Saarburg

**Saarburg** (och alt **Saarbuerg**, fr. *Sarrebourg*) ass eng Stad am Landkrees Tréier-Saarburg a Rheinland-Pfalz op der Saar. Op  liewe .

## Geographie
D'Landschaftsbild ass ofwiesslungsräich a gëtt besonnesch vum Laf vun der Saar, mat géie Bierghäng, déif ageschniddenen Däller a laange Schleefe ronderëm d'Bierger bestëmmt. Wéngerte markéieren dat lokaalt Bild vun der Regioun, déi fir de Saarwäin bekannt ass. De *Schloßberg* huet eng Héicht vun 206,5&nbsp;m. Saarburg läit ongeféier 20 Kilometer südwestlech vun Tréier.

### Quartieren
Zur Stad gehéiere follgend Quartieren (dt.: *Ortsbezirke*):
* Krutweiler
* Kahren

#### Aner Gemengendeeler
Nieft de Quartiere gëtt et nach dës Lieu-diten (dt.: *Wohnplätze*):

* Auf der Hardt
* Saargauhof
* Kruterberg
* Auf der Grube
* Beurig
* Ferienpark Warsberg
* Kunoweiher-Hof
* Niederleuken 
* Obere Kaselmühle
* Rauschhof
* Untere Kaselmühle

## Geschicht
D'Geschicht vu Saarburg fänkt un, wéi de Grof Siegfried I. vu Lëtzebuerg 964 eng Buerg op der Héicht vun der Stad opriicht. D**Saarbuerg'' ass eng vun den eelsten Héichtebuergen an [[Däitschland]] an ass d'Symbol vun der Stad.

Schonn an der [[Virgeschicht|virgeschichtlecher]] an och an der [[Réimescht Räich|réimesch]]-fränkescher Zäit si vereenzelt Siidlungen nogewise ginn. Déi eigentlech Entwécklung huet mat der Grënnung vun der Buerg ugefaangen, déi fir d'éischt an engem Vertrag vum 17. September [[964]] schrëftlech ernimmt gëtt. Den Zweck vum Ofkommes war de Bau vun enger Héichtebuerg um Hiwwel ''Churbelum'' duerch de Grof Siegfried I. vu Lëtzebuerg. D'Buerg gouf tëschenzäitlech vun den Tréierer [[Bëschof|Äerzbëscheef]] als privilegiéiert Residenz benotzt, bautechnesch ëmmer nees verännert an no Zerstéierungen erëm opgeriicht.

Am Laf vun de [[Reliounskrich|Reliounskricher]] am [[16. Joerhonnert]] krut d**Saarbuerg* eng ëmmer méi grouss strateegesch Bedeitung als Festung. Et koum zu ville krichereschen Ausernanersetzungen ëm de befestegte Biergréck. Zanter 1756 gëtt vun engem progressive Verfall geschwat. Am Joer [[1860]] huet d'Stad d'Ruin fir 325 *Taler* opkaaft.Déi éischt Awunner baussent der Buerg hu sech am fréien [[13. Joerhonnert]] néiergelooss. [[1291]] huet de [[Rudolf I. (HRR)|Rudolf vun Habsburg]] Saarburg zesumme mat [[Wittlich]], [[Bernkastel-Kues|Bernkastel]], [[Welschbillig]], [[Mayen]] a [[Montabaur]] d'Stadrechter ginn. Ëm [[1500]] gouf et scho ronn 100 Feierplazen an der Stad, ouni déi vum [[Adel]] a vum [[Klerus]]. D'[[Fëscherei]], d'Schëfffaart an d'[[Lieder|Liederfabrikatioun]] gradewéi och d'[[Wiewen|Wiewerei]] hunn d'Wirtschaft gepräägt. Bis zum Enn vum [[18. Joerhonnert]] huet d'Stad zum [[Kurfürstentum Tréier]] an zum [[Kurrhäinesche Räichskrees]] gehéiert a war zanter dem [[14. Joerhonnert]] de Sëtz vum [[Amt Saarburg]].

Nodeem d'[[lénkst Rhäinuwänner]] u [[Frankräich]] gaangen ass, war d'Stad vu [[1798]] bis [[1814]] de Sëtz vum [[Kanton Saarburg]] am [[Arrondissement Tréier]] am [[Saardepartement]]. [[1816]] ass Saarburg u [[Preisen|Preise]] gefall a gouf de Sëtz vum Landrat fir de Krees Saarburg a vun der Buergermeeschterei Saarburg.

[[1935]] goufen d'Gemenge Beurig an Nidderleuken bei Saarburg geprafft. 1937 gouf d'Stad eng Garnisounsstad fir e [[Maschinnegewier]]-Batailloun vun der [[Wehrmacht]]. Am Quartier Beurig gouf bis 1938 eng nei [[Kasär]] mat enger Übungsplaz gebaut. An der Géigend ëm d'Stad goufen an där Zäit Befestegungsanlagen a Richtung vu Frankräich gebaut.

Beim Loftugrëff vun den [[Alliéiert am Zweete Weltkrich|Alliéierten]] op Bréck iwwer d'Saar den 23. Dezember 1944, goufen Deeler vun der Stad a bal d'Hallschent vun der [[Laurentiuskierch (Saarburg)|Laurentiuskierch]] zerstéiert. Am Februar 1945 hunn US-Truppen (d'94. Infanterie-Divisioun) d'Stad an d'Kasär besat. Am Juli 1945 hunn d'Amerikaner d'Kasär un d'franséisch Arméi iwwerginn, déi de Site bis an d'21. Joerhonnert behal huet. Den 20. Juli 1946 gouf d'Stad Saarburg zesumme mat 80 Gemengen un d'[[Saarland]] annektéiert, dat kuerz virdru vun der [[Franséisch Besatzungszon an Däitschland|franséischer Besatzungszon]] ofgetrennt gi war. Den 8. Juni 1947 gouf déi Erweiderung bis op 21 Gemengen annuléiert, an d'Stad koum domat an dat nei geschaaft Land [[Rheinland-Pfalz]].

D'Geschicht vun der franséischer Garnisoun zu Saarburg ass 2010 op en Enn gaangen, wéi d'Fransousen aus der Kasär "*Quartier de Lattre de Tassigny*" ofgezu sinn. Déi fréier Übungsplaz gëtt an en „Nationalen Naturierwen“ ëmgewandelt. 

== Kuckeswäertes ==

De Kär vun der historescher Alstad ass markéiert vun der ronn 127 m. laanger an am Duerchschnëtt 38 m. breeder Buerg. An der Uewerstad ass besonnesch de Beräich ëm de *Bottermaart* kuckeswäert, mat de Brécken iwwer d'[[Leukbach|Leukbaach]] an dem imposante [[Waasserfall]] mat enger Héicht vun 18 Meter matzen an der Stad. En aneren interessante Punkt op der laanggezunner Plaz ass d'Gebai *Am Markt 2*, ursprénglech eng [[Wiertschaft]], méi spéit e Wunn- a Geschäftshaus, haut eng Bank. Déi Haiserzeil hannendru staamt aus dem 17. an 18. Joerhonnert an zitt sech laanscht de Waasserfall. Op der anerer Säit läit déi fréier Millen, hautdesdaags den „Amüseum“, e stättesche Musée iwwer traditionellt Handwierk an [[Zonft|Zënft]]. Direkt virdrun, mam Bléck op de *Bottermaart*, stoung déi al Märei, déi 1900 verbrannt ass.


D'Waasser vun der Leukbaach leeft an de sougenannte *Leukkessel*, deen op der enger Säit vun der 14,70 m héijer *Tümpelsmauer* an op der anerer Säit vun der *Hackenberger Mühle* begrenzt gëtt. Hei gouf fréier [[Weess]], [[Ueleg]] a [[Lou]] gemuel, haut ass och do e Musée (de Millemusée) dran. Iwwer dem *Bottermaart* steet d'Laurentiuskierch, déi op eng Kapell aus dem [[11. Joerhonnert]] zeréckgeet a mat der Zäit ëmmer nees baulech verännert gouf. Aner kuckeswäert Plazen an der Uewerstad sinn de *Fruchtmarkt*, d'Gemeng aus dem Ufank vum 20. Joerhonnert an de *Boemundhof*.

D'Ënnerstad gëtt vun der Gaas „*Staden*“ gepräägt, an där eng duebel Rei kleng bis mëttelgrouss Haiser laanscht d'Saar steet. Um *Ale Maart* gëtt aus der Gaass eng Aart Plaz, op där hirem Enn d'Gebai *Staden 114'' steet, en dräistäckegt Gebai mat enger véierachseger Giewelfront aus der Zäit ëm 1700. D'Klackegéisserei Mabilon, an där bis 2002 Klacke gegoss goufen, ass mëttlerweil och e Musée an e Kulturzenter. Zanter 2011 gëtt hei all Joer e Steampunk-Chrëschtmaart organiséiert.

Iwwer géi Weeër an Trape kënnt ee vun der Ënnerstad aus, laanscht d'Evangeelesch Kierch (mat Fënstere vum Werner Persy), bei d'Ruin vun der aler Buerg. Vun do aus huet een eng schéi Vue an all Richtungen, virun allem iwwer d'Saarlandschaft, de Staddeel Beurig an d'Alstad um Fouss vum Bierg. De Retour féiert laanscht d'„Haus Warsberg“, den alen Eedelhaff vun de Fräihäre vu Warsberg a fréiere Sëtz vun der kurfürstlecher Verwaltung, haut e Verwaltungsgebai vun der Verbandsgemeng Saarburg-Kell.

De Warsberg (338 m.) ass ee vun de markantste Bierger direkt nieft der Stad Saarburg. En ass virun allem als Fräizäit- an Erhuelungsgebitt bekannt. Nieft de Wéngerten a Spadséierweeër gëtt et eng Summer-Schlittebunn, e Camping mat Vakanzenzenter a Restauranten. Vum Stadzentrum aus kann ee mat engem Sessellift op de Warsberg an d'Fräizäitinstallatioune fueren. Vum Bierg aus huet een eng wäit Vue iwwer d'Stad, d'Saar an d'Ëmgéigend.

Um Warsberg ass e Vullepark, eng populär Attraktioun fir d'Visiteuren. Am Mëttelpunkt sti Gräifvulle wéi Aadler, Falleken an Eilen, déi an enger Fluchschau gewise ginn. Nieft de spektakuläre Virstellunge mat Vulleflich informéiert de Park och iwwer den Naturschutz an d'Roll vun de Raubvullen am Ökosystem.

## Um Spaweck

* Offiziell Websäit vu Saarburg