeft a südlecher Richtung tëscht den Uertschafte Wäicherdang a Knapphouschent laanscht de Kirelshaff bis se westlech vu Mäerkels, no 13,5&nbsp;km, op enger Héicht vun 289 Meter an d'Himmelbaach leeft.

## Kuckt och
Brian Marsden

De **Brian Geoffrey Marsden**, gebuer de 5. August 1937 zu Cambridge an England, a gestuerwen den 18. November 2010 zu Burlington am Massachusetts, war en engleschen Astronom, deen an den USA gelieft a geschafft huet. Hien huet um Smithsonian Astrophysical Observatory zu Cambridge geschafft an an de Jore vun 1978 bis 2006 Direkter vum Minor Planet Center.

## Liewen
De Marsden huet Astronomie op der Universitéit vun Oxford studéiert a spéider och op der Yale University. Hie war Expert op de Gebidder vun der Himmelsmechanik an der Astrometrie an hat sech op Berechnunge vun Ëmlafbunne vun Asteroide an Koméite spezialiséiert, bei deenen nëmme wéineg Observatiounsdate virlouchen, souwéi op d'Bestëmmunge vu Bunnofwäichungen. Fir de Pluto hat hien en Duebelstatus als Planéit an Asteroid (10000) virgeschloen.

Sengen Aarbechten ass ze verdanken, datt "verluere" Koméiten a Klengplanéiten nees erëmfonnt goufen. Besonnesch bei Koméite kann d'Zeréckfanne schwiereg sinn, well sech hir Bunn nieft gravitative Stéierungen duerch aner Himmelskierper och duerch netgravitativ Effeten (Réckstousseffet duerch den Ausstouss vu Jets) verännere kann. De Marsden hat fir 1992 de verluerene periodesche Koméit Swift-Tuttle virausgesot, wat och gestëmmt huet. Seng Berechnungen haten ausserdeem gewisen, datt de Koméit Shoemaker-Levy 9 op de Planéit Jupiter stierze wäert. Hien hat och d'Bunne vun de Kreutz-Grupp-Koméiten ënnersicht an hat gewisen, datt hir Memberen an zwou Ënnergruppen opgedeelt kënne ginn.

Onofhängeg vum Nikolai Stepanowitsch Tschernych huet de Marsden den 28. August 1982 den Asteroid (37556) Svyaztie entdeckt.

Fir seng Leeschtunge gouf de Marsden e puermol vun der American Astronomical Society ausgezeechent.

Den Asteroid (1877) Marsden gouf no him genannt.

## Publikatiounen
* Brian G. Marsden, Z. Sekanina, D. K. Yeomans: *Comets and nongravitational forces. V.*; *Astronomical Journal* Volume 78, Nr. 2, März 1973; (online)
* Brian G. Marsden: *Catalogue of cometary orbits*; Minor Planet Center Cambridge Mas.; 7. ergänzte Auflage 1992; ASIN B0006DIVAM
* Jane Luu, Brian G. Marsden, David Jewitt, Chadwick A. Trujillo, Carl W. Hergenrother, Jun Chen, Warren B. Offutt: *A new dynamical class of object in the outer Solar System*; *Nature*,Volume 387, 5. Juni 1997 (online)

## Literatur
* Dennis Hevesi: *[http://www.nytimes.com/2010/11/23/us/23marsden.html Brian Marsden, Tracker of Comets, Dies at 73]*. In: The New York Times, 23. November 2010.

## Um Spaweck
* Biographie vum Brian Marsden op minorplanetcenter.net
* Brian G. Marsden (1937–2010) auf skyandtelescope.com

## Kuckt och
Raymond Zender

De **Raymond Zender**, gebuer den 18. Juli 1950, a gestuerwen den 21. Abrëll 2012, war e lëtzebuergesche Foussballspiller.

Tëscht dem 7. Oktober 1972 am 26. Mee 1977 huet de Raymond Zender 12-mol fir déi lëtzebuergesch Foussballnationalekipp gespillt.
Stadio Renato Dall'Ara

De **Stadio Renato Dall'Ara** ass e Foussballstadion zu Bologna. De Stadion gëtt ëmgangssproochlech einfach *Dall'Ara* genannt. De Stadion huet zirka 39.000 Sëtzplazen. D'Foussballfeld ass 105 × 68 m grouss.

De Grondsteen fir de Stadion gouf 1925 geluecht, an en ass den 31. Oktober 1926 opgemaach ginn, ongeféier ee Joer nom Ufank vum Bau. Den Numm gouf 1983 zu Éiere vum fréiere President vum FC Bologna Renato Dall'Ara verginn, ënner deem senger Leedung de Bologna als *"squadrone che tremar il mondo fa"* ("d'Ekipp déi d'Welt zum ziddre bréngt") berüchtegt war. Ënner senger Leedung (1934 bis zu sengem Doud, 1964), vun 1936 bis 1941 huet de Bologna 4-mol d'Meeschterschaft gewonnen. Och international war de Bologna ënner senger Leedung erfollegräich: eemol den *Trophee vun der [[Weltausstellung]] zu Paräis 1937* an zweemol de Mitropa Cup (1934, 1961).

De Stadion ass 1990 fir d'Foussball-Weltmeeschterschaft 1990 restrukturéiert ginn. Déi aktuell Architektur ass d'Wierk vum Architekt Ulisse Arata.

Et ass de Stadion op dem déi éischt Ekipp vu Bologna, den FC Bologna seng Heemspiller ausdréit.

## Den neien Dall'Ara
De 25. Januar 2019 huet de President vum Bologna FC, de Kanadier Joey Saputo, ugekënnegt den aktuelle Stadion géif komplett renovéiert ginn. Den neien *Dall'Ara* wäert Plaz fir 27.000 Leit hunn (29.000 fir Matcher oder Evenementer vun internationalem Kaliber), et soll e renge Foussballstadion ginn, d.&nbsp;h. d'Infrastrukture fir d'Liichtathleetik verschwannen, de Stadion wäert komplett iwwerdaacht sinn, d'Tribüne wäerte just nach 7,5 Meter vum Terrain ewech sinn (aktuell 43,5 Meter), ganz nom englesche Modell. D'Architektur vum aktuelle Stadion gëtt komplett bäigehal, et gëtt e Mix aus Modern an Al. Dat Ganzt wäert e Käschtepunkt vu 70 Milliounen Euro hunn, wouvun der 40 vum Bologna FC, an 30 vun der Gemeng Bologna gedroe ginn. Déi nei Struktur wäert d'Wierk vum Architekt Gino Zavanella sinn, deen och schonn de Juventus Stadium gezeechent huet.
Gliese 370 b

De **Gliese 370 b** (och nach **[[Henry-Draper-Katalog|HD]] 85512 b** genannt) ass en äerdänlechen extrasolare Planéit, deen de 17. August 2011 entdeckt gouf. De Planéit läit ronn 36 Liichtjoer vun der Äerd ewech am Stärebild Vela.

## Entdeckung
De Planéit gouf mat Hëllef vum HARPS vu Wëssenschaftler vun der Universitéit Genf ënner der Leedung vum Schwäizer Astronom Stéphane Udry, entdeckt,

## Eegenschafte
De Gliese 370 b ëmkreest de sonnenänleche Stär Gliese 370, e K-Stär, dee ronn 36 Liichtjoer vun der Äerd ewech ass. Fir en Ëmlaf brauch hie ronn 54 Deeg. De Planéit ass an der habitabler Zon, wat prinzipiell äerdänlech Temperaturen an d'Existenz vu Waasser a flësseger Form erméiglecht. Iwwer d'Uewerfläch oder eng eventuell Atmosphär vum Planéit ass nach näischt bekannt. D'Duerchschnëttstemperatur ass op 25 °C geschat ginn.

## Kuckt och

* Äerdänleche Planéit
* Exoplanéit

## Um Spaweck
* A Habitable Planet around HD 85512
Canberra Deep Space Communication Complex

De **Canberra Deep Space Communication Complex** (CDSCC) ass eng Antennestatioun mat Parabolantennen an Australien. Si steet südwestlech vun der Haaptstad Canberra, am Dall vum Murrumbidgee River um Rand vum Tidbinbilla-Naturreservat. D'CDSCC-Statioun ass en Deel vum Deep Space Network. D'offiziell Ouverture war den 19. Mäerz 1965 duerch den deemolegen australesche Premierminister Robert Menzies. D'Betribsféierung hat zanter Mäerz 2003 Raytheon Australia, am Optrag vum CSIRO an der NASA.

## Geschicht
Mëtt vun den 1960er Joren hat d'NASA am Australian Capital Territory dräi Buedemstatioune gebaut:

* D**Tidbinbilla Tracking Station'' (déi haiteg CDSCC) gouf [[1965]] opgemaach an ass déi eenzeg Buedemstatioun vun der NASA op australeschem Buedem, déi haut nach a Betrib ass. Wärend dem [[Apollo-Programm]] gouf vun do aus d'[[Moundlandefär]] iwwerwaacht.
* D**Orroral Valley Tracking Station* am haitegen [[Namadgi-Nationalpark]] gouf och [[1965]] opgemaach. Hir Aufgab war et, Satellitten an der Äerdëmlafbunn an den [[Apollo-Sojus-Projet]] z'ënnerstëtzen. [[1985]] gouf d'Statioun zougemaach.
* D*'Honeysuckle Creek Tracking Station* (Ouverture [[1967]]) gouf zu deem Zweck gebaut, fir d'Apollo-Missiounen z'ënnerstëtzen, haaptsächlech d'Kommunikatioun mat dem Kommandomodul vun den [[Apollo-Raumschëff]]er. Nom Apollo-Programm hat d'Statioun de [[Skylab]]-Programm, duerno d'[[Viking]]- a [[Voyager 1|Voyager]]raumsonden ënnerstëtzt. [[1981]] gouf d'Statioun zougemaach. D'[[Parabolantenn]] mat engem Duerchmiesser vu 26 Meter gouf ofgeriicht a beim CDSCC nees opgeriicht.

== Empfanksstatiounen ==
A Betrib sinn am Moment véier Antennen (Stand: Oktober [[2005]]). Bei besonnesch vill Aarbecht gräift den CDSCC op de [[Parkes-Observatoire]] an [[New South Wales]] zeréck, fir Date vun de Raumsonden z'empfänken.

* DSS-34 ass eng [[1997]] gebaut [[Parabolantenn]] mat engem Duerchmiesser vu 34 Meter, déi en ënnerierdesche [[Welleleeder]] gebraucht
* DSS-43 hat am Ufank ([[1976]]) en Duerchmiesser vu 64 Meter. [[1987]] gouf s'an Erwaardung vum [[Voyager 2]]-Laanschtfluch beim [[Neptun (Planéit)|Neptun]] op 70 Meter vergréissert. Et ass déi gréisst steierbar Parabolantenn op der südlecher Hemisphär.
* DSS-45 ass eng Parabolantenn vun [[1986]] mat engem Duerchmiesser vu 34 Meter
* DSS-46 ass déi fréier Parabolantenn vun der *Honeysuckle Creek Tracking Station'', déi 1981 hei nees opgeriicht gouf
* DSS-49 ass d'Bezeechnung fir d'Parabolantenn vum Parkes-Observatoire

De Kollimater-Tuerm vun der Statioun steet ronn dräi Kilometer an nordwestlecher Richtung um Black Hill.

## Um Spaweck

* Websäit vum CDSCC
* Websäit iwwer d'Honeysuckle Creek Tracking Station

## Kuckt och

* Lëscht vu Radioteleskopen
Gregory Molitor

De **Gregory Molitor**, gebuer den 12. Mäerz 1980 an der Stad Lëtzebuerg, ass e lëtzebuergesche Foussballspiller.

Tëscht dem 20. November 2002 am 13. Oktober 2004 huet de Gregory Molitor 12-mol fir déi lëtzebuergesch Foussballnationalekipp gespillt.
Arthur Bernard

Den **Arthur Bernard**, gebuer den 1. Oktober 1915, ass e fréiere lëtzebuergesche Foussballspiller.

Tëscht dem 10. November 1935 am 14. Mee 1939 huet den Arthur Bernard 11-mol fir déi lëtzebuergesch Foussballnationalekipp gespillt an dobäi 1 Gol geschoss.
Secondo Caldarelli

De **Secondo Caldarelli**, gebuer den 13. August 1923 zu Camerino an Italien, a gestuerwen de 15. Januar 1978 zu Nanzeg, war e fréiere lëtzebuergesche Foussballspiller.

Tëscht dem 7. Mäerz 1954 am 16. Oktober 1955 huet de Secondo Caldarelli 11-mol fir déi lëtzebuergesch Foussballnationalekipp gespillt.

De Secondo Caldarelli huet mat 14 Joer seng éischt Lizenz beim Progrès Nidderkuer kritt a ronn 1.300 Matcher fir säi Veräi gespillt. Mat 312 Asätz an der Nationaldivisioun ass hie Rekordspiller vum Progrès.
René Marchetti

De **René Marchetti**, gebuer de 17. Juli 1920, ass e fréiere lëtzebuergesche Foussballspiller.

Tëscht dem 14. Abrëll 1946 am 24. Mee 1947 huet de René Marchetti 11-mol fir déi lëtzebuergesch Foussballnationalekipp gespillt.
Joseph Walthener

De **Joseph Walthener**, gebuer de 24. Oktober 1903, a gestuerwen..., war e lëtzebuergesche Foussballspiller.

Tëscht dem 1. Juni 1930 am 11. Mäerz 1934 huet de Joseph Walthener 11-mol fir déi lëtzebuergesch Foussballnationalekipp gespillt an dobäi 4 Goler geschoss.
Jean-Paul Martin

De **Jean-Paul Martin** oder **Spitz Martin**, gebuer den 28. Mäerz 1949, ass e fréiere lëtzebuergesche Foussballspiller.

Tëscht dem 5. November 1969 am 1. Mee 1975 huet de Jean-Paul Martin 11-mol fir déi lëtzebuergesch Foussballnationalekipp gespillt an dobäi 1 Gol geschoss.
Joseph Zangerle

De **Joseph Zangerle**, gebuer de 6. November 1949, a gestuerwen den 12. Januar 2022 an der Stad Lëtzebuerg, war e lëtzebuergesche Foussballspiller.

Tëscht dem 20. November 1968 an dem 22. Mäerz 1978 huet de Joseph Zangerle 11-mol fir déi lëtzebuergesch Foussballnationalekipp gespillt.

## Karriär als Foussballspiller

De Joseph Zangerle huet seng Karriär an der Nationaldivisioun bei der Union Lëtzebuerg am Joer 1968 ugefaangen. Kuerz drop gouf hien an de Kader vun der Nationalmannschaft opgeholl an huet säin éischte Frëndschaftsmatch géint Dänemark am November 1968 gespillt. 

A senger éischter Saison huet hie mat senger Ekipp d'Coupe de Luxembourg gewonnen an duerno e Vertrag beim Bréisseler Club R.W.D. Molenbeek ënnerschriwwen, bei deem hien eng Saison laang an der éischter belscher Divisioun gespillt huet. Am Profikader war et fir hie méi schwéier, sech eng Stammplaz ze sécheren, an no engem Joer huet hie sech dozou entscheet, nees zréck bei d'Unioun ze goen. 

Mat senger aler Ekipp ass den Zangerlé 1971 Lëtzebuerger Champion ginn. Dowéinst huet hie mat der Unioun d'Joer drop um Europapokal deelgeholl, wou seng Mannschaft an der Virronn géint Valencia eliminéiert gouf.

Zwee Joer méi spéit huet d'Ekipp sech als Lëtzebuerger Vize-Champion fir den UEFA Cup 1973-1974 qualifizéiert, mee gouf vum Olympique Marseille erausgeheit. No e puer Joer, an där d'Unioun manner gutt gespillt huet, hunn den Zangerlé an d'Unioun erëm d'Finall vun der Coupe de Luxembourg 1977-1978 erreecht, an där si vum Progrès Nidderkuer geschloe goufen. D'Union Lëtzebuerg huet sech trotzdeem fir den Europapokal vun de Pokalgewënner 1978-1979 qualifizéiert, wou se am éischten Tour vum norwegesche Club FK Bodø/Glimt eliminéiert gouf.

De Joseph Zangerle huet säin Foussballspillerkarriär 1979 un den Nol gehaangen an ass 2022 am Alter vun 72 Joer gestuerwen.
Léon Mond

De **Léon** ("**Jang**") **Mond**, gebuer den 13. Dezember 1952, a gestuerwen de 14. Mäerz 2025, war e lëtzebuergesche Foussballspiller.

Hie war tëscht 1973 an 1984 Back bei der Jeunesse Esch, an dono nach vun 1987 bis 1989 beim Avenir Beggen. Mat der Jeunesse Esch huet hien zweemol de Championstitel an der Nationaldivisioun, dräimol d'Coupe de Luxembourg an eemol d'Coupe de la Ligue gewonn.

Tëscht dem 12. November 1975 am 1. Mee 1979 huet de Léon Mond eelefmol fir déi lëtzebuergesch Foussballnationalekipp gespillt.
Paolo Amodio

De **Paolo Amodio**, gebuer den 28. Mee 1973, ass e lëtzebuergesche Foussballtrainer a fréiere Foussballspiller.

Den Amodio huet als Spiller bei der Jeunesse Esch a beim FC Déifferdeng 03 gespillt.

Tëscht dem 10. November 1996 am 18. November 1998 huet de Paolo Amodio zéngmol fir déi lëtzebuergesch Foussballnationalekipp gespillt an dobäi ee Gol geschoss.

Hie war spéider den Trainer vum Progrès Nidderkuer.

## Kuckt och
Deep Space Network

Den **Deep Space Network** (DSN) ass en Netz vu Parabolantennen, fir d'Kommunikatioun mat Raumsonde an Satellitten souwéi fir radio- a radarastronomesch Fuerschungszwecker.

Den Jet Propulsion Laboratory bedreift fir d'US-amerikanesch Raumfaartagentur NASA zurzäit dräi grouss Statiounen:
* Goldstone Deep Space Communications Complex (GDSCC), Mojave-Wüst, Kalifornien, USA
* Madrid Deep Space Communications Complex (MDSCC), Robledo de Chavela bei Madrid, Spuenien
* Canberra Deep Space Communication Complex (CDSCC), Tidbinbilla bei Canberra, Australien

Déi dräi Anlage stinn an hiwwelegem, schuelefërmegen Terrain, fir Stéierungen duerch Radiofrequenzen ze miniméieren. Déi strateegesch Plazen – d'Statioune si jee ronn 120° oder en Drëttel vum Äerdëmfang vuneneen ewech – erméiglechen trotz der Äerdrotatioun déi konstant Iwwerwaachung vu Satellitten. All Statioun huet nieft klengen Antennen op d'mannst eng 26-m-, zwou 34-m- an eng 70-m-Antenn.

Fréier gouf et zwou weider grouss Statiounen an zwar zu Woomera an Australien, an zu Johannesburg a Südafrika.

Déi éischt grouss Aufgabe fir d'Deep Space Statioune vun der NASA waren d'Kommunikatioun mat interplanetare Raumsonde wéi de Mariner- a Pioneer-Programm souwéi mat Voyager&nbsp;1 a Voyager&nbsp;2.

## Kuckt och

* Lëscht vun onbemannte Raumfaartmissiounen
* ESTRACK

## Um Spaweck

* NASA: Deep Space Network Homepage 
* ESTRACK-Netzwierk vun der ESA 
* Mudgway, Douglas J.: ''Uplink-Downlink: Eng Geschicht vum Deep Space Network, 1957-1997'' (PDF-Datei; 172 kB) 
* Nei Antenne fir Mars Express & Co.
Sabine Bethmann

D**'Sabine Bethmann**, gebuer de 25. Oktober 1931 zu Tilsit, a gestuerwen den 8. November 2021 zu Berlin, war eng däitsch Schauspillerin.

## Filmographie
### Kino
* 1956: *[[Waldwinter]]*, vum Wolfgang Liebeneiner mam Claus Holm a Rudolf Forster
* 1956: *[[Das Donkosakenlied (Film 1956)|Das Donkosakenlied]]*, vum Géza von Bolváry mam Claus Biederstaedt a Paul Hörbiger
* 1956: *Meine Tante - Deine Tante*, vum Theo Lingen mam Theo Lingen an Hans Moser
* 1957: *Heimweh … dort, wo die Blumen blühn*, vum Franz Antel mam Rudolf Prack an Hans Holt
* 1957: *[[Haie und kleine Fische]]*, vum Frank Wisbar mam Hansjörg Felmy a Wolfgang Preiss
* 1957: *[[Y eligió el infierno]]*, vum César Fernández Ardavín mam Rafael Bardem 
* 1958: *Der Czardas-König*, vum Harald Philipp mam Gerhard Riedmann a Rudolf Schock
* 1958: *Vento di primavera*, vum Giulio Del Torre an Arthur Maria Rabenalt mam Valeria Fabrizi a Rudolf Vogel
* 1958: *Polikuschka*, vum Carmine Gallone mam Folco Lulli, Antonella Lualdi an Ivan Desny
* 1958: *[[Der Tiger von Eschnapur (1959)|Der Tiger von Eschnapur]] *, vum Fritz Lang mam Debra Paget, Paul Hubschmid a René Deltgen
* 1958: *[[Das indische Grabmal (Film 1959)|Das indische Grabmal]]*, vum Fritz Lang mam Debra Paget, Paul Hubschmid a Claus Holm
* 1959: *[[Heimat - Deine Lieder]]*, vum Paul May mam Rudolf Lenz an Ingeborg Schöner
* 1959: *Morgen wirst Du um mich weinen*, vum Alfred Braun mam Joachim Hansen a Sabine Sesselmann
* 1959: *Juanito*, vum Fernando Palacios mam Pablito Calvo a Georg Thomalla
* 1962: *Frauenarzt Dr. Sibelius*, vum Rudolf Jugert mam Lex Barker a Senta Berger
* 1962: *Der Pastor mit der Jazztrompete*, vum Hans Schott-Schöbinger mam Joachim Hansen a Beppo Brem 
* 1963: *[[Ist Geraldine ein Engel?]]*, vum Steve Previn mam Cornelia Froboess a Peter Weck
* 1963: *[[Scotland Yard jagt Dr. Mabuse]]*, vum Paul May mam Peter van Eyck an Dieter Borsche
* 1965: *Mädchen hinter Gittern*, vum Rudolf Zehetgruber mam Heidelinde Weis an Harald Leipnitz
* 1965: *Oklahoma John*, vum Jaime Jesús Balcázar mam José Calvo a Karl-Otto Alberty
* 1965: *Der Arzt stellt fest...*, vum Aleksander Ford mam Tadeusz Lomnicki a Charles Regnier 
* 1968: *Erotik auf der Schulbank*, vum Hannes Dahlberg, Roger Fritz an Eckhart Schmidt mam Helga Anders a Paul Albert Krumm
* 1968: *Zum Teufel mit der Penne*, vum Werner Jacobs mam Peter Alexander an Hansi Kraus
* 1968: *Kiedy milosc byla zbrodnia*, vum Jan Rybkowski 
* 1969: *[[Die Herren mit der weißen Weste]]*, vum Wolfgang Staudte mam Martin Held a Walter Giller

## Um Spaweck
* D'Sabine Bethmann op Filmportal
William Bianchini

De **William Bianchini**, gebuer de 16. Oktober 1960, ass e fréiere lëtzebuergesche Foussballspiller.

Tëscht dem 7. Juni 1979 am 1. Mee 1984 huet de William Bianchini 10-mol fir déi lëtzebuergesch Foussballnationalekipp gespillt.
Ferenc Puskás Stadion

De **Ferenc Puskás Stadion** (fréier **Népstadion**) war den nationale Stadion vun Ungarn zu Budapest. Déi meescht international Foussballsmatcher um Niveau vun der UEFA an der FIFA, déi vun der ungarescher Nationalekipp bestridde ginn, goufen op dësem Terrain gespillt. De Stadion war komplett mat Sëtzplazen ekipéiert, a mat 56.000 Plazen war et de gréisste Foussballsstadion an Ungarn.

De Grondsteen fir de Stadion gouf 1948 geluecht an en ass 1953 opgemaach ginn. En ass zanter 2001 nom bekanntsten a beschten ungaresche Foussballspiller Ferenc Puskás benannt. Vun 1950 bis 1954 war déi ungaresch Nationalekipp ëm de Kapitän Puskás laang ongeschlo an ass 1952 Olympiameeschter zu Helsinki an 1953 Europameeschter ginn. De Stadion gouf 2016 ofgerappt fir mat engem neien, der Puskás Aréna, op derselwechter Plaz ersat ze ginn.

## Um Spaweck
Henri Klein

Den **Henri Klein** oder **Bizzi Klein**, gebuer de 14. Abrëll 1944 zu Uewerkuer, a gestuerwen de 7. September 1995 zu Esch-Uelzecht, war e lëtzebuergesche Foussballspiller.

Tëscht dem 27. Oktober 1963 am 5. November 1969 huet de Bizzi Klein 10-mol fir déi lëtzebuergesch Foussballnationalekipp gespillt an dobäi 4 Goler geschoss.

Den Henri Klein huet seng Karriär als Foussballspiller beim CS Uewerkuer ugefaangenen an ass du bei FA Red Boys Déifferdeng gewiesselt wou hie bis 1964 bliwwen ass. Duerno war hien 2 Joer beim Royal Football Club de Liège fir duerno bei de KVK Tirlemont ze wiessele wou hie vun 1966 bis 1968 war. An der Saison 1968/69 war hie bei de Vancouver Royals a Kanada wou hien 20 Goler geschoss huet, ënnert der Leedung vum Trainer Ferenc Puskás. Duerno koum hien zeréck op Lëtzebuerg bei d'Red Boys Déifferdeng fir d'Saison 1969/70 ier hie fir 2 Joer bei den FC Utrecht gaangen ass. Hien huet seng Karriär bei de Red Boys an der Saison 1972/73 opgehalen.
Dieter Wagner

Den **Dieter Wagner**, gebuer de 26. Juli 1939 zu Stuttgart, a gestuerwen de 6. Dezember 2011 zu Lëtzebuerg, war e Moler, Graphiker a Galerist.

Den Dieter Wagner, deen zanter 1968 zu Lëtzebuerg gelieft huet, huet virun allem Plakater a Buchdeckelen entworf. Bis zu sengem Doud huet hien d'Graphik an de Layout vun der Zäitschrëft *[[ons stad]]* realiséiert.

Den Dieter Wagner war de Liewenspartner vun der Molerin Patricia Lippert an de Papp vun der Molerin Barbara Wagner.

## Literatur
* *Dieter Wagner, ein Leben.* 2012.

## Kuckt och
* Lëscht vu lëtzebuergesche Konschtschafenden
Jules Meurisse

De **Jules Meurisse**, gebuer den 3. Mee 1931 zu Esch-Uelzecht an och do gestuerwen de 26. Mee 2018, war e fréiere lëtzebuergesche Foussballspiller.

Tëscht dem 28. Oktober 1953 am 28. Februar 1960 huet de Jules Meurisse 10-mol fir déi lëtzebuergesch Foussballnationalekipp gespillt.
Marc Thomé

De **Marc Thomé**, gebuer de 4. November 1963, ass e lëtzebuergesche Foussballtrainer a fréiere Foussballspiller.

Tëscht dem 5. Februar 1986 am 23. Mäerz 1994 huet de Marc Thomé 10-mol fir déi lëtzebuergesch Foussballnationalekipp gespillt.
Robert Dupont

De **Robert Dupont**, gebuer de 6. August 1906 zu Esch-Uelzecht, an do gestuerwen de 4. November 1989, war e lëtzebuergesche Foussballspiller.

Tëscht dem 17. Februar 1929 am 10. Abrëll 1932 huet de Robert Dupont 10-mol fir déi lëtzebuergesch Foussballnationalekipp gespillt.
Guy Weis

De **Guy Weis**, gebuer den 11. Juli 1952, ass e fréiere lëtzebuergesche Foussballspiller.

Tëscht dem 11. Februar 1972 am 21. August 1976 huet de Guy Weis 10-mol fir déi lëtzebuergesch Foussballnationalekipp gespillt.
Christian Alverdi

De **Christian Alverdi**, gebuer de 5. November 1973, ass e fréiere lëtzebuergesche Foussballspiller.

Tëscht dem 31. Mee 1998 am 3. September 2000 huet de Christian Alverdi 9-mol fir déi lëtzebuergesch Foussballnationalekipp gespillt huet.
## Kuckt och
Gaston Bauer

De **Gaston Bauer**, gebuer den 31. Januar 1936 a gestueren den 9. Abrëll 1994, war e lëtzebuergesche Foussballspiller.

Tëscht dem 13. Mee 1959 am 10. Dezember 1961 huet de Gaston Bauer 9-mol fir déi lëtzebuergesch Foussballnationalekipp gespillt.
Charles Lettal

De **Charles Lettal**, gebuer den 21. Mäerz 1935, ass e fréiere lëtzebuergesche Foussballspiller.

Tëscht dem 25. Mäerz 1956 am 24. Mee 1959 huet de Charles Lethal néngmol fir déi lëtzebuergesch Foussballnationalekipp gespillt.
Vinicio Monacelli

De **Vinicio Monacelli**, gebuer den 23. Juli 1951, ass e fréiere lëtzebuergesche Foussballspiller an -trainer.

Tëscht dem 28. Oktober 1973 am 22. Mäerz 1978 huet de Vinicio Monacelli 9-mol fir déi lëtzebuergesch Foussballnationalekipp gespillt an dobäi 1 Gol geschoss.
Camille Neumann

De **Camille Neumann**, gebuer den 28. September 1956, ass e fréiere lëtzebuergesche Foussballspiller.

Tëscht dem 10. November 1976 am 27. Februar 1980 huet de Camille Neumann 9-mol fir déi lëtzebuergesch Foussballnationalekipp gespillt.

## Kuckt och
Jean Vandivinit

De **Jean Vandivinit**, gebuer den 20. Januar 1934, ass e fréiere lëtzebuergesche Foussballspiller.

Tëscht dem 11. Mee 1961 am 1. Mee 1963 huet de Jean Vandivinit 9-mol fir déi lëtzebuergesch Foussballnationalekipp gespillt.
Guillaume Peiffer

De **Guillaume Peiffer**, gebuer den 2. Mee 1928, ass e fréiere lëtzebuergesche Foussballspiller.

Tëscht dem 16. Abrëll 1950 am 16. Oktober 1955 huet de Guillaume Peiffer 9-mol fir déi Lëtzebuergesch Foussballnationalekipp gespillt.
Constant Winandy

De **Constant Winandy**, genannt **Cos**, gebuer den 1. Abrëll 1933, ass e fréiere lëtzebuergesche Foussballspiller.

Tëscht dem 28. September 1958 am 3. Mäerz 1963 huet de Constant Winandy 9-mol fir déi lëtzebuergesch Foussballnationalekipp gespillt.
Jean Becker (Foussballspiller)

De **Jean Becker**, gebuer de 15. Juni 1922 zu Diddeleng a gestuerw den 1. November 2009, war e fréiere lëtzebuergesche Foussballspiller an Olympionik.

Hie war fir d'Olympesch Summerspiller 1948 zu London selektionéiert, wou hien awer net agesat gouf.

Tëscht dem 22. Februar 1948 am 19. Mäerz 1950 huet de Jean Becker 9-mol fir déi lëtzebuergesch Foussballnationalekipp gespillt an dobäi 1 Gol geschoss.

Wärend dem zweete Weltkrich war hie wéinst engem Stellungsbefehl fir an d'Wehrmacht vun Oktober 1943 bis Oktober 1944 a Frankräich desertéiert.
Le retour - Mythes et migrations des îles de la lune

***Le Retour - Mythes et migrations des îles de la lune*** ass en Documentaire vun de Regisseurinne Charlotte Bruneau a Catherine Wurth aus dem Joer 2011.

De Film hat de 27. Dezember 2011 Première am CineBelval.

## Ëm wat geet et am Film
*Le retour* thematiséiert d'Liewen op den Insele vum Komoren-Archipel, dat engersäits tëscht den dräi Insele Grande Comore (Njazidja), Anjouan (Nzwani) a Mohéli, déi zum Federalstaat Komoren gehéieren, an anerersäits Mayotte dat zu Frankräich gehéiert, gedeelt ass a wéi d'Leit probéieren, mat de Problemer eens ze ginn, wa se z.&nbsp;B. vun Anjouan op Mayotte wëllen, fir Famill ze besichen, oder sech do an engem Spidol behandelen ze loossen. Gewise gëtt och, wéi Emigrante fir Familljebesich op d'Insel zeréckkommen...

## Um Spaweck
* De komplette Film op YouTube
* Websäit vum Film
Triny Peller

D**'Triny Peller**, gebuer **Triny Bichler** zu Lëtzebuerg, a gestuerwen den 22. Dezember 2011 zu Mission Viejo, Kalifornien, war eng lëtzebuergesch Zauberkëntschlerin. 1947 huet si den Albert Peller vu Pittsburgh bestuet. Si hate sech zu Heidelberg kennegeléiert, wou den Albert als Zaldot stationéiert war.

Si hu bei Los Angeles gelieft a waren an der Zauberszen aktiv. 1963 huet si de *Chavez Course in Magic* gemaach. Mat der Hëllef vum Channing Pollock hu si an hire Mann eng Büneshow opgebaut mat där si fir Joren opgetruede sinn.

Den Albert an Triny Peller waren aktiv a verschiddenen Zauberveräiner (zum Beispill S.A.M. an I.B.M.) an hu reegelméisseg Zauberkonferenze besicht, wéi den Desert Seminar zu Las Vegas. Si ware gutt Frënn vu berüümten Zauberer wéi Siegfried a Roy an Harry Blackstone.

Den Albert Peller ass 1989 gestuerwen an d'Triny huet seng Ierfschaft op verschidden Aart a Weis der Zauberei zoukommen gelooss. Si war dacks am Magic Castle zu Los Angeles an huet den Albert Peller Theater do finanzéiert. Si huet och en Albert Peller Hospital Fund an d'Liewen geruff, deen aarmen Zauberer soll ënner d'Äerm gräife wa se krank an al ginn. Dem Albert seng Kollektioun un Zauberliteratur ass eng Bibliothéik ginn. D'Triny war bekannt fir hir Ënnerstëtzung vun der Zauberei a ganz Südkalifornien.

Si huet hir lescht Joren an engem Altersheem zu Mission Viejo verbruecht, wou si verscheet ass.

### Referenz
* *The Linking Ring* February 1996 Volume 76 Number 2.
Schmidt-Plack

Eng **Schmidt-Plack**, genannt nom Bernhard Schmidt, ass eng Korrekturlëns, déi am viischten Tubusenn vun engem Schmidt-Teleskop, engem Schmidt-Cassegrain- oder Schmidt-Newton-Teleskop agebaut ass.

Si kompenséiert d'sphäresch Aberratioun vum sphäreschen Haaptspigel. Dee gëtt gebraucht, well dem Schmidt säi Blendenarrangement, fir eng Koma z'evitéieren, d'Objeten déi net op der optescher Achs sinn verzerrt ofbilt, an doduerch nëmme mam Asasz vu sou engem Spigel funktionéiert. Den asphäresche Schlëff vun där Lëns erlaabt d'Fabrikatioun vu bal komafräien Optike bei gläichzäiteg groussem Gesiichtsfeld.

## Kuckt och
Bologna Football Club 1909

Den **FC Bologna** (offiziell **Bologna Football Club 1909**) ass en italieenesche Foussballclub vu Bologna, deen am Joer 1909 gegrënnt gouf. De Bologna spillt am Moment (Saison 2011/12) an der éischter italieenescher Liga, der Serie A.

Mat 7 nationale Meeschterschaftstitelen, als zweemolege Coupe-Gewënner, eemolegen Intertoto-Gewënner an als dräimolege Gewënner vum Mitropa Cup (Virreider vun der UEFA Champions League), ass de Bologna eng vun de Veräinsekippe mat deem meeschte Succès vun Italien.

De Veräi spillt seng Heemspiller am Stadio Renato Dall'Ara.

## Geschicht
Virum Zweete Weltkrich war de Bologna déi Ekipp mat deem meeschte Succès vun Italien a vu ganz Europa. Ënner der Leedung vum President Renato Dall'Ara (him zu Éieren ass och de Stadion benannt) war de Bologna als *"lo squadrone che tremar il mondo fa"* ("d'Equipp déi d'Welt zum ziddre bréngt") an den 30er a 40er Jore bekannt. Deemools gouf de Bologna vum ungareschen Trainer Árpád Weisz, an duerno vum legendären éisträicheschen Trainer Hermann Felsner, trainéiert. Tëscht 1936 an 1941 huet de Bologna 4-mol d'Meeschterschaft gewonnen. International hat d'Ekipp och vill Succès: eemol den *Trophee vun der [[Weltausstellung]] zu Paräis 1937* (an der Finall gouf den Chelsea F.C. 4-1 geklappt) an zweemol de Mitropa Cup (1934, 1961). Nom Doud vum Dall'Ara (1964) hat de Bologna net deen Erfolleg. Just een Intertoto-Pokal 1998, an zweemol d'Coupe an de 70er Joren. An der Tëschenzäit ass de Bologna e puermol och an d'Serie B gefall.

## Um Spaweck

* Offiziell Websäit vum Bologna
Bernhard Schmidt (Optiker)

De **Bernhard Schmidt**, gebuer den 30. Mäerz 1879 op der estescher Insel Naissaar, a gestuerwen den 1. Dezember 1935 zu Hamburg war een op astronomesch Optik spezialiséierten däitschen Optiker. No him ass d'Schmidt-Teleskop genannt, dat och als *Schmidt-Kamera* oder *Schmidt-Spigel* bezeechent gëtt.

## Liewen a Wierk
Als Jugendlechen hat de Bernhard Schmidt beim Spille mat Schéisspolfer seng riets Hand verluer. Trotz där Behënnerung huet hie sech net nëmmen duerch theoreetesch Kenntnesser, mä virun allem och bei der Hierstellung vu perfekte Lënsen a Spigelen ervirgedoen.

De Bernhard Schmidt hat ufanks zu Mittweida geschafft. Nieft der Hierstellung vu verschiddene grousse Spigelen an Objektiver fir astronomesch Instrumenter gouf hien och dozou erugezunn, disponible Optike duerch Retuschen ze verbesseren. Sou koum hien och mat dem Observatoire vun Hamburg-Bergedorf a Kontakt. Do huet hien du vun 1926 un, als fräie Mataarbechter geschafft.

Zu Hamburg hat hien e komplett neiaartegt Spigelteleskop erfonnt, dat haut *Schmidt-Spigel*, *[[Schmidt-Teleskop]]* oder och *Schmidt-Kamera* genannt gëtt. D*'Schmidt-Kamera* huet wéinst dem grousse Bildwénkel an héchster Bildqualitéit bis an d'Ecker vun der Fotoplack bal wäit Verbreedung an der Astrofotografie fonnt. Méiglech war den Erfolleg vum Schmidt-Teleskop och doduerch, well de Schmidt drop verzicht hat, seng groussaarteg Iddi als Patent unzumellen.

## Éierungen

Nom Schmidt ass den Asteroid (1743) Schmidt genannt. 
Och de *Schmidtweg* am Hamburger Staddeel Bergedorf ass nom Bernhard Schmidt genannt.

## Wierker

* *Ein lichtstarkes komafreies Spiegelsystem.* in *Centralzeitung für Optik und Mechanik* 52 (1931) S. 25-26 und in den *Mitteilungen der Hamburger Sternwarte in Bergedorf, Bd. 7 Nr.36*, Online erhältlech

## Literatur
* Richard Schorr: *Bernhard Schmidt.* Astronomische Nachrichten Nr. 6171, Januar 1936 Bd. 528
* Arthur Arno Wachmann: *Das Leben des Optikers Bernhard Schmidt.* in: Sterne und Weltraum 1962/2, S. 28-32
* Rolf Riekher: *Fernrohre und ihre Meister.* 2. Auflage. Verlag Technik, Berlin 1990, S. 321-326, ISBN 3-341-00791-1
* Siegfried Marx, Werner Pfau: *Himmelsfotographie mit Schmidt-Teleskopen.* Urania-Verlag, Leipzig 1990, 167 S., 97 Abb., ISBN 3-332-00214-7
* Erik Schmidt: *Optical Illusions: The Life Story of Bernhard Schmidt, the Great Stellar Optician of the Twentieth Century*. Teaduste Akadeemia Kirjastus, 1995, ISBN 9985501020.
* Erik Schmidt: *Minu Onu Bernhard Schmidt*. Ilmamaa, 2002, ISBN 9985770617.
* Barbara Dufner: *Den Himmel fest im Blick, Eine wissenschaftliche Biografie über den Astro-Optiker Bernhard Schmidt.* Franz Steiner Verlag, Stuttgart 2002, 337 S., ISBN 3-515-08097-X,
* Erik Schmidt: *Bernhard Schmidt 1879–1935*. 2004.
* J. Schramm, Sterne über Hamburg - Die Geschichte der Astronomie in Hamburg, 2. überarbeite und erweiterte Auflage, Kultur- & Geschichtskontor, Hamburg 2010, ISBN 978-3-9811271-8-8

## Um Spaweck
* Schmidtmusee vum Hamburger Observatoire
* Ëmfaassend Aarbechtsduerstellunge vum Schmidt

## Kuckt och
Emile Everard

Den **Emile Everard**, gebuer de 15. November 1914 a gestuerwen den 8. August 1976, war e fréiere lëtzebuergesche Foussballspiller.

Hien huet iwwer 500 Matcher fir den FC Progrès Nidderkuer gespillt.

Tëscht dem 25. Abrëll 1937 am 7. Abrëll 1940 huet den Emile Everard aachtmol fir déi lëtzebuergesch Foussballnationalekipp gespillt an dobäi 3 Goler geschoss.
## Kuckt och
Jean-Baptiste Meyer

De **Jean-Baptiste Meyer**, gebuer de 7. Abrëll 1894, a gestuerwen de 26. Mäerz 1976, war e lëtzebuergesche Foussballspiller.

Tëscht dem 25. Februar 1923 a 15. Abrëll 1928 huet de Jean-Baptiste Meyer 9-mol fir déi lëtzebuergesch Foussballnationalekipp gespillt.

Hie war Member vun der Ekipp déi Lëtzebuerg op den Olympesche Summerspiller 1928 zu Amsterdam vertrueden huet, war awer selwer net mat op Amstzerdam gereest.
Johny Hilbert

De **Johny Hilbert**, gebuer de 17. Dezember 1939, ass e fréiere lëtzebuergesche Foussballspiller.

Tëscht dem 30. Abrëll 1961 am 1. Mee 1963 huet de Johny Hilbert 9-mol fir déi lëtzebuergesch Foussballnationalekipp gespillt.
Claude Ganser

De **Claude Ganser**, gebuer de 7. September 1967 zu Esch-Uelzecht, ass e fréiere lëtzebuergesche Foussballspiller.

Tëscht dem 25. Mäerz 1992 am 8. Juni 1997 huet de Claude Ganser aachtmol fir déi lëtzebuergesch Foussballnationalekipp gespillt.
Aasselbuerer Millen

D**'Aasselbuerer Millen** (lokal: **Aasselburrer Millen**) ass e Lieu-dit an eng fréier Millen am Dall vun der Trëtterbaach zu Aasselbuer an der Gemeng Wëntger. Déi restauréiert Gebaier, déi a Privatbesëtz sinn, ginn ënner dem Numm *Domaine du moulin d'Asselborn* als Hotel, Restaurant, Café, Galerie a Musée benotzt.

Am Haff vun der Mille steet eng Skulptur vum Michel Pintz, dem *Schéifermisch vun Aasselbuer*. Si ass e Wierk vum lëtzebuergesche Sculpteur a Moler Michel Heintz jr. An engem Eck am Haff ass e klengen Ënnerdaach amenagéiert als Erënnerungsplaz un d'Affer vun der Ardennenoffensiv.

## Geschicht
1036 koum d'Abtei Sankt Maximin vun Tréier duerch en Tauschvertrag mat der Abtei Stavelot-Malmédy an de Besëtz vun der Millen zu Aasselbuer.

D'Mille blouf am Besëtz vun der Tréierer Abtei bis se no 1794, nodeem déi franséisch Revolutiounstruppen de Lëtzebuerger Raum besat haten, versteet gouf an a Privatbesëtz koum.

1824 war d'Millen am Besëtz vum Johann Kehr an dem Philipp Koener senger Wittfra. Et war do eng Kären- an Uelegmille mat dräi Millerieder déi vun uewe gefiddert goufen. Vun 1932 u gouf mat der Produktioun wéinst där schwaacher Produktivitéit fir d'Allgemengheet opgehalen an eréischt wärend dem Zweete Weltkrich gouf nees weidergefuer.

D'Mille war bis zum Enn vum Zweete Weltkrich a Betrib, wéi se definitiv zougemaach gouf. Vun 1971 un huet d'Proprietärin eleng an der Mille gelieft. 1981 gouf d'Mille vun der Gesellschaft *Center Alstad*, déi dem Léon Nilles a senger Famill gehéiert, opkaaft. Déi deemools delabréiert Gebaier goufe renovéiert fir en Hotel, e Restaurant, e Café, eng Konschtgalerie an e Millemusée opzehuelen.

Am Joer 2000 gouf de Millemusée a Presenz vun der deemoleger Ministesch fir Kultur, Erna Hennicot-Schoepges, offiziell opgemaach.

## Quellen
* (NLW), 2000. *Es klappert die Mühle am "Tretterbaach". Wasser-Mühlen-Museum in Asselborn offiziell eröffnet.* Luxemburger Wort vum 16. Dezember 2000.

## Literatur
* Lobo, Paulo, 2011. *12 Bemerkenswerte Gebäude in Luxemburg: 11. Die Asselborner Mühle*. S. 106-113, Luxédit, ISBN 978-99959-733-0-8
* Le Livre sur l'évolution de l'écriture et des outils - Lucie Krier 
*Le Relais Postal d'Asselborn - Lucie Krier, Léon Nilles

## Kuckt och
* Millen zu Lëtzebuerg

## Um Spaweck

* Websäit vun der Aasselbuerer Millen
* Facebook https://www.facebook.com/relaismoulinasselborn/
* Twitter https://twitter.com/moulinrelais
Epoch (Astronomie)

Als **Epoch** (vum griicheschen *epoché*, »Haltpunkt«) gëtt an der Astronomie en Zäitpunkt bezeechent, op dee sech d'Angabe vun Himmelskoordinaten, Bunnelementer oder Ephemeride bezéien.

## Grondlagen
D'Epoch kann als e Moment verstane ginn, an deem e »Schnappschoss vum Makrokosmos« gemaach gëtt. Mat dëser Momentopnam ginn all relevant Zuelewäerter festgehalen: 
:D'Himmelskoordinate vun astronomeschen Objete baussenzeg vum Sonnesystem, besonnesch vu Stären, kënnen aus den op eng bestëmmt Epoch bezunnen Daten duerch Beuechtung vun der Prezessioun, d.&nbsp;h. der lueser Kreeselbeweegung vun der Äerdachs, an der Eegebeweegung vum Objet fir willkürlech Zäitpunkte berechent ginn. Dëst ass bei alle geneeë Moossen an der Astronomie an an der Geodesie vu Bedeitung, awer z.&nbsp;B. och fir Bunnberechnungen, Raumfaart an d'Ausriichtung vun Teleskopen.

Dofir gëtt déi *Mëttelst [[Equinoxe]]* (de *Fréijoerspunkt*) zu deem Zäitpunkt als Referenzpunkt vun alle Koordinate gebraucht an als *[[Equinoxe um Datum]]* oder *Equinoxe vun de Koordinate* bezeechent.

* D'Positiounsdaten Rektaszensioun an Deklinatioun (Equatoriaalt Koordinatesystem) an Stärekataloge bezéie sech ëmmer op eng Epoch.
* Och d'Bunnelementer vun Himmelskierper gi fir eng Epoch uginn (tatsächlech ass d'Epoch eent vun de 6 prinzipielle Bunnelementer vun enger Keplerbunn): Bei der Berechnung fir aner Zäitpunkte mussen d'Bunnstéierungen (*Perturbatioune*) duerch aner Himmelskierper mat abezunn ginn. D'Bunnelementer vun der Epoch sinn *[[oskuléierend]]*, also eng méiglechst exakt Ugläichung un de momentanen Zoustand.
* Ephemeriden, sinn tabelléiert Positioune vun eenzelen Himmelskierper, meeschtens an Azimutalkoordinaten, a sinn op déi jeeweileg Epoch bezunn.

## D'Standardepoch
Fir Miessdaten, déi zu verschiddenen Zäitpunkte gewonne ginn, mateneen ze vergläichen, gëtt eng **Standardepoch** definéiert an d'Equinoktium vun dësem Datum dréit als *[[Standardequinoktium]]* de selwechten Numm.

Fir dësen Observatiounszäitpunkt gi besonnesch genee Stärekatalogen opgestallt, déi e Fundamentalsystem (als Ugläich un en idealiséiert Inertialsystem) erméiglechen, wéi och all aner astronomesche Basisgréisste fir Raum, Zäit a Beweegung méiglechst prezis katalogiséiert. Op déi kënnen dann alle verännerlech Gréissten *reduzéiert*, d.&nbsp;h. vereenheetlecht ginn.

Déi momentan gebraucht Standardepoch ass J2000.0. Si entsprécht der Festleeung vum Fundamentalsystem fir den 1. Januar 2000 11:58:55,816 UTC = Julianescht Datum 2.451.545,0. De „J“ an der Bezeechnung vun der Epoch seet datt et sech ëm eng *[[Julianesch Epoch]]* handelt, déi zanter 1984 fir nei Daten i. d. R. gebraucht ginn.

Déi virdru gebraucht Standard-Epoch war B1950.0, woubäi de „B“ do fir *[[Bessel-Epoch]]* steet, déi vun ongeféier 1800 bis 1984 gebräichlech war.

## Ëmrechnung
Fir d'Ëmrechnung an eng aner Epoch ass d'julianesch Joreslängt vu genee 365,25 Deeg ze gebrauchen.

## Kuckt och

* Equinoxe
* Himmelskoordinaten
* Bunnelement
* Astronomesch Moosseenheeten

## Literatur
* Joachim Herrmann: *dtv-Atlas Astronomie*. Dtv, Mäerz 2005. ISBN 3423032677
Jean-Louis Schuller

De **Jean-Louis Schuller**, gebuer de 6. September 1979 an der Stad Lëtzebuerg, ass e lëtzebuergesche Cinematograph a Filmregisseur.

## Filmographie
### Regie
* *[[Hytte]]*, 2021
* *[[Black Harvest]]*, 2014 (mam Sean Clark)
* *[[The Road Uphill]]*, 2011
* *[[High/Low]]*, 2010
* *[[Shanghai Expo 2010 - Faces]]*, 2009
* *[[Chungking Dream]]*, 2008

### Kamera
* *Hytte*, 2021
* *The Road Uphill*, 2011
* *High/Low*, 2010
* *[[Schockela, Knätschgummi a brong Puppelcher]]*, 2010
* *[[House of Boys]]*, 2009
* *[[The Revenge of the Mekons]]*, 2009
* *[[Kin]]*, 2008
* *[[Rockdoc]]*, 2008
### Dréibuch
* *The Road Uphill*, 2011

## Soss
2012 krut de Jean-Louis Schuller de Lëtzebuerger Filmpräis fir déi beschten technesch Kontributioun.

## Um Spaweck
* Websäit vum Jean-Louis Schuller
Carlo Thiel

De **Carlo Thiel**, gebuer den 28. November 1966 an der Stad Lëtzebuerg, ass e lëtzebuergesche Cinematograph.

## Filmographie
* 1995: *[[Utopie d'un homme fatigué]]* - Regie: Laurent Dumas - (Kuerzfilm) 
* 1998: *[[Call Her Madam]]* - Regie: Paul Lesch - (Dokumentarfilm) 
* 2004: *[[René Deltgen - Der sanfte Rebell]]* - Regie: Michael Wenk - (Dokumentarfilm)
* 2004: *[[Retrograde]]* - Regie: Christopher Kulikowski - Haaptacteuren: Dolph Lundgren
* 2005: *[[Nuit amère]]* - Regie: Pol Cruchten - (Kuerzfilm) 
* 2007: *[[Josh (Film)|Josh]]* - Regie: Govinda Van Maele - (Kuerzfilm) 
* 2007: *[[Luxemburg, USA]]* - Regie: Christophe Wagner - (Dokumentarfilm) 
* 2008: *[[Inthierryview]]* - Regie: Andy Bausch - (Dokumentarfilm) 
* 2008: *[[Sunny's Time Now]]* - Regie: Antoine Prum- (Dokumentarfilm) 
* 2008: *[[Vault]]* - Regie: Fred Neuen - (Kuerzfilm) 
* 2008: *[[Tausend Ozeane]]* - Regie: Luki Frieden - Haaptacteuren: Max Riemelt, Thierry van Werveke
* 2008: *[[Léif Lëtzebuerger]]* - Regie: Ray Tostevin - (Dokumentarfilm) 
* 2009: *[[...Dawning]]* - Regie: Ben Andrews - (Kuerzfilm) 
* 2009: *[[House of Boys]]* - Regie: Jean-Claude Schlim- Haaptacteuren: Loïc Peckels, Layke Anderson 
* 2009: *[[Lingo Vino]]* - Regie: Daniel Texter - (Kuerzfilm) 
* 2010: *[[Trouble No More (Film)|Trouble No More]]* - Regie: Andy Bausch - Haaptacteuren: Marco Lorenzini, Ender Frings
* 2010: **' - Regie: [[Alain Tshinza]] - (Dokumentarfilm) 
*2010: ''[[Mir wëllen net bleiwen]]'' - Regie: [[Pascal Becker]], [[Yann Tonnar]] - (Dokumentarfilm) 
* 2011: ''[[Der Solist]]'' - Regie: [[Pierre Hansen]] - (Kuerzfilm) 
* 2012: ''[[D'Belle Epoque]]'' - Regie: Andy Bausch - (Dokumentarfilm) 
* 2012: ''[[D'Symmetrie vum Päiperlek]]'' - Regie: [[Paul Scheuer]] - Haaptacteuren: [[Marc Olinger]], [[Marie Jung]] 
* 2012: ''[[Imparfait du subjectif]]'' - Regie: [[David Grumbach]] - (Kuerzfilm) 
* 2012: ''[[Le père, le fils... et Anna]]'' - Regie: [[Myriam Muller]] - (Kuerzfilm) 
* 2012: ''[[Zero]]'' - Regie: Fred Neuen - (Kuerzfilm) 
* 2013: ''[[D'Fifties]]'' - Regie: Andy Bausch - (Dokumentarfilm) 
* 2013: ''[[Le chagrin des ogresses]]'' - Regie: Myriam Muller - (Kuerzfilm) 
* 2014: ''[[Taking the Dog for a Walk]]'' - Regie: [[Antoine Prum]] - (Dokumentarfilm) 
* 2014: ''[[Elderly Spring]]'' - Regie: Pierre Hansen - (Kuerzfilm) 
* 2014: ''[[Succès Fox]]'' - Regie: [[Désirée Nosbusch]] - (Dokumentarfilm) 
* 2015: **' - Regie: Andy Bausch - (Dokumentarfilm) 
* 2015: *[[Le miroir des apparences]]* - Regie: Serge Wolfsperger - (Kuerzfilm) 
* 2016: *[[Streik]]* - Regie: Andy Bausch - (Dokumentarfilm) 
* 2017: *[[Rusty Boys]]* - Regie: Andy Bausch
### TV
* 2015-2016: routwäissgro (Dokumentar-TV Serie) (3 Episoden) 
** Endlech Vakanz (2015) - Regie: Yann Tonnar
** Ni ze spéit (2015) - Regie: Anne Schiltz
** Manner (2016) - Regie: Tom Alesch
* 2016: Thorium, la face gâchée du nucléaire - Regie: Myriam Tonelotto - (TV) - (Dokumentardilm)

## Um Spaweck