open-index/open-wikipedia-markdown huggingface dataset:
Lëscht vun de Bakuer Metrostatiounen

De **[[Bakuer Metro]]** huet 27 **Statiounen**. D'Linn 1 (Rout Linn) huet 13 Statiounen, d'Linn 2 (Gréng Linn) huet 10 Statiounen an d'Linn 3 (Purpur Linn) huet der 4.

## Statiounen

## Referenzen


## Um Spaweck

* Offiziell Websäit vum Bakuer Metro
IShowSpeed

De **IShowSpeed** (Pseudonym vum *Darren Watkins*), gebuer 21. Januar 2005 zu Cincinnati, am Staat Ohio (USA), ass en US-amerikanesche Rapper a YouTuber. Säi Lidd *World Cup* gouf ronn fënnefafofzeg Millioune mol op YouTube gekuckt.

Seng Musek gëtt dem Rap an dem Trap zougerechent.

## Um Spaweck
* Offiziell Websäit
* Offiziell Instagram
Juegdjoer

E **Juegdjoer** ass am Ënnerscheed zum Kalennerjoer eng Period vun zwielef Méint, där hiren Ufank an Enn vun engem Gesetz festgehale gëtt. Zu Lëtzebuerg ass dat vum 1. Abrëll bis zum 31. Mäerz vum Joer drop.

De Joresjuedschäin ass deemno fir déi Period gülteg a muss duerno allkéiers ernéiert ginn. D'Bejoungspläng dogéint, si fir eng Juegdperiod gülteg.

D'Juegd gëtt normalerweis fir néng Juegdjoer vum Juegdsyndikat verpacht.
Ford Motor Company

D**'Ford Motor Company**, mat Sëtz am US-amerikaneschen Dearborn, ass een amerikaneschen Autosconstructeur. En ass no Toyota, Volkswagen, General Motors, Hyundai a Stellantis, dee sechstgréissten Autosconstructeur weltwäit. Den Ursprong vu Ford läit bei der Grënnung vun enger Fabréck 1903 duerch den Industriellen an Automobilspionéier Henry Ford zu Detroit. Mat der Aféierung vun der Fléissbandaarbecht 1913 huet Ford d'Autosindustrie maassgeeblech revolutionéiert.

## Um Spaweck

* Amerikanesch Websäit vu Ford
Autosconstructeur

De Begrëff **Autosconstructeur** bezeechent eng Entreprise, déi haaptsächlech Autoen oder soss Gefierer mat engem Motor produzéiert. Dorënner falen awer och *Marken*, déi just sou Gefierer *verdreiwen*, also verkafen. An de meeschte Fäll ass den eigentlechen Hiersteller och mat der *associéierter Mark* identesch. Am Fall vu Badge Engineering wäicht dat awer vuneneen of, well hei een Hiersteller fir verschidde Marken produzéiert.
Linda de Suza

D**'Linda de Suza** (mam richtegen Numm: *Teolinda Joaquina de Sousa Lança*), gebuer den 22. Februar 1948 zu Beringel, am Portugal, a gestuerwen den 29. Dezember 2022 zu Gisors, am Departement Eure, war eng franco-portugisesch Sängerin.

Mat hire Variété-Lidder war si absënns an den 1980er Jore pupulär, mat Lidder wéi *Le Portugais* an *Tiroli-tirolà*, vun deenen se virun allem a Frankrïch Millioune vu Placke verkaft huet. Och hir autobiographesch Erzielung, *La Valise en carton*, déi spéiderhi fir den Theater an d'Televisioun adaptéiert gouf, huet sech 1984 zwoumilliounemol verkaaft.

## Discographie

## Um Spaweck
Champigneulles

**Champigneulles** ass eng franséisch Uertschaft a Gemeng am Departement Meurthe-et-Moselle an der Regioun Grand Est, am Dall vun der Meurthe.

Champigneulles ass wéinst senger Brauerei bekannt. Et ass déi eenzeg déi nach a Loutrenge braut. 
## Nopeschgemengen

* Lëscht vun den Uertschafte bei der Musel
## Um Spaweck
Jange-Kierch zu Sohrol

D**'Jange-Kierch zu Sohrol** (Armeenesch:Սուրբ Յովհաննէս Եկեղեցի; Persesch: کلیسای سهرل) ass eng fréier armeenesch-apostoulesch Kierch, an der haiteger iranescher Provënz Ost-Aserbaidjan beim Duerf Sohrol, ronn 25&nbsp;km nërdlech vun der Stad Täbris.

## Geschicht
Am 5. a 6. Joerhonnert n. Chr. gouf op där Plaz eng Kierch gebaut, déi am 19. Joerhonnert just nach eng Ruin war. 1840 gouf op där hire Grondmaueren, op Initiativ vun engem gewëssen Hagubow, engem engem räichen Armeenier, an ënner der Leedung vum russeschen Architekt Samson Jakowljewitsch Makinzew (Самсо́н Я́ковлевич Маки́нцев, och als Sam Khan, Persech سامسونخان, bekannt), dee Member vum Bogatyr-Battalioun war, eng nei armeenesch Kierch gebaut.

Déi gouf 1936 bei engem Äerdbiewe schwéier beschiedegt, an d'Dieren an d'Fënstere goufe geplëmmt. An de Joren dono, well d'Armeenesch Chrëschten no an no aus dem Iran ausgewandert sinn, huet laang kee sech drëm gekëmmert.

Zanter 1968 steet s'op der Lëscht vum iraneschen Architekturpatrimoine. 2020 goufe Renovéierungsaarbechte gemaach: Rëss an de Mauere goufen zougemaach an déi goufen ofgestäipt, fir ze verhënneren datt den Terrain soll rëtschen.

## Architektur
D'Gebai ass 18,45&nbsp;m laang an tëscht 5,7&nbsp;m 8beim Altor) a 4,5&nbsp;m breet. Et ass aus Zille gebaut, mat der Entrée op der Westsäit an dem Altor am Osten. D'Kierch huet dräi verschidde Kuppelen: eng iwwer der Entrée, am Westen, wou e Klackentuerm mat engem aachteckege Grondrëss, op deem eng gefächert pyramidefërmeg Kuppel steet, ass; eng iwwer der zentraler Hal, déi eng Keegelform huet, an eng méi kleng iwwer dem Altor, déi och e Pyramidendaach mat aacht Säiten huet.

## Um Spaweck
John Wolter

**John Wolter** ass den Numme fu follgende Persounen:

* John Wolter, lëtzebuergesche Rapper
* John Wolter, hollännesche Foussbalspiller
Avocado

Den **Avocado** (*Persea americana*) ass eng Bamaart aus der Famill vun de Lauraceae. Si kënnt ursprénglech aus Mexiko a Mëttelamerika.

D'Fruucht dovun, och Avocado genannt, huet, jee no Ënneraart, d'Form vun enger Bier, oder ka ronn oder eeërfërmeg sinn. Wann d'Fruucht zeideg gëtt, gëtt d'Schuel donkelbrong an d'Fruuchtfleesch crèmeg-mëll. An der Mëtt ass e Kär vun der Gréisst vun engem Golfball.

## Beschreiwung

## Produktioun

Quell: FAOSTAT, FAO

## Biller

Starr 060928-0513 Persea americana.jpg|Bam
Avocado Seedling.jpg|E Somkär schéisst aus
Avocado 13.JPG|Blieder
Avocado 8.JPG|Bléien


## Um Spaweck
Guillaume Augustin

De **Guillaume Augustin**, gebuer de 14. Juni 1860 zu Veianen a gestuerwen de 15. August 1895 zu Ngandu (Gandu) am Kongo, war en Zaldot an der Belscher Arméi.

Hien ass 1876 an déi Belsch Arméi agetrueden. 1893 gouf hien als Offizéier an d'Arméi (*Force publique*) vum *État indépendant du Congo* versat, eng Kolonie, déi dem Belsche Kinnek Leopold II. säi Privatbesëtz war.

Hien huet un der militärescher Eruewerung vum Kongo deelgeholl. De 15. August 1895 koum hie bei der Revolt vun de Batetela vu Luluabourg zu Ngandu ëm d'Liewen.

## Kuckt och
* Lëtzebuerger am Kongo

## Um Spaweck
* Am Nationalmusée fir Archeologie, Geschicht a Konscht war vum 8. Abrëll bis de 6. November 2022 eng Ausstellung iwwer d'kolonial Vergaangenheet vu Lëtzebuerg ze gesinn.
Luxchat4Gov

**Luxchat4Gov** ass e lëtzebuergesche  VoIP-Service, deen Enn Mee 2023 lancéiert gouf. D'Applikatioun gëtt mat oppenem Quellcode vum Ministère fir Digitaliséierung fir eng professionell Kommunikatioun am ëffentleche Secteur ugebueden.

Luxchat4Gov ass gratis, ouni Reklammen an ouni d'Benotze vu perséinlechen Donnéeën an erfëllt domat d'Bedierfnesser vum ëffentleche Secteur fir e séchert Kommunikatiounsmëttel mat enger kompletter nationaler Autonomie a punkto Sécherheet a Dateverwaltung.

Parallel zum System fir déi staatlech Servicer, gëtt et eng Applikatioun fir Privatleit a Betriber, mat där zwou oder méi Persounen op enger direkter, sécherer a vertraulecher Manéier matenee kommunizéiere kënnen gradewéi eng fir fir Entreprisen an Organisatiounen déi op méi héich Sécherheets-, IT Integratiouns- a Personnalisatiounsbedierfnesser zielen.

## Um Spaweck

* Marc Hansen annonce le lancement de 'Luxchat', un service de messagerie instantanée 'made in Luxembourg'
Jean Ensch

De **Jean Ensch**, gebuer den 23. Mee 1953, ass e lëtzebuergeschen Historiker a Genealogie-Fuerscher.

Hien huet seng berufflech Carrière bis 2014 am Bierger-Center vun der Stad Lëtzebuerg gemaach.

Seng Fuerschungstheeme si virun allem d'Lëtzebuerger Auswanderung an d'USA, an déi domat verbonne genealogesch Fuerschungen.

De Jean Ensch war Grënnungs- a Comitésmember (an 10 Joer Vizepresident) vun der Association Luxembourgeoise de Généalogie et d'Héraldique; ass Comitésmember vun der Luxembourg American Cultural Society am Wisconsin, un där hirer permanenter Ausstellung *Roots and Leaves* hie matgeschafft huet. Hien ass och Comitésmember vun der Section de linguistique, d'ethnologie et d'onomastique vum Institut grand-ducal, an zanter 2011 hire President.

Hien huet eng ganz Rëtsch Publikatiounen zum Theema Auswanderung gemaach, a war ë. a. Mat-Auteur vun der Neieditioun vum Nicholas Gonner sengem *Die Luxemburger in der Neuen Welt*, woufir en de Persounen- an Uertschaftsregëster vum Gonner senger Zeitung *[[Luxemburger Gazette]]* (1872-1918) ausgeschafft hat.

Ausserdeem huet hien am Kader vum Kulturhaaptstadsjoer 2007 eng Ausstellung zum Theema *Luxembourg-USA. A Story of Migration* op Ellis Island, bei New York, matorganiséiert.

## Wierker (Auswiel)

* Jean Frantz Seimetz – A Luxembourg Painter in the New World. 2015
* Bartringer Amerka-Auswanderung. 2014
* Amerikaauswanderung aus den Ortschaften Canach und Lenningen.	2005
* Paul C. Lauterbur, un prix Nobel aux origines luxembourgeoises. 2003
* Die Bevölkerung des Stadtgrunds in der Zählung von 1852. 2002
* Les courants migratoires de la ville de Luxembourg vers Paris et la France. 2001
* Strassener Auswanderung nach Amerika. 2001
* L'émigration à travers les actes notariés. 2000
* Bréifer vun dobaussen. 1998
* Sources imprimées relatives à des groupes socio-professionnels du Luxembourg. 1996
* Tod in Paris ...	1996
* La population de Wiltz en 1864. 1994
* Beforter in Amerika. 1993
* Amerika-Auswanderung aus der ehemaligen Gemeinde Hamm. 1993
* Zur Demographie der Festungsstadt Luxemburg im 19. Jahrhundert. 1993
* Gedruckte Quellen und Schrifttum zur Erforschung bestimmter Bevölkerungs- und Berufsgruppen in Luxemburg. 1992
* Jean	Greiveldinger in der Neuen Welt. 1989
* Le nom de famille luxembourgeois Bourg, avec une généalogie ascendante du professeur Tony Bourg. 1987
* Les vitraux de Saint-Michel raconten.	1986
* D'Lëtzebuerger Auswanderung an Amerika. 1986
* (als Mat-Editeur): Gonner, Nicolas: Die Luxemburger in der Neuen Welt. 2 Bänn, 1985-1986
* (mam Jean-Claude Muller): Luxemburger Auswanderergräber in Amerika. 1983, 1985
Jean-Marc Hoscheit

De **Jean-Marc Hoscheit**, gebuer den 11. Oktober 1958, ass e lëtzebuergesche Politolog an Diplomat.

Den Hoscheit huet op der Universitéit Stroossbuerg Droit a Politikwëssenschafte studéiert. Vun 1982 bis 1985 war hie wëssenschaftleche Mataarbechter an Dozent um Europäeschen Institut fir ëffentlech Administratioun (EIPA) zu Maastricht an huet an där Zäit e puer Studien zum politesche System vun der Europäescher Gemeinschaft publizéiert.

Hien ass 1986 an de lëtzebuergeschen Aussendéngscht agetrueden an hat noenee verschidde Positiounen am Ausseministère an an den Auslandsvertriedunge vum Grand-Duché, dorënner als Vertrieder an der Europäescher Politescher Zesummenaarbecht (EPZ) an als Représentant permanent adjoint vu Lëtzebuerg bei der Europäescher Unioun zu Bréissel (1989 bis 1998).

1998 gouf hien Ambassadeur vu Lëtzebuerg a Frankräich a Permanente Representant bei der OECD an der UNESCO. 2003 bis 2008 war hie Stännege Vertrieder bei de Vereenten Natiounen zu New York. 2008 gouf den Hoscheit zum Ambassadeur zu Den Haag ernannt, a war vun 2010 un och an Ethiopien akreditéiert a Permanente Representant vu Lëtzebuerg bei der Afrikanescher Unioun (vun Den Haag aus). Zanter dem 4. September 2012 ass hie Stännege Vertrieder bei de Vereenten Natiounen zu Genève.

## Publikatiounen (Auswiel)
* 19??: *Small States and the Presidency of the European Council of Ministers*, IAES, Atlanta, Ga.
* 1985: *The Presidency of the European Council of Ministers: impacts and implications for national governments* (mit Colm Ó Nualláin), Croom Helm, London 
* 1988: *The European Council 1974–1986: evaluation and prospects* (mam Wolfgang Wessels), European Institute of Public Administration, Maastricht

## Um Spaweck
* Offiziell Websäit vun der Stänneger Vertriedung vu Lëtzebuerg bei de Vereenten Natiounen zu Genf
Albert Hoffmann

Den **Albert Hoffmann**, gebuer de 16. November 1900 zu Uesweller a gestuerwen den 9. Juni 1984, war ee vun den éischte Lëtzebuerger dee Beamten am Belsche Kongo war. Hie war och Grënnungsmember vun der *[[Association Coloniale Luxembourg Outre Mer (LUXOM)]]* an hire President vun 1964 bis zu sengem Doud.

## Liewen
1926 gouf hien an d'Gebitt vu Kasai geschéckt, wou hie ganz verschidde Responsabilitéiten hat. Hie war verantwortlech fir de Stroossebau, dee vun Zwangsaarbechter realiséiert gouf. Hien huet och Steieren agedriwwen, Zaldote rekrutéiert, Primärschoule kontrolléiert an och Aufgaben als Riichter iwwerholl.

Fir d'Kofferminne vum Katanga huet hien Aarbechtskräfte besonnesch aus dem Gebitt vu Kasai rekrutéiert. Mat de Stammesféierer huet hien duerfir verhandelt. Déi belsch Regierung huet eng Politik verfollegt, déi déi ekonomesch Aktivitéite vun der Kasai-Bevëlkerung esou ageengt huet, datt hinne keng aner Chance blouf, wéi als Biergaarbechter am Katanga ze schaffen.

1936 huet hie sech zu Lëtzebuerg bestuet an ass mat senger Fra zeréck an de Kongo gaangen.

1940 goung hien definitiv zeréck op Lëtzebuerg an nom Krich huet hie fir de *Commissariat à la Reconstruction* geschafft, dee fir den Ëremopbau vun den Infrastrukturen zu Lëtzebuerg zoustänneg war.

## Kuckt och
* Lëtzebuerger am Kongo

* Am Nationalmusée fir Archeologie, Geschicht a Konscht war vum 08. Abrëll bis de 6. November 2022 eng Ausstellung iwwer d'kolonial Vergaangenheet vu Lëtzebuerg ze gesinn.
Rosi Mittermaier

D**'Rosa Catherine**, genannt **Rosi Mittermaier**, gebuer de 5. August 1950 zu München a gestuerwen de 4. Januar 2023 zu Garmisch-Partenkirchen, war eng däitsch Schileeferin.

Nodeem si néng Joer am Alpine Schiweltcup gefuer ass, huet si bei den Olympesche Wanterspiller 1976 zu Innsbruck zwou Goldmedailen an der Descente an am Slalom gradewéi d'Sëlwermedail am Riseslalom gewonnen. Am selwechte Wanter war si d'Gewënnerin am Generalklassement vum Weltcup. Duerno huet si hir aktiv Zäit hanner sech gelooss.

Och nom Enn vun hirer Karriär blouf si populär, sief et als Perséinlechkeet an der Publicitéit, als Sportsambassadrice oder Auteur vu Saachbicher, deels zesumme mat hirem Mann Christian Neureuther.

Si hat de Spëtznumm „Gold-Rosi“ a gouf am Abrëll 2006 als éischt Wantersportlerin an d'Hall of Fame vum däitsche Sport opgeholl.

## Um Spaweck
Émile Conzemius

De **Jean Nicolas Michel Émile Conzemius**, gebuer de 15. September 1876 zu Déifferdeng, a gestuerwen den 2. Oktober 1949 zu Schaerbeek, war en Dokter, deen am Belsche Kongo gelieft a geschafft huet. Zesumme mat senger Fra Anna de Meester huet hie fir d'Rout Kräiz am Kongo geschafft. Säi Papp war de Jean Conzemius.

## Liewen
Den Émile Conzemius huet 1906 op der Université libre de Bruxelles säin Dokter an der Medezin kritt. Nodeems hien an der Géigend vun Arel praktizéiert hat, huet hie sech 1911 an den Déngscht vum Belsche Kongo gestallt an hat an der Provënz Katanga de Grad vum Dokter vun der 2. an 1. Klass. Vun 1924 bis zum Enn vu senger Zäit am Kongo 1937 stoung hien am Déngscht vum Kongoleesesche Roude Kräiz.

Als éischten Dokter a Chef de service vum Roude Kräiz vum Kongo huet hien an der ländlecher Regioun Pawa Spideeler, Dispensairen an Haiser fir d'Personal gebaut. Vun 1927 un huet hien och déi éischt isoléiert Dierfer fir déi Leprakrank gebaut an huet Patiente mat Tuberkulos behandelt. 1928 huet hien den éischte Poste vum Roude Kräiz zu Pawa opgemaach.

Seng Fra Anna de Meester, eng hollännesch Hiewan, huet esou wuel an de Strukture vum Roude Kräiz ewéi an de kongoleeseschen Dierfer Leit als Hëllefshiewan ausgebilt. Zesumme mat senger Fra huet hien d'lokal Bevëlkerung ausgebilt fir an de verschiddene Poste vum Roude Kräiz ze schaffen.

Den Émile Conzemius war Member vun der *Société belge de médecine tropicale*. Hei huet hien och eng Rei Artikelen iwwer Tropemedezin a Lepra verëffentlecht.

## Literatur
* [A. Dubois, La Croix-rouge du Congo, 1969](http://www.kaowarsom.be/documents/MEMOIRES_VERHANDELINGEN/Sciences_naturelles_medicales/Nat.Sc.(NS)_T.XVIII,2_DUBOIS,%20A._La%20Croix-Rouge%20du%20Congo_1969.PDF)

## Kuckt och
* Lëtzebuerger am Kongo

## Um Spaweck
* Académie Royale des Sciences d'Outre-Mer: Émile Jean Nicolas Michel Conzemius 
* La Croix-Rouge du Congo: Dr Conzemius

* Am Nationalmusée fir Archeologie, Geschicht a Konscht war vum 8. Abrëll bis de 6. November 2022 eng Ausstellung iwwer d'kolonial Vergaangenheet vu Lëtzebuerg ze gesinn.
The Wendell Baker Story

**The Wendell Baker Story** ass en US-amerikanesche Film vum Andrew a Luke Wilson aus dem Joer 2004. 
 
## Ëm wat geet et am Film?

## Um Spaweck
François Wenner

De **François Wenner**, gebuer den 19. Juli 1889 zu Ettelbréck a gestuerwen de 4. Dezember 1965 zu Lëtzebuerg, war e Kolonialverwalter. Hie war vum 11. September 1940 bis den 9. Juni 1944 Kommissar a Gouverneur vun der Provënz Lusambo (haut an der Provënz Kasai) am Belsche Kongo.

## Liewen
Ufanks vum Éischte Weltkrich ass de François Wenner an déi Belsch Arméi agetrueden an huet déi Belsch Nationalitéit ugeholl. 1918 gouf hien als Kommandant demobiliséiert. 1919 huet hien an der Belscher Ambassade zu Lëtzebuerg geschafft. De 4. Juli 1920 huet hien ugefaange fir déi kolonial Administratioun ze schaffen. Wéi hien 1928 Besuch vum Kinnek Albert I. vun der Belsch krut, huet dësen ironesch gemengt, de Wenner wier e gréissere *Leader* wéi de Belsche Kinnek, well de Wenner géif en Territoire kontrolléieren, dee siwemol méi grouss wier wéi d'Belsch.

Wärend der Pende Revolutioun 1931, déi sech géint d'Aarbechtskonditiounen an der Palmueleg-Industrie geriicht huet, ass de Wenner net direkt bei der bluddeger Ënnerdréckung vun der Revolutioun intervenéiert. Hien huet awer als Konschtsammler eng ganz Rei Maske vun de Pende-Bevëlkerung gesammelt, déi haut a verschiddene Muséeën ze gesi sinn.

1946 goung de Wenner an d'Pensioun an huet um Belair gelieft.

## Um Spaweck

*  De François Wenner op Wikibrief

Am Nationalmusée fir Archeologie, Geschicht a Konscht war vum 8. Abrëll bis de 6. November 2022 eng Ausstellung iwwer d'kolonial Vergaangenheet vu Lëtzebuerg ze gesinn.
DFK Dainava

Den **''Dzūkijos Futbolo Klubas ''Dainava**  ass e litauesche Foussballclub vun Alytus. E spillt an der Pirma lyga. De Veräi gouf 2016 neigegrënnt. En housch bis 2014 nach *FK Dainava*. Den *FK Dainava* gouf am Dezember 2010 gegrënnt, et war e Fusiounsveräin aus den zwéin deemolege Veräiner *FK Alytis Alytus * (1935 gegrënnt) an *FK Vidzgiris Alytus* (2000 gegrënnt). Den deemolege Veräin *FK Dainava* gouf 2014 no engem Wettskandal opgeléist. 

## Palmarès
* **[[Pirma lyga]] (D2):** 
: Gewënner: 2022

## Saisonen (2016–...)

## Um Spaweck
* Offiziell Websäit
* facebook paskyra
* SOCCERWAY
* FLASHSCORE
* Transfermarkt
* Globalsportsarchive
Joseph Tasch

De **Joseph Tasch**, gebuer den 2. Oktober 1889 um Sermlingerhof bei Kerlingen haut an der Gemeng Wallerfangen bei Saarlouis a gestuerwen den 11. Dezember 1950 zu Elisabethville am Belsche Kongo, war en däitsch-Lëtzebuerger Geschäftsmann vu jiddescher Ofstamung.

## Liewen
No sengem Lycée zu Iechternach an zu Baaschtnech ass hien 1912 op der Universitéit Louvain mat Distinctioun *licencié en sciences commerciales et consulaires* ginn. 1913 koum hien op Elisabethville a gouf Sekretär vun der *Bourse du travail du Katanga* fir 1919 den Direkter vun der Bourse ze ginn. Dës Bourse huet Kongoleesesch Aarbechter rekrutéiert fir an de Kofferminnen ze schaffen. Hie grënnt am Kongo eng Famill an huet 3 Jongen. Ufank vun den 1920er Jore war hie Matgrënner vun de *Brasseries du Katanga*, eng Brauerei, déi et haut nach gëtt.

1924 huet de Joseph Tasch d*'Bourse du travail* verlooss an huet seng eege Immobiliefirma gegrënnt, déi séier grouss am Importhandel gouf. 1928 war hie Matgrënner vun der *Compagnie pastorale du Lomami*. Bis 1949 war hien hiren Administrateur. Vun 1935 u war hie Korrespondent vun der *Agence télégraphique Prescobel* zu Elisabethville. Wärend dem Zweete Weltkrich war hien de legale Vertrieder vun den *Imprimeries belgo-congolaises* *(Imbelco).*

Hie war Member vum *Conseil de province du Katanga*. 1942 huet hien d'Aktivitéite vun der *Chambre de commerce du Katanga* ausgebaut a gouf kuerz drop hiren Éierepresident. Hien huet eng ganz Rei ekonomesch Artikelen an der *Revue Chambre de Commerce et de l'Industrie du Katanga* verëffentlecht.

Seng Famill ass bis zur Onofhängegkeet 1963 am Kongo bliwwen, duerno si se zeréck an d'Belsch an op Lëtzebuerg komm.

## Gielercher
*  Croix civique 
*  Officier vum Ordre royal du Lion 
* 
* 

## Kuckt och
* Lëtzebuerger am Kongo

## Um Spaweck

* Joseph Tasch, Biographie Belge d'Outre-Mer, 1968
* Joseph Tasch, industrie.lu

Am Nationalmusée fir Archeologie, Geschicht a Konscht war vum 8. Abrëll bis de 6. November 2022 eng Ausstellung iwwer d'kolonial Vergaangenheet vu Lëtzebuerg ze gesinn.
Gérard Cravatte

De **Gérard Cravatte**, gebuer de 17. Januar 1900 zu Iechternach, a gestuerwen de 14. Mäerz 1967 zu Bréissel an um Nikloskierfecht begruewen, war e Lëtzebuerger Ingenieur, President vun der *Société minière de Bakwanga „Miba“* an Administrateur vu verschiddene Gesellschaften am Belsche Kongo.

## Liewen
1922 huet hien de Virdiplom am Maschinnebau op der Technescher Héichschoul Berlin - Charlottenburg mit Distinctioun bestanen. 1924 goung hien an de Kongo an huet fir d**Société Internationale Forestière et Minière du Congo. Forminière'' geschafft, déi am [[Gebitt Kasai]] [[Diamant]]eminnen exploitéiert huet. 1932 huet hien zu Lëtzebuerg d'Margot Picard bestuet. Zesumme fuere si an de Kongo, wou hien am selwechte Joer Generalmanager fir Afrika vun der ''Forminière'' gouf. Niewent der Supervisioun iwwer d'Minnen, war hien och am Bau vun Haiser an Gesondheetszentren engagéiert.

1959 gouf hien Direkter vun der ''Société minière du Bécéka,'' der Mammegesellschaft vun der ''Forminière'' an der Belsch.

Wärend dem Onofhängegkeetsmouvement 1960 am Kongo huet de Cravatte de [[Patrice Lumumba]] bekämpft. Mat finanzielle Mëttelen huet hie versicht d'Parlamentswalen ze manipuléieren. Im August 1960 huet d**Forminière'' beschloss den neie Staat Süd-Kasai ënnert der Féierung vum Albert Kalonji finanziell z'ënnerstëtzen a sech vum Kongo ofzesplécken. E korrupte Regime, deen déi belsch ekonomesch Interesse vertriede sollt, gouf sou agefouert. De Cravatte huet d'Folter duerch de Kalonji-Regime toleréiert a Waffen a Süd-Kasai geliwwert. Am Dezember 1961 war d'Sezession vun dësem Staat eriwwer. E puer Joer méi spéit huet de Kalonji zu Lëtzebuerg gelieft.

## Theaterstéck
E kritescht satirescht Theaterstéck, dat d'Richtung22 zesumme mat Lëtz Rise Up am Oktober 2021 am Théâtre du Centaure uropgefouert huet, setzt sech mat dem Lëtzebuerger Direkter vun der weltwäit bedeitendster Diamanteminn auseneen. De Gérard Cravatte huet 1960 am Kongo d'Wale manipuléiert, Kanner bewaffnet, Attentater géint de Premier bezuelt, säin eegene Staat gegrënnt an d'Land an de Biergerkrich gestierzt. Dëst Theaterstéck wollt de Versuch sinn, en onbekannt Kapitel vun der Lëtzebuerger Kolonialgeschicht opzeschaffen.

## Gielercher

* Médaille de l'Effort de Guerre 1940-1945 
* Chevalier de l'Ordre Royal du Lion 
* Chevalier de l'Ordre de la Couronne 
* Officier de l'Ordre Grand-Ducal de la Couronne de Chêne 
* Commandeur de l'Ordre Léopold II

## Kuckt och

* Lëtzebuerger am Kongo

## Um Spaweck

* Gérard Cravatte op industrie.lu
* Forminière op industrie.lu
* Die Akte Gérard Cravatte, d'Lëtzebuerger Land, 24.06.2022
* Gérard Cravatte, Theaterstéck
* Société minière de Bakwanga „Miba“

Am Nationalmusée fir Archeologie, Geschicht a Konscht war vum 8. Abrëll bis de 6. November 2022 eng Ausstellung iwwer d'kolonial Vergaangenheet vu Lëtzebuerg ze gesinn.
Inland Empire (Film 2006)

**Inland Empire** ass en US-amerikanesch-franséisch-polnesche Film vum David Lynch aus dem Joer 2006. 
 
## Ëm wat geet et am Film?

## Um Spaweck
Adolphe Delvaux

Den **Adolphe Delvaux**, gebuer den 12. Februar 1877 zu Wäiswampech, a gestuerwen de 4. Abrëll 1960 zu Huế am Vietnam, war e lëtzebuergesche Missionnaire. Säi Papp war den Notär an Deputéierte Valentin Delvaux. Säi Brudder war den Dokter François Delvaux.

## Liewen
No senger Première 1898 am Kolléisch ass hien zu Paräis an d*'[[Missions étrangères]]* agetrueden a gouf 1902 zum Priister geweit. En halleft Joer méi spéit gouf hien a Franséisch Indochina geschéckt, wou hie säi ganz Liewe verbruecht huet. Just 1913 an 1927 koum hie fir e puer Méint zeréck op Lëtzebuerg.

Hien huet reegelméisseg Bréiwer un d'Famill zu Lëtzebuerg geschriwwen an och chrëschtlech Schrëften op Vietnameesech iwwersat.

An den 1950er Jore wärend dem Krich an Indochina tëschent Nord- a Südvietnam hu vill Lëtzebuerger Paren de Pater Delvaux finanziell ënnerstëtzt fir de vietnameesesche Flüchtlingen ze hëllefen.

## Um Spaweck
*Den Adolphe Delvaux um Site vum Institut de recherche France-Asie

Am Nationalmusée fir Archeologie, Geschicht a Konscht war vum 8. Abrëll bis de 6. November 2022 eng Ausstellung iwwer d'kolonial Vergaangenheet vu Lëtzebuerg ze gesinn.
Pierre Hannick

De **Pierre Hannick**, gebuer de 7. Dezember 1940 zu Neufchâteau, a gestuerwen den 3. Mäerz 2023 zu Saint-Mard, ass e belschen Historiker.

Hien huet op der UCL eng Licence a Geschicht gemaach, an 1991 en Doktorat. Dono huet hie säi Beruffsliewe laang, vun 1963 bis 2005, an de belsche Staatsarchiven zu Arel geschafft.

Hie gouf 1977 Membre correspondant, dunn 1999 Membre effectif vun der *Académie luxembourgeoise*, vun där e vun 2007 bis 2014 'permanente Sekretär' war. 1972 gouf hien Administrateur vum (belschen) *Institut archéologique du Luxembourg*, wouvunner e vun 2010 bis 2015 President war. Weider war de Pierre Hanninck Member vum *Conseil scientifique des Archives* (1993-1997); zanter 1996 Éieremember vun der Historescher Sektioun vum *[[Institut grand-ducal]]*; 1998-2002 Membre correspondant vun der *Commission royale des monuments, sites et fouilles* (1998-2002) an 1967 Grënnungsmember vum * Cercle Terre de Neufchâteau*.

## Publikatiounen
Victor Schadeck

De **Victor Schadeck**, gebuer de 17. Februar 1934 zu Munneref a gestuerwen de 5. Januar 2023 an der Stad Lëtzebuerg, war e lëtzebuergesche Lokalpolitiker.

De Victor Schadeck war Member vum Gemengerot vun der Gemeng Munneref vun 1968 bis 1987: Conseiller vum 28. Abrëll 1968 un, Schäffen vum 16. Dezember 1969 un a Buergermeeschter vum 30. Juli 1974 bis den 18. Dezember 1987.
Vivienne Westwood

D**Dame'' **Vivienne Isabel Westwood*' [[Order of the British Empire|DBE]], gebuer den [[8. Abrëll]] [[1941]] als *Vivienne Isabel Swire* zu [[Tintwistle]], am [[Derbyshire]], a gestuerwen den [[29. Dezember]] [[2022]] am [[London]]er Quartier [[Clapham]], war eng [[Vereenegt Kinnekräich|brittesch]] [[Moudendesign]]erin.

Si gouf bekannt well s'an der Mëtt vun den 1970er Joren d'[[Punk]]-Moud erfonnt huet. Méi spéit waren nei an exzentresch zesummegesat Kombinatiounen aus historeschem Gezei, seelenen [[Stoft|Tissuen]] a jäizeg-faarwege Mustere charakteristesch fir hir Entwërf.

Vun 1989 bis 2005 huet si Coursen am Moudendesign op der [[Universität für angewandte Kunst Wien]] ginn an huet vun 1993 bis 2004 als Professesch op der [[Universität der Künste Berlin]] geschafft, wou si zur *Ehrensenatorin* ernannt gouf.

D'Vivienne Westwood war engagéiert am Beräich vun de [[Universal Deklaratioun vun de Mënscherechter|Mënscherechter]], [[Ofrëschtung]] an [[Ëmweltschutz]].

== Literatur ==
* Mulvagh, Jane (1999): *Vivienne Westwood. An Unfashionable Life.* HarperCollinsPublishers, London, ISBN 3-547-76941-8 (däitsch Iwwersetzung vun der Christiane Bergfeld: *Vivienne Westwood. Die Lady ist ein Punk. Biographie.* Düsseldorf: Marion von Schröder Verlag).
* Wilcox, Claire (2005): *Vivienne Westwood*. Nicolaische Verlagsbuchhandlung, Berlin, ca. 244 S., ca. 367 farb. Abb., 20 s/w Abb., ISBN 3-89479-254-X.
* Jones, Terry (2012): *Fashion: Vivienne Westwood.* Taschen, Köln, brochéiert, ISBN 978-3-8365-3887-9.
* Westwood, Vivienne & Kelly, Ian (2014): *Vivienne Westwood.'' Eichborn, Köln, ISBN 978-3-8479-0571-4.
## Um Spaweck

* Vivienne Westwood Stores (englesch)
Konstantinos II. vu Griicheland

De **Konstantinos II. vu Griicheland** (Griichesch: Κωνσταντίνος Β΄ της Ελλάδας; *Konstantínos B tis Elládas*), gebuer den 2. Juni 1940 zu Psychiko bei Athen, a gestuerwen den 10. Januar 2023 zu Athen, war vum 6.&nbsp;Mäerz 1964 bis den 1.&nbsp;Juni 1973 dee leschte Kinnek vun den Hellenen.

## Liewen
De Konstantinos war de Bouf vum spéidere Kinnek Pavlos (Paul) I. a senger Fra Friederike. Hie war de Brudder vun der Sophia vu Griicheland (* 1938), spéider spuenesch Kinnigin, a vun der Prinzessin Irene vu Griicheland (* 1942, † 2026). Am Zweete Weltkrich war hie mat senger Famill an Egypten an a Südafrika am Exil. 1946, am Kontext vum Griichesche Biergerkrich koumen si hannescht a Griicheland. De Kinnik Georgios II. ass 1947 gestuerwen, soudatt dem Konstantinos säi Papp Paul, dem Georgios säi Brudder, op den Troun koum, an de Konstantinos selwer Krounprënz gouf.

Nom Doud vum Pavlos, am Joer 1964, gouf de Konstantinos Kinnek, an am selwechte Joer huet hie sech mat der Prinzessin Anne Marie vun Dänemak bestuet, mat där en zesumme spéider 5 Kanner hat. Den 21. Abrëll 1967 koum et zu engem Militärputsch, déi de Kinnek, well e soss wéineg Spillraum hat, akzeptéiert huet, wann och ënner der Oplo, datt de gréissten Deel vun de Ministere keng Militär sollte sinn. Den 13. Dezember 1967, no engem mëssléckte Géigeputsch géint d'Colonels-Junta, ass de Konstantinos an d'Ausland geflücht.

Hie blouf (formell) Staatschef, bis d'Colonellen den 1. Juni 1973 d'Monarchie ofgeschaaft hunn. E Referendum, den 29. Juli dat Joer, huet dës Ofschafung confirméiert. Well net sécher war, dass d'Referendumsresultat rechtens zustane komm war, gouf et den 8. Dezember 1974, nom Stuerz vun de Colonellen, widerholl, ma och dës Kéier war d'Majoritéit fir d'Aféiere vun enger Republik. De Konstantinos, deem et net erlaabt gi war, an d'Land ze kommen, fir Campagne fir d'Monarchie ze maachen, huet d'Resultat akzeptéiert.

Hien ass den 10. Januar 2023, no gesondheetleche Problemer, zu Athen gestuewen.

De Konstantinos war och e Sportseegler an Olympionik. 1960 huet hien eng Goldmedail op den Olympesche Summerspiller zu Roum an der *Dragon* Klass gewonnen. Méi spéit war hiue Member vum Internationalen Olympesche Comité.

## Um Spaweck

* Déi griichesch Kinneksfamill
Félix Dufays

De **Félix Dufays**, gebuer als **Jean-Pierre Félix Dufays** de 6. Mäerz 1877 an der Stad, a gestuerwen den 13. Juni 1954 am Mariendall, war e lëtzebuergesche Missionnaire vun de Wäisse Pateren am Ruanda an am Burundi, dee sech och als Schrëftsteller, Lexikograph, Ethnolog a Cineast en Numm gemaach huet.

## Liewen
De Jean-Pierre Dufays huet wärend senger Kandheet a senger Jugend zu Hollerech gelieft.

1890 ass hie bei de Wäisse Pateren am Märjendall agetrueden an ass vun do u just nach mat sengem 2. Virnumm Félix bekannt. 1892 ass hien zu Alger an de Lycée Saint-Eugène gaangen, wou hien de Grënner vum Uerden, de Kardinol Charles Martial Lavigerie perséinlech kenne geléiert huet. Nom Ofschloss vu sengem Secondaire zu Mechelen an zu Lille huet hie Philosophie a Frankräich zu Binson studéiert an Theologie zu Alger an zu Karthago, wou hien 1903 zum Priister geweit gouf.

Hie goung an déi deemoleg däitsch Kolonie Ruanda an huet versicht d'Roll vun engem Kierchemann an engem Kolonisator ënner een Hutt ze bréngen. 1913 gouf hien als Missionaire kierchleche Verwalter am Burundi ernannt. Vun 1923 bis 1927 war hie Paschtouer a verschiddene Missiounsstatiounen.

No enger kuerzer Zäit zu Heston am Vereenegte Kinnekräich huet hie sech an de Studioe vun Épinay am Norde vu Paräis zum Filmmécher ausbilde gelooss.

Nom Zweete Weltkrich ass hien an d'Klouschter Märjendall zeréckkomm. Do war hie verantwortlech fir den neie Seminaire fir spéider Missionairen an Afrika.

Duerch hien huet d'Klouschter vun de Wäisse Patere sech un der Kolonialausstellung vum Belsche Kongo bedeelegt, déi 1949 am Cercle war a fir déi vill Reklamm gemaach gouf.

## Verëffentlechungen

* *Lied und Gesang bei Brautwerbung und Hochzeit in Mulera-Ruanda,* 1909
* *Wörterbuch Deutsch-Kinyarwanda,* 1912
* *Pages d'épopée africaine. Jours troublés*, 1928
* *Les Enchaînés. Au Kinyaga,*1939
* *Le Calvaire de Cosma-Benda*, 1948, Roman, deen 1955 och ënner dem Titel *La Rançon du crime* eraus koum

## Filmer

* *De Dakar à Gao*, 1930
* *Sahara, terre féconde*, 1933

## Um Spaweck
* Felix Dufays am Autorenlexikon
* Félix Dufays um Site vun der Bibliothèque nationale de France

* Am Nationalmusée fir Archeologie, Geschicht a Konscht war vum 8. Abrëll bis de 6. November 2022 eng Ausstellung iwwer d'kolonial Vergaangenheet vu Lëtzebuerg ze gesinn.
Richard Karl von Tessmar

De **Richard Karl von Tessmar**, gebuer 1853, a gestuerwen 1928, war e däitsche Generol deen am Éischte Weltkrich Kommandant vun de Besatzungstruppen zu Lëtzebuerg war.

Hie war un der Spëtzt vun den däitschen Truppen, déi den 2. August 1914 a Lëtzebuerg amarschéiert sinn, an huet dono seng Kommandozentral an der Stad Lëtzebuerg ageriicht. De 26. August no der Schluecht vu Rossignol goufen op der Gare vun Arel, nieft der Schappecher Bréck, op säin Uerder hin 121 (no anere Quellen 125 oder 129) belsch Zivilisten exekutéiert.

Seng rabiat Ënnerdréckung vun engem Streik vun de Schmelzenaarbechter am Minett, am Juni 1917, huet zum Stuerz vun der Regierung Thorn gefouert.
Tatjana Patitz

D**'Tatjana Patitz**, gebuer de 25. Mäerz 1966 zu Hamburg, a gestuerwen den 11. Januar 2023 zu Santa Barbara a Kalifornien, war en däitsche Model a Schauspillerin.

## Liewen
D'Tatjana Patitz hat eng estnesch Mamm an en däitsche Papp an ass a Schweden opgewuess. Als Kand war si eng passionéiert Reiderin. Nodeem si mat 17 Joer vum Moudefotograf Peter Lindbergh entdeckt gouf, huet si an de fréien 1980er Jore bei engem Schéinheetsconcours a Schweden matgemaach a koum op déi drëtt Plaz. Hiren Duerchbroch hat si 1988 wéi si um Lindbergh senger Foto *White Shirts: Six Supermodels, Malibu* an enger Reklamm fir Levi's Jeans ze gesi war.

An de fréien 1990er Joren huet si zu de meescht gefrote *Supermodels* vun der Welt gezielt.

Nodeems si vu Paräis a Kalifornien geplënnert war, huet si e puer Filmrollen ugeholl. Am Joer 1999 war si am däitsche Playboy ze gesinn.

D'Tatjana Patitz war ë. a. mat de Schauspiller Richard Gere, Johnny Depp, Joshy Peters, Pierce Brosnan an och fir eng kuerz Zäit mam Popsänger Seal liéiert.

Si huet sech 2003 mam Geschäftsmann Jason Johnson bestuet, mat deem si e Jong krut. Bis 2009 huet si op enger Ranch zu Malibu a Kalifornien gelieft. Nodeems si sech vun hirem Mann getrennt hat, huet si zesumme mat hirem Jong zu Santa Barbara gewunnt.

D'Tatjana Patitz ass den 11. Januar 2023 am Alter vu 56 Joer un de Suitte vun enger Broschtkriibserkrankung gestuerwen.

## Filmographie (Auswiel)

* 1987: The Secret of My Success
* 1987: Skin Trade (Museksvideo vun Duran Duran)
* 1990: Fire, Ice and Dynamite
* 1990: Freedom! '90 (Museksvideo vum George Michael)
* 1993: Rising Sun
* 1994: Prêt-à-Porter
* 1995: The Larry Sanders Show; Fernseeserie, Episod Jeannie’s Visit
* 1996: The Single Guy; Fernseeserie, Episod Love Train
* 1999: Restraining Order
* 2000: Lost Angeles - Eine Stadt zwischen Traum und Trauma (Dokumentarfilm)

## Um Spaweck
Jeff Beck

Den **Geoffrey "Jeff" Arnold Beck**, gebuer de 24. Juni 1944 zu Wallington, am Surrey, haut London Borough of Sutton, a gestuerwen den 10. Januar 2023 zu Wadhurst, am East Sussex, war e brittesche Rock-Gittarist a méimolege Grammy-Präisdréier.

Hien huet 1965, nodeems den Eric Clapton bei den John Mayall spille goung, deem seng Plaz als Leadgittarist bei de Yardbirds iwwerholl, wou en als ee vun den éischte Gittariste mat der *[[Fuzz|electronic fuzz distortion]]* an *noise* experimentéiert huet. 1966 huet hien d'Band nees verlooss an ufank 1967 d'Solosingle *Hi Ho Silver Lining*/ *Beck’s Bolero*, erausbruecht. 1967 huet hie seng eege Band, d'Jeff Beck Group gegrënnt, an där och de Rod Stewart (Gesang), de Ron Wood (Bass), de Micky Waller (Batterie) an den Nicky Hopkins (Keyboard) waren. 1969 sinn de Stewart an de Wood hirer Wee gaangen (leschtgenannte bei d'Rolling Stones), ma och d'Neiformatioun huet nëmme bis 1972 gehalen, an d'Band ass ausenanergefall.

De Beck huet du mam Carmine Appice (Batterie) an Tim Bogert (Bass) déi (och kuerzlieweg) Beck, Bogert & Appice (BBA) gegrënnt. 1975 koum dem Beck säin intrumentale Soloalbum *Blow by Blow* eraus, an 1976 *Wired*, e gemeinsame Projet mam Jazzrock-Keyboarder Jan Hammer a senger Band. An där Zäit huet hien och zwéi Albumme vun der Grupp Upp produzéiert an drop matgespillt.

An den 1980er an 1990er Joren koume just geleeëntlech Albume vum Beck eraus: *Flash* (1985), *Guitar Shop* (1989), *Crazy Legs* (1993), *Who else* (1999) a *You Had It Coming* (2001). Hien huet och ëmmer nees bei Projete vun anere Museker mategmaach.

Den Jeff Beck gouf fir seng Rockinstrumentalstécker sechsmol mat engem Grammy ausgezeechent. Hien huet am léifsten op Fender-Stratocaster-Gittare gespillt.

## Discographie

## Um Spaweck

* Offiziell Websäit vum Jeff Beck
Wëldmark

D**'Wëldmarke** gi vun der Natur- a Bëschverwaltung pro Lous verdeelt. Se gi gebraucht fir d'Anhale vun de Bejoungspläng fir d'Grousswëld ze iwwerwaachen an och fir d'Braconéieren z'ënnerbannen. Virum Ufank vun der Juegdperiod ginn d'Marke vun der Verwaltung un d'Piechter verschéckt.

## Wéini muss d'Mark ugemaach ginn?
Soubal wéi d'Grousswëld aus dem Lous, wou et geschoss gouf, eraustransportéiert gëtt, muss d'Mark um hënneschte Fouss oder um Ouer festgemaach ginn. All Déier, dat ouni Mark aus dem Lous transportéiert gëtt, ass als braconéiert ze gesinn.

## Kodifikatioun op de Marken
* ANF: fir Natur- a Bëschverwaltung,
* d'Juegdperiod: Gültegkeetsdauer mam Ufangsjuegdjoer an Ennjuegdjoer (2021/2024),
* eng lafend Nummer,
* zwéi Buschtawen no der Zort an dem Geschlecht vum Déier:
** CM: männlechen Hirsch, méi al wéi zwee Joer
** CF: Hirschkou, méi al wéi zwee Joer
** CJ: männlecht oder weiblecht Hirschkallef, manner wéi zwee Joer al
** SM: männlecht Wëllschwäin
** SF: weiblecht Wëllschwäin
** MM: männleche Muffel
** MA: weibleche Muffel a Muffellamm
** DM: männlechen Dammhirsch
** DA: Dammkou an Dammkallef
** RM: Réibock
** RA: Réigeess a Réikitz

## Wou a wéini si se gülteg?
Se sinn op deene Lousen gülteg, fir déi se verdeelt goufen. Ausser béi enger Juegd-Bewirtschaftungs-Unitéit, wou d'Marken op alle Lousen an der Unitéit gëllen.
Se si wärend der Juegdperiod, déi drop steet, gülteg.

## Wann e keng Marke méi huet
Fir d'Réi, d'Wëllschwäin, den Dammhirsch an de Muffel kann een ëmmer schrëftlech nei Marke béi der Natur- a Bëschverwaltung ufroen, fir den Hirsch net. Wann ee keng Marke fir den Dammhirsch an de Muffel kritt hat, well normalerweis keng Dammhirschen oder Muffelen op deem Lous sinn, kann ee se awer wärend den Ëffnungszäite schéissen, wann ee sech bannent 12 Stonne béi der Verwaltung mellt fir eng Mark ze kréien.

## Speziell Marke fir d'Verwaltung
Fir d'Fallwëld oder d'Wëld dat konfiszéiert gouf, gëtt et nach rout Marke mat follgender Beschrëftung:

* ANF: fir Natur- a Bëschverwaltung
* eng lafend Nummer,
* e Code:
** GM fir d'Fallwëld
** GS fir Wëld, wat beschlagnaamt gouf

## Um Spaweck
* D'Juegdgesetz vum 25. Mee 2011
Paul Fabo

De **Paul Fabo**, gebuer de 5. Juni 1906 zu Porto-Novo am Kinnekräich Dahomey (haut: Benin), a gestuerwen de 7. September 1973 zu Cotonou am Benin, war e Journalist, Auteur, an Diplomat. Hie war Ambassadeur vun Dahomey am Zaïre, der haiteger Demokratescher Republik Kongo.

1924 schafft hien am Belsche Kongo fir Lever Brothers, déi Palmueleg an Europa vermaart hunn. Duerch eng Bourse konnt hien op der Universitéit Léiwen Sproochwëssenschafte studéieren.

Zu Lëtzebuerg huet hien 2 Artikelen an der A-Z Luxemburger Illustrierte *"Ein Schwarzer erzählt von Schwarzen"* verëffentlecht. An dësen Artikele kritiséiert hien de Kolonialissem an d'Ausbeutung vu Land a Leit op afrikaneschem Buedem. Well dat Wuert "Neger" offälleg am Sënn vu "Sklav" verstane gëtt, schwätz hie vu "Schwaarzen".

Fichier:Paul Fabo AZ 1938 35 12.pdf| AZ 1938 Nr 35 S.12 
Fichier:Paul Fabo AZ 1938 35 13.pdf| AZ 1938 Nr 35 S.13 
Fichier:Paul Fabo AZ 1938 35 14.pdf| AZ 1938 Nr 35 S.14 
Fichier:Paul Fabo AZ 1938 37 7.pdf| AZ 1938 Nr 37 S.7 
Fichier:Paul Fabo AZ 1938 37 8.pdf| AZ 1938 Nr 37 S.8 

Nom Zweete Weltkrich huet hien als Schrëftsteller geschafft. Wéi Dahomey den 1. August 1960 onofhängeg vun Frankräich gouf, gouf de Paul Fabo vun 1961 bis 1971 Ambassadeur vun der Republik Dahomey am fréiere Belsche Kongo. 

* Am Nationalmusée fir Archeologie, Geschicht a Konscht war vum 8. Abrëll bis de 6. November 2022 eng Ausstellung iwwer d'kolonial Vergaangenheet vu Lëtzebuerg ze gesinn.
Eindhoven

**Eindhoven** ass eng Stad a Gemeng am Südoste vun Holland an der Provënz Nordbrabant. Ufanks 2023 hat Gemeng ronn 244.000 Awunner.

## Um Spaweck

* Gemeng Eindhoven
* Statistik vun der Gemeng Eindhoven
Voorne aan Zee

**Voorne aan Zee** ass eng Gemeng am Südweste vun Holland an der Provënz Südholland. D'Gemeng hat ufanks 2023 eng ronn 73.000 Awunner.

D'Gemeng ass den 1. Januar 2023 aus der Fusioun vun de fréiere Gemenge Brielle, Hellevoetsluis a Westvoorne entstanen.

Den Numm krut d'Gemeng well se am Weste vun der fréierer Insel Voorne läit an do un d'Nordmier stéisst.
## Um Spaweck

* Gemeng Voorne aan Zee
* Statistik vun der Gemeng Voorne aan Zee
Art Spiegelman

Den **Art Spiegelman**, gebuer de 15. Februar 1948 zu Stockholm, ass en US-amerikanesche Cartoonist a Comicauteur.

Fir säi bekanntst Wierk, d'Graphic Novel *[[Maus (Comicroman)|Maus, A Survivor's Tale]]*, krut hien eng ganz Rëtsch Distinctiounen, dorënner, als éischte Comic-Auteur iwwerhaapt, e Pulitzer-Präis. Bekannt ass och seng Serie *In the Shadow of No Towers* iwwer d'Terrorattacke vum 11. September 2001.

## Wierker (Auswiel)

## Literatur
* Ole Frahm: *[http://digi20.digitale-sammlungen.de/de/fs1/object/display/bsb00052264_00001.html Genealogie des Holocaust: Art Spiegelmans Maus – A Survivor's Tale]*. Wilhelm Fink Verlag, München 2006.

## Um Spaweck
Regional Juegdkommissioun

Eng **regional Juegdkommissioun** schafft d'Propose vun de Bejoungspläng fir den Ëmweltministère aus. Si gëtt och dem Minister hiren Avis, am Fall wou e Piechter säi minimale Bejoungsplang net erfëllt huet.

Am Land gëtt et fënnef regional Kommissiounen, déi déi selwecht Limitte wéi d'Bezierker vun der Natur- a Bëschverwaltung hunn. All Kommissioun huet siwe Memberen, déi vum Minister ernannt ginn.
Bejoungsplang

De **Bejoungsplang** schreift fir all Lous d'Zuel vum Grousswëld fest, dat wärend enger Juegdperiod muss oder däerf geschoss ginn.

## Wéi gi se opgestallt
Se ginn op Propos vun de regionale Juegdkommissioune vum Ëmweltministère festgeluecht, 
no Krittären déi d'Landwirtschaft, de Wäibau, de Bësch, d'Biodiversitéit an d'Wëldgesondheet betreffen. Da gëtt och nach gekuckt, wéi vill Wëldschued am Lous ugefall ass. Déi Krittäre gi vun der Natur- a Bëschverwaltung festgeluecht a vum Ëmweltministère geneemegt.

## Wat steet dran
Fir all Juegdlous steet d'minimal an d'maximal Zuel vun Hirschen, Hirschkéi an Hirschkaalwer dran, déi wärend der Juegdperiod mussen, respektiv däerfe geschoss ginn.
Fir dat anert Grousswëld steet just d'minimal Zuel vun Déieren dran, déi musse geschoss ginn.

Et ginn da sou vill Wëldmarke verschéckt, wéi dobäi festgesat gouf.

Fir d'Lousen aus enger Juegd-Bewirtschaftungs-Unitéit ginn d'Zuelen, déi fir déi verschidde Louse festgesat goufen, addéiert.

## Revisioun
Den Piechter vum Lous, de Collège des syndics an d'Juegdkommissioun kann eng Revisioun froen, wann d'Zuel vun den Déieren am Lous sech substanziell geännert huet oder de Wëldschued staark an d'Luucht gaangen ass. Déi Demande muss begrënnt ginn an un den Ëmweltministère geschéckt ginn, deen dann ënner Ëmstänn en néien Arrêté hëlt.

## Kontroll
Bannent zwéi Méint nom Enn vu jiddwer Juegdjoer muss de Piechter der Natur- a Bëschverwaltung d'Zuel vum geschossene Wëld matdeelen. Wann de Piechter dat net mécht, da kritt hien ufangs der neier Juegdperiod keng Wëldmarke geschéckt.

Wann um Enn vum zweete Juegdjoer de Piechter net op d'mannst 50 Prozent vum Plang erfëllt huet, gëtt hien doriwwer mat engem ageschriwwene Bréif vun der Natur- a Bëschverwaltung informéiert. Eng Kopie geet un de Collège des syndics.

Wann um Enn vun der Juegdperiod de Plang net erfëllt ass, da muss de Piechter sech virun der regionaler Juegdkommissioun erklären. Op där hiren Avis hi kann den Ëmweltministère eng administrativ Juegd ordonéieren oder en Aktiounsplang ausschaffe fir dofir ze suergen, datt de minimale Bejoungsplang agehalen gëtt.

## Um Spaweck

* Bulletin technique de l'administration de la nature et des forêts en matière de gestion de la faune sauvage et de chasse - numéro 4 : Kapitel 11 Der Abschussplan als politisches Instrument
Fallwëld

**Fallwëld** ass doudegt Wëld, dat net vum Jeeër geschoss gouf, mä dat duerch natierlech Ursaache wéi Alter, Krankheeten oder Ënnerernierung agaangen ass. Dozou gehéieren och déi Déieren, déi bei all Zorte vun Accidenter ëmkommen, wéi zum Beispill bei Autosaccidenter. 

Wann et sech ëm Grousswëld handelt, da muss et, ier et transportéiert gëtt, mat enger spezieller Wëldmark gezeechent ginn.
Juegdperiod

Eng **Juegdperiod** ëmfaasst dräi Juegdjoer, déi sech suivéieren. 

D'Bejoungspläng, déi fir d'Grousswëld opgestallt ginn, sinn eng Juegdperiod gülteg an dofir d'Wëldmarken, déi an deem Kader verdeelt ginn, och.
Juegd-Bewirtschaftungs-Unitéit

An enger **Juegd-Bewirtschaftungs-Unitéit** si bis zu zéng Louse regroupéiert. Deenen hir Bejoungspläng ginn zesummegeschloen an d'Wëldmarke sinn dann och op sämtleche Louse gülteg.

## Bedingungen
Déi maximal zéng Louse mussen unenee léien an hir total Fläch däerf 5.000 Hektar net depasséieren. D'Unitéit muss virum 1. Dezember, ier eng néi Juegdperiod ugeet, der Natur- a Bëschverwaltung gemellt ginn an all d'Piechter mussen op der Matdeelung ënnerschriwwen hunn.
Lisa Marie Presley

D**'Lisa Marie Presley**, gebuer den 1. Februar 1968 zu Memphis, am Tennessee, a gestuerwen den 12. Januar 2023 zu Los Angeles, war eng US-amerikanesche Sängerin a Songschreiwerin.

Si war dat eenzegt Kand vum Sänger Elvis Presley an der Schauspillerin Priscilla Presley.

Si war véiermol bestuet, dorënner mam Popsänger Michael Jackson an dräi Méint laang mam Schauspiller Nicolas Cage.

2003 huet se hiren éischten Album, *To Whom It May Concern*, erausbruecht, an 2005 deen zweeten, *Now What*. 2012 koum *Storm & Grace* eraus.

## Um Spaweck
Graphic Novel

**Graphic Novel**, och alt **Comicroman** oder **graphesche Roman** (fr: *roman graphique*), ass eng Bezeechnung fir eng bestëmmt Zort vu Comics (Bande-dessinéeën), déi aus den USA iwwerholl gouf, a gewéinlech där mengt, déi sech un en éischter erwuessene Publikum riichten, an déi eng eepesch, deels komplex Geschicht erzielen. De Begrëff ass deemno geduecht fir se vu Comics fir Kanner a Jugendlecher z'ënnerscheeden (wat mat e Grond ass, datt net jiddereen en akzeptéiert).

De Begrëff gouf an den Enn 1970er/uganks 1980er Joren duerch dem Will Eisner säin *A contract with God* populär.

## Um Spaweck
* 5 däitsch Verläg vu Graphic Novels

## Literatur
* Paul Gravett: *Graphic Novels. Stories to Change Your Life.* Aurum Press, London 2005, ISBN 1-84513-068-5