2020

D'Joer **2020** huet op engem Mëttwoch ungefaangen. Et war e Schaltjoer.

## Evenementer
* 11. Mäerz: D'Weltgesondheetsorganisatioun deklaréiert d'Epidemie vum COVID-19 zu enger Pandemie.
### Europa
* : Kroatien iwwerhëlt turnusgeméiss bis den 30. Juni des Joers d'Presidence vum Conseil vun der Europäescher Unioun.
* : De Zoran Milanovic gewënnt d'Presidentewalen a Kroatien.
* : Als Folleg vun de Parlamentswale vum 29. September 2019 gëtt de Sebastian Kurz op en Neits Kanzler vun der Republik Éisträich.
* : De Pedro Sánchez gëtt op en Neits Ministerpresident a Spuenien, un der Spëtzt vun enger Koalitioun vu PSOE a Podemos.
* 13. Januar: De Robert Abela gëtt neie Premierminister a Malta.
* 31. Januar: D'Vereenegt Kinnekräich trëtt aus der Europäescher Unioun aus. Wéi am Austrëttsaccord virgesinn, gëtt et eng Iwwergangsperiod bis Enn 2020, an där de legale Kader, wéi e bis ewell mat der EU gegollt huet, virun a Kraaft bleift, a wärend där en neien Handels- a Kooperatiounsaccord mat der EU ausgehandelt gëtt. 
* : Nom Récktrëtt vum Marjan Šarec gëtt de Janez Janša neie Ministerpresident vu Slowenien.
* : Den Denys Schmyhal gëtt neie Ministerpresident vun der Ukrain.
* 13. Mäerz: D'Katerina Sakellaropoulou gëtt als nei Staatspresidentin vu Griicheland vereedegt. 
* 21. Mäerz: No de Parlamentswalen an der Slowakei gëtt den Igor Matovič neie Premierminister.
* 27. Mäerz: Nordmazedonien gëtt Member vun der NATO.
* 27. Juni: De Micheál Martin gëtt vum iresche Parlament zum neie Premierminister gewielt.
* 27. Juni: De Guðni Th. Jóhannesson gëtt zum President vun Island erëmgewielt.
*: De Jean Castex gëtt neie Premierminister a Frankräich.
* 12. Juli: Den aktuelle President Andrzej Duda gëtt am 2. Tour vun de Presidentschaftswalen a Polen erëmgewielt.
* : Der wäissrussesche President Aljaksandr Lukaschenka gëtt bei de Presidentschaftswale mat offiziell 80&nbsp;% erëmgewielt. D'Oppositioun kontestéiert déi Zuelen; et kënnt wochelaang zu Protestdemonstratioune vun Honnertdausende vu Leit.
* : Den Alexander De Croo gëtt neie Regierungschef an der Belsch, gedroe vun enger Koalitioun vu 7 Parteien ("Vivaldi" genannt).
* 30. Oktober: Bei engem Äerdbiewe viru Samos, an der Ägeis, kommen iwwer 70 Leit ëm d'Liewen, déi meescht zu a ronderëm Izmir.
* 31. Oktober: De Willy-Brandt-Fluchhafe Berlin-Brandenburg (BER) geet 9 Joer méi spéit a 4 Milliarden Euro méi deier wéi geplangt, a Betrib.
* 15. November: D'Maia Sandu gewënnt d'Presidenschaftswalen a Moldawien; si gëtt de 24. Dezember vereedegt.
* 11. Dezember: D'Ingrida Šimonytė gëtt nei Premierministesch a Litauen, un der Spëtzt vun enger Dräiparteiekoalitioun.
* 23. Dezember: De Florin Cîțu gëtt neie Premierminister a Rumänien.
* 24. Dezember: D'EU an d'Vereenegt Kinnekräich eenege sech op en neit Handels- a Kooperatiounsofkommes, dat hir Bezéiunge vum 1. Januar 2021 u reegele soll.

#### Lëtzebuerg
* 29. Februar: Den ëffentlechen Transport gëtt am ganze Land gratis fir d'Passagéier (ausser 1. Klass an international Zich).
* 29. Februar: Déi éischt Persoun am Land gëtt positiv op de SARS-CoV-2 Virus getest.
* 16. Mäerz: Fir der COVID-19-Pandemie entgéint ze wierken, bleiwen op Uerder vun der Regierung Schoulen, Crèchen, Restauranten, Caféen, Concerts- an Theatersäll, Kinoen, Sportplazen an all Geschäfter, ausser Liewensmëttel-, Zeitungs- a Brëllebutteker an Apdikten, zou. D'Leit solle sech sou wäit et geet vun aneren ewechhalen. Dës Restriktioune gi vu Mee u phaseweis nees opgehuewen, fir dann awer vun Enn November un nees unzezéien, well d'Zuel vun den Neiinfektioune vu September un nees an d'Luucht gaange ass.
* 18. Mäerz: D'Regierung rifft den État de crise aus (Art. 32(4) vun der Verfassung), deen den 21. Mäerz vun der Chamber mat engem Gesetz op dräi Méint verlängert gëtt.
* 13. Dezember: D'Verlängerung vun der Tramslinn T1 vun der Stäreplaz op d'Gare gëtt a Betrib geholl.
* 28. Dezember: Ufank vun der Impfcampagne géint de SARS-CoV-2-Virus.


Fichier:Mobilité gratuite au Luxembourg.jpg|Gratis ëffentlechen Transoprt.
File:Junglinster, panneau Covid-19 (102).jpg|COVID-19-Pandemie zu Lëtzebuerg: *Drive-through*-Testsite.
File:Luxembourg, place de la Gare 11-2020 (101).jpg|Verlängerung vum Stater Tram bis op d'Gare.


### Afrika
* 22. Februar: De Faure Gnassingbé gëtt als President vun Togo erëmgewielt.
* 23. Juni: De Lazarus Chakwera gewënnt d'Presidentschaftswalen am Malawi.
* 25. September: No engem Putsch gëtt de Bah Ndaw Interimspresident am Mali.
* 18. Oktober: Den Alpha Condé gëtt bei de Presidentschaftswalen a Guinea erëmgewielt.
* 28. Oktober: Den John Magufuli gëtt als President vun Tansania erëmgewielt.

### Amerika

#### Nordamerika
* : Den Joe Biden gewënnt d'Presidentschaftswalen an den USA géint den aktuelle President Donald Trump.

#### Südamerika
* : De Luis Arce gëtt als neie President vu Bolivien vereedegt.
* 10. November: De Manuel Merino gëtt vum Parlament zum neie President vum Peru gewielt; no Protester gëtt hien de 17. November vum Francisco Sagasti ofgeléist.

### Asien
* 11. Januar: D'Tsai Ing-wen gëtt bei de Presidentewalen an Taiwan erëmgewielt.
* 22. Juni: Den Taneti Maamau gëtt zum President vu Kiribati erëmgewielt.
* 15. September: De Yoshihide Suga gëtt neie Premierminister a Japan.
* 27. September - 10. November: Bei engem Krich a Biergkarabach tëscht Armenien an Azerbaidschan kommen eng 8.000 Leit ëm d'Liewen an eng 30.000 Armeenier gi verdriwwen.

#### Arabesch Welt an Noen Osten
* 11. Januar: Den Haitham ibn Tariq, gëtt, non Doud vum Qabus ibn Said, neie Sultan vum Oman.
* 4. August: Bei der Explosioun vun 2750 Tonnen Ammoniumnitrat am Hafe vu Beirut kommen iwwer 130 Mënschen ëm d'Liewen an iwwer 5.000 ginn der blesséiert.
* 29. September: Den Nawaf al-Ahmad al-Jabir al-Sabah gëtt nom Doud vu sengem Hallefbrudder Sabah al-Ahmad al-Jabir al-Sabah Emir vum Kuwait.
* 11. Oktober: Den Emomali Rahmon gëtt op en Neits zum President vun Tadjikistan gewielt.

### Australien an Ozeanien
* 17. Oktober: An Neiséiland gewënnt der Premierministesch Jacinda Ardern hir Labour Party d'Legislativwale mat absolutter Majoritéit.

## Konscht a Kultur
* Galway a Rijeka sinn Europäesch Kulturhaaptstied.
### Molerei

### Literatur
* De Pierre Joris kritt de Batty-Weber-Präis fir säi Gesamtwierk.
* De Francis Kirps kritt de Servais-Präis 2020 fir säi Wierk *Die Mutationen. 7 Geschichten & 1 Gedicht.*
* D'Ulrike Bail gewënnt den éischte Präis am nationale Literaturconcours fir *statt einer ankunft*.

### Musek

### Kino

## Ekonomie
* 20. Abrëll: Wéinst der niddereger Nofro, bedéngt duerch d'COVID-19-Pandemie, gëtt fir d'éischt Kéier iwwerhaapt de Präis vum Barrel Pëtrol negativ gehandelt: fir kuerz Zäit gouf e fir -38 USD verkaaft.

## Wëssenschaft an Technik
### Raumfaart
* 30. Juli: De Mars-Rover *[[Perseverance]]* vun der NASA start mat enger Atlas-V-Rakéit vu Cape Canaveral; e soll am Februar 2021 am Jezero Krater um Mars landen.

### Coronavirus
* 21. Dezember: Nodeems d'Europäesch Agence fir Medikamenter (EMA) gréng Luucht ginn huet, erlaabt d'Europäesch Kommissioun, ënner Konditiounen, den EU-wäite Gebrauch vum éischte Vaccin géint de COVID-19-Virus, dee vu BioNTech-Pfizer. De Vacccin gouf zesumme kaaft a gëtt, proportional zu der Bevëlkerungszuel, un all Memberlänner (plus déi vum Europäesche Wirtschaftsraum) verdeelt. Vum 27. Dezember u ginn an de Memberlänner Impfunge gemaach. D'Logistik an d'Prioritiséierung no Vulnerabilitéit gëtt op nationalem Plang organiséiert. 2021 gi weider Impfstoffer zougelooss, an d'Zuel vun de Geimpfte bannent der Bevëlkerung wiisst.
### Wëssenschaftspräisser
#### Nobelpräis
* Physiologie oder Medezin: Harvey J. Alter, Michael Houghton an Charles M. Rice
* Physik: Roger Penrose, Reinhard Genzel an Andrea Ghez
* Chimie: Emmanuelle Charpentier an Jennifer Doudna
* Literatur: Louise Glück
* Fridden: Welternährungsprogramm der Vereinten Nationen
* Ekonomie: Paul R. Milgrom a Robert B. Wilson

#### Turing Award

* Alfred V. Aho und Jeffrey Ullman fir fundamental Algorithmen an Theorien, déi Basis bilde fir d'Implementiere vu Programméiersproochen, a fir d'Synthees dovun an och vun anere Resultater an hire Bicher mat deene Generatiounen vun Informatiker ausgebilt goufen.

## Sport
Wéinst der COVID-19 Pandemie si vill sportlech Evenementer, Championnater oder Turnéiere verréckelt ginn oder ganz ausgefall.

* 29. August bis 20. September: Tour de France 2020.

### Foussball
* : Déi lëtzebuergesch Foussballnationalekipp gewënnt am Olympiastadion zu Baku an an engem Qualifikatiounsmatch fir d'UEFA Nations League 2:1 géint Azerbaidjan.
* : Déi lëtzebuergesch Foussballnationalekipp verléiert am Stade Josy-Barthel an der Stad an engem Qualifikatiounsmatch fir d'UEFA Nations League 0:1 géint Montenegro.
*: Déi lëtzebuergesch Foussballnationalequipe verléiert am Stade Josy-Barthel an der Stad an engem Frëndschaftsmatch 1:2 géin Liechtenstein.
* 10. Oktober: Déi lëtzebuergesch Foussballnationalekipp gewënnt am Stade Josy-Barthel an der Stad an an engem Qualifikatiounsmatch fir d'UEFA Nations League 2:0 géint Zypern.
* 13. Oktober: Déi lëtzebuergesch Foussballnationalekipp verléiert am Gradski Stadion zu Podgorica an engem Qualifikatiounsmatch fir d'UEFA Nations League 1:2 géint Montenegro.
* 11. November: Déi lëtzebuergesch Foussballnationalekipp verléiert am Stade Josy-Barthel an der Stad an engem Frëndschaftsmatch 0:3 géint Éisträich.
* 14. November: Déi lëtzebuergesch Foussballnationalekipp gewënnt am GSP Stadion zu Nikosia an an engem Qualifikatiounsmatch fir d'UEFA Nations League 1:2 géint Zypern.
* 17. November: Déi lëtzebuergesch Foussballnationalekipp an déi aserbaidjanesch spillen am Stade Josy-Barthel an der Stad an an engem Qualifikatiounsmatch fir d'UEFA Nations League 0:0 gläich.

## Gebuer
* 10. Mee: Prënz Charel, Jong vum Ierfgroussherzog Guillaume vu Lëtzebuerg.

## Gestuerwen

* : Mésy Faber, lëtzebuergesch Operettesängerin a Schauspillerin.
* 10. Januar: Wolfgang Dauner, däitschen Jazzmuseker.
* 10. Januar: Qabus ibn Said, Sultan vum Oman.
* 16. Januar: René Hoffmann, lëtzebuergesche Politiker.
* 21. Januar: Eugène Berger, lëtzebuergesche Politiker an Alpinist.
* 21. Januar: Terry Jones, englesche Komiker, Regisseur an Auteur.
* 25. Januar: Monique van Vooren, belsch-US-amerikanesch Schauspillerin.
* 26. Januar: Jos Bernard, lëtzebuergeschen Turner an Olympionik.
* 31. Januar: Mary Higgins Clark, amerikanesch Schrëftstellerin.
* : Daniel arap Moi, kenianesche Politiker.
* : Stanley Cohen, amerikanesche Biochemiker.
* 5. Februar: Kirk Douglas, amerikanesche Schauspiller.
* : Ann E. Todd, amerikanesch Schauspillerin.
* : Armande Navarre, franséisch Schauspillerin 
* 10. Februar: Claire Bretécher, franséisch Comicsauteurin an -zeechnerin.
* 17. Februar: Sonja Ziemann, däitsch Schauspillerin.
* 18. Februar: Gust Graas, lëtzebuergesche Moler a Manager.
* 21. Februar: Jean-Pierre Junius, lëtzebuergesche Moler.
* 25. Februar: Husni Mubarak, egypteschen Offizéier a Politiker.
* 29. Februar: Avraham Barkai,däitsch-israeeleschen Historiker an Ekonomist.
* : Javier Pérez de Cuéllar, peruaneschen Diplomat a Politiker, UN-Generalsekretär.
* : Remo Raffaelli, lëtzebuergesche Moler.
* 6. Mäerz: McCoy Tyner, US-amerikaneschen Jazzpianist.
* : Max von Sydow, schweedesch-franséische Schauspiller.
* 12. Mäerz: Tonie Marshall, franséisch Filmregisseurin, Dréibuchautorin a Schauspillerin.
* 15. Mäerz: Suzy Delair, franséisch Schauspillerin a Sängerin.
* 16. Mäerz: Stuart Whitman, US-amerikanesche Schauspiller.
* 20. Mäerz: Kenny Rogers, US-amerikanesche Sänger a Schauspiller.
* 24. Mäerz: Manu Dibango, kamerunesche Museker.
* 24. Mäerz: Stuart Gordon, US-amerikanesche Regisseur.
* 24. Mäerz: Albert Uderzo, franséische Comiczeechner.
* 28. Mäerz: Ger Maas, lëtzebuergesch Molerin.
* 28. Mäerz: Barbara Rütting, däitsch Schauspillerin, Autorin a Politikerin.
* 29. Mäerz: Krzysztof Penderecki, polnesche Komponist.
* 30. Mäerz: Bill Withers, US-amerikanesche Komponist a Sänger.
* : Henri Dillenburg, lëtzebuergesche Moler.
* : Hans Meyer, südafrikanesche Schauspiller.
* : Margaret Burbidge, brittesch Astrophysikerin.
* : Madeleine Fischer, Schwäizer Filmschauspillerin.
* 12. Abrëll: Stirling Moss, brittesche Formel-1-Pilot.
* 12. Abrëll: Maurice Barrier, franséische Schauspiller.
* 12. Abrëll: Joseph Strotz, lëtzebuergesche Basketballspiller.
* 14. Abrëll: Théo Adam, lëtzebuergesche Moler.
* 15. Abrëll: Brian Dennehy, US-amerikanesche Schauspiller.
* 15. Abrëll: Bruce Myers, englesche Schauspiller.
* 16. Abrëll: Christophe, franséische Museker a Sänger.
* 17. Abrëll: Sergio Fantoni, italieenesche Schauspiller.
* 22. Abrëll: Shirley Knight, US-amerikanesch Schauspillerin.
* 23. Abrëll: Norbert Blüm, däitsche Politiker
* 29. Abrëll: Maj Sjöwall, schweedesch Schrëftstellerin
* : Roy Horn, Zauberkënschtler an Dompteur.
* : Little Richard, US-amerikanesche Rock 'n' Roll-Sänger.
* 12. Mee: Adrien Meisch, lëtzebuergeschen Diplomat.
* 12. Mee: Michel Piccoli, franséische Schauspiller.
* 17. Mee: Marco Thewes, lëtzebuergesche Vëlossportler.
* 19. Mee: Norman G. Thomas, US-amerikaneschen Astronom.
* 20. Mee: Jay Schiltz, lëtzebuergesche Journalist, Auteur a Kabarettist.
* 26. Mee: Irm Hermann, däitsch Schauspillerin.
* 27. Mee: Jules Wilhelm, lëtzebuergesche Lokalpolitiker.
* 28. Mee: Guy Bedos, franséische Schauspiller.
* 31. Mee: Christo, bulgaresch-amerikanesche Kënschtler.
*31. Mee: Jean-Pierre Kraemer, lëtzebuergeschen Enseignant a Schrëftsteller.
* : Werner Böhm, däitsche Sänger a Museker.
* : Jean Link, lëtzebuergesche Geschäftsmann a Fechter.
* : Marion Hänsel, belsch Filmregisseurin.
* 8. Juni: Pierre Nkurunziza, Politiker aus dem Burundi.
* 18. Juni: Claus Biederstaedt, däitsche Schauspiller.
* 18. Juni: Vera Lynn, brittesch Sängerin.
* 19. Juni: Ian Holm, brittesche Schauspiller.
* 19. Juni: Carlos Ruiz Zafón, spuenesche Schrëftsteller.
* 22. Juni: Joel Schumacher, US-amerikanesche Filmregisseur an Dréibuchauteur.
* 26. Juni: Fred Hammer, lëtzebuergesche Leefer an Olympionik.
* 29. Juni: Carl Reiner, US-amerikanesche Schauspiller a Filmregisseur.
* 30. Juni: Prosper Kayser, lëtzebuergeschen Anästhesist, Genealog an Auteur.
* : Tilo Prückner, däitsche Schauspiller.
* : Earl Cameron, brittesche Schauspiller.
* : Ennio Morricone, italieenesche Komponist an Dirigent.
* 17. Juli: Zizi Jeanmaire, franséisch Balletsdänzerin, Schauspillerin a Chansonsängerin.
* 23. Juli: Luigi De Marchi, italieenesche Filmregisseur.
* 24. Juli: Benjamin Mkapa, tansanesche Politiker.
* 25. Juli: Olivia de Havilland, brittesch-US-amerikanesch Schauspillerin.
* 25. Juli: Peter Green, brittesche Gittarist a Sänger.
* 25. Juli: John Saxon, US-amerikanesche Schauspiller.
* 31. Juli: Alan Parker, brittesche Filmregisseur.
* : John Hume, nordiresche Politiker a Friddensnobelpräislaureat.
* 3. August: Isabelle Weingarten, franséisch Schauspillerin a Fotografin.
* : Gust Altzinger, lëtzebuergesche Cheemiker.
* 14. August: Linda Manz, US-amerikanesch Schauspillerin.
* 18. August: Ben Cross, englesche Schauspiller.
* 19. August: Andrea Neumann, däitsch Molerin.
* 28. August: Chadwick Boseman, US-amerikanesche Schauspiller.
* 31. August: Pranab Mukherjee, indesche Politiker.
* : Adrianus Simonis, hollännesche Kardinol.
* : Birol Ünel, däitsche Schauspiller.
* :Annie Cordy, belsch Sängerin a Schauspillerin.
* : Malka Ribowska, franséisch Schauspillerin.
* 5. September: Jiří Menzel, tschechesche Filmregisseur a Schauspiller.
* : André Reichling, lëtzebuergesche Komponist an Dirigent.
* : Shere Hite, US-amerikanesch-däitsch Sexualwëssenschaftlerin.
* 10. September: Diana Rigg, brittesch Schauspillerin.
* 10. September: Marco Vicario, italieenesche Schauspiller a Filmregisseur.
* 11. September: Roger Carel, franséische Schauspiller.
* 15. September: Moussa Traoré, malesche Generol a President.
* 18. September: Ruth Bader Ginsburg, US-amerikanesch Juristin
* 21. September: Nicolas Kohl, lëtzebuergeschen Amateur-Archeolog.
* 21. September: Michael Lonsdale, brittesch-franséische Schauspiller.
* 22. September: Michael Gwisdek, däitsche Schauspiller.
* 23. September: François Diederich, lëtzebuergesche Cheemiker.
* 23. September: Juliette Gréco, franséisch Sängerin a Schauspillerin.
* 30. September: Quino, argentinesch-spuenesche Comicsauteur an -zeechner.
* : Kenzō Takada, japanesche Moudendesigner.
* : Steve Kaspar, lëtzebuergesche Kënschtler.
* : Herbert Feuerstein, däitsche Journalist a Kabarettist.
* 6. Oktober: Johnny Nash, US-amerikanesche Pop- a Reggaemuseker.
* 6. Oktober: Eddie Van Halen, hollännesch-US-amerikanesche Rockgittarist.
* 12. Oktober: Conchata Ferrell, US-amerikanesch Schauspillerin.
* 13. Oktober: Jean Cardot, franséische Sculpteur.
* 14. Oktober: Rhonda Fleming, US-amerikanesch Schauspillerin.
* 19. Oktober: Spencer Davis, brittesche Rockmuseker.
* 21. Oktober: Marge Champion, US-amerikanesch Schauspillerin an Dänzerin.
* 23. Oktober: Alphonse Pelles, lëtzebuergeschen Naturfuerscher.
* 25. Oktober: Henri Roemer, lëtzebuergesche Foussballspiller a -fonctionnaire.
* 27. Oktober: Jean-Jacques Grand-Jouan, franséische Filmregisseur a Schauspiller.
* 31. Oktober: Sean Connery, schottesche Schauspiller.
* : Gigi Proietti, italieenesche Schauspiller.
* : Claude Giraud, franséische Schauspiller a Synchronspriecher.
* : Camille Studer, lëtzebuergesche Geschäftsmann.
* : John Fraser, schottesche Schauspiller.
* 10. November: Amadou Toumani Touré, Politiker a Staatschef aus dem Mali.
* 12. November: Nelly Kaplan, franséisch Schrëftstellerin, Dréibuchauteurin a Filmregisseurin.
* 12. November: Gernot Roll, däitsche Kameramann a Filmregisseur.
* 18. November: Michel Robin, franséische Schauspiller.
* 22. November: Geert Müller-Gerbes, däitsche Journalist an Tëleesmoderator.
* 23. November: Karl Dall, däitschen Entertainer.
* 23. November: Sidi Mohamed Ould Cheikh Abdallahi, mauretanesche Politiker.
* 25. November: Diego Maradona, argentinesche Foussballspiller an -trainer.
* 26. November: Tevita Momoedonu, fidschianesche Politiker.
* 28. November: David Prowse, brittesche Schauspiller.
* : Valéry Giscard d'Estaing, franséische Politiker.
* 2. Dezember: Pamela Tiffin, US-amerikanesch Schauspillerin.
* : François Leterrier, franséische Filmregisseur.
* : Colette Richard, franséisch Schauspillerin.
* : Chuck Yeager, US-amerikanesche Militär a Pilot.
* 10. Dezember: Paolo Rossi, italieenesche Foussballspiller.
* 11. Dezember: Gotthilf Fischer, däitsche Chouerleeder.
* 12. Dezember: John le Carré, brittesche Schrëftsteller.
* 15. Dezember: Caroline Cellier, franséisch Schauspillerin.
* 22. Dezember: Claude Brasseur, franséische Schauspiller.
* 26. Dezember: Peter Schmidhuber, däitsche Politiker.
* 29. Dezember: Pierre Cardin, franséische Moudendesigner.
* 31. Dezember: Robert Hossein, franséische Schauspiller, Dréibuchauteur a Filmregisseur.

## Um Spaweck