open-index/open-wikipedia-markdown huggingface dataset:
Wilwerdanger Tunnel

De **Wilwerdanger Tunnel** ass e 790 Meter laange fréieren eegleisegen Eisebunnstunnel op der Streck Ëlwen - belsch Grenz.

Eng ronn 2&nbsp;km nordëstlech hanner Wilwerdang a Richtung Sankt Väit war d'Südportal a säin Nordportal war eng ronn 150 Meter virun der belscher Grenz. Den Tunnel huet ënner dem Haus *Knauf* op der Buergplaz erduerch gefouert an ass dann eng ronn 250 m ëstlech dovun aus dem Hiwwel erauskomm.

Beim Südportal stoung e Gebai, dat op der topographescher Kaart vun 1927 mat der Bezeechnung « Garde du tunnel » agedroe war. Et huet sech ëm déi sougenannt *Pëtrolsbud* gehandelt, e klengt Haischen, an deem d'Kenkien an de Pëtrol fir d'Beliichtung vum Tunnel stockéiert goufen. Wéi d'Streck am Joer 1889 opgaangen ass, gouf eng Persoun gesicht, fir sech stänneg ëm d'Beliichtung vum Tunnel ze këmmeren. D'Aufgab, fir datt déi ronn 90 Kenkien Dag an Nuecht geliicht hunn, gouf vum deemolege Wiert aus dem *Café Knauf* op der Buergplaz *nieweberufflech* iwwerholl.

Wéi ugefaange gouf fir d'Vëlospist PC21 um Tracé vun der aler Eisebunnsstreck unzeleeën, war geplangt, datt se duerch den Tunnel féiere géif. Well sech awer verschidden Arte Fliedermais am Tunnel agelieft hunn an och do iwwerwanteren, gouf den Tunnel aus Déiereschutzgrënn gespaart a gëtt och net restauréiert. Beim Südportal gouf e Fliedermaus-Léierpad ageriicht.

## Kuckt och
* Habschter Tunnel

## Literatur
* Joscha Remus, *Refugium, Naturparadies und Erlebnispfad*, Luxemburger Wort vum 27.02.21, S. 20-21 an de 26.07.21 op wort.lu ënnert dem Titel *[https://web.archive.org/web/20210727094009/https://www.wort.lu/de/lokales/fledermaustunnel-huldingen-luxemburgs-laengster-eisenbahntunnel-und-seine-bewohner-60fecac8de135b9236008df6 Luxemburgs längster Eisenbahntunnel und seine Bewohner]*

## Um Spaweck

* De Wilwerdanger Tunnel op der Websäit vum Naturpark Our
*Den Tunnel am Artikel Eisenbahntunnels in Luxemburg op rail.lu
Engie

**Engie** ass eng franséisch Entreprise, déi am Energiesecteur aktiv ass. Si schafft an der Produktioun an Distributioun vun elektreschem Stroum a Gas.

Engie ass den 22. Juli 2008 mat der Fusioun tëscht *Gaz de France* (GDF) a *Suez* entstanen. 2010 huet GDF Suez, wéi d'Entreprise dunn nach geheescht huet, déi brittesch Firma *International Power* opkaaft. Zënter 2015 heescht de Grupp offiziell "Engie".

De franséische Staat war 2021 mat 24% vun den Aktien de gréissten Aktionär vun Engie.

De Sëtz vun Engie ass zu Courbevoie am Quartier La Défense, bei Paräis.

D'Entreprise gëtt op de Bourssen zu Paräis, Bréissel a Lëtzebuerg cotéiert an ass en Deel vun de Bourssenindexen CAC 40 a BEL20.

## Um Spaweck
Élisabeth Hack

D**'Élisabeth** (Élise) **Hack**, gebuer den 8. Dezember 1860 zu Iechternach, a gestuerwen de 16. Februar 1933 zu Paräis, war eng lëtzebuergesch Mäzenin.

Si gouf an eng Famill vun 11 Kanner gebuer. Hire Papp, de Philipp Hack (1821-1886), war Aulebäcker.

Am Alter vun 20 Joer ass si op Paräis gaangen, wou si als Déngschtmeedchen an der Famill vum Henry Havard (1838-1921) geschafft huet an de Rescht vun hirem Liewe verbruecht huet.

Nom Doud vum Havard senger Fra am Joer 1865, huet si an der Koppel zesumme mat him gelieft.

Wéi d'Widmunge vun de Kënschtler op hire Wierker et weisen, war d'Élisabeth Hack aktiv um Zesummestelle vun der Konschtsammlung vun hirem Partner bedeelegt. 1921, nom Doud vum Henry Havard huet si als Universalierwin d'Konschtsammlung geierft. 

Schonn 1905 hat d'Élise Hack dem Buergermeeschter vun der Stad Lëtzebuerg en Don vun iwwer 30 Konschtwierker vu franséische Kënschtler proposéiert. 1922 huet si der Stad 16 Uelegbiller, 9 Aquarellen, 4 Zeechnungen, 13 Gravuren a 4 äerde Skulpture geschenkt. D'Wierker sinn haut an de Kollektioune vun der Villa Vauban.

D'Élisabeth Hack an den Henry Havard sinn zesummen an engem Graf um Kierfecht zu Vincennes begruewen.

## Ausstellung an der Villa Vauban (2021)
Vum 3. Juli bis den 10. Oktober 2021 ginn an der Villa Vauban d'Wierker aus der Hack-Sammlung ënner dem Titel *«Pour Élise». La collection Hack et l'art à Paris à la Belle Époque* ausgestallt. 

D'Tableaue si vum Georges Hyppolyte Dilly (1876-1942), Léopold Flameng (1831-1922), Félix Bracquemond (1833-1914), Marie Augustin Zwiller (1850-1939) a Jean Laronze (1837-1952). Donieft ginn nach Biller aus der Havard-Sammlung vum Musée des Ursulines zu Mâcon an och eng Auswiel vun anere Biller vun den ausgestallte Kënschtler gewisen, déi vun anere franséische Muséeë kommen.

Parallel zur Ausstellung ass e Katalog mam selwechten Titel erauskomm.

## Literatur
* Marianne Brausch, 2021. *Peintures pour le «pays». Une fidèle servante hérite de son maître et lègue ses tableaux à son pays natal. La Villa Vauban l'expose après une requête vieille de cent ans.* d'Lëtzebuerger Land vum 9. Juli 2021, S. 15.

## Um Spaweck
* *Pour Élise* op der Websäit vun der Villa Vauban https://villavauban.lu/exhibition/pour-elise/
Orange (Entreprise)

**Orange** ass eng franséisch Telekommunikatiounsfirma. Enn 2019 hat se bal 266 Millioune Clienten weltwäit. An deem Joer war d'Firma de Leader oder dat zweet populärst Netzwierk a 75% vun den europäesche Länner, wou se present ass; an an 83% vun de Länner an Afrika an am Noen Osten.

## Geschicht

Orange war ursprénglech eng brittesch Telekoms-Entreprise. 1999 huet Mannesmann s'opkaaft, an 2000 gouf et eng Filial vun der franséischer Grupp France Télécom. An de Joren dono hunn no an no all d'Marke vu France Télécom den Numm "Orange" iwwerholl, an den 1. Juli 2013 huet France Télécom selwer sech an Orange ëmbenannt.

## Struktur

### Orange zu Lëtzebuerg

## Zuelen

2018 hat Orange en Ëmsaz vun 41,391 Milliarden Euro (all d'Aktivitéiten zesummegerechent) an hat 266 Millioune Clieneten uechter d'Welt, dovun 201 Milliounen am Beräich Mobiltelefonie an 18,2 Milliounen am Beräich *haut débit fixe*.

## Um Spaweck

* orange.com, Websäit vun Orange.
Nicolas Wagner (Dressurreider)

Den **Nicolas Wagner-Ehlinger**, gebuer den 2. Januar 1991,  ass e lëtzebuergeschen Dressurreider an Olympionik.

2021 huet hie Lëtzebuerg op den Olympesche Summerspiller zu Tokyo vertrueden.

## Kuckt och

## Um Spaweck
Louschlëssel

E **Louschlëssel** ass e Geschier, mat deem d'Lou vun engem Eechestamm oder vun de méi décken Eechenäscht lassgemaach gëtt. De Schlëssel gëtt ënner d'Schuel eragedréckt an dann ugehuewen, bis d'Lou lassgeet. D'Lou vun de klengen Äscht, de Louklëppelen, gëtt mam Louhummer erofgemaach.
Louhummer

E **Louhummer** ass e Geschier, mat deem d'Lou vun de klengen Eechenäscht, de Louklëppelen, erof gemaach gëtt. Dofir gëtt de Klëppel esou laang mam Louhummer op engem Stack geklappt, bis d'Lou erofspréngt.
Air liquide

**Air liquide**, fréier *L'Air Liquide*, ass eng franséisch Industriegrupp déi op internationalem Plang Industriegasen, d.&nbsp;h. Gase fir d'Industrie, d'Gesondheet, d'Ëmwelt an d'Fuerschung produzéiert.

S'ass an achtzeg Länner ronderëm d'Welt present an huet méi wéi 3,6 Millioune Clienten. D'Air Liquide Group ass op der Paräisser Bourse cotéiert a gëtt am CAC 40, Euro Stoxx 50 an FTSE4Good Indizes gefouert.

## Um Spaweck

* vun der Air Liquide
Théodore Mergen

Den **Théodore Mergen**, gebuer den 10. August 1841 zu Steesel, a gestuerwen den 9. August 1908 an der Stad, war e lëtzebuergesche Sculpteur.

Hie war de Papp vum Jean-Théodore Mergen, deen och Sculpteur war.

## Wierk
Alla Borissowna Pugatschowa

D**'Alla Borissowna Pugatschowa** (op Russesch: А́лла Бори́совна Пугачёва), gebuer de 15. Abrëll 1949 zu Moskau, ass eng russesch Sängerin.

## Soloalbumen
* 1976: *Поёт Десдечадо*
* 1977: *Зеркало души*
* 1978: *Огледало на душата* (Bulgarien)
* 1979: *Арлекино и другие*
* 1980: *Zrkadlo duše* (Tschechoslowakei)
* 1980: * Поднимись над суетой* 
* 1980: *То ли ещё будет…*
* 1980: *Huipulla* (Finnland)
* 1981: *Alla Pugačova* (Tschechoslowakei)
* 1981: *Дежурный ангел*
* 1981: *Маэстро* 
* 1981: *Tähtikesä* (Finnland)
* 1982: *Как тревожен этот путь*
* 1982: *Парад планет Марка Минкова*
* 1982: *У Вас в гостях Маэстро*
* 1983: *Миллион алых роз* (Japan)
* 1983: *Ах, как хочется жить*
* 1983: *Alla Pugačovová. Dávná piseň* (Tschechoslowakei)
* 1984: *Soviet Superstar (Greatest Hits 1976-84)* (Schweden)
* 1984: *Цыганский хор*
* 1984: *Алла Пугачёва поёт песни Ильи Резника* 
* 1985: *Watch out* (Schweden)
* 1985: *Алла Пугачёва в Стокгольме*
* 1986: *…Счастья в личной жизни! (Песни Игоря Николаева)*
* 1986: *Паромщик*
* 1986: *Две звезды*
* 1987: *Алла Пугачёва-87*
* 1987: *Окраина*
* 1987: *Пришла и говорю*
* 1988: *Песни вместо писем (с Удо Линденбергом)*
* 1988: *Миллион алых роз* (Japan)
* 1989: *Paromshik* (Finnland)
* 1990: *Алла*
* 1990: *Мой голубь*
* 1991: *Алла Пугачева* (Lettland)
* 1991: *Рождественские встречи 1990*
* 1992: *Рождественские встречи 1991*
* 1993: *Без меня*
* 1994: *Верю в тебя*
* 1994: *Любовь, похожая на сон (Песни Игоря Крутого)*
* 1994: *Путь звезды*
* 1995: *Не делайте мне больно, господа*
* 1997: *Две звезды*
* 1997: *Примадонна*
* 1998: *Да!*
* 1999: *Белый снег*
* 2000: *Alla Pugaczowa* (Polen)
* 2000: *Мадам Брошкина*
* 2001: *Алла в Рождественских встречах XX века*
* 2002: *Речной трамвайчик*
* 2002: *А был ли мальчик?*
* 2002: *Это любовь!*
* 2003: *Живи спокойно, страна!*
* 2007: *Новые и неизданные песни / 2002—2006*
* 2008: *Приглашение на закат*
* 2009: *Сады вишнёвые*
* 2013: *Алла Пугачёва поет песни Юрия Чернавского*

## Kuckt och
* Lëscht vun de russesche Bäiträg beim Eurovision Song Contest

## Um Spaweck

* Offiziell Websäit
Sarah De Nutte

D' **Sarah De Nutte**, gebuer den 21. November 1992 zu Diddeleng, ass eng lëtzebuergesch Dëschtennisspillerin an Olympionickin.

2021 huet si Lëtzebuerg op den Olympesche Summerspiller zu Tokyo vertrueden.

## Auszeechnungen
* 
* Lëtzebuergesch Sportlerin vum Joer 2022 (zesumme mat der Ni Xia Lian)

## Kuckt och

## Um Spaweck

* De Promi-Spot - Mam Sarah De Nutte op RTL-Play, 2022
Stefan Zachäus

De **Stefan Zachäus**, gebuer den 18. Oktober 1990 zu Warzen, ass e lëtzebuergeschen Triathleet an Olympionik.

## Kompetitiounen

2021 huet hie Lëtzebuerg op den Olympesche Summerspiller zu Tokyo vertrueden.

## Kuckt och
Alstom

**Alstom** ass eng franséisch multinational Entreprise, déi haut op den Transportsecteur spezialiséiert ass, haaptsächlech d'Eisebunnen (Zich, Trammen a Metroen).

Alstom war en Deel vun Alcatel-Alsthom, wat den neien Numm vun der *Compagnie Générale d'Electricité* war, ier se 1989 hir Aktivitéite mat engem Deel vun der *[[General Electric Company]]* fusionéiert huet, déi dunn den Numm GEC-Alsthom krut..

## Um Spaweck

* Alstom
Rësser

De **Rësser** ass e forstwirtschaftlecht Handwierksgeschier, dat et an zwou Versioune gëtt.

Engersäits ass et e klengt Geschier fir Beem ze markéieren, besonnesch vu schwaachem Holz bei éischten Erdënnerungen. Dee Rësser gëtt och gebraucht fir beim Opmoossen d'Meteren ze makéieren an och déi Plaz, wou e Bam, dee läit, eventuell nach eng Kéier soll duerchgeschnidde ginn. An deem Fall ass de Rësser fest um deem Geschier, dat e Räissmeter oder eng Klupp ka sinn, festgemaach.

Anerersäits ass et en eisene Kramp, deen de laange Wee duerch d'Schuel vum Eechestamm gezunn gëtt, fir dann an enger zweeter Etapp mam Louschlëssel ënnert Schuel ze kommen a sou d'Lou ze schläissen.
Kox

**Kox** ass e Familljennumm vun ë. a. dëse Persounen:

* Elisabeth Kox-Risch (1926-1999), lëtzebuergesch Politikerin an Ëmweltaktivistin;
* Henri Kox (1961), lëtzebuergesche Politiker;
* Jean Kox (1990), lëtzebuergesche Basketballspiller;
* Jo Kox (1958), lëtzebuergesche Beamten am Kulturberäich.
Uchnaagiin Chürelsüch

Den **Uchnaagiin Chürelsüch** (Kyrillesch: Ухнаагийн Хүрэлсүх, Mongolesch: **ᠤᠬᠤᠨᠠᠭ᠎ᠠ ᠶᠢᠨ ᠬᠦᠷᠦᠯᠰᠦ᠋ᠬᠡ**, och alt als *Ukhnaagiin Khürelsükh* transkribéiert), gebuer de 14. Juni 1968 zu Ulaanbaatar an der Mongolei, ass e mongolesche Politiker an zanter dem 10. Juni 2021 President vun der Mongolei.

Virdru war hien, vum 4. Oktober 2017 bis den 21. Januar 2021, Premierminister vun der Mongolei.

Hie gouf dräimol an d'Mongolescht Parlament gewielt. Hie war och vun 2004 bis 2006 Minister fir Noutfallsituatiounen, vun 2006 bis 2008 Minister fir d'Beruffsinspektioun a vun 2014 bis 2015 an 2016 bis 2017, Vize-Premierminister vun der Mongolei. Ausserdeem war e vun 2008 bis 2012 Generalsekretär vun der Mongolescher Vollekspartei (Монгол Ардын Нам, *Mongol Ardyn Nam*, *MVP*/*МАН*/*MAN*), an där en zanter 1991 Member ass.
## Um Spaweck
Martine Reicherts

D**'Martine Reicherts**, gebuer den 13. Abrëll 1957 an der Stad Lëtzebuerg, ass eng lëtzebuergesch Juristin, Beamtin a Politikerin.

## Liewen a Karriär
D'Martine Reicherts huet 1975 bis 1979 an der Stad, zu Nice an zu Aix-en-Provence Droit studéiert. Dono huet si en DEA am Droit économique op der Université Panthéon-Assas gemaach. Vun 1979 bis 1984 huet si an der Stad Lëtzebuerg als Affekotin geschafft.

1984 gouf si Beamtin an der Europäesch Kommissioun a blouf dat bis zu hirer Pensioun, 2018. Do huet si ë.&nbsp;a. an der Generaldirektioun Recherche an Innovatioun, indirekt Steieren, an Industrie a Bannemaart geschafft, a war Member vum Cabinet vun de lëtzebuergesche Kommissaren Dondelinger (1989-1990), Steichen (1994-1995) an zulescht vum Kommissiounspresident Jacques Santer (1995-1998), wou se Vize-Kabinettscheffin war. 1998-1999 war si Porte-parole vun der Europäescher Kommissioun.
 
2003 gouf se Generaldirektesch fir d'Verwaltung vun de Gebaier an der Logistik vun der Kommissioun zu Lëtzebuerg (OIL), an 2007 vum Publikatiounsoffice vun der EU. 2014 war si, als Nofollgerin vun der Viviane Reding, fir e puer Méint Kommissarin fir Justiz, Grondrechter a Citoyennetéit an der Kommissioun Barroso II. Am September 2015 gouf se Generaldirektesch fir Bildung, Jugend, Kultur a Sport.

No hirer Pensioun, 2018, gouf si Member vum Verwaltungsrot vun der Lëtzebuerger Zentralbank an 2019 Direktesch vum Fonds national de la recherche. Am Juli 2021 gouf si Presidentin vum Verwaltungsrot vu Mediahuis Luxembourg.

## Um Spaweck

* CV op europa.eu.
Rocketship X-M

** Rocketship X-M** ass en US-amerikanesche Science-Fictionfilm vum Kurt Neumann aus dem Joer 1950.

## Ëm wat geet et am Film?
Eng US-amerikanesch Rakéit déi mat 5 Astronauten ënnerwee op de Mound ass verléiert sech am Weltraum a muss um Mars noutlanden…

## Um Spaweck
Destination Moon

** Destination Moon** ass en US-amerikanesche Science-Fictionfilm vum Irving Pichel aus dem Joer 1950 nom Roman *Rocket Ship Galileo* vum Robert A. Heinlein.

## Ëm wat geet et am Film?
De Film erzielt wéi d'Amerikaner mat enger mat Atom ugedriwwener Rakéit um Mound landen…

## Um Spaweck
Camptochaeta luxemburgensis

***Camptochaeta luxemburgensis*** ass eng Dipterenaart aus der Famill vun de Sciaridae. Si gouf 2016 vun den Entomologe Kai Heller, Heikki Hippa a Pekka Vilkamaa als nei Aart beschriwwen.

D'Aart ass zu Lëtzebuerg endeemesch, de bekannten Areal läit nëmmen an der Minière Doihl an der Gemeng Péiteng. Den Holotyp vun der Aart ass 2014 vum Dieter Weber an där Minière gesammelt ginn an ass elo an der Sammlung vum Naturmusée.

D*'Camptochaeta luxemburgensis* ass en Troglobiont, deen 3–4&nbsp;mm laang ass. Wéinst dem Liewen an Hielen huet d'Insekt d'Pigmentatioun verluer an huet eng kuerz Liewensdauer.

Se gesäit wéi d'Aart *[[Camptochaeta ofenkaulis]]* aus, déi an Däitschland virkënnt, awer geneetesch verschidden ass.

## Literatur

* Weber, D. A.C. Frantz, H. Hippa, P. Vilkamaa, B. Rulik & K. Heller, 2017. – Camptochaeta luxemburgensis Heller, Hippa & Vilkamaa spec. nov. (Diptera: Sciaridae), a new cavernicolous species from Luxembourg. – Senckenberg Gesellschaft für Naturforschung. Studia dipterologica 23 (1) 2016: 117–123.
Räissmeter

E **Räissmeter** ass e Geschier dat an der Forstwirtschaft gebraucht gëtt fir Bamstämm oder Äscht ofzelängen.

Et ass eng ee Meter laang Holz- oder Aluminiumslat, déi op enger Säit eng eise Spëtzt huet an op der anerer Säit e Rësser mat deem een en Zeechen an d'Schuel ka rëtzen.
Five (Film 1951)

**Five** ass en US-amerikanesche Science-Fictionfilm vum Arch Oboler aus dem Joer 1951.

## Ëm wat geet et am Film?
No enger Atomkatastroph an Amerika hun nach 5 Menschen iwwerlieft eng Fra a véier Männer.

## Um Spaweck
The Thing From Another World

**The Thing from Another World** ass en US-amerikanesche Science-Fictionfilm vum Christian Nyby aus dem Joer 1951 nom Roman *Who Goes There? * vum John W. Campbell Jr.

## Ëm wat geet et am Film?

## Um Spaweck
Lëscht vun de Ministèren zu Lëtzebuerg

Dëst ass d**'Lëscht vun den 20 [[Ministère]]n** an der aktueller Regierung Frieden-Bettel.

## Um Spaweck
* D'Ministèren op gouvernement.lu
Échallon

**Échallon** ass eng franséisch Gemeng am Departement Ain an der Regioun Auvergne-Rhône-Alpes.

## Nopeschgemengen
Loubierd

Eng **Loubierd** ass eng Fäsch vu Lousträifen déi mat dënnen Eechen- oder Hobichenäscht oder mat Sisalschnouer zesummegebonne gi fir se sou gutt transportéieren a lageren ze kënnen.
Eng Loubierd ass entweeder een oder zwéi Meter laang, an huet en Duerchmiesser vun ongeféier 40 Zentimeter. Déi zwéi Meter laang Bierd weit ongeféier 25 Kilo. Kleng Fäsche mat de Lousträife vun de Säitenäscht goufe *Kaalwer* genannt. 

D'Geschier, dat fir d'Banne gebraucht gëtt, ass e Loubock.
Ministère du Travail

Den **Aarbechtsministère** (fr: **Ministère du Travail**) ass e Ministère zu Lëtzebuerg, dee sech ëm d'Beschäftegungspolitik, d'Aarbechtsrecht an de Sozialdialog an ëm d'Sozial- a Solidarwirtschaft këmmert.

## Allgemenges
De Ministère definéiert déi strateegesch Ziler an de genannte Beräicher a koordinéiert hir Ëmsetzung. E këmmert sech absënns ëm d'Aarbechtsrecht an d'Aarbechtsbedingungen am nationalen an europäesche Beräich, ëm d'Aarbechtsrecht, d'Interimsaarbecht, d'Sozial Responsabilitéit vun den Entreprisen (*Corporate Social Responsibility*), de Konjunkturkommitee, d'Relatioune mat der Chambre des salariés, asw.

## Kompetenz vum Aarbechtsministère
D'Servicer a Verwaltungen déi ënnert d'Kompetenz vum Aarbechtsministère falen, sinn am interne Reglement vun der Regierung festgehalen. Dozou gehéieren ë. a.

* Aarbechtsrecht an -konditiounen; nationaalt an europäescht Aarbechtsrecht; Gesetzgebung iwwer de Biergbau; Code du travail a Geneemegungen an deem Kontext; Interimsaarbecht; sozial Verantwortung vun den Entreprisen; Konjunkturkommitee; Relatioune mat der Chamber Of Commerce; Office national de conciliation;  Conseil « Emploi, politique sociale, santé et consommateurs » (EPSCO)
* Beschäftegungspolitik; Beschäftegungsfong; Spezialkommissioun fir d'Nei-Ënnersichung vun den Entschiedegunge fir aarbechtslos an handicapéiert Leit; Gemëscht Kommissioun fir reklasséiert Aarbechter; Koordinatioun vun der nationaler Politik vun der Beruffsberodung; sozial Initiativen; europäesche Sozialfong; EU-Beschäftegungskommitee; Beschäftegung vun handicapéierte Leit; Orientatiouns- a Reklassementskommissioun
* Sozial- a Solidarwirtschaft
* Bezéiunge mat der internationaler Aarbechtsorganisatioun; OECD-Beschäftegungkommitee; Europarot (Aarbechts- a Beschäftegungspolitik)
* Representatioun vun der Regierung an de Verwaltungsréit vun der Fondation européenne pour l'amélioration des conditions de vie et de travail an der Agence européenne pour la sécurité et la santé au travail
* permanente Kommitee fir Aarbecht a Beschäftegung
* Réseau d'étude sur le marché du travail et de l'emploi
* Aarbechtsinspektioun
* Aarbechtsagence
* Héichschoul fir Aarbecht

## Historique vum Ministère
Iwwer d'Jore war d'„Aarbecht“ mat anerer Ressorte kombinéiert oder deels an anere Ministèren integréiert; vun 2013 bis 2023 huet de Ministère en z.&nbsp;B. *Ministre du Travail, de l'Emploi et de l'Économie sociale et solidaire* geheescht.

## Kuckt och

* Regierung (Lëtzebuerg)
* Lëscht vun de lëtzebuergeschen Aarbechtsministeren

## Um Spaweck

* De Ministère op gouvernement.lu, der Websäit vun der Regierung
Lëscht vun de lëtzebuergesche Ministere fir bannenzeg Sécherheet

Dëst ass d**'Lëscht vun de lëtzebuergesche [[Ministère des Affaires intérieures|Ministere fir bannenzeg Affären]]** (*Ministre pour les Affaires intérieures*) zanter 2023.

Tëscht 1999 an 2013 war den offiziellen Titel *Ministre de la défense* a virdrun *Ministre de la force publique*. Virun 2023 war den Numm *Ministre de la sécurité intérieure.*

## Kuckt och

* Lëscht vun de lëtzebuergesche Verdeedegungsministeren

## Um Spaweck

* Arrêté grand-ducal du 4 décembre 2013 portant énumération des Ministères
* Arrêté grand-ducal du 5 décembre 2018 portant énumération des Ministères
Ministère des Affaires étrangères et européennes

Den **Aussen- an Europaministère** (kuerz: **Ausseministère**), (fr: **Ministère des Affaires étrangères et européennes**) war vun 1999 bis 2023 e Ministère zu Lëtzebuerg, deen d'Aussen- an d'EU-Politik vu Lëtzebuerg definéiert an ëmgesat huet an d'Aussepolitik vun der Lëtzebuerger Regierung koordinéiert huet.

Mat der Regierung Frieden-Bettel gouf en de 17. November 2023 mam Ministère fir auswäerteg an europäesch Ugeleeënheeten, Verdeedegung, Entwécklungszesummenaarbecht an Aussenhandel ersat.

## Allgemenges
Den Ausseministère agéiert am Interessi vum Land a senge Bierger. E setzt sech als Zil e koherent Konzept an de Beräicher vun der Diplomatie, der Verdeedegung, der Entwécklung an der Immigratioun.

Lëtzebuerg ass Grënnungsmember vun deene meeschte groussen internationalen Institutiounen, ënner anerem vun der Europäescher Unioun a vun der Organisatioun vun de Vereenten Natiounen (UNO), a setzt sech besonnesch fir déi europäesch Integratioun a fir de Multilateralismus an. Déi lëtzebuergesch Diplomatie vertrëtt d'Wäerter vu Fräiheet, Fridden a Sécherheet, a setzt sech a fir Demokratie, Mënscherechter, verantwortlech Staatsféierung a Rechtsstaatlechkeet, Solidaritéit an nohalteg Entwécklung. Se ass permanent beméit, de Respekt vum internationale Recht ze schützen an ze stäerken.

Déi lëtzebuergesch Diplomatie steet am Déngscht vun de Lëtzebuerger, vun de staatlechen Institutiounen, vum Privatsecteur a vun der Zivilgesellschaft, fir sämtlech lëtzebuergesch Interessen am Ausland ze vertrieden an ze verdeedegen, souwuel um politeschen an um konsularesche Plang wéi och an de Beräicher vun der Wirtschaft, vum Handel a vun der Kultur a gläichzäiteg de Markenimage vum Land ze fërderen.

## Kompetenz vum Ausseministère
D'Servicer a Verwaltungen déi ënnert der Kompetenz vum Ausseministère waren, sinn am Arrêté grand-ducal vum 28. Mee 2019 festgehalen. Dozou gehéieren ë. a.:

* den Diplomatie- a Konsularservice (ë. a. mam Passbüro)
An d'Kompetenz vum Minister fir Entwécklungszesummenaarbecht an humanitär Ugeleeënheete falen ë. a.:

* d'Koordinatioun an d'Ëmsetzung vun der Politik vun der Entwécklungszesummenaarbecht;
* d'Relatioune mat den Netregierungsorganisatiounen, asw.

D'Zoustännegkeet vum Verdeedegungsminister begräift:

* déi allgemeng Verdeedegungspolitik;
* d'international Kooperatiounspolitik am Beräich vun der Verdeedegung;
* d'Verdeedegung vum Land an d'Hëllef bei Katastrophen duerch d'Arméi;

De Minister fir Immigratioun an Asyl ass zoustänneg fir:

* déi national, europäesch an international Immigratiouns- an Asylpolitik;
* de Centre de rétention;
* den Office luxembourgeois de l'accueil et de l'intégration;
* d'Centres d'accueil pour demandeurs d'asile;
* d'Foyers d'accueil pour immigrés.

## Kuckt och
* Regierung (Lëtzebuerg)
* Lëscht vun de lëtzebuergeschen Ausseministeren

## Um Spaweck

* De Ministère op gouvernement.lu, der Websäit vun der Regierung
Lëscht vun de lëtzebuergesche Ministere fir Digitaliséierung

Dëst ass d**'Lëscht vun de lëtzebuergesche [[Ministère de la Digitalisation|Ministere fir Digitaliséierung]]** (*Ministres de la digitalisation*) zanter 2018, wéi de Ministère agefouert gouf.

## Um Spaweck
Ministère de la Digitalisation

De **Ministère fir Digitaliséierung** (fr: **Ministère de la Digitalisation**, gekierzt MinDigital) zu Lëtzebuerg, ass e Ministère deen am Kader vum Regierungsprogramm vun der Regierung Bettel-Kersch-Bausch den 11. Dezember 2018 an d'Liewe geruff gouf fir d'Digitaliséierung an de Mëttelpunkt ze stellen.

De Ministère këmmert sech drëm fir déi allgemeng technesch Entwécklung an de Beräicher, déi fir eis Ekonomie wichteg sinn, virun ze dreiwen a fir nei Strategien z'entwéckelen, déi eist Land no vir bréngen. Doriwwer eraus soll en och den Alldag vereinfachen andeems déi eenzel administrativ Prozesser verbessert ginn. E groussen Deel vun den Aktivitéite vum Ministère ass fir d'Liewe vun de Leit ze vereinfachen.

## Allgemenges
De Ministère fir Digitaliséierung setzt a verschiddene vu senge Projeten op eng Approche, déi „oppen Innovatioun“ ( *Open Innovation*) genannt gëtt, déi gewéinlech definéiert gëtt als „bewosst Agäng an Ausgäng vu Kenntnisser fir d'intern Innovatioun ze beschleunegen“. Eng oppen Innovatioun steet also am Géigesaz zu engem zouenen Innovatiounsprozess. D'Entwécklung vun der Digitaliséierung an d'digital Revolutioun an der Gesellschaft hunn d'Verhältnesser tëschent dem Staat, de Bierger a de Betriber staark verännert. Duerch e generaliséierten Internetzougang hunn s'e stännegen an direkten Uschloss un d'digital Servicer vum Staat.

D'Zil vum Ministère ass et op de Wee vun engem **Digital Government** ze kommen, esou wéi et vun den internationalen Instanze recommandéiert gëtt. Et leet den Accent dowéinst op dës véier Haaptpunkten:

* Weiderentwécklung vum eGovernment,
* Virubrénge vun der Verwaltungsreform,
* Promotioun vun der digitaler Inclusioun,
* Integratioun vun neien Technologien.

## Kompetenz vum Ministère
D'Servicer a Verwaltungen déi ënnert d'Kompetenz vum Ministère fir Digitaliséierung falen, sinn am interne Reglement vun der Regierung festgehalen. Dozou gehéieren ë. a.:

* Héije Kommitee vun der digitaler Transformatioun
* Zenter vun den Informatiounstechnologie vum Staat
* Elektronesch Rechnung zu Lëtzebuerg
* Gestioun vum Konferenzzentrum vun der Regierung am Sennenger Schlass.

## Kuckt och
* Regierung (Lëtzebuerg)
* Lëscht vun de lëtzebuergesche Ministere fir Digitaliséierung

## Um Spaweck

* De Ministère op gouvernement.lu, der Websäit vun der Regierung
Lost Continent (Film 1951)

**Lost Continent** ass en US-amerikanesche Science-Fictionfilm vum Sam Newfield aus dem Joer 1951.

## Ëm wat geet et am Film?
Eng US-amerikanesch Expeditioun déi op der Sich no enger verluerener Atomrakéit ass, fënnt am Südpazifik eng onbekannt Insel, op där nach Dinosaurier liewen…

## Um Spaweck
Flight to Mars

**Flight to Mars** ass en US-amerikanesche Science-Fictionfilm vum Lesley Selander aus dem Joer 1951.

## Ëm wat geet et am Film?
Fënnef US-amerikanesch Astronauten fléien op de Mars a fannen do eng héich entwéckelt Zivilisatioun…

## Um Spaweck
The Day the Earth Stood Still (Film 1951)

**The Day the Earth Stood Still** ass en US-amerikanesche Science-Fictionfilm vum Robert Wise aus dem Joer 1951 nom Roman *Farewell to the Master* vum Harry Bates.

## Ëm wat geet et am Film?
E Raumschëff lant zu Washington. E Mann, de Klaatu klëmmt aus dem UFO a gëtt vun engem Zaldot blesséiert. De Klaatu gëtt an e Militärspidol transportéiert fir do operéiert ze ginn...

## Um Spaweck
Loubock

Ee **Loubock** ass een eise Gestell dat gebraucht gëtt fir Lousträifen zu Loubierden zesummenzebannen. D'Gestell huet zwou Ketten déi mat zwéin Hiewele kënne gespaant ginn.

Fir d'éischt leet een d'Ketten no hannen, dann zwou Sisalschneier, déi schonn zu enger grousser Schléif verkniet sinn, dran, an dann d'Lou drop.
Da ginn d'Ketten driwwer geluecht a mat den Hiewele gëtt dat Ganzt zesummegezunn bis et een Duerchmiesser vun ongeféier 40 Zentimeter huet, fir dann d'Ficellen ze verknieden. Schlussendlech gëtt d'Fäsch op een oder zwéi Meter ofgeschnidden.

## Kuck och
*Fäschebock
Ministère de la Sécurité intérieure

De **Ministère fir bannenzeg Sécherheet**, (fr: **Ministère de la Sécurité intérieure**) zu Lëtzebuerg, war bis de 17. November 2023 fir d'Ëmsetzen an d'Koordinatioun vun der allgemenger Politik am Beräich vun der bannenzeger Sécherheet zoustänneg. Hie gouf de 17. November 2023 vum *[[Ministère des Affaires intérieures]]* ersat.

## Allgemenges
Nieft den allgemenge Sujete vun der bannenzeger Sécherheet assuréiert de Ministère och d'Preparatioun an de Suivi vun nationalen an internationale Reuniounen am Domaine vun der bannenzeger Sécherheet.

## Kompetenz vum Ministère
D'Servicer a Verwaltungen déi ënnert d'Kompetenz vum Ministère fir bannenzeg Sécherheet falen, sinn am Arrêté grand-ducal vum 28. Mee 2019 festgehalen. Dozou gehéieren ë. a.:

* Police grand-ducale
* Inspection générale de la police

## Kuckt och
* Regierung (Lëtzebuerg)
* Lëscht vun de Ministere fir bannenzeg Sécherheet

## Um Spaweck

* De Ministère op gouvernement.lu, der Websäit vun der Regierung
The Man from Planet X

**The Man from Planet X** ass en US-amerikanesche Science-Fictionfilm vum Edgar G. Ulmer aus dem Joer 1951.

## Ëm wat geet et am Film?
En UFO lant op enger schottescher Insel. De Professer Elliot versicht mat dem Astronaut aus dem Ufo a Kontakt ze trieden….

## Um Spaweck
WhatsApp

**WhatsApp Messenger**, besser bekannt einfach als **WhatsApp**, ass e gratis a plattformonofhängege VoIP-Service. E funktionéiert als mobil App, déi et de Benotzer erlaabt Text- a Sproochnoriichten ze schécken, ze telefonéieren a Videouriff ze maachen a Biller, Dokumenter, de Standuert an anere Contenu ze deelen. 

WhatsApp leeft generell iwwer dem Benotzer säin Handy, mee kann och iwwer e PC benotzt ginn. Dat ass méiglech soulaang dem Benotzer säin Handy mam Internet verbonnen ass.

Benotzer mussen eng Handysnummer hu fir WhatsApp kënnen ze benotzen. 

WhatsApp gouf am Januar 2009 a Kalifornien lancéiert, an 2014 fir ongeféiert 19 Milliarden US-Dollar vu Facebook opkaaft. Mat iwwer 2 Milliarde Benotzer war WhatsApp am Februar 2020 eng vun de meeschtbenotzten Applikatiounen op der Welt.

## Um Spaweck
Mobil Applikatioun

Eng **mobil Applikatioun** oder eng **mobil App**, meescht einfach nëmmen **App** genannt, ass e Computerprogramm, deen entwéckelt gouf fir op engem mobillen Apparat ze funktionéieren, wéi zum Beispill op engem Handy, engem Tablet oder enger Smartwatch. Doran ënnerscheede sech mobil Applikatioune vun den aneren Applikatiounen, déi op engem Desktopcomputer oder engem Laptop funktionéieren, a vu Webapplikatiounen, déi iwwer de mobile Webbrowser lafen amplaz direkt iwwert de mobillen Apparat.

Mobil Applikatioune goufen ufanks entwéckelt fir de Benotzer bei produktiver Aarbecht ze ënnerstëtzen, zum Beispill bei Emailprogrammen, dem Kalenner, an de Kontaktdatebanken. Duerno hu si sech awer séier an aner Domainer ausgebreet, dorënner Spiller fir mobil Apparater, GPS, oder Applikatioune fir online anzekafen.

Déi meescht mobil Applikatioune brauchen eng Internetverbindung fir ze funktionéieren. Mobil Applikatioune gi generell iwwer een App Store erofgelueden.

Wäitverbreet mobil Applikatioune sinn zum Beispill WhatsApp oder d'App vu Facebook.
Tablet

En **Tabletcomputer** oder **Tablet-PC**, meescht einfach **Tablet** oder **Tablette** genannt, ass e mobillen Apparat, deen typescherweis e mobille Betribssystem huet. Mat engem Tablet kann ee gréisstendeels dat selwecht maache wéi mat engem PC, mä et feelen e puer Funktiounen. Am Géigesaz zu engem Desktopcomputer oder engem Laptop huet en Tablet keng Tastatur a keng Maus oder Mauspad, obwuel Benotzer déi heiansdo extern derbäisetze kënnen. Wéi bei engem Smartphone kontrolléiert de Benotzer den Tablet iwwer en Touchscreen. Den Tablet huet generell e fest agebauten Akku, deen iwwer en externe Kabel kann opgeluede ginn.

En Tablet huet iwwer de Wi-Fi Internetzougank. Vill Tabletten hunn eng Kamera an e Mikro. Haut funktionéieren déi meescht Tablette wéi e Smartphone, mä se si méi grouss an hunn net onbedéngt Accès op en Handysnetzwierk.

De Funktiounsëmfang vun engem Tablet ka mat Zousazprogrammer (Apps) erweidert ginn.

2010 huet Apple den iPad verëffentlecht, den éischte masseproduzéierten Tablet, deen e groussen Erfolleg war.

## Um Spaweck
Mobillen Apparat

E **mobillen Apparat** ass e Computer, dee kleng genuch ass fir an enger Hand gehalen a benotzt ze ginn.

General gëtt e mobillen Apparat iwwer en Touchscreen kontrolléiert a kann iwwer Wi-Fi mam Internet an iwwer Bluetooth mat aneren Apparater verbonne ginn. Déi meescht mobil Apparater hunn och eng integréiert Kamera a kënnen Text- a Sproochnoriichten ophuelen, empfänken a senden, an Telefonsappelle maachen an empfänken. Stroum gëtt meeschtens iwwer en Lithium-Ionen-Akkumulator geliwwert.

Zu de mobillen Apparaten zielen de Smartphone, den Tablet an d'Smartwatch.
Smartwatch

Eng **Smartwatch** ass eng elektronesch Aarmbandauer, déi net nëmmen d'Zäit uweist, mee och bestëmmt Funktioune vun engem Computer huet an dacks mam Internet verbonnen ass. De Benotzer ka seng Smartwatch individuell oprëschten, andeems en zousätzlech Funktiounen (Apps) erofluet. 

Eng Smartwatch huet en Touchscreen an en Akku.
Saint-Alban (Ain)

**Saint-Alban** ass eng franséisch Gemeng am Departement Ain an der Regioun Auvergne-Rhône-Alpes.

## Nopeschgemengen
Handy

En **Handy** oder **GSM** (engl. fir *Global System for Mobile Communications*), ass en Telefon, deen onofhängeg vum Standuert benotzt ka ginn.

E kommunizéiert iwwer Funk mat enger Basisstatioun an der Géigend (enger Antenn), déi e mam Haapttelefonsnetzwierk verbënnt. Wann de Benotzer vum Handy ze wäit vun enger Antenn fort geet, verbënnt den Handy sech automatesch mat enger anerer, méi noer Antenn.

Mat engem Handy kann een uruffen an SMSe verschécken a kréien. En Handy mat Internetverbindung an engem Touchscreen ass ee Smartphone. Zënter 2013 gi weltwäit méi Smartphonë wéi "klassesch" Handye verkaaft.
Dassault Aviation

**Dassault Aviation** ass en internationale franséische Fligerhersteller vu Militär- a Geschäftsjeten, an ass eng Duechtergesellschaft vun der Dassault Group.

Et gouf am Joer 1929 vum Marcel Bloch als *Société des Avions Marcel Bloch* oder "MB" gegrënnt. Nom Zweete Weltkrich huet de Marcel Bloch säin Numm op Marcel Dassault geännert, an den Numm vun der Firma gouf den 20. Januar 1947 op *Avions Marcel Dassault* geännert.

Den Dassault Aviation Group gëtt zënter dem 9. Januar 2013 vum Éric Trappier geleet.

## Um Spaweck

* Dassault Aviation
Red Planet Mars

** Red Planet Mars** ass en US-amerikanesche Science-Fictionfilm vum Harry Horner aus dem Joer 1952 no engem Theaterstéck vum John L. Balderston an John Hoare.

## Ëm wat geet et am Film?

## Um Spaweck
Plattformiwwergräifend Software

Eng **plattformiwwergräifend Software** oder eng **plattformonofhängeg Software** ass eng Computersoftware, déi iwwer verschidde Betribssystemer lafe kann. 

Zu de bekannte Plattformen ziele Microsoft Windows, macOS, iOS, Linux an Android.
Invaders from Mars (Film 1953)

**Invaders from Mars** ass en US-amerikanesche Science-Fictionfilm vum William Cameron Menzies aus dem Joer 1953 no engem Roman vum John Tucker Battle.

## Ëm wat geet et am Film?

## Um Spaweck
Äerdbiewen zu Lëtzebuerg

Obwuel déi seismologesch Aktivitéit zu Lëtzebuerg éischter kleng ass, kënnt et ëmmer erëm an der Groussregioun zu Äerdbiewen, déi och zu Lëtzebuerg ze spiere sinn.

Lëtzebuerg läit nëmmen e puer Dose Kilometer vum Uewerrhäingruef ewech, enger seismesch aktiver Zon, déi sech vu Südholland aus iwwer de Weste vun Däitschland bis an d'Schwäiz erofzitt. An a ronderëm déi Zon gëtt bal deeglech klenger Äerdstéiss, wouvun déi meescht net ze spiere sinn, et trieden der awer alt och mol op déi méi staark ausfalen, an iwwer eng Distanz vun e puer honnert Kilometer bemierkt kënne ginn.

## Äerdbiewe mat Epizentrum zu Lëtzebuerg

## Spierbar Äerdbiewen zu Lëtzebuerg
Aucey-la-Plaine

**Aucey-la-Plaine** ass eng franséisch Gemeng am Departement Manche an der Regioun Normandie.

## Nopeschgemengen
Bricquebec-en-Cotentin

**Bricquebec-en-Cotentin** ass eng franséisch nei Gemeng am Departement Manche an der Regioun Normandie.

D'Gemeng ass den 1. Januar 2016 bei der Fusioun vun de fréiere Gemenge Bricquebec, Les Perques, Quettetot, Saint-Martin-le-Hébert, Le Valdécie a Le Vrétot entstanen.

## Nopeschgemengen
Lalinde

**Lalinde** ass eng franséisch Gemeng am Departement Dordogne an der Regioun Nei-Aquitaine.

Se läit am Dall vun der Dordogne an um Kanal vu Lalinde.
## Nopeschgemengen

## Um Spaweck
Ministère de l'Énergie et de l'Aménagement du territoire

De** Ministère fir Energie a Landesplanung**, dacks just **Energieministère** genannt, (fr: **Ministère de l'Énergie et de l'Aménagement du territoire**) war bis de 17. November 2023 e Ministère zu Lëtzebuerg. En huet engersäits d'Energiepolitik vum Land verfollegt a koordinéiert, haaptsächlech d'Ziler fir eng nohalteg energeetesch Versuergung sécherzestellen an en iwwerwaacht anersäits d'Koordinatioun vun de kommunalen, interkommunalen, nationalen an internationale Fachpoliticken, déi eng Auswierkung op d'Landesentwécklung hunn. En observéiert och de Suivi vun der raimlecher Entwécklung.

De Ministère gouf vum Ministère fir Wirtschaft a vum Ministère fir Wunnengsbau a ländlechen Ausbau ersat.

## Allgemenges
Den Energie-Departement war zoustänneg fir eng sécher Versuergung a follgende Beräicher bäizebehalen an ze stäerken:

* Stroum,
* Äerdgas,
* Fest a flësseg Brennstoffer,
* Erneierbar Energien,
* Energieeffizienz an Energiespuermesuren,
* Europäesch Politik an international Relatiounen,
* Promotioun vun den Aktivitéiten an den energeeteschen Technologien,
* Myenergy.

Déi eenzel Aktivitéitsberäicher vum Departement fir Landesplanung begräifen ë. a.:

* raimlech Strategien,
* verbindlech Pläng,
* stättesch a regional Entwécklung,
* Naturparken,
* grenziwwergräifend Landesplanung,
* europäesch territorial Zesummenaarbecht,
* international Landesplanungspolitik.

## Kompetenz vum Ministère
D'Servicer a Verwaltungen déi ënnert der Kompetenz vum Energieministère waren, sinn am Arrêté grand-ducal vum 28. Mee 2019 festgehalen. Dozou gehéieren ë. a.:

* Encevo,
* Enovos,
* Creos,
* SEO,
* de Groupement d'intérêt économique myenergy,
* d'Naturparken.

## Kuckt och
* Regierung (Lëtzebuerg)
* Lëscht vun de lëtzebuergeschen Energieministeren

## Um Spaweck

* De Ministère op gouvernement.lu, der Websäit vun der Regierung
Ministère de la Famille, de l'Intégration et à la Grande Région

De** Ministère fir Famill, Integratioun an d'Groussregioun**, dacks just **Familljeministère** genannt, (fr: **Ministère de la Famille, de l'Intégration et à la Grande Région**), war bis 2023 e Ministère zu Lëtzebuerg. Mat der Regierung Frieden-Bettel gouf en de 17. November 2023 mam Ministère fir Famill, Solidaritéiten, Zesummeliewen an Accueil ersat.

## Allgemenges
D'Zoustännegkeet vum Ministère huet absënns d'Famill an d'Familljepolitik, d'Politik vun den ale Leit, de Leit mat engem Handicap, d'Integratioun vun den Auslänner gradewéi d'Beräicher Solidaritéit a Sozialhëllef begraff.

Wat d'Groussregioun ugeet, huet sech de Ministère ë. a. ëm déi national Representatioun um Sommet vun der Groussregioun an ëm d'Gestioun vum Haus vun der Groussregioun gekëmmert.

## Kompetenz vum Ministère
D'Servicer a Verwaltungen déi ënnert d'Kompetenz vum Familljeministère gefall sinn, waren am Arrêté grand-ducal vum 28. Mee 2019 festgehalen. Dozou hunn ë. a. gehéiert:

* Kannergeldskeess,
* Établissement public « Centres, foyers et services pour personnes âgées »,
* Servicer fir al an handicapéiert Leit vum Centre hospitalier neuropsychiatrique,
* Senioren-Telefon,
* Fonds national de solidarité,
* Koordinatioun vun der Politik fir d'LGBT-Communautéit.

## Kuckt och

* Regierung (Lëtzebuerg)
* Lëscht vun de lëtzebuergesche Familljeministeren

## Um Spaweck

* De Ministère op gouvernement.lu, der Websäit vun der Regierung
Pont-de-Vaux

**Pont-de-Vaux** ass eng franséisch Gemeng am Departement Ain an der Regioun Auvergne-Rhône-Alpes.
## Nopeschgemengen
Alles-sur-Dordogne

**Alles-sur-Dordogne** ass eng franséisch Gemeng am Departement Dordogne an der Regioun Nei-Aquitaine.

Se läit an engem Meander vun der Dordogne déi d'Gemengegrenz am Westen, Norden an Oste mécht.
## Nopeschgemengen
Ministère des Finances

De **Finanzministère** (fr: **Ministère des Finances**, gekierzt MFIN) ass e Ministère zu Lëtzebuerg deen d'Budgets-, Finanz- a Steierpolitik vum Lëtzebuerger Staat realiséiert.

## Allgemenges
De Ministère ass fir d'ëffentlech Finanzen an d'Virbereedung vum Staatsbudget verantwortlech. En definéiert ausserdeem d'Politik vum Finanzsecteur, ass responsabel fir d'Relatioune mat den internationale Finanzinstitutioune gradewéi fir d'Verwaltung vun de Staatsgidder.

### Organisatioun
D'Generalsekretariat vum Ministère ass responsabel fir d'Koordinatioun tëscht den eenzele Servicer vum Finanzministère gradewéi fir d'Bezéiunge mat den anere Ministèren, dem Regierungsrot, de Verwaltungen, an der Chamber.

De Ministère ass a fënnef Direktiounen opgedeelt:

* Finanzdéngschtleeschtungen, Finanzstabilitéit, gereegelte Kader vum Finanzsecteur
* Wirtschaft- a Budgetspolitik
* Multilateral Affären, Entwécklung a Compliance
* Administration des domaines
* Steieren

## Kompetenz vum Ministère
D'Servicer a Verwaltungen déi ënnert d'Kompetenz vum Finanzministère falen, sinn am interne Reglement vun der Regierung festgehalen. Dozou gehéieren ë. a.:

* Staatsbudget
* Finanzpolitik a -gesetzgebung
* National, europäesch an international Besteierung
* Staatsgidder
* Europäesch an international Budgets-, Finanz- a Wirtschaftspolitik
* Budget vun der EU
* Europäesche Stabilitéitsmechanismus
* Koordinatiounsservice fir d'Bekämpfung vu Bedruch
* Europäesch Investitiounsbank; europäesch Investitiounsfongen; europäesch Fonge fir strateegesch Investitioun
* Internationale Wärungsfong
* Organisatioun fir Ekonomesch Zesummenaarbecht an Europa
* International Accorde géint duebel Besteierung
* Reglementatioun an Iwwerwaachung vun der Finanzplaz
* Entwécklung a Promotioun vun der Finanzplaz
* Nohalteg Finanzen, inklusiv der Klimafinanzéierung an de Mikrofinanzen
* Bezéiunge mat der Zentralbank, an Zesummenaarbecht mam Staatsministère

### Verwaltungen

*Steierverwaltung
* Enregistrement
* Douane
* Kadaster
* Finanzinspektioun

* Tresorerie
* Finanzkontroll

### Ëffentlecht Etablissementer

*Spuerkeess
*Office du ducroire
* Société nationale de crédit et d'investissement
* Fonds souverain intergénérationnel du Luxembourg
* Fonds de lutte contre certaines formes de criminalité

### Iwwerwaachungsautoritéiten

* Bankenopsiicht 
* Assurancenopsiicht

## Gouvernance


**Administrateur général**
*Romain Bausch 1989-1995
*Gaston Reinesch 1995-2012


**Directeur du trésor**
*Raymond Kirsch 1985-1989
*Yves Mersch 1989-1998
*Jean Guill 1998-2009
*Georges Heinrich 2009-2014
*Isabelle Goubin 2014-2019
*Bob Kieffer zënter 2019


**Secrétaire général**
*Etienne Reuter 2014-2016
*Bob Kieffer zënter 2016


## Kuckt och

* Regierung (Lëtzebuerg)
* Lëscht vun de lëtzebuergesche Finanzministeren

## Um Spaweck

* De Ministère op gouvernement.lu, der Websäit vun der Regierung
Volognat

**Volognat** ass eng fréier franséisch Gemeng am Departement Ain an der Regioun Auvergne-Rhône-Alpes.

Si huet 1973 mat Mornay fusionéiert fir d'Gemeng Nurieux-Volognat ze bilden
Nurieux-Volognat

**Nurieux-Volognat** ass eng franséisch Gemeng am Departement Ain an der Regioun Auvergne-Rhône-Alpes.

D'Gemeng ass 1973 aus der Fusioun vun de fréiere Gemenge Mornay a Volognat entstanen.
## Nopeschgemengen
Bolozon

**Bolozon** ass eng franséisch Gemeng am Departement Ain an der Regioun Auvergne-Rhône-Alpes.

## Nopeschgemengen

## Kuckeswäertes
*De Viaduc vu Cize-Bolozon op der Eisebunnsstreck vum Haut-Bugey
*De Barrage vu Cize-Bolozon
Bourniquel

**Bourniquel** ass eng franséisch Gemeng am Departement Dordogne an der Regioun Nei-Aquitaine.

## Nopeschgemengen
Le Buisson-de-Cadouin

**Le Buisson-de-Cadouin** ass eng franséisch Gemeng am Departement Dordogne an der Regioun Nei-Aquitaine.

D'Gemeng läit am Dall vun der Dordogne déi och deelweis d'Gemengegrenz mat den Nopeschgemengen am Norde mécht.
## Nopeschgemengen
Capdrot

**Capdrot** ass eng franséisch Gemeng am Departement Dordogne an der Regioun Nei-Aquitaine.

D'Gemeng läit am Dall vum Dropt dee vun Osten no Westen praktesch an der Mëtt derduerch leeft.
## Nopeschgemengen
War of the Worlds (Film 2005)

**War of the Worlds** ass en US-amerikanesche Science-Fictionfilm vum Steven Spielberg aus dem Joer 2005 nom Roman *The War of the Worlds* vum H.G. Wells.

## Ëm wat geet et am Film?

## Soss
D'Ann Robinson als Sylvia van Buren an de Gene Barry als Dr. Clayton Forrester hun am Film *[[The War of the Worlds (Film 1953)]]* d'Haaptrolle gespillt.

## Um Spaweck
Oyonnax

**Oyonnax** ass eng franséisch Gemeng am Departement Ain an der Regioun Auvergne-Rhône-Alpes.

## Nopeschgemengen
Gaugeac

**Gaugeac** ass eng franséisch Gemeng am Departement Dordogne an der Regioun Nei-Aquitaine.

D'Gemeng läit Zesummefloss vun der Baach *Soulauret* mam Dropt.
## Nopeschgemengen
Ministère de la Fonction publique

De** Ministère fir d'Fonction publique** (fr: **Ministère de la Fonction publique**, gekierzt MFP) ass e Ministère zu Lëtzebuerg.

## Allgemenges
D'Haaptziler vum Ministère fir d'Fonction publique si fir sech ëm en attraktiven an exemplareschen ëffentlechen Déngscht anzesetzen, dee vu performantem Personal geréiert gëtt a fir en ëffentlechen Déngscht vun héijer Qualitéit ze suergen, deen op einfachen, innovativen an effikasse Reglementer baséiert.

## Kompetenz vum Ministère
Zu de Missioune vum Ministère fir d'Fonction publique zielen:

* eng effikass Gestioun vum Personal am ëffentlechen Déngscht ze ënnerstëtzen
* eng organisatoresch Maturitéit am ëffentlechen Déngscht ze fërderen
* an de Ressources humaines an an der Organisatioun, Methoden auszeschaffen, bei deenen de Client am Mëttelpunkt steet
* e gesetzleche Kader festzehalen, deen den Ufuerderunge vun engem kompetenten an attraktiven ëffentlechen Déngscht entsprécht.

D'Servicer a Verwaltungen déi ënnert d'Kompetenz vum Ministère fir d'Fonction publique falen, sinn am interne Reglement vun der Regierung festgehalen. Dozou gehéieren ë. a.:

* Allgemeng Politik am Kader vum Statut, de Paien an der Gestioun vum Staatspersonal
* Allgemeng Politik vun der sozialer Verantwortung vum Staat als Patron
* Ënnerstëtzung a Begleedung fir d'Ministèren a staatlech Verwaltungen a punkto organisatoresch Entwécklung
* Gesetzgebung a Reglementatioun bezüglech dem Staatspersonal
* Regierungsverwaltung
* Gestioun vun de medezinesche Servicer vum ëffentleche Secteur
* Zenter fir d'Gestioun vum Personal an d'Organisatioun vum Staat
* Regierungskommissariat fir Disziplinaraffären
* Nationaalt Institut vun der ëffentlecher Verwaltung
* Nationale Service fir d'Sécherheet am ëffentlechen Déngscht
* Pensiounskommissioun
* Conseil de discipline

## Kuckt och

* Regierung (Lëtzebuerg)
* Lëscht vun de lëtzebuergesche Ministere fir d'Fonction publique

## Um Spaweck

* De Ministère op gouvernement.lu, der Websäit vun der Regierung
Ministère de l'Égalité entre les femmes et les hommes

De **Ministère fir Gläichstellung tëschent Fraen a Männer**, (fr: **Ministère de l'Égalité entre les femmes et les hommes**) war bis de 17. November 2023 e Ministère zu Lëtzebuerg dee sech fir d'Egalitéit tëschent Männer a Fraen an alle Liewensberäicher an an all Domaine vun eiser Gesellschaft asetzt. E gouf vum Ministère fir Gläichstellung an Diversitéit ersat.

## Entwécklung vum Numm
1989 gëtt ënner dem Fernand Boden *de Service de la promotion et de la condition féminine* am Familljeministère gegrënnt. 

1995 gouf de Ministère als eegestännege *Ministère de la promotion féminine* gegrënnt. En huet sech fir d'Sensibiliséierung vun der Bevëlkerung op d'Konsequenze vun enger ongläicher, respektiv diskriminatorescher, Representatioun vu Männer a Fraen an der Politik an am Beruff agesat.

2002 huet déi deemoleg Ministerin Marie-Josée Jacobs hire Ministère a *Ministère pour l‘égalité des chances* ëmbenannt. 2016 gouf dunn d'Françoise Hetto Ministesch an no hier d'Lydia Mutsch.

2018 gouf de Ministère dunn zum *Ministère de l’Égalité entre les femmes et les hommes* ënner der Ministesch Taina Bofferding.

## Kompetenz vum Ministère
D'Servicer a Verwaltungen déi ënnert der Kompetenz vum Ministère fir Gläichstellung tëschent Fraen a Männer waren, sinn am Arrêté grand-ducal vum 28. Mee 2019 festgehalen. Dozou gehéieren ë. a.:

* Comité du travail féminin

## Kuckt och

* Regierung (Lëtzebuerg)
* Lëscht vun de lëtzebuergesche Ministere fir Gläichstellung tëschent Fraen a Männer

## Um Spaweck

* De Ministère op gouvernement.lu, der Websäit vun der Regierung
Liorac-sur-Louyre

**Liorac-sur-Louyre** ass eng franséisch Gemeng am Departement Dordogne an der Regioun Nei-Aquitaine.

D'Gemeng läit, wéi den Numm et seet, am Dall vum Louyre
## Nopeschgemengen
Marsalès

**Marsalès** ass eng franséisch Gemeng am Departement Dordogne an der Regioun Nei-Aquitaine.

## Nopeschgemengen