open-index/open-wikipedia-markdown huggingface dataset:
Maurenne

**Maurenne** ass eng Uertschaft an der belscher Gemeng Hastière an der Provënz Namouer an an der Régioun Wallounien.
## Geographie
Déi kleng Uertschaft läit am Hank vun engem klenge Fielsvirspronk südwestlech vu Dinant an nërdlech vun der Botte de Givet laanscht N915, déi Hastière-Lavaux mat Anthée verbënnt, an um lénksen Uwänner vun der Féron, enger klenger Niewebaach vun der Meuse. Seng Stroosse gi vun zwou fréiere fossilräiche Steekaulen aus biergop.

De Kär vun der Uertschaft besteet aus zwéi grousse Bauerenhäff an enger ronn 60 Haiser an deene fréier d'Aarbechter aus de Steekaule gewunnt hunn. D'Haiser si mat Kalleksteng gebaut ginn, déi op der Plaz fonnt goufen, wat dem Duerf en exceptionnelt homegeent Ausgesi gëtt. D'Kapell vun 1983 ass en einfache rechteckege Bau mat engem Pultdaach a mat just Fënsteren op der Säit vum Dall. Ausser engem Christus aus Lannenholz vum 18. Joerhonnert an engem Kräizwee mat 14 Steegravure vum Lithograph Turgis ass an der Kapell näischt Besonnesches ze gesinn.

## Geologie
An der Zäit vum Devon, viru ronn 400 Millioune Joer, louch déi ganz Géigend an engem wotleche Mier wou sech grouss Korallebänke gebilt haten. Dat sinn déi Steng déi do an de lokale Steebréch ofgebaut goufen.

## Demographie
An der Zäit wéi d'Steebréch staark exploitéiert goufen (ëm 1930) hu bis zu 350 Leit am Duerf an 68 Haiser gewunnt. 60 Joer méi spéit waren et der nach just 125 an et goufen nach 65 Haiser vun deenen der ronn eng Dosen nach just Vakanzewunnenge waren.
## Biller

Maurenne Ferme-château Saint-Hubert 5.jpg|D'Ferme Saint-Hubert
Hastière Maurenne Chapelle Saint-Lambert.jpg|D'Kapell
Hastière Maurenne 7.jpg|Haiser an enger Säitegaass

## Um Spaweck
Amphitheater vu Pula

Den **Amphitheater vu Pula** (Kroatesch: *Pulska Arena*) ass e réimeschen Amphitheater aus dem Enn vum 1. Joerhonnert zu Pula, am haitege Kroatien. Mat engem Duerchméisser vun 133 Meter op senger breetster Achs an 105 an der schmuelster ass et de sechstgréissten Amphitheater aus der Antiquitéit an ee vun den am beschten erhalenen.

Och wa villes bannenan am Laf vun de Joerhonnerte verschwonnen ass (fir aner Gebaier z.&nbsp;B.), sou ass d'Fassad aus wäissem Kalleksteen nach ëmmer gréisstendeels am Originalzoustand. Si besteet zanter se fäerdeg gebaut ass (ëm 81&nbsp;n.&nbsp;Chr.) aus zwou Reien Arkaden eng iwwert där anerer, mat 72 Béi an engem Stack driwwer, an deem 64 rechteckeg Fënsternische sinn. Op der Säit zum Mier hinn ass den Amphitheater bis zu 32,45 Meter héich. D'Ostsäit ass an en Hank gebaut, dofir ass se no baussen hin e gutt Stéck méi niddreg, an eng Rëtsch Béi konnten ewechgelooss ginn.

Op de Gradinen, déi am Mëttelalter ewechgemaach goufen, konnte bis zu 26.000 Leit Plaz fannen. Gebuede krute se Gladiatorekämpf, wëll Déieren, déi openee lassgelooss goufen, an och ''Naumachien'', also Séischluechten, woubäi d'Arena ënner Waasser gesat gouf.

Am *[[Hypogäum]]* ënner der Arena, wou d'Déierekäfeger, d'Dekoren an d'Maschinne fir d'Spektakele waren, ass haut eng Ausstellung iwwer d'Geschicht vum Ubau vun Ueleg a Wäin an der Réimerzäit.

Den Ausbau zum Amphitheater, wéi en haut do steet, gouf op Uerder vum Keeser Vespasian ausgefouert. Hien ass awer gestuerwen, ier e fäerdeg war, sou datt en ënnert sengem Jong an Nofollger Titus am Joer 80 feierlech a Betrib geholl gouf. E louch deemools eng 200 Meter baussent der Stadmauer.

An den 1930er Jore goufen op der Ostsäit Sëtzplaze fir ronn 5000 Leit amenagéiert; zanterhier ginn am Amphitheater Concerten oder soss Spektakelen opgefouert, wéi z.&nbsp;B. Theaterstécker, e Filmfestival, oder alt emol en Äishockeymatch.

## Panorama



## Literatur
* Štefan Mlakar: *Das Amphitheater in Pula.* (= *Kulturhistorische Denkmäler in Istrien* 1). 10., geänderte und ergänzte Ausgabe. Archäologisches Museum Istriens, Pula 1997, ISBN 953-6153-05-X.

## Um Spaweck
Perth

**Perth** [] ass d'Haaptstad vum australesche Bundesstaat Western Australia. Mat iwwer 2,1 Milliounen Awunner ass et och déi bei wäitem gréisst Stad an deem Bundesstaat an, no Sydney, Melbourne a Brisbane, déi véiertgréisst Stad an Australien. Perth ass e globalen Zentrum vun der Biergbau- a Pëtrollsindustrie. Et läit op der Mündung vum Swan River, deen do an de südlechen Indeschen Ozean leeft. 
## Geographie
Perth ass den ekonomeschen, administrativen a politischen Zentrum vu Westaustralien. D*'Greater Perth Metropolitan Area* ass an 30 selbstänneg Gemengen ënnerdeelt, mat eegener Verwaltungm, soug. *Local Government Areas* (LGA)*,* a geet, op enger Fläch vun iwwer 6400 km² vun de Plagë vum Indeschen Ozean am Westen bis bei d'Ausleefer vun der Darling Range am Osten. D'LGA *City of Perth*, déi just 20 km² grouss ass a ronn 30.000 Awunner huet, ass den Zentrum.

## Geschicht
Perth gouf den 12. August 1829 vum Kapitän James Stirling ënnert dem Numm *[[Swan River Colony]]* gegrënnt, mam Zil, domat d'Fransousen dovun ofzehalen, Westaustralien ze probéieren ze koloniséieren. 1856 gouf d'Stad offiziell gegrënnt a krut op Wonsch vum brittesche Krichs- a Kolonialminister Sir George Murray den Numm vun deem senger Gebuertsstad Perth a Schottland.

## Um Spaweck
Heimatland (Film 1955)

** Heimatland** ass en éisträicheschen Heimatfilm vum Franz Antel aus dem Joer 1955 no der Novell *Krambambuli* vun der Marie von Ebner-Eschenbach.

## Ëm wat geet et am Film?
De Film erzielt déi dramatesch Geschicht vum Hond Krambambuli a sengem Här dem Hans Bachinger.

## Um Spaweck
Wenn die Alpenrosen blüh'n

** Wenn die Alpenrosen blüh'n** ass en däitschen Heimatfilm vum Richard Häussler.

## Ëm wat geet et am Film?

## Um Spaweck
Wéris

**Wéris** (op Wallounesch: *Werisse*) ass eng Uertschaft a Sektioun vun der belscher Gemeng Durbuy an der Provënz Lëtzebuerg. Bis zu der Fusioun am Joer 1977 mat Durbuy an 10 anere Gemenge war Wéris eng eegestänneg Gemeng. Zu der Sektioun gehéieren nach d'Uertschafte Morville, Pas-Bayard an Oppagne.
## Geographie
Wéris läit eng ronn 6&nbsp;km südëstlech vun der klenger Stad Durbuy, um Nordwesthank vun engem Ausleefer mat Schiferformatiounen, op der Grenz vun den Ardennen an dem Condroz a südëstlech vun der Calestienne. Am Osten op den Héichte läit e grousse Bëschmassiv de *Bois de Wéris* an deem eng Rei Plaze sinn déi mat Legende verbonne sinn a wou ganze Koup Usammlunge vu Puddingsteng sinn. Op den Häng vun deem Massiv hunn eng knapp Dose Baachen, déi ausser dem *Ruisseau de Heyd*, dem *Ruiseau de Prepaquet* an dem *Ruiseau de Tour*, keen Numm hunn, hir Quellen. Se lafen all an d'Aisne.

## Numm
Déi vill Megalithen, Dolmenen a Menhiren an der Géigend vu Wéris weisen op eng Besiidlung vun der Géigend vun 3.700 Joer virun onser Zäitrechnung hin.

Eng Theorie seet den Numm *Wéris* hätt e kelteschen Ursprong a géif *Observatiounsposte* bedeiten. De franséische Vokabel *guérite* wier dervun ofgeleet. Eng aner seet den Numm kéim vu *Wedericia villa* (Wunneng vum Wederic) hier.
Foussgängerbréck vu Chassepierre

D**'Foussgängerbréck vu Chassepierre** och *Pont du Breux* ass eng Dunnebréck iwwer d'Semois zu Chassepierre. Si ersetzt eng fréier Eisebunnsbréck vun der Vizinalstreck 558 Marbehan-Florenville-Sainte-Cécile.
Irina Palm

***Irina Palm*** ass eng Dramacomedie vum belsche Regisseur Sam Garbarski. Et ass eng international Koproduktioun.
## Ëm wat geet et am Film?
D'Maggie, eng 60-järeg Wittfra, ass verzweiwelt op der Sich no Sue fir d'Behandlung vun hirem kranken Enkel ze bezuelen. No engem Versuch, eng Aarbecht ze fannen, leeft si duerch d'Stroosse vu London. Do gesäit si an der Fënster vun engem Buttek mam Numm "Sexy World" eng Affiche, op där steet "Hostess gesicht". Ouni vill nozedenke geet si eran. De Besëtzer Micky schummt sech ufanks nach, mä ass séier faszinéiert vum Maggie, an aus Spaass un der Saach bitt hien hir d'Aarbecht un. Der Maggie hir nei Aarbechtskollegin Luisa weist hir wéi si engem Client en "Handjob" duerch e "Gloryhole" mécht, en also duerch e Lach an der Mauer masturbéiert. Nom éischten zécke gëtt d'Maggie séier gutt an där Saach. Si gebraucht den Numm Irina Palm als Decknumm. Mä si hält hir Aarbecht viru Frënn a Famill geheim, wat si a penibel Situatioune bréngt.

## Filmpräisser a Kritik

De Film hat seng Première 2007 op der Berlinale a war an der Course fir de prestigiéise "Gëllene Bier". Deen huet en zwar net gewonnen, e krut awer de Präis vun de Lieser vun der Zeitung *Berliner Morgenpost*. Am selwechte Joer, bei der 20. Editioun vum Europäesche Filmpräis, goufen d'Haaptacteure Marianne Faithfull a Predrag Manojlović als bescht Schauspiller nominéiert.

Beim 3. Lëtzebuerger Filmpräis (2007) krut *Irina Palm* de Präis an der Kategorie "Bescht Koproduktioun".

Och soss war *Irina Palm* nach fir e puer Filmpräisser nominéiert. Gewonnen huet en 2008 och nach déi dräi italieenesch Präisser *David di Donatello*, *Nastri d'argento* a *Globo d'oro*, jeeweils an der Kategorie "Beschten Europäesche Film".

A Groussbritannien ass de Film net gutt ukomm. Den éischte Weekend huet en och nëmme 582 brittesch Pond eragespillt. De Peter Bradshaw vum *The Guardian* huet geschriwwen, de Film wier "en ëmwerfend schreckleche brittesche Film - schrecklech op eng Aart a Weis, wéi et nëmme brittesch Filmer kënne sinn". En anere Kritiker huet den Negativpräis "Irina Palm d'Or" an d'Liewe geruff, deen en nom Sam Garbarski sengem Film benannt huet. Domat goufen tëscht 2008 an 2013 Filmer a Filmprestatiounen präisgekréint, déi als déi schlechtst a Groussbritannien empfonnt goufen.

## Quellen
* filmportal.de
Parva Domus Magna Quies (Dikrech)

**Parva Domus Magna Quies** huet de Sculpteur Michel Deutsch d'Haus genannt dat hie sech 1895 zu Dikrech am *Marschallspesch* baue gelooss huet.

## Geschicht
Den 22. September 1895 huet de Michel Deutsch den Terrain an der haiteger Avenue de la Gare kaaft a sech säin Haus baue gelooss, dat hie mat enger Rëtsch Skulpturen dekoréiert huet. Iwwert der mëttelster Fënster vum Rez-de-chaussée steet de laténgesche Sproch „Parva Domus Magna Quies“ no deem hie säin Haus genannt huet a wat esouvill heescht wéi „Klengt Haus, grouss Rou“.

Den Deutsch huet awer net laang am Haus gewunnt well en et aus finanzielle Grënn de 27. Juni 1902 huet misse verkafen. Nei Proprietäre goufen de Jean an d'Anne-Marie Brücher-Klein vu Paräis. Deenen hir Ierwen hunn et 1909 dem Etienne an der Marie Well-Schommer vun Eppelduerf verkaaft.

1974 huet d'Dikrecher Gemeng d'Haus kaaft an am Ufank de Policebüro dran installéiert. Méi spéit gouf et de Sëtz vun der Gemengekeess.

## Um Spaweck
Bréck op der Colmer Bréck

D**'Bréck op der Colmer Bréck** ass eng Stroossebréck, déi d'Nationalstrooss 7 iwwer d'Eisebunnsstreck Lëtzebuerg-Ëlwen féiert. Se läit um Territoire vun der Gemeng Schieren, an der Uertschaft Colmer Bréck, nërdlech vu Colmer, net wäit ewech vun der Kräizung mam CR123.

Bei der Bauverwaltung gëtt se ënnert der interner Nummer OA232 gefouert.

## Geschicht
D'Bréck aus Spanbëtong gouf uganks der 1960er Jore gebaut.

Obwuel an der Vergaangenheet eng Rëtsch Aarbechten duerchgefouert goufe fir d'Stabilitéit vun der Bréck ze garantéieren, ass se haut(Januar 2022) an engem kriddelegen Zoustand, sou datt se muss ersat ginn.

Ier déi al Bréck ofgerappt ka ginn, gouf ëstlech dovun eng 45,72 m laang an 130 t schwéier provisoresch stole Bréck opgeriicht, iwwert déi de Stroosseverkéier bis Enn 2023 leeft.

Nodeems verschidde Bauweise fir eng nei Bréck analyséiert goufen, koum derbäi eraus, datt aus techneschen an ästheetesch Grënn just eng Boubréck mat engem Zuchband ( *Bowstring*) a Fro kéim. Déi nei Bréck kritt eng Breet vu 16,5 m, mat ë. a. zwou Fuerbunne vun 3,6 m, engem Fousswee vun 1,7 m op der ëstlecher an engem 2,5 m breede Fouss- a Vëloswee op der westlecher Säit.

## Biller

Colmar Pont, pont OA232 (102).jpg|Déi aktuell Bréck vun 1960…
Colmar Pont, pont provisoire OA232 (102).jpg|déi provisoresch…
Colmar Pont, OA232 nouveau (101).jpg|an e Bild vun der neier Bréck.


## Um Spaweck

* Reconstruction du pont sur les voies ferrées à Colmar-Berg op der Websäit vun der Bauverwaltung, gekuckt de 5. Februar 2022
* RTL, De Journal vum 29. Januar 2021, mat engem Reportage iwwer déi provisoresch Bréck (Start bei 10:45), op play.rtl.lu gekuckt de 5. Februar 2022
* Frank Weyrich, Eine provisorische Brücke für Colmar-Berg op wort.lu den 31. Januar 2022, gekuckt de 5. Februar 2022
Du sollst nicht begehren

*Du sollst nicht begehren* ass den Titel vun ë. a. follgende Wierker:

*Du sollst nicht begehren, e Kriminalroman vum Theodor J. Reisdorf
*Du sollst nicht begehren, e Film vum Regisseur Richard Schneider-Edenkoben
*Du sollst nicht begehren, e Film vum Marc Thoma a Pol Tousch
Du sollst nicht begehren (Film 1973)

***Du sollst nicht begehren*** ass e lëtzebuergesche Spillfilm vum Marc Thoma a Pol Tousch aus dem Joer 1973.

## Wourëms geet et am Film?
E jonken éiergäizege Vëlossportler struewelt sech of, mee gewënnt keng Courssen. En neien (a bessere) Coursevëlo kann e sech net leeschten...

## Um Spaweck
Crise et chuchotements

***Crise et chuchotements*** ass e lëtzebuergeschen Documentaire vum Jossy Mayor a vum Laurent Moyse aus dem Joer 2022. En hat de 6. Mäerz 2022 Première um 12. LuxFilmFest.

## Ëm wat geet et am Film?
De 26. September 2008 deelt d'Direktioun vun der Fortis-Bank dem Finanzminister Luc Frieden mat, dass hir Bank um Bord vun der Faillite stéing. Bannet 3 Deeg gëtt e Rettungszeenario op d'Bee gestallt. Knapps ass dat ausgeschafft, ass et um Tour vun der Dexia BIL, an d'Labränten ze kommen...

## Kuckt och
* Finanzkris 2007/2008
* Lëscht vu lëtzebuergesche Filmer

## Um Spaweck
*
Il prigioniero della montagna

**Il prigioniero della montagna** ass en italieenesch-däitsche Film vum Luis Trenker aus dem Joer 1955 no engem Roman vum Gustav K. Bienek.

## Ëm wat geet et am Film?

## Um Spaweck
Pulverschnee nach Übersee

**Pulverschnee nach Übersee** ass en däitsche Film vum Hermann Leitner aus dem Joer 1956.

## Ëm wat geet et am Film?
Intrigen a Léift am Wantersport.

## Um Spaweck
De Film op Filmportal
Die Liebe ist ein seltsames Spiel

**Die Liebe ist ein seltsames Spiel** bezeechent follgend Begrëffer:

* den däitschen Titel vum spuenesch-däitsche Faarffilm Cariño mio vum Rafael Gil an Hans Grimm.
* Die Liebe ist ein seltsames Spiel, e Schlager vun der Connie Francis
Liewensrees

***Liewensrees*** ass e lëtzebuergeschen Amateurfilm aus dem Joer 2002, dee vum Filmclub Koler Movies Lëtzebuerg produzéiert gouf.

D'Produktioun gouf vum Service national de la jeunesse ënnerstëtzt an ass am Escher Kino Kinosch gelaf. De Film ass och op DVD erauskomm.

## Ëm wat geet et am Film?
Den Eric gouf doheem erausgehäit an huet d'Flemm mat allem. Wéi hien dunn de Sven kenneléiert, dee genee déi selwecht Problemer huet, decidéieren déi zwéin zesummen eng Rees ze maachen, wou si keen Zil a Siicht hunn. Ënnerwee gerode si op d'Joyce an op d'Steff, an déi sech déi zwéin Typpen direkt verléiwen. Zesummen, an ënner der Verfollgung vun zwéi Banditten a vun der Police, maache si sech op de Wee an eng onbekannt a fantasieräich Welt.

## Quell
* "Liewensrees" op kml.lu
Im Anfang war der Blick

***Im Anfang war der Blick*** ass en Konschtfilm vun der lëtzebuergescher Filmregisseurin Bady Minck aus dem Joer 2003.

## Ëm wat geet et am Film?
E Mann sëtzt a senger Bibliothéik. Hi steet op, trëppelt, hëlt Bicher aus dem Regal, setzt se nees zeréck a setzt sech erëm fir e puer Wieder ze schreiwen. Op eemol entdeckt hien en déckt rout Buch op deem d'Wieder "Im Anfang war der Blick" stinn. De Mann mécht d'Buch op an aus der éischter Säit kënnt eng Gebiergsformatioun eraus. Dorënner erschéngen d'Wieder "Der Erzberg". Dat bréngt de Mann an den Zuschauer op eng Rees duerch d'geographesch, historesch a kulturell Landschaft vun Éisträich am 20. Joerhonnert. Déi Rees fänkt am Duerf Eisenerz un. Um Enn vun där Rees integréiert de Protagonist d'Landschaft vun de Postkaarten a bleift als säin eegent fotografescht Ofbild zeréck, dat zweedimensional an hëlleflos enger Natur ausgeliwwert ass, déi sech him als Usiichtssaach radikal entzitt.

## Soss

De franséischen Titel vum Film ass *Au commencement était le regard*, deen engleschen *In the Beginning Was the Eye*.

Fir d'Produktioun vum Documentaire krut d'Produktiounsgesellschaft Minotaurus Film am Joer 2000 e Subside an Héicht vu 600.000 Lëtzebuerger Frang vum Lëtzebuerger Filmfong.

De Film hat seng Première am Mee 2003 bei der "Quinzaine des réalisateurs" um Filmfestival vu Cannes. D'Bady Minck war schonn 1989 mat hirem Kuerzfilm *[[Der Mensch mit den modernen Nerven]]* zu Cannes, am Kader vun der "Semaine de la critique". 2014 sollt si erëm do representéiert sinn, mat hirem Film *[[Amour Fou (Film)|Amour fou]]* an der Sektioun "Un certain regard".

*Im Anfang war der Blick* gouf och op villen anere Filmfestivalle gewisen, dorënner zu Wien, Jerusalem, Athen, Montreal, Bergen, Melbourne, Sao Paolo, Madrid a Las Vegas, nieft villen anere Stied. En huet eng Rei Präisser gewonnen.

Op Basis vum Film ass e Buch mam selwechten Titel entstanen, an deem fofzéng Schrëftsteller a Schrëftstellerinnen hir Siicht op d'Verhältness tëscht "Landschaft, Ecologie, Systemdenken, Konscht a Film" liwweren.

## Kritik
France Clarinval, Paperjam:
*À la fois onirique, politique, philosophique et culinaire, ce combat entre le verbe et l'image se soldera par l'échec du poète, emporté par le vent.*

Irmgard Schmidmaier, d'Lëtzebuerger Land:
*Das Rennen Wort gegen Bild geht bei Minck klar für das Bild aus, und doch behält sie durch die Aufnahmetechnik die nötige Distanz: Einzelbildaufhahmen, die Bodo Heils Bewegungen irreal zergliedern. Mehrfach-Überblendungen, die das Gesehene gleich wieder in Frage stellen und die ungewöhnliche Verbindung zur Sprache, die selbst als musikalisches Element eingesetzt und von Cutter Frédéric Fichelet zu einer rasanten Wort-Bild-Komposition gefügt wird, machen Im Anfing war der Blich zu einem Stück Kino, das Erwartungen und Gewohnheiten gegen den Strich bürstet.*

## Quellen
* Fiche vum Film um Site vun der Regisseurin
* Fiche vum Film imdb.com
* Fiche vum Film op sixpackfilm.com
Tunnel Huttbierg

Den **Tunnel Huttbierg** (och nach **Tunnel Laangegronn**) war en eegleisegen Eisebunnstunnel zu Rëmeleng, op der Streck Téiteng-Laangegronn, tëscht der Barriär an der *Kierfechtsstrooss* an der Bréck am *Paartegronn*, vum Kilometer 1,876 bis 1,978.

## Geschicht
Den Tunnel ass den 29. September 1884 opgaangen an d'Streck – déi deemools vun der *[[Société royale grand-ducale des chemins de fer Guillaume-Luxembourg|Guillaume-Luxembourg]]* exploitéiert gouf – gouf am Ufank gebraucht, fir Minett op verschidde Quaie sichen ze goen.

Nom Néiergank vun der Minettsfërderung war et 1964 eriwwer mam Transport vum Äerz. Eréischt 1977, mam Bau vun der deemoleger Intermoselle, krut d'Streck dunn en neien Zweck. Bis haut gëtt se gebraucht fir de Klinker aus dem *Laangengronn* an d'Zementsfabréck um Monkeler ze féieren. An der Moyenne fueren dräi Zich den Dag mat jee 800&nbsp;t Klinker vu Rëmeleng op Schëffleng.

1980 gouf d'Streck elektrifizéiert. Am Ufank konnten déi deemoleg elektresch Lokomotiven nach duerch den Tunnel fueren, mä wéi déi al Maschinnen ersat goufen, hunn déi nei net méi duerch den enken Tunnel gepasst an et gouf op Dieselmaschinnen zeréckgegraff. Well ëmmer méi elektrifizéiert gëtt, war virgesinn, datt och d'Linn duerch de *Laangegronn* elektresch bedriwwe sollt ginn. Fir et den neie Lokomotiven z'erlaben iwwer déi Streck ze fueren, gouf den Tunnel ofgerappt.

Och wann de Gemengerot vu Rëmeleng absënns aus Naturschutzgrënn géint d'Ofrappe vum Tunnel war, ass am Hierscht 2021 domat ugefaange ginn d'Beem uewenzeg vum Tunnel ze haen an den Hank mat enger Stäipmauer ze stabiliséieren. Well mam Ofholzen en Deel vun engem Naturschutzgebitt zerstéiert gëtt, muss d'CFL als Kompensatioun eng Zomm vu 95.000 Euro an den Ëmweltfong bezuelen.

Mëtt Februar 2022 gouf domat ugefaangen den Tunnel ofzerappen, d'Streck nei ze bauen a gläichzäiteg d'Bréck am *Paartegronn* z'ersetzen. Et ass virgesinn, datt d'Aarbechten am Abrëll 2022 fäerdeg sinn.

Am Kader vum geplangten nationalen Eisebunnsmusée zu Péiteng ass virgesinn, fir d'Portal vum Tunnel Huttbierg do nees opzeriichten.

## Biller

Rumelange, Tunnel Huttbierg Est (104).jpg|Vum Ostportal aus an den Tunnel gekuckt
Rumelange, chantier tunnel Huttbierg (112).jpg|Virum Tunnel sinn d'Schinne schonn demontéiert
Rumelange, chantier tunnel Huttbierg (105).jpg|E Bagger hëlt d'Schinnen aus dem Gleisbett


## Literatur
* Frank Weyrich, *Ein Tunnel verschwindet*, Luxemburger Wort vum 12.02.2022, S. 35

## Um Spaweck

* Lucien Wolff, Streit um Grubentunnel, wort.lu, 16.08.2021
* Frank Weyrich, Warum der Tunnel Hutbierg verschwinden wird, wort.lu, 12.02.2022
Ludwig den Däitschen

De **Ludwig II.** genannt "den Däitschen" (fr.: *Louis le Germanique*), gebuer ëm 806 a gestuerwen den 28. August 876 zu Frankfurt am Main, war en Herrscher aus der Dynastie vun de Karolenger, a vun 843 bis zu sengem Doud den éischte Kinnek vum Ostfrankeräich. Virdru war hie vu sengem Papp Louis dem Frommen zum Kinnek vu Bayern ernannt ginn. Hie war d'Kandskand vum Karel dem Groussen. 

De Bäinumm "den Däitschen" krut en eréischt an der Historiographie vum 18., a virun allem vum 19. Joerhonnert.

## Um Spaweck
Pierre Charles Schoren

De **Pierre Charles (P. C.) Schoren**, gebuer den 8. Juni 1868 zu Jonglënster, a gestuerwen de 6. Januar 1935 an der Stad Lëtzebuerg, war e lëtzebuergesche Fotograf an Editeur vu Postkaarten.

## Fotograf an den USA an an der Stad Lëtzebuerg
De P. C. Schoren ass am Abrëll 1891 an d'USA ausgewandert, wou hien zu Boston (Suffolk County, Massachusetts) an zu Lynn (Essex County, Massachusetts) als Fotograf geschafft huet. No sengem Retour aus den USA huet hien am Mee 1899 e fotografeschen Atelier an der Stad Lëtzebuerg, Avenue de la Gare, Nr. 11, opgemaach. Vun 1900 un huet hien och Postkaarte publizéiert.
 
Enn 1907 huet hie säi Geschäft an déi deemoleg Siegfriedstrooss, Nr. 10, (haut: rue Jean-Origer) verluecht, an am August 1910 an d'Bourbonstrooss, Nr. 10. Am Laf vum Jor 1927 ass säi Geschäft vum Fotograf Emile Hamper (1901-1940) iwwerholl ginn.

## Editeur vu Postkaarten
Mat senge Postkaarten huet de Schoren praktesch all Kuckeswäertes vu Lëtzebuerg ofgedeckt: d'Stad Lëtzebuerg, Iechternach, Beefort, Fiels, Dikrech, Veianen, Esch-Sauer, Branebuerg, Buerschent, Bad Munneref, déi Kleng Lëtzebuerger Schwäiz, d'Schmelze vun Esch-Uelzecht, etc. Donieft huet en och Evenenementer wéi d'Iechternacher Sprangpressessioun an de Stater Hämmelsmarsch festgehalen. Aner Sujete waren z.&nbsp;B. déi groussherzoglech Prinzessinnen, d'Fräiwëllegekompanie, de Gendarmeriekorps, de Mariekult, etc.

## Biller

L'ancienne Porte de Teves - PC Schoren.jpg 
Luxembourg - Le Pont Adolphe - Die Adolphsbrücke - P. C. Schoren.jpg
Luxembourg - Les 3 Glands - Die 3 Eicheln - PC Schoren.jpg
Luxembourg. Le Viaduc de la Pétrusse - Der Petruss Viadukt.jpg
Luxembourg Le Monument de Guillaume II - P C Schoren.jpg


## Literatur
* Massard, Jos. A., 2022. ''Postkarten und Fotos von Pierre Charles Schoren. Das Leben und Werk des Fotografen, der in den USA Erfahrung in der Fotografie sammelte.'' In: Die Warte, Das Feuilleton im Luxemburger Wort, Nr. 6|2713 (10. Februar 2022), S. 4-7, Luxemburg.
* Massard, Jos. A., 2022. ''Der luxemburgische Fotograf und Herausgeber von Postkarten Pierre Charles Schoren (1868-1935)''. Erweiterte Online-Version des Artikels: Postkarten und Fotos von Pierre Charles Schoren. Das Leben und Werk des Fotografen, der in den USA Erfahrung in der Fotografie sammelte. Die Warte, Das Feuilleton im Luxemburger Wort, Nr. 6|2713 (10. Februar 2022), S. 4-7, Luxemburg.

## Um Spaweck
Georg Wildhagen

De **Georg Wildhagen**, gebuer de 15. September 1920 zu Hannover, a gestuerwen den 2. Dezember 1990 zu Mattsee an Éisträich, war en däitsche Filmregisseur an Dréibuchauteur.

## Filmographie
### Kino
* 1949: *[[Figaros Hochzeit (Film)|Figaros Hochzeit]]* - Haaptacteuren: Angelika Hauff, Willy Domgraf-Fassbaender
* 1950: *[[Die lustigen Weiber von Windsor (Film)|Die lustigen Weiber von Windsor]]* - Haaptacteuren: Sonja Ziemann, Camilla Spira
* 1951: *[[Die Dubarry (Film 1951)|Die Dubarry]]* - Haaptacteuren: Sári Barabás, Willy Fritsch
* 1953: *[[Eine Nacht in Venedig (Film 1953)|Eine Nacht in Venedig]]* - Haaptacteuren: Hans Olden, Jeanette Schultze
* 1954: *[[Hochzeitsglocken]]* - Haaptacteuren: Marianne Hold, Carl Wery, Jan Hendriks

## Um Spaweck
Jan Hendriks

Mat **Jan Hendriks** kënne follgend Persoune gemengt sinn:
* Jan Hendriks, en däitsche Schauspiller
* Jan Hendriks, en hollännesche Gittarist
* Jan Hendriks, Bëschof vun Haarlem-Amsterdam
* Jan Hendriks, hollännesche Politiker
* Jan Hendriks, hollännesche Kënschtler
* Jan Hendriks, hollännesche Foussballspiller
A Colônia Luxemburguesa

***A Colônia Luxemburguesa*** ass e lëtzebuergeschen Documentaire vun der Dominique Santana aus dem Joer 2022. En hat de 5. Mäerz 2022 Première um 12. LuxFilmFest.

## Ëm wat geet et am Film?
*A Colônia Luxemburguesa* ënnersicht d'Verbindungen tëscht der Minettsgéigend an dem brasilianesche Bundesstaat Minas Gerais.

## Hannergrond
De Film ass am Zesummenhang mat wëssenschaftleche Recherchen zum Theema, an dem Asaz vun neie Medien, entstanen.

De Lëtzebuerger Filmfong huet der Filmproduktiounsgesellschaft Samsa Film am Juli 2020 e Subside an Héicht vun 250.000 Euro accordéiert, fir de Film ze produzéieren.

## Kuckt och
* Lëscht vu lëtzebuergesche Filmer

## Um Spaweck
* Fiche op luxfilmfest.lu
* colonia.lu, Websäit zum Theema mat Portraiten, historeschen Erklärungen, Kaarten, Fotoen,...
And he said yes!

***And he said yes!*** ass e lëtzebuergesche Fiktiouns-Kuerzfilm vun der Gintare Parulyte aus dem Joer 2022. En hat de 7. Mäerz 2022 Première um 12. LuxFilmFest.

## Ëm wat geet et am Film?
D'Greta an den Thanos sinn eng frësch verléift Koppel. Si wëllen Neel mat Käpp maachen an hunn e Rendez-vous mam Rupert, engem *Wedding Planner*...

## Kuckt och
* Lëscht vu lëtzebuergesche Filmer

## Um Spaweck
* Fiche op luxfilmfest.lu
Bellevue (Film 2022)

***Bellevue*** ass e lëtzebuergesche Fiktiouns-Kuerzfilm vum Jonathan Becker aus dem Joer 2022. En hat de 7. Mäerz 2022 Première um 12. LuxFilmFest.

## Ëm wat geet et am Film?
E Mann, dee sech an engem klengen Duerf verstoppt huet, gëtt ness mat der Fra konfrontéiert, wéinst där en dohi geflücht war...

## Kuckt och
* Lëscht vu lëtzebuergesche Filmer

## Um Spaweck
* Fiche op luxfilmfest.lu
Caroline sur le toit

***Caroline sur le toit*** ass e lëtzebuergesche Fiktiouns-Kuerzfilm vum Alejandro Bordier aus dem Joer 2022. En hat de 7. Mäerz 2022 Première um 12. LuxFilmFest.

## Ëm wat geet et am Film?
Eng Fra, déi drënner leit, dass se net genuch beuecht gëtt, decidéiert um Nationalfeierdag, op sech opmierksam ze maachen...

## Hannergrond
De Film gouf zu Welleschten gedréint.

## Kuckt och
* Lëscht vu lëtzebuergesche Filmer

## Um Spaweck
* Fiche op luxfilmfest.lu
Der Passfälscher

**Der Passfälscher** ass en däitsch-lëtzebuergescht Filmdrama vun der Maggie Peren, dat den 13. Februar 2022 am Kader vun den Filmfestspiller zu Berlin seng Première hat. Et ass eng Filmbiografie iwwer den Cioma Schönhaus, deen den Zweete Weltkrich iwwerlieft huet, andeems en ë.&nbsp;a. Päss gefälscht huet.

## Ëm wat geet et am Fim?
1942: Den Cioma Schönhaus, e jonke jiddesche Mann a geléierte Grafiker, decidéiert sech zu Berlin ze 'verstoppen', andeems e sech eng falsch Identitéit als Marineoffizéier zouleet, an esou ënner d'Leit kann, wéi wann näischt wier. Hien huet och en Talent, Pabeieren ze fälschen, woumat e sëllege Leit, déi op der Flucht virun den Nationalsozialiste sinn, d'Liewe rett. Ma dat ass net ouni Geforen ...

## Produktioun
De Film gouf vum 18. Januar bis den 2. Mäerz 2021 an Däitschland an zu Lëtzebuerg opgeholl.

Zu Lëtzebuerg gouf an den Hale vun ArcelorMittal-Schëffleng, an de Kasematten an am Industriepark Fond-de-Gras gedréint.

## Literatur
* *Der Passfälscher. Die unglaubliche Geschichte eines jungen Grafikers, der im Untergrund gegen die Nazis kämpfte*. Hrsg. von Marion Neiss. Scherz Verlag, Frankfurt am Main 2004. ISBN 3-502-15688-3

## Um Spaweck

* Trailer op youtube.com
Nice Not to Meet You

***Nice Not to Meet You*** ass e lëtzebuergesche Fiktiouns-Kuerzfilm vum Sirvan Marogy aus dem Joer 2022. En hat de 7. Mäerz 2022 Première um 12. LuxFilmFest.

## Ëm wat geet et am Film?
De Klaas ass e scheien a reservéierte Mann, deen alles mécht fir net opzefalen. Enges Daags organiséiert säi Patron en *Team Building*, wou de Klaas och mat derbäi soll sinn....

## Kuckt och
* Lëscht vu lëtzebuergesche Filmer

## Um Spaweck
* Fiche op luxfilmfest.lu
Gil Vidal

De **Gil Vidal**, gebuer den 19. Dezember 1931 zu Narbonne, a gestuerwen den 2. August 2014 zu Paräis, war e franséische Schauspiller.

## Filmographie
### Kino
* 1947: *La révoltée* - Regie: Marcel L'Herbier - Haaptacteurern: Victor Francen, Josette Day
* 1951: *Bibi Fricotin* - Regie: Marcel Blistène - Haaptacteurern: Maurice Baquet, Colette Darfeuil
* 1954: *[[Avanzi di galera]]* - Regie: Vittorio Cottafavi - Haaptacteurern: Richard Basehart, Eddie Constantine
* 1954: *[[Marianne de ma jeunesse]]* - Regie: Julien Duvivier - Haaptacteurern: Marianne Hold, Pierre Vaneck
* 1954: *Le masque de Toutankhamon* - Regie: Marco de Gastyne - Haaptacteurern: Danielle Dumont, Yusuf Wahbi
* 1956: *L'homme aux clés d'or* - Regie: Léo Joannon - Haaptacteurern: Pierre Fresnay, Annie Girardot
* 1957: *[[À pied, à cheval et en voiture]]* - Regie: Maurice Delbez - Haaptacteurern: Noël-Noël, Denise Grey
* 1957: *[[Charmants garçons]]* - Regie: Henri Decoin - Haaptacteurern: Zizi Jeanmaire, Daniel Gélin
* 1957: *Filles de nuit* - Regie: Maurice Cloche - Haaptacteurern: Georges Marchal, Nicole Berger
* 1958: *À pied, à cheval et en spoutnik!* - Regie: Jean Dréville - Haaptacteurern: Noël-Noël, Denise Grey
* 1958: *[[Péché de jeunesse (Film 1958)|Péché de jeunesse]]* - Regie: Louis Duchesne - Haaptacteurern: Madeleine Robinson, Agnès Laurent
* 1959: *Douze heures d'horloge* - Regie: Géza von Radványi - Haaptacteurern: Lino Ventura, Eva Bartok
* 1960: *La tricheuse* - Regie: Émile-Georges De Meyst - Haaptacteurern: Jacques Dumesnil, Françoise Deldick
* 1960: *[[Gli amori di Ercole]]* - Regie: Carlo Ludovico Bragaglia - Haaptacteurern: Jayne Mansfield, Mickey Hargitay
* 1962: *Trique, gamin de Paris* - Regie: Marco de Gastyne
* 1963: *[[Shéhérazade (Film 1963)|Shéhérazade]]* - Regie: Pierre Gaspard-Huit - Haaptacteurern: Anna Karina, Gérard Barray
* 1963: *[[Le magot de Josefa]]* - Regie: Claude Autant-Lara - Haaptacteurern: Anna Magnani, Bourvil
* 1964: *La coda del diavolo* - Regie: Moraldo Rossi - Haaptacteurern: Antonella Lualdi, Lea Massari
* 1964: *[[I promessi sposi (Film 1964)|I promessi sposi]]* - Regie: Mario Maffei - Haaptacteurern: María Silva, Arturo Dominici
* 1970: *Presagio* - Regie: Miguel Iglesias - Haaptacteurern: María Silva, Marta Padovan
* 1975 * La maldición de la bestia* - Regie: Miguel Iglesias - Haaptacteurern: Paul Naschy, Silvia Solar
* 1976: *Desnuda inquietud* - Regie: Miguel Iglesias - Haaptacteurern: Nadiuska, Ramiro Oliveros
* 1981: *Violación inconfesable* - Regie: Miguel Iglesias - Haaptacteurern: Berta Cabré, Rui Gomes
* 1982: *Queen Lear* - Regie: Mokhtar Chorfi - Haaptacteurern: Joe Dallesandro, Laura García Lorca
* 1985: *El lio de papa* - Regie: Miguel Iglesias - Haaptacteurern: Eva Cobo, Marta Flores

## Um Spaweck
Kowalsky (Film)

***Kowalsky*** ass en tragikomesche Kuerzfilm vum Émile V. Schlesser aus dem Joer 2022, mam Raoul Schlechter a Josiane Peiffer an den Haaptrollen. D'Première war de 7. Mäerz 2022 um LuxFilmFest.

## Synopsis
De Räichtum vun der Famill Kowalsky ass lues a lues um Zerfalen. Wéi de Jean, den eenzege Fils, seng Mamm, d'Wittfra Mimi, em finanziell Ënnerstëtzung biet, eskaléiert e battere Sträit, deen déi béid zu absurden Tricken an hannerhältegen Doten zwéngt.

## Hannergrond

De Film gouf iwwer fënnef Deeg gedréint.

*Kowalsky* ass op enger Rei Filmfestivalle gelaf, dorënner um Internationale Filmfestival vu Cleveland, um *Dances With Films* zu Los Angeles, dem *[[Albuquerque]] Film & Music Experience*, dem britteschen *Aesthetica Short Film Festival*, dem Paräisser *Festival européen du film indépendant*, dem *Festival International du Film de [[Nanzeg|Nancy]]* an dem Fimfestival vun der Stad Lëtzebuerg.

## Kuckt och
* Lëscht vu lëtzebuergesche Filmer

## Um Spaweck
* De Film kucke op Vidmeo
Die Prinzessin von St. Wolfgang

** Die Prinzessin von St. Wolfgang** ass en däitsche Film vum Harald Reinl aus dem Joer 1957.

## Ëm wat geet et am Film?
Déi jonk Prinzessin Josi kéint no hirem Studium zeréck an hir Heemecht op de Wolfgangsee. Hei verléift si sech an hire Jugendfrënd Toni deen eng Autosgarage bedreift. D'Mamm vun der Prinzessin gesäit déi Affär awer net gär well si schonn en Adelege fir hiert Meedchen erausgesicht huet...

## Um Spaweck
De Film op Filmportal.de
... wie einst Lili Marleen

**… wie einst Lili Marleen** ass en däitsche Film vum Paul Verhoeven aus dem Joer 1956.

## Ëm wat geet et am Film?
Am Joer 1941 sinn de Franz, en Zaldot an d'Christa anenee verléift. De Franz muss awer un d'Front a kënnt eréischt no 10 Joer aus dem Krich zeréck...

## Um Spaweck
Filmportal.de
Le chemin du bonheur

***Le chemin du bonheur*** ass e lëtzebuergesch-belsch-franséische Spillfilm vum Nicolas Steil aus dem Joer 2021. En hat de 27. August 2021 Première um 12. Festival du film francophone zu Angoulême a koum den 23. Mäerz 2022 zu Lëtzebuerg an d'Kinoen, nodeems en um 12. LuxFilmFest gewise gouf.

## Ëm wat geet et am Film?
De Saül Birnbaum bedreift eng Snack-Bar, déi thematesch op de Kino ausgeriicht ass. Zesumme mam Joakin, engem chileenesche Regisseur, dee virum Pinochet-Regimm geflücht war, wëll hien e Film iwwer dem Saül seng Kandheet maachen: Hie war nämlech am Alter vu 6 Joer vu sengen Elteren op e sougenannte *Kindertransport* vu Wien op Bréissel geschéckt ginn, wat hie fir ëmmer vu sengen Eltere getrennt huet, ma him och d'Liewe gerett huet...

## Kuckt och
* Lëscht vu lëtzebuergesche Filmer

## Um Spaweck
* Offiziell Websäit vum Film
* Fiche op luxfilmfest.lu
Pan de limón con semillas de amapola

***Pan de limón con semillas de amapola*** (engleschen Titel: *Lemon and poppy seed cake*) ass e spuenesch-lëtzebuergesche Spillfilm vum Benito Zambrano, nom Roman mam selwechten Titel vun der Cristina Campos aus dem Joer 2016. En ass de 5. November 2021 a Spuenien an de Kinoen erauskomm, nodeems en de 24. Oktober um Festival vu Valladolid seng Première hat.

## Ëm wat geet et am Film?
D'Anna an d'Marina, zwou Sëschteren, déi sech zanter dass se Teenager waren net méi gesinn hunn, begéinen sech op Mallorca erëm, wou se zesummen eng Bäckerei geierft hunn...

## Um Spaweck
Une histoire provisoire

***Une histoire provisoire*** (engleschen Titel: *A fleeting encouter*) ass e schwäizeresch-lëtzebuergesche Spillfilm vum Romed Wyder.

## Ëm wat geet et am Film?
De Sacha, dee seng Frëndin verlooss huet, plënnert an d'Wunneng vu senge Grousselteren. Déi muss e sech mat der Marjan deelen, enger iranescher Fra, déi och grad Buttek am Stot huet. Dann daucht och nach d'Mina, eng gutt gelaunt Amerikanerin op...

## Um Spaweck
* Fiche op filmfund.lu
* Fiche op luxfilfest.lu
Die Lindenwirtin vom Donaustrand

**Die Lindenwirtin vom Donaustrand** ass en éisträichesche Film vum Hans Quest aus dem Joer 1957.

## Ëm wat geet et am Film?

## Um Spaweck
Filmportal.de
Gemeng Kautebaach

D**'Gemeng Kautebaach** war vun 1914 bis Enn 2005 eng lëtzebuergesch Gemeng am Kanton Wolz. Se ass 1914 entstanen, wéi de Chef-lieu vun Alschent op Kautebaach verluecht gouf an d'Gemeng dunn och ëmgedeeft gouf.

D'Gemeng Kautebaach huet hirersäits den 1. Januar 2006 zesumme mat der Gemeng Gemeng Wëlwerwolz zur Gemeng Kiischpelt fusionéiert.

## Uertschaften an der fréierer Gemeng
;An der Gemeng Alschent (bis 1914) an an der Gemeng Kautebaach (1914-2005) 

* Alschent
* Konerhaff
* Kautebaach
* Mäerkels
* Mäerkelsser Millen
* Schibbreg

## Geschicht

### Buergermeeschteren

* ...
* ... - 2005: ...

## Kuckt och
* Entwécklung vun der Gemengenzuel zu Lëtzebuerg
* Lëscht vun de Lëtzebuerger Gemengen
Edson Anibal

Den **Edson Anibal**, gebuer 1996 zu Bréissel, ass e belsche Schauspiller.

Hien huet um Bréisseler Conservatoire Schauspill studéiert a spillt zanterhier an Theater-, Televisiouns- a Filmproduktioune mat.

## Filmographie
* *L'opéra* (TV Serie)
* *Des jours sauvages* vum David Lanzmann
* *Ovnis* vum Antony Cordier (TV)
* *Juwaa* vum Nganji Mutiri
* *Poissonsexe* vum Olivier Babinet
* *La terre et le sang* vum Julien Leclercq
* *[[Capitani]]* Saison 2 (2022), vum Christophe Wagner
Wetterleuchten um Maria

**Wetterleuchten um Maria** ass en däitsche Film vum Luis Trenker aus dem Joer 1957 nom Roman *Im Herbst verblühen die Rosen* vum Hans Ernst.

## Ëm wat geet et am Film?
De Jeeër Thomas Sebald huet sech an d'Maria, d'Duechter vum Buergermeeschter verléift. De Buergermeeschter ass awer de Chef vun enger Band Braconnieren an ass duerfir géint déi Liaisoun …

## Um Spaweck
Filmportal.de
Ivan Reitman

Den **Ivan Reitman**, OC, gebuer de 27. Oktober 1946 zu Komárno, an der Tschechoslowakei, a gestuerwen den 12. Februar 2022 zu Montecito, a Kalifornien, war e kanadesche Filmregisseur a -produzent. 

Hie gouf an den 1980er Jore virun allem mat Actionkoméidisfilmer wéi *[[Ghostbusters]]*, *[[Ghostbusters II]]*, *[[Twins]]* a *[[Kindergarten Cop]]* bekannt.

## Um Spaweck
Fokus (Homonymie)

Mat **Fokus** kënne follgend Begrëffer gemengt sinn:

*Fokus, en optesche Begrëff, och als Brennpunkt bekannt
*Fokus, eng lëtzebuergesch politesch Partei
*Fokus, eng dänesch politesch Partei
*Fokus, eng mazedonesch Zeitung
*Fokus, e schweedesche Magasinn 
*Fokus Media, e finnescht Editiounshaus

## Kuckt och
*Focus
Biouel

***Biouel*** ass e lëtzebuergesch-franséische Kuerzfilm vun der Sophie Langevin an dem Jako Raybaut aus dem Joer 1996.

## Ëm wat geet et am Film?
Den Här Biouel kënnt an en Duerf op enger Insel bei der Bretagne, fir sech do säin Dram z'erfëllen: fir sech a seng Fra en Haus mat Vue op d'Mier ze bauen...

## Produktioun

Samsa Film krut 1994 fir d'Entwécklung vum Documentaire e Subside vum Lëtzebuerger Filmfong an Héicht vu 400.000 Lëtzebuerger Frang. Donieft ass nach e Produktiounssubside vu véier Millioune Frang dobäikomm.

## Kuckt och
* Lëscht vu lëtzebuergesche Filmer

## Um Spaweck
* De Film op vimeo.com kucken
Adrien Papritz

Den **Adrien Papritz**, gebuer de 26. September 1987, ass e lëtzebuergesche Film- an Theaterschauspiller.

## Karriär

## Filmographie
* 2024: *[[Spaltung der Welt]]* (Tëleesserie) 
* 2023: *[[Schwarze Federn der Taube]]* (Kuerzfilm) 
* 2022: *[[Corsage (Film)|Corsage]]*
* 2022: *[[Capitani]]* Saison 2 (Tëleesserie)
* 2022: *[[Der Passfälscher]]* 
* 2020: *[[Faleminderit]]* (Kuerzfilm) 
* 2018: *[[Zëmmer ze verlounen]]* (Tëleesserie, 1 Episod)
* 2018: *[[Krieg der Träume]]* (TV Miniserie, 1 Episod) 
* 2014: *Laguna* (Tëleefilm)

## Um Spaweck
Fokus (Lëtzebuergesch Partei)

**Fokus**, och **Fokus. D'Alternativ mat Vernonft.** ass eng Lëtzebuerger politesch Partei. Si gouf den 21. Februar 2022 virgestallt.

Grënnungsmembere waren de fréieren CSV-President Frank Engel, de fréieren DP-Generalsekretär Marc Ruppert, de fréiere President vun der Handelskonfederatioun an DP-Member Gary Kneip an den Affekot a grénge Gemengerot vun Esch-Uelzecht, Luc Majerus.

## Resultater bei de Walen
### Gemengewalen 2023
Bei de Gemengewale vum 11. Juni 2023 hat *Fokus* an der Stad, zu Déifferdeng an zu Suessem mat jee enger Lëscht kandidéiert. An der Stad krute se 2,38 % vun de Stëmmen, zu Déifferdeng 2,3 % an zu Suessem 2,68 %. A kenger vun den 3 Gemengen huet e Kandidat et an de Gemengerot gepackt.

### Chamberwalen 2023
Bei de Chamberwale vum 8. Oktober 2023 krut Fokus am ganzen 93.839 Stëmmen, wat 2,49 % vun alle Stëmmen entsprécht; net genuch fir een Deputéiertemandat.

### Europawalen 2024
Bei de Wale fir dat Europäescht Parlament, de 6. Juni 2024, krut Fokus 22.222 Stëmmen (1,6 %), net genuch fir ee vun de 6 Sëtzer.

## Um Spaweck
* Michel Cames: "Fokus Bürgergesellschaft. Zu der von Frank Engel angeregten neuen Partei." forum+, Gesellschaft, Parteien, Politik (forum.lu). 24. Februar 2022.
Tim Karius

Den **Tim Karius**, gebuer den 20. Oktober 1983, ass e lëtzebuergeschen Ekonomist, Politiker a fréiere Foussballspiller.

Hien ass de Buergermeeschter vun der Gemeng Lenneng.

## De Foussballspiller
Den Tim Karius huet wärend senger ganzer Foussballspillercarrière fir d'Muselveräiner Koeppchen Wuermer a Jeunesse Kanech gespillt, zulescht an der zweeter Ekipp vun der Kanecher Jeunesse.
 
## De Politiker
Den Tim Karius ass zanter dem 7. Mäerz 2022 Buergermeeschter vun der Gemeng Lenneng.
Chardeneux

**Chardeneux** ass eng Uertschaft an der belscher Gemeng Somme-Leuze an der Provënz Namouer an an der Régioun Wallounien.
## Geographie
Chardeneux läit op der Grenz tëscht dem Condroz an der Famenne ongeféier um hallwe Wee tëscht Durbuy an Havelange an ëstlech vun der Route du Condroz. Op senger Ostgrenz stoussen d'Provënzen Namouer, Léck a Lëtzebuerg uneneen. De gréissten Deel vun der Uertschaft läit um lénksen Uwänner vum *Ruisseau de Chardeneux*, der Haaptquellbaach vum Néblon.
## Geschicht
An Laf vun der Zäit hat d'Uertschaft veschidden Nimm, ugefaange mat Cerdenois (1314), Cherdenoit (1320) a Chierdenoir (1336), iwwer Cheneneux (1541) a Cheneux (1548) bis op Chairdeneux (am 17. Joerhonnert). All déi Nimm hunn déi selwecht Etymologie déi op d'Vulgärlatäin *cardonetum* (Land mat Dëstelen) zeréckgeet. Um Lieu-dit *La Posterie* gouf et e Relais um Kiem vun Arel op Tongeren. Spéider war do eng Poststatioun. Chardeneux war och zimmlech fréi eng Par mat enger romanescher Kierch aus dem 11. Joerhonnert, mä huet mat Bonsin a Méan zum Bann vu Boffu gehéiert. Boffu war eng allodial Herrschaft am Prënzbistum Léck déi am Laf vum 17. Joerhonnert opgeléist gouf. Ënner dem franséische Regimm koum Chardeneux an d'Gemeng Bonsin, déi du bei der Belscher Gemengereform vun 1977 zesumme mat 8 Nopeschgemengen an der Gemeng Somme-Leuze opgoung.

## Um Spaweck
Heimatlos (Film 1958)

**Heimatlos** ass en däitsche Film vum Herbert B. Fredersdorf aus dem Joer 1958.

## Ëm wat geet et am Film?

## Um Spaweck
Filmportal.de
Nationalstrooss 40

D**'Nationalstrooss 40** oder **N40**, deels och als **nei N3** am Sproochgebrauch, ass eng lëtzebuergesch Nationalstrooss am Kanton Lëtzebuerg, déi zanter 2022 op ass. Se huet hiren Ufank zu Bouneweg, ëstlech vun der Jean-Pierre-Büchler-Bréck, wou se vun der Diddenuewener Strooss aus iwwer de Boulevard de Kyiv a Richtung Süde leeft. Tëscht der CFL-Busgarage am Westen an der Tramsstreck am Osten, féiert se laanscht de *[[Pôle d'échange Lycée Bouneweg]]* a stéisst méi spéit – um Gebitt vun der Gemeng Hesper – op de Rangwee. Vum Tunnel Rangwee aus leeft s'iwwert de Boulevard des Scillas bis s'op der Héicht vum Akafszentrum op den CR231 stéisst.

## Entwécklung vun der N40
2020 hunn d'Viraarbechten ugefaangen, d'Strooss vum Ufank vun der Diddenuewener Strooss (N3) zu Bouneweg aus bis hannert Hesper ëmzeleeden, fir mëttelfristeg Hesper ganz z'ëmfueren.

Den Tracé leeft iwwer en neie Boulevard, de Boulevard de Kyiv, tëscht der N3 an der Eisebunn, parallel mat der Verlängerung vun der Tramslinn, bis an de Rangwee, an da virun duerch de Boulevard des Scillas an iwwer den Houwald. An enger zweeter Phas, no 2023, soll se da südwestlech laanscht Hesper a Fenteng féieren a südlech vun Alzeng nees op den Tracé vun der N3 stoussen.

Dës Ëmgeeungsstrooss. déi uganks als "nei N3" bezeechent gouf, krut mam Gesetz vum 15. Dezember 2021 d'Bezeechnung "Nationalstrooss 40".

Den 31. Juli 2022 gouf de Boulevard de Kyiv tëscht der Diddenuewener Strooss am Norden an dem Lycée Bouneweg (rue de Neufchâteau) a Betrib geholl.

## Um Spaweck
Leidelenger Musek

D**'Leidelenger Musek** gouf 1893 gegrënnt. De Veräin ass eng ASBL . 

Nieft dem groussen Orchester mat iwwer 60 Mann um Pult huet d'Leidelenger Musek nach e Jugend-/Kannerorchester, de ***Crescendi*** mat zirka 30 Musikanten. Des Weidere gëtt et nach e Stëmmungsensemble, d***'Musikussen***, déi am Leidelenger Duerf, awer och soss duerch d'ganz Land an och am Ausland bei verschiddene Geleeënheete fir eng gutt Stëmmung suergen.

## Presidenten
* 1893 Dominique Goerens
* 1903 Nic Biwer
* 1911 Jean-P. Sinner
* 1918 Emil Witry
* 1929 Jacques Clees
* 1931 Nic Didier
* 1944 Jean Didier
* 1958 Nic Schosseler
* 1966 René Jander
* 1967 Théo Kollwelter
* 1986 Victor Christophe
* 2014 Gérard Louis

## Dirigenten
* 1893 M. Pommerelle
* 1897 M. Pütz
* 1902 M. Paulus
* 1913 M. Wenner
* 1918 M. Mayer
* 1926 M. Mandres
* 1928 M. Ackermann
* 1929 M Pierrard
* 1938 M. Durbach
* 1946 René Hemmer
* 1953 Jean Mohr
* 1975 Josy Langers
* 1989 Norbert Pegel
* 1989 Norbert Valmorbida
* 1991 Romain Geimer
* 1999 Josy Langers
* 2012 Jean-Marie Grimler

## Um Spaweck
* Internetsäit vun der Leidelenger Musek
Der Priester und das Mädchen

**Der Priester und das Mädchen** ass en éisträichesche Film vum Gustav Ucicky aus dem Joer 1958.

## Ëm wat geet et am Film?
D'Léift tëschen engem jonke Paschtouer an enger jonker geläämter Fra gëtt duerch den Zölibat zerstéiert.

## Um Spaweck
Filmportal.de
Clermont (Thimister)

**Clermont**, och *Clermont-sur-Berwinne* ass eng Sektioun vun der belscher Gemeng Thimister-Clermont an der Provënz Léck. Bis zur Gemengefusioun vun 1977 war et eng eegestänneg Gemeng mat den Uertschafte Clermont selwer, souwéi Elsaute a Froidthier.

## Um Spaweck
Kein Mann zum Heiraten

** Kein Mann zum Heiraten** ass en éisträichesche Film vum Hans Deppe aus dem Joer 1959.

## Ëm wat geet et am Film?
De Wolf Kruse, de räiche Jong vun engem Fabriksdirekter ass net frou mat der Aarbecht. Hie mécht léiwer Sport. Seng Frëndin d'Brigitte Voss well sech awer eréischt mat him bestueden, wann hie bewisen huet datt hie sech mat senger Aarbecht säi Liewe ka verdéngen.
## Um Spaweck
Filmportal.de
Schick deine Frau nicht nach Italien

**Schick deine Frau nicht nach Italien** ass en däitsche Film vum Hans Grimm aus dem Joer 1960.

## Ëm wat geet et am Film?
Dräi jonk Fraen decidéieren eleng ouni hir Männer oder ouni hire Frënd Vakanz an Italien ze maachen…

## Um Spaweck
Filmportal.de
Sooo nicht, meine Herren!

** Sooo nicht, meine Herren!** ass en éisträichesche Film vum Michael Burk aus dem Joer 1960.

## Ëm wat geet et am Film?

## Um Spaweck
Filmportal.de
Dal sabato al lunedì

**Dal sabato al lunedì** ass en italieenesche Film vum Guido Guerrasio aus dem Joer 1962.

## Ëm wat geet et am Film?

## Um Spaweck
Waldrausch (Film 1962)

**Waldrausch** ass en éisträichesche Film vum Paul May aus dem Joer 1962 nom Roman Waldrausch vum Ludwig Ganghofer.

## Ëm wat geet et am Film?
Problemer an engem Biergduerf beim Bau vun engem Staudamm…

## Um Spaweck
Wilde Wasser

** Wilde Wasser** ass en éisträichesch-däitsche Film vum Rudolf Schündler aus dem Joer 1962.

## Ëm wat geet et am Film?
Den Thomas Mautner, musikalesch ganz talentéiert a bei de Fraen héich beléift, verbréngt léiwer seng Zäit domat, d'Uergel an der Duerfkierch ze spillen, wéi op der Seemille vu sengem Papp ze schaffen. Wéi d'Andrea bal an enger Biergbaach erdrénkt an den Thomas si rette kann, gesäit dee seng Chance, fir d'Geschäft vu sengem Papp fir ëmmer ze verloossen. An der exklusiver Kurstad Bad Gastein hofft hien, d'Ënnerstëtzung vum Andrea sengem Papp ze kréien, deen awer nëmmen u sengem Besëtz interesséiert ass. Den Thomas kann d'Frënn vum Andrea nëmme beandrocken, andeems hien hiren ausschwäifende Liewensstil nomécht. Awer dofir brauch hie stänneg Suen, déi hie kritt, andeems hien dem Andrea sengem Papp ëmmer nees Wiesselen ënnerschreift a sech ëmmer méi verschëlt. Wéi op eemol de Moment vun der Wourecht kënnt, erlieft den Thomas eng batter Enttäuschung...

## Um Spaweck
Die Diamantenhölle am Mekong

**Die Diamantenhölle am Mekong** ass en italieenesch-däitsch-franséische Film vum Frank Kramer aus dem Joer 1962.

## Ëm wat geet et am Film?
Zu Amsterdam sinn zanter enger Zäit méi Diamanten am Handel wéi dat normal ass. Et stellt sech eraus dat déi Diamanten aus enger illegaler Minn aus Thailand kommen….

## Um Spaweck
Waldrausch

**Waldrausch** ass den Numm vu follgende Begrëffer:
* Waldrausch, Roman von Ludwig Ganghofer
* Waldrausch, Romanverfilmung vum Paul May vun 1939
* Waldrausch, Romanverfilmung vum Paul May vun 1962
* Waldrausch, Romanverfilmung vum Horst Hächler vun 1977
Folies-Bergère (Film 1957)

**Folies-Bergère** oder *Un soir au music-hall* ass e franséische Film vum Henri Decoin aus dem Joer 1957.

## Ëm wat geet et am Film?
De Bob, en amerikaneschen Zaldot verléift sech zu Paräis an d'Claudie eng Dänzerin déi an de Folies-Bergère optrëtt…

## Um Spaweck