Hofburg

D**'Hofburg** zu Wien ass déi fréier keeserlech Residenz. Vu 1438 bis zirka 1580 a vu 1620 bis 1806 war si d'Residenz vun de Kinneken a Keeser vum Hellege Réimesche Räich, duerno Residenz vun de Keesere vun Éisträich bis 1918. Haut ass si den Amtssëtz vum éisträichesche Bundespresident.

Déi eelst Deeler stamen aus dem 13. Joerhonnert a sinn entweeder vun de leschte Babenberger oder vum Ottokar Přemysl ugeluecht ginn. Virdrun hunn d'éisträichesch Landeshäre bei der Plaz *Am Hof* gewunnt, net wäit vum Schottenstift ewech.

Déi eelst Buerg a Form vun engem Véiereck entsprécht zirka dem haitege *Schweizerhof*. Do ass och d'gotesch *Burgkapelle* (am 15. Joerhonnert ëmgebaut) an d'Schatzkammer (eng Agence vum Konschthistoresche Musée), an där ënner anerem d'Herrschaftsinsignie vum Hellege Réimesche Räich (*[[Reichskleinodien]]*) a vum Keesertum Éisträich ze gesi sinn. Och d**Hofmusikkapelle'' huet do hire Sëtz. Dëse ''Schweizerhof'' gouf zur Zäit vum [[Ferdinand I. (HRR)|Keeser Ferdinand I.]] am [[Renaissance]]stil ëmgebaut. Bekannt ass dat rout-schwaarzt ''Schweizertor'', op deem d'Titele vum Keeser Ferdinand I. opgezielt ginn an d'Insignie vum [[Uerde vum Gëllene Vlies]] ze gesi sinn. An dësem Trakt war laang d'Haffkichen ënnerbruecht.

D**'Stallburg**, déi och zum Komplex vun der Hofburg gehéiert, an déi ursprénglech als Residenz fir de [[Maximilian II. (HRR)|Maximilian II.]] als Krounprënz gebaut gouf ass net dermat verbonnen. Laut Rumeure vun där Zäit wollt de Ferdinand I. net mat sengem Bouf, deen eng staark Neigung zum [[Protestantismus]] gewisen huet, ënner engem Daach wunnen. Spéider gouf hei d'Konschtsammlung vum [[Leopold Wilhelm vun Éisträich|Äerzherzog Leopold Wilhelm]], dem Brudder vum [[Ferdinand III. (HRR)|Keeser Ferdinand III.]], hei ënnerbruecht a bild e groussen Deel vun de Sammlunge vum Konschthistoresche Musée. Spéider goufen hei d'keeserlech Päerd ënnerbruecht an nach haut ass hei d'[[Spuenesch Haffreitschoul]].


Vis-à-vis vum Schweizertor ass d**Amalienburg*, benannt no der *Amalie Wilhelmine*, der Wittfra vum [[Joseph I. (HRR)|Keeser Joseph I.]], déi allerdéngs méi wéi honnert Joer virdru schonn als Wiener Residenz vum [[Rudolf II. (HRR)|Keeser Rudolf II.]] am Spéitrenaissancestil gebaut gouf.

Verbonne sinn d*'Amalienburg* an de *Schweizerhof* duerch de *Leopoldineschn Trakt*, deen, wéi den Numm et schi seet, ënner dem Keeser [[Leopold I. (HRR)|Leopold I.]] an de [[1660]]er Jore gebaut gouf. Den Architekt war de [[Filiberto Lucchese]], no der [[Osmanescht Räich|Tierkebelagerung]] vun [[1683]] gouf den Trakt vum [[Giovanni Pietro Tencala]] nees nei opgebaut an e krut e Stack bäi. Haut sinn do d'Amtsraim vum Bundespresident. Ënner dem Trakt an der Amalienburg war och de grousse Wäikeller vun der Buerg.

Op der anerer Säit vun der Buerg (beim haitege *Josephsplatz*) war d'Haffbibliothéik, déi vum [[Karl VI. (HRR)|Keeser Karl VI.]] gegrënnt gouf an déi haut de Prunksall vun der Éisträichescher Nationalbibliothéik beinhalt. De Bau huet mam [[Johann Bernhard Fischer von Erlach]] ugefaangen, a [[1735]] vu sengem Jong [[Joseph Emanuel Fischer von Erlach|Joseph Emanuel]] fäerdeggestallt. An dësem Sall sinn d'Bichersammlung vum [[Eugène de Savoie-Carignan|Prënz Eugène]], e Plaffongsfresko vum [[Daniel Gran]] an d'Keeserstandbiller vum [[Paul Strudel]].

Aner Koproduktiounen tëscht Papp a Jong Fischer von Erlach sinn d*'Winterreitschule* vis-à-vis vun der Stallburg - wou et [[1848]] zu der éischter Sëtzung vum éisträichesche Parlament koum - an de *Reichskanzleitrakt* vis-à-vis vum Leopoldineschen Trakt. Dëse gouf ursprénglech vum [[Johann Lucas von Hildebrandt]] geplangt an hei waren d'Amtsraim vum Räichsvizekanzler, dem tatsächleche "Premierminister" vum Hellege Réimesche Räich an de Räichshaffrot. An dësem Trakt waren nom Enn vum Räich d'Appartementer vum [[Napoléon II.|Herzog vu Reichsstadt]] an zulescht vum [[Franz Joseph I. vun Éisträich-Ungarn|Keeser Franz Joseph I.]].

Vum Joseph Emanuel Fischer von Erlach gouf och *Michaelertrakt* geplangt, deen d'Winterreitschule mam Reichskanzlertrakt verbanne sollt. Well awer dat aalt [[Buergtheater]] am Wee stoung, gouf dëse Plang iwwer laang Zäit net realiséiert, a konnt eréischt an de Joren [[1889]]-[[1893|93]] vum [[Ferdinand Kirschner]] a liicht verännerter Form tatsächlech gebaut ginn.

Et koum ëmmer nees zu Ëmbauten an Upassungen, besonnesch an de Joren [[1763]]-[[1769|69]] ënner dem [[Nikolaus von Pacassi]], deen d'Haffbibliothéik mam Rescht vun der Buerg an op der anerer Säit mat der [[Augustinerkierch (Wien)|Augustinerkierch]] verbonnen huet, a sou de *Josephsplatz* geschaf huet, deen als eng vun de schéinste Plaze vu Wien gëllt. Nom Ëmbau vun der [[Albertina (Wien)|Albertina]] an den [[1820]]er Jore vum [[Joseph Kornhäusel]] ass och si mat der Hofburg verbonnen.

[[1809]] gouf en Deel vun den ale Bastioune bei der Buerg als Folleg vun de [[Napoleonesch Kricher|Kricher]] gesprengt a geschleeft. Zu der haiteger [[Wiener Ringstrooss]] hin, goufen deemools nei Virwierker (d'sougenannten Hornwerkskurtine an d'Escarpen) ugeluecht, an déi d'[[Klassizismus|klassizistesch]] Buergpaart integréiert ginn ass. Bannend dësen neie Mauere goufe Gäert ugeluecht: de private keeserleche Buerggaart, den Heldenplatz an de *Volksgarten* mam [[Theseus]]tempel, de genee wéi d'Paart vum [[Peter von Nobile]] geschaf gouf. E weideren Ubau aus dëser Zäit ass den *Zeremoniensaal* von [[Louis Montoyer]] ([[1804]]), deen aus der Buerg erausgekuckt huet. Dëse Sall huet awer optesch gestéiert a gouf *Nues* genannt - haut ass en an der *Neue Burg* integréiert.



An den [[1860]]er Joren, nodeem d'Stadmauere ofgerappt waren, an d'Stad sech erweidert huet, koum et zu der leschter grousser Erweiderung vun der Buerg. Geplangt war ee *Kaiserforum*, eng Anlag mat zwee Fligelen iwwer d'Ringstrasse, mat den Zwillingsmuséeën (Konschthistoreschen an [[Naturhistoresche Musée Wien|Naturhistoresche Musée]]) als Flanken an den ale Ställ vum Fischer von Erlach als Ofschloss. D'Bauleitung vun dësem Projet haten de [[Gottfried Semper]] a spéider de [[Karl Freiherr von Hasenauer]]. D'Muséeë goufen [[1891]] fäerdeg gestallt, de Rescht vum Forum huet sech awer sou laang higezunn, datt et ausser der Representatioun kee wierkleche Besoin gouf. [[1913]] gouf de Südostfligel, d*Neue Burg* gréisstendeels fäerdeggestallt, d*'Kaiserforum* awer schliisslech ad acta geluecht. Ëmmerhi sinn sou den [[Heldenplatz]] an de *Maria-Theresien-Platz* entstanen. An der *Neue Burg* si verschidde Muséeën ([[Ephesos]]-Museum, Haff- Juegd- a Rüstkummer, Völkerkundemuseum) an d'Liessäll vun der éisträichescher Nationalbibliothéik. Um Heldenplatz stinn d'Reiderstatue vun zwéi bedeitenden éisträichesche Feldhären, dem [[Prënz Eugène]] an dem [[Karl vun Éisträich-Teschen|Äerzherzog Karl]]. Vum Balcon vun der *Neue Burg* um Heldenplatz gouf [[1938]] den *Anschluss* un d'Däitscht Räich inzenéiert.

Aner Skulpture sinn d'Reiderstatu vum [[Joseph II. (HRR)|Keeser Joseph II.]] vum [[Franz Anton Zauner]] um *Josephsplatz* an d'Statu vum [[Franz I. vun Éisträich|Franz I.]] am banneschten Haff vum [[Pompeo Marchesi]]. Nodeem de Michaelerplatz fäerdeg gi war, goufen do zwéi Bure mat Skulpturen opgeriicht: *Die Macht zur See* vum [[Rudolf Weyr]] an *Die Macht zu Lande* vum [[Edmund Hellmer]].

An der Nuecht vum [[26. November|26.]] op de [[27. November]] [[1992]] koum et an der Hofburg zu engem Groussbrand am Beräich vun de *Redoutesäll'' um Josephsplatz. En Deel vum Daach an den ieweschte Stack si komplett ofgebrannt. D'Renovéierung konnt awer schonn 1997 ofgeschloss ginn. Am nei opgebauten Deel fënnt een elo Mauer- a Plaffongsbiller vum Josef Mikl.

## Um Spaweck

*  Fuerschungsprojet "Die Wiener Hofburg" 
*  D'Wiener Hofburg