open-index/open-wikipedia-markdown huggingface dataset:
Charel Kuddel

De **Charel Kuddel** ass e Personnage aus der Superjhempserie vum Roger Leiner a Lucien Czuga. 

Hien ass dem Superjhemp seng Tarnpersoun an anert Ech a schafft am *Service vun den hoffnungslose Fäll* vum *[[Ministère vun den ongeléiste Problemer]]*. Mat Hëllef vu Kachkéis verwandelt e sech an de Superjhemp, deen doduerch ausseruerdentlech Kräfte kritt a fléie kann.

Hie wunnt mat senger Fra (Félicie Kuddel-Fleck), de Kanner Metti, Sandra a Steve an dem Hond Bernie engem Eefamilljenhaus op 150 *Rue de la Patrie* zu 6969 Luxusbuerg. 

De Charel ass den Adoptivjong vun der Famill Jhempi Kuddel. Kuddels, eng Bauerefamill vun *Heihatechnachnidebauchwéi* haten hien opgeholl nodeems hie mat engem UFO an hirer Piffkaul gelant war. Och aner Superhelden (Fett-Man, Wander-Woman, Bett-Görl, Spanne-Man, Käpt'n Luxusbuerg, Fläsch-Man) si schonn an der Famill Kuddel opgeholl ginn. 

## Kuckt och
Medeniýet Şahberdiýewa

D**'Medeniýet "Maýa" Şahberdiýewa**, gebuer den 23. Februar 1930 zu Kerki, a gestuerwen den 3. Januar 2018 zu Aşgabat, war eng turkmeenesch Operesängerin (Sopran) a Musekspedagogin.

Si huet am Turkmeneschen Operen- a Balletthaus geschafft. D'Şahberdiýewa gouf mam Gesang vun der Romanz "Bilbil" ("Nuechtegailchen") wäit bekannt.

1975 krut d'Sängerin den Titel Vollekskënschtlerin vun der UdSSR.
Schottescht Parlament

D**'schottescht Parlament** (op Schottesch-Gälesch: *Pàrlamaid na h-Alba*, op Scots: *The Scots Pairlament*) ass d'Parlament vu Schottland. Et gëtt och nach **Holyrood** genannt, benannt no dem Stadvéirel vun der Haaptstad Edinburgh, an deem et läit.

D'Parlament besteet aus enger Chamber mat 129 Deputéierten, déi demokratesch fir eng Mandatsdauer vu véier Joer gewielt ginn. Bei de Walen 2016 an 2021 krut d'Scottish National Party (SNP) d'Majoritéit vun de Sëtz. Déi nächst Wale si fir de 7. Mee 2026 geplangt.

## Geschicht

Dat ursprénglecht Parlament vu Schottland war d'legislativ Institutioun am onofhängege Kinnekräich Schottland an huet vum fréien 13. Joerhonnert un bis 1707 existéiert. An deem Joer sinn d'Kinnekräich Schottland an d'Kinnekräich England vereent ginn, fir d'Kinnekräich Groussbritannien ze bilden. Doropshinn hunn d'schottescht an d'englescht Parlament opgehalen z'existéieren; hir Funktiounen huet d'Parlament vu Groussbritannien zu Westminster am Zentrum vu London iwwerholl.

An engem Referendum am Joer 1997 hunn d'Schotte fir d'Devolutioun gestëmmt. Domat sollt Schottland nees bestëmmt Kompetenze vu London zeréckkréien. Déi Kompetenzen sinn d'Joer drop am "Scotland Act" definéiert ginn, dee festleet, a wéi enge Beräicher d'schottescht Parlament Gesetzer erloossen däerf a wéi enge Beräicher nach ëmmer an de Kompetenzberäich vum Parlament vum Vereenegte Kinnekräich falen. D'brittescht Parlament behält d'Méiglechkeet, de Kompetenzberäich vum schottesche Parlament ze änneren, an et kann d'Beräicher, an deenen d'schottescht Parlament ka Gestzer erloossen, erweideren oder beschneiden.

Den 12. Mee 1999 ass dat neit schottescht Parlament fir d'éischt zesummekomm. Zënterhier goufe seng Kompetenzen reegelméisseg geännert. Eng vun deene gréissten Ännerunge war d'Erweiderung op d'Kompetenze vum schottesche Parlament wat d'Steieren an de soziale Beräich betrëfft.

## Offiziell Säit
* www.parliament.scot
Gei

Eng **Gei** ass e Sträichinstrument mat véier Säiten, déi mat engem Bou gespillt ginn. Déi Säite gi meeschtens op d'Noute *sol, re, la* a *mi* gespaant. D'Gei gëtt tëscht dat lénkst Schlësselbeen an de Kënn geklemmt. Déi ënnerschiddlech Nouten entstinn andeems ee mat de Fangere vun der enger Hand (meeschtens déi lénks) d'Säite gräift a mat dem Bou an der anerer iwwer d'Säite sträicht.

D'Gei ass dat klengst Sträichinstrument an dat mat den héchsten Téin, dat an der westlecher Musek benotzt gëtt. D'Persoun, déi d'Gei spillt, heescht Violonist oder Violonistin respektiv Geiist oder Geiistin. Déi Persoun, déi d'Gei produzéiert, heescht Geiebauer oder Geiebauerin.

D'Gei spillt eng bedeitend Roll an der europäescher an an der arabescher Musek. Déi modern Gei ass ongeféier 400 Joer al – änlech Sträichinstrumenter gëtt et zënter ongeféier engem Joerdausend. Zum Zäitpunkt, wéi déi modern Orchestere forméiert goufen, war d'Gei sou gutt wéi fäerdeg entwéckelt a si gouf dat wichtegst Orchesterinstrument. D'Majoritéit vun de klassesche Komponisten huet Stécker fir Violoniste geschriwwen, mä si gëtt och als Soloinstrument a villen anere Museksgenren agesat.

## Um Spaweck
RGTR-Linn 601

D**'RGTR-Linn 601** ass eng interregional Express-Buslinn, déi am Kader vum Régime général des transports routiers (RGTR) am Optrag vum Ministère fir Mobilitéit an ëffentlech Aarbechten op der Streck Lëtzebuerg - Rëmeleng - Ëtteng bedriwwe gëtt.

Wiertes fiert se am Hallefstonnentakt, mat zousätzleche Faarten an de Spëtzestonnen. Sonndes fiert se nëmmen all zwou Stonnen.

## Halten op der Linn
(*D'Nimm vun den Halte si sou uginn, wéi s'am offizielle Fuerplang publizéiert sinn*.)

## Entwécklung vun der Linn 601
Déi deemoleg RGTR-Linn 197 ass 2005 entstanen. Deemools gouf d'Linn 307 an zwee gedeelt. Se ass du vun der Stater Gare iwwer d'Autobunnen A4 an A13 bis bei Offaart Keel gefuer, fir vun do aus iwwer Keel, Téiteng a Rëmeleng op Ëtteng a Frankräich ze fueren.

Deen Trajet gouf iwwer d'Autobunnen A3 an A13 geännert, well dat méi séier geet. Si gëtt vun den Exploitanten *Autocars Siedler-Thill* an *Autocars Émile Frisch* assuréiert.

Virum 17. Juli 2022 ass se als **Linn 197** gefuer.

## Kuckt och
* Lëscht vun den RGTR-Buslinnen

## Um Spaweck
* 
* Tracé vun der Linn op geoportail.lu, der offizieller Plattform fir geographesch Donnéeën a Servicer vun der Administration du cadastre et de la topographie.

All d'Informatioune bezéie sech op de Fuerplang vum 7. Juli 2024
This Must Be the Place

**This Must Be the Place** ass en italieenesch-franséisch-iresche Film vum Paolo Sorrentino aus dem Joer 2011.

## Ëm wat geet et am Film?
De Cheyenne e bekannte Rocksänger lieft als Rentner zu Dublin. Hien huet Angscht virum fléien dofir fiert hie mam Schëff op New York säi kranke Papp besichen…
## Um Spaweck
* De Film op der IMDb
* De Film op Roger Ebert.com
L'équipier

** L'équipier** ass e franséische Film vum Philippe Lioret aus dem Joer 2004.

## Ëm wat geet et am Film?
D'Camille kéint zeréck an d'Bretagne op d'Insel Ouessant fir hiert Elterenhaus ze verkafen…

## Um Spaweck
*  De Film op der IMDb
Melinda Tanner

D**'Melinda Tanner**, gebuer de 5. Oktober 1946 zu Los Angeles am Bundesstaat Kalifornien, ass eng US-amerikanesch Theater-, Film- an Televisiounschauspillerin.

Si huet hir Schauspillercarrière op Theaterbün ugefaangen. Hir bekannt Theaterrolle sinn am Stéck *[[Oklahoma!]]* (2008, als *Aunt Eller*) an am Stéck *My Fair Lady* (2012, als *Mamm vum Higgins*).

Zanter den 2000er Jore spillt si aktiv an den Tëleesproduktiounen. D'Tanner ass bekannt mat der Roll als *Sr. Mary Brendan* an der Tëleesadaptatioun vum bekannten Off-Broadway-Musical *[[Nunsense]]* (2016).

## Filmographie (Auswiel)
* 2004: *[[Law & Order: Criminal Intent]]* (Tëleesserie, 1 Episod)
* 2014: *[[Manhattan Love Story]]* (Tëleesserie, 1 Episod)
* 2015: *[[Daredevil (Televisiounsserie)|Daredevil]]* (Tëleesserie, 1 Episod)
* 2016: *[[Law & Order: Special Victims Unit]]* (Tëleesserie, 1 Episod)
* 2016: *[[Nunsense]]* (Tëleesadaptatioun vum Musical)
* 2017: *[[The Affair (Televisiounsserie)|The Affair]]* (Tëleesserie, 1 Episod)

## Um Spaweck
Geoffrey Cantor (Schauspiller)

Den **Geoffrey Paul "Geoff" Cantor** ass en amerikanesche Filmschauspiller a Synchronspriecher. Hien huet seng Karriär 1987 ugefaangen.

Hie gouf mat der Roll als *Mitchell Ellison* an de Marvel-Cinematic-Universe-Tëleesserien *[[Daredevil (Televisiounsserie)|Daredevil]]* a *[[The Punisher (Televisiounsserie)|The Punisher]]* bekannt.

## Filmographie (Auswiel)

* 1997-2008: *[[Law & Order]]* (Tëleesserie, 4 Episoden)
* 2001: *[[Double Whammy (Film)|Double Whammy]]*
* 2002-11: *[[Law & Order: Criminal Intent]]* (Tëleesserie, 4 Episoden)
* 2005: *[[One Last Thing...]]*
* 2005: *[[The Notorious Bettie Page]]*
* 2007: *[[Suburban Girl]]*
* 2007: *[[The Kill Point]]* (Tëleesserie, 8 Episoden)
* 2007-08: *[[All My Children]]* (Tëleesserie, 3 Episoden)
* 2009: *[[Public Enemies (Film 2009)|Public Enemies]]*
* 2009-13: *[[Law & Order: Special Victims Unit]]* (Tëleesserie, 3 Episoden)
* 2010: *[[When in Rome]]*
* 2010: *[[Fair Game (Film 2010)|Fair Game]]*
* 2012: *[[Man on a Ledge]]*
* 2012: *[[Thanks for Sharing]]*
* 2013: *[[Deception (US-amerikanesch Televisiounsserie 2013)|Deception]]* (Tëleesserie, 5 Episoden)
* 2013: *[[Syrup (Film)|Syrup]]*
* 2014: *[[We'll Never Have Paris]]*
* 2014: *[[Bird People (Film)|Bird People]]*
* 2014: *[[The Longest Week]]*
* 2014-15: *[[The Blacklist (Televisiounsserie)|The Blacklist]]* (Tëleesserie, 3 Episoden)
* 2015-18: *[[Daredevil (Televisiounsserie)|Daredevil]]* (Tëleesserie, 12 Episoden)
* 2016: *[[Hail, Caesar!]]*
* 2016: *[[Feed the Beast]]* (Tëleesserie, 5 Episoden)
* 2017: *[[The Punisher (Televisiounsserie)|The Punisher]]* (Tëleesserie, 2 Episoden)
* 2018: *[[The Tick (Televisiounsserie 2016)|The Tick]]* (Tëleesserie, 3 Episoden)

## Um Spaweck
* Offiziell Websäit
John Kieffer

Den **John Kieffer**, och bekannt als **Johny Kieffer**, ass e lëtzebuergesche Basketballspiller.

1955 war de John Kieffer am Kader vun der lëtzebuergescher Härebasketballnationalekipp, an huet zéngmol fir d'Nationalekipp gespillt.

## Kuckt och
Jim Meskimen

Den **James Ross "Jim" Meskimen**, gebuer den 10. September 1959 zu Los Angeles am Bundesstaat Kalifornien, ass en US-amerikanesche Stand-Up-Komiker, Filmschauspiller (virun allem Niewerollen) a Videospillsynchronspriecher. Hien huet seng Carrière 1987 ugefaangen.

## Um Spaweck
Le président (Film 1961)

** Le président** ass e franséisch-italieenesche Film vum Henri Verneuil aus dem Joer 1961 no engem Roman vum Georges Simenon.
## Ëm wat geet et am Film?
De Film aus dem Joer 1961 erzielt vu politeschen Intrigen a Frankräich…

## Um Spaweck
* De Film op der IMDb
La famille Fenouillard

**La famille Fenouillard** ass e franséische Film vum Yves Robert aus dem Joer 1961 nom engem Comic vum Christophe.
## Ëm wat geet et am Film?
D'Famille Fenouillard wëll eng Rees op Paräis maachen, lant awer zu Le Havre a geréit do op e Schëff dat si mat op eng Weltrees hëlt…

## Um Spaweck
Marche ou crève

**Marche ou crève** ass e franséisch-belsche Film vum Georges Lautner aus dem Joer 1960 no engem Roman vum Jack Murray.
## Ëm wat geet et am Film?
Eng Geschicht am Milieu vun de Geheimagenten …

## Um Spaweck
*  De Film op der IMDb
Méiparteiesystem

E **Méiparteiesystem** ass e politesche System, an deem e puer politesch Parteien d'Kontroll iwwer d'Regierung kënne kréien, an dat entweeder eleng oder an enger Koalitioun. Doduerch ass d'Chance méi héich, datt de politesche Wëlle vum Vollek duerch verschidde Parteien artikuléiert gëtt.

Dem Méiparteiesystem steet den Eeparteisystem oder Eenheetsparteisystem géigeniwwer, an deem et nëmmen eng politesch Partei gëtt. Donieft gëtt et awer och nach de **Villparteiesystem** (mat Honnerte vu Parteien) an den Zwouparteiesystem (mat zwou grousse Parteien).
Die Zeit

**Die Zeit** ass eng iwwerregional däitsch Wochenzeitung, déi den 21. Februar 1946 fir d'éischt publizéiert ginn ass, an all Donneschdeg erauskënnt. Hire Sëtz huet si zu Hamburg. D'Zeit hat 2017 eng verkaaft Oplag vu ronn 504.779 Exemplaren an huet domat tëscht 2,34 Millioune Lieser erreecht. Si gëllt als zentristesch a liberal bis lénksliberal.

### Logo

Vun der éischter bis zur zwielefter Ausgab (1946) war am Logo vun der Zeit de Staatswope vun Hamburg ze gesinn, dee vun zwéi Léiwen tëscht de Wierder "Die" an "Zäit" gehale gouf. Den Hamburger Senat huet dee Wopen awer als "Hoheitszeichen" ugesinn, an d'Zeitung huet hire Logo missen änneren. Mat Erlabnes vum Buergermeeschter vu Bremen ass doropshinn de Bremer Schlëssel an de Logo geholl ginn, mat der Kroun vum Bremer Stadwopen. De Logo gëtt haut als Logo vun der ganzer Verlagsgrupp benotzt.

## Websäit
* www.zeit.de
Krowawaja barynja

***Krowawaja barynja*** (Кровавая барыня, "Déi bluddeg Madamm") ass eng russesch Televisiounsserie vum Sender Rossija-1 an den Historiendrama- a Mystikthriller-Genren, déi vum 19. Februar bis den 2. Mäerz 2018 gelaf ass. De Regisseur ass de Jegor Anaschkin.

D'Tëleesserie ass eng fräi Interpretatioun vun der Biographie vun der Darja Saltykowa ("Saltytschicha"), enger russescher Adeleger aus dem 18. Joerhonnert, déi als grausam Mäerderin a Sadistin bekannt gouf.

## Ëm wat geet et?

## Um Spaweck
* Fiche op der Rossija-1-Websäit
Michael Goodwin (Schauspiller)

De **Michael W. Goodwin**, gebuer den 21. August ?.. zu Virginia am Bundesstaat Minnesota, ass en US-amerikaneschen Theater- a Filmschauspiller.

Hien huet seng Schauspillercarrière op Broadway-Bün ugefaangen. Ausser den Theaterrollen, gouf hien ënner anerem mat der Roll an der Televisiounsserie *[[Strike Force (Televisiounsserie)|Strike Force]]* (1981-82, als *Sgt. Mark Osborne*) bekannt.

## Filmographie (Auswiel)

* 1981-82: *[[Strike Force (Televisiounsserie)|Strike Force]]* (Tëleesserie, all Episoden)
* 1984: *[[St. Elsewhere]]* (Tëleesserie, 3 Episoden)
* 1986-88: *[[Dynasty (Televisiounsserie 1981)|Dynasty]]* (Tëleesserie, 5 Episoden)
* 1987: *[[Falcon Crest]]* (Tëleesserie, 4 Episoden)
* 1988: *[[The Dead Pool]]*
* 1993-94: *[[Matlock (Televisiounsserie)|Matlock]]* (Tëleesserie, 3 Episoden)
* 1994: *[[The Road to Wellville (Film)|The Road to Wellville]]*
* 1997: *[[Lolita (Film 1997)|Lolita]]*
* 2000: *[[Songcatcher]]*
* 2000: *[[Cherry Falls]]*
* 2000: *[[The Contender (Film 2000)|The Contender]]*
* 2005: *[[The New World (Film 2005)|The New World]]*
* 2010: *[[Fair Game (Film 2010)|Fair Game]]*
* 2012: *[[Stuck in Love]]*
* 2012: *[[Lincoln (Film)|Lincoln]]*
* 2014: *[[Freedom (Film 2014)|Freedom]]*
* 2014: *[[Field of Lost Shoes]]*

## Um Spaweck
Klosmillen

**Klosmillen** ass eng fréier Millen an e Lieu-dit an der Gemeng Biwer. E läit op der , tëscht Buddelerbaach an der Marxmillen, op enger Héicht vun 246 m nërdlech laanscht d'Klosmille fléisst d'Biwer Baach. Déi al Mille gouf och nach als *Jockelsmillen* bezeechent.

Déi eenzeg Gebaier, en Haus mat Gaart an Ëmgeréits, gi vun enger Landschaftsgäertnerei gebraucht a stinn zanter dem 15. November 1990 op der Lëscht vun de klasséierte Monumenter.

## Kuckt och

## Um Spaweck

* Tessy Glodt, Kierchtuerms­promenaden - Biwer op tessyglodt.lu
Christiane Taubira

D**'Christiane Taubira**, gebuer den 2. Februar 1952 zu Cayenne an der Guyane, ass eng franséisch Politikerin vun der sozialistescher Partei. Si war vun 2012 bis 2016 Justizministerin wärend der Presidence vum François Hollande.

## Liewen a Karriär

D'Christiane Taubira ass 1952 an eng Famill vu fënnef Kanner gebuer ginn an huet zu Paräis Ekonomie, Soziologie, afroamerikanesch Ethnologie an Agroalimentatioun studéiert. 1978 ass si Professesch fir Wirtschaftswëssenschafte ginn.

Vun 1978 un huet d'Christiane Taubira sech an der Guyane politesch als Militantin engagéiert an 1993 huet si zesumme mat hirem Mann d'Partei *Walwari* gegrënnt, där hir Presidentin si war.

1993 gouf si als Deputéiert vun der Guyane an d'franséisch Nationalversammlung gewielt, wou si och bis 2012 bliwwen ass.

Tëscht 1994 an 1999 war si zousätzlech Europadeputéiert.

Bis 2001 war si mat der sozialistescher Partei affiliéiert, éier si fir de Parti radical de gauche Kandidatin bei de Presidentschaftswalen 2002 war a mat 2,32% vun de Stëmmen op déi 13. Plaz am éischten Tour komm ass.

Wéi de François Hollande 2012 President ginn ass huet si hiert Mandat als Deputéiert vun der Guyane opgi fir Justizministesch an der Regierung vum Premierminister Jean-Marc Ayrault ze ginn. 2013 huet si erfollegräich e Gesetzesprojet verdeedegt, deen d'gläichgeschlechtlecht Bestietnes a Frankräich legaliséiert huet (och nach "loi Taubira" genannt).

2014 huet si eng Justizreform lancéiert an hiert Mandat behalen, wéi de Manuel Valls am selwechte Joer Premierminister ginn ass.

De 27. Januar 2016 ass d'Christiane Taubira als Justizministerin zeréckgetrueden, nodeems si widderhuelt d'Moossname a Fro gestallt huet, déi d'Regierung no den Terroruschléi vum 13 November 2015 zu Paräis geholl huet. Besonnesch dem President Hollande seng Bereetschaft, verurteelten Terroristen d'franséisch Staatsbiergeerschaft ze entzéien, wa si nach en anere Pass hunn, huet d'Taubira kritiséiert.

Fir d'Presidentschaftswalen 2022 wollt d'Christine Taubira offiziell Kandidatin ginn, mee si huet sech am Mäerz aus der Course zeréckgezunn. Si konnt net déi 500 Ënnerschrëfte vu gewielte franséischen Amtsträger zesummekréien, déi ee muss hunn, fir als Kandidatin bei der Presidentschaftswal kënne matzemaachen.

D'Christiane Taubira ass gescheet a Mamm vu véier Kanner.

## Um Spaweck
RGTR-Linn 301

D**'RGTR-Linn 301** ass eng interregional Express-Buslinn déi am Kader vum RGTR am Optrag vum Ministère fir Mobilitéit an ëffentlech Aarbechten um Trajet Kierchbierg - Longuich - Schweich fiert.

D'Linn fiert vu méindes bis freides, onreegelméisseg an haaptsächlech zu de Spëtzestonnen.

## Halten op der Linn
(*D'Nimm vun den Halte si sou uginn, wéi s'am offizielle Fuerplang publizéiert sinn*.)

## Entwécklung vun der Linn
* Virum 17. Juli 2022 ass se als **Linn 116** gefuer.

## Kuckt och
* Lëscht vun den RGTR-Buslinnen

## Um Spaweck

All d'Informatioune bezéie sech op de Fuerplang vum 7. Juli 2024
Sanaga

[
De **Sanaga** ass e Floss am zentrale Kamerun. En entseet duerch den Zesummefloss vum Agoua an dem Djérem ronn 90 km am Nord-Nordweste vu Bertoua. Duerno fléisst e südwestlech duerch den Zentralplateau laanscht Nanga-Eboko, Monatélé an Edéa, an de Golf vu Guinea (Atlantik).

Mat enger Längt vun 918 km ass de Sanaga de gréisste Floss am Kamerun. En drainéiert et Opfanggebitt vun iwwer 130.000 km², wat méi wéi 25% vum Staatsgebitt sinn.

## Biller
 
Fichier:Sanaga Mbam Rivers.JPG|De Mbam (lénks) fléisst an de Sanaga (riets)
Fichier:Pont allemand sur la sanaga.JPG|Bréck aus däitscher Kolonialzäit (1911) bei Édéa iwwer dem Sanaga
Fichier:La sanaga.jpg|Waasserfäll am Sanaga

## um Spaweck
Marxmillen

**Marxmillen** ass eng fréier Millen an e Lieu-dit an der Gemeng Biwer. E läit un der , tëscht der Klosmillen a Biwer, op enger Héicht vun 238 m nërdlech laanscht d'Marxmille fléisst d'Biwer Baach.

## Kuckt och

## Um Spaweck
Robert Thillen

De **Robert (Rob) Thillen**, gebuer de 14. Juli 1938, a gestuerwen de 17. August 2022 zu Ettelbréck, war e lëtzebuergesche Basketballspiller an -trainer.

Vu Beruff war den Thillen Fierschter.

1964 war de Robert Thillen am Kader vun der lëtzebuergescher Härebasketballnationalekipp, an huet siwemol fir d'Nationalekipp gespillt.

Als Trainer vun der Amicale Steesel dem T71 an dem Racing Lëtzebuerg konnt hien eelefmol den nationale Championstitel gewannen.

## Kuckt och
Armand Posing

Den **Armand Posing** ass e lëtzebuergesche Basketballspiller.

1964 war den Armand Posing am Kader vun der lëtzebuergescher Härebasketballnationalekipp, an huet siwemol fir d'Nationalekipp gespillt.

## Kuckt och
L'ennemi dans l'ombre

**L'ennemi dans l'ombre** ass e franséische Film vum Charles Gérard aus dem Joer 1960. 
## Ëm wat geet et am Film?
## Um Spaweck
* De Film op der IMDb
Crimen

**Crimen** ass en italieenesch-franséische Film vum Mario Camerini aus dem Joer 1960 no engem Roman vum Jack Murray.
## Ëm wat geet et am Film?
Dräi italieenesch Koppele gerode bei enger Rees op Monaco an de Verdacht eng Fra ermuert ze hunn…

## Um Spaweck
* De Film op der IMDb
Il gobbo

**Il gobbo** ass en italieenesch-franséische Film vum Carlo Lizzani aus dem Joer 1960 no engem Roman vum Jack Murray.
## Ëm wat geet et am Film?
Den Alvaro ass am Zweete Weltkrich Member vun de Partisanen. Hie gëtt seng Waffen awer nom Krich net of, an entwéckelt sech zum geféierleche Gangster...
## Um Spaweck
* De Film op der IMDb
Davide Astori

Den **Davide Astori**, gebuer de 7. Januar 1987 zu San Giovanni Bianco an der Provënz Bergamo, a gestuerwen de 4. Mäerz 2018 zu Udine, war en italieenesche Foussballspiller op der Verdeedeger-Positioun.

Den Astori huet a senger Profispillercarrière ënner anerem beim Cagliari Calcio (2008–14) a beim ACF Fiorentina (2015–18) gespillt. Vun 2011 bis 2017 huet hie 14-mol an der italieenescher Foussballnationalekipp gespillt an huet ee Gol geschoss.

Hien ass stënterlech virun engem Match de 4. Mäerz 2018 un engem Häerzkollaps gestuerwen. Bis zu sengem Doud war hien de Kapitän vun der Fiorentina, a gouf och als ee "Star" vum italieenesche Foussball consideréiert.

## Um Spaweck
Carlo Damgé

De **Carlo Damgé** (och Damg*e*) ass e lëtzebuergesche Basketballspiller.

1964 war de Carlo Damgé am Kader vun der lëtzebuergescher Härebasketballnationalekipp, an huet véiermol fir d'Nationalekipp gespillt.

Hie war Member vun der Association des anciens du basketball luxembourgeois a.s.b.l..

## Kuckt och
Damgé

**Damgé** ass de Familljennumm vun ë.&nbsp;a. follgende Persounen:
* Carlo Damgé, e lëtzebuergesche Basketballspiller.
* Mathilde Damgé, eng franséisch Journalistin.
* Victor a Camille Damgé, Fleeschliwweranten zu Miersch an zu Miedernach, kuckt dozou: VIDA
Mathias Sandorf (Film 1963)

**Mathias Sandorf** ass e franséisch-italieenesch-spuenesche Film vum Georges Lampin aus dem Joer 1963 no engem Roman vum Jules Verne. 
## Ëm wat geet et am Film?
De Mathias Sandorf rebelléiert géint eng despotesch Regierung a sengem Land. 
## Um Spaweck
* De Film op der IMDb
Frederica Sagor Maas

D**'Frederica Alexandrina "Freddie" Sagor Maas**, och **Frederica Maas**, gebuer *Frederica Zagosky* de 6. Juli 1900 an der Stad New York am Bundesstaat New York, a gestuerwen de 5. Januar 2012 zu La Mesa am Bundesstaat Kalifornien, war eng US-amerikanesch Dréibuchauteurin a Memoiristin.

Si huet op der Columbia University Journalismus studéiert. D'Sagor Maas huet als Dréibuchautorin an der Stommfilm-Ära geschafft, a gouf ënner anerem mat hirer Dréibuch fir de Film *[[The Plastic Age (Film)|The Plastic Age]]* (1925) bekannt. Hir spéider Wierk mat dem notoresche Musicalfilm *[[The Shocking Miss Pilgrim]]* (1947) war déi lescht Wierk vun der Sagor Maas fir Hollywood, allerdéngs hat hir Karriär zu Hollywood Problemer éischter an den 1930er Joren.

1999 huet si hir Autobiographie *The Shocking Miss Pilgrim: A Writer in Early Hollywood* geschriwwen. Dës Buch war erfollegräich, et ëmfaasst ënner anerem schlëmm Kritik vun der (aler) Hollywooder Filmindustrie mat hirem Sexismus a mat aneren Diskriminatiounen.

Si war vun 1927 bis 1986 mam och fréieren Hollywooder Dréibuchauteur Ernest Maas bestuet. No der Karriär am Film huet si als Assurancenagentin geschafft. D'Frederica Sagor Maas war Supercentenaire an ass am Alter vun 111 Joer gestuerwen. Déi fréier Dréibuchautorin war eng vun déi eelst Entertainerinnen, déi jee gelieft huet.

## Filmographie als Dréibuchautorin (Auswiel)
* 1925: *[[The Plastic Age (Film)|The Plastic Age]]*
* 1926: *[[Dance Madness]]*
* 1927: *[[Rolled Stockings]]*
* 1927: *[[The Way of All Flesh (Film 1927)|The Way of All Flesh]]*
* 1947: *[[The Shocking Miss Pilgrim]]*
Jean-Paul Schumacher

De **Jean-Paul Schumacher**, gebuer den 13. September 1954 an der Stad Lëtzebuerg, ass e fréiere lëtzebuergesche Basketballspiller.

1980 war de Jean-Paul Schumacher am Kader vun der lëtzebuergescher Härebasketballnationalekipp, an huet véiermol fir d'Nationalekipp gespillt.

## Kuckt och
M. Biever

Den **M. Biever**, (de Virnumm ass onkloer) ass e lëtzebuergesche Basketballspiller.

1980 war den M. Biever am Kader vun der lëtzebuergescher Härebasketballnationalekipp, an huet véiermol fir d'Nationalekipp gespillt.

## Kuckt och
Lucien Rieth

De **Lucien** **Rieth** ass e fréiere lëtzebuergesche Basketballspiller.

1980 war de Lucien Rieth am Kader vun der lëtzebuergescher Härebasketballnationalekipp, an huet véiermol fir d'Nationalekipp gespillt.

Hie war ee Spiller vum BBC Amicale Steesel.

## Kuckt och
V. Mollinger

De **V. Mollinger**, de Virnumm ass onkloer, ass e lëtzebuergesche Basketballspiller.

1980 war de Mollinger am Kader vun der lëtzebuergescher Härebasketballnationalekipp, an huet zweemol fir d'Nationalekipp gespillt.

## Kuckt och
J. Peters

**J. Peters** ass dee bekanntste Spëtznumm vum **Sándor "Alexander" Goldberger**, engem ungaresch-US-amerikanesche kommunistesche Journalist, Marxismus-Aktivist a Spioun. Hien ass den 11. August 1894 zu Csap an Éisträich-Ungarn (haut Tschop an der Ukrain) gebuer, an ass am Joer 1990 zu Budapest an Ungarn gestuerwen.

Hie war Member vun der Communist Party USA, a war ganz aktiv an der ungaresch-sproocheger Sektioun vun där Partei. Zanter dem Ufank vun den 1930er Joren huet de Goldberger fir d'Interessie vun der Sowjetunioun an den USA spionéiert; am Joer 1947 gouf hien demaskéiert a verhaft. Et huet sech erausgestallt, datt de Sándor Goldberger en ettlech aner Pseudonymme benotzt huet. 1949 ass hien an Ungarn zeréckgaangen.
Ridicule

**Ridicule** ass e franséische Film vum Patrice Leconte aus dem Joer 1996. 
## Ëm wat geet et am Film?
De Grégoire Ponceludon de Malavoy, e jonken Adelegen, kënnt zur Zäit vum Louis XVI. op Versailles mat der Hoffnung fir Suen ze kréie fir d'Moueren aus der Géigend vun der Dombes dréchen ze leeën…

## Auszeechnungen
* 1997: César fir de beschte Film

## Um Spaweck
* Kritik vum Roger Ebert

‎
Internationale Fraendag

Den **Internationale Fraendag**, **Weltfraendag**, **Fraekampfdag**, **Internationale Fraekampfdag** oder **Fraendag** ass e Weltdag, deen all Joer den 8. Mäerz gefeiert gëtt.

En ass an der Zäit vum éischte Weltkrich op Initiativ vu sozialisteschen Organisatiounen am Kader vum Kampf ëm d'Gläichberechtegung, dem Fraewalrecht an der Emanzipatioun vun den Aarbechterinnen, entstanen.

Mat enger UNO-Resolutioun aus dem Joer 1977 gëtt den *Internationale Fraendag* all Joer als offiziellen UNO-Feierdag gefeiert, fir un den historesche Kampf fir d'Verbesserung vun de Liewensbedingunge vun de Fraen z'erënneren.

## Den Internationale Fraendag zu Lëtzebuerg
*Den 23. Mäerz 1929 gouf den *Internationale Fraendag* fir d'éischt zu Lëtzebuerg gefeiert, d'Organisatioun Foyer de la femme hat dozou opgeruff dee Kampfdag ze feieren an op e grousse Fraenowend am Festsall vun der Maison du Peuple zu Esch-Uelzecht agelueden. 
* Ënnert dem Kierzel JIF (*Journée internationale des femmes*) koordinéiert de CID/Fraen an Gender eng Aktiounsplattform mat zirka 20 Veräiner, Gewerkschaften an Organisatiounen. Dës organiséiert zanter 2020 e Fraestreik um Fraendag (oder kuerz virdrun).
* D'A.s.b.l Centre d'information et de documentation des femmes Thers Bodé (fréier *CID-femmes*) gouf den 8. Mäerz 1992 um Weltfraendag gegrënnt.

## Kuckt och

* Conseil national des femmes du Luxembourg

## Um Spaweck

*Internationale Fraendag um Site vum CID/Fraen an Gender
*''International Women’s Day'' UNO 
*Rues-au-feminin.lu
Sally Debra

D**'Sally Debra**, gebuer de 17. November 1980 an der Stad Lëtzebuerg, ass eng lëtzebuergesch Basketballspillerin.

Vun 1998 bis 2009 war d'Sally Debra am Kader vun der lëtzebuergescher Dammebasketballnationalekipp, an huet 26-mol fir d'Nationalekipp gespillt.

## Kuckt och
Malou Kerger

D**'Malou Kerger**, gebuer den 18. Mäerz 1976 zu Ettelbréck, ass eng lëtzebuergesch Basketballspillerin.

Vun 1996 bis 2001 war d'Malou Kerger am Kader vun der lëtzebuergescher Dammebasketballnationalekipp.

## Kuckt och
Pit Leger

De **Pit Leger** ass e lëtzebuergeschen Handballspiller.

1948 war de Leger fir d'éischt am Kader vun der lëtzebuergescher Härenhandballnationalekipp. Hien huet fënnefmol an der Nationalekipp gespillt.

## Kuckt och
Daniel Leiner

Den **Daniel Leiner** ass e lëtzebuergeschen Handballspiller.

1985 war de Leiner fir d'éischt am Kader vun der lëtzebuergescher Härenhandballnationalekipp. Hien huet 27-mol an der Nationalekipp gespillt an dobäi 11 Goler geschoss.

## Kuckt och
Danièle Bausch

D**'Danièle Bausch**, gebuer den 23. Januar 1981 zu Ettelbréck, ass eng lëtzebuergesch Basketballspillerin a Sportwëssenschaftlerin.

Vun 1998 bis 2001 war d'Danièle Bausch am Kader vun der lëtzebuergescher Dammebasketballnationalekipp, an huet néngmol fir d'Nationalekipp gespillt.

## Kuckt och
Fernande Krier

D**'Fernande Krier**, gebuer 1940, ass eng lëtzebuergesch Linguistin.

Si gouf 1987 Professesch op der Université de Rennes 2 Haute-Bretagne.

An hiren Aarbechte setzt si sech dacks mat "klenge" Sproochen auserneen, wéi d'Maltesesch, d'Galizesch oder d'Lëtzebuergesch, a wéi déi an engem méisproochege Kontext evoluiéieren.

Hir Dokteraarbecht (Paris-5) goung iwwer d'Sproochgrenz tëscht dem Frankoprovenzaleschen an dem Alemanneschen am Valais.

## Wierker (Auswiel)
* *Le maltais au contact de l'italien*. Étude phonologique, grammaticale et lexicale. Buske, Hamburg 1976.
* "Le français et l'allemand prononcés par un Luxembourgeois." In: *International review of applied linguistics in language teaching.* Heidelberg 19(1981), n° 4, p.&nbsp;352-360.
* *La zone frontière du francoprovençal et de l'alémanique dans le Valais*. Buske, Hamburg 1985.
* "A propos des interjonctions." in: *Études germaniques: revue de la Société des études germaniques*, n°45, 1990.
* "L'arternance langagière comme stratégie discursive dans une situation plurilingue." In: *Bulletin de la Société de Linguistique de Paris*, 1992, Vol.87(1), p.&nbsp;53-70.
* "Esquisse écolinguistique du galicien." In: *Le fait culturel régional.* Actes du Colloque du CRINI, Nantes, 1996.
* "Essai phonostylistique du message poétique." In: *L'Allemagne, des Lumières à la Modernité.* Mélanges offerts à Jean-Louis Bandet. Rennes, 1997.
* "A propos du bilinguisme 'stabilisé' à Malte." In: *Cahiers de Sociolinguistique*, no. 4, 1999.
* "Linguistic Dynamics in a German Autobiography." In: Christopher Beedham (éd.), *Langue and parole in synchronic and diachronic perspective.* New York / Amsterdam 1999.
* "Idiomverwendung in der luxemburgischen Abgeordnetenkammer." In: *Zeitschrift für Dialektologie und Linguistik*, no. 66, 1999.
* "Schimpfwörter im Luxemburgischen Volkstheater." in: Institut grand-ducal. Section de linguistique, de folklore et de toponymie: *Bulletin linguistique et ethnologique* 33 (2006), p.&nbsp;77-89.
* "Emotionsausdrücke im Lëtzebuergeschen als Zeugen der Mehrsprachigkeit." In: *Linguistische und soziolinguistische Bausteine der Luxemburgistik*. Frankfurt a.M.: P. Lang, 2011 p.&nbsp;229-237.
* "Synchronie dynamiqe de la microtoponymie d'Esch-sur-Alzette." In: Institut grand-ducal, Section de linguistique, d'ethnologie et d'onomastique (ed.)ː *Bulletin linguistique et ethnologique* 34 (2013), S.15-22.
* "Mehrnamigkeit der Toponyme in Luxemburg." In: *Vielheit und Einheit der Germanistik weltweit.* Bd. 17 Frankfurt am Main, 2013 p. [257]-264.
* "Entlehnung und Codeswitching im Luxemburgischen." in: *Linguistique romane et linguistique indo-européenne.* Mélanges offerts à Witold Mańczak à l'occasion de son 90e anniversaire. Kraków: Polska Akademia Umiejetności, 2014, p.&nbsp;319-328.
* "Flektierte Familiennamen im Luxemburgischen." in: *Dialectologia et Geolinguistica,* 22(2014), De Gruyter, 2014.

## Um Spaweck
Claudine Adams

D**'Claudine Adams**, gebuer den 29. November 1971 an der Stad Lëtzebuerg, ass eng lëtzebuergesch Basketballspillerin.

1996 war d'Adams am Kader vun der lëtzebuergescher Dammebasketballnationalekipp.

## Kuckt och
Martine Schaul

D**'Martine (Josée) Schaul**, gebuer de 25. Februar 1976 zu Esch-Uelzecht, ass eng lëtzebuergesch Basketballspillerin.

1996 war d'Martine Schaul am Kader vun der lëtzebuergescher Dammebasketballnationalekipp.

Si ass d'Duechter vum Foussballspiller Jeannot Schaul.

## Kuckt och
Tessy Weis

D**'Tessy Weis**, gebuer den 13. Mäerz 1978 an der Stad Lëtzebuerg, ass eng lëtzebuergesch-däitsch Basketballspillerin.

Vun 1996 bis 2002 war d'Tessy Weis am Kader vun der lëtzebuergescher Dammebasketballnationalekipp.

## Kuckt och
Stéphanie Hinger

D**'Stéphanie Hinger**, gebuer den 3. Februar 1982 an der Stad Lëtzebuerg, ass eng lëtzebuergesch Basketballspillerin.

Vun 2002 bis 2005 war d'Stéphanie Hinger am Kader vun der lëtzebuergescher Dammebasketballnationalekipp, an huet 14-mol fir d'Nationalekipp gespillt.

## Kuckt och
Diane Becker

D**'Diane Juliette Cathy Becker**, gebuer de 5. November 1976 zu Ettelbréck, ass eng lëtzebuergesch Basketballspillerin.

2003 war d'Diane Becker am Kader vun der lëtzebuergescher Dammebasketballnationalekipp, an huet dräimol fir d'Nationalekipp gespillt.

## Kuckt och
Meander

**Meander** gi **Flossschlénge** genannt, wann der méi hannertenee sinn. S'entstinn op natierlech Aart a Weis an onbefestegte Fléissgewässer, wann déi net vill Gefäll hunn, an an enger relativ flaacher Ëmgéigend leien. De Radius vun engem Meander entsteet duerch Erosioun op der baussenzeger Säit vun der Kéier, an duerch Sedimentatioun op der bannenzeger. E gëtt doduerch ëmmer méi grouss, bis et zu engem Duerchbroch kënnt. De Meander gëtt dann en alen (oder 'doudegen') Aarm a verlant no an no.

D'Wuert "Meander" kënnt vum Algriicheschen Numm Μαίανδρος (*Maiandros*), deen haut déi zwéi Flëss *Menderes* an der westlecher Tierkei hunn (Groussen a Klenge Menedres).

## Um Spaweck
Homophon

En **Homophon** (vum Algriicheschen ὁμόφωνος (-ον) *homóphōnos (-on)* "wat zesummen téint, wat d'selwecht kléngt") ass e Wuert, dat d'selwecht ausgeschwat gëtt wéi en anert mat enger anerer Bedeitung oder anerer Schreifweis.

Beispiller am Lëtzebuergesche sinn:
* aarm (Adjektiv) – Aarm (Kierperdeel)
* bal (geschwënn, net ganz) – Bal (Fest)
* ech ginn (fr: donner) – ech ginn (fr: devenir) – ech ginn (fr: aller)
* hei (Prepositioun) – Hai (Déieregattung)
* fir (fr.: pour) - vir (fr.: devant)
* hunn (Hëllefsverb) – Hunn (Vull)
* Koll (Pech) – Koll (um Hiem) - Koll (Steebroch)
* mol (Prepositioun) – mol! (Verb) - Mol (widderholl Eenzelaktioun)
* Mier (Gewässer) – Mier (weiblecht Päerd)
* Bier (Déier) – Bier (Uebst/Fruucht)
* Rand (Véi) – Rand (Bord)
* wee[n] – Wee (Streckendeel)

## Literatur
* Fischer, Walter: Englische Homophone. 3. Aufl. München: Hueber, 1970.
* Raab, Alfred: *Homophone der deutschen Sprache*, Nürnberg: rab-Verlag, 1971.
* Riehme, Joachim: Gleich gesprochen - verschieden geschrieben: zum Verwechseln ähnliche Wörter und ihre richtige Schreibung. 2. Aufl. Leipzig: Bibliographisches Institut, 1990. ISBN 3-323-00172-9
Kaatje Claes

D**'Kaatje Maria Emilia Claes**, gebuer den 10. November 1981 zu Brasschaat an der Belsch, ass eng lëtzebuergesch Basketballspillerin.

Vun 2003 bis 2009 war d'Kaatje Claes am Kader vun der lëtzebuergescher Dammebasketballnationalekipp, an huet 42-mol fir d'Nationalekipp gespillt.

## Kuckt och
Kugener

**Kugener** ass de Familljennumm vun ë.&nbsp;a. follgende Persounen:
* Alexandra Stéphanie Kugener (* 1983), eng lëtzebuergesch Basketballspillerin.
* Henri Kugener (* 1943), e lëtzebuergesche Gynekolog, Medezinhistoriker an Auteur.
Anne Menster

D**'Anne Menster**, gebuer de 5. Januar 1982 an der Stad Lëtzebuerg, ass eng lëtzebuergesch Basketballspillerin.

2001 war d'Menster am Kader vun der lëtzebuergescher Dammebasketballnationalekipp, an huet fënnefmol fir d'Nationalekipp gespillt.

## Kuckt och
Slacker Cats

***Slacker Cats*** ass eng US-amerikanesch Zeechentrickserie fir den Erwuessenenauditoire, déi vum Trickfilmzeechner Andy Riley a vum Dréibuchauteur Kevin Cecil kreéiert gouf. Déi éischt Staffel mat sechs Episoden huet den 13. August 2007 am Tëleessender ABC Family (haut Freeform) gestart. Déi zweet Staffel ass am Joer 2009 online gelaf.

All 12 Episoden hu mam Adobe Flash gezeechent. Et war déi éischt Zeechentrickserie fir den ABC Family (Freeform).

*Slacker Cats* schwätzen iwwer d'Liewen an d'Aventure vun zwou antropomorhen Hauskaze *Buckley* an *Eddie*, an och vun hire (kazenaartege) Frënn an der Mënschewelt. D'Serie huet vill spezifeschen Humor.
Laury Bach

D**'Laury Bach**, gebuer de 24. Mäerz 1984 an der Stad Lëtzebuerg, ass eng lëtzebuergesch Basketballspillerin.

2003 war d'Bach am Kader vun der lëtzebuergescher Dammebasketballnationalekipp, an huet dräimol fir d'Nationalekipp gespillt.

## Kuckt och
Bob Frommes

De **Bob Frommes**, gebuer um Lampertsbierg den 8. August 1915, a gestuerwen de 16. September 1995 an der Stad, war e lëtzebuergeschen Ingenieur an Auteur.

Vun 1935 bis 1980 war hien de President vun der Gesellschaft fir bëlleg Wunnengen. (SNHBM).
Hie war de Bouf vum Henri Frommes.
## Wierker
*Applied climatology, better and cheaper building and living‏.
*Fundamental knowledge in urban and building climatology‏.
*Bibliographie der Stadt- und Bauklimatologie‏.
*Jean Gaspard de Cicignon, Seigneur de Oberwampach.
*Dictionnaire trilingue de l'habitation et de l'urbanisme: 20 000 termes: notions connexes: architecture, bâtiment, climatologie, droit immobilier, écologie, économie, finances, hygiène, ingénierie, médecine du logement, recherche scientifique du bâtiment.

## Um Spaweck
James D'Arcy

Den **James D'Arcy**, gebuer de 24. August 1975 zu London, ass en englesche Filmschauspiller. Hien huet seng Carrière 1996 ugefaangen.

## Um Spaweck
Syndicat des eaux du Sud

De **Syndicat des eaux du Sud** ofgekierzt **SES** ass e Gemengesyndikat am Süden an am Südweste vu Lëtzebuerg.

Dem Syndikat seng Missioun ass et fir d'Drénkwaasser fir seng affiliéiert Gemengen z'assuréieren an ze verdeelen. Den Haaptwaasserbaseng vum SES steet um Réibierg bei Héiweng an der Gemeng Garnech.

## Geschicht
Um Enn vum 19. Joerhonnert war d'Waasser vun de Baachen a Flëss, trotz enger nach zimmlech intakter Ëmwelt, dacks duerch Ofwaasser verschmotzt. Nieft dësem Qualitéitsproblem koum nach d'Entwécklung vun der Stolindustrie am Süde vum Land dobäi, duerch déi de Waasserbedarf séier staark an d'Luucht gaangen ass. Nodeems mam Gesetz vun 1900 de Grondstee fir d'Gemengesyndikater geluecht gi war, gouf 1904 eng Spezialkommissioun mat enger Etüd iwwer d'Fro vun der Aféierung vun enger interkommunaler Waasserleitung fir d'Kantonen Esch a Capellen beoptraagt. Responsabel fir déi Etüd waren de Louis Klein, Ingenieur an der Akerbauverwaltung, an den Distriktskommissär Pierre Braun. Déi Zwee hu véier Joer laang un enger Léisung geschafft an hu misse vill technesch, finanziell an administrativ Problemer aus dem Wee raumen.

De Syndikat gouf schliisslech 1908 ënnert dem Numm *Kommunalverband für Wasserversorgung der Ortschaften der Kantone Capellen und Esch a.d. Alzette* als éischten interkommunale Syndikat gegrënnt a war och ënnert dem franséischen Numm *Syndicat de communes pour l'établissement et l'exploitation d'une conduite d'eau intercommunale pour les cantons de Capellen et d'Esch-sur-Alzette* bekannt.

Follgend eelef Gemenge ware bei der Grënnung Member vum Syndikat: Beetebuerg, Déifferdeng, Dippech, Esch-Uelzecht, Nidderkäerjeng, Monnerech, Péiteng, Reckeng op der Mess, Rëmeleng, Schëffleng a Suessem.

Duerno koumen nach dës Gemenge bäi:

* de 7. Abrëll 1909: Diddeleng;
* den 3. August 1910: Käerch, Mamer, Stengefort;
* den 2. Mäerz 1911:Fréiseng, Leideleng, Réiser;
* den 23. Abrëll 1912: Garnech;
* den 3. Juli 1914: Kënzeg;
* 1968: Bartreng;
* Keel.
* Déi fréier Gemeng Simmer an d'Gemeng Kielen déi vum SES mat Waasser beliwwert ginn, sinn net Member am Syndikat.
*Iwwer d'Grenz no Frankräich  liwwert den SES Waasser un de *Syndicat des eaux du Acker* deen déi franséisch Gemengen Nidderrentgen, Iewrengen an Hoen regruppéiert.
### Ëffentlecht Etablissement
De Syndikat gouf den 3. Januar 1967 ënnert dem Numm *Syndicat des Eaux du Sud*, gekierzt SES als ëffentlecht Etablissement gegrënnt an de 26. November 2019 am Handelsregëster ageschriwwen.

## Um Spaweck
* Geschicht vum SES (PDF)
* De Syndikat op der Websäit vum SYVICOL
*Websäit vum SES op  an
Théo Sünnen

Den **Théo Sünnen**, gebuer den 9. November 1895 zu Welleschten, a gestuerwen den 9. Februar 1976, war e lëtzebuergeschen Ingenieur.

Den Théo Sünnen krut 1919 op der Universitéit vu Lausanne en Diplom als Maschinnebauingenieur. Vun 1919 bis 1922 huet hien e Stage bei Brown & Boveri gemaach a krut säin Doktertitel an technesche Wëssenschaften.

Vun 1922-1928 hat hie verschidde Plaze bei der Arbed, a vun 1928 bis 1939 war e Chef-Ingenieur bei der AEG zu Lëtzebuerg.

De 27. November 1939 krut hien en Nominatioun als Ingenieur-Direkter beim SES an hien huet déi Plaz den 9. Dezember 1939 ugetrueden. Nom Zweete Weltkrich gouf hien Ingenieur-Direkter beim DEA, gläichzäiteg mat der selwechter Fonction beim SES.

Am weidere Verlaf vu senger Carrière war hien ë.&nbsp;a. Grënnungsmember vum *Conseil Supérieur des Distributions d'Eau*, vun der *Commission Benelux des canalisations enterrées* a vum *Comité Européen d'études de la corrosion et de la protection des canalisations*.

Den 1. November 1960 krut hien d'Pensioun.

## Gielchen
*
Yves Grandjean

Den **Yves Grandjean**, gebuer den 30. Oktober 1975 an der Stad Lëtzebuerg, ass e lëtzebuergesche Basketballspiller.

Vun 1997 bis 1999 war den Yves Grandjean am Kader vun der lëtzebuergescher Härebasketballnationalekipp, an huet aachtmol fir d'Nationalekipp gespillt.

## Kuckt och
Justin Kohl

De **Justin Kohl**, gebuer an der Stad Lëtzebuerg den 11. August 1921, an och do gestuerwen den 11. November 1983, war e lëtzebuergeschen Ingenieur.

Den 20. September 1944 sinn ënner der Leedung vum Justin Kohl déi 12 éischt lëtzebuergesch Refractaire vu Paräis op Lëtzebuerg zeréckkomm.

Vun 1974 bis zu sengem Doud war hie Generaldirekter vum CFL.
Bricherhaff (Mutfert)

De **Bricherhaff** ass e Bauerenhaff an e Lieu-dit an der Gemeng Conter. E läit op der Sir, op enger Héicht vun 261 Meter (NG-L). Laanscht den Haff féiert den CR132 vu Siren op Mutfert.

E puer Honnert Meter südwestlech vum Haff läit d'Brichermillen. Béid Gebaier gehéieren dem selwechte Proprietär.

## Kuckt och

## Um Spaweck
Pierre Boever

De **Pierre Boever**, gebuer de 7. Juli 1972 an der Stad Lëtzebuerg, ass e lëtzebuergesche Basketballspiller.

Vun 1997 bis 2005 war de Pierre Boever am Kader vun der lëtzebuergescher Härebasketballnationalekipp, an huet 43-mol fir d'Nationalekipp gespillt.

## Kuckt och
Jean-Paul Schembri

De **Jean-Paul Schembri**, gebuer de 6. Abrëll 1992 zu Pietà, ass e malteesesche Basketballspiller.

2016 war de Schembri am Kader vun der malteesescher Härebasketballnationalekipp, an huet véiermol fir d'Nationalekipp gespillt.

## Kuckt och
Tevin Alexander Falzon

Den **Tevin Alexander Falzon**, gebuer den 19. November 1992, ass e malteesesche Basketballspiller.

Vun 2014 bis 2016 war de Falzon am Kader vun der malteesescher Härebasketballnationalekipp, an huet néngmol fir d'Nationalekipp gespillt.

## Kuckt och
Janine Frisch

D**'Janine Frisch**, gebuer den 28. Juli 1947 an der Stad Lëtzebuerg, ass eng lëtzebuergesch Lokalpolitikerin, Lycéesprofessesch, an Autorin.

Vun 2000 bis 2003 war si am Stater Gemengerot.

D'Janine Frisch ass mam Henri Wehenkel bestuet.

## Wierk
**[[Der arme Teufel]], sozialdemokratische Zeitung: monographie d'un journal socialiste luxembourgeois [1903-1929]*, 1978.
Karl Lehmann

De **Karl Lehmann**, gebuer de 16. Mee 1936 zu Sigmaringen, a gestuerwen den 11. Mäerz 2018 zu Mainz, war en däitsche Geeschtlechen.

Hie war vun 1983 bis 2016 Bëschof vu Mainz a vun 1987 bis 2008 President vun der Däitscher Bëschofskonferenz. De Lehmann gouf 2001 vum Poopst Jean-Paul II. zum Kardinol genannt.

## Um Spaweck
Colmeschmillen

D**'Colmeschmillen** ass eng fréier Millen am Schwunnendall an der Gemeng Luerenzweiler. Se läit op der Millebaach, op enger Héicht vun 236 Meter (NG-L), op der Grenz mat der Gemeng Lëntgen. Dolaanscht féiert den CR123B, deen als Sakgaass vum CR123 fortgeet.

## Kuckt och
* Millen zu Lëtzebuerg
*
## Um Spaweck
Robert Adam

Et gëtt verschidde Persounen déi **Robert [[Adam (Familljennumm)|Adam]]** heeschen:
* **[[Robert Adam (Architekt)|Robert Adam]]** (1728–1792), e britteschen Architekt.
* Robert Adam (* 1968), e lëtzebuergesche Basketballspiller.
* Robert Adam (1885–1967), e brittesche Fotograf a Botaniker.
* Robert Borthwick Adam (1833–1904), en US-amerikaneschen Eenzelhändler a Buchsammler.
Premierminister (Lëtzebuerg)

De **Premierminister** (am Volleksmond dacks och einfach *de Premier* genannt) ass zu Lëtzebuerg de President vun der Regierung. Hien huet d'Missioun fir d'Aarbecht vun der Regierung am generellen z'iwwerwaachen an de Regierungsrot ze presidéieren an dréit zousätzlech den Titel vum **Staatsminister**.

Vun 1848 war 1857 säin Titel *Président du conseil*, dono, bis 1989, President vun der Regierung (Président du gouvernement).

Den aktuelle Premierminister zu Lëtzebuerg ass zanter dem 17. November 2023 de Luc Frieden.

*Fir seng Virgänger, kuckt: [[Lëscht vun de lëtzebuergesche Premierministeren]].*

Den Amtssëtz vum Premierminister ass am Staatsministère, dem Hôtel Saint-Maximin an der Stad Lëtzebuerg.
## Funktioun
De Premierminister ass *net* de Virgesetzte vun den anere Regierungsmemberen, well et nom Artikel 79 vun der Verfassung keng intermediär Autoritéit tëscht de Membere vun der Regierung an dem Grand-Duc gëtt. Dowéinst muss de Premier och nëmmen déi legislativ an exekutiv Akten ënnerschreiwen, déi a seng Attributioune falen.

Trotzdeem huet hien eng besonnesch Roll bannent der Regierung: Als President vum Regierungsrot (Conseil du gouvernement) suergt hie fir eng allgemeng Koordinatioun tëscht deenen eenzele Ministèren (de Generalsekretär vum Ministerrot hëlleft him dobäi). Him sinn eng Rëtsch allgemeng Staatsservicer direkt ënnerstallt: De Service information et presse, de Service central de législation (deen de Journal officiel erausbréngt), sou wéi och där, déi zur nationaler Sécherheet bäidroen, wéi de Service de renseignement de l'État, den Haut-Commissariat à la protection nationale, de Cybersecurity Board an d'Computer Emergency Response Team.

Ausserdeem gehéieren zu senge Funktiounen d'Bezéiunge mam Groussherzoglechen Haff, mat der Chamber (zesumme mam Minister fir d'Relatioune mam Parlament) a mam Staatsrot, d'Organisatioun vun ëffentleche Fester a Commemoratiounsfeierlechkeeten (déi lescht mat der Hëllef vum Comité national pour la mémoire). Ausserdeem si seng Servicer zoustänneg dofir, d'Wale fir d'Chamber a fir d'Europäescht Parlament, souwéi eventuell Referendumen z'organiséieren.

Zu sengen Aufgabeberäicher gehéiere weiderhin de Conseil économique et social, d'Commission d'économies et de rationalisation, sou wéi och d'Bezéiungen zum Ombudsmann an, zesumme mam Finanzminister, zu der Lëtzebuerger Zentralbank. Him ënnerstallt sinn ausserdeem d'Commission consultative des droits de l'Homme an d'Œuvre nationale de secours grande-duchesse Charlotte

Schliisslech vertrëtt de Premierminister d'Regierung um nationalen, europäeschen an internationale Plang.

## Kuckt och
* Lëscht vun de lëtzebuergesche Premierministeren

## Um Spaweck

* Arrêté royal grand-ducal du 9 juillet 1857 portant organisation du Gouvernement grand-ducal
* Arrêté grand-ducal du 28 janvier 2015 portant constitution des Ministères
* Arrêté grand-ducal du 18 décembre 2015 portant attribution des compétences ministérielles aux membres du Gouvernement
Dauschkaul (Luerenzweiler)

**Dauschkaul** ass eng Plaz an der Gemeng Luerenzweiler. D'Dauschkaul läit südëstlech vum Duerfkär vu Boufer, tëscht dem Flouer *Millebierg* an der Wäissbaach, op enger Héicht vu bis 309 Meter (NG-L).

Südwestlech vun der Quell vun der Wäissbaach läit de *Camping Dauschkaul*.

## Originn vum Numm
Mat enger Dauschkaul war gemenkerhand eng Plaz gemengt, wou Dausteng ausgegruewe goufen.

## Kuckt och
*

## Um Spaweck

* Claude Faber, Flouernimm - Dauschkaul op 100komma7.lu den 23. Juli 2020, gekuckt de 17. August 2020
Wäissbaach

**Wäissbaach** ass den Numm vun e puer Baachen a Flouernimm zu Lëtzebuerg:

*Wäissbaach, en Niewefloss vun der Uelzecht.
*Wäissbaach, en Niewefloss vun der Wäisser Iernz.
*Wäissbaach, den Numm vun der Wuermer Albaach am iweschte Laf.
* *Wäissbaach*, e Flouernumm an der Gemeng Luerenzweiler.
* *Wäissbaach* e Lieu-dit zu Wuermer.
* *Op der Wäissbaach* an *An der Wäissbaach*, Flouernimm zu Amber.
Pierre Schouweiler

De **Pierre Schouweiler** ass e lëtzebuergeschen Handballspiller.

1951 war de Schouweiler fir d'éischt am Kader vun der lëtzebuergescher Härenhandballnationalekipp. Hien huet zéngmol an der Nationalekipp gespillt.

## Kuckt och