open-index/open-wikipedia-markdown huggingface dataset:
Konschthal Esch

D**'Konschthal Esch** (mam ganzen Numm *Konschthal Esch - Espace d'art contemporain*) ass e Gebai zu Esch-Uelzecht, an deem zanter 2022 d'Konschtsammlung vun der Stad Esch ze gesinn ass, a wou reegelméisseg Ausstellunge vu moderner Konscht gewise ginn. Et steet um Prënzeréng.

## Geschicht
D'Konschthal ass an engem Gebai ënnerbruecht, dat als Miwwelgeschäft Lavendier gebaut gi war. D'Stad Esch huet et 2020 fir 11,6 Milliounen Euro opkaaft, an op eng zimmlech 'brut' Aart a Weis, fir eng weider 6 Milliounen Euro, amenagéiert.

*Ego-Tunnel* vum Gregor Schneider an *Instant comedy* vum Filip Markiewicz ware mat déi éischt Ausstellungen. De Christian Mosar ass  kënschtlereschen Direkter.

## D'Gebai
D'Gebai huet en 2.400 m² Ausstellungsfläch, op 4 Niveauen.

D'Konschthal archivéiert a verdeelt ausserdeem d'Publikatioune vu Sternberg Press, engem Londoner Verlag, deen op Konschtkritik a modern Literatur spezialiséiert ass.

## Um Spaweck
* konschthal.lu; d'Websäit.
CentraleSupélec

D**'CentraleSupélec** gouf 2015 gegrënnt andeems d'Schoulen *Supélec* (offiziellen Numm *École supérieure d'électricité*) an *École Centrale Paris* (offiziellen Numm *École centrale des arts et manufactures*) zesummegefaasst goufen. Se gëtt zesumme vum Industrieminister an dem Minister fir Héichschoul, Fuerschung an Innovatioun iwwerwaacht. Haut ass s' eng vun de beléifste franséischen technesche Schoulen. Zënter Oktober 2023 ass d'Schoul e Partner vum IPSA fir Duebelgraden an der Raumfaart.

## Bekannt Graduéiert
* Jean-Jacques Dordain, Geschäftspersoun, Ingenieur
* Tony Dutreux, Politiker, Bauingenieur
* Achille Grenier, Ingenieur
* Norbert Metz, Politiker, Ingenieur

## Um Spaweck
* Websäit vum CentraleSupélec
Lénks (Politik)

Am politesche Spektrum vu **Lénks**, Zentrum a Riets charakteriséiert sech eng lénks Politik duerch d'Verdeedegung vun enger méi grousser sozialer Gläichheet. Am Allgemenge steet am Zentrum vun der lénkser Politik d'Suerg ëm déi Bierger, déi anere géigeniwwer als defavoriséiert ugesi ginn, an d'Opfaassung, datt et net-justifiéiert Ongläichheete gëtt, déi reduzéiert oder ofgeschaaft musse ginn.

Hautdesdaags gëtt ënner enger lénkser politescher Positioun meeschtens eng Haltung verstanen, déi sech ideologesch vu méi oder manner sozialistesch markéierte Grondsätz ofleet.

D'Begrëffer "Lénks" a "Riets" si wärend der franséischer Revolutioun (1789-1799) entstanen. Si leede sech vun der Sëtzuerdnung vun den deemolege Volleksvertrieder am franséische Parlament of: op der lénkser Säit vum Parlamentspresident souzen déi Leit, déi fir d'Republik waren, an op der rietser Säit souzen déi, déi fir d'Monarchie an den Ancien Régime waren.

Zënterhier gouf de Begrëff "lénks" fir eng Rei Beweegunge benotzt, dorënner de Republikanismus a Frankräich am 18. Joerhonnert, an de Sozialismus (dorënner och den Anarchismus, de Kommunismus, d'Aarbechterbeweegung, de Marxismus, d'Sozialdemokratie an de Syndikalismus am 19. an 20. Joerhonnert), so wéi och fir Sozialbeweegunge wéi d'Biergerrechtsbeweegung an den USA, de Feminismus, d'LGBT-Beweegung, d'Beweegung fir d'Recht op Ofdreiwung, Krichsgéigner, a Beweegunge fir den Ëmweltschutz.
Concert

E **Concert** ass eng ëffentlech Opféierung vu musikaleschen Nummeren, déi e bestëmmte Programm suivéieren, dee virdrun zesummegestallt gouf. D'Persounen oder d'Gruppen, déi de Concert ausféieren, sinn entweeder Instrumentalisten oder Sänger.

Dacks ass e Concert an engem isoléierte Sall, dem Concertssall. De gréisste Concertssall zu Lëtzebuerg ass d'Rockhal. De gréisste Concertssall fir klassesch Musek ass d'Philharmonie. Concerte kënnen awer och am Fräien organiséiert ginn, an dobäi deels op onkonventionelle Plazen.

Als Concerte mam gréisste Public gëllen dee vum Jean-Michel Jarre de 6. September 1997 zu Moskau, fir den 850. Gebuertsdag vun der Stad, an dee vum Rod Stewart Silvesterowend 1994 zu Rio de Janeiro. Fir béid Concerte gëtt geschatt, datt 3,5 Millioune Mënschen nogelauschtert hunn. De Concert vun de Rolling Stones de 27. August 1995 um Kierchbierg ass, mat wéi 60.000 Zuschauer, de gréisste Concert, dee jee zu Lëtzebuerg organiséiert gouf.
École normale supérieure

D**'École normale supérieure** (och bekannt als Normale Sup', Normale, ENS, ENS-Paris, ENS-Ulm oder Ulm) ass warscheinlech déi prestigiéist vun de franséische *[[Grande école|grandes écoles]]*. Den Haaptkomplex läit ronderëm d'rue d'Ulm zu Paräis. 

Fir net mat anere grandes écoles mat ähnlechen Nimm ze vermëschen, wéi École normale supérieure de Lyon, gëtt se dacks als 'ENS-Paris' oder 'ENS-Ulm' uginn. D'ENS huet och Dependancen um Boulevard Jourdan an zu Montrouge (e Faubourg vu Paräis), souwéi e Biologiesdepartement am Land bei Foljuif.

## Bekannt Graduéiert
* Benjamin Baillaud, Astronom, Meteorolog
* Louis Chauvel, Soziolog
* Ernest Esclangon, Mathematiker, Astronom, Universitéitsprofesser
* Georges Pompidou, Politiker, Banquier
* Félix Tisserand, Astronom, Mathematiker

## Um Spaweck
* Websäit vun der ENS
École nationale des ponts et chaussées

D**'École nationale des ponts et chaussées** ass eng Héichschoulinstitutioun déi Héichschoul a Fuerschung a Wëssenschaft, Technologie an Technologie ubitt. Et gouf 1747 vum Daniel-Charles Trudaine gegrënnt an ass eng vun den eelsten a prestigiéist franséische *Grandes Écoles*.

Historesch war hir Haaptmissioun d'Staatsbeamten a Bauingenieuren ze educéieren, awer haut bitt d'Schoul eng breet Pallett vun Ausbildung abegraff Informatik, ugewandt Mathematik, Déifbau, Mechanik, Finanzen, Ekonomie, Innovatioun, Stadplanung, Ëmwelt an Transporttechnik.

## Bekannt Graduéiert
* Gaspard-Gustave de Coriolis, Mathematiker an Ingenieur
* Charles Joseph Minard, franséische Bauingenieur
* Wilhelm Nördling, däitschen Ingenieur a Bréckebauer
* Paul Séjourné, franséischen Ingenieur

## Um Spaweck
* Websäit vum École des Ponts
École nationale supérieure des mines de Paris

D**'École nationale supérieure des mines de Paris** (*École des mines de Paris*, *Mines ParisTech*) ass déi franséisch *grande école* an Universitéit vun der PSL Universitéit. Et gouf vum Kinnek Louis XVI. vu Frankräich am Joer 1783 gegrënnt.

Hien ass Member vun der ParisTech Associatioun.

## Bekannt Graduéiert
* Louis Armand, franséischen Ingenieur, Erfinder, héije Fonctionnaire a Resistenzler
* Gabriel Auguste Daubrée, franséische Geolog
* Léon Daum, Ingenieur
* Charles Eugène Delaunay, franséische Mathematiker an Astronom
* Auguste Engelspach-Larivière, Mineralog, Geolog, Auteur
* Auguste Laurent, Chimist
* Henri Poincaré, franséische Mathematiker, theoreetesche Physiker a Philosoph
* Alain Poher, franséische Politiker

## Um Spaweck
* Websäit vum Mines Paris
Dromedar

Den **Dromedar** (*Camelus dromedarius*), och alt **Arabescht Kaméil** genannt, ass eng Mamendéierenaart aus der Gattung Camelus bannent der Famill vun de Kaméiler (Camelidae). En ass a groussen Deeler vun Asien an Afrika verbreet, wou en als Notz- an Drovéi gehale gëtt. A senger Wëllform ass en ausgestuerwen.

Si hunn ee Bockel, wat se vum Kaméil (...), dat der zwéin huet, ënnerscheet. 
Vu Kapp bis Hënner kënne se 2,3 bis 3,4 Meter laang ginn, bei enger Schëllerhéicht vun 1,8 bis 2,3 Meter an engem Gewiicht vun 300 bis 700 Kilogramm. Si hunn e laangen Hals, op deem e laanggezunne Kapp sëtzt. Hir Féiss hunn, wéi all Kaméilen (och Lama, Alpaka, Vikunja, Guanako a Südamerika), zwou Zéiwen, déi amplaz Houf eng Zort Polsteren hunn. Hire Mo besteet aus méi Kummeren, wat hinnen et méi einfach mécht, de Planzekascht ze verdauen.

Si sinn dem dréchene Klima ugepasst a kënnen a Wüstegéigende liewen. Si komme laang ouni Waasser aus, well se dat am Kierper späichere kënnen. Hiren Höcker huet Fettreserven, aus där wann néideg Energie gewonne ka ginn.

## Literatur
* E. Mukasa-Mugerwa: *The Camel (Camelus Dromedarus): A Bibliographical Review.* International Livestock Centre for Africa, Addis Abeba 1981, ISBN 92-9053-013-8.
* Ilse U. Köhler-Rollefson: *Camelus dromedarius.* In: *Mammalian Species.* 375, 1991, S. 1–8, .

## Um Spaweck

* ''Dromedary Camel'' op Ceatures-of-the-world.wikia.com. 
* ''Fact sheet Dromedar'' op ultimateungulate.com.
Printmedium

E **Printmedium** ass e Kommunikatiounsmëttel, dat bal ëmmer op Pabeier gedréckt ass, haaptsächlech Zeitungen, Zäitschrëften a Bicher, mä och eng ganz Rei aner Produkter wéi Katalogen, Prospekter, Broschüren, Kaarten a Pläng, Annonceblieder, Kalenneren, a Posteren.

E Manuskript dogéint ass net gedréckt, mä handgeschriwwen.

Et kann een d'Printmedie vun den elektronesche Medie wéi z.&nbsp;B. Radio, Televisioun an Internet ofgrenzen.

Als Printmedium kann awer och d'Material bezeechent ginn, op dat gedréckt gëtt.
Le Roman de Renart (Film 2005)

***Le Roman de Renart*** ass e lëtzebuergeschen Animatiounsfilm vum Thierry Schiel aus dem Joer 2005.

Den däitschen Titel ass *Die neuen Abenteuer von Reineke Fuchs* an deen engleschen *Renart the Fox* an *The Adventures of Renny the Fox*.

## Hannergrond

*[[Le Roman de Renart]]* ass ursprénglech e Wierk aus der alfranséischer Literatur, dat am 12. Joerhonnert am Norde vu Frankräich entstanen ass a spéider Dichtunge mat engem Fuuss als Haaptpersonnage staark beaflosst huet.

Schonn 1937 ass en éischte franséisch-däitschen Animatiounsfilm mam selwechten Numm erauskomm.

## Ëm wat geet et am Film?

De Fuuss Renart ass e generéisen an opmierksame Bandit voll Fantasie. Hie scheit sech net, d'Dommheet an d'Béisaartegkeet vun aneren Deieren, wéi dem Wollef Ysengrin oder dem Iesel Chancelier auszenotzen. Déi zwee si just op Muecht a Räichtum, a wëllen ee Schatz besuergen, deen engem en éiwegt Liewe versprécht. Deen ass an enger Hiel verstoppt an gëtt vum Monster Pierre bewaacht. De Renart gëtt déi Geschicht gewuer a mécht sech selwer op d'Sich nom Schatz. Mee den Ysengrin schéckt d'Monster op hien.

## Kritik
De Film gouf vun der Kritik net esou gutt opgeholl. Dem franséische Kinosportal Allociné no krut de Film vun der Press zwar eng Duerchschnëttsbewäertung vun 2,7 op 5, mee bei de Benotzer vum Site läit déi Moyenne just nach bei 1,7. Op der Internet Movie Database (IMDb) huet de Film eng ponderéiert Moyenne vu 4,7 op 10, mat 223 Bewäertungen, an op Sens Critique eng Moyenne vun 3,5 op 10.

De *Roman de Renart* war de Lëtzebuerger Bäitrag fir den Oscar 2005 an der Kategorie "Beschten auslännesche Film", mee e gouf net nominéiert.

De Film krut 2005 de Publikumspräis um Bréisseler Festival Anima an de "Prix spécial du Jury" um FIFEM, engem Kannerfilmfestival zu Montréal.
Collège de France

D**'Collège de France** ass eng prestigiéis franséisch Institutioun fir d'Wëssenschaften gewidmet. Et läit zu Paräis am Quartier latin, no bei der Aler Sorbonne. Seng Geschicht fänkt am Joer 1530. Et huet de Status vun engem sougenannte *Grand Etablissement*.

## Berüümt Enseignanten
* James Darmesteter, franséische Schrëftsteller an Orientalist
* Barthélemy Latomus, Professer, Philolog
* Claude-Louis Mathieu, Astronom, Politiker, Mathematiker
* Jean Picard, Astronom, Physiker, Priister
* John Scheid, franséischen Historiker an Archeolog mat lëtzebuergeschen Originnen

## Um Spaweck
* Websäit vum Collège de France
Frank Wolff (Veterinär)

De **Fränk Wolff**, gebuer den 13. September 1940 zu Dikrech, a gestuerwen den 30. August 1990 am Departement de la Vaucluse, war e lëtzebuergesche Veterinär an DP-Politiker.

Hien huet sech um Enn vun den 1960er Joren zu Wolz als Veterinär etabléiert.

Bei de Chamberwale vum 26. Mee 1974 gouf hien als Deputéierte fir d'Demokratesch Partei an d'Chamber gewielt. Wéi hien den 1. Januar 1978 zum Veterinärinspekter am Staatslaboratoire ernannt gëtt, réckelt d'Marthe Thyes-Walch fir d'DP als Deputéiert an d'Chamber no.

Hie war och President vum Collège vétérinaire du grand-duché de Luxembourg.
Implementation Force

D**'Implementation Force (IFOR)** war eng multinational Friddenstrupp a Bosnien an Herzegowina, mat engem eejärege Mandat vum 20. Dezember 1995 bis den 20. Dezember 1996.

Se gouf vun der NATO ënner dem Codenumm *Operation Joint Endeavour* gefouert.

D'Lëtzebuerger Arméi war mat dräi Kontingenter déi ënner belschem Kommando stoungen, bei där Missioun vertrueden.

## Um Spaweck
Martin Bangemann

De **Martin Andreas Bangemann**, gebuer de 15. November 1934 zu Wanzleben, deemools Provënz Sachsen, a Preisen, a gestuerwen den 28. Juni 2022 am Departement Deux-Sèvres, a Frankräich, war en däitsche Politiker (FDP).

Hie war vun 1984 bis 1988 Wirtschaftsminister ënnert dem Helmut Kohl a vun 1989 bis 1999 Europäesche Kommissar: bis 1993 fir de Bannemaart an dono fir Industriepolitik, Informatiounstechnik an Telekommunikatioun (Kommissioun Delors II an III, vun 1995 u Kommissioun Santer).

Vun 1985 bis 1988 war President vun der FDP.

## Um Spaweck
Anita Gradin

D**'Anita Ingegerd Gradin**, gebuer den 12. August 1933 zu Hörnefors, an der Gemeng Umeå, a gestuerwen den 23. Mee 2022, war eng schweedesch Politikerin (Sveriges socialdemokratiska arbetareparti).

Si huet 1950 als Journalistin bei der sozialdemokratescher Dageszeitung *Västerbottens Folkblad* ugefaange mat schaffen. Vun 1967 bis 1968 war si Regierungsdirektesch am Sekretariat vum Ministerpresident.

Si war vun 1969 bis 1992 fir d'Sozialdemokratesch Partei Member vum schweedesche Parlament a vun 1982 bis 1986 Ministesch fir Immigratioun a Gläichstellung, a vun 1986 bis 1991 Ministesch fir Handel.

Vun 1992 bis 1994 war si Ambassadrice vu Schweden an Éisträich an a Slowenien, souwéi bei der Agence fir International Atomenergie zu Wien.

Den 1. Januar 1995 gouf si déi éischt schweedesch Europakommissärin: An der Kommissioun Santer war si ë.&nbsp;a. zoustänneg fir Immigration, Justiz a Bannenzeg Affären, an d'Bezéiunge mam Europäeschen Ombudsman.

2009 huet si hir Memoiren ënner dem Titel *Från bruket till Bryssel: minnen från ett politiskt liv* ("Vun der Millen op Bréissel: Erënnerungen un e politescht Liewen") publizéiert.

D'Anita Gradin war bestuet a Mamm vun engem Kand.
Sean McCormack

De **Sean McCormack**, gebuer an Irland, ass e Regisseur vun Animatiounsfilmer. Hie schafft zu Lëtzebuerg an zu London.

## Liewen

De Sean McCormack ass zu Lëtzebuerg opgewuess. Hien huet Grafikdesign am Lycée des arts et métiers geléiert an duerno bis 2008 Animatiounsproduktioun op der englescher Universitéit vu Bournemouth studéiert.

2015 ass de Film *[[Ooops! Den Noah ass fort]]* rauskomm, fir deen hien de Co-Regisseur war. Beim Erfurter *Deutsches Kinder-Medien Festival* 2015 krut dee Film de "Gëllene Spatz" als beschten Animatiounsfilm. E gouf an 170 Länner verkaaft an huet international méi wéi 22 Milliounen US-Dollar agespillt. Duerno huet hie säin éischten eegene Kuerzfilm gemaach, *[[The Light Eater]]*, fir deen hien och d'Dréibuch geschriwwen huet. Dee gouf ënner anerem fir d*'Nuits en Or* vun de César-Präisser ausgewielt.

Mat der franséischer Fernseeserie aus 35 Episoden *La Bible, les récits fondateurs* huet hien 2016 weider Erfarung als Regisseur gesammelt.

2018 ass säi Film *[[Meng Kollegen aus dem All]]* erauskomm, an zwee Joer méi spéit de Successeur vun *Ooops!* mam Titel *[[Ooops! Finny, wou bass de?]]*.

## Animatiounsfilmer als Regisseur
* 2015: *[[Ooops! Den Noah ass fort]]* 
* 2015: *The Light Eater* (Kuerzfilm)
* 2016: *Bible, les Récits Fondateurs* (Fernseeserie)
* 2018: *[[Meng Kollegen aus dem All]]* 
* 2020: *[[Ooops! Finny, wou bass de?]]* 

## Websäit
* www.seanmccormackfilm.com
Jean-Pierre Probst

De **Jean-Pierre Probst**, gebuer den 29. Juli 1871 zu Iechternach, a gestuerwen de 26. Februar 1936 an der Stad Lëtzebuerg, war e lëtzebuergeschen Affekot an Deputéierten.

Zanter hirer Grënnung 1902 war hie Member vun der Sozialdemokratescher Partei a gouf 1903 als Vertrieder vun där Partei an de Gemengerot vun der Stad Lëtzebuerg gewielt. Hei ass e bis 1920 bliwwen, déi lescht 3 Joer als Schäffen. 1905 gouf en als sozialistesche Vertrieder an d'Chamber gewielt an ass et bliwwe bis 1919. Duerno huet en net méi kandidéiert..

D'Rue Jean-Pierre Probst um Lampertsbierg gouf no him genannt.
Fabrique d'images

**Fabrique d'images** ass eng lëtzebuergesch Firma déi Animatiounsfilmer produzéiert. Si gouf 2002 vun de Graphikdesignere Christine Parisse a Jean-Marie Musique gegrënnt.

## Struktur a Geschicht

D'Entreprise huet hiren eegene Studio mam Numm *The Picture Factory* mat 70 Persounen, déi 2D- an 3D-Antimatiounen erstellen. De Studio deckt eng ganz Rëtsch vun Aufgaben of, vum Design iwwer Storyboarding, d'Animatioun, de Compositing an de Schnëtt.

2013 huet sech dat franséische Verlagshaus Bayard & Milan an d'Kapital vu Fabrique d'images akaaft, déi domat d'Rechter krut fir deenen hir Comicfigure fir de Fernsee ze adaptéieren, wéi zum Beispill d'Kannerserie ëm de *Polo*. A Kooperatioun mat Bayard Jeunesse Animation produzéiert Fabrique d'images och Serien, Filmer an digital Medien.

## Produktiounen
### Animatiounsfilmer (Auswiel)
* 2009: *[[Bonobo (Film)|Bonobo]]* 
* 2015: *[[Ooops! Noah is Gone...]]* ("Ooops! Den Noah ass fort...")
* 2015: *[[The Light Eater]]* 
* 2018: *[[Luis and the Aliens]]* ("Meng Kollegen aus dem All")
* 2019: *Bayala: A Magical Adventure* ("Bayala: D'Wonnerwelt vun den Elfen")
* 2020: *[[Ooops! The Adventure Continues]]* ("Ooops! Finny, wou bass de?")
* 2022: *My Fairy Troublemaker*

### Animatiounsserien (Auswiel)
* 2010: *Grenadine & Peppermint*
* 2010: *The Little Prince* (Staffel 1 and 2)
* 2013: *Robin Hood: Mischief in Sherwood*
* 2014: *Polo* (Staffel 1 and 2)
* 2016: *Bible, les récits fondateurs* 
* 2016: *Ziggy and the Zoo Tram* (Staffel 1)
* 2020: *Henrietta*

## Kuckt och
* Mélusine Productions, eng aner lëtzebuergesch Filmgesellschaft, déi op Animatiounsfilmer spezialiséiert ass
Riets (Politik)

Am politesche Spektrum vu Lénks, Zentrum a **Riets** charakteriséiert sech eng riets Politik duerch d'Positioun, déi d'sozial Hierarchie oder eng sozial Ongläichheet als onvermeidbar, natierlech, normal oder esouguer wënschenswäert akzeptéiert. Déi politesch Haltung gëtt am allgemengen op Grondlag vum Naturrecht an der Traditioun justifiéiert. D'Hierarchie an d'Ongläichheet kënnen als natierlecht Resultat vun traditionelle sozialen Ënnerscheeder oder der Kompetitioun an der Maartwirtschaft gesi ginn.

D'Begrëffer "Lénks" a "Riets" si wärend der franséischer Revolutioun (1789-1799) entstanen. Si leede sech vun der Sëtzuerdnung vun den deemolege Volleksvertrieder am franséische Parlament of: op der lénkser Säit vum Parlamentspresident souzen déi Leit, déi fir d'Republik waren, an op der rietser Säit souzen déi, déi fir d'Monarchie an den Ancien Régime waren.

Zu de rietse Wäerter zielen Uerdnung, Patriotismus, Autoritéit, Distanz an Disziplin. D'riets Ideologie tendéiert dozou, e perséinlecht Flichtbewosstsinn ze betounen, dat dofir soll suergen, datt den eenzele Bierger, dee "seng Plaz" kennt, fir d'Disziplinéierung duerch seng politesch a sozial Virgesetzt empfänglech ass.

De Virleefer vun der CSV zu Lëtzebuerg huet sech Rietspartei (*Parti de droite*) genannt.
RGTR-Linn 110

D**'RGTR-Linn 110** ass eng primär regional Buslinn déi zanter dem 7. Juli 2024 am Kader vum RGTR am Optrag vum Ministère fir Mobilitéit an ëffentlech Aarbechten um Trajet Lëtzebuerg - Miersch fiert. 
Se fiert all Dag an de Spëtzestonnen, mat zousätzleche Faarte ausserhalb vun de Spëtzestonnen.

## Halten op der Linn
(*D'Nimm vun den Halte si sou uginn, wéi s'am offizielle Fuerplang publizéiert sinn*.)

## Kuckt och
* Lëscht vun den RGTR-Buslinnen

## Um Spaweck

All d'Informatioune bezéie sech op de Fuerplang vum 18. Mee 2025
Tour de France 2022

Den **Tour de France 2022** war déi 109. Editioun vum Tour de France am Cyclissem, am Kader vum UCI World Tour 2022. E gouf tëscht dem 1. an dem 24. Juli 2022 gefuer.

De Grand-Départ war zu Kopenhagen (dat hätt scho sollen dat viregt Joer de Fall sinn, ma gouf wéinst der COVID-19-Pandemie op 2022 verréckelt). No 3 Deeg an Dänemark goung den Tour a Frankräich, mat *Ausflich* an d'Belsch an an d'Schwäiz. D'Arrivée war zu Paräis op der Avenue des Champs-Élysées.

D'Schlussvictoire goung un den Dän Jonas Vingegaard, mat enger Avance am General vun 3 Minutte 34 Sekonne virum Tadej Pogačar, an 8 Min. 13 Sek. virum Geraint Thomas. De Bob Jungels koum op déi 12. Plaz, an de Kevin Geniets op déi 48.

## Parcours
De Parcours war am Ganzen 3350,1 km laang a bestoung aus 21 Etappen. 

### Etappen

## Ekippen
Et waren 22 Ekippen um Depart, dorënner déi 18 mat UCI World Tour Lizenz.

## Generalklassement

## Um Spaweck
* letour.fr
José Eduardo dos Santos

De **José Eduardo dos Santos**, gebuer den 28. August 1942 zu Sambizanga, an der Provënz Luanda, a gestuerwen den 8. Juli 2022 zu Barcelona, war en angolanescher Politiker. Hie war de President vum Movimento Popular de Libertação de Angola (MPLA). Vun 1979 bis 2017 war hie President vun der Republik Angola, an déi meescht Zäit dovu gläichzäiteg de Regierungschef a Commandant-en-Chef vun der angolanescher Arméi. 1975–1976 an 1984–1985 war hien Aussenminister vun Angola.

Bei de Walen 2017 huet hien net méi kandidéiert.

Hien a seng Famill solle sech iwwer d'Jorzéngten am grousse Stil beräichert hunn. Der Financial Times no sinn 2007 bis 2010 32 Milliarden Dollar aus dem Staatsbudget vun Angola 'verschwonnen'.

## Um Spaweck
Locarno Film Festival

De **Locarno Film Festival** (offiziell Schreifweis) ass e bedeitende Filmfestival zu Locarno an der italieeneschsproocheger Schwäiz. E gëtt zënter 1946 all Joer am August organiséiert a gëllt niewent de Festivalle vu Cannes, Venedeg a Berlin zu de bedeitendste Filmfestivallen an Europa.

Gewise gi Filmer an a baussent der offizieller Kompetitioun, dorënner Spillfilmer, Documentairen a Kuerzfilmer. Den Haaptpräis fir all Filmer, déi an der Kompetitioun matmaachen, ass de Gëllene Leopard (*Pardo d'oro*). Donieft ginn awer och nach den Éiereleopard (*Pardo d'onore*), de Spezialpräis vun der Jury a Präisser fir déi bescht Regie a Schauspillerei verdeelt.

Schonn 1939 gouf zu Locarno e Filmstudio gegrënnt. 1944 huet eng kleng Grupp Leit, inspiréiert vum Filmfestival vu Venedeg, e Filmfestival zu Lugano organiséiert, enger anerer Stad am Schwäizer Kanton Tessin. Well d'Kinossäll ze kleng ware wollte si an engem neie Fräiloftkino weidermaachen, mee an engem Referendum gouf 1946 géint de Bau vun där Struktur gestëmmt. Doropshinn huet d'Stad Lucarno entscheed, e Kino am Park vum Grand Hotel Muralto opzerriichten, wou dunn och e puer Méint méi spéit den éischte Film vum neie Filmfestival vu Locarno gewise gouf. Et war den italieenesche Film *O sole mio*. Als beschte Film gouf dem René Clair säin *[[And Then There Were None (Film 1945)|And Then There Were None]]* ausgezeechent. An den 1970er huet de Festival déi gréisste Filmleinwand an Europa installéiert. Och haut nach gi Filmer op esou enger Riiseleinwand fir bis zu 8.000 Zuschauer op der Haaptplaz vun der Stad, der *Piazza Grande*, gewisen.

D'Editioun 1951 ass ausgefall, an d'Editioun 2021 gouf wéinst der Coronaviruspandemie deels digital, deels viru Public organiséiert.

2021 hat de Festival ronn 75.000 Visiteuren.

Zu de lëtzebuergesche Filmer, déi zu Locarno gewise goufen, zielen ënner anerem de Kuerzfilm *[[En compagnie de la poussière]]* (2008) an d'Koproduktioun *[[Vijay and I]]* (2013).

## Homepage
* www.locarnofestival.ch
RGTR-Linn 504

D**'RGTR-Linn 504** ass eng interregional Express-Buslinn déi am Kader vum RGTR am Optrag vum Ministère fir Mobilitéit an ëffentlech Aarbechten um Trajet Leideleng - Lëtzebuerg - Houwald - Diddenuewen fiert.

## Halten op der Linn
(*D'Nimm vun den Halte si sou uginn, wéi s'am offizielle Fuerplang publizéiert sinn*.)

## Entwécklung vun der Linn
Mat der neier Nummeréierung vum RGTR-Reseau de 17. Juli 2022 gouf et follgend Ännerungen:

* déi aktuell Linn 504 gouf virdrun als **Linn 301** gefuer;
* aus der fréierer **Linn 504** (vun Ettelbréck op Haler) gouf déi nei Schoulbus-Linn **K06**.

## Kuckt och
* Lëscht vun den RGTR-Buslinnen

## Um Spaweck

All d'Informatioune bezéie sech op de Fuerplang vum 17. Juli 2022
Rock un der Atert

De **Rock un der Atert** (kuerz **RUDA**) war e lëtzebuergesche Museksfestival zu Réiden op der Atert, deen tëscht 2015 an 2019 all Joer am Summer organiséiert gouf.

D'Initiativ koum vun dräi Studenten aus der Réidener Musek. Si haten d'Iddi 2013, ënner anerem well de Café-Restaurant "L'inouï" zu Réiden, an deem vill Concerte waren, seng Dieren zougemaach hat, a se dem Duerf eng aner Geleeënheet wollte bidden, fir Livemusek kënnen ze lauschteren. Déi éischt Editioun war 2015. Et war e relativ klenge Festival mat nëmmen enger Bün bei der Réidener Kierch. 2017 war Plaz fir maximal 1.500 Leit. Organiséiert gouf de Festival vun engem Comité, mat Ënnerstëtzung vun der Réidener Musek.

Et si gréisstendeels lëtzebuergesch Gruppen opgetrueden.

Wéinst schlechtem Wieder huet de Rock un der Atert 2017 mussen ofgebrach ginn.

## Kuckt och
* Rock de Schleek
Gallo-réimeschen Tempel Steesel

De **gallo-réimeschen Tempel vu Steesel** läit am Bësch *op Rëllent* (och nach *Roellent* oder *Reuland*), westlech vum Duerf, an ass den zentralen Deel vun enger Tempelanlag aus dem spéiden 1. Joerhonnert. Den Tempel war zu Éiere vun der lokaler gallescher Gottheet Cerunincus opgeriicht ginn, vun där soss esou gutt wéi näischt gewosst ass. Um Site ass bei Konsolidéierungsaarbechten am Summer 1981 eng 12&nbsp;cm grouss bronze Statu vun deem Gott fonnt ginn.

D'Anlag gouf an der Mëtt vun den 1950er Jore vun enger Privatpersoun entdeckt, an d'Fëllementer goufen tëscht 1957 an 1961 vum Nationalmusée mat Ënnerstëtzung vun der Lëtzebuerger Arméi ausgegruewen. Déi ugewannt Ausgruewungsmethoden hunn awer den Ufuerderunge vun der moderner Feldarcheologie net entsprach, wat et schwéier gemaach huet, fir de Site wëssenschaftlech ze veraarbechten.

D'Tempelanlag hat hiren Héichpunkt an der 2. Hallschecht vum 4. Joerhonnert. Am fréie 5. Joerhonnert hunn Iwwerfäll vu Germanen, wéi och den Ufank vun der Verbreedung vum Chrëschtentum dozou gefouert, dass d'Tempelanlag opgi gouf.

D'Anlag läit an engem Hang, deen a Richtung Südoste gedréint ass. Se bestoung aus engem Tempel (*Temenos*) an Niewegebaier, mat ronderëm enger Mauer déi un der baussenzeger Säit ronn 56&nbsp;×&nbsp;60 Meter grouss war. Déi ursprénglech Entréeë vun der Tempelanlag louchen am Westen a warscheinlech och op der Südsäit. Op der Nord-, West a Südsäit stounge verschidde Gebaier widder der Baussemauere; ëm wat fir Gebaier et sech gehandelt huet kann net gesot ginn, well déi Beräicher net analyséiert goufen.

E gallo-réimeschen Ëmgangstempel gouf an der nërdlecher Hallschent vun der Anlag ënnersicht. Dës Aart vun Tempel, déi haaptsächlech an de galleschen a germanesche Provënze vu Britannien ze fanne war, bestoung aus engem Raum (*Cella*) an deem eng Representatioun vun der Gottheet stoung, déi veréiert gouf, an engem Sailegang ronderëm. Baussent dem hellege Beräich stoungen eng Rëtsch profan Gebaier déi – wéi an aneren Anlagen üblech – als Auberge, Paschtoueschhaus oder Bad interpretéiert kënne ginn. 

Zu Steesel goufe véier Gebaier ënnersicht, et ass net gewosst, wéivill der nach ënner de Bëschbuedem leien.

## Biller

Steinsel Gallo-Roman Temple in Luxembourg - 51130016875.jpg
Steinsel Gallo-Roman Temple in Luxembourg - 51128961009.jpg
Steinsel Gallo-Roman Temple in Luxembourg - 51129112908.jpg


## Kuckt och
* Lëscht vun den Ausgruewungen an archeologesche Plazen zu Lëtzebuerg

## Literatur

* Matthias Paulke, Jean Krier, und Raymond Waringo. *Archäologischer Rundgang durch Luxemburg*. Luxembourg: Centre national de recherches archéologiques, 2019. Print. ISBN 978-2-87985-535-6, S. 112-113

## Um Spaweck
Ferdinand Marcos Jr.

De **Ferdinand Emmanuel "Bongbong" Romualdez Marcos Jr.**, gebuer den 13. September 1957 zu Manila, ass e philippinnesche Politiker an zanter dem 30. Juni 2022 President vun de Philippinnen.

## Biographie
De Ferdinand Marcos Jr.kënnt aus der aflossräicher Marcos-Famill. Säi Grousspapp, de Mariano Marcos war Deputéierten am philippinnesche Kongress. Säi Papp, de Ferdinand Marcos war vun 1965 bis 1986 President vun de Philippinnen, ufanks als Resultat vu Walen, méi spéit ënner Krichsrecht als Diktator. Seng Mamm, déi fréier First Lady Imelda Marcos, war nom Doud vun hirem Mann e puer Legislature laang Member vum Representantenhaus. Seng Sëschter Imee Marcos ass och eng Politikerin.

De Marcos, dee vu Beruff Geschäftsmann ass, war vun 1992 bis 1995, an dann nees vun 2007 und 2010 , Deputéierten am Representantenhaus. Vun 1983 bis 1986 a vun 1998 bis 2007 war hie Gouverneur vun der Provënz Ilocos Norte.

## Um Spaweck
José Ramos-Horta

De **José Manuel Ramos-Horta**, gebuer de 26. Dezember 1949 zu Dili, deemools Portugisesch-Timor, ass e Politiker vun Timor-Leste.

1996 krut hien, zesumme mam Bëschof Carlos Filipe Ximenes Belo de Friddesnobelpräis fir seng Beméiungen, eng friddlech Léisung am Ost-Timor-Konflikt ze fannen.

Vun 2006 bis 2007 war de Ramos-Horta Premierminister vun Timor Leste a vum 20. Mee 2007 bis den 20. Mee 2012 war hien eg éischt Kéier Staatspresident. Den 11. Februar 2008 gouf hie bei engem Attentat schwéier blesséiert. Den 1. Januar 2013 gouf de Ramos-Horta zum UN-Sonnerbeoptragte fir Guinea-Bissau ernannt. Vun 2017 bis 2018 war hie Staatsminister a Conseiller fir Froen zu der nationaler Sécherheet.

Den 20. Mee 2022 gouf hien eng zweet Kéier als Staatspresident vun Timor-Leste vereedegt.

## Um Spaweck

* Websäit vum José Ramos-Horta
Serdar Berdimuhamedow

De **Serdar Gurbangulyýewiç Berdimuhamedow**, gebuer den 22. September 1981 zu Aşgabat, an der deemoleger Turkmeenescher SSR) ass en turkmeenesche Politiker an zanter dem 19. Mäerz 2022 President vun der Republik Turkmenistan. Säi Virgänger war säi Papp, de Gurbanguly Berdimuhamedow.

Hien huet 2008 bis 2011 op der Diplomatescher Akademie zu Moskau international Reltioune studéiert, an dono um Genfer Zentrum fir Sécherheetspolitik. Dono hat hie verschidde Fonctiounen a staatlechen oder parastaatlechen Administratiounen, déi mat der Zäit méi dichteg goufen.

2016 gouf hie bei de Parlamentswalen an dat turkmeenescht Parlament gewielt. No sukzessive Posten wéi deem vum Vize-Ausseminister, Minister fir Industrie a Vize-Premierminister, gouf hien, als eenzege Jong vum Gurbanguly Berdimuhamedow, bei der Presidentewal am Mäerz 2022 zum Nofollger vu sengem Papp gewielt an den 19. Mäerz 2022 als neie Staatspresident vereedegt.
Yoon Suk-yeol

De **Yoon Suk-yeol** (윤석열), gebuer den 18. Dezember 1960 zu Seodaemun-gu, zu Seoul, ass e südkoreanesche Politiker a fréiere President a Procureur général vu Südkorea.

2022 ass hie fir déi konservativ Partei Gungminui-him bei der Presidentschaftswal als Kandidat ugetrueden a gouf den 9. Mäerz mat 48,6 % vun alle Stëmmen zum President gewielt. Hie gouf den 10. Mee 2022 vereedegt.

De 14. Dezember 2024 huet d'Parlament mat enger Zweedrëttelmajoritéit dofir gestëmmt, datt eng Ofsetzungsprozedur géint hien ageleet sollt ginn, dat nodeems hien e puer Deeg virdrun d'Krichsrecht ausgeruff, a kuerz drop nees zeréckgezunn hat.

Mëtt Februar 2026 gouf hien dofir wéinst "Leedung vun engem Opstand" zu liewenslaangem Prisong veruerteelt.
## Um Spaweck
Skinny J

De **Jim Thill**, gebuer den 31. Dezember 1995, besser bekannt als **Skinny J** oder "Jimbo", ass e lëtzebuergesche Rapper.

Hien ass, zesumme mam Tommek, dem Tun Tonnar an aneren, Member vum Kollektiv Stayfou.

## Liewen a Karriär

De Jim Thill ass 2013 de Bass-Gittarist vun der Punkband All the Way Down ëm de John Wolter ginn. Mat där huet hien 2017 den Album *For the Princess* opgeholl.

2016 huet hien als Deel vum Kollektiv *Räpzodi*, an deem hie Gittar a Batterie gespillt huet, een Album mam selwechten Numm verëffentlecht. Dee gouf vum Serge Tonnar produzéiert.

Als Rapper huet de Skinny J vill mam Rapper Turnup Tun kollaboréiert. Eent vun hiren éischte gemeinsame Lidder als Duo war *Grand-Duc* (2017). Zesummen hu se zwéin Albumen erausbruecht, *Frësche Wand* (2018) an *All Aen op eis* (2020). Zu hiren erfollegräichste Lidder gehéieren d'Summerhitten *Karibik* (mam Bandana) a *Cuba Libre* (mam Tommek). Déi zwéi Videoen hunn op YouTube iwwer 40.000, respektiv iwwer 75.000 Vuen. Elleng op Spotify goufen déi zwee Lidder ronn 150.000, respektiv iwwer 190.000 Mol gelauschtert.

Den 12. Abrëll 2019 war d'Releaseparty vum Skinny J senger éischter Solo-EP *Ego*, zesumme mam Release vum Ragga senger EP *Däischter Gaassen*.

De Jim Thill schafft professionell als Tountechniker.

## Discographie
### Studiosalbumen
* 2018: *Frësche Wand* 
* 2020: *All Aen op eis* 

### EP
* 2019: *Ego*

### Lidder (Auswiel)

* 2017: *Grand-Duc* 
* 2018: *Karibik* 
* 2018: *Cuba Libre* 
* 2018: *100K* 
* 2019: *Lloret* 
* 2018: *Ëmmer nach besoff*
* 2018: *Ego*
* 2019: *Buedemstänneg*
* 2019: *Bounce* 
* 2021: *Roli*

## Um Spaweck
* De Skinny J op Soundcloud, Facebook
* Dem Skinny J seng Discographie op Rate Your Music
* Stayfou op Youtube
Skibi

De **Max Feyder**, besser bekannt als **Skibi**, ass e lëtzebuergesche Rapper.

No zwee Mixtapen huet hien 2021 zesumme mam Beatmaker Crux Cutz den Album *Ze Spigé* erausbruecht. Deen Titel kënnt vum Slang-Wuert „spigéieren“, dat bedeit, eegene Aussoen no, „*opzefalen op eng Aart a Weis wéi een net soll. Et ka méi liicht sinn, kann awer och an dat kriminellt iwwergoen*.“

## Discographie
### Studiosalbumen
* 2021: *Ze Spigé* 

### Mixtapen
* 2017: *Peacewalker Mixtape*
* 2020: *Cash Is Only Money Sessions* 

### EP
* 2015: * Deng Mamm EP*
* 2015: *Hannert der Mauer* 
* 2019: *Botzen, Kieren & Raumen*
* 2020: *Rien qu'a changé* 
* 2022: *Epz*
* 2022: *2pz*

### Lidder (Auswiel)
 
* 2014: *Den Hausmeeschter Paul*
* 2014: *Gehierwesch*
* 2018: *Freshen Wand*
* 2018: *Oh You* 
* 2018: *Vagiess et* 
* 2018: *SoMa*
* 2019: *Smile* 
* 2020: *Ya beis* 
* 2020: *De Kapp dämpt* 
* 2020: *Zeenen*
* 2021: *Klangketten*
* 2022: *Colombera* 

## Um Spaweck
* De Skibi op Soundcloud, Bandcamp a Facebook
* Dem Skibi seng Discographie op Rate Your Music
* interview mam Nicolas Calmes op culture.lu (21. Februar 2022)
Feyder

**Feyder** ass e Familljennumm. 

Leit mam Familljennumm "Thill" sinn oder waren ë.&nbsp;a.:
* Alphonse Feyder (1916-1985), lëtzebuergesche Foussballspiller.
* Jacques Feyder (1885-1948), franséisch-belsche Filmregisseur, Schauspiller an Dréibuchauteur.
* Jacques Feyder (1981), lëtzebuergesche Volleyballspiller.
* Jean Feyder (1947), lëtzebuergeschen Diplomat.
* Marc Feyder (1971), lëtzebuergesche Volleyballspiller.
* Max Feyder, besser bekannt als Skibi, lëtzebuergesche Rapper.
* Mike Feyder (1975), lëtzebuergesche Basketballspiller.
* Patrick Feyder (1971), lëtzebuergesche Foussballspiller.
* Victor Feyder (1855-1918), lëtzebuergeschen Dokter.

## Kuckt och
* Feider
Nicool

D**'Nicole Bausch**, besser bekannt als **Nicool**, gebuer ëm 1995, ass eng lëtzebuergesch Rapperin.

## Liewen a Karriär

Hire Groussmonni war de Sänger Fernand Koenig. D'Nicool huet zu Bréissel studéiert. No engem Concert vum amerikanesche Rapper R.A. the Rugged Man huet si entscheet, selwer Hip-Hop ze maachen.

Am Juni 2019 huet si hiren éischten Album, *Den Ufank vum N*, um Plackelabel De Läbbel verëffentlecht. E gouf vum David Galassi vun De Läb produzéiert. D'Beater fir deen Album koume vum 8Cee, Corbi, Nick Sober a LaFleur. Schonn am Mäerz, respektiv am Mee, waren d'Singelen *130 Säiten* a *Faul a bequem* erauskomm.

2020 koumen d'Lidder *Stolz* an *8002 6002* no. Dat éischt handelt iwwer Geschlechtergläichheet, dat zweet ass eng Kollaboratioun mam Dany Le Loup a promouvéiert d'Péitrusshaus, e Krisenzentrum fir Jugendlecher. Am selwechte Joer war si och um Titel *My Way* vun Ananda Grows ze héieren.

Duerno huet d'Nicool mat *De Sonndeg* en Hommage un hir Grousselteren opgeholl. D'Beater fir deen Track huet den MKO produzéiert. Am Juli 2023 koum d'Lidd *Al* eraus, fir dat de Corbi de Beat gemaach an de Basti Kameter e Video gedréint huet. E puer Méint méi spéit, de 14. Oktober, war d'Releaseparty vun der Nicool hirer EP *N vun der Welt* an de Stater Rotonden.

D'Nicole Bausch schafft haaptberufflech als Kanner- a Jugendpsychologin.

## Discographie
### Albumen
* 2019: *Den Ufank vum N*
* 2025: *Liewen*

### EP
* 2023: *N vun der Welt*

### Lidder
* 2019: *130 Säiten*
* 2019: *Faul an bequem*
* 2020: *Stolz*
* 2020: *80026002* 
* 2021: *De Sonnden*
* 2022: *Duerch de Reen* 
* 2023: *Wou ass d'Fra?*
* 2023: *Al*

## Um Spaweck

* „Nicool, wie schreibt man einen Song?“ Interview vum Jörg Tschürtz mat der Nicool, wort.lu - Weekend Magazin 01, 14.10.2023, S. 10-11
* No ART on AIR - D'Nicole Bausch, rtl.lu, 14.10.2023
* Facebook
* Bandcamp
John Wolter (Rapper)

De **John Wolter**, gebuer den 28. Januar 1994, als Rapper och bekannt als **Ragga** a **John Ragga**, ass e lëtzebuergesche Museker a Museksenseignant.

Hien ass Batteur an der Punkband All the Way Down an der Reggaeband The Disliked, an ass am Hip-Hop-Kollektiv Stayfou aktiv.

## Biographie

De John Wolter huet 2009 d'Punkband All the Way Down am Norde vu Lëtzebuerg matgegrënnt. Déi huet 2012 d'EP *We Aren't All the Same* an 2017 den Album *For the Princess* opgeholl. Ufanks huet d'Grupp nach éischter Skatepunk gespillt, éier sech de Stil duerno a Richtung alternativen a progressive Punk entwéckelt huet.

Zesumme mam Rapper Tommek huet hien 2013 d'Lidd *Mlimli & eng Mötsch!* erausbruecht. D'Joer drop ass hien Drummer bei der Ska-Punk- a Reggae-Band The Disliked ginn. Mat där huet hien d'Albumen *Hôtel N°25* (2015) a *Reggae Rescue* (2019) opgeholl. Mat The Disliked ass hien op bal alle grousse Museksfestivallen zu Lëtzebuerg opgetrueden.

Vun 2018 un huet hien och als Rapper ënner dem Numm Ragga an John Ragga eege Lidder verëffentlecht. Eent vun deenen éischte war *Virsaatz* mam luk.. En Album *Daischter Gaassen* sic koum 2019 eraus. Als Ragga huet hie mat anere Rapper aus dem Kollektiv Stayfou kollaboréiert, dorënner dem Skinny J an Turnup Tun an och mat anere Rapper wéi dem V.I.C an dem Skibi.

Säit 2019 ass hien Enseignant fir Batterie / Drumset a Formation musicale an der Muséksschoul zu Wooltz.

Am Summer 2021 huet hien ënnert dem Numm *Don Piano* mat Claire Parsons, Charel Stoltz, Mateus Wojda an Eric Junker e puer Concerte gespillt. Am Oktober huet 2022 huet de John Ragga d'Lidd *Gespréicher um Balcon* erausbruecht.

## Discographie als Rapper

### Album
* 2019: *Daischter Gaassen*

### Lidder (Auswiel)
* 2013: *Mlimli & eng Mötsch!* 
* 2018: *Virsaatz* 
* 2019: *Wonnen*
* 2019: *Bounce* 
* 2020: *Kickboard (Freestyle)*
* 2020: *Valhalla* 
* 2020: *Santa* 
* 2021: *Zait fir mech* 
* 2021: *Colombera* 
* 2022: *Gespréicher um Balcon*

## Um Spaweck
* De Ragga op Facebook
* D'Profiller John Wolter a Ragga op Rate Your Music
* Stayfou op Youtube
Gustavo Petro

De **Gustavo Francisco Petro Urrego**, gebuer den 19. Abrëll 1960 zu Ciénaga de Oro, am Departamento de Córdoba, ass e kolumbianeschen Economist, Politiker a fréiere Member vun der Guerilla-Grupp *[[Movimiento 19 de Abril]]*.

No der Demilitariséierung gouf hien 1991 Deputéierten am kolumbianesche Representantenhaus an 2006 Senator. Vun 2012 bis 2015 war hie Buergermeeschter vu Bogotá. Am Juni 2022 gouf hien als éischte lénke President vu Kolumbie gewielt an de 7. August 2022 vereedegt.

## Um Spaweck
Eugène Poubelle

Den **Eugène René Poubelle**, gebuer de 15. Abrëll 1831 zu Caen, a gestuerwen de 15. Juli 1907 zu Paräis, war e franséische Jurist, Héije Beamten an Diplomat.

Säi Familljennumm ass op Franséisch de Synonym fir Dreckskëscht ginn.

## Liewen
De Poubelle huet Droit studéiert an dee Studium mat enger Promotioun ofgeschloss. Dono huet hien op den Universitéite vu Caen, Grenoble an Toulouse Coursë gehalen. Am Abrëll 1871 gouf e vum Adolphe Thiers zum Préfet vum Departement Charente ernannt. Méi spéit gouf hie Préfet vun den Departementer Isère, Corse, Doubs a Seine. D'Departement Seine bestoung deemools aus der Stad Paräis an hirer Banlieue.

Fir déi hygienesch Verhältnesser zu Paräis ze verbesseren, huet de Poubelle de 24. November 1883 en Dekreet publizéiert, deen d'Proprietäre vun Haiser verflicht huet, hire Locatairë Behälteren, déi een zoumaache kann, zur Dispositioun ze stellen. An deene Behältere sollten d'Locatairen de Knascht aus hirem Stot versuergen, éier en agesammelt gouf. Glas, Schierbele vu Parzeläin a Schuele vun Austeren hu misse getrennt gesammelt ginn.

Dësen Dekreet ass am Ufank op Widderstand bei der Paräisser Bevëlkerung gestouss. Den 22. Februar 1884 huet de Gemengerot vu Paräis Positioun dozou geholl an de Poubelle gefrot, säin Text eng Grëtz z'änneren. De 7. Mäerz 1884 huet de Poubelle den definitiven Dekreet ënnerschriwwen. 1894 huet hien e weideren Dekreet erlooss, deen d'Hygiène verbessere sollt, nämlech, datt Hausproprietairen dozou verflicht goufen, hir Gebaier un d'Kanalisatioun unzeschléissen.

Vun 1896 bis 1898 war de Poubelle franséischen Ambassadeur beim Hellege Stull. Seng Pensioun huet hien am Departement Aude verbruecht, wou seng Fra Gabrielle Lades-Gout hierkoum. Hie gouf no sengem Doud, 1907, zu Carcassonne begruewen.

## Nowierkung
Den Numm *Poubelle* ass am Franséischen zum gebräichleche Wuert fir "Dreckskëscht" ginn. Schonn de 16. Januar 1884 goung an engem Artikel am *[[Le Figaro|Figaro]]* vun enger *boîte Poubelle* Rieds. 1890 gouf d'Wuert *poubelle* an d'Enzyklopedie *Grand Dictionnaire universel du XIXe siècle* opgeholl.

## Um Spaweck
Charel Stoltz

Den **Charel Stoltz**, och nach **Charles Stoltz**, ass e lëtzebuergesche Museker, Touningenieur a Museksproduzent. Hie produzéiert haaptsächlech Rockmusek.

Hie war Gittarist an de Bands Holy National Victims a Mad Fox.

## Biographie

De Charel Stoltz, deem säi Papp Museker ass, huet als Kand Piano a Gittar geléiert. Hien ass net op de Conservatoire gaange mä huet 2005 seng Première an der Musekssektioun am Stater Athénée gemaach a spéider zu London an Amsterdam Tountechnik studéiert.

1999 huet hien d'Band Holy National Victims matgegrënnt, mat där hien d'Album *International Vegetable Meeting* (2002) an *Take This Ride or You Will Never Know* (2006) verëffentlecht huet.

Hien huet 2004 fir d'éischt e Wierk fir eng aner Band produzéiert. Dat war *Silly* vu Myein, duerno och nach *Nobody Cares, Nobody Changes* vun Extinct, *Death Inside* vu Rise Up, a vill anerer. Hien hat deemools e Studio an der Stad.

2009 huet hie mam Jacques Hoffmann de Museksstudio *Holtz Sound* zu Tënten gegrënnt. Zënterhier hëlt hie Musek op a produzéiert Musek. Zu de lëtzebuergesche Gruppen a Kënschtler, mat deenen hien zesummegeschafft huet, zielen ënner anerem Versus You, Medley Jukebox, Angel at My Table, Mount Stealth, Everwaiting Serenade, Daniel Balthasar, Tuys, Hal Flavin, Kitshickers, Porn Queen, Tommek, Cyclorama, The Disliked, an de Pol Belardi.

## Um Spaweck
* Holtz Sounds: Facebook
* Profil  op Rate Your Music
Albert Nerini

Den **Albert Nerini**, gebuer den 11. November 1957 zu Diddeleng, a gestuerwen de 15. Juli 2022 zu Esch-Uelzecht, war e lëtzebuergesche Sänger (Bariton). Säi Repertoire huet haaptsächlech aus Schlager bestanen.

Den Albert Nerini huet vu klengem un u Muskelschwächt gelidden. Hien ass am fréie Muere vum 15. Juli 2022 un de Suite vun enger Corona-Erkrankung an enger Longenentzündung gestuerwen.

## Formatioun

## Karriär

## Kuckt och
* Lëscht vu lëtzebuergesche Museker
Conservatoire national des arts et métiers

De **Conservatoire national des arts et métiers** (CNAM), ass eng franséisch Fachhéichschoul, déi am 3. Arrondissement vu Paräis läit.

## Geschicht
D'Schoul gouf 1794 vum Henri Grégoire gegrënnt a gehéiert zu de sougenannte *[[Grand établissement|grands établissements]]*.

## Bekannt Persounen
* Mahammed Dionne, fréiere Schüler, fréiere Premierminister vum Senegal
* Jean Ferrat, fréiere Schüler, Sänger a Liddermécher
* Jean Fourastié, Member vum Institut de France, Ekonomist a Professer um Conservatoire national des arts et métiers
* Louis Pasteur, fréiere Schüler, Chimist a Biolog
* Jean Prouvé, Architekt a Konschtschmadd, Professer um Cnam

## Kuckt och
* Musée des arts et métiers

## Um Spaweck
* Websäit vum CNAM
Université Paris Sciences et Lettres

D**'Université Paris Sciences et Lettres** ass eng franséisch Universitéit zu Paräis. an der Regioun Île-de-France.

Si gouf 2010 gegrënnt, andeems verschidde Beräicher vun aneren Universitéiten a Laboratoiren zesummegeluecht goufen.

Si hat 2018 e Budget vu 750 Milliounen Euro.

## Um Spaweck

* PSL
V.I.C

De **Vic Bové**, besser bekannt ënner dem Numm **V.I.C**, ass e lëtzebuergesche Rapper vu Mamer. Hien ass och Member vun der Ska-Band Los Dueños.

## Biographie

De Vic Bové huet 2010 d'Ska-Band Los Dueños matgegrënnt, déi 2013 eng eponym EP verëffentlech huet. Där hiren Extrait *Chemin Prédestiné* hat e gewësse Succès. 2015 ass den Album *Les moutons noirs* erauskomm, vun deem d'Lidd *Holly* ausgekoppelt gouf.

Als Solorapper huet de V.I.C. 2018 d'Lidd *Ouni Plang* erausbruecht, dat vum Beatmaker CruxCuts produzéiert gouf, an d'Joer drop d'Kollaboratioun * Am Réckbléck* mam Maka Mc.

2019 huet hien als Deel vum Kollektiv Pachamama Family, deen 2018 gegrënnt gouf, d'EP *Epocalypse* opgeholl. Op där gi sozialkritesch Sujeten an Ëmwelttheme behandelt. De Videoclip vum Lidd *Ocean* gouf an der englescher Stad Devon gedréint. E vun de Partner bei der Produktioun vun där EP war d'ONG Frères des Hommes. An Zesummenaarbecht mat enger anerer ONG, SOS Faim, gouf 2020 een anere Clip produzéiert, *Gimme More*, iwwer Liewensmëttelverschwendung an Junkfood.

De 26. Februar 2021 ass dem V.I.C säin Debutalbum *Bic Up* op de Maart komm, aus deem d'Lidder *Reimkickkonscht* a *Bic & Blat* ausgekoppelt goufen. Den Album gouf vum Danny Epstein (als *The Fuza Beat Prod.*) produzéiert.

Am September 2021 ass dunn och nach den Album *Oneness* vum Kollektiv Pachamama Family erauskomm.

## Discographie
### Album
* 2021: *Bic Up*

### Lidder (Auswiel)
* 2018: *Ouni Plang*
* 2019: *Am Réckbléck* 
* 2021: *Reimkickkonscht*
* 2021: *Bic & Blat*

## Um Spaweck
* Facebook-Säit an Instagram-Säit
* Säit op Bandcamp
* Discographie op Rate Your Music
Nighthawks (Bild)

**Nighthawks** (engl. wuertwiertlech: "Nuetsbrokätz", dem Sënn no: "Nuetseilen") ass en Tableau (Ueleg op Toile), deen den US-amerikanesche Moler Edward Hopper 1942 kreéiert huet. D'Bild gëllt als dem Hopper säi bekanntste Wierk an ee vun de bemierkenswäertste Biller vun der US-amerikanescher Molerei. Et ass 84,1&nbsp; op &nbsp;152,4&nbsp;cm grouss an hänkt haut, zesumme mat anere Biller vum Hopper, am Art Institute of Chicago zu Chicago.

Et weist en *Diner*, also en einfache Restaurant, wou ee spéit owes nach eppes z'iesse kritt, um Eck vun zwou eidele Stroossen an enger Stad. Nieft dem Mann hannert dem Comptoir, a wäisser Uniform, sinn dräi Clienten dobannen: eng Koppel, bei där de Mann fëmmt an d'Fra eppes ësst, an e Mann, deen ee vu hanne gesäit. D'Bild ass haaptsächlech an de Faarwe Giel, Raschtbrong, Turquoise a Glasgréng gehalen.

Den Hopper sot eng Kéier an engem Interview, hien hätt sech un enger Kräizung op der New Yorker Greenwich Avenue am Greenwich Village inspiréiert, wou hie joerzéngtelaang gewunnt huet an säin Atelier hat. Et ass awer eng vereinfacht an idealiséiert Duerstellung, keng realistesch.

Hien huet sech selwer als Modell fir déi männlech Persoune geholl, fir d'Fra um Bild huet seng Fra Josephine Modell gestanen (wéi och fir déi weiblech Figuren op anere vu senge Biller). Si war et och, déi den Titel *Nighthawks* proposéiert hat.

*Nighthawks* gouf eng Abberzuel Kéiere kopéiert, zitéiert a parodéiert, z.&nbsp;B. andeems d'Persounen um Bild duerch anerer ersat goufen (bekannt ass z.&nbsp;B. *Boulevard of Broken Dreams* vum Gottfried Helnwein, op deem Ikone vun der amerikanescher Popkultur (Humphrey Bogart, James Dean, Marilyn Monroe an Elvis Presley) ze gesi sinn.

## Um Spaweck

* The Art Institute of Chicago: Edward Hopper: Nighthawks. American Art 2008 Online: Volltext 
* op der Websäit vum Art Institute of Chicago
Edgar von Wahl

Den **Edgar de Wahl**, gebuer den 23. August 1867 a gestuerwen den 9. Mäerz 1948 zu Talinn, war e balteschen Däitsche Enseignant, Mathematiker a Linguist. Hien ass bekanntst fir de Schëpfer vun Interlingue (bekannt als Occidental uechter säi Liewen), eng naturalistesch konstruéiert Sprooch déi op den Indo-europäesche Sprooche baséiert, an am Ufank vum Joer 1922 publizéiert gouf.