open-index/open-wikipedia-markdown huggingface dataset:
Les tribulations d'un Chinois en Chine (Film)

** Les tribulations d'un Chinois en Chine** ass e franséische Film vum Philippe de Broca aus dem Joer 1965 mam Jean-Paul Belmondo an der Ursula Andress an den Haaptrollen nom Roman * Les Tribulations d'un Chinois en Chine* vum Jules Verne. 

## Ëm wat geet et am Film?
Den Arthur Lempereur, e gelangweilte Millionär. huet es genuch a wëll sech d'Liewen huelen. Ma kee vu senge Versich geléngt. Doropshin geet e mat senger Freiesch, sengem Dinger, senger Schwéiermamm *in spe* an där hirem Compagnon, souwéi engem ale Kolleesch, op eng Weltrees...

## Um Spaweck
Cast a Giant Shadow

**Cast a Giant Shadow** ass en US-amerikanesche Film vum Melville Shavelson aus dem Joer 1966 mam Kirk Douglas an der Senta Berger an den Haaptrollen no engem Roman vum Ted Berkman.

## Ëm wat geet et am Film?
De Film spillt kuerz nom Zweete Weltkrich an den USA an haaptsächlech an Israel (souwéi a Réckblenden an Europa wärend dem Kriegch). E beschreift a Fakten a Fiktioun déi éischt Méint vun der Entsteeungsgeschicht vum Staat Israel.

## Um Spaweck
Mary Poppins (Film)

**Mary Poppins** ass en US-amerikanesche Film vum Robert Stevenson aus dem Joer 1964 mat der Julie Andrews an dem Dick Van Dyke an den Haaptrollen. 

E baséiert deelweis op der Marie-Poppins-Romanserie vum P. L. Travers, woubäi Lidder a Musek vum Richard M. Sherman a Robert B. Sherman bäikoumen. Déi zwéi Bridder kruten dofir 1965 allebéid en *[[Academy Awards|Oscar]]*, gradewéi d'Julie Andrews, där hir international Karriär domat ugefaangern huet.

## Ëm wat geet et am Film?
D'Famill Banks sicht e Kannermeedchen. D'Eltere loossen d'Kanner  Jane a Michael eng Annonce schreiwen, ma de Papp zerrappt se a geheit s'an d'Schminni. Vun do fënnt se op eng mysteriéis Aart a Weis hire Wee bei d'Mary Poppins, déi sech virstelle kënnt...

## Um Spaweck
Khartoum (Film)

**Khartoum** ass e franséische Film vum Basil Dearden aus dem Joer 1966 mam Charlton Heston a mam Laurence Olivier an den Haaptrollen. 

## Ëm wat geet et am Film?

## Um Spaweck
Lotosblüten für Miss Quon

**Lotosblüten für Miss Quon** ass en däitsch-italieenesch-franséische Film vum Jürgen Roland aus dem Joer 1967 mam Lang Jeffries a mat der Francisca Tu an den Haaptrollen.

## Ëm wat geet et am Film?
Den Ameriknaer Mark Jason, deen op Taiwan lieft, fënnt a senger Wunneng Diamanten a Milliounewäert. Säin Dénger, deen dat matkrut, gëtt ermuert. Well d'Police hie verdächtegt, en ëmbruecht ze hunn, flücht den Jason mat senger Frëndin op Hong Kong...

## Um Spaweck
Kaleidoscope (Film 1966)

**Kaleidoscope** ass e brittesche Film vum Jack Smight aus dem Joer 1966 mam Warren Beatty a mat der Susannah York an den Haaptrollen. 

## Ëm wat geet et am Film?
De Barney Lincoln ass ee Playboy, dee säi Gléck als Falschspiller versicht. Hie verléift sech an d'Angel, deem säi Papp bei Scotland Yard schafft. Hatt mierkt, wouhier de Lincoln sou vill 'Gléck' beim Spill huet, a melt et sengem Papp. Dee stellt de Lincoln virun d'Wiel: Entweeder hie geet an de Prisong, oder hien hëlleft der Police, en Drogeboss bei engem Pokerspill an de Ruin ze dreiwen...

## Um Spaweck
Bonnie and Clyde (Film)

**Bonnie and Clyde** ass en US-amerikanesche Film vum Arthur Penn aus dem Joer 1967 mam Warren Beatty an der Faye Dunaway an den Haaptrollen.

## Ëm wat geet et am Film?
De Film erzielt d'Liewe vun der US-amerikanescher Verbriecherkoppel Clyde Barrow a Bonnie Parker.

## Um Spaweck
Feuer frei auf Frankie

**Feuer frei auf Frankie** ass en däitsch-italieenesch-spuenesche Film vum José Antonio de la Loma aus dem Joer 1967 mam Joachim Fuchsberger a mat der Erika Blanc an den Haaptrollen.

## Ëm wat geet et am Film?
De Wëssenschaftler Peers huet en neien Dreifstoff fir Rakéiten entwéckelt. Nodeems säin Assistent Bargher dës Resultater virgestllt hat, gëtt de Peers entfouert a kënnt dobäi ëm. Ewell hunn d'Gangster et op de Barger ofgesinn. Den CIA iwwerzeegt deem säi Brudder, de Playboy Frankie, him seng Roll z'iwwerhuelen...

## Um Spaweck
Bildschierm

E **Bildschierm** oder **Ecran**, och nach **Moniteur** oder **Display** genannt, ass en Elektroapparat, deen Texter, Biller an/oder Videoen uweise kann, déi elektronesch encodéiert sinn. De Bildschierm kann dobäi en eegestännegen Apparat sinn oder en Deel vun engem Apparat, wéi bei engem Televisiounsapparat, engem Computerbildschierm, engem Smartphone oder engem Tablet.

## Kuckt och
* Computerbildschierm

## Um Spaweck
Term of Trial

** Term of Trial** ass e brittesche Film vum Peter Glenville aus dem Joer 1962 mam Laurence Olivier a mat der Simone Signoret an den Haaptrollen.

## Ëm wat geet et am Film?

## Um Spaweck
Navajo Joe

** Navajo Joe** ass en italieenesch-spuenesche Film vum Sergio Corbucci aus dem Joer 1966 mam Burt Reynolds a mat der Nicoletta Machiavelli an den Haaptrollen.

## Ëm wat geet et am Film?
Dem Indianer Navajo Joe säi Stamm war vum Duncan seng Band massakréiert ginn. Hie verfollegt se zanterhier, bis en se erëmfënnt, wéi s'am Gaang sinn, en Zuch auszeraiberen, an deem en décke Batz Sue ass. Hie bréngt d'Raiber een nom aneren ëm a féiert den Zuch bis op Esperanza. Do kritt hien d'Awunner iwwerzeegt, dass se him d'Suen uvertrauen, fir dass en se virum Duncan an dem Rescht vu senge Männer beschützt ...

## Um Spaweck
I Was Happy Here

**I Was Happy Here** ass e brittesche Film vum Desmond Davis aus dem Joer 1966 mat der Sarah Miles a mam Cyril Cusack an den Haaptrollen.

## Ëm wat geet et am Film?
D'Cass plënnert vum Land op London, well et sech do eng méi erwaart, ass awer séier desillusionéiert. Et léiert den Dokter Matthew Langdon kennen, mat deem et sech bestuet, ma verlaangert geschwënn no senger Heemecht beim Mier, a senger éischter Léift, dem Colin ...

## Um Spaweck
Black Fountain Press

**Black Fountain Press ** ass e lëtzebuergesche Verlag, deen op engleschsproocheg Literatur spezialiséiert ass.

E gouf 2017 gegrënnt an huet sech als Zil gesat, Auteuren, déi op Englesch schreiwen an déi e Bezuch zu Lëtzebuerg hunn, oder där aus dem Land, déi hir Wierker gär an englescher Sprooch iwwersat publizéiere wéilten, eng Verlagsplattform ze bidden. Zu sengem Sortiment gehéiere Kuerzgeschichten, Romaner, Lyrik an Theaterstécker.

## Um Spaweck
* blackfountain.lu, d'Websäit vum Verlag.
The Hireling

**The Hireling** ass e brittesche Film vum Alan Bridges aus dem Joer 1973 mam Robert Shaw an der Sarah Miles an den Haaptrollen no engem Roman vum L.P. Hartley.

## Ëm wat geet et am Film?
An der Géigend vu Bath, direkt nom Eischte Weltkrich, ass de fréiere Sergeant-Majouer Ledbetter de Chauffeur vun enger adleger Fra, der Lady Franklin. Si ass do fir hir Depressioun ze kuréieren, an de Ledbetter ass deen eenzegen, mat deem se sech ënnerhale kann ...

## Um Spaweck
Aire de Pontpierre

**Aire de Pontpierre** ass den Numm vun enger Koppel Raschtplaze mat Bensinnsstatioun op der lëtzebuergescher Autobunn A4, an der Géigend vun der Uertschaft Steebrécken an der Gemeng Monnerech.

## Steebrécken-Nord

D'Raschtplaz Steebrécken-Nord ( *Aire de Pontpierre-Nord*) läit ongeféier um KP 8,20 tëscht der *Opfaart Leideleng-Süd* (N° 2) an der *Ausfaart Steebrécken* (N° 3) an der Richtung fir op Esch-Uelzecht. D'Bensinnsstatioun gëtt vun TotalEnergies exploitéiert a se huet 12 Pompele fir Autoen an der 10 fir schwéier Gefierer. Op der Raschtplaz gëtt et kee Restaurant.

D'Raschtplaz louch bis Oktober 2019 ronn 2,3&nbsp;km méi südlech, direkt bei der Uertschaft Steebrécken, wou se vu Shell exploitéiert gouf. De 15. Dezember 2022 ass se op der neier Plaz opgaangen.

Den Deplacement vun der Raschtplaz war néideg gi fir mat den Aarbechte fir den Ëmbau vum Verdeeler Steebrécke kënnen unzefänken. D'Amenagement vun der neier Raschtplaz, zesumme mam „Méi-breet-maachen“ vun der Autobunn op där Plaz gouf mat 8,08 Milliounen Euro budgetiséiert.

## Steebrécken-Süd

An der Richtung fir an d'Stad läit d'Raschtplaz Steebrécken-Süd ( *Aire de Pontpierre-Sud*) tëscht der fréierer *Ausfaart* *Steebrécken* (N° 2) an der *Opfaart Steebrécken*, ongeféier um KP 8,70.

D'Bensinnsstatioun gouf ursprénglech vun Texaco exploitéiert, zënter August 2024 ass et Esso. Et gëtt kee Restaurant do.

Bis ëm d'Joer 2010 louch d'Raschtplaz ronn 1,5&nbsp;km méi südlech, am Dräieck tëscht der Autobunn, der deemoleger *Ausfaart Steebrécken* (Rue d'Europe) an der *Grand-Rue* zu Steebrécken.

D'Käschte fir d'Amenagement vun der neier Raschtplaz goufen op 2,25 Milliounen Euro geschat.

## Kuckt och
* Tanktourismus
## Um Spaweck
Henri Lück

Den **Henri Luck** oder **Lück**, gebuer den 19. August 1905 zu Ëtteng, a gestuerwen de 17. August 1983, war e lëtzebuergesche Politiker (LSAP) a Gewerkschaftler.

Hie war vun 1938 bis November 1941 an dunn nees vun 1945 bis 1969 Buergermeeschter vun der Gemeng Rëmeleng.

Vun 1965 bis 1969 war hien Deputéierten an der Chamber, wuer en no de Chamberwale vum 7. Juni 1964 am Summer 1965 fir de Jean Fohrmann nogeréckelt war.

Vu Beruff war hie Grouwenaarbechter (Steiger).

Zu Rëmeleng gouf eng Strooss no him genannt.
The Man Who Loved Cat Dancing

**The Man Who Loved Cat Dancing** ass en US-amerikanesche Westernfilm vum Richard C. Sarafian aus dem Joer 1973, no engem Roman vun der Marilyn Durham, mam Burt Reynolds an der Sarah Miles an den Haaptrollen.

## Ëm wat geet et am Film?
De Jay Grobart a seng Band iwwefalen ang Postkutsch an der Wüst. D'Catherine Crocker ass onerwaart Zeie vun deem Iwwerfall, a si huelen se gefaangen. Eng Patrull gëtt op d'Sich no hinne  lassgeschéckt, virop dem Catherine säi Mann, de Willard Crocker...
## Um Spaweck
The Big Sleep (Film 1978)

**The Big Sleep** ass e brittesche Film vum Michael Winner aus dem Joer 1978 mam Robert Mitchum an der Sarah Miles an den Haaptrollen nom Roman *The Big Sleep* vum Raymond Chandler. 

## Ëm wat geet et am Film?

## Um Spaweck
Pepita Jiménez

**Pepita Jiménez** ass e spuenesche Film vum Rafael Moreno Alba aus dem Joer 1975 mat der Sarah Miles am Stanley Baker an den Haaptrollen. 

## Ëm wat geet et am Film?

## Um Spaweck
Jean Linster

De **Jean Linster**, gebuer 1893, a gestuerwen den 11. Dezember 1968, war e lëtzebuergesche Glasmoler a Lokalpolitiker.

De Jean Linster war vum 1. Januar 1946 bis zu sengem Doud am Joer 1968 Buergermeeschter vun der Gemeng Munneref.

Fir un hien z'erënneren, gouf de fréiere Schoulbierg an *Allée Jean Linster* ëmgenannt.

## Gielercher
* Chevalier vum Ordre de la Couronne de Belgique
* Chevalier vum Ordre de Mérite du Grand-Duché de Luxembourg
H (Homonymie)

**H** steet ë.&nbsp;a. fir:
* den aachte Buschtaf am laténgeschen Alphabet, kuckt: H.
* d'Elementsymbol vum Waasserstoff.

**h** steet ë.&nbsp;a. fir:
* d'Eenheetenzeeche vun der Stonn (vum laténgeschen *hora*).
* den SI-Eenheete-Prefix *hekto-*.
Lady Caroline Lamb (Film)

** Lady Caroline Lamb** ass e brittesche Film vum Robert Bolt aus dem Joer 1972 mat der Sarah Miles a mam Jon Finch an den Haaptrollen.

## Ëm wat geet et am Film?
De Film erzielt Episoden aus dem Liewe vun der englescher Schrëftstellerin Lady Caroline Lamb.

## Um Spaweck
PM

**Pm** steet ë.&nbsp;a. fir:
* d'Elementsymbol vum Promethium.
* d'Eenheetenzeeche vum Petameter.

**pm** steet ë.&nbsp;a. fir:
* d'Eenheetenzeeche vum Pikometer.
DM

**DM** steet ë.&nbsp;a. fir:
* Deutsche Mark, d'Wärung vun der Bundesrepublik Däitschland tëscht 1948 an 2001.

**dm** steet ë.&nbsp;a. fir:
* d'Eenheetenzeeche vum Dezimeter.

**.dm** steet ë.&nbsp;a. fir:
* den Nationalen Top-Level-Domän vun Dominica: .dm.
M (Homonymie)

**M** steet ë.&nbsp;a. fir:
* den dräizéngte Buschtaf am laténgeschen Alphabet, kuckt: M.
* d'réimescht Zeeche fir d'Zuel Dausend.
* den SI-Eenheete-Prefix *Mega-*.

**m** steet ë.&nbsp;a. fir:
* d'Eenheetesymbol vum Meter.
* den SI-Eenheete-Prefix *milli-*.
KG

**kg** steet ë.&nbsp;a. fir:
* d'Eenheetenzeeche vum Kilogramm.
* den ISO-639-Sproochcode vum Kongoleeseschen.

**.kg** steet ë.&nbsp;a. fir:
* den Nationalen Top-Level-Domän vum Kirgisistan: .kg.
CM

**Cm** steet ë.&nbsp;a. fir:
* d'Elementsymbol vum Curium.

**cm** steet ë.&nbsp;a. fir:
* d'Eenheetenzeeche vum Zentimeter.

**.cm** steet ë.&nbsp;a. fir:
* den Nationalen Top-Level-Domän vum Kamerun: .cm.
MM

**Mm** steet ë.&nbsp;a. fir:
* d'Eenheetenzeeche vum Megameter.

**mm** steet ë.&nbsp;a. fir:
* d'Eenheetenzeeche vum Millimeter.

**.mm** steet ë.&nbsp;a. fir:
* den Nationalen Top-Level-Domän vum Myanmar: .mm.

**µm** steet ë.&nbsp;a. fir:
* d'Eenheetenzeeche vum Mikrometer.
FM

**Fm** steet ë.&nbsp;a. fir:
* d'Elementsymbol vum Fermium.

**fm** steet ë.&nbsp;a. fir:
* d'Eenheetenzeeche vum Femtometer.

**.fm** steet ë.&nbsp;a. fir:
* den Nationalen Top-Level-Domän vun de Federéierte Staate vu Mikronesien: .cm.
EM

**EM** steet ë.&nbsp;a. fir:
* Europameeschterschaft.

**Em** steet ë.&nbsp;a. fir:
* d'Eenheetenzeeche vum Exameter.
TM

**Tm** steet ë.&nbsp;a. fir:
* d'Elementsymbol vum Thulium.
* d'Eenheetenzeeche vum Terameter.

**.tm** steet ë.&nbsp;a. fir:
* den Nationalen Top-Level-Domän vum Turkmenistan: .tm.
GM

**GM** steet ë.&nbsp;a. fir:
* General Motors, en US-amerikaneschen Autosconstructeur.
* Groussmeeschter, en Titel fir Schachspiller.

**Gm** steet ë.&nbsp;a. fir:
* d'Eenheetenzeeche vum Gigameter.

**.gm** steet ë.&nbsp;a. fir:
* den Nationalen Top-Level-Domän vu Gambia: .gm.
KM

**km** steet ë.&nbsp;a. fir:
* d'Eenheetenzeeche vum Kilometer.

**.km** steet ë.&nbsp;a. fir:
* den Nationalen Top-Level-Domän vun de Komoren: .km.
HM

**hm** steet ë.&nbsp;a. fir:
* d'Eenheetenzeeche vum Hektometer.

**.hm** steet ë.&nbsp;a. fir:
* den Nationalen Top-Level-Domän vun den Heard a Mcdonald-Inselen: .hm.
AM

**Am** steet ë.&nbsp;a. fir:
* d'Elementsymbol vum Americium.

**am** steet ë.&nbsp;a. fir:
* d'Eenheetenzeeche vum Attometer.

**.am** steet ë.&nbsp;a. fir:
* den Nationalen Top-Level-Domän vun Armenien: .am.
ZM

**Zm** steet ë.&nbsp;a. fir:
* d'Eenheetenzeeche vum Zettameter.

**zm** steet ë.&nbsp;a. fir:
* d'Eenheetenzeeche vum Zeptometer.

**.zm** steet ë.&nbsp;a. fir:
* den Nationalen Top-Level-Domän vu Sambia: .zm.
YM

**Ym** steet ë.&nbsp;a. fir:
* d'Eenheetenzeeche vum Yottameter.

**ym** steet ë.&nbsp;a. fir:
* d'Eenheetenzeeche vum Yoktometer.
SI

**SI** steet ë.&nbsp;a. fir:
* den Internationalen Eenheetesystem (ofgeleet vum franséischen **''S**ystème **i**nternational d'unités*).

*'Si** steet ë.&nbsp;a. fir:
* d'Elementsymbol vum [[Silizium]].

**.si''' steet ë.&nbsp;a. fir:
* den Nationalen Top-Level-Domän vu Slowenien: .si.
Aire de Wasserbillig

**Aire de Wasserbillig** ass den Numm vun enger Koppel Raschtplaze mat Bensinnsstatioun op der lëtzebuergescher Autobunn A1, nërdlech vu Waasserbëlleg an der Gemeng Mäertert a westlech vum däitsche Laser.

Virum Akraafttriede vun de Schengener Accorde war den Terrain e Grenzposte mat engem Douanesbüro; déi deemoleg Gebaier sinn hautdesdaags deels an de Komplex vun der Raschtplaz integréiert ginn.

## Waasserbëlleg-Nord

D'Raschtplaz Waasserbëlleg-Nord ( *Aire de Wasserbillig-Nord*) läit um KP 35,50 tëscht der Sauerdallbréck an dem Viaduc iwwer d'Sernigerbaach an der Richtung fir an d'Stad Lëtzebuerg. D**Ausfaart Waasserbëlleg'' (N°&nbsp;15) leeft laanscht den [[Norden|nërdleche]] Bord vun der Raschtplaz a stéisst südwestlech dovun op den [[CR141B]].

D'Bensinnsstatioun gëtt vun [[TotalEnergies]] exploitéiert. Op der Raschtplaz gëtt et eng Cafeteria vun „[[Café Bonjour]]“.

<gallery widths="290" perrow="2" caption="D'Raschtplaz Nord a Richtung Lëtzebuerg">
Mertert, Aire de Wasserbillig (114).jpg
Mertert, Aire de Wasserbillig (107).jpg
</gallery>

== Waasserbëlleg-Süd ==

An der Richtung fir op [[Tréier]] läit d'Raschtplaz Waasserbëlleg-Süd ( ''Aire de Wasserbillig-Sud'') e knappe Kilometer virun der däitscher Grenz um KP 35,50. Se läit nërdlech vum Park-and-Ride [[Miesenech]] an nërdlech vun der ''Ausfaart'' Waasserbëlleg (N° 15). Ëstlech laanscht d'Raschtplaz leeft d**Opfaart Waasserbëlleg* fir a Richtung Däitschland ze fueren.

D'Bensinnsstatioun gëtt vun [[TotalEnergies]] exploitéiert. De Restaurant [[Burger King]] deen zënter 2011 do besteet, war den éischte Restaurant deen d'[[Fast-Food]]-Chaîne zu Lëtzebuerg opgemaach hat.

<gallery widths="290" perrow="2" caption="D'Raschtplaz Süd a Richtung Däitschland">
Mertert, Aire de Wasserbillig (111).jpg
Mertert, Aire de Wasserbillig (102).jpg
</gallery>

== Zukunftspläng ==
D'Gemeng Mäertert plangt fir hire [[Plan d'aménagement particulier|PAP]] ëmz'ännere fir datt se d'Méiglechkeet kréien d'Terraine ronderëm d*'Aire de Wasserbillig'' ëmzeklasséieren an esou e Pôle d'échange kënnen ze schafen.

## Kuckt och
* Tanktourismus

## Um Spaweck
Mísia

D**'Mísia**, gebuer den 18. Juni 1955 zu Porto als *Susana Maria Alfonso de Aguiar*, a gestuerwen de 27. Juli 2024 zu Lissabon, war eng portugisesch Fado-Interpretin (*Fadista*).

Si gouf international bekannt dofir, den traditionelle Fado mat neier Instrumentéierung, anere Vertounungen an neien Texter verbonnen ze hunn, ënner anerem vum José Saramago. Si huet och ëmmer nees mat internationale Kënschtler zesummegeschafft, wéi z.&nbsp;B. dem Iggy Pop.

## Discographie
* 1991: *Mísia*
* 1993: *Fado*
* 1995: *Tanto Menos, Tanto Mais*
* 1998: *Garras dos Sentidos*
* 1999: *Paixões Diagonais*
* 2001: *Ritual*
* 2003: *Canto* sur des musiques de Carlos Paredes
* 2005: *Drama Box*
* 2009: *Ruas*
* 2011: *Senhora Da Noite*
* 2014: *Delikatessen Café Concerto*
* 2015: *Para Amália*
* 2016: *Do Primeiro Fado Ao Ultimo Tango*
* 2019: *Pura vida* (Soundtrack)
* 2022: *Animal sentimental*

## Um Spaweck
Aire de Capellen

**Aire de Capellen** ass den Numm vun enger Koppel Raschtplaze mat Bensinnsstatioun op der lëtzebuergescher Autobunn A6, südwestlech vu Capellen an der Gemeng Mamer.

## Capellen-Nord

D'Raschtplaz Capellen-Nord ( *Aire de Capellen-Nord*) läit um KP 16,00 tëscht der *Opfaart Mamer* (N° 2) an der *Ausfaart Stengefort* (N° 1) an der Richtung fir an d'Belsch. Se läit direkt südlech vun der Eisebunnsstreck Lëtzebuerg-Klengbetten.

D'Raschtplaz ass zanter datt se opgaangen ass (tëscht 1976 an 1982) dräimol vergréissert ginn.

D'Bensinnsstatioun gouf ursprénglech vun Texaco exploitéiert; zanter dem 1. Mee 2024 ass Aral deen neien Exploitant. Op der Raschtplaz gëtt et Filiale vu Panos a vu Street Food Burger & Kebab.

## Capellen-Süd

An der Richtung fir an d'Stad Lëtzebuerg läit d'Raschtplaz Capellen-Süd ( *Aire de Capellen-Sud*) ronn ee Kilometer no der *Opfaart Stengefort* um KP 16,00.

D'Bensinnsstatioun gëtt vu BP exploitéiert. Op der gréisster Tankstell bannent Europa vum Pëtrolsgrupp *BP-Amoco* si 564 Solarmodüllen um Daach installéiert. 

Zu Capellen-Süd gëtt et eng Filial vun Dunkin' an eng vu Burger King.

## Kuckt och
* Tanktourismus

## Um Spaweck
PS

**PS** steet ë.&nbsp;a. fir:
* Postskriptum, en Addendum zu engem Text.
* eng Moosseenheet vun der Leeschtung (op Däitsch „Pferdestärke“), kuckt: PS (Eenheet).
* PlayStation, eng Spillkonsol.
* Photoshop, e Bildbeaarbechtungsprogramm.
* Polystyrol, eng Zort Plastik.
* Parti socialiste (Belsch), eng belsch politesch Partei.
* Parti socialiste (Frankräich), eng franséisch politesch Partei.

**ps** steet ë.&nbsp;a. fir:
* d'Eenheetenzeeche vun der Pikosekonn.

**.ps** steet ë.&nbsp;a. fir:
* d'Extensioun vum PostScript-Dateiformat
* den Nationalen Top-Level-Domän vu Palestina: .ps.
Villa Conter

D**'Villa Conter** (och alt **Villa Konter**) ass e Gebai zu Dikrech an der Alexis-Heck-Strooss.

## Geschicht
D'Villa Conter gouf Enn vum 19. Joerhonnert vum Alexis Heck, dem Besëtzer vum *Grand Hôtel des Ardennes* nobäi, als säi Privathaus  baue gelooss. Méi spéit krut se den haitegen Numm, no hirem neie Besëtzer.

An der Zäit vun der däitscher Besatzung am Zweete Weltkrich war do de Sëtz vun der Gestapo, wou ë.&nbsp;a. Leit agespaart an zum Deel brutal verhéiert goufen. Nom Krich huet vun 1948 un d'Famill Mambourg-Zeyen an der Villa Conter gewunnt, wou ufanks de Gemengeconseiller Dr. Albert Mambourg bis zu sengem Doud 1952 seng Praxis hat.

2010 koume Pläng op, aus der Villa, déi ewell eidel stoung, en *[[Nordstad]]-Archiv* ze maachen; doraus gouf awer näischt. 2018 gouf d'Gebai op den Zousazinventaire vun de klasséierte Monumenter agedroen. D'Gemeng hat wëlles, et ze kafen, schlussendlech huet awer eng Privatpersoun et opkaaft. Dës ass 2020 gestuerwen, soudatt d'Gemeng et dat Joer drop dann awer kafe konnt.

Am Fréijoer 2025 hunn d'Opraumaarbechte vum ale Gebai ugefaangen, fir mat engem Budget vun am Ganze 7,5 Milliounen Euro, doran e stätteschen Archiv anzeriichten. D'Haaptgebai gouf duerno stabiliséiert, fir datt d'Annex vun 2019 konnt ofgerappt ginn. Duerno goufen d'Fundamenter fir déi nei Annex gegoss an där Lies- a Konferenzraim, Büroen, eng Bibliothéik an Archivraim entstinn. D'Archiv soll vum Dikrecher Archivar Michel R. Pauly geleet ginn.

## Kuckt och
* Lëscht vun den nationale Monumenter an der Gemeng Dikrech
* Lëtzebuerg am Zweete Weltkrich
* Villa Pauly
* Villa Seligmann
Tour de France Femmes 2024

Den **[[Tour de France Femmes]] 2024** war déi drëtt Editioun vun dëser Etappecourse fir Cyclistinnen. E gouf vum 12. bis den 18. August 2024  gefuer a war en Deel vun der UCI Women’s WorldTour 2024.

E goung iwwer knapps 950 km vu Rotterdam op L'Alpe d'Huez.
Zwou Lëtzebuergerinne ware mat um Depart: d'Christine Majerus (Ekipp SD Worx Protime)  an d'Nina Berton (Ceratizit-WNT Pro Cycling Team).

Gewënnerin am Generalklassement gouf d'Katarzyna Niewiadoma.

## Ekippen

## Etappen

## Generalklassement

## Um Spaweck
Pôle d'échange

E **Pôle d'échange** ass eng Plaz, wou verschidden Transportreseauen openeentreffen, mam Zil fir d'Intermodalitéit tëscht den eenzelen Transportmodusse fir d'Passagéier méi einfach ze maachen.

Pôle-d'échangë charakteriséiere sech duerch d'Villfalt vun Transportmëttelen op der selwechter Plaz: Goen, Vëlofueren, Bus, Tram, Metro, Zuch oder souguer de Fliger. De Privatauto gehéiert an de Pôle-d'échangen dacks zu den „aneren“ Transportmodussen.

Déi Plazen, déi speziell als Schnëttstell tëscht dem Auto an dem ëffentlechen Transport ausgeluecht sinn, si gemenkerhand Park-and-ride-Anlagen (P+R).

D'Pôle-d'échangë beschränke sech net just op déi technesch Verbindung vun den Transportreseauen, mä se hunn och eng urban Funktioun, andeem se sech an d'urbaant Ëmfeld integréieren.

Eng zousätzlech Funktioun vun de Pôle-d'échangen ass, fir verschidde Servicer unzebidden: Déi kënnen an Zesummenhang mam Transport (Billjeesverkaf, Beschëlderung, Tarifikatioun, …), mat der Stad (urban Informatiounen, Aktivitéiten, …), oder mat aneren Déngschtleeschtungen (Fräizäitariichtungen, Sécherheet, …) stoen.

Pôle-d'échangë kënne vu ganz ënnerschiddleche Gréisste sinn, vum  einfachen Uneneeknëppe vun en puer Bushalten, iwwer méi grouss Amenagementer, wou déi verschidden Transportmëttele mat aneren urbanen Ariichtungen (Akafszentrum, Wunnengen, Büroen, …) kombinéiert sinn, bis bei grouss international Garen.

## Beispiller
### Zu Lëtzebuerg
* Pôle d'échange Cents-Hamm
* Pôle d'échange Cloche d'or
* Pôle d'échange Étoile
* Pôle d'échange Ettelbréck
* Pôle d'échange Fluchhafen
* Gare centrale
* Pôle d'échange Héienhaff
* Pôle d'échange Hollerech
* Pôle d'échange Houwald
* Pôle d'échange Iechternach
* Pôle d'échange Luxexpo
* Pôle d'échange Lycée Bouneweg
* Pôle d'échange Rout Bréck-Pafendall

### Aner Länner
* Gare du Nord zu Paräis
* Gare Lyon Part-Dieu zu Lyon
* Gare King's Cross St. Pancras zu London
* Lehrter Hauptbahnhof zu Berlin
* Gare Milano Centrale zu Mailand

## Um Spaweck
Pôle d'échange Pont Rouge

De **Pôle d'échange Pont Rouge** (oder *Pôle d'échange Rout Bréck*) ass e Pôle d'échange an de Quartiere Pafendall a Kierchbierg vun der Stad Lëtzebuerg, dee follgend Transportinfrastrukture begräift:

* Bushalte *Rout Bréck - Pafendall* (AVL + RGTR) a *Pfaffenthal, Halte CFL* (AVL)
* Tramshalt Rout Bréck - Pafendall
* Funiculaire Pafendall-Kierchbierg
* Gare Pafendall-Kierchbierg

## Lag vum Pôle d'échange
De westlechsten Deel vum Pôle d'échange ass d'Koppel Bushalte *Pfaffenthal, Halte CFL* am Descherwee am Pafendall, op enger Héicht vun 243&nbsp;m. Vun do aus geet et iwwer eng Trap oder mam Lift an d'CFL Gare op 254&nbsp;m an en Niveau méi héich ass d'Dallstatioun vum Funiculaire op 271&nbsp;m. D'Biergstatioun dovu läit op 310&nbsp;m. 

Um Kierchbierg, direkt baussenzeg vum Funiculairesgebai läit d'Tramsstatioun mat engem zentrale Quai, vu wou aus een och bei d'Bushalte *Rout Bréck - Pafendall* béidsäiteg op der Avenue John F. Kenendy kënnt.

## Infrastruktur
Bikeboxen an ëffentlech Toilettë gëtt et souwuel am Pafendall wéi och um Kierchbierg. An der Funiculairesgare ass nieft dem Guichet vum Iwwerwaachungspersonal och eng Cafeteria („Lunchtime“) amenagéiert.

Eng Vel'oH!-Statioun besteet um Kierchbierg um westleche Wupp vun der Tramsstatioun.

## Biller

Kirchberg-Pfaffenthal stationsingang beneden.jpg|D'Bushalte *Pfaffenthal, Halte CFL* mam Accès fir an d'Gare a bei de Funiculaire
Gare Pfaffenthal-Kirchberg 10-2017 (04).jpg|Vue op d'Gleiser an der Gare
Hall de la gare CFL Pfaffenthal-Kirchberg avec les funiculaires.jpg|D'ënnescht Statioun vum Funiculaire
Luxembourg, Rout Bréck - Pafendall tram stop (104).jpg|D'Biergstatioun vum Funiculaire mat der VëloH-Statioun
Luxembourg, Rout Bréck - Pafendall tram stop (103).jpg|D'Tramsstatioun


## Um Spaweck
Aral

**Aral** (offiziell **Aral AG**) ass eng däitsch Pëtrolsfirma mat Sëtz zu Bochum. Se gouf 1898 als *Westdeutsche Benzol-Verkaufsvereinigung* gegrënnt an ass zënter 2002 eng Filial vum brittesche BP-Grupp. Aral huet 2.500 Bensinnsstatiounen an Däitschland an zu Lëtzebuerg. Obwuel d'Mark bis géint 2003 a ville west- a mëtteleuropäesche Länner present war, kruten déi meescht Statiounen de BP-Design.

Nieft de klassesche Produite wéi Bensinn, Diesel an Ueleger, verdreift Aral haut och Äerdgas, Flësseggas (Propan a Butan) flëssegen a gasfërmege Waasserstoff a Mazout. Zënter 20214 bedreift Aral och Séier-Luetstatioune fir E-Autoen ënnert dem Numm „Aral Pulse“.

## Numm
1924 huet den däitsche *Benzol-Verband* (BV) en neie Produit, e Gemësch aus Bensinn a Benzol, am Verhältnis 6&nbsp;:&nbsp;4 entwéckelt. Well Benzol zur cheemescher Grupp vun den '''Ar'''omaten a Bensinn zu den '''Al'''iphaten gehéiert, huet de Chemiker Walter Ostwald den neie Produit „BV-Aral“ genannt.

## Aral zu Lëtzebuerg

### Geschicht
D'Firma gouf am Joer 1957 ënner dem Numm *Bureau de vente de produits industriels* gegrënnt an de 27. November 1963 an *Aral Luxembourg* ëmgenannt.

Am Oktober 2021 gouf e Fusiounsprojet vu verschiddene Lëtzebuerger Pëtrolsentreprisen ausgeschafft, mat deem:

# *Aral Luxembourg* mat *BP Luxembourg* (fréier: *BP Capellen*) fusionéiert an déi iwwerhëlt (absorbéiert);
# *Aral Tankstellen Services* (ATS) mat *Aral Services Luxembourg* (ASL) fusionéiert an déi iwwerhëlt;
# *Aral Tankstellen Services* (ATS) mat *BP Capellen* (BPC) fusionéiert an déi iwwerhëlt;

Well ATS an ASL allebéid integral zu *Aral Luxembourg* gehéieren a BPC integral zu *BP Luxembourg* gehéiert, ass d'Conclusioun, datt *Aral Luxembourg* no der Fusiounen eenzegen Aktionär vun ATS, ASL a BPC ass.

D'Fusioun war den 1. Dezember 2021 ofgeschloss an *Aral Luxembourg* a *BP Luxembourg* kruten doduerch allebéid dee selwechten an eenzegen Aktionär: *BP Europa SE*, eng däitsch Entreprise vun Hamburg.

### Aral hautdesdaags
Enn Mäerz 2024 huet Aral 57 Bensinnsstatiounen zu Lëtzebuerg exploitéiert, woubäi d'Statioun op der Aire de Berchem déi mam héchsten Ëmsaz vum ganze Grupp ass.

De Generladirekter vun *Aral Luxembourg* ass zënter dem 29. Mäerz 2024 den Eric Bleyer.

## Um Spaweck
Kamala Harris

D**'Kamala Devi Harris**, gebuer den 20. Oktober 1964 zu Oakland a Kalifornien, ass eng US-amerikanesch Politikerin (Demokratesch Partei). Si war vum 20. Januar 2021 bis den 20. Januar 2025 den 49. Vizepresident vun de Vereenegte Staaten.

Als de *Running Mate* vum Joe Biden bei de Presidentschaftswalen 2020 gouf si no deem senger Victoire, den 49. Vizepresident vun den USA. Zu deem Zäitpunkt gouf si als éischt Fra an als éischt asiatesch-afroamerikanesch Persoun Vizepresidentin vun den USA.

Vun 2011 bis 2017 war si Attorney general vu Kalifornien. Vun 2017 bis 2021 huet si dee Bundesstaat am Senat vertrueden. Am August 2024 gouf si Kandidatin vun den Demokrate fir d'Presidentschaftswalen dat Joer, déi si de 5. November géint den Donald Trump verluer huet.

## Um Spaweck
Priest of Love

**Priest of Love** ass e brittesche Film vum Christopher Miles aus dem Joer 1981 mam Ian McKellen an  der Janet Suzman an den Haaptrollen. 

## Ëm wat geet et am Film?
E Film iwwer d'Liewe vum englesche Schrëftsteller D. H. Lawrence.

## Um Spaweck
Ordeal by Innocence

**Ordeal by Innocence** ass e brittesche Film vum Desmond Davis aus dem Joer 1984 mam Donald Sutherland an  der Sarah Miles an den Haaptrollen nom Roman *Ordeal by Innocence* vun der Agatha Christie. 

## Ëm wat geet et am Film?

## Um Spaweck
Steaming (Film)

** Steaming** ass e brittesche Film vum Joseph Losey aus dem Joer 1985 mat der Vanessa Redgrave an der Sarah Miles an den Haaptrollen. 

## Ëm wat geet et am Film?
E puer Fraen treffen sech reegelméisseg an engem türkesche Bad an diskutéieren iwwer hir Problemer.

## Um Spaweck
Hope and Glory (Film)

** Hope and Glory** ass e brittesch-US-amerikanesche Film vum John Boorman aus dem Joer 1987 mat der Sarah Miles am Sebastian Rice-Edwards an den Haaptrollen. 

## Ëm wat geet et am Film?

## Um Spaweck
Dotknięcie ręki

**Dotknięcie ręki,** ass e brittesch-polnesch-dänesche Film vum Krzysztof Zanussi aus dem Joer 1992 mam Max von Sydow an der Sarah Miles an den Haaptrollen. 

## Ëm wat geet et am Film?

## Um Spaweck
Jurij

**Jurij** ass en italieenesche Film vum Stefano Gabrini aus dem Joer 2001 mam Charles Dance an der Sarah Miles an den Haaptrollen. 

## Ëm wat geet et am Film?

## Um Spaweck
I giorni dell'amore e dell'odio

**I giorni dell'amore e dell'odio ** ass en italieenesche Film vum Claver Salizzato aus dem Joer 2001 mam Daniele Liotti am Liberto Rabal an den Haaptrollen. 

## Ëm wat geet et am Film?
Zwéi Bridder aus dem Südtirol, de Wolfgang an den Helberg, fanne sech am Zweete Weltkrich deen een an der italieenescher, deen aneren an der däitscher Arméi erëm. 1943 sinn s'allen zwéin op der ionescher Insel Kefalonia, wou am September däitsch *Sturmtruppen* beim Massaker vu Kefalonia italieenesch Krichsgefaange massakréieren]]...

## Um Spaweck
The Accidental Detective (Film 2003)

**The Accidental Detective** ass en italieenesche Film vun der Vanna Paoli aus dem Joer 2003 mam David Kriegel an der Cristina Moglia an den Haaptrollen no engem Roman vun der Cristina Acidini.

## Ëm wat geet et am Film?

## Um Spaweck
Interlude City

**Interlude City** ass en US-amerikanesch-griichesche Film vun der Angela Ismailos aus dem Joer 2016 mam Shaun Benson an der Angela Ismailo an den Haaptrollen no engem Roman vun der Cristina Acidini.

## Ëm wat geet et am Film?

## Um Spaweck
Kommissioun von der Leyen I

D**'Kommissioun von der Leyen I** war de Collège vun Europäesche Kommissären ënner der Presidentin Ursula von der Leyen. Si war vum 1. Dezember 2019 bis den 30. November 2024 am Amt. Si war d'Nofollgerin vun der Kommissioun Juncker. Si bestoung aus der Presidentin a bis den 31. Januar 2020 aus 28 Kommissären wouvunner der 7 Vizepresident waren. Nom Brexit waren et der 27 Kommissären.

Am Juli 2019 hu ronn 65% Deputéiert vum Europäesche Parlament fir d'Ursula von der Leyen gestëmmt. Si war déi éischt Kommissiounspresidentin vun der Europäescher Union.

Déi eenzel Kommissäre ginn, op Virschlag vun den eenzele Regierunge vun de Memberlänner, vun der Presidentin erausgesicht; et ass och si, déi hir Aarbechtsberäicher festleet.

## D'Ekipp vun der Kommissioun von der Leyen I

## Um Spaweck

* Kommissäre vun der Kommissioun
Zalot

Eng **Zalot** ass e kale Plat aus kleng geschniddenem Geméis oder Uebst an eventuell aneren Zutaten, deen dacks mat enger Zooss preparéiert gëtt. Zalote kënne salzeg, séiss oder och pikant sinn. 

D'salzeg Zalotenzooss, zum Beispill eng Vinaigrette, besteet meescht aus enger Kombinatiouns aus Ueleg an Esseg, an Elementer, déi deem Ganzen e Geschmaach ginn, wéi Salz, Peffer, Gewierzer a Kraider. Si kann och mat Mayonnaise oder Moschter zoubereet ginn.

Zaloten ënnerscheet een no der Kompositioun oder der Produktiounsmanéier. Esou ginn et Zaloten, bei deenen all d'Zutate réi zerwéiert ginn, an anerer, bei deene se virdru gekacht ginn. Eng Zalot kann als Entrée, als Haaptplat oder als Bäilag giess ginn. Well Zaloten am Allgemengen als gesond gëllen, si si dacks Deel vun engem Regime.

Verschidden Zalotekombinatioune sinn esou bekannt a beléift, datt si en eegenen Numm hunn, wéi déi franséisch Macédoine, déi US-amerikanesch Cobb Salad a Caesar Salad, d'italienesch Caprese, den däitschen Ochsenmaulsalat, déi russesch Mutz vum Monomach an Olivierzalot, oder och nach d'griichesch Zalot.

Beispiller vun Zalote sinn:
* eng einfach "gréng Zalot" aus Heederzalot
* Tomatenzalot
* Kornischongszalot
* Wuerzelszalot
* Kabeszalot
* Lënsenzalot
* Gromperenzalot
* Nuddelszalot
* Uebstzalot
* Kärenzalot, zum Beispill mat Bulgur
* Eeërzalot
* Fleeschzalot, zum Beispill d'Feierstengszalot

## Weblinks
Äerdueleg

**Äerdueleg** ass en natierlecht, gielzegt bis schwaarzt Gemësch, dat haaptsächlech aus Kuelewaasserstoffer besteet an an der baussenzeger, fester Schuel vun der Äerd virkënnt an dat duerch d'Ëmwandlung vun organesche Substanzen entstanen ass. Den nach net traitéierten Äerdueleg, deen duerch Extraktioun als Réistoff aus engem Gisement gewonne gëtt, ass als **Réiueleg** bekannt*.*

Den Äerdueleg ass schonn am anticken Noen Osten als Brennes benotzt ginn, ass awer zënter der éischter Hallschent vum 20. Joerhonnert ee vun de wichtegste Réistoffer an der Industriegesellschaft ginn. Et ass net just de wichtegste fossille Brennstoff, mä och de wichtegsten Energierostoff vun allem. Duerch Trennungs- a Konversiounsprozesser gëtt den Äerdueleg an eng Abberzuel vun Tëscheprodukter ëmgewandelt, déi als Basis fir d'Produktioun vu Brennstoffer an als Matière première fir d'Industrie gebraucht ginn. Dozou ziele virun allem Ausgangsstoffer fir vill Produiten an der cheemescher Industrie, wéi Plastik, Lacker, Faarwen a Medikamenter. Äerdueleg gëtt wéinst senger enormer wirtschaftlecher Wichtegkeet och nach „schwaarzt Gold” genannt. Zwou politesch ugedriwwe Krise vun den Äerduelegpräisser (1973 an 1979) haten e wesentlechen Impakt op d'Weltekonomie. A Krisenzäiten (z.&nbsp;B. Grouss Rezessioun, COVID-19 Pandemie) ass de Präis vum Äerdueleg zäitweis staark gefall.

Eleng an de Joren 2014 bis 2023 goufe weltwäit ronn 267 Milliarde Barrel Äerdueleg produzéiert (ee Barrel entsprécht 159 Liter).

Äerduelegentreprisë wéi BP gehéieren zu de gréisste wirtschaftleche Firmaen op der Welt. Accidenter bei der Produktioun, z.&nbsp;B.&nbsp;d'Feier op der Deepwater Horizon (2010), oder beim Transport, wéi d'Accident um Tanker Exxon Valdez (1989), hunn Ëmweltkatastrophe verursaacht. D'Extraktioun a besonnesch d'Verbrenne vun Äerdueleg produzéieren Zäregasen, déi als Haaptursaach fir d'global Erwiermung ugesi ginn.

## Begrëffsdefinitioun
Den Äerdueleg deen op Däitsch *Erdöl*, op Franséisch *pétrole* an op Englesch *petroleum* oder *crude oil* heescht, gëtt op Lëtzebuergesch dacks fälschlecherweis als *[[Pëtrol]]* bezeechent.

De franséischen an englesche Begrëff pétrole / petroleum kënnt vum Griichesche *Petra* (Fiels, Gestengs) a vum Laténgeschen *Oleum* (Ueleg).

## Um Spaweck
Mata Hari

**Mata Hari** (Indoneesesch a Malayesch fir "Sonn", wiertlech *"A vum Dag“*) war de Kënschtler-Pseudonym vun der hollännescher Dänzerin **Margaretha Geertruida Zelle**, gebuer de 7.&nbsp;August 1876 zu Leeuwarden, a gestuerwen de 15.&nbsp;Oktober 1917 zu Vincennes. Zäitweileg hat si och den Numm vun hirem jeeweilege Mann, *Marguerite Campbell*, respektiv *Lady Gretha MacLeod*. 

D'Mata Hari war an der Zäit virun a wärend dem Éischte Weltkrich als exotesch Dänzerin an exzentresch Kënschtlerin berüümt. Si gouf wéinst Duebelspionage fir déi Däitsch de 25.&nbsp;Juli 1917 vun engem franséische Militärgeriicht zum Doud verurteelt an de 15.&nbsp;Oktober zu Vincennes higeriicht.

Nom Wëssensstand vun haut war d'Mata Hari ni déi raffinéiert Duebelagentin, wéi se am Urteel an an enger Abberzuel Bicher a Filmer gär duergestallt gouf, an se huet och keng wichteg Geheimnisser verroden, well se zu deenen ni Zougank hat.  

Allgemeng si vill Detailler zu hirer Biographie widderspréchlech oder ëmstridden. Villes gouf vun hir selwer oder vun aneren aus Anekdoten zesummegebastelt, oder berout op Versich, si an e bestëmmt Liicht ze setzen.

## Um Spaweck
Pëtrol

**Pëtrol** ass e flëssegt Gemësch aus Kuelewaasserstoffer, dat duerch eng fraktionéiert Distillatioun aus Réiueleg gewonne gëtt. D'Eegenschafte vum Gemësch hänke vun der jeeweileger exakter cheemescher Zesummesetzung of a kënne staark variéieren.

D'Zuel vu Kuelestoffatomer pro Moleküll leien am Beräich C10-C16. Pëtrol ass liicht flüchteg a schwéier entzündlech, mat engem Flampunkt ( *flash point*) tëscht 55 a 74 °C. D'Pëtrolsdämp si weesentlech méi schwéier wéi d'Loft a kënnen zesumme mat der Loft explosiv Mëschunge bilden. D'Pëtrolsfraktioun bei der Äerduelegdistillatioun läit am Kachberäich tëscht dem Bensinn an dem Diesel, bei ongeféier 175 °C bis 325 °C.

Am Handel gëtt als e Botz- a Léisungsmëttel dacks e Produit mat engem schmuele Kachberäich ugebueden an als Pëtrol bezeechent. Dës Produkter si ganz reng (z.&nbsp;B.&nbsp; hydréiert, desaromatiséiert) an hu keng schwéier Komponenten déi Réckstänn hannerloossen.

## Begrëffsdefinitioun
De Begrëff *Pëtrol* (op Laténgesch *Petroleum*) setzt sech ass aus dem Griichesche *Petra* (Fiels) an dem Laténgeschen *Oleum* (Ueleg) zesummen.

De Pëtrol heescht op Däitsch *Petroleum*, op Franséisch *kérosène* an op Englesch *paraffin* (GB) oder *kerosene* (US). Op Lëtzebuergesch gëtt *Pëtrol* dacks fälschlecherweis fir Äerdueleg gebraucht.

## Um Spaweck
Roman Polański

De **Raymond Roman Thierry Polański**, gebuer **Liebling** den 18. August 1933 zu Paräis, ass e franséisch-polnesche Filmregisseur a -produzent, Dréibuchauteur a Schauspiller.

De Polański ass de Jong vu polnesch-jiddeschen Elteren. 1937 ass d'Famill vu Paräis op Kraków geplënnert. Zwee Joer drop huet mam Iwwerfall op Polen duerch Nazi-Däitschland den Zweete Weltkrich ugefaang, an d'Famill gouf am Krakauer Ghetto agespaart. Nodeem seng Mamm a säi Papp vun do a KZer deportéiert goufen, huet de Polański seng formativ Joren a Fleegefamille verbruecht, an den Holocaust iwwerlieft, andeems en eng falsch Identitéit ugeholl a säi jiddesch Originne verstoppt huet.

Dem Polański säin éischte Spillfilm, *[[Nóż w wodzie]]* (Knife in the Water) (1962), deen en a Polen gedréint huet, gouf fir den Oscar fir Beschten auslännesche Film nominéiert. Nodeems hien e puer Joer a Frankräich gelieft hat, ass hien a Groussbritannien geplënnert, wou hien seng éischt dräi engleschsproocheg Spillfilmer gedréint  huet: *[[Repulsion]]* (1965), *[[Cul-de-sac]]* (1966), an *[[The Fearless Vampire Killers]]* (1967). 1968 ass hien an d'USA gaangen, wou hie mam Horrorfilm *[[Rosemary's Baby]]* direkt grousse Succès an Unerkennung fonnt huet. Dono huet hien *[[Macbeth (Film 1971)|Macbeth]]* (1971) an England a *[[Chinatown (Film 1974)|Chinatown]]* (1974) zu Hollywood opgeholl. Zu sengen weidere Filmer, déi vun der Kritik gelueft goufen, zielen *[[Le locataire]]* (1976), *[[Tess (Film 1979)|Tess]]* (1979), *[[The Pianist]]* (2002), fir deen hien den Oscar fir dee Beschte Regisseur an eng Gëlle Palm krut, *[[The Ghost Writer]]* (2010), *[[Venus in Fur]]* (2013), a *[[J'accuse (Film 2019)|J'accuse]]* (2019). Nieft dem schonn ernimmten Oscar krut de Polański och zwéi British Academy Film Awards, zéng *[[César du cinéma|Césaren]]*, zwéi Golden Globe Awards an ee Gëllene Bier.

1969 gouf dem Polański seng schwanger Fra, d'Schauspillerin Sharon Tate, zesumme mat véier Frënn vun de Membere vun der Manson Family ëmbruecht.

1977 gouf de Polański festgeholl wéinst Drogen a Vergewaltegung vun engem 13 Joer ale Meedchen. Deen Dag virum Urteel ass hien aus den USA an Europa geflücht, wou hie weider geschafft huet.

## Filmographie

* 1962: *[[Nóż w wodzie]]*
* 1965: *[[Repulsion]]*
* 1966: *[[Cul-de-sac]]*
* 1967: *[[The Fearless Vampire Killers]]*
* 1968: *[[Rosemary's Baby]]*
* 1971: *[[Macbeth (Film 1971)|Macbeth]]*
* 1972: *[[What?]]*
* 1974: *[[Chinatown (Film 1974)|Chinatown]]*
* 1976: *[[The Tenant]]*
* 1979: *[[Tess (Film 1979)|Tess]]*
* 1986: *[[Pirates (Film 1986)|Pirates]]*
* 1988: *[[Frantic]]*
* 1992: *[[Bitter Moon]]*
* 1994: *[[Death and the Maiden]]*
* 1999: *[[The Ninth Gate]]*
* 2002: *[[The Pianist]]*
* 2005: *[[Oliver Twist (Film 2005)|Oliver Twist]]*
* 2010: *[[The Ghost Writer]]*
* 2011: *[[Carnage (Film)|Carnage]]*
* 2013: *[[La Vénus à la fourrure]]*
* 2017: *[[D'après une histoire vraie]]*
* 2019: *[[J'accuse (Film 2019)|J'accuse]]*

## Um Spaweck
Barrel

E **Barrel** (/ˈbɛʁəl/; Englesch: ['bæɹəɫ], Faass) ass eng Moosseenheet fir de Volumen a gëtt mat bbl. oder bl. ofgekierzt. Et ass déi allgemeng Eenheet vum Réiueleg a beschreift en historescht Faass vu ronn 159 Liter. 

Et gëtt en Ënnerscheed tëscht dem allgemeng gebräichlechen US-amerikaneschen an dem imperialen (d.&nbsp;h. britteschen) Barrel, déi allebéid fir Uelegprodukter a Béier gebraucht ginn.

## Eenheeten an Ëmrechnung
D'Eenheetesymboler fir de Barrel sinn: bl., bbl. (US-amerikanesche Volumen) oder bl. Imp., bbl. Imp. (imperiale Volumen). D'Ofkierzung *bbl.* steet fir bloe Barrel, e blo markéiert Faass mat genormten Inhalt.

Am internationale Gebrauch gëtt den US-amerikanesche Barrel mat 158,987 Liter gebraucht, iwwerdeems den imperiale Barrel net benotzt gëtt.

## Um Spaweck
Pëtrol (Homonymie)

Mat **Pëtrol **ka gemengt sinn:

* Pëtrol: e flëssegt Gemësch dat duerch Destillatioun aus Réiueleg gewonne gëtt ( *Petroleum*) 
* Äerdueleg: e Gemësch dat an der fester Schuel vun der Äerd virkënnt an dat dacks fälschlecherweis als „Pëtrol“ bezeechent gëtt ( *pétrole*)

## Kuckt och
* Heavy Petrol: eng lëtzebuergesch Bluesband
* Petrol: e Museksalbum vun der japanescher Pop-Rockband *Monoral*
* Petrol: e Lidd vun der nordirescher Rockband *Ash*
* Petrol: e Schëff (Baujoer 1985)
* Petrol Arena: de Fussballstadion Z'dežele zu Celje a Slowenien, dee bis 2017 *Petrol Arena* geheescht huet
* Pétrole! Pétrole!: e franséische Film aus dem Joer 1981
* Petrologie: de Studium vun der Bildung, den Eegenschaften an dem Gebrauch vum Gestengs
Universitéit fir National- a Weltwirtschaft

D**'Universitéit fir National- a Weltwirtschaft** (op Bulgaresch: *Университет за национално и световно стопанство*; op Englesch: *University of National and World Economy*) ass eng ëffentlech Fuerschungsuniversitéit an der bulgarescher Haaptstad Sofia.

## Geschicht

D'Universitéit geet op déi "Fräi Universitéit fir Politik- a Wirtschaftswëssenschaften" zeréck (op Bulgaresch: Свободен университет за политически и стопански науки), déi de 5. Juli 1920 gegrënnt gouf. Si krut 1940 den Numm "Staatlech Héichschoul fir Finanz- an administrativ Wëssenschaften" (Държавно висше училище за финансови и административни науки), déi no der Muechtergräifung vun de Kommunisten 1947 als "Fakultät fir Wirtschafts- a Sozialwëssenschaften" an d'Universitéit Sofia integréiert gouf.

1953 huet d'kommunistesch Regierung dunn awer entscheet, d'Fakultéit erëm auszeglidderen a s'als "Héicht Wirtschaftsinstitut" (Висш икономически институт) erëm  z'etabléieren, dat am selwechte Joer nach den neien Numm "Héicht Wirtschaftsinstitut Karl Marx" krut. Zënter dem Fall vum Kommunismus am Joer 1990 dréit d'Institutioun hiren aktuellen Numm.

## Fakultéiten
D'Universitéit fir National- a Weltwirtschaft huet aacht Fakultéiten:

* Allgemeng Wirtschaftswëssenschaften
* Finanz- a Rechnungswiesen
* Management an Administratioun
* Wirtschaft vun der Infrastruktur
* International Wirtschaft a Politik
* Applizéiert Informatik a Statistik
* Wirtschaft
* Droit
 

## Absolventen

Zu de bekannten Absolvente vun der Universitéit ziele fënnef bulgaresch Premierministeren: Reneta Indschowa, Stefan Sofijanski, Iwan Kostow, Marin Rajkow a Plamen Orescharski. Och d'Cheffin vum Internationale Wärungsfong Kristalina Georgiewa an den Ekonomist Simeon Djankow hunn en Diplom vun der Universitéit fir National- a Weltwirtschaft.

## Um Spaweck
* Offiziell Websäit op Englesch
Irescht Pond

D**'Irescht Pond** (IEP) war vum 20. August 1927 bis den 31. Dezember 2001 déi offiziell Wärung vun Irland. Si gouf den 1. Januar 2002 mam Euro ersat, nodeems Irland der Eurozon bäigetruede war.

1 Pond war an 100 Pence ënnerdeelt.

## Geschicht
D'Irescht Pond gouf 1928, kuerz no der Onofhängegkeet als Wärung agefouert. Bis den 29. Mäerz 1979 war d'Irescht Pond am Verhältnis 1:1 un d'brittescht Pond gebonnen. Den 30. Mäerz 1979 gouf dunn e Wiesselcours agefouert.

Wéi den Ëmtoschwäert zum Euro festgeluecht gouf, gouf dee mat 1&nbsp;EUR = 0,787564&nbsp;IEP fixéiert.

## Kuckt och
* Euro
* Iresch Euromënzen

## Um Spaweck
Finnesch Mark

D**'Finnesch Mark** (op Finnesch: *Suomen markka*) (FIM) war vum 4. Abrëll 1860 bis den 31. Dezember 2001 déi offiziell Wärung vu Finnland. Si gouf den 1. Januar 2002 mam Euro ersat, nodeems Finnland der Eurozon bäigetruede war.

1 Pond war an 100 Penniä (Pfennig) ënnerdeelt.

## Geschicht
D'Finnesch Mark gouf als éischt 1863 als Mark agefouert. Kuerz drop hat Finnland de Krich géint Russland verluer, a gouf an d'Russescht Zareräich agegliddert. D'Mark gouf mam Rubel ersat. 1917 gouf Finnland nees onofhängeg, nodeems d'Russescht Zareräich op en Enn koum. Nom Zweete Weltkrich hat d'Wärung eng staark Inflatioun a gouf 1963 reforméiert. Déi fréier 100 Cent goufen 1 Mark.

Wéi den Ëmtoschwäert zum Euro festgeluecht gouf, gouf dee mat 1&nbsp;EUR = 5,94573&nbsp;FIM fixéiert.

## Billjeeën

## Kuckt och
* Euro
* Finnesch Euromënzen

## Um Spaweck
Jean-Paul Endré

De **Jean-Paul Endré**, och bekannt ënner dem Pseudonym *Teacher*, gebuer den 31. Juli 1960 zu Esch-Uelzecht, an och do gestuerwen de 17. August 2024, war e lëtzebuergesche Museker an Auteur.

## Liewen a Karriär
No senger Première 1977 am Escher Jongelycée huet de Jean-Paul Endré fir Schoulmeeschter studéiert a vun 1981 un an deem Beruff geschafft.

Hie war 1983 Grënnungsmember a Frontmann vun der Rockmusek-Band *[[Djuju]].*

2002 war hien Auteur vun engem Kannerbuch mam Titel *Edgar der Rabe, Eine Geschichte für Kinder und Erwachsene*.

## Um Spaweck
* Marco Goetz: „Zum Tode von Djuju-Gründer 'Teacher' Jean-Paul Endré: Sanfte Stimme, harte Gitarre, gute Laune.“ Noruff op tageblatt.lu, 20.08.2024.
* Tom Rüdell: „Djuju-Frontmann 'Teacher' Endré ist tot.“ Noruff op wort.lu, 19.08.2024.
Stadion Déckebierg

De **Stadion Déckebierg** ass de Foussballsstadion, op deem den FC Käerch seng Heemmatcher spillt.

De Stadion huet 2 Terrainen, déi direkt niewentenee leien. Den éischten Terrain huet d'Dimensiounen 100&nbsp;×&nbsp;64&nbsp;m; en huet en eegene Bewässerungssystem a ka mat engem Méi-Roboter geméit ginn. Den zweeten Terrain huet 90&nbsp;×&nbsp;50&nbsp;m an huet syntheetesche Wuess.
Djuju

***Djuju***, gegrënnt als ***D'Juju Music***, zäitweileg och ***D'Juju***, war eng lëtzebuergesch Rockmusek-Band, déi 1983 gegrënnt gouf an déi bis an d'2010er Joren eran aktiv war.

Haaptleit ware vun Ufank un de Jean-Paul "Teacher" Endré (Gittar, Gesang; 2024 gestuerwen) an de Jerry Krier (Bass), zesumme mam Rosario Grasso (Percussion, Gesang), Petz Flammang (Drums), Christian "Siggy" Sikorski (Keyboard) a Max Cinus (Gittar). Sträppweis waren och de Romain Hoffmann (2010 gestuerwen), de Gérard Valerius, de Frin Lorenz, de Sergio Sardelli an den Eric Falchero mat dobäi.

An den 1990er Joren hu si bei hiren Optrëtter och alt opwänneg Büneshowe gemaach, mat Akrobatik, Danz, Feierspäitzerten, Go-go-girls, asw.

Hire Stil gëllt als eng Mëschung vu Latino-, Funk-, Salsa- a Reggae-Rhytmen.

Si hunn am Ganzen 9 Albumme publizéiert.

## Placken
* *D'Juju Music* (1983)
* ...
* *The Bright Side Of The Moon* (2013)
Éisträichesche Schilling

Den **Éisträichesche Schilling** (ATS) war vun 1925 bis 1938 a vun 1945 bis den 31. Dezember 2001 déi offiziell Wärung vun Éisträich. E gouf den 1. Januar 2002 mam Euro ersat, nodeems Éisträich der Eurozon bäigtruede war.

1 Schilling war an 100 Groschen ënnerdeelt.

## Geschicht
Den Éisträichesche Schilling gouf 1925 agefouert an huet déi Éisträichesch-Ungaresch resp. Éisträichesch Kroun, wéinst der héijer Inflatioun, ersat. Nom „Anschluss“ un Däitschland, am Joer 1938, gouf den Éisträichesche Schilling duerch d'Reichsmark ersat. Wéi 1945 d'Däitscht Räich vun 1933 bis 1945 zesummegefall ass, gouf den Éisträichesche Schilling nees agefouert.

Wéi den Ëmtoschwäert zum Euro festgeluecht gouf, gouf dee mat 1&nbsp;EUR = 13,7603&nbsp;ATS fixéiert.

## Kuckt och
* Euro
* Éisträichesch Euromënzen

## Um Spaweck