Gustav Simon

De **Gustav Johannes Simon**, gebuer den 2. August 1900 zu Malstatt-Burbach, haut am Regionalverband Saarbrécken, a gestuerwen den 18. Dezember 1945 zu Paderborn, war als NSDAP-Gauleiter „Moselland“ an engems de Chef vun der Zivilverwaltung (CdZ) vun 1940 bis 1944 zu Lëtzebuerg, dat déi Zäit vun Nazidäitschland besat war.

## Originn, Ausbildung a berufflech Aktivitéit

Dem Gustav Simon säi Papp war Eisebunnsbeamten, seng Eltere ware vu klenge Baueren aus dem Honsréck hier. De Simon ass zu Saarbrécken an d'Primärschoul gaangen an duerno huet hien zu Merzig fir Schoulmeeschter geléiert. Mä, obschonn hien den Diplom hat, gouf hien net ernannt. Dunn huet en decidéiert, fir säi Premièresexamen nozemaachen. An där Zäit huet e bei der Eisebunn a bei der Douane ausgehollef. No senger Première huet hien op der Universitéit zu Frankfurt am Main Ekonomie gemaach. 1927 krut hie säin Diplom als Ekonomiesprofesser an huet zu Völklingen geschafft. D'Joer drop huet en opgehale mat Schoul halen an huet ugefaangen haaptberufflech fir d'NSDAP (*Nationalsozialistische Deutsche Arbeiterpartei*) ze schaffen.

## NSDAP
Schonn 1923 war de Simon am Kommitee vun enger „Völkischen Hochschulgruppe“ zu Frankfurt. De 14. August 1925 gouf hie Member vun der NSDAP, Membersnummer 17 017. Mat enger Memberskaart ënner 100.000 war hien ee vun den „Alten Kämpfer“, a krut domat automatesch dat „Gëllent Parteiofzeechen“. 1926 huet hien zu Hermeskeil d*'Ortsgruppe* vun der NSDAP gegrënnt. Kuerz drop huet en d'“Hochschulgruppe Frankfurt“ vum Nationalsozialistischen Deutschen Studentenbund gegrënnt. 1927 gouf de Simon op der Uni Frankfurt mat Majoritéit vun de Studenten als éischten nationalsozialistesche President vum *Allgemeinen Studenten-Ausschuss* (AStA) gewielt.

Scho wärend sengem Studium war hie ganz aktiv fir d'NSDAP, an en huet am Honsréck eng Partie vun Ortsgruppe gegrënnt. Sou gouf hien och do vun den eegene Leit als *Gëftzwerg vun Hermeskeil* betitelt. Vun 1929 un ass et an der Parteihierarchie séier eropgaangen: de Simon war kuerz hannerenee Bezierksleeder vun der NSDAP, Conseiller zu Koblenz an Deputéierten am „Rheinischen Provinziallandtag“. 1930 gouf hie fir de „Wahlkreis Koblenz-Trier“ Deputéierten am Reichstag. Den 1. Juni 1931 gouf de Simon vum Hitler zum Gauleiter vum nei geschaafte Gau Koblenz-Trier ernannt. Am Géigesaz zu bal all den anere Gauleitere war de Simon net Member vun der SA (*Sturmabteilung*) oder vun der SS (*Schutzstaffel*), mä hie war Obergruppenführer vum Nationalsozialistesche Kraftfahrerkorps (NSKK).

## De Simon a Lëtzebuerg

Nom Iwwerfall den 10. Mee 1940 stoung Lëtzebuerg am Ufank ënner der Militärverwaltung vum däitsche *Militärbefehlshaber von Belgien und Nordfrankreich*, dem Generol Alexander von Falkenhausen.

Déi Phas vun der Occupatioun war den 2. August 1940 eriwwer, wéi den Hitler duerch en Arrêté de Gustav Simon zum *Chef vun der Zivilverwaltung-Gebitt Lëtzebuerg, CdZ* nominéiert huet. Den *CdZ* ënnerstoung direkt dem *Reichskriegsminister*, also dem Adolf Hitler selwer den dee Ministère 1938 iwwerholl hat. Als säi Vertrieder an dëser Funktioun hat hien de Regierungspresident vun Tréier, den Heinrich Siekmeier. Hinnen hir Aufgab war, fir déi ganz Staatsadministratioun vum Groussherzogtum an eng däitsch ëmz'änneren, a Lëtzebuerg zu engem Bestanddeel vum Däitsche Räich ze maachen.

## Doud vum Gustav Simon

Bei Krichsenn ass de Simon ënner dem Meederchersnumm vu senger Mamm am westfäleschen Upsprunge ënnergedaucht, wou hien als Gäertner geschafft huet. Den 10. Dezember (oder 11.?) 1945 gouf hien do vun engleschen Zaldoten ënner der Leedung vum *[[Captain (Arméisgrad)|Captain]]* Hanns Alexander festgeholl a mat an de Prisong op Paderborn geholl. De Simon huet probéiert sech ze ëmzebréngen, andeems e seng Schlagoderen opgeschnidden huet; e gouf awer vun de Giischtercher „gerett“. E puer Deeg méi spéit (den 18. Dezember) ass et him dunn awer gelongen sech z'erhänken.

Nieft dëser offizieller Versioun vu sengem Doud gouf a gëtt et zu Lëtzebuerg an an Däitschland zanter Enn 1945 vill widderspréchlech Rumeuren. Bei de Widderspréch geet et virun allem dorëm, wou e gestuerwen ass an ënner wéi engen Ëmstänn.

Am Kär geet et eigentlech ëm zwou Versiounen: déi offiziell Versioun nennt als Plaz vum Doud Paderborn (cf. Doudeschäi vum *État civil* vu Paderborn, Bild op dëser Säit). De Simon soll sech do, am vun der englescher Arméi geleete Prisong, kuerz viru senger Ausliwwerung op Lëtzebuerg erhaangen hunn. Wat op deem Dokument opfält, dat ass, datt d'Registréiernummer 66/1946 eréischt am Februar 1946, also sou zwéi Méint nom Doudesdatum, agedroe gouf.
 
Der zweeter Versioun no wier de Simon zu Lëtzebuerg gestuerwen. Déi englesch Besatzungsadministratioun hätt nämlech hiren Accord ginn, fir de Simon auszeliwweren, an hie wier vun zwéi Lëtzebuerger mat engem Auto vu Paderborn op Lëtzebuerg bruecht ginn, fir sech do viru Geriicht ze veräntwerten. Kuerz virun der Stad wier et beim Waldhaff zu engem vum Simon provozéierten Tëschefall komm, bei deem hien ëmbruecht gi wier. Dem Simon seng Läich wier am Prisong am Gronn ofgeliwwert an do e puermol vun der Press fotograféiert ginn, ier se begruewe gi wier. Dem Simon säi virzäitegen Doud hätt de geplangte Prozess verhënnert. Fir déi onerwaarten Affär ze vertuschen, wieren d'Medien — ënner anerem d'Agence DANA (Deutsch-Amerikanische Nachrichtenagentur) an d'Tageblatt — vum brittesche Captain Hanns Alexander mat gestallten Informatiounen iwwer de „Selbstmord zu Paderborn“ versuergt ginn.

Eng jett historesch Etüde soen, datt dës Versioun vum Simon sengem Doud aus der Loft gegraff wier.

2014 koum eng nei Publikatioun eraus, déi der Thees vun enger Hiriichtung/Ermuerdung neien Opdriff gëtt: deemno hätt den Hanns Alexander mat der Hëllef vu siwe Lëtzebuerger de Gustav Simon an engem Bësch zu Paderborn higeriicht.

## Literatur
* Dostert, Paul: *Luxemburg zwischen Selbstbehauptung und nationaler Selbstaufgabe. Die deutsche Besatzungspolitik und die Volksdeutsche Bewegung 1940-1945.* Diss. Freiburg, Luxembourg 1985.
* Schneider, Volker: *Gauleiter Gustav Simon, der "Moselgau" und das ehemalige SS-Sonderlager/KZ Hinzert.* In: Hans-Georg Meyer/Hans Berkessel (Hg.): *Die Zeit des Nationalsozialismus in Rheinland-Pfalz. Für die Aussenwelt seid ihr tot.* Hermann Schmidt, Mainz 2000, Bd. 2, S. 276-307, ISBN 3874394549.
* Spang, Paul: *Gustav Simons Ende.* In: *Hémecht. Zeitschrift für Luxemburger Geschichte. Revue d'histoire luxembourgeoise* 44 (1992) 3, S. 303-317.
* Kienast, E. (Hg.): *Der Grossdeutsche Reichstag. IV. Wahlperiode, Beginn am 10. April 1938, verlängert bis zum 30. Januar 1947*. Berlin 1943.
* Arndt, Ino: *Luxemburg*. In: Wolfgang Benz (Hg.): *Dimension des Völkermords. Die Zahl der jüdischen Opfer des Nationalsozialismus.* Quellen und Darstellungen zur Zeitgeschichte, herausgegeben vom Institut für Zeitgeschichte, Band 33, R. Oldenbourg Verlag, München 1991, S. 95-104, ISBN 3486546317.
*Krier, Émile, *Gustav Simon (1900 - 1945)*, in Rheinische Lebensbilder. - Köln: Rheinland-Verl., cop. 1997. - Bd 16, S. 255-285.
* Revue Nr. 45 vum 6.11.2013 S. 16-22, Laurent Graaff: *Die Jagd auf Gauleiter Simon - Jagd quer durch Deutschland.*

## Kuckt och
* Chef vun der Zivilverwaltung-Gebitt Lëtzebuerg
* Personenstandsaufnahme vum 10. Oktober 1941

## Um Spaweck

* CdZ-Gebitt Lëtzebuerg (Daten/Gemengeverzeechnesser)
* Histoprim