open-index/open-wikipedia-markdown huggingface dataset:
Lëscht vun de Kadastergemengen

Dës Lëscht vun den 130 Kadastergemengen ass en Deel vun de 

Déi Kadastergemengen, déi a bloer Schrëft opgelëscht sinn, si fréier Gemengen, déi entweeder duerch Fusioun oder Ëmbenennung keng offiziell Gemeng méi sinn. Dat betrëfft nëmmen déi fréier Gemengen, déi am Ament wéi de Kadaster opgeholl gouf, nach eng eegestänneg Gemeng waren.

## Um Spaweck
* Liste des communes et des sections cadastrales 2018 op der Internetsäit vum Kadaster
Jens Stoltenberg

De **Jens Stoltenberg**, gebuer de 16. Mäerz 1959 zu Oslo, ass en norwegeschen Ekonomist a Politiker vun der sozialdemokratescher Aarbechterpartei. 

Vum 1. Oktober 2014 bis den 30. September 2024 war hie Generalsekretär vun der NATO. Enn Mäerz 2022 krut hien, wéinst dem Krich an der Ukrain säi Mandat ëm ee Joer verlängert, dat am Fong Enn September 2022 op en Enn hätt solle goen. Den 1. Oktober 2024 gouf de Mark Rutte säin Nofollger.

## Karriär
De Stoltenberg huet Ekonomie studéiert a war eng Zäit laang Journalist. 1993 gouf hien eng éischt Kéier an de Storting (Parlament) gewielt. Hie war vun 1990-2001 Staatssekretär am Ëmweltschutzministère, 1993-1996 Wirtschafts- an Energieminister, an da bis 1997 Finanzminister.

Vum Mäerz 2000 bis 2001 war e Ministerpresident vun Norwegen. 2002 gouf e President vu senger Partei. De 17. Oktober 2005 gouf hien eng zweet Kéier Premierminister. Bei de Parlamentswalen am September 2009 gouf seng *Arbeiderpartiet* mat 35,4 Prozent vun de Stëmmen nees déi stäerkst Partei, an hie blouf weiderhi Premier.

Am September 2013 huet sech no de Parlamentswalen eng Koalitioun ouni d*'Arbeiderpartiet* gebilt, an d'Erna Solberg gouf Premierministesch.

Den 28. Mäerz 2014 gouf de Stoltenberg, als Nofollger vum Anders Fogh Rasmussen, zum NATO-Generalsekretär ernannt. Hien huet säin Amt den 1. Oktober 2014 ugetrueden.

## Um Spaweck
Aage Niels Bohr

Den **Aage Niels Bohr**, gebuer den 19. Juni 1922 zu Kopenhagen, an och do gestuerwen den 8. September 2009, war en dänesche Physiker an Nobelpräisdréier.

Hie war de Jong vum Niels Bohr. 1975 krut en zesumme mam Ben R. Mottelson a mam James Rainwater den Nobelpräis fir Physik „fir d'Entdeckung vun der Verbindung tëscht kollektiver a Partikel-Beweegung an Atomkären an d'Entwécklung vun der Theorie vun der Struktur vun den Atomkären déi op dëser Verbindung baséiert“.
## Kuckt och

* Lëscht vu Physiker
José Sócrates

De **José Sócrates Carvalho Pinto de Sousa**, ʒuˈzɛ ˈsɔkɾɐtɨʃ kɐrˈvaʎu ˈpĩntu də ˈsɔzɐ, gebuer de 6. September 1957 zu Vilar de Maçada (Alijó, Distrikt Vila Real), ass e portugisesche Politiker.

Hie gouf den 12. Mäerz 2005 Ministerpresident vu Portugal, an ass den 23. Mäerz 2011 zeréckgetrueden.

De Sócrates ass vun Haus aus medezineschen Ingenieur. En huet seng politesch Karriär no der Oeilletsrevolutioun (1974) bei de *Jonge Sozialdemokraten* ugefaangen. 1981 gouf e Member vun der Sozialistescher Partei (PS), fir déi en 1987 an d'Parlament gewielt gouf.

1991 gouf en nationale Sekretär vum PS an 1995 Staatssekretär fir Ëmwelt an der Regierung vum Premier Guterres. 1997 gouf e Minister fir Sport a Jugend an 1999 Minister fir Ëmwelt.

Wéi 2002 dem José Manuel Barroso seng PSD d'Wale gewonnen huet, gouf de Sócrates Chef vun der sozialistescher Oppositiounsfraktioun am Parlament. 2004 gouf hie Generalsekretär vun der PS.

D'Parlamentswale vum Februar 2005 goufe vun de Sozialiste gewonnen, a sou gouf de Socrates den 12. Mäerz vum President George Sampaio zum Premierminster ernannt. Am September 2009 gouf hien am Amt confirméiert, och wa seng Partei eng Minoritéit am Parlament hat. Dës huet e Vertrauensvote, am Zesummenhang mam Staatsbudget, an deem Spuermoossname virgesi waren, net iwwerstanen, an d'Regierung Socrates ass zeréckgetrueden.

Am November 2014 koum hien an Untersuchungshaft, wéinst Verdacht op Korruptioun a Geldwäsch, an déi och säi Chauffeur, e Geschäftsmann an e Jurist verwéckelt wieren.

## Um Spaweck

* Websäit vun der portugisescher Regierung
Staustuf Stadbriedemes-Palzem

D**'Staustuf Stadbriedemes-Palzem** läit um Kanalkilometer 229,87 vun der Musel tëscht der Lëtzebuerger Uertschaft Stadbriedemes an der däitscher Uertschaft Palzem. Den hydrostatesche Stauspigel ass bei 140,50 m (NG-L).

Si gouf vun 1962 bis 1964 am Kader vun der Kanaliséierung vun der Musel gebaut.

## Elementer vun der Staustuf
Vum Lëtzebuerger Uwänner bis op déi Däitsch Säit komme follgend Elementer hannereneen:
# Eng Schëffsschleis fir grouss Schëffer: D'Kummer vun der Schleis ass 170 m laang an 12 m breet; se huet eng Falhéicht vun 3,80 Meter. 
# Eng Bootsrutsch fir kleng Booter, z.&nbsp;B. Kayaken
# Eng Bootsschleis fir Sportsbooter
# E Wier mat:
# Enger Leeder fir Éilen bannen an engem Pilier an der Mëtt vum Wier
# Enger Fëschleeder
# Engem Lafwaasserkraaftwierk, dat vun der SEO bedriwwe gëtt.

## Illustratiounen

Fichier:Lock Stadtbredimus Luxembourg 02.jpg|Vue vun Nordwesten op d'Staustuf. Riets am Bild d'Schëffsschleis
Fichier:Lock_Stadtbredimus_Luxembourg_01.jpg|D'Ausfahrt vun der Schëffsschleis mat der Steierbréck
Fichier:SchleiSta1.JPG|Steierbréck vun der Staustuf Stadbriedemes-Palzem
Fichier:Roman_bridge_monument_02_Stadtbredimus_Luxembourg.jpg|D'Monument Réimerbréck nieft der Schëffsschleis


## Literatur
* Anonyme, 2008: *[[Kulturpad Stadbriedemes|Sentier culturel Stadtbredimus]]*. Brochure touristique, 23 p.&nbsp;10 × 21&nbsp;cm. Imprimerie Schomer-Turpel sàrl, Remich.
* Giuliani, Alfred, 1966: "Les centrales hydro-électriques de la Moselle." pp.&nbsp;88–115 in: *Le port de Mertert et la navigation de la Moselle*. Société du port fluvial, Mertert.

## Um Spaweck
Danielle Hennicot

D**'Danielle Hennicot**, gebuer den 3. November 1967 an der Stad Lëtzebuerg, ass eng lëtzebuergesch Bratsche-Solistin.

Si war Matgrënner vum Museksensembel *[[United Instruments of Lucilin]]*.

D'Danielle Hennicot ass d'Duechter vun der Pianistin a fréierer Politikerin Erna Hennicot-Schoepges.

## Um Spaweck
Geisha (Entreprise)

**Geisha** war den Numm vun enger lëtzebuergescher Fabrick vu Parfum, Seef, Fierfmëttel, Insekteverdillegungs- a soss cheemesche Produkter, déi zum Deel ënner deem Numm kommerzialiséiert goufen.

*Geisha* gouf 1924 vum Chef-Cheemiker vun der Stengeforter Schmelz, dem Jean-Pierre Schiltz an dem Désiré Deruelle gegrënnt. 1926 huet den Deruelle sech aus der Gesellschaft zeréckgezunn. Direkter war den Arthur Thill.

Bis 1932 war de Sëtz an der Villa Elisabeth am ënneschte Péitruss-Dall, du gouf d'Fabricksgebai an der *rue du Laboratoire* zu Bouneweg gebaut, um Terrain vun enger fréierer Zillebäckerei, an 1933 ageweit. An den 1960er Joren huet d'Fabrick zougemaach.

Haut ass am Gebai de *Centre médico-social* installéiert.

### Literatur
* Besch, François: "Der Duft längst vergangener Zeiten." In: *Tageblatt* Nr 187/13. August 2009, S. 20.
* "Geisha" in: ''A-Z Luxemburger illustrierte Wochenschrift'' Nr 22, 2. Juni 1935. 

## Um Spaweck
* Op industrie.lu
Staustuf Gréiwemaacher-Wellen

D**'Staustuf Gréiwemaacher-Wellen** (fr. *Barrage-écluse de Grevenmacher*) steet um Kanalkilometer 212,85 vun der Musel tëscht der lëtzebuergescher Uertschaft Gréiwemaacher an der däitscher Uertschaft Wellen.

D'Staustuf gouf vun 1962 bis 1964 am Kader vun der Kanaliséierung vun der Musel gebaut.

## Elementer vun der Staustuf
Vum Lëtzebuerger Uwänner bis op déi däitsch Säit komme follgend Elementer hannereneen:
:Eng Schëffsschleis fir grouss Schëffer: d'Schleisekummer ass 170 m laang an 12 m breet an huet eng Falhéicht vu 6,25 Meter. Den hydrostatesche Stauspigel ass bei 136,70 m (NG-L) mat duerno:.
# Enger Bootsrutsch fir kleng Booter, z.&nbsp;B. Kayaken
# Enger Bootsschleis fir Sportsbooter
: E mobilt Wier mat 2 Segmentsschiberen a mat:
# Enger Leeder fir Éilen bannen an engem Pilier an der Mëtt vum Wier 
# Enger Fëschleeder
# Engem Lafwaasserkraaftwierk dat vun der Cefralux, enger Duechtergesellschaft vun der SEO, bedriwwe gëtt.

## Literatur
* Giuliani, Alfred, 1966: "Les centrales hydro-électriques de la Moselle." pp.&nbsp;88–115 in: *Le port de Mertert et la navigation de la Moselle*. Société du port fluvial, Mertert.

## Illustratiounen

Fichier:Lock_Grevenmacher_Luxembourg_01.jpg|Ausfaart vun der SchëffsschleisVue flossopwäerts
Fichier:Muselschleis Gréiwemaacher Steierbréck w 295.jpg|D'Steierbréck vun der Maacher Staustuf
Fichier:Lock_Grevenmacher_Luxembourg_03.jpg|D'Steierbréck vun der Strooss aus gesinn
Fichier:Lock_Grevenmacher_Luxembourg_02.jpg|Ausfaart vun der SchëffsschleisVue flossofwäerts
Fichier:Lock_Grevenmacher_Luxembourg_04.jpg|Iwwerbléck iwwer d'Staustuf


## Kuckt och
* Lëscht vun de Bauwierker op der kanaliséierter Musel

## Um Spaweck
Société électrique de l'Our

D**'Société électrique de l'Our**, kuerz **SEO** ass eng Aktiegesellschaft déi den 29. Mee 1951 gegrënnt gouf. Si huet hire Sëtz an der Stad Lëtzebuerg. Haaptaktionäre si mat jeeweils 40,3 % de Lëtzebuerger Staat an dee däitschen Energieversuergungskonzern RWE Power.

Nieft dem Pompelspäicherwierk Veianen bedreift d'SEO och deelweis iwwer Duechtergesellschaften 12 Lafwaasserkraaftwierker an ass bei en ettleche Wandenergieanlage bedeelegt.

D'SEO ass u follgende Gesellschaften, déi am Beräich vun den erneierbaren Energië schaffen, bedeelegt:

* Agence de l'Energie S.A.
* Cedecel France S.A.: exploitéiert 4 hydroelektresch Zentralen a Frankräich, déi am Zesummenhank mat der Kanaliséierung vun der Musel gebaut goufen, an zwar déi op de Wierker vu Koenigsmacker, Uckange, Liégot a Pompey. De Stroum deen do produzéiert gëtt un d'franséischt Stroumnetz geliwwert.
* Cefralux S.à r.l.: exploitéiert déi hydroelektresch Zentral op der Staustuf Schengen-Opech.
* Soler S.A.: gehéiert zu 50 % der SEO an zu 50 % der CEGEDEL an exploitéiert follgend Kraaftwierker: Kraaftwierk Rouspert, Kraaftwierk zu Ettelbréck an d'Kraaftwierker zu Esch-Sauer. 
* Wandpark Burer Bierg S.A.
* Wandpark Gemeng Hengischt S.A.
* Wandpark Kehmen-Heischent S.A.
* Windpower S.A.

## Um Spaweck
* Websäit vun der SEO
Geisha

Ënner **Geisha** versteet een:

* eng japanesch Ënnerhalungskënschtlerin: Geisha
* eng lëtzebuergesch Fabrick vu cheemesche Produkter: Geisha
Waasserbuerg

**Waasserbuergen** oder **Waasserschlässer** si Buerge respektiv Schlässer, deenen hiert Areal op all Säit vu Waassergrief oder natierleche Waasserleef begrenzt ass.

## Kuckt och
### Waasserbuergen zu Lëtzebuerg
* Waasserbuerg Ierpeldeng
* Waasserbuerg Käerch
* Waasserbuerg Keel
* Waasserbuerg Pëtten
* Waasserbuerg Suessem

### Waasserbuergen an der Belsch
* Schlass Belœil
* Schlass vu Fallais
* Schlass vu Franc-Waret
* Schlass vu Lavaux-Sainte-Anne

### Waasserbuergen a Frankräich
* Schlass vun Azay-le-Rideau
* Schlass vu Chambord
* Buerg vu Grangent

### Waasserbuerge soss an der Welt
* Schlass Schaloen (NL)

## Galerie

Fichier:Burg-Gudenau-009.JPG|däitsch BuergGudenau
Fichier:Aerial view - Inzlinger Wasserschloss4.jpg|däitscht SchlassInzlingen
Fichier:Burg Pfalzgrafenstein Luftbild 01.jpg|däitsch BuergPfalzgrafenstein
Fichier:Schwerin Castle Aerial View Island Luftbild Schweriner Schloss Insel See.jpg|däitscht SchlassSchwerin
Fichier:Aerial image of Château de Chenonceau (view from the west).jpg|franséischt SchlassChenonceau
Fichier:Caerphilly aerial.jpg|walisesch BuergCaerphilly
Fichier:Caerlaverock Castle from the air 1.jpeg|schottesch BuergCaerlaverock
Fichier:Castle Stalker - geograph.org.uk - 966531.jpg|schottesche WunntuermStalker
Flavier

D'Flavier waren e réimescht Herrschergeschlecht.

Als Flavier kënne grondsätzlech och all déi aner Réimer mam Numm Flavius, "de Blonden", bezeechent ginn.

## Kuckt och
* Lëscht vun de Keesere vum Réimesche Räich

## Um Spaweck
Severer

Als **Severer** ginn déi vum Septimius Severus begrëndt réimesch Dynastie vu Keesere genannt.

Se huet – mat der eejorger Ënnerbriechung duerch de Macrinus (Abrëll 217 bis Juni 218) – vun 193 bis 235 regéiert. Genee geholl waren nëmmen déi Keeseren, déi bis 217 geherrscht hunn, Severer, well déi vu méi spéit ware net mam Septimius Severus bluttsverwandt, mä waren d'Nokomme vu sengem Schwoer.

## Kuckt och

*Lëscht vun de Keesere vum Réimesche Räich
Darts

**Darts** ass e Geschécklechkeetsspill, bei deem et drëms geet, 3 Fäiler op eng Scheif, d'Dartscheif, ze werfen, a sou méiglechst vill Punkten ze kréien.

## Geschicht
Et gëtt vill Spekulatiounen, wéini dat Spill entstanen ass. Warscheinlech ass dee Sport ëm 1860 entstanen, wéi an Amerika déi éischt Pabeier-Flights patentéiert goufen. Allerdéngs haten d'Fransouse schonn virdrun, an der Zäit vum Henri VIII., Feiler déi den Dartfeiler geglach hunn, als Waff benotzt.

1896 huet den engleschen Zammermann Brian Gamlin d'Opdeelung vun der Dartsscheif, wéi mir se haut kennen, festgeluecht, an ëm 1902 huet eng lokal Zeitung iwwer den éischten 180er geschriwwen. 1908 huet et geheescht, Darts wier e Glécksspill an ass an den Pube verbuede ginn. Fir dat festzestellen, gouf an der Geriichtsverhandlung eng Darts-Scheif opgestallt. Do huet de beschte Spiller aus der Géigend, de William Anakin, 3 Feiler op d'Scheif geschoss a se houngen allen 3 an der 20. De Greffier sollt duerno dat selwecht maachen, huet awer knapps mol mat engem Feil d'Scheif getraff. Duerno huet den Anakin nach emol 3 Feiler geschoss, déi Kéier all an d'Duebel 20. Dovu war de Riichter sou beandrockt, datt d'Uerteel fir den Darts gesprach gouf.

## D'Dartsscheif
D'Dartsscheif ass an 20 Segmenter opgedeelt mat Punktewäerter vun 1 bis 20, d'Mëtt ass an 2 Réng opgedeelt woubäi dee baussenzege 25 Punkten an d'voll Mëtt 50 Punkten ausmaachen. D'Felder verlafen am Sënn vum Auerzär sou:

20 - 1 - 18 - 4 - 13 - 6 - 10 - 15 - 2 - 17 - 3 - 19 - 7 - 16 - 8 - 11 - 14 - 9 - 12 - 5

Et fält op, datt nieft enger décker Zuel all Kéier eng méi kleng ass; dat ass warscheinlech sou opgesat gi fir Ongenauegkeet ze bestrofen.

## Um Spaweck
Claudier

D**'Claudier** (laténgesch *Claudii* oder *gens Claudia*) waren eng vun den eelste réimesche Patrizierfamillien.

## Kuckt och

* Lëscht vun de Keesere vum Réimesche Räich
Adoptivkeeser

D**'Adoptivkeesertum** ëmfaasst eng Period vun der réimescher Keeserzäit, an där d'Nofolleg an der Herrschaft duerch d'Adoptioun vum engem Nofollger, deen am gënschtegste geschéngt huet, bestëmmt gouf.

Als Adoptivkeesere gëllen normalerweis d'Keeseren Nerva, Trajan, Hadrian, Antoninus Pius, Mark Aurel a Lucius Verus. Heiansdo gëtt och dem Mark Aurel säi Jong an Nofollger Commodus dozougezielt.

### Herrschergalerie


|1. Den Nerva
|2. Den Trajan
|3. Den Hadrian
|4. Den Antoninus Pius
Fichier:Marcus Aurelius Denarius.jpg|5. De Mark Aurel
|6. De Lucius Verus
|7. De Commodus


## Kuckt och

* Lëscht vun de Keesere vum Réimesche Räich
Wäissefiertchen

De **Wäissefiertchen** ass eng kleng Baach an der Gemeng Noumer.

Si huet hir Quell an enger Zoch südlech vun der *Schleederhéicht* op 285 Meter. Se leeft vun do gréisstendeels no Südwesten, fir no engem Laf vu ronn 1.150 Meter am Oste vum Schleederhaff nieft dem Elektrizitéitswierk an d'Uelzecht ze lafen.
Rollengerbaach

D**'Rollengerbaach** ass eng Lëtzebuerger Baach an der Gemeng Miersch.

Si huet hir Quellen op enger Héicht vun 362 Meter westlech vu Schous op der Sektiounsgrenz vun den Uertschafte Schous a Rolleng. Vun do leeft se de ganzen Zäit an engem schmuelen Dall no Südwesten, bis se kuerz viru Rolleng ënner enger Bréck vun engem Felwee erduerch leeft. Vun do u verléiert hiren Dall seng natierlech Konfiguratioun, well se op der Héicht vun der Bréck, op enger kuerzer Streck abëttonéiert ass, an hire fräie Laf duerno um rietsen Uwänner vum Feldwee begrenzt gëtt. Vun der Entrée an d'Uertschaft un, leeft se tëscht de Gäert vun den éischten Haiser, an der Strooss, an duerno tëscht den Haiser weider, ënner der Nationalstrooss 7 an der Eisebunnsstreck Lëtzebuerg-Ëlwen erduerch fir no engem Laf vu ronn 3.800 Meter, op enger Héicht vun 216 Meter an d'Uelzecht ze lafen.
Alfred Gulden

Den **Alfred Gulden**, gebuer de 25. Januar 1944 zu Saarlouis-Roden, ass e fräien däitsche Schrëftsteller, Dramatiker, Lidder- a Filmmécher.

Hie schafft op Däitsch, Franséisch a virun allem op Saarlouis-Rodener, e muselfränkesche Dialekt. Säi Gedicht *De Grenz* ass ee vu senge Klassiker am Dialekt, deen a verschidde Sproochen iwwersat gouf.

Zu Lëtzebuerg ass den Alfred Gulden keen Onbekannte méi, zanter hien 2008 am Théâtre national säi Free-Jazz-Theaterstéck *Siebenschmerzen* uropgefouert huet. Den 30. September 2009 war hie fir eng Liesung am CNL zu Miersch zu Gaascht.

## Wierk
### Dichtung
* 1975: Lou mòòl lòò, lòò laida
* 1981: Et es neme, wiit freja wòòa
* 2000: Onna de langk Bääm
* 2009: Hennam Baandamm

### Filmer
* 1984: Die Leidinger Hochzeit.
* 1990: Osterreise.
* 1991: Schang heißt Jean heißt Hans. Ein saarländischer Balanceakt.

## Um Spaweck
* Websäit vum Alfred Gulden
Fräizäit-Sport Kéinzeg

De **Fräizäit-Sport Kéinzeg**, kuerz **FSK**, ass eng De-facto-Associatioun  an der Gemeng Käerjeng. De Veräin organiséiert sportlech Aktivitéiten am net-kompetitive Beräich (Fräizäit-Sport): Footing, Cyclotourissem, Fitness, Seniore-Gymnastik, Nordic Walking.

## Historique vum Veräin
Den 18. August 1975 gouf zu Kënzeg vun dräi begeeschterten Cyclotouristen den Cercle cyclotouriste luxembourgeois – Clemency gegrënnt. De Club war un d'Union luxembourgeoise de cyclo-touristes ugeschloss, déi hirersäits Member vun der Alliance internationale de tourisme war.

Fir d'Aktivitéiten ze diversifizéieren huet de Club den 1. Dezember 1981 den Numm « Fräizäit-Sport-Club Kéinzeg » ugeholl a vun do un allméiglech sportlech Aktivitéiten aus dem net-kompetitive Beräich ugebueden. Spéiderhin gouf d'Bezeechnung « Fräizäit-Sport Kéinzeg » agefouert.

Ënner anerem ass eng Wandersektioun entstanen déi den 21. Mäerz 1982 hiren 1. Fousstour an zanterhier wäit iwwer 300 Tier organiséiert huet.

## Wandersektioun
D'Sektioun "*Randonneurs*" vum *Fräizäit-Sport Kéinzeg* organiséiert reegel­méisseg (normalerweis all 3. Weekend am Mount) e Fousstour vun engem ganzen Dag iwwer Weeër a Pied an onofhängeg vun de Wiederkonditiounen. Dobäi ginn tëscht 14 an 20&nbsp;km zeréckgeluecht.

An de Wanterméint gëtt mëttes an engem Restaurant giess. An de Summerméint gëtt e Picknick am Rucksak matgeholl.

Periodesch gëtt och en Tour vun e puer Deeg an d'Nopeschlänner organiséiert.

De Motto ass: "*Un jour de sentier = sept jours de santé*".

D'Wandersektioun gëtt en Informatiounsblietchen eraus, den "*INFO-Rando - Bulletin d'information des randonneurs du « Fräizäit-Sport Kéinzeg » (FSK)*". All ageschriwwene Member kritt en all Mount geschéckt.

## Kuckt och
* Lëscht vun de lëtzebuergesche Wanderveräiner
* Wanderweeër zu Lëtzebuerg

## Um Spaweck
* Websäit vum FSK
Nivellement général du Luxembourg

Den **Nivellement général du Luxembourg**, ofgekierzt **NG-L**, ass en topographesche Relevé vum Lëtzebuerger Land.

Den NG-L baséiert op engem geometreschen Nivellement, an ëmfaasst 3.800 Héichtepunkten am Land wat enger Dicht vun 1,8 Punkte pro km² entsprécht. De Referenzpunkt fir d'Héichten zu Lëtzebuerg ass op der Wemperhaart op enger Héicht vu 528,030 Meter.

D'Referenz fir den Nullpunkt, oder d'Miereshéicht, ass de Peegel vun Amsterdam.

## Kuckt och
* Meter iwwer Mier (Schwäiz)
* Meter iwwer Adria (Éisträich)
* Normalnull

## Um Spaweck
* Kaart mat den Héichtepunkten op Geoportail
Bankemusée

De **Bankemusée** (fr: *Musée de la Banque*) vun der Spuerkeess ass am Haaptgebai vun der Spuerkeess op der N° 1, op der Metzer Plaz, an der Stad Lëtzebuerg.

Do kann een déi méi wéi 150 Joer Geschicht vun der Bankeplaz entdecken. Am Joer 1995 ass de Bankemusée ageweit ginn. D'Ausstellungsraim vum Musée sinn an de fréiere Guichete vun der Spuerkeess an hunn am Ganze 650 m².

D'Ausstellungsstécker an déi interaktiv Bornen erlaben et dem Visiteur, sech mam Beruff vum Banquier ze familiariséieren. Si invitéieren d'Evolutioun z'entdecken, déi d'Spuerkeess duerch d'Zäit matgemaach huet, hir Participatioun un der ekonomescher Entwécklung vum Land an d'Servicer, déi si haut hire Clienten ubitt.

De Musée ass an eelef thematesch Raim opgedeelt, dovun eng *Salle des marchés* an en audiovisuellen Tour duerch d'Geschicht vum Tuerm, Symbol vun der Bank, iwwer d'Finanzplaz an d'Schoulspuerfester.
## Kuckt och
* Am Tunnel
## Um Spaweck

* Musée de la Banque
Alessia Marcuzzi

D**'Alessia Marcuzzi**, gebuer den 11. November 1972 zu Roum, ass eng italieenesch Schauspillerin.

## Filmer
### Kino

* 1994 *Chicken Park*, vum Jerry Calà
* 1994 *Tra noi due tutto è finito*, vum Furio Angiolella
* 1998 *Il mio West*, vum Giovanni veronesi
* 1999 *Tutti gli uomini del deficiente*, vum Paolo Costella

## Um Spaweck
* Offiziell Websäit
Losange

**Losange** (op Lëtzebuergesch *Lossich*) ass eng Uertschaft an der belscher Gemeng Baaschtnech an der Provënz Lëtzebuerg.

Bis zur belscher Gemengereform vun 1977 war Losange eng Uertschaft an der Gemeng Villers-la-Bonne-Eau.

Losange ass haaptsächlech bekannt wéinst sengem Schlass, op deem d'Prinzessin Mathilde, d'Fra vum belsche Kinnek Philippe grouss ginn ass.
Kulturhuef

De **Kulturhuef** ass e Gebaierkomplex zu Gréiwemaacher um Terrain vum ale Schluechthaus, deen och nach **Maacher Kulturhuef** genannt gëtt, an deem eng Partie kulturell Institutiounen an Attraktioune gebëndelt sinn. An deene verschiddenen Institutioune gi reegelméisseg Workshopen, virun allem fir Kanner, ugebueden. Direktesch vum Kulturhuef ass d'Monika Jakobs.

Follgend Kulturell Institutiounen an Attraktioune fënnt een am Kulturhuef:
* Cinémaacher
* Spillkaartemusée Jean-Dieudonné
* Nationalen Dréckereimusée
* Konschtgalerie
* Kulturcafé

## Um Spaweck
* Websäit vum Kulturhuef
MSV Duisburg

Den **MSV Duisburg** ass en däitsche Foussballclub.

## Kader Saison 2023/24
### Gol
1 –  Vincent Müller
24 –  Maximilian Braune
30 –  Denis Smarsch

### Ofwier
2 –  Baran Moğultay
4 –  Marvin Senger
11 –  Niklas Kölle
15 –  Tobias Fleckstein
17 –  Marvin Knoll
21 –  Rolf Feltscher
26 –  Senastian Mai
29 –  Joshua Bitter

### Mëttelfeld
5 –  Santiago Castaneda
6 –  Marvin Bakalorz
7 –  Kolja Pusch
8 –  Hamza Anhari
9 –  Alaa Bakir
10 –  Thomas Pledl
16 –  Jonas Michelbrink
18 –  Caspar Jander
23 –  Niclas Stierlin

### Stuerm
14 –  Pascal Köpke
19 –  Chinedu Ekene
27 –  Phillip König
31 –  Benjamin Girth

## Um Spaweck

* Offizielle Homepage des MSV Duisburg
Lutrebois

**Lutrebois** (*Lauterbach* op Däitsch, *Lauterbaach* op Lëtzebuergesch) ass eng Uertschaft an der belscher Gemeng Baaschtnech an der Provënz Lëtzebuerg.

Bis zur belscher Gemengereform vun 1977 war Lutrebois eng Uertschaft an der Gemeng Villers-la-Bonne-Eau.

Um Kierfecht vu Lutrebois ass de Grof Patrick d'Udekem d'Acoz de Papp vun der belscher Prinzessin Mathilde begruewen. Hie war och de leschte Buergermeeschter vun der Gemeng Villers-la-Bonne-Eau virun der Fusioun.
Lutremange

**Lutremange** (lb: ***Läitrem***) ass eng Uertschaft an der belscher Gemeng Baaschtnech an der Provënz Lëtzebuerg.

Bis zur belscher Gemengereform vun 1977 war Lutremange eng Uertschaft an der Gemeng Villers-la-Bonne-Eau.

Et ass eng Duerf ouni Kierch.

## Kuckeswäertes

*Tëscht Lutremange a Villers-la-Bonne-Eau steet d'Monument vun der 35. Infanteriedivisioun dat un d'Affer vum Zweete Weltkrich an där Géigend, wou wärend der Ardennenoffensiv besonnesch haart gekämpft gouf, erënnert.
Remoifosse

**Remoifosse** ass eng Uertschaft an der belscher Gemeng Baaschtnech an der Provënz Lëtzebuerg.

Bis zur belscher Gemengereform vun 1977 war Remoifosse eng Uertschaft an der Gemeng Villers-la-Bonne-Eau.

D'Uertschaft läit riets a lénks vun der Nationalstrooss 4 déi vun Arel op Bréissel féiert.
Mathilde d'Udekem d'Acoz

D**'Mathilde Marie Christine Ghislaine d'Udekem d'Acoz**, gebuer zu Uccle den 20. Januar 1973, ass zanter dem 4. Dezember 1999 d'Fra vum belsche Prënz Philippe, Herzog vu Brabant, deen den 21. Juli 2013 Kinnek vun de Belsch gouf.

Si ass d'Duechter vum Grof Patrick d'Udekem d'Acoz an der Gräfin Anne Komorowski, déi aus Polen kënnt.

D'Mathilde an de Philippe hu 4 Kanner:

* *[[Elisabeth vun der Belsch|Elisabeth]] Thérèse Marie Hélène* (* 25. Oktober 2001 zu Anderlecht). D'Elisabeth ass d'Trounierwin. 
* *Gabriel Baudouin Charles Marie/Gabriël Boudewijn Karel Maria* (* 20. August 2003 zu Anderlecht);
* *Emmanuel Leopold Guillaume François Marie* (* 4. Oktober 2005 zu Anderlecht); 
* *Eléonore Fabiola Victoria Anne Marie* (* 16. Abrëll 2008 zu Anderlecht).



## Trivial
D'Mathilde ass zanter 1831, wéi d'Belsch no der Revolutioun en eegene Kinnek haten, déi éischt belsch Kinnigin déi op belschem Territoire op d'Welt koum.

## Um Spaweck
Monzón

**Monzón** ass eng spuenesch Stad an Aragonien. Et ass déi zweetgréisst Stad an der Provënz Huesca.

Si huet 17.115 Awunner op enger Fläch vu 155,01 km².

## Kuckeswäertes

* Schlass vu Monzón

## Jumelagen
Monzón ass jumeléiert mat:

## Um Spaweck
Club Gaïda

De **Club Gaïda** ass eng lëtzebuergesch ASBL mat Sëtz um Weimeschhaff, déi Bulgarien a seng Kultur zu Lëtzebuerg bekannt maache wëll. 

De Veräin ass am Joer 2009 als de facto Associatioun ënnert dem Numm *Club culturel Gaïda* an d'Liewe geruff ginn; d'ASBL gouf de 25. Juli 2013 gegrënnt. Den Numm vum Veräi geet op dat traditionellt Museksinstrument Gaïda zeréck.

Member ka jiddweree ginn, dee sech fir Bulgarien intresséiert.

## Aktivitéiten
* Organisatioun vu Concerte
* Coursë vun traditionelle, bulgareschen Dänz
* Organisatioun vun Theemenowenter.

## Um Spaweck
* Forum vun de Bulgaren zu Lëtzebuerg
McDonnell Douglas MD-80

D**'McDonnell Douglas MD-80** ass een zweestralege Fliger vum US-amerikanesche Fligerbauer McDonnell Douglas. D'MD-80 gouf 1.191-mol gebaut an ass domat deen erfollegräichste Fliger vu McDonnell Douglas.

## Geschicht
An den 1970er Joren huet den US-amerikanesche Fligerhiersteller Douglas Aircraft Company eng gestreckt Versioun vun der Douglas DC-10 geplangt. No der Fusioun mat der McDonnell Aircraft Corporation goufen déi Pläng a Form vun der MD-80 verwierklecht. 1980 goufen déi éischt Maschinne vun der Versioun MD-81 un d'Swissair an d'Austrian Airlines ausgeliwwert.

Nodeem Boeing mat der 737-300 en änleche Fliger op de Maart bruecht huet dee méi effizient war, koum kuerz duerno d'MD-87 eraus. E puer Joer drop huet Airbus mam A320 ee weidere Konkurrent fir d'MD-80 op de Maart bruecht. Trotz där Konkurrenz konnt d'MD-80 awer gutt mathalen a gouf bis 1999 produzéiert.

Den Nofollger MD-90 konnt net un den Erfolleg vun der MD-80 uknëppen.

## Versiounen
* *MD-81*: Grondversioun vun der MD-80 mat Plaz fir 172 Passagéier
* *MD-82/-88*: méi schwéier Versioun mat méi grousser Reechwäit
* *MD-83*: nach emol méi schwéier wéi d'MD-82, méi modernen Ekipement
* *MD-87*: ëm 4,50m gekierzt Versioun mat Plaz fir 139 Passagéier

## Technesch Daten

## Um Spaweck

* MD-80 op der Boeing-Websäit
* Informatiounen iwwer d'MD-80
Boeing 717

D**'Boeing 717** ass en zweestralege Fliger vum US-amerikanesche Fligerbauer Boeing. Säin éischte Fluch hat se den 2. September 1998. Am Mee 2006 gouf d'Produktioun wéinst feelende Bestellungen awer nees agestallt.

## Versiounen
* *B717-100X*: eng geplangt Versioun vun der 717-200 fir 86 Passagéier
* *B717-200*: eenzeg gebaut Versioun vun der 717 fir duerchschnëttlech 100 Passagéier
* *B717-300X*: geplangt verlängert Versioun vun der 717-200 fir 130 Passagéier

## Technesch Daten

1 d'Modeller 717-100X a -300X goufen ni gebaut 
2 Wäert fir d'HGW-Versioun („High Gross Weight“, erhéicht Bruttogewiicht)

## Um Spaweck

*D'717 op der Boeing-Website
*Informatiounen iwwer d'Boeing 717
*Technesch Daten iwwer d'Boeing 717
Boeing 737

D**'Boeing 737** ass de meeschtgebauten ziville Passagéierfliger. E gëtt vum US-amerikanesche Fligerbauer Boeing mëttlerweil an der drëtter Generatioun produzéiert.

## Geschicht
Wéi sech an de 60er Joren en neie Maart vu klenge Kuerzstreckefligeren opgedoen huet, huet Boeing mat dem Entwécklungsprogramm vun der 737 den 19. Februar 1965 ugefaangen, allerdéngs nom éischte Fluch vun de Konkurrente BAC 1-11 an Douglas DC-9. Fir de Réckstand opzehuelen huet Boeing vill Technik aus hire Modeller B707 a B727 benotzt.

Déi éischt Boeing 737, eng 737-100, hat hiren éischte Fluch den 9. Abrëll 1967 a gouf ee Joer méi spéit un déi däitsch Fluchgesellschaft Lufthansa ausgeliwwert.

An den 80er Jore gouf d'737 fir d'éischt Kéier nennenswäert geännert. Sou goufe méi effizient Turbinnen agebaut an d'Kabinn an de Cockpit goufe moderniséiert. Déi éischt 737-300 huet 1984 hiren Déngscht opgeholl.

Mam Airbus A320 krut Boeing dunn een neie Konkurrent, deen ee gutt Stéck méi modern an effizient ass. Dëst huet zu der Entwécklung vun der 737-X gefouert, déi spéider "Next Generation" genannt gouf.

Boeing plangt fir fréistens 2015 en Nofollger vun der 737 op de Maart ze bréngen.

## Versiounen

* *737-100*: Standardversioun
* *737-200*: verlängert Versioun vun der 737-100
* *737-300*: néit Basismodell vun der 737-Famill
* *737-400*: verlängert Versioun vun der 737-300 an Nofollger vun der Boeing 727
* *737-500*: Nofollger vun der 737-200
* *737-600*: Nofollger vun der 737-500
* *737-700*: éischt Versioun vu 737 "Next Generation"
* *737-800*: erfollegräichsten "New Generation"-Modell mat iwwer 3000 Bestellungen an iwwer 1600 Ausliwwerungen
* *737-900*: gréisste Boeing 737 fir bis zu 215 Passagéier an der ER Versioun

## Technesch Daten

**737 Next Generation** (Nei Baurei)

## Um Spaweck

* Offiziell Websäit vun der Boeing 737
Blénod-lès-Pont-à-Mousson

**Blénod-lès-Pont-à-Mousson** ass eng franséisch Uertschaft a Gemeng am Departement Meurthe-et-Moselle an der Regioun Grand Est, am Dall vun der Musel.

* Lëscht vun den Uertschafte bei der Musel
Mercedes Sosa

D**'Haydée Mercedes Sosa**, gebuer den 9. Juli 1935 zu San Miguel de Tucumán, a gestuerwen de 4. Oktober 2009 zu Buenos Aires, war eng argentinesch Sängerin.

D'Mercedes Sosa war eng Schlësselfigur vun der *Nueva canción*. Hir Lidder hunn dacks Folklor-Elementer mat politesch oder sozial engagéierten Texter verknëppt. Hire Spëtznumm war *La Negra*.

Vun 1980-1982 war si virun der argentinescher Militärdiktatur no Europa geflücht.
## Albumen
* *Canciones con Fundamento* (1965)
* *Mujeres Argentinas* (1969)
* *Hasta la victoria* (1972)
* *Cantata Sudamericana* (1972)
* *Todovia Cantamos* (1984)
* *En vivo en Argentina* (1984)
* *Vivir* (1987)
* *La Negra* (1988)
* *Live in Europe* (1989)
* *Mercedes Sosa en vivo en Europa* (1990)
* *Sino* (1993)
* *Corazón Libre, 30 años* (1993)
* *Escondido en mi pais* (1996)
* *Al despertar* (1998)
* *Misa Criolla* (2000)
* *Corazon Libre* (2005)

## Um Spaweck

* http://www.mercedessosa.com.ar/marcosmaster.htm
Villers-le-Sec

* Villers-le-Sec, eng franséisch Gemeng am Departement Aisne
* Villers-le-Sec, eng franséisch Gemeng am Departement Marne
* Villers-le-Sec, eng franséisch Gemeng am Departement Meuse
* Villers-le-Sec, eng franséisch Gemeng am Departement Haute-Saône
Meurthe

Mat **Meurthe** ka gemengt sinn:
* En Niewefloss vun der Musel; kuckt: Meurthe (Floss);
* e fréiert franséischt Departement; kuckt: Departement Meurthe.

## Kuckt och
* Departement Meurthe-et-Moselle
Blénod-lès-Toul

**Blénod-lès-Toul** ass eng franséisch Uertschaft a Gemeng am Departement Meurthe-et-Moselle an der Regioun Grand Est.
Geir Haarde

De **Geir Hilmar Haarde** (ˈceɪ:r ˈhɪlmar ˈhɔrtɛ), gebuer den 8. Abrëll 1951 zu Reykjavík, ass en islännesche Politiker (Onofhängegkeetspartei). Hie war tëscht 2006 an 2009 Premierminister vun Island.

De Geir Hilmar Haarde huet an den USA Ekonomie studéiert. Duerno huet en als Assistent vum Finanzminister an als Manager bei der islännescher Zentralbank geschafft.

Hien ass zanter 1987 Deputéierten am Alþing a war vun Abrëll 1998 bis September 2005 Finanzminister, a vun do bis Juni 2006 Ausseminister. Am Oktober 2005 gouf hie President vu senger Partei.

Am September 2006 gouf hien zum Premierminister ernannt. Bei de Parlamentswalen am Mee 2007 krut seng Partei déi meescht Stëmmen, an hie blouf Premier an enger Koalitiounsregierung mat der Allianz.

D'Finanzkris 2007/2008 huet Island a massiv finanziell Schwieregkeete bruecht. Den Drock op de Geir Haarde gouf ëmmer méi grouss, et koum zu Manifestatioune bei deene säi Récktrëtt gefuerdert gouf. Den 23. Januar 2009 huet hien dann och säi Récktrëtt an Neiwalen am Mee 2009 ugekënnegt. Nofollgerin gouf d'Jóhanna Sigurðardóttir.

## Um Spaweck

* Biographie um Site vum Althing
Mirek Topolánek

De **Mirek Topolánek** ˈmɪrɛk ˈtɔpɔlaːnɛk, gebuer de 15. Mee 1956 zu Vsetín, ass en tschechesche Politiker (ODS). Hie war vum September 2006 bis de Mee 2009 Ministerpresident vu sengem Land.

Den Topolánek huet Maschinnebau op der Technescher Universität zu Brno studéiert an no sengem Ofschloss, Enn vun den 1970er Joren, als Ingenieur am Kuel-Beräich geschafft. Zanter 1989 engagéiert hie sech politesch; fir d'éischt op lokalem Plang, zanter 1996 als Deputéierte vum tschechesche Senat. Hie gouf 2002 Vizepresident vum Senat an, als Nofollger vum Václav Klaus, President vun der Partei ODS. Dës krut bei de Parlamentswalen am Juli 2006 déi meescht Stëmmen, mä d'Stëmmeverdeelung am Parlament war sou, datt praktesch nëmmen eng ganz knapps Majoritéit, wann iwwerhaapt, fir d'Koalitiounsregierung dobäi erauskoum. D'Regierung konnt sech e puer Joer halen, ass awer am Mäerz 2009 iwwer e Mësstrauensvote gefall.

## Um Spaweck

* Dem Topolanke seng Websäit (tschechesch/englesch)
Jan Fischer

De **Jan Fischer**, gebuer den 2. Januar 1951 zu Prag, ass en héije Regierungsbeamten an Tschechien. Vum dem 8. Mee 2009 bis den 13. Juni 2010 war hie Ministerpresident *ad interim* vu sengem Land, nodeem de Mirek Topolánek no engem Mësstrauensvote huet missen zerécktrieden.

De Fischer ass Ekonomist a Statistiker. Vum Abrëll 2003 bis zu senger Ernennung als Ministrerpresident war hien den Direkter vum tschechesche statisteschen Amt.

## Um Spaweck
Jemp Michels

De **Jean-Pierre-Nicolas "Jemp" Michels**, gebuer den 1. Abrëll 1906 zu Esch-Uelzecht, a gestuerwen de 16. August 1989 an der Stad Lëtzebuerg, war e lëtzebuergeschen Architekt, Moler a Sculpteur.

## Liewen
De Jemp Michels war de Fils vum Jean-Pierre Michels, Deputéierten a Buergermeeschter vun Esch-Uelzecht an en Neveu vum Émile Hamilius.

Hien huet ufanks vun den 1920er Joren op der *École des Beaux-Arts* zu Paräis Architektur studéiert. Dono huet hien eng sëllegen Haiser entworf, an 1939 huet hien zesumme mat anere Lëtzebuerger de Lëtzeburger Pavillon vun der Weltausstellung zu New York opgebaut. Deemools huet hien en Diplom als Éierebierger vun New York kritt.

Wéi den Zweete Weltkrich ausgebrach ass, koum hien aus Amerika hannescht an dat besate Lëtzebuerg. Hien huet 1941 en Handel mat Antiquitéiten a Konscht opgemaach, wou en ë.&nbsp;a. Konschtwierker, déi en zu Paräis opkaf huet, verkaaft huet, zum Deel direkt an Däitschland. Ënner de Galerien, wou e seng Objeten hier hat, waren der eng jett, déi Besëtz, déi de Judden ofgeholl gi war, oder deen s'ënner Präis hu misse verkafen, weiderverkaaft hunn. Obwuel en am ganze fir iwwer 2 Millioune Franséisch Frang Wueren importéiert huet, a mat Naziorganisatiounen oder notoresche Kollaboratueren zesummegeschafft huet, gouf en an den Epuratiounsprozeduren nom Krich net als *collaborateur économique de l'occupant et profiteur de la guerre* konsideréiert, sou dass e säin Architekteberuff weider ausübe konnt.

Nom Krich gouf hie mat der Rekonstruktioun beoptragt; zesumme mam Robert Lenz an dem Archie Thill hu si Bäerdref a Beefort nees opgebaut. An den 1950er Joren huet en och, zesumme mat ville bekannte Kënschtlerfrënn, de Kënschtlertreff "Cavo" gegrënnt.

Vun 1962 bis 1968 war de Jemp Michels President vum *[[Cercle artistique de Luxembourg]]*.

Als Direkter vun de *[[Foires internationales de Luxembourg]] (FIL)*, fir d'éischt um Lampertsbierg, duerno um Kierchbierg, huet en de Projet vun der neier Foire konzipéiert. Hie war bis 1978 Direkter vun der Foire, dertëschent och zwéi Joer Vizepresident vun der *Union des Foires Internationales* (UFI).

Nieft all dësen Aktivitéiten huet hie seng Molerei net aus den Ae verluer. Am Nationalmusée fir Geschicht a Konscht um Fëschmaart hänke Portraite vun him, déi de Joseph Probst an den Auguste Trémont gemoolt hunn.

## Gielercher
* 
* 

## Literatur
**[[Les Cahiers luxembourgeois]]*(Artikel? Nummer?)
* Katrin C. Martin: *Collections de Portraits Luxembourgeois*. (Säit 136 - 138)

## Um Spaweck

* Robert Philippart: "Jemp Michels, architecte, citoyen d'honneur de New York." In: *Patrimoine urbain - revue technique luxembourgeoise*, 2016 (3), p.&nbsp;46-49. 
* Robert Philippart, "Jemps Michels, architecte moderniste", *Tageblatt*, 12.01.2021.

## Kuckt och
* Lëscht vu lëtzebuergesche Konschtschafenden
Sechskeeserjoer

Als **Sechskeeserjoer** gëtt d'Joer 238 n. Chr. bezeechent. D'Evenementer vun 238 gëllen als eng vun de schwéierste Regierungskrise vun der réimescher Geschicht a weisen déi strukturell Schwächt vum Keeserräich, déi eréischt an der Spéitantiquitéit iwwerwonne konnt ginn.

An deem Joer goufe sechs Männer no- a mateneen vum Senat als réimesch Keeseren unerkannt. Dës sechs Männer waren:

* de Maximinus Thrax
* de Gordian I.
* de Gordian II.
* de Pupienus
* de Balbinus
* de Gordian III.

De Gordian III. huet dunn ëmmerhi sechs Joer laang regéiert.

## Kuckt och
* Lëscht vun de Keesere vum Réimesche Räich
* Véierkeeserjoer (69)
* Zweet Véierkeeserjoer (193)
* Dräikeeserjoer (1888)
Gjorge Ivanov

De **Gjorge Ivanov** (alternativ Form vum Numm: *Gjorgje*, alternativ Transkriptiounen: *Đorge Ivanov* an *Djordje Ivanov*, a kyrillescher Schrëft Ѓорге Иванов), gebuer den 2. Mee 1960 zu Valandovo, deemools Jugoslawien, haut Nordmazedonien, ass en nordmazedonesche Politikwëssenschaftler a Professer op der Universitéit vu Skopje.

Hie gouf am Abrëll 2009 als Kandidat vun der national-konservativer Partei VMRO-DPMNE zum neie Staatspresident gewielt an den 12. Mee 2009 vereedegt.

## Um Spaweck
* Interview mam Gjorge Ivanov op *Spiegel Online*, 19. Juni 2009. (de)
Schleis Kœnigsmacker

D**'Schleis vu Kœnigsmacker** ass eng Schleis op der kanaliséierter Musel. Se läit um Kanalkilometer 258,17 um rietsen Uwänner, an der franséischer Gemeng Kœnigsmacker am Departement Moselle, tëscht den Uertschafte Kœnigsmacker a Kettenuewen.

Et ass eng Schleis mat enger rechteckeger Schleisekummer mat enger notzbarer Längt vun 172 Meter, an enger Breet vun 12 Meter. Den Niveausënnerscheed tëscht dem ieweschte Schleisebaseng an dem ënneschten ass 3,90 Meter. D'Wasserhéicht an der Schleis bei oppener ënneschter Paart ass 3,00 Meter. Déi hydrostatesch Héicht vum ieweschte Schleisebaseng ass 148,90 Meter.

D'Schleis gouf tëscht dem Juli 1958 an dem Juni 1961 gebaut.

Muselopwäerts gekuckt ass et déi éischt Schleis déi net am Bett vun der Musel steet, mä an engem separate Kanal, deen anengems e grousse Meander vun der Musel ofkierzt. De Kanal ass eng ronn 70 Meter breet an 1.225 Meter laang. D'Schleis gouf sou ugeluecht, datt op der rietser Säit d'Méiglechkeet besteet fir ouni ze vill groussen Opwand eng zweet kënnen ze bauen.

Duerch d'Schleis kënne Schëffer mat de Moossen 110,00&nbsp;×&nbsp;11,40&nbsp;m fueren, a fir de franséischen Deel vun der Musel kann de *Service navigation du Nord-Est* Autorisatioune ginn, fir Schëffer mat Längte vun 135 Meter, oder Schubschëffer bis zu 170 Meter.

Fir de Waasserstand am ieweschte Schleisebaseng ze garantéieren, gouf am Muselmeander de Barrage Kœnigsmacker opgeriicht.

2007 krut d'Schleis nei Paarten.

## E puer Zuelen zum Bau
* Terrassementer: 720.000&nbsp;m³
* Verschaffte Bëtong: 50.000&nbsp;m³
* Befestegunge mat Steng: 30.000&nbsp;m³
* Bëtongsstol: 870 Tonnen
* Konstruktiounsstol: 680 Tonnen
* Palplanchen: 1.600 Tonnen

## Kuckt och
* Lëscht vun de Bauwierker op der kanaliséierter Musel
Dräikeeserjoer

Als **Dräikeeserjoer** gëtt d'Joer 1888 an Däitschland bezeechent.

Nofollger vum Wilhelm I., deen den 9. Mäerz zu Berlin gestuerwen ass, gouf säi Jong, de Friedrich III. Deen ass awer schonn, no 99 Deeg Regentschaft, de 15. Juni zu Potsdam u Kehlkopfkriibs gestuerwen. De selwechten Dag gouf säin eelste Jong Wilhelm II. däitsche Keeser a Kinnek vu Preisen.

Bannent nëmmen dräi Méint hunn deemno dräi Generatiounen Däitschland regéiert. Déi dräi Männer sinn och déi eenzeg Keesere vum Däitsche Keeserräich, dat nëmme vun 1871 bis 1918 bestanen huet.


Fichier:Wilhelm1.jpg|De Wilhelm&nbsp;I. 
Fichier:FriedIII.jpg|De Friedrich&nbsp;III.
Fichier:Wilhelm II of Germany.jpg|De Wilhelm&nbsp;II.


## Kuckt och
* Lëscht vun de Kinneke vu Preisen
* Véierkeeserjoer (69)
* Zweet Véierkeeserjoer (193)
* Sechskeeserjoer (238)

## Um Spaweck
* Preußen-Chronik vum RBB
Schleis Neuves-Maisons

D**'Schleis vun Neuves-Maisons** ass – vun der Mëndung an de Rhäin aus gekuckt – déi lescht Schleis vun der kanaliséierter Musel. Se läit um Kanalkilometer 392,360 an der franséischer Gemeng Pont-Saint-Vincent, südlech vun Neuves-Maisons am Departement Meurthe-et-Moselle.

Et ass eng Schleis mat enger rechteckeger Schleisekummer an enger notzbarer Längt vun 172 Meter, an enger Breet vun 12 Meter. Si mécht iwwer den Hafebaseng vun Neuves-Maisons den Uschloss no uewen un de Canal des Vosges. Fir dës Schleis gëtt et kee Wier, si kritt hiert Waasser iwwer de Canal des Vosges, dee sengersäits säi Waasser haaptsächlech vun der Musel iwwer de Kanal vun Épinal kritt. Den Niveausënnerscheed tëscht dem Hafebaseng an dem ënneschte Schleisebaseng ass 7,10 Meter. D'minimal Waasserhéicht an der Schleis bei oppener ënneschter Paart ass 2,80 Meter. D'hydrostatesch Héicht vum Hafebaseng ass 220,60 Meter.

Duerch d'Schleis kënne Schëffer mat de Moossen 110,00&nbsp;x&nbsp;11,40&nbsp;m. fueren, a fir de franséischen Deel vun der Musel kann de *Service navigation du Nord-Est* Autorisatioune ginn, fir Schëffer mat Längte vun 135 Meter, oder fir Schubschëffer bis zu 170 Meter.

## Kuckt och
*Lëscht vun de Bauwierker op der kanaliséierter Musel

## Um Spaweck

* D' op structurae.net
Reinhard Mohn

De **Reinhard Mohn**, gebuer den 29. Juni 1921 zu Gütersloh, a gestuerwen den 3. Oktober 2009 zu Steinhagen, war en däitschen Entreprener.

De Reinhard Mohn war vun 1947 bis 1981 a 5. Generatioun Direkter vun der Presidence vu Bertelsmann, dat en an där Zäit vun engem mëttelse Verlag zu engem vun deene gréisste Mediekonzerner op der Welt ausgebaut huet, zu deem z.&nbsp;B. (zu 90 %) d'RTL Group, d'Verlagsgrupp Random House, Arvato, d'Direct Group Bertelsmann mat de Bicher-clibb an den Zeitungsverlag Gruner + Jahr gehéieren.
 
1981 gouf e President vum Opsiichtsrot vun der Bertelsmann AG an 2000 President vun der Bertelsmann Stiftung.

## Literatur
* Saul Friedländer, Norbert Frei, Trutz Rendtorff, Reinhard Wittmann: *Bertelsmann im Dritten Reich.* C. Bertelsmann, 2002, ISBN 3-570-00713-8.
* Thomas Schuler: *Die Mohns. Vom Provinzbuchhändler zum Weltkonzern: Die Familie hinter Bertelsmann.* Campus Verlag, 2004, ISBN 3-593-37307-6.
* Frank Böckelmann, Hersch Fischler: *Bertelsmann. Hinter der Fassade des Medienimperiums.* Eichborn Verlag, 2004, ISBN -3821-85551-7.
* Werner Biermann, Arno Klönne: *Agenda Bertelsmann. Ein Konzern stiftet Politik.* Papy-Rossa-Verlag, 2007, ISBN 978-389438-372-5.
## Um Spaweck
* Portrait vum Reinhard Mohn bei der Bertelsmann Stiftung
Lucien Michels (Journalist)

De **Lucien Michels** ass e lëtzebuergesche Journalist.

Hien huet vun 1978-1984 als Noriichte-Speaker bei RTL Radio Lëtzebuerg a vun 1984-1995 als Journalist a Presentateur beim Televisiounsprogramm Hei elei, kuck elei geschafft.

1996-1997 war hie Consultant bei der Chambre de commerce zu Lëtzebuerg. Zanterhier ass hien Attaché de Presse am Finanzministère, a war tëschenduerch, fir d'Lëtzebuerger EU-Conseilspresidencen 1997 an 2005, bei der Stänneger Vertriedung vu Lëtzebuerg bei der EU.

Politesch ass hien an der CSV zu Bartreng engagéiert.
Giorgos Andrea Papandreou

De **Giorgos Andrea Papandreou** (gr: Γιώργος Ανδρέα Παπανδρέου), gebuer de 16. Juni 1952 zu St. Paul, Minnesota, ass e griichesche Politiker.

Hie war vun 1985 bis 1987 Staatssekretär fir Kultur a vun 1988 bis 1989 Minister fir Educatioun a Kultus. Vun 1996 bis 1999 war hien Delegéierten Ausseminister a vun 1999 bis 2004 Ausseminister vu Griicheland. Zanter Februar 2004 ass e President vun der PASOK-Partei.

Am Oktober 2009 huet seng Partei virgezunnene Parlamentswale gewonnen, a sou huet de Papandreou de Kostas Karamanlis als Ministerpresident vu Griicheland ofgeléist a gouf zousätzlech Ausseminister. Am November 2011 ass e wéinst Protester géint seng Austeritéitspolitik, am Kader vun der Staatsscholde-Kris, zeréckgetrueden.

De Papandreou ass den Enkel vum Georgios Papandreou an de Jong vum Andreas Papandreou, déi allebéid e puermol un der Spëtzt vun der griichescher Regierung waren.

## Um Spaweck

* Websäit vum Giorgos Andrea Papandreou
* Webblog vum Giorgos Andrea Papandreou
Vladimir Voronin

De **Vladimir Voronin**, gebuer de 25. Mee 1941 zu Corjova, Moldauesch SSR, haut Transdnistrien, ass e moldauesche Politiker. Hie war vun 2001 bis 2009 Staatspresident vu Moldawien.

## Um Spaweck
Kanal (Waasserbau)

E **Kanal** ass e kënschtleche Waasserlaf, deen ugeluecht gëtt, fir Waasser an eng vum Mënsch gewollten Direction ze leeden.

Dat ka gemaach ginn, fir eng Waasserstrooss fir Schëffer ze schafen, oder soss eng Transportméiglegkeet iwwer Waasser, oder awer och fir Drénkwaasser, a Waasser fir Bewässerungen, op eng bestëmmt Plaz ze kréeien, an och am ëmgedréinte Sënn fir naass Plazen ze drainéieren, oder ganz Géigenden déi kënschtlech ugeluecht goufen, wéi z.&nbsp;B. Polderen dréchen ze halen. Meeschtens leeft an de Kanäl Séisswaasser, mat Ausnam vu Kanäl déi um Niveau vum Mier leien, wéi de Kanal vu Korinth de Suezkanal, déi ëmmer Salzwasser féieren, oder de Canal du Haut Dick zu Carentan deen nëmme bei Flut ënner Waasser steet.

Et ka sech dobäi ëm eng komplett kënschtlech Struktur handelen, oder ëm e Stroum oder Floss dee komplett oder deelweis kanaliséiert ass.

## Um Spaweck
Kanal vun Épinal

De **Kanal vun Épinal** ass e ronn 3&nbsp;km laange Kanal deen d'Stad Épinal mat dem Canal des Vosges verbënnt.

En huet säin Ufank am Hafe vun Épinal an huet Uschloss un de Canal des Vosges tëscht der éischter an der zweeter Schleis vun der Schleisentrap vu Golbey, just nieft dem Fluchfeld vun Dogneville.

Um Kanal gëtt et keng Schleis an e gëtt vun der Musel iwwer e Wier zu Épinal gefiddert.
Irving Penn

Den **Irving Penn**, gebuer de 16. Juni 1917 zu Plainfield am Bundesstaat New Jersey, a gestuerwen de 7. Oktober 2009 zu New York City am Bundesstaat New York, war en US-amerikanesche Fotograf.

1985 gouf hie mam Hasselblad-Präis ausgezeechent.
Maison des sciences humaines

**Maison des sciences humaines** ass den Numm vun engem Gebai um Belval, am Universitéitsquartier, op der Héichuewenterrass, nërdlech vum RBC Investor Services-Gebai. Et ass en Deel vun der Cité des sciences, de la recherche et de l'innovation a bitt zënter dem September 2015 de Geeschtes-, Konscht- an Erzéiungswëssenschaftlech Fakultéite vun der Uni Lëtzebuerg, sou wéi och dem CEPS/INSTEAD (Centre d'études de population, de pauvreté et de politiques socio-économiques) en Ënnerdaach.

D'Gebai huet eng 25.000 m² Notzfläch. Nieft Seminarraim, Büroe fir d'Enseignanten a fir d'Verwaltung sinn ë.&nbsp;a. och Wunnengen a Verkafsflächen am Gebai virgesinn. An enger spéiderer Bauphas komme laanscht déi westlech Säit eng 4 kleng Tierm bäi.

Architekte vum Projet waren Tatiana Fabeck Architecte an ABSCIS ontwerpgroep.

D'Gesetz fir de Bau gouf am November 2009 an der Chamber gestëmmt. Den 19. November 2010 gouf de Grondstee geluecht. Enn 2013 war de Réibau fäerdeg, mä well et Verspéidunge mam Finanzement vun de Bannenariichtungen an -infrastrukture gouf, konnt d'Fakultéit eréischt 2015 vu Walfer op Belval plënneren, an net, wéi virdru geplangt, fir de Schoulufank 2014.

Den 22. September 2015 gouf d'Gebai vum Groussherzog Henri, a Presenz vum Premierminister Xavier Bettel, de Ministere Bausch a Meisch an dem Staatssekretär Hansen, zesumme mat der Maison du savoir an der Maison de l'innovation, ageweit.

## Um Spaweck
* Fonds Belval