open-index/open-wikipedia-markdown huggingface dataset:
Chapman Medail

D**'Chapman Medail** (englesch: **Chapman Medal**) ass en Astronomiepräis vun der brittescher Royal Astronomical Society.
De Präis gëtt zanter 1973 fir besonnesch Verdéngschter an der solar-terrestrescher Physik verginn, inklusiv Geomagnetismus an Aeronomie. De Präis gouf nom Astronom Sydney Chapman genannt.

## Präisdréier

* 2018 Emma Bunce
* 2017 Mervyn Freeman
* 2016 Philippa Browning
* 2015 Alan Hood
* 2014 Louise Harra
* 2013 Stephen Milan
* 2012 Andrew Fazakerley
* 2010 Bernard Robertsu
* 2008 André Balogh
* 2006 Steven J. Schwartz
* 2004 Richard Harrisonu
* 2001 Jeremy Bloxham
* 1998 Michael Lockwoodu
* 1994 Ian Axford
* 1991 Stan W.H. Cowley
* 1988 D. Ian Gough
* 1985 Peter Goldreich
* 1982 James W. Dungey
* 1979 Eugene Parker
* 1976 Syun-Ichi Akasofu
* 1973 Drummond Matthews an Frederick Vine

## Kuckt och

* Astronomesch Medailen a Präisser
Philolaus (Moundkrater)

De **Philolaus** ass en Aschlagkrater um Äerdmound um nordwestleche Rand vun der viischter Äerdmoundsäit. Hien huet en Duerchmiesser vu 70 Kilometer an ass gutt erhalen. Am Weste läit de Krater Anaximenes an am Norden de Krater Anaxagoras. De Kraterrand ass staark terrasséiert. Am Zentrum vum Krater sinn zwéin Hiwwelen.

## [[Niewekrater]]en

De Krater gouf am Joer 1935 vun der IAU nom virsokratesche griichesche Philosoph Philolaos genannt.

## Um Spaweck
* Philolaus op The-moon Wiki
* Beschreiwung op ''skytrip.de''
Saud ibn Abd al-Aziz

De **Saud ibn Abd al-Aziz Al Saud** (Arabesch: سعود بن عبد العزيز آل سعود), gebuer de 15. Januar 1902 zu Kuwait-Stad a gestuerwen den 23. Februar 1969 zu Athen, war vun 1953 bis 1964 den zweete Kinnek vu Saudi-Arabien.

Hie war den zweeteelste Jong vum Kinnek Abd al-Aziz ibn Abd ar-Rahman Al Saud, dem Grënner vun der Saud-Dynastie an éischte Kinnek vu Saudi-Arabien. Den 10. Mee 1933 gouf de Prënz Saud zum Krounprënz ernannt, dat entgéint der Traditioun, no där dat eréischt just virum Doud vum aktuelle Kinnek, a mat de Beduinen ofgeschwat, sollt geschéien.

Am Oktober 1953 gouf hie vu sengem Papp zum President vum nei agesate Ministerrot an och zum Commandant-en-Chef vun der Arméi ernannt. Den 9. November 1953 gouf de Saud, nom Doud vu sengem Papp, zum neie Kinnek ernannt, a säi Brudder, de Prënz Faisal, zum neie Krounprënz.

Hien huet grosso-modo d'Politik vu sengem Papp virugefouert, absënns déi enk Relatioune mat den USA a mat Groussbritannien.

Seng Regierungszäit war vu Spannungen tëscht him a sengem Brudder Faisal markéiert. Ë.&nbsp;a. dem Kinnek säi labberen a verbëtzeresche Liewensstil huet dem Faisal, deen e strenge Wahhabit war, net gefall. Dëse Konflikt huet sech 1964 zougespëtzt, wou sech d'kinneklech Garde an d'Nationalgarde zu Riad enaner géintiwwer stoungen. De Mononk vun deenen zwéin, de Prënz Abdullah bin Abd ar-Rahman Al Saud, huet doropshi mat deene wichtegsten Ulema vum Kinnekräich geschwat an erreecht, datt s'eng Fatwa decidéiere géifen, déi de Kinnek ofgesat huet. No engem hallwe Joer, wou e sech dergéint gewiert huet, huet de Saud schlussendlech opginn.

Den 2. November 1964 huet seng Herrschaft offiziell opgehalen, an deen Dag drop goung en an den Exil, ë.&nbsp;a. op Genf, Paräis an op d'Côte d'Azur, wou e sech et gutt goe gelooss huet, dono och op Heliopolis bei Kairo an op Athen, wou en un engem Häerzschlag gestuerwen ass.

A Saudiarabie gouf no sengem Doud net méi vill vun him geschwat; just d'Universitéit vu Riad, d'Kinnek-Saud-Universitéit, déi en 1957 opgemaach huet, dréit säin Numm.

Hien hat 52 Jongen a 50 Duechteren, vun offiziell zwielef Fraen, mat deenen e bestuet war. Dobäi kommen nach eng 50 Kanner, déi e mat Sklavinne kritt hat.

## Um Spaweck
Guy Bedos

De **Guy Bedos**, gebuer de 15. Juni 1934 zu Alger, a gestuerwen den 28. Mee 2020, war e franséische Schauspiller a Komiker.

## Filmographie
### Kino (Auswiel)
* 1955: *[[Futures vedettes]]* - Regie: Marc Allégret
* 1958: *[[Les tricheurs]]* - Regie: Marcel Carné
* 1961: *[[Ce soir ou jamais]]* - Regie: Michel Deville
* 1962: *[[Le caporal épinglé]]* - Regie: Jean Renoir
* 1962: *[[L'empire de la nuit]]* - Regie: Pierre Grimblat
* 1963: *[[La soupe aux poulets]]* - Regie: Philippe Agostini
* 1963: *[[Dragées au poivre]]* - Regie: Jacques Baratier
* 1964: *[[Les copains (Film 1964)|Les copains]]* - Regie: Yves Robert
* 1966: *[[Sept hommes et une garce]]* - Regie: Bernard Borderie
* 1972: *[[L'œuf]]* - Regie: Jean Herman
* 1976: *[[Un éléphant ça trompe énormément]]* - Regie: Yves Robert
* 1977: *[[Nous irons tous au paradis]]* - Regie: Yves Robert
* 1984: *[[Réveillon chez Bob]]* - Regie: Denys Granier-Deferre - Haaptacteuren: Jean Rochefort, Agnès Soral
* 1986: *[[Sauve-toi, Lola]]* - Regie: Michel Drach
* 1991: *[[Contre l'oubli]]* - Regie: Patrice Chéreau
* 1991: *[[Le bal des casse-pieds]]* - Regie: Yves Robert
* 1996: *[[Un homme est tombé dans la rue]]* - Regie: Dominique Roulet
* 2003: *[[Les clefs de bagnole]]* - Regie: Laurent Baffie
* 2007: *[[Survivre avec les loups]]* - Regie: Véra Belmont
* 2012: *[[Et si on vivait tous ensemble ?]]* - Regie: Stéphane Robelin

## Um Spaweck
L'œuf

** L'œuf** ass e franséische Film vum Jean Herman aus dem Joer 1972 no engem Theaterstéck vum Félicien Marceau. 
 
## Ëm wat geet et am Film?
Den Émile Magis huet zwou Frëndinnen, hie bestit sech awer mat enger Drëtter. Seng Fra bleift him awer net laang trei…

## Um Spaweck
* De Film op der IMDb
Le serpent (Film 1973)

**Le serpent** ass e franséisch-italieenesch-däitsche Spionagefilm vum Henri Verneuil aus dem Joer 1973.

## Ëm wat geet et am Film?
Eng zimmlech komplizéiert Geschicht iwwer e russesche Colonel deen zu Paräis an d'US-amerikanesch Ambassade well flüchten, deen awer a Wierklechkeet e russesche Spioun ass…
## Um Spaweck
Vincent, François, Paul et les autres

**Vincent, François, Paul et les autres** ass e franséisch-italieenesche Film vum Claude Sautet aus dem Joer 1974 nom Roman *La grande marrade * vum Claude Néron. 
## Ëm wat geet et am Film?
De Vincent, de François, de Paul an aner Frënn treffe sech reegelméisseg fir iwwer hir Problemer ze diskutéieren…

## Um Spaweck
* De Film op der IMDb
* Kritik vum Roger Ebert
* De Film op dvdclasic
L'escapade (Film 1974)

**L'escapade** ass e franséisch-Schwäizer Film vum Michel Soutter aus dem Joer 1974. 
## Ëm wat geet et am Film?
## Um Spaweck
Anaxagoras (Moundkrater)

Den **Anaxagoras** ass en Aschlagkrater um Äerdmound héich am Norde op der viischter Äerdmoundsäit. En iwwerlagert den eelere Krater Goldschmidt am Osten. Weider am Südoste läit de Krater Barrow. De Krater ass relativ jonk. Hien huet e Stralesystem a säi Kraterrand ass wéineg erodéiert. Am sengem Zentrum ass wéi bal an all Krater en Zentralbierg.

## [[Niewekrater]]en

De Krater gouf am Joer 1935 vun der IAU nom griichesche Philosoph an Astronom Anaxagoras genannt.

## Um Spaweck
* Moundkaart Nr 3: De Krater Anaxagoras läit ënnen an der Mëtt
L'innocente

**L'innocente** ass e franséisch-italieenesche Film vum Luchino Visconti aus dem Joer 1976 no engem Roman vum Gabriele D'Annunzio. 
## Ëm wat geet et am Film?
D'Giuliana Hermil gëtt stänneg vun hirem Mann bedrunn. Si léisst sech eng Kéier mam Filippo d'Arborio an. Vun där enger Nuecht mam Filippo erwaart si e Kand…

## Um Spaweck
* De Film op der IMDb
* De Film op DVDBeaver
Nuit d'or

** Nuit d'or** ass e franséisch-däitsche Film vum Serge Moati aus dem Joer 1976. 
## Ëm wat geet et am Film?
E Mann deen dout soll sinn, daucht erëm op, a rächt sech un deenen déi hie wollten aus der Welt schafen…
## Um Spaweck
* De Film op der IMDb
Du bout des lèvres

** Du bout des lèvres** ass e belsche Film vum Jean-Marie Degèsves aus dem Joer 1976. 
## Ëm wat geet et am Film?
De Fernand, e Jugendleche frënnt sech mat enger Fra un déi vill méi al ass wéi hien...

## Um Spaweck
* De Film op der IMDb
Serge Moati

De **Serge Moati**, gebuer als *Henry Moati* de 17. August 1946 zu Tunis, ass e franséische Filmregisseur, Filmproduzent, Dréibuchauteur a Schauspiller.
## Filmographie
### als Regisseur
#### Kino
* 1966: *Les cow boys sont noir* - (Kuerzfilm)
* 1970: *[[Yan Diga - Ils traverseront des pays comme des jardins]]*
* 1976: *[[Nuit d'or]]* - Haaptacteuren: Bernard Blier, Klaus Kinski, Marie Dubois
* 1994: *[[Des feux mal éteints]]* - Haaptacteuren: Manuel Blanc, Maria de Medeiros
#### TV (Auswiel)
* 1974-1975: *Le pain noir* - (TV-Mini-Serie) - (8 Episoden)
* 1988: *La croisade des enfants*
* 1993: *Edwige Feuillère en scène*
* 2005: *Capitaines des ténèbres*
* 2005-2015: *Mes questions sur..* - (TV-Serie) - (15 Episoden)
* 2008: *Mitterrand à Vichy*

## Um Spaweck
Jean-Marie Degèsves

De **Jean-Marie Degèsves**, gebuer de 16. Mee 1945 zu Huy an der Belsch, a gestuerwen 1999, war e belsche Schauspiller, Dréibuchauteur a Filmregisseur.
### Filmographie
### als Schauspiller
* 1975: *[[Isabelle devant le désir]]* - Regie: Jean-Pierre Berckmans - Haaptacteuren: Jean Rochefort, Anicée Alvina, Mathieu Carrière 
* 1975: *[[Docteur Justice]]* - Regie: Christian-Jaque - Haaptacteuren: John Phillip Law, Gert Fröbe
* 1985: *[[Vivement ce soir]]* - Regie: Patrick Van Antwerpen 
### als Regisseur
#### Kino
* 1974: *Les petites vacances* (Kuerzfilm) 
* 1976: *[[Du bout des lèvres]]* - Haaptacteuren: Marie Dubois, Olivier de Saedeleer
* 1984: *[[Du sel sur la peau]]* - Haaptacteuren: Richard Bohringer, Catherine Frot
#### TV
* 1977: *Cinéromance* 
* 1979: *L'homme au petit chien* - Haaptacteuren: Gilles Ségal, Ann Petersen

## Um Spaweck
* IMDb
Les mal partis (Film)

** Les mal partis** ass e franséische Film vum Sébastien Japrisot aus dem Joer 1976. De Japrisot huet de Film ënner sengem eegenen Numm *Jean-Baptiste Rossi* gedréint
## Ëm wat geet et am Film?
Am Joer 1944 verléift sech e Jugendleche vu 15 Joer an eng jonk Nonn aus engem Spidol...

## Um Spaweck
* De Film op der IMDb
Sébastien Japrisot

De **Sébastien Japrisot**, gebuer als *Jean-Baptiste Rossi* de 4. Juli 1931 zu Marseille, a gestuerwen de 4. Mäerz 2003 zu Vichy, war e franséische Schrëftsteller, Dréibuchauteur a Filmregisseur.

De Japrisot huet säin éischte Roman *[[Les mal partis (Film)|Les mal partis]]* aus dem Joer 1950 selwer 1976 verfilmt. Seng erfollegräich Kriminalromaner goufen zum gréissten Deel mat senger Hëllef fir de Kino adaptéiert.

## Romaner
### als Jean-Baptiste Rossi
* *Les mal partis* - Éditions Robert Laffont, 1950)
* *Visages de l'amour et de la haine* 
* *L'odyssexe* - Denoël, 1965)
* *La passion des femmes* (Denoël, 1986)
### als Sébastien Japrisot
* *Compartiment tueurs* - Denoël, coll. *Crime-club*
* *Piège pour Cendrillon* - Denoël, coll. *Crime-club*
* *La dame dans l'auto avec des lunettes et un fusil* (Denoël, 1966) 
* *L'été meurtrier* (Denoël, 1977) 
* *Un long dimanche de fiançailles* (Denoël, 1991)

## Filmographie
### als Regisseur
* 1961: *La machine à parler d'amour* (Kuerzfilm)
* 1962: *L'Idée fixe* (Kuerzfilm)
* 1964: *L'Homme perdu dans son journal* (Kuerzfilm)
* 1976: *[[Les mal partis (Film)|Les mal partis]]* - Haaptacteuren: France Dougnac, Marie Dubois, Jean Gaven, Pascale Roberts 
* 1988: *[[Juillet en septembre]]* - Haaptacteuren: France Dougnac, Lætitia Gabrielli, Anne Parillaud
### als Dréibuchauteur (Auswiel)
* 1968: *[[Adieu l'ami]]* - Regie: Jean Vautrin - Haaptacteuren: Charles Bronson, Alain Delon
* 1970: *[[Le passager de la pluie]]* - Regie: René Clément - Haaptacteuren: Charles Bronson, Marlène Jobert
* 1972: *[[La course du lièvre à travers les champs]]* - Regie: René Clément - Haaptacteuren: Jean-Louis Trintignant, Robert Ryan, Lea Massari 
* 1975: *[[Histoire d'O]]* - Regie: Just Jaeckin - Haaptacteuren: Corinne Cléry, Udo Kier
* 1983: *[[L'été meurtrier]]* - Regie: Jean Becker - Haaptacteuren: Isabelle Adjani, Alain Souchon
* 1988: *Juillet en septembre* 
* 1975: *[[Les enfants du marais]]* - Regie: Jean Becker - Haaptacteuren: Jacques Villeret, Isabelle Carré

## Um Spaweck
NGC 1125

Den **NGC 1125** ass eng Balkespiralgalaxie vum Hubble-Typ SB0-a am Stärebild Eridanus um südleche Stärenhimmel. Si gëtt als Seyfert-2-Galaxie gefouert.

Den Objet gouf 1785 vum Wilhelm Herschel entdeckt.

## Kuckt och

## Um Spaweck

* SEDS
* http://aladin.u-strasbg.fr/java/alapre.pl?NGC1125
* https://web.archive.org/web/20220702201624/https://skyview.gsfc.nasa.gov/current/cgi/runquery.pl?Interface=quick&VCOORD=NGC1125&SURVEY=Digitized+Sky+Survey
* SIMBAD Query
* Artikel a Biller vum NGC 1125 op wikisky.org
* NGC/IC Projet
*  ''NGC 1125'' an der NASA Extragalactic Database
Tsai Ing-wen

D**'Tsai Ing-wen** (), gebuer den 31. August 1956 an der Gemeng Fangshan, an Taiwan, ass eng taiwaneesesch Politikerin.

Si war vun 2008 bis 2012, vun 2016 bis 2018 a vun 2020 bis 2022 Presidentin vun der Demokratescher Fortschrëttspartei (DPP). Si gouf de 16. Januar 2016 zu der neier Presidentin vun Taiwan gewielt an den 11. Januar 2020 erëmgewielt. Den 20. Mee 2024 gouf si vum Lai Ching-te ofgeléist.

Si gouf 2004 Member vun der DPP, kuerz Deputéiert, an du Vize-Premierministesch ënnert dem Premierminister Su Tseng-chang, bis zum Regierungsrécktrëtt 2007. 2011 war si eng éischt Kéier Spëtzekandidatin fir Presidentschaftswalen, gouf awer dunn net gewielt.

## Um Spaweck

* Offiziell Websäit
Leif Erland Andersson

De **Leif Erland Andersson**, gebuer de 4. November 1944 zu Falkenberg a Schweden, a gestuerwen de 4. Mee 1979, war e schweedeschen Astronom.

## Liewen
De Leif Andersson huet op der Universitéit zu Lund studéiert. 1968 krut hien eng Assistenteplaz an engem Observatoire op Sizilien. Dono huet ass op d'Universitéit vun Indiana gaangen, fir säin Doktorat ofzeschléissen. Spéider huet hien am Lunar & Planetary Science Laboratory vun der Universitéit vun Arizona zu Tucson am Arizona geschafft.

Den Andersson hat berechent, datt déi éischt observéierbar Duerchgäng vum Pluto a vum Charon an de fréien 1980er Jore wieren. Hien hat awer net laang genuch gelieft, fir et selwer ze gesinn.

Den Andersson hat als Wonnerkand gegollt, well hien de schweedesche Televisiounsquiz *10.000-kronorsfrågan* („10.000-Kroune-Fro“) zweemol gewonnen hat, déi éischt Kéier scho mat 16 Joer.

No sengem fréien Doud wéinst Lymphkriibs am Alter vu 35 Joer gouf de Krater Andersson um Äerdmound no him genannt.

## Kuckt och

## Um Spaweck
* Publikatioun vum L.E. Andersson am Astrophysics Data System
Robbesscheier

D**'Robbesscheier** zu Munzen ass en Duerfmusée, an deem Aarbechts- a Liewensgewunnechte vu fréier aus dem Éislek presentéiert ginn.

Nieft dem eigentleche Musée gehéieren, op enger Fläch vu 6 Hektar, och nach eng Véiperch, e Park, Bongerten a Gäert dozou. Do gëtt regional typescht Uebst a Geméis ugebaut, dat am Restaurant Robbesscheier verschafft a verdillegt gëtt. Ze gesinn ass och eng Beienzuucht, a wéi een un den Hunneg kënnt, historesch Maschinnen a Geschier, an et kann een den Ardennerpäerd nokucken, wann déi als Schaffdéier agesat ginn.

Punktuell Aktivitéite sinn d'Trauliichtbrennen, Enn Oktober, oder den *[[Haupeschmaart]]* uganks November, op Haupeschdag.

De Musée gëtt vum Syndicat du Tourisme vun der Gemeng Klierf gefouert, déi och Vakanzenzëmmeren dra verlount.

D'Gebai gouf den 22. Februar 1991 op d'Lëscht vum Zousazinventaire vun de klasséierte Monumenter agedroen.

## Kuckt och
* Lëscht vu lëtzebuergesche Muséeën

## Um Spaweck

* Website vum Musée
France Dougnac

D**'France Dougnac**, gebuer den 10. Juni 1951 zu Toulouse, a gestuerwen de 4. Juli 2018 zu Mamers, war eng franséisch Schauspillerin.

## Filmographie
### Kino
* 1969: *[[Les cent livres des hommes]]* - Regie: Nat Lilienstein
* 1971: *[[Le mauvais]]* - Regie: Paul Paviot 
* 1971: *[[Les pétroleuses]]* - Regie: Christian-Jaque 
* 1973: *[[Le concierge]]* - Regie: Jean Girault
* 1974: *[[Impossible... pas français]]* - Regie: Robert Lamoureux
* 1976: *[[Les mal partis (Film)|Les mal partis]]* - Regie: Sébastien Japrisot
* 1978: *[[L'horoscope]]* - Regie: Jean Girault
* 1979: *[[Coup de tête (Film 1979)|Coup de tête]]* - Regie: Jean-Jacques Annaud
* 1980: *[[Alors..heureux ?]]* - Regie: Claude Barrois
* 1980: *[[Une fille cousue de fil blanc]]* - Regie: Michel Lang
* 1985: *[[Une fugue en femme majeure]]* - Regie: Patrick Villechaize
* 1985: *[[Gros dégueulasse]]* - Regie: Bruno Zincone
* 1988: *[[Juillet en septembre]]* - Regie: Sébastien Japrisot

## Um Spaweck
La menace (Film 1977)

**La menace** ass e franséisch-kanadesche Film vum Alain Corneau aus dem Joer 1977.

## Ëm wat geet et am Film?
D'Dominique (Marie Dubois) ass jalous op dem Henri (Yves Montand) seng nei Frëndin Julie (Carole Laure). Si geheit sech eng Fiels erof a versicht de Selbstmuerd als Muerd duerzestellen. De Verdacht fält op d'Julie

## Um Spaweck
* De Film op der IMDb
Je vous ferai aimer la vie

**Je vous ferai aimer la vie** ass e franséische Film vum Serge Korber aus dem Joer 1979.

## Ëm wat geet et am Film?
D'Arielle (Marie Dubois) erzitt eleng säi Jong deen e schwéieren Accident hat…

## Um Spaweck
* De Film op der IMDb
Veritate (Stär)

De **Veritate** (Flamsteed-Bezeechnung: **14 Andromedae**, ofgekierzt *14 And*) ass e Roude Ris am Stärebild Andromeda. E läit ronn 249 Liichtjoer vun eiser Sonn ewech. Et ass e Stär vun der 5. Gréisst a bei gudde Wiederkonditiounen nach sou just mat bloussem A ze gesinn. De Veritate huet e Planéitesystem mat op d'mannst engem bekannten Exoplanéit.

## Den Numm
Den onopfällege Stär war bis 2015 haaptsächlech ënner senger Flammsteed-Bezeechnung bekannt an hat keen historeschen eegenen Numm. No engem ëffentleche Concours vun der Internationaler Astronomescher Unioun fir den Numm vun Exoplanéiten an hiren Zentralstären, krut de 14 Andromedae de 15. Dezember 2015 den offiziellen Numm *Veritate*, ofgeleet vum laténgesche Wuert "Veritas" fir "Wouerecht". Deen ufanks virgeschloenen Numm *Veritas*, vum *Thunder Bay Centre* vun der *Royal Astronomical Society of Canada* gouf wéinst dem selwechten Numm vum Asteroid (490) Veritas net akzeptéiert.

## Eegenschaften
De Veritate ass e Roude Ris mat der Spektralklass K. Hien huet méi wéi déi duebel Mass vun eiser Sonn an ongeféier den eeleffache Sonneradius. Et ass méiglecherweis och e verännerleche Stär. An der Vergaangenheet gouf en als Haaptreiestär mat der Spektralklass A oder F notéiert.

## Planéitesystem

Am Joer 2008 gouf mat der Radialvitessmethod e Planéit beim Stär fonnt, dee bal déi fënneffach Mindestmoosse vum Jupiter huet. Den Exoplanéit krut 2015 vun der IAU den offizielle Numm *Spe*.
(490) Veritas

Den **(490) Veritas** ass en Asteroid vun der Haaptasteroidenceinture.

Hie gouf den 3. September 1902 vum däitschen Astronom Max Wolf um Observatoire Heidelberg entdeckt.

Den Asteroid ass no der réimescher Gëttin Veritas genannt.

## Kuckt och

* Lëscht vun den Asteroiden

## Um Spaweck
* Kosmesche Stëbs vum Veritas
Spe (Exoplanéit)

De **Spe** (**14 Andromedae b**, ofgekierzt *14 And b*) ass en Exoplanéit, dee ronn 249 Liichtjoer vun eiser Sonn ewech läit a ronderëm de roude Ris Veritate am Stärebild Andromeda kreest.

## Den Numm
Wéi all Exoplanéit krut de Spe am Ufank eng Bezeechnung déi dem deemolegen offiziellen Numm vu sengem Zentralstär 14 Andromedae entsprach huet. No engem ëffentleche Concours vun der IAU krut den Exoplanéit de 15. Dezember 2015 den offiziellen Numm *Spe*, ofgeleet vum laténgesche Wuert "Spes" fir "Hoffnung".

## Entdeckung
De Planéit gouf am Kader vun enger 2001 ugefaangener Moosskampagne vun engem japaneschen Astronomenteam ëm de Bunei Sato am Okayama Astrophysical Observatory entdeckt. Dobäi goufen d'Radialvitesse vu ronn 300 roude Risestäre mat de Spektralklasse G a K prezis vermooss. Am Juli 2008 gouf schliisslech d'Entdeckung vu fënnef Planéiten ëm d'Stäre 14 Andromedae, 81 Ceti, 6 Lyncis, an HD 167042 publizéiert.

## Eegenschaften
De Spe huet no Modellrechnungen eng Mindestmass vu bal fënnef Jupitermassen an ëmkreest de Veritate an 186 Deeg op engem kreesfërmegen Orbit bei engem Ëmlafradius vun zirka 0,83 AE. Wéinst senger grousser Mass muss et sech ëm e Gasris handelen.

## Kuckt och

* Lëscht vun Exoplanéiten
Glenn Frey

De **Glenn Lewis Frey**, gebuer de 6. November 1948 zu Detroit, am Michigan, a gestuerwen den 18. Januar 2016 zu New York, war en US-amerikanesche Rockmuseker.

Hie war vun Ufank u bis zu sengem Doud Member vun der Rockband Eagles, wou e Gittar a Piano gespillt huet a bei ville Stécker och gesongen huet. Eleng oder zesumme mam Don Henley huet hien déi meescht Stécker vun den *Eagles* geschriwwen. Zu de bekanntste Stécker vun den Eagles zielen *[[Take It Easy (Lidd vum Eagles)|Take It Easy]]* oder *[[Hotel California]]*.

1981 ass d'Band ausernee gaangen, ier se sech 1994 nees zesummefonnt hunn. Hir lescht Tournée war vun 2013 bis 2015. Tëscht 1981 an 1994 hat de Frey eng erfollegrräich Solocarrière.

Hien hat och e puer Niewerollen a Filmer oder Tëleesserien.

## Discographie
### Albumen
* 05/1982: *No Fun Aloud*
* 06/1984: *The Allnighter*
* 08/1988: *Soul Searchin*' 
* 06/1992: *Strange Weather*
* 07/1993: *Live in Dublin* 
* 03/1995: *The Solo Collection*
* 09/2000: *20th Century Masters - The Millennium Collection*
* 06/2012: *After Hours*

### Singles
* 05/1982: *I Found Somebody* (US #31)
* 08/1982: *The One You Love* (US #15)
* 12/1982: *That Girl/All Those Lies* (US #41) 
* 06/1984: *Sexy Girl* (US #20, UK #81) 
* 09/1984: *The All Nighter* (US #54) 
* 11/1984: *[[The Heat Is On]]* (D #4, A #27, CH #5, US #2, UK #12, NL #19, F #47, S # 5, N # 2) 
* 03/1985: *Smuggler's Blues* (US #12, UK #22) 
* 08/1985: *[[You Belong to the City]]* (US #2, UK #94, NL #37) 
* 08/1988: *True Love* (US #13, UK #84) 
* 11/1988: *Soul Searchin*' 
* 02/1989: *Livin' Right* (US #90) 
* 04/1991: *Part of Me, Part of You* (D #54, US #55) 
* 06/1992: *I've Got Mine* (D #51, US #91) 
* 05/1993: *Love in the 21st Century* (D #53) 
* 05/1995: *This Way to Happiness* (D #65)

### Gielercher
* 1976 Grammy Award - Best Pop Vocal Performance by a Duo, Group or Chorus
* 1977 Grammy Award - Best Arrangement For Voices
* 1977 Grammy Award - Record of the Year
* 1979 Grammy Award - Best Rock Vocal Performance by a Duo or Group
* 2007 Grammy Award - Best Country Performance by a Duo or Group
* 2008 Grammy Award - Best Pop Instrumental Performance
* 2015 Kennedy-Präis - als Member vun den *Eagles*

## Um Spaweck
* Glenn Frey Online 
* Gründer und Gitarrist der Eagles: "Hotel California"-Schöpfer Glenn Frey ist tot. einestages, 18, Januar 2016
Madeleine Hartmann-Clausset

D**'Madeleine Hartmann-Clausset**, gebuer de 25. Dezember 1931 zu Gond-Pontouvre am Departement Charente, a gestuerwen de 27. Dezember 2019 zu Saintes am Departement Charente-Maritime, ass eng franséisch Dréibuchautorin, Filmregisseurin a Filmproduzentin.

## Filmographie
### als Regisseur
* 1975: *[[Villa des dunes]]* 
* 1976: *[[Du côté des tennis]]* Haaptacteuren: Marie-Christine Barrault, Claude Lemaire
* 1979: *[[Je parle d'amour]]* - Haaptacteuren: Marie Dubois, Renée Cassegrain

### als Dréibuchauteur
* 1975: *Villa des dunes* 
* 1976: *Du côté des tennis* 
* 1979: *Je parle d'amour*

## Um Spaweck
Il y a longtemps que je t'aime (Film 1979)

** Il y a longtemps que je t'aime** ass e franséische Film vum Jean-Charles Tacchella aus dem Joer 1979.

## Ëm wat geet et am Film?
De Francois an d'Brigitte hunn dräi Kanner. No 25 Joer Bestietnes wëlle si sech am Gudde scheede loossen…

## Um Spaweck
* De Film op der IMDb
La petite sirène (Film 1980)

** La petite sirène** ass e franséische Film vum Roger Andrieux aus dem Joer 1980 nom Roman *Les petites sirènes* vum Yves Dangerfield.

## Ëm wat geet et am Film?
E Mann päift op der Strooss engem jonke Meedchen no. Dat huet net erwaart Suiten…

## Um Spaweck
* De Film op der IMDb
Roger Andrieux

De **Roger Andrieux**, gebuer de 24. August 1940 zu Saint-Vincent-de-Connezac, ass e franséische Filmproduzent, Filmregissuer an Dréibuchauteur. 
## Filmographie
### als Regisseur
* 1971: *[[Around South Central]]* - (Dokumentarfilm)
* 1973: *[[Mister Brown]]* - Haaptacteuren: Al Stevenson, Judith Elliotte 
* 1977: *[[L'amour en herbe]]* - Haaptacteuren: Pascal Meynier, Guilhaine Dubos
* 1980: *[[La petite sirène (Film 1980)|La petite sirène]]* - Haaptacteuren: Philippe Léotard, Marie Dubois
* 1988: *[[Envoyez les violons]]* - Haaptacteuren: Anémone, Richard Anconina

## Um Spaweck
NGC 855

Den **NGC 855** ass eng elliptesch Galaxie am Stärebild Triangulum.

## Entdeckung
D'Galaxie NGC 855 gouf de 26. Oktober 1786 vum däitsch-britteschen Astronom Wilhelm Herschel entdeckt.
 
## Kuckt och

## Um Spaweck

* SEDS
* http://aladin.u-strasbg.fr/java/alapre.pl?NGC855
* https://web.archive.org/web/20240831165744/https://skyview.gsfc.nasa.gov/current/cgi/runquery.pl?Interface=quick&VCOORD=NGC855&SURVEY=Digitized+Sky+Survey
* SIMBAD Query
* NGC/IC Projet
*  ''NGC 855'' an der NASA Extragalactic Database
* SEDS
Mon oncle d'Amérique

** Mon oncle d'Amérique** ass e franséische Film vum Alain Resnais aus dem Joer 1980.

## Ëm wat geet et am Film?
De Jean Le Gall koum op enger Insel op d'Welt. Hie verléisst seng Jugendléift Arlette well hie léiwer zu Paräis well liewen. D'Arlette kënnt och op Paräis, déi zwee bestuede sech. De Jean schafft als Schoulmeeschter zu Paräis…

## Um Spaweck
* De Film op der IMDb
Une femme en fuite

** Une femme en fuite** ass e franséisch-belsche Film vum Maurice Rabinowicz aus dem Joer 1982.

## Ëm wat geet et am Film?

## Um Spaweck
Maurice Rabinowicz

De **Maurice Rabinowicz**, gebuer den 23. August 1947 zu Ixelles, ass e belsche Filmregisseur. 
## Filmographie
### als Regisseur
* 1968: *Nègre* - (Kuerzfilm)
* 1973: *[[Canal K]]* - (Kuerzfilm) 
* 1974 *[[Le nosferat ou les eaux glacées de calcul égoïste]]* 
* 1978: *[[Des anges et des démons]]* 
* 1978: *[[Une page d'amour]]* - Haaptacteuren: Geraldine Chaplin, Marcel Dalio
* 1982: *[[Une femme en fuite]]* - Haaptacteuren: Marie Dubois, Roger Dutoit
## Um Spaweck
Monique Enckell

D**'Monique Enckell** ass eng franséisch Schrëftstellerin a Filmregisseurin.
 
Si schreift Romaner an Theaterstécker fir Kanner an Erwuessener. 
 
## Filmographie
* 1978: *Aller-retour* - (Hommage un de Jacques Tati - (Kuerzfilm)
* 1983: *[[Si j'avais mille ans]]* - Haaptacteuren: Daniel Olbrychski, Marie Dubois, Dominique Pinon,

## Romaner
* *Quand je serai grande, je serai étrangère*, Seuil, 2000 
* *Basilique Notre-Dame d'Afrique*, Seuil, 2001 
* *Il pleut du sable sur Paris*

## Um Spaweck
L'ami de Vincent

** L'ami de Vincent** ass e franséische Film vum Pierre Granier-Deferre aus dem Joer 1983 no engem Roman vum Jean-Marc Roberts.

## Ëm wat geet et am Film?
Eng onbekannt jonk Fra huet versicht de Vincent z'ermuerden. Den Albert, e Frënd vum Vincent well him hëllefen déi jonk Fra erëmzefannen...

## Um Spaweck
* De Film op der IMDb
Garçon!

** Garçon!** ass e franséische Film vum Claude Sautet aus dem Joer 1983.

## Ëm wat geet et am Film?
Den Alex ass Garçon an enger grousser Paräisser Brasserie. Hie lieft scho laang net méi bei senger Fra. Hien huet grouss Pläng fir d'Zukunft…

## Um Spaweck
* De Film op der IMDb
* De Film op DVDclassic
Auguste Kohl

Den **Auguste Nicolas Joseph Kohl**, gebuer den 23. November 1834 an der Stad Lëtzebuerg, an och do gestuerwen den 2. Mäerz 1921, war e lëtzebuergeschen Zaldot an der hollännescher Kolonialarméi *Koninklijk Nederlandsch-Indisch Leger* an Indonesien (deemools Ostindien) an Auteur vu senge biographesche Memoiren.

## Liewen
Den Auguste Kohl war de Jong vum Pierre Joseph Kohl, engem Beamten an der Direktioun vum *Génie militaire*, a vun der Marguerite Fox. Obwuel hie gär studéiere wollt huet en awer nëmmen däerfen en Handwierk léieren.

Mat 25 Joer ass en 1859 iwwer Diddenuewen a Metz op Paräis gefuer, fir do an der Fabrick vu senger Stéischwëster a sengem Schwoer Aarbecht ze fannen. Awer do hat e kee Gléck a gouf nees virun d'Dier gesat. En ass virun op Bréissel an iwwer Léck op Amsterdam gereest, wou en duerch eng Zoufallsbekanntschaft op d'Iddi bruecht gouf, als Zaldot an déi hollännesch Arméi an Ostindien anzetrieden. Ouni laang z'iwwerleeën huet en dat och gemaach.

Als rekrutéierte Fräiwëllegen ass e fir d'Ausbildung an de Koloniaal Werfdepot op Harderwijk komm an den 28. August 1859 huet en d'Rees an Ostindien zesumme mat 136 aneren Zaldoten u Bord vum Seegelschëff Algor ugetrueden. D'Rees war voller Problemer, mä no 6 Méint si s'awer gutt op der Insel Java ukomm. Awer schonn an der éischter Woch gouf e schwéier krank an huet missen an e Militärspidol verluecht gi fir net ze stierwen a wou e 5 Méint bliwwen ass. En erlieft a senger Zäit op den ostindeschen Inselen eng ganz Rei geféierlech Abenteuer am Kader vun der Ofsetzung vum Kinnik Basse Kajuara an nodeems en op senger drëtter Militärexpeditioun op enger entleeëner Insel gefaange geholl a bal ëmbruecht gouf, huet en decidéiert, no 6 Joer nees zeréck op Lëtzebuerg ze kommen. Obwuel d'Arméi en net gär wollt goe loosse koum en no enger laanger Schëffsrees ouni Problemer zu Lëtzebuerg un.

En huet sech den 21. September 1867 mat der Suzanne Hoffmann vun Eech bestuet, eng Famill gegrënnt a seng Heemecht ni méi verlooss. Am Alter vu 87 Joer ass en am Hospice civil am Pafendall gestuerwen.

## Seng Memoiren
Eréischt 50 Joer no sengem Retour aus Ostindien huet e seng Erliefnesser a sengen *Erinnerungen aus meiner Jugendzeit* op 195 Säite schrëftlech festgehalen. Seng Memoirë si bis 2011 an der Famill bliwwen, déi se dunn dem Centre national de littérature iwwerlooss huet.

Déi Verantwortlech vum CNL hunn den aussergewéinleche Wäert vum Auguste Kohl sengem Wierk erkannt a sinn un e Fuerscherteam vun der Uni Lëtzebuerg erugetrueden, fir et wëssenschaftlech opschaffen ze loossen.

## Literatur
* Thomas Kolnberger: *August Kohl - Ein Luxemburger Söldner im Indonesien des 19. Jahrhunderts*, 2015, Centre national de littérature, ISBN 978-2-919903-45-0
* Gabrielle Seil: *Einmal Ostindien und zurück*, Revue vum 06. Januar 2016, S. 22-25
* Marcel Kieffer: * Ein Luxemburger Söldnerschicksal und eine literarische "Heldenreise"*, Die Warte vum 21. Januar 2016, S. 6-8
* Thomas Kolnberger: *Ein Luxemburger Phänomen - Am Beispiel von August Kohl, Luxemburger im Einsatz zur "Zivilisierung" der außereuropäischen Welt*, Die Warte vum 4. Februar 2016, S. 4
John Belushi

Den **John Adam Belushi**, gebuer de 24. Januar 1949 zu Chicago, a gestuerwen de 5. Mäerz 1982 zu West Hollywood, war en US-amerikanesche Sänger a Filmschauspiller.

Hie gouf bekannt duerch seng Optrëtter an der amerikanescher Tëleesemissioun *Saturday Night Live* op NBC a seng Roll als chaotesche Student am Film *[[Animal House]]* (1978).

An Europa war e besonnesch duerch seng Roll als ee vun den zwéi *[[Blues Brothers]]* bekannt, als deen en zesumme mam Dan Aykroyd an enger Brochette vu bekannte Blues a Soul-Museker opgetrueden ass an och am Film mam nämmlechten Numm (Regie: John Landis) matgespillt huet.

De John Belushi ass an am Chateau Marmont un enger Drogevergëftung gestuerwen.

Hie war de Brudder vum Bluesmuseker a Schauspiller James Belushi.

## Filmographie
* ** (1975) (Stëmm)
* *[[Goin' South]]* (1978)
* *[[Animal House|National Lampoon's Animal House]]* (1978)
* *[[Old Boyfriends]]* (1979)
* *[[1941 (Film)|1941]]* (1979)
* *[[The Blues Brothers (Film)|The Blues Brothers]]* (1980)
* *[[Continental Divide]]* (1981)
* *[[Neighbors]]* (1981)

## Discographie (Auswiel)
* *National Lampoon's Animal House: Original Soundtrack* (Universal, 1978) (lead vocals on *[[Money (That's What I Want)]]* and *[[Louie Louie]]*)
### mat The Blues Brothers
* *Briefcase Full of Blues* (Atlantic, 1978) (mat de Blues Brothers)
* *[[The Blues Brothers (Film)|The Blues Brothers: Music from the Soundtrack]]* (Atlantic, 1980) 
* *Made in America* (Atlantic, 1980) 
* *Best of The Blues Brothers* (Atlantic, 1981) 
* *Dancin' wid da Blues Brothers* (Atlantic, 1983) 
* *Everybody Needs the Blues Brothers* (Atlantic, 1988) 
* *The Definitive Collection* (Atlantic, 1992) 
* *The Very Best of The Blues Brothers* (Atlantic, 1995) 
* *The Blues Brothers Complete* (Atlantic, 2000) 
* *The Essentials* (Atlantic, 2003) 
### Comedy-Albumen
* *The Missing White House Tapes* (National Lampoon, 1974)
* *National Lampoon Gold Turkey* ((National Lampoon, 1975)
* *NBC's Saturday Night Live* (Arista, 1976)
* *National Lampoon That's Not Funny, That's Sick* ((National Lampoon, 1977)
* *Greatest Hits of the National Lampoon* (National Lampoon, 1978)
* *National Lampoon White Album* (National Lampoon, 1979).
E. T. A. Hoffmann

Den **Ernst Theodor Amadeus Hoffmann**, gebuer de 24. Januar 1776 zu Königsberg, a gestuerwen de 25. Juni 1822 zu Berlin; mam richtege Virnumm *Ernst Theodor Wilhelm*, deen en 1805 wéinst senger Bewonnerung vum Wolfgang Amadeus Mozart ëmgenannt huet, war en däitsche Schrëftsteller vun der Romantik. Hie war ausserdeem Jurist, Komponist, Dirigent, Musekskritiker, Zeechner a Karikaturist.

## Liewen

## Wierk

## Um Spaweck
Edmonde Charles-Roux

D**'Edmonde Charles-Roux**, gebuer de 17. Abrëll 1920 zu Neuilly-sur-Seine, a gestuerwen den 20. Januar 2016 zu Gardanne, war eng franséisch Schrëftstellerin.

1966 krut si de Prix Goncourt fir hiren éischte Roman, *Oublier Palerme*. Vun 1983 bis 2016 war si Member vun der Académie Goncourt an zousätzlech, vun 2002 bis 2014, d'Presidentin dovun.

Si war vun 1973 bis zu sengem Doud mam Politiker Gaston Defferre bestuet.

## Wierker
* *Oublier Palerme*, Grasset, nouvelle, 1966, prix Goncourt 1966
* *Elle, Adrienne*, Grasset, 1971, Roman
* *L'Irrégulière ou mon itinéraire Chanel*, Grasset, 1974, Biographie
* *Stèle pour un bâtard*, Grasset, 1980, Roman
* *Une enfance sicilienne*, Grasset, 1981, Roman
* *Un désir d'Orient, vol. I, biographie d'Isabelle Eberhardt*, Grasset, 1989 
* *Nomade j'étais,* vol. II, Grasset, 1995 
* *L'homme de Marseille*, Grasset, 2003, Album photographique
* *Isabelle du désert*, volume combinant « Un désir d'Orient » et « Nomade, j'étais », Grasset, 2003 
* *Le Temps Chanel*, La Martinière / Grasset, 1979, album photographique

## Gielercher
*
*

## Um Spaweck
Planéit Néng

**Planéit Néng** (engl. *Planet Nine*) ass de virleefegen Numm vun engem hypothetesche planéitenaartegen Himmelskierper vun ongeféier zéngfacher Äerdmass, deen am baussenzege Sonnesystem wäit vun der Ëmlafbunn vum Zwergplanéit Pluto ugeholl gëtt. De Planéit gouf net direkt observéiert, e kéint awer eng Äntwert fir déi oppe Froen iwwer d'Ëmlafbunne vu verschiddenen Objeten an der Kuiperceinture sinn. Sechs dovun, dorënner den (90377)&nbsp;Sedna an den 2012&nbsp;VP113, hunn eng elliptesch Ëmlafbunn, där hire sonnewäitste Punkt an déi selwecht Richtung weist, souwéi e Bunneplang, deen ëm 30&nbsp;Grad schréi zur Ekliptik steet. Well et zimmlech onwarscheinlech ass, datt et sech dobäi ëm en Zoufall handelt (d'Wahrscheinlechkeet läit bei 0,007 %), gëtt schonn zanter enger gewësser Zäit e grousse Planéit ugeholl, deem seng Ëmlafrichtung entgéintgesat zu der Bunn vun de sechs transneptuneschen Objeten ass an deenen hir Ëmlafbunne beaflosst.

Den Hiwäis koum vun Astronome vum California Institute of Technology (Caltech) den 19.&nbsp;Januar 2016. De Konstantin Batygin an de Michael E. Brown hu mat mathematesche Modeller a Computersimulatiounen déi warscheinlech Existenz vu sou engem Planéit beleeë kënnen. Nom Brown läit d'Wahrscheinlechkeet, datt de Planéit existéiert, bei iwwer 90 %. En ass grouss genuch, fir mat entspriechend empfindlechen Teleskopen entdeckt kënnen ze ginn. De Subaru-Teleskop op Hawaii huet scho mat der Sich nom néngte Planéit ugefaangen. De Brown geet dovun aus, datt de Planet an den nächste fënnef Joer entdeckt gëtt.

## Ëmlafbunn
D'Ëmlafbunn dierft a ronn zwanzegmol méi grousser Distanz zu der Sonn leien, wéi déi vum Planéit Neptun. Den Neptun ass am Ament de baussenzegste bekannte Planéit an eisem Sonnesystem. Hie läit op enger Distanz vun ongeféier 200 bis 1200 astronomesch Eenheeten, dat sinn ongeféier 27&nbsp;Liichtstonne bis zirka 6,9&nbsp;Liichtdeeg. Domat wier den *néngte Planéit* sou wäit vun der Sonn ewech, datt hie fir eng Ëmkreesung wuel 10.000 bis 20.000&nbsp;Äerdjoer bräicht.

D'Ëmlafbunn vum bis elo nach onentdeckte Planéit kéint waméiglech an der Urzäit vum Sonnesystem méi bei der Sonn wéi haut gewiescht sinn an ass eventuell wéinst der Gravitatiounswierkung vun den anere grousse Planéiten an eng méi grouss Ëmlafbunn versat ginn.

## Kuckt och

* Lëscht vun hypotheteschen Himmelskierper am Sonnesystem
## Um Spaweck
L'intrus (Film 1984)

**L'intrus** ass e franséisch-kanadesche Film vun der Irène Jouannet aus dem Joer 1984.

## Ëm wat geet et am Film?
D'Anne lieft eleng an hirem Appartement zu Paräis. En Déif op der Flucht brécht bei hir an, wéi si eleng doheem ass...

## Um Spaweck
* De Film op der IMDb
Irène Jouannet

D**'Irène Jouannet**, gebuer den 29. Juni 1945 zu Roanne, ass eng franséisch Filmregisseurin an Dréibuchautorin.

## Filmographie
### Kino
#### als Regisseurin
* 1984: *[[L'intrus (Film 1984)|L'intrus]]* - Haaptacteuren: Marie Dubois, Richard Anconina 
* 1990: *Final* - (Kuerzfilm)
* 1992: *[[L'autre Célia]]* - (Kuerzfilm)
* 1998: *[[Dormez, je le veux!]]|* - Haaptacteuren: Catherine Frot, François Berléand
* 2004: *[[En ce temps là, l'amour ...]]* - Haaptacteuren: Gilles Ségal

## Um Spaweck
Descente aux enfers

** Descente aux enfers** ass e franséische Film vum Francis Girod aus dem Joer 1986 no engem Roman vum David Goodis.

## Ëm wat geet et am Film?
Eng bestuet Koppel ass um Punkt fir auserneenzebriechen. Dem Mann am Alter vu véierzeg Joer a senger zwanzeg Joer méi jonker Fra geléngt et awer erëm hir Problemer ze léisen.

## Um Spaweck
* De Film op der IMDb
Virginia Woolf

D**'Virginia Woolf**, gebuer als *Adeline Virginia Stephen* de 25. Januar 1882 zu London an erdronk den 28.&nbsp;Mäerz&nbsp;1941 am Floss Ouse bei Rodmell nobäi Lewes, am Sussex, war eng englesch Schrëftstellerin an Editrice.

Si huet ufanks als Literaturkritikerin an Essayistin geschafft. 1915 huet si mam Roman *The Voyage Out* hir Carrière als Romanschrëftstellerin ugefaangen. Enn vun den 1920er war si eng erfollegräich an international bekannt Schrëftstellerin. D'Virginia Woolf gouf an den 1970er Joren erëmentdeckt, wéi hiren Essay *A Room of One's Own* vun 1929 ee vun den am meeschten zitéierten Texter vun der Fraebeweegung gouf.

Mat hirem avantgardistesche Wierk zielt si, zesumme mat der Gertrude Stein, zu de bedeitendsten Autorinne vun der klassescher Modern, a mam Joseph Conrad, James Joyce an D. H. Lawrence zu de wichtegsten Auteure vun der moderner englescher Erzielliteratur.

## Erzielungen (Auswiel)
* 1915: *The Voyage Out*. Duckworth, London
* 1917: *The Mark on the Wall*. Hogarth Press, Richmond 
* 1919: *Kew Gardens*. Hogarth Press, Richmond 
* 1919: *Night and Day*. Duckworth, London 
* 1921: *Monday or Tuesday*. Hogarth Press, Richmond 
* 1922: *Jacob's Room*. Hogarth Press, Richmond 
* 1925: *Mrs Dalloway*. Hogarth Press, London 
* 1925: *The Common Reader* (1). Hogarth Press, London 
* 1926: (mam Roger Fry) *Julia Margaret Cameron. Victorian Photographs of Famous Men & Fair Women*. New York: Harcourt, Brace
* 1927: *To the Lighthouse*. Hogarth Press, London 
* 1928: *Orlando*. Hogarth Press, London 
* 1929: *A Room of One's Own*. Hogarth Press, London 
* 1931: *The Waves*. Hogarth Press, London 
* 1932 *The Common Reader* (2) 
* 1933: *Flush. A Biography*. 
* 1937: *The Years*. Hogarth Press, London 
* 1938: *Three Guineas*. Hogarth Press London 
* 1940: *Roger Fry. A Biography*. Hogarth Press, London; Harcourt Publishers Ltd College Publishers 1976, ISBN 0-15-678520-X
* 1941: *Between the Acts*. Hogarth Press, London (posthum 1941) 
* *The Essays of Virginia Woolf*. 6 Bänn, Andrew McNeillie (Ed.). Hogarth Press, London 1986–2011

## Bréiwer, Tagebicher
* *Moments of Being*. Unpublished Autobiographical Writings. Edited by Jeanne Schulkind, Brighton 1976
* *A Passionate Apprentice: The Early Journals 1897–1909*. Hrsg. von Mitchell A. Leaska. Hogarth Press, London 1990
* *The Diary of Virginia Woolf*. 5 Bänn, Anne Olivier Bell (Ed.). Hogarth Press, London 1977–1984
* *The Letters of Virginia Woolf*. 6 Bänn, Nigel Nicolson & Joanna Trautmann (Eds.). Hogarth Press, London 1975–1980

## Um Spaweck

* Wieland Freund: ''Die elf Elchhunde der Virginia Woolf''. An: *Die Welt*, 20. Januar 2007
Paris School of Business

D**'Paris School of Business** ass eng European Business School mat Campussen zu Paräis a Rennes. PSB huet och e PhD-Programm an eng Rei vu Master-Programmer a spezifesche Managementsgebidder wéi Marketing, Finanzen oder Direction d'Entreprise. D'Programmer vun der PSB sinn op internationalem Niveau dräifach accreditéiert; vun der AMBA, der IACBE an der CGE. Méi wéi 12.150 Anciene vun der Schoul sinn an der Politik an an der Business-Welt aktiv; dorënner de Franck Louvrier (PDG Publicis Events).

## Um Spaweck
* Offiziell Internetsäit
HD 330075 b

Den **HD 330075 b** ass en Exoplanéit. Hie kreest all 3,83773 Deeg eng Kéier ëm de gielen Zwerg HD 330075. Wéinst senger grousser Mass gëtt ugeholl, datt et sech ëm e Gasplanéit handelt.

## Entdeckung
Wéi déi meescht Exoplanéite gouf och dëse mat Hëllef vun der Radialvitessmethod entdeckt. De Planéit gouf vum Astronom Michel Mayor et al. am Joer 2003 entdeckt.

## Ëmlaf a Mass
De Planéit kreest op enger Distanz vun zirka 0,0392 AE ëm säi Stär an huet eng Mass vun zirka 198,4 Äerdmassen, respektiv 0,624 Jupitermassen.

## Kuckt och

* Hot Jupiter

## Um Spaweck
* Der Planet bei Planeten.ch
Die dunkle Seite des Mondes

***Die dunkle Seite des Mondes*** ass en däitsch-lëtzeburgesche Spillfilm aus dem Joer 2016 vum Stephan Rick, nom Bestseller-Roman mam nämmlechten Numm vum Martin Suter. Den Thriller koum de 14. Januar 2016 an Däitschland an d'Kinoen, an den 28. Januar 2016 zu Lëtzebuerg.

E gouf deelweis zu Lëtzebuerg gedréint, ë.&nbsp;a. an der Klenger Lëtzebuerger Schwäiz a beim Barrage Esch-Sauer.

## Ëm wat geet et am Film?
Den Urs Blank ass en Affekot am Ekonomiesberäich ouni Skrupelen. Wéi säi Geschäftspartner sech viru sengen Aen erschéisst, geréit säi Liewen aus der Bunn. Hie léiert d'Lucille kennen, déi hien dozou bréngt, halluzinogen Champignonen ze konsuméieren. Dëst bleift net ouni Suitten op seng Psyche; hie verléiert ewell all Hemmungen...

## Um Spaweck
Websäit vum Film
Marc Colas

De **Marc Colas**, gebuer den 13. Mee 1955, ass e lëtzebuergeschen Ekonomist a Member vum Staatsrot.

Hie war Administrateur Général am Ministère d'État ënnert der Leedung vum Jean-Claude Juncker.

Hie gouf de 27. November 2015 als Member vum Staatsrot nominéiert an de 4. Dezember 2015 an där Funktioun vereedegt.

Zanter dem 4. Mee 2016 ass hie President vum Verwaltungsrot vu Foyer Finance, wou hien den André Elvinger ofgeléist huet.
Hadrian

Den **Hadrian** (*Publius Aelius Hadrianus*, Titulatur als Keeser: *Imperator Caesar Traianus Hadrianus Augustus*), gebuer de 24. Januar 76 zu Italica, no beim haitege Sevilla oder zu Roum, a gestuerwen den 10. Juli 138 zu Baiae, war de ­ véierzéngte réimesche Keeser.

Hien huet vun 117 bis zu sengem Doud regéiert. Als Herrscher huet hie sech intensiv drëm gekëmmert, d'Eeenheet vum Réimesche Räich ze festegen, de Wuelstand ze fërderen, an d'Infra­struktur an d'Justiz ze stäerken. Seng Regierungszäit war, well e just e puer wéineg Kricher gefouert huet, gréisstendeels eng Period vu Fridden.
Op militä­reschem Plang huet hie sech virun allem op eng effizienter Organisatioun vun der Verdeedegung vu Räich konzentréiert. Dozou hu besonnesch d'Grenzbefestegunge gehéiert, déi en uleeën oder ausbaue gelooss huet, dorënner och deen no him genannten Hadrians­wall. Hien huet déi grii­chesch Kultur héich an Éiere gehalen, besonnesch d'Stad Athen. A senger Regierungszäit goufen d'Bibliothéik vun Athen, de Pantheon an d'Engels­buerg zu Roum, sowéi d'Hadrians­villa bei Tivoli gebaut.

Privat huet seng homo­erotesch Bezéieung zum fréi gestuerwenen Antinoos eng zentral Roll gespillt. No sengem Doud huet den Hadrian am ganze Räich duerchgesat, datt e kultesch veréiert sollt ginn. Dës Veréierung huet am Osten, ma och an Italie vill Uklang fonnt.

Den Hadrian hat seng Nofolleg nach zu Liefzäiten op zwou Gene­ratioune festgeluecht, wat dozou gefeurt huet, datt seng Konsolidéierung vum Räich ënner sengen Nofollger Antoninus Pius a Marcus Aurelius konntvirugefouert ginn.
Jonk BAD

D'Jonk BAD, gegrënnt de 4. Juli 2015, ass e Studenteveräin fir Lëtzebuerger Studenten am Bibliothéikswiesen, der Archivistik an der Dokumentatioun. Säin Zil ass et d'Studente matenaner ze verbannen a sou eng Gemeinschaft ze bilden, déi zesumme flott Aktivitéiten ënnerhëlt an Informatiounen iwwer de Studium a Beruffer austauscht.

Zu den Aufgaben zielen:
* Informatiounen iwwer verschidde Studiegäng ze vermëttelen, ënner anerem z.&nbsp;B. op der Studentefoire.
* Zukünfteg Studente bei der Bewerbung, Wunnengssich a.s.w. z'ënnerstëtzen.
* Studente bei der Sich no enger Stagesplaz ze hëllefen

## Um Spaweck
* D'Jonk BAD
Canton de Causses-Rougiers

De **Canton de Causses-Rougiers** ass eng franséisch administrativ Andeelung am Arrondissement Millau am Departement Aveyron an der Regioun Occitanie.

Mam Dekreet vum 21. Februar 2014 am Kader vum Gesetz vum 17. Mee 2013, iwwer d'Reorganisatioun vun de Kantonen, gouf de Kanton gegrënnt.

## Gemengen am Kanton

*Arnac-sur-Dourdou
*Balaguier-sur-Rance
*La Bastide-Solages
*Belmont-sur-Rance
*Brasc
*Brusque
*Camarès
*La Cavalerie
*Le Clapier
*Combret
*Cornus
*Coupiac
*La Couvertoirade
*Fayet
*Fondamente
*Gissac
*L'Hospitalet-du-Larzac
*Lapanouse-de-Cernon
*Laval-Roquecezière
*Marnhagues-et-Latour
*Martrin
*Mélagues
*Montagnol
*Montclar
*Montfranc
*Montlaur
*Mounes-Prohencoux
*Murasson
*Peux-et-Couffouleux
*Plaisance
*Pousthomy
*Rebourguil
*Saint-Beaulize
*Saint-Jean-et-Saint-Paul
*Saint-Juéry
*Saint-Sernin-sur-Rance
*Saint-Sever-du-Moustier
*Sainte-Eulalie-de-Cernon
*Sauclières
*La Serre
*Sylvanès
*Tauriac-de-Camarès
*Viala-du-Pas-de-Jaux
Jean Marbœuf

De **Jean Marbœuf**, gebuer de 26. September 1942 zu Montluçon, ass e franséische Filmregisseur, Dréibuchauteur a Filmproduzent.

## Filmographie
### Kino
#### als Regisseur
* 1970: *[[Requiem pour un pauvre mec]]* - (Kuerzfilm)
* 1970: *[[Mon nom, Superman]]* - (Kuerzfilm)
* 1972: *[[Kakicity]]* - (Kuerzfilm)
* 1973: *[[Bel ordure]]* - Haaptacteuren: Bulle Ogier, Claude Brasseur
* 1975: *[[Monsieur Balboss]]* - Haaptacteuren: Michel Galabru 
* 1978: *[[Genre masculin]]* - Haaptacteuren: Michel Galabru, Jean-Pierre Darras
* 1979: *[[La ville des silences]]* - Haaptacteuren: Jean-Pierre Cassel, Michel Galabru
* 1983: *[[T'es heureuse ? Moi, toujours...]]* - Haaptacteuren: Dominique Labourier, Guy Marchand
* 1986: *[[Vaudeville (Film 1986)|Vaudeville]]* - Haaptacteuren: Marie-Christine Barrault, Guy Marchand
* 1987: *[[Grand Guignol (Film 1987)|Grand Guignol]]* - Haaptacteuren: Caroline Cellier, Marie Dubois
* 1988: *[[Corentin, ou Les infortunes conjugales]]* - Haaptacteuren: Roland Giraud, Andréa Ferréol
* 1990: *[[Voir l'éléphant]]* - Haaptacteuren: Françoise Arnoul, Jean-Marc Thibault
* 1993: *[[Pétain (Film)|Pétain]]* - Haaptacteuren: Jacques Dufilho, Jean Yanne
* 1996: *[[Temps de chien]]* - Haaptacteuren: Catherine Arditi, Françoise Arnoul
* 2001: *[[Linge sale]]* - (Kuerzfilm)
* 2001: *[[Les habits du dimanche]]* - (Kuerzfilm)
* 2001: *[[Lave plus blanc]]* - (Kuerzfilm)
* 2001: *[[Lavage d'amour]]* - (Kuerzfilm)
* 2001: *[[Jour de lessive]]* - (Kuerzfilm)
* 2004: *[[Le p'tit curieux]]* - Haaptacteuren: Jean-Claude Dreyfus, Andréa Ferréol
* 2006: *[[Coup de sang]]* - Haaptacteuren: Pierre Arditi
* 2013: *[[Help!]]* - (Kuerzfilm)

## Um Spaweck
Das einfache Mädchen

** Das einfache Mädchen** ass en däitsche Film vum Werner Jacobs aus dem Joer 1957.

## Ëm wat geet et am Film?
D'Caterina Bastiani soll d'Haaptroll an der Verfilmung vum Roman *Das einfache Mädchen* spillen. Den Auteur vum Roman ass awer dergéint. D'Caterina muss elo versichen den Auteur z'iwwerzeegen datt si d'Roll ka spillen...

## Um Spaweck
Gli ultimi giorni di Pompei (Film 1959)

**Gli ultimi giorni di Pompei** ass en italieenesch-spuenesch-däitsche Film vum Mario Bonnard a Sergio Leone aus dem Joer 1959 nom Roman *The Last Days of Pompeii* vum Edward George Bulwer-Lytton.

## Ëm wat geet et am Film?
De Film spillt kuerz virum Ausbroch vum Vesuv deen d'Stad Pompeji am Joer 79 n. Chr. zerstéiert huet.
De Glaucus huet d'Arméi verlooss a freet sech drop seng Famill erëmzegesinn. Wéi hien doheem ukënnt, gesäit hien datt hiert Haus zerstéiert ass an datt säi Pap ermuert gouf. Hie versicht d'Mäerder vu sengem Papp ze fannen…

## Um Spaweck
* De Film op der IMDb