open-index/open-wikipedia-markdown huggingface dataset:
Lafwierk (Computer)

E **Lafwierk** ass an der Informatik en Organ vun engem Computer, dat fir den Zougrëff (Liesen/Schreiwen oder Nëmme-Liesen) op en Späichermedium fir digital Daten noutwenneg ass. Dobäi gëtt een Ënnerscheed gemaach tëscht engem physeschen an engem *virtuellen Lafwierk*. Déi physesch, also déi Lafwierker, déi tatsächlech bestinn, ginn ënneragedeelt a Lafwierker fir Wiesselmedien (Magnéitband, Diskette, CD, DVD, asw.) a Festplacken. Virtuell Lafwierker, immitéieren nëmmen e physescht Lafwierk a kënnen analog zu deem selwechte benotzt ginn.

Wärend am Begrëff „Lafwierk“ d'Presenz vun engem mechanenschen Apparat ugedeit gëtt, gëtt et och Medie mat Späicherchips, bei deenen et keng beweeglech Deeler gëtt. Dozou gehéieren Späicherkaarten, USB-Späicherstëften, asw. Wann et sech hei net ëm Lafwierker am enke Sënn vum Wuert handelt, gi si haut och als Lafwierk bezeechent, well si grad sou funktionéieren.

## Extern Festplacken
Festplacken, déi net an d'Gehais vum PC agebaut sinn sinn am Laf vum Joer 2007 ëmmer méi beléift. Am Hierscht 2007 waren extern Festplacke vun engem Terabyte fir ënner 300 € ze fannen.

## Kuckt och
* Lëscht vu Computerbegrëffer
Firewall

E **Firewall** (vum engl. *firewall* [ˈfaɪəwɔːl]; *Brandmauer*), och *Netzwierk-*, oder *Hardware-Firewall* genannt, ass eng Netzwerk-Sécherheetskomponent an der Computertechnik, déi de Netzwerkverkéier alternativ erlaabt oder verbitt. Duerch e Firewall ass et méiglech, den Datenverkéier opgrond vu verschiddenen Vertrauenskathegorien ofzesécheren. En typischen Zweck ass et, den Iwwergang vun engem lokalen Netz (LAN) (héicht Vertrauen) an dem Internet (keen oder wéineg Vertrauen) ze kontrolléiren.

E Firewall besteet aus Soft- an Hardwarekomponenten. Hardwarekomponente vun enger Firewall sinn Rechner mat Netzwerkschnëttplazen wéi Router oder Hosten; Softwarekomponenten sind beispillsweis Filteren oder Proxyserver.

## Kuckt och
* Lëscht vu Computerbegrëffer

## Um Spaweck
Margret Steckel

D**'Margret Steckel-Morsh**, gebuer de 26. Abrëll 1934 als **Margret Steckel** zu Ehmkendorf, an der Gemeng Stubbendorf am Amt Tessin a Mecklenburg, ass eng als Däitsch gebuere lëtzebuergesch Schrëftstellerin.

No hirem Abitur huet si 1955 d'DDR verlooss, an zu West-Berlin en engleschsproochegen Dolmetscherexame gemaach. Domat krut si bei der Twentieth Century-Fox Film Corporation eng Plaz als Assistentin fir Dramaturgie a fir Dréibuch.

Si huet sech 1964 bestuet a war duerno 14 Joer an Irland, an an England. Si huet zwéi Jongen a si wunnt zanter 1983 zu Lëtzebuerg.

Si huet a Kulturzäitschrëften, dem Lëtzebuerger Almanach, der Galerie an an de Westermanns Monatshefter publizéiert.

D'Margret Steckel ass Member am P.E.N.-Zentrum Deutschland.

## Auszeechnungen
*1982: *Literaturpreis für Kurzprosa der Hamburger Autorenvereinigung* 
*1997: Servais-Präis fir *[[Der Letzte vom Bayrischen Platz]]*
*2023: Batty-Weber-Präis
*2024: Lëtzebuerger Buchpräis, Kategorie Literatur, fir *Mutterrache*

## Wierker
* *Aus-weg-los*, Hamburg: Lamda, 1989. Eng Erzielung.
* *Nachttage -ein irisches Intermezzo*, München: Ehrenwirt 1993.
* *Nie wieder nirgendwo*, Bad Münstereifel: Westgrenzverlag 1993.
* *Der Letzte vom Bayrischen Platz*, Echternach: Éditions Phi 1996. Prix Servais.
* *Die Träne aus der Wand*, Rostock: Neuer Hochschulschriftenverlag 2000.
* *Rosen, Rosen*, Dräi Novellen, Echternach: Éditions Phi 2000.
* *Die Schauspielerin und ich*, Roman, 2003, 392 Säiten, Éditions PHI, Esch-Uelzecht
* *Das letzte Konzept*, Roman, 2007, Éditions Phi, Esch-Uelzecht. Dëst ass eng Neioplo vum *Aus-weg-los*
* *Auf Rufweite*, Erzielung, 2007, Op der Lay, Esch-Sauer
* *Servais - Roman einer Familie* ; Lëtzebuerg, 'Éditions Guy Binsfeld', 2010; 590 Säiten. ISBN 978-2-87954-228-7
* ...
* *Mutterrache. Novelle*. Capybarabooks, 2023.
* *Doswidanja, Genosse. Erzählung.* Capybarabooks, 2024. ISBN 978-99959-43-61-5

## Kriticken
* De Jacques Wirion kommentéiert *Das letzte Konzept* an der Warte Nummer 33/2203 vum 6. Dezember 2007.
* "Gretchen ist keine Siegerin" vum Jacques Wirion am L.L. vum 23.12.07.

## Um Spaweck
* "Op Besuch bei der Margret Steckel." 100.komm7.lu, 08. Abr 2021 (Rediff. Interview vun 2008).
* No ART on AIR – Margret Steckel, rtl.lu, 14.12.2024
Magne

D**'Magne** ass eng belsch Baach an de Gemenge Soumagne, Olne an Trooz an der Provënz Léck. Et ass e rietsen Niewefloss vun der Vesdre.

D'Baach huet hir Quellen um Plateau de Herve, südëstlech vun Herve, op enger Héicht vun 290 Meter. Do heescht se am Ufank *Ruisseau du Hac*, duerno *Ruisseau du Hoc*, fir no dem Passage ënner der Nationalstrooss 621 op der Héicht vu *Fays de José* den Numm Magne ze kréien.

Se leeft praktesch de ganzen Zäit a südwestlecher Richtung laanscht oder duerch d'Uertschafte Soumagne a La Neuville.

Nodeem se laanscht La Neuville ass verléisst se de Plateau fir dann an engem schmuelen Dall mat staarkem Gefäll op *Prayon*, a gläich duerno op enger Héicht vun 90 Meter an d'Vesdre ze lafen.

## Um Spaweck
Diskett

Eng **Diskett** ass e Späichermedium, dat gebraucht gouf fir Donnéeë weiderzeginn oder ze versuergen. Fir se ze liesen oder nei ze beschreiwen, brauch een eng Diskettestatioun (Diskette-Lafwierk). Fir Computere gëtt et intern an extern Diskette-Lafwierker. Zäitweis sinn och Zip-Lafwierker bei PCen agesat ginn.
Computerfabrikanten hunn den Abau vun Diskette-Lafwierker an hir Computeren opginn, wéinst der begrenzter Capacitéit vun den Disketten (1,44 Megabyte)
## Kuckt och
* Lëscht vu Computerbegrëffer

## Um Spaweck
.raw

**.raw** (englesch *raw = réi*) ass d'Kennzeeche fir en Dateiformat an der Informatik. Dëst Kennzeeche gëtt bei Raw-Dateie mam Punkt un hiren Numm ugehaangen (z.&nbsp;B.: Camerabild.raw). Et handelt sech ëm en Dateiformat dat haaptsächlech fir Fotoe gebraucht gëtt, an dat besonnesch bei digitale Kamerae gebraucht gëtt. An enger Raw-Datei sinn d'Donnéeën nach net verschafft a si bidden dofir géintiwwer JPG-Dateie Virdeeler, wat hir Qualitéit ugeet. Si kënnen och spéider méi flexibel verschafft gi wéi JPG-Dateien.

D'Raw-Dateie goufen op eege Fauscht vun de verschiddene Camerafabrikanten entwéckelt, hunn ofwäichend Kennzeechen, a sinn dofir am Allgemengen, och wann de Prinzip de selwechte bleift, leider net ëmmer ënnerenee kompatibel.

## Raw-Datei-Kennzeechen
* Adobe Digital Negative: *.DNG
* Canon RAW: *.CRW, *.CR2
* Contax RAW: *.RAW
* Epson RAW: *.ERF
* Fuji RAW: *.RAF
* Hasselblad RAW (3F RAW): *.3FR
* Kodak RAW: *.DCR, *.DCS *.KDC (für EasyShare P850)
* Leica-RAW: *.RAW, *.DNG
* Mamiya RAW: *.MEF
* Minolta RAW: *.MRW, *.MDC
* Nikon RAW: *.NEF
* Olympus RAW: *.ORF
* Panasonic RAW: *.RAW
* Pentax RAW: *.PEF
* Phase One RAW: *.Tif
* Sigma RAW: *.X3F
* Sinar CaptureShop RAW für Macintosh: *.CS1, *.CS4, *.CS16
* Sony RAW: *.SRF, *.SR2, *.ARW (für Sony DSLR-A100)

## Kuckt och
* Fotoapparaten, déi e Réidateformat ënnerstëtzen
* Lëscht vu Computerbegrëffer
Zip-Lafwierk

Ee **Zip-Lafwierk** an der Informatik ass e Diskettelafwierk, dat vun der Firma Iomega entwéckelt ginn ass, an dat op Spezialdiskette vu mëttlerer Capacitéit zeréckgräift. (100, spéider 250 a 750 MB) Haut, wou et USB-Späicher-Stëfte bis zu 8 Megabyte an nach driwwer gëtt, geroden Zip-Lafwierker ëmmer méi a Vergiessenheet.

## Kuckt och
* Lëscht vu Computerbegrëffer

## Um Spaweck
Bug

D'Wuert **Bug** gëtt an der Informatik gebraucht fir e Programmfeeler an enger Software ze bezeechnen, deen dozou féiert datt e Betribssystem oder e Programm net méi richteg leeft. Dës Programmfeeler ginn normalerweis duerch en *Update* behuewen oder an enger neier Programmversioun verbessert. 

"Bug" heescht wuertwierklech en Insekt, dat metaphoresch an de Schaltkreesser ronderëmgekrueblt ass an do Verbindunge ge- oder zerstéiert huet.

## Kuckt och
* Lëscht vu Computerbegrëffer
Internationaalt Familljebuch

D**'Internationaalt Familljebuch**, dacks just **Familljebuch** genannt, gouf mat enger multilateraler Konventioun an d'Liewe geruff, déi den 12. September 1974 zu Paräis ënnerschriwwe gouf. Zu Lëtzebuerg gouf dës Konventioun duerch d'Gesetz vum 10. Dezember 1975 ratifizéiert.

D'Familljebuch ass en offiziellt Dokument, dat an enger Rëtsch Länner ausgestallt gëtt. Et besteet aus enger Sammlung vun Extraiten aus dem État civil, déi sech op eng Famill bezéien. Et gëtt gemenkerhand der Koppel iwwerreecht wann déi sech bestit oder bei der Gebuert vum éischte Kand, wann d'Koppel net bestuet ass. Et ka méi spéit completéiert gi bei der Gebuert vu weidere Kanner, am Fall vum Bestietnes, bei der Separatioun oder der Scheedung oder beim Doud vun den Elteren.

## Um Spaweck
Hypertext Markup Language

**HTML** steet fir **Hypertext Markup Language**. HTML gëtt och dacks als Hypertext bezeechent. Et ass e Quelltext deen duerstellt, wéi geschriwwen Zeechen oder Biller strukturell a logesch op enger Säit presentéiert ginn.

HTML ass d'Grondlag vum World Wide Web, an et ass och den Internet-Browser, deen dës Sprooch liest, a strukturéiert duerstellt. Si kann och Metainformatiounen enthalen an Hyperlinke begräifen, déi duerch Uklicken d'Méiglechkeet ginn, aner Websäiten opzeruffen.

E Browser erlaabt et, fir sech de Quelltext unzekucken an d'Struktur vun der Säit z'änneren.
D'HTML-Sprooch ass net definitiv festgeluecht, mä ass entwécklungsfäeg.

## Déi verschidde Versioune vun HTML
**HTML** gouf 1989 vum Tim Berners-Lee am CERN zu Genf festgeluecht. Websäit.

* **HTML** (ouni Versiounsnummer, 3. November 1992): D'Urversioun, déi nëmmen op den Text orientéiert ass. Websäit
* **HTML** (ouni Versiounsnummer, 30. Abrëll 1993): Zum Text kommen nieft verschiddenen Attributen wéi fett oder kursiv Duerstellung och d'Bildintegratioun dobäi.
* **HTML 2.0** (November 1995): Déi mat RFC 1866 definéiert Versioun féiert ënner anerem d'Formulairetechnik an. Dës Versioun ass elo iwwerholl.
* **HTML 3.0**: Dës Versioun ass net publik ginn, well se schonn iwwerholl war, wéi se fäerdeg gestallt gouf.
* **HTML 3.2** (14. Januar 1997): Nei an dëser Versioun sinn eng Rei vu Méiglechkeeten a Bezug op Tabellen, Textfloss ëm Bilder, Abanne vun Applets.
* **HTML 4.0** (18. Dezember 1997)
* **HTML 4.01** (24. Dezember 1999): Ersetzt HTML 4.0 mat villen, klenge Korrekturen. Et ass déi lescht HTML-Versioun.
* **[[Extensible Hypertext Markup Language|XHTML]] 1.0** (26. Januar 2000): Eng Neiformuléirung vun HTML 4.01 mat Hëllef vun XML.
* **XHTML 1.1** (31. Mee 2001): Nodeem XHTML a Modullen opgedeelt gouf, ass mat XHTML 1.1 eng strikt Versioun definéiert ginn, bei där déi mat HTML 4 agefouert Variante *Frameset* an Transitional ewechfalen.
* **XHTML 2.0** (Projet): Dës Versioun baséiert net méi op HTML 4.01 a féiert e puer nei Symboler (Tags) an.

## Kuckt och
* Lëscht vu Computerbegrëffer

## Um Spaweck
Buedempyramid

**Buedempyramide** si Sailen aus Buedem a Gestengs, déi tëscht 15 an 20 Meter héich kënne ginn, an op deenen hirer Spëtz een Deckstee läit, an de Buedem drënner, meeschtens Leem, virun Nätzt protegéiert, soudatt en haart bleift, an net sou staark ënner der Erosioun leit.

Déi bekanntst Buedempyramiden an Europa sinn déi aus dem Pustertal zu Terenten an *Am Ritten* bei Bolzano.

Formatiounen, déi deene gläichen, awer méi grouss sinn, well se aus méi haardem Gestengs bestinn, fënnt een a Spuenien am Massiv vum Montserrat.
## Biller

Fichier:OcherQuarry Rustrel.jpg|Bei Rustrel am Departement Vaucluse, Frankräich
Fichier:Cheminée de fée 1.jpg|Bei Cotteuge am Puy-de-Dôme, Frankräich
Fichier:Euseigne pyram.jpg|Am Valais, Schwäiz
Fichier:Cappadocia Turkey 1.jpg|A Kappadozien, Tierkei
Fichier:Bryce Canyon Hoodoos Amphitheater.jpg|Bryce Canyon National Park, Utah, USA
Fichier:USA 10654 Bryce Canyon Luca Galuzzi 2007.jpg|Thor's Hammer, Bryce Canyon National Park, Utah, USA
Fichier:Toadstool at Grand-Staircase Escalante badlands.JPG|Toadstool, Utah, USA
Fichier:Hoodoos Drumheller.jpg|Bei Drumheller, Alberta, Kanada

## Um Spaweck

* erdpyramiden.com
Bus (Sammelleitung)

E **Bus** (*engl.: *'b**idirectional **u**niversal **s**witch; heiansdo och **BUS** ofgeleet vu **B**inary **U**nit **S*'ystem*) ass am Beräich vun der Informatik e Begrëff, deen heefeg gebraucht gëtt, fir e Leitungssystem mat Steierungskomponenten ze bezeechnen, dat fir den Austausch vun Daten an/oder Energie tëscht potenziell méi wéi zwéi Participante gebraucht gëtt. Bussystemer gëtt et an de Computere selwer, oder si gi gebraucht fir Computere mat Peripherieapparaten ze verbannen.

## Wéi e Bussystem funktionéiert
## Kuckt och
* Lëscht vu Computerbegrëffer

## Um Spaweck
Roland Harsch

De **Roland Harsch**, gebuer de 24. Juli 1951 an der Stad Lëtzebuerg, ass e lëtzebuergesche Schrëftsteller.

De Roland Harsch huet zu Wien an zu Tréier Anglistik a Germanistik studéiert. Vu Beruff ass hien Däitschprofesser. Hien ass bestuet an huet 4 Kanner.
__TOC__

Zanter 1986 publizéiert hien dacks ironesch a parodistesch Texter a lëtzebuergeschen Zeitungen an Zäitschrëften,wéi * [[récré]], [[Les Cahiers luxembourgeois]], Die Warte, Le Phare, [[d'Lëtzebuerger Land]], [[Den Neie Feierkrop]]* oder *[[woxx]]*. Hien ass och Auteur vun Theaterstécker a Cabaretsprogrammer.
 
Hie krut 1990 *de gëllene Schniewel* beim *12. Mundartwettbewerb Saarbrücken*
an 2001 de Servais-Präis fir *Laub und Nadel*. 
## Wierker
* Rasch *T* Auer, Gedichter a Prosa; Éditions Guy Binsfeld, 2014, 280 S. ISBN 978-2-87954-286-7
* *Duda. Kurioses aus dem Rotstiftmilieu*; mat Illustratione vum Carlo Schmitz, Éditions Guy Binsfeld, 2011, 224 S. ISBN 978-2-87954-249-2 
### Monographien
* *Musikalische Federspiele. Divertimento in neun Sätzen* (mam Carlo Schmitz). Luxembourg: Éditions de l'APESS, 1996 (= collection APESS 7).
**Kalendarium für geplagte Stadt- und Landleut* (Zeechnunge vum Carlo Schmitz). Luxembourg: Éditions de l'APESS, 1997 (= collection APESS 8).
**Laub und Nadel* (Zeechnunge vum Carlo Schmitz). Luxembourg: Éditions de l'APESS, 2000 (= collection APESS 11).
**Stiller Ozean* (Illustratioune vun der Mariette Flener-Muller). Roedgen. 2004. 
**Parodies...und das* (Zeechnunge vum Carlo Schmitz). Luxembourg: Éditions de l'APESS, 2004 (= collection APESS 14).

### Artikelen
* *Fausts unersättliche Entbeerung: Die literarische Erörterung* in: Journal de l'APESS. Nr. 37, Januar 2001, S. 55 
* *Ein Albtraum: Der Sandweiler; Ouschteren 2000; Getrübte Feiertage* in: CL. Nr. 4, 2001, S. 19-22
* *Juckreiz: So gut wie überall* in: récré, annuaire culturel de professeurs luxembourgeois, Nr. 17, 2001, S. 83-108

## Kuckt och
* Lëscht vu lëtzebuergesche Schrëftsteller
## Um Spaweck
Glëtz

**Glëtz** ass eng Form vu Graupel, also engem feste Nidderschlag mat engem Duerchmiesser vun engem Millimeter oder manner. Déi reng Glëtzkärercher sinn dobäi onduerchsiichteg Aggregater aus Schnéikristaller, an entsti nëmme bei Temperaturen ënner 0°C. Glëtz trëtt nëmme bei Schichtwolleken, wéi Stratus op, an ass dowéinst net am Zesummenhank mat engem Schluet ze gesinn.
Pierre Granier-Deferre

De **Pierre Granier-Deferre**, gebuer den 22. Juli 1927 zu Paräis, a gestuerwen de 16. November 2007, war e franséische Filmregisseur an Dréibuchauteur.

Vun 1967 bis 1974 war hie mat der brittescher Schauspillerin Susan Hampshire bestuet.

## Filmer
### Kino
*1961 *[[Le petit garçon de l'ascenseur]]* mam Mireille Nègre a Marcel Dalio
*1962 *[[Les aventures de Salavin]]* mam Maurice Biraud 
*1965 *[[La métamorphose des cloportes]]* mam Lino Ventura an Irina Demick
*1965 *[[Paris au mois d'août]]* mam Charles Aznavour a Susan Hampshire
*1967 *[[Le grand dadais (Film, 1967)|Le grand dadais]]* mam Jacques Perrin an Eva Renzi
*1970 *[[La horse]]* mam Jean Gabin
*1971 *[[Le chat (Film)|Le chat]]* mam Jean Gabin a Simone Signoret
*1971 *[[La veuve Couderc (Film)|La veuve Couderc]]* mam Alain Delon a Simone Signoret
*1973 *[[Le fils]]* mam Yves Montand a Lea Massari
*1973 *[[Le train]]* mam Romy Schneider a Jean-Louis Trintignant 
*1974 *[[La race des seigneurs]]* mam Alain Delon a Jeanne Moreau
*1975 *[[La cage]] * mam Lino Ventura an Ingrid Thulin
*1975 *[[Adieu poulet]]* mam Lino Ventura a Patrick Dewaere
*1976 *[[Une femme à sa fenêtre]]* mam Romy Schneider a Philippe Noiret
*1976 *[[Le toubib]]* mam Alain Delon
*1981 *[[Une étrange affaire]]* mam Gérard Lanvin, Michel Piccoli an Nathalie Baye
*1982 *[[L'étoile du nord (Film 1982)|L'étoile du nord]]* mam Philippe Noiret a Simone Signoret
*1983 *[[L'ami de Vincent]]* mam Philippe Noiret a Jean Rochefort
*1985 *[[L'homme aux yeux d'argent]]* mam Alain Souchon a Jean-Louis Trintignant
*1986 *[[Cours privé]]* mam Élizabeth Bourgine a Michel Aumont, 
*1987 *[[Noyade interdite]]* mam Philippe Noiret, Elizabeth Bourgine a Marie Trintignant
*1988 *[[La couleur du vent]]* mam Élizabeth Bourgine a Christine Pascal
*1990 *[[L'autrichienne]]* avec Ute Lemper a Patrick Chesnais
*1992 *[[La voix]]* mam Nathalie Baye a Sami Frey
*1993 *[[Archipel (Film)|Archipel]]* mam Michel Piccoli 
*1995 *[[Le petit garçon]]* mam Jacques Weber

### Televisioun
*1995 *[[Maigret et la vente à la bougie]]* avec Bruno Cremer an Daniel Gélin
*1996 *[[La dernière fête]]* mam Charlotte Rampling
*1997 *[[Maigret et l'enfant de chœur]]* avec Bruno Cremer a Roger Dumas
*2001 *[[Maigret et la fenêtre ouverte]]* mam Bruno Cremer a Jacques Dacqmine

## Um Spaweck
Software

**Software**  bezeechent an der Informatik all netphysesch an immateriell Komponente vun engem Computer oder engem Apparat, deen op d'mannst ee Mikroprozesser huet. D'Software ëmfaasst virun allem d'Computerprogrammer an d'Daten, déi vun deene Programmer verschafft ginn.

Den Ausdrock: *Software* steet am Allgemengen dem Ausdrock: Hardware, deen déi materiell Komponente vun engem Computer oder d'Peripherieapparate begräift, géigeniwwer.

Software, déi d'Endbenotzer gratis kënne benotzen heescht Freeware. Fräi Software an Open-Source-Software kann och gratis sinn, mee zousätzlech huet de Benotzer hei Zougank op de Quelltext.

## Kuckt och
* Lëscht vu Computerbegrëffer
Blegny

**Blegny**, op Wallounesch *Blegneye*, ass eng belsch Gemeng an der wallounescher Regioun, an der Provënz an Arrondissement Léck, am Pays de Herve.

D'Gemeng besteet aus de Sektioune Mortier, Trembleur, Barchon, Housse, Saive a Saint-Remy.

D'Gemeng Blegny ass den 1. Januar 1977 duerch Fusioun vu verschiddene Gemengen entstanen, déi haut d'Sektioune vun der Gemeng sinn. Den Numm Blegny krut se vun engem Uertsdeel vun der Sektioun Trembleur.

Duerch d'Gemeng lafen d'Baache Bolland a Julienne.

Blegny ass haaptsächlech bekannt duerch d'Kuelegrouf vu Blegny tëscht Blegny an Dalhem.

## Um Spaweck
.rtf

**.rtf**, ofgeleet vu **Rich Text Format** (RTF), ass d'Kennzeeche vun engem Format fir Texter, dat 1987 vu Microsoft agefouert gouf an dat den Austausch vun Daten tëscht verschiddenen, net kompatiblen Textverarbechtungsprogrammen erlaabt oder erliichtert.

Dës Dateie gi mat de klenggeschriwwe Buschtawen *rtf* gekennzeechent, déi no engem Punkt un den Numm vun där betreffender Datei ugehange ginn (z.&nbsp;B.: *Musterbréif.rtf*).

## Kuckt och
*Lëscht vu Computerbegrëffer
Marc Angel

Den Numm **Marc Angel** droen e puer Leit:
* De Politiker: Marc Angel (Politiker)
* De Kënschtler: Marc Angel (Kënschtler)
Marc Angel (Kënschtler)

De **Marc Angel**, gebuer de 24. Februar 1960 zu Dikrech, ass e lëtzebuergesche BDs-Auteur, Graphiker, Moler an Illustrator, deen zu Biekerech lieft a schafft.

Hien ass vun 1981-1983 zu Köln op *d'Fachoberschule für Gestaltung* gaangen. No engem ofgebrachene Graphic-Design-Studium huet hien als Graphiker an Illustrateur fir verschidde Publicitéitsagencen, Editiounen a kulturell Institutioune geschafft.

Ufanks der 80er Joren huet hien Illustratioune fir d*'Lëtzebuerger Land* gemaach. E war och un der Gestaltung vun der *L'histoire Luxembourgeoise* (1989) an der Ausgab vum Jean Probst als Comic-Auteur bedeelegt.

Zanter 2008 verëffentlecht hie Comics an Illustratiounen, dacks am Eegeverlag ënnert dem Label INSITU, awer och fir Editions Guy Binsfeld an Op der Lay.

De Marc Angel ass Grënnungsmember vum Veräin D'Frënn vun der 9. Konscht.

## Ausstellungen a Projeten
*2007, Konzept a Koordinatioun vum Projet «Le calendrier des migrations» («Luxembourg et Grande Région, capitale européenne de la culture 2007»), Perséinleche Bäitrag: «L'histoire du Douanier»
*2010, Galerie Am Pi, Weißenseifen (D)
*2010/11, Corporate Design a kënschtleresch Gestaltung vun der Biekerecher Millen
*2012, Artium Art Gallery, Lëtzebuerg
*2013, Galerie d'Art Armand Gaasch, Lëtzebuerg
*2015, "Reflets d'artistes", Galerie Op der Kap (zesumme mam Christophe Olinger)
*2019, "Livre/dessin" an der Serie "INTRO" am Konschthaus Beim Engel

## Bicher
* *Deemols*, 1997, 1999, 2001, Bande dessinée an 3 Bänn iwwer d'Geschicht vu Lëtzebuerg (Ed. Guy Binsfeld), 
* *Nixe Geeschter Hexemeeschter,* 2003, illustréiert Buch (Ed. Phi);
**Eng Rees ëm d'Welt*, 2008, Kannerbuch (Präis fir de beschte Kanneralbum vum Educatiounsministère)
**Nuages sur la rizière / Wolken über dem Reisfeld*, 2009, BD (Insitu/Fairtrade Luxembourg)
**Pelle Svensson und die Republik der Tiere*, 2011, BD an Zesummenaarbecht mam Thorunn Egilsdottir an Thomas Schoos (Insitu/Eida-Green)
**De Schëmmelreider vun Useldeng*, 2016, BD (Insitu/Gemeng Useldeng)
**De Jas / Le Yas*, 2015, Graphic Novel an Zesummenaarbecht mam Jean-Louis Schlesser (Zenario), kënnt an der Wochenzeitung "Le Jeudi" eraus a gëtt duerno als Album bei Insitu verëffentlecht.
**De Jas kënnt zeréck / Le retour du Yas*, 2016, id
**Schichtwiessel*, 2017, BD (Insitu/Gemeng Déifferdeng)
**Den Edouard*, 2018, BD, kënnt an der "Revue" eraus a gëtt duerno als Album bei Ed. Revue verëffentlecht
**Schortgen, En Eisefrësser an der Chamber*, 2022, Graphic Novel an Zesummenaarbecht mam Charles Meder, éditions guy binsfeld, ISBN 978-2-9199565-6-2
**La Mauvaise heure*, 2022, an Zesummenaarbecht mam Jean-Louis Schlesser (Zenario), éditions Mosquito
**Här a Meeschter*, 2024, 9K / Op der Lay

## Kuckt och
* Lëscht vun de Comicszeechner zu Lëtzebuerg
* Lëscht vu lëtzebuergesche Konschtschafenden
* Lëscht vu lëtzebuergesche Schrëftsteller

## Um Spaweck
* Websäit vum Marc Angel
Betribssystem

E **Betribssystem** ass d'Software, déi de Gebrauch (Betrib) vun engem Computer méiglech mécht. Et verwalt d'Betribsmëttel wéi Späicher, d'Apparate fir Donnéeën an- oder auszeginn a steiert d'Ausféierung vu Programmer.

*Betribssystem* heescht op Englesch *operating system (OS)*. Dësen engleschen Ausdrock kennzeechent och säi Sënn an Zweck. Betribssysteme bestinn an der Reegel aus engem Kär (englesch: *Kernel*), deen d'Hardware vum Computer verwalt, an och aus fundamentale Systemprogrammen, déi zum Start vum Betribssystem a zu senger Konfiguratioun noutwenneg si. Eng Differenz gëtt gemaach bei Eenzelbenotzer- a Méibenotzersystemen.

Den am wäitverbreetste Betribssystem fir Desktopcomputer fir en allgemenge Public ass Microsoft Windows, mat engem Maartundeel vu ronn 73&nbsp;% am Juli 2021. Duerno kënnt de Mac OS vun Apple mat 15&nbsp;%. Donieft gëtt et och nach fräi Betribssystemer wéi Linux, Ubuntu oder Darwin.

E **mobille Betribssystem** ass e Betribssystem, deen op engem mobillen Apparat funktionéiert, wéi zum Beispill engem Smartphone, engem Tablet, enger Smartwatch oder Smart Speaker (Lautsprecher, déi mam Internet verbonne sinn). Wärend e Computer wéi e Laptop typesch och "mobil" ass, gëtt de Betribssystem dorop net als mobil ugesinn, well en ursprénglech fir den Desktopcomputer entwéckelt gouf, dee an der Vergaangenheet keng spezifesch mobill Funktiounen hat oder néideg hat. Deen Ënnerscheed gëtt méi a méi verschwomme mat den neie Betribssystemer, déi eng Tëscheform fir béid Zwecker duerstellen. Déi geleefegst mobil Betribssystemer sinn Android an iOS.

## Kuckt och
* Lëscht vu Computerbegrëffer

## Um Spaweck
Trooz

**Trooz**, op Wallounesch *Li Trô*, ass eng belsch Gemeng an der wallounescher Regioun, an der Provënz Léck, an am Arrondissement Verviers. D'Gemeng ass 1977 bei de Gemengefusiounen entstane wéi Forêt, Fraipont an Nessonvaux fusionéiert hunn. D'Uertschaft Trooz déi der Gemeng den Numm ginn huet, huet virdrun zu der fréierer Gemeng Forêt gehéiert.

D'Gemeng verdeelt sech iwwer en Deel vum Dall vun der Vesdre an d'Heichte riets a lénks dervun.

Trooz ass un de Verkéier iwwer d'Nationale 61 an Eisebunnslinn 37 (Léck-Verviers) ugeschloss.

## Kuckt och
*Gare vun Trooz

## Um Spaweck
Arrondissement Verviers

D**'Arrondissement Verviers** ass eent vun de véier Arrondissementer an der belscher Provënz Léck. D'Arrondissement huet eng Fläch vun 2.016,22&nbsp;km² an et hat um 1. Januar 2006, 273.086 Awunner.

Am Arrondissement ass och déi däitschsproocheg Communautéit vun der Belsch.

Et ass dat gréisst Arrondissement vun der Belsch.

Am Arrondissement gëtt et zwéi Geriichtsbezierker. Zum Geriichtsbezierk Verviers gehéieren déi franséischsproocheg Gemengen, an zu deem vun Eupe gehéieren déi däitschsproocheg Gemengen.

## Gemengen a Sektiounen am Arrondissement
### [[Gemeng (Belsch)|Gemeng]]en

* Amel (Amblève) 
* Aubel 
* Baelen 
* Büllingen (Bullange) 
* Burg-Reuland 
* Bütgenbach (Butgenbach)
* Dison 
* Eupen 
* Herve 
* Jalhay 
* Kelmis (La Calamine) 
* Lierneux 
* Limbourg 
* Lontzen 
* Malmedy 
* Olne 
* Pepinster 
* Plombières 
* Raeren 
* Sankt Väit (Sankt Vith) 
* Spa 
* Stavelot 
* Stoumont 
* Theux 
* Thimister-Clermont 
* Trois-Ponts 
* Verviers 
* Waimes 
* Welkenraedt 

### Sektiounen:

* Amblève 
* Andrimont 
* Arbrefontaine 
* Aubel 
* Baelen 
* Basse-Bodeux 
* Battice 
* Bellevaux-Ligneuville 
* Bévercé 
* Bilstain 
* Bolland 
* Bra 
* Bullange (Büllingen) 
* Butgenbach 
* Chaineux 
* Charneux 
* Chevron 
* Clermont 
* Cornesse 
* Crombach 
* Dison 
* Elsenborn 
* Ensival 
* Eupen 
* Eynatten 
* Faymonville 
* Fosse 
* Francorchamps 
* Gemmenich 
* Goé 
* Grand-Rechain 
* Hauset 
* Henri-Chapelle 
* Heppenbach 
* Hergenrath 
* Herve 
* Heusy 
* Hombourg 
* Jalhay 
* Julémont 
* Kettenis 
* La Calamine 
* La Gleize 
* Lambermont 
* La Reid 
* Lierneux 
* Limbourg 
* Lommersweiler 
* Lontzen 
* Lorcé 
* Malmedy 
* Manderfeld 
* Membach 
* Meyerode 
* Montzen 
* Moresnet 
* Neu-Moresnet 
* Olne 
* Pepinster 
* Petit-Rechain 
* Polleur 
* Raeren 
* Rahier 
* Recht 
* Reuland 
* Robertville 
* Rocherath 
* Saint-Vith (Sankt Vith) 
* Sart-lez-Spa 
* Schoenberg 
* Sippenaeken 
* Soiron 
* Spa 
* Stavelot 
* Stembert 
* Stoumont 
* Theux 
* Thimister 
* Thommen 
* Verviers 
* Waimes 
* Walhorn 
* Wanne 
* Wegnez 
* Welkenraedt 
* Xhendelesse
Arrondissement Léck

D**'Arrondissement Léck** ass eent vun de véier Arrondissementer an der belscher Provënz Léck. D'Arrondissement huet eng Fläch vu 796,87&nbsp;km² an et hat um 1. Januar 2006, 590.972 Awunner.

D'Arrondissement ass och e Geriichtsbezierk.

Zum Geriichtsbezierk Léck gehéieren och nach d'Gemenge Berloz, Crisnée, Donceel, Faimes, Fexhe-le-Haut-Clocher, Geer, Oreye, Remicourt, aus dem Arrondissement Waremme. D'Gemeng Comblain-au-Pont par Konter gehéiert zum Geriichtsbezierk Huy.

## Gemengen a Sektiounen am Arrondissement
**[[Gemeng (Belsch)|Gemeng]]en**
 
 


**Sektiounen:**
Giacomo Puccini

Den **Giacomo Puccini**, gebuer den 22. Dezember 1858 zu Lucca, a gestuerwen den 29. November 1924 zu Bréissel, war en italieenesche Komponist.

1884 gouf déi éischt Oper *Le Villi* vum Puccini mat groussem Erfolleg gespillt a souguer dem Puccini säi grousst Virbild, den Giuseppe Verdi, huet dëst Wierk gelueft.

Hien huet am Ganzen 12 Opere komponéiert, wourënner *Manon Lescaut, La Bohème, Tosca*, a *Madame Butterfly*.

## Um Spaweck
Christiane Schmit

D**'Christiane Schmit**, gebuer de 27. Dezember 1951 an der Stad Lëtzebuerg, ass eng lëtzebuergesch Molerin a Konschtprofessesch.

## Kuckt och
* Lëscht vu lëtzebuergesche Konschtschafenden
## Um Spaweck
* D'Christiane Schmit op der Websäit vum ''Cercle artistique de Luxembourg''
.csv (Dateiformat)

**.csv**, ofgeleet vu **Character Separated Values**, ass d'Kennzeeche fir en Dateiformat dat d'Form vun enger Textdatei huet. Dëst Kennzeeche gëtt mat engem Punkt un den Numm vun enger Datei ugehaang, z.&nbsp;B.: *Telefonadressen.csv*. Et handelt sech ëm eng einfach strukturéiert Datei, ëm e Format, dat haaptsächlech gebraucht gëtt, fir Donnéeën tëscht zwéi Programmer z'iwwerdroen an auszetauschen, Programmen, déi mat eegenen Dateiformate schaffen, déi ënnereneen net kompatibel sinn. Dat ass z.&nbsp;B. de Fall, wann een Telefonkontakter per Kabel oder Bluetooth vun engem Handy op e Computer oder ëmgekéiert wëllt iwwerdroen. Et ass also e Format, dat eng Zwëschespäicherung vun Donnéeën erlaabt. 
Déi eenzel Wäerter ginn duerch e speziellt Trennzeechen (e Komma oder Stréchpunkt z.&nbsp;B.) vuneneegehal.

An CSV-Dateie kënnen Tabellen oder Lëschte vun Date vu verschiddener Längt duergestallt ginn. Bei Windows ginn normalerweis déi eenzel Datesätz duerch en Zeilenëmbroch (engl: *Carriage return*) getrennt.

Dat gesäit da sou aus, wann de Komma als Trennzeeche benotzt gëtt:
 Virnumm,Numm,Strooss,Uertschaft,Telefon
 Jimmy,Zeyen,Europaplaz,Wuermer,235277
 Lilly,Haupert,Kiirchestrooss,Ierpeldeng,869653
 Jean,Baldauf,Ronnewee,Ettelbréck,253781

## Kuckt och
Lëscht vu Computerbegrëffer
.tif

**TIFF** steet als Ofkierzung fir **Tagged Image File Format** (**TIFF** oder och kurz *TIF*) an ass d'Kennzeeche vun engem Dateiformat fir Biller. D'TIF-Format gouf ufanks vun Aldus (1994) ausgeschafft a vun Adobe iwwerholl.

## Kuckt och
* Lëscht vu Computerbegrëffer
Uruguay

Den **Uruguay**, mat offiziellem Numm **República Oriental del Uruguay** (spuenesch fir *Republik ëstlech vum [[Uruguay (Floss)|(Floss) Uruguay]]*, ass e Staat am Südoste vu Südamerika.

D'Land grenzt am Norden u Brasilien, am Osten un den Atlanteschen Ozean, am Süden un de Rio de la Plata an am Westen, duerch de Río Uruguay getrennt, un Argentinien.

D'Haaptstad ass Montevideo.

## Um Spaweck

*  Offizielt Portal vun Uruguay
Zortéieralgorithmus

E **Zortéieralgorithmus** ass en Algorithmus, deen eng Lëscht vun Elementer (Objeten) an eng gewësse Reiefolleg bréngt. Dofir muss um Ensembel vun den Objeten eng total Uerdnung, sief et eng numeresch oder lexikographesch, definéiert sinn.

Zortéieralgorithmen, déi fir d'Zortéierung mat zousätzlechem konstanten, also vun der Datequantitéit onofhängege Späicherbedarf auskommen, nennt een *in-place*. Weider ënnerscheet een tëscht stabillen an net-stabillen Zortéieralgorithmen. Bei stabillen Zortéieralgorithme bleift d'Reiefolleg vun den Datesätz, deenen hiren Zortéierschlëssel d'selwecht ass, erhalen, wärend net-stabiller dat net garantéieren.

## Allgemengt Zortéieren
Beim allgemengen Zortéiere ginn, am Géigesaz zum speziellen Zortéieren, fir d'Léisung vum Zortéierproblem Vergläichsoperatiounen tëscht de Schlësselen ausgefouert.

### Beispiller
* Bubblesort (Lafzäit: \mathcal{O}(n^2), stabil, in-place)
* Heapsort (Lafzäit: \mathcal{O}(n\log n), net-stabil, in-place)
* Mergesort (Lafzäit: \mathcal{O}(n\log n), stabil, out-of-place)
* Quicksort (Lafzäit: \mathcal{O}(n^2), Average-Case: \mathcal{O}(n\log n), net-stabil, in-place)
D'Lafzäit ass an der Landau-Notatioun duergestallt a bezitt sech op de schlëmmste Fall.

### Ënnescht Born fir d'allgemengt Zortéieren

## Speziellt Zortéieren
Dat speziellt Zortéiere baséiert op speziellen Eegenschafte vun den Objete fir d'Zortéierung duerchzeféieren.

### Beispiller
* Countingsort (Lafzäit: \mathcal{O}(n+k), stabil, out-of-place)
* Bucketsort (Lafzäit: \mathcal{O}(n+k), stabil, out-of-place)
D'Lafzäit ass an der Landau-Notatioun duergestallt a bezitt sech op de schlëmmste Fall.

## Literatur
* Thomas H. Cormen, Charles E. Leiserson, Ronald L. Rivest: *Introduction to Algorithms*. MIT Press, 1990.

## Um Spaweck
Nicholas Muller

Den **Nicholas Muller**, gebuer de 15. November 1836 zu Déifferdeng, a gestuerwen den 12. Dezember 1917 zu New Brighton op Staten Island, USA, war e Member vum amerikanesche Kongress. Hie war mat sengen Elteren aus Lëtzebuerg ausgewandert an huet sech mat hinnen zu New York néiergelooss.

## Studien
* Primärschoul zu Metz
* Athenäum zu Lëtzebuerg

## Seng Karriär
* 20 Joer laang bei der Eisebunn (*ticket agent*);
* Promoteur an am Ufank ee vun den Direktere vun der Germania Bank zu New York City;
* 1875-1976: Member vun der *New York State Assembly*;
* (1877-1881) an (1883-1887): Member vum amerikanesche Kongress (Demokrat). An dësen zwou Legislaturperioden huet hien de *Committee on Militia* presidéiert;
* 1888: President vum Police-Conseil (*Police Board*);
* 1899-1902: Nees Member vum Kongress;
Hien ass 1917 zu New Brighton gestuerwen a gouf um Green-Wood Cemetery begruewen.

## Um Spaweck
* Säit vun der Luxembourg American Cultural Society 
* Biographie vum Nicholas Muller op der Säit vum amerikanesche Kongress
Canton de Manosque-Sud-Est

De **Canton de Manosque-Sud-Est** war bis Mäerz 2015 eng franséisch administrativ Andeelung am Arrondissement Forcalquier, am Departement Alpes-de-Haute-Provence an der Regioun Provence-Alpes-Côte d'Azur. Bei der Kantonalreform vun 2014 gouf de Kanton ofgeschaaft.

## Gemengen am Kanton

| Corbières || align="right" | 791 || align="right" | 04220 || align="right" | 04063
|-
| Manosque || align="right" | 3&nbsp;864 (1) || align="right" | 04100 || align="right" | 04112
|-
| Sainte-Tulle || align="right" | 3&nbsp;055 || align="right" | 04220 || align="right" | 04197
|}
Fridtjof Nansen

De **Fridtjof Nansen**, gebuer den 10. Oktober 1861 um Haff *Store Frøen* bei Christiania, dem haitegen Oslo, a gestuerwen den 13. Mee 1930 zu *Lysaker*, enger Gemengesektioun vu Bærum, dem westleche Faubourg vun Oslo, war en norwegesche Fuerscher a Friddensnobelpräisdréier.

De Fridtjof Nansen huet Zoologie studéiert an hie war vun 1882 bis 1887 Conservateur an engem Musée zu Bergen, wou hie sech haaptsächlech mat Projete vun der Erfuerschung vun der Nordpolarregioun ofginn huet.

An de Méint August a September vum Joer 1888 huet hien als éischten eng Expeditioun op Schi vun Osten no Westen queesch iwwer dat 3&nbsp;000 Meter déckt Äis vu Grönland gefouert.

Hie war vun 1906 bis 1908 norwegesche Botschafter zu London.

Nom éischte Weltkrich huet hien dobäi gehollef datt déi däitsch Zaldoten déi a Krichsgefaangeschaft gerode waren nees an hir Heemecht zeréckgoe konnten. Hien huet sech och als *Héichkommissar* vum Vëlkerbond fir d'Awunner vu Russland agesat déi Honger gelidden hunn.

1922 krut hien de Friddensnobelpräis.

1964 gouf en Aschlagkrater Nansen um Äerdmound no him genannt.
## Um Spaweck
James Bausch

Den **James Aloysius Bernard Bausch**, genannt **Jim Bausch**, gebuer den 29. Mäerz 1906 zu Marion Junction, South Dakota, USA, a gestuerwen den 9. Juli 1974 zu Hot Springs, Arkansas, war en US-amerikanesche Liichtathleet, vu lëtzebuergescher Ofstamung.

Den James Bausch war de Jong vum Peter Bausch, deen de 26. Oktober 1868 zu Ierpeldeng gebuer gouf, a vun der Katherine Marso.

## Sportlech Leeschtungen
Hien huet 1932 bei den Olympesche Spiller zu Los Angeles an den USA, am Zéngkampf eng Goldmedail gewonnen. Mat sengen 8462,235 Punkten, déi hien dunn erreecht huet (6736 Punkten no der Tabell, déi zanter 1985 a Kraaft ass) huet hien en neie Weltrekord opgestallt. Hie war e villsäitege Sportler. Ausser der Liichtathleetik huet hien nach American Football a Basketball gespillt.

* 1931: 1. bei den amerikanesche Meeschterschaften am Pentathlon
* 1931: 6. bei den amerikanesche Meeschterschaften am Decathlon
* 1932: 1. bei den amerikanesche Meeschterschaften am Decathlon

1932 huet hien den *James E. Sullivan Award* kritt, fir de beschten Amateur-Sportler vum Joer.
 
Seng Sportlercarrière huet hie spéider als professionellen American Football-Spiller virugefouert.

De Bausch huet den Zweete Weltkrich matgemaach. Nom Krich huet hie sech mat der Majoriw Voyles zu Tusla, Oklahamo bestuet an ass op Hot Springs, Arkansas geplënnert wou hie fir de Landwirschaftsministère geschafft huet.

## Publikatiounen
* Bausch, James: *Winners Are Big Tippers*, Roman, Pentland Press NC. 2001,

## Um Spaweck
* Säit vun der ''Hall of Fame'' mat enger Biographie vum James Bausch mat Foto 
* Den James Bausch als Footballspiller 
* Säit vun der Luxembourg American Cultural Society mat den Nimm vu Lëtzebuerger Auswanderer no Amerika
Normung

D**'Normung** ass en Uerdnungsinstrument fir Technik a Wëssenschaft, an doriwwer eraus och vum perséinleche Liewen.

Et ass een integréierte Bestanddeel vun de Wirtschafts- Sozial- a Rechtsuerdnungen.

D'Normung huet als Aufgab, eng plangméisseg Vereenheetlechung vu materiellen an immaterielle Géigestänn, fir déi intresséiert Kreesser, a fir d'Allgemengheet opzestellen.

Si dréit zur Sécherheet vu Mënschen a Material bäi, grad sou wéi zur Qualitéitsverbesserung an alle Liewensberäicher, an och zur Uerdnung an Informatioun a de jeeweilegen Normungsgebidder.

D'Normung kann op regionalem, nationalem, an internationalem Niveau duerchgefouert ginn.

Déi bekanntst Normen a Mëtteleuropa sinn d'DIN-Normen an zanter en ettlech Joren am Zesummenhank mat der Vereenheetlechung an der EU, d'EN-Normen, an ISO-Normen, och nach EN-ISO genannt, zanter se vun der EU onverännert vum Original iwwerholl goufen.
Bernard J. Cigrand

De **Bernard J. Cigrand**, gebuer den 1. Oktober 1866 zu Waubeka am Wisconsin, a gestuerwen de 16. Mee 1932, war en US-amerikaneschen Zänndokter an Universitéitsprofesser op der *Fakultéit fir Zänndokteren* vun der Universitéit vun Illinois zu Chicago.

Hie gouf als Jong vu lëtzebuergeschen Eltere gebuer, déi zéng Joer viru senger Gebuert vu Lëtzebuerg an Amerika ausgewandert waren.

Säi Papp war den Nicolas Cigrand (1831-1921), Schmadd vu Buerglënster, seng Mamm d'Susanne Schmidt (1839- 1931) vu Menster. De Bernard J. hat eng Zänndokteschpraxis zu Chicago an huet och um *College of Dentistery* vun der Chicagoer Universitéit vun Illinois dozéiert. Vun 1903 bis 1906 war hien hiren Dekan.

Iwwer d'Grenze vun den USA eraus ass hien als groussen amerikanesche Patriot bekannt ginn. Hie gëtt als Papp vum Fuendelsdag dem sougenannte *[[Flag day]]* ugekuckt, a gëtt an där Qualitéit och gefeiert.

Hien huet nämlech op ville Plaze Konferenzen iwwer de Patriotissem an den amerikanesche Fändel gehalen, an och Publikatiounen doriwwer verëffentlecht. Hien ass dofir agetratt, dat e Fuendelsdag als e nationale Feierdag agefouert soll ginn. Dat ass och 1916 ënner dem President Woodrow Wilson geschitt, an ass 1949 vum President Harry S. Truman gesetzlech confirméiert ginn.

De 14. Juni 2017 gouf zu Buerglënster virum Gebuertshaus vu sengem Papp eng Büst vum Bernard J. Cigrand ageweit. D'Büst, déi vum Georges Calteux entworf gouf, stoung virdrun am Haff vum Buerglënster Schlass. Nodeem d'Cigrand-Haus, dat nach engem am Besëtz vun der Famill ass, restauréiert gouf, ass d'Büst dohin deplacéiert an nei ageweit ginn.

## Um Spaweck
* Universitéit vun Illinois zu Chicago: D'Zänndokteschfakultéit éiert de Bernard J. Cigrand
* Säit mat enger Éierung vum Bernard J. Cigrand, dem Papp vum ''Fuendelsdag''
* Säit vun der Luxembourg-American Cultural Society iwwer de Bernard J. Cigrand
* Liewenslaf an Éierung vum Papp vum Fuendelsdag
Drotseelklemm

**Drotseelklemme** gi benotzt fir bei stole Seeler, Seel-Ennverbindungen ze maachen.

Drotseelklemme fir stole Seeler ginn an der DIN-1142 an EN 13411-5-1 beschriwwen.

Si musse gebraucht ginn, soubal wéi sécherheetstechnesch Ufuerderungen optrieden. Séchertheetstechnesch Ufuerderunge si ginn, wann duerch d'Versoe vun den Ennverbindungen, Persounen oder Material Schued leide kënnen.

Drotseelklemmen aus DIN-1142 däerfen net fir Fërderseeler am Biergbau benotzt dinn, an och net fir Seelsystemer a Schmelzen an a Walzwierker. Seel-Ennverbindunge fir sou Betriber ginn no der DIN-15&nbsp;020 berechent.

Si däerfen och net gebraucht gi bei Seeler déi Laaschte mussen hiewen, mat Ausnam vun Uschlagmëttelen déi fir e spezifeschen, eemolege Gebrauch virgesi sinn.

### Montage

Déi éischt Seelklemm muss direkt nieft der Kausch festgemaach ginn. Déi aner mussen duerno all Kéier op d'mannst eng Klemmebreet vuneneen ubruecht ginn. De Klemmbigel däerf ni op deen Deel vum Drotseel kommen deen d'Laascht dréit.

### Bezeechnung

Beispill:

Eng Drotseelklemm *S* vun der Nenngréisst 22 gëtt an der DIN-Norm follgendermoosse beschriwwen: Se besteet aus engem Klemmbigel, *SA*, engem Klemmbak, *SB*, an zwou Bundmudderen *SCI*. Déi ganz Bezeechnung wéi se bei Bestellungen no DIN-Norm gebraucht gëtt ass: *Drahtseilklemme DIN 1142 - S22*.
Peugeot 203

D**'Peugeot 203** gouf tëscht 1948 an 1960 mat iwwer 685&nbsp;000 Exemplaire vum franséischen Autosconstructeur Peugeot zu Sochaux gebaut. Et war den éischten neientwéckelte Modell vu Peugeot nom Zweete Weltkrich, a vun 1949 bis 1954 war et den eenzege Modell dee Peugeot verkaaft huet.

### Geschicht
1941 huet Peugeot mat enger Etüd vum zukënftege Modell 203 ugefaangen, ënner schwéiere Bedingungen, well d'Wehrmacht d'Wierk ënner Beschlag hat. Peugeot huet an deem Wierk missen Arméismaterial fir d'Besatzungsmuecht produzéieren, an dat war dofir een Haaptugrëffszil vun den alliéierte Lancaster-Bomberen. Wéi d'Besatzer sech um Enn vum Krich hu missen zeréckzéien hu s'eng Parti vun de Maschinne geklaut, an an Däitschland transportéiert, an dat Geschier dat se net gezoppt haten, hu se schwéier beschiedegt stoe gelooss.

Am Oktober 1948 ass den neien Auto um "Mondial" zu Paräis virgestallt ginn.
D'203 huet d'202 ofgeleist, déi vill ze vill al war am Verglach mat der Konkurrenz. Iwwregens ass d'Citroën 2CV och do virgestallt ginn.

### Technik
D'203 war e ganz modernen Auto a senger Zäit vläicht souguer am viraus. En hat eng modern Karrosserie, déi éischt Karrosserie vu Peugeot, déi sech selwer gedroen huet, an eng Technik déi fir déi Zäit net gewinnt war.

De Motor hat "nëmmen" 1290 ccm, an enger Zäit an där d'Konkurrenz haaptsächlech déck Motoren agebaut huet.

D'203 ass am Ufank net extra gutt bei de Leit ukomm, mä huet ganz séier e gudden Numm kritt well et en zouverlässegen Auto war.

Seng Konkurrente waren deemools d'Citroën 11, an d'Simca 8.

### Modeller
Et goufe verschidde Modeller vun der 203 ugebueden:

*1949 d**Découvrable''
*1951 de ''Cabriolet'' mat engem Interieur aus Lieder!
*1950 d''Familiale'' an d**Commerciale*
*1952 de *Coupé'' deen am Ganzen nëmmen 1000-mol gebaut gouf.

Seng Karosserie ass bal net geännert ginn a senger "Karriär", d.&nbsp;h. bis Februar 1960.

1954 huet Peugeot 13 Spezialmodeller fir den Tour de France gebaut.

D'Produktioun vun der 203 war de 26. Februar 1960 owes um 10 Auer eriwwer, de leschte war de Modell mat der Chassisnummer 1 908 056.

### Stéckzuelen no Joren

## Um Spaweck

Link Site Peugeot 203
Simca 8

D' **Simca 8** war en Autosmodell, dee vun 1938 bis 1951 vum franséische Constructeur Simca gebaut gouf.

Simca war déizäit eng Filial vun der italieenescher Firma Fiat.

## Um Spaweck
* Privat Websäit iwwer de Simca 8
Richard F. Kneip

De **Richard Francis "Dick" Kneip**, gebuer de 7. Januar 1933, a gestuerwen den 9. Mäerz 1987, war vun 1971 bis 1978 Gouverneur vum USA-Staat South-Dakota.

Hie war Member vun der anerikanescher demokratescher Partei, an den éischte kathoulesche Gouverneur vu South-Dakota.

De Richard F.Kneip koum zu Tyler, Minnesota op d'Welt, als Jong vum Berniece a Frank Kneip, a war vu lëtzebuergescher Ofstamung.

Hien huet op der Universitéit vu South-Dakota an op der St. John's Universitéit studéiert. Säi Militärdéngscht huet hien an der US Air Force gemaach, an hat duerno e Grousshandel mat Ekipementer fir d'Mëllechindustrie.

Vun 1965 bis 1971 war hie Senator vu South-Dakota. Wéi de Richard F. Kneip 1970 zum Gouverneur vu South-Dakota gewielt gouf, huet hien de Republikanesche Kandidat Frank Farrar geschloen. Beim Vollek war hie ganz beléift a gouf allgemeng *Dick* genannt. Wéi hie gewielt war, ass hie mat senger Fra Nancy a sengen 8 Jongen, als jëngste Gouverneur, a seng nei offiziell Wunneng agezunn. Hie war den éischte Gouverneur, dee fir dräi sukzessiv Terme gewielt gouf, an huet sech wärend senger Amtszäit fir Reformen agesat. 1978 ass hie kuerz virum Enn vu sengem drëtte Mandat zeréckgetratt.

Hie gouf dunn 1978 vum President Jimmy Carter als Ambassadeur op Singapur geschéckt. De Retour als Gouverneur ass him awer net gegléckt, well hien 1986 d'Wale verluer huet.

U Kriibs erkrankt, ass hien den 9. Mäerz 1987 am Alter vu 54 Joer fréizäiteg zu Sioux Falls, South-Dakota gestuerwen, a gouf um St. Michael Cemetery zu Sioux Falls begruewen.

## Um Spaweck
*Éierentafel mat der Biographie vum Richard F. Kneip
Nicolas Gonner

Den **Thomas Nicolas Gonner**, gebuer den 8. Januar 1835 zu Lëtzebuerg am Pafendall, a gestuerwen den 20. Dezember 1892 zu Dubuque, Iowa, USA, war e lëtzebuergeschen Historiker, Schrëftsteller, Editeur an Ingenieur.
__TOC__
Den Nicolas Gonner huet zu Lëtzebuerg am Ufank am Kanton Réimech als sougenannte Kantonalpiqueur geschafft. 1861 huet hie sech mat dem Buergermeeschter vu Palzem senger Duechter bestuet, an 1866 ass d'Koppel mat hiren dräi Kanner vu Lëtzebuerg ausgewandert an huet sech an Amerika zu Dubuque, Iowa néiergeloss. Do huet hie vun 1871 un d*'Luxemburger Gazette / Für Wahrheit und Recht im Dienste der hl. Kirche* erausginn. An där Zeitung huet hien eege literaresch Wierker, an déi vu Frënn publizéiert. D'Zeitung ass bis 1918 erauskomm.

Zu den Zwangsëmssidlungen um Beispill vum Dakota huet hie geschriwwen: *"Die Indianer haben den Staat mit Ausnahme der jetzt auch abgetretenen Reservationen so gut wie geräumt und stehen der Cultur nicht mehr im Wege."*

Nom Doud vum Nicolas Gonner, 1892, hat säi Jong d'Editioun vun der *Gazette* virugefouert. Den Nicolas Gonner ass och bekannt duerch seng historesch Recherchen.

Fir un hien z'erënneren huet déi Lëtzebuerger Post 1992 en Timber mat sengem Portrait erausginn, an um Kierchbierg gouf eng Strooss no him benannt. 

## Publikatiounen
* 1863, Broschür fir de Réimecher Gemengerot, *Die Moselbrücke zu Remich*.
* 1874, Neioplo 1876. *Das Luxemburger Land. Seine Geschichte, seine Bewohner, sein Handel und sein Wandel. Ein populärer Abriss des Wissenswerten über das Grossherzogtum Luxemburg*.
* 1879. *Onserer Lidder a Gedichter an onser lëtzebuergesch-deitscher Sprooch*.
* 1889. *Die Luxemburger in der Neuen Welt*. Dubuque, Iowa: Drock vun der 'Luxemburger Gazette', xix-489 S. [S. 327-458: biographesch Notizen iwwer eminent lëtzebuergesch Emigranten no Amerika). [Dëst fundamentaalt Wierk ass vum Jean Ensch, Carlo Hury a Jean-Claude Muller an de Joren 1985-1987 an zwee Bänn nei opgeluecht ginn. Gouf duerno an enger englescher Versioun ënner dem Titel: *Luxembourgers in the New World* nei verëffentlecht, Éditions-Reliures Schortgen, 1986-1987.]
* Gonner, Nicolas (Ed.), 2008. *Prairieblummen: eng sammlonk fu lidder a gedichter an onserer létzebûrgerdeitscher sprôch*, Virgestallt a kommentéiert vum Sandra Schmit. 292 p. Lëtzebuerger Bibliothéik Nr. 15. Centre national de littérature, Mersch, Faber. ISBN 978-2-919903-10-8. Enthält Gedichter vun den dräi Amerika-Auswanderer Nikolaus Becker, Johann-Baptist Nau an Nicolas Gonner. D'Originaleditioun ass 1883 zu Dubuque, Iowa (USA) erauskomm.
* 2002. *Een Dram*

## Literatur
* Krier, Guy, 1982. *Markante Persönlichkeiten aus Pfaffenthal.* In: 125 Joer Sang a Klang Pafendall. Dréckerei Print-Service, Lëtzebuerg, 280 S. (Cf. S. 61).
## Um Spaweck
* Den Nicolas Gonner am Luxemburger Autorenlexikon.
* D'online Versioun vun der Originalausgab Die Luxemburger in der Neuen Welt, 528 Säiten, ka rofgeluede ginn.
James Schwebach

Den **James (Jakobus) Schwebach**, gebuer de 15. August 1847 zu Platen, a gestuerwen de 6. Juni 1921 zu La Crosse am Wisconsin, war den drëtte réimesch-kathoulesche Bëschof vun der Diözees La Crosse am Wisconsin (Amerika).

Hie war de 16. Juni 1870 geweit ginn a gouf den 11. Dezember 1891 Bëschof.

## Um Spaweck
* Säit vun der ''Luxembourg American Cultural Society'' iwwer d'Lëtzebuerger an Amerika