Alternativ Demokratesch Reformpartei

**Alternativ Demokratesch Reformpartei** (**ADR**) ass eng fräiheetlech-wäertkonservativ Lëtzebuerger politesch Partei.

Op europäeschem Niveau ass d'ADR Member an der Partei Europäesch Konservativ a Reformisten. Zënter dem 22. Januar 2024 huet d'Partei mam Fernand Kartheiser ee Vertrieder an der Parlamentarescher Versammlung vum Europarot an ass do Member am Grupp vun den Europäesche Konservativen an Demokratesch Allianz (EC/DA). De Jeff Engelen vertrëtt d'Partei am BeNeLux-Parlament an ass do, zesumme mat den CSV-Vertrieder, Member an der Chrëschtlecher Fraktioun.

## Geschicht
D'ADR gouf den 12. Mee 1987 als *Aktiounskomitee 5/6 Pensioun fir jiddwereen* gegrënnt. Schonn 1989 gouf se an **Aktiounskomitee 5/6** ëmbenannt. Si war eng *Een-Theemepartei*, déi mat enger eenzeger Fuerderung – gläichhéich Pensiounen an alle Secteuren – bei de Chamberwale vum 18. Juni 1989 ugetrueden ass a mat 4 Deputéierten an d'Parlament gewielt gouf.

Den 10. Oktober 1993, nodeems si den Numm erëm an *Aktiounskomitee fir Demokratie a Rentegerechtegkeet* geännert hat, ass d'ADR a 7 Gemengeréit gewielt ginn. Den 12. Juni 1994, bei de Chamberwalen, huet d'ADR 1 Sëtz derbäigewonnen, a bei deene vum 13. Juni 1999 nach eng Kéier 2, soudatt se der ewell 7 hat. Bei de Gemengewale vum selwechte Joer koum d'ADR op 10 Gemengerotssëtz.

Bei de Chamberwale vum 13. Juni 2004 huet d'ADR 2 Sëtz am Verglach zu virdru verluer. Och bei de Gemengerotswale vum 9. Oktober 2005 huet se manner Sëtz kritt wéi virdrun.

2006 huet si den Numm erëm gewiesselt an den aktuellen Numm ugeholl.

Bei de Chamberwale vum 7. Juni 2009 huet d'ADR 1 weidere Sëtz verluer a war ewell mat 4 Deputéiert an der Chamber vertrueden. Am Dezember 2012 hu souwuel de Jacques-Yves Henckes wéi och de Jean Colombera der Partei de Réck gedréint, fir Deputéiert ouni Partei ze ginn, soudatt just nach 2 ADR-Deputéiert iwwreg blouwen.

Bei de Chamberwale vum 20. Oktober 2013 krut d'ADR 3 Mandater. Gewielt goufen de Gast Gibéryen, de Fernand Kartheiser an de Roy Reding. Bei deene vum 14. Oktober 2018 goufen déi dräi erëmgewielt, e véierte Sëtz goung un de Jeff Engelen. Enn Juni 2023 huet d'Partei decidéiert, de Roy Reding net méi fir d'Chamberwale vum 8. Oktober opzesetzen, wouropshin dësen aus der ADR ausgetrueden ass. 2023 krut d'ADR bei de Chamberwalen 5 Mandater.

Um Parteikongress vum 19. Mäerz 2022 gouf de Fred Keup mat 86 Jo- géint 4 Neestëmmen als neie Parteipresident gewielt De 17. Mäerz 2024 gouf hie vun der Alexandra Schoos ofgeléist.

Bei den Europawale vum 9. Juni 2024 huet d'ADR ee Sëtz am Europaparlament kritt.

D'Léonie de Jonge, Professesch fir d'Erfuersche vu Rietsextremismus um *Institut für Rechtsextremismusforschung* op der Universitéit Tübingen zielt d'ADR zu de Parteien um rietse Bord vum politesche Spektrum. *D'ADR erfëllt an der Tëschenzäit all d'Krittäre vun der extremer Rietser* sot si an engem Gespréich mat *Reporter.lu*. Déi haiteg ADR wier vun enger *Ideologie vun der Ongläichheet* markéiert. Nëmmen esou géif sech erkläre loossen, firwat si reegelméisseg Minoritéite wéi Flüchtlingen oder d'LGTBQ-Communautéit offen attackéiert an diskreditéiert. Sou geséich d'ADR déi däitsch AfD déi vum däitsche Verfassungsschutz als *geséchert rietsextremistesch* aklasséiert gouf, an der Tëschenzäit méi hemmungslos als ideologesch Alliéiert.

D'Jugendsektioun vun der ADR nennt sech ADRenalin, déi jonk ADR.

## Deputéiert am Laf vun der Zäit

* Jean Colombera vu Viichten
* Gaston Gibéryen vu Fréiseng
* Fernand Greisen vun Hesper
* Jacques-Yves Henckes vu Lëtzebuerg
* Aly Jaerling vun Esch-Uelzecht
* Fernand Kartheiser vun Nidderkäerjeng
* Jean-Pierre Koepp aus der Houschter Déckt
* Fred Keup vu Kielen
* Roby Mehlen vu Manternach
* Roy Reding vu Bech
* Josy Simon vu Manternach
* Jeff Engelen vu Wëntger
* Tom Weidig vu Lëtzebuerg
* Alexandra Schoos vu Bäerdref

## Literatur
* Sophie Federspiel: "Rechts abbiegen oder stehen bleiben? Die politische Orientierung der ADR." In: *forum* Nr.366, Oktober 2016, S.7-9.

## Um Spaweck

* Websäit vun der ADR
* "L'ADR : de la recherche de l'équité à la construction inachevée d'un mouvement conservateur et souverainiste." op adr.lu