Hamm (Stad Lëtzebuerg)

**Hamm** ass ee vun de 24 offizielle Quartiere vun der Stad Lëtzebuerg a läit am Oste vun der Haaptstad.

Vun 1874 bis 1920 war et eng eegestänneg Gemeng Hamm.

## Geographesches
Hamm ass 407,61 Hektar grouss a läit op enger Héicht tëscht 248,9 an 360,6 m. De Quartier grenzt am Norden un den Zens an dann, am Sënn vun der Auer, un d'Gemenge Sandweiler an Hesper an d'Quartiere Bouneweg-Süd a Polvermillen.

Hamm steet op engem Plateau am Oste vun der Stad Lëtzebuerg, tëscht dem Hammer Dällchen am Norden an dem Uelzechtdall. De Fluchhafe Lëtzebuerg um Findel mécht am Nordosten d'Grenz. Ee vun de gréisste Bëscher vun der Gemeng ass den *Hammer Bësch*, dee mat sengen 130 ha op der Sandweiler Säit läit. Do ass och den amerikaneschen Zaldotekierfecht ze fannen.

## Geschicht
Den Numm Hamm gouf fir d'éischt am Joer 1238 an engem Akt vun der Gräfin Ermesinde ernimmt.

1796 war Hamm – op der Ferrariskaart vu 1778 als « Hamme » agezeechent – eng kleng Uertschaft mat nonzeg Awunner. Se krut awer méi Bedeitung duerch déi fënnef Millen op der Uelzecht: d'Gantebeensmillen, d'Follmillen, d'Schläifmillen, d'Bouneweger Millen an d'Polvermillen.

Nodeems d'Bridder Samson a Quetschlik Godchaux 1835 d'Schläifmillen an duerno och déi aner Mille kaaft an eng Duchfabrick gegrënnt hunn, gouf et Aarbecht fir eng ganz Rëtsch Leit an Hamm gouf en Aarbechterduerf. Zäitweis hu bis 800 Leit an der *Draperies de Luxembourg S.A.* geschafft.

Duerch dës industriell Entwécklung hunn d'Godchaux Bridder et fäerdeg bruecht, datt Hamm vu Sandweiler getrennt an den 1. Januar 1874 eng eegestänneg Gemeng gouf. Wéinst dem Éischte Weltkrich koum d'Fabrick a Schwieregkeeten, wat natierlech och Konsequenze fir d'Gemengefinanzen hat. D'Gemeng Hamm war du séier bereet fir 1920 mat der Stad Lëtzebuerg ze fusionéieren.

Iwwerdeems 1939 just nach 150 Leit an der Duchfabrick geschafft hunn, war et nom Zweete Weltkrich ganz eriwwer mat der Produktioun.

1931 gouf am *Kierchegronn* – baussent dem Duerfkär – eng Kolonie mat knapp 70 Eefamilljenhaiser gebaut an 1960 ass d'Zivilhospiz gebaut ginn.

Anescht wéi an anere Quartieren, goufen et keng grouss Wunnengsbauprojeten zu Hamm, absënns well d'Uertschaft an der Afluchschneis vum Fluchhafe läit.

## Gemeng Hamm
Vum 1. Januar 1874 bis den 1. Juni 1920 war Hamm eng eegestänneg Gemeng.

## Awunner

### Demographie iwwer d'Zäit

### Awunner haut
Op den  hunn zu Hamm  Leit gewunnt. Den Undeel vun de Lëtzebuerger louch bei &nbsp;% géintiwwer &nbsp;% Auslänner.

## Veräiner
Zu Hamm gëtt et follgend Veräiner

* RM Hamm Benefica
* Chorale Sainte-Cécile ''La Hammoise''

## Literatur
* Hubert Marx, *[https://onsstad.vdl.lu/fileadmin/uploads/media/ons_stad_28-1988_4-7.pdf Leben in Hamm einst und jetzt]*, ons stad, 28/1988

## Kuckt och
* Kierch vun Hamm
* Amerikaneschen Zaldotekierfecht zu Hamm
* Gare Zens-Hamm
* Scheedhaff
* Bemierkenswäert Beem um Scheedhaff:
** Lannenallee
**Séisskäschtebam

## Um Spaweck

* Gesëtz iwwer d'Kreatioun vun der Gemeng Hamm *Loi du 20 décembre 1873, créant une nouvelle commune du nom de Hamm*
* Gesetz iwwer d'Fusioun vun de Gemenge Rollengergronn, Hollerech an Hamm mat der Stad Lëtzebuerg *Loi du 26 mars 1920 concernant la fusion des communes de Hollerich, Rollingergrund et Hamm avec la ville de Luxembourg*