open-index/open-wikipedia-markdown huggingface dataset:
Ronde van Nederland 1985

Déi 25. Editioun vun der Ronde van Nederland gouf vum 20. August bis den 23. August 1985 a 5 Etappe gefuer. Den Depart war zu Winschoten an d'Arrivée zu Hertogenbosch.

D'Course gouf vum Belsch Eric Vanderaerden gewonnen. 
## Etappen

## Generalklassement
Ronde van Nederland 1986

Déi 26. Editioun vun der Ronde van Nederland gouf vum 18. August bis den 23. August 1986 a 5 Etappe gefuer. Den Depart war zu Veenendaal an d'Arrivée zu Gulpen.

D'Course gouf vum Hollänner Gerrie Knetemann gewonnen. 
## Etappen

## Generalklassement
Kirow (Homonymie)

De Begrëff **Kirow** huet follgend Bedeitungen:

## Toponyomie

* Kirow, eng Stad am russeschen Oblast Kirow.
* Kirow, eng Stad am russeschen Oblast Kaluga.

## Aner Bedeitungen
* Kirow Ardelt GmbH, e Maschinnebauer zu Leipzig
* Kirow-Klass, eng sowjetesch respektiv russesch Schëffsklass
* Kirow, e sowjetescht Krichsschëff

## Kuckt och
* De Familljennumm Kirow
Ronde van Nederland 1984

Déi 24. Editioun vun der Ronde van Nederland gouf vum 21. August bis de 25. August 1984 a 7 Etappe gefuer. Den Depart war zu Breda an d'Arrivée zu Assen.

D'Course gouf vum Hollänner Johan Lammerts gewonnen. 
## Etappen

## Generalklassement
Bruttoinlandsprodukt

D**'Bruttoinlandsprodukt** (Ofkierzung: **BIP** oder och **PIB** vum franséische *Produit intérieur brut*) ass d'Zomm vun de Wäerter vun alle Produktiounsgidder an Déngschtleeschtungen, déi an Zäit vun engem Joer an engem Land hiergestallt a geleescht ginn. Dobäi gi bei der Berechnung vum PIB nëmmen déi Produkter berücksichtegt, déi um Enn vun der Produktiounskette stinn. Domat gëtt verhënnert, datt s'an Tëscheschrëtt zweemol oder méi dacks gezielt kënne ginn.

Et ënnerscheet een tëschent dem Bruttoinlandsprodukt an dem Bruttoinlandsprodukt pro Kapp. Beim zweete gëtt den Total-PIB duerch d'Populatioun vum Land gedeelt. Sou léisst de *PIB* Réckschlëss iwwer d'Wirtschaftsmuecht vun engem Land zou, wärend de *PIB pro Kapp* op de Wuelstand schléisse léisst.

## Kuckt och
* Bruttonationalakommes

## Um Spaweck
Federalismus

De **Federalismus** ass en Organisatiounsprinzip vun engem Land, bei deem eenzel Glidderstaaten eng gewëssen Autonomie hunn. Beispiller fir sou federal organiséiert Staate sinn d'Belsch, Däitschland, d'Schwäiz, Russland, d'USA, Brasilien, Mexiko, Indien asw. Meeschtens ass de Federalismus historesch bedéngt an ass d'Konsequenz vum Zesummeschloss vun e puer verschiddene Vëlker, quasi staatlechen Entitéiten oder sproochleche Communautéiten. En erméiglecht den Zesummeschloss vu méi klenge Staaten zu engem groussen, ouni datt d'Populatioun dobäi riskéiere géif hir Identitéit ze verléieren oder kee regionaalt Matsproocherecht méi ze hunn.

### Federalismus an der Belsch
D'Belsch ass ee Spezialfall vum Federalismus, éischtens, well se 1830 als Eenheetsstaat geschafe gouf, an eréischt géint Enn vum 20. Joerhonner, no enger Rëtsch vu Staatsreformen, 1994 zu engem federale Staat ëmgebaut gouf; an zweetens, well d'Land net a kloer definéiert Glidder ënnerdeelt ass, mä well déi sech jee no Zoustännegkeetsberäich iwwerschneiden. D'Land ass souwuel a Regioune wéi och a Communautéiten agedeelt.

#### Communautéiten
Den historesche But vun der Andeelung a Communautéiten, ass d'Ofgliddere vum Staat a seng sproochlech a kulturell Gebidder. Dofir gëtt et déi Franséisch, déi flammännesch an déi Däitschsproocheg Communautéit. D'Zoustännegkeetsberäicher vun de Communautéite belafe sech deemno och haaptsächlech op d'Kultur, d'Educatioun sou wéi sozial a persounebezunnen Ugeleeënheete wéi Jugendschutz oder Familljebäihëllefen.

#### Regiounen
Nieft de Communautéiten ass d'Belsch an Regiounen agedeelt, déi sech hierarchesch de Communautéiten net ënneruerdne loossen. D'Regioune sinn historesch entstanen, well net all Regioun an der Belsch gläichermoosse staark am Industrie- oder am Déngschtleeschtungsberäich waren, wat déi no méi Autonomie striewe gelooss huet.

D'Belsch deelt sech sou nieft den dräi Communautéiten an déi dräi Regiounen an:

* Wallounien
* Flandern
* Haaptstadregioun Bréissel

D'Zoustännegkeetsberäicher vun de Regioune sinn d'Ekonomie, Aarbechtsplazen, ëffentlechen Déngscht, awer och z.&nbsp;B. Energieversuergung oder Waasserbau. Ausserdeem iwwerwaachen d'Regiounen d'Provënzen, d'Gemengen an d'Intercommunalen.

### Federalismus an Däitschland
Däitschland ass haut a 16 sougenannt Bundeslänner agedeelt. Sonnerfäll sinn dobäi d'Bundeslänner Hamburg, Bremen a Berlin, déi Bundesland a Landeshaaptstad gläichzäiteg sinn. Mat der Constitutioun vun der Bundesrepublik Däitschland vum 23. Mee 1949, ënnerläit de Federalismus an Däitschland der Éiwegkeetsgarantie.

### Federalismus a Russland
Werpin

**Werpin** ass en Duerf an der belscher Gemeng Hotton an der Provënz Lëtzebuerg

Werpin läit um rietsen Uwänner vun der Ourthe an ass wéinst senger monumentaler Muttergottesstatu bekannt.

Déi 11,30 m héich Muttergottesstatu gouf, der Legend no, no enger Epidemie déi am Duerf ausgebrach war, opgeriicht. De Kaploun René Janus hat dofir Sue gesammelt an d'Statu gouf vum Louis Hoyoux an Auguste Fabert allen zwéi vun Hotton gebaut. Den 2. September 1931 huet den Thomas-Louis Heylen Bëschof vun Namouer an de Kaploun Janus d'Statu virun enger 3.000 Leit ageseent.

## Biller

2018-04-28-La Vierge de Werpin-8527.jpg|D'Muttergottes vu Werpin
2018-04-29-Kirche Werpin-8571.jpg|D'Kierch vu Werpin
Werpin_ChurchInterior.JPG|An der Kierch
Orang-Utanen

D**'Orang-Utanen** (*Pongo*) sinn eng Gattung vu Primaten bannent der Famill vun de Mënschenafen (Hominidae). Si ënnerscheede sech vun anere Mënschenafe wéinst hirem routbronge Pelz a wéinst hirem Kierperbau, dee méi un e Liewen an de Beem ugepasst ass.

Si liewen op de südostasiateschen Insele Sumatra a Borneo. D'Orang-Utane ginn an dräi Aarten ënnerdeelt: de Borneo-Orang-Utan (*Pongo pygmaeus*), de Sumatra-Orang-Utan (*Pongo abelii*) an den nei entdeckten Tapanuli-Orang-Utan (*Pongo tapanuliensis*).

## Charakteristiken
Orang-Utane gi vu Kapp bis Hënner 1,25 bis 1,5 Meter grouss. D'Männercher si mat 50 bis 90 Kilogramm bal duebel esou schwéier wéi d'Weibercher, déi 30 bis 50 Kilogramm weien. D'Fell ass donkelrout bis roudelzeg-brong, woubäi d'Faarf bei den Déieren op Sumatra méi hell ass.

D'Äerm an d'Been si staarkt op eng Liewensweis an de Beem spezialisiéert: D'Äerm si ganz laang a staark, a kënnen eng Spanwäit vu bis zu 2,25 Meter hunn. D'Hänn si kropfërmeg a laanggestreckt. D'Bee si relativ kuerz a kënnen no banne gebéit ginn, wat d'Kloteren erop op Beem méi einfach mécht. D'déck Zéif ass kleng an zimmlech ënnen, déi aner Zéiwe si verhältnesméisseg laang a gebéit, sou wéi bei den Hänn.

## Verbreedung an Habitat

D'Orang-Utane komme just op den Insele Borneo a Sumatra vor. Op Sumatra liewen s'an de nordwestleche Regiounen an deelweis laanscht d'Westküst, op Borneo haaptsächlech an de südlechen an ëstliche Géigenden.

Hire Liwensraum sinn déi tropesch Reebëscher, op enger Héicht vun 0 bis 1500 Meter. Si sinn dacks a suppege Géigenden oder no bei Flëss ze fannen. Och an den Dipterocarpaceen-Bëscher kommen se vir.

## Liewensweis
## Ernierung
## Fortplanzung an Entwécklung

## Literatur
* Thomas Geissmann: *Vergleichende Primatologie*. Springer, Berlin 2003. ISBN 3-540-43645-6

## Um Spaweck

* K. A. Cawthon Lang: Primate Factsheets: Orangutan (''Pongo'')
Lochness

**lochness - verlag luxemburger autoren** war e Verlag zu Lëtzebuerg vun engem Auteurskollektiv, an deem sech uganks vun den 1970er Joren Auteuren zesummegedoen hunn, fir hir Texter ze publizéieren.

Zu de Grënnungsmemberen hunn ë.&nbsp;a. de Pol Greisch, de Pierre Puth an de Roger Manderscheid gehéiert.

*lochness* huet eppes iwwer 3 Joer bestanen a 5 Publikatiounen erausbruecht.

E gëtt haut, trotz senger Kuerzliewegkeet, als e wichtegt Element fir d'Entwécklung vun der Lëtzebuerger Literatur ugesinn.

## Literatur
* Claude D. Conter: "1972 - Lochness: Aufstieg und Fall eines Verlages." In: *Fundstücke = Trouvailles* 2016/2017 (Nr. [3](2018)), S. 97-99.
Vëlospist PC20

D****', och nach **Pist vun der [[Wolz (Sauer)|Wolz]]**, offiziell *Itinéraire cyclable de la Wiltz*, ass eng vun den 41 Vëlosstrecke vum nationale Reseau zu Lëtzebuerg.

## Streck
D'PC20 ass 20,90&nbsp;km laang a féiert vu Kautebaach op d'belsch Grenz (Schleef). Den déifste Punkt (250,74 m) ass zu Kautebaach (*Bei der Millen*) an den héchsten (422,52m) bei Uewerwampech (*Rengelsburen*).

Se féiert laanscht oder duerch follgend Uertschaften: Kautebaach, Gare Mäerkels, Wolz, Wanseler a Schleef.

## Uschlëss un aner Pisten
D'Pist vun der Wolz huet ënnerwee Uschlëss un aner Pisten:

* Mëttelsauerpist (PC16) an Nordpist (PC21) zu Kautebaach,
* Westpist (PC17) an der Schleef,
* Pist vum Éisleker Plateau (PC36) zu Nidderwampech.

## Bemierkungen

## Biller

## Literatur
* John Lamberty, „In Fahrt gekommen“ am Luxemburger Wort vum 22. Juli 2020, S. 30

## Um Spaweck

* D'PC20 op der Websäit vun de Ponts et chaussées
* Iwwersiichtkaart mat de Vëlospisten op der Websäit vu ProVelo
Vëlospist PC23

D****', och nach **Bennispist**, offiziell *Itinéraire cyclable Benni*, ass eng vun den 41 Vëlosstrecke vum nationale Reseau zu Lëtzebuerg. 

Se ass no der Schmuelspuerstreck „Benni“ genannt, déi 1889 bis 1948 vun Dikrech op Veiane gefuer ass, an op deem sengem fréiere Gleisbett se gréisstendeels verleeft.

## Streck
Wa se bis fäerdeg ass, féiert d'PC23 vun der Bleesbréck op Bëttel. Se féiert da laanscht oder duerch follgend Uertschaften: Bleesbréck, Selz, Tandel a Furen.

Zanter 2005 besteet just den 2&nbsp;km laangen Deel vu Bëttel op Furen. Den déifste Punkt (235,65 m) ass zu Bëttel (*Gronn*) an den héchsten (284,11 m) zu Furen (*Fäeschent*).

2024 konnt sech no laangem Gediedechs mat de Proprietäre vun dofir néidegen Terraine g'eenegt ginn, d'Pist vu Furen bis op Bleesbréck auszebauen.

D'Aarbechten un dësem Deelstéck vu 6,1 km, déi ronn 4 Milliounen Euro kaschten, solle vum Fréijoer 2026 u gemaach ginn - 20 Joer méi spéit wéi geduecht. Dono gëtt och nach op der Bleesbréck eng Ënnerféierung ënner der Nationalstrooss 7 gebaut, souwéi och eng Plattform fir Vëloe laanscht d'Gilsdrëffer Sauer-Bréck bäigemaach, fir déi aner Säit en Uschloss mat der Mëttelsauerpist (PC 16) ze kréien.

En 160 Meter laangen Tunnel bei Furen, deen 1948 zou gemaach gouf, gouf schonn 2017 amenagéiert fir datt d'Vëlospist derduerchgoe kéint, woubäi opgepasst gouf, dat esou ze maachen, datt d'Fliedermais-Kolonien net ze vill gestéiert géifen.

## Uschlëss un aner Pisten
D'Bennispist huet ënnerwee Uschlëss un aner Pisten:

* Pist vun den dräi Flëss (PC3) zu Bëttel,
* Ardennerpist (PC22) zu Furen,

geplangt:

* duerch eng Ënnerféierung: Mëttelsauerpist (PC16) op der Bleesbréck.

## Biller

File:Tandel, gare de Bettel (101).jpg|Fréier Gare vu Bëttel


## Um Spaweck

* D'PC23 op der Websäit vun de Ponts et chaussées
* Iwwersiichtskaart mat de Vëlospisten op der Websäit vu ProVelo
Vëlospist PC24

D****', och nach **Feelser Janglispist**, offiziell *Itinéraire cyclable Feelser Jangeli*, ass eng vun den 41 Vëlosstrecke vum nationale Reseau zu Lëtzebuerg. Se ass no der Schmuelspuerstreck „Feelser Jangli“ genannt, déi fréier (1882 - 1948) vu Kruuchten an d'Fiels gefuer ass.

## Streck
Déi geplangt PC24 féiert vu Kruuchten op Miedernach.

## Uschlëss un aner Pisten
D'Feelser Janglispist kritt ënnerwee Uschlëss un aner Pisten:

* Pist vun der Wäisser Iernz (PC5), tëscht Miedernach an der Fiels,
* Uelzechtpist (PC15), tëscht Miersch a Kruuchten.

## Bemierkungen

## Biller

## Um Spaweck

* Iwwersiichtskaart mat de Vëlospisten op der Websäit vu ProVelo
Vëlospist PC25

D****', och nach **Atert-Waark Pist**, offiziell *Itinéraire cyclable Attert-Wark*, ass eng vun den 41 Vëlosstrecke vum nationale Reseau zu Lëtzebuerg.

## Streck
Déi geplangt PC25 féiert vun Useldeng op Nidderfeelen.

## Uschlëss un aner Pisten
D'Atert-Waark Pist kritt ënnerwee Uschlëss un aner Pisten:

* Atertpist (PC12) zu Useldeng,
* Mëttelsauerpist (PC16) a Stauséipist (PC19) zu Nidderfeelen

## Bemierkungen

## Biller

## Um Spaweck

* Iwwersiichtskaart mat de Vëlospisten op der Websäit vu ProVelo
Vëlospist PC26

D****', och nach **Musel-Sir-Pist**, offiziell *Itinéraire cyclable Moselle-Syre*, ass eng vun den 41 Vëlosstrecke vum nationale Reseau zu Lëtzebuerg.

## Streck
Déi geplangt PC26 féiert vu Rued-Sir op Éinen.

## Uschlëss un aner Pisten
D'Musel-Sir-Pist kritt ënnerwee Uschlëss un aner Pisten:

* Iechternacher Pist (PC2) bei Iernster,
* Pist vun den dräi Flëss (PC3) zu Éinen,
* Sirpist (PC4) zu Rued-Sir.

## Bemierkungen

## Biller

## Um Spaweck

* Iwwersiichtskaart mat de Vëlospisten op der Websäit vu ProVelo
Vëlospist PC27

D****' (och nach **Kiischtendallspist**, *Itinéraire cyclable Kiischtendall*), ass eng vun de 40 Vëlosstrecke vum nationale Reseau zu Lëtzebuerg.

## Streck
D' féiert, wa se bis fäerdeg ass, vun der Polvermillen an der Stad Lëtzebuerg duerch den Hammer Dällchen op de Pôle d'échange Zens-Hamm, dann duerch de Scheedbësch op d'Gare vu Sandweiler-Conter, d'Industriezon Conter/Weiergewan, iwwer Mutfert a Bous bis op Stadbriedemes.

Vum CR234 aus ginn zwou Antenne fort: d'PC27a an nordëstlecher Richtung op Sandweiler an d'PC27b a südwestlecher Richtung op Sandweiler-Gare.

Bis ewell besti just follgend Deelstécker dovun(Stand: Juni 2024):
* ronn 400&nbsp;m ronderëm d'Gare Zens-Hamm
* 815&nbsp;m vun der Gare Zens-Hamm laanscht d'Eisebunnsstreck, bis an d'Rue Mac Adam
* vun der Rue Mac Adam ënnert der A1 erduerch, duerch eng autofräi Strooss (Val du Scheid) nërdlech laanscht den Amerikaneschen Zaldotekierfecht zu Hamm, bis bei d'Kräizung mam CR159 um Scheedhaff
* ëstlech laanscht den CR234, vun der Kräizung déi op Sandweiler-Gare féiert bis op de Rond-point bei der Allée Klaus-Michael Kühne (ca. 1,4&nbsp;km)

D'Aarbechten um 1200 m laang Stéck vun der Polvermillen (Uschloss un d'Vëlospist PC1) bis bei d'Zenser Gare, deelweis iwwer d'Nationalstrooss 2 an duerch eng Kalifornesch Mauer getrennt, sollen,  2025 ufänken a fréistens dat Joer drop fäerdeg sinn. Wéi a wéini et um anere Wupp, vu Conter aus, bis op d'Musel virugoe soll, ass nach ëmmer net gewosst.

## Uschlëss un aner Pisten
D' huet oder kritt ënnerwee Uschlëss un:

* PC15 op der Polvermillen
* PC2a um Pôle d'échange Zens-Hamm
* PC11b vun der Industriezon Conter/Weiergewan op Conter a weider op d'PC11 tëscht Alzeng an Haassel
* PC3 zu Stadbriedemes

## Bemierkungen

## Biller

## Um Spaweck
Vëlospist PC28

D****', och nach **Réiserbannspist**, offiziell *Itinéraire cyclable Réiserbann*, ass eng vun den 41 Vëlosstrecke vum nationale Reseau zu Lëtzebuerg.

## Streck
Déi geplangt PC28 féiert vu Bierchem-Gare op Beetebuerg-Gare.

## Uschlëss un aner Pisten
D'Réiserbannspist kritt ënnerwee Uschlëss un aner Pisten:

* Zentrumspist (PC1) am Süde vun der Stad.

## Bemierkungen

## Biller

## Um Spaweck

* Iwwersiichtskaart mat de Vëlospisten op der Websäit vu ProVelo
Vëlospist PC22

D****', och nach **Ardennerpist**, offiziell *Itinéraire cyclable des Ardennes*, ass eng vun den 41 Vëlosstrecke vum nationale Reseau zu Lëtzebuerg.

## Streck
D'PC22 ass 24,62&nbsp;km laang a féiert vu Bëttel op Lellgen. Den déifste Punkt (284,11 m) ass zu Furen (*Fäeschent*) an den héchsten (524 m) zu Wuelessen (*Wäisse Wak*).

Se féiert laanscht oder duerch follgend Uertschaften: Bëttel, Furen, Groesteen, Nuechtmanescht, Pëtschent, Akescht, Wuelessen a Lellgen.

## Uschlëss un aner Pisten
D'Ardennerpist huet ënnerwee Uschlëss un aner Pisten:

* Nordpist (PC21) zu Wëlwerwolz,
* Bennispist (PC23) zu Furen.

## Bemierkungen

## Biller

## Um Spaweck

* D'PC22 op der Websäit vun de Ponts et chaussées
* Iwwersiichtskaart mat de Vëlospisten op der Websäit vun der Lëtzebuerger Vëlos-Initiativ
Vëlospist PC29

D****', och nach **Pist vun den Uewersauer Dierfer**, offiziell *Itinéraire cyclable villages de la Haute-Sûre*, ass eng vun den 41 Vëlosstrecke vum nationale Reseau zu Lëtzebuerg.

## Streck
Déi geplangt PC29 féiert vun der PC18 bei Flatzbuer bis bei d'PC20 an der Géigend vu Wanseler. Se féiert da laanscht oder duerch follgend Uertschaften: Bauschelt, Bungerëffer Millen.

## Uschlëss un aner Pisten
D'Pist vun den Uewersauer Dierfer kritt ënnerwee Uschlëss un aner Pisten:

* Westpist (PC17),
* Schifergrouwepist (PC18) bei Flatzbuer,
* Pist vun der Wolz (PC20) bei Wanseler.

## Bemierkungen

## Biller

## Um Spaweck

* Iwwersiichtskaart mat de Vëlospisten op der Websäit vu ProVelo
Luxembourgit

**Luxembourgit** ass e Mineral aus der Klass vun den nativen Elementer, mat der cheemescher Zesummesetzung AgCuPbBi4Se8. Säin Numm gouf am Abrëll 2019 vun der Association internationale de minéralogie offiziell festgeluecht. Et krut dësen Numm, well et zu Lëtzebuerg entdeckt gouf.

## Beschreiwung
Luxembourgit besteet aus mikroskopesche Kristaller, déi duerchschnëttlech 200&nbsp;µm (0,2&nbsp;mm) laang a 5&nbsp;µm déck sinn.

## Entdeckung
D'Luxembourgit gouf uganks 2012 bei Biwels, bei Buerunge fir en neie Schacht vun der SEO vun engem wëssenschaftleche Mataarbechter vum Naturmusée, dem Jean-Baptiste Burnet, entdeckt.

Et waren dënn Faseren déi op Dolomitkristaller souzen. Si goufe mat engem Rasterelektronemikroskop a mat Hëllef vun enger energiedispersiver Röntgenspektroskopie ënnersicht. Schonn du stoung fest, datt et ee fir Lëtzebuerg ganz raart Mineral wier. Ufanks gouf ugeholl, et kéint sech ëm Nordströmite, Watkinsonite, Schlemaite oder Litochlebite handelen. Méi grëndlech cheemesch Analyse vum CNR zu Mailand a vun der Universitéit Léck hunn do gehollef, zu der Konklusioun ze kommen, datt et sech net, wéi fir d'éischt ugeholl, ëm Litochlebite géif handelen, mee ëm eng nei Aart. D'Entdeckung gouf dunn, den 30. November 2018, der *Commission on New Minerals, Nomenclature and Classification* (CNMNC) vun der International Mineralogical Association gemellt. Den 9. Abrëll 2019 huet d'IMA confirméiert, datt dat neit Mineral ënnert dem proposéierten Numm *Luxembourgite* unerkannt gi wier.

Den Naturmusée versuergt e Referenz-Stuel (Holotyp).

## Literatur
* Simon Philippo: "La Luxembourgite." In: *[[d'Lëtzebuerger Land]]* 24.05.2019, Nr.21, S.12-13 (an op land.lu).
* "Première nouvelle espèce minérale trouvée au Luxembourg : la Luxembourgite." op mnhn.lu.

## Um Spaweck
* "Naturgeschichten op RTL Radio: D'Luxembourgit." op mnhn.lu.
Vëlospist PC30a

D****', och nach **Pist Esch-Uelzecht Zentrum**, offiziell *Itinéraire cyclable Esch/Alzette-Centre*, ass eng vun den 41 Vëlosstrecke vum nationale Reseau zu Lëtzebuerg.

## Streck
Déi geplangt PC30a féiert queesch duerch Esch-Uelzecht a verbënnt d'Nonnewisen, den CHEM an d'Escher Gare mateneen.

## Uschlëss un aner Pisten
D'Pist Esch-Uelzecht Zentrum kritt ënnerwee Uschloss un aner Pisten:

* Pist Esch-Uelzecht Nord (PC30b),
* Pist Esch-Uelzecht Gare - Bourgaart (PC30c).

## Bemierkungen

## Biller

## Um Spaweck

* Iwwersiichtskaart mat de Vëlospisten op der Websäit vu ProVelo
Vëlospist PC30b

D****', och nach **Pist Esch-Uelzecht Nord**, offiziell *Itinéraire cyclable Esch/Alzette-Nord*, ass eng vun den 41 Vëlosstrecke vum nationale Reseau zu Lëtzebuerg.

## Streck
Déi geplangt PC30b féiert vun der Escher Gare queesch duerch Esch bis an de Quartier Lankëlz a vun do op Belval.

## Uschlëss un aner Pisten

D'Pist Esch-Uelzecht Nord kritt ënnerwee Uschlëss un aner Pisten:

* Dräikantonspist (PC6),
* Pist vum Roude Buedem (PC8),
* Pist Esch-Uelzecht Zentrum (PC30a).

## Bemierkungen

## Biller

## Um Spaweck

* Iwwersiichtskaart mat de Vëlospisten op der Websäit vu ProVelo
Vëlospist PC32

D****', och nach **Niewepist vu Waarken**, offiziell *antenne de Warken*, ass eng vun den 41 Vëlosstrecke vum nationale Reseau zu Lëtzebuerg.

## Streck
Déi geplangt PC32 féiert vu Waarken op Ettelbréck.

## Uschlëss un aner Pisten
D'Niewepist vu Waarken kritt ënnerwee Uschlëss un aner Pisten:

* Mëttelsauerpist (PC16),
* Zentralachs Nordstad (PC34).

## Bemierkungen

## Biller

## Um Spaweck

* Iwwersiichtskaart mat de Vëlospisten op der Websäit vu ProVelo
Vëlospist PC31a

D****', och nach **Ost-West Verbindung vun der Stad**, offiziell *transversale est-ouest de la Ville de Luxembourg*, ass eng vun den 41 Vëlosstrecke vum nationale Reseau zu Lëtzebuerg.

## Streck
Déi geplangt PC31a féiert vum Kierchbierg op Märel.

## Uschlëss un aner Pisten
D'Ost-West Verbindung vun der Stad kritt ënnerwee Uschlëss un aner Pisten:

* Zentrumspist (PC1),
* Iechternacher Pist (PC2),
* Nord-Süd Verbindung vun der Stad (PC31b).

## Bemierkungen

## Biller

## Um Spaweck

* Iwwersiichtskaart mat de Vëlospisten op der Websäit vu ProVelo
Vëlospist PC36

D****', och nach **Pist vum Éisleker Plateau**, offiziell *Itinéraire cyclable du plateau de l'Oesling*, ass eng vun den 41 Vëlosstrecke vum nationale Reseau zu Lëtzebuerg.

## Streck
Déi geplangt PC36 féiert vun der Ëlwener Gare bis bei den Uschloss un d'PC20 bei der Schleef.

## Uschlëss un aner Pisten
D'Pist vum Éisleker Plateau kritt ënnerwee Uschlëss un aner Pisten:

* Pist vun der Wolz (PC20),
* Nordpist (PC21).

## Bemierkungen

## Biller

## Um Spaweck

* Iwwersiichtskaart mat de Vëlospisten op der Websäit vu ProVelo
Vëlospist PC37

D****', och nach **Pist vun de Buerge vum Guttland**, offiziell *Itinéraire cyclable châteaux du Gutland*, ass eng vun den 41 Vëlosstrecke vum nationale Reseau zu Lëtzebuerg.

## Streck
Déi geplangt PC37 féiert vun Huelmes op Buerglënster.

## Uschlëss un aner Pisten
D'Pist vun de Buerge vum Guttland kritt ënnerwee Uschlëss un aner Pisten:

* Pist vun der Wäisser Iernz (PC5),
* Atertpist (PC12),
* Äisch-Mamer Pist (PC14),
* Uelzechtpist (PC15).

## Bemierkungen

## Biller

## Um Spaweck

* Iwwersiichtskaart mat de Vëlospisten op der Websäit vu ProVelo
Vëlospist PC38

D****', och nach **Pist Bim Diederich**, offiziell *Itinéraire cyclable Bim Diederich*, ass eng vun den 41 Vëlosstrecke vum nationale Reseau zu Lëtzebuerg. Se ass nom lëtzebuergesche Vëlossportler Bim Diederich (1922-2012) genannt.

## Streck
Déi geplangt PC38 féiert vun der Gare Nidderkäerjeng-Suessem op d'Helfenter Bréck.

## Uschlëss un aner Pisten
D'Pist Bim Diederich kritt ënnerwee Uschlëss un aner Pisten:

* Zentrumspist (PC1),
* Dräikantonspist (PC6).

## Bemierkungen

## Biller

## Um Spaweck

* Iwwersiichtskaart mat de Vëlospisten op der Websäit vu ProVelo
Jean-Pierre Huttert

De **Jean-Pierre Huttert**, gebuer 1688 zu Arel, an och do 1753 gestuerwen, war e Kierchemoler a Sculpteur, am deemolegen Herzogtum Lëtzebuerg.

Den Hutter war haaptsächlech am haitege belsch-franséisch-lëtzebuergeschen Dräilännereck aktiv.

Dem belschen Historiker Henri Carême senger Doktoratsthes no sinn eng ronn zéng Wieker vun him bis elo bekannt. Dozou zielen d'Molereien an der Kuelebiergskapell zu Biekerech, en Tableau vum Haaptaltor an der Kierch vu Metzert, Molereien zu Uewerkuer an zu Heckbous, sou wéi d'Donatusstatu zu Arel a verschidden Altär.

## Um Spaweck
Muerd

E **Muerd** oder **Mord** ass e Verbriechen, dat dora besteet fir enger anerer Persoun ouni valabel Rechtfäerdegung d'Liewen ze huelen, dat heescht s'ëmzebréngen.

D'Persoun, déi de Muerd begeet, nennt ee **Mäerder**.

Am Lëtzebuerger Strofgesetzbuch gëtt de Muerd esou definiéiert:
::*L'homicide commis avec intention de donner la mort est qualifié meurtre. Il sera puni de la réclusion à vie.* 
::*Le meurtre commis avec préméditation est qualifié assassinat. Il sera puni de la réclusion à vie.*

## Um Spaweck
Vëlospist PC35

D****' ass eng vun den 41 Vëlosstrecke vum nationale Reseau zu Lëtzebuerg.

## Streck
Déi geplangt PC35 fänkt zu Péiteng um Knuetpunkt 71 mat der PC12 an der PC6 un. Se deelt sech am Ufank den Tracé mat der PC6, ier se just virun der  Eisebunnsstreck Péiteng-Lëtzebuerg no Nordwesten a Richtung Gare Nidderkäerjeng-Suessem ofbéit. Da geet se grosso modo parallel zu der Eisebunnslinn weider, iwwer d'ZAE Robert Steichen zu Nidderkäerjeng, laanscht Sprénkeng (Gare Schuller) a Betteng, iwwer Dippech-Gare, a béit dann no Norden Richtung d'Gréiwelsser Barrière, fir da bis op Bartreng ze féieren. Do ass dann den Uschloss un d'PC13.

Enn 2025 goufen 2 Deelstécker, ee 530 Meter laangen Tronçon laanscht d'Gleiser vun der Gare Schuller bis op Dippech-Gare, an eent vu 37 Meter bei der Gare vu Schuller, realiséiert.

D'Pist féiert och iwwer eng nei Bréck fir den netmotoriséierte Verkéeier iwwer de Contournement vun Dippech-Gare ewech.

## Uschlëss un aner Pisten
D'PC35 kritt ënnerwee Uschlëss un aner Pisten:
* PC9a, PC9b, PC12, PC13
* iwwer d'Antenn PC35a vun Dippech-Gare op Dippech 
* iwwer d'Antenn PC35b vu Bartreng aus un d'PC104 an d'PC104a

## Bemierkungen

## Biller

File:Dippach, gare CFL Schouweiler (114).jpg|Laanscht d'Gare Schuller


## Um Spaweck

* Iwwersiichtskaart mat de Vëlospisten op der Websäit vu ProVelo
Léon Noesen

De **Léon Noesen**, gebuer den 18. Abrëll 1923 an der Stad an och do den 10. Januar 1996 gestuerwen, war e lëtzebuergesche Philosoph, Lycéesprofesser a Schrëftsteller.

## Famill
De Léon Noesen ass e Bouf vum Paul Noesen, Brudder vum Josy Noesen an Neveu vum Franz Binsfeld.
Schlass Kënzeg

D**'Schlass vu Kënzeg** ass en herrschaftlecht Gebai am Renaissancestil zu Kënzeg. Et ass aus dem 17. Joerhonnert a gouf 2009 renovéiert.

## Geschicht
D'Schlass gouf 1665 vum Här vu Kënzeg, dem Johann Ferdinand von Blanchard, baue gelooss. Dobäi gouf en Deel vum Baumaterial vun der Ruin vun engem méi ale Schlass geholl, dat eng 30 Meter niewendru stoung. Fofzeg Joer drop gouf et, nom Goût vun der Zäit, am Barockstil ëmgebaut.

Nodeems e gewësse von Lanser d'Gebai kaaft hat, gouf et 1721 op en Neits ëmgebaut. 1982 huet de Jean Weis et kaaft a bis 2004 dra gewunnt.

Den 21. Dezember 2007 gouf et als nationaalt Monument klasséiert, an 2009 waren ëmfangräich Restauréierungsaarbechten ofgeschloss. Zanter dem Summer 2020 ass d'Schlass eng *Maison d'hôtes* mat 5 Zëmmeren.

## Kuckt och
*Lëscht vun de Lëtzebuerger Buergen a Schlässer
*Lëscht vun den nationale Monumenter an der Gemeng Käerjeng

## Um Spaweck

* Château de Clemency
Ronde van Nederland 1983

Déi 23. Editioun vun der Ronde van Nederland gouf vum 25. August bis de 27. August 1983 an 3 Etappe gefuer. Den Depart war zu Boxmeer an d'Arrivée zu Assen.

D'Course gouf vum Hollänner Adri van Houwelingen gewonnen. 
## Etappen

## Generalklassement
Ronde van Nederland 1982

Déi 22. Editioun vun der Ronde van Nederland gouf vum 23. August bis den 28. August 1982 a 5 Etappe gefuer. Den Depart war zu Enter an d'Arrivée zu Sittard.

D'Course gouf vum Hollänner Bert Oosterbosch gewonnen. 
## Etappen

## Generalklassement
Dipbech

D**'Dipbech** oder **Dippech** (Däitsch: Thiepach, Dipbach, Franséisch: Dippach) ass eng lëtzebuergesch Baach um Territoire vun der Gemeng Esch-Uelzecht. Se ass e lénksen Niewefloss vun der Uelzecht a gehéiert domat zum Anzuchsgebitt vun der Sauer an der Musel an doriwwer eraus zum Baseng vum Rhäin.

Se trëtt hannert de Killweiere vun ArcelorMittal Esch-Belval, um Flouer *An Tiirmesäertchen*, nieft dem Rond-point vun der N31 an der Offaart vun der A4, eng éischt Kéier als Baach an Erscheinung. Si leeft dann duerch d'Gewan mat de Flouernimm *Elsebricht* a *Fettmet*, ier se dann, nodeems s'ënner der Lëtzebuerger Strooss erduerchgelaf ass, hannert dem Parking vum fréiere Walzwierk ArcelorMittal Esch-Schëffleng, vu lénks an d'Uelzecht leeft.

Op der Ferraris-Kaart vun ëm 1770 ass d'Quell vun der Dipbech um Hank vum Metzerbierg, op Rawittchen, südlech vum alen Duerfkär vu Bieles, uginn. Si ass déi Zäit duerch de Flouer *Balesweier*, *Laangwiss* a *Brill* gelaf, fir da virunzelafen wéi haut nach. Mam Bau vun der Adolf-Emil-Hütte (dem haitege Site ArcelorMittal Esch-Belval) gouf dëse Laf ënnerbrach, resp. ënnerierdesch kanaliséiert.

D'Bett vun der Dipbech ass gréissendeels betonéiert a plazeweis ënnerierdesch a Réier. De Grond war, well laang Zäit d'Waasser vun enger mechanescher Kläranlag an de Killweier geleet gouf, aus deem d'Dipbech erausleeft. Fir datt se méiglechst séier oflafe soll, gouf s'an den 1970er Joren an e bëtongs Bett geluecht. Zanter 2008 gëtt d'Ofwaasser an eng méi grouss Kläranlag zu Schëffleng gepompelt, sou datt d'Waasser vun der Dipbech sech erhuele konnt.

D'Gemeng Esch huet laangfristeg Pläng, s'op hirem ganze Laf ze renaturéieren, a sou e grénge Couloir tëscht Belval an dem zukünftege Quartier Metzeschmelz ze schafen.

Nodeems dat éischt Stéck schonns ëm 2006 ronderëm de Pavillon du Centenaire an Ugrëff geholl gi war, ginn 2024, fir 2,4 Milliounen Euro, eng weider 800 Meter vum Laf vun do baachop bis bei d'Éilerengerstrooss, südlech vun den Nonnewisen, an en ofwiesslungsräiche Biotop ëmgewandelt. Et gi Meanderen ugeluecht, Beem, Hecken an e Bongert geplanzt asw. Och Spadséierweeër, Spillplazen, Bänken, Fitnessapparater, e Boule-Terrain, asw. sollen amenagéiert ginn.
## Kuckt och

* Mineralwaasserquell Bel-Val

## Um Spaweck

* Geoportail (Layeren: aktuell Kaart, Ferraris-Kaart (1778), topographesch Kaart (1927), Preisesch Kaart aus dem zweete Weltkrich (1939))
Josy Noesen

De **Josy Noesen**, gebuer de 15. Mäerz 1920 an der Stad, a gestuerwen de 27. Juli 1944 bei Stanislaw, war e lëtzebuergesche Schrëftsteller.

## Liewen

## Wierk

## Famill
De Josy Noesen ass e Bouf vum Paul Noesen, Brudder vum Léon Noesen an Neveu vum Franz Binsfeld.
Ronde van Nederland 1979

Déi 19. Editioun vun der Ronde van Nederland gouf vum 13. August bis den 19. August 1979 a 5 Etappe gefuer. Den Depart war zu Steenwijk an d'Arrivée am Safaripark Beekse Bergen.

D'Course gouf vum Hollänner Jan Raas gewonnen. 
## Etappen

## Generalklassement
Ronde van Nederland 1978

Déi 18. Editioun vun der Ronde van Nederland gouf vum 14. August bis den 19. August 1978 a 5 Etappe gefuer. Den Depart war zu Nijmegen an d'Arrivée zu Goes.

D'Course gouf vum Hollänner Johan van der Velde gewonnen. 
## Etappen

## Generalklassement
Ronde van Nederland 1977

Déi 17. Editioun vun der Ronde van Nederland gouf vum 22. August bis de 27. August 1977 a 5 Etappe gefuer. Den Depart war zu Alkmar an d'Arrivée zu Heerlerheide.

D'Course gouf vum Hollänner Bert Pronk gewonnen. 
## Etappen

## Generalklassement
Ronde van Nederland 1976

Déi 16. Editioun vun der Ronde van Nederland gouf vum 24. August bis den 29. August 1976 a 5 Etappe gefuer. Den Depart war zu Deurne an d'Arrivée zu Simpelveld.

D'Course gouf vum Hollänner Gerrie Knetemann gewonnen. 
## Etappen

## Generalklassement
Ronde van Nederland 1975

Déi 15. Editioun vun der Ronde van Nederland gouf vum 21. August bis de 26. August 1975 a 5 Etappe gefuer. Den Depart war zu Grave an d'Arrivée zu Simpelveld.

D'Course gouf vum Hollänner Joop Zoetemelk gewonnen. 
## Etappen

## Generalklassement
Ronde van Nederland 1965

Déi 14. Editioun vun der Ronde van Nederland gouf vum 12. Mee bis de 16. Mee 1965 a 5 Etappe gefuer. Den Depart war zu Amsterdam an d'Arrivée och.

D'Course gouf vum Hollänner Jan Janssen gewonnen. 
## Etappen

## Generalklassement
Ronde van Nederland 1980

Déi 20. Editioun vun der Ronde van Nederland gouf vum 10. August bis de 15. August 1980 a 5 Etappe gefuer. Den Depart war zu Sint-Niklaas an d'Arrivée zu Steenwijk.

D'Course gouf vum Hollänner Gerrie Knetemann gewonnen. 
## Etappen

## Generalklassement
Ronde van Nederland 1963

Déi 13. Editioun vun der Ronde van Nederland gouf vum 9. Mee bis den 13. Mee 1963 a 5 Etappe gefuer. Den Depart war zu Helmond an d'Arrivée och.

D'Course gouf vum Hollänner Lex van Kreuningen gewonnen. 
## Etappen

## Generalklassement
Ronde van Nederland 1961

Déi 12. Editioun vun der Ronde van Nederland gouf vum 16. Mee bis de 24. Mee 1961 an 10 Etappe gefuer. Den Depart war zu Utrecht an d'Arrivée och.

D'Course gouf vum Hollänner Dick Enthoven gewonnen. 
## Etappen

## Generalklassement
Ronde van Nederland 1958

Déi 10. Editioun vun der Ronde van Nederland gouf vum 17. Juni bis den 22. Juni 1958 a 6 Etappe gefuer. Den Depart war zu Amsterdam an d'Arrivée och.

D'Course gouf vum Hollänner Piet van Est gewonnen. 
## Etappen

## Generalklassement
Ronde van Nederland 1957

Déi 9. Editioun vun der Ronde van Nederland gouf vum 6. Mee bis den 13. Mee 1957 an 8 Etappe gefuer. Den Depart war zu Léck an d'Arrivée zu Amsterdam.

D'Course gouf vum Belsch Rik Van Looy gewonnen. 
## Etappen

## Generalklassement
Ronde van Nederland 1955

Déi 7. Editioun vun der Ronde van Nederland gouf vum 23. Abrëll bis den 30. Abrëll 1955 an 8 Etappe gefuer. Den Depart war zu Rotterdam an d'Arrivée zu Amsterdam.

D'Course gouf vum Hollänner Piet Haan gewonnen. 
## Etappen

## Generalklassement
Ronde van Nederland 1954

Déi 6. Editioun vun der Ronde van Nederland gouf vum 26. Abrëll bis den 2. Mee 1954 a 7 Etappe gefuer. Den Depart war zu Groningen an d'Arrivée zu Amsterdam.

D'Course gouf vum Hollänner Wim van Est gewonnen. 
## Etappen

## Generalklassement
Menn Bodson

De **Jean-Paul "Menn" Bodson**, gebuer de 15. November 1943, a gestuerwen den 23. Juni 2019, war e lëtzebuergeschen Televisiounsregisseur a -produzent.

Hien huet zanter 1977 fir RTL geschafft, wou en am Ufank am technesche Beräich geschafft huet, spéider gouf e Kameramann. Nieft dem Pilo Fonck an dem Jean Octave war hie fir déi wéchentlech Sendung Hei elei, kuck elei verantwortlech, fir déi en d'Filmmaterial gedréit an zesummegestallt huet.

An den 1980er-Joren huet en zesumme mam Marc Olinger a Gast Rollinger d'Filmer *[[E Fall fir sech]], [[Déi zwéi vum Bierg]]* an *[[De falschen Hond]]* gedréit.

1997 huet en RTL verlooss an zesumme mam Journalist Romain Goerend bis 2002 fir de Centre de recherche public Henri-Tudor geschafft. Den Dokumentarfilm *[[De leschten Héichuewen]]* staamt aus där Zäit. Duerno huet en zesumme mam Goerend bis 2011 am Kader vun enger Videoproduktiounsunitéit geschafft, déi ënner der Autoritéit vum Kulturministère a vum Centre culturel de rencontre Abbaye de Neumünster funktionéiert huet. Dobäi sinn eng Rei Dokumentarfilmer fir verschidde lëtzebuergesch Institutiounen entstanen.

No senger Pensionéierung huet en nach eng Léier als Goldschmadd gemaach a seng eege Bijoue kreéiert.

Hie war och am karitative Beräich aktiv, wou e Vizepresident vun der Fondation Raoul Follereau war a Chrëschte mam Sahel ënnerstëtzt huet.
Ronde van Nederland 1950

Déi 3. Editioun vun der Ronde van Nederland gouf vum 24. Mee bis den 31. Mee 1950 a 7 Etappe gefuer. Den Depart war zu Amsterdam an d'Arrivée och.

D'Course gouf vum Hollänner Henk Lakeman gewonnen. 
## Etappen

## Generalklassement
Lëscht vun den nationale Monumenter an der Gemeng Steesel

An dëser **Lëscht vun den nationale Monumenter an der Gemeng Steesel** sinn all national Monumenter opgezielt, déi an der lëtzebuergescher Gemeng Steesel ze fanne sinn (Stand: ).

## National Monumenter no Uertschaft
### [[Heeschdref]]

|}

### Ofgerappt
***Ofgerappt, obwuel proposéiert fir de Klassement:***

|}

### Quell

## Um Spaweck
Mette Frederiksen

D**'Mette Frederiksen**, gebuer den 19. November 1977 zu Aalborg, ass eng dänesch Politikerin. Si ass zanter dem 28. Juni 2015 Presidentin vun der Sozialdemokratescher Partei (Socialdemokraterne) an zanter dem 27. Juni 2019 Ministerpresidentin vun Dänemark.

Si gouf 2001 eng éischt Kéier an de Folketing, dat dänescht Parlament, gewielt. 2005 gouf se Vizepresidentin vun hirer Fraktioun. 
Tëscht Oktober 2011 an Oktober 2014 war si Ministesch fir Aarbecht an der Regierung Thorning-Schmidt I an II, dono, bis zum Récktrëtt vun der Regierung, 2015, Justizministesch.

Den 28. Juni 2015 gouf si zu der neier Presidentin vun hirer Partei gewielt. Dës krut bei der Folketingswal vun 2019 déi meescht Stëmmen, sou datt et de 26. Juni 2019 zu enger Koalitioun mat anere Lénksparteie koum.

## Um Spaweck
* Offiziell Websäit vun der Mette Fredriksen (dänesch)
Foussgängerbréck iwwer d'Neiduerf

D****' ass eng geplangt Bréck fir Foussgänger a Cyclisten, déi de Stater Quartier Weimeschhaff iwwer d'Neiduerf ewech mam Zens verbanne soll.

D'Bréck soll um Weimeschhaff ëstlech vum Haus 28 vun der Rue des Bleuets a Richtung Südoste fort goen, iwwer d'Neiduerf féieren an um Zens, nërdlech vun den Haiser 45 a 57 vum Boulevard Charles Simonis ukommen. Vun do aus soll en Uschloss un d'Kiischtendallspist bei der Gare Zens-Hamm gemaacht ginn.

D'Bréck soll eng Längt vun ongeféier 220 Meter kréien, mat engem Pilier no den éischte 65 Meter vum Weimeschhaff aus gesinn. Nieft dem Pilier op der Säit zur Neiduerfer Strooss gëtt e Lift installéiert, deen d'Bréck, mam Quartier Neiduerf drënner, verbanne soll.

Dëse Projet gouf de 27. Juni 2019 vun der Stater Gemeng presentéiert a kéint, nodeems déi néideg geotechnesch, ëmweltrelevant a sécherheetstechnesch Etüden ofgeschloss sinn, fréistens 2022 fäerdeg ëmgesat sinn.

## Geschicht
D'Iddi fir eng Foussgänger- a Vëlosbréck tëscht de genannte Quartieren ze baue gouf am Kader vum Opstelle vun de Quartierskaderpläng (*Stadtteilrahmenpläne*) an an Aarbechtsgruppe mat den Awunner aus de Quartieren Zens, Hamm, Neiduerf, Weimeschhaff a Kierchbierg am November 2004 gebuer.

An enger Etüd déi d'Stad Lëtzebuerg an Optrag ginn hat, huet den Etüdebüro *Planungsgemeinschaft Verkehr (PGV)* vun Hannover d'Nëtzlechkeet vun esou enger Bréck am Kader vum Vëlosverkéierskonzept confirméiert, absënns fir déi douce Mobilitéit vun den Awunner tëscht de verschiddene Quartieren am Oste vun der Stad ze verbesseren.

Eng éischt „Variant F“ vun der Bréck, déi 375 m. laang sollt ginn, sollt vun der Rue des Églantiers um Weimeschhaff iwwer d'Primärschoul, d'Kierch an de *Centre culturel* am Neiduerf féieren, fir um Zens, an engem Bëschwee an der Géigend vum Carmel erauszekommen. Dëse Projet, deen och d'Zoustëmmung vun den Interesseveräiner aus den dräi betraffene Quartieren hat, gouf 2008 fir e Budget vu 17,65 Milliounen Euro vum Gemengerot gestëmmt (allerdéngs mat der Enthalung vun der CSV a vum ADR a mat enger Géigestëmm vum onofhängege Jean-Paul Rippinger). Wéinst der Finanzkris gouf de Projet dunn awer op Äis geluecht.

2015 huet den deemolege blo-gréng Schäfferot en neie Projet virgestallt an en duerno nach eng Kéier, mat de Wënsch vun de betraffenen Awunner, iwwerschafft. E gouf dunn 2017 an enger iwwerschaffter Versioun nach eng Kéier virgestallt.

Déi betraffen Interesseveräiner ginn net waarm mat der neier Propose a geséiche léiwer, wann d'„Variant F“ géif realiséiert ginn.

## Technesch Donnéeën
Déi Variant déi am Juni 2019 zeréckbehale gouf besteet aus enger ronn 220 Meter laanger Hänkbréck mat stolen Droseeler déi an engem mëttelse Pilier hänken. Den Tablier ass 6,00 Meter breet a féiert an enger Héicht vu 50,29 m iwwer den Dall.

## Um Spaweck

* Passerelle reliant les quartiers Cents, Neudorf et Weimershof op der Websäit vun der Stad Lëtzebuerg, fir d'lescht gekuckt den 30. Juni 2019
* Danielle Goergen, Informatiounsversammlung wéinst Passerell iwwer dem Neiduerf op rtl.lu den 28. Juni 2019
* Hauptstadt: Begeisterung für neue Radbrücke op wort.lu den 28. Juni 2019
Adada Offline

***Adada Offline*** ass eng Zäitschrëft zu Lëtzebuerg, déi zanter Juni 2019 véiermol am Joer vum Verlag *11 août Média sàrl* erausgi gëtt.

Et ass den 'analogen' Ofleeër vun der Internetsäit adada.lu, a riicht sech, wéi déi, u Spezialisten aus der Kommunikatiouns-, Graphiks- a Publicitéitsbranche am Land.

Se gëtt an enger Oplo vun 2.000 Exemplairen an der Imprimerie Centrale gedréckt.
Reesen

***Reesen - Luxemburgs Reisemagazin - Magazine luxembourgeois de voyages*** ass eng Zäitschrëft zu Lëtzebuerg, déi zanter Mee 2019 am Verlag *Luxe Taste & Style Publishing* zweemol d'Joer erauskënnt.

Se ass op Däitsch a Franséisch, a proposéiert Reportagen iwwer Reesen nobäi a wäit ewech, iwwer Hoteler, asw.

## Um Spaweck
* Offiziell Websäit
Kachen (Zäitschrëft)

***Kachen*** ass eng Zäitschrëft zu Lëtzebuerg, déi zanter 2014 am Verlag *Luxe Taste & Style Publishing* véiermol d'Joer erauskënnt.

Se war ufanks just op Däitsch, koum zanter 2017 an zwou Editiounen, eng op Däitsch an eng op Englesch, eraus, an ass zanter 2018 an dräi Varianten - eng op Däitsch, eng op Franséisch an eng op Englesch - ze kréien, woubäi den Ënnertitel dann, jee nodeem, *Luxemburgs Food und Lifestyle Magazin, Le magazine culinaire et de style de vie du Luxembourg,* respektiv *Luxembourg's food and lifestyle magazine* ass.

## Um Spaweck
* kachen.lu, d'Websäit.
P+R Bouillon

De **** (*Park-and-ride Bouillon*) ass eng Parkplaz an e Parkhaus am Quartier Hollerech vun der Stad. Nom Konzept vum *Park-and-ride* ass et geduecht fir säi Gefier do stoen ze loossen a mam ëffentlechen Transport bis an den Zentrum vun der Stad ze fueren.

## Entwécklung
De Parking ass den 1. Juli 1989 opgaangen, mat deemools 400 Parkplazen tëscht der Rue de Bouillon an dem Wupp vun der Escher Autobunn. D'Käschte fir d'Amenagement vun der Plaz hu 5 Millioune Frang kascht. Deemools ass eng speziell Buslinn agefouert ginn, déi all zéng Minutten tëscht mueres 7 an owes 7 an d'Montereys-Avenue an zeréckgefuer ass.

Well ëmmer méi Leit vum Parking profitéiert hunn, ass en no an no e puermol vergréissert ginn, bis de Gemengerot am Juli 2001 decidéiert huet fir zousätzlech e Parkhaus mat 2 603 Plazen ze realiséieren. D'Parkhaus ass 190 Meter laang, 50 Meter breet an 20 Meter héich. D'Gebai besteet aus siwe Stäck op deenen e puer Butteker an Toiletten sinn. De Bau huet 1,3 Milliarde Frang kascht. De 14. Abrëll 2003 ass den éischten Deel vum Parkhaus opgaangen. Enn 2003 waren d'Bauaarbechte ganz fäerdeg.

Uganks konnt ee gratis um Bouillon parken. Well awer ëmmer erëm Autoen iwwer eng méi laang Zäit do ofgestallt goufen, wat net zum *Park-and-Ride* Konzept passt, kann een zanter dem 4. Mäerz 2013 just nach wärend engem Dag (24 Stonnen) gratis parken, duerno kascht et 10 Euro den Dag.

Vum  huet een hautdesdaags Verbindunge mat de Buslinnen 1, 12, 15, 17, 24 an CN1 ënner anerem an d'Uewerstad, op d'Gare an op d'Cloche d'or.

## Biller

Entrée-Sortie de Luxembourg-Ville de-vers l'autoroute A4 (01).jpg
Luxembourg, P+R Bouillon (101).jpg
Luxembourg Bus FRISCH RAMBROUCH-AVL 641.jpg 
Luxembourg, Volvo 7900 Electric (3).jpg


## Literatur

* Nadine Schartz, *Mit der Zeitung zur Arbeit - Von 400 auf 2 442 Stellplätze: Park & Ride Bouillon in Hollerich besteht seit genau 30 Jahren* am Luxemburger Wort vum 29./30. Juni 2019, S. 39

## Um Spaweck
Guillermo Mordillo

De **Guillermo Mordillo**, gebuer de 4. August 1932 zu Buenos Aires, a gestuerwen den 29. Juni 2019 zu Palmanova, op Mallorca, war en argentineschen humoristeschen Zeechner. Hie war besonnesch an den 1960er bis 1980er Jore bekannt fir seng Cartoons ouni Text, mat Männercher mat décken Nuesen, déi net nëmmen an Zäitschrëften a Bicher, ma och op Posteren, Kleeder, asw. kommerzialisiéert goufen.

Zanter der Mëtt vun den 1960er Joren huet hien a Frankräich an a Spuenie gelieft.

## Literatur
* Wolfgang Würker: *Zärtlichkeit der Angst. Guillermo Mordillo und die kleinen Kerle mit den Knollennasen*, in: *Westermanns Monatshefte*, Juli 1984, S. 25
* Guillermo Mordillo: *Mallorca ist das perfekte Nirgendwo. Bekenntnisse des Cartoonisten Guillermo Mordillo*, in: *Merian*, Bd. 56/2003, S. 36

## Um Spaweck

* Offiziell Websäit
Heckefräschen (Famill)

D**'Heckefräschen am breede Sënn** (Hylidae) sinn eng Famill vu Fräschelurchen (Anura), deenen hir Aarten op der ganzer Welt verbreet sinn. A Mëttel- a Südamerika an an Ozeanie gëtt et déi meescht Aarten dovun. Am Ganze sinn ongeféier 720 Aarte bekannt, woumat et eng vun de Famille mat de meeschten Aarten an der Klass vun den Amphibien ass.

## Charakteristiken
Well et vill verschidde Variante gëtt, ass et net einfach, gemeinsam Charakteristiken ze beschreiwen. Heckefräschen am breede Sënn hunn an der Reegel eng glat Haut, relativ laang hënnescht Been fir ze sprangen, a se liewe virun allem an Hecken, op Beem a soss Planzen. Charakteristesch sinn d'Haftscheiwen un de Spëtze vun hire Patten, déi hinne beim Kloteren a Festhalen hëllefen. Déi meescht Aarte leeën hir Eeeër nuets a flaach roueg Gewässer, eenzeler awer och op Blieder. D'Männercher hunn dacks eng grouss Schallblos ënnert der Maul, mat där se duerch haart Quake probéieren d'Weibercher unzelackelen.

## Taxonomie
D'systematesch Andeelung gëtt kontrovers diskutéiert, jee nodeem ob ee molekularbiologeschen oder morphologesche Krittären de Virzock gëtt.

## Um Spaweck

* d'Famill Hylidae bei Amphibiaweb
* AMNH: Amphibian Species of the World
Esch 2022

**Esch-Uelzecht Europäesch Kulturhaaptstad 2022**, kuerz **Esch 2022** oder **E22** ass den Titel, deen d'Stad Esch-Uelzecht am Kader vum Projet *[[Europäesch Kulturhaaptstad]]* den 10. November 2017 vum Europäesche Conseil krut.
 Mat um Projet bedeelegt sinn och déi aner Gemenge vum Syndikat PRO-SUD a vun der Communauté de Communes du Pays-Haut Val d'Alzette, déi Säit der franséischer Grenz.

Den 22. Februar 2022 huet de Programm vun Esch 2022 offiziell ugefaangen, an de 26. Februar war eng Ouvertures-Zeremonie.

## Verwaltung
2016 gouf eng Asbl ënnert dem Numm *Capitale Européenne de la Culture 2022* gegrënnt fir d'Veranstaltung „Europäesch Kulturhaaptstad 2022“ ze plangen an ëmzesetzen an ze kucken, datt Sue fir d'Ëmsetzung an d'Promotioun zur Verfügung stinn.

De Christian Mosar war vum 1. Dezember 2018 bis den 20. Mee 2020 artisteschen Direkter vun der Asbl, déi domat chargéiert ass, e Programm op d'Been ze stellen. Hie gouf vun der Françoise Poos ofgeléist.

Generaldirektesch vun der Asbl ass d'Nancy Braun, President vum Verwaltungsrot ass den Escher Buergermeeschter Georges Mischo.

## Konzept

## Oflaf

## Geschicht

Am Februar 2020 misst an der Chamber d'Finazéierungsgesetz ofgestëmmt ginn. Dat gesäit eleng fir Bauprojeten um Belval 35,33 Milliounen Euro vir: deen Deel vun der Mëllerei, deen nach am ursprénglechen Zoustand ass, soll als *Digital space* nei amenagéiert ginn, eng Bréck tëscht dëser Plaz an der Géisshal vum Héichuewen A soll gebaut ginn, an e Gebai fir d'Direktiouns-Ekipp vum Kulturjoer Esch 2022 nei gebaut ginn. Nieft der Renovatioun vum Gebai Massenoire an dem Fundament vum Héichuewen C gëtt och d'SKIP-Gebai vum Rond-Point Räemerech op de Site vun Esch-Belval geplënnert.

## Zuelen
Esch 2022 hat e Budget vu 54 Mio Euro. Dovu koumen der 40 vum Staat, 10,1 vun der Gemeng Esch, 1,5 vun der EU an 2,4 vu Sponsoren. D'Ekipp fir dat Ganzt op d'Been ze setze bestoung aus 32 Leit, dobäi koumen iwwer 500 Benevoller. Et waren am Ganzen 2000 Evenementer geplangt: 310 Performancen, 141 Concerten, 137 Ausstellungen an 360 Ateliere fir matzemaachen.

## Aner Kulturstied
Parallel mat Esch haten nach déi litauesch Stad Kaunas an déi serbesch Stad Novi Sad den Titel „Kulturhaaptstad 2022“.

## Biller
### Ouvertureszeremonie

Esch22 - Remix Opening Esch-Belval (115).jpg|Liicht-Show um Belval
Esch22 - Remix Opening Esch-Belval Future Frequencies (101).jpg|De Projet *Future Frequencies* an der Rockhal


## Um Spaweck

*esch2022.lu, déi offiziell Websäit
Romain Butti

De **Romain Butti** ass e lëtzebuergeschen Auteur.

Hien huet *Deutsche Sprach- und Literaturwissenschaften* op der Universitéit vu Freiburg studéiert.

2018 krut hie fir säin Theaterstéck *Fir wann ech net méi kann* beim Concours littéraire national den 1. Präis.
Bernd Marcel Gonner

De **Bernd Marcel Gonner**, gebuer den 29. November 1966 an der Stad Lëtzebuerg, ass e lëtzebuergesche Schrëftsteller.

Hie schafft am Beräich vum Enseignement vum Däitschen als Friemsprooch.

Hien huet eng ganz Rëtsch Erzielungen a Gedichter an diversen Anthologien, Zäitschrëften an Online-Publikatioune verëffentlecht.

2006 huet de Bernd Marcel Gonner de Gedichtsband *Naupliamond. Kinder-/Nonsensgedichte* erausbruecht.

Fir säi Kannerbuch *Pirat* krut hien 2016 den 1. Präis beim Concours littéraire national, an 2017 beim selwechte Concours fir den Erzielungsband *Volk der Freien* deen 2. Präis. 2017 gouf hien och mam 100,7 Radio-Präis fir säi Lauschterspill *Grimmia sessitana oder Einfache Seligpreisungen* ausgezeechent
.
## Um Spaweck