Kënzeg

**Kënzeg** (lokal: **Kéinzig**) ass eng lëtzebuergesch Uertschaft an der Gemeng Käerjeng. Bis Enn 2011 war et den Haaptuert vun der fréierer Gemeng Kënzeg.

De Kënzeger hire Spëtznumm ass *Fräschefänkerten*.
## Geographie
Kënzeg läit op der belscher Grenz no bei de Quelle vun der Äisch, an op der Waasserscheed vum Anzochsgebitt vun der Meuse an dem Rhäin.

Säin héchste Punkt ass um Flouer vu Féngeg um *Kues*, op enger Héicht vun 395 m.

Kënzeg huet ee ländleche Charakter an et gëtt nach eng Hallef Dose Bauerebetriber am Duerf.

### Nopeschuertschaften

*Zu Lëtzebuerg: Féngeg, Uewerkäerjeng, Nidderkäerjeng, Lénger, Grass a Koler.
*An der Belsch: Gierleng a Séilen.

## Geschicht
Déi éischt Spuer vun Awunner zu Kënzeg ass an den 1990er Joren entdeckt ginn, wéi eng aristokratesch Grafkummer aus der Zäit vun de Gallier fonnt ginn ass an déi op 200 v. Chr. konnt datéiert ginn.

Schrëftlech gëtt Kënzeg fir d'éischt an der éischter Hallschent vum 8. Joerhonnert an engem Dokument vum Karl Martell ernimmt.

1495 ginn zu *Kuntzig* 22 Stéit mat Feierplaze gezielt.

### Millen zu Kënzeg
Zu Kënzeg gouf et fréier zwou Millen, d'Peschmillen an d'Schockmillen. D'Peschmille stoung laanscht Falterbaach op der hallwer Streck tëscht der haiteger *Rue de la Gare* oder *Schwämm* wéi déi Kënzeger soen, an der *Rue des Prés* (*Am Pad*). Vun der Millen ass haut näischt méi ze gesinn. D'Schockmille steet am Ausgank vum Duerf wann een op Grass fiert op der lénkser Säit vum CR110, an ass um Kadasterplang an der Kadastersektioun *Section des Moulins* agedroen.

## [[Hausnumm|Hausnimm]] zu Kënzeg

* A Jongesch (Famill Kirsch)
* A Kéijauns oder beim Kéijenni: an der Ënneschtgaass den Haff Jeitz
* An Dillessen: um Knapp
* Beim Riterchen oder beim Jéngeli: an der Ënneschtgaass den Haff Eugène Kirsch
* Beim Schani: an der Laanggaass den Haff Erny Kirsch
* Beim Jauni: um Haff (Rue de l'École), fréier den Haff Sales
* Beim Jeeki: De fréieren Eisewuerebuttek op der Kräizung vum Breedewee an der Schwämm
* Beim Jeeki: De fréiere Coiffer an der Laanggaass
* A Jauns: fréier Epicerie an der Schwämm
* Beim Kräiter
* A Mëllesch
* A Berens: Famill Klein um Knapp
* A Schapp oder beim Schappert: den Zammermannsbetrib um Knapp (Heinen)
* A Klautjes: an der Ieweschtgaass
* Beim Biekerech: am Eecherwee (rue de Grass): fréier d'Haus vum Jos Dahm
* Beim Männchen oder beim Schullerjang: fréier d'Wiertschaft um Haff
* Beim Groussen: fréier d'Wiertschaft Schmit an der Schwämm

## Stroossennimm zu Kënzeg

Den Numm *An der Schwämm* kënnt dohier well fréier, ongeféier op der Plaz wou haut de Foussballsterrain ass, e Weier war, an deem d'Äerz gewäsch *(geschwämmt)* gouf, dat duerno op der Simmerschmelz verschafft gouf.

Där Weiere gouf et och nach um Laf vun der Méinschbaach am *Arelerwee*. Well déi Weiere just op der Grenz bei der Gossemaark LB052 op lëtzebuergeschem Terrain louchen an och Awunner vun der belscher Uertschaft Séilen do Bounäerz gewäsch hunn, war am Grenzvertrag vun 1844 festgehale ginn datt déi sollte fräien Zougank hunn.
## Plazen un Flouer
*Neidréisch
*Nuechtbann

## Veräinsliewen
* *Entente des sociétés*
* Fräizäit-Sport Kéinzeg organiséiert sportlech Aktivitéiten am net-kompetitive Beräich (Fräizäit-Sport).
* Päerds- an Trakterfrënn Lëtzebuerg
* De Foussballclub ''Étoile sportive Clemency''
* ''Harmonie Clemency''
* De Gesangveräin *Chorale Sainte Cécile Clemency*

## Kuckeswäertes

* Déi Wëll Lann, ee vun den eelsten a déckste Beem zu Lëtzebuerg. Déi Wëll Lann huet no engem Stuerm vum 25. Juni 2006, bei deem den Haaptaascht ofgebrach war, bis op de Stamm zeréckgeschnidde misse ginn, schéisst awer nach ëmmer aus.
* D'Maximäinskapell nieft der Lann mat der Fräiheetsplaz.
* D'Kierch Kënzeg, um *inventaire supplémentaire* vun de Klasséierte Monumenter.
* D'Schlass (Nationaalt Monument; Privatbesëtz)
* De Mammutbam am Schoulhaff.
* Op der belscher Grenz d'Kapell *Um Kues*.

## Literatur
* Schroeder, Michael: *Wachsmuot von Künzich (Kunzech): ein Luxemburger Minnesänger* - In: Annuaire: vol. II des actes du XXIe congrès international des sciences généalogique et héraldique de Luxembourg (1994) / Association luxembourgeoise de généalogie et d'héraldique = Jahrbuch / Luxemburger Gesellschaft für Genealogie und Heraldik. - 1995, p.&nbsp;59-72, ill.

## Bekannt Leit vu Kënzeg
* Jean Octave, Journalist 
* Louis Biren bekannt als *Wonesch Lou*.
* Fritz Haupert, Turner
* Charles Bachmann, Leefer
* Robert Mergen, Marcheur

## Kuckt och
* Kierch Kënzeg

## Um Spaweck