open-index/open-wikipedia-markdown huggingface dataset:
William Somerset Maugham

De **William Somerset Maugham** [], gebuer de 25. Januar 1874 zu Paräis, a gestuerwen de 16. Dezember 1965 zu Saint-Jean-Cap-Ferrat bei Nice, och bekannt als **W. Somerset Maugham**, war en engleschen Erzieler an Dramatiker. Hien ass mat ee vun den am meeschte geliesenen Auteure vum 20. Joerhonnert. Scho viru sengem Doud hat hien iwwer 10 Millioune Bicher verkaaft.

De William Somerset Maugham hat schonn 1897 mat senger éischter Publikatioun *Liza of Lambeth* e grousse Succès. Op eng naturalistesch Aart a Weis huet hien doranner seng Erfarungen als Dokter an der Ausbildung an engem aarme Quartier vu London verschafft, wat beim Biergertum net gutt ukomm ass.

Dono huet en Theaterstécker geschriwwen, wourënner *The Circle, Our Betters* an *The Constant Wife.* An enger spéiderer Phas huet hie Prosa geschriwwen, dorënner eng ganz Rëtsch Romaner a Kuerzgeschichten.

Seng Aktivitéiten als Geheimagent am Éischte Weltkrich huet en an der Erzielung *Ashenden: Or, the British Agent* (1928) verschafft, déi hirersäits en Afloss op aner Auteure wéi de Graham Greene, den Eric Ambler, de Ian Fleming an den John le Carré hat.

Säi Roman *Of Human Bondage*, eng Zort autobiographesch Geschicht, gëtt dacks als säi bescht Wierk ugesinn.

## Wierker (Auswiel)
* *Liza of Lambeth* (1897) 
* *Mrs. Craddock* (1902)
* *The Magician* (1908)
* *Of Human Bondage* (1915) 
* *The Moon and Sixpence* (1919)
* *The Trembling of a Leaf* (1921) 
* *The Circle* (1921) 
* *On a Chinese Screen* (1922) 
* *The Force of Circumstance* (1924) 
* *The Letter* (1927)
* *The Painted Veil* (1925) 
* *The Casuarina Tree* (1926) 
* *The Constant Wife* (1927) 
* *The Sacred Flame* 
* *Ashenden* (1928) 
* *Cakes and Ale or The Skeleton in the Cupboard* (1930) 
* *For Services Rendered* (1932) 
* *The Narrow Corner* (1932)
* *East and West* – Gesammelt Erzielungen I (1934)
* *Theatre* (1937) 
* *Cosmopolitans* (1936) 
* *The Summing Up* (1938) 
* *Up at the Villa* (1941) 
* *The Razor's Edge* (1943) 
* *The Lotus Eater* (1945) 
* *Then and Now* (1946) 
* *Creatures of Circumstance* (1947) 
* *A Writer's Notebook* (1949) 
* *The World Over* – Gesammelt Erzielungen II (1952) 
* *The Outstation*

## Literatur
* Stanley Archer: *W. Somerset Maugham. A study of the short fiction* (= *Twayne's studies in short fiction.* Bd. 44). New York: Twayne Publishers u.&nbsp;a. 1993. ISBN 0-8057-0856-1
* Ronald E. Barnes: *The dramatic Comedy of William Somerset Maugham* (= *Studies in English literature.* Bd. 32). The Hague u.&nbsp;a.: Mouton 1968
* Rolf Cyriax: *Der Dramatiker William Somerset Maugham.* Univ. Diss., Freiburg im Breisgau 1968.
* Selina Hastings: *The secret lives of Somerset Maugham.* London: Murray, 2009. ISBN 978-0-7195-6554-0
* Jeffrey Meyers: *Somerset Maugham. A life.* Knopf, New York, NY 2004. ISBN 0-375-41475-4
* Ted Morgan: *Maugham.* Simon u. Schuster, New York 1980. ISBN 0-671-24077-3
* Samuel J. Rogal: *A William Somerset Maugham encyclopedia.* Westport, Conn. u.&nbsp;a.: Greenwood Press 1997. ISBN 0-313-29916-1

## Um Spaweck
Marcelo Rebelo de Sousa

De **Marcelo Nuno Duarte Rebelo de Sousa**, gebuer den 12. Dezember 1948 zu São Sebastião da Pedreira (Lissabon), ass e portugisesche Politiker (Partido Social Democrata, PSD). Hie gouf de 24. Januar 2016 am éischten Tour vun de Walen zum neie Staatspresident vu Portugal gewielt an den 9. Mäerz 2016 vereedegt. Bei de Wale vum 24. Januar 2021 gouf hien, och am éischten Tour, erëmgewielt.

## Liewen a Karriär
De Marcelo Rebelo huet eng universitär Ausbildung als Jurist, Ekonomist a Politikwëssenschaftler, a gëllt als ee vun den Dichtegsten a Portugal um Gebitt vun der Politikwëssenschaft, dem Droit constitutionnel an administratif. Hie war laang Professer op der Droits-Fakultéit vun der Universitéit Lissabon, virdrun och op der *Universidade Católica Portuguesa* an der Universitéit Porto.

Vun 1982 bis 1983 war hie Minister fir parlamentaresch Affairen an der Regierung vum Francisco Pinto Balsemão. Hie war den éischte President vun der Sozialdemokratescher Partei (PSD) (1996–1999), Vizepresident vun der Europäescher Vollekspartei (1997 bis 1999) a Member vum Staatsrot vu Portugal.

1972 huet hien zesumme mam Pinto Balsemão déi renoméiert Wochenzeitung *[[Expresso (Portugal)|Expresso]]* gegrënnt, an där en all Woch eng Rubrik hat. 1983 huet en d'Wochenzeitung *Semanário* gegrënnt (déi 2009 opgehalen huet).

Beim grousse Public ass hie bekannt fir seng politesch Commentairen um Radio an op der Televisioun. Vun 2005 bis 2010 hat hien op der Tëlee eng Emissioun mam Titel *As Escolhas de Marcelo* ("Dem Marcelo seng Auswiel").

Hien huet eng ganz Rëtsch wëssenschaftlech Aarbechte publizéiert an ass Member vun enger jett nationalen an internationalen Associatiounen am Droits-Beräich.

## Um Spaweck
Musée des Douanes et Accises

De **Musée des Douanes et Accises** ass e klenge Musée an der Stad Lëtzebuerg.

Dora ginn déi historesch an aktuell Aarbechtsweisen an Aufgabe vun der Administration des douanes et accises explizéiert.

De Musée ass am Direktiounsgebai vun der Douane, op Nummer 22 an der Bitbuergerstrooss, a ka just an enger Grupp an op Rendez-vous besicht ginn.

E gouf den 30. Abrëll 2015 ageweit.

## Kuckt och
* Lëscht vu lëtzebuergesche Muséeën

## Um Spaweck
* Websäit vum Musée
Belscht Institut fir Weltraum-Aeronomie

Dat **Belscht Institut fir Weltraum-Aeronomie**, kuerz **BIRA-IASB** genannt (fir den hollänneschen Numm *Belgisch Instituut voor Ruimte-Aëronomie* an de franséischen Numm *Institut d'Aéronomie Spatiale de Belgique*), ass eng belsch Fuerschungsariichtung am Fachberäich Héichatmosphär (Aeronomie) mat Sëtz an der Gemeng Uccle/Ukkel am Süde vu Bréissel.

Den Institut gouf am Joer 1964 gegrënnt. Seng Haaptmissioun ass d'Erfuersche vun der ierdescher Héichatmosphär a vum noe Weltraum. Fir deen Zweck schafft et och am Verbond mat der europäescher Weltraumagentur (ESA) zesummen.

## Um Spaweck
* aeronomie.be (hollännesch, franséisch, englesch) – offiziell Websäit
P80 (Dreifwierk)

D**'P80** oder och **P80 FW** ass e Feststoffrakéitendreifwierk an der éischter Stuf vun der Vega-Rakéit vun der Europäescher Weltraumorganisatioun ESA. D'Vega ass (Stand 2015) déi leeschtungsstäerkst a gréisst Feststoffrakéit vun der Welt.

## Geschicht

Am Joer 2005 gouf mat der Entwécklung vum P80 an engem kollektive Projet vun der Europäescher Weltraumorganisatioun, dem Centre national d'études spatiales an der Agenzia Spaziale Italiana ugefaangen. Den italieenesche Fabrikant vun Dreifwierker an Turbinnen, Avio, gouf fir de Projet erausgesicht. Schonn Enn 2006 hunn déi éischt Tester vum Dreifwierk am Centre Spatial Guyanais ugefaangen, den éischte Fluch war den 13. Februar 2012.

## Technesch Daten

## Weiderentwécklung
Eng Versioun P120 mat besserer Leeschtung gëtt fir d'Vega C, d'Vega E wéi och fir d'Boostere vun der Ariane 6 entwéckelt.

## Kuckt och

* Vega (Rakéit)
* Rakéit

## Um Spaweck
* Vega: The European Small-Launcher Programme
Lift Gronn-Uewerstad

De **Lift Gronn-Uewerstad** ass - nieft dem Lift Pafendall-Uewerstad - ee vun den zwéi Lifter an der Stad Lëtzebuerg, déi e Quartier aus der Ënner- mat der Uewerstad verbannen. E gouf den 20. Mäerz 1987 a Betrib geholl; d'Baukäschte louche bei 60 Millioune Frang vun deemools.

De Lift gouf, zesumme mam Parking Saint-Esprit, an der Mëtt vun den 1980er Jore gebaut. Nieft enger méi kamouder Verbindung fir Foussgänger tëscht den zwéi Quartiere sollt hie sou och d'Offer u Parkplaze fir Leit, déi am Gronn ze dinn hunn, erhéijen. D'Statioun am Dall läit um Enn vun engem klengen Tunnel, *[[Op der Schmëdd (Stad Lëtzebuerg)|Op der Schmëdd]]*, tëscht dem leschten Haus am Grënnerbierg (Nr. 28) an deem éischten an der Rue Saint-Ulric (Nr.4). Déi uewenop ass an engem Haischen tëscht de Gebaier vun der Cité judiciaire.

Zanter 1998 gi laanscht d'Mauere vum Tunnel reegelméisseg Mol- oder Bastelaarbechte vu Stater Schüler ausgestallt.

En ass gratis, bewaacht an dofir an der Nuecht tëscht 2:00 a 6:30 net a Betrib (Freides a samschdes tëscht 4:00 a 6:30).

Nieft dësem Lift ass nach en zweeten, vu wou een awer just vum Plateau uewen déi verschidde Parkdecker vum ënnerierdesche Parking ufuere kann.

## Technesch Donnéeën
*Undriff: ?
*Vertikal Längt: 45 Meter
*Horizontal Längt vum Tunnel: 55 Meter
*Héichtenënnerscheed: 45 Meter
*Vitess vum Lift: 1.8 Meter an der Sekonn 
*Fuerzäit: 25 Sekonnen
*Maximal erlaabt Charge: 1,875 Tonnen (ca. 25 Persounen)
*Dimensioun vun der Kabinn: 2.40 x 1.60 Meter

## Biller

Fichier:Lift Luxembourg Ville-Haute - Grund 03.jpg|Banneraum vun der Liftkabinn
Fichier:Lift Luxembourg Ville-Haute - Grund 02.jpg|Agank vum Lift am Gronn


## Um Spaweck
Colette

D**'Colette**, fir richteg *Sidonie-Gabrielle Claudine Colette*, gebuer den 28. Januar 1873 zu Saint-Sauveur-en-Puisaye am Departement Yonne, a gestuerwen den 3. August 1954 zu Paräis, war eng franséisch Schrëftstellerin, déi fir hir Romaner bekannt ass, an deenen dacks Fraen an hir Erliefnesser am Mëttelpunkt stinn. Si war ausserdeem Varietéartistin a Journalistin.

Si hat fréi Succès mat der "Claudine"-Serie, enger Rëtsch Erzielungen: *Claudine à l'école*, *Claudine à Paris*, *Claudine en ménage* a *Claudine s'en va* (1896-1903), déi se awer ënner dem Pseudonym vun hirem deemolege Mann, "Willy", erausbruecht huet. Nodeems se vun deem gescheet gouf, huet si Coursen a Pantomime geholl an ass vun 1906-1912 a „Mimodramen“ a Varieté-Theateren opgetrueden.

1909 koum hiren autobiographesche Roman *La Vagabonde* eraus, mat deem se sech als Schrëftstellerin en Numm gemaach huet. Zousätzlech hat si laang an der Dageszeitung *Le Matin* eng reegelméisseg Rubrik. 1913 schrouf se *L'Envers du music-hall*, 1919 *Mitsou, ou comment l'esprit vient aux filles*. Dat Joer drop koum mat *Chéri* hire bekanntste Roman eraus. 1923 huet se, fir d'éischt ënnert dem (Hallef)pseudonym "Colette", *Le Blé en herbe* erausbruecht. E grousse Succès hat se mat dem Feuilleton-Roman *Gigi*, deen 1944 als Buch erauskoum (an deen 1958 als Musical verfilmt gouf).

D'Colette war déi éischt weiblech Presidentin vun der Académie Goncourt a krut als éischt Fra a Frankräich e Staatsbegriefnes. Se läit um Kierfecht Père-Lachaise begruewen.

## Wierker (Auswiel)
* *Claudine à l'École*, *Claudine à Paris*, *Claudine en Ménage* a *Claudine s'en va*, 1900–1903
* *La Vagabonde*, Roman, 1910 
* *Mitsou*. Roman, 1919
* *Chéri*. Roman, 1920
* *La Maison de Claudine*. Roman, 1922
* *L'Enfant et les Sortilèges*. Oper. Musek: Maurice Ravel. (1925 zu Monte Carlo fir d'éischt opgefouert)
* *Sido*. Roman, 1929
* *Le pur et l'impur*, 1932
* *La Chatte* 
* *De ma fenêtre*, 1941 (Autobiografie)
* *Gigi*. Roman, 1944
* *L'Étoile Vesper*. Roman, 1947
Posthum:
* *Journal à rebours*. Fayard, Paris 1984, ISBN 2-213-01455-8
* Claude Pichois (Ed.): *Œuvres*. Gallimard (Bibliothèque de la Pléiade), Paris 1984 ff, ISBN 2-07-011079-6.

## Literatur
* Yvonne Mitchell: *Colette: A taste for life*, 1975.
* Judith Thurman: *Secrets of the Flesh: A Life of Colette*, 1999.

## Um Spaweck
Oeko-Zenter Lëtzebuerg

**Oeko-Zenter Lëtzebuerg A.s.b.l.** ass eng lëtzebuergesch A.s.b.l., déi den Ëmwelt-Déngschtleeschtungszenter Oekozenter Pafendall bedreift.
Oekozenter Pafendall

Den **Oekozenter Pafendall** ass en Ëmwelt-Déngschtleeschtungszenter am Déngscht vum Bierger, der Ëmwelt an der Gesellschaft, deen op eng Initiativ vum Mouvement écologique zeréckzeféieren ass. Den Zenter steet am Déngscht vun der nohalteger Entwécklung zu Lëtzebuerg. E bitt eng breet Pallett vu Berodungsdéngschter un, lancéiert innovativ Projeten, an ass aktiv an der Weiderbildung. En huet säi Sëtz an der rue Vauban am Pafendall an der Stad Lëtzebuerg.

Dréier vum Oekozenter ass de Veräin Oeko-Zenter Lëtzebuerg A.s.b.l., deen d'Gebai am Kader vun enger Konventioun mat der Stad Lëtzebuerg lount.

Den Oekozenter Pafendall ass zënter Mëtt 2014 an engem neie Passivgebai aus Holz ënnerbruecht, an deem nieft Büroen d'Mediathéik Oekobib, Konferenzraim an de Bistro Oekosoph sinn.

Den Oekozenter Pafendall ass de Sëtz vu follgenden Organisatiounen, gréisstendeels ONGen am Beräich vun der nohalteger Entwécklung:
*Mouvement écologique
*Stëftung Oekofonds
*Klima-Bündnis Lëtzebuerg
*ProVelo
*FSC-Lëtzebuerg
*VerItalia
*Vegan Society

## Um Spaweck

* www.oekozenter.lu
NGC 1783

Den **NGC 1783** ass e Kugelstärekoup am Stärebild Dorado um südleche Stärenhimmel. De Koup ass ee vun de gréissten an der Grousser Magellanscher Wollek a gehéiert mat 1,4 Milliarde Joer zu de jéngste Vertrieder vu senger Klass.

Den Objet gouf am Joer 1835 vum Astronom John Herschel mat engem 18,7-Zoll-Teleskop entdeckt.

## Kuckt och

## Um Spaweck

* SEDS
* http://aladin.u-strasbg.fr/java/alapre.pl?NGC1783
* https://web.archive.org/web/20210618002719/https://skyview.gsfc.nasa.gov/current/cgi/runquery.pl?Interface=quick&VCOORD=NGC1783&SURVEY=Digitized%20Sky%20Survey
* SIMBAD Query
* NGC/IC Projet
*  ''NGC 1783'' an der NASA Extragalactic Database
NGC 1788

Den **NGC 1788** oder **Fliedermausniwwel**, well seng Struktur e bëssi un eng Fliedermaus erënnert, ass e Reflexiounsniwwel am Stärebild Orion.

Den NGC 1788 gëtt vun de masseräiche Stären an der Orion-Regioun däitlech beaflosst. De Stärewand vun dëse Stären huet dem Niwwel seng Form ginn, an huet hien zu Stäregebuerten ugereegt an huet och de Waasserstoffgas un d'Liichte bruecht (am Bild déi roudelzeg Sträif op der lénkser Bildhallschent).

Déi meescht Stären, déi am Niwwel sinn, si vu Stëbs verdeckt. Eng vun de wéinegen Ausnamen ass den HD 293815. D'Stäre vun dëser Regioun si mat engem duerchschnëttlechen Alter vun enger Millioun Joer ganz jonk.

Den Niwwel gouf den 1. Februar 1786 vum däitsch-britteschen Astronom Friedrich Wilhelm Herschel entdeckt.

## Kuckt och

## Um Spaweck

* SEDS
* http://aladin.u-strasbg.fr/java/alapre.pl?NGC1788
* https://web.archive.org/web/20250119205924/https://skyview.gsfc.nasa.gov/current/cgi/runquery.pl?Interface=quick&VCOORD=NGC1788&SURVEY=Digitized+Sky+Survey
* SIMBAD Query
* NGC/IC Projet
*  ''NGC 1788'' an der NASA Extragalactic Database
(11754) Herbig

Den **(11754) Herbig** ass en Asteroid vun der Haaptasteroidenceinture.

Hie gouf de 24. September 1960 vum hollänneschen Astronom Cornelis Johannes van Houten, der Ingrid van Houten-Groeneveld an dem Tom Gehrels um Palomar-Observatoire a Kalifornien entdeckt.

Den Asteroid gouf nom Astronom *[[George Howard Herbig]]* genannt, deem säi Fuerschungsgebitt d'Stäregebuerte waren an deen och den Herbig-Haro-Objeten den Numm ginn huet.

## Kuckt och

* Lëscht vun den Asteroiden

## Um Spaweck
* Asteroid Herbig: Discovery Circumstances op der Säit vum Minor Planet Center vun der Internationaler Astronomescher Unioun beim Harvard-Smithsonian Center for Astrophysics, Cambridge, USA
* Asteroid Herbig an der Small-Body Database vum Jet Propulsion Laboratory der NASA bei dem California Institute of Technology, Pasadena, USA
* Astronomesch Date vum (11754) Herbig
Anton Pawlowitsch Tschechow

Den **Anton Pawlowitsch Tschechow** [] (ru: Антон Павлович Чехов, gebuer de  zu Taganrog, a Russland, a gestuerwen de  zu Badenweiler, am Däitsche Räich, war e russesche Schrëftsteller. Vu Beruff war hien Dokter, en huet awer virun allem vum Schreiwe gelieft.

International ass den Tschechow fir seng Theaterstécker, wéi z.&nbsp;B. *Tri sestry* (Три сестры, "Dräi Schwësteren"), *Tschaika* (Чайка, "D'Méiw") oder *Wischnjowy sad* (Вишнёвый сад, *De Kiischtebongert*) bekannt. Tëscht 1880 an 1903 huet hien iwwer 600 literaresch Wierker geschaf. Seng Portraiten, op eng zeréckhalend Aart a Weis, vun den typeschen Aspekter aus dem Liewen an der Denkweis vun de Leit an der russescher Provënz hunn hien zu engem vun de bedeitendsten Auteure vun der russescher Literatur gemaach.

## Um Spaweck
Tango (Entreprise)

**Tango** ass de Marketinglabel vun enger lëtzebuergescher Entreprise déi Mobilfunk-, Festnetz- an IPTV-Servicer ubitt. Se gouf den 13. Juni 1997 ënner dem Numm *Millicom Luxembourg* gegrënnt. 

2010 huet déi lëtzebuergesch Firma *Belgacom Invest S.à r.l.* d'Tangoslabelen *Tango Fixed* (virdrun Tele2 Luxembourg S.A.), *Tango Mobile* (virdrun Tango S.A.), an *Tango Services* (virdrun Tele2 Services Luxembourg S.A.) absorbéiert. *Belgacom Invest S.à r.l.* selwer ass zu 100 % eng Duechterfirma vun der Proximus-Grupp .

## Konkurrenz
**Tango** ass den zweetgréissten "Operateur" zu Lëtzebuerg a konkurréiert mat Orange Luxembourg (fréier VOXmobile) a POST.

## Um Spaweck
*Interaktiv Kaart déi all déi lëtzebuergesch Mobilfunk-Basisstatioune vun der POST, Tango an Orange duerstellt.
Un jeu d'enfant

** Un jeu d'enfant** oder och nach *La fête des mères* ass e franséische Film vum Pascal Kané aus dem Joer 1990.

## Ëm wat geet et am Film?
Den Antoine lieft am Krichsjoer 1941 bei senge Grousselteren an der Provënz am Frankräich…

## Um Spaweck
* De Film op der IMDb
Casino 2000

De **Casino 2000** ass e Spillcasino mat Hotel, Restaurant a Multifunktiounssall mat Bün zu Munneref an der *rue Flammang*. Et ass deen eenzege Spillcasino am Land.

## Geschicht
1840 hunn d'Zwillingsbridder François a Louis Blanc vu Bordeaux sech zu Lëtzebuerg niddergelooss. Se hunn deemools am Hotel de Cologne gelieft a well se sech mat Banken a Plaze fir ze Spillen auskannt hunn, hu se probéiert eng Lizenz fir Glécksspiller ze kréien an e Casino opzemaachen. Well se déi Lizenz awer net kruten hu se sech mam Landgrof Philipp vun Homburg, dee se am Hotel de Cologne kennegeléiert haten, zesummegedoen an hunn zu Bad Homburg e Spillcasino opgemaach.

1923 hat den Eugène Steichen de Projet vun enger Spillbank zu Iechternach zesumme mat enger Opstellung vun de Käschten an den Auswierkungen op d'Infrastruktur an de wirtschaftlechen Notzen agereecht fir eng Lizenz fir e Casino ze kréien. Awer och dëse Projet konnt net realiséiert gi well en d'Lizenz refuséiert krut.

1946 gouf nees eng Kéier eng Demande gemaach fir e Casino an e Spa-Zentrum zu Munneref däerfen ze bauen. Et gouf doropshin esouguer e Gesetzprojet gemaach, deen awer vun der Regierung no enger Ofstëmmung mat 29 géint 17 Stëmme refuséiert gouf.

Eréischt den 20. Abrëll 1977 huet d'Chamber e Gesetz gestëmmt, dat 55 Zorte vu Spillen ëm Suen ënner bestëmmte Konditiounen erlaabt. Am September 1977 gouf Munneref als déi eenzeg Plaz am Land designéiert, wou e Casino bedriwwen dierft ginn. Et koum dunn zu der Grënnung vun der *Casino de jeux du Luxembourg, Mondorf-les-Bains/Luxemburgische Spielbank Bad Mondorf* an den 19. Dezember 1980 krut de Casino d'Konzessioun zougesprach. Am Mee 1982 gouf de Grondsteen fir de Casino 2000 geluecht. De Bau huet 350 Millioune Lëtzebuerger Frang kascht, a gouf de 16. Abrëll 1983 ageweit.

2011 gouf e Sall vun 1.325 Quadratmeter bäigebaut, deem seng Fläch moduléiert ka ginn, fir doranner Konferenzen, Ausstellungen, Concerten oder Foiren ofhalen ze kënnen.

Am Spillsall vum Casino 2000 gëtt et eng sëllege Slotmaschinnen, souwéi Dëscher fir Roulette a Blackjack ze spillen.

De Casino 2000 ass och de Sëtz vun der Association des sommeliers d'Europe.

## Um Spaweck

* Websäit vum Casino 2000
Artur Fischer

Den **Artur Fischer**, gebuer den 31. Dezember 1919 zu Tumlingen (haut eng Sektioun vu Waldachtal), an och do de 27. Januar 2016 gestuerwen, war en däitschen Entreprener an Erfinder.

Hie war den eelste Jong vun engem Schneider, an hat fir Schlässer geléiert. Hien ass bekannt fir d'Erfindung vum Blëtz-Cube fir Fotosapparter, vum Baukaste *Fischertechnik*, ma virun allem vum Dübel aus Polyamid (1958). Hie gëllt, mat 1136 Patenter, déi en ugemellt huet, als ee vun den erfollegräichsten Erfinder aus Däitschland, wann net vun der Welt.

Seng Firma, déi en 1948 gegrënnt huet, an déi en 1980 u säi Jong Klaus viruginn huet, hat 2012 e weltwäiten Ëmsaz vu 618 Milliounen Euro.

## Literatur
* Helmut Engisch, Michael Zerhusen: *Die Fischers. Eine schwäbische Dübel-Dynastie*. Theiss, Stuttgart 1998, ISBN 3-8062-1341-0.
* "Verschraubt in alle Ewigkeit", Interview; Der Spiegel, 5. Januar 2015
La dernière saison

**La dernière saison** ass e franséische Film vum Pierre Beccu aus dem Joer 1991.

## Ëm wat geet et am Film?
De Film erzielt Episoden aus dem Liewe vun 2 Schéifer aus dem Massif des Bauges.
## Um Spaweck
* De Film op der IMDb
Pierre Beccu

De **Pierre Beccu**, gebuer de 27. September 1963 zu Chambéry an der Savoie, ass e franséische Filmregisseur.

## Filmographie (Auswiel)
* 1991: *[[La dernière saison]]* - Haaptacteuren: Jean Davy, Marie Dubois
* 2001: *[[Un voyage entre amis]]* 
* 2015: *Regards sur nos assiettes* - (Dokumentarfilm)

## Um Spaweck
* Site vum Pierre Beccu
Hadriacus Mons

Den **Hadriacus Mons** (oder Hadriaca Patera, woubäi déi Bezeechnung eigentlech nëmme fir seng Caldera gëllt) ass en erläschte Vulkan um Mars. En ass méi al wéi säin Noper, den Tyrrhenus Mons a steet um Rand vun engem Déifplateau, an där sech d'Lavastréim iwwer en ettlech honnert Kilometer erstrecke konnten. D'Vulkaner um roude Planéit sinn zanter Joermilliounen net méi aktiv. Den Hadriacus Mons huet en Duerchmiesser vu 450&nbsp;km (330&nbsp;km × 550&nbsp;km) an ass 1,1&nbsp;km héich. D'Caldera huet en Duerchmiesser vu 90&nbsp;km an ass 700 m déif.

## Beschreiwung
D'Caldera vum Vulkan, läit op de Koordinaten: S=-30,2 O=92,79. Um südlechen Hank fänkt de Stroumdall vum 794&nbsp;km laangen Dao Vallis un (Koordinaten: S=-37,61|O=88,89) a reecht bis zum ëstleche Grond vum Marskrater Hellas Planitia. Den Dao Vallis gëtt duerch den 360&nbsp;km laange Niger Vallis (Koordinaten: S=-34,96|O=92,57), ugefaange beim südëstlechen Hang vum Vulkan, verlängert. Eppes méi südlech verleeft de 527&nbsp;km laange Stroumdall Harmakhis Vallis (Koordinaten: S=-40,98|O=90,06), deen och um ëstleche Grond vum Marskrater entsteet.

## Kuckt och

## Um Spaweck

* raumfahrer.net: Mars Express: Der Vulkan Hadriaca Patera, 21. Mai 2012, Fotoe vun der CTX-Kamera u Bord vum Mars Reconnaissance Orbiters (MRO) mat enger Opléisung vun aacht Meter pro Pixel weisen den Oflaf vu Brochbildung, Kollaps an Erosioun vun de Stroumdäller vum Hadriacus Mons.
Krzysztof Rogulski

De ** Krzysztof Rogulski**, gebuer de 6. Februar 1945 zu Otwock a Polen, ass e polnesche Filmregisseur, Dréibuchauteur a Filmproduzent. 
## Filmographie
### als Regisseur
* 1980: *Lis* - (TV)
* 1980: *Krótka podróz* - (TV)
* 1980: *[[Przed odlotem]]* 
* 1981: *[[Wielka majówka]]* - Haaptacteuren: Zbigniew Zamachowski, Grazyna Szapolowska
* 1991: *[[Les enfants du vent]]* - Haaptacteuren: Jacques Bonnaffé, Marie Dubois
* 2009: *Messengers of Joy* (Dokumentarfilm)
* 2009: *Dans les pas de Marie Curie* - Haaptacteuren: Elisabeth Duda, Erick Deshors

## Um Spaweck
Tyrrhenus Mons

(Koordinaten: S=-21,13 / O=106,53)

Den **Tyrrhenus Mons** (oder *Tyrrhenus Patera* genannt) ass e Vulkan um Planéit Mars a läit um Héichland, dat als Tyrrhena bezeechent gëtt. Säin Duerchmiesser gëtt op 300&nbsp;km geschat a säi bannenzege Krater dierft 12 Kilometer opweisen. Den Duerchmiesser vum urspréngleche Krater gëtt op 45&nbsp;km geschat. Den Tyrrhenus Mons ass méi jonk wéi säin Noper Hadriacus Mons.

## Kuckt och

## Um Spaweck

* MGS Mars Orbiter Laser Altimeter Topographesch Kaart vum Mare Tyrrhenum (USGS MC-22).
Pascal Kané

De **Pascal Kané**, gebuer den 21. Januar 1946 zu Angoulême, ass e franséische Filmkritiker, Dréibuchauteur a Filmregisseur.

De Pascal Kané huet vun 1969 bis 1981 an der Redaktioun vun de Cahiers du Cinéma geschafft. Am Joer 1978 huet hie mat *[[Dora et la Lanterne magique]]* säin éischte Spillfilm als Regisseur fir de Kino gedréint.

## Filmographie
### als Regisseur
#### Kino
* 1978: *[[Dora et la Lanterne magique]]*- Haaptacteuren: Gérard Boucaron, Valérie Mairesse 
* 1983: *[[Liberty belle]]* - Haaptacteuren: Jérôme Zucca, André Dussollier, Dominique Laffin 
* 1990: *[[Un jeu d'enfant]] * oder *La fête des mères* - Haaptacteuren: Jean Carmet, Dominique Lavanant, Laura Morante, Marie Dubois
* 1996: *[[L'éducatrice]] *- Haaptacteuren: Nathalie Richard, Jean-François Stévenin 
* 2010: *[[Je ne vous oublierai jamais]] *- Haaptacteuren: Pierre Arditi, Andrea Sawatzki, Hannelore Elsner

## Auteur
* *Roman Polanski*, Éditions du Cerf, 1970

## Um Spaweck
Tharsis Montes

D**'Tharsis Montes** sinn eng Grupp vun dräi erläschte Schëldvulkaner an der Tharsis-Regioun um Planéit Mars. Vun Nordosten no Südwesten leien: den Ascraeus Mons, de Pavonis Mons an den Arsia Mons.

## Kuckt och

## Um Spaweck

* spacedaily.com – E Kaartenausschnëtt
* NASA/Ames Mars Atlas feature entry for Tharsis Montes
* Tharsis Montes on Google Mars
Barrage vu Monnès

De **Barrage vu Monnès** och **Digue vu Monnès** oder och **Barrage vu Montézic** genannt, obschonn et net den eenzegen do ass, ass eng Staumauer um Territoire vun der Gemenge Montézic a Saint-Symphorien-de-Thénières am Departement Aveyron. Et ass eng vun de Staumaueren déi zum Komplex vum Pompelspäicherwierk vu Montézic gehéiert, an déi gréisst vun deenen zwou um Séi vu Montézic, de klenge Virbarrage vu *Saint-Gervais* an d'Digue vum Auslaf bei Liaussac net matgerechent.

D'Mauer steet am Dall vum *[[Vergnes|Ruisseau des Vergnes]]*, enger Baach déi wéineg Afloss op d'Fëllverméigen huet

## Um Spaweck
Eldorado (Film 2016)

***Eldorado*** ass e lëtzebuergeschen Documentaire aus dem Joer 2016 vum Rui Abreu, Thierry Besseling a Loïc Tanson.

En hat seng Première de 26. Februar 2016 um Luxembourg City Film Festival a koum de 16. Mäerz 2016 zu Lëtzebuerg an de Kino.

## Ëm wat geet et am Film?
De Film weist, iwwer 3 Joer, d'Hoffnungen an d'Desillusioune vun dräi Portugisen an engem Kapverdianer, déi op Lëtzebuerg ausgewandert sinn, fir do en neit Liewen unzefänken, wat awer net esou einfach an deem vermeintlechen Eldorado ass, wéi een dat hätt kënne mengen....

De Film suivéiert iwwer eng Period vun dräi Joer de Fernando, e Mann am Mëttleren Alter op der Sich no Aarbecht, de Carlos, deen duerch d'Justiz verurteelt gouf an um Wee fir an d'Rehabilitatioun ass, de Jonathan, e Jugendleche mat Schoulproblemer an op der Sich no enger berufflecher Identitéit, an d'Isabel, déi vun hirer schwiereger Vergaangenheet heemgesicht gëtt.

## Gielercher

Um Filmfestival vu Coimbra (*Caminhos do Cinema Português*) krut de Film 2016 de Präis vum Beschten Documentaire, de Präis vun der Press an "Präis Don Quijote".

*Eldorado* war och an der Kategorie "Beschte Laangfilm-Documentaire" bei de fënnefter Editioun vun den *[[Trophées francophones du cinéma]]* nominéiert, déi am Dezember 2007 zu Yaoundé am Kamerun organiséiert goufen.

Donieft gouf de Film um Internationalen Documentairefilmfestival vun Taiwan gewisen.

## Um Spaweck
* ''Eldorado'' op samsa.lu
* ''Eldorado'' op luxfilmfest.lu
El Dorado (Homonymie)

Mat **El Dorado** oder **Eldorado** ka gemengt sinn:

* El Dorado e mythescht Goldland;

an dovun ofgeleet:

## Geographie
### Argentinien
* Eldorado (Departement), en Departement an der argentinescher Provënz Misiones
* Eldorado (Misiones), de Chef-lieu vun deem Departement

### Brasilien
* Eldorado (Mato Grosso do Sul)
* Eldorado (São Paulo)

### Kolumbien
* El Dorado (Meta), eng Gemeng am Departement Meta

### Peru
* El Dorado (Provënz)

### Vereenegt Staten
* El Dorado (Arkansas)
* El Dorado (Californië)
* Eldorado (Illinois)
* El Dorado (Kansas)
* Eldorado (Maryland)
* Eldorado (Ohio)
* Eldorado (Oklahoma)
* Eldorado (Texas)
* Eldorado at Santa Fe, New Mexico
* El Dorado Hills am El Dorado County, Kalifornien
* Eldorado Springs, Colorado
* El Dorado Springs, Missouri

## Filmer
* Eldorado (Film 1921) vum Marcel L'Herbier mat der Ève Francis an dem Jaque Catelain
* El Dorado (Film 1966) vum Howard Hawks mam John Wayne a Robert Mitchum
* El Dorado (Film 1988) vum Carlos Saura mam Omero Antonutti
* Eldorádó (1988) vum Géza Bereményi mam Károly Eperjes en Judit Pogány
* Eldorado (Film 1995) vum Charles Binamé
* Eldorado (Film 2008), e belsche Film vum Bouli Lanners
* El Dorado (Film 2010), en amerikanesche Film mam Kelly Natividade
* El Dorado (Tëleeserie), eng Televisiounsserie
* Eldorado (Film 2016), e lëtzebuergeschen Documentaire vum Ruy Abreu, Loïc Tanson a Luc Besseling

### Soss
* deen een oder anere Kino, dorënner de fréiere Eldorado am Garer Quartier
* El Dorado (Rum), eng guyanesch Marque Rum;
* *Eldorado* ass den Titel vu Musekstécker vun ë.&nbsp;a. dem Imca Marina, Neil Young, Iron Maiden;
La volante

***La volante*** ass e franséisch-belsch-lëtzebuergesche Spillfilm vum Christophe Ali a vum Nicolas Bonilauri.

En ass den 2. September 2015 a Frankräich erauskomm.

## Ëm wat geet et am Film?
Um Wee fir an d'Maternité, wuer e seng Fra féiert, déi an de Wéien ass, iwwerfiert den Thomas e jonke Mann. Néng Joer dono stellt hien eng nei Sekretärin an, d'Marie-France. Déi mécht hir Aarbecht virbildlech, a si bitt sech un, no an no ëmmer méi kleng Aufgaben am Thomas senger Famill z'iwwerhuelen ...

## Soss

De Lëtzebuerger Filmfong huet d'Produktioun vum Film mat 1.010.000 Euro ënnerstëtzt.

De Film gouf zu Metz an a Loutrengen, ma och zu Lëtzebuerg, ë.&nbsp;a. zu Munneref (Gemeng), Diddeleng (Schoul), an der Stad Lëtzebuerg an zu Lëlz gedréint.

De Film war bei der 7. Editioun vum Lëtzebuerger Filmpräis an der Kategorie "Bescht Fiktiouns-Koproduktioun" nominéiert.

## Um Spaweck
* De Film op der IMDb
Jovis Tholus

De **Jovis Tholus** ass e Vulkan an der Tharsis-Regioun vum Planéit Mars op de Koordinaten 18,2° N an 242,5° W. Fréier gouf et e Lavafloss nordwestlech vum Bierg bei 20,9° N / 118,9° W.

## Kuckt och

## Um Spaweck

* Gazetteer of Planetary Nomenclature: ''Jovis Tholus''
* volcano.oregonstate.edu: ''Jovis Tholus''
Les enfants du vent

**Les Enfants du vent** ass e franséisch-polnesche Film vum Krzysztof Rogulski aus dem Joer 1991.

## Ëm wat geet et am Film?

## Um Spaweck
* De Film op der IMDb
Thérèse Liotard

D**'Thérèse Liotard**, gebuer de 6. Mee 1949 zu Lille, ass eng franséisch Schauspillerin.

Si huet a Filmer vu bekannte Regisseure wéi Michel Deville, Roger Vadim, Costa-Gavras, Agnès Varda, Patrice Leconte, Bertrand Tavernier, Claude Sautet a Jean-Loup Hubert matgespillt.

## Filmographie
### Kino
* 1970: *[[Le distrait]]* - Regie: Pierre Richard - Haaptacteuren: Pierre Richard, Marie-Christine Barrault
* 1971: *[[Raphaël ou le débauché]]* - Regie: Michel Deville - Haaptacteuren: Maurice Ronet, Françoise Fabian
* 1974: *[[La jeune fille assassinée]]* - Regie: Roger Vadim - Haaptacteuren: Sirpa Lane, Mathieu Carrière
* 1975: *[[Section spéciale]]* - Regie: Costa-Gavras - Haaptacteuren: Louis Seigner, Michael Lonsdale
* 1977: *[[L'une chante, l'autre pas]]* - Regie: Agnès Varda - Haaptacteuren: Valérie Mairesse
* 1978: *Une épouse romantique* - Regie: Robert Réa (Kuerzfilm)
* 1978: *[[La fille de Prague avec un sac très lourd]]* - Regie: Danielle Jaeggi - Haaptacteuren: Michal Bat-Adam, Daniel Mesguich
* 1980: *[[La mort en direct]]* - Regie: Bertrand Tavernier - Haaptacteuren: Romy Schneider, Harvey Keitel, Harry Dean Stanton
* 1981: *[[Viens chez moi, j'habite chez une copine]]* - Regie: Patrice Leconte - Haaptacteuren: Michel Blanc, Bernard Giraudeau
* 1985: *[[Drôle de samedi]]* - Regie: Bay Okan - Haaptacteuren: Francis Huster, Carole Laure
* 1987: *[[Un ragazzo di Calabria]]* - Regie: Luigi Comencini - Haaptacteuren: Gian Maria Volontè
* 1988: *[[Quelques jours avec moi]]* - Regie: Claude Sautet - Haaptacteuren: Daniel Auteuil, Sandrine Bonnaire
* 1990: *[[La gloire de mon père (Film)|La gloire de mon père]]* - Regie: Yves Robert - Haaptacteuren: Philippe Caubère, Nathalie Roussel
* 1990: *[[Le château de ma mère (Film)|Le château de ma mère]]* - Regie: Yves Robert - Haaptacteuren: Philippe Caubère, Nathalie Roussel
* 1990: *[[La désenchantée]]* - Regie: Benoît Jacquot - Haaptacteuren: Judith Godrèche, Ivan Desny
* 1991: *[[Les enfants du vent]]* - Regie: Krzysztof Rogulski - Haaptacteuren: Jacques Bonnaffé, Marie Dubois
* 1993: *[[À cause d'elle]]* - Regie: Jean-Loup Hubert - Haaptacteuren: Antoine Hubert, Jean-François Stévenin
* 1997: *[[Marthe]]* - Regie: Jean-Loup Hubert - Haaptacteuren: Clotilde Courau, Guillaume Depardieu
* 1998: *[[Coquillettes]]* - Regie: Joséphine Flasseur (Kuerzfilm)
* 1999: *[[Pas de scandale]]* - Regie: Benoît Jacquot - Haaptacteuren: Fabrice Luchini, Isabelle Huppert
* 2004: *[[3 petites filles]]* - Regie: Jean-Loup Hubert - Haaptacteuren: Gérard Jugnot
* 2013: *[[Le bonheur]]* - Regie: Fabrice Grange

## Um Spaweck
Les caprices d'un fleuve

**Les caprices d'un fleuve** ass e franséische Film vum Bernard Giraudeau aus dem Joer 1996.

## Ëm wat geet et am Film?
De Jean-François de la Plaine ass 1787 an Afrika an den Exil geschéckt ginn. Hie versicht elo sech an deem onbekannten Afrika unzepassen...

## Um Spaweck
* De Film op der IMDb
Ispowed nesnakomzu

**Ispowed nesnakomzu** (cyrl: Исповедь незнакомцу; fr. Titel: *Confidences à un inconnu*) ass e russesch-franséisch-italieenesche Film vum Georges Bardawil aus dem Joer 1996.

## Ëm wat geet et am Film?
1907 gëtt a Russland e räichen Adelegen ermuert. De Verdacht fält op seng Fra an op hir Amanten…

## Um Spaweck
* De Film op der IMDb
Georges Bardawil

De **Georges Bardawil**, gebuer 1943 zu Marseille, ass e franséische Journalist, Auteur, Filmregisseur an Dréibuchauteur.

## als Auteur
* *Aimez-vous les femmes ?*, Paräis, Gallimard, (1961) 
* *Au clair de terre: l'Europe des satellites, hommes et techniques*, Bréissel, Éditions Arcade, 1972
* *Inès Armand: biographie*, Paräis, J.-C. Lattès, 1993
* *Une promesse de vin: des terroirs et des hommes*, Genf, Minerva, 2007

## Filmographie
### als Regisseur an Dréibuchauteur
* 1995: *[[Ispowed nesnakomzu]]* , (*Confidences à un inconnu)* - Haaptacteuren: Sandrine Bonnaire, William Hurt 
### als Dréibuchauteur
* 1964: *[[Aimez-vous les femmes]]* - Regie: Jean Léon - Haaptacteuren: Sophie Daumier, Guy Bedos
* 1965: *[[Par un beau matin d'été]]* - Regie: Jacques Deray - Haaptacteuren: Jean-Paul Belmondo, Geraldine Chaplin
* 1966: *[[Avec la peau des autres]]* - Regie: Jacques Deray - Haaptacteuren: Lino Ventura, Marilù Tolo
* 1966: *[[Carré de dames pour un as]]*, - Regie: Jacques Poitrenaud - Haaptacteuren: Roger Hanin, Sylva Koscina

## Um Spaweck
Staumaueren a Reservoiren op der Truyère

D' **Stauwierker a Reservoiren op der Truyère**, engem Floss am Massif central, sinn eng Rëtsch vun Infrastrukturen, fir elektresche Stroum ze produzéieren.

D'Truyère ass e Floss mat engem relativ héijen Debit vun 78,6 bis 109 /s an engem grousse Gefäll, ronn 1250 Meter op enger Längt vun 170&nbsp;km. Dat huet mat sech bruecht datt am Laf vun der Zäit de Floss ëmmer staark als Energiequell ausgenotzt gouf an och haut nach gëtt. Am Ufank waren dat Millen wouvun d'Mille vun Entraygues, gebaut 1373, déi éischt war déi 1902 mat enger klenger elektrescher Zentral ekipéiert gouf. Et gouf awer nach eng kleng Zentral eppes méi héich, um Zesummelaf vum Brezons mat der Truyère, déi e Pater bekannt ënner dem Numm *Père Robert* opriichte gelooss hat fir d'psychiatrescht Spidol dat hie gregrënnt hat, souwéi eng Karderei mat Stroum ze beliwweren. E geneeën Datum ass do net bekannt, mä well d'Spidol 1866 gebaut gouf, ass unzehuelen datt déi elektresch Zentral scho virun 1900 funktionéiert huet.

D'Stauwierker op der Truyère produzéieren 1.706 Millioune Kilowattstonnen, dat sinn 10% vun der franséischer Produktioun. D'Produktioun fänkt awer eréischt op der Hallschent vun hirem Laf mam Barrage vu Grandval un. Virdru leeft se op engem Héichplateau wou se 75&nbsp;% vun hirem Waasser fënnt. Fir dann zu Grandval scho genuch Waasser ze hunn goufen nach zwou Baachen deelweis deviéiert déi soss iwwer aner Baachen a Flëss eréischt méi spéit an de Lot lafen.

Hei hannendru stinn all d'Staumaueren der geographescher Héicht no vun uewen no ënnen déi et am Anzuchgebitt vun der Truyère gëtt. Dozou gehéieren och déi Staumaueren déi op Niewebaache stinn an déi entweeder fir eng zousätzlech Waasserliwwerung, oder awer als eegestännegen hydroelktresche Komplex ugeluecht goufen. Ausname sinn déi zwou éischt hei an der Rei déi zum Anzuchsgebitt vun anere Baache gehéieren, déi selwer awer gradewéi d'Truyère, zum Anzuchsgebitt vum Lot gehéieren.
Ascraeus Mons

Den **Ascraeus Mons** ass den nërdlechste Vulkan vun den Tharsis Montes an der Tharsis-Regioun um Mars. Hie läit no beim Equator. Seng Spëtzt ass 18 km héich an hien ass domat, nom Olympus Mons den zweethéchste Vulkan am Sonnesystem.

De Begrëff *Ascraeus Mons* (laténgesch „askräesche Bierg“) bezitt sech op d'Plaz Askra, d'Gebuertsplaz vum Hesiod, um Bierg Helikon a Böotien.

## Kuckt och

## Um Spaweck
Pavonis Mons

De **Pavonis Mons** ass e Schëldvulkan um Mars. Hie krut am Joer 1973 säin Numm. Hie läit um Equator an ass dee mëttelste vun den dräi Tharsis Montes an der Tharsis-Regioun. Den erläschte Vulkan huet en Duerchmiesser vun iwwer 300 Kilometer an huet eng Héicht vun ongeféier 12 Kilometer géigeniwwer senger Ëmgéigend.

## Kuckt och

## Um Spaweck
* astronews.com: Lavakanäl um Mars
Rien ne va plus (Film 1997)

**Rien ne va plus** ass e franséische Film vum Claude Chabrol aus dem Joer 1997.

## Ëm wat geet et am Film?
D'Betty an de Victor sinn en Team dat queesch duerch Frankräich versicht op eng onéierlech Manéier zu Geld ze kommen…

## Um Spaweck
* Kritik vum Roger Ebert
Lake Louise

De **Lake Louise** ass e Biergséi an der kanadescher Provënz Alberta am Banff-Nationalpark.

E krut säin Numm zu Éiere vun enger Duechter vun der Kinnigin Victoria, der Prinzessin Louise Caroline Alberta.

Um Bord vum Séi läit d'Uertschaft Lake Louise, déi Uschloss un den Trans-Canada Highway huet. Hannert dem Lake Louise maachen d'Spëtzte vun enger sëllger Bierger, dorënner de Mount Temple (3543&nbsp;m), de Mount Whyte (2983&nbsp;m) an de Mount Niblock (2976&nbsp;m) eng imposant Kuliss.

Um Ost-Uwänner vum Séi läit e beekannte Fënnef-Stären-Hotel, de Château Lake Louise.

Déi turqoise Faarf vum Séi kënnt vum sougenannte Gestengsmiel, dat vum geschmolte Waasser aus de Gletscheren an de Séi gespullt gëtt.

## Um Spwaxeck

* Banff Lake Louise Tourism
Barrage vu Mels

De **Barrage vu Mels** ass eng kleng Staumauer um Laf vun der Argence vive am Departement Aveyron.

Vum Barrage aus féiert eng ënnerierdesch Leitung ronn 1&nbsp;km no Norde bis op de Bord vum déiwen Dall vum Cantoinet, wou se iwwer e Waasserschlass Uschloss un eng Drockleitung huet, déi 200 Meter méi déif d'Turbinn vun der *Centrale du Bousquet* fiddert. Déi kleng Zentral huet eng Leeschtung vun 2 Megawatt.

Gläich drop gëtt dat Waasser nees zesumme mat deem vum Cantoinet gefaasst an iwwer eng Galerie an de Stauséi vum Barrage vu Sarrans geleet, wou et nach eng Kéier kann hëllefe Stroum ze produzéieren.

## Kuckt och
*Staumaueren a Reservoiren op der Truyère
Institut d'études politiques de Paris

Den **Institut d'études politiques de Paris** (**Sciences Po Paris**) ass eng European Business School mat Campussen zu Paräis, Dijon, Le Havre, Menton, Nanzeg, Poitiers a Reims.. Méi wéi 150.000 Anciene vun der Schoul sinn an der Politik an an der Businesswelt aktiv; dorënner de François Hollande, de Jean Fourastié, d'Simone Veil an den Hubert Wurth.

## Um Spaweck

* Offiziell Websäit
Barrage vum Goul

De **Barrage vum Goul** ass eng kleng Boustaumauer am Dall vum Goul op der Grenz vum Cantal a vum Aveyron. Et ass e Barrage mat Iwwerlaf op der Kroun iwwer déi eng Foussgängerbréck féiert, déi och vu Reider ka benotzt ginn.

Et ass keng elektresch Zentral beim Barrage, well en ass just geduecht fir de Séi vum Barrage vu Couesques hëllefen ze fidderen. Dofir gouf eng ronn 3.300 Meter laang ënnerierdesch Gallerie ugeluecht.
Goul

De **Goul** ass en 52&nbsp;km laange Floss am Massif central an den Departementer Cantal an Aveyron. Et ass e rietsen Niewefloss vun der Truyère a gehéiert domat zum Anzuchsgebitt vun der Garonne.

Gréisser Uertschaften um Laf sinn: Jou-sous-Monjou, Raulhac, Vezels-Roussy, Murols a Lapeyrugue.

Um ënneschte Laf steet de Barrage vum Goul vun deem aus Wasser an de Séi vum Barrage vu Couesques deviéiert gëtt. 
## Um Spaweck
*Fiche beim SANDRE
L'immortelle

** L'immortelle** ass e franséisch-tierkesch-italieenesche Film vum Alain Robbe-Grillet aus dem Joer 1963 . 
## Ëm wat geet et am Film?
Zu Istanbul begéint e Mann enger onbekannter Fra. Si besichen déi tierkesch Stad. Hir Bekanntschaft endegt awer tragesch… 
## Um Spaweck
* De Film op DVDBeaver
Trans-Europ-Express (Film 1966)

** Trans-Europ-Express** ass e franséisch-belsche Film vum Alain Robbe-Grillet aus dem Joer 1966. 
## Ëm wat geet et am Film?
An engem Coupé vum Trans-Europ-Express diskutéiert eng Filmekipp iwwer e Kriminalfilm dee sech an dësem Zuch soll ofspillen…
## Um Spaweck
* De Film op DVDBeaver
The Revenant (Film 2015)

** The Revenant** ass en US-amerikanesche Film vum Alejandro González Iñárritu aus dem Joer 2015 no engem Roman vum Michael Punke. 
## Ëm wat geet et am Film?
Ëm 1820 ass den Trapper High Glass mat enger Grupp ënnerwee op der Juegd no Pelzdéieren. Hir Grupp gëtt vun Indianer ugegraff an deziméiert. De Rescht vun hinne léisst d'Pelzer zeréck a mécht sech an e puer getrennte Gruppen op den Heemwee. Ënnerwee gëtt de Glass vun engem Grizzlybier ugegraff. Seng Begleeder loossen hie fir dout leien an ermuerden och nach säi Jong. Obschonn hie ganz schwéier blesséiert ass geléngt et dem Glass ënner ville Schwieregkeeten erëm an d'Zivilisatioun ze kommen.

## Soss
De Film krut 2016 de *[[Oscar]]* fir déi bescht Regie an déi bescht männlech Haaptroll.

## Um Spaweck
* De Film op der IMDb
Rita Renoir

D**'Rita Renoir**, gebuer den 19. Januar 1938 zu Paräis, a gestuerwen de 4. Mee 2016 zu Paräis, war eng franséisch Schauspillerin a Stripteaserin.

## Filmer

* 1953: *Les Compagnes de la nuit*
* 1958: *Le Sicilien*
* 1962: *Commandant X* (TV)
* 1963: *Mondo di notte n. 3*
* 1963: *Dragées au poivre*
* 1964: *Ni figue ni raisin* (TV)
* 1964: *[[Il deserto rosso (Film 1964)|Il deserto rosso]]*, vum Michelangelo Antonioni
* 1966: *Chappaqua*
* 1967: *[[Fantômas contre Scotland Yard]]*
* 1970: *Cannabis*
* 1975: *Le Futur aux trousses*
* 1981: *Sois belle et tais-toi*
* 1982: *The Angel*
* 1984: *Lire c'est vivre: Élie Faure, Vélasquez et les Ménines* (TV)

## Choreographie

* 1968: *[[Le Pacha (Film 1968)|Le Pacha]]*, dir. de Georges Lautner

## Um Spaweck
Quatre Jours de Dunkerque 2015

Déi **61. Editioun vun de [[Quatre Jours de Dunkerque]]** gouf vum 6. bis den 10. Mee 2015, a 5 Etappe gefuer mat engem Total vun 883,8&nbsp;km.

## Um Spaweck
Paris-Nice 2016

Déi 74. Editioun vum **[[Paris-Nice]]** gouf vum 6. bis den 13. Mäerz 2016 gefuer. Et war déi zweet Kompetitioun vum UCI World Tour 2016.

## Etappen

## Generalklassement

## Um Spaweck
Quatre Jours de Dunkerque 2012

Déi 58. Editioun vun de Quatre Jours de Dunkerque gouf vum 4. bis den 8. Mee 2012, a 5 Etappe gefuer mat engem Total vun 887,5&nbsp;km.

## Um Spaweck
Quatre Jours de Dunkerque 2013

Déi 59. Editioun vun de Quatre jours de Dunkerque gouf vum 1. bis de 5. Mee 2013, a 5 Etappe gefuer mat engem Total vun 857,8&nbsp;km.

## Um Spaweck
Quatre Jours de Dunkerque 2014

Déi 60. Editioun vun de Quatre Jours de Dunkerque gouf vum 7. bis den 11. Mee 2014, a 5 Etappe gefuer mat engem Total vun 893,2&nbsp;km.

## Um Spaweck
George VI. vum Vereenegte Kinnekräich

Den **George VI.**, gebuer als *Prince Albert Frederick Arthur George, Duke of York* de 14. Dezember 1895 am York Cottage, zu Sandringham, am Norfolk, a gestuerwen de 6. Februar 1952 am Sandringham House, war vum 11. Dezember 1936 bis zu sengem Doud Kinnek vum Vereenegte Kinnekräich vu Groussbritannien an Nordirland, leschte Keeser vun Indien (bis 1947) an éischte Chef vum Commonwealth of Nations (vun 1949 un).

## Liewen
Den Albert war den zweeteelste Jong vum Prënz George, Duke of York a senger Fra, der Mary of Teck. Hie wa en éischter scheien, zeréckhalende Jong, dee mat der Gesondheet geplot war a getuddelt huet.

Nom Doud vum Edward VII. gouf dem Albert säi Papp de 6. Mee 1910 als George V. als neie Kinnek, a säi Brudder Edward als Prince of Wales ernannt, woumat dësen offiziell Trounfollger gouf.

Den Albert huet eng Ausbildung bei der Royal Navy gemaach, wou en och den Éischte Weltkrich duerch gedéngt huet, a goung 1918 bei déi nei gegrënnt Royal Air Force. 1919 huet hien um Trinity College zu Cambridge Geschicht, Ekonomie, a Politologie studéiert.

1920 krut e vu sengem Papp den Titel Duke of York, an huet vun do un offiziell Optrëtter fir d'Monarchie absolvéiert, woubäi en et bei sengen ëffentleche Riede wéinst sengem Tuddelen net einfach hat. Hien huet dann och bei engem Logoped eng Therapie gemaach, fir dat an de Grëff ze kréien (Am Film *[[The King's Speech]]* geet dodrëms).

De Prënz Albert huet 1923 déi schottesch Adleg Elizabeth Bowes-Lyon bestuet, mat där en zwou Duechteren hat:
* d'Elizabeth (*21. Abrëll 1926; † 8. September 2022), vun 1952 bis 2022 Kinnigin Elisabeth II. ∞ Prënz Philipp vu Griicheland an Dänemark
* Margaret Rose (* 21. August 1930; † 9. Februar 2002) ∞ Anthony Armstrong-Jones, Earl of Snowdon

Den 20. Januar 1936 ass den George V. gestuerwen, a säin eelste Jong, den Edward VIII. gouf Kinnek. Am Laf vum Joer gouf awer bekannt, datt hien eng Relatioun mat enger Amerikanerin, déi schonn zweemol gescheet war, hat, der Wallis Simpson. Wéi den Edward kloer gemaach huet, hie wéilt se bestueden, koum et zu enger Verfassungskris, well déi brittesch Regierung deem net zoustëmme wollt. De Kinnek huet doropshin, no just 11 Méint um Troun, den 11. Dezember 1936 ofgedankt, sou datt säi Brudder Albert Kinnek gouf. Hien huet den Numm George VI. ugeholl, fir Kontinuitéit mat sengem Papp ze demonstréieren a gouf den 12. Mee 1937 an der Westminster Abbey offiziell gekréint.

Dem George VI. säi Règne war virun allem vum Zweete Weltkrich markéiert, wou hien de Kampf vun de Britte géint de Faschismus personifizéiert huet, an d'Ëmwandlung vum British Empire an de Commonwealth of Nations (1947). Hie war och deen éischte brittesche Monarch, deen eng Staatsvisitt an den USA gemaach huet (1939).

Seng Nofollgerin war d'Elizabeth II..

## Literatur
* Keith Middlemas: *The Life and Times of George VI.* Introduction by Antonia Fraser, Weidenfeld and Nicolson, London 1974.

## Gielercher
*
*

## Um Spaweck
Sinclair Lewis

Den **Harry Sinclair Lewis**, gebuer de 7. Februar 1885 zu Sauk Centre, am Minnesota, a gestuerwen den 10. Januar 1951 zu Roum, war en US-amerikanesche Schrëftsteller.

Hie gouf fir seng sozialkritesch a satiresch Romaner berüümt. 1930 krut hien, als éischten Amerikaner, den Nobelpräis fir Literatur.

De Sinclair Lewis war tëscht 1928 an 1942 mat der Schrëftstellerin Dorothy Thompson (1894–1961) bestuet, mat där en ee Jong, de Michael (* 1930), hat. Hien ass zu Roum un de Suitte vu sengem Alkoholismus gestuerwen.

## Romaner

* 1912: Hyke and the Aeroplane (ënner dem Pseudonym *Tom Graham*).
* 1914: Our Mr. Wrenn 
* 1915: The Trail of the Hawk
* 1917: The Innocents
* 1917: The Job 
* 1919: Free Air 
* 1920: Main Street 
* 1922: Babbitt 
* 1925: Dr. med. Arrowsmith 
* 1926: Mantrap 
* 1927: Elmer Gantry
* 1928: The Man Who Knew Coolidge
* 1929: Dodsworth 
* 1933: Ann Vickers
* 1934: Work of Art .
* 1935: It Can't Happen Here
* 1943: Gideon Planish
* 1945: Cass Timberlane
* 1947: Kingsblood Royal 
* 1949: The God-Seeker 
* 1952: World So Wide (*posthum*)

## Literatur
* Richard Lingeman: *Sinclair Lewis. Rebel from Main Street.* Random House, New York 2002, ISBN 0-679-43823-8.
*Vincent Sheean: *Dorothy and Red*. Däitsch; *Dorothy und Red, Die Geschichte von Dorothy Thompson und Sinclair Lewis.* Droemer, München und Zürich 1964.
* Stephen R. Pastore: *Sinclair Lewis. A Descriptive Bibliography. A Collector's and Scholar's Guide to Identification.* 2. Auflage. University of Scranton Press, Scranton 2009, ISBN 978-1-58966-156-1.
* Sheldon Norman Grebstein: *Sinclair Lewis.* 2. Oplo. *Twayne's United States Authors Series No.&nbsp;14.* New York 1962.

## Um Spaweck
Luxemburger Berg- und Metallindustriearbeiter-Verband

De **Luxemburger Berg- und Metallindustriearbeiter-Verband** (LBMIAV oder BMIAV ofgekierzt, kuerz *de Verband* genannt), war eng lëtzebuergesch Gewerkschaft.

En ass den 29. Februar 1920 aus dem Zesummeschloss vum *[[Luxemburger Metallarbeiter-Verband]]* an dem *[[Berg- und Hüttenarbeiter-Verband]]* entstanen. Dreiwend Kraaft hanner där Fusioun war de Pierre Krier.

Am Zweete Weltkrich, ënner der däitscher Besatzung, goufen d'Gewerkschaften, an deemno och de *Verband*, verbueden an opgeléist.

Gläich no der Liberatioun, den 20 Oktober 1944, gouf mam Letzeburger Arbechterverband (LAV) eng Nofollger-Organisatioun gegrënnt. Aus dem LAV sollt den 1. Januar 1979 den OGB-L ervirgoen.

## Literatur
Romain Steil: "Der Luxemburger Metallarbeiter-Verband (1916-1920)", S.141-183; Marc Lentz: "Die freien Gewerkschaften auf dem Weg zur Sozialpartnerschaft", S.185-262, in: *75 Joër fräi Gewerkschaften. Contributions à l'histoire du mouvement syndical luxembourgeois. Beiträge zur Geschichte der luxemburgischen Gewerkschaftsbeweegung.* Esch-sur-Alzette, 1992.

## Kuckt och
* Gewerkschaften zu Lëtzebuerg