open-index/open-wikipedia-markdown huggingface dataset:
Les Mazures

**Les Mazures** ass eng franséisch Uertschaft a Gemeng am Departement Ardennes an der Regioun Grand Est.

Wéi 2011 de Parc naturel régional des Ardennes entstanen ass, war Les Mazures eng vun de Grënnungsgemengen.
## Kuckeswäertes
*D'Kierch aus dem 12. Joerhonnert.
*De Bëschmusée vu Renwez.
*De Lac des Vieilles Forges deen zum Deel um Territoire vun der Gemeng Les Masures läit.
*De *Whitakerbaseng* an de *Marquisadebaseng* déi zum Pompespäicherwierk Revin gehéieren.
*En Erënnerungsstäil laanscht Plaz wou d'Aarbechtslager vun den Antwerpener Judden am Zweete Weltkrich war. Op der Plaz wou d'Lager war ass haut de Foussballsterrain.

## Um Spaweck
Auvillers-les-Forges

**Auvillers-les-Forges** ass eng franséisch Uertschaft a Gemeng am Departement Ardennes an der Regioun Grand Est.

Wéi 2011 de Parc naturel régional des Ardennes entstanen ass, war Auvillers-les-Forges eng vun de Grënnungsgemengen.

Bis 1989 war Auvillers un d'Eisebunnsnetz ugeschloss mat enger Gare op der Streck Charleville-Hirson. D'Gare steet am Quartier *Mon Idée*.
## Biller

Fichier:Auvillers-les-Forges (Ardennes) Mairie.JPG|D'Märei
Fichier:Auvillers-les-Forges (Ardennes) Église.JPG|D'Kierch
Fichier:Auvillers-les-Forges (Ardennes) Les Halles.JPG|D'Halen
Fichier:Auvillers-les-Forges (Ardennes) Ancienne gare au hameau Mon Idée.JPG|Fréier Gare
Fichier:Auvillers-les-Forges (Ardennes) Monument aux morts 1914-1918.JPG|Monument aux morts 1914-1918


## Um Spaweck
Pinkas Braun

De **Pinkas Braun**, gebuer de 7. Januar 1923 zu Zürich, a gestuerwen de 24. Juni 2008 zu München, war e Schwäizer Schauspiller an Theaterregisseur.

## Filmer
### Kino
* 1955: *[[Himmel ohne Sterne]]*, vum Helmut Käutner mam Erik Schumann an Eva Kotthaus
* 1958: *[[Wir Wunderkinder]]*, vum Kurt Hoffmann mam Johanna von Koczian an Hansjörg Felmy
* 1961: *[[Das Wunder des Malachias]]*, vum Bernhard Wicki mam Horst Bollmann a Richard Münch
* 1962: *[[Das Rätsel der roten Orchidee]]*, vum Helmut Ashley mam Adrian Hoven a Christopher Lee
* 1962: *[[Die Tür mit den sieben Schlössern]]*, vum Alfred Vohrer mam Heinz Drache a Sabina Sesselmann
* 1962: *Das Feuerschiff*, vum Ladislao Vajda mam James Robertson Justice an Dieter Borsche
* 1963: *[[Der Fluch der gelben Schlange]]*, vum Franz Josef Gottlieb mam Joachim Fuchsberger a Brigitte Grothum
* 1963: *[[Piccadilly null Uhr zwölf]]*, vum Rudolf Zehetgruber mam Helmut Wildt a Klaus Kinski
* 1963: *La morte vestita di dollari*, vum Gustav Gavrin mam Jayne Mansfield a Cameron Mitchell
* 1964: *[[Wartezimmer zum Jenseits]]*, vum Alfred Vohrer mam Hildegard Knef a Götz George
* 1964: *Das Haus auf dem Hügel*, vum Werner Klingler mam Ron Randell a Roger Hanin
* 1965: *[[Die schwarzen Adler von Santa Fe]]*, vum Ernst Hofbauer mam Brad Harris a Joachim Hansen
* 1965: *St. Pauli Herbertstraße*, vum Ákos von Ráthonyi mam Michael Cramer 
* 1965: *New York chiama Superdrago*, vum Giorgio Ferroni mam Ray Danton a Margaret Lee
* 1965: *City of Fear*, vum Peter Bezencenet mam Terry Moore a Marisa Mell
* 1966: *[[Der Bucklige von Soho]]*, vum Alfred Vohrer mam Günther Stoll a Siegfried Schürenberg
* 1967: *…4 …3 …2 …1 …morte*, vum Primo Zeglio mam Lang Jeffries an Essy Persson
* 1967: *[[The Man Outside (Film 1967)|The Man Outside]]*, vum Samuel Gallu mam Van Heflin an Heidelinde Weis
* 1967: *Clint el solitario*, vum Alfonso Balcázar mam Marianne Koch a Gerhard Riedmann
* 1968: *[[Im Banne des Unheimlichen]]*, vum Alfred Vohrer mam Joachim Fuchsberger a Wolfgang Kieling
* 1970: *[[The Last Escape (Film 1970)|The Last Escape]]*, vum Walter Grauman mam Stuart Whitman a Margit Saad
* 1975: *Jeder stirbt für sich allein*, vum Alfred Vohrer mam Hildegard Knef a Carl Raddatz
* 1978: *[[Bloodline]]*, vum Terence Young mam Audrey Hepburn an James Mason
* 1981: *L'ombre rouge*, vum Jean-Louis Comolli mam Claude Brasseur an Nathalie Baye
* 1981: *Tout feu, tout flamme*, vum Jean-Paul Rappeneau mam Yves Montand an Isabelle Adjani
* 1984: *Les cavaliers de l'orage*, vum Gérard Vergez mam Marlène Jobert a Vittorio Mezzogiorno
* 1991: *Falosny princ*, vum Dusan Rapos 
* 1991: *Anna Göldin. letzte Hexe*, vum Gertrud Pinkus mam Rüdiger Vogler 
* 1992: *Mr. Bluesman*, vum Sönke Wortmann mam Lloyd Bridges a Marianne Sägebrecht
* 1992: *Die Zeit danach*, vum Jürgen Kaizik mam Mathieu Carrière a Gottfried John
* 1997: *K*, vum Alexandre Arcady mam Patrick Bruel a Marthe Keller
* 1997: *D'or et d'oublis*, vum Yvan Butler 
* 2000: *Komiker*, vum Markus Imboden mam Walo Lüönd 
* 2001: *Hilfe, ich bin ein Junge!*, vum Oliver Dommenget mam Nina Petri

## Um Spaweck
Paolo Maffei

De **Paolo Maffei**, gebuer den 2. Januar 1926 zu Arezzo, a gestuerwen den 1. Mäerz 2009 zu Foligno, war en italieeneschen Astronom an Astrophysiker vun internationalem Ruff.

## Kuerzbiographie

De Maffei hat säi Studium zu Florenz absolvéiert. Uschléissend hat hien als Astronom am Observatoire vun Arcetri, an deene vun Asiago a Bologna souwéi an deem vun Hamburg geschafft. Spéider gouf hie Leeder vum Observatoire vu Catania.

Dem Maffei seng Aarbechtsgebidder waren d'Koméiten, d'Verännerlech Stären, d'Entwécklung vum Universum an d'Geschicht vun der Astronomie. Hie war ee vun de Pionéier vun der Infraroutastronomie. 1968 huet hie bei Observatiounen am noen Infraroutberäich déi elliptesch Risegalaxie Maffei 1 an d'Balkespiralgalaxie Maffei 2 entdeckt, déi gréisst Membere vun der Maffei-Grupp.

De Maffei gouf wéinst ettleche Publikatioune bekannt, ënner anerem och iwwer de Koméit Halley.

## Kuckt och

## Wierker
**Al di là della Luna* (1973)
**I mostri del cielo* (1976)
**L'universo nel tempo* (1982)
**La cometa di Halley: dal passato al presente* (1984)
**Giuseppe Settele, il suo diario e la questione galileiana* (1987)
* Autobiographie:
:P.Maffei, "My Researches at the Infrared Doors", Memorie della Società Astronomica Italiana, Vol. 74 n. 1, 2003, pag. 19-28 (PDF), (vum "IV National Conference on Infrared Astronomy, in honour of Paolo Maffei", Perugia, December 4–7, 2001).
Tremblois-lès-Rocroi

**Tremblois-lès-Rocroi** ass eng franséisch Uertschaft a Gemeng am Departement Ardennes an der Regioun Grand Est.

Wéi 2011 de Parc naturel régional des Ardennes entstanen ass, war Tremblois-lès-Rocroi eng vun de Grënnungsgemengen.

Bis 1989 war Tremblois-lès-Rocroi un d'Eisebunnsnetz ugeschloss mat enger Gare op der Streck Charleville-Hirson. Tëscht 1895 an 1950 war et och d'Kappstatioun vun enger Schmuelspuerbunn déi am Ufank an der 800&nbsp;mm-Spuer bis op Rocroi gefouert huet, an duerno 1903 op d'Meterspuer ëmgebaut, an 1905 bis op d'belsch Grenz ausgebaut gouf an zu Petite-Chapelle en Uschloss un de belsche Vicinalreseau hat.

## Um Spaweck
Fokus

De **Fokus** oder **Brennpunkt** ass dee besonnesche Punkt vun enger optescher Baugrupp, an deem sech Strale schneiden, déi parallel zu der optescher Achs afalen. En ass op der optescher Achs an op där dozou vertikaler **Brennfläch**. Op deem Plang schneide sech d'Stralen, déi parallel zoueneen, awer net onbedéngt parallel zu der optescher Achs afalen. Fir Objeten, déi méi wäit ewech leien, wéi d'Sonn, ass d'Brennfläch och de Bildplang – dat gliddegt Bild vun der Sonn gëtt dem Brennpunkt säin Numm.

Wat d'Optik méi schwaach *fokusséiert*, ëmsou méi wäit ass de Fokus ewech, kuckt: Brennwäit an den Haaptplang. Bei Zerstreeungslënsen oder gebéite Spigelen (negativ Briechkraaft) sinn et déi réckwäerteg Verlängerunge vun de refraktéierten resp. reflektéierten, auserneestriewende Stralen, déi sech am Fokus schneiden.

Eng Lëns oder Lënsegrupp huet en zweete Brennpunkt: Stralen, déi am Agank vun deem Punkt fortginn (resp. bei negativer Briechkraaft op deen zoulafen ze schéngen), sinn am Ausgank parallel zu der optescher Achs, kuckt: Kollimater resp. Okular vum hollänneschen Teleskop. E Parabolspigel dogéint huet nëmmen ee Brennpunkt.

Déi mathematesch Brennpunkte vun enger Ellips an enger Hyperbol sinn zwar keng Fokussen am Sënn vun dësem Artikel, si leede sech awer vum physikalesche Brennpunkt of, well och reell Ellipsoiden a Paraboloide Liichtstralen am (mathematesche) Brennpunkt fokusséiere kënnen z.&nbsp;B. beim Parabolspigel oder bei der Parabolantenn.
## Kuckt och
Étalle (Ardennes)

**Étalle** ass eng franséisch Uertschaft a Gemeng am Departement Ardennes an der Regioun Grand Est.

Wéi 2011 de Parc naturel régional des Ardennes entstanen ass, war Étalle eng vun de Grënnungsgemengen.

Bis 1958 war Étalle un d'Eisebunnsnetz ugeschloss mat enger Gare op der Streck Tournes-Auvillers wat eng Deviatioun vun der Streck Charleville-Hirson (via Rimogne) war.
## Biller

Étalle (Ardennes) city limit sign.JPG|Entrée vun der Uertschaft
Étalle (Ardennes) mairie.JPG|D'Märei
Étalle (Ardennes) monument aux morts.JPG|Monument aux morts
Étalle (Ardennes) église.JPG|D'Kierch
Étalle (Ardennes) croix de chemin.JPG|E Weekräiz


## Um Spaweck
Géi du scho mol vir

***Géi du scho mol vir*** ass e lëtzebuergesche Kuerzfilm vum Govinda van Maele. E gouf fir d'éischt 2013 um Festival Discovery Zone gewisen.

## Ëm wat geet et am Film?
De Camille an den Alex si jonk Leit ouni Aarbecht, déi net vill wësse mat sech unzefänken. Heiansdo brieche se doruechter an. Bei engem Abroch fanne s'eng Pistoul...

## Kuckt och
* Lëscht vu lëtzebuergesche Filmer
Govinda Van Maele

De **Govinda Van Maele**, gebuer 1983 zu Lëtzebuerg, ass e Filmregisseur.

No sengem éischte Kuerzfilm *[[Josh (Film)|Josh]]* (2007), deen op e puer Festivaller Präisser kritt huet, huet hien een Documentaire an zwéi weider Kuerzfilmer gedréint, wourënner *[[En Dag am Fräien]]* 2012 de Lëtzebuerger Filmpräis fir de beschte Kuerzfilm kritt hat.

2017 koum säin éischte Laangfilm, *[[Gutland]]*, eraus, deen 2018 mam Lëtzebuerger Filmpräis fir de beschte Fiktiouns- oder Spillfilm ausgezeechent gouf.

## Filmographie
* 2007: *[[Josh (Film)|Josh]]*, Kuerzfilm
* 2010: *[[We Might as Well Fail]]*, Documentaire, Laangfilm
* 2012: *[[En Dag am Fräien]]*, Kuerzfilm
* 2013: *[[Géi du scho mol vir]]*, Kuerzfilm
* 2017: *[[Gutland]]*, Spillfilm
* 2020: *[[Halligalli]]*, Kuerzfilm

## Literatur
* Sarah Pepin: "Direct Cinema." *d'Lëtzebuerger Land*, 14.03.2025, S.13-14 (Portrait).
Fernando Guzman

De **Fernando Guzman**, gebuer den 13. August 1963 zu Bogota, ass e kolumbianesche Stilist a Moudemécher.

Hie lieft zanter 1977 zu Lëtzebuerg.

Hie gouf bekannt well hien d'Uniforme vun der belscher an der Lëtzebuerger Police entworf huet.
NGC 69

Den **[[New General Catalogue|NGC]] 69** (och ënner der Bezeechnung bekannt: **PGC 1191, MCG 5-1-66, ZWG 499.105, ARAK 5, Arp 113, VV 166e** an **NPM1G +29.0011**) ass eng elliptesch Galaxie am Stärebild Andromeda.

Den NGC 69 gouf de 7. Oktober 1855 vum ireschen Astronom William Parsons entdeckt.

## Kuckt och

* NGC-70-Grupp

## Um Spaweck

* Artikel a Biller zu NGC 069 op wikisky.org
*  SIMBAD Astronomical Database
Le chagrin des ogresses

***Le chagrin des ogresses*** ass e lëtzebuergesche Kuerzfilm vun der Myriam Muller. E gouf fir d'éischt 2013 um Festival Discovery Zone gewisen.

## Ëm wat geet et am Film?
Dem Paul seng Duechter Céline läit mat engem Gehiertumor am Spidol. D'Marion, d'Mamm vum Céline, déi vun deenen zwéi getrennt lieft, kënnt hatt an d'Spidol besichen, wéi de Paul och do ass...

## Kuckt och
* Lëscht vu lëtzebuergesche Filmer
Grotrian-Steinweg

**Grotrian-Steinweg** ass en däitsche Pianosfabrikant mat Sëtz zu Braunschweig. Zanter der Grënnung am Joer 1835 ass d'Entreprise am Besëtz vun der Famill Grotrian-Steinweg.

## Um Spaweck

* Offiziell Websäit vu Grotrian-Steinweg
Ilm

**Flëss**
* Ilm, e lénksen Niewefloss vun der Saale. 
* Ilm, en Niewefloss vun der Abens. 
* Ilm, e rietsen Niewefloss vun der Sormitz zu Leutenberg. 
* Ilm, en Niewefloss vun der Lahn (Nordrhein-Westfalen).

**Uertschaften**
* e fiktiivt Duerf, an der Fernseeserie Vier Frauen und ein Todesfall.
Louis Bassing

De **Louis Bassing**, gebuer den 12. Februar 1907 zu Veianen, a gestuerwen de 25. Februar 1944 am SS-Sonderlager Hinzert, war e lëtzebuergesche Resistenzler a Gemengesekretär.

De Louis Bassing war vum Mee 1941 u Member vun der LVL.

Hie gouf de 14. Dezember 1943 verhaft an an d'KZ Hinzert bruecht wou hien de 25. Februar 1944 erschoss gouf.
## Gielercher
*
NGC 70

Den **[[New General Catalogue|NGC]] 70** (weider Bezeechnungen **IC 1539, PGC 1194, UGC 174, MCG 5-1-67, ZWG 499.108, ARP 113** an **VV 166**) ass eng Spiralgalaxie am Stärebild Andromeda déi op enger Distanz vun ongeféier 328 Millioune Liichtjoer vun eiser Äerd läit.

Den NGC 70 gouf de 7. Oktober 1855 vum ireschen Astronom William Parsons entdeckt.

## Kuckt och

* NGC-70-Grupp

## Um Spaweck

* Artikel a Biller zu NGC 070 op wikisky.org
*  SIMBAD Astronomical Database
NGC-70-Grupp

D**'NGC-70-Grupp** resp. **VV 166**, (heiansdo och *Arp 113* genannt) ass eng kompakt Galaxiëgrupp am Stärebild Andromeda. D'Grupp ass ongeféier 100 Millioune Parsec vun eis ewech an huet eng gewëssen Änlechkeet mat dem Stephans Quintett.

## Memberen
Zu den hellste Gruppemembere gehéieren d'Spiralgalaxien NGC&nbsp;70, d'elliptesch Galaxie NGC&nbsp;71 an d'Balkespiralgalaxie NGC&nbsp;72, zu de méi liichtschwaache Memberen NGC&nbsp;69 an PGC&nbsp;1185. Déi hellst Galaxie am Beräich vun der Grupp, ass d'elliptesch Galaxie NGC 68, déi warscheinlech awer kee Member vun der Grupp ass.

## Observatiousgeschicht
Déi éischt Observatioun vun de Galaxien datéiert op den 11.&nbsp;September 1784 a ass vum Wilhelm Herschel, deen dobäi warscheinlech d'Mëschliicht vun ettlechen Objeten op dësem Himmelsberäich gesinn hat. De 7.&nbsp;Oktober 1855 observéiert de William Parsons d'Galaxien an notéiert siwen Niwwelen. D'Objete goufe spéider vum Dreyer als NGC&nbsp;67 bis NGC&nbsp;72 souwéi als NGC&nbsp;74 a sengem New General Catalogue opgeholl. D'Notiz **NGC&nbsp;67** gouf a moderne Kataloge mat der baussenzeger südwestlecher Galaxie (PGC&nbsp;1185) identifizéiert. Unhand vum Parsons sengen Observatiounsskizze gouf spéider festgestellt, datt datt hien net dës Galaxie gekuckt hat, mä déi eppes manner hell Galaxie PGC&nbsp;138159 (geleeëntlech als NGC&nbsp;67A bezeechent) op hallwer Streck zu NGC&nbsp;68, wärend PGC&nbsp;1185 als Stär gezeechent ass.

Den Erik Holmberg hat déi kompakt Galaxiengrupp a senger Dissertatioun vun 1937 beschriwwen. Am Arp sengem Katalog vun 1966 ass si fotografesch festgehalen an dréit d'Nummer 113.

## Literatur
* John Kormendy, Wallace L. W. Sargent: *Tidal effects as criteria for membership in small groups of galaxies: application to VV 166*, in: Astrophysical Journal, 193, S. 19–25 (Oktober 1974)

## Kuckt och

## Um Spaweck
* The Arp 113 / VV 166 Galaxy Cluster
* NOAO
Kierch Koler

D**'Kierch vu Koler** ass eng kathoulesch Kierch, déi zur Par Mess-Réibierg Sainte-Famille, zum Dekanat Süden-West an zu der Gemeng Garnech gehéiert.

De Patréiner ass den hellege Stephanus, deem säi Fest de 26. Dezember gefeiert gëtt (Stiefesdag).

D'Kierch steet zentral an der Uertschaft un der Haaptstrooss (Rue Principale), dem CR106.

Iwwer dem Agank vun der Kierch ass (als Baujoer ?) 1806 uginn.

## Kuckt och
* Lëscht vu reliéise Gebaier zu Lëtzebuerg

## Um Spaweck

* D'Fënstere vun der Kierch vu Koler op der Websäit vun der ''Stiftung Forschungsstelle Glasmalerei des 20. Jh. e.&nbsp;V.''
Méchelskierch zu Garnech

D**'Kierch vu Garnech** ass eng kathoulesch Kierch, déi zur Par Mess-Réibierg Sainte-Famille, zum Dekanat Süden-West an zu der Gemeng Garnech gehéiert.

De Patréiner ass den hellege Méchel, deem säi Fest den 29. September gefeiert gëtt.

Si steet um westleche Rand vun der Uertschaft an der *rue St. Hubert*.

Iwwer dem Agank vun der Kierch ass (als Baujoer ?) a réimeschen Zuelen 1933 uginn.

Zur fréierer Par Garnech hunn och nach d'Kapelle vun Duelem an Héiweng gehéiert.

## Klacken
D'Garnecher Kierch huet dräi Klacken am Tuerm hänken, déi an den Téin c lauden.

## Kuckt och
* Lëscht vu reliéise Gebaier zu Lëtzebuerg

## Um Spaweck

* Websäit vum Parverband Nidderkäerjeng
* D'Fënstere vun der Kierch vu Garnech op der Websäit vun der Stiftung Forschungsstelle Glasmalerei des 20. Jh. e.&nbsp;V. (de)


Fichier:Kirche Garnich 01.jpg|D'Nordsäit vun der Kierch
Fichier:Wegkreuz_Kirche_Garnich_01.jpg|Weekräiz virun der Kierch
Fichier:Garnecher Kierch Altorraum.jpg|Altorraum an der Garnecher Kierch
Fichier:Garnecher Kierch Altor Petrus.jpg|Detail vum Altor - den Hl Péitrus
Kapell Héiweng

D**'Kapell zu Héiweng** war eng kathoulesch Kapell, déi zur Par Mess-Réibierg Sainte-Famille, zum Dekanat Süden-West an zu der Gemeng Garnech gehéiert huet. Se gouf am Mee 2020 entweit.

D'Gebai steet nieft der Schoul, op der Haaptstrooss (*rue de Garnich*), dem CR101.

## Geschicht
Déi éischt Kapell vun Héiweng ass ëmt d'Joer 1682 gebaut ginn. Se stoung zirka 150 m méi wäit ënnen an der Strooss wéi déi nei Kapell. Se gouf eréischt ofgerappt nodeems déi nei Kapell gebaut war. Eng Foto vun der aler Kapell kann een op der Websäit vun der Gemeng Garnech gesinn.

Déi aktuell Kapell gouf 1953-54 vun der Firma Nic. Mangen vu Stengefort gebaut, nodeems de Gemengerot ënner dem Buergermeeschter Nic Arend de Plang am Februar 1953 geneemegt hat. Architekt war de Jean Lammar. Se gouf den 2. Januar 1955 vum Deche vu Käerch ageseent. 

Bis de 7. Mee 2017 huet se zur Par Garnech, zum Parverband Nidderkäerjeng, zu der Pastoralregioun Süden an zum Dekanat Käerch gehéiert. Zur fréierer Par Garnech hunn och nach d'Parkierch vu Garnech an d'Kapell vun Duelem gehéiert.

A senger Sëtzung vum 22. Abrëll 2020 huet de Garnecher Gemengerot eestëmmeg beschloss, d'Kapell entweien ze loossen, nodeems e schonn a senger Sëtzung vum 12. Februar 2020 och eestëmmeg entscheet hat, déi Demande beim Bistum ze maachen.

## Kuckt och
* Lëscht vu reliéise Gebaier zu Lëtzebuerg

## Um Spaweck

* Websäit vum Parverband Nidderkäerjeng
* D'Fënstere vun der Kapell vun Héiweng op der Websäit vun der Stiftung Forschungsstelle Glasmalerei des 20. Jh. e.&nbsp;V. (de)
* D'Kapell Héiweng an der ëffentlecher Facebookgrupp ''Patrimoine religieux Luxembourg - Reliéisen Ierwen Lëtzebuerg''
Kierch Sprénkeng

D**'Kierch zu Sprénkeng** ass eng kathoulesch Kierch, déi zur Par Mess-Réibierg Sainte-Famille gehéiert.

D'Kierch ass Mariä Heimsuchung geweit. D'Fest ass de Sonndeg nom 1. Juli.

Se steet zentral an der Uertschaft laanscht d'Haaptstrooss (rue du Moulin, rue de la Chapelle), den CR103.

Den 29. September 2021 gouf s'als nationaalt Monument klasséiert.

Zur fréierer Par Schuller gehéiert ausser der Filialkierch vu Sprénkeng och nach d'Kierch vu Schuller.

## Geschicht
Bis 1792 huet Sprénkeng zesumme mat Schuller an Dippech zur Par Duelem gehéiert, wéi den Äerzbëschof vun Tréier de Parsëtz op Sprénkeng verluecht huet. 1884 gouf de Sëtz vun der Par op Schuller verluecht.

Déi aktuell Kierch staamt aus dem Joer 1766 an huet op där Plaz eng Kierch ersat, déi schonn 1260 ernimmt gouf. Vun där aler Kierch ass nëmmen den Tuerm erhale bliwwen.

D'Kierch huet wäertvoll barock Miwwelen, déi 1979 vum Carlo Bettendorf an hirer ursprénglecher, polychroméierter Form restauréiert goufen. Uewen um Haaptaltor kann een déi dräi Kinneke gesinn, déi Niewepatréiner vun der Kierch sinn.

De Priedegtstull erënnert am Opbau a mat senge Medaillone vun de véier Evangelisten un d'Priedegtstill vun Uewerkäerjeng, Uewerkuer, Käerch, Garnech, Biekerech, Biebereg an Äischen, déi am Zesummenhank mat dem Atelier vum Sculpteur Nicolas Jacques stinn.

Op deem lénkse Säitenaltor steet eng Statu vum hellegen Donatus, op dem rietssäitegen Altor eng vun der helleger Anna.

## Kuckt och
* Lëscht vu reliéise Gebaier zu Lëtzebuerg
* Lëscht vun de Lëtzebuerger Paren
*Lëscht vun de fréiere Lëtzebuerger Paren

## Um Spaweck

* Websäit vum Parverband Vun der Mess
* D'Fënstere vun der Kierch vu Sprénkeng op der Websäit vun der Stiftung Forschungsstelle Glasmalerei des 20. Jh. e.&nbsp;V.
NGC 71

Den **[[New General Catalogue|NGC]] 71** (aner Bezeechnungen: **PGC 1197, UGC 173, MCG 5-1-68, ZWG 499.107, ARP 113** an **VV 166c**) ass eng elliptesch Galaxie am Stärebild Andromeda.

Den NGC 71 gouf de 7. Oktober 1855 vum ireschen Astronoom William Parsons entdeckt.

## Kuckt och

* NGC-70-Grupp

## Um Spaweck

* Artikel a Biller zu NGC 071 op wikisky.org
*  NASA/IPAC Extragalactic Database
*  SIMBAD Astronomical Database
Grit Boettcher

D**'Grit Boettcher**, gebuer den 10. August 1938 zu Berlin, ass eng däitsch Schauspillerin.

## Filmographie
### Kino
* 1958: *[[Solange das Herz schlägt]]* - Regie: Alfred Weidenmann - Haaptacteuren: O.E. Hasse, Heidemarie Hatheyer - (als Renate Römer)
* 1959: *[[12 Mädchen und 1 Mann]]* - Regie: Hans Quest - Haaptacteuren: Toni Sailer, Margit Nünke - (als Lady Superfein)
* 1959: *[[Gitarren klingen leise durch die Nacht]]* - Regie: Hans Deppe - Haaptacteuren: Fred Bertelmann, Margit Nünke - (als Eleanor)
* 1960: *Himmel, Amor und Zwirn* - Regie: Ulrich Erfurth - Haaptacteuren: Hartmut Reck, Elke Sommer - (als Susanne Himmel)
* 1960: *Die Fastnachtsbeichte* - Regie: William Dieterle - Haaptacteuren: Susanne Himmel, Gitty Djamal - (als Bertel)
* 1960: *Der Teufel hat gut lachen* - Regie: Kurt Früh - Haaptacteuren: Gustav Knuth, Trude Herr - (als Elke)
* 1961: *[[Freddy und der Millionär]]* - Regie: Paul May - Haaptacteuren: Freddy Quinn, Heinz Erhardt - (als Edith Schmidt)
* 1962: *Er kann's nicht lassen* - Regie: Axel von Ambesser - Haaptacteuren: Heinz Rühmann, Ruth-Maria Kubitschek - (als Berenice)
* 1962: *Liebling, ich muß dich erschießen* - Regie: Jürgen Goslar - Haaptacteuren: Marianne Koch, Walter Giller 
* 1963: *[[Liebe will gelernt sein]]* - Regie: Kurt Hoffmann - Haaptacteuren: Martin Held, Barbara Rütting - (als Dora)
* 1963: *[[Der schwarze Abt]]* - Regie: Franz Josef Gottlieb - Haaptacteuren: Joachim Fuchsberger, Dieter Borsche - (als Leslie Gine)
* 1965: *[[Corrida pour un espion]]* - Regie: Maurice Labro - Haaptacteuren: Ray Danton, Pascale Petit - (als Saskia)
* 1967: *[[Der Mönch mit der Peitsche]]* - Regie: Alfred Vohrer - Haaptacteuren: Joachim Fuchsberger, Uschi Glas - (als Betty Falks)
* 1968: *[[Der Tod im roten Jaguar]]* - Regie: Harald Reinl - Haaptacteuren: George Nader, Heinz Weiss - (als Linda Carp)
* 1968: *Sommersprossen* - Regie: Helmut Förnbacher - Haaptacteuren: William Berger, Helmut Förnbacher - (als Christine)
* 1970: *Der scharfe Heinrich* - Regie: Rolf Thiele - Haaptacteuren: Horst Frank, Marlene Rahn - (als Sabine Müller)
* 1974: *[[Drei Männer im Schnee (Film 1974)|Drei Männer im Schnee]]* - Regie: Alfred Vohrer - Haaptacteuren: Klaus Schwarzkopf, Thomas Fritsch - (als Madame Casparius)
* 2004: *Der WiXXer* - Regie: Tobi Baumann - Haaptacteuren: Oliver Kalkofe, Bastian Pastewka - (als Miss Nora)
* 2008: *Engelskind* - Regie: Sarah König - (Kuerzfilm )
* 2012: *Unter Frauen* - Regie: Hansjörg Thurn - Haaptacteuren: Sebastian Ströbel, Alexandra Neldel - (als Anneliese Pelzer)
* 2013: *Kaiserschmarrn* - Regie: Daniel Krauss - Haaptacteuren: Antoine Monot Jr., Anna Julia Kapfelsperger - (als Heidrun)
* 2013: *Ein schmaler Grat* - Regie: Daniel Harrich - Haaptacteuren: Felicitas Woll, Heiner Lauterbach - (als Bomi)
* 2015: *8 Saniye* - Regie: Ömer Faruk Sorak - Haaptacteuren: Esra Inal, Gülay Baltaci - (als Ms. Lobatski)
* 2020: *Nightlife* - Regie: Simon Verhoeven - Haaptacteuren: Frederick Lau, Elyas M'Barek - (als Hilde)

## Um Spaweck
* D'Grit Boettcher op filmportal.de
Kierch Schëtter

D**'Kierch zu Schëtter** ass eng kathoulesch Kierch, déi zur Par Iewescht Syr Saint-Esprit, zum Dekanat Osten an zu der Gemeng Schëtter gehéiert.

De Patréiner vun der Kierch ass den hellege Péitrus, deem säi Fest den 29. Juni gefeiert gëtt.

Den 21. Juni 2017 gouf se als *nationaalt Monument* op d'Lëscht vun de klasséierte Monumenter agedroen.

D'Kierch steet op der *Place de l'église*, déi un der Haaptstrooss, dem CR132 läit. Ronderëm d'Kierch ass de Kierfecht ugeluecht.

Zur fréierer Par Schëtter gehéiert ausser der d'Parkierch vu Schëtter och nach d'Scoutekapell vum Neihaischen.

## Klacken
D'Kierch vu Schëtter huet 4 Klacken am Tuerm déi am Toun La, Sol, Fa an Do oder och ënnert der Dispositioun c", a', g' f' lauden. Déi zwou kleng Klacke sinn aus dem Joer 1848 an déi zwou grouss Klacke sinn 1948, honnert Joer méi spéit an den Tuerm komm.

## Kuckt och
* Lëscht vu reliéise Gebaier zu Lëtzebuerg
* Lëscht vun den nationale Monumenter an der Gemeng Schëtter
* Lëscht vun de Lëtzebuerger Paren
*Lëscht vun de fréiere Lëtzebuerger Paren

## Um Spaweck

* Websäit vum Parverband Nei Par Sektor Ost
* D'Fënstere vun der Kierch vu Schëtter op der Websäit vun der ''Stiftung Forschungsstelle Glasmalerei des 20. Jh. e.&nbsp;V.'' 
* D'Uergel vun der Kierch op ''Orgues.lu''
Kierch Menster

D**'Kierch vu Menster** ass eng kathoulesch Kierch, déi zur Par Musel a Syr Saint-Jacques, zum Dekanat Osten an zu der Gemeng Betzder gehéiert.

D'Kierch ass der Mariä Himmelfaart geweit. De Festdag ass de 15. August.

Se steet an der *rue de l'église* resp. der *rue de Roodt-sur-Syre*. Ronderëm d'Kierch ass de Kierfecht ugeluecht.

## Geschicht
* 1570 ass zu Menster eng Kapell geweit ginn.
* 1698 ass eng nei Kierch gebaut ginn.
* Am Ufank vum 18. Joerhonnert sinn déi dräi Altär gebaut ginn, déi haut nach do sinn.
* 1720 kritt d'Par Menster en eegene Kaploun. Trotzdeem mussen d'Parmembere weiderhin de Kierchebauveräin vu Fluessweiler ënnerstëtzen well d'Par Menster bis 1808 zur Par Fluessweiler gehéiert huet, duerno dann zu där vu Rued-Sir.
* 1797 ass d'Menster Kierch vun der franséischer Besatzung verkaaft ginn. Fir d'Kiercheklacken ze retten, déi soss ageschmolt gi wieren, hunn d'Awunner vum Duerf se verstoppt.
* Déi haiteg Kierch ass 1853 do gebaut ginn wou déi al Kierch stoung. Den Tuerm vun der aler Kierch ass awer stoe bliwwen. D'Kierch gouf spéider e puermol ëmgebaut.
* D'Konsekratioun vun der Kierch war de 25. Oktober 1890.
* 1858 ass Menster nees eng Par ginn.
* 1900 ass en neie, méi héije Kierchtuerm gebaut ginn. Domat hat d'Kierch eng Zäit laang zwéin Tierm well deen alen eréischt méi spéit ofgerappt gouf.
* 1920 gouf deen ale Gipsplaffong duerch e verwëllefte Plaffong ersat.
* 1929 ass eng gebrauchten Uergel aus der Kierch vu Rodange kaaft ginn.

## Kuckt och
* Lëscht vu reliéise Gebaier zu Lëtzebuerg
* Lëscht vun de Lëtzebuerger Paren
*Lëscht vun de fréiere Lëtzebuerger Paren

## Um Spaweck

* Websäit vum Parverband Widdebierg
* Websäit vum Parverband Maacher, Mäertert, Widdebierg, Wormer
* D'Fënstere vun der Kierch vu Menster op der Websäit vun der ''Stiftung Forschungsstelle Glasmalerei des 20. Jh. e.&nbsp;V.''
Maubert-Fontaine

**Maubert-Fontaine** ass eng franséisch Uertschaft a Gemeng am Departement Ardennes an der Regioun Grand Est.

Wéi 2011 de Parc naturel régional des Ardennes entstanen ass, war Maubert-Fontaine eng vun de Grënnungsgemengen.

Bis 1989 war Maubert-Fontaine un d'Eisebunnsnetz ugeschloss iwwer eng Gare op der Streck Charleville-Hirson.

## Um Spaweck
Jérôme Savary

De **Jérôme Savary**, gebuer de 27. Juni 1942 zu Buenos Aires, a gestuerwen de 4. Mäerz 2013 zu Levallois-Perret, war e franséischen Theaterregisseur, Theater- an Operenintendant, Schauspiller Musikant an Auteur.

Hien huet ufanks zu New York als Jazztrompetist gelieft, huet du säi Militärdéngscht an Argentinie gemaach (säi Papp war Argentinier) a goung dann op Paräis. Do huet en als Comic-Zeechner, Auteur vu Fotoromaner a Chauffer (ë.&nbsp;a. vum Charlie Parker senger Wittfra) geschafft.

1965 huet en d*'Compagnie Jérôme Savary* gegrënnt, aus där sech *Le Grand Magic Circus* a méi spéit *Le Grand Magic Circus et ses animaux Tristes* entwéckelt huet. Mat där Trupp, déi hiren eegene Stil hat - eng Mëschung aus Zirkus, Varieté, Burlesk-Theater an Oper - gouf en international bekannt.

Vun 1982 bis 1986 war de Savary Direkter vum *Centre Dramatique National du Languedoc-Roussillon*, duerno bis 1988 vum Carrefour Européen du Théâtre du 8e zu Lyon; vun 1988 bis 2000 vum Théâtre national de Chaillot an da bis 2007 Intendant vun der Paräisser Opéra-Comique.

Als Regisseur huet hien eng wäit Pallett vu Stécker inzenéiert, vu Schauspill, Oper, Operett bis Musical; vum Molière sengem *Bourgeois gentilhomme* iwwer dem Verdi säi *[[Rigoletto]]*, dem Offenbach seng *[[La Périchole]]* an dem Lehár seng *[[Die lustige Witwe|Lustiger Witwe]]* bis zum Monnot sengem Musical *[[Irma la Douce]]*. Am Ganzen huet hien iwwer 300 Stécker op d'Bün bruecht.

## Literatur
* Jérôme Savary: *Album du Grand Magic Circus*. Pierre Belfond, París 1974.
* Jérôme Savary: *Ein ganz gewöhnlicher Magier*. Ins Deutsche übertragen von Widulind Clerc-Erle. Herbig, München/Berlin 1986, ISBN 3-7766-1423-4.
* Jerôme Savary: *Dictionnaire amoureux du Spectacle*. Éditions Plon, Paris 2004, ISBN 2-259-19898-8.

## Um Spaweck

* La Boîte ausx Rêves - seng Homepage (fr.)
Damiano Damiani

Den **Damiano Damiani**, gebuer den 23. Juli 1922 zu Pasiano di Pordenone, Friuli-Venezia Giulia, Italien, a gestuerwen de 7. Mäerz 2013 zu Roum, war en italieeneschen Dréibuchauteur a Filmregisseur.

Vill vu senge Filmer hunn d'Verflechtung vun der Politik an der Mafia als Sujet. Do donieft huet hien och Actionfilmer gedréint. Verschidde Filmer baséieren op Romaner vu bekannte Schrëftsteller, wéi dem Alberto Moravia.

## Filmographie
### Dréibuch a Regie
* 1947: *La banda d'Affori* (Dokumentarfilm)
* 1954: *Le Giostre* (Dokumentarfilm)
* 1960: *Il rossetto*
* 1961: *Il sicario*
* 1962: *L'isola di Arturo*, nom Roman vum Elsa Morante
* 1963: *La rimpatriata*
* 1963: *La noia*, nom Roman vum Alberto Moravia
* 1966: *La strega in amore*
* 1967: *[[Quién sabe?]]*
* 1968: *La ragazza piuttosto complicata*
* 1968: *Il giorno della civetta*
* 1970: *[[La moglie più bella]]*        
* 1971: *[[Confessione di un commissario di polizia al procuratore della repubblica]]*
* 1971: *L'istrotturia è chiusa: dimentichi*
* 1972: *Girolimoni - il mostro di Roma*
* 1973: *Il sorriso del grande tentatore*
* 1974: *Perché si uccide un magistrato?*
* 1975: *[[Un genio, due compari, un pollo]]*
* 1977: *Io ho paura*
* 1978: *Goodbye & Amen*
* 1979: *Un uomo in ginocchio*
* 1980: *L'avvertimento*
* 1982: *Parole e sangue* (TV)
* 1985: *The pizza connection*
* 1986: *L'inchiesta*
* 1989: *Lenin: The Train*, TV)
* 1990: *Il sole buio*
* 1992: *L'angelo con la pistola*
* 1994: *Una bambina di troppo* (TV)
* 1999: *Ama il tuo nemico*
* 2001: *Ama il tuo nemico 2*

### Dréibuch
* 1948: *Uomini senza domani* - Regie: Gianni Vernuccio
* 1953: *Piovutto dal cielo* - Regie: Leonardi di Mitri
* 1957: *Afrodite, dea dell'amore* - Regie: Mario Bonnard
* 1957: *I misteri di Parigi* - Regie: Fernando Cerchio
* 1958: *Erode il grande* - Regie: Arnaldo Genoino
* 1958: *I battellieri del Volga* - Regie: Viktor Tourjansky
* 1959: *Giuditta e Oloferne* - Regie: Fernando Cerchio
* 1959: *L'inferno addosso* - Regie: Gianni Vernuccio 
* 1960: *I cosacchi* - Regie: Viktor Tourjansky, Giorgo Rivalta
* 1960: *Il sepolcro dei re* - Regie: Fernando Cerchio
* 1995: *Non parlo più*, TV - Regie: Vittorio Nevano

### Regie
* 1982: *Amityville II - The possession*
* 1984: *La piovra*
* 1986: *La gran incognita*
* 1989: *Gioco al massacro*
* 2000: *Alex l'ariete*
* 2001: *Un altro mondo è possibile*
* 2002: *Assassini dei giorni di festa*

## Kuckt och
*Lëscht vu Filmregisseuren

## Um Spaweck
Roger Federer

De **Roger Federer**, gebuer den 8. August 1981 zu Basel, ass e Schwäizer professionellen Tennisspiller.

## Gewonne Grand-Slam Finallen

## Um Spaweck
* Offiziell Internetsäit
Uhuru Kenyatta

Den **Uhuru Kenyatta**, gebuer de 26. Oktober 1961 zu Nairobi, ass e kenianesche Politiker. Hie war tëscht Mäerz 2013 a September 2022 Staatspresident vu sengem Land.

Hien ass de Jong vum Jomo Kenyatta, dem éischte President vum Kenia a Chef vun der Partei Kenianesch Afrikanesch National Unioun.

An den 2000er Jore war hien e puermol Minister.

Am Mäerz 2013 gouf hien zum President vu sengem Land gewielt, an am August 2017 erëmgewielt. 

Am Oktober 2021 gouf hien am Zesumenkank mat der Publikatioun vun de Pandora Papers zitéiert.

## Um Spaweck
* D'Websäit vum Uhuru Kenyatta
Vivi Bach

D**'Vivi Bach**, gebuer als *Vivi Bak* den 3. September 1939 zu Kopenhagen, a gestuerwen den 22. Abrëll 2013 op Ibiza, war eng dänesch Sängerin, Schauspillerin an TV-Moderatorin.

D'Vivi Bach war zanter 1965 mam Schauspiller Dietmar Schönherr bestuet.

Zesumme mam Dietmar Schönherr huet si an Däitschland d'TV-Spillshow *Wünsch dir was* moderéiert.

## Filmer
### Kino
* 1958: *Krudt og klunker*, vum Annelise Hovmand 
* 1958: *Seksdagesløbet*, vum Jørgen Roos 
* 1959: *Immer die Mädchen*, vum Fritz Rémond Jr. mam Hans-Joachim Kulenkampff a Christine Görner
* 1959: *[[Gitarren klingen leise durch die Nacht]]*, vum Hans Deppe mam Fred Bertelmann a Peter Weck
* 1960: *Wir wollen niemals auseinandergehen*, vum Harald Reinl mam Adrian Hoven 
* 1960: *[[Kriminaltango]]*, vum Géza von Cziffra mam Peter Alexander a Rudolf Vogel
* 1960: *[[Schlagerraketen]]*, vum Erik Ode mat der Helga Sommerfeld an der Loni Heuser
* 1961: *Die Abenteuer des Grafen Bobby*, vum Géza von Cziffra mam Peter Alexander a Gunther Philipp
* 1961: *[[Am Sonntag will mein Süßer mit mir segeln gehn]]*, vum Franz Marischka mam Adrian Hoven a Claus Biederstaedt 
* 1961: *… und du mein Schatz bleibst hier*, vum Franz Antel mam Hans von Borsody an Hans Moser
* 1962: *Wenn die Musik spielt am Wörthersee*, vum Hans Grimm mam Claus Biederstaedt a Margitta Scherr
* 1962: *[[Die Post geht ab (Film)|Die Post geht ab]]* - Regie: Helmuth M. Backhaus - Haaptacteuren: Adrian Hoven, Claus Biederstaedt
* 1962: *Der verkaufte Großvater*, vum Hans Albin mam Hans Moser an Harald Juhnke
* 1962: *[[Verrückt und zugenäht]]* - Regie: Rolf Olsen - Haaptacteuren: Peter Kraus, Rudolf Platte
* 1963: *Dronningens vagtmester*, vum Johan Jacobsen mam Birgitte Federspiel 
* 1963: *Das Rätsel der roten Quaste*, vum Hubert Frank mam Dietmar Schönherr 
* 1963: *[[Death Drums Along the River]]*, vum Lawrence Huntington mam Richard Todd a Marianne Koch
* 1964: *Le pistole non discutono*, vum Mario Caiano mam Rod Cameron an Horst Frank
* 1965: *[[Mozambique (Film)|Mozambique]]*, vum Robert Lynn mam Steve Cochran an Hildegard Knef
* 1965: *Ein Ferienbett mit 100 PS*, vum Wolfgang Becker mam Dietmar Schönherr 
* 1965: *Amore all'italiana*, vum Steno mam Walter Chiari 
* 1966: * Europa canta*, vum José Luis Merino mam Gustavo Rojo
* 1966: *[[Upperseven, l'uomo da uccidere]]*, vum Alberto De Martino mam Paul Hubschmid a Karin Dor
* 1966: *Ski Fever*, vum Curt Siodmak mam Toni Sailer an Dietmar Schönherr
* 1967: *Con la muerte a la espalda*, vum Alfonso Balcázar mam George Martin a Klausjürgen Wussow
* 1967: *Elsk... din næste!*, vum Egil Kolstø mam Walter Giller a Ghita Nørby
* 1967: *Herrliche Zeiten im Spessart*, vum Kurt Hoffmann mam Liselotte Pulver an Harald Leipnitz
* 1968: *[[Assignment K]]*, vum Val Guest mam Stephen Boyd a Michael Redgrave

## Literatur
* Vivi Bach: *Ein Kind aus Kopenhagen - Bilder und Geschichten, selbst gemalt und selbst erzählt.* Schröder Verlag, Hamburg/Düsseldorf 1971, ISBN 3-547-71105-3

## Um Spaweck
* Vivi Bach op filmportal.de
Schléifer

D**'Schléifer** (Gliridae), och nach **Schlofmais** genannt, sinn eng Famill vun de Knabberdéieren (Rodentia).

## Aarten zu Lëtzebuerg
* Siweschléifer: Lat. *Glis glis*, Fr. Loir, De. Siebenschläfer.
* Gaardeschléifer: Lat. *Eliomys quercinus*, Fr. Lérot, De. Gartenschläfer.
* Hieselmaus: Lat. *Muscardinus avellanarius*, Fr. Muscardin, De. Haselmaus.

## Literatur
* Anonym, 1993. Vu Schléifer a Schlofmais. Musée d'histoire naturelle, Luxemburg. Sankt-Paulus-Druckerei. 15 x 21&nbsp;cm. (erausgi vum Naturmusée am Kader vun der Campagne "Op der rouder Lëscht" iwwer bedreet Aarten zu Lëtzebuerg)
* Schlichter, Jörg, 2013. Siebenschläfer und Co in Luxemburg. [Mat Bäiträg vum Jacques Pir a Marc Moes.] Hrsg.: Naturmusée an Naturverwaltung. 67 S. Imprimerie Faber, Miersch. ISBN 978-2-919877-18-8.

## Um Spaweck
Arrondissement Rocroi

D**'Arrondissement vu Rocroi** ass e fréiert Arrondissement am Departement Ardennes, dat de 17. Februar 1800 gegrënnt gouf an den 10. September 1926 ofgeschaaft gouf. De Sëtz vun der Ënnerprefecture war zu Rocroi. D'Kantone Couvin a Philippeville koumen 1815 bei d'Vereenegt Kinnekräich vun den Nidderlanden an déi aner koumen 1926 an d'Arrondissement Charleville-Mézières.

## Zesummesetzung
D'Arrondissement huet aus de Kantone Couvin, Fumay, Givet, Philippeville, Rocroi, Rumigny a Signy-le-Petit bestanen.

## Um Spaweck
* www.napoleon-series.org
Rocroi

**Rocroi** ass eng franséisch Uertschaft a Gemeng am Departement Ardennes am Grand Est an de Kantonalhaaptuert vum Kanton Rocroi. Bis 1926 war et och de Sëtz vun der Ënnerprefecture Rocroi.
An der Geschicht ass Rocroi haaptsächlech bekannt duerch d'Schluecht vum 19. Mee 1643. Haut ass et eng gutt besicht Touristestiedche wéinst den ale Vaubansbefestegungen, déi zum sougenannte Pré carré gehéiert hunn.

Wéi 2011 de Parc naturel régional des Ardennes entstanen ass, war Rocroi eng vun de Grënnungsgemengen.

Tëscht 1895 an 1950 war Rocroi mat enger Schmuelspuerbunn un d'Eisebunnsnetz ugeschloss. Am Ufank huet se an der 800&nbsp;mm-Spuer vun Tremblois-lès-Rocroi bis op Rocroi gefouert huet, a gouf duerno 1903 op d'Meterspur ëmgebaut, an 1905 bis op d'belsch Grenz ausgebaut wou se zu Petite-Chapelle en Uschloss un de belsche Vicinalreseau hat.

Vun 1953 bis 1976 war d'Andrée Viénot, d'Duechter vun der Aline an Emile Mayrisch, Buergermeeschtesch vu Rocroi.

## Um Spaweck
Popocatépetl

De **Popocatépetl** ass en aktive Vulkan an den Zentralmexikanesche Bundesstaate Puebla, México a Morelos, a läit op der ëstlecher Säit vun der transmexikanescher Vulkan-Ceinture. Mat enger Héicht vu 5.426 m ass et deen zweethéchste Bierg a Mexiko, nom Pico de Orizaba (5.636 m).

De Popocatépetl läit eng 70&nbsp;km südëstlech vu Mexiko-Stad, vu wou aus een e bei propperer Loft ka gesinn. Bis viru Kuerzem war et ee vun den dräi Bierger a Mexiko mat engem Gletscher drop. Duerch déi allgemeng Erwäermung an duerch vulkanesch Aktivitéiten ass de Gletscher ufanks 2001 verschwonnen. Et gëtt awer nach Äis um Bierg.

Den Numm *Popocatépetl* kënnt vun den Nahuatl-Wierder *popōca* [popoːka] 'wat dämpt' an *tepētl* [tepeːt͡ɬ] 'Bierg', deemno "Bierg deen dämpt". D'Mexikaner nennen en **El Popo**.

De Vulkan ass eng 730.000 Joer al. En ass aktiv; 1991 huet seng Aktivitéit zougeholl an zanter 1993 kënnt konstant Damp aus sengem Krater. Zanter 1519 gouf et 15 gréisser Eruptiounen, déi bis ewell lescht 2000.

Den 21. Dezember 1994 huet de Vulkan Äschen a Gaser eng 25&nbsp;km héich an d'Luucht gespaut. Am Dezember 2000 goufen Zéngdausende vu Leit evakuéiert an et koum zum gréissten Ausbroch zanter 1.200 Joer. Op Chrëschtdag 2005 koum et nees zu enger Explosioun bei där Äschen a Gaser erausgespaut goufen, an am Januar 2012 nach eng Kéier zu enger Gasexplosioun.

## Biller

Fichier:Mexico-Popocatepetl.jpg|Popocatepetl vu Paso de Cortés aus (vun Norden aus)
Fichier:Popocatepetl pasodecortez cut.JPG|Vu Paso de Cortés aus
Fichier:Popocatépetl sunrise.jpg|Popocatepetl vu Puebla aus (westl. Richtung)

Fichier:Popocatepetl al amanecer.JPG|Vu Mexico City aus, moies fréi


## Um Spaweck

* Live Webcam vum Popocatepetl
Mexikanesch Bundesstaaten

D**'[[Mexiko|Vereenegt Mexikanesch Staaten]]** (spuen. *Estados Unidos Mexicanos*) – oder einfach just Mexiko (spuen. *México*) – bestinn aus **31 [[Bundesstaat]]en** (spuen. *Estados*), mat un der Spëtzt jee engem Gouverneur, an engem Bundesdistrikt (spuen. *Distrito Federal*), an deem d'Haaptstad Mexiko läit.

## Lëscht vun de Staaten
D.T. Peckvillercher Nouspelt

Den **D.T. Peckvillercher Nouspelt** ass en Dëschtennisveräi vun Nouspelt.

## Geschicht
De Club ass 1956 am Café Bonifas gegrënnt ginn an zielt haut zu den eelsten Dëschtennisveräiner vu Lëtzebuerg.

Am Laf vun de Joren hunn d'Spillerinnen a Spiller vum Veräin eng Partie Titelen op den nationale Landesmeeschterschaften an deene verschiddenen Altersgruppe gewonnen.

Den éischte Jugendlandesmeeschter krut den DTN am Joer 1965 an och duerno hu sech d'Minimes a Preminimes mat deem engen oder anere Landesmeeschtertitel an de Palmarès vum DTN agedroen.

D'Dammen hunn 1968 d'Coupe gewonnen an dat Joer duerno 1969 goufe se Landesmeeschter.

Déi 1. Ekipp an der Formatioun mam Alain Recht, Leif Persson a Ronny Koch konnt den 23.12.2013 an der Finall géint Fiels/Haler fir déi éischt Kéier an der Veräinsgeschicht déi zweetwichtegst Coupe zu Lëtzebuerg, d'Coupe François Think, gewannen. Déi Coupe gëtt just zwësche Promotioun- an 1. Divisiounsekippen ausgespillt.

Den Aurélien Saphy gouf 2014 Landesmeeschter an der Kategorie B am Eenzel, am Dubbel an och Landesmeeschter bei de Minimes.

D'Minimes, Cadets, Jeunes a Seniorsekippen hunn iwwer all déi Zäit mat vill Succès an de verschiddenen Divisioune gespillt.

Iwwer déi lescht 12 Joer hu si mat duerchschnëttlech 8-10 Seniorsekippen an 2-3 Minimesekippen, 2-3 Cadetsekippen an 2-3 Jeunesekippe gespillt. Déi éischt Ekipp spillt schonn zanter enger gudder Zäit an der Promotioun, an zwar an der Formatioun mam Emmanuel Saphy, Leif Persson, Alain Recht a Ronny Koch.

## Kuckt och
* Lëscht vu lëtzebuergeschen Dëschtennisveräiner
* Fédération luxembourgeoise de tennis de table

## Um Spaweck
*Websäit vum Veräin
Roco

**Roco Modelleisenbahn GmbH** (fréier Roco Modellspielwaren GmbH) ass eng éisträichesch Entreprise déi sech an der Fabrikatioun vu Modelleisebunne spezialiséiert huet.

## Geschicht
D'Roco Modellspielwaren GmbH gouf 1960 vum Heinz Rössler gegrënnt, an huet ufanks nëmme Modeller vu Militär-Gefierer hiergestallt, déi sougenannt „Roco minitanks“. Duerch de riseg groussen Erfolleg ass et Roco gelongen, an d'Fabrikatioun vu Modelleisebunnen (Moossstief H0, N an TT) eranzeklammen.

Déi Modeller hu sech virun allem duerch hir technesch a präislech Iwwerleeënheet zur Konkurrenz konnten duerchsetzen. Representéiert goufe virun allem Lokomotiven a Wagonen aus Däitschland, Éisträich, Schwäiz, Frankräich, der Belsch, den USA an och vu Lëtzebuerg.

2005 ass d'Roco Modellspielwaren GmbH (wéi och aner Modelleisebunns-Hiersteller) faillite gaangen. De 25. Juli huet se dunn de Besëtzer gewiesselt, an ass zanterhier eng Duechtergesellschaft vun der Modelleisenbahn Holding GmbH, ënner dem neien Numm „Roco Modelleisenbahn GmbH“. 2008 huet d'Modelleisenbahn Holding och d'Konkurrenz Fleischmann opkaf. Zanterhier huet Roco d'Produktioun vun N-Spuer-Artikelen opginn. Och d'Produktioun vun de *minitanks* huet Roco 2007 un Herpa ofginn.

## Um Spaweck

* Internetsäit
Judith Dornys

D**'Judith Dornys**, gebuer den 21. Februar 1941 zu Budapest, a gestuerwen de 26. Abrëll 1989 zu Paräis, war eng kanadesch Schauspillerin an Dänzerin.

## Filmer
* 1959: *Strafbataillon 999*, vum Harald Philipp
* 1961: *Festival*, vum César Fernández Ardavín
* 1961: *[[Ramona (Film 1961)|Ramona]]*, vum Paul Martin
* 1964: *[[Das Wirtshaus von Dartmoor]]*, vum Rudolf Zehetgruber
* 1964: *[[Die Gruft mit dem Rätselschloss]]*, vum Franz Josef Gottlieb
* 1964: *[[Heiß weht der Wind]]*, vum Rolf Olsen
* 1965: *[[Ruf der Wälder]]*, vum Franz Antel
* 1966: *Happy End am Wolfgangsee*, vum Franz Antel
* 1967: *[[Susanne - die Wirtin von der Lahn]]*, vum François Legrand
* 1968: *[[Frau Wirtin hat auch einen Grafen]]*, vum Franz Antel
* 1969: *Frau Wirtin hat auch eine Nichte*, vum Franz Antel
* 1969: *Warum hab’ ich bloß 2x ja gesagt?*, vum Franz Antel
### TV
* 1959: The Gene Kelly Show

## Um Spaweck
Märklin

D**'Gebr. Märklin & Cie. GmbH** ass eng däitsch Entreprise, déi virun allem fir d'Produktioun vu Modelleisebunne bekannt ass. Mat engem Joresëmsaz vun 108 Milliounen Euro (Stand: 2011) hëlt si d'Spëtzeplaz vun de Modelleisebunnshiersteller an Europa an. D'Produktioun ass zu Göppingen an zu Győr an Ungarn (Stand 2012).

## Geschicht
No der Grënnung 1859 duerch den Theodor Friedrich Wilhelm Märklin, huet d'Gebr. Märklin & Cie. GmbH wärend e puer Joer haaptsächlech Kiche fir kleng Spillpoppen hiergestallt. 1891 gouf den éischte Modellzuch vun de Kanner vum Firmegrënner hiergestallt, an 1895 goufen déi éischt elektresch Modellzich an der Spuerbreet 1 (Moossstaf 1:32) verkaaft. Am Joer 1900 gouf d'Spuer 0 agefouert, mat enger Spuerbreet vun 32&nbsp;mm.

D'Spuer 00, Virgänger vum haut weltbekannten H0 mat enger Spuerbreet vu 16,5&nbsp;mm (Moossstaf 1:87), gouf 1935 fir d'éischt Kéier virgestallt, allerdéngs mat engem Moossstaf vun 1:76. Zanterhier huet sech Märklin och definitiv fir den 20-Volt-Wiesselstroumsystem entscheet.

1937 huet Märklin fir d'éischt Kéier op der *Spielwarenmesse Nürnberg* ausgestallt, a konnt e komplett Sortiment vu Lokomotiven, Wagonen, Schinnen an Accessoirë virstellen.

Märklin konnt sech allerdéngs mat den neie Spuer-N-Produiten net géint d'Konkurrenz duerchsetzen, an huet dowéinst 1972 eng nei Spuer, genannt Z, mat engem Moossstaf vun 1:220 (Spuerbreet 6,5&nbsp;mm), presentéiert.

1980 huet Märklin de Konkurrent Trix opkaf, deen zanterhier d'Produktioun vu Gläichstroum-Produiten (Spueren H0 an N) iwwerholl huet.

De 4. Februar 2009 ass Märklin (wéi vill aner Modelleisebunnshiersteller) offiziell faillite gaangen, mä konnt sech duerch d'Aarbecht vum Insolvenzverwalter Michael Pluta retten. Am November 2012 gouf bekannt datt de Spillsaachefabrikant Simba Dickie Group drun intresséiert ass, Märklin z'iwwerhuelen.

## Um Spaweck

* Websäit vu Märkllin
Fleischmann

D**'Gebr. Fleischmann GmbH und Co. KG** ass eng däitsch Entreprise déi sech ausschliisslech an der Produktioun vu Modelleisebunne spezialiséiert huet.

## Geschicht
D'Gebr. Fleischmann GmbH und Co. KG gouf 1887 vum Jean Fleischmann gegrënnt an huet bis 1939 nëmme Blechspillgezei, wéi z.&nbsp;B. Schëffer, Fligeren a magnéitesch Schwammdéieren, hiergestallt. 1938 huet Fleischmann d'Firma Doll & Co. an hiert besteeënd  Sortiment un Dampmaschinnen a Spuer-0-Modelleisebunnen iwwerholl. Zanterhier huet Fleischmann och selwer nei Modeller entwéckelt, a 1939 gouf den éischte Modell aus eegener Entwécklung verkaf. 1969 gouf mat der Produktioun vun Dampmaschinne wéinst feelender Nofro opgehalen.

Zanter 1949 produzéiert Fleischmann haaptsächlech fir Gleichstroum-System. Mat der Produktioun vu Spuer-0-Modelleisebunnen huet schonn 1959 missen opgehale ginn, well Fleischmann sech domat net méi géint den erfollegräichen H0 konnt duerchsetzen. 1969 huet Fleischmann och en neit Spuer-N-Sortiment virgestallt, mam Numm „Fleischmann Piccolo“.

Ufanks 2008 ass Fleischmann du vun der Modelleisenbahn Holding GmbH opkaf ginn, där och de Konkurrent Roco gehéiert huet. Fleischmann huet duerno d'komplett N-Sortiment vu Roco iwwerholl. Zanterhier läit och do de Schwéierpunkt vun der Produktioun, an nëmmen nach e puer klassesch Modeller (bis 1950) ginn an H0 verkaf.

## Um Spaweck

* Internetsäit
Kevin Luhman

De **Kevin Luhman** ass en US-amerikaneschen Astronom an Astrophysiker.

## Säi Liewen
De Luhman hat Physik an Astronomie op der University of Texas at Austin studéiert. No sengem Bachelor am Mee 1993 gouf hie Mataarbechter op der Universitéit. Säi Ph.D. krut hien am August 1998 op der Universitéit vun Arizona. Duerno war hie vun 1998 bis 2002 am Smithsonian Center for Astrophysics a vun 2002 bis 2005 war hien um *[[Smithsonian Astrophysical Observatory]]* beschäftegt. Zanter 2005 schafft hien als Héichschoulprofesser op der Pennsylvania State University.

De Luhman huet elo dee massenäermste brongen Zwerg OTS 44 (zirka 15 Jupitermassen) identifizéiert a geet mat där Mass just nach als Stär duerch. Am Mäerz 2013 gouf an den internationale Medie bekannt, datt de Luhmann de WISE 1049-5319, e sonnennot Duebelsystem vu Bronge Zwergen identifizéiert huet.

## Kuckt och

## Um Spaweck
* Penn State University:Kevin Luhman
Jean Schoos

**Jean Schoos** ass den Numm vum:
* Jean Schoos, e lëtzebuergeschen Historiker (1924-2005);
* Jean Schoos, e lëtzebuergeschen ADR-Politiker.
* Jean Schoos, e lëtzebuergesche Psycholog an Auteur.