Planetaresch Nomenklatur

D**'Nomenklatur vum Planéitesystem** oder **d'planetaresch Nomenklatur** ass de System fir eng wëssenschaftlech eendäiteg Bezeechnung vun Uewerflächestrukture vu Planéiten, Mounden a méi klengen Himmelskierper am Sonnesystem maachen ze kënnen. D'Zouweisung vun dëse Bezeechnunge läit zanter hirer Grënnung 1919 an den Hänn vun der IAU.

## Methode vun der Nummzouweisung

Soubal wéi et vun engem Himmelskierper éischt Biller gëtt, gëtt (meeschtens vun enger IAU-Aarbechtsgrupp) en Theema gewielt an en ettlech opfälleg Uewerflächestrukture kréien en Numm.

Am Uschloss ka jiddweree Virschléi fir weider Nimm maachen, déi vun der Aarbechtsgrupp dann diskutéiert ginn.
Wann en Numm zum Theema passt, da gëtt e fir d'éischt emol zeréckbehalen.
Soubal wéi méi héich opléisend Bildmaterial oder méi genee Kaarten do sinn da gëtt vun de bedeelegte Wëssenschaftler fir déi ënnersicht Uewerflächestruktur en Numm ugefuerdert. Aus de virgeschloenen Nimm gëtt dann e méiglechst passenden Numm erausgesicht an dee Virschlag gëtt dann un de *Working Group for Planetary System Nomenclature* (WGPSN), déi fir planetologesch Nomenklatur zoustänneg Aarbechtsgrupp vun der IAU, weidergeleet, wou den Numm nach eng Kéier diskutéiert gëtt.
Wann de Virschlag an der WGPSN Zoustëmmung fënnt, gëllt en als "virleefeg unerkannt" (*provisionally approved*) a kann  a Kaarten a Publikatioune gebraucht ginn.
Zum Schluss ginn déi virleefeg Nimm nach vun der Generalversammlung vun der IAU bestätegt. Duerno ass den Numm "offiziell ugeholl" (*adopted*).
 
## IAU Reegelen a Konventiounen

Fir déi vun der IAU akzeptéiert Nimm gëtt et eng Rei vu Reegelen a Konventiounen, déi sech am Laf vun der Zäit entwéckelt hunn:

# D'System vun der Nomenklatur sollt an éischter Linn einfach, kloer an eendäiteg sinn.
# Strukture mat enger Ausdeenung vu manner wéi 100 m kréien nëmmen dann en Numm, wa si vun aussergewéinlechem wëssenschaftlechen Interessi sinn.
# Nimm sollten net iwwer wëssenschaftlech Erfuerdernesser eraus vergi ginn, fir hir Zuel méiglechst kleng ze halen.
# Méifachgebrauch vun engem Numm sollt ënnerlooss ginn.
# Déi gebraucht Nummform ass déi vun der Urspronkssprooch. Eng Ëmschrëft gëtt zwar uginn, ass awer net den offiziellen Numm.
# Souwäit et méiglech ass, sollte geschichtlech etabléiert Konventioune beuecht ginn.
# D'Benennung sollt international ausgeglach sinn. An der Géigend vum Landepunkt vun engem Raumfluchkierper ass en Iwwergewiicht vun Nimm aus dem betreffende Land resp. Kulturkrees akzeptabel.
# Nimm, déi haut nach vu politescher, militärescher oder reliéiser Bedeitung sinn, ginn net akzeptéiert.
# D'Benennung no Persoune gëtt et nëmmen als Éierung vun international unerkannte Perséinlechkeete vu bleiwender Bedeitung. Déi Betreffend mussen zanter op d'mannst dräi Joer dout sinn. Wann ënnerschiddlech Schreifweise vun engem Persounennumm existéieren, gëtt déi ugeholl, déi déi betraffe Persoun am léifsten hat.

## Bezeechnunge fir Uewerflächestrukturen

D'Nimm vun alle planetare Strukture bestinn am Allgemengen aus enger Strukturbezeechnung (z.&nbsp;B. *Sinus*) an deem eigentlechen Numm (z.&nbsp;B. *Iridum*, also *Sinus Iridum*"Reebou-Bucht"), ausser bei Krateren, bei deenen d'Strukturbezeechung implizit ass a bei en ettlech kuerzliewege Strukturen, beispillsweis op de Mounden Io an Triton.

## Literatur
* Ronald Greeley, Raymond M. Batson: *Planetary Mapping.* Cambridge University Press 1990, ISBN 052103373X
* E. A. Whitaker: *Mapping and Naming the Moon: A History of Lunar Cartography and Nomenclature*. 1999, ISBN 0-521-62248-4

## Um Spaweck
* Gazetteer of Planetary Nomenclature IAU Working Group for Planetary System Nomenclature (WGPSN)
* Mitglieder der WGPSN
## Kuckt och