open-index/open-wikipedia-markdown huggingface dataset:
Gilles Birnbaum

De **Gilles Birnbaum**, gebuer den 8. September 1980, ass e lëtzebuergeschen Handballspiller.

1999 war de Birnbaum fir d'éischt am Kader vun der lëtzebuergescher Härenhandballnationalekipp. Hien huet 8-mol an der Nationalekipp gespillt an dobäi 11 Goler geschoss.

Hie war e Spiller vum HB Diddeleng.

## Kuckt och
Cichus (Moundkrater)

De **Cichus** ass en Aschlagkrater am Südwesten op der viischter Moundsäit, um ëstleche Rand vum Palus Epidemiarum, ëstlech vum Krater Capuanus a südwestlech vum Krater Weiss.

De liicht erodéierte Krater huet am Zentrum konzentresch Strukturen.

De Krater gouf 1935 vun der I.A.U. nom italieeneschen Dichter, Dokter an Astronom Cecco d'Ascoli genannt.

## Um Spaweck
* Moundkaart 111: D'Cichus-Krateren leien uewe riets an der Mëtt
Claude Bizjak

De **Claude Bizjak** ass e lëtzebuergeschen Handballspiller.

1967 war de Bizjak fir d'éischt am Kader vun der lëtzebuergescher Härenhandballnationalekipp. Hien huet 4-mol an der Nationalekipp gespillt an dobäi ee Gol geschoss.

## Kuckt och
Mënscherechter

**Mënscherechter** si grondleeënd Rechter, déi all Mënsch zoustinn, an dat onofhängeg vun Hierkonft, Geschlecht, Relioun oder anere Charakteristiken. Si gëllen universell an zu all Moment, well all d'Mënsche gläich u Würd a Rechter sinn. D'Mënscherechter gëllen als universell unerkannte moralesch Prinzippien oder Normen, déi Standarde fir mënschlecht Behuele festleeën an dacks souwuel duerch national wéi och duerch international Gesetzer geschützt sinn.

Vill Weltrelioune gleewen zënter laang hir, datt d'mënschlecht Liewen helleg ass. Déi haiteg Mënscherechter sinn awer eréischt an der Zäit vum Renaissance-Humanismus an der fréier Neizäit opkomm. Am 17. Joerhonnert hu Reliounskricher an Europa a Biergerkricher an England zum Entstoe vum Liberalismus gefouert. Am 18. Joerhonnert, wärend der Opklärung, goufen d'Iddie vun natierlech Rechter wichteg. Déi Iddien, déi op dem Naturrecht baséieren, hunn déi amerikanesch an déi franséisch Revolutioune beaflosst. D'Virstellung vu Mënscherechter huet sech awer eréischt méi spéit entwéckelt. Am 19. Joerhonnert sinn an Europa méi demokratesch Strukturen entstanen, déi am 20. Joerhonnert zum allgemenge Walrecht gefouert hunn.

Dat modernt Konzept vun de Mënscherechter huet nom Zweete Weltkrich un Opmierksamkeet gewonnen, besonnesch als Reaktioun op den Horror vum Holocaust. Dat huet dozou gefouert, datt d'Vereent Natiounen déi Allgemeng Deklaratioun vun de Mënscherechter ugeholl hunn, déi bis haut d'Grondlag vum internationale Mënscherechtsschutz ass. Si gouf an iwwer 500 Sproochen iwwersat a gëllt weltwäit als bedeitend Dokument.

Zu de Mënscherechter zielen ënner anerem d'Recht op Liewen, d'Verbuet vun der Folter, d'Meenungs- a Reliounsfräiheet an d'Gläichheet virum Gesetz. Och sozial, wirtschaftlech a kulturell Rechter wéi den Zougank op Bildung, Gesondheetsversuergung, Aarbecht oder Wunnen zielen dozou. A méi neien Entwécklunge goufen d'Recht op proppert Waasser (2010) oder op eng gesond Ëmwelt (2021) als Mënscherecht unerkannt.

D'Mënscherechter sinn ondeelbar a vuneneen ofhängeg. Biergerlech a politesch Rechter loosse sech net lassgeléist vu sozialen a wirtschaftleche Rechter denken - déi eng sinn eng Konditioun fir déi aner. Hir Universalitéit bedeit awer net datt se alleguer gläich sinn: déi eenzel Staate kënnen an hiren nationale Gesetzer zousätzlech Rechter accordéieren oder méi héich Standarde setzen.

## Kuckt och
* Deklaratioun vun de Mënschen- a Biergerrechter vu 1789
* Universal Deklaratioun vun de Mënscherechter

## Um Spaweck
Dirk Bordignon

Den **Dirk Bordignon**, gebuer de 16. August 1967, ass e lëtzebuergeschen Handballspiller.

1985 war de Bordignon fir d'éischt am Kader vun der lëtzebuergescher Härenhandballnationalekipp. Hien huet 78-mol an der Nationalekipp gespillt an dobäi 172 Goler geschoss.

Hie war e Spiller vum HB Diddeleng.

## Kuckt och
Tim Whelan

De **Tim Whelan**, gebuer als *Timothy Francis Whelan* dem 2. November 1893 zu Cannelton, a gestuerwen den 12. August 1957 zu Beverly Hills a Kalifornien, war en US-amerikanesche Filmregisseur, Dréibuchauteur a Filmproduzent.

## Filmographie
### Kino
#### als Regisseur
* 1928: *[[Adam's Apple]]* - Haaptacteuren: Monty Banks, Gillian Dean	
* 1929: *[[When Knights Were Bold]]* - Haaptacteuren: Nelson Keys, Miriam Seegar
* 1933: *[[It's a Boy]]* 
* 1934: *[[Aunt Sally]]* 
* 1934: *[[The Camels Are Coming]]* - Haaptacteuren: Jack Hulbert, Anna Lee
* 1935: *[[The Murder Man]]* - Haaptacteuren: Spencer Tracy, Virginia Bruce 
* 1935: *[[The Perfect Gentleman]]* - Haaptacteuren: Frank Morgan 
* 1936: *[[Two's Company]]* - Haaptacteuren: Ned Sparks, Gordon Harker
* 1936: *[[The Mill on the Floss]]* - Haaptacteuren: Frank Lawton, Victoria Hopper
* 1937: *[[Action for Slander]]* - Haaptacteuren: Clive Brook, Ann Todd
* 1937: *[[Farewell Again]]* - Haaptacteuren: Leslie Banks, Flora Robson
* 1937: *[[Smash and Grab]]* - Haaptacteuren: Jack Buchanan
* 1938: *[[The Divorce of Lady X]]* - Haaptacteuren: Merle Oberon, Laurence Olivier
* 1938: *[[St. Martin's Lane]]* - Haaptacteuren: Charles Laughton, Vivien Leigh, Rex Harrison 
* 1939: *[[Q Planes]]* - Haaptacteuren: Laurence Olivier, Ralph Richardson
* 1940: *[[Ten Days in Paris]]* - Haaptacteuren: Rex Harrison
* 1940: *[[The Thief of Bagdad]]* - Regie zesumme mam Ludwig Berger, Michael Powell - Haaptacteuren: Conrad Veidt, Sabu
* 1930: *[[The Mad Doctor]]* - Haaptacteuren: Basil Rathbone, Ellen Drew
* 1941: *[[International Lady]]* - Haaptacteuren: George Brent, Basil Rathbone
* 1942: *[[Twin Beds]]* - Haaptacteuren: George Brent, Joan Bennett
* 1942: *[[Nightmare]]* - Haaptacteuren: Diana Barrymore, Brian Donlevy
* 1942: *[[Seven Days' Leave]]* - Haaptacteuren: Victor Mature, Lucille Ball 
* 1943: *[[Swing Fever]]* - Haaptacteuren: Kay Kyser, Marilyn Maxwell 
* 1943: *[[Higher and Higher]]* - Haaptacteuren: Michèle Morgan, Jack Haley 
* 1944: *[[Step Lively]]* - Haaptacteuren: Frank Sinatra, George Murphy 
* 1946: *[[Badman's Territory]]* - Haaptacteuren: Randolph Scott, Ann Richards
* 1948: *[[This Was a Woman]]* - Haaptacteuren: Sonia Dresdel, Walter Fitzgerald
* 1955: *[[Rage at Dawn]]* - Haaptacteuren: Randolph Scott, Forrest Tucker
* 1955: *[[Texas Lady]]* - Haaptacteuren: Claudette Colbert, Barry Sullivan

## Um Spaweck
John Bohnert

Den **John Bohnert** ass e lëtzebuergeschen Handballspiller.

1971 war de Bohnert fir d'éischt am Kader vun der lëtzebuergescher Härenhandballnationalekipp. Hien huet zweemol an der Nationalekipp gespillt.

## Kuckt och
Michael Richards

De **Michael Anthony Richards**, gebuer de 24. Juli 1949 zu Culver City am Bundesstaat Kalifornien, ass en US-amerikanesche Filmschauspiller, Auteur, Televisiounsproduzent a -komiker. Hien ass haaptsächlech wéinst senger Roll vum *Kramer* an der TV-Serie *[[Seinfeld]]* tëscht 1989 an 1998 bekannt.

## Um Spaweck
Lëscht vun de Stroossentunnellen zu Lëtzebuerg

Dës Lëscht vun de **Stroossentunnellen zu Lëtzebuerg** baséiert zum gréissten Deel op enger Lëscht vun Tunnellen déi an d'Kompetenz vun der staatlecher Bauverwaltung falen. D'Lëscht ass en Deel vun de .

## Um Spaweck
Arthur Ripley

Den **Arthur Ripley**, gebuer den 12. Januar 1897 zu New York, a gestuerwen den 13. Februar 1961 zu Los Angeles, war en US-amerikanesche Filmregisseur, Kameramann, Filmproduzent an Dréibuchauteur.

## Filmographie
### als Regisseur
* 1926: *Hooked at the Altar * - Haaptacteuren: Ralph Graves, Thelma Parr - (Kuerzfilm)
* 1933: *A Wrestler's Bride* - Haaptacteuren: Eddie Gribbon, Joyce Compton - (Kuerzfilm)
* 1933: *[[The Pharmacist]]* Haaptacteuren: W.C. Fields, Babe Kane - (Kuerzfilm)
* 1933: * The Barber shop * - Haaptacteuren: W.C. Fields, Elise Cavanna - (Kuerzfilm)
* 1934: *Counsel on De Fence* - Haaptacteur: Harry Langdon - (Kuerzfilm)
* 1934: *In the Dog House* - Haaptacteuren: Andy Clyde, Vivien Oakland - (Kuerzfilm)
* 1934: *Shivers* - Haaptacteur: Harry Langdon- (Kuerzfilm)
* 1935: *South Seasickness* - Haaptacteuren: Edgar Kennedy, Florence Lake - (Kuerzfilm)
* 1933: *The Leather Necker* - Haaptacteuren: Harry Langdon, Mona Rico - (Kuerzfilm)
* 1935: *Edgar Hamlet* - Haaptacteuren: Edgar Kennedy, Florence Lake - (Kuerzfilm)
* 1935: *In Love at 40* - Haaptacteuren: Edgar Kennedy, Florence Lake - (Kuerzfilm)
* 1935: * Happy Tho' Married * - Haaptacteuren: Edgar Kennedy, Florence Lake - (Kuerzfilm)
* 1936: * Gasoloons * - Haaptacteuren: Edgar Kennedy, Florence Lake - (Kuerzfilm)
* 1936: * Will Power * - Haaptacteuren: Edgar Kennedy, Florence Lake - (Kuerzfilm)
* 1936: * How to Behave * - Haaptacteur: Robert Benchley - (Kuerzfilm)
* 1936: * How to Train a Dog * - Haaptacteur: Robert Benchley - (Kuerzfilm)
* 1938: *[[I Met My Love Again]]* - Regie zesumme am Joshua Logan - Haaptacteuren: Joan Bennett, Henry Fonda
* 1940: * Scrappily Married* - Haaptacteuren: Leon Errol, George Meeker - (Kuerzfilm)
* 1940: * Twincuplets* - (Kuerzfilm)
* 1942: *[[Prisoner of Japan]]* - Haaptacteuren: Alan Baxter, Gertrude Michael 	Gertrude Michael
* 1944: *[[Voice in the Wind]]* - Haaptacteuren: Francis Lederer, Sigrid Gurie
* 1946: *[[The Chase (Film 1946)|The Chase]]* - Haaptacteuren: Robert Cummings, Michèle Morgan
* 1958: *[[Thunder Road (Film)|Thunder Road]]* - Haaptacteuren: Robert Mitchum, Gene Barry
## Um Spaweck
Tunnel vun Esch-Sauer

Den **Tunnel vun Esch-Sauer** ass e 75 Meter laangen Tunnel zu Esch-Sauer op der N27. E féiert ënner dem Biergréck erduerch op deem d'Buerg vun Esch-Sauer steet.

D'Strooss, déi duerch den Tunnel féiert, läit op enger Héicht vun 277 Meter an ass domat op der déifster Plaz ronn 43 Meter ënner dem Buedem. En ass banne ganz mat Schiferplacken ausgekleet, déi vertikal zum Verwëllef agebaut goufen.

Den Tunnel erspuert e ronn 750 Meter laangen Ëmwee laanscht d'Sauer an iwwer déi schmuel Strooss an der Uertschaft.
Roland Davelli

De **Roland "Rolly" Davelli**, gebuer den 11. Januar 1962 zu Diddeleng, ass e lëtzebuergeschen Handballspiller.

1982 war den Davelli fir d'éischt am Kader vun der lëtzebuergescher Härenhandballnationalekipp. Hien huet 47-mol an der Nationalekipp gespillt an dobäi 45 Goler geschoss.

## Kuckt och
Weiss (Moundkrater)

De **Weiss** ass en Aschlagkrater am Südwesten vun der viischter Moundsäit tëscht dem Mare Nubium an dem Palus Epidemiarum, nordëstlech vum Krater Cichus a südëstlech vum Mercator, um Enn vum Rupes Mercator.

De Krater ass ganz staark erodéiert, am Norde ass de Rampli bal komplett verschwonnen an dat Bannenzeg zum Mare Nubium hin ass op.

De Krater gouf 1935 vun der I.A.U. nom éisträicheschen Astronom Edmund Weiss genannt.

## Um Spaweck
* Weiss op The-Moon Wiki
* Moundkaart 94: De Krater Weiss läit ënnen an der Mëtt
Roger Dammé

De **Roger Dammé** ass e lëtzebuergeschen Handballspiller.

1983 war den Dammé fir d'éischt am Kader vun der lëtzebuergescher Härenhandballnationalekipp. Hien huet 60-mol an der Nationalekipp gespillt an dobäi 144 Goler geschoss.

## Kuckt och
Canton de Périgueux-2

De **Canton de Périgueux-2** ass eng franséisch administrativ Andeelung am Arrondissement Périgueux am Departement Dordogne an der Regioun Nei-Aquitaine.

## Gemengen am Kanton

* en Deel vu Périgueux
Hypatia (Moundkrater)

Den **Hypatia** ass en Aschlagkrater op der viischter Moundsäit um westleche Rand vum Sinus Asperitatis, südëstlech vum Krater Delambre a westlech vum Moundkrater Torricelli.
De Krater ass onreegelméisseg geformt a staark erodéiert.

De Krater gouf 1935 vun der I.A.U. no der spéitantiker Philosophin Hypatia genannt ginn.

## Um Spaweck
* Moundkaart 78: Hypatiakrateren leien uewe riets Mëtt
Eurovision Song Contest 2020

De **65. [[Eurovision Song Contest]]** sollt seng zwou Halleffinallen an d'Finall am Mee 2020 zu Rotterdam an Holland, dem Gewënnerland vum Eurovision Song Contest 2019 hunn. Den 18. Mäerz 2020 hunn d'Organisateure bekannt ginn datt d'Evenement wéinst der COVID-19-Pandemie ofgeblose gouf.
 
Als offiziell Ersatzsendung fir déi ofgesot Veranstaltungen a fir déi schonn ausgewielt 41 Lidder ze honoréieren, gouf de 16. Mee 2020 zu Hilversum d'Sendung  ouni Publikum ofgehalen. Eenzel Länner hate sech och dozou entscheet fir eng eegen Ersatzsendung mat Ofstëmmungen ofzehalen, déi dann am jeeweilege Land organiséiert goufen. Wärend dësen Ersatzsendunge gouf och ugekënnegt, datt den Eurovision Song Contest 2021 nees zu Rotterdam ofgehale gi soll.

## Halleffinallen

### 1. Halleffinall
Déi éischt Halleffinall déi den 12. Mee 2020 sollt sinn gouf annulléiert.

### 2. Halleffinall
Déi zweet Halleffinall déi de 14. Mee 2020 sollt sinn gouf annulléiert.

## Finall
D'Finall sollt de 16. Mee 2020 sinn (annulléiert).
Déi 26 Länner an der Finall sollte sinn:
:* Déi "Grouss 5" (Big-5) Frankräich, Däitschland, Spuenien, Italien a Groussbritannien
:* D'Gaaschtland
:* Déi bescht 10 Länner aus der éischter Halleffinall
:* Déi bescht 10 Länner aus der zweeter Halleffinall

Am Fall vu Punktgläichheet hätt dee mat der héchster Eenzelwäertung gewonnen. Ofstëmmungsberechtegt bei der Finall sollten all Länner sinn déi matgemaach hunn.

## Um Spaweck

* Offiziell Säit vum ESC
Canton de Bavans

De **Canton de Bavans** ass eng franséisch administrativ Andeelung am Arrondissement Montbéliard, Departement Doubs an der Regioun Bourgogne-Franche-Comté, déi mat engem Dekreet vum 25. Februar 2014 gegrënnt gouf.

## Gemengen am Kanton

* Accolans
* Aibre
* Allondans
* Anteuil
* Appenans
* Arcey
* Bavans
* Belvoir
* Berche
* Beutal
* Blussangeaux
* Blussans
* Bournois
* Branne
* Bretigney
* Chaux-lès-Clerval
* Chazot
* Clerval
* Colombier-Fontaine
* Crosey-le-Grand
* Crosey-le-Petit
* Dampierre-sur-le-Doubs
* Désandans
* Dung
* Échenans
* Étouvans
* Étrappe
* Faimbe
* Fontaine-lès-Clerval
* Gémonval
* Geney
* L'Hôpital-Saint-Lieffroy
* Hyémondans
* L'Isle-sur-le-Doubs
* Issans
* Laire
* Lanans
* Lanthenans
* Longevelle-sur-Doubs
* Lougres
* Mancenans
* Marvelise
* Médière
* Montenois
* Onans
* Orve
* Pompierre-sur-Doubs
* Présentevillers
* La Prétière
* Rahon
* Randevillers
* Rang
* Raynans
* Roche-lès-Clerval
* Saint-Georges-Armont
* Saint-Julien-lès-Montbéliard
* Saint-Maurice-Colombier
* Sainte-Marie
* Sancey
* Santoche
* Semondans
* Servin
* Sourans
* Soye
* Surmont
* Valonne
* Vaudrivillers
* Vellerot-lès-Belvoir
* Vellevans
* Vernois-lès-Belvoir
* Le Vernoy
* Villars-sous-Écot
* Vyt-lès-Belvoir
Piazzi (Moundkrater)

De **Piazzi** ass en Aschlagkrater um westlechste Rand vun der viischter Moundsäit, südëstlech vum Mare Orientale a südëstlech vum Krater Lagrange, nërdlech vum Krater Inghirami.

De Krater ass staark iwwerformt an iwwerdeckt vun den Ejekta vum Mare Orientale, soudatt de Kraterrand nëmme schlecht auszemaachen ass.

De Krater gouf 1935 vun der I.A.U. nom italieeneschen Astronom Giuseppe Piazzi genannt.

## Um Spaweck
* Piazzi op The-Moon Wiki
* Moundkaart 109: De Krater Piazzi läit uewe riets
Canton de Besançon-2

De **Canton de Besançon-2** ass eng franséisch administrativ Andeelung am Arrondissement Montbéliard, Departement Doubs an der Regioun Bourgogne-Franche-Comté, déi mat engem Dekreet vum 25. Februar 2014 gegrënnt gouf.

## Gemengen am Kanton
En Deel vu Besançon +

* Audeux
* Champagney
* Champvans-les-Moulins
* Chaucenne
* École-Valentin
* Mazerolles-le-Salin
* Noironte
* Pelousey
* Pirey
* Pouilley-les-Vignes
* Serre-les-Sapins
Mike Majerus

De **Mike Majerus**, gebuer den 2. November 1975, ass e lëtzebuergeschen Handballspiller op der Golkipp-Positioun.

1993 war de Majerus fir d'éischt am Kader vun der lëtzebuergescher Härenhandballnationalekipp. Hien huet 147-mol an der Nationalekipp gespillt; et ass de Rekord bei de Lëtzebuerger Handballgolkippen (Stand: 2016).

Hien ass e Spiller vum HC Bierchem.

De Mike Majerus ass den Zwillingsbrudder vum Handballspiller Tom Majerus.

## Kuckt och
Clement Dieschburg

De **Clement Dieschburg** ass e lëtzebuergeschen Handballspiller op der Golkipp-Positioun.

1954 huet den Dieschburg eemol an der lëtzebuergescher Härenhandballnationalekipp gespillt.

## Kuckt och
Lagrange (Moundkrater)

De **Lagrange ** ass e Moundkrater an der südlecher Hemispher, no bei de Montes Cordillera op der viischter Moundsäit.

## Um Spaweck
* Lagrange Digital Lunar Orbiter Photographic Atlas of the Moon
* Moundkaart 109: Lagrange-Krateren leien uewen an der Mëtt
Kuelbecherhaff

De **Kuelbecherhaff** ass en Haff a Lieu-dit an der Gemeng Helperknapp. Virum 1. Januar 2018 huet en zur fréierer Gemeng Tënten gehéiert.

E läit op enger Héicht vu ronn 320 m (NG-L) um *Kuelbicherbierg* (engem Ausleefer vum *Béisebierg*), deen no Westen hin op den Dall vun der Kalbaach erofgeet, an no Süden hin op dee vun der Äisch. Ronderëm ass Bësch.

Den Accès zum Haff geet iwwer eng schmuel Strooss, déi vum CR113 ofgeet, kuerz no der Kräizung mam CR105.

Den 20. November 2020 goufen d'Haaptgebaier vum Kuelbecherhaff als nationaalt Monument klasséiert.

## Geschicht

## Kuckt och
Bricher Millen

D**'Bricher Millen** ass e Lieu-dit a fréier Millen an der Gemeng Helperknapp.

Se läit op enger Héicht vu ronn 270&nbsp;m (NG-L) an enger Kéier vun der Äschbech, enger Niewebaach vun der Atert, westlech vu Bruch (dohier den Numm: Bricher Millen).

## Kuckt och
Banannefabrik

D**'Banannefabrik** ass en aalt Geméis- an Uebstlagerhaus an der Rue du Puits zu Bouneweg, an deem zanter uganks der 1990er Joren e Kulturzenter entwéckelt gouf, dee sech virun allem fir Virbereedungen a Prouwe vu Konschtspektakelen eegent. Den offiziellen Numm ass **Centre de production et de création artistique** (CPCA).

Zanter Juni 2011 hu 5 kulturell Vereenegungen hire Sëtz an der Banannefabrik:
*de *[[Centre de création chorégraphique luxembourgeois]]* (TROIS C-L)
*MASKéNADA
*d'Verwaltung vum Kasemattentheater
*d'Verwaltung vum Théâtre du Centaure
*d'Theaterfederatioun.

## Um Spaweck
*http://www.banannefabrik.lu
Maclaurin (Moundkrater)

De **Maclaurin** ass en Aschlagkrater südwestlech vum klenge Mare Spumans am ëstlechen Deel vun der viischter Moundsäit. Hie läit nordëstlech vum opfällege Krater Langrenus a west-nordwestlech vum Krater Gilbert.

D'Kraterstruktur vum *Maclaurin* erschéngt ongewéinlech, well vill kleng Krateren u säi baussenzege Rand stoussen. Am Norde sinn dat speziell déi vu Lava iwwerschwemmt *Maclaurin O* a *Maclaurin K*. Laanscht d'Nordost-, Ost- an d'Südsäit sinn och Satellittekrateren. Déi dräi Krateren um Südrand, zu deene *Maclaurin A* a *Maclaurin N* gehéieren, si wäit genuch an den Haaptkrater agedrongen, fir den Ëmrëss op där Plaz ofzeflaachen. Déi eenzeg fräi Plazen am Ëmfang sinn op der Westsäit an op enger kuerzer Streck am Südosten. Trotz allem huet de Maclaurin eng zimmlech kreesronn Form.

Déi bannenzeg Kraterwänn falen an engem liichte Rampli op den ofgeflaachte Kraterbuedem. De mëttlere Beräich gouf, méiglecherweis duerch basaltesch Lava, nei gebilt an huet dofir wéinst senger donkeler Téinung eng niddreg Albedo. Am Mëttelpunkt vum Kraterbuedem läit en niddregen zentrale Bierg.

## Um Spaweck
* Maclaurin op The-Moon Wiki
* Krater Maclaurin am "Digital Lunar Orbiter Photographic Atlas of the Moon"
* Moundkaart 184: De Krater Maclaurin läit uewe riets
Hugh Masekela

Den **Hugh Ramopolo Masekela**, och nach *Bra Hugh* genannt, gebuer de 4. Abrëll 1939 zu Witbank (Südafrika), a gestuerwen den 23. Januar 2018 zu Johannesbuerg, war e südafrikaneschen Jazzmuseker, Sänger a Komponist. Hie gëllt als ee vun de wichtegsten Jazz- a Weltmusek-Pionéier aus Südafrika. A ville vu sengen Texter aus der Zäit vun der Apartheid huet hien déi deemoleg rau Liewensëmstänn kritiséiert. Hien huet zwéi Grammyen a vill aner Präisser gewonnen.
Mario Fratini

De **Mario Fratini**, gebuer den 12. August 1958, ass e lëtzebuergeschen Handballspiller op der Golkipp-Positioun.

1984 war de Fratini fir d'éischt am Kader vun der lëtzebuergescher Härenhandballnationalekipp. Hien huet 80-mol an der Nationalekipp gespillt.

Hie war e Spiller vum HB Esch.

## Kuckt och
Dubru

**Dubru** ass de Familljennumm vun ë.&nbsp;a. follgende Persounen:
* Louis Dubru (1895–?), e belsche wallounesch-sproochegen Auteur.
* Marcel Dubru, e lëtzebuergeschen Handballspiller.
Guy Gehlen

De **Guy Gehlen**, gebuer den 20. Abrëll 1947, ass e fréiere lëtzebuergeschen Handballspiller op der Golkipp-Positioun. Hien huet mam Sport 1959 am Foussball als Golkipp fir Cadetsekipp vun der Jeunesse Esch ugefaangen.

1963 huet hie bei den Handball gewiesselt a stoung fir den HB Fola am Gol. Knapps ee Joer méi spéit huet hie fir d'Éischt Ekipp vum Escher Veräi gespillt.

Den Optakt vun senger laangjäreger internationaler Karriär an der Handballnationalekipp war am Mäerz 1965 géint Finnland. Vun 1965 bis 1977 (Enn vun senger Karriär) stoung de Guy Gehlen bei 98 Lännerspiller onënnerbrach am Gol.

Nodeems hie sech 1977 aus der Nationalekipp zeréckgezunn hat, huet de Guy Gehlen 3 Joer méi spéit och beim HB Fola, fir deen hien ëm déi aachthonnertmol am Asaz war, opgehale mat spillen.

De Guy Gehlen war och als Schidsriichter am Handball aktiv an huet tëschent 1975 an 1980 vill Spiller an der Jugendliga gepaff. Nom Enn vun senger Karriär als Golkipp 1980, huet hie sech op seng Schidsriichter-Karriär konzentréiert a war bei ëm déi 150 Spiller an der Nationaldivisioun am Asaz.

Wéi säin éischte Jong op Welt koum, huet de Guy Gehlen 1990 dunn och mat der Schidsriichterei opgehalen, fir sech op seng Famill ze konzentréieren.

## Kuckt och
John Welter

Den **John Welter** ass e lëtzebuergeschen Handballspiller op der Golkipp-Positioun.

1950 war de Welter fir d'éischt am Kader vun der lëtzebuergescher Härenhandballnationalekipp. Hien huet 15-mol an der Nationalekipp gespillt.

## Kuckt och
Michel Weber

Et gëtt verschidde Persounen déi **Michel [[Weber]]** heeschen:
* Michel Weber (1938–2011), en däitschen Autoscoureur an Entreprener.
* Michel Weber, e lëtzebuergeschen Handballspiller.
* Michel Weber, e Schwäizer Kanut.
* Michel Weber (* 1963), e belsche Philosoph.
* Michel Weber (1858–1939), e lëtzebuergeschen Industriellen a Lokalpolitiker.
Gilbert (Moundkrater)

De **Gilbert** ass en Aschlagkrater um ëstleche Rand vun der viischter Moundsäit, ëstlech vum Mare Smythii, nërdlech vum Krater La Pérouse an nordwestlech vum Krater Kästner.
De Krater ass staark erodéiert an de Kraterrand ass deelweis vu klenge Krateren iwwerlagert.

De Krater gouf 1964 vun der I.A.U. nom US-amerikanesche Geolog Grove Karl Gilbert an dem engleschen Dokter William Gilbert genannt.

## Um Spaweck
* Moundkaart 81: De Krater Gilbert läit uewe lénks Mëtt
Rolf Ulmerich

De **Rolf Ulmerich**, de 16. November 1960, ass e lëtzebuergeschen Handballspiller op der Golkipp-Positioun.

1991 war den Ulmerich fir d'éischt am Kader vun der lëtzebuergescher Härenhandballnationalekipp. Hien huet zweemol an der Nationalekipp gespillt.

Hie war e Spiller vum Fraternelle Esch.

## Kuckt och
Théo Thill

Den **Théo Thill** ass e lëtzebuergeschen Handballspiller.

1970 war den Thill fir d'éischt am Kader vun der lëtzebuergescher Härenhandballnationalekipp. Hien huet eemol an der Nationalekipp op der Golkipp-Positioun gespillt, an dobäi 13-mol op enger Attack-Positioun. Hien huet zéng Goler geschoss.

## Kuckt och
La Pérouse (Moundkrater)

De **La Pérouse** ass en Aschlagkrater no beim ëstleche Rand vun der viischter Moundsäit. Hie läit nordwestlech vum Krater Ansgarius an ëstlech vum Krater Kapteyn. Wéinst senger Lag erschéngt de Krater vun der Äerd aus gesinn verkierzt. Vum Orbit aus erkennt ee seng Form bal kreesfërmeg.

De Rand vum *La Pérouse* ass vun nofollgenden Aschléi sou gutt wéi net beréiert an zeechent sech däitlech of. Hien huet e klengen Ausleefer a ganz kleng Béi am süd-südëstlechen an am süd-südwestleche Beräich. Déi bannenzeg Wänn sinn zum gréissten Deel an Terrasse gegliddert. Aus dem Kraterbuedem hieft sech eppes nordëstlech vum Mëttelpunkt en Zentralbierg, dee liicht no Südosten hi verlängert ass. Südëstlech vun där Formatioun ass de Kraterbuedem vun engem klengen Aschlag gezeechent.

De Krater gëtt heiansdo och als *La Peyrouse* bezeechent.

## Um Spaweck
* Krater La Pérouse am "Digital Lunar Orbiter Photographic Atlas of the Moon"
* Moundkaart 81: La Pérouse Krater läit an der Mëtt lénks
RGTR-Linn 111

D**'RGTR-Linn 111** ass eng primär regional Buslinn déi zanter dem 17. Juli 2022 am Kader vum RGTR am Optrag vum Ministère fir Mobilitéit an ëffentlech Aarbechten um Trajet Lëtzebuerg - Miersch fiert. 
Se fiert an der Woch all hallef Stonn a sonndes all Stonn.

## Halten op der Linn
(*D'Nimm vun den Halte si sou uginn, wéi s'am offizielle Fuerplang publizéiert sinn*.)

## Entwécklung vun der Linn
* Virum 17. Juli 2022 ass d'Streck Lëtzebuerg - Miersch als **Linn 290** gefuer ginn. D'Linn 111 war deemools d'Streck Lëtzebuerg - Iechternach, iwwer Konsdref a Bäerdref.

## Kuckt och
* Lëscht vun den RGTR-Buslinnen

## Um Spaweck

All d'Informatioune bezéie sech op de Fuerplang vum 18. Mee 2025
Naturschutzgebitt Griechten

D**'Naturschutzgebitt Griechten ** ass en Naturschutzgebitt zu Lëtzebuerg, an de Gemenge Käerjeng a Garnech. D'Bestëmmunge vum Naturschutzgebitt goufen am Règlement grand-ducal vum 20. Juli 2017 festgehalen..

Et handelt sech ëm en Areal vun 204,79 Hektar, ronderëm d'Quellegebitt vu fënnef klenge Baachen, déi zu der Mierbaach zesummelafen, inklusiv hiren zum Deel géien an zougewuessenen Uwänner.

D'Naturschutzgebitt Griechten ass en Deel vun der Natura-2000-Zonen *Hautcharage / Dahlem – Asselborner et Boufferdanger Muer* (LU0001025) an *Région du Lias moyen* (LU0002017).
Ansgarius (Moundkrater)

Den **Ansgarius** ass en Aschlagkrater no beim ëstleche Rand vun der viischter Moundsäit. Vun der Äerd aus gesinn, gesäit hien, wéinst der optescher Verkierzung, als laanggezunnenen Oval aus. A Wierklechkeet ass de Krater awer perfekt kreesfërmeg. Hie läit südëstlech vum Krater La Pérouse an nërdlech vum Krater Behaim.

De Kraterrand vum *Ansgarius* huet keng grouss Erosiounsspueren. Am Südwesten ass en ofgeplatt an dréckt sech an eng eeler Formatioun, vun där bis op de westleche Rand kaum Iwwerreschter z'erkenne sinn. Déi bannenzeg Wänn sinn terrasséiert. De Kraterbuedem ass relativ flaach a seng Uewerfläch gëtt nëmme vun e puer Minikrateren opgerappt.

## Um Spaweck
* Krater Ansgarius am "Digital Lunar Orbiter Photographic Atlas of the Moon"
* Moundkaart 81: De Krater Ansgarius läit ënnen an der Mëtt
Kapteyn (Moundkrater)

De **Kapteyn** ass en Aschlagkrater um ëstleche Rand vun der viischter Moundsäit. Hie läit tëscht de Krateren Langrenus am Westen a La Pérouse am Osten.
De ronne Kraterrand ass wéineg erodéiert an huet Rutschspueren. Am Zentrum ass en Zentralbierg.

De Krater gouf 1964 vun der I.A.U. nom hollänneschen Astronom Jacobus C. Kapteyn genannt.

## Um Spaweck
* Moundkaart 81: De Krater Kapteyn läit ënne lénks
Wright (Moundkrater)

De **Wright** ass en Aschlagkrater um baussenzege südwestleche Rand vun der viischter Moundsäit an ass dofir entweeder wéinst der Libratioun net ze gesinn oder gesäit staark verzerrt aus.

Säin Duerchmiesser huet knapps 39 Kilometer. Nërdlech vum *Wright* läit de Krater Pettit.

Südwestlech läit de Krater Shaler a südlech dovun de Vallis Bouvard.

De Krater huet en Niewekrater, *Wright A*; dee läit ongeféier en hallwe Kraterduerchmiesser am Südsüdwesten, laanscht de Rand vum *[[Montes Cordillera]]*.

De Krater gouf am Joer 1964 vun der I.A.U. no den amerikaneschen Astronome Frederick Eugene Wright (1877–1953) a William Hammond Wright (1871–1959) an nom brittesche Philosoph Thomas Wright (1711–1786) genannt.

## Um Spaweck
* Wright auf The-Moon Wiki
* Moundkaart 91: De Krater Wright läit ënne lénks
Tunnel Réngelbur

Den **Tunnel Réngelbur** ass en Autobunnstunnel op der lëtzebuergescher Autobunn A7, iwwer deen eng Wëldbréck féiert. E läit tëscht den Tunnelle Stafelter a Grouft, um Gebitt vun der Gemeng Steesel.

Den Tunnel deen an oppener Bauweis gebaut gouf, huet eng Längt vun 150 m. an ass den 23. September 2015, zesumme mat der Nordstrooss fir de Verkéier opgaangen. D'Dall vum Tunnel ass tëscht 0,8 an 1,5 m. déck.

## Um Spaweck
(4581) Asclepius

Den **(4581) Asclepius** ass en äerdnoen Asteroid vum Typ Apollo-Asteroid.

Hie gouf den 31. Mäerz 1989 vum amerikaneschen Astronom Henry E. Holt an dem Norman G. Thomas um Palomar-Observatoire entdeckt, wéi en awer schonn den 22. Mäerz 1981 d'Äerd op enger Distanz vun nëmmen 0,00457 Astronomesch Eenheeten (684.000&nbsp;km) passéiert hat. Als Äerdbunnkräizer geet vun him e gewëssene Risiko fir en Aschlag op der Äerd aus.

Den Himmelskierper ass nom Asklepios, dem Gott vun der Medezin an der griichescher Mythologie, genannt.

## Kuckt och

* Lëscht vun den Asteroiden

## Um Spaweck
* Asteroid Asclepius
* 4581JPL Asteroiden-Datebank: (4581) Asclepius
* AstDyS -Astronomesch Date vum (4581) Asclepius
Naturschutzgebitt Schnellert

D**'Naturschutzgebitt Schnellert** ass en Naturschutzgebitt zu Lëtzebuerg, an de Gemenge Bäerdref a Konsdref, dat duerch e groussherzoglecht Reglement vum 22. Mäerz 2017 geschafe gouf.

Et ass e Bëschgebitt, op enger Fläch vun 23,9 Hektar, uewenzeg an ënnerzeg vun de Fielswänn vum Lëtzebuerger Sandsteen, laanscht den Dall vun der Schwaarzer Iernz, südwestlech vun der Uertschaft Bäerdref. E klenge Wupp südlech vun der Dosbaach läit um Territoire vun der Gemeng Konsdref. Nieft dem speziellen Habitat laanscht d'Fielswänn a -splécken zeechent de Bësch sech och doduerch aus, datt en do praktesch net bewirtschaft gëtt a sech selwer iwwerlooss ass.

Tëscht 1997 an 2000 huet den Naturmusée en Inventaire vun all de Pilzen-, Planzen- an Déierenaarten, déi do virkommen, opstelle gelooss. 
 
D'Naturschutzgebitt Schnellert ass en Deel vun der Natura-2000-Zon *Vallée de l'Ernz noire / Beaufort / Berdorf* (LU0001011).

## Literatur
* M. Meyer, E. Carrières (Hrsg.): ''Inventaire de la biodiversité dans la forêt “Schnellert” (Commune de Berdorf) – Erfassung der Biodiversität im Waldgebiet “Schnellert” (Gemeinde Berdorf).'' (= *Ferrantia, travaux scientifiques du Musée National d'Histoire Naturelle Luxembourg*, Band 50, Luxemburg 2007, )

## Kuckt och
* Lëscht vu Lëtzebuerger Naturschutzgebidder
* Pseudodolmen Schnellert

## Um Spaweck
* ''Projet de réserve forestière intégrale “Schnellert” à Berdorf'', Ministère de l'Environnement du Grand-Duché de Luxembourg
Pseudodolmen Schnellert

De **Pseudodolmen am Schnellert** ass eng natierlech Fielsformatioun am Bësch Schnellert, tëscht den Uertschafte Mëllerdall a Bäerdref an der Gemeng Bäerdref, déi vun hirer Form hier un en Dolmen erënnert.

Et sinn dräi Fielsbléck, bei deenen een décke schwéieren op déi zwéin aner gefall ass, a sou eng ronn 50 Zentimeter breet, zwéi Meter laang an ee Meter héich rechteckeg Nisch entstanen ass, déi just op enger Säit op ass.

1908 huet den Nicolas van Werveke do eng Ausgruewung gemaach, an d'Formatioun als Dolmen bezeechent. 2000 gouf et do eng zweet Ausgruewung déi vum Staatsmusée gemaach gouf. Bei de Fouillë goufen d'stierflech Iwwerreschter vun engem erwuessene Mann an engem ronn 12 Joer ale Kand fonnt, déi do ronn 2700 v.&nbsp;Chr. begruewe goufen. Et gëtt ugeholl, datt déi Plaz als Graf wéinst der Formatioun vun de Steng erausgesicht gi war.

## Kuckt och
* Lëscht vun den Ausgruewungen an archeologesche Plazen zu Lëtzebuerg

## Literatur
* Paulke, Matthias, 2019: *Archäologischer Rundgang durch Luxemburg.* Luxemburg, S. 34-35.
* François Valotteau, Michel Toussaint und Foni Le Brun-Ricalens: *Le pseudo-dolmen du Schnellert, commune de Berdorf (Grand-Duché de Luxembourg) - état de la question à l'issue de la campagne de fouille 2000.* In: *Bulletin de la Société Préhistorique Luxembourgeoise* 22 (2002), S. 131–161.

## Um Spaweck
* Beschreiwung mat Fotoen
2018 AH

Den Asteroid **2018&nbsp;AH** ass en äerdnoen Apollo-Asteroid, deen den 3. Januar 2018 entdeckt gouf, nodeem hie schonn den 2.&nbsp;Januar 2018 um 4:25&nbsp;Auer (Dynamesch Zäit) d'Äerd bannenzeg vun der Moundbunn passéiert hat. Den Duerchmiesser gëtt mat 84 bis 190&nbsp;m uginn. D'Vitess louch bei der nooster Distanz zu der Äerd bei 13,8&nbsp;km/s.

## Kuckt och

* Lëscht vun den Asteroiden

## Um Spaweck
* NASA
* watchers.news
* spaceweather.com vom 7. Januar 2018
Guy Aach

De **Guy Aach**, gebuer den 13. Oktober 1938 an der Stad Lëtzebuerg, ass e lëtzebuergesche Geschäftsmann.

1982 gouf de Guy Aach President vum jiddesche Consistoire. Wéi 1990 d'LICRA gegrënnt gouf, war hien ee vun de Grënnungsmemberen. 

1985 gouf hie *Consul honoraire* an 1998 *Consul général honoraire* vum Nepal.

Vun 1989 bis 1998 war hie Generalkommissär vun der FNEL a gouf 2002 President vun der FNEL-Stëftung.
Jacqueline Als

D**'Jacqueline Als**, gebuer de 7. Juli 1961 zu Lëtzebuerg, a gestuerwen de 24. Dezember 1999 zu Köln, war eng lëtzebuergesch Theaterschauspillerin.

Si huet besonnesch klassesch Rolle gespillt an hat vun 1982 bis 1986 en Engagement beim Burgtheater zu Wien.

Si war D'Duechter vum Georges Als.

## Um Spaweck
André

Follgend Leit hunn de Familljennumm **André**:

* Charles Mathias André, lëtzebuergesche Jurist a Politiker.
* Édouard André, franséische Landschaftsgäertner.
* Jean-Louis André, lëtzebuergesche Politiker, Historiker an Nottär.
* Jean-Pierre André, lëtzebuergesche Politiker
* Karl Theodor André, lëtzebuergesche Politiker a Jurist.
Roby Goergen

De **Roby Goergen**, gebuer den 8. Mee 1969, ass e lëtzebuergeschen Handballspiller op der Golkipp-Positioun.

1988 war de Goergen fir d'éischt am Kader vun der lëtzebuergescher Härenhandballnationalekipp. Hien huet 25-mol an der Nationalekipp gespillt.

Hie war e Spiller vum HB Red Boys Déifferdeng a vum HB Esch.

## Kuckt och
Jean-Louis André

De **Jean-Louis André**, gebuer de 6. Juni 1775 zu Ruet op der Our, a gestuerwen de 15. Oktober 1855 zu Veianen, war e lëtzebuergeschen Historiker, Nottär, Deputéierten a Buergermeeschter vu Veianen.

Hie war vun 1842 bis 1848 Deputéierten an der Chamber.

Hien ass den Auteur vun enger Genealogie vun de Veianer Grofen a vun enger Lokalgeschicht iwwer Veianen an d'Buerg.

Hie war de Monni vum Charles-Théodore André.

## Um Spaweck
Robert Paul Kraft

De **Robert Paul Kraft**, gebuer de 16. Juni 1927 zu Seattle, a gestuerwen de 26. Mee 2015 zu Santa Cruz, Kalifornien, war en US-amerikaneschen Astronom.

## Liewen
De Robert Paul Kraft huet op der University of Washington studéiert. 1955 huet hien an Astronomie op der University of California, Berkeley beim George Herbig promovéiert. Vun 1967 u war hie Professer op der University of California, Santa Cruz an huet kuerz duerno de Lick-Observatoire fir fënnef Joer als "acting director" geleet. Vun 1981 bis 1991 war hie Chef vum Lick-Observatoire.

Enn vun den 1990er Joren hat hien zesumme mam Donald Osterbrock, an den däitschen Astronomen Werner Pfau an Theodor Schmidt-Kaler verhënnert, datt d'Graf vum Walter Baade zu Bad Salzuflen dem Buedem sollt gläich gemaach ginn. De Walter Baade war ee vun de bedeitendsten Astronomen vum 20. Joerhonnert.

De Kraft war vun 1974 bis 1976 President vun der American Astronomical Society a vun 1997 bis 2000 President vun der Internationalen Astronomescher Unioun.

## Wierk

Dem Kraft säin Haaptaarbechtsgebitt waren d'Stären an hir Elementheefegkeete souwéi d'cheemesch Entwécklung vun der Mëllechstrooss. Hien hat d'Rotatioun vun de Stären an d'Eegenschafte vu verännerleche Stäre wéi z.&nbsp;B. d'Cepheiden ënnersicht.

## Auszeechnungen an Éierungen

* 1962 Helen-B.-Warner-Präis
* 1974 Member vun der American Academy of Arts and Sciences
* 1995 Henry Norris Russell Lectureship
* 2005 Bruce Medal
* Der Asteroid (3712) Kraft ass no him genannt

## Kuckt och

## Um Spaweck
* Robert P. Kraft, eminent astronomer and former director of UC Observatories, dies at age 87
* https://web.archive.org/web/20210422084023/http://www.phys-astro.sonoma.edu/brucemedalists/Kraft/index.html
(3712) Kraft

Den **(3712) Kraft** ass en Asteroid vun der Haaptceinture.

Den Objet gouf den 22. Dezember 1984 vum US-amerikaneschen Astronom Arnold R. Klemola um Lick-Observatoire um Mount Hamilton, no bei der Stad San Jose a Kalifornien entdeckt.

Den Asteroid gouf nom US-amerikaneschen Astronom Robert Paul Kraft (1927–2015) genannt, deen de Lick-Observatoire vun 1981 bis 1991 geleet huet.

## Kuckt och

* Lëscht vun den Asteroiden
* Haaptasteroidenceinture

## Um Spaweck
* Asteroid Kraft: Discovery Circumstances gemäß dem Minor Planet Center der Internationalen Astronomischen Union bei dem Harvard-Smithsonian Center for Astrophysics, Cambridge, USA
* JPL Asteroiden-Datebank: (3712) Kraft
* AstDyS -Astronomesch Date vum (3712) Kraft
Arnold R. Klemola

Den **Arnold Richard Klemola**, gebuer den 20. Februar 1931 zu Pomfret, Connecticut, ass en US-amerikaneschen Astronom.

Hie schafft um Lick-Observatoire op dem Mount Hamilton a Kalifornien. De Klemola ass den Entdecker oder Matentdecker vun där Zäit 16 Asteroide souwéi vum Koméit 68P/Klemola. Déi meescht vu sengen Entdeckungen hat hien zesumme mam Carlos Cesco gemaach.

Den Asteroid (1723) Klemola gouf no him an no der Amateurastronomin Irja Klemola vun Turku genannt.

## Literatur
* *American Men & Women of Science.: volume 4,* R.R. Bowker Company. Database Publishing Group, New York, 2009, ISBN 1414433042, ISBN 9781414433042, S. 381.

## Kuckt och
Jean Backes

De **Jean Backes**, gebuer de 15. September 1928 zu Helsem, a gestuerwen de 14. Februar 1982 zu Gossau an der Schwäiz duerch en Autosaccident, war e lëtzebuergeschen DP-Politiker a Gewerkschaftler.

No sengem Lycéesofschloss huet hien den 18. August 1951 bei der Privatbeamtekummer ugefaange mat schaffen, wou hien 1961 Generalsekretär an dunn 1980 Generaldirekter genannt gouf.

Hie war ausserdeem vun 1965 bis 1981 Member vum Comité-directeur vun der Privatbeamtepensiounskeess.

Vun 1974 bis 1979 war hien Deputéierte vun der Demokratescher Partei an der Chamber a vun 1976 u war hien och Member vum Gemengerot zu Walfer, wou hien du vun 1976 bis 1978 am Schäfferot souz.

Hien huet eng wichteg Roll bei de verschiddene Reforme vum Privatbeamtestatut gespillt, wou hie sech ë.&nbsp;a. fir méi gerecht an harmonesch Paien engagéiert huet.
(1723) Klemola

Den **(1723) Klemola** ass en Asteroid vun der Haaptceinture.

Den Objet gouf den 18. Mäerz 1936 vum finneschen Astronom Yrjö Väisälä zu Turku entdeckt.

Den Asteroid gouf no der fréierer Schoulrektorin an Amateurastronomin *Irja Klemola* genannt, souwéi och nom US-amerikaneschen Astronom Arnold Richard Klemola.
 
## Kuckt och

* Lëscht vun den Asteroiden
* Haaptasteroidenceinture

## Um Spaweck
* JPL Asteroiden-Datebank: (1723) Klemola
* AstDyS -Astronomesch Date vum (1723) Klemola
Jacques Marbeuf

De **Jacques Marbeuf**, gebuer den 29. Januar 1926 als **Jacques Gauthier**, a gestuerwen de 14. Juli 1993, war e franséische Filmschauspiller, deen niewent de "gängege" Filmer och nach a Pornofilmer geschafft huet.

De Marbeuf huet seng Carrière 1946 ugefaangen. Seng éischt Rolle waren offensichtlech a "Mainstream"-Filmer, a ware gewéinlech kleng. Besonnesch bekannt war hie mat der Nieweroll am Film *[[L'amour n'est pas un pêché]]* (1952), an hie war souguer de Liddermécher vum Lidd *Noémie* aus dem Soundtrack fir dëse Film.

Zanter den 1970er Jore gouf de Jacques Marbeuf als Schauspiller vun der ugefaangener legaler Pornoindustrie a Frankräich bekannt. Hie war a méi wéi 40 Pornoen opgetrueden. Seng Aliassen als Pornoacteur waren ënner anerem *Jacques Legrand*, *Victor Vallet*, *Jaques Mabeuf*. Seng spéider Rollen an "traditionelle" Spillfilmer ware rar.

Hie war och de Grënner vun engem feelgeschloene B-Movie-Studio.

## Filmographie (Auswiel, ouni X-Filmer)
* 1946: *[[La belle et la bête (Film 1946)|La belle et la bête]]*
* 1952: *[[L'amour n'est pas un pêché]]*
* 1967: *[[La vingt-cinquième heure]]*
* 1969: *[[L'armée des ombres]]* - Regie: Jean-Pierre Melville
* 1969: *[[Bye bye, Barbara]]* - Regie: Michel Deville
* 1970: *[[L'aveu]]*
* 1973: *[[L'héritier]]*
* 1974: *[[Les Chinois à Paris]]*
* 1982: *[[La morte vivante]]*

## Um Spaweck
Wai Ching Ho

D**'Wai Ching Ho** (op Chineesesch: 何炜晴), gebuer de 16. November 1943 zu Hong Kong, ass eng chineesesch Schauspillerin. Si huet hir Carrière a Filmer 1990 ugefaangen.

Si gouf mat der Roll als *[[Madame Gao]]* an den Tëleesserië vum Marvel Cinematic Universe (*[[Daredevil (Televisiounsserie)|Daredevil]]*, *[[Iron Fist (Televisiounsserie)|Iron Fist]]*, *[[The Defenders (Televisiounsserie 2017)|The Defenders]]*) wäit bekannt.

D'Wai Ching Ho huet fir d'Roll als *Bernice* am Film *[[Robot Stories]]* (2003) dräi Festivalpräisser gewonnen.

## Filmographie (Auswiel)

* 1990: *[[Cadillac Man]]*
* 1991: *[[Soapdish]]*
* 1998: *[[A Price Above Rubies]]*
* 1998: *[[Happiness (Film 1998)|Happiness]]*
* 2000: *[[Keeping the Faith]]*
* 2003: *[[Robot Stories]]*
* 2008: *[[Adventures of Power]]*
* 2009: *[[The Greatest (Film 2009)|The Greatest]]*
* 2009: *[[Children of Invention]]*
* 2010: *[[The Sorcerer's Apprentice (Film 2010)|The Sorcerer's Apprentice]]*
* 2012: *[[Premium Rush]]*
* 2015: *[[Tracers (Film)|Tracers]]*
* 2015-16: *[[Daredevil (Televisiounsserie)|Daredevil]]* (Tëleesserie, 6 Episoden)
* 2017: *[[Iron Fist (Televisiounsserie)|Iron Fist]]* (Tëleesserie, 9 Episoden)
* 2017: *[[The Defenders (Televisiounsserie 2017)|The Defenders]]* (Tëleesserie, 6 Episoden)
Wladimir Semjonowitsch Wyssozki

De **Wladimir Semjonowitsch Wyssozki** (op Russesch: Владимир Семёнович Высоцкий), gebuer de 25. Januar 1938 zu Moskau, an och do gestuerwen de 25. Juli 1980, war e russesche Singer-Songwriter, Dichter an Theater- a Filmschauspiller.

Hien huet seng Theatercarrière 1960 ugefaangen, a säin Debut beim Film war am Joer 1959. Fir seng Roll am Film *[[Plochoi choroschi tschelowek]]* krut hien 1974 de Präis als beschte Schauspiller am Taormina Film Fest (IT).

Allerdéngs hat de Wyssozki, dee Siwesäitegittar ("russesch Gittar") gespillt huet, méi Succès als Sänger, Dichter a Museker. Hie war e ganz beléifte Kënschtler an der Sowjetunioun, a war an ass Kultfigur an der lokaler Musekszeen. Vill vu senge Lidder goufen Zäit senges Liewens zenséiert. Awer 1987 war hie posthum Laureat vum Staatspräis vun der UdSSR.

## Um Spaweck
Thierry Hensen

Den **Thierry Hensen**, gebuer den 29. Juni 1989 zu Esch-Uelzecht, ass e lëtzebuergeschen Handballspiller op der Golkipp-Positioun. Hie war e Spiller vum HB Diddeleng.

2007 war den Hensen fir d'éischt am Kader vun der lëtzebuergescher Härenhandballnationalekipp. Hien huet 35-mol an der Nationalekipp gespillt.

Hien ass Member vun der Section sports d'élite de l'armée (Stand: 2011).

## Kuckt och
Naturschutzgebitt Kaasselslee-Zol

D**'Naturschutzgebitt Kaasselslee-Zol** (*Kasselslay-Zogel*) ass en Naturschutzgebitt zu Lëtzebuerg, an der Gemeng Klierf, dat duerch e groussherzoglecht Reglement vum 22. Mäerz 2017 geschafe gouf.

Et ass e Bëschgebitt, op enger Fläch vun am Ganzen 86,50 Hektar, op der Knupp *Laschet*, ronderëm déi an engem géien an déiwen Dall d'Our eng Schleef mécht, an déi am Südweste vun der Stroumbaach déi do an d'Our leeeft begrenzt gëtt. E klengen Deel läit och nach tëscht dem rietsen Uwänner vun der Stroumbaach an dem lénkse vun der Kënzelbaach. Et läit knapps 4 Kilometer ëstlech vu Fëschbech.

De Bësch ass e Mëschbech vum Typ Luzulo-Fagetum (Hainsimsen-Buchebësch), a laanscht d'Häng vum Typ Tilio-Aceretum (Lannen-Ahornbësch). Rar Déierenaarten, wéi den Europäeschen Iltis, d'Wëll Kaz, de Roude Schéierschwanz, den Harespelsfrësser an aacht Fliedermaisaarte sinn do ze fannen.

D'Naturschutzgebitt Kaasselslee-Zol ass en Deel vun der Natura-2000-Zon *Vallée de l'Our de Ouren à Bettel* (LU0001002).

## Kuckt och
* Lëscht vu Lëtzebuerger Naturschutzgebidder
Kurt Hochhausen

De **Kurt Hochhausen** ass e lëtzebuergeschen Handballspiller op der Golkipp-Positioun.

1964 war den Hochhausen fir d'éischt am Kader vun der lëtzebuergescher Härenhandballnationalekipp. Hien huet 18-mol an der Nationalekipp gespillt.

## Kuckt och
Emile Hientgen

Den **Emile** **Hientgen** ass e lëtzebuergeschen Handballspiller op der Golkipp-Positioun.

1967 war den Hientgen fir d'éischt am Kader vun der lëtzebuergescher Härenhandballnationalekipp. Hien huet eemol an der Nationalekipp gespillt.

Hie war e Spiller vum CHEV Handball Dikrech.

## Kuckt och
Hientgen

**Hientgen** ass de Familljennumm vun ë.&nbsp;a. follgende Persounen:
* Emile Hientgen, e lëtzebuergeschen Handballspiller.
* Tony Hientgen, e Lëtzebuerger Resistenzler.
Tom Janin

Den **Tom Janin**, gebuer den 11. Dezember 1980, ass e lëtzebuergeschen Handballspiller op der Golkipp-Positioun.

2004 war de Janin fir d'éischt am Kader vun der lëtzebuergescher Härenhandballnationalekipp. Hien huet 49-mol an der Nationalekipp gespillt.

Hie war e Spiller vum HB Esch, Fraternelle Esch a vum HB Red Boys Déifferdeng.

## Kuckt och
Montfort

**Monfort** ass:
* Uertschaften a Frankräich:
** Montfort (Alpes-de-Haute-Provence),
** fréier Gemeng Montfort (Doubs),
** fréier Gemeng Montfort (Maine-et-Loire),
** Montfort (Pyrénées-Atlantiques).
* Uertschaften an den USA:
** Montfort (Texas),
** Montfort (Wisconsin).
* an anere Länner:
** Montfort (Holland),
** Montfort (Québec) a Kanada.
* an och...
** Montfort (Äppelzort),
** Montfort (Familljennumm).
Eugénie Arens

D**'Eugénie Arens**, gebuer den 9. Mäerz 1878 zu Miersch, a gestuerwen an der Stad de 27. Juli 1957, war eng lëtzebuergesch Erzéierin a Schrëftstellerin.

No der Primärschoul huet si, well se net an e Lycée goe konnt, als Autodidakt, Englesch a Franséisch geléiert. 1922 ass si op Lyon gaange wou si bis 1929 als Erzéierin geschafft huet. Du koum si op Lëtzebuerg zeréck an huet sech hire Liewensënnerhalt mat Nohëllefsstonne an Heemaarbechte verdéngt. Si huet och fir dem Wort seng Wochebäilag *[[Die Luxemburger Frau]]* geschriwwen.

Soss huet se virun allem Theaterstécker, Gedichter a Kaméidistécker geschriwwen, dacks mat Adaptatiounen aus dem Däitschen.

## Wierker
* *D'Joffer Ketty*. Schwank an engem Akt [+] *Verschèrzt Gléck*. Loschtspil an zwe'n Akten (1922)
* *Eng ro'eg Plätzchen*. Schwank an engem Akt (1922)
* *Schold a Strof*. En Drama an 2 Akten. [suivi de] Eng Tâs Te'. Poss (1922)
* *Ausgesönt*. Kome'de'stéck an éngem Akt. (1923)
* *Yolanda Gräfin von Vianden*. Schauspill a 5 Akten
## Iwwersetzungen
**Onst déglecht Bro't.* Theâterstéck a 4 Akten. Nom Joseph Eckerskorn
## Literatur
*Krettels, G.; *Weggenossin "Einsamkeit". Leben und dichterischer Nachlaß von Eugénie Arens* (1960)
*Schlechter, P.; *Triviales Theater*. Untersuchungen zum volkstümlichen Theater am Beispiel des luxemburgischen Dialektdramas von 1894-1940 (1974)
*Hilbert, R.; *Dunkel sind die Wege, die das Schicksal geht. Später Nachruf auf eine verkannte und fast vergessene Dichterin aus Mersch*. In: De Mierscher Gemengebuet (2001) 54, p.&nbsp;32-36

## Kuckt och
*Lëscht vu lëtzebuergesche Schrëftsteller
## Um Spaweck
* D'Eugénie Arens am CNL-Archiv
Ingvar Kamprad

De **Feodor Ingvar Kamprad**, gebuer den 30. Mäerz 1926 zu Pjätteryd an Gemeng Älmhult a gestuerwen de 27. Januar 2018 an der Provënz Småland, war e schweedeschen Ingenieur an de Grënner vum Miwwelkonzern IKEA.

Hien huet zu de räichste Leit op der Welt gezielt.
Gaspard Krettels

De **Gaspard Krettels**, S.C.J., gebuer zu Boxer den 8. August 1918, a gestuerwen den 3. Januar 1960 zu Lëtzebuerg, war e lëtzebuergesche Geeschtlechen, Enseignant, Journalist a Schrëftsteller.

Als Häerz-Jesu-Pater hat hien den Uerdensnumm *Pater Aloyse*.

## Publikatiounen (Auswiel)

*  *Paul Claudel dramaturge*, Lëtzebuerg, Impr. Saint-Paul, 1955, 53 Säiten.
*  *Éducation humaine et éducation chrétienne* 1954, 96 Säiten.
*  *Petite introduction à Marie Noël*, Impr. Hermann, 1953, 46 Säiten.
*  *L'évolution spirituelle de Paul Claudel*, Lëtzebuerg, P.Linden, 1955, 69 Säiten.
*  *Erziehe die andern, erziehe dich selbst!*, Luxembourg : Impr. Hermann, 1955, 95 Säiten.
*  *La religieuse dans le roman et au cinéma*, Luxembourg : Impr. Hermann, 1954, 92 Säiten.
*  *Jugend- und Familienbüchlein : Menschen und Probleme des christlichen Alltags*, 1956, 104 Säiten.
*  *Monde nouveau - jeunesse nouvelle : dédié aux parents et aux maîtres*, Lëtzebuerg, P.Linden, 1958, 88 Säiten.
*  *Quel est donc cet homme?* : (Le mystère sacerdotal éclairé par le romancier contemporain), 1953, 56 Säiten.
*  *Weggenossin "Einsamkeit" : Leben und dichterischer Nachlass von Eugénie Arens*, Lëtzebuerg, P.Linden, 1960, 34 Säiten, 2 Fotoen.

## Um Spaweck