open-index/open-wikipedia-markdown huggingface dataset:
Les caprices de Marie

**Les caprices de Marie** ass e franséisch-italieenesche Film vum Philippe de Broca aus dem Joer 1970.

## Ëm wat geet et am Film?
D'Marie dreemt dervu Schéinheetskinnigin ze ginn an doduerch d'Welt ze gesinn. E räiche Milliardär an en Duerfschoulmeeschter hu sech awer an d'Marie verléift…

## Um Spaweck
* De Film op der IMDb
Avenue Joseph-Sax

D**'Avenue Joseph Sax** ass eng Strooss um Lampertsbierg an der Stad Lëtzebuerg. Se verbënnt d'Rue Nicolas Liez mam Square Édouard André. Se ass fir de Verkéier nëmmen an dëser Richtung op a just d'Bussen däerfen och an der anerer Richtung fueren.

Um nërdleche Wupp vun der Strooss féiert e Fousswee bis bei d'Waldorfschoul an der Rue de l'Avenir. Laanscht d'Avenue leien op der westlecher Säit Gebaier vum Lycée technique du Centre an och de Lycée Vauban.

D'Strooss ass benannt nom lëtzebuergeschen Ingenieur Joseph Sax.

## Biller

## Um Spaweck
Joseph Sax

De **Joseph Sax**, gebuer de 25. Abrëll 1869 am Pafendall, an och do gestuerwen den 2. Februar 1947, war e lëtzebuergeschen Ingenieur.

Hien huet op der Technescher Héichschoul zu Oochen studéiert an ass dono, 1902, bei d'Stad Lëtzebuerg schaffe gaangen. Do gouf hie geschwënn duerno Direkter vum Gas- a Waasserwierk. Hien huet sech dofir engagéiert, e Kanalisatiounsnetz fir d'Stad auszebauen. 1936 goung en a Pensioun.

De Joseph Sax war de Brudder vum Jean-Baptiste (Batty) Sax.

## Wierk
* Joseph Sax: "Genèse de l'urbanisme de la ville de Luxembourg" in:*Revue technique luxembourgeoise*, November/Dezember 1937.

## Éierungen

* 
* An der Stad Lëtzebuerg gouf eng Strooss um Lampertsbierg, d'Avenue Joseph-Sax, no him genannt.
Avenue Monterey

D**'Avenue Monterey** ass eng Strooss an der Stad Lëtzebuerg. Se huet hiren Ufank um süd-westlechen Eck vun der Plëss a verleeft dann a Richtung Weste bis op d'Kräizung mam Boulevard Grande-Duchesse Charlotte. Den éischten Deel bis bei d'Postgebai ass Foussgängerzon; vum Boulevard Royal un ass se den éischten Deel vun der N5 déi bis op Rodange viru geet.

D'Strooss ass benannt nom Grof vu Monterrey, deen tëscht 1670 a 1675 Generalgouverneur vun de Spueneschen Nidderlande war a 1671 d'Festung Lëtzebuerg ausbaue gelooss huet.

Ënner der däitscher Besatzung (1940 - 1944) housch d'Strooss „Montereyallee”.

## Gebaier
Laanscht d'Avenue leien ë.&nbsp;a. dës Gebaier:
* Hotel de Gerden
* Postgebai
* Synagog
* Franséisch Ambassade

## Biller

Montereysavenue NOV13.jpg|An der Foussgängerzon, bei der Post
Av Monterey GD Charlotte.jpg|Um Eck vum Bd Grande-Duchesse Charlotte
Luxembourg, avenue Monterey (3).JPG|Eng Rei Härenhaiser
Synagogue in Luxembourg City.JPG|D'Synagog


## Um Spaweck
Lucien Salentiny

De **Lucien Eugène Salentiny**, gebuer den 20. November 1877 zu Ettelbréck an do gestuerwen den 29. November 1934, war e lëtzebuergeschen Nottär a Politiker.

De Lucien Salentiny krut den 19. Oktober 1915 seng Nominatioun als Buergermeeschter vun der Gemeng Ettelbréck an ass dat bis zu sengem Doud bliwwen.

Hie war bis zu sengem Doud och President vum Verwaltungsrot vun der Dikrecher Brauerei.

## Éierungen a Gielercher

### No him benannt
* eng Strooss *avenue Lucien Salentiny* zu Ettelbréck (PLZ 9080)

### Gielercher
* 
* Officier vum Ordre de la Couronne () (Promotioun 1922)
Canton de Mandelieu-la-Napoule

De **Canton de Mandelieu-la-Napoule** ass eng franséisch administrativ Andeelung am Arrondissement Grasse, am Departement Alpes-Maritimes an der Regioun Provence-Alpes-Côte d'Azur.

Mam Dekreet vum 24. Februar 2014 am Kader vum Gesetz vum 17. Mee 2013 iwwer d'Reorganisatioun vun de Kantone gouf de Kanton gegrënnt.
## Gemengen am Kanton
*Auribeau-sur-Siagne
*Mandelieu-la-Napoule
*Pégomas
*La Roquette-sur-Siagne
*Théoule-sur-Mer
Canton de Bogny-sur-Meuse

De **Canton de Bogny-sur-Meuse** ass eng franséisch administrativ Andeelung am Arrondissement Charleville-Mézières am Departement Ardennes an der Regioun Grand Est.

Mam Dekreet vum 21. Februar 2014 am Kader vum Gesetz vum 17. Mee 2013, iwwer d'Reorganisatioun vun de Kantonen, gouf de Kanton gegrënnt.

## Gemengen am Kanton

*Bogny-sur-Meuse
*Deville
*Haulmé
*Les Hautes-Rivières
*Joigny-sur-Meuse
*Laifour
*Les Mazures
*Montcornet
*Monthermé
*Renwez
*Thilay
*Tournavaux
Avenue des Archiducs

D**'Avenue des Archiducs** ass eng Strooss um Belair an der Stad Lëtzebuerg, tëscht dem Kräizgrënnchen an der Rue Charles-Arendt.

D'Strooss krut hiren Numm als Undenken un den Albrecht vun Éisträich a seng Fra Isabella vu Spuenien, déi vun 1598 bis 1621 Lëtzebuerg fir de Felipe III. vu Spuenien verwalt haten.

## Biller

## Um Spaweck
Canton de Haute-Ariège

De **Canton de Haute-Ariège** ass eng franséisch administrativ Andeelung am Arrondissement Foix am Departement Ariège an der Regioun Occitanie.

Mam Dekreet vum 18. Februar 2014 am Kader vum Gesetz vum 17. Mee 2013, iwwer d'Reorganisatioun vun de Kantonen, gouf de Kanton gegrënnt.

## Gemengen am Kanton

*Albiès
*Appy
*Artigues
*Ascou
*Aston
*Aulos
*Axiat
*Ax-les-Thermes
*Bestiac
*Bouan
*Les Cabannes
*Carcanières
*Caussou
*Caychax
*Château-Verdun
*Garanou
*L'Hospitalet-près-l'Andorre
*Ignaux
*Larcat
*Larnat
*Lassur
*Lordat
*Luzenac
*Mérens-les-Vals
*Mijanès
*Montaillou
*Orgeix
*Orlu
*Ornolac-Ussat-les-Bains
*Pech
*Perles-et-Castelet
*Le Pla
*Prades
*Le Puch
*Quérigut
*Rouze
*Savignac-les-Ormeaux
*Senconac
*Sinsat
*Sorgeat
*Tignac
*Unac
*Urs
*Ussat
*Vaychis
*Vèbre
*Verdun
*Vernaux
Émile Salentiny

Den **Émile Ernest Salentiny**, gebuer den 29. Abrëll 1840 zu Ettelbréck an do gestuerwen de 5. Abrëll 1905, war e lëtzebuergeschen Nottär a Politiker.

De 27. Juni 1888 gouf den Émile Salentiny Buergermeeschter vun der Gemeng Ettelbréck, no deem de Gustave de Marie seng Demissioun ginn hat. Hien ass bis zu sengem Doud Buergermeeschter bliwwen.

Den 10. Mee 1892 gouf den Émile Salentiny als Deputéierten an d'Chamber gewielt. Den Émile Salentiny ass bis zu sengem Doud Deputéierte bliwwen.

Hie war de Schwéierpapp vum Joseph Neuman.
## Gielchen
*
António Costa

Den **António Luís Santos da Costa**, gebuer de 17. Juli 1961 zu Lissabon, ass e portugisesch-indesche Politiker.

Hien ass zanter dem 1. Dezember 2024 President vum Europäesche Conseil.

## Liewen a Karriär
Den António Costa ass studéierte Jurist a war um Ufank vu senger Karriär Affekot. Zënter 1995 war hie Minister a verschiddene Regierungen, fir d'lescht an där vum José Sócrates. Scho vun 1991 u war hie, wann en net Regierungsmember war, Deputéierten am nationale Parlament oder am Europaparlament. 1998 war hien den Haaptresponsabele fir d'Expo 98. Vun 2007 bis 2015 war hie Buergermeeschter vu Lissabon.

De 24. November 2015 gouf hie vum Staatspresident Anibal Cavaco Silva chargéiert, eng Regierung opzestellen; déi gouf zwéin Deeg drop vereedegt.

Och bei de Parlamentswale vum 6. Oktober 2019 a bei de virgezunnene Parlamentswale vum 30. Januar 2022 huet seng Partei déi meescht Stëmme kritt (2022 mat 117 vun 230 Sëtz d'absolutt Majoritéit), sou datt hien allkéiers a senger Fonctioun confirméiert gouf.

Hie war virdru bis 2024 de Generalsekretär vun der Sozialistescher Partei vu Portugal a vum 26. November 2015 bis 7. November 2023 Premierminister vu sengem Land.

De 27. Juni 2024 gouf hien zum neie President vum Europäesche Conseil designéiert. Hien huet seng Fonctioun den 1. Dezember 2024 ugetrueden.

## Hierkonft
Den António Costa staamt vu sengem Papp senger Säit vu Goa-Katholicken of. Dat sinn indesch Brahminen, déi zum Katholizismus iwwergetruede sinn. Dem António Costa säi Papp war de bekannte Schrëftsteller a Politiker Orlando da Costa a seng Mamm war d'Journalistin Maria Antónia Palla. Den António Costa ass zënter senger Jugend Member vun der Sozialistescher Partei (PS). Hien huet op der Universitéit vu Lissabon Droit studéiert a säi Stage am Büro vum Jorge Sampaio, dee spéider President gouf, ofgeschloss. Duerno krut hien e postgradualen Diplom am Europäesche Recht vun der Kathoulescher Universitéit vu Portugal zu Lissabon.

## Um Spaweck

* Biographie op der Websäit vun der portugisescher Regierung
École nationale pour adultes

D**'École nationale pour adultes**, kuerz **ENAD**, déi fréier *École de la deuxième chance*, kuerz *e2c*, ass eng Schoul zu Lëtzebuerg, déi sech u Jugendlech a jonk Erwuessener tëscht 16 an 30 Joer riicht, déi kee Schoulofschloss hunn, well se virdrun eng Kéier d'Schoul ofgebrach haten, an déi awer net méi schoulflichteg sinn. Si erméiglecht et hinnen, nees an d'Schoul ze goen a sou en Ofschloss ze maachen.

Et kann een eng Beruffsausbildung oder en Ofschloss am Enseignement Secondaire maachen. Besonnesch ass, vum pedagogesche Standpunkt hier, de System vum Tutorat: D'Schüler hunn all en Tuteur (*Coach*), dee se wärend hirer Ausbildung begleet.

D'e2c gouf duerch e Gesetz vum 12. Mee 2009 geschaf, an ass zanter 2011 op.

Si war bis 2024 an der Stad an der Rue de l'Aciérie zu Hollerech. Zanter dem Schoulufank am September 2024 ass se um Belval an der Rue de la Fonte, woubäi et nach Antennen an der Stad op der Areler Strooss, zu Hollerech an am Kräizgrëndche gëtt.

Den 3. Mäerz 2018 gouf ugekënnegt, den Numm vun der Schoul géif an *École nationale des adultes* ëmgeännert ginn. Am Juli 2018 huet de Bildungsminister Claude Meisch an der Chamber matgedeelt, datt d'Regierung wëlles hätt, en neit Gebai zu Mamer, nieft dem Lycée Josy Barthel bauen ze loossen.

### Direkteren
* ... bis 2024: Jos Bertemes
* zanter 2025: Melanie Noesen

## Kuckt och
* Secondaireschoulen zu Lëtzebuerg
* Life Long Learning

## Um Spaweck
* enad.lu, de Site vun der Schoul.
Belvédère um Escher Gaalgebierg

De **Belvédère um Escher Gaalgebierg** ass e Monopteros aus 10 Sailen, deen 1936 no engem Entworf vum Architekt Paul Flesch zu Esch-Uelzecht, um Gaalgebierg, iwwer dem Stadpark, opgeriicht gouf.

Bei de Bauaarbechte goufen d'stierflech Iwwerreschter vun dräi Persoune fonnt, déi do begruewe goufen, warscheinlech Leit, déi eng Kéier do um Gaalgen higeriicht gi waren.

Sonndes, den 13. September 1936 gouf en, am Kader vum 35. Anniversaire vum Verschéinerungsveräin, an enger Zeremonie ënnert dem Titel "Fêtes de la Beauté" ageweit. Dobäi gouf et moies e Cortège vun *[[Troubadour]]en* a Mandolinisten duerch d'Stad, an nomëttes eng Zeremonie beim Belvédère, bei där dräi jonk Dammen, déi als Pallas Athene, Artemis an Aphrodite verkleet waren, mat dobäi waren. Owes hunn d'Turnerinne vun der *Eschois*, och a griichesche Kostümen, zu griichescher Musek rhythmesch Dänz opgefouert.

Virun dësen Zeremonie war e Kongress, op deem e kantonale Verschéinerungsveräi gegrënnt gouf. De Pavillon Belvédère war dann och konzipéiert, fir de Park um Gaalgebierg no uewen hin ofzeschléissen.

1937 koum e Kofferdaach op de Belvédère.

E krut den Numm *Belvédère* well een deemools vun do eng gutt Vue no Norden an Nordwesten iwwer den Uelzechtdall an deelweis bis an d'Areler Land eran, hat. Mëttlerweil ass déi Vue scho laang duerch Beem verspaart.

## Literatur
* J. Van Dooren: *Les 'Fêtes de la Beauté' à Esch-sur-Alz.* in: *La Meuse*; ofgedréckt am Escher Tageblatt vum 28.9.1936.
* Artikel *Le Belvédère Gaalgebierg*, S. 294 am Buch: *100 Joer Esch - 1906-2006*, Ville d'Esch-sur-Alzette (éd.), 2005, Éd. G. Binsfeld, 480 S., ISBN 2-87954-149-2
The Blue Max

**The Blue Max** ass e brittesche Krichsfilm vum John Guillermin aus dem Joer 1966 no engem Roman vum Jack Hunter. 
## Ëm wat geet et am Film?
E Krichsdrama an der däitscher Loftwaff am Éischte Weltkrich…
## Um Spaweck
* De Film op dvdbeaver
Monopteros

E **Monopteros** (vum Algriichesche ὁ μονόπτερος - μόνος *monos* „nëmmen, eenzeg, eleng“, a *pteron* "Flillek"; Plural *Monopteroi*, oder *Monopteren*) ass e Gebai mat Sailen, dat e ronne Grondrëss huet. Uewendrop ass en Daach, tëscht de Saile sinn Duerchgäng.

An der Antiquitéit waren d'Monopteroi ë.&nbsp;a. eng Zort Baldachin fir e Kultbild (gewéinlech e Monument oder eng Statu).

Am Barock an am Klassizismus gouf et e beléift Baumotiv a Landschaftsgäert a Parken.

## E puer Monopteren

Fichier:Monopteros at Gaalgebierg Luxenborg.jpg|de Belvédère um Escher Gaalgebierg
Fichier:Monopteros Englischer Garten Munich.jpg|am *Englesche Gaart* zu München
Fichier:Monopteros Neroberg.jpg|um Neroberg zu Wiesbaden
Fichier:Vilbeltrinkbrunnen retouched.jpg|am Kurpark vu Bad Vilbel
Fichier:Eutin Monopteros.jpg|am Schlasspark vun Eutin
Fichier:Fruestueckspavillon-Kassel-I.JPG|*Frühstückspavillon* zu Kassel
Fichier:Monopterus im Büsingpark.jpg|am Büsing-Park zu Offenbach am Main
Fichier:Neustrelitz Hebetempel.jpg|den Hebetempel am Schlasspark vun Neustrelitz 


## Literatur
* Ingrid Weibezahn: *Geschichte und Funktion des Monopteros. Untersuchungen zu einem Gebäudetyp des Spätbarock und des Klassizismus*. Hildesheim 1975, ISBN 3-487-05764-6. Online: http://books.google.com/books?id=g77HQ6gZEtkC (Google Books)

## Um Spaweck
Nicolas Pierre Kunnen

Den **Nicolas Pierre Kunnen**, gebuer de 17. August 1853 zu Mëlleref a gestuerwen de 16. November 1925, war e lëtzebuergeschen Enseignant a Politiker.

## Schoulmeeschter a Professer

Den Nicolas Kunnen ass vun 1872 bis 1875 an d'Normalschoul gaangen a vun 1875 bis 1881 war hie Schoulmeeschter zu Bartreng. 1881-1882 huet hien an der École normale supérieure vu Saint-Cloud weider studéiert. 1883 gouf hie Professer an der neigegrënnter Akerbauschoul vun Ettelbréck, wou hie Franséisch enseignéiert huet. De 24. Dezember 1906 ass hie pensionéiert ginn.

## Fachmann fir Akerbau a Beienzuucht

De Kunnen war ë. a. Generalsekretär vum Landes-Akerbauveräin a vum Ardenner Akerbauveräin. Hien huet sech besonnesch fir d'Beienzuucht intresséiert. Hie war den 2. Vizepresident vum éischte Beienziichterveräin, deen 1876 gegrënnt, awer no zwee Joer nees opgeléist gouf. Wéi ronn zéng Joer méi spéit en neien Ulaf geholl ginn ass, war de Kunnen erëm dobäi, an hie gouf Sekretär vum lëtzebuergesche Landesveräi fir Beienzuucht (*Luxemburgischer Landesverein für Bienenzucht*), deen de 24. Januar 1886 gegrënnt gouf. 1911 huet hien zousätzlech nach d'Redaktioun vun der Beienzeitung iwwerholl. De Kunnen huet vun 1887 bis 1898 Coursen iwwer Beienzuucht fir Schoulmeeschtere ginn. Hien huet zwee Bicher an eng ganz Rei vun Artikelen iwwer d'Beienzuucht geschriwwen.

## Deputéierten a Buergermeeschter

Den Nicolas Kunnen gouf bei de Stéchwale vum 20. Juni 1911 mat 801 Stëmmen als Deputéierte vum Kanton Dikrech gewielt, an hien ass dat bis 1915 bliwwen.

Vum 9. Januar 1915 u bis zu senger Demissioun den 19. Oktober 1915 war hie Buergermeeschter vun der Gemeng Ettelbréck.

## Publikatiounen (Auswiel)

* *Handbuch der rationellen Bienenzucht: ein Leitfaden für Anfänger, Bienenfreunde und Volkserzieher.* K. Scholtze, Leipzig 1889, 173 S. (Deutsche landwirtschaftliche Taschenbibliothek ; H. 33).
* *Handbuch für den Anfänger in der Bienenzucht: zwölf Konferenzen gehalten bei Gelegenheit des Landwirtschaftskursus für Primärlehrer.* Jos. Beffort, Luxemburg 1889, 184 S.

## Gielercher

* 
* 
* 
* 
* 

## Literatur
*Flies, J., 1970. *Ettelbrück. Die Geschichte einer Landschaft.* Luxembourg, 2274 S.
*Modert-Muller, M.J., 1986. *Sie gestalteten die Luxemburger Bienenzucht.* Fédération des Unions d'Apiculteurs du Grand-Duché de Luxembourg: *Livre d'or du centenaire: 1886-1986*. Luxembourg, S. 112-114.
*Molitor, M., 1931. *Der luxemburgische Lehrer in seiner schriftstellerischen Betätigung von 1815-1930.* Luxemburg, 157 S.
*Sadler, H., 1986. *100 Joër Lëtzebuerger Landesverband fir Beienzuucht.* In: Fédération des Unions d'Apiculteurs du Grand-Duché de Luxembourg: *Livre d'or du centenaire: 1886-1986*. Luxembourg: 29-103.
Alexander Dubček

Den **Alexander Dubček**, gebuer de 27. November 1921 zu Uhrovec an der deemoleger Tschechoslowakei (haut Slowakei), a gestuerwen de 7. November 1992 zu Prag, war en tschechoslowakeschen a méi spéit slowakesche Politiker.

Hie war vun 1963 bis 1968 Éischte Sekretär vun der Kommunistescher Partei vun der Slowakei a gouf du Generalsekretär vun der Kommunistesch Partei vun der Tschechoslowakei. An där Funktioun war hien, als mächtegste Politiker vum Land, d'Haaptfigur vum sougenannte Prager Fréijoer, enger Reformbeweegung, déi de kommunistesche Regimm méi tolerant an op maache wollt (d'Leitmotiv war deemools "Sozialismus mat mënschlechem Gesiicht").

Dës Beweegung gouf am August 1968 vun den Truppe vum Warschauer Pakt ermëlzt, an den Dubček gouf gezwongen, mat alle politeschen Aktivitéiten opzehalen. Am Hierscht 1989 huet hie sech der antikommunistescher Oppositioun ugeschloss a gouf zesumme mam Tschech Václav Havel eng vun den Haaptfigure vun der Samette Revolutioun. Als Resultat dovu gouf den Dubček zum President vum federalen tschechoslowakesche Parlament (1989–1991) gewielt. 1992 gouf hie President vun der Sozialdemokratescher Partei vun der Slowakei.

Den Dubček ass de 7. November 1992 un de Suite vun engem Autosaccident gestuerwen, kuerz ier e méiglecherweis zum zukünftege slowakesche Staatspresident hätt kënne gewielt ginn.

## Literatur
* Tomáš Ferenčák: *Dubček - kontroverzná osobnosť*, Kalligram, Bratislava 2011, ISBN 978-80-8101439-0 (slowakesch).
* Rene Schreiber: *Alexander Dubček und Wladyslaw Gomułka: ein Vergleich*, AVM, München 2010, ISBN 978-3-89975-838-2 / ISBN 978-3-86924-805-9.
* William Shawcross: *Dubček.* Simon and Schuster, New York, 1970, ISBN 0-671-20841-1, revided and updated english edition: Simon & Schuster, New York, NY 1990, ISBN 0-671-72871-7 and ISBN 0-671-72870-9).

## Um Spaweck
Laange Marsch (Homonymie)

De Begrëff **Laange Marsch** ka stoe fir:
*De Laange Marsch, de Réckzuch vun der chinescher Rouder Arméi 1934/35
*Laange Marsch, eng Serie vu chineschen Drorakéiten
* Laange Marsch, de Wee vum Navajo-Indianerstamm bei senger Ëmsiidlung 1864
Canton de Romilly-sur-Seine

De **Canton de Romilly-sur-Seine** ass eng franséisch administrativ Andeelung am Arrondissement Nogent-sur-Seine am Departement Aube an der Regioun Grand Est.

Mam Dekreet vum 21. Februar 2014 am Kader vum Gesetz vum 17. Mee 2013, iwwer d'Reorganisatioun vun de Kantonen, gouf de Kanton gegrënnt.

## Gemengen am Kanton

*Crancey
*Gélannes
*Maizières-la-Grande-Paroisse
*Pars-lès-Romilly
*Romilly-sur-Seine
*Saint-Hilaire-sous-Romilly
Spideeler zu Lëtzebuerg

## Definitiounen

### Spidol
Déi éischt Definitioun fir e Spidol zu Lëtzebuerg gouf mam Gesetz vun 1976 agefouert an duerno, mam Gesetz vun 1998 ugepasst. Dat aktuell Spidolsgesetz vun 2018 definéiert e Spidol als eng Ariichtung déi Patienten ophuele kann a sech haaptsächlech ëm d'Diagnostik, d'Iwwerwaachung an d'Behandlung am medezineschen oder chirurgeschen Beräich an ëm d'Gebuertshëllef këmmert, gradewéi ëm d'preventiv a palliativ Behandlung vu Patienten.

Anescht wéi z.&nbsp;B. a Frankräich wou e „Spidol“ ( *hôpital*) en ëffentlecht an eng „Klinick“ ( *clinique*) e privat Etablissement bezeechent, gi béid Wierder zu Lëtzebuerg mat der selwechter Bedeitung gebraucht.

### Spidolszenter
E Spidolszenter (offiziell *centre hospitalier*) ass e Spidol dat eng breet Offer vun diagnosteschen an therapeutesche Behandlungen ubitt.

### Spezialiséiert Klinick
Eng spezialiséiert Klinick (*établissement hospitalier spécialisé*) ass eng Klinick déi bestëmmt Besoine vun diagnosteschen an therapeutesche Behandlungen oder vu bestëmmten Erkrankungen erfëllt.

### Heem fir Leit um Liewensenn
Engem Heem fir Leit um Liewensenn (*établissement d'accueil pour personnes en fin de vie*) seng Haaptaufgab ass déi stationär Behandlung vu Leit an engem avancéierten oder am Endstadium vun enger schwéierer an onheelbarer Krankheet.

### Thermalbad
D'Missioun vun engem Thermalbad (*établissement de cures thermales*) ass fir therapeutesch Kueren unzebidden.

### Diagnostikzenter
En Diagnostikzenter (*centre de diagnostic*) ass eng Ariichtung déi bestëmmt Besoine vun diagnostescher Betreiung vun den Patienten iwwerhëlt. Dozou gehéieren biomedezinesch Analysen, awer keng Fleeg.

## Spidolsgruppen
Zu Lëtzebuerg gëtt et véier Spidolsgruppen:

Donieft gëtt et nach déi follgend spezialiséiert Spideeler a Gesondheetsariichtungen:

## Fréier Spideeler
Zu de fréiere Spideeler zu Lëtzebuerg zielen ënner anerem:

* d'Metze Spidol zu Esch-Uelzecht;
* d'Klinicke Saint-François a Saint-Joseph um Fëschmaart an der Stad;
*D'Clinique Sacré-Cœur um Belair;
* d'Elisabetherinnerklinick an der Arsenalstrooss an der Stad.

## Um Spaweck

* *[https://web.archive.org/web/20210111025652/https://sante.public.lu/fr/politique-sante/systeme/organisation/hopitaux/liste-hopitaux.pdf Liste des établissements hospitaliers du Grand-Duché de Luxembourg]*
Canton des Corbières

De **Canton des Corbières**, virdrun **Canton de Fabrezan** ass eng franséisch administrativ Andeelung an den Arrondissementer Carcassonne an Narbonn am Departement Aude an der Regioun Occitanie.

Mam Dekreet vum 21. Februar 2014 am Kader vum Gesetz vum 17. Mee 2013, iwwer d'Reorganisatioun vun de Kantonen, gouf de Kanton gegrënnt.

## Gemengen am Kanton

*Albas
*Albières
*Auriac
*Bouisse
*Boutenac
*Camplong-d'Aude
*Cascastel-des-Corbières
*Coustouge
*Cucugnan
*Davejean
*Dernacueillette
*Duilhac-sous-Peyrepertuse
*Durban-Corbières
*Embres-et-Castelmaure
*Fabrezan
*Félines-Termenès
*Ferrals-les-Corbières
*Fontcouverte
*Fontjoncouse
*Fraissé-des-Corbières
*Jonquières (Aude)Jonquières
*Lagrasse
*Lairière
*Lanet
*Laroque-de-Fa
*Luc-sur-Orbieu
*Maisons
*Massac
*Montgaillard
*Montjoie
*Montséret
*Mouthoumet
*Padern
*Palairac
*Paziols
*Quintillan
*Ribaute
*Rouffiac-des-Corbières
*Saint-André-de-Roquelongue
*Saint-Jean-de-Barrou
*Saint-Laurent-de-la-Cabrerisse
*Saint-Martin-des-Puits
*Saint-Pierre-des-Champs
*Salza
*Soulatgé
*Talairan
*Termes
*Thézan-des-Corbières
*Tournissan
*Tuchan
*Vignevieille
*Villeneuve-les-Corbières
*Villerouge-Termenès
*Villesèque-des-Corbières
Michel Schettlé

De **Michel Schettlé**, gebuer den 23. November 1882 am Gronn, a gestuerwen de 26. Oktober 1932 an der Stad Lëtzebuerg, war e lëtzebuergesche Schlässer, Cafetier, Politiker a Gewerkschaftler.

Als Kran-Conducteur op der Hollerecher Schmelz war hien 1916 ee vun de Matgrënner vum Luxemburger Metallarbeiterverband (LMAV) a vun 1917-1918 deem säin éischte President. Bei der Fusioun mam BHAV, 1920, zum Luxemburger Berg- und Metallindustriearbeiter-Verband gouf hie Member vun der Direktioun vun dëser neier Gewerkschaft.

Bei de Chamberwale vum 26. Oktober 1919 gouf de Michel Schettlé als Deptuéierten an d'Chamber gewielt. Am Mäerz 1920 huet hie seng Demissioun ginn, fir dem Michel Welter Plaz ze maachen.

1921 gouf hien an de Gemengerot vun der Stad Lëtzebuerg gewielt. De 24. Abrëll 1924 gouf hien do zum Schäffen nominéiert, an am Dezember 1924 krut hie säi Mandat bis 1929 verlängert.

Ausserdeem war hie vun 1925 bis 1930 President vun der *Fanfare Grand-ducale de Luxembourg-Grund*. Um Enn vu sengem Liewe war hie Cafetier.
 
## Gielercher
* 
* 
*
Antoine Kayser

Den **Antoine Kayser**, gebuer de 27. Januar 1874 am Stadgronn a gestuerwen de 26. Mäerz 1932 an der Stad Lëtzebuerg, war e lëtzebuergeschen Dokter a Politiker.

Bei de Chamberwalen am Kanton Lëtzebuerg-Land vum 3. Abrëll 1906 gouf den Antoine Kayser als Deputéierten an d'Chamber gewielt an hien huet säi Mandat bis 1914 behal.

## Gielchen
*
Héloïse Bock

D**'Héloïse Bock,**, gebuer den 21. Mäerz 1976 zu Royal Oak am Michigan (USA), ass eng lëtzebuergesch Affekotin.

No hirem Droitsstudium op der Université de Paris I-Sorbonne (internationaalt Recht an Handelsrecht) an engem *Master* am Droit op der London School of Economics gouf d'Héloïse Bock 2001 Member vum Stater Barreau an ass an de Cabinet Arendt & Medernach agetrueden, wou s'ewell *Partner* ass.

Si war vu Juni 2015 bis Juli 2019 Presidentin vum Verwaltungsrot vu Servior.

De 4. August 2015 gouf si als Member vum Staatsrot vereedegt

Bei de Gemengewalen 2017 gouf si op der DP-Lëscht an de Gemengerot vun der Stad Lëtzebuerg gewielt.
Death on the Nile (Film 1978)

** Death on the Nile** ass e brittesche Kriminalfilm vum John Guillermin aus dem Joer 1978 no engem Buch vun der Agatha Christie.

## Ëm wat geet et am Film?
De belschen Detektiv Hercule Poirot verbréngt seng Vakanz an Egypten op enger Croisière um Nil. Um Schëff geschitt e Muerd. De Poirot geet op d'Sich nom Mäerder…

## Um Spaweck
Canton d'Annonay-1

De **Canton d'Annonay-1** ass eng franséisch administrativ Andeelung am Arrondissement Tournon-sur-Rhône, am Departement Ardèche an der Regioun Auvergne-Rhône-Alpes.

Mam Dekreet vum 13. Februar 2014 am Kader vum Gesetz vum 17. Mee 2013 iwwer d'Reorganisatioun vun de Kantone gouf de Kanton gegrënnt.

## Gemengen am Kanton

* En Deel vun Annonay
*Boulieu-lès-Annonay
*Davézieux
*Saint-Clair
*Saint-Cyr
*Saint-Marcel-lès-Annonay
*Savas
Appointment with Death (Film 1988)

**Appointment with Death** ass e brittesche Kriminalfilm vum Michael Winner aus dem Joer 1988 nom Roman mam selwechten Numm vun der Agatha Christie. 
## Ëm wat geet et am Film?
Den Detektiv Hercule Poirot ënnersicht den Doud vun der Emily Boynton, déi op enger Rees mat hirer Famill ermuert ginn ass. Hir ganz Famill huet d'Emily gehaasst…
## Um Spaweck
Evil Under the Sun (Film 1982)

** Evil Under the Sun** ass e brittesche Kriminalfilm vum Guy Hamilton aus dem Joer 1978 nom Roman mam selwechten Numm vun der Agatha Christie. 
## Ëm wat geet et am Film?
Den Detektiv Hercule Poirot verfollegt eng Schauspillerin déi en Diamant geklaut huet. D'Schauspillerin gëtt op der Plage dout opfonnt an de geklauten Diamant ass och verschwonnen. De Poirot wëll de Muerd opklären an den Diamant erëmfannen...
## Um Spaweck
* Kritik vum Roger Ebert
Murder on the Orient Express (Film 1974)

** Murder on the Orient Express** ass e brittesche Kriminalfilm vum Sidney Lumet aus dem Joer 1974 nom Roman mam selwechten Numm vun der Agatha Christie. 
## Ëm wat geet et am Film?
Den Hercule Poirot fiert mam Orient Express vu Bagdad zeréck a Frankräich. Ënnerwee gëtt e Geschäftsmann mat 12 Messerstéch ermuert. Da bleift den Zuch och nach am héije Schnéi op der Streck stiechen...
## Um Spaweck
* Kritik vum Roger Ebert
LkCa 15b

Den **LkCa 15b** ass en extrasolare Protoplanéit, dee ronn 450 Liichtjoer vun eis ewech läit.

## Entdeckung
Den Himmelskierper LkCa&nbsp;15b gouf am Joer 2011 am Keck-Observatoire op Hawaii vun den Astronomen Adam Kraus vum *Institute for Astronomy* vun der Universitéit vun Hawaii an dem Michael Ireland vun der australescher Macquarie University entdeckt. Eréischt d'Kombinatioun vun zwou Technike fir d'Liquidatioun vum helle Stäreliicht huet déi direkt Observatioun erméiglecht. Dat waren eng adaptiv Optik um Teleskopspigel ënner Asaz vu leeschtungsfäege Computeren an eng speziell Interferometrietechnik déi sougenannt *Aperture masking interferometry*. Spéider huet eng international Grupp vun Astronomen ëm d'Stephanie Sallum vun der Universitéit vun Arizona weider Observatioune gemaach.

## Beschreiwung
Den LkCa&nbsp;15b läit an der Taurus Moleküllwollek 1, enger grousser Moleküllwollek am Stärebild Taurus. Déi Regioun, déi ongeféier 430 Liichtjoer vun eiser Äerd ewech läit, ass eis noost Stäregebuertssregioun. Do bilt den LkCa&nbsp;15b mat de béide Protoplanéiten LkCa&nbsp;15c an LkCa&nbsp;15d e Planéitesystem. Den Zentralstär ass mat ongeféier 2&nbsp;Millioune Joer nach ee jonke Stär LkCa&nbsp;15. D'Himmelsobjete sinn am zirka 50&nbsp;AE groussen, bal stëbs- a gasfräiem Zentrum vun engem Transitional Disk. No den Astronome beleeën d'Infraroutbiller an déi charakteristesch Stralung vum 9700&nbsp;Grad waarme Waasserstoffgas (Waasserstoffgléien), datt Planéite gebilt ginn. Et konnt d'Liichte vu Stëbs nogewise ginn, deen op de Protoplanéit LkCa&nbsp;15b fält, an deen doduerch méi grouss gëtt. D'Virgäng goufe mat Laangzäitobservatioune mam Large Binocular Telescope an Arizona an dem Magellan-Teleskop am Chile nogewisen. Nom Matentdecker Adam Kraus handelt et sech beim LkCa&nbsp;15b ëm ee vu Stëbs a Gas ëmkreesten, Jupiterähnleche Gasplanéit. No de Miessunge soll hie méi e staarkt Magnéitfeld wéi de Jupiter hunn, dat bis 20-mol sou staark wéi d'Äerdmagnéitfeld ass.

Den LkCa&nbsp;15b ass den éischten an de jéngsten observéierten Exoplanéit, dee sech wéinst Akkretioun nach an der Genesis ass. Mat weideren Observatioune wëllen d'Astronomen hir Theorien iwwer d'Planéitegenesis iwwerpréiwen.

## Kuckt och

* Lëscht vun Exoplanéiten

## Um Spaweck
* '' Astronomie: Fuerscher observéieren Planéitegebuert'' am: Spiegel online vum 19. November 2015 
* ''Éischt Foto vun enger Planéitegebuert '' bei: scinexx.de
* ''Fuerscher observéieren eng Planéitegebuert'' bei: ingenieur.de vom 23. November 2015
*  Accreting protoplanets in the LkCa 15 transition disk Artikelvirschau an: Nature vum 18. November 2015
*  Dateblat zum Planéit LKCA 15 b bei exoplanet.eu
HAT-P-11b

Den **HAT-P-11b** (och **Kepler-3b**)ass en Exoplanéit am Stärebild Cygnus deen ëm de Stär HAT-P-11 dréint. Hien ass dee bis elo klengste bekannten Exoplanéit mat Waasserdamp an der Atmosphär (Stand September 2014) a gouf am Kader vum HATNet Projet entdeckt. Den HAT-P-11b huet ongeféier de véierfachen Äerdduerchmiesser, an ass domat ongeféier sou grouss wéi den Neptun. Hie läit ronn 124 Liichtjoer vun eiser Äerd ewech.

## Kuckt och

* Lëscht vun Exoplanéiten

## Um Spaweck

*  HAT-P-11 b op exoplanets
Canton du Teil

De **Canton du Teil** ass eng franséisch administrativ Andeelung an den Arrondissementer Largentière a Privas am Departement Ardèche an der Regioun Auvergne-Rhône-Alpes.

Mam Dekreet vum 13. Februar 2014 am Kader vum Gesetz vum 17. Mee 2013, iwwer d'Reorganisatioun vun de Kantonen, gouf de Kanton gegrënnt.

## Gemengen am Kanton

*Alba-la-Romaine
*Aubignas
*Berzème
*Darbres
*Lavilledieu
*Lussas
*Mirabel
*Saint-Andéol-de-Berg
*Saint-Germain
*Saint-Gineis-en-Coiron
*Saint-Jean-le-Centenier
*Saint-Laurent-sous-Coiron
*Saint-Maurice-d'Ibie
*Saint-Pons
*Saint-Thomé
*Sceautres
*Le Teil
*Valvignères
*Villeneuve-de-Berg
Canton de Charleville-Mézières-2

De **Canton de Charleville-Mézières-2** ass eng franséisch administrativ Andeelung am Arrondissement Charleville-Mézières am Departement Ardennes an der Regioun Grand Est.

Mam Dekreet vum 21. Februar 2014 am Kader vum Gesetz vum 17. Mee 2013, iwwer d'Reorganisatioun vun de Kantonen, gouf de Kanton gegrënnt.

## Gemengen am Kanton

*Arreux
*Damouzy
*Houldizy
*Nouzonville
*Sécheval
Bernhard Wilhelm Herget

De **Bernhard Wilhelm (Bernard Guillaume) Herget**, gebuer den 22. Februar 1791 zu Hadamar (deemools Herzogtum Nassau, haut Hessen), a gestuerwen de 4. November 1846 an der Stad Lëtzebuerg, war den éischte Chef vun der lëtzebuergescher Forstverwaltung.

Den Herget, deen herzoglech-naussaueschen “Oberförster” war, ass den 30. September 1839 “maître forestier” zu Lëtzebuerg ginn. Domat war hien de presüméierte Chef vun der neier Forstverwaltung, déi duerch d'Ordonnance vum 1. Juni 1840 geschaf gouf.

A senger Qualitéit als “maître forestier” war hie vum Mäerz 1840 bis den 1. Januar 1842 Member vun der Régence, wéi d'Regierung deemools geheescht huet.

Dem Herget seng Duechter Caroline Wilhelmine huet sech am August 1844 mam Ernst Heinrich Wilhelm Stifft, deemools Oberleutnant an der Kavallerie vum Lëtzebuergesche Bundeskontingent, Fils vum Christian Ernst Stifft, dem “conseiller intime pour les affaires luxembourgeoises” vum Wëllem I., bestuet. Nom fréien Doud vun hirem Mann am Januar 1844, huet d'Caroline Wilhelmine Herget sech am Februar 1847 fir zweet bestuet, an zwar mam “ingénieur en chef des travaux publics” François Charles Joseph Marie Wirz.

Dem Bernhard Herget säi grousse Merite war d'Ausschaffe vun der Ordonnance vum 1. Juni 1840 an där hiren Ausféierungsbestëmmungen. Hien huet sou d'Basis vun enger richteger Forstverwaltung zu Lëtzebuerg geluecht.

## Literatur

* Massard, J.A., 2015. *Beitrag zur Geschichte der luxemburgischen Forstverwaltung: Bernhard Herget, “maître forestier” in Luxemburg, und dessen Nachfolger an der Spitze der Verwaltung Dumont, Koltz und Stümper.* Online Publikation. http://massard.info/pdf/Herget.pdf
Murder, She Said

**Murder, She Said** ass e brittesche Kriminalfilm vum George Pollock aus dem Joer 1961 nom Roman *4·50 From Paddington* vun der Agatha Christie. 
## Ëm wat geet et am Film?
D'Miss Marple fiert mam Zuch vu Paddington heem. Si liest e Kriminalroman an entschléift derbäi. Wéi si erwächt gesäit si, an engem Zuch de laanschtfiert, wéi e Mann do eng Fra erwiergt. Am Zuch gëtt awer keng doudeg Fra fonnt. Miss Marple sicht op hir Manéier dat Rätsel vun där verschwonnener Läich ze léisen…

## Um Spaweck
Murder at the Gallop

** Murder at the Gallop** ass e brittesche Kriminalfilm vum George Pollock aus dem Joer 1963 nom Roman * After the Funeral* vun der Agatha Christie.
## Ëm wat geet et am Film?
D'Miss Marple mengt de räiche Mr Enderby wier kenges natierlechen Doud gestuerwen si gleeft do hätt een nogehollef. Den Duerfdokter an den Inspekter Craddock sinn net hirer Meenung. Trotzdeem decidéiert d'Miss Marple de Fall méi genee z'ënnersichen

## Um Spaweck
Roger Michel Erasmy

De **Roger Michel Erasmy**, gebuer de 7. Juni 1939 an der Stad Lëtzebuerg, a gestuerwen den 3. November 2015 zu Perpignan, war e lëtzebuergeschen Auteur. Hien ass virun allem bekannt fir seng Wierker iwwer de surrealistesche Moler Salvador Dalí.

De Roger Erasmy war Directeur commercial an enger franséischer Firma an dono Sekretär an der Wirtschaftssektioun vun der Franséischer Ambassade zu Lëtzebuerg. A senge Bicher iwwer den Dali erkläert hie seng Theorie, datt den Dali seng Molerei eng Zort Virahnung vun Evenementer ëm d'Jordausendwenn wier.

Hien huet 1989-1990 e Bicherfestival zu Salies-du-Salat (Haute-Garonne) organiséiert a war Editeur vun der Zäitschrëft *Petit Courrier Culturel Abrégé*. 
## Wierker
* *Le Mystère de la gare de Perpignan.* R. M. Erasmy, 1985. (BNF 34776284)
* *Codex Dalianus. Indicateur ésoterique des prévisions paranoïaques-critiques de Salvador Dali.* Rasiguères, R. M. Erasmy, 1987. ISBN 2-87956-001-2 
* *L'apothéose du Dollar.* R. M. Erasmy, 2004. ISBN 2-87956-005-5
* *Visions d'un monde nouveau.* R. M. Erasmy, 2012. ISBN 2-87956-007-1

## Gielercher
* Chevalier de l'Ordre du Mérite A.D.N Luxembourg, 1972.

## Um Spaweck
* erasmy-dali.com, dem Roger Erasmy seng Homepage.
André Glucksmann

De Joseph **André Glucksmann**, gebuer den 19. Juni1937 zu Boulogne-Billancourt, a gestuerwen an der Nuecht op den 10. November 2015 zu Paräis, war e franséische Philosoph an Essayist.

Hien huet sech a senger Jugend fir de Maoismus engagéiert, huet sech awer dovun no an no lassgesot an eng éischter pro-westlech, pro-amerikanesch Haltung ageholl (wat vill vu senge fréiere Compagneonen him zum Virgeworf gemaach hunn).

Hie gëtt zu den *[[Nouveaux philosophes]]* gezielt.

## Publikatiounen
* *Voltaire contre-attaque*, Éditions Robert Laffont, 2014, ISBN 2-221-14623-9 
* *La République, la pantoufle et les petits lapins*, Éditions Desclée de Brouwer, 2011, ISBN 978-2-220-06304-1 
* *Les deux chemins de la philosophie* (2009)
* *La Plus Belle Histoire de la Liberté*, avec Nicole Bacharan et Abdelwahab Meddeb (2009)
* *Mai 68 expliqué à [[Nicolas Sarkozy]]* (2008)
* *Une rage d'enfant* (2006)
* *Le Discours de la haine* (2004)
* *Ouest contre Ouest* (2003)
* *[[Fjodor Dostojewski|Dostoïevski]] à Manhattan* (2002)
* *La Troisième Mort de Dieu* (2000)
* *Cynisme et passion* (1999)
* *Le Bien et le mal* (1997)
* *[[Charles de Gaulle|De Gaulle]] où es-tu ?* (1995)
* *La Fêlure du monde* (1993)
* *Le XIe commandement* (1992)
* *[[Descartes]] c'est la France* (1987)
* *Silence, on tue* (1986) avec Thierry Wolton
* *L'Esprit post-totalitaire*, précédé de *Devant le bien et le mal* (1986) avec Petr Fidelius 
* *La Bêtise* (1985)
* *La Force du vertige* (1983)
* *Cynisme et passion* (1981)
* *Les Maîtres penseurs* (1977)
* *La Cuisinière et le Mangeur d'Hommes - Réflexions sur l'État, le marxisme et les camps de concentration* (1975)
* *Stratégie et Révolution en France* (1968)
* *Discours de la guerre, théorie et stratégie* (1967)
* « Le western ou les aventures de la tragédie » dans *Le western*, Raymond Bellour (dir), Paris, UGC 10/18 (1966)

## Literatur
Noriff:
* « Le philosophe André Glucksmann est mort », Europe 1, 10 novembre 2015.
* Mort d'André Glucksmann, le philosophe en colère, Le Monde, 10 novembre 2015.
* William Grimes. André Glucksmann, French Philosopher Who Renounced Marxism, Dies at 78, The New York Times, November 11, 2015.
Murder Most Foul

** Murder Most Foul** ass e brittesche Kriminalfilm vum George Pollock aus dem Joer 1964 nom Roman *Mrs. McGinty's Dead* vun der Agatha Christie.

## Ëm wat geet et am Film?
D'Margaret McGinty gëtt erhaangen an hirer Wunneng fonnt. Et ass séier e Schëllege fonnt, den James Bentley. D'Miss Marple mengt awer de Bentley wier onschëlleg a si mécht sech op d'Sich nom Mäerder...

## Soss
Am Film ersetzt d'Miss Marple den Hercule Poirot deen am Roman de Fall léist.

## Um Spaweck
Karl Ernst Dumont

De **Karl Ernst Friedrich Dumont**, gebuer de 27. Juni 1808 zu Letmathe a Westfalen a gestuerwen de 24. Januar 1879 an der Stad Lëtzebuerg, war den zweete Chef vun der lëtzebuergescher Forstverwaltung.
 
De Karl (Charles) Dumont huet am Stater Atheneum studéiert an uschléissend e Fachstudium am Ausland gemaach. Dono ass hien an d'lëtzebuergesch Forstverwaltung agetratt, wou hien am Februar 1842 seng definitiv Ernennung als “garde général” krut. De 6. November 1846 huet hie provisoresch, wéi et geheescht huet, dem verstuerwene “maître forestier” Herget seng Funktiounen iwwerholl a gouf domat de Chef vun der Forstverwaltung.
 
Am November 1849 ass den Titel “maître forestier” ofgeschaaft an ersat ginn duerch den neien Titel “garde général en chef”, deen den Dumont vun do u gedroen huet. 1874 ass dunn den Titel “inspecteur des eaux et forêts” an d'Plaz komm, deen den Dumont den 22. Juli 1874 krut.
 
Den Dumont war “membre agrégé” vun der *[[Société des sciences naturelles du Grand-Duché de Luxembourg|Société des sciences naturelles]]* respektiv vun der*[[Section des sciences naturelles, physiques et mathématiques (Institut grand-ducal)|Section des sciences]]* vum *[[Institut grand-ducal]]* vun 1852 un.

## Gielchen
* Officier am *[[Ordre de la couronne de chêne]]* (Promotioun 1878).

## Literatur

* Massard, J.A., 2015. *Beitrag zur Geschichte der luxemburgischen Forstverwaltung: Bernhard Herget, “maître forestier” in Luxemburg, und dessen Nachfolger an der Spitze der Verwaltung Dumont, Koltz und Stümper.* Online Publikation. http://massard.info/pdf/Herget.pdf
Canton de Couserans Est

De **Canton de Couserans Est** ass eng franséisch administrativ Andeelung an den Arrondissementer Foix a Saint-Girons am Departement Ariège an der Regioun Occitanie.

Mam Dekreet vum 18. Februar 2014 am Kader vum Gesetz vum 17. Mee 2013, iwwer d'Reorganisatioun vun de Kantonen, gouf de Kanton gegrënnt.

## Gemengen am Kanton

*Aigues-Juntes
*Aleu
*Allières
*Alos
*Alzen
*Aulus-les-Bains
*La Bastide-de-Sérou
*Biert
*Boussenac
*Cadarcet
*Castelnau-Durban
*Clermont
*Couflens
*Durban-sur-Arize
*Encourtiech
*Ercé
*Erp
*Esplas-de-Sérou
*Lacourt
*Larbont
*Lescure
*Massat
*Montagagne
*Montels
*Montseron
*Nescus
*Oust
*Le Port
*Rimont
*Rivèrenert
*Seix
*Sentenac-d'Oust
*Sentenac-de-Sérou
*Soueix-Rogalle
*Soulan
*Suzan
*Ustou
Canton de Couserans Ouest

De **Canton de Couserans Ouest** ass eng franséisch administrativ Andeelung am Arrondissement Saint-Girons am Departement Ariège an der Regioun Occitanie.

Mam Dekreet vum 18. Februar 2014 am Kader vum Gesetz vum 17. Mee 2013, iwwer d'Reorganisatioun vun de Kantonen, gouf de Kanton gegrënnt.

## Gemengen am Kanton

*Antras
*Argein
*Arrien-en-Bethmale
*Arrout
*Aucazein
*Audressein
*Augirein
*Balacet
*Balaguères
*Bethmale
*Bonac-Irazein
*Les Bordes-sur-Lez
*Buzan
*Castillon-en-Couserans
*Cescau
*Engomer
*Eycheil
*Galey
*Illartein
*Montégut-en-Couserans
*Moulis
*Orgibet
*Saint-Girons
*Saint-Jean-du-Castillonnais
*Saint-Lary
*Salsein
*Sentein
*Sor
*Uchentein
*Villeneuve
Jacques Schmitz

De **Jacques Schmitz**, gebuer 1850, a gestuerwen den 30. November 1922 zu Garnech, war e lëtzebuergesche Politiker.

De 26. Dezember 1878 krut de Jacques Schmitz seng Nominatioun als Buergermeeschter vun der Gemeng Garnech an hien huet déi Plaz bis zu sengem Doud behal. Hie war och eng Zäitlaang Deputéierte vum Kanton Capellen.

Am Summer 1918 gouf hien, als Deputéierte vum Kanton Capellen, bei de Wale fir d'Assemblée constituante an d'Chamber gewielt.

## Gielchen
*
Canton des Portes du Couserans

De **Canton des Portes du Couserans** ass eng franséisch administrativ Andeelung am Arrondissement Saint-Girons am Departement Ariège an der Regioun Occitanie.

Mam Dekreet vum 18. Februar 2014 am Kader vum Gesetz vum 17. Mee 2013, iwwer d'Reorganisatioun vun de Kantonen, gouf de Kanton gegrënnt.

## Gemengen am Kanton

*Bagert
*Barjac
*La Bastide-du-Salat
*Bédeille
*Betchat
*Caumont
*Cazavet
*Cérizols
*Contrazy
*Fabas
*Gajan
*Lacave
*Lasserre
*Lorp-Sentaraille
*Mauvezin-de-Prat
*Mauvezin-de-Sainte-Croix
*Mercenac
*Mérigon
*Montardit
*Montesquieu-Avantès
*Montgauch
*Montjoie-en-Couserans
*Prat-Bonrepaux
*Saint-Lizier
*Sainte-Croix-Volvestre
*Taurignan-Castet
*Taurignan-Vieux
*Tourtouse
Canton de Sabarthès

De **Canton de Sabarthès** ass eng franséisch administrativ Andeelung am Arrondissement Foix am Departement Ariège an der Regioun Occitanie.

Mam Dekreet vum 18. Februar 2014 am Kader vum Gesetz vum 17. Mee 2013, iwwer d'Reorganisatioun vun de Kantonen, gouf de Kanton gegrënnt.

## Gemengen am Kanton

*Alliat
*Arignac
*Arnave
*Auzat
*Bédeilhac-et-Aynat
*Bomps
*Capoulet-et-Junac
*Cazenave-Serres-et-Allens
*Celles
*Génat
*Gestiès
*Goulier
*Gourbit
*Illier-et-Laramade
*Lapège
*Lercoul
*Mercus-Garrabet
*Miglos
*Montoulieu
*Niaux
*Orus
*Prayols
*Quié
*Rabat-les-Trois-Seigneurs
*Saint-Paul-de-Jarrat
*Saurat
*Sem
*Siguer
*Suc-et-Sentenac
*Surba
*Tarascon-sur-Ariège
*Vicdessos
Canton du Val d'Ariège

De **Canton du Val d'Ariège** ass eng franséisch administrativ Andeelung an den Arrondissementer Foix a Pamiers am Departement Ariège an der Regioun Occitanie.

Mam Dekreet vum 18. Februar 2014 am Kader vum Gesetz vum 17. Mee 2013, iwwer d'Reorganisatioun vun de Kantonen, gouf de Kanton gegrënnt.

## Gemengen am Kanton

*Arabaux
*Baulou
*Bénac
*Le Bosc
*Brassac
*Burret
*Calzan
*Cazaux
*Coussa
*Crampagna
*Dalou
*Gudas
*L'Herm
*Loubens
*Loubières
*Malléon
*Montégut-Plantaurel
*Pradières
*Saint-Félix-de-Rieutord
*Saint-Jean-de-Verges
*Saint-Martin-de-Caralp
*Ségura
*Serres-sur-Arget
*Varilhes
*Ventenac
*Vernajoul
*Verniolle
*Vira
Canton d'Aubrac et Carladez

De **Canton d'Aubrac et Carladez** ass eng franséisch administrativ Andeelung am Arrondissement Rodez am Departement Aveyron an der Regioun Occitanie.

Mam Dekreet vum 21. Februar 2014 am Kader vum Gesetz vum 17. Mee 2013, iwwer d'Reorganisatioun vun de Kantonen, gouf de Kanton gegrënnt.

## Gemengen am Kanton

*Argences-en-Aubrac 
*Brommat
*Campouriez
*Cantoin
*Cassuéjouls
*Condom-d'Aubrac
*Curières
*Florentin-la-Capelle
*Huparlac
*Lacroix-Barrez
*Laguiole
*Montézic
*Montpeyroux
*Mur-de-Barrez
*Murols
*Saint-Amans-des-Cots
*Saint-Chély-d'Aubrac
*Saint-Symphorien-de-Thénières
*Soulages-Bonneval
*Taussac
*Thérondels
The Alphabet Murders

**The Alphabet Murders** ass e brittesche Kriminalfilm vum Frank Tashlin aus dem Joer 1965 nom Roman *The A.B.C. Murders* vun der Agatha Christie. 
## Ëm wat geet et am Film?
Zu London gi Leit alphabetesch hirem Numm no ermuert. E Fall fir den Hercule Poirot…

## Um Spaweck
Avenue Marie-Thérèse

D**'Avenue Marie-Thérèse** ass eng Strooss an der Uewerstad vun der Stad Lëtzebuerg. Se ass den Ufank vun der Nationalstrooss 4 a verleeft vun der Bréisseler Plaz a Richtung Westen, laanscht de Stater Park bis op d'Kräizung Boulevard Grande-Duchesse Charlotte / Escher Strooss.

D'Strooss krut hiren Numm als Undenken un d'Maria Theresia vun Éisträich, déi vu 1740 bis 1780 Äerzherzogin vun Éisträich, Kinnek vun Ungarn (1741 - 1780), Kinnigin vu Béimen (1743 - 1780) an deemno och Herzogin vu Lëtzebuerg war.

Ënner der däitscher Besatzung (1940 - 1944) housch d'Strooss „Maria Theresienallee”.

## Gebaier
Laanscht d'Avenue leien ë.&nbsp;a. dës Gebaier:
*Pôle Nord (*ofgerappt*)
*Villa Baldauff
*Bëschofspalais
*Konvikt
*Villa Schaefer (*besteet net méi*)

## Biller

Luxembourg 1 av. Marie-Thérèse.jpg|Villa Baldauff
Luxembourg-ville palais de l'archevêque bvd Marie-Thérèse.jpg|Bëschofspalais
Luxembourg, avenue Marie-Thérèse (1).jpg|a Richtung Weste gekuckt


## Um Spaweck
Pierre Toussaint

De **Pierre Toussaint**, gebuer de 27. Mee 1832 zu Schieren an do gestuerwen den 29. Dezember 1923, war e lëtzebuergesche Mëller a Politiker.

Vun 1875 bis 1893 war hien Deputéierten an der Chamber. 

Ausserdeem war hie vun 1876 bis 1916 40 Joer laang Buergermeeschter vun der Gemeng Schieren.
## Gielchen
*
Avenue Charles-de-Gaulle (Stad Lëtzebuerg)

D**'Avenue Charles de Gaulle** ass eng Strooss am Garer Quartier vun der Stad Lëtzebuerg. Als Verlängerung vun der sougenannter Rocade de Bonnevoie verbënnt se d'Rue du Laboratoire mam Boulevard d'Avranches.

Si gouf nom franséische Generol a spéidere Staatspresident Charles de Gaulle genannt.

## Gebaier

## Biller

## Um Spaweck
Avenue Gaston-Diderich

D**'Avenue Gaston Diderich** ass eng Strooss um Belair an der Stad Lëtzebuerg. Se fänkt beim Boulevard Grande-Duchesse Charlotte un a verleeft dann a Richtung Weste bis bei de Märeler Kierfecht an der Rue des Aubépines.

D'Strooss, déi 1913 nach *Dauwelterwee* geheescht huet, gouf méi spéit d*'Rue Belair* a schlussendlech 1947 nom fréiere Stater Buergermeeschter Gaston Diderich benannt, deen dat Joer virdru gestuerwe war. Ënner der däitscher Besatzung (1940 - 1944) huet se „Prinz Eugenstraße” geheescht.

Am westlechen Deel vun der Avenue, do wou d'Strooss vis-à-vis vun der Rue d'Oradour e liichte Bou mécht, stoung fréier am Feld de Gaalge vun der Stad. Dorop zeréckzeféieren ass de Flouernumm *Gaalgebierg* deen haut nach op der Kadasterkaart agedroen ass.

D'Haiser op Nummer 42-44 a 50A goufen den 21.9.2007, resp. de 26. 1.2015, op den Zousazinventaire vun de klasséierte Monumenter agedroen.

## Gebaier
Laanscht d'Avenue leien ë.&nbsp;a. dës Gebaier:
*Christ Roi-Kapell
*Villa Leclerc (Gebai vum Kadaster)
*Haus Bel-Air
*Belairer Kierch

## Biller

Fichier:Luxembourg, former Villa Leclerc (3).JPG|Villa Leclerc
Fichier:Luxembourg, Maison Bel-Air (1).JPG|Maison Bel-Air
Fichier:42-44 Ave G Diderich Belair Luxembourg City 2011-08.jpg|Duebelhaus Nr. 42-44
Luxembourg-Belair, 50A avenue Gaston Diderich 01.jpg|De Sëtz vun der Stëftung Hëllef Doheem (Haus Nr. 50A)
Fichier:Martin-Luther-Haus-Luxemburg.jpg|Martin-Luther-Haus vun der *Evangelischen Gemeinde deutscher Sprache in Luxemburg*


## Um Spaweck

*De ''Gaalgebierg'' um Belair op der Kaart vum Kadaster
Avenue Guillaume

D**'Avenue Guillaume** ass eng Strooss am Quartier Belair vun der Stad Lëtzebuerg. Se huet hiren Ufank op der Kräizung Boulevard Grande-Duchesse Charlotte / Escher Strooss a leeft dann a Richtung Weste bis bei d'Avenue du Dix-Septembre. Als Verbindung tëscht der N4 an der N5 ass se och eng Nationalstrooss, an zwar d'N5A.

D'Avenue krut hiren Numm als Undenken un de Wëllem IV. dee vun 1905 bis 1912 Groussherzog vu Lëtzebuerg war.

Ënner der däitscher Besatzung (1940 - 1944) huet d'Strooss „Wilhelmallee” geheescht.

## Gebaier
Laanscht d'Avenue leien ë.&nbsp;a. dës Gebaier:
*Enregistrementsgebai („Ale Foyer“ als Referenz un d'Versécherungsgesellschaft *[[Foyer]]* déi d'Gebai 1948 als hire Siège gebaut hat)
* eng Rëtsch Villaen an herrschaftlech Haiser

## Biller

Kreuzung in Belair, Luxembourg 01.jpg|Vun der Avenue du Dix-Septembre no riets an d'Avenue Guillaume



## Um Spaweck
Attack (Film 1956)

**Attack** ass en US-amerikanesche Krichsfilm vum Robert Aldrich aus dem Joer 1956 nom Theaterstéck * Fragile Fox* vum Norman Brooks.

## Ëm wat geet et am Film?
Am Joer 1944 am Zweete Weltkrich versichen US-amerikanesch Zaldoten ënner Leedung vun hirem Läitnant Joe Costa (Jack Palance) en däitsche Bunker ze erueweren. Wéi si Verstäerkung ufroen, schéckt de Captain Erskine Cooney (Eddie Albert) hinne se net, a bal de ganze Grupp gëtt vun den Däitschen erschoss…

## Um Spaweck
Nico Langehegermann

Den **Nico Langehegermann**, gebuer de 24. Mee 1946 zu Lëtzebuerg, ass e lëtzebuergesche Vëlossportler, Sculpteur a Moler.

Hien huet an der Handwierkerschoul zu Lëtzebuerg studéiert. Duerno huet hie sech a sengem Handwierk op d'Beschrëften an op d'Dekoréiere vun Autoe spezialiséiert. Spéider huet hie seng berufflech Erfarungen a seng Konscht abruecht.

Hien hat Ausstellunge vu senger Wierker ënner anerem zu Paräis, Innsbruck, Graz a Lëtzebuerg.

Den Nico Langehegermann ass de Koseng vum Val Langehegermann.

## Palmarès als Vëlossportler bei den Amateuren (Auswiel)

* 1966: 3. an der 6er Etapp vun der Österreich-Rundfahrt
* 1967: Landesmeeschter bei den Amateuren
* 1967: 1. an der 3. Etapp vun der Flèche du Sud
* 1968: 9. am Generalklassement vun der Flèche du Sud

## Um Spaweck
* Den N. Langehegermann um Spaweck