open-index/open-wikipedia-markdown huggingface dataset:
Demokratie

D**'Demokratie** ass e politesche System an deem d'Muecht bei der Majoritéit vum Vollek läit.

En huet säin Ursprong am anticke Griicheland, wou dee System am 5. Joerhonnert virun eiser Zäitrechnung an de Polise wéi Athen opkomm ass.

Déi meescht Länner an der westlecher Welt gëllen haut als Demokratien an deenen e Parlament d'Gesetzer stëmmt. Och d'Groussherzogtum Lëtzebuerg ass eng Demokratie. Am éischten Artikel vun der Lëtzebuerger Constitutioun steet:
:*«Art. 1er. Le Grand-Duché de Luxembourg est un Etat démocratique, libre, indépendant et indivisible.»*

## Ethymologie
De Begrëff Demokratie kënnt vum algriischen *δημοκρατία* (dēmokratiā), wat een als "Herrschaft vum Vollek" kann iwwersetzen. Et setzt sech aus de Wieder *δῆμος* (dēmos), "Vollek", a *κρατός* (kratós), "Gewalt", "Muecht" oder "Herrschaft" zesummen.

## Kuckt och
* Gewaltentrennung
* Méiparteiesystem
Luxembourg Marching Band

D**'Luxembourg Marching Band** (och: **Lumaband**) ass eng Marching Band déi sech aus Perkussiouns-, Holz- a Blechblosinstrumenter zesummesetzt. D'Luxembourg Marching Band ass e Veräin ouni Gewënnzweck (a.s.b.l.) dee bei der Union Grand-Duc Adolphe (UGDA) affiliéiert ass. D'Band gouf 2006 gegrënnt an huet hire Sëtz zu Déifferdeng.

## Historique

D'Lumaband ass déi éischt a bis ewell och eenzeg lëtzebuergesch Marching Band. Nodeems sech 2005 eng Grupp vun 32 Musikanten zesummegedoen hat, gouf d'Band offiziell den 1. Mäerz 2006 zu Déifferdeng gegrënnt. Kuerz drop, den 30 Mäerz, goufen d'Statute beim Registre de Commerce et des Sociétés (RCSL) deposéiert. De Grënnungscomité huet sech zesummegesaat aus dem Philippe Genot (President), Yannick Genot (Dirigent), Tom Genot (Keessier), Tom Scholtes (Secrétaire), Benoît Schmeler (Vice-President), Dan Foetz, Fernand Schmeler a Sonia Klein. Hire musikalesche Repertoire an hir Formatiounen orientéieren an inspiréieren sech un dem Modell vun de modernen amerikanesche Marching Banden déi et esou schonn zënter dem 19. Joerhonnert gëtt.

## Aktivitéiten

Zu de reegelméissegen Aktivitéite vun der Luxembourg Marching Band gehéiere Concerten am An- an Ausland (Frankräich, Belsch, Däitschland, Italien) wéi awer och d'Organisatioun vu sportlechen (*Luma Band Summer Cup*, 2007-2017) a kulturellen (*Lëtzebuerger Dag*, 2018) Evenementer. Zu Lëtzebuerg trëtt d'Lumaband reegelméisseg op Kavalkaden an diverse Festivallen op. Zanter 2010 gëtt am Zweejorestakt am « Centre sportif » zu Déifferdeng e Galaconcert organiséiert, d*'Luxembourg Marching Band Show*.

Follgend Optrëtter vun der Luxembourg Marching Band sinn ervirzehiewen:
* 2006: deen éischten offizielle Concert am Kader vum BD Festival zu Conter
* 2006-2007: Christmasparade zu Lëtzebuerg
* 2007 an 2010: Luxembourg International Military Tattoo (LIMT)
* 2011: Gënzefest zu Wolz
* 2012: de Fussball-Lännermatch Lëtzebuerg – Portugal am Stade Josy Barthel
* 2013 an 2017: « Showband Parade » zu Gréiwemaacher
* 2016 (Juli-August): Tournée an Italien
* 2017: Ofschloss vun der Militärparad um Nationalfeierdag
* 2018: International Tattoo & Music Parade « Les musicales du Rhin » zu Biesheim (Frankräich)

Am Joer 2018 hat d'Lumaband 40 aktiv Musikanten. De Grënnungsmember Yannick Genot dirigéiert a leet d'Band zanter 2006.

## Leedung
### Dirigenten (''musical director'')
* 2006-haut: Yannick Genot

### Presidenten
* 2006-2009: Philippe Genot
* 2009-2012: Yannick Genot
* 2012-2016: Benoît Schmeler
* 2016- : Dan Foetz

## Kuckt och
* Lëscht vun de lëtzebuergeschen Harmonien a Fanfaren

## Um Spaweck
* Grënnungsstatute vun der Luxembourg Marching Band (1.3.2006)
* Offiziell Säit vun der Luxembourg Marching Band  
* Interview vum Yannick Genot am «Live! Planet People» op RTL Télé Lëtzebuerg (1.12.2015)
* Concert op der Place d'Armes, 2018 (Video)
* Luxembourg Marching Band op der Militärparad, 2017 (Video)
Teide

Den **Teide** oder **Pico del Teide** ass e Vulkan op der Kanareninsel Teneriffa. Mat 3.715 (oder 3.718) Meter ass seng Spëtzt net nëmmen deen héchste Punkt vun der Insel, mee och vun allen Atlantikinselen a vu ganz Spuenien.

D'Wuert *Teide* gëtt op *echeide* zeréckgefouert, dat an der Guanche-Sprooch "Hell" oder awer "Schnéi-Bierg" heescht.

Den Teide steet op enger Caldeira, der Caldeira de las Cañadas, op ronn 2.000 Meter. Et kann ee vun do mat enger Seelebunn bis op 3.555 eropfueren, an dann nach zu Fouss weider erop bis bei de Krater trëppelen, deen en Duerchméisser vu 70 Meter huet, a 45 Meter déif ass. Déi bis ewell lescht Eruptioun war tëscht dem 18. an dem 27. November 1909, woubäi en neie Keegel, den *Chinyero*, entstanen ass.

Den Teide läit am Teide-Nationalpark, deen op der UNESCO-Lëscht vun den Natur-Weltierwen agedroen ass.

2016 hunn iwwer 4 Millioune Leit den Teide besicht.

## Um Spaweck
André Previn

Den **André Previn**, gebuer als *Andreas Ludwig Priwin* de 6. Abrëll 1929 zu Berlin, a gestuerwen den 28. Februar 2019 zu New York City, war en däitsch-US-amerikanesche Pianist, Komponist an Dirigent.

## Filmographie
### als Komponist (Auswiel)
* 1949: *[[Tension]]*
* 1953: *[[The Girl Who Had Everything]]*
* 1955: *[[Bad Day at Black Rock]]*
* 1955: *[[It's Always Fair Weather]]*
* 1957: *[[Designing Woman]]*
* 1960: *[[Elmer Gantry (Film)|Elmer Gantry]]*
* 1960: *[[The Subterraneans]]*
* 1962: *[[All in a Night's Work]]*
* 1961: *[[The Four Horsemen of the Apocalypse (Film 1962)|The Four Horsemen of the Apocalypse]]*
* 1961: *[[One, two, three]]*
* 1962: *[[Two for the Seesaw]]*
* 1964: *[[Dead Ringer]]*
* 1965: *[[Kiss Me, Stupid]]*
* 1965: *[[Inside Daisy Clover]]*

## Um Spaweck
Joseph Haupert

De **Joseph** ("**Jos**") **Haupert**, gebuer den 13. Mäerz 1910 zu Nidderkuer, a gestuerwen den 18. September 1980 zu Déifferdeng, war e lëtzebuergesche Politiker (LSAP).

De Jos Haupert huet 1924 eng Léier op der Hadir gemaach an dono do an op der Déifferdenger Schmelz bis 1970 am Walzwierk geschafft.

Hien ass 1937 dem LBMIAV bäigetratt, an 1945 der LSAP.

Vun 1950 bis 1979 war hie Member vum Déifferdenger Gemengerot, dovun vun 1964 bis 1968 als Schäffen a vun 1968 bis 1979 als Buergermeeschter.

Vun 1969 bis 1974 war de Joseph Haupert President vun der lëtzebuergescher Chambre de travail.

1964 bis 1968, an dann nees vun 1973, wou e fir de René Hartmann nogeréckelt ass, bis 1979, war de Jos Haupert Deputéierten an der Chamber.

## Éierungen
* Dem Haupert zu Éieren ass de Stade Jos-Haupert, Heemstadion vum Progrès Nidderkuer, benannt.
*
Réimecher Kannerheem

D**'Réimecher Kannerheem** war ursprénglech en Erhuelungs- a Vakanzenhaus fir Kanner zu Réimech.

## Geschicht
1931 hunn d'Elisabetherinner-Schwësteren d'Heem tëscht der Esplanade an dem Wenkel zu Réimech gegrënnt. Wärend dem Krich gouf et vun der nationalsozialistescher *Wohlfahrt* ënner däitscher Féierung benotzt.

D'Gebai krut nom Krich seng Funktioun als Kannerheem nees zeréck, ier et vun 1968 un vum Institut Saint-Joseph als Vakanzenheem mat spezialpedagogesche Course gebraucht gouf.

1972 gouf en neit Gebai derbäi gebaut wouraus de *Foyer Ste-Elisabeth* fir ronn 25 Frae mat enger Behënnerung entstanen ass. Fënnef Joer méi spéit war och den zweeten Deel vum Ubau fäerdeg an et konnten nach eng Kéier 25 Frae vu Betzder op Réimech plënneren.

Am Joer 2001 gouf de Komplex nach eng Kéier ëmgedeeft an huet vun do un *Réimecher Heem* geheescht, dee vun der Yolande asbl geréiert gouf. Mat der Grënnung vun der Kooperativ *Yolande Coop* am Joer 2006 sinn Ateliere fir behënnert Mataarbechter entstanen. Ënner anerem gouf e Bakatelier „Klouschterbrout“ opgemaach, dee bis am Dezember 2012 do funktionéiert huet.

Nodeems den Immobiliekomplex verkaaft gouf, sinn d'Awunner vum *Réimecher Heem* 2013 op Munneref geplënnert, wou en neit Heem gebaut gi war.

Uganks 2019 gouf ugefaangen déi historesch Gebaier ofzerappe fir an de Joren duerno en Immobilieprojet mat 26 Appartementer a sechs Eefamilljenhaiser ze realiséieren. Déi fréier Kapell vum Heem soll awer erhale bleiwen, ouni datt gewosst aus wat méi spéit mam Gebai geschéie soll.

## Biller

Fichier:Remich, Kannerheem (102).jpg|D'Réimecher Kannerheem gëtt ofgerappt... Südsäit zur Esplanade hin (Mäerz 2019).
Fichier:Remich, Kannerheem (104).jpg| Déi fréier Kapell. 
Fichier:Remich, Kannerheem (112).jpg|Hënnescht Face, *am Wénkel*.

## Literatur

* Anne-Aymone Schmitz, *Eine Ära geht zu Ende*, am Luxemburger Wort den 2./3. Mäerz 2019, Säit 31

## Um Spaweck

* Quell vum Artikel, wou net anescht uginn: Anne-Aymone Schmitz (2019), an de Literatur
Roger Krier

De **Roger Krier**, gebuer den 20. Mäerz 1919 an der Stad Lëtzebuerg, a gestuerwen den 11. August 1992, war e lëtzebuergesche Politiker.

Hien huet op Arbed Belval eng Léier als Schlässer gemaach an dono am Reparaturdéngscht vun den Héichiewe geschafft. 1978 goung en a Pensioun.

Hie war an der Zäit vum Zweete Weltkrich Member vun der lokaler Grupp vun der Resistenzorganisatioun LRL an dono Member vum LAV.

1957 gouf hien an de Gemengerot vu Suessem gewielt a gouf do den 1. Januar 1958 Schäffen. 1964 gouf hien do normale Gemengerotsmember, ier en den 22. Oktober 1966 Buergermeeschter gouf. Hie blouf dat bis Enn Oktober 1980, wou en dat Amt dem Metty Greisch iwwerlooss huet.

1968 gouf de Roger Krier op der LSAP-Lëscht vum Südbezierk an d'Chamber gewielt a gouf zweemol duer erëmgewielt. 1984 huet hien net méi kandidéiert.

Zu Bieles an zu Krautem gouf jee eng Strooss no him genannt.
Fluessfénk

De **Fluessfénk** (*Linaria canna­bina* Syn. *Carduelis cannabina*), ass eng Vullena­art aus der Famill vun de Fénken (Fringil­lidae).

E lieft an Europa, Nord­afrika, am viischten an am west­lechen Zentral­asien. Et ass en ty­pesche Kultur­land­vull an ass an Traisch- an Hecke­land­schaf­ten am Déif­land doheem. Méi seele kënnt en och an den Dallregioune vun de Bierger an an den Iwwergangszone hin an de Bësch vir.

De Fluessfénk erniert sech aus dem Geseems vu wëlle Kraider a vu Beem.

En ass schlan­k, mat engem kuerzen Hals an dënne Féiss. Markant fir dës Aart ass déi iewescht Säit, déi käschtebrong ass, an de grobronge Kapp. Op der Stier an op der Broscht sinn d'Männercher karminrout, hire Bauch ass gielzeg-brong. Broscht a Bauch vun de Weibercher dogéint sinn hellgro, mat längelzeg dënne bronge Sträifen. D'Flilleken an den déif gegafelte Schwanz sinn donkelbrong mat engem wäisse Sam. Se ginn 13 bis 14 Zenti­meter grouss. D'Spanwäit vun de Flilleken ass 23 Zenti­meter, a se weien eng 15 bis 20 Gramm.

## De Fluessfénk zu Lëtzebuerg

Zu Lëtzebuerg ass de Fluessfénk vun natur&ëmwelt als *[[Vull vum Joer|Vull vum Joer 2019]]* erausgesicht ginn.

## Biller

File:Carduelis cannabina Lvk.jpg|Männchen
File:Female-linnet.jpg|Weibchen
File:Linnet Nest 22-06-12 (7421783334).jpg|Nascht
File:Carduelis cannabina singing.flac|Gesang
Linaria cannabina mediterranea MHNT.ZOO.2010.11.223.20.jpg |*Linaria cannabina mediterranea* 


## Kuckt och
* Lëscht vun de Vullen zu Lëtzebuerg

## Um Spaweck

* Depliant op luxnatur.lu
Jores Iwanowitsch Alfjorow

De **Jores Iwanowitsch Alfjorow** (Russesch: Жоре́с Ива́нович Алфёров), gebuer de 15. Mäerz 1930 zu Witebsk, an der Wäissrussescher SSR (UdSSR), a gestuerwen den 1. Mäerz 2019 zu Sankt Petersburg, a Russland, war en sowjetesche resp. russesche Physiker.

Hie war vun 1987 bis 2003 Direkter vum Joffe-Institut zu Sankt Péitersbuerg. 2000 krut hien, zesumme mam Herbert Kroemer an Jack S. Kilby, de Nobelpräis fir Physik.

Hien huet virun allem iwwer Hallefleederlaser gefuerscht - déi Zort Laseren, déi haut z.&nbsp;B. bei Barcodescanneren, CD-Spiller oder Laserdréckeren zum Asaz kommen.

Vun 1989 war hie Vizepresident vun der Sowjetescher resp. Russescher Akademie vun de Wëssenschaften. Hie war och zanter 1995 Member vun der russescher Duma.

Säi Virnumm ass en Hommage un de Jean Jaurès.

## Kuckt och
* Lëscht vun de Laureate vum Nobelpräis fir Physik

## Um Spaweck

* Video auf YouTube 2008: Conversations with History: Zhores Alferov
Alfred Fronval

Den **Alfred Fronval**, gebuer den 11. August 1893 zu Neuville-Saint-Rémy, a gestuerwen den 28. Juni 1928 bei engem Accident op der Pist vum Fluchfeld 107 zu Vélizy-Villacoublay an der Seine-et-Oise, war e franséische Pilot an Offizéier.
Kuurne-Brussel-Kuurne 2019

Déi **71. Editioun vu [[Kuurne-Brussel-Kuurne]]** war den 3. Mäerz 2019. D'Course ass eng Kompetitioun vum UCI Europe Tour 2019 an der Kategorie 1.HC. Se gouf vum Bob Jungels gewonnen.

## Parcours

Dräizéng Koppen; verschidde Stécker vun der Streck sinn aus Pawee:

### Ekippen

## Schlussklassement
Wiktor Alexandrowitsch Loginow

De **Wiktor Alexandrowitsch Loginow** (op Russesch: Виктор Александрович Логинов), gebuer den 13. Februar 1975 zu Kemerowo, ass e russesche Schauspiller an Televisiounsmoderateur.

Hien huet op der Jekaterinburger Drama-Universitéit studéiert. Virun der Carrière an der Televisioun an am Film war de Wiktor Loginow op Theaterbünen aktiv, a parallel dozou huet hie souguer z.&nbsp;B. als Maschinist, Rettungsschwëmmer a Guide geschafft.

A Russland gouf hie mat der Haaptroll als lidderegen a misogyne Schongvendeur *[[Gena Bukin|Gennadi "Gena" Bukin]]* an der satirescher Sitcom *[[Stschastliwy wmeste]]* (*Счастливы вместе*, "Glécklech zesummen"), enger russescher Adaptatioun vu *[[Married... with Children]]* bekannt. D'Bild vum Bukin war sou beléift, datt zu Éiere vun dësem Personnage d'Monument zu Jekaterinburg (d'"Heemechtsstad" vun der Bukin-Famill) opgeriicht gouf. Seng aner notabel Roll ass d'Haaptroll an der TV-Serie *[[Tschernow (Televisiounsserie)|Tschernow]]* (*Чернов*, 2019); aner Rollen a Filmer an a Serië si méi niewesächlech a manner bekannt.

De Loginow gouf och als Moderateur vu verschiddene lokalen Tëleesemissioune wéi *SuperIntuizija*, *Pjatero na odnogo*, *Maschina* asw. bekannt.
Wiktor Loginow

Et gëtt verschidde Persounen déi **Wiktor [[Loginow]]** heeschen:

* Wiktor Alexandrowitsch Loginow (* 1975), e russesche Schauspiller an Teleivisiounsmoderateur.
* Wiktor Michailowitsch Loginow (1938–2009), e russesche Keramiker.
* Wiktor Nikolajewitsch Loginow (1925–2012), e russesche Schrëftsteller an Dréibuchauteur.
Val d'Orcia

De **Val d'Orcia** ("Orcia-Dall") ass eng natierlech hiwweleg Géigend an der italieenescher Provënz Siena, an der Toskana, op der Grenz mat Umbrien. Se läit nordëstlech vum Monte Amiata, ronderëm de Floss Orcia, deen derduerch leeft, an no deem se genannt ass. Se huet eng Fläch vun 61.188 ha a läit an de Gemenge Castiglione d'Orcia, Montalcino, Pienza, Montepulciano, Radicofani a San Quirico d'Orcia.

D'Landschaft gouf an hirer haiteger Form, mat Gruppe vun Zypressen, Dierfercher a Kapellen, an der Zäit vun der Renaissance ugeluecht, fir en harmonescht Bild ze schafen, an d'Idealer vu gudder (land-)wirtschaflecher Notzung, dem Zesummeliewe vu Mënsch an Natur, wéi och vun der Estetik erëmzespigelen. Dierfer wéi Pienza a Montalcino goufen dobei nei gebaut. Op ville Renaissance-Molereien gouf de Val d'Orcia dann och als Hannergrond erausgesicht.

Aus deem Grond gouf d'Géigend, déi och haut nach op Dausende vun 'typeschen' Toskana-Fotoen ze gesinn ass, den 2. Juli 2004 op d'UNESCO-Lëscht vun de Weltierwen agedroen.

Gastronomesch ass d'Géigend fir säi *[[Pecorino di Pienza]]* an de Wäin *[[Brunello di Montalcino]]*, eng vun den éischten DOCen aus der Toskana bekannt.

Zeenen aus dem Film *[[Gladiator (Film)|Gladiator]]* vum Ridley Scott goufen do gedréint.

 
## Galerie

Image:Cap vitaleta.jpg|*Cappella della Madonna* de Vitaleta, bei San Quirico
Image:Casa colonica 2 Val d'Orcia Cassia.jpg|Haff an Zypressen
Image:Casa colonica grande Val d'Orcia Cassia.jpg|*Casa colonica* 
Image:Val d'orcia -pienza.JPG |Typesch Landschaft
File:San_Quirico_d%27Orcia_-_Chiesetta_Val_d%27Orcia.jpg


## Kuckt och
* Lëscht vun de Weltierwen (Europa)

## Um Spaweck

* Site vun der UNESCO
Marit Larsen

D**'Marit Elisabeth Larsen**, gebuer den 1. Juli 1983 zu Lørenskog an Norwegen, ass eng norwegesch Sängerin, Songwriterin a Gittaristin.

## D'Marit Larsen zu Lëtzebuerg
De 26. Mäerz 2009 war d'Marit Larsen d'Virband um Concert vum Jason Mraz am Atelier.

## Um Spaweck
* Offiziell Homepage vun der Marit Larsen
Emmanuelle Parèze

D**'Emmanuelle Parèze**, och **Emmanuelle Parèze-Belda** ass eng fréier franséisch Schauspillerin, déi mat Rollen am Theater an a Pornofilmer bekannt gouf.

An der Mëtt vun den 1960er Joren ass d'Emmanuelle Parèze fir d'éischt op der Theaterbün opgetrueden. Si ass ënner anerem an TV-Versioune vun Theaterstécker, wéi a *La prétentaine* (1966, als *Emmanuelle Parez*) aus enger Serie vun der beléifter Emissioun *[[Au théâtre ce soir]]* opgetrueden.

1975 huet d'Parèze d'Carrière als Pornoactrice ugefaangen an huet ënner den Aliassen *Danièle Delaude*, *Danielle Delande*, *Daniele Deslandes*, *Inger Hanns*, oder ënner dem reellen Numm gefilmt. Si war a ronn 20 Produktiounen, wéi z.&nbsp;B. a *[[Les weekends d'un couple pervers]]*, a *L'essayeuse* an der Haaptroll, oder am provokante *[[Shocking!|Shocking !]]* (1976) opgetrueden. 1983 huet si d'Aktivitéit an der "Industrie" opginn.

Vun 1978 un, koum si no an no op Bün zeréck. Hir lescht bekannt Theaterroll war am Stéck *Les fils du soleil* (1985). Hiert spéidert Liewen ass onbekannt.
Jesuittemonument zu Escaudœuvres

D**'Jesuittemonument zu Escaudœuvres** och nach *Chapelle des martyrs, Chapelle des fusillés* oder *Chapelle des Prés*, ass eng Kapell um rietsen Uwänner vum Scheldekanal zu Escaudœuvres am Departement Nord an den Hauts-de-France.

D'Kapell steet op där Plaz wou den 19. Mee 1940 am Ufank vum Zweete Weltkrich 13 Missionnairesschüler am Alter vun 11 bis 21 Joer, 2 Pateren aus dem Jesuittekolléisch Saint-François-Xavier vu Verviers an e franséische Militärchauffeur hiert Liewe verluer hunn. Ënner den Affer waren och fënnef Lëtzebuerger Jonge vun 13 a 15 Joer.

Den 10. Mee 1940 sinn d'Patere mat hire Schüler vu Verviers iwwer Namur a Mons a Richtung Frankräich geflücht, fir den 19. Mee géint 4 Auer Moies an der Géigend vu Valenciennes unzekommen. Fir hinnen ze hëllefen, huet déi franséisch Arméi hinnen e Militärcamion mat 2 Chauffeuren zur Verfügung gestallt fir se op Amiens ze féieren. Well Cambrai war scho bombardéiert war, huet de Chauffeur decidéiert laanscht de Kanal Richtung Escaudœuvres ze fueren. Géint 9 Auer Moies koume si an de Beschoss vun den Nazien. 15 vun hinne stierwen, 14 goufe schwéier blesséiert a 6 iwwerliewen. Bis 16 Auer hunn déi Iwwerliewend am Camion net bougéiert, duerno si si an e Bauerenhaff an der Géigend geflücht. Géint 20 Auer sinn d'Nazien zeréck koum an hu festgestallt, datt am franséische Militärcamion keng Zaldoten, mä Jugendlecher waren. 2 Deeg méi spéit hunn d'Nazien déi Verletzten an d'Spidol op Cambrai gefouert an déi Verstuerwe begruewen.

Zesumme mat senger Fra huet den Här Charles Leriche (1926 - 2010) 1945 d'Initiative ergraff fir mat dëser Kapell de jonken Affer ze gedenken. Op der Plaz, wou si ënner Beschoss gerode sinn, gouf d'Kapell vum Abbé Roger Guiot der *Notre-Dame-de-Bonsecours* geweit an d'Helleg Thérèse gouf hir Patréinesch.

3 Lëtzebuerger Jongen hunn iwwerlieft: de Camille Bouché vu Biekerech, de J-P Differding vun Nidderdonven an den Henri Brix vum Lampertsbierg. De Roger Rehlinger vu Miersch, dee schonn hanner Verviers bei Loncin "vermësst" gouf, ass eleng bis op Lembeye (Basses-Pyrénées) geflücht an huet iwwerlieft. Hien ass de 14. Abrëll 1973 gestuerwen.

Lëscht vun den zivilen Affer:

* Pater Joseph DEJEMEPPE, Direkter vun der apostoulescher Jesuitteschoul vu Verviers
* Brudder Auguste LEDANT, 53 Joer
* Aloys BRESER vun Nidderdonven, 15 Joer
* Mathias KAISER vu Beetebuerg, 15 Joer
* Roger SCHMIT vu Klengbetten, 13 Joer
* Joseph THEIN vu Biekerech, 15 Joer
* Théo WINKIN vu Wolz, 15 Joer
* Raymond DESCOTTE, 16 Joer
* Paul  D'HONDT, 16 Joer
* Alfred  GABRIEL, 12 Joer
* Michel LIAO, 21 Joer
* Jean PIRART, 16 Joer
* André PIRART, 11 Joer
* Jean-Marie  SIMON, 14 Joer
* Valère VERSCHAFFEL, 16 Joer

## Um Spaweck

* Chapelle des martyrs du 19 mai 1940 mat dem Ofdrock vum Artikel "Die Toten von Escaudoeuvres", Revue n. 52, 25. 12. 1971
Klaus Kinkel

De **Klaus Kinkel**, gebuer de 17. Dezember 1936 zu Metzingen, a gestuerwen de 4. Mäerz 2019 zu Sankt Augustin, war en däitsche Politiker (FDP) a Jurist.

Hie war vun 1979 bis 1982 President vum *[[Bundesnachrichtendienst]]*, vun 1991 bis 1992 Federale Minister fir Justiz, vun 1992 bis 1998 Ausseminister a vun 1993 bis 1998 Vizekanzler.

Vun 1994 bis 2002 war hien Deputéierten am däitsche Bundestag, wou hie vun 1998 bis 2002 Vizepresident vun der FDP-Fraktioun war.

Vun 1993 bis 1995 war hien och nach President vun der FDP.

Dono war hie Member oder President vun enger ganzer Rëtsch gesellschaftlech engagéierte Vereenegungen.

## Publikatiounen (Auswiel)
* *Bewegte Zeiten für Europa!* In: Caroline Y. Robertson-von Trotha (Hrsg.): *Europa in der Welt – die Welt in Europa.* (Kulturwissenschaft interdisziplinär, Bd. 1). Nomos, Baden-Baden 2006, ISBN 3-8329-1934-1.
* Klaus Kinkel (Hrsg.): *Grenzenlose Leistung – Die deutsche Einheit und der Einsatz der Telekom beim [[Aufbau Ost]]*. Deutsche Verlagsanstalt, München 2014, ISBN 978-3-421-04670-3.

## Um Spaweck
Julus thomasii

De ***Julus*** (*Iulus*) ***thomasii*** ass eng Dausendféisseraart aus der Gattung *[[Julus (Gattung)|Julus]]* an der Famill vun de Julidae. Se gouf 1895 vum britteschen Zoolog Reginald Innes Pocock beschriwwen.

Et ass eng Aart déi als endeemesch zu Monaco ugesi gëtt. Se gesäit wéi *[[Julus mediterraneus]]* aus, a lieft a Kolonië wéi déi Aart.

De Kierper ass robust a schmuel, ronn 30–50&nbsp;mm laang a ronn 5–6&nbsp;mm breet. Den Uewerkierper ass däischtergro, de Kapp an d'Antenne sinn olivgréng. D'Bee si stuppeg, a giel. D'Männercher si méi schmuel wéi d'Weibercher, a se hu méi laang Antenne wéi d'Weibercher.
Scheldekanal

De **Scheldekanal** (fr: *Canal de l'Escaut* oder *Escaut canalisé*) ass en 63&nbsp;km laange Kanal am Departement Nord a Frankräich. En huet säin Ufank zu Cambrai, wou en Uschloss un de Kanal vu Saint-Quentin huet, a säin Enn ass zu Mortagne-du Nord op der belsch-franséischer Grenz.

Wéi den Numm et seet läit de Kanal am Dall vun der Schelde, vun där en och gréisstendeels gefiddert gëtt.

## Schleisen
Polydesmus raffardi

De ***Polydesmus raffardi*** ass eng Dausendféisseraart aus der Gattung *[[Polydesmus]]* an der Famill vun de Polydesmidae. Se gouf 1905 vum franséischen Zoolog Henry Wilfred Brolemann beschriwwen.

D'Verbreedungsgebitt vun der Aart läit a Frankräich, zu Monaco an an Italien.
John Boorman

Den **John Boorman**, gebuer den 18. Januar 1933 zu Shepperton an England, ass en englesche Filmregisseur, Dréibuchauteur a Filmproduzent.

De Boorman gouf mam Thriller* [[Point Blank]]* (1967) mam Lee Marvin an der Angie Dickinson international bekannt. Duerno huet hie mat *[[Hell in the Pacific]]* e Krichsfilm mat nëmmen zwéi Personnagen, engem US-amerikaneschen an engem japaneschen Zaldot gedréint.

Aner bedeitend Filmer vun him als Regisseur sinn den Abenteuerfilm *[[Deliverance]]* (1972), de Science-Fiction-Film *[[Zardoz]]* (1973) an den dramatesche Fantasyfilm *[[Excalibur (Film)|Excalibur]]* (1981).

## Filmographie
### als Regisseur
* 1965: *[[Catch Us If You Can]]* - Haaptacteuren: The Dave Clark Five, Barbara Ferris, David Lodge
* 1967: *[[Point Blank (Film 1967)|Point Blank]]* - Haaptacteuren: Lee Marvin, Angie Dickinson, Keenan Wynn
* 1968: *[[Hell in the Pacific]]* - Haaptacteuren: Lee Marvin, Toshirô Mifune
* 1970: *[[Leo the Last]]* - Haaptacteuren: Marcello Mastroianni, Billie Whitelaw, Calvin Lockhart
* 1972: *[[Deliverance]]* - Haaptacteuren: Jon Voight, Burt Reynolds, Ned Beatty
* 1973: *[[Zardoz]]* - Haaptacteuren: Sean Connery, Charlotte Rampling, John Alderton
* 1977: *[[Exorcist II: The Heretic]]* - Haaptacteuren: Linda Blair, Richard Burton, Max von Sydow
* 1981: *[[Excalibur (Film)|Excalibur]]* - Haaptacteuren: Nigel Terry, Helen Mirren, Nicholas Clay
* 1985: *[[The Emerald Forest]]* - Haaptacteuren: Powers Boothe, Meg Foster
* 1987: *[[Hope and Glory (Film)|Hope and Glory]]* - Haaptacteuren: Sebastian Rice-Edwards, Sarah Miles, Geraldine Muir
* 1990: *[[Where the Heart Is]]* - Haaptacteuren: Dabney Coleman, Uma Thurman, Joanna Cassidy
* 1991: *I Dreamt I Woke Up* - Haaptacteuren: John Boorman, John Hurt - (Kuerzfilm)
* 1995: *[[Beyond Rangoon]]* - Haaptacteuren: Patricia Arquette, U Aung Ko, Frances McDormand
* 1998: *Two Nudes Bathing* - Haaptacteuren: John Hurt, Charley Boorman -(Kuerzfilm)
* 1998: *[[The General]]* - Haaptacteuren: Brendan Gleeson, Adrian Dunbar
* 2001: *[[The Tailor of Panama]]* - Haaptacteuren: Pierce Brosnan, Geoffrey Rush, Jamie Lee Curtis
* 2004: *[[Country of My Skull]]* - Haaptacteuren: Samuel L. Jackson, Juliette Binoche, Brendan Gleeson
* 2006: *[[The Tiger's Tail]]* - Haaptacteuren: Brendan Gleeson, Kim Cattrall, Ciarán Hinds
* 2014: *[[Queen and Country]]* - Haaptacteuren: Callum Turner, Caleb Landry Jones

## Um Spaweck
Kaja Kallas

D**'Kaja Kallas**, gebuer den 18. Juni 1977 zu Tallinn, ass eng estnesch Politikerin (*Eesti Reformierakond* - "Estnesch Reformpartei"). Si ass zanter dem 1. Dezember 2024 Héich Vertriederin fir Aussen- a Sécherheetspolitik vun der EU a Vizepresidentin vun der Europäescher Kommissioun bannent der Kommissioun von der Leyen II.

## Liewen a Karriär
D'Kaja Kallas huet op der Universitéit vun Tartu Droit studéiert a gouf 1999 Member vum estnesche Barreau. Ausserdeem war si an den Direktiouns- an Opsiichtsréit vu verschiddene Firmen, déi sech ëm erneierbar Energië këmmeren. Vun 2011 bis 2014 war si Deputéiert am *[[Riigikogu]]*, dem estnesche Parlament, a vun 2014 bis 2018 am Europäesche Parlament. 2018 gouf si Presidentin vun hirer Partei.

Am Mäerz 2019 huet d'ER d'Parlamentswalen an Estland gewonnen. Et war der Kaja Kallas awer net méiglech, eng Koalitiounsregieurng op d'Been ze stellen, sou datt de Jüri Ratas, dee scho virdru Premierminister war, de 17. Abrëll 2019 vum Parlament a sengem Amt confirméiert gouf. Nom Récktrëtt vun hirem Virgänger Jüri Ratas, den 13. Januar 2021, fir d'politesch Responsabilitéit fir eng Korruptiounsaffär bei Regierungsmemberen z'iwwerhuelen, gouf si knapps zwou Wochen drop als nei Premierministesch vereedegt.

Am Juni 2024 gouf si vum Europäesche Conseil designéiert, vun Dezember 2024 un neie Representant fir Aussebezéiunge vun der EU ze ginn. De Kristen Michal gouf den 23. Juni 2024 hiren Nofollger als Premierminster.

D'Kaja Kallas ass d'Duechter vum fréieren estnesche Ministerpresident an EU-Kommissär Siim Kallas.

## Um Spaweck
Indesche Lotus

Den **Indesche Lotus** (*Nelumbo nucifera*, Syn.: *Nelumbium speciosum*) ass eng Planzenaart aus der Gattung vun de Lotusblummen (*Nelumbo*), bannent der Famill vun den Nelumbonaceae.

Den Indesche Lotus kënnt ursprénglech an engem Streech vun Indien bis a Japan, südlech bis a Korea an den Norde vu Südostasien vir, isoléiert och ronderëm den Aralséi an d'Kaspescht Mier. D'Mënschen hunn d'Planz südlech bis an Nordostaustralien an an Nord- a Südamerika verbreet.

## Symbolik
Dëse Lotus ass déi helleg Blumm vun den orientalesche Reliounen (Buddhismus, Bramhanismus; kuckt och de fransiéschen Numm *Lotus sacré*), an deenen d'Gottheeten op engem Lotusblummentroun duergestallt ginn. Och an der indescher Konscht an Architektur spillt dëse Lotus eng Roll, z.&nbsp;B. beim Bau vu janieschen Tempelen am Rajasthan.

D'Hinduen associéieren d'Lotusblumm (*Padma*) mam Schëpfungsmythos a mat de Gëtter Vishnu a Brahma, sou wéi de Gëttinne Lakshmi a Sarasvati. An der Hindi-Sprooch heescht de Lotus *Kamal* (कमल) an ass e beléifte Virnumm fir Jongen (weiblech Form: *Kamala*)

Bei de Chinese symboliséiert de Lotus d'Rengheet an d'Eleganz, bei de Buddhisten d'Rengheet vum Kierper, vum Schwätzen a vum Geescht.

En ass am Fändel vu Macao ofgebilt an et ass och déi national Blumm vun Indien a vum Vietnam.

## Als Kascht
D'Wuerzelknolle gi gedréchent, zu Miel geriwwen, an da gekacht a mat Esseg a Sojazooss dobäi zervéiert. Jonkt Geleefs a Stiller ginn als Geméis gekacht. De Som gëtt frësch, kandéiert oder gereechert als Geknabbers oder an der Zopp giess. Och Téi kann een draus maachen.

Den Indesche Lotus spillt och eng wichteg Roll an der traditioneller chineesescher Medezin.


Fichier:Lotoskapsel-Verkäufer.jpg|Stroosseverkeefer
Fichier:Lotoskapsel.jpg|Mobille Maart
Fichier:Lotoskapsel leer.jpg|Eidel Lotuskapsel
Fichier:Lotoskapsel Inhalt.jpg|Frësche Som
Fichier:Lotossamen.jpg|Gedréchente Som
Fichier:Lotoseffekt.jpg|Lotuseffekt
Fichier:Cu sen - Lotus root.jpg|Lotuswuerzelen


## Literatur
* John. H. Wiersema: *Nelumbonaceae* in der *Flora of North America*, Volume 3: ''Nelumbo nucifera'' - Online.

## Um Spaweck

* A–Z der Nutzpflanzen
Marie Heffenisch

D**'Marie** (oder Maria) **Heffenisch**, gebuer de 14. Oktober 1902 zu Colmer-Bierg, a gestuerwen den 9. Januar 1985, war eng lëtzebuergesch Fraerechtlerin. Si ass 1932 op Diddeleng geplënnert an huet an an der Liberatiounsstrooss den deemolegen *Hotel Hengesch* iwwerholl.

1941 huet si sech an der Lokalsektioun vum Lëtzebuerger Fräiheetsbond engagéiert. An hirem Hotel huet si illegal Zeitungen a Fluchblieder verdeelt a siwen desertéiert lëtzebuergesch Zwangsrekrutéiert verstoppt.

1944 gouf d'Marie Heffenisch verhaft a koum an e Stroflager fir Fraen a méi spéit an d'Frae-KZ ''Ravensbrück''. Si ass am Abrëll 1945 befreit ginn.

## No hir genannt

Am Kader vum internationale Fraendag 2019 huet d'Gemeng Diddeleng am Quartier *Lenkeschléi* fënnef Stroossen an eng Plaz no Diddelenger Frae genannt, déi an hirer Zäit Virreiderinne waren a sech no hire politeschen, privaten oder berufflechen Iwwerzeegungen engagéiert hunn. Dorënner d*'Rue Marie Carmes-Heffenisch* an Erënnerung un d'Marie Heffenisch.

## Literatur

* Anne Julie Heintz, *[https://web.archive.org/web/20190326113416/https://www.wort.lu/de/lokales/duedelingen-entdeckt-seine-weibliche-seite-5c7f7e00da2cc1784e33f260 Düdelingen entdeckt seine weibliche Seite]* op wort.lu den 8. Mäerz 2019 an an der Drockversioun vum Luxemburger Wort vum 9. / 10. Mäerz 2019, S. 40-41, ënnert dem Titel *Starke Frauen, starke Geschichten*.
Cécile Wagner

D**'Cécile** (**Biever**-) **Wagner**, gebuer de 4. September 1911 zu Diddeleng, an do gestuerwen de 14. Februar 2005, war eng lëtzebuergesch Fraerechtlerin an LSAP-Politikerin.

1965 gouf d'Cécile Wagner Presidentin vum Foyer de la femme a vum Office social vun der Gemeng Diddeleng. Si huet an den 1960er-Joren um Treffe vun der sozialistescher Fraeninternationaler deelgeholl.

1969 huet si sech bei de Gemengewalen eng éischt Kéier fir d'LSAP zu Diddeleng opgesat a gouf an de Gemengerot gewielt. Tëscht 1970 an 1975 war si déi éischt weiblech Conseillère zu Diddeleng.

Si huet sech och bei de Femmes socialistes engagéiert a war am Comité vum Foyer de la femme.

Si gouf den 31. Mee 1930 mam Nicolas Biever bestuet.

## No hir genannt
Am Kader vum internationale Fraendag 2019 huet d'Gemeng Diddeleng am Quartier *Lenkeschléi* fënnef Stroossen an eng Plaz no Diddelenger Frae genannt, déi an hirer Zäit Virreiderinne waren a sech no hire politeschen, privaten oder berufflechen Iwwerzeegungen engagéiert hunn. Dorënner d*'Place Cécile Biever-Wagner* an Erënnerung un d'Cécile Wagner.

## Literatur

* Anne Julie Heintz, *[https://web.archive.org/web/20190326113416/https://www.wort.lu/de/lokales/duedelingen-entdeckt-seine-weibliche-seite-5c7f7e00da2cc1784e33f260 Düdelingen entdeckt seine weibliche Seite]* op wort.lu den 8. Mäerz 2019 an an der Drockversioun vum Luxemburger Wort vum 9. / 10. Mäerz 2019, S. 40-41, ënnert dem Titel *Starke Frauen, starke Geschichten*.
Marie Clausse

D**'Marie Clausse**, gebuer den 22. November 1909 zu Diddeleng, an och do gestuerwen de 6. September 1975, war eng lëtzebuergesch Resistenzlerin.

Uganks vun den 1940er-Jore gouf si Member vum Lëtzebuerger Fräiheetsbond an huet an hirem Haus zwéin desertéiert lëtzebuergesch Zwangsrekrutéiert verstoppt. Am Juli 1944 gouf d'Marie Clausse verhaft a koum an e Stroflager fir Fraen a méi spéit an d'Frae-KZ *Ravensbrück*. Si ass am Abrëll 1945 befreit ginn.

Si huet sech duerno an der *Amicale des femmes concentrationnaires et prisonnières politiques luxembourgeoises* engagéiert.

## Gielchen
D'Marie Clausse ass posthum mat der Croix de l'Ordre de la Résistance ausgezeechent ginn.

## No hir genannt

Am Kader vum internationale Fraendag 2019 huet d'Gemeng Diddeleng am Quartier *Lenkeschléi* fënnef Stroossen an eng Plaz no Diddelenger Frae genannt, déi an hirer Zäit Virreiderinne waren a sech no hire politeschen, privaten oder berufflechen Iwwerzeegungen engagéiert hunn. Dorënner d*'Rue Marie Berg-Clausse* an Erënnerung un d'Marie Clausse.

## Literatur

* Anne Julie Heintz, *Düdelingen entdeckt seine weibliche Seite* op wort.lu den 8. Mäerz 2019 an an der Drockversioun vum Luxemburger Wort vum 9. / 10. Mäerz 2019, S. 40-41, ënnert dem Titel *Starke Frauen, starke Geschichten*.
Keltesch Adelsgriewer vu Giewel-Nouspelt

Bei de **Kelteschen Adelsgriewer vu Giewel-Nouspelt** handelt et sech ëm fënnef Hiwwelgriewer (*Tumulus*) an aacht méi kleng Griewer aus der Zäit vun de Kelten.

## Beschreiwung
Bei engem Trëppeltour an der *Rockelsdréisch*, engem Bësch tëscht Giewel a Nouspelt sinn dem Paschtouer Georges Kayser onnatierlech Erhiewungen am Buedem um Tracé vun der zukünfteger Sebes-Waasserleitung opgefall. Am Summer 1966 huet hien ugefaangen, déi Hiwwelen auszegruewen a véier räich Griewer entdeckt. 1993 gouf dat weidert Ëmfeld vum Nationalmusée fir Geschicht a Konscht ënnersicht. D'Verdeelungsplaz a weider Griewer goufe fonnt. De Kierfecht besteet aus am Ganze fënnef Hiwwelgriewer an aacht méi klénge Griewer.

D'Hiwwelgriewer si Fürstegriewer mat iwwer 100 Bäiluechten. Schwäerter a Spuere weisen, datt véier vun de Verstuerwenen zur treverescher Kavallerie gehéiert hunn. Dat zweet Graf (B) war dat mat de meeschten Objeten. D'Kummer war aus Eechenholz a mat engem Tumulus bedeckt. Dora waren déi kreméiert Iwwerreschter vun engem Mann, warscheinlech an engem organesche Behälter, ënnerbruecht. Zu den Objeten, déi dra fonnt goufen, zielen Fibulaen aus Bronz, Sporen, e Kessel aus Bronz an Eisen, trevirescht Aulegeschier, en Dolium, zwéin Eemeren aus Holz vum Franséische Pällem, déi mat dekoréierte Réng aus Holz zesummegehale goufen, zwéi Réng fir eppes opzehänken, an e Schwäert. Nieft deenen Objeten, déi aus der Géigend waren, goufen och bronze Geschier aus Italien, dat mam Wäin ze dinn hat (Kréi, Bitchen, Sift), fonnt, sou wéi och Keramiksgeschier aus Gallien. Dëst bezeit den Iwwergang vun der keltescher zu der gallo-réimescher Kultur.

Am 5. Graf gouf eng treveresch Prinzessin begruewen. Geaffert Mënzen aus der Mëtt vum 2. Joerhonnert weisen, datt et sech ëm eng ganz wichteg Perséinlechkeet gehandelt muss hunn.

Vun der Réimervilla vu Giewel aus féiert e klengen Entdeckungspad bis bei d'Hiwwelgriewer. D'Fondstécker sinn am MNHA ausgestallt.

## Literatur
*Jeannot Metzler, Catherine Gaeng, 2009. *Goeblange-Nospelt une nécropole aristocratique trévire.* Dossiers d'archéologie XIII; Lëtzebuerg (Imprimerie Centrale SA), 2009; 559 Säiten; .

## Kuckt och
* Lëscht vun den Ausgruewungen an archeologesche Plazen zu Lëtzebuerg
Merowengesch Grafhiwwelen am Telpeschholz zu Dondel

D**'Merowengesch Grafhiwwele vun Dondel-Telpeschholz** si fënnef Grafhiwwelen aus der spéider Merowengerzäit, déi op der Spëtz vum *Telpeschholz* nordwestlech vun Dondel leien.

Si goufen 1961 vum Nouspelter Paschtouer Georges Kayser entdeckt an ausgegruewen. Bei den Ausgruewungen huet sech gewisen, datt ënnert de fënnef Hiwwelen sechs Persoune begruewe waren, 4 Männer an zwou Fraen. Et huet sech heibäi ëm bedeitent Merowenger aus dem 7. Joerhonnert gehandelt. Et goufe Waffe wéi Schwäerter, Lanzen a Schëlter fonnt. An engem vun de Fraegriewer sinn och gëlle Bijouen entdeckt ginn.

D'Grafhiwwele leien um Circuit auto-pédestre 1 vun Nouspelt.

## Literatur
* Holger Schaaff, Die Altertümer der Merowingerzeit im Großherzogtum Luxemburg. Dossiers d'archéologie II; Lëtzebuerg (Imprimerie Centrale SA), 1993; 157 Säiten (ill., 2 Bäilagen).
* Heuertz, Marcel, et Léon Schandel. *Les ossements humains des tombelles d’époque franque de Nospelt (« Telpeschholz », G.-D. de Luxembourg)*. Luxembourg: Musée d’histoire naturelle, 1967. Print.
* Gérard Thill, Cinq sépultures sous tombelles mérovingiennes découvertes près de Dondelange. Hémecht 18, 1966, S. 369-375.

## Kuckt och
* Lëscht vun den Ausgruewungen an archeologesche Plazen zu Lëtzebuerg
Kanadesche Kierfecht vun Tilloy-lez-Cambrai

Um **Kanadeschen Zaldotekierfech vun Tilloy** leien d'Zaldote vum Kanadesche Corps begruewen, déi am Ufank vum Oktober 1918 bei der Eruewerung vun Tilloy-lez-Cambrai gefall sinn.

Um Kierfecht sinn 265 haaptsächlech kanadesch Zaldoten aus dem Éischte Weltkrich begruewen, dovu 25 onbekannter. Ënner den identifizéierten Affer sinn 235 Kanadier a 4 Britten.

Aus dem Zweete Weltkrich gëtt et 8 Griewer vun Aviateuren, 6 Kanadier an 2 Britten déi den 13. Juni 1944 iwwer Tilloy mat hirem Lancaster II ofgeschoss gi waren. Hir Grafsteng sti laanscht déi lénks Mauer.
 

## Biller

Tilloy 41.jpg
Tilloy 42.jpg
Tilloy 43.jpg
Tilloy 44.jpg


## Um Spaweck
*De Kierfecht op ''find a grave.com''
Jejuri

**Jejuri** ass eng Stad a Gemeng (*municipal council*) am Distrikt Pune am Bundesstaat Maharashtra am Weste vun Indien.

S'ass bekannt fir den Tempel vun der hinduistescher Gottheet Khandoba. D'Stad lieft haaptsächlech vum Pilgertourismus bei deen Tempel.

Jejuri läit op enger Héicht vu 708 Meter an huet 14.515 Awunner (Vollekszielung 2011).

## De Khandoba Tempel
Den Tempel vu Jejuri, an deem de Gott Khandoba veréiert gëtt, ass och als *Mhalsakant, Malhari Martand* oder *Mylaralinga* bekannt. Am Tempel gouf de 14. September 1752 en Traité tëscht Tarabai a Balaji Bajirao ausgehandelt.

De Khandoba Tempel vu Jejuri besteet aus zwéin Deeler, dem Mandapa an dem Garbhagriha.

## Galerie

Fichier:On the way to Jejurigad.jpg|Trapen erop bei den Tempel
Fichier:Looking down the stairs from the Jejuri temple.jpg|Vue d'Trapen erof, duerch e Bou.
Fichier:Agnijyot khandoba jejuri.jpg|Helleg Flame virum Tempel
Fichier:Deepstambha jejuri.jpg|Deepstambha virum Tempel


## Bibliography

* Günter-Dietz Sontheimer: Some Incidents in the History of the Khandoba. In: Asie du Sud. Traditions et changements. VIth European Conference on Modern South Asian Studies 1973. Hrsg. von M. Gaborieau u. A. Thorner, Paris 1979, S. 11-117.
Maharashtra

**Maharashtra** (Marathi: महाराष्ट्, ass en indesche Bundesstaat mt enger Fläch vun 307.762 Quadratkilometer an iwwer 112 Milliounen Awunner (Vollekszielung 2011). Mumbai ass, mat iwwer 12 Milliounen Awunner, déi gréisste Stad an och d'Haaptstad vu Maharashtra, Marathi déi offiziell Sprooch.

## Geographie
Maharashtra huet, dem Zär vun der Auer no, Grenze mat de Bundesstaate Gujarat, Madhya Pradesh, Chhattisgarh, Telangana, Karnataka a Goa a kënnt bis bei d'Arabescht Meer. Tëscht Maharashtra a Gujarat läit den Das Uniounsterritoire Dadra an Nagar Haveli.

Tëscht der Küst an der Biergkette vun de Westghats läit e maximal 50&nbsp;km breede Streech, de Konkan, wou e fiicht-maritiimt Klima ass. Ëstlech vun de Westghats ass déi dréchen a waarm Ebene vum Dekkan.

D'Regioun am Nordweste vun de Westghat gëtt Khandesh, déi administrativ der *Division* Nashik entsprécht. De Südwesten, méi an d'Land eran, heescht Marathwada (administrativ d*'Division* Aurangabad. Nach méi wäit bannen am Land ass d'Regioun Vidarbha (*Divisions* Amravati an Nagpur).

### Gréisst Stied
(Stand: Vollekszielung 2011)

#### Bevëlkerungsentwicklung

Déi meescht Awunner vu Maharashtra, ronn 80 Prozent, sinn Hinduen, 12 Prozent Moslemen a 6 Prozent Buddhisten.

## Administrativ Andeelung

Maharashtra ass a sechs *[[Division (Indien)|Divisiounen]]* agedeelt: Amravati, Aurangabad, Konkan, Nagpur, Nashik a Pune, an dës a 35 Distrikter (Zuele vun der Vollekszielung 2011):

## Um Spaweck

* Regierung vu Maharashtra
Irbich-Viaduc

Den **Irbich-Viaduc** ass eng Stroossebréck iwwer d'Irbich bei Maarnech, um Flouer *Fëschberfuert*, déi am Juni 2022 mam éischten Deel vun der Transversale de Clervaux opgemaach gouf.

Et ass eng 265 Meter laang a bis zu 38 Meter héich Dunnebréck mat enger Stroossebreet vu 7 m. Se steet op 6 Peiler, déi tëscht 12 a 36 Meter héich sinn. D'Bréck mécht e Bou mat engem Radius vun 350 m. Wéinst der Schréi vum Tablier hunn d'Huelkëschtendunnen am Breetschnëtt d'Form vun engem onreegelméissegen Trapez, mat verschidden Héichte vun de Säiten.

Nodeems d'Peiler gebaut waren, hunn am Summer 2017 d'Aarbechten ugefaangen, d'stolen Dunnen, déi den Tablier droen, op d'Pilieren ze drécken. D'Aarbechten op der Bréck waren am Abrëll 2021 fäerdeg.

## Um Spaweck

* Pressedossier op gouvernement.lu vum 4. Abrëll 2016.
Irbich

D**'Irbich** ass eng Baach am Éislek an eng lénks Niewebaach vun der Klierf. Si entspréngt op enger Héicht vu 500 Meter, an engem Hang zu Hëpperdang.

Si ass 11,85&nbsp;km laang a fléisst a südlecher Richtung. Dobäi leeft se ëstlech laanscht Ischpelt, ënner dem Irbich-Viaduc erduerch, laanscht Reiler, an dann duerch en eppes iwwer 5&nbsp;km laangen enken Dall, dovun déi lescht 2&nbsp;km a südwestlecher Richtung.

Nodeems s'ënner dem CR326c erduerch gelaf ass, leeft se, 200 Meter ëstlech vun Draufelt, op enger Héicht vun 313.5 m, vu lénks an d'Klierf.

Op hirem Laf hëlt si, vu lénks, noeneen d'Haardbaach, d'Grandsenerbaach, d'Fëschbech, d'Spelleschbaach an d'Hatzelbaach op, sou wéi eng hallef Dose kleng Baachen ouni Numm.

## Kuckt och

## Um Spaweck
Jean-Baptiste Vifquain

De **Jean-Baptiste Vifquain** (och alt *Vifquin* geschriwen), gebuer de 24. Juni 1789 zu Tournai an der Belsch, a gestuerwen den 31. August 1854 zu Ivry-sur-Seine, war en Offizéier, Ingenieur, Architekt, Éiere-Chefinspekter vun de *Ponts et Chaussées*, deen eng no der anerer d'franséisch, hollännesch a belsch Nationalitéit hat.

De Vifquain ass haaptsächlech bekannt well en de Kanal Pommerœul-Antoing geplangt a gebaut hat an no deem sengem grousse Succès och den Optrag krut fir d'Pläng vum Kanal Bréissel-Charleroi auszeschaffen. Op säi Kont geet och de Bau vun der éischter *Eisebréck* an der Belsch, am Park vum Schlass vu Wissekerke, déi eelst vun där Zort déi an Europa nach ze gesinn ass.
Jo Nousse

De **Jo Nousse**, respektiv offiziell **Joseph Nousse**, gebuer 1958 zu Diddenuewen am Departement Moselle, ass e franséischen Auteur, Komponist, Sänger, Songwriter a Gittarist. Hie war vu Beruff Enseignant. Hien ass den éischte Fonctionnaire vun der Éducation nationale dee vollzäiteg Lëtzebuergesch (Francique luxembourgeois / Lëtzebuerger Platt) enseignéiert huet.

De Jo Nousse ass zu Hunting am Sierker Land mat Lëtzebuerger Platt als Mammesprooch opgewuess. Hie léiert réischt mat sechs Joer Franséisch.

Als Museker spillt de Jo Nousse zënter 2016 zesumme mam Olivier Niedercorn am Duo la Schlapp sauvage e Repertoire vu  Lidder op Lëtzebuergesch an op Franséisch. De Jo Nousse war fréier a follgende Museksgruppe bedeelegt: Geeschtemat?, Tutti Futti a Mannijo. Am Kader vun Tutti Futti war hien den Auteur vun engem Protestlidd géint d'Atomkraaftwierk Cattenom.

## Wierker
*Léider a Gedichter fir d'Kanner. 1985
*Chemin faisant avec l'âne de Sierck/Ënnerwee mam siirker Iesel. 2005

### Theater a Spektakelen
*Schnaps, dat war jo säin éischt Wuert. 1986
*Si le dragon m'était chanté
*Dis voir !
*Daniel Laumesfeld: le voyageur enraciné

### Literatur
*Errances Bilingues. Éditions Gewan. 1984.
*Fragments d'arc-en-ciel/Reebousplitteren. Éditions Gewan. 1992.
*Plattagonie. Éditions Gau un Griis. 2009.

## Discographie
### la Schlapp sauvage
*2017: Wëllkomm! - Bienvenue ! Album, CD. lSs01. Produzéiert vu Réseau 3R.
*2020: Blummen a Gëft - Fleurs et poison. Album, CD. lSs02. Produzéiert vu Réseau 3R.
*2025: Musel Musek. Album, CD. lSs03. Produzéiert vu Réseau 3R.

### Geeschtemat ?
* Geeschtemat? séngt op Platt. LP, Médiaphone. 1981.
* 1 Lidd op: Muselfränkéch oni Grenzen. Schnoog. 1984.

### Mannijo
*Iwer d'Grenzen/Transfrontières. 1999.
*Abrakadabra. 2001.
*Dräilännergeck. 2006.
*20 magesch Lidder. 2011.
*Café-Klatsch. 2014.

### Tutti Futti
*Reebou. Maxi 45T, Apero/Tutti. 1987.
*1 Lidd op: Tontexte/Text-Töne. Coproduction SR/EMI. 1989.
*1 Lidd op: Lorraine d'En Fer. Amper. 1991.
*1 Lidd op: Musek ouni Grenzen. Schnoog. 1992.
*Trans-Eurock Express. 1993.
*1 Lidd op: Vinilkosmo. Eurokka, 1995.
*2 Lidder op: Compil'Rock à Thionville. Cadence Music. 1995.
*Bilingue dingue. Mini-album, 1996.

## Um Spaweck
*Fratzbuch-Säit vum Jo Nosse: https://www.facebook.com/Jo.Nousse
*https://laschlappsauvage.com/
*De Jo Nousse den 11. Mäerz 2019 als Invité am Moiesmagazin um 100,7: https://www.100komma7.lu/podcast/243056
*Blogsäit vun der Museksgrupp Mannijo: http://mannijo.eklablog.com/
Handwierkergaass Terres Rouges

D**'Handwierkergaass** um Terrain vun der fréierer Schmelz **[[Société Métallurgique des Terres Rouges|Terres Rouges]]** zu Esch-Uelzecht besteet aus enger Rëtsch Industriegebaier. Se sti laanscht d'Rue des Acacias, um Fouss vum fréiere Schlakentipp vun Terres Rouges.

Dat eelst dovun ass vun ëm 1890; déi aner goufen am Laf vun de Jore bäigebaut. An hinne war de groussen Zentralateleier vun Terres Rouges, wou Schweesser, Schlässer, Elektriker a soss Handwierker geschafft hunn. D'Schmelz gouf 1977 zougemaach, wéi déi nei Héichiewen A, B an C op Belval a Betrib geholl goufen.

D'Gebaier gehéieren der ArcelorMittal. Et besti Pläng, datt e privaten Investisseur, deen ënnert dem Projetsnumm *[[Rout Lëns]]* wëlles huet, aner Deeler vum Terrain vun der fréierer Schmelz urbanistesch z'entwéckelen, och dës Gebaier, oder op d'mannst en Deel dovun, ofkafe kéint, fir se z'erhalen an enger anerer Funktioun z'iwwerginn. D'Gebaier si mat enger Bréck un d*'Rout Lëns* ugebonnen.

Den 23. Juli 2021 gouf d'Handwierkergässel, mat anere Gebaier vun der *Lëns*, als national Monumenter klasséiert.

## Um Spaweck
André Hartmann

Den **André Hartmann**, gebuer den 9. August 1954 zu Iechternach, ass e fréiere lëtzebuergesche Sportprofesser, Dëschtennisspiller a Politiker, deen zu Iechternach wunnt.

## De Sportprofesser
Den André Hartmann huet vun 1977 bis 1982 op der Universitéit vu Saarbrécken Sport studéiert a säi Studium ofgeschloss mat dem “Staatsexamen für das Höhere Lehramt” mat de Fächer “Leibeserziehung” a Franséisch.

No sengem Stage am Atheneum an am LTAML an der Redaktioun vu sengem *Travail de candidature* krut hien am Oktober 1986 eng Nominatioun als Sportprofesser am LTAML. Vum Schouljoer 2000/2001 u bis zu senger Pensioun am Oktober 2017 huet hien am LCE enseignéiert.

## Den Dëschtennisspiller
Um sportleche Plang huet den André Hartmann sech als Dëschtennisspiller (DT Echternach) ervirgedoen. Hie war e puermol Champion vu Lëtzebuerg (Individuel: z.&nbsp;B. Seniors A: 1980, 1983; Double: z.&nbsp;B. Seniors A: 1972, 1979, 1988). Hien huet sechsmol un enger Weltmeeschterschaft deelgeholl: 1973 Sarajewo, 1977 Birmingham, 1979 Pjongjang, 1981 Novi Sad, 1983 Tokyo, 1985 Göteborg.

Sechsmol war den André Hartmann bei Europameeschterschaften derbäi: 1974 Novi Sad, 1976 Prag, 1978 Duisburg, 1980 Bern, 1982 Budapest, 1984 Moskau. Bei der Weltmeeschterschaft vun 1979 zu Pjongjang an Nordkorea huet hien den “tournoi de consolation” gewonnen. Am Ganzen huet den A. Hartmann siwwenzéng Joer laang an der Nationalekipp gespillt, dovun der dräizéng (vun 1972-1985) bei de Senioren.

Den André Hartmann ass zënter 1998 President vun der Dëschtennisfederatioun (*Fédération luxembourgeoise de tennis de table*, FLTT).

## De Politiker
Den André Hartmann war laang Zäit President vun der DP-Sektioun Iechternach-Rouspert, Member vum Regionalkommitee Osten a vum *Comité directeur* vun der DP.

Hie war Member vum Iechternacher Gemengerot vum Januar 1994 bis an de Mäerz 2018. Vun 2005 bis 2011 war hien éischte Schäffe vun der Stad Iechternach.

Vun 2005 bis 2007 war den André Hartmann President vum LEADER-Grupp Mëllerdall a vun 2007 bis 2011 President vum *[[Office régional du tourisme Mullerthal – Petite Suisse luxembourgeoise]]*.

Den André Hartmann ass de Papp vum Carole Hartmann.
The Horse Blinders

**The Horse Blinders** ass eng lëtzebuergesch Blues- a Rhythm and Blues-Band, déi am Januar 2019 gegrënnt gouf. The Horse Blinders spillen zum gréisten Deel eege Kompositiounen op Lëtzebuergesch. Déi lëtzebuergesch Texter stamen all aus der Fieder vum Roland Meyer, deen och fir d'Eegekompositioune verantwortlech ass.

## Membere vun The Horse Blinders
* Roger Melcher (Gesank an Harmonika)
* Roland Meyer (Gittar a Gesank)
* Mulles Scholtes (Gittar)
* Jacques Ruppert (Bass)
* Jacques Bock (Batterie)

## Um Spaweck
*https://horseblinders.lu
*https://www.facebook.com/Scheiklappen/
*https://www.youtube.com/watch?v=5iGCcdYtGJk
*https://www.youtube.com/watch?v=ykhrWSIj-zU
*https://www.100komma7.lu/article/musek/fennefveierelthe-horse-blinders