open-index/open-wikipedia-markdown huggingface dataset:
Tapisserie vu Bayeux

D**'Tapisserie vu Bayeux** (fr.: *Tapisserie de Bayeux*) ass e brodéiert Stéck lénge Stoft vu bal 70 Meter Längt, op deem ë.&nbsp;a. d'Eruewerung vun England duerch de William den Eruewerer, a besonnesch d'Schluecht vun Hastings, wou e géint den Harold Godwinson, Kinnek vun England (de fréiere Grof vu Wessex) gewonnen huet, duergestallt ass.

Se gouf ëm d'Joer 1070 gemaach a besteet aus enger 50 Zeenen, déi mat Iwwerschrëften a laténgescher Schrëft kuerz explizéiert ginn. Et gëtt ugeholl, datt dem William säin Hallefbrudder, den Odo, dee Bëschof vu Bayeux war an no der Eruewerung Grof vu Kent gouf, d'Tapisserie an Optrag ginn huet.

Se ass haut am *Musée de la Tapisserie de Bayeux* zu Bayeux an der Normandie, ausgestallt.

D'UNESCO huet se op d'Lëscht vum Welt-Gediechtnes opgeholl.

## Um Spaweck

*Musée de la Tapisserie de Bayeux
Kierch Räichel

D**'Kierch vu Räichel** ass eng kathoulesch Kierch, déi zur Par Atertdall Sainte-Claire, zum Dekanat Zentrum an zu der Gemeng Réiden op der Atert gehéiert.

De Patréiner ass den hellegen Celsus, deem säi Fest den 23. Februar gefeiert gëtt.

D'Kierch steet op der Kräizung vun der *rue Mgr Jean Bernard* mat der *rue de Saeul*, der .

Zanter dem 17. Dezember 2001 steet d'Kierch am *Inventaire Supplémentaire* vun der Lëscht vun de klasséierte Monumenter als "Nationaalt Monument".

## Geschicht
Déi elegant Kierch gouf 1855 no Pläng vum Architekt Charles Arendt opgeriicht. De Banneraum gouf nom Zweete Vatikanesche Konzil nei amenagéiert. D'barock Statue si vum Michel Weiler.

Bis zum 7. Mee. 2017 war et eng Filialkierch vun der Par Osper. Zur fréierer Par Osper huet ausser der Filialkierch vu Räichel och nach d'Dekanatskierch vun Osper gehéiert.

## Kuckt och
* Lëscht vu reliéise Gebaier zu Lëtzebuerg
* Lëscht vun de Lëtzebuerger Paren
* Lëscht vun de fréiere Lëtzebuerger Paren
* Lëscht vun den nationale Monumenter an der Gemeng Réiden op der Atert

## Um Spaweck

* Websäit vun der Par Atertdall Sainte-Claire
* D'Fënstere vun der Kierch vu Räichel op der Websäit vun der ''Stiftung Forschungsstelle Glasmalerei des 20. Jh. e. V.'' 
* Video op Youtube aus der Serie: Kierchen a Kapellen zu Lëtzebuerg iwwer d'Kierch zu Räichel


Fichier:Kirche Reichlange 01.jpg|D'Kierch aus südlecher Richtung
Fichier:Kirche Reichlange 02.jpg|Den Agank vun der Kierch
Fichier:KierRai1.JPG|Vue vun der Haaptstrooss aus
Surveyor 6

De **Surveyor 6** war déi sechst Moundsond vun der US-amerikanescher Raumfaartagentur NASA am Kader vum Surveyor-Programm. De Surveyor-Programm war den Nofollger vum Ranger-Programm. D'Resultater vum Programm sollten déi éischt bemannt Moundlandung virbereeden. De Surveyor 6 sollt onbeschiedegt um Äerdmound landen a vun do Biller an Donnéeë op d'Äerd iwwermëttelen. Si war wéi d'Surveyor 5 mat engem Alphapartikel-Röntgenspektrometer a mat méi Instrumenter ausgerëscht. Si hat z.&nbsp;B. e Magnéit, fir ze kucken, ob d'Moundgestengs magnéitesch reagéiert. De Surveyor 6 war déi véiert US-amerikanesch Sond, déi mëll um Äerdmound gelant war an Donéeë a Biller op d'Äerd geschéckt hat.

## Missioun

De Surveyor 6 war de 7. November 1967 u Bord vun enger Atlas-Centaur-Rakéit vun der Startramp LC-36 vun der Cape Canaveral Air Force Station gestart.

Den 8. November war eng Kursännerung reiwungslos verlaf, an d'Sond war den 10. November am Sinus Medii, nëmme 5&nbsp;Kilometer vun der geplangtener Plaz gelant. D'Sond hat bis de 17. November 14.500 Biller vun der Mounduewerfläch iwwermëttelt. Eppes méi spéit goufen d'Vernier-Dreifwierker fir 2,5&nbsp;Sekonnen gestart. De Surveyor 6 krut doduerch eng Héicht vun ongeféier 4&nbsp;Meter a war dann 2,4&nbsp;Meter westlech nees gelant. Dëse „Spronk“ hat den éischte Start vun der Mounduewerfläch duergestallt. Duerch dëse Manöver sollten Ënnersich iwwer déi primär Landeplaz an d'Reaktioun vun der Mounduewerfläch op Dreifwierkszündungen erméiglecht ginn. Zousätzlech hat d'Verrécklung vun der Kamerapositioun fir d'éischt stereoskopesch Fotoe vun der Uewerfläch erlaabt. Den agesate Spektrometer hat änlech Resultater wéi bei Surveyor 5 erginn.

De 14. November hat d'Sond op der Uewerfläch eng Temperatur vu +120&nbsp;°C gemooss. Dat war déi bis elo héchst gemoossen Temperatur op der Mounduewerfläch. Déi lescht Donnéeë goufen de 14. Dezember ëm 19:14 Auer UTC iwwermëttelt. Am Ganzen hat d'Sond 29.952 Biller an ongeféier 20&nbsp;Stonnen Donnéeë vum Spektrometer op d'Äerd geschéckt.

D'Missioun war en Erfolleg.

## Kuckt och

## Um Spaweck

*  Beschreiwung vun der Missioun Surveyor 6 bei nasa.gov
* Beschreiwung vum Surveyor-Programm
Surveyor 7

De **Surveyor 7** war déi siwent a lescht Moundsond vun der US-amerikanescher Raumfaartagentur NASA am Kader vum Surveyor-Programm. De Surveyor-Programm war den Nofollger vum Ranger-Programm. D'Resultater vum Programm sollten déi éischt bemannt Moundlandung virbereeden. De Surveyor 7 sollt onbeschiedegt um Äerdmound landen a vun do Biller an Donnéeën op d'Äerd schécken. Si hat wéi d'Surveyor 5 an d'Surveyor 6 en Alphapartikel-Röntgenspektrometer an nach aner Instrumenter u Bord. De Surveyor 7 war déi fënneft US-amerikanesch Sond, déi mëll um Äerdmound gelant ass an Donnéeën a Biller op d'Äerd geschéckt huet.

## Missioun

De Surveyor 7 war de 7. Januar 1968 u Bord vun enger Atlas-Centaur-Rakéit vun der Startramp LC-36 vun der Cape Canaveral Air Force Station gestart. Eng Kursännerung de 7. Januar war problemlos verlaf. Den 9. Januar war de Surveyor 7 ongeféier 40&nbsp;Kilometer nërdlech vum Krater Tycho gelant. Am Géigesaz zu den anere Moundsonden, déi scho geflunn waren, an all an der Géigend vum Moundequator gelant waren, hat een sech bei dëser Missioun fir eng Landung méi wäit südlech entschloss. Doduerch sollten och Donnéeën iwwer aner Moundregiounen gesammelt ginn. Den éischte Mounddag hat d'Sond 20.993 Biller iwwermëttelt, vun deenen e puer mat Hëllef vun engem Polarisatiounsfilter gemaach goufen. Mam Asaz vun de Filtere goufe Mineraler iwwer de Refraktiounssindex erkannt. De Spektrometer hat ronn 33&nbsp;Stonne laang Donnéeë vun ënnerschiddleche Punkte gesammelt. Eng Reaktivéierung um zweete Mounddag war uni Problemer an de Surveyor 7 hat weider Infoen op d'Äerd geschéckt. Den 21. Februar hunn d'Funksignaler opgehalen. D'Sond hat am Ganzen 21.038 Biller verschéckt.

D'Missioun war en Erfolleg.

## Kuckt och

## Um Spaweck

*  Beschreiwung vun der Missioun Surveyor 7 bei nasa.gov
* Beschreiwung vum Surveyor-Programm
Hans-Jürgen Syberberg

Den **Hans-Jürgen Syberberg**, gebuer den 8. Dezember 1935 zu Nossendorf, Vorpommern, ass en däitsche Filmregisseur.

## Filmographie (Auswiel)
* 1966: *Romy, Portrait eines Gesichts*
* 1972: *[[Ludwig - Requiem für einen jungfräulichen König]]* 
* 1974: *[[Karl May (Film)|Karl May]]* 
* 1977: *[[Hitler, ein Film aus Deutschland]]* (TV-Mini-Serie)
* 1995: *Ein Traum, was sonst?*
## Um Spaweck
César du cinéma

De **César** ass en nationale franséische Filmpräis. En ass nom franséische Sculpteur César Baldaccini benannt, deen d'Skulptur vum Präis entworf huet. De Filmpräis ass fir d'éischt am Joer 1976 verdeelt ginn.

## Um Spaweck

* Offiziell Websäit
Deutscher Filmpreis

Den **Däitsche Filmpräis** (dt. **Deutscher Filmpreis**) gëllt als déi renomméiertst Auszeechnung an der däitscher Filmindustrie. 

## Organisatioun a Geschicht

Mat engem Präisgeld vu bal 3 Milliounen Euro fir d'Gewënner a ronn 20 Kategorien ass et deen héchstdotéierten däitsche Kulturpräis. E gëtt all Joer an enger Zeremonie zu Berlin verginn. Déi Zeremonie ass am Fréijoer oder am Summer.

D'Symbol vum Präis ass eng kleng gëlle Skulptur fir d'Gewënner, déi Lola genannt gëtt. An der Kategorie *Bester Spielfilm* gëtt et déi Auszeechnung och a Sëlwer an a Bronze.

De Filmpräis gëtt et zënter 1951. Bis 1998 gouf e vum *Bundesministerium des Innern* organiséiert, an zënter 1999 vum Beoptraagte vun der Bundesregierung fir Kultur a Medien.

Bis 2004 goufen d'Gewënner vun enger Kommissioun bestëmmt, an där och Politiker a Kierchevertrieder representéiert waren. Wëll dat als net méi zäitgeméiss empfonnt gouf, gouf 2003 déi Däitsch Filmakademie gegrënnt, nom Virbild vun der Academy of Motion Picture Arts and Sciences an den USA, déi al Joer d'Oscar-Zeremonie organiséiert. Zënter 2005 ginn d'Gewënner vun de Membere vun der däitscher Filmakademie gewielt. 2021 waren dat ronn 2.100 Persounen.

## Skulptur

Ursprénglech gouf de Präis an enger Rei ënnerschiddleche Forme verdeelt, dorënner d*'Goldene Schale* an d'Filmbänner a Gold an a Sëlwer.

Zënter 1999 ass d'Trophee eng Statu an Art-Déco-Stil a Form vun enger Fraefigur, ëm dat sech e stiliséiert Filmband wéckelt. Si gëtt Lola genannt; eng Referenz op der Marlene Dietrich hir Roll am Klassiker *[[Der blaue Engel]]*, an op d'Filmer *[[Lola (Film 1981)|Lola]]* (1981) vum Rainer Werner Fassbinder a *[[Lola rennt]]* (1998) vum Tom Tykwer.


Bundesarchiv B 145 Bild-F081356-0017, Deutscher Filmpreis "Das Goldene Filmband".jpg|D'Präisskulptur tëscht 1951 an 1998
MJK 46319 Andreas Dresen (Deutscher Filmpreis 2019).jpg|E Gewënner mat enger aktueller "Lola" (2019)


## Um Spaweck
* www.deutscher-filmpreis.de (Offiziell Säit)

## Kuckt och
* Filmfestival Max Ophüls Preis
Kierch Saint-Julien vun Auderghem

D**'Kierch Saint-Julien** vun Auderghem ass d'Kierch vun der Par Auderghem an der Haaptstadregioun Bréissel. Déi Par gouf duerch e kinneklechen Arrêté vum 24. Mee 1906 gegrënnt.

D'Kierch steet an der *Avenue Gabriel Emil Lebon* op N° 1. Et ass déi zweet Kierch vun der Par a gouf den 1. Mee 1965 vum Kardinol Suenens konsekréiert.

Déi éischt Kierch stoung an der *Avenue de l'Église Saint-Julien* op N° 10, déi bis 1932 *Avenue des Aquarellistes* geheescht huet.

Hiren Numm huet se als Erënnerung un de Julien Plissart, Bouf vum Nestor Plissart dee vun 1900 bis 1907 Buergermeeschter vun Etterbeek war, an deen, nodeem säi Bouf eng Krankheet gutt iwwerstanen hat, der Par den néidegen Terrain fir de Bau vun enger Kierch geschenkt hat. Virdru stoung do eng Zillefabréck.

Déi haiteg Kierch vun 1965 ass e moderne Bau dee vun uewe gesi wéi e véirels Stéck vun enger Taart ausgesäit. Se huet e flaachen Daach an nëmmen eng grouss Säitefënster aus Glasbëtong zur Säit vun de *Avenue Lebon*. Op der Säit vun der *Rue Valduc* ass keng Fënster. D'Luucht kënnt iwwer eng ronn fofzeg Daachliichten eran. D'Mauere si ganz einfach gehalen a goufe mat Hasteng aus der *Wäisser Kaul* vu Rëmeleng gebaut.

Déi éischt Kierch vun 1906 gouf den 1. Mee 1965 desaffektéiert an 1985 ofgerappt.
Jousefskierch zu Haler

D**'Jousefskierch zu Haler** ass eng kathoulesch Kierch, déi zur Par Mëllerdall Saint-Michel, zum Dekanat Zentrum an zu der Gemeng Waldbëlleg gehéiert.

De Patréiner ass den hellege Jousef, deem säi Fest den 19. Mäerz gefeiert gëtt.

Si steet am Duerfkär op der Kräizung vun der *Henerecht* mat der *rue des Romains*, dem CR358.

## Geschicht
Déi haiteg Kierch gouf 1921 gebaut a vum Dechen Hostert vun Iechternach ageseent, nodeem déi al Kierch ze kleng gi war an 1920 ofgerappt gouf.

De Chouer gouf vun de Bridder Neumanns vu Beefort ausgemoolt (véier Evangelisten). Déi Molereie goufen 1989 vum Léon Olinger vu Wasserbëlleg mat grousser Sachkenntnis fräigeluecht. Zousätzlech krut de Chouerbou iwwer dem Altor 1932 nach eng Molerei vum Nicolas Brücher vun Elveng. Déi Molereie si spéider leider iwwerstrach ginn. Dat eenzegt Wierk vum Nicolas Brücher dat erhale blouf, ass de Christus iwwer dem Haaptaltor. Den Haaptaltor gouf vum Grof Lamoral de Villers gestëft an dofir ass de Wope vun där Famill drop ze gesinn.

An der Kierch ass och nach e Rokoko-Beichtstull an eng antik hëlze Statu vum hellegen Niklos, dem Patréiner vun der aler Kierch.

1974 goufen d'Molereien am Chouer iwwerstrach a konnten eréischt bei enger Renovéierung an de 90er Joren nees fräigeluecht ginn.

D'Kierch war duerch d'Rundstedtoffensiv 1944 staark beschiedegt ginn an d'Fënstere waren alleguer gebrach. Dofir sinn 1952 nei Fënsteren agesat ginn déi vum Kënschtler Camille Croat entworf goufen.

Dee beschiedegte Klackentuerm ass 1997 duerch en neien ersat ginn a bei dëser Geleeënheet krut d'Kierch och eng Kierchenauer.

Bis de 7. Mee 2017 war et d'Filialkierch vun der Par Waldbëlleg. Zur fréierer Par Waldbëlleg huet ausser der Filialkierch vun Haler och nach d'Parkierch vu Waldbëlleg an d'Méchelskapell um Grondhaff gehéiert.

## Klacken
Déi zwou Klacke vun der Haler Kierch goufen 1888 an der Klackegéisserei Mabilon zu Saarburg gegoss.

**Klack 1:** 14 Kräizweeszeenen a prächtegem Relief duergestallt

A N N O 1 8 8 8 „*J o s e p h, W i l h e l m, M a r i a“*

Géisser: Johann Mabilon a Wilhelm Hausen / Saarburg, Duerchmiesser: 70&nbsp;cm, H 55&nbsp;cm, Toun: Re, 200&nbsp;kg

**Klack 2:** Christus zelebréiert d'Abendmahl

A N N O 1 8 8 8 „*C h r i s t u s“*

Géisser: Johann Mabilon a Wilhelm Hausen / Saarburg, Duerchmiesser: 64&nbsp;cm, H 49&nbsp;cm, Toun: Mib, 165&nbsp;kg

## Kuckt och
* Lëscht vu reliéise Gebaier zu Lëtzebuerg
* Lëscht vun de Lëtzebuerger Paren
* Lëscht vun de fréiere Lëtzebuerger Paren

## Um Spaweck

* Websäit vun der Par Mëllerdall Saint-Michel
* D'Fënstere vun der Kierch vun Haler op der Websäit vun der ''Stiftung Forschungsstelle Glasmalerei des 20. Jh. e.&nbsp;V.''
Adrian Hasler

Den **Adrian Hasler**, gebuer den 11. Februar 1964, ass e liechtensteinesche Politiker vun der *Fortschrittliche Bürgerpartei in Liechtenstein* (FBP). Hie war vum 27. Mäerz 2013 bis de 25. Mäerz 2021 Regierungschef, sou wéi och Minister fir Presidiales a Finanzen a Liechtenstein.

Hien huet vun 1984 bis 1991 Ekonomie a Gestioun op der Hochschule St. Gallen studéiert a mat enger Licence (*lic.oec.HSG*) ofgeschloss. Duerno huet hie vun 1992 bis 1996 am Controlling bei der Balzers AG a vun 1996 bis 2004, deels als Directeur adjoint, bei der Verwaltungs- und Privat-Bank zu Vaduz geschafft.

2001 gouf hie fir d'FBP an de *Landtag*, d'Liechtensteinescht Parlament, gewielt. 2004 huet hie säi Sëtz opginn, fir neie Chef vun der Police ze ginn.

Bei der Landtagswal vun 2013 war den Hasler Spëtzekandidat vun der FBP a gouf Regierungschef vun enger Koalitiounsregierung vu senger Partei an der *Vaterländische Union* (VU).

Hien ass bestuet an huet zwee Kanner.

## Um Spaweck

* Interview mam Adrian Hasler (PDF; 357&nbsp;kB), 25. August 2012, *Liechtensteiner Volksblatt*
* Um Internetsite vun der liechtensteinescher Regierung
Jiří Rusnok

De **Jiří Rusnok**, gebuer de 16. Oktober 1960 zu Ostrava, ass en tschechesche Politiker an Ekonomist.

Hie gouf 2001 Finanzminister an der sozialdemokratescher Regierung vum Miloš Zeman, a war dunn an där vum Vladimír Špidla bis Mäerz 2003 Minister fir Industrie a Commerce.

2003 goung hine an d'Privatwirtschaft schaffen (ING Groep). 2010 ass hien aus der sozialistescher Partei ausgetrueden a gouf Member an der neigegrënnter Partei vum Zeman (SPOZ).

De 25. Juni 2013 gouf de Rusnok, nom Récktrëtt vum Petr Nečas, vum President vun der Tschechescher Republik Miloš Zeman zum tschechesche Premier ernannt an domat chargéiert, eng Regierung op d'Been ze setzen. Dës gouf den 10. Juli 2013 vereedegt.

Mä schonn de 7. August 2013 huet se e Vertrauensvote am Parlament verluer. De Rusnok zanter dem 13. August 2013 dofir just nach "kommissaresch" am Amt.

## Um Spaweck
Brigitte Auber

D**'Brigitte Auber**, gebuer als *Marie-Claire Cahen de Labzac* de 27. Abrëll 1928 zu Paräis, ass eng franséisch Schauspillerin.

Bekannt Filmer vun der Brigitte Auber sinn *Sous le ciel de Paris* (1951) vum Julien Duvivier an *To Catch a Thief* (1954) vum Alfred Hitchcock

## Filmographie
### Kino
* 1946: *Antoine et Antoinette* vum Jacques Becker mam Roger Pigaut a Noël Roquevert 
* 1948: *Les amoureux sont seuls au monde* vum Henri Decoin mam Louis Jouvet an Dany Robin 
* 1949: *Rendez-vous de juillet* vum Jacques Becker mam Daniel Gélin an Nicole Courcel 
* 1950: *[[Vendetta en Camargue]]* vum Jean Devaivre mam Rosy Varte an Jacques Dufilho 
* 1951: *[[Sous le ciel de Paris]]* vum Julien Duvivier mam René Blancard a Paul Frankeur 
* 1951: *[[Victor (Film 1951)|Victor]]* vum Claude Heymann mam Jean Gabin a Françoise Christophe 
* 1952: *L'amour toujours l'amour* vum Maurice de Canonge mam Philippe Lemaire an Jean Lefebvre 
* 1953: *Femmes de Paris* vum Jean Boyer mam Michel Simon 
* 1954 *[[To Catch a Thief]]* vum Alfred Hitchcock mam Cary Grant a Grace Kelly
* 1955: *Les aristocrates* vum Denys de La Patellière mam Pierre Fresnay 
* 1956: *Ce soir les jupons volent* vum Dimitri Kirsanoff mam Sophie Desmarets an Anne Vernon 
* 1956: *Lorsque l'enfant paraît* vum Michel Boisrond mam Gaby Morlay an André Luguet 
* 1959: *Mon pote le gitan* vum François Gir mam Jean Richard a Louis de Funès 
* 1970: *Le cœur fou* vum Jean-Gabriel Albicocco mam Michel Auclair an Ewa Swann 
* 1982: *Mon curé chez les nudistes* vum Robert Thomas mam Paul Préboist a Georges Descrières 
* 1997: *Le déménagement* vum Olivier Doran mam Dany Boon an Emmanuelle Devos 
* 1998: * The Man in the Iron Mask* de Randall Wallace mam Leonardo DiCaprio, Jeremy Irons an John Malkovich

## Um Spaweck
Vernier-Dreifwierk

**Vernierdüsen** oder **Vernierdreifwierker** hëllefe bei der Schubvektorsteierung vu Rakéiten. Dat bedeit, datt mat hinnen d'Fluchrichtung vun enger Rakéit beaflosst ka ginn. Si sinn nom Mathematiker Pierre Vernier (1580–1637) genannt, deen d'Vernier-Skala (Nonius) erfonnt hat, mat där d'Längten an d'Wénkele ganz genee ofgelies kënne ginn.

## Opbau a Funktiounsweis

Vernierdüse si selwer Rakéitendreifwierker, déi an enger oder an zwou Achse geschwenkt kënne ginn. Si ginn am Géigesaz zu den Haaptdreifwierker nëmmen dann gezünt, wann eng Bunnännerung vun der Rakéit néideg ass. Dëst miniméiert den Opwand fir d'Killung. Fir d'Zündung vun den Dreifwierker einfach an domat zouverlässeg ze halen, gi meeschtens hypergol Dreifstoffer gebraucht. Déi entzünde sech beim Zesummebrénge vum Oxidator mam Dreifstoff an der Brennkummer selbstänneg; eng separat Zündvirrichtung, déi eventuell versoe kéint, fält ewech.

## Gebrauch

An de meeschte moderne Rakéiten (Ariane, Delta, Atlas) gi keng Vernierdüse méi gebraucht. An eelere Rakéitentyppe wéi zum Beispill der Sojus gi si historesch bedéngt weider agesat. Am Bild riets sinn déi 20 gréisst Düse vun der Sojus-Rakéit ze gesinn. An de baussenzege Stufe si jee zwou Vernierdüsen installéiert, an der zentraler Stuf sinn déi véier Haaptdreifwierker vu véier Vernierdüsen ëmginn.

D'Space Shuttle hat Vernierdreifwierker am Reaction Control System fir d'Lagereegelung an der Äerdëmlafbunn gebraucht.

## Virdeeler an Nodeeler

Vernierdüse goufen haaptsächlech an der Ufankszäit vun der Rakéitentechnik gebraucht. Grond war déi Onausgeräiftheet vun den hydraulesche Servoen, déi haaptsächlech fir d'Schubvektorsteierung agesat goufen. Duerch de Gebrauch vu Vernierdüse konnt dat oder déi Haaptdreifwierker fest montéiert ginn. Doduerch konnte flexibel Leitunge fir den Dreifstoff an d'kardanesch Ophänkung vum Haaptdreifwierk ewechgelooss ginn. Nëmmen déi kleng Vernierdüsen hu misste geschwenkt ginn, wat mat relative klenge Servoe méiglech war. Duerch déi kleng Massen a Kräften hat sech och d'Reegelung verbessert.

A moderne Rakéite gëtt fir Schubvektorsteierung meeschtens eent oder méi kardanesch opgehaangen Haaptdreifwierker gebraucht. Iwwer hydraulesch (bei groussen Dreifwierker) oder elektresch Servoe (bei klengen Dreifwierken oder an héije Stufen) ginn d'Haaptdreifwierker geschwenkt (z.&nbsp;B. Space Shuttle: 10.5° Querachs, 8.5° Gierachs. Duerch d'Ausgereeftheet vun de moderne Schubvektoracteuren an d'Ewechloosse vun de Vernierdüsen, kann d'Zouverlässegkeet vu Rakéiten erhéicht ginn.

## Kuckt och
Estrigon

Den **Estrigon** ass eng Baach am Departement Landes an e rietsen Niewefloss vun der Midouze. E gehéiert domat zum Anzuchsgebitt vum Adour.

## Laf
Den Estrigon huet seng Quell ëstlech vun der Uertschaft Le Sen an de Landes op enger Héicht vun 110 Meter. E leeft duerno bal de ganzen Zäit a südwestlecher Richtung fir zu Campet-et-Lamolère op enger Héicht vu 35 Meter an d'Midouze ze lafen. En ass 40,5&nbsp;km laang.

## Geographesch Situatioun
De ganze Laf vum Estrigon ass am Departement Landes, am Arrondissement Mont-de-Marsan wou en duerch d'Kantone Labrit a Mont-de-Marsan-Nord leeft.

Vun uewen no ënne gesinn, leeft en duerch d'Gemenge Le Sen, Labrit, Vert, Brocas, Cère, Uchacq-et-Parentis a Campet-et-Lamolère.
Lunar Orbiter 1

De Lunar Orbiter 1 war déi éischt vu fënnef Moundsonde vum Lunar Orbiter Programm vun der US-Amerikanescher Weltraumorganisatioun NASA. Mat dem Lunar Orbiter Programm sollt den Äerdmound fotografesch erfaasst a kartographéiert gi fir sou Landeplaze fir d'Sonde vum Surveyor-Programm a fir kommend bemannt Moundlandung ze fannen.

## Missioun

De Lunar Orbiter 1 war den 10. August 1966 u Bord vun enger Atlas Agena D gestart. Nom Erreeche vun der Parkbunn gouf d'Sond duerch Zünde vun den Dreifwierker op eng Bunn zum Mound bruecht. Dësen hat si 92 Stonnen nom Start erreecht a war dann an eng staark elliptesch Bunn vu ronn 189&nbsp;km mol 1866&nbsp;km ageschwenkt. Si war 12 Grad géint d'Ekliptik gebéit an hat eng Ëmlafdauer vun 3 Stonnen a 37 Minutten. Well déi meescht Landeplaze vun den nofollgende Sonden an der Equatorgéigend geplangt waren, war eng méi staark Schréi net néideg.

Den 18. August goufen déi éischt Biller iwwermëttelt. Den 21. an de 25. August gouf d'Ëmlafbunn wéi geplangt méi niddreg gemaach. Déi lescht Orbiter-Ëmlafbunn war dann 39-mol 1685&nbsp;km. Bis zum Enn vun der Missioun (29. Oktober 1966 hat de Lunar Orbiter 187 Wäitwénkelfotoen an 42 Telefotoen opgeholl. Domat goufe 5 Millioune km2 vun der Mounduewerfläch fotografesch erfaasst. Weider goufen och déi zwou éischt Fotoe vun der Äerd aus Mounddistanz opgeholl.

Fir d'Kommunikatiounsweeër fir déi nofollgend Sond, Lunar Orbiter 2, fräizemaache gouf d'Sond den 29. Oktober, wärend hirem 577. Orbit kontrolléiert um Mound zum Ofstierze bruecht. Si war ongeféier bei 6,70 Grad Nërdlecher Breet an 162 Grad ëstlecher Längt opgeschloen.

## Resultater
Nieft den 229 Biller, déi iwwermëttelt goufe, hat een eng liicht birefërmeg Form vum Mound festgestallt. D'Mikrometeoritten-Experiment hat keng Aschléi verzeechent. D'Missioun war en Erfolleg.

## Kuckt och

## Um Spaweck

*  Beschreiwung vun der Missioun Lunar Orbiter 1 bei nasa.gov
* Beschreiwung vum Lunar Orbiter-Programm
Sara Allgood

D**'Sara Allgood**, gebuer den 31. Oktober 1879 zu Dublin, Irland, a gestuerwen den 13. September 1950 zu Woodland Hills, Kalifornien, USA, war eng US-amerikanesch-iresch Schauspillerin.

Si ass d'Schwester vun der Schauspillerin Maire O'Neill.

D'Sara Allgood huet an iwwer 50 Filmer matgespillt. Si war a Filmer vu sou bedeitende Filmregisseure wéi Alfred Hitchcock, Victor Fleming, John Ford an Ernst Lubitsch ze gesinn.

## Filmographie (Auswiel)
* 1929: *[[Blackmail (Film 1929)|Blackmail]]*, vum Alfred Hitchcock mam Anny Ondra 
* 1930: *Juno and the Paycock*, vum Alfred Hitchcock mam Barry Fitzgerald 
* 1941: *[[Dr. Jekyll and Mr. Hyde (Film 1941)|Dr. Jekyll and Mr. Hyde]]*, vum Victor Fleming mam Spencer Tracy an Ingrid Bergman
* 1941: *[[How Green Was My Valley]]*, vum John Ford mam Walter Pidgeon a Maureen O'Hara
* 1941: *That Hamilton Woman*, vum Alexander Korda mam Vivien Leigh a Laurence Olivier
* 1941: *Lydia*, vum Julien Duvivier mam Merle Oberon an Joseph Cotten
* 1942: *Roxie Hart*, vum William A. Wellman mam Ginger Rogers an Adolphe Menjou
* 1944: *[[Jane Eyre (Flm 1944)|Jane Eyre]]*, vum Robert Stevenson mam Orson Welles an Joan Fontaine
* 1944: *The Keys of the Kingdom*, vum John M. Stahl mam Gregory Peck a Vincent Price
* 1945: *[[The Spiral Staircase (Film 1946)|The Spiral Staircasee]]*, vum Robert Siodmak mam Dorothy McGuire a Rhonda Fleming
* 1945: *The Strange Affair of Uncle Harry*, vum Robert Siodmak mam George Sanders 
* 1946: *Cluny Brown*, vum Ernst Lubitsch mam Charles Boyer an Jennifer Jones
* 1947: *Ivy*, vum Sam Wood mam Joan Fontaine 
* 1948: *One Touch of Venus*, vum William A. Seiter mam Robert Walker an Ava Gardner
* 1950: *Cheaper by the Dozen*, vum Walter Lang mam Clifton Webb an Jeanne Crain

## Um Sapweck
Barry Fitzgerald

De **Barry Fitzgerald**, gebuer als **William Joseph Shields** den 10. Mäerz 1888 zu Dublin, an och do gestuerwen de 14. Januar 1961, war en iresche Schauspiller.

De Barry Fitzgerald huet an iwwer 40 Filmer matgespillt. Hie war a Filmer vu sou bedeitende Filmregisseure wéi Alfred Hitchcock, Howard Hawks, John Ford, Jules Dassin a René Clair ze gesinn.

## Filmographie (Auswiel)
* 1930: *Juno and the Paycock*, vum Alfred Hitchcock mam Maire O'Neill 
* 1936: *The Plough and the Stars*, vum John Ford mam Barbara Stanwyck 
* 1938: *The Dawn Patrol*, vum Edmund Goulding mam Errol Flynn an David Niven
* 1938: *[[Bringing up Baby]]*, vum Howard Hawks mam Katharine Hepburn a Cary Grant
* 1938: *The Saint Strikes Back*, vum John Farrow mam George Sanders 
* 1940: *[[The Long Voyage Home]]*, vum John Ford mam John Wayne 
* 1941: *[[Tarzan's Secret Treasure]]*, vum Richard Thorpe mam Johnny Weissmuller a Maureen O'Sullivan
* 1941: *The Sea Wolf*, vum Michael Curtiz mam Edward G. Robinson an Ida Lupino
* 1941: *[[How Green Was My Valley]]*, vum John Ford mam Walter Pidgeon a Maureen O'Hara
* 1943: *[[Two Tickets to London]]*, vum Edwin L. Marin mam Michèle Morgan 
* 1943: *Corvette K-225*, vum Richard Rosson mam Randolph Scott 
* 1945: *[[And then there Were None]]*, vum René Clair mam Walter Huston a Mischa Auer
* 1946: *Two Years Before the Mast*, vum John Farrow mam Alan Ladd 
* 1946: *California*, vum John Farrow mam Ray Milland a Barbara Stanwyck
* 1948: *[[The Naked City]]*, vum Jules Dassin mam Howard Duff 
* 1950: *Union Station*, vum Rudolph Maté mam William Holden an Nancy Olson
* 1951: *Silver City*, vum Byron Haskin mam Edmond O'Brien an Yvonne De Carlo
* 1952: *[[The Quiet Man]]*, vum John Ford mam John Wayne a Maureen O'Hara
* 1954: *Happy Ever After*, vum Mario Zampi mam David Niven an Yvonne De Carlo
* 1956: *The Catered Affair*, vum Richard Brooks mam Bette Davis an Debbie Reynolds
Eberhard Karls Universität Tübingen

D**'Eberhard Karls Universität Tübingen** ass eng däitsch Universitéit zu Tübingen am Bundesland Baden-Württemberg.

Si gouf 1477 vum Grof Eberhard V. vu Württemberg-Urach gegrënnt.

## Literatur
* Walter Jens: *Eine deutsche Universität. 500 Jahre Tübinger Gelehrtenrepublik.* Kindler, München 1977.

## Um Spaweck

*  Offiziell Websäit
Indochinit

**Indochinitte** gehéieren zu den Tektitten. Dat sinn natierlech Glieser, déi beim Aschlag vu Meteoritten entstane sinn.

Op der Äerd existéiere véier relevant Streefelder, op deenen et Tektitte gëtt. Dat gréisst ass dat australasiatescht Feld, an ëmfaasst Südaustralien, d'Philippinnen, Indonesien an Deeler vun Indochina an d'Volleksrepublik China. Tektitten déi am Gebitt vun Indochina (Vietnam, Kambodja, Laos) gefonnt goufen, ginn als Indochinitte bezeechent. Bis elo gouf kee grousse Meteoritkrater fonnt zu deem si gehéiere kéinten.

Déi heefeg - dacks fälschlecherweis als Meteoritten - ugebueden Indochinitte gi meeschtens am thailänneschen Khen-Kon-Distrikt, nordëstlech vu Bangkok, fonnt. Charakteristesch bei den Indochinitten aus Thailand ass déi donkel Faarf souwéi déi déif Schmëlzlächer a Kaulen, déi de Remaglypte vun den Eisemeteoritte gläichen. Vum Gestengstyp hier gläiche si dem ierdeschen Obsidian, sinn awer méi silikaträich a bal waasserfräi.

Den zougehéierege Meteorit ass méiglecherweis viru 750.000 Joer am Dall vu Tonkin virum haitege Vietnam ageschloen.

Cheemesch Zesummesetzung: 73 % SiO2; 12,8 % Al2O3; 2,4 % K2O; 4,4 % FeO; 
2,5 % MgO; 1,0 % CaO; 1,5 % Na2O3; 0,7 % TiO2; 0,1 % MnO; 0,04 % Fe2O3
Tippi Hedren

D**'Tippi Hedren**, gebuer als **Nathalie Kay Hedren** den 19. Januar 1930 zu New Ulm, Minnesota, ass eng US-amerikanesch Schauspillerin.

Tippi Hedren ass d'Mamm vun der Schauspillerin Melanie Griffith.

Bekannt Filmer mat der Tippi Hedren sinn *The Birds* (1963) vum Alfred Hitchcock, *Marnie* (1964) och vum Alfred Hitchcock an *A Countess from Hong Kong* (1967) vum Charlie Chaplin. Si huet och d'Haaptroll am Kuerzfilm *[[Ice Cream Sundae]]* (2001) vun der lëtzebuergescher Schauspillerin a Regisseurin Désirée Nosbusch gespillt.
## Filmographie
### Kino (Auswiel)
* 1963: *[[The Birds (Film)|The Birds]]* vum Alfred Hitchcock 
* 1964: *[[Marnie (Film)|Marnie]]* vum Alfred Hitchcock 
* 1967: *[[A Countess from Hong Kong]]* vum Charlie Chaplin 
* 1970: *Tiger By the Tail* vum R. G. Springsteen 
* 1970: *Satan's Harvest* vum George Montgomery 
* 1973: *Mister Kingstreet's War* vum Percival Rubens 
* 1973: *The Harrad Experiment* vum Ted Post 
* 1976: *Allá donde muere el viento* vum Fernando Siro
* 1981: *Roar* vum Noel Marshall 
* 1982: *Foxfire Light* vum Allen Baron 
* 1990: *Pacific Heights* vum John Schlesinger 
* 1994: *Teresa's Tattoo* vum Julie Cypher 
* 1997: *Mulligans !* vum Miles Hood Swarthout 
* 1998: *Exposé* vum Daphna Edwards
* 1999: *The Storytellers* vum James D.R. Hickox 
* 2001: *[[Ice Cream Sundae]]* vum Désirée Nosbusch (Kuerzfilm)
* 2003: *Julie and Jack* vum James Nguyen 
* 2004: *Mind Rage* vum Mark Allen Michaels 
* 2004: *[[I Heart Huckabees]]* vum David O. Russell 
* 2008: *Dead Write* vum Michael Connell 
* 2012: *Jayne Mansfield's Car* vum Billy Bob Thornton 
* 2012: *Return to Babylon* vum Alex Monty Canawati
* 2017: *The Ghost and The Whale* vum James Gaudioso an Anthony Gaudioso

## Um Spaweck
Maire O'Neill

D**'Maire O'Neill**, gebuer den 12. Januar 1885 zu Dublin (Irland), a gestuerwen den 2. November 1952 zu Belfast, war eng iresch Schauspillerin.

Si war d'Schwëster vun der Schauspillerin Sara Allgood.

D'Maire O'Neill huet an iwwer 40 Filmer matgespillt. Si war a Filmer vu bedeitende Filmregisseure wéi Alfred Hitchcock, Carol Reed an Herbert Wilcox ze gesinn.

## Filmographie (Auswiel)
* 1935: *Juno and the Paycock*, vum Alfred Hitchcock
* 1934: *Irish Hearts*, vum Brian Desmond Hurst 
* 1937: *Farewell Again*, vum Tim Whelan
* 1937: *Spring Handicap*, vum Herbert Brenon 
* 1937: *Glamorous Night*, vum Brian Desmond Hurst 
* 1937: *Bulldog Drummond at Bay *, vum Norman Lee
* 1938: *Penny Paradise*, vum Carol Reed 
* 1938: *St Martin's Lane*, vum Tim Whelan
* 1939: *Sword of Honour*, vum Maurice Elvey 
* 1939: *On the Night of the Fire*, vum Brian Desmond Hurst 
* 1941: *Penn of Pennsylvania*, vum Lance Comfort 
* 1941: *Love on the Dole*, vum John Baxter 
* 1942: *Those Kids from Town*, vum Lance Comfort
* 1945: *Great Day*, vum Lance Comfort 
* 1946: *Piccadilly Incident*, vum Herbert Wilcox 
* 1952: *Judgment Deferred*, vum John Baxter 
* 1952: *Treasure Hunt*, vum John Paddy Carstairs

## Um Sapweck
Norah Baring

D**'Norah Baring**, gebuer den 1. Januar 1907 zu Newton Abbot, Devon, a gestuerwen den 8. Februar 1985 zu Surrey, war eng englesch Schauspillerin.

D'Norah Baring huet an 13 Filmer matgespillt. Si war a Filmer vu sou bedeitende Filmregisseure wéi Alfred Hitchcock an Anthony Asquith ze gesinn.
## Filmographie
* 1928: *Underground*, vum Anthony Asquith
* 1928: *Parisiskor*, vum Gustaf Molander
* 1929: *The Celestial City*, vum J.O.C. Orton
* 1929: *The Runaway Princess*, vum Anthony Asquith a Fritz Wendhausen
* 1929: *A Cottage on Dartmoor*, vum Anthony Asquith
* 1930: *At the Villa Rose*, vum Leslie S. Hiscott
* 1930: *Two Worlds*, vum Ewald André Dupont
* 1930: *[[Murder! (Film 1930)|Murder!]]*, vum Alfred Hitchcock
* 1930: *Should a Doctor Tell? *, vum H. Manning Haynes
* 1931: *The Lyons Mail*, vum Arthur Maude
* 1933: *Strange Evidence*, vum Robert Milton
* 1933: *The House of Trent*, vum Norman Walker
* 1934: *Little Stranger*, vum George King

## Um Spaweck
Tom Kree

Den **Tom Kree**, gebuer den 30. August 1985 zu Lëtzebuerg, ass e lëtzebuergesche Kënschtler a Moler.

Hie schafft als Dozent zu Lëtzebuerg an am Ausland. Ausserdeem ass hien de Grënner vun der "Konschtportal A.s.b.l."

## Ausstellungen
*2011: Galerie d'Esch à Esch/Alzette (L, Konscht am Minett « 5ième Edition », 2ième Salon International d'Art Contemporain à Esch/Alzette (L), Künstler der Region à Losheim am See (D), Art Vivant à Differdange (L)
* 2012: Banque « Bil » à Bascharage (L), Galerie « Paris New-York » à Luxembourg (L), Künstler der Region à Losheim am See (D), Galerie « bei der Kierch » à Kehlen (L), Art Vivant à Differdange (L)
*2013: Banque « Fortuna » à Luxembourg (L), Banque « Bil » à Bascharage (L), Galerie « Treffpunkt Kunst » à Munich (D), Elephant Parade 2013 Trier - Luxembourg, Maison de la culture « A Rousen » à Pétange (L), Konscht am Minett « 7ième Edition », 14ième Salon International d'Arts Plastiques -CEPAL- (F), Exposition Konschtportal A.s.b.l. à Esch/Belval (L), Art Vivant à Differdange (L), Foire « ST'Art 2013 » à Strasbourg (F)

## Um Spaweck
Lëscht vun den Neptunmounden

An dëser **Lëscht vun den Neptunmounde** stinn all déi bis elo bekannt natierlech Satellitten vum Planéit Neptun. Si ass der Gréisst vun de mëttlere Bunnradien no opgelëscht. Aktuell Neientdeckungen hunn e virleefege Zuelecode, bis si vun der IAU och en Numm kréien.

## Déi wichtegst Donnéeë vun den Neptunmounden



Eng Bunnschréi vu méi wéi 90° bedeit, datt de Satellit den Neptun réckleefeg ëmkreest. An der Reegel beweege sech d'Mounden am selwechten Dréisënn ëm de Planéit, wéi dee mat deem de Planéit ëm seng eegen Achs rotéiert.

## Kuckt och

* Mound

## Um Spaweck
*  Déi bekanntst Mounde vum Neptun
*  http://hubblesite.org/newscenter/archive/releases/2013/30/full/ Hubble fënnt Neptunmound
Kim Novak

D**'Kim Novak**, gebuer als *Marilyn Pauline Novak* den 13. Februar 1933 zu Chicago, ass eng US-amerikanesch Schauspillerin.

D'Kim Novak huet an iwwer 30 Filmer matgespillt. Si war a Filmer vu sou bedeitende Filmregisseure wéi Alfred Hitchcock, Richard Quine, Otto Preminger a Billy Wilder ze gesinn.

## Filmographie
### Kino
* 1953: *The French Line* vum Lloyd Bacon mam Jane Russell a Gilbert Roland
* 1954: *Pushover* vum Richard Quine mam Fred MacMurray an Dorothy Malone
* 1954: *Phffft* vum Mark Robson mam Judy Holliday an Jack Lemmon
* 1955: *[[Son of Sinbad]]* vum Ted Tetzlaff mam Dale Robertson a Vincent Price
* 1955: *5 Against the House* vum Joshua Logan mam Guy Madison a Kerwin Mathews
* 1955: *[[Picnic (Film 1955)|Picnic]]* vum Joshua Logan mam William Holden a Susan Strasberg
* 1955: *The Man with the Golden Arm* vum Otto Preminger mam Frank Sinatra an Eleanor Parker
* 1956: *The Eddy Duchin Story* vum George Sidney mam Tyrone Power 
* 1957: *Jeanne Eagels* vum George Sidney mam Jeff Chandler an Agnes Moorehead
* 1957: *Pal Joey* vum George Sidney mam Rita Hayworth a Frank Sinatra
* 1958: *[[Vertigo (Film 1958)|Vertigo]]* vum Alfred Hitchcock mam James Stewart a Barbara Bel Geddes
* 1958: *Bell Book and Candle* vum Richard Quine mam James Stewart an Jack Lemmon
* 1959: *Middle of the Night* vum Delbert Mann mam Fredric March a Martin Balsam
* 1960: *[[Strangers When We Meet]]* vum Richard Quine mam Kirk Douglas a Walter Matthau
* 1962: *The Notorious Landlady* vum Richard Quine mam Jack Lemmon a Fred Astaire
* 1962: *Boys' Night Out* vum Michael Gordon mam James Garner an Tony Randall
* 1964: *Of Human Bondage* vum Ken Hughes mam Laurence Harvey a Robert Morley
* 1964: *[[Kiss Me, Stupid]]* vum Billy Wilder mam Dean Martin a Felicia Farr
* 1965: *The Amorous Adventures of Moll Flanders* vum Terence Young mam Richard Johnson an Angela Lansbury
* 1968: *The Legend of Lylah Clare* vum Robert Aldrich mam Peter Finch an Ernest Borgnine
* 1969: *The Great Bank Robbery* vum Hy Averback mam Zero Mostel a Clint Walker
* 1973: *Tales That Witness Madness* vum Freddie Francis 
* 1977: *The White Buffalo* vum J. Lee Thompson mam Charles Bronson an Jack Warden
* 1978: *Schöner Gigolo, armer Gigolo* vum David Hemmings mam David Bowie, Curd Jürgens a Sydne Rome
* 1980: *[[The Mirror Crack'd (Film 1980)|The Mirror Crack'd]]* vum Guy Hamilton mam Angela Lansbury a Geraldine Chaplin
* 1990: *The Children* vum Tony Palmer mam Ben Kingsley a Britt Ekland
* 1991: *Liebestraum* vum Mike Figgis mam Bill Pullman

## Um Spaweck
Labrit

**Labrit** ass eng franséisch Gemeng am Albret landais am Departement Landes an der Regioun Nei-Aquitaine.

D'Gemeng läit an der Forêt des Landes am Parc naturel régional des Landes de Gascogne.

## Hydrographie
Iwwer den Territoire vun der Gemeng lafen den Estrigon an e puer vu sengen Niewebaache wéi de *Ruisseau de Mégnot* an de Bernin deen op der *Lande de la Grimace* seng Quell huet an dann iwwer Vert nees zeréck op d'Gemengegrenz kënnt déi do um Zesummelaf vum Estrigon gebilt gëtt.

Am Nordweste vun der Gemeng hunn de *Ruisseau de Taringat* an den Escamat hir Quellen.


Labrit mairie.JPG|D'Märei vu Labrit
Labrit église.JPG|D'Kierch vu Labrit
Labrit Estrigon.JPG|Den Estrigon zu Labrit
Labrit Poste.JPG|De Post- an Telegraphebüro vu Labrit
Uergel Kierch Esch-Sauer

D**'Uergel an der [[Kierch Esch-Sauer]]** ass eng Uergel aus dem Joer 1901, déi vun der Uergelmanufaktur Bridder Müller vu Reifferscheid gebaut gouf.

Si ass eng vun de 4 erhalenen Uergelen aus där Manufaktur zu Lëtzebuerg. Zanter dem 7. Dezember 2001 ass d'Uergel als *[[Lëscht vun de klasséierte Monumenter|Monument national]]* klasséiert.

Si huet ee Manual an eng Pedall déi am Ganzen aacht Regëstere bedéngen.

Well se an engem schlechten Zoustand war, gouf se vun 2003 bis 2004 an der Uergelmanufaktur Hugo Mayer restauréiert. Se funktionéiert mat enger pneumatescher Traktur an d'Gehais ass aus Eechenholz.

## Kuckt och
* Uergelen zu Lëtzebuerg
* Lëscht vun den nationale Monumenter an der Gemeng Esch-Sauer

## Um Spaweck
* Fiche "Esch-Sauer" op orgues.lu
Q2511020

**Q2511020** ass de Codenumm beim Sandre fir eng Baach um Territoire vun der Gemeng Le Sen an de Landes a rietsen Niewefloss vum Estrigon.

Se huet hir Quell südlech vun der *Lande des Grabiéous* op der Gemengegrenz mat Lencouacq op enger Héicht vun 115 Meter. Vun do leeft se praktesch de ganzen Zäit no Westen bis op de Lieu-dit *Le Peyret* wou se kuerz virun der Bréck op der D392 hire Laf no Süden an Direktioun Le Sen ännert, fir no ronn engem Kilometer op enger Héicht vu 94 Meter vu riets an den Estrigon ze lafen.

D'Baach ass 5,2 Kilometer laang an huet 4 Niewebaachen déi och nëmme mat hire Codenimm bekannt sinn.
Kräizkapell Esch-Sauer

D**'Kräizkapell vun Esch-Sauer**, och **Lochkapell** genannt, ass eng kathoulesch Kapell, déi zur Par Öewersauer Saint-Pirmin, zum Dekanat Norden an zu der Gemeng Esch-Sauer gehéiert.

D'Kapell ass dem hellege Kräiz geweit. Se steet baussent der Uertschaft a südlecher Richtung an der Eschduerferstrooss op enger Héicht vun 330&nbsp;m (NG-L). Ronderëm d'Kapell ass zanter 1803 de Kierfecht ugeluecht. E Kräizwee aus dem 18. Joerhonnert verbënnt d'Duerf mat der Kapell. E fänkt u bei där Plaz wou déi barock Statu vum Jean-Georges Scholtus steet, déi de Johannes Nepomuk duerstellt.

Zanter dem 8. August 1955 steet d'Kapell zesumme mam Kierfecht an der Lannenallee, déi bei den Agank vum Kierfecht féiert, op der Lëscht vun de klasséierte Monumenter.

## Geschicht
Bis de 7. Mee 2017 war et eng Kapell vun der Par Esch-Sauer, déi zum Parverband Öwersauer, Sankt Pirmin, zu der Pastoralregioun Norden an zum Dekanat Wolz gehéiert huet. Zur fréierer Par Esch-Sauer huet ausser der Kräizkapell och nach d'Parkierch vun Esch-Sauer an d'Schlasskapell vun der Buerg Esch-Sauer gehéiert.

## Gebai
D'Kapell ass zanter 1628 schrëftlech bekannt. Si ass déi chrëschtlech Nofollgerin vun enger uraler keltescher Plaz, op där Druide reliéis Zeremonien ofgehalen hunn. 1767 gouf déi fréier Kapell duerch dat aktuellt Gebai ersat. 1772 huet se eng wichteg Reliquie vum wierkleche Christuskräiz kritt. Iwwer dem Agank ass e Relief deen d'helleg Anna an d'Maria duerstellt. 1966 goufe bei der Renovéierung vun der Kapell ënner dem Altor nach Deeler vum Altor vun der éischter Kapell fonnt. No der Renovéierung gouf den Altor vun der Kapell nei konsekréiert.

D'Miwwel bestinn haut aus engem Christus um Kräiz, ëmgi vun den zwéin Déif am spéitgotesche Stil an e puer Statue vum Sculpteur Michel Weiler.

## Biller

Esch-sur-Sûre - Chapelle de l'Exaltation-de-la-Sainte-Croix 2020-08 --002.jpg|Kierch
Esch-sur-Sûre - Chapelle de l'Exaltation-de-la-Sainte-Croix 2020-08 --003.jpg|Entréesportal
Esch-sur-Sûre - Chapelle de l'Exaltation-de-la-Sainte-Croix and churchyard 2020-08 --002.jpg|Kierfecht
Esch-sur-Sûre - Church yard of chapelle de l'Exaltation-de-la-Sainte-Croix.jpg|Al Griewer
Esch-sur-Sûre - Lime tree alley leading to Chapelle de l'Exaltation-de-la-Sainte-Croix 2020-08 --001.jpg|Lannenallee


## Kuckt och
* Lëscht vu reliéise Gebaier zu Lëtzebuerg
* Lëscht vun de Lëtzebuerger Paren
* Lëscht vun de fréiere Lëtzebuerger Paren
* Lëscht vun den nationale Monumenter an der Gemeng Esch-Sauer

## Um Spaweck

* Websäit vun der Par Öewersauer Saint-Pirmin
* D'Kapell op der Websäit vun der Par Öewersauer Saint-Pirmin
* D'Kräizkapell vun Esch-Sauer op der Websäit vum ''Service des sites et monuments nationaux'' {fr}
Lunar Orbiter 2

De **Lunar Orbiter 2** war déi zweet vu fënnef Moundsonde vum Lunar-Orbiter-Programm vun der US-amerikanescher Weltraumorganisatioun NASA. Mat dem Lunar Orbiter-Programm sollt den Äerdmound fotografesch erfaasst a kartographéiert ginn, fir sou Landeplaze fir d'Moundsonde vum Surveyor-Programm souwéi fir bemannt Moundlandungen ze fannen.

## Missioun

De Lunar Orbiter 2 war de 6. November 1966 u Bord vun enger Atlas-Agena D gestart. Nom Erreeche vun der Parkbunn gouf d'Sond duerch d'Zünde vun den Dreifwierker op eng Bunn an Direktioun Mound bruecht. Deen hat si 92,5&nbsp;Stonnen nom Start erreecht a war an eng staark elliptesch Bunn vun ongeféier 196-mol 1,850&nbsp;km ageschwenkt. Si war 12° géint d'Ekliptik gebéit. Well déi meescht Landeplaze vun den nächste Sonden an Equatorgéigend geplangt waren, war eng staark Schréi net néideg.

## Kuckt och

## Um Spaweck

*  NASA: Lunar Orbiter 2
* Bernd Leitenberger: Lunar Orbiter
Lunar Orbiter 3

De **Lunar Orbiter 3** war déi drëtt vu fënnef Moundsonde vum Lunar-Orbiter-Programm vun der US-amerikanescher Weltraumorganisatioun NASA. Mat dem Lunar Orbiter-Programm sollt den Äerdmound fotografesch erfaasst a kartographéiert ginn, fir sou Landeplaze fir d'Moundsonde vum Surveyor-Programm wéi och fir déi bemannt Moundlandung ze fannen.

## Missioun
De Lunar Orbiter 3 war de 5. Februar 1967 gestart an hat de Mound den 8. August erreecht. Um 21:54 UTC war d'Sond an eng Ëmlafbunn tëscht 210 an 1802&nbsp;km Héicht bei enger Bunnschréi vun 20,9° ageschwenkt. D'Ëmlafdauer war 3 Stonnen a 25 Minutten.

No véier Deeg gouf d'Ëmlafbunn méi niddreg gemaach. D'Bunnhéicht war dunn nëmme méi 55 an 1847&nbsp;km héich. Vum 15. Februar bis den 23. Februar goufe Fotoen opgeholl. Den 2. Mäerz 1967 goufen d'Fotoen nogekuckt an op d'Äerd gefunkt. De 4. Mäerz 1967 hat dann e Motor am Transportmechanissem vun der Kamera gebrannt, wouduerch 25 % vun de Biller zerstéiert goufen. Am Ganzen hat d'Missioun 149 Biller vu mëttlerer Opléisung a 477 Biller mat héijer Opléisung iwwerdroen, dorënner och d'Landeplaz vun der Surveyor 1. Den 9. Oktober 1967 gouf de Lunar Orbiter 3 geziilt zum Ofstuerz bruecht a war bei 14,3°N, 97,7°W um Äerdmound opgeschloen.

## Kuckt och

## Um Spaweck

*  NASA: Lunar Orbiter 3
* Bernd Leitenberger: Lunar Orbiter
*  Encyclopedia Astronautica: Lunar Orbiter
Luna 1958A

D**'Luna 1958A**, och bekannt ënner der Bezeechnung **Luna E-1 No.1**, war eng sowjetesch Moundsond a sollt als éischt Raumgefier iwwerhaapt d'Schwéierfeld vun der Äerd iwwerwannen an haart um Äerdmound opschloen. Duerch resonant Schwéngungen an der Längsachs vun de Boostere war d'Rakéit 92 Sekonnen nom Start zerbrach, an d'Sond hat de Weltraum net erreecht. Et war geplangt, um Fluch op de Mound e Kilogramm Natrium auszestoussen, déi eng vun der Äerd aus siichtbar Wollek forme sollt. Domat wollt een d'Bunn vun der Sond verfollegen. Et goufen nach dräi weider E-1-Missiounen, woubäi nëmmen déi lescht en deelweisen Erfolleg war, well zwar d'Schwéierfeld vun der Äerd iwwerwonne gouf, mä den Äerdmound verfeelt gouf.

## Kuckt och

## Um Spaweck
*  NASA: Tentatively Identified Missions and Launch Failures
*  Gunter's Space Page: Luna E-1
Helen Haye

D**'Helen Haye**, gebuer den 28. August 1874 zu Assam an Indien, a gestuerwen den 1. September 1957 zu London, war eng brittesch Schauspillerin.

D'Helen Haye huet a 60 Filmer matgespillt. Si war a Filmer vu sou bedeitende Filmregisseure wéi Alfred Hitchcock, Carol Reed, David Lean a Michael Powell ze gesinn.

## Filmographie (Auswiel)
*1917: *Masks and Faces* vum Fred Paul
*1920: *Bleak House* vum Maurice Elvey
*1929: *Atlantic* vum Ewald André Dupont
*1931: *[[The Skin Game]]* vum Alfred Hitchcock
*1933: *Her First Affair* vum Allan Dwan
*1935: *[[The Dictator (Film, 1935)|The Dictator]]* vum Victor Saville
*1935: *[[The 39 Steps (Film 1935)|The 39 Steps]]* vum Alfred Hitchcock
*1937: *The Girl in the Taxi* vum André Berthomieu
*1939: *A Girl must live* vum Carol Reed
*1939: *The Spy in Black* vum Michael Powell
*1941: *Kipps* vum Carol Reed
*1944: *Fanny by Gaslight*vum Anthony Asquith
*1945: *Madonna of the Seven Moons* vum Arthur Crabtree
*1948: *Third Time Lucky* vum Gordon Parry
*1948: *Anna Karenina* vum Julien Duvivier
*1954: *Front Page Story* vum Gordon Parry
*1954: *[[Hobson's Choice]]* vum David Lean
*1954: *[[Lilacs in the Spring]]* vum Herbert Wilcox
*1955: *[[Richard III (Film, 1955)|Richard III]]* vum Laurence Olivier
*1956: *My Teenage Daughter* vum Herbert Wilcox
*1957: *Action of the Tiger* vum Terence Young
*1958: *The Gypsy and the Gentleman* vum Joseph Losey

## Um Spaweck
Lunar Orbiter 4

De **Lunar Orbiter 4** war déi véiert vu fënnef Moundsonde vum Lunar-Orbiter-Programm vun der US-amerikanescher Weltraumorganisatioun NASA. Mat dem Lunar-Orbiter-Programm sollt den Äerdmound fotografesch erfaasst a kartographéiert ginn, fir sou Landeplaze fir d'Moundsonde vum Surveyor-Programm a fir déi bemannt Moundlandung ze fannen.

## Missiounsverlaf
Déi dräi éischt Lunar-Orbiter-Missioune waren erfollegräich ofgeschloss an hate vill Biller fir d'Virbereedung vum Apollo-Programm gemaach. Aus deem Grond gouf fir déi véiert Missioun eng aner Ëmlafbunn mat méi enger grousser Bunnhéicht (2706 bis 6111&nbsp;km) a méi enger grousser Bunnschréi (85,5°) ausgewielt.

Mam Fotograféiere vun der Mounduewerfläch gouf den 11. Mee 1967 ugefaangen a gouf de 26. Mee opgehalen, nodeem fir d'éischt Problemer mat der Lënsenofdeckung a spéider mat dem Transportmechanissem vun der Kamera opgetruede waren. Bis zum 1. Juni goufen 127 Biller vu mëttlerer Opléisung a 419 Biller mat héijer Opléisung op d'Äerd gefunkt. Domat war déi viischt Säit vum Äerdmound zu 99 % mat Biller tëscht 58 an 134 Meter Opléisung erfaasst.

Uschléissend gouf d'Ëmlafbunn méi kleng gemaach, fir aus den Onreegelméissegkeete vun der Bunn op Mascons schléissen ze kënnen. Déi Erkenntnesser goufe fir déi lescht Missioun Lunar Orbiter 5 gebraucht. De Lunar Orbiter&nbsp;4 war de 6. Oktober 1967 op d'Mounduewerfläch gestierzt.

## Kuckt och

## Um Spaweck

*  NASA: Lunar Orbiter 4
* Bernd Leitenberger: Lunar Orbiter
*  Encyclopedia Astronautica: Lunar Orbiter
Infrabel-Linn 37

D**'Infrabel-Linn 37** ass eng Eisebunnsstreck tëscht der Gare vu Léck an Hergenrath. Vun do féiert s'op d'däitsch Grenz an da weider op Oochen

D'Streck ass 47,4&nbsp;km laang an zweegleiseg. Zanter dem 18. Mee 1966 ass se mat 3 kV Gläichstroum elektrifizéiert.

## Uschlëss
*37/1: Y Aguesses - Y Val Benoît (Linn 40) - Kinkempois.
*37/2: Y Aguesses - Liège Guillemins
## Um Spaweck
Lunar Orbiter 5

De **Lunar Orbiter 5** war déi lescht Moundsond vum Lunar-Orbiter-Programm vun der US-amerikanescher Weltraumorganisatioun NASA. Mat dem Lunar Orbiter-Programm sollt den Äerdmound fotografesch erfaasst a kartographéiert ginn, fir sou Landeplaze fir d'Raumsonde vum Surveyor-Programm souwéi och fir déi bemannt Moundlandung ze fannen.

## Missiounsverlaf
D'Moundsond war den 1. August 1967 gestart a war de 5. August an eng polar, elliptesch Ëmlafbunn ëm den Äerdmound dirigéiert ginn. D'Bunnhéicht war tëscht 194 a 6023&nbsp;km, an d'Bunnschréi 85°, d'Ëmlafdauer war 8,5 Stonnen. Vum 6. August un gouf d'Mounduewerfläch fotograféiert. Den Dag drop gouf d'Ëmlafbunn op 100&nbsp;km verklengert, an den 9. August gouf d'Distanz op 1499&nbsp;km geännert. D'Fotosessioun gouf den 18. August opgehalen, an d'Biller goufen uschléissend bis de 27. August op d'Äerd gefunkt. D'Missioun hat 211 Biller vu mëttlerer Opléisung a 633 Biller vun héijer Opléisung gemaach. Den 31. Januar 1968 gouf d'Sond geziilt zum Ofstuerz bruecht a war op de Koordinaten 3°&nbsp;S, 83°&nbsp;W opgeschloen.

## Um Spaweck

*  NASA: Lunar Orbiter 5
* Bernd Leitenberger: Lunar Orbiter
*  Encyclopedia Astronautica: Lunar Orbiter