open-index/open-wikipedia-markdown huggingface dataset:
Luxemburg, USA

***Luxemburg, USA*** ass en Documentaire vum Lëtzebuerger Regisseur Christophe Wagner.

En hat de 26. Oktober 2007 Première am Utopolis um Kierchbierg an am Centre Culturel Jacques Franck zu Saint-Gilles (Bréissel), am Kader vun Europalia.

## Ëm wat geet et am Film?
De Film beschreift d'Liewe vun de Kands-Kandskanner vu Lëtzebuerger, déi am 19. Joerhonnert an de Midwest vun de Vereenegte Staaten ausgewandert sinn. Thematiséiert ginn d'geschichtlech Hannergrënn vun dëser Emigratioun, mä och d'Liewensweisen haut an engem ländlechen, éischter konservative Raum.

## Kritik
Josée Hansen, d'Lëtzebuerger Land:
*Portrait d'un grand pays un peu perdu, il regorge de moments délicieux type Strip-Tease, qui mettent à nu, avec beaucoup de tendresse, les caractéristiques et les paradoxes des Américains d'aujour­d'hui. Seul petit bémol : Christophe Wagner a voulu en faire trop et se perd parfois dans les histoires parallèles [...]*

## Soss
4.428 Leit hunn de Film am Kino gesinn. En ass ass am November 2008 op DVD erauskomm.

De Film gouf am Kader vun der Europäesch Kulturhaaptstad 2007 (Lëtzebuerg a Groussregioun) produzéiert. Finanzéiert gouf e gréisstendeels derch d'Asbl, déi fir dat Evenement gegrënnt gouf. De Lëtzebuerger Filmfong war net um Projet vum Film bedeelegt, wat deemools zu Kontroverse gefouert huet.

## Kuckt och
* Lëtzebuergesche Film
* Lëtzebuergesch Auswanderung
* Luxemburg
Bertrand Ney

De **Bertrand Ney**, gebuer den 22. Oktober 1955 zu Roudemaacher am franséischen Departement Moselle (Regioun Loutrengen), ass e Sculpteur a Moler. Hien hat déi franséisch Nationalitéit, gouf awer 1986 duerch Naturalisatioun Lëtzebuerger.

1993 huet hien, zesumme mam Jean-Marie Biwer, Lëtzebuerg op der Biennale vu Venedeg vertrueden.

1994 gouf hien um *Salon* vum Cercle artistique de Luxembourg mam Prix Pierre-Werner ausgezeechent.

1995 huet hie beim Skulptursymposium ënner der artistescher Leedung vum Pit Nicolas zu Bilschdref matgemaach.

1999 war hie beim Skulptursymposium zu Lëlz fir d'Konzept zoustänneg an huet do och selwer als Sculpteur deelgeholl.

## Wierker
* *[[Granit-Buer an der Groussgaass|Granit-Buer]]*, Groussgaass, Lëtzebuerg-Uewerstad (1996)
**[[Granit-Stäiler op der Wallisplaz|Granit-Stäiler]]*, Wallisplaz, Lëtzebuerg-Gare (2003)
* *[[Le souffle (Skulptur)|Le souffle]]*, virum Werner-Gebai vun der Zentralbank um Boulevard Royal, Lëtzebuerg-Uewerstad
* *[[Coquille (Skulptur)|Coquille]]*, Park Klosegrënnchen, Lëtzebuerg-Kierchbierg
* *[[La Balance (Skulptur)|La Balance]]*, Parc Heintz, Lëtzebuerg
* *[[Edward-Steichen-Stèle]]*, Béiweng
* *[[Parallelität zum Kirchturm von Boulaide]]*, Skulpturewee, Bilschdref
* *[[Jakobsleiter (Skulptur)|Jakobsleiter]]*, Skulpturewee, Lëlz
* *[[L'un et l'autre (Skulptur)|L'un et l'autre]]*, Dahliengarten, Bad Neuenahr-Ahrweiler
* *[[Le Réveil (Skulptur)|Le Réveil]]*, Wendelinushof, St. Wendel
**[[Golden Venus (Skulptur)|Golden Venus]]*, Changchun World Sculpture Park, Changchun

## Auszeechnungen
* Prix de la sculpture Schlassgoart (2019) fir seng "*longue carrière comme sculpteur sur le plan national et international et sa vision d’intégrer le matériau acier dans son travail.*"

## Kuckt och
* Lëscht vu lëtzebuergesche Konschtschafenden
## Um Spaweck

* Offiziell Websäit vum Bertrand Ney
* Biographie vum Bertrand Ney op der Websäit vun der ''Galerie La Cité'' 
* De Bertrand Ney op der Websäit vu ''mediArt''
Schëppen Damm

**Schëppen Damm** ass ee Kaartespill, dat zu véier mat engem normale Kaartespill vun 52 Kaarte gespillt gëtt.

An dem Spill geet et drëm fir sou wéineg Punkte wéi méiglech ze kréien. Deejéinegen, deen um Enn vun der Partie déi mannst Punkten huet, huet se gewonnen. Am Ufank vum Spill gëtt festgeluecht, bis wéi vill Punkte gespillt gëtt. Fir datt d'Partie jiddwerengem genuch Méiglechkeete ka ginn, fir säi Kont ze verbesseren, soll op d'mannst bis 100 Punkte gespillt ginn. Soubal wéi ee Spiller méi wéi déi Punktzuel huet, ass d'Partie eriwwer.

## D'Wäerter vun de Kaarten
*D'Schëppen Damm ass déi Kaart mat der héchste Punktzuel, nämlech 13.
*D'Häerzer zielen alleguer 1 Punkt.
*All déi aner Kaarten hu kee Wäert.
*Am Spill gëtt awer d'Hierarchie vun de Kaarte bäigehalen, dat heescht den Äss ass déi déckst Kaart an d'Zweetechen déi klengst.

## De Verlaf vum Spill
Et gëtt keng Reegel wéi d'Kaarte verdeelt ginn. Normalerweis gi se eenzel verdeelt, se kënnen awer och wéi z.&nbsp;B. beim Whist 4-5-4 verdeelt ginn.

Wa jiddweree seng Kaarten huet, kann hien, éier d'Spill lass geet, engem aneren dräi Kaarten zouschousteren, déi hien net wëllt am Grapp behalen. Beim éischte Spill kritt de lénksen Noper déi. Beim zweete Spill deen, dee vis-à-vis sëtzt, a beim drëtten de rietsen Noper. Beim véierte geet et erëm beim lénksen Noper weider.

D'Spill gëtt vun deem Spiller ugefaangen, dee Kräizer Zweetchen huet, an déi muss och gespillt ginn. Et muss bekannt ginn, dat heescht wann een eng Kaart vun der Faarf huet, déi ausgespillt gouf, muss een déi spillen. Et gëtt keng Tromp am Spill an am éischten Tour däerf e keng Kaart, déi ee Wäert huet, opginn (ewechginn).

Um Enn vum Spill ginn d'Punkten, déi ee krut zesummegerechent an opgeschriwwen.

Déi héchst Punktenzuel, déi een an engem Spill ka kréien, ass 25. Dat heescht et hat ee Pech an et huet ee missen 12 Häerzer an d'Schëppen Damm akasséieren.

Wann ee vun der Kaart hir en déckt Spill huet an et mengt een, datt ee vill Punkte géif kréien, da kann ee probéiere fir d'Kaarten, déi ee Wäert hunn, all eran ze kréien. Wann een et also fäerdeg bréngt fir déi 13 Häerzer an och nach d'Schëppendamm ze kréien, huet een dat Spill gewonnen an déi aner dräi Spiller kréien all 26 Punkten opgeschriwwen.
Prix d'encouragement aux jeunes artistes

De **Prix d'encouragement aux jeunes artistes** war e lëtzebuergesche Konschtpräis, mat deem um ''Salon'' vum *[[Cercle artistique de Luxembourg]]* jonk Konschtschafend ausgezeechent goufen.

En ass 2009 mam Prix Révélation ersat ginn.

## Laureaten

* 1983: Marc Frising a Guy Hary
* 1984: Marie-Pierre Trauden-Thill
* 1985: Fernand Bertemes
* 1986: Isabelle Lutz
* 1987: Lino Gomes
* 1988: Doris Sander
* 1989: Dany Prum an Thierry Lutz
* 1990: Antoine Prum
* 1991: Isabelle Schmitz
* 1992: Iva Mrázková
* 1993: Tung-Wen Margue
* 1994: Jean-Luc Koenig
* 1995: Jhemp Bastin a Barbara Wagner
* 1997: Robert Viola
* 1999: Tamara Kapp
* 2001: Nathalie Reuter an David Russon
* 2003: Joachim van der Vlugt
* 2005: Catherine Lorent

## Aner Konschtpräiser vum CAL
Prix Pierre-Werner &ndash; Prix de Raville &ndash; Prix Grand-Duc Adolphe

## Um Spaweck
* Reglement op der Websäit vum ''Cercle artistique de Luxembourg'' (Pdf)
Ann Vinck

D**'Ann Vinck**, gebuer den 22. Juli 1953 zu Antwerpen, ass eng Molerin a Sculptrice. Si hat am Ufank déi belsch Nationalitéit a krut 1996 duerch Naturalisatioun déi lëtzebuergesch.

## Liewen a Wierk

Vun 1973 bis 1977 huet d'Ann Vinck grafesch Konscht op der Sint-Lucas-Schoul zu Antwerpen studéiert. Tëscht 1984 an 1987 huet si och nach eng Kéier Keramik um Lycée technique Joseph-Bech zu Gréiwemaacher geléiert. 1988 krut si eng Bourse vum Creative Fund vum indesche Kënschtler Amar Nath Sehgal an huet e Stage vun zwéi Méint am Kënschtlermilieu zu Nei-Delhi gemaach. 1990 gouf si Member vum Cercle artistique de Luxembourg (CAL). Am selwechte Joer hat si eng Residenz an der Cité internationale des arts zu Paräis. Zanter 1991 ass si fräischaffend Kënschtlerin. Si stellt reegelméisseg op de Salone vum CAL aus.

D'Ann Vinck 1999 war um graphesche Symposium zu Göteborg, 2005 bei engem Print Workshop um *Mahatma-Gandhi-Institute* op Mauritius an 2011 um graphesche Symposium um *Institut Kaus* zu Urbino mat derbäi.

Als Kënschtlerin moolt si a mécht Holzschnëtzereien a Skulpturen. Hir Wierker hunn dacks déi selwecht Basis, mat Kontraster a grapheschen Elementer, si ënnerscheede sech eleng duerch de Gebrauch vu verschiddenem Material. Zënter 1980 huet d'Ann Vinck Eenzelausstellungen ënner anerem zu Lëtzebuerg, an der Belsch, an Italien, an Däitschland an an den USA. 

## Ausgewielt Wierker
* 1993: *Melusine*, Skulptur aus Bronz virun der Spuerkeess (BCEE)
* 1994: *Mobilux Trophée* fir den Mobilux-Junior-Tennistournoi
* 1999: *Lionne*, gëllene Bijou fir de Lions Club Luxembourg Country
* 2002: *Luxembourg*, Fënster vun engem risegen Adventskalenner zu Kopenhagen
* 2007: *Autour du blues*, a Set gravures, Atelier Empreinte, Luxemburg
* 2012: Illustratiounen (Gravuren) fir e Gedichtband vum Marc Baronheid, Editions Simoncini
* 2017: *Œuf de Pâques*, Gravure fir de Päerd's Atelier

## Literatur
* *Junge Kunst in Luxemburg '88*; Imprimerie Worré, Lëtzebuerg, 1988
* Marc Theis, Elisabeth Vermast: *Artistes luxembourgeois d'aujourd'hui*, Edition Marc Theis, Lëtzebuerg / Hannover, 1995, S. 62 - S. 63
* Katalog *Salon 2004*, Cercle artistique de Luxembourg, 2004

## Kuckt och
* Lëscht vu lëtzebuergesche Konschtschafenden

## Um Spaweck
* Websäit vun der Ann Vinck
* Säit vun der Ann Vinck am Lëtzebuerger Konschtlexikon
* D'Ann Vinck op der Websäit vu ''mediArt''
Jean-Luc Koenig

De **Jean-Luc Koenig**, gebuer den 28. Januar 1963 an der Stad Lëtzebuerg, ass e lëtzebuergesche Konscht-Fotograf.

1994 gouf hien um *Salon* vum Cercle artistique de Luxembourg mam Prix d'encouragement aux jeunes artistes ausgezeechent.

## Kuckt och
* Lëscht vu lëtzebuergesche Konschtschafenden
Iva Mrázková

D**'Iva Mrázková**, gebuer de 16. Juni 1964 zu Opava an der Tschechoslowakei (Opava gehéiert zanter dem 1. Januar 1993 zu der Tschechescher Republik), ass eng tschechesch Molerin.

Am Joer 1992 gouf si um *Salon* vum Cercle artistique de Luxembourg mam Prix d'encouragement aux jeunes artistes ausgezeechent.

## Ausstellungen
### Individuell Ausstellungen
* 2007: *Mouvements*, an der *Galerie du Château* zu Buerglënster
### Kollektiv Ausstellungen
* 2003 ff: United Buddy Bears

## Um Spaweck
* D'Iva Mrázková op der Websäit vu ''mediArt''
* D'Iva Mrázková op der Websäit vun der ''Společnost pro současné umění – Society for Contemporary Arts''
*Artikel am Wort iwwer d'Iva Mrázková vum Gaston Carré
Gwen Stefani

D**'Gwendolyn Renée Stefani**, gebuer den 3. Oktober 1969 zu Fullerton a Kalifornien, ass eng US-amerikanesch Sängerin, Songwriterin an Moudendesignerin.

Si gouf als Sängerin vun der Grupp No Doubt bekannt. Dernieft huet se sech awer och als Eenzelinterpretin etabléiert.

Si war vun 2002 bis 2016 mam Gavin Rossdale, Sänger vu *Bush*, bestuet. Si hunn dräi Kanner. Am November 2015 huet d'Stefani hir Relatioun mam Country-Sänger Blake Shelton ëffentlech gemaach.

## Discographie als Solokënschtlerin
### Albumen
* 2004: *Love. Angel. Music. Baby.*
* 2006: *The Sweet Escape*
* 2016: *This Is What the Truth Feels Like*
* 2017: *You Make It Feel Like Christmas*

### Singelen (Auswiel)
* 2004: *What You Waiting For?*
* 2004: *Rich Girl* 
* 2005: *Hollaback Girl*
* 2005: *Cool*
* 2006: *The Sweet Escape* 
* 2014: *Baby Don't Lie*
* 2015: *You Used to Love Me*
* 2017: *You Make It Feel Like Christmas* 

## Um Spaweck

* Offiziell Websäit
Airbrush

**Airbrush** ass den engleschsproochegen Ausdrock fir Sprëtzpistoulen, déi an der Graphik gebraucht ginn. Méi grouss Sprëtzapparater, déi industriell agesat ginn, gi *spray gun* genannt.

Wéini d'Sprëtzpistoul genee erfonnt gouf, ass net méi zeréckzeverfollegen. Un der Entwécklung vun der moderner Airbrush-Sprëtzpistoul waren zwee Leit entscheedent bedeelegt.

## De Burdick a säin Aerograph
Den Charles L. Burdick, e gebiertegen Amerikaner, hat sech am Londoner *italieenesche Quartier* Clerkenwell néiergelooss a seng Firma *Fountain Brush* gegrënnt. Ier en an Europa koum, hat hien an Amerika d'Sprëtzpistoul erfonnt, a se 1893 an England patentéiere gelooss.

Den *Aerograph*, wéi hie säin Apparat genannt huet, war technesch scho ganz wäit entwéckelt. En hat eng Faarfdüs aus Platin, mat enger Lachbuerung vun 0,18&nbsp;mm, déi konnt ausgewiesselt ginn. D'Faarfdëppche war am Gehais.

## Um Spaweck
Catherine Lorent

D**'Catherine Lorent**, gebuer den 19. Juni 1977 zu München, ass eng lëtzebuergesch Molerin, déi an hire Wierker vill mat Mëschtechnike schafft.

## Biographie
Tëscht 1998 an 2003 huet si Molerei op der *[[Staatliche Akademie der Bildende Künste]]* zu Karlsruhe studéiert, tëscht 2002 an 2004 Geschicht op der *[[Albert-Ludwigs-Universitéit Freiburg]]* an tëscht 2004 an 2006 Konschtgeschicht op der Panthéon-Sorbonne zu Paräis. 2010 huet si hire Studium mat engem Doktorat an der Konschtgeschicht op der Universitéit vun Heidelberg an op der Universitéit Lëtzebuerg ofgeschloss.

Um *Salon* 2005 vum Cercle artistique de Luxembourg gouf si mam Prix d'encouragement aux jeunes artistes ausgezeechent, an 2011 mam Prix révélation.

2013 huet si Lëtzebuerg op der Biennale vu Venedeg vertrueden.

Hir éischt Eenzelausstellung war 2001 an der *Galerie 19 Rouge* zu Lëtzebuerg. Zënterhier huet si ënner anerem zu Berlin, zu Marseille an zu Köln eleng ausgestallt.

D'Catherine Lorent huet och de Musek-Projet *Gran Horno* lafen, wou si Gesang mat Piano oder Gittar verbënnt.

2021 krut si de Prix Grand-Duc Adolphe fir hiert Wierk *7 vues phantastiques sur la mer.*

## Bibliographie
* Lorent, Catherine, 2012: *Die nationalsozialistische Kunst- und Kulturpolitik im Großherzogtum Luxemburg 1934-1944*, Kliomedia, Tréier. ISBN 978-3-89890-173-4.

## Kuckt och
* Lëscht vu lëtzebuergesche Konschtschafenden

## Um Spaweck

*  Liewenslaf
Champagne (Wäin)

De **Champagne** ass e Schaumwäin, deen an der Fläsch eng zweet Gärung matgemaach huet, deen am Glas Bulle mécht an deen eng Partie vu Krittären erfëlle muss: 
* wat d'Regioun, wou e produzéiert gëtt,
* wat déi verschafft Drauwenzorten an
* wat d'Produktiounsmethod ugeet.

Dat heescht, datt en opgrond vun dräi mat der Hand geliesenen Drauwenzorten, Pinot noir, Pinot meunier a Chardonnay, an der Champagne nom Prinzip vun der Fläschegärung, (Méthode champenoise) produzéiert muss ginn. Den Ausdrock *Champagne* ass international gesetzlech geschützt an däerf, wann dës Viraussetzungen net erfëllt sinn, och net gebraucht ginn. Neierdengs huet déi Bréisseler Kommissioun och, op Dränge vu Frankräich, de Begrëff Méthode Champenoise fir déi Schampesse reservéiert, déi aus der franséischer Champagne kommen.

Zu Lëtzebuerg gouf et laang *Mousseux*, dee mat dem Ënnertitel "Méthode Champenoise" op de Maart komm ass. No der Interventioun vun de EU-Kommissioun, koum no laangem Hin an Hier den Numm *[[Crémant de Luxembourg|Crémant]]* zu Lëtzebuerg op. An Däitschland geet rieds vu *Sekt* an an Italie vu *Spumante*.

Fréier gouf de Champagne bei freedege Geleeënheete gedronk. Haut gëtt en als Aperitif oder iwwer Dësch wéi een normaalt Gedrénks zerwéiert.
Nieft dem Champagne a sengen Derivaten, gëtt et och nach Perlé (*Vin perlé* op frans.). Dat ass Wäin dee sprëtzeg ass, well him am Faass oder an engem Behälter Kuelesaier bäigemëscht gouf.

## Geschicht
De Schampes gëtt et schonn zanter e puer Joerhonnerten, allerdéngs war et uganks eng abenteuerlech Affär, well vill Fläschen, déi nach net déi selwecht Qualitéiten hate wéi haut, geplatzt sinn. Bekannt war zum Beispill an der Champagne, also tëscht Reims an Épernay, datt de Wäi vun do eng natierlech Tendenz hat, spruddeleg ze sinn. Allgemeng gëtt gesot dat den Dom Pérignon (1640 - 1716), e schampesfeste Pater, ënner anerem wat d'Wëssen ëm de Schampes ugeet, ee vun de grousse Virleefer vun der Schampesproduktioun war.

## Kuckt och
* Champagne, Homonymie-Artikel, deen all Begrëffer ofdeckt
* Spumante
* Perlé
* Dom Pérignon

## Um Spaweck
Rond-point

D'Wuert **Rond-point** gëtt am allgemenge lëtzebuergesche Sproochgebrauch gebraucht fir eng speziell Stroossenintersectioun an zwar d'Intersection à sens giratoire obligatoire, wéi se am Code de la Route definéiert ass.

A Frankräich gëtt dëst d'Wuert och gebraucht fir Plazen, déi an engem Krees ugeluecht sinn, ouni datt onbedéngt eng Fuerrichtung festgeluecht ass an ouni datt motoriséierte Verkéier driwwer leeft. Dës sinn awer zimmlech rar.

Zu Lëtzebuerg huet eng bekannt Plaz an hirem Numm *Rond-Point* stoen. Et ass de Rond-Point Robert Schuman um Lampertsbierg an der Stad. Dës Plaz ass awer keng *Intersection à sens giratoire obligatoire*.

## Turbo-Rond-point

Eng méi rezent Entwécklung ass de sougenannten **Turbo-Rond-point**, dee staark Verkéiersstréim zwee- oder dräispuereg duerch de Rondel schleist.

Den Turbo-Rond-point gouf 1996 an Holland vum Lambertus Fortuijn, engem Fuerscher op der Delft University of Technology entwéckelt. E gëtt haaptsächlech an Holland, Frankräich oder der Belsch gebraucht. Zanter dem 9. November 2015 ass de Rond-point Serra um Kierchbierg och als Turbo-Rond-point a Betrib.

Den Automobilist muss sech schonn an déi richteg Spuer areien, ier an an de Rondel erafiert. Doduerch huet den Turbo-Rond-point eng grouss Leeschtungsfäegkeet. Am Rondel selwer kann een am Prinzip d'Fuerbunn net méi wiesselen.

En Turbo-Rond-point erlaabt et och net ëmmer, datt een de Rond-point benotzt fir d'Kéier ze maachen an dohin zeréckzefueren, vu wou een hierkoum.

Den Turbo-Rond-point gëtt et och mat Verkéiersluuchten an der Afaart an am Rondel selwer oder och mat By-Päss, déi fir déi éischt Ausfaart derlaanscht féieren.

## Rond-pointen zu Lëtzebuerg

## Aner Rond-pointe déi mat an de Stroosseverkéier agebonne sinn

## Kuriositéiten
An England gëtt et e puer Rond-pointe, bei deenen de Verkéier riets ronderëm leeft amplaz lénks.

## Um Spaweck
Intersection à sens giratoire obligatoire

Eng **Intersection a sens giratoire obligatoire** ass eng speziell Zort Kräizung, déi aus enger Strooss ëm eng Zentralinsel besteet an op déi e puer Stroossen zoulafen. Charakteristesch dofir ass, datt nëmmen an enger Richtung gefuer däerf ginn, et sech awer streng geholl net ëm eng Sens-unique-Strooss handelt.

D'Schëld, dat sou eng Intersektioun uweist, huet am lëtzebuergesche *[[Code de la route (Lëtzebuerg)|Code de la Route]]* d'Nummer D, 3.

2015 gouf et eng ronn 100 sou Kräizungen zu Lëtzebuerg.

## Kuckt och
* Rond-point

## Um Spaweck
Schëld D, 3

D****' ass e Verkéiersgebuetsschëld aus dem Lëtzebuerger Code de la route dat op enger Kräizung mat obligatoreschem Kreesverkéier weist a wat fir enger Richtung gefuer muss ginn. D'Schëld D, 3 kann op der Mëttelinsel vun der Kräizung mat obligatoreschem Kreesverkéier opgestallt ginn, ënner der Konditioun, datt et widderholl gëtt an esou opgestallt ass, datt et am selwechte Wénkel steet fir all Strooss, déi op d'Kräizung féiert.

## Originaltext aus dem Code de la Route:

## Bemierkungen
* D' gehéiert zu de Schëlter déi 1955 an der éischter Versioun vum Code de la route agefouert goufen; et war deemools ënnert der Nummer 42c vum Artikel 107 definéiert.
* Wann een dëst Gebuetsschëld net respektéiert, riskéiert een e Pretekoll vu 74 Euro (awer kee Verloscht vu Punkte vum Punktefürerschäin).

## Kuckt och

## Biller

Luxembourg road sign D,3.jpg


## Um Spaweck
Alexander Fleming

De **Sir Alexander Fleming**, gebuer de 6. August 1881 um Lochfield-Haff bei der Klengstad Darvel a Schottland, a gestuerwen den 11. Mäerz 1955 zu London-Chelsea, war e schottesche Bakteriolog.

1945 krut hie fir d'Entdeckung vum Antibiotik Penicillin den Nobelpräis fir Medezin. En huet och den Enzym, Lysozym, entdeckt.

Als Erënnerung un den Alexander Fleming ass zu Diddeleng, zu Stroossen an an der Stad allkéiers eng Strooss no him benannt (Rue Alexander Fleming).

## Kuckt och
* Lëscht Nobelpräis Medezin

## Um Spaweck
*  Portrait vum Robert Koch op der Websäit vum Nobelpräiskommitee
Robert Koch

De **Robert Koch**, gebuer den 11. Dezember 1843 zu Clausthal am Harz, a gestuerwen de 27. Mee 1910 zu Baden-Baden, war en däitsche Bakteriolog.

De Robert Koch koum als Jong vun engem Biergbaubeamten op d'Welt.

Als Dokter huet hien 1876, beim Ënnersiche vun enger Infektiounskrankheet, keimfäeg Spore vum Mëlzbrandbazillus fonnt. Domat huet hie fir d'éischt lieweg Mikroorganismen als Ursaach vun enger Krankheet nogewisen.

Doropshin koum hien op dat keeserlecht Gesondheetsamt wou hien 1882 bei sengen Aarbechten de Bazill vun der Tuberkulos entdeckt huet an och d'Géigemëttel Tuberkulin.

1884 huet de Robert Koch och de Bazill entdeckt deen d'Cholera verursaacht.

Am Joer 1905 krut de Robert Koch den Nobelpräis fir Medezin.

## Kuckt och
* Lëscht Nobelpräis Medezin

## Um Spaweck

*  Portrait vum Robert Koch op der Websäit vum Nobelpräiskommitee
Jean-Pierre Klein (1944)

De **Jean-Pierre „Jempy“ Klein**, gebuer de 24. Januar 1944 zu Heeschdref, ass e lëtzebuergeschen Affekot a Politiker (LSAP).

Hie war vum 18. Juli 1994 bis de 7. Oktober 2013 Deputéierten (LSAP) an der Chamber a vum 1. Januar 1988 bis Enn 2021 Buergermeeschter vun der Gemeng Steesel. Hie war vun 2000 bis 2009 President vum Gemengesyndikat SYVICOL.

## Gielercher
* 
*
Villers-lès-Nancy

**Villers-lès-Nancy** ass eng Stad a Gemeng am Departement Meurthe-et-Moselle, an der Regioun Grand Est.

## Buergermeeschtere vun der Stad zanter 1791
* François Villard 1791 	 	
* Jean Claude Charbonnier 1791 	
* François Villard 1792 	
* Dieudonné Pierson 1794 	 	
* François Villard	1794 	
* Dieudonné Pierson	1799 	 	
* François Houard 1816 	 	
* Lefebvre 1821 	 	
* Jean Claude Clement 1831 	 	
* François Pierson 1848 		
* Amédée Lefebre de Monjoie	1871 		
* Hubert Simon 1875 	 	
* Louis Valet 1888 		
* Anatole de Scitivaux de Greische 1900 	 
* Louis Porry 1912 	 	
* Louis Pierson de Brabois 1915	
* Charles Oudille 1919 	
* Hyppolyte Briot 1927 	
* Albert Cattenoz 1935 	 	
* Martial Mourot 1942 	 	
* Maurice Andre 1944 	 	
* Raymond Villaume 1945 	
* James Moisson 1947 	
* Paul Muller 1965 	 	
* Jean Bernardaux 1980 	 	
* Pascal Jacquemin 2001
### Kuckeswäertes
* De *Parc Public de Brabois*
* De *Jardin Botanique du Montet*

## Um Spaweck
* Offiziell Säit vun der Stad Villers-lès-Nancy
## Um Spaweck
Herbert Clark Hoover

Den **Herbert Clark Hoover**, gebuer den 10. August 1874 zu West Branch am Iowa, a gestuerwen den 20. Oktober 1964 zu New York City, war den 31. President vun de Vereenegte Staate vun Amerika. Hie war Member an der Republikanescher Partei.

## Literatur
* Claus Bernet: Herbert C. Hoover. An: Biographisch-Bibliographisches Kirchenlexikon (BBKL). Band 30, Nordhausen 2009, Sp. 644-653

## Um Spaweck
Henri Kox

Den **Henri Kox**, gebuer de 7. Mee 1961 an der Stad Lëtzebuerg, ass e lëtzebuergesche Politiker vun déi gréng.

Hien ass Ingenieur a mam Wäibau op der Musel staark verbonnen. Hien huet säi Studium op der RWTH Aachen gemaach a war duerno bis Juli 2004 Professer am Lycée technique des arts et métiers. Hien ass ee vun de Grënnungsmembere vun Eurosolar Lëtzebuerg, a war vun där Vereenegung och den éischte President vun 2002 bis 2019.

## Theemen
Hie war vu Kand u vu senger Mamm, der Elisabeth Kox-Risch, hirem Kampf géint déi an den 1970er Jore geplangt Atomzentral zu Remerschen beaflosst, an en huet sech scho fréi fir d'Entwécklung vun erneierbaren Energien agesat. Hie mécht dat op internationalem (President vun Eurosolar Lëtzebuerg), nationalem (an der Chamber) a lokalem (an der Gemeng Réimech) Plang.

## Gemengepolitik
Den Henri Kox war vun 1999 bis 2017 Member vum Gemengerot vu Réimech. No de Gemengewalen 2005 war hie bis 2009 Schäffen a gouf dunn 2009 Buergermeeschter. Bei de Gemengrotswalen 2017 huet seng Partei 2 Sëtz verluer, an den Henri Kox gouf just Véiertgewielten. De Jacques Sitz gouf neie Buergermeeschter.

## Landespolitik
Bei de Chamberwale vum 13. Juni 2004 ass den Henri Kox als Deputéierten an d'Chamber gewielt ginn; hie gouf 2009 an 2013 erëmgewielt.

2013 bis 2018 war hie Vizepresident vun der Chamber a President vun der Commission de l'Environnement an zanter 2015 Vizepresident vun der Commission de l'Agriculture, de la Viticulture, du Développement rural et de la Protection des consommateurs.

Bei de Chamberwale vum 14. Oktober 2018 ass hien de 6. Dezember fir d'Carole Dieschbourg, déi Ministesch gouf, 'nogeréckelt' .

Den 11. Oktober 2019 gouf hien, no enger Regierungsëmbildung, neie Minister fir de Logement an delegéierte Minister fir d'bannenzeg Sécherheet an der Regierung Bettel-Schneider-Bausch. Duerch eng weider Regierungsëmbildung huet den Henri Kox den 23. Juli 2020 de Ressort vun der Bannenzeger Sécherheet ganz vum François Bausch iwwerholl.

## Gielercher
* 

## Literatur
* Luc Laboulle: "Coming Man." *d'Lëtzebuerger Land* Nr.28, 16.07.2021, S.6. (Portrait)

## Um Spaweck
Playmobil

**Playmobil** ass e System-Spillgezei vun der Firma *Geobra Brandstätter GmbH & Co. KG*, déi zu Zirndorf am Landkrees Fürth a Bayern hire Sëtz huet, an 1876 vum Andreas Brandtstätter gegrënnt gouf.

An de Fofzegerjoren huet *geobra* bleche Spuerbéchsen a Kannertelefone fabrizéiert. De kommerziellen Duerchbroch koum mat der Produktioun vun Hula-Hoop -Reefer.

1974 gouf Playmobil op der Nürnberger Spillsaachenausstellung fir d'éischt virgefouert. Déi éischt Spillwelte waren *Schantjen*, *Wëlle Westen* an d*'Ritterzäit*. Eréischt 1976 koume weiblech Figuren derbäi, 1981 Kannerfiguren an 1983 Bëbeesfiguren.

## Um Spaweck

* Offiziell Websäit a ville Sproochen
Matador (Spillgezei)

**Matador** ass en Holzkonstruktiounsspillgezei, dat 1901 vum Johann Korbuly erfonnt gouf.

D'Spillelementer sinn aus Bichenholz.

## Um Spaweck

*Websäit vun der Firma Matador
*Ausféierlech Beschreiwung vun der Firmegeschicht (privat Fansäit)
*Matador-Blog mat Informatiounen iwwer d'Geschicht vu Matador
Perlé

Mat **Perlé** ka gemengt sinn:

* Pärel, eng Uertschaft an der Gemeng Rammerech

* e Wäin dee schaimt: Perlé (Wäin)
Raymond Barre

De **Raymond Octave Joseph Barre**, gebuer den 12. Abrëll 1924 zu Saint-Denis (Réunion), a gestuerwen de 25. August 2007 zu Paräis, war e franséischen Ekonomist a Politiker.
Ënner dem President Valéry Giscard d'Estaing war hien tëscht 1976 an 1981 Premierminister vu Frankräich an, ënner de Presidente Jean Rey a Franco Maria Malfatti, tëscht 1967 an 1973 Vizepresident vun der Europäescher Kommissioun.

1981 huet e kandidéiert fir franséische President ze ginn, blouf duerno Deputéierten an der Assemblée nationale. Hien huet um Institut d'Études Politiques Coursë ginn a war vun 1995 an 2001 Buergermeeschter Lyon.

Hien, dee sech selwer eng Kéier als *Un homme carré dans un corps rond* bezeechent huet stoung zwar de mëtt-riets Parteien no, war awer ni Member vun enger.

## Wierker
* *La Période dans l'analyse économique - une approche à l'étude du temps*, SEDEIS, 1950.
* *Traité d'Économie Politique*, Thémis économie aux PUF, 1959, 15 Oploen.
* *Le Développement économique: Analyse et Politique*, 1958.
* *L'homme est un animal économique*, 1973.
* *Une politique pour l'avenir*, 1981.
* *Que sais-je ? La désinflation*, 1983.
* *Réflexions pour demain*, 1984, Pluriel, ISBN 2010102673
* *Au tournant du siècle*, 1988.
* *Questions de confiance*, 1988, Flammarion.
* *Un goût de liberté*, 2000
* *Entretiens*, 2001
* *L'Expérience du pouvoir*, conversations avec Jean Bothorel, 2007, Fayard, ISBN 2213630313

## Iwwer de Barre
* Henri Amouroux, *Monsieur Barre*, 1986.
* Damien Fière Pozzo di Borgo, *Raymond Barre, un homme en politique*, 2002.

## Um Spaweck
Saint Helena

**Saint-Helena** ass eng kleng Insel am Südatlantik an eng vun den dräi Insele vum britteschen Iwwerséigebitt Saint Helena, Ascension an Tristan da Cunha. Zum Gebitt gehéieren nach Ascension an eng kleng Inselgrupp ëm Tristan da Cunha.

D'Insel läit 1.868 Kilometer vun Afrika (Angola) an 3.286&nbsp;km vu Südamerika (Recife, Brasilien) ewech an huet 3.924 Awunner(Stand: 2022).

Den héchste Punkt vun der vulkanescher Insel läit op 818 m (Diana's Peak). D'Klima ass mëll ozaenesch. D'Landwirtschaft huet sech fréier op den Ubau vu Fluess, dee fréier fir d'Fabrikatioun vu Postsäck fir d'Royal Mail benotzt gouf, beschränkt. Et gëtt och nach Kaffi, Geméis an Uebst ugebaut a Véi geziicht.

## Geschicht

Saint-Helena ass an der Geschicht bekannt ginn, well den Napoleon Bonaparte dohi verbannt gi war a wou en och gestuerwen ass.

## Kuckt och
* Elba

## Um Spaweck
Nei Paart

D**'Nei Paart** (**Nei Puert** am Stater Dialekt) war eng Paart vun der Festung Lëtzebuerg.

Et war tëscht 1626, wéi se gebaut gouf, an 1871, wéi s'ofgerappt gouf, d'Haaptpaart vun der Stad Lëtzebuerg. D'Paart selwer war schonn 1627 fäerdeg a gouf *Sankt Marienpforte* genannt.

No bannen hi gouf et e Pavillon an der Paart, an deem d'Krichsgeriicht zesummekoum. No baussen hin hat de Louis XIV. vu Frankräich, no der Eruewerung vun der Festung, 1684 eng Trophee ameessele gelooss, déi 1795 vun den Truppe vun der Franséischer Revolutioun zerstéiert gouf an duerch eng schwaarz Marberplack ersat gouf, op där stoung: *Rendue à la République française le [[franséische Revolutiounskalenner|24 Prairial An III]]* (12. Juni 1795).

Den Napoleon Bonaparte huet sengersäits 1808 d'Paart ofdroen an duerch eng méi massiv ersetze gelooss. Bei där Geleeënheet gouf eng napoleonesch Adlerstatue driwwer gesat, déi direkt 1814 ewechgemaach an 1848 duerch en Duebeladler vum Däitsche Bond ersat gouf.

Wéi no 1867 d'Festung huet misse geschleeft ginn, huet de Stater Gemengerot am Juni 1869 decidéiert, d'Nei Puert als Bléckfank z'erhalen. Ma wéinst dem Wäert vum Terrain an aus anerer Grënn gouf dës Decisioun nees verworf. Wéinstens de baussenzege Fronton hätt sollen erhale ginn, mä och dovu war 1871, wéi d'Ofrappe konkreet gouf, keng Ried méi. Eenzeg d'Mariestatu, déi bannen iwwer der Entrée stoung, gouf, wéinst Protester, erhalen, a gouf an d'Eckgebai vis-à-vis (Eck Neipuertsgaass / Biedergaass), an den ofgeflaachten Eck an d'Fassad integréiert. 1876 gouf dëst ageweit

Dat neit Eckkaus gouf sengersäits an den 1960er Joren duerch en anert Gebai ersat. Eng Kopie vun der Mariestatu koum an den neigebaute *Forum Royal*, an e Bou iwwer den Trëttoir; d'Original ass ewell am Musée Dräi Eechelen ze gesinn.

## Neipuertsgaass
Haut erënnert nach den Numm vun der Strooss, d**'[[Neipuertsgaass]]** (*avenue de la Porte-Neuve*), déi dohigefouert huet, un déi Paart. D'Neipuertsgaass verbënnt d'Groussgaass mam *[[Rond-point Robert-Schuman|Rond-Point Robert-Schuman]]*. Zanter dem 21. Juli 1877 heescht dës Strooss sou, nodeem d'Festung geschleeft gouf, bis bei d'Biedergaass an zanter 1925 bis op de Glacis.


Fichier:Consolatrice Porte Neuve.JPG|D'Mariestatu déi iwwer der Paart war
Fichier:Consolatrix PorteNeuve Luxbg.jpg|D'Tréischterin an der Neipuertsgaass iwwer der stiliséierter Paart
Fichier:Luxembourg, 400 ans pèlerinage Notre-Dame (117).jpg|Den 8. Dezember 2024 gouf d'Statu vun der Consolatrix am Kader vu 400 Joer Oktav feierlech vun der Kathedral duerch d'Neipuertsgaass an d'Glaciskapell gedroen.


## Um Spaweck
* Artikel an der Luxemburger Illustrierte Nr 18 vum 6. Mee 1926
* Detailzeechnung an der Luxemburger Illustrierte Nr 6 vum 4. Februar 1925
* Avenue de la Porte Neuve an: ons stad 43/1993

## Um Spaweck
Wagonette-tonneau

D**'Wagonette-tonneau** ass eng véierriedreg Päerdskutsch déi op enger Wagonette baséiert, mä där hir Këscht an Tonneausform gebaut ass. Et ass eng liicht Kutsch déi als Eespänner oder an der Koppel kann agespaant ginn. Änhnlech wéi den Tonneau war dës Kutsch geduecht fir mat Kanner spadséieren ze fueren, a war och deementspriechent op deenen hir Sécherheet ausgeluecht. D'Këscht huet héich Säitewänn, datt Kanner net liicht kënnen erausfalen. Se huet eng hënnescht Dier op där nëmme baussen eng Klensch ass, déi sou déif ugemaach ass datt Kanner vu bannen net drukommen.
Galapagos-Kormoran

De **Galápagos-Kormoran**, *Phalacrocorax harrisi*, ass déi eenzeg Kormoranaart, déi am Laf vun der Evolutioun hir Fluchfäegkeet verluer huet. Dës Aart gëtt et nëmme laanscht Küste vun den Inselen Isabela a Fernandina vum Galapagos-Archipel. D'Gesamtpopulatioun gëtt op 700-800 Koppele geschat.

## Fir ze liesen
* Andy Swash / Rob Still: *Birds, Mammals, and Reptiles of the Galapagos Islands: An Identification Guide*, Yale University Press, 2. Oplo Februar 2006
* Isabel Castro / Antonia Phillips: *A Guide to the Birds of the Galapagos Islands*, Princeton University Press, 1996

## Um Spaweck
Buket Alakuş

D**'Buket Alakuş**, gebuer den 1. Juli 1971 zu Istanbul an der Tierkei, ass eng däitsch-tierkesch Regisseurin.

Si goung mat 3-4 Joer mat hiren Elteren op Hamburg. 1995 huet si op der *[[Universität der Künste Berlin|Hochschule für Bildende Künste Berlin]]* hire Studium als Kommunikations-Ekonomistin ofgeschloss. Si huet dat selwecht Joer hiren éischte Kuerzfilm, *Martin*, gedréint a sech um *Institut für Theater, Musiktheater und Film der Universität Hamburg* ageschriwwen. Wärend deem Studium, dat se 1998 ofgeschloss huet, huet s'eng Rëtsch Kuerzfilmer realiséiert, déi bei diverse Festivalle Gielercher kruten.

2001 ass hiren éischte Laangfilm, *Anam* („Meng Mamm“) erauskomm, fir dee se d'Dréibuch geschriwwen a Regie gefouert huet.

2008 krut se fir *Eine andere Liga* (ZDF/Arte), zesumme mam Auteur Jan Berger an de Schauspiller Karoline Herfurth, Thierry van Werveke a Ken Duken den *Adolf-Grimme-Preis*.

## Filmer
* 1995: *Martin* (Kuerzfilm)
* 1996: *Schlüssel* (Kuerzfilm)
* 1997: *Tango* (Kuerzfilm)
* 1998: *Kismet* (net fäerdeg ginn, Kuerzfilm)
* 2001: *Anam*, mam Leonard Lansink
* 2004: *Ofsayt*
* 2005: *Eine andere Liga*, mam Karoline Herfurth an Thierry van Werveke
* 2006: *Freundinnen fürs Leben*, mam Anja Kling, Katharina Wackernagel a Jule Böwe
* 2007: *Finnischer Tango*, mam Christoph Bach, Mira Bartuschek a Gabriela Maria Schmeide

## Kuckt och
*Lëscht vu Filmregisseuren

## Um Spaweck
Lëtzebuerger Artisten Center

De **Lëtzebuerger Artisten Center** (gekierzt **LAC**) ass eng lëtzebuergesch Kënschtlervereenegung, déi 1984 gegrënnt gouf. Am Joer 1992 huet de LAC d'Form vun enger  ASBL ugeholl. Zanter** **der Grënnung gëtt de Conseil d'Administration vum LAC vum Jean Fetz als President geleet.

D'Organisatioun bitt eng Plattform fir Kënschtler, fir hir Konscht fräi an onofhängeg ze weisen an ze promovéieren. De LAC organiséiert reegelméisseg Ausstellungen zu Lëtzebuerg an am Ausland, déi e breede Spektrum u Konschtformen ofdecken, dorënner traditionell Molerei, Skulptur, Performance-Konscht an digital Medien.

De LAC schafft enk mat Ministèren, Gemengen, Konschtinstitutiounen, Muséeën an anere kulturellen Organisatiounen zu Lëtzebuerg an am Ausland zesummen. Dobäi setzt de LAC sech geziilt fir d'Professionalisatioun vum Konschtsecteur an, fir d'Bedingungen an d'Strukture fir Kënschtlerinnen a Kënschtler ze verbesseren a professionell Méiglechkeeten ze stäerken.
## Geschicht a Grënnung

Den LAC gouf als Äntwert op d'Konzept vum Cercle artistique de Luxembourg (CAL) gegrënnt, deen deemools als ze traditionell a limitéiert ugesi gouf. Déi nei Organisatioun huet sech zum Zil gesat, eng méi oppen an international Plattform fir zäitgenëssesch Konscht ze bidden, wou d'Kreativitéit fräi ausgespillt ka ginn. D'Initiativ koum vun enger jonker Generatioun vu Lëtzebuerger Kënschtler, déi eng nei Dynamik an d'kulturellt Liewe brénge wollten. De LAC huet 42 Memberen aus dem In- an Ausland.

## Literatur
* 10 Jahre "Lëtzebuerger Artisten-Center"; Interview mam Jean Fetz a Ralph Hoffelt, in: forum, Nr. 153, Juli 1994
FC Barcelona

Den **FC Barcelona** ass, mat iwwer 150.000 Memberen, de gréisste Foussballclub op der Welt. Dës katalounesch Ekipp spillt an der spuenescher "Primera Division" an ass, nieft dem Real Madrid, deen traditiouns- an erfollegräichste Club a Spuenien.

Nieft 2 Champions League-Titele stellt den FC Barcelona mat 27 Titelen och de Rekord mat de meeschte Coupe-Gewënner a Spuenien. Donieft huet den FC Barcelona nach 19 national Championstitele gewonnen. Ausserdeem huet dëse Club nach vill aner Coupen an Titele gewonnen, sief et de Supercup, den europäesche Supercup, d'Copa Catalunya.

Den FC Barcelona ass ee vu wéinege Veräiner déi et fäerdeg bruecht hunn déi 3 "grouss" europäesch Tropheeën, d'Champions League, den UEFA Cup an d'Coupe vun de Coupegewënner, ze gewannen.

## Kuckt och
* Camp Nou

## Um Spaweck
Kombischlëssel (Eisebunn)

De **Kombischlëssel** op der Eisebunn ass e Schlëssel deen all Chef de train, oder Kontroller, an d'Chauffere vun den Automotricen a Lokomotiven huet.

De Schlëssel besteet am Fong aus dräi verschiddene Schlësselen an erméiglecht sou dräi verschidden Interventiounen op enger Ramm vu Voituren.

Ee Schlëssel vun deenen dräi passt op all Schaf deen an de Voituren oder Zuchmaschinnen ass. Et ass e Véierkantstëftschlëssel.

Den zweeten ass fir bannenzeg Diere vun de Voituren an de Rammen, an d'Säitendiere vun de Gepäckwaggone bedéngen. Et ass e Véierkanthuelschlëssel.

Den drëtte Schlëssel ass en huelen Dräikantschlëssel mat enger klenger Nues um baussenzegen Enn, an en ass fir d'Säitendiere vun de Voituren. Domat kann de Chef de Train déi Dier bei där hie steet op oder zouspären. Hie kann och all d'Diere vun de Voiturë gläichzäiteg domat zouspären. E ka s'awer net all mateneen opspären, dat kann nëmmen de Chauffer vum Zuch vun der Chaufferskabinn aus maachen.
Jean Fetz

De **Jean Fetz**, gebuer de 5. August 1957 an der Stad Lëtzebuerg, ass e lëtzebuergesche Moler a pensionéierten Educateur gradué.

## Den Educateur

Berufflech war de Jean Fetz graduéierten Educateur an huet an där Fonctioun am Service de l'Education différenciée  geschafft. Hien ass doriwwer eraus Member a President vun der ASBL Päerd's Atelier, der Daachorganisatioun vum *Liewenshaff* deen se zu Mëtscheed bedreift.

## De Kënschtler

1984 war hie Grënnungsmember vum Lëtzebuerger Artisten Center (LAC) an ass zanterdeem President vun deem Veräin. 

## Ausstellungen
* 2012: *DU-O*, Lony Hirtz et Jean Fetz, Galerie Beim Engel, Lëtzebuerg 
* 2010: *Jean Fetz - oeuvres récentes*, Schleiper, Exposition Tentoonstelling, Bréissel
* 2009: *Jean Fetz - oeuvres récentes*, Galerie d'Art municipale, Centre Noppeney, Uewerkuer
* 2007: Biennale Stroossen
* 2006: Biennale Max Goergen, Wëlwerwolz
:: Biennale des Jeunes, Esch-Uelzecht
:: Konschthaus beim Engel, Lëtzebuerg
* 2005: Biennale Stroossen
:: *25 Ans de peinture*, Théâtre et Galerie, Esch-Uelzecht
:: Galerie Schleiper, Bréissel
* 2004: Biennale Max Goergen, Wëlwerwoltz
:: Biennale des Jeunes, Esch-Uelzecht
:: Konschthaus beim Engel, Lëtzebuerg
* 2003: Biennale Stroossen
* 2002: Konschthaus beim Engel, Lëtzebuerg
:: Galerie C.I.E.C, Lëtzebuerg
:: Ferme des Arts, Vaison la Romaine, Frankräich
* 2001: Biennale Stroossen
:: *30 ans Centre culturel Jacques Brel*, Diddenuewen
:: *L'art à Luxembourg "1945 à 2001",* Wëlwerwolz
* 1999: *20 Ans de peinture*, Théâtre et Galerie, Esch-Uelzecht
* 1997: Georg-Meistermann-Museum, Wittlich
:: Galerie d'Art Municipale, Esch-Uelzecht
:: Galerie du Centre culturel Jacques Brel, Diddenuewen
* 1996: Galerie d'Art Municipale, Esch-Uelzecht
* 1995: Galerie La Brocha, Bilbao
:: Théâtre de La Louvière, La Louvière, Belsch
* 1994: Ferme des Arts, Vaison la Romaine
* 1993: Galerie d'Art Municipale, Esch-Uelzecht
:: Galerie l'Homme de Bois, Honfleur, Frankräich
:: Galerie Hermes, Lyon
* 1992: Galerie du Centre culturel Jacques Brel, Diddenuewen
* 1991: Galerie Hermes, Lyon
* 1990: Galerie Expression, Paräis
:: Saint Pons, Direction régionale des affaires culturelles, Hérault, am Kader vun *"12 Artistes de l'Europe exposent"*
:: Galerie Expression, Saint-Tropez
* 1989: Galerie Expression, Saint-Tropez
* 1986: Foyer Européen, Lëtzebuerg
* 1985: Galerie Bradtké, Lëtzebuerg
:: Galerie la Fleur en Papier Doré, Bréissel
* 1984: Galerie Dominique Lang, Diddeleng
:: Stadhaus zu Rëmeleng
* 1983: Galerie Dominique Lang, Diddeleng
* 1981: Stadhaus zu Rëmeleng

## Publikatiounen
* *Peindre pour chasser le diable*; Imprimerie Centrale, Luxembourg, ISBN 978-287978-056-6
## Präisser an Éierungen
*
*1999: Prix Janusz Korczak
*Grousse Präis vun der Stad Diddenuewen
*Éischte Präis vum Salon *Art et Couleurs* zu Diddenuewen
**Prix de la Critique* op der Biennale vu Stroossen

## Kuckt och
* Lëscht vu lëtzebuergesche Konschtschafenden

## Um Spaweck
* Websäit vum Jean Fetz 
* Websäit vum Liewenshaff
Carine Kraus

D**'Carine Kraus**, gebuer de 25. September 1949 an der Stad Lëtzebuerg, ass eng lëtzebuergesch Molerin, Installateurin a Performancekënschtlerin, déi hiren Atelier zu Buddeler huet.

2007 gouf si um Salon vum Cercle artistique de Luxembourg, zesumme mat hirer Invitée, der Maria Steinmann vun Tréier, mam Prix de Raville ausgezeechent.

2013 an 2016 huet si de Prix Grand-Duc Adolphe kritt.
## Kuckt och
* Lëscht vu lëtzebuergesche Konschtschafenden

## Um Spaweck

* Websäit vun der Kënschtlerin
*  D'Carine Kraus op der Websäit vum Cercle artistique de Luxembourg
Kierch Buerglënster

D**'Kierch vu Buerglënster** ass eng kathoulesch Kierch, déi zur Par Regioun Iechternach Saint-Willibrord, zum Dekanat Osten an zu der Gemeng Jonglënster gehéiert.

## Geschicht
D'Par Buerglënster ass am Joer 1808 eegestänneg ginn. Virdrun huet Buerglënster zur Par Jonglënster gehéiert. Den deemolege Kaploun Jacob Klein gouf zum éischte Paschtouer vu Buerglënster ernannt.

Den 22. Mee 1866 ass de Grondstee fir eng nei Kierch geluecht ginn. Den Devis fir d'Kierch huet sech op 15.000 Frang belaaf. De Bau ass vum Entreprener Henri Clement aus Buerglënster ausgefouert ginn.

Déi nei Kierch konnt schonn den 11. November 1867 vum Deche vu Betzder ageseent ginn. D'Konsekratioun duerch de Bëschof Nicolas Adames war awer eréischt den 22. Juni 1868.

Ënner dem Paschtouer Johan Hellers (1870 - 1877) ass déi bannescht Ariichtung vun der Kierch komplettéiert ginn an dräi nei Klacke sinn ugeschaaft ginn, déi op d'Nimm Maria, Jousef a Bartholomäus gedeeft goufen.

An de Joren 1999-2000 ass d'Kierch komplett renovéiert ginn. Duerch d'Initiativ vun den *Uergelfrënn Buerglënster/Amber* ass bei där Geleeënheet eng Uergel ugeschaaft ginn.

## Statuen
* D'Statu *Onbefleckt Empfängnes* op der viischter Fassad ass vum Sculpteur Michel Deutsch (1837 - 1905), gebuer zu Veianen).
* hellege Bartelméis
* hellege Clemens

## D'Uergel
Am Joer 2000 gouf an der Kierch vun der Uergelmanufaktur Georg Westenfelder vu Lëntgen eng Uergel installéiert op där reegelméisseg Concerte gespillt ginn.

## Series pastorum
* Jacob Klein, 1808 - 1848
* Joseph Schmit, 1848 - 1863
* Theo Schütz, 1863 - 1869, de "Kierchebauer an der Buerg"
* Johan Hellers, 1870 - 1877
* Peter Trierweiler, 1877 - 1886
* J.P. Harpes, 1886 - 1909
* Mathias Hurt, 1909 - 1921
* Jos Wagner, 1921 - 1943, begruewen um Kierfecht an der Buerg
* Pierre Schritz, 1943 - 1950
* Mathias Schomer, 1950 - 1953
* Jos Duhr, 1953 - 1954
* Jean Legros. 1954 - 1957
* Nicolas Sabus, 1957 - 1964
* Joseph Wagner, 1964 - 1970
* Armand Schwall, 1970 - 1983, Parverwalter
* Vincent Krier, 1983 - 16.9.1990, Parverwalter - Paschtouer zu Hueschtert
* Felix Steichen, 16.9.1990 - 1.9.1999, Parverwalter 
* Jeannot Gillen, 1.9.1999 - 1.9.2007
* François Erasmy, 1.9.2007 -

## Kuckt och
* Lëscht vu reliéise Gebaier zu Lëtzebuerg
* Lëscht vun de Lëtzebuerger Paren
*Lëscht vun de fréiere Lëtzebuerger Paren

## Um Spaweck

* Websäit vum Parverband Nei Par Sektor Ost
* D'Fënstere vun der Kierch vu Buerglënster op der Websäit vun der ''Stiftung Forschungsstelle Glasmalerei des 20. Jh. e.&nbsp;V.'' 
* D'Uergel vun der Kierch op der Websäit ''Orgues.lu''
Tannay

***[[Tannay (Ardennes)|Tannay]]**, eng franséisch Gemeng an den Ardennen
***[[Tannay (Nièvre)|Tannay]]**, eng franséisch Gemeng an der Nièvre
***[[Tannay VD|Tannay]]**, eng Schwäizer Gemeng am Kanton Vaud
Auguste Wirion

Den **Auguste Wirion**, gebuer de 5. November 1864 am Pafendall, a gestuerwen de 25. Abrëll 1940 zu Nidderkäerjeng, war e lëtzebuergesche Moler.

Bekannt ass, datt hie Landschaftsbiller gemoolt a Portraite gezeechent huet.

## Säi Liewen
Den August Wirion war e Jong vum Jacob Franz Wirion, Kréimer an 'Horndrechsler', an der Anna Gertrud Eugen. Nom Secondaire an der Industrieschoul um Lampertsbierg an am Stater Kolléisch ass den Auguste Wirion op d*'École nationale des arts décoratifs de Paris* studéiere gaangen. Fir sech kënschtleresch virunzebilden huet hie Studiereesen an d'Belsch, an Däitschland, an d'Schwäiz an op Paräis gemaach.

1885 koum hien an de Progymnase d'Echternach fir Zeechecoursen ze ginn a krut 1888 do seng Nominatioun als *"maître de dessin"*. An den éischte Jore vu senger Karriär gouf hien nieft sengen Zeechecoursen och fir Gymnastikcoursen agesat.

1924 krut hien eng Nominatioun als Zeecheprofesser (*"professeur de dessin"*) am Gymnase d'Echternach.

Am November 1932 ass hien an d'Pensioun gaangen a gouf vum Mathias Reckinger ersat.

## Biller

Wirion2.pdf|D'Schaffplaz zu Iechternach
Auguste Wirion - Remparts d'Echternach.jpg|d'Stadtmauer vun Iechternach


## Literatur
* APEA, 1987. *Regard sur deux siècles de création et d'éducation artistiques au Luxembourg.* Association des Professeurs d'Education artistique de l'Enseignement secondaire et supérieur (APEA), Impr. St-Paul, Luxembourg, 332 S. (Auguste Wirion: S. 94-95).
* C. Lang, 1967. *Le personnel de l'enseignement secondaire et supérieur du Grand-Duché de Luxembourg, 1839-1922. Travail statistique de Félix Heuertz (1922), complété par Charles Lang (1967).* Publications du Ministère de l'Éducation nationale, Luxembourg, S. 121-122.

## Auszeechnungen
* Chevalier de l'Ordre de la couronne de chêne (Promotioun 1926)

## Kuckt och
* Lëscht vu lëtzebuergesche Konschtschafenden

## Um Spaweck
Arrondissement Nevers

Den **Arrondissement Nevers** ass eng franséisch administrativ Andeelung am Departement Nièvre an der Bourgogne-Franche-Comté.

Den Haaptuert ass Nevers.

Den Arrondissement setzt sech aus 13 Kantonen zesummen:

*Canton de Decize
*Canton de Dornes
*Canton de Guérigny
*Canton d'Imphy
*Canton de La Machine
*Canton de Nevers-Centre
*Canton de Nevers-Est
*Canton de Nevers-Nord
*Canton de Nevers-Sud
*Canton de Pougues-les-Eaux
*Canton de Saint-Benin-d'Azy
*Canton de Saint-Pierre-le-Moûtier
*Canton de Saint-Saulge
Nevers

**Nevers** ass eng franséisch Stad an dem Departement Nièvre an der Bourgogne-Franche-Comté.

Nevers läit un den Uwännere vun der Loire. Zu Nevers leeft vu riets d'Nièvre an d'Loire, a vu lénks den Allier.

## Um Spaweck
Adolphe Deville

Den **Adolphe** ("**Ad**") **Deville**, gebuer den 13. November 1935 zu Hesper, a gestuerwen den 28. Mee 2022 zu Esch-Uelzecht , war e lëtzebuergesche Kënschtler, dee vun 1969 un, zu Schëffleng gelieft huet.

Hie war Konschterzéier am Escher Jongelycée. Zu senge Wierker zielen, nieft Uelegbiller an Aquarellen, och Mosaicker, Glasfënsteren, Skulpturen, Buren, Wand- a Bünendekoratiounen (ë.&nbsp;a. fir dem Ed Maroldt seng Theaterstécker).

## Wierker
* Catalogue raisonné en ligne https://oneartyminute.com/artistes/adolphe-deville
* Ambo an Zelebratiounsaltor an der Kapell zu Duelem an der Gemeng Garnech
* Altor, Ambo, Dafsteen an Tabernakel an der Kierch zu Leideleng
* Eng Onmass Wierker an der Kierch zu Schëffleng
* Chouerfënster, Tabernakelsail mat dem "Christus vun Orval" an der Kierch Uewerkuer, 1997
* Rodange-Renert Wee zu Wolz
* Dafkapell vun der Kierch Suessem
* Entréeshal vum Lycée de garçons Esch-Uelzecht

## Bibliographie
* *Adolphe Deville.* Portraits d'artistes, 1998, Regie Thierry Tormera.

## Kuckt och
* Lëscht vu lëtzebuergesche Konschtschafenden
Sally Arnold

D**'Sally Arnold**, gebuer den 28. Mäerz 1954 zu Stutterheim a Südafrika, ass eng südafrikanesch Molerin, Sculptrice, Journalistin an Iwwersetzerin.

Si lieft zanter 1996 zu Lëtzebuerg an huet eng ganz Rëtsch Artikelen, virun allem iwwer Architektur, publizéiert.

## Iwwer d'Sally Arnold
* *Sally Arnold.* Portraits d'artistes, Regie Katja Brauer.

## Um Spaweck
* D'Websäit "sudafricana.com" vum Sally Arnold 
* D'Websäit "sallyarnold.com" vum Sally Arnold 
* D'Sally Arnold op der Websäit vum ''Cercle Artistique de Luxembourg''
Heegeck

Den **Heegeck** (och just **Geck**, oder **Jeck**, **Geek**), ass e Gestell, dat enger Leeder gläicht, a benotzt gouf fir um Leederwon d'Hee méi héich kënnen ze tässelen.

Den Heegeck gouf op déi viischt Säit vum Heewon vertikal dropgesat fir dat lassent Hee, dat mat der Heegafel eropgeluede gouf, besser ze stäipen. Uewendrop gouf d'Hee mam Wissbam gehalen.

## Begrëffer
An der westlecher Äifel, gradewéi op der Musel an der Saar war nieft „Heegeck“ och nach „Haijeck “gebräichlech. Romanesch war dogéint awer laanscht d'iewescht Musel an am Hannerland dat Loutrengescht *Kee* (Franséisch: *queue*, Schwänz) am Ëmlaf. Op Wallounesch ass den Numm *châlète*, *châlète du devant*, *échelette* (vum Laténgeschen*: scala*) gebraucht ginn.