open-index/open-wikipedia-markdown huggingface dataset:
Parverband Beetebuerg-Huncheréng

De **Parverband Beetebuerg** war bis 2013 e Parverband an der Pastoralregioun Süden an huet aus follgenden 2 Pare mat hire Filialkierche bestanen. E gouf an den neie Parverband Beetebuerg, Fréiseng, Hunchereng, Hesper, Réiserbann‎ integréiert.

* Beetebuerg (ouni d'Filial Léiweng)
** Obeler
* Hunchereng
** Fenneng
** Näerzeng

Dës 2 Paren a Filialkierche leien all um Gebitt vun der Gemeng Beetebuerg.
Parverband Déifferdeng

De **Parverband Déifferdeng** gouf de 6. Mee 2017 mat engem Dekreet vum Bistum ofgeschaaft.

En huet zu der Pastoralregioun Süden gehéiert a bestoung aus 5 Paren:

* Déifferdeng mat der Kierch Notre-Dame des Douleurs
* Déifferdeng-Fuussbann
* Déifferdeng-Nidderkuer
* Déifferdeng-Uewerkuer
* Déifferdeng-Zowaasch

Dës 5 Pare leien all um Gebitt vun der Stad Déifferdeng.
Parverband Diddeleng

De **Parverband Diddeleng** gouf de 6. Mee 2017 mat engem Dekreet vum Bistum ofgeschaaft.

En huet zu der Pastoralregioun Süden gehéiert a bestoung aus enger Par mat hire Filialkierchen a -kapellen:

* Diddeleng
** Kapell *Hellege Jousef* zu Biereng
** Kapell *Hellege Luc* zu Butschebuerg
** Kapell um Gehaansbierg
** Eligiuskapell
** Fréier gouf et och eng Kapell am Quartier Italien.

Dës Par läit um Gebitt vun der Stad Diddeleng an ass déi gréisst am Land
Parverband Esch

De **Parverband Esch-Uelzecht** gouf de 6. Mee 2017 mat engem Dekreet vum Bistum ofgeschaaft.

En huet zu der Pastoralregioun Süden gehéiert a bestoung aus 4 Paren an 2 auslännesche Missiounen:

* Esch Saint-Joseph (Jousefskierch)
* Esch Saint-Henri (Paterskierch)
** Raemerech (Kapell)
* Esch Sacré-Coeur (Grenzerkierch)
* Esch-Lalleng (Lallengerkierch)

an
* der portugisescher Missioun
* der italieenescher Missioun
vun Esch-Uelzecht.

Dëse Parverband läit um Gebitt vun der Stad Esch-Uelzecht.
Parverband Maacher

De **Parverband Maacher** war bis 2013 e Parverband an der Pastoralregioun Osten an huet aus follgende 6 Pare mat hire respektive Filialkierche bestanen. E gouf an den neie Parverband Maacher, Mäertert, Widdebierg, Wormer integréiert.

* Berbuerg
* Biwer
** Buddeler
* Gréiwemaacher
** Kräizkapell
** Mënjecker
* Lelleg
* Manternach
* Wecker
* an der Filial
** Bruch (Par Eescheler) an der Uertschaft
*** Weydeg (Par Eescheler)

Dës Paren a Filialkierche leien um Gebitt vun de Gemenge Biwer, Gréiwemaacher a Manternach.
Parverband Widdebierg

De **Parverband Widdebierg** war bis 2013 e Parverband an der Pastoralregioun Osten an huet aus follgende 5 Pare mat enger Filialkierch bestanen. E gouf an den neie Parverband Maacher, Mäertert, Widdebierg, Wormer integréiert.

* Betzder
** Haastert
* Fluessweiler
* Menster
* Ouljen
* Rued-Sir

Dës 5 Pare leien um Gebitt vun de Gemenge Betzder a Fluessweiler an d'Filialkierch vun Haastert läit an der Gemeng Biwer.

De Parverband Widdebierg gouf 1999 mat de Pare Rued-Sir, Menster, Betzder, Ouljen a Fluessweiler gegrënnt. 2005 war d'Par Nidderdonwen derbäikomm, déi awer spéider an de Parverband Wormer iwwerholl gouf. Den Numm „Parverband Widdebierg“ ass gewielt gi well en eng gewëssen Neutralitéit ausdréckt an un déi éischt reliéis Kultplaz vun der Géigend erënnert.
Parverband Käldall

De **Parverband Käldall** gouf de 6. Mee 2017 mat engem Dekreet vum Bistum ofgeschaaft.

En huet zu der Pastoralregioun Süden gehéiert a bestoung aus 3 Paren:

* Keel
* Rëmeleng (mat Uewertéiteng de 24. Juni 1803 vun der Par Keel getrennt)
* Téiteng

Dës Pare leien um Gebitt vun der Gemeng Keel an der Stad Rëmeleng.

Fir d'pastoral Aarbecht vum Parverband ass eng Ekipp zoustänneg, zu där de Paschtouer Edmond Ries vu Beetebuerg an de Père Mum de la Croix Mundendi, deen zu Keel wunnt, gehéieren.
Parverband Äischdall

De **Parverband Äischdall**, fréier Parverband Käerch, gouf de 6. Mee 2017 mat engem Dekreet vum Bistum ofgeschaaft.

En huet zu der Pastoralregioun Süden gehéiert a bestoung aus 5 Paren, hire Filialkierchen an enger anerer Uertschaft:

* Äischen
** Kapell Rentert
* Hoen
** Klengbetten
* Habscht
* Käerch
** Gëtzen
** Giewel
* Stengefort
*an der Uertschaft
** Grass (Par Koler)

Dës Paren an déi eng Uertschaft leien um Gebitt vun de Gemengen Habscht, Käerch a Stengefort.
Parverband Nidderkäerjeng

De **Parverband Nidderkäerjeng** gouf de 6. Mee 2017 mat engem Dekreet vum Bistum ofgeschaaft.

En huet zu der Pastoralregioun Süden gehéiert a bestoung aus 6 Paren an hire Filialkierchen:

* Féngeg
* Garnech
** Duelem
** Héiweng
* Kënzeg
* Koler (ouni d'Uertschaft Grass)
* Nidderkäerjeng
* Uewerkäerjeng
** Lénger

Dës Paren a Filialkierche leien um Gebitt vun de Gemenge Garnech a Käerjeng.
Parverband Vun der Mess

De **Parverband Vun der Mess** gouf de 6. Mee 2017 mat engem Dekreet vum Bistum ofgeschaaft.

En huet zu der Pastoralregioun Süden gehéiert a bestoung aus 6 Paren, hire Filialkierchen an enger weiderer Uertschaft:

* Betteng op der Mess
* Dippech
* Éileng
* Lampech
* Reckeng op der Mess
** Piisseng
** Riedgen
* Schuller
** Sprénkeng
*an d'Uertschaft
** Wickreng (fréier Par Steebrécken)

Dës Paren, Filialkierchen an déi eng Uertschaft leien um Gebitt vun de Gemengen Dippech a Reckeng op der Mess.
Parverband Schëffleng-Monnerech

De **Parverband Schëffleng-Monnerech** gouf de 6. Mee 2017 mat engem Dekreet vum Bistum ofgeschaaft.

En huet zu der Pastoralregioun Süden gehéiert a bestoung aus 3 Paren:

* Monnerech
* Schëffleng
* Steebrécken (ouni d'Uertschaft Wickreng)
** Biergem

Enn Mäerz 2007 hat de Parverband sech en neien Numm ginn: *Pfarrverband Notre-Dame de l'Évangile*. Paschtouer vun den dräi Pare war de Frère François Terzer als Nofollger vum Abbé Aly Beck.

Dës Pare leien um Gebitt vun de Gemenge Monnerech a Schëffleng.
Borazin

**Borazin** (**Cyclotriborazan**) ass eng rankfërmeg Verbindung aus Bor a Stéckstoff mat der Zommeformel B3H6N3. De Stéckstoff dréit mat senger fräier Elektronekoppel dozou bäi, datt déi Verbindung formal dem Benzol gläicht, obscho si d'Critère vun där Verbindung net erfëllt. Mä well d'Bindungslängte sech gläichen, gëtt dacks dem Kekule seng Strukturformel benotzt déi sech duerch déi an der Tabell resüméiere loossen. No enger Propos vum Nils Wiberg gëtt de Grondkierper vun där Verbindung och als *anorganesche Benzol* bezeechent. Doraus leet sech och déi systematesch net zoulässeg Bezeechnung **Borazol** of.

## Allgemeng Informatiounen
Déi Famill vu Molekülle gëtt och nach Amine-Borane genannt.

Fir déi Molekülle si B an N Atomer wichteg. Verschidde Cheemiker vergläichen Amine-Boran dacks mat der C-C, allerdéngs sinn Iwwerschneidungen net all ze grouss.

Wéi den Numm et seet sinn et Moleküllen déi aus 2 anere Moleküllen, iwwer eng Dativ-Bindung zesummegesat sinn. Well Bor en Elektronendefizit huet, a Stéckstoff een Doublet huet, kënnt et sou zu enger staarker Bindung déi dacks R3N->BR3 duergestallt gëtt. Mä R3N+-B-R3 ass och net falsch.

Stäerkt vun där Bindung hänkt natierlech vun den R-Gruppen of. Eng Grupp déi et dem Stéckstoff erméiglecht méi Elektronendicht un de Bor ofzegi verstäerkt Bindung. Dat selwecht gëllt wann dem Bor seng Grupp méi um Bor-Atom zitt, z.&nbsp;B. R= Cl, F, Br, CF3,... Dat huet dann och Auswierkungen op déi physikalesch Eegenschafte vun de Moleküllen.

## Hierstellung
### Op Basis vu LiBH4 an Alkylammonium Chloride
Léisungsmëttel: frësch distilléierten Ether mat Alkylammoniumchlorid dran, an do drop léisst een da lues a lues Lithium Hydratborat Léisung drëpsen. Bei der Reaktioun entsteet H2 also muss een oppassen. Nach filtréieren an de Rescht Ether ënner Vakuum verdonsten. Déi Method geet relativ gutt an et brauch een net weider ze purifiéieren, wann dach, kann een et rekristalliséieren oder ënner Vakuum distilléieren.

### Op Basis vu LiAlH4 an Trialkylboroxines
Als éischt eng Léisung vu LiAlH4 an dréchnen Ether preparéien. Dann Trimethlyamine derbäimaachen an déi selwecht Quantitéit (mol) vun Trialkylboroxine lues a lues drënner mëschen. Purifikatioun erfollegt duerch Rekristallisatioun oder Distillatioun.
### Op Basis vu Pyridine-Phenylboranes
Als éischt eng Léisung vu LiAlH4 an dréchnen Ether preparéieren. Déi Léisung gëtt op -78 Grad Celsius gekillt ier dréchne Pyridine derbäigeschott gëtt. Dodrops gëtt eng Phenylborane-Ether Léisung drëpse gelooss, an duerno gëtt dat Ganzt erëm op Raumtemperatur komme geloss.

## Kuckt och
*Bor
*Stéckstoff
*Boranen

## Um Spaweck
Boukels

**Boukels** ka sinn

* d'Uertschaft Boukels an der Gemeng Géisdref
* d'Uertschaft Boukels *(Buckels)* an der Gemeng Housen
Parverband Sankt Willibrord Helpert

De **Parverband Sankt Willibrord Helpert** gouf de 6. Mee 2017 mat engem Dekreet vum Bistum ofgeschaaft.

En huet zu der Pastoralregioun Zentrum gehéiert a bestoung aus 8 Paren an enger Rei Filialkierchen:

* Béiwen-Atert
* Bëschdref
**Helperknapp
* Biissen
**Wobiergskapell Biissen
* Bruch
* Gräisch
* Sëll
** Kapweiler
** Schweebech
* Simmer
** Iener
** Kaalmes
* Tënten
** Aansebuerg
*** Mont Marie (Aansebuerg)
** Buer (Helperknapp)
** Huelmes
* an de Filialen
** Märjendaller Haff (Par Keespelt)
** Rued (Par Nouspelt)

Déi Paren a Filialkierche louchen um Gebitt vun de Gemenge Béiwen-Atert, Biissen, Sëll, Simmer an Tënten.

De Parverband Helpert gouf vun engem Pastoralteam geleet, dee sech aus follgende Memberen zesummegesat huet: 
* Abbé Joël Santer, Paschtouer a Moderator
* Huguette Muller-Kirsch
* Schwëster Alix Werné dc.
Parverband Suessem

De **Parverband Suessem** gouf de 6. Mee 2017 mat engem Dekreet vum Bistum ofgeschaaft.

En huet zu der Pastoralregioun Süden gehéiert a bestoung aus 5 Paren:

* Bel-Val-Metzerlach
* Bieles
* Éilereng
* Suessem
* Zolwer
** Altersheem zu Zolwer
** Cité Léon Kauffman

Dës Pare leien all um Gebitt vun der Gemeng Suessem.
Parverband Réiserbann

De **Parverband Réiserbann** war bis 2013 e Parverband an der Pastoralregioun Süden an huet aus follgenden 2 Paren an enger weiderer Filialkierch bestanen. E gouf an den neie Parverband Beetebuerg, Fréiseng, Hunchereng, Hesper, Réiserbann‎ integréiert.

* Béiweng
* Réiser
** Peppeng
*an der Filial
** Léiweng (Par Beetebuerg)

Dës Paren a Filialkierche leien all um Gebitt vun der Gemeng Réiser.
Parverband Dikrech

De **Parverband Dikrech** gouf de 6. Mee 2017 mat engem Dekreet vum Bistum ofgeschaaft.

En huet zu der Pastoralregioun Zentrum gehéiert a bestoung aus 8 Paren an hire respektive Filialkierchen:

* Bettenduerf
* Buerschent
** Kiemen
** Scheedel
* Dikrech
** Angelduerf
* Ierpeldeng
* Gilsdref
* Méischtref
* Reisduerf
** Bigelbaach
** Héischdref
** Kleng-Reisduerf
* Welschent
** Bierden

Dës Paren a Filialkierche leien um Gebitt vun de Gemenge Bettenduerf, Buerschent, Dikrech, Ierpeldeng a Reisduerf.
Parverband Ettelbréck

De **Parverband Ettelbréck** gouf de 6. Mee 2017 mat engem Dekreet vum Bistum ofgeschaaft.

En huet zu der Pastoralregioun Zentrum gehéiert a bestoung aus 5 Pare mat hire respektive Filialkierchen:

* Ettelbréck
** Grenzen
** Waarken
* Colmer-Bierg
* Schieren
* Uewerfeelen
** Nidderfeelen
* Uewermäerzeg (ouni d'Filial Méchelbuch)
** Ënnermäerzeg

Dës Paren a Filialkierche leien um Gebitt vun de Gemengen Ettelbréck, Feelen, Colmer-Bierg, Mäerzeg a Schieren.
L'Épine (Marne)

**L'Épine** ass eng franséisch Gemeng am Departement vun der Marne an der Regioun Grand Est.

## Kuckeswäertes
*D'Basilika Notre-Dame de l'Épine.
## Um Spaweck
Olympesch Wanterspiller 1924/Nordesch Kombinatioun

Op den Olympesche Wanterspiller vun 1924 huet d'Nordesch Kombinatioun aus engem Laanglaf vun 18&nbsp;km. bestanen an aus engem Concours vu Schanzesprangen. Am Géigendeel zu haut war de Laanglaf virum Sprangen.

## Podium
Wandmillen

Eng **Wandmillen** ass eng Maschinn déi, mat engem duerch Wandenergie ugedriwwene Mechanissem, Aarbecht maache kann. Et ass am Fong eng speziell Applikatioun vun engem Wandmotor.

Klassesch Wandmille mat de grousse Flilleke fënnt een haaptsächlech am flaache Land. Si waren, ier d'Dampmaschinn erfonnt gouf, mat de Waassermillen déi eenzeg Kraaftmaschinnen op der Welt. Wandmille si fir vill Aarbechten agesat ginn, ënner anerem als Pompelstatioun an de Polderen an Holland.

De Bau ëm d'Mille selwer gëtt och Wandmille genannt.

Zu Lëtzebuerg ware just 3 Wandmille bekannt, déi vun Nidderwolz, d'Wandmillen an der Stad op der Areler Strooss an déi vun Dippech (ofgerappt). 

Fichier:Wandmilen vun Hoeke (Westflandern).jpg|Wandmillen vun Hoeke, Westflandern
Fichier:DecoenejozefWandmillen.jpg|Wandmillen a Flandern, gemoolt vum Jozef de Coene
Fichier:Luxembourg City Val Fleuri windmill ruins (101).jpg|Iwwerreschter vun der fréierer Wandmillen am Val-Fleuri bei der Maternité op der Areler Strooss. Den ieweschten Deel war 1852 verbrannt. 


## Kuckt och
* Wandenergieanlag

## Um Spaweck
Mathis Wildanger

De **Mathis Wildanger**, gebuer de 6. November 1935 zu Gréiwemaacher, a gestuerwen den 19. Januar 2003 zu Alschent, war e lëtzebuergesche Moler.

Nodeem hien op der "Academia di belli arti" zu Roum studéiert hat, war hie Schüler vum Johnny Friedlaender zu Paräis. 
Hien huet Landschaften, Nature morten a Portraite gemoolt.

Hie war den eelste Jong vum Moler Theodore Wildanger an der Anna Thekes vu Gréiwemaacher.

## Ausstellungen am Ausland
* 1954 hat hie seng éischt Ausstellung an der *Galerie Bernheim-jeune* zu Paräis
* 1955, 1957 Paräis
* 1956 Léck

## Präisser
* 1957: Médaille de la Ville de Paris

## Literatur zum Theema
* *Anthologie des Arts au Luxembourg*, Éditions Emile Borschette, 1992.

## Um Spaweck
Jean Noerdinger

De **Jean Noerdinger**, och nach **Johann Noerdinger**, gebuer den 3. Januar 1895 zu Nojem bei Réiden op der Atert, a gestuerwen den 13. Oktober 1963 zu River Forest am Illinois, war e lëtzebuergesche Moler a Sculpteur.

## Liewen
No der Handwierkerschoul um Lampertsbierg huet de Jean Noerdinger op follgenden Héichschoule studéiert: *École des arts décoratifs* zu Stroossbuerg, *[[Akademie der Bildenden Künste München|Akademie der Bildenden Künste]]* zu München, a Kunstakademie Weimar.

Zu Lëtzebuerg huet hien eng Grupp vun 'Dissidenten' organiséiert, déi mam *[[Cercle artistique de Luxembourg]]* gebrach haten, dem deemolegen Arbitter a Saache Konscht zu Lëtzebuerg, an huet d'modern Konscht am Land agefouert.

1922 krut hien eng Nominatioun als Professer am Gymnase de Diekirch als Successeur vum Joseph Oth, deen deen Ament gesondheetlech Probleemer hat. Am Mee 1923 huet de Jean Noerdinger an enger Nuecht op e Stroosseschëld zu Dikrech geschriwwen "Nach Blödhausen" an dëst mat engem Iesel ënnerschriwwen, wat dozou gefouert huet datt de Jean Noerdinger am Gymnase suspendéiert gouf. Duerno huet hien Dikrech verlooss.

1925 ass hien op Chicago (USA) ausgewandert, wou hie säin Numm op **John Noerdinger** geännert an déi amerikanesch Nationalitéit ugeholl huet. Hien huet Portraite gemoolt a geleeëntlech an der Publicitéitsbranche geschafft.

1933-1934 huet hie bei der Ausstellung *Century of Progress* matgemaach.

## Wierk
Verschidde Wierker (Landschaften a Portraiten) hänken am Nationalmusée fir Geschicht a Konscht an der Stad Lëtzebuerg an am Musée vun der Stad Esch.

## Literatur
* Anonym, 1974. Salon 1974. Rétrospective et art contemporain / Cercle artistique de Luxembourg. Luxembourg: impr. St-Paul, 40 p. [Notices biographiques sur 39 membres défunts du Cercle artistique]
* Herr, Lambert, 1992. Anthologie des arts au Luxembourg. Éditions Borschette, Christnach. Imprimerie Linden. 464 p.
* Nehrenhausen, Jeannot, 1995. Jean Noerdinger, artiste-peintre natif de Nagem: 1895 - 1995. *De Kropemann: Informatiounsblat vun der Gemeng Réiden op der Atert*. Redingen-an-der-Attert. N° spécial (déc. 1995), pp.&nbsp;1–63.

## Um Spaweck
L'Épine

De Begrëff **L'Épine** ass den Numm vun dräi franséische Gemengen:
* L'Épine, franséisch Gemeng am Departement Hautes-Alpes
* L'Épine, franséisch Gemeng am Departement Marne
* L'Épine, franséisch Gemeng am Departement Vendée

## Kuckt och
*L'Épine-aux-Bois, franséisch Gemeng am Departement Aisne
Parverband Fiels

De **Parverband Fiels** gouf de 6. Mee 2017 mat engem Dekreet vum Bistum ofgeschaaft.

En huet zu der Pastoralregioun Zentrum gehéiert a bestoung aus 9 Pare mat hire respektive Filialkierchen:

* Chrëschtnech
* Eppelduerf
* Fiels
** Rochuskapell
** Iernzen
* Hiefenech
** Reiland
* Kruuchten
* Miedernach
** Iermsdref
** Suewelbuer
* Noumer
** Uewerglabech
** Schrondweiler
* Steeën
** Folkendeng
* Waldbëlleg
** Grondhaff
** Haler

Dës Paren a Filialkierche leien um Gebitt vun de Gemengen Ärenzdall, Fiels, Hiefenech, Noumer a Waldbëlleg.
Lëscht vun den Herrscher vun Abchasien

Dës **Lëscht vun den Herrscher vun Abchasien** ass en Deel vun de .

## Kinneke vun Abchasien

## Fürste vun Abchasien

*Tëscht [[1864]] an [[1866]] an zanter [[1866]] huet [[Abchasien]] zu [[Russland]] gehéiert.*

## Um Spaweck
Lëscht vun de Vizekinneke vu Kusch

Dës **Lëscht vun de Vizekinneke vu Kusch** ass en Deel vun de , fir méi Informatioune kuckt wgl. .

## Literatur zum Theema
*Labib Habachi, in: *Lexikon der Ägyptologie III*, Wiesbaden 1980, Spalt 630-640
Champagne VD

**Champagne** ass eng Schwäizer Gemeng am Kanton *Waadt* oder *[[Kanton Vaud|Vaud]]* am Distrikt Jura-Nord vaudois.

## Industrie
*D'Bäckerei Cornu, eng Pâtisserie's Fabrick déi ënner anerem Flûten, Twisten, Palmieren, a Briceleten hierstellt.

## Wäin

*D'Gemeng Champagne huet missen duerch een Accord deen d'Schwäiz mat der Europäescher Unioun 1998 getraff huet, drop verzichten d'Wäiner, déi op hirer Ubaugéigend gemaach ginn, *Champagne* ze nennen (Affär T-212/02 beim EuGH zu Lëtzebuerg). De Grond ass, datt den Numm *Champagne* fir Wäiner eng Appellation d'origine contrôlée fir de Schampes aus der Géigend ëm Reims ass. De Schwäizer Wäi gëtt elo ënner dem Numm Libre-Champ verkaaft.
## Um Spaweck
Lëscht vun de Staatscheffe vum Afghanistan

Dës **Lëscht vun de Staatscheffe vum Afghanistan** ass en Deel vun de . Fir méi Informatiounen, kuckt wgl. .

### Emirat Afghanistan (1747 - 1880)

### Kinnekräich Afghanistan (1880 - 1973)

### Republik Afghanistan (1973 - 1978)

### Demokratesch Republik Afghanistan (1978 - 1992)

### Islamesche Staat Afghanistan (Mujaheddin-Regierung) (1992 - 1996)

### Islamescht Emirat Afghanistan (Taliban-Regierung) (1996 - 2001)

### Islamesch Republik Afghanistan (2001 - 2021)

### Islamescht Emirat Afghanistan (Taliban-Regierung) (zanter 2021)
Champagne

D'Wuert **Champagne** kënnt aus dem Latäin *campania*, wat Felder oder eng *flaach Géigend* bedeit. Et fënnt een et am franséische Wuert *campagne* erëm. D**Campanenses'' (Champenois) waren d'Leit déi do gewunnt hunn.

Hautdesdaags fënnt een dat Wuert a verschiddene Begrëffer an Nimm erëm. E bezeechent ënner anerem:

== Als Regioun ==

* Eng al franséisch Provënz [[Champagne (Provënz)|Champagne]] ;
* Déi fréier administrativ Regioun [[Champagne-Ardenne]];

== An der Geographie ==
* D'[[Champagne (Géigend)|Champagne]], eng landwirtschaftlech Géigend ouni Hecken a Gesträich, op [[Kräid (Gestengs)|kräidege]] Biédem. Beispill: Champagne berrichonne oder Champagne de Saintonge.
* D''champagne humide'' an d**champagne crayeuse*, geographesch Ensembelen

== Gedrénks ==
* De Wäin aus der Champagne [[Champagne (Wäin)|Champagner oder Schampes]] ;
* D'[[Cognac (Branntewäin)|Fine champagne]], een Assemblage vu [[Branntewäin]]er aus der Géigend vu [[Cognac (Stad)|Cognac]]
** D'[[Crus de Cognac|Grande a Petite Champagne]] si verschidde Produktiounsgéigende wou [[Cognac (Branntewäin)|Cognac]] hiergestallt gëtt.

== Gebäck ==

* [[Flûte de Champagne]] ee salzegt Apereritivs-Gebäck vun der Bäckerei Cornu vu [[Champagne VD|Champagne]] am Schwäizer [[Kanton Vaud]]

== Anerer ==
* An der Heraldik, een Zeechen dat am ënneschten Deel vum Wope ka fonnt ginn.
* [[Champagne (Faarf)|Champagne]] ass eng Faarf
* *Champagne * ass den Titel vun engem Album vum [[Jacques Higelin]].
* *La Champagne* war e Schëff.
* *Champagne'', e Film vum Alfred Hitchcock vun 1928.

## Uertschaften a Gemengen

* Champagne, eng franséisch Gemeng an der Ardèche;
* Champagne, eng franséisch Gemeng an der Charente-Maritime;
* Champagne, eng fréier franséisch Gemeng an der Dordogne, haut an der Gemeng Champagne-et-Fontaine;
* Champagne, eng franséisch Gemeng am Departement Eure-et-Loir;
* Champagne, eng fréier franséisch Gemeng an der Marne, haut an der Gemeng Champigneul-Champagne;
* Champagne VD, eng Schwäizer Gemeng;
* Champagne-au-Mont-d'Or, eng franséisch Gemeng um Rhône;
* Champagne-en-Valromey, eng franséisch Gemeng um Ain;
* Champagne-et-Fontaine, eng franséisch Gemeng an der Dordogne;
* Champagne-Mouton, eng franséisch Gemeng an der Charente
* Champagne-sur-Loue, eng franséisch Gemeng am Jura;
* Champagne-sur-Oise, eng franséisch Gemeng am Departement Val-d'Oise
* Champagne-sur-Seine, eng franséisch Gemeng an der Seine-et-Marne
* Champagne-sur-Vingeanne, eng franséisch Gemeng an der Côte-d'Or
* Champagne-Vigny, eng franséisch Gemeng an der Charente
* Champagné-le-Sec, eng franséisch Gemeng an der Vienne;
* Champagné-les-Marais, eng franséisch Gemeng an der Vendée;
* Champagné-Saint-Hilaire, eng franséisch Gemeng an der Vienne.
* Champagne, eng Uertschaft an der Provënz Léck
Evelin Jahl

D**'Evelin Jahl**, gebuer den 28. Mäerz 1956 zu Annaberg, ass eng fréier ostdäitsch Athleetin am Diskuswerfen.

Si war zweemol olympesch Meeschterin, déi éischt Kéier 1976 zu Montréal ënner dem Meederchersnumm Evelin Schlaak an duerno 1980 zu Moskau, wou si hiren Titel mat Erfolleg verdeedegt huet.

## Palmarès
### [[Olympesch Spiller]]
* Olympesch Summerspiller 1976 zu Montréal a  
**  Goldmedail am Diskuswerfen
* Olympesch Summerspiller 1980 zu Moskau  
**  Goldmedail am Diskuswerfen

### [[Liichtathleetik-Europameeschterschaft]]en

* Liichtathleetik-Europameeschterschaft 1978 zu Prag 
**  Goldmedail am Diskuswerfen
Richebourg (Wäin)

**Richebourg ** ass eng Grand-Cru-Lag an der Bourgogne an der Gemeng Vosne-Romanée an der Côte d'Or. D'Wäilag selwer gehéiert zum Ubaugebitt *[[Côte de Nuits]]*

De Wéngert gouf schonn am Mëttelalter vun Zisterzienser-Pateren ugeluecht. De Richebourg gehéiert zu de beschte Wäiner aus der Bourgogne.

Richebourg ass eng vun am Ganze sechs Grand-Cru-Lagen an der Gemeng a besteet aus zwéi Lieu-diten, *Les Veroilles* an *Les Richebourgs*. D'Ubaufläch vun dësem Wäin ass 8,03 ha grouss, bei engem Duerchschnëttserdrag vun 220 hl, dat ass e Rendement vun 35hl/ha. Den Alkoholgehalt läit tëscht 11,5° a maximal 14,5° Vol. Ugebaut gëtt nëmme Pinot Noir.

Produzenten: Domaine de la Romanée-Conti, Jean Grivot, Anne Gros, Domaine Leroy, Méo-Camuzet, Mongeard-Mugneret.
Richebourg

De Begrëff **Richebourg** huet e puer Bedeitungen:

*Eng franséisch Gemeng am Departement Haute-Marne: Richebourg (Haute-Marne) 
*Eng franséisch Gemeng am Departement Pas-de-Calais: Richebourg (Pas-de-Calais)
*Eng franséisch Gemeng am Departement Yvelines: Richebourg (Yvelines)

*E franséische roude Wäin: Richebourg (Wäin)
Gare Paddington

D**'Gare Paddington** ass eng vun de grousse Londoner Garen.

Se läit am Weste vum zentrale Stadbezierk City of Westminster. De Gare-Komplex besteet aus enger Kappgare vun der Eisebunn an dräi separate Statioune vun der London Underground.

## D'Gare an de Film
* Der Agatha Christie hire Roman *4.50 From Paddington* aus dem Joer 1957, gouf 1961 vum George Pollock ënner dem Titel *Murder She Said* verfilmt.

## Um Spaweck
Katzelmacher

**Katzelmacher** ass en däitsche Film vum Rainer Werner Fassbinder aus dem Joer 1969.

## Ëm wat geet et am Film?

Op enger Duerfplaz an Däitschland begéine sech véier Koppelen.

## Zitat aus der geschriwwener Press
*Aus all dem ergibt sich eine fast terroristische Herrschaft des toten Inventars und des Arrangements über Personen*.(Peter W.Jansen, Frankfurter Rundschau)
## Auszeechnungen
Däitsche Filmpräis 1970: 
* Beschte Film 
* Bescht Dréibuch 
* Bescht Schauspillerinnen (fir de Schauspillerinnenensemble) 
* Bescht Kamera

## Kuckt och
* Rainer Werner Fassbinder

## Um Spaweck
* Kritik vum Film op Filmzentrale
* De Film op der IMDb
Société des amis de la Constitution

D**'Société des amis de la Constitution** war eng Gesellschaft, déi am Abrëll 1789 zu Versailles gegrënnt ginn ass.

Am Oktober 1789 hu sech d'Memberen zu der selwechter Zäit wéi d'Assemblée constituante zu Paräis installéiert, an dat an der rue Saint-Honoré. De Club breton huet dunn den Numm *Société des Amis de la Constitution* ugeholl, gouf awer als Club des Jacobins méi bekannt. Deen Numm krut si duerch en aalt Dominikanerklouschter, wou si sech installéiert haten.

Den Dominikaner hat et u finanzielle Mëttele gefeelt, a sou hu si hir Lokaler verlount.
Johan Grøttumsbråten

De **Johan Grøttumsbråten**, gebuer den 12. Februar 1899 a gestuerwen de 24. Januar 1983, ass en norwegesche Schileefer a Spezialist an der Nordescher Kombinatioun.

## Palmarès

### [[Olympesch Spiller]]

*Olympesch Wanterspiller 1924 zu Chamonix :

** Bronzemedail am Eenzel

*Olympesch Wanterspiller 1928 zu Sankt-Moritz :

** Goldmedail am Eenzel

*Olympesch Wanterspiller 1932 zu Lake Placid :

** Goldmedail am Eenzel

### [[Weltmeeschterschaften am Nordesch Schi]]

* Weltmeeschterschaft am Nordesch Schi 1924 zu Chamonix :

** Bronzemedail am Eenzel

* Weltmeeschterschaft am Nordesch Schi 1926 zu Lahti :

** Goldmedail am Eenzel

* Weltmeeschterschaft am Nordesch Schi 1928 zu Sankt-Moritz :

** Goldmedail am Eenzel

* Weltmeeschterschaft am Nordesch Schi 1931 zu Oberhof :

** Goldmedail am Eenzel

* Weltmeeschterschaft am Nordesch Schi 1932 zu Lake Placid :

** Goldmedail am Eenzel
Johanna Lüttge

D**'Johanna Lüttge**, gebuer den 20. Mäerz 1936 zu Erfurt an Thüringen a gestuerwen de 14. November 2022 zu Leipzig, war – tëscht 1950 a 1960 – eng fréier ostdäitsch Athleetin am Bommstoussen.

Hire gréisste Succès war eng Sëlwermedail op den Olympesche Summerspiller 1960 zu Roum, wou si fir Ostdäitschland an enger gemeinsamer däitscher Ekipp derbäi war.

Si hat als éischt däitsch Athleetin d'Kugel iwwer 16 Meter gestouss (16,12 Meter de 4. Juli 1959 zu Moskau).

Bai enger Gréisst vun 1,76 m hat si e Kampfgewiicht vu 84&nbsp;kg.	
	
## Palmarès
### [[Olympesch Spiller]]

* Olympesch Summerspiller 1956 zu Melbourne 
** 11. Plaz am Kugelstoussen
* Olympesch Summerspiller 1960 zu Roum 
**  Sëlwermedail am Kugelstoussen
* Olympesch Summerspiller 1964 zu Tokio 
** 9. am Kugelstoussen

### [[Liichtathleetik-Europameeschterschaft]]en
* Liichtathleetik-Europameeschterschaft 1958 zu Stockholm 
** 4. am Kugelstoussen
* Liichtathleetik-Europameeschterschaft 1962 zu Belgrad 
** 4. am Kugelstoussen
Bronchite

Als akut **Bronchite** (*Bronchitis*) gëtt eng nei entstanen Entzündung vun de grousse verzweigten Otemweeër - de Bronchien - bezeechent. Si ass mat Houscht, Schleimproduktioun a Féiwer verbonn. Dacks trëden och aner allgemeng Krankheetssymtomen op. Wann och - wéi dat heefeg de Fall ass - den Haaptwee, dee vun der Schléck an d'Longe féiert, mat betraff ass, gëtt se als *Tracheobronchitis* bezeechent.
## Symptomer
## Diagnose
## Therapie
## Literatur

## Kuckt och
* Chronesch Bronchite
* Lëscht vu Krankheeten
## Um Spaweck
Georg Hettich

De **Georg Hettich**, gebuer den 12. Oktober 1978 zu Furtwangen, ass een däitsche Schileefer, Spezialist an der Nordescher Kombinatioun an Olympiameeschter.

Hie fiert fir d'Schi-Team Schonach-Rohrhardsberg aus senger Heemechtsgemeng Schonach. Hie war am Skiinternat Furtwangen an huet Medical Engineering op der Uni zu Furtwangen studéiert.

De Georg Hettich hat schonn als Junior bei de Junior-Weltmeeschterschaft 1997 zu Calgary eng Sëlwermedail gewonnen, awer säi gréisste Succès war 2006 zu Turin.

## Palmarès

### [[Olympesch Spiller]]

#### [[Olympesch Wanterspiller 2002]] zu [[Salt Lake City]]
*  Goldmedail an der Nordescher Kombinatioun (Ekipp)

#### [[Olympesch Wanterspiller 2006]] zu [[Turin]]
*  Goldmedail an der Nordescher Kombinatioun (Eenzel) (K95 / 15&nbsp;km).
*  Sëlwermedail an der Nordescher Kombinatioun (Ekipp)
*  Bronze Medail an der Nordescher Kombinatioun (Sprint)

### [[Weltmeeschterschaften am Nordesch Schi]]

#### [[Weltmeeschterschaft am Nordesch Schi 2003]] zu [[Val di Fiemme]]
*  Sëlwermedail an der Ekipp

#### [[Weltmeeschterschaft am Nordesch Schi 2005]] zu [[Oberstdorf]]
*  Sëlwermedail an der Ekipp

### Junior-Weltmeeschterschaft am Nordesch Schi
#### [[Junior-Weltmeeschterschaft am Nordesch Schi 1997]] zu [[Calgary]]
*  Sëlwermedail an der Ekipp

## Um Spaweck
* Offiziell Websäit vum Georg Hettich
Ronny Ackermann

De **Ronny Ackermann**, gebuer de 16. Mee 1977, ass en däitsche Schileefer a Spezialist an der Nordescher Kombinatioun.

## Palmarès

### [[Olympesch Spiller]]
***[[Olympesch Wanterspiller 2002]]** zu Salt Lake City :
**  Sëlwermedail am Sprint
**  Sëlwermedail an der Ekipp
***[[Olympesch Wanterspiller 2006]]** zu Turin :
**  Sëlwermedail an der Ekipp

### [[Weltmeeschterschaften am Nordesch Schi]]

***[[Weltmeeschterschaft am Nordesch Schi 2001]]** zu Lahti :
**  Bronze Medail am Sprint
***[[Weltmeeschterschaft am Nordesch Schi 2003]]** zu Val di Fiemme :
**  Sëlwermedail am Eenzel
**  Sëlwermedail am Sprint
**  Sëlwermedail an der Ekipp.
***[[Weltmeeschterschaft am Nordesch Schi 2005]]** zu Oberstdorf :
**  Goldmedail am Eenzel
**  Sëlwermedail am Sprint.
**  Sëlwermedail an der Ekipp

### [[Welt-Coupe an der Nordescher Kombinatioun]]

*Gewënner vun der Weltcoupe 2002 an 2003.
*24 Victoirë bei den eenzele Competitiounen
Will Reuland

De **Will Reuland**, gebuer den 3. Oktober 1920 zu Gréiwemaacher an do den 29. Abrëll 1997 gestuerwen, war e lëtzebuergesche Schoulmeeschter, Journalist a Lexikograph.

De Will Reuland huet, no Zwangsrekrutéierung a Krichsgefaangenschaft, als Schoulmeeschter geschafft. Hie war an enger ettleche Veräiner a Confrerien, déi sech ëm de Muselwäin an de gudde Kascht gedréint hunn.

Hie war jorelaang Lokalkorrespondent vun e puer Zeitungen, hat d'Redaktioun vum *Lëtzebuerger Wënzer* a vun der Zäitschrëft vun der *Confrérie Saint-Hubert*, an huet an der *[[Revue de la Jeunesse]]* an an der *[[Die Warte|Warte]]* matgeschafft. Zanter 1959 huet hien, op Radio Lëtzebuerg, d**Muselchronik'' animéiert, an och am ''Saarländischer Rundfunk'', zesumme mam [[Léon Blasen]], eng Emissioun iwwer de Lëtzebuerger [[Wäin|Wäi]] gemaach.

Vun [[1961]] u war de Will Reuland Member vun der Dictionnaires-Kommissioun, déi de [[Luxemburger Wörterbuch|Lëtzebuerger Dictionnaire]] ausgeschafft huet, an huet sech do ëm d'Musel-Variante vum [[Lëtzebuergesch]]e gekëmmert. Hie gouf [[1963]] Member vun der [[Section de linguistique, d'ethnologie et d'onomastique (Institut grand-ducal)|Linguistescher Sektioun]] vum ''[[Institut grand-ducal]]'', a vun [[1991]] bis zu sengem Doud där hire President.

[[1973]] huet en, zesumme mam [[Henri Rinnen (Sproochfuerscher)|Henri Rinnen]], d**Kleines Deutsch-Luxemburgisches Wörterbuch* publizéiert, dat an iwwer 10 Oploen nogedréckt gouf. De Succès huet si encouragéiert, och e *Petit dictionnaire français-luxembourgeois* auszeschaffen.

De Will Reuland ass och Auteur vu Gedichter a vu Jugenderënnerungen, déi an zwee Bicher, *Jempi an d'Jempien I* an *II* verschafft goufen.

==Literatur==
* Goetzinger, G. & C.D. Conter, 2010. *Dictionnaire des auteurs luxembourgeois.* Centre national de littérature Mersch, 697 S. (Reuland, Will, S. 505-506)
* Hermes, M., 1995. *Dem Will Reuland fir seng 75…* In: Die Warte 1995, Jg. 48, Nr. 29/1746 (12. Oktober), S. 3. 	
* Rinnen, H., 1998. *In memoriam Will Reuland.'' In: Bulletin linguistique et ethnologique, 27, S. 4-6.
Weltmeeschterschaften am Nordesch Schi

D**'Weltmeeschterschaften am Nordesch Schi** ginn all zwee Joer afgehalen an den Disziplinne Laanglaf, Schisprangen an Nordesch Kombinatioun. De Biathlon huet seng eege Weltmeeschterschaften.

Déi éischt Éditioun déi offiziell vun der FIS unerkannt gouf, war 1950 zu Rumford an den USA. D'Kompetitioun besteet awer schonn zanter 1925. Bis 1980, hunn d'Olympesch Spiller och als Weltmeeschterschaft gezielt. 

## Um Spaweck
*Offiziell Säit vun Oberstdorf 2005 (op Däitsch an Englesch)
Chronesch Bronchite

Eng **Chronesch Bronchite** ass eng Form vu Bronchite, déi d'Weltgesondheetsorganisatioun (WHO) als deeglechen "Houscht a Schläimausworf wärend op d'mannst dräi Méint an an zwee konsekutive Joer" definéiert.

## Heefegkeet
D'chronesch Bronchite gehéiert zu den heefegste Krankheeten (15-25%). Dofir ass s'och aus gesondheetswirtschaftlecher Sicht eng Krankheet déi all Opmierksamkeet verdéngt. Virun allem Männer (am Verhältnes 3:1) si vu véierzeg Joer u betraff.

## Kuckt och
* Akut Bronchite
* Lëscht vu Krankheeten
## Um Spaweck
Weltmeeschterschaft am Nordesch Schi 2003

D**'Weltmeeschterschaft am Nordesch Schi 2003** war zu Val di Fiemme an Italie vum 18. Februar bis 1. Mäerz.

## Podiumen

Gielercher no Länner:
Limmat

D**'Limmat** (fréier *Lindemagus*) ass en 140&nbsp;km laangen Niewefloss vun der Aare an der Schwäiz.

Den Numm entstoung aus de Flossnimm Linth a Maag, déi virun der Linthkorrektur, no bei Niederurnen zesummegefloss sinn.

D'Linth entsteet aus dem Zesummelaf vun zwou Baachen, dem Sandbach an dem Limmerenbach am Kanton Glarus, südlech vum klengen Duerf Tierfehd, a leeft no Norden duerch Glarus fir bei Filzbach an de Walenséi ze lafen. Se verléisst deen duerch de Linthkanal a leeft op der Héicht vu Schmerikon an den *Obersee* dee säin Numm hanner Rapperswil an Zürichséi ännert, dee se zu Zürich als Limmat verléisst. Bei Brugg am Kanton Aargau am Waasserschlass fléisst d'Limmat an d'Aare.

Bis zum Platzspitz an dem éischte Wier, mat deem den Debit aus dem Zürichséi reguléiert gëtt, kënnen op der Limmat kleng Persouneschëffer fueren. Fréier war si nach op der ganzer Streck vun Zürich erof mat Schëffer ze befueren. Virun allem Händler hunn hir Faarten a klenge Booter, de sougenannte *Biäschen*, op der Linth ugefaangen an hir Wueren am Mëndungsgebitt vum Rhäin verkaaft. Zanter dem Bau vun de Kraaftwierker ass dat awer net méi méiglech. Zu Zürich-Letten, Zürich-Höngg, Dietikon, Wettingen, Baden an Turgi gëtt de Floss zur Reguléierung an Energiegewannung gestaut.

D'Uertschaften um Bord vun der Limmat sinn am Kanton Zürich:
Zürich, Oberengstringen, Unterengstringen, Schlieren, Dietikon, Geroldswil, Oetwil an der Limmat.

Am Kanton Aargau leie follgend Uertschaften um Bord vun der Limmat:
Spreitenbach, Würenlos, Neuenhof, Wettingen, Baden, Ennetbaden, Nussbaumen, Untersiggenthal, Turgi.

Verschidden Zürcher Deefer - ënner hinnen de Felix Manz – goufen am 16. Joerhonnert an der Limmat erseeft.

Kuerz no dem Austrëtt aus dem Zürichséi fléisst d'Limmat un der gotescher Waasserkierch laanscht. Dës Plaz gouf schonn zu keltescher Zäit als hellegen Uert ugesinn.

Nieweflëss sinn d'Sihl an d'Reppisch. 

## Besonnesches
Enn August gëtt zu Zürich d**Limmatschwimmen'' ofgehalen.

* **Limmat** war och den Numm vun der éischter Damplokomotiv an der Schwäiz, déi zanter [[1847]] fir d'[[Schwäizer Nordbunn]]/Spanisch-Brötli-Bunn tëscht [[Zürich]] a [[Baden AG|Baden]] gefuer ass. 
* D**'MS Limmat*' ass e Motorschëff vun der *Zürichsee Schifffahrtsgesellschaft*.

== Um Spaweck ==


* [http://www.dhs.ch/externe/protect/textes/d/D8761.html Artikel *Limmat''] am Historesche Lexikon vun der Schwäiz.
Welt-Coupe an der Nordescher Kombinatioun

D**'Welt-Coupe an der Nordescher Kombinatioun** besteet dodran datt d'Punkte vun all Schileefer iwwer déi ganz Wantersaison zesumme gerechent ginn.

Si gëet vun der FIS zanter 1984 organiséiert an ass all Joer.

## Palmarès

### Generalklassement
Samppa Lajunen

De **Samppa Lajunen**, gebuer den 23. Abrëll 1979 zu Turku, ass ee fréiere finnesche Schileefer a Spezialist an der Nordescher Kombinatioun.

## Palmarès

### [[Olympesch Spiller]]

#### [[Olympesch Wanterspiller 1998]] zu [[Nagano]]

*  Sëlwermedail an der Nordescher Kombinatioun (Eenzel)
*  Sëlwermedail an der Nordescher Kombinatioun (Ekipp)

#### [[Olympesch Wanterspiller 2002]] zu [[Salt Lake City]]

*  Goldmedail an der Nordescher Kombinatioun (Eenzel)
*  Goldmedail an der Nordescher Kombinatioun (Sprint)
*  Goldmedail an der Nordescher Kombinatioun (Ekipp)

### [[Weltmeeschterschaften am Nordesch Schi]]

#### [[Weltmeeschterschaft am Nordesch Schi 1997]] zu [[Trondheim]]

*  Sëlwermedail an der Nordescher Kombinatioun (Ekipp)

#### [[Weltmeeschterschaft am Nordesch Schi 1999]] zu [[Ramsau am Dachstein|Ramsau]]

*  Goldmedail an der Nordescher Kombinatioun (Ekipp)
*  Sëlwermedail an der Nordescher Kombinatioun (Eenzel)

#### [[Weltmeeschterschaft am Nordesch Schi 2001]] zu [[Lahti]]

*  Sëlwermedail an der Nordescher Kombinatioun (Eenzel)
*  Sëlwermedail an der Nordescher Kombinatioun (Sprint)
*  Bronzemedail an der Nordescher Kombinatioun (Ekipp)

#### [[Weltmeeschterschaft am Nordesch Schi 2003]] zu [[Val di Fiemme]]

*  Bronzemedail an der Nordescher Kombinatioun (Eenzel)
*  Bronzemedail an der Nordescher Kombinatioun (Ekipp)

### [[Welt-Coupe an der Nordescher Kombinatioun]]

*Gewënner vun der Welt-Coupe 1997 an 2000.
*20 Victoirë bei deene verschiddene Kompetitiounen
Vysoké Tatry

**Vysoké Tatry** (iwwersat: Stad an der Héijer Tatra) ass eng slowakesch Stad an eng bekannt Wantersportstatioun. Si huet ongeféier 5200 Awunner.

An hirem Schigebitt ginn ënner anerem Kompetitioune fir d'Welt-Coupe am Alpinschi gefuer.

## Sportlech Ereegnesser
* Weltmeeschterschaft am Nordesch Schi 1935
* Weltmeeschterschaft am Nordesch Schi 1970

## Um Spaweck
Gare Leideleng

D**'Gare vu Leideleng** ass eng Gare op der Eisebunnsstreck Péiteng - Lëtzebuerg, tëscht der Gare Hollerech an der Gare Dippech-Reckeng vun der Lëtzebuerger Eisebunn. Se läit um Lieu-dit Leidelenger Gare, an der Gemeng Leideleng.

## Beschreiwung
An der Gare halen d'Zich (Regionalbunn) vun der CFL-Linn Lëtzebuerg - Nidderkäerjeng-Suessem - Péiteng - Rodange, wou d'Linn sech da spléckt an op Attem an der Belsch oder op Lonkech a Frankräich viru leeft.

De 16. Juli 2008 gouf déi nei Ënnerféierung vum CR163 ënnert der Eisebunnslinn duerch e 84 Meter laangen Tunnel a Betrib geholl a gläichzäiteg d'Barriär PN 6 ofgeschaaft.

D'Gare zu Leideleng huet e gratis Park & Rail-Parking mat 68 Parkplazen a 4 speziell Parkplaze fir Leit mat reduzéierter Mobilitéit.

Den 13. Juni 2022 gouf virgeschloen, dat aalt Voyageurs-Gebai als national Kulturierfschaft ze klasséieren.

## Geschicht
D'Leidelenger Gare ass den 8. August 1900, zesumme mat der Ouverture vun der Streck vu Lëtzebuerg op Péiteng opgaangen, déi vum „Prënz“, der Société anonyme luxembourgeoise des chemins de fer et minières Prince-Henri, kuerz *PH*, bedriwwe gouf. Déi offiziell Aweiung war e Mount méi spéit, de 7. September 1900.

Wéi am Joer 1895 d'Pläng vun der neier Streck an d'Lag vun der Gare bekannt gemaach goufen, huet de Leidelenger Gemengerot reklaméiert, well déi geplangt Gare a sengen Aen ze wäit vum Duerfkär ewech leie géif. Als Alternativ gouf proposéiert, se am Flouer *Pëssendall* ze bauen. Et goufen och Reklamatioune vun anere Säiten an de Süddeputéierte Léon Metz huet de 5. November 1895 eng Proposition de loi mat enger Streckenännerung an der Chamber deposéiert. An hirer Sëtzung vum 11. Februar 1896 huet d'Chamber awer decidéiert, déi ursprénglech Pläng bäizebehalen. 

### Zuchaccidenter zu Leideleng

* 28. Dezember 1920: E Persounenzuch, dee vu Péiteng koum, kollidéiert an der Gare vu Leideleng mat engem Gidderzuch, dee vun Hollerech koum. Déi zwou Lokomotive sinn ëmgefall, ee Maschinist ass dout, 5 Eisebunner gi schwéier verwonnt, 5 anerer méi liicht. 4 Leit aus dem Persounenzuch hu Quëtschungen.
* 24. Oktober 1980: Zwéin Aarbechter déi am Gaang ware Bordürssteng an der Gare ze verleeën, koumen net mat Zäit aus de Féiss wéi en Zuch aus Richtung Péiteng an d'Gare gefuer koum. Se goufe vum Zuch ugestouss a waren op der Plaz dout.

### Trivia
Am Joer 1962 krut d'Gare Leideleng de „Grousse Präis“ am Concours vun de schéinste Blummendekoratiounen an de Garen; zwee Joer virun hat d'Gare en Éierepräis kritt.

## Zich déi an der Gare halen
(Stand: Februar 2025)

### Linn Lëtzebuerg ↔ Rodange ↔ Attem

#### Aller

#### Retour

## Kuckt och
* Lëscht vun den CFL-Garen
* CFL-Zuchreseau

## Um Spaweck

* Aktuell Departen an der 
* D'Gare Leideleng op der Websäit "rail.lu"
* D'Gare Leideleng op der Websäit vu Spoorgroep Luxemburg

* Quell vum Kapitel „Geschicht“, wou net anescht uginn: Klein, Arthur, and Amis de la ligne de chemin de fer de l’Attert. 100 Jahre Eisenbahnstrecke Luxemburg-Petingen: direkte Eisenbahnverbindung Luxemburg-Longwy (Paris) über Dippach-Reckingen. Grass-Kleinbettingen: D’Frënn vun der Atertlinn, 2000. Print. (S. 138-147)
Gare Dippech-Reckeng

D**'Gare Dippech-Reckeng** ass eng Gare op der Eisebunnsstreck Péiteng - Lëtzebuerg, tëscht der Gare Leideleng an der Gare Schuller vun der Lëtzebuerger Eisebunn. Se läit um Lieu-dit Dippecher Gare, no bei Reckeng op der Mess. Nieft der Gare ass d'Barriär op der . Dat fréiert Gebai gouf am Juli 2010 ofgerappt, wéi d'Eisebunnsstreck op zwee Gleiser ëmgebaut gouf.

An der Gare halen d'Zich (Regionalbunn a Regionalexpress) vun der CFL-Linn Lëtzebuerg - Nidderkäerjeng-Suessem - Péiteng - Rodange, wou d'Linn sech da spléckt an op Attem an der Belsch oder op Lonkech a Frankräich viru leeft.

D'Gare Dippech-Recken huet e gratis Park & Rail-Parking mat 70 Parkplazen a 6 speziell Parkplaze fir Leit mat reduzéierter Mobilitéit.

## Geschicht
D'Gare Dippech-Reckeng ass den 8. August 1900, zesumme mat der Ouverture vun der Streck vu Lëtzebuerg op Péiteng opgaangen, déi vum „Prënz“, der Société anonyme luxembourgeoise des chemins de fer et minières Prince-Henri, kuerz *PH*, bedriwwe gouf.

Zënter Abrëll 1994 ginn d'Signaler an d'Weiche vum zentrale Stellwierk an der Stad aus gesteiert an Enn 1995 war et fir zerguttst mam Billjeesverkaf an der Gare eriwwer.

Dat fréiert Gebai vun der Gare ass am Juli 2010 ewechgerappt ginn, wéi d'Streck an der Gare zweegleiseg ausgebaut gouf.

## Zich déi an der Gare halen
(Stand: Februar 2025)

### Linn Lëtzebuerg ↔ Rodange ↔ Attem/Lonkech

#### Aller

#### Retour

## Kuckt och
* Dippech
* CFL-Zuchreseau
* Lëscht vun den CFL-Garen

## Um Spaweck

* Aktuell Departen an der 
* Praktesch Informatiounen iwwer d'Gare Dippech-Reckeng op der CFL-Websäit 
* D'Gare Dippech-Reckeng op der Websäit "rail.lu"
* D'Gare Dippech-Reckeng op der Websäit vu Spoorgroep Luxemburg

* Quell vum Kapitel „Geschicht“, wou net anescht uginn: Klein, Arthur, and Amis de la ligne de chemin de fer de l’Attert. *100 Jahre Eisenbahnstrecke Luxemburg-Petingen: direkte Eisenbahnverbindung Luxemburg-Longwy (Paris) über Dippach-Reckingen*. Grass-Kleinbettingen: D’Frënn vun der Atertlinn, 2000. Print. (S. 164-169)
Reinhold Bachler

De **Reinhold Bachler**, gebuer de 26. Dezember 1944 zu Eisenerz an der Steiermark, ass een éisträichesche Schisprénger an Trainer am Schisprangen.

1967 war e mat 154&nbsp;m Weltrekord am Schifléien op der Schanz vu Vikersund geflunn. 1968 huet en eng Sëlwermedail op den Olympesche Wanterspiller zu Grenoble gewonnen an 1975/76 war hien den Drëtte bei der Véierschanzentournee.

No senger aktiver Carrière ass hien als Trainer am Nordeschen Ausbildungszentrum Eisenerz beschäftegt.
Friedrich Hermann zu Solms-Baruth

De **Friedrich Hermann Heinrich Christian Hans zu Solms-Baruth**, gebuer de 25. Mäerz 1886 zu Klitschdorf, a gestuerwen den 12. September 1951 zu Windhoek an Namibia, war en däitschen Adelegen a Resistenzler vum 20. Juli 1944.

## Famill
De Friedrich III. war dat véiert vu fënnef Kanner vum Fürst *Friedrich II. zu Solms-Baruth* (1853-1920) an der *Louise Gräfin von Hochberg, Freiherrin zu Fürstenstein* (1863-1938).

E war mat der *Adelheid Prinzessin von Schleswig-Holstein-Sonderburg-Glücksburg* (1863-1938), aus dem Haus Dänemark bestuet a si hate fënnef Kanner.

D*'Solms-Baruth* stamen aus der sächsescher Linn Solms-Laubach, déi bis 1129 nogekuckt ka ginn. 1906 sinn d'Herzoge Solms-Baruth Fürste gemaach ginn. Dem Friedrich Hermann zu Solms-Baruth säi Papp war Kummerhär um Haff vum Keeser an *Oberjägermeister*.

## Liewen
De Friedrich zu Solms-Baruth huet zu de Resistenzler vum 20. Juli 1944 gehéiert. Hien hat säi Schlass fir d'Virbereedunge vum Attentat zur Verfügung gestallt. No dem Attentat huet hie sech mat senger Famill an Namibia aus dem Stëbs gemaach. D'Nazionalsozialisten hunn duerno säi Schlass confisquéiert.

An Namibia huet hie grouss Wéngerten ugeluecht.

## Um Spaweck
* Die Welt: Fürstenhaus zu Solms-Baruth erhält Land zurück
Jens Gaiser

De **Jens Gaiser**, gebuer de 15. August 1978 zu Baiersbronn, ass een däitsche Schileefer a Spezialist an der Nordescher Kombinatioun.

## Palmarès

### [[Olympesch Spiller]]

* Olympesch Wanterspiller 2006 zu Turin 
**  Sëlwermedail an der Nordescher Kombinatioun (Ekipp)
Heikki Hasu

Den **Heikki Hasu**, gebuer den 21. Mäerz 1926 zu Sippola, ass ee fréiere finnesche Schileefer a Spezialist an der Nordescher Kombinatioun.

### [[Olympesch Spiller]]

*Olympesch Wanterspiller 1948 zu Sankt-Moritz :

** Goldmedail an der Nordescher Kombinatioun (Eenzel)

*Olympesch Wanterspiller 1952 zu Oslo :

** Sëlwermedail an der Nordescher Kombinatioun (Eenzel)

### [[Weltmeeschterschaften am Nordesch Schi]]

*Weltmeeschterschaft am Nordesch Schi 1948 zu Sankt-Moritz :

** Goldmedail an der Nordescher Kombinatioun (Eenzel)

*Weltmeeschterschaft am Nordesch Schi 1950 zu Lake Placid :

** Goldmedail an der Nordescher Kombinatioun (Eenzel)

*Weltmeeschterschaft am Nordesch Schi 1952 zu Oslo :

** Sëlwermedail an der Nordescher Kombinatioun (Eenzel)
Simon Slåttvik

De **Simon Slåttvik**, gebuer de 24. Mee 1917 zu Valnesfjord, Norrland, a gestuerwen de 5. Mee 2001 zu Lillehammer, war en norwegesche Schileefer a Spezialist an der Nordescher Kombinatioun

## Palmarès

### [[Olympesch Spiller]]

*Olympesch Wanterspiller 1952 zu Oslo :

** Goldmedail an der Nordescher Kombinatioun (Eenzel)

### [[Weltmeeschterschaften am Nordesch Schi]]

*Weltmeeschterschaft am Nordesch Schi 1950 zu Lake Placid :

** Bronzemedail an der Nordescher Kombinatioun (Eenzel)

*Weltmeeschterschaft am Nordesch Schi 1952 zu Oslo :

** Goldmedail an der Nordescher Kombinatioun (Eenzel)
Götter der Pest

**Götter der Pest** ass en däitsche Film vum Rainer Werner Fassbinder aus dem Joer 1970.

## Ëm wat geet et am Film?
De Film ass souzesoen eng Fortsetzung vum Film Liebe ist kälter als der Tod. D'Haaptpersoun vum Film ass erëm de Franz Walsch, an dësem Film vum Harry Baer an net vum R. W. Fassbinder gespillt.

## Um Spaweck
* Eng Kritik iwwer de Film op "filmzentrale.de"
Paräisser Muséeën

An der Haaptstad vu Frankräich, **[[Paräis]]**, stinn eng ronn 160 **[[Musée|Muséeën]]** mat de verschiddensten Theemen.

## Musée du Louvre

## Musée d'Orsay

## Musée des arts et métiers

## Centre national d'art et de culture Georges-Pompidou

## Musée Picasso

## Musée national du Moyen Âge
Am *[[Musée national du Moyen Âge]]* (bis 1980: *Musée de Cluny*) ass eng grouss Sammlung vu mëttelalterlechem Geschier a Konschtgéigestänn ze fannen. An de Joren 1485 bis 1490 ass de Palais *Hôtel de Cluny* entstanen. Hie verbënnt verschidde Stilelementer vun der Spéitgotik an der Renaissance. 1842 den Ensembel zum Staatsbesëtz, 1844 ass de Musée opgaangen. Am September 2000 gouf nieft dem *Hôtel de Cluny* e mëttelalterleche Gaart (*jardin médiéval*) mat enger Fläch vun zirka 5.000 Quadratmeter ugeluecht.

## Grand Palais
De *[[Grand Palais]]* ass no de Pläng vun den Architekten Henri Deglane (1851-1932) an Albert Louvet (1860-1936) gebaut ginn, a war d'Ausstellungshal fir d'Weltausstellung 1900 zu Paräis. En huet eng 240 Meter laang an 20 Meter héich Fassad mat ionesche Sailen. Hei kann ee Konscht- a Billerausstellunge kucke goen. Am Westfligel ass en naturwëssenschaftleche Musée, de *Palais de la Découverte*, ënnerbruecht, deen zu prakteschen Experimenter alued.

## Petit Palais
Gläich vis-à-vis vum Grand Palais (Paräis) steet de *[[Petit Palais]]*, deen zu der selwechter Zäit gebaut ginn ass. Den Architekt war de Charles Girault deen de Palais am Joer 1900 am Stil vun der *[[Belle Epoque]]* als neobarockt Gebai baue gelooss huet. Zanter 1902 sinn am Palais mat senge ville Plaffongsmolereien d'Konschtsammlunge vun der Stad ënnerbruecht. D'Fassade vum hallefronne Gebai besti bal nëmmen aus Fënsteren.

## Musée du Quai Branly

Als leschte grousse Musée huet den 20. Juni 2006 de *[[Musée du Quai Branly]]* seng Dieren opgemaach, deen déi sougenannten *Arts premiers*, d.&nbsp;h. d'Konscht aus net-westleche Länner, zum Theema huet, deemno déi aus Afrika, Asien, Ozeanien, Nord- a Südamerika.

De Jean Nouvel gouf 1999 als Architker erausgesicht, de Stéphane Martin ass den Direkter. Am Musée goufen ë.&nbsp;a. d'ethnologesch Sammlunge vum Musée de l'Homme a vum Musée national des arts d'Afrique et d'Océanie zesummegestallt. De Musée setzt sech aus véier Gebaier zesummen, wouvun eent, deem seng Baussefaçade vun uewe bis ënne mat Planze bewues ass.

## Um Spaweck
*  Quai Branly