open-index/open-wikipedia-markdown huggingface dataset:
Émile Duployé

Den **Émile Duployé**, gebuer den 10. September 1833 zu Liesse-Notre-Dame, am Departement Aisne, a gestuerwen den 9. Mee 1912 zu Saint-Maur-des-Fossés, haut am Departement Val-de-Marne) war e franséische Geeschtlechen, Pedagog an den Erfinder vun engem Stenografiesysteem.

## Liewen a Wierken
Den Duployé goung vun 1843 bis 1851 an d'Schoulen a Seminäre vu Liesse, Laon a Soissons, wou en ë.a. och vum Schoulmeeschter Potel vun Dieppe d'Stenogefie-Method vum Aimé Paris geléiert huet. Hie gouf den 18. Juni 1859 zum Priister geweit an duerno Paschtouer a Kaploun um Kolléisch vu Laon. 1865 bis 1870 war hie Paschtouer vu Montigny en Arrouaise. Am Juli 1870 krut hien d'Erlabnes vum Bëschof, op Paräis ze goen, fir do u senger Aarbecht iwwer Stenografie virunzefueren. Hie gouf do Paschtouer an der Kierch Saint Nicolas des Champs, da Kaploun an engem Bildungshausan an engem Nonneklouster zu Montrouge an dono Paschtouer vun der Kapell Saint André zu Montreuil-sous-Bois.

Vun 1887 bis 1889 hat hien eng Plaz zu Aizelles bei Corbeny a war dono bis 1908 Paschtouer vu Sinceny bei Nom Doud vu sengem Brudder ass den Duployé nees op Saint Maur des Fossé geplënnert, wou en an der Abtei Sacré Cœur getuerwen ass.

1860 huet hien zesumme mat sengem Brudder Gustave Duployé säin éischt Léierbuch mam Titel *Sténographie Duployé, ou l’art de suivre, avec l’écriture, la parole, etc.* zu deem vun him entwéckelte Stenographiesystems erausbruecht. HIen huet 1872 zu Paräis den *Institut sténographique des Deux-Mondes* gegrënnt a geleet, dat eng eegen Dréckerei hat. Sou koum iwwer d'Joeren, nieft Zeitungen a Léierbicher, d*'Bibliothèque sténographique* eraus, an där belletristesch Wierker, Ënnerhalungs- a soss Texter a stenographescher Schrëft erauskoumen.

De *Système Duployé* gouf spéiderhin och vn anere franséischsproochege Staaten iwwerholl. Nach zu de Liefzäite vum Duployé sinn a Frankräich eng zwanzeg Zeitungen an Zäitschriften a senger Kuerzschrëft erauskomm.

An der Stad Lëtzebuerg, wéi och op anere Plazen, gouf eng Strooss nom Emile Duployé genannt.

## Wierker
* *[https://gallica.bnf.fr/ark:/12148/bpt6k8756589 Sténographie-Duployé: écriture plus rapide que toute autre s’apprenant sans maître en quelques heures se lisant comme l’écriture ordinaire.]* 1860 (25. Oplo), op gallica.bnf.fr.
* *Die Stenographie Duployé für die deutsche Sprache bearb. von J[ean]. Jos[eph] Weiler.* 5., rev. Auflage. Paris: Duployé, 1909.

## Literatur
* J.-F. Germanet: *La sténographie. Ses origins et son histoire, ses principes et son avenir.* Berger-Levrault, Paris 1899.
* Paul G. Mitzschke: *Emile Duployé et son oeuvre.* Duployé, Paris 1908.
* Bernhard Klöpel: *Das Duployésche Stenographiesystem und seine Metagraphie.* Eberlein, Pirna 1909.
* Isaac Pitman: *The Pitman’s shorthand instructor.* Selbstverlag, London 1913.
* Hubert Brück: *Lehrbuch der deutschen Stenographie Duployé-Brück.* Worré-Mertens, Luxemburg 1936.

## Um Spaweck

* ''L’Abbé Emile Duployé'' liessenotredame.fr (französisch)
Gustave Fonck

De **Gustave Fonck**, gebuer als **Pierre Marie Raphaël Gustave Fonck** de 24. Oktober 1835 an der Stad Lëtzebuerg, an och do am Quartier Eech gestuerwen de 16. Abrëll 1922, war e lëtzebuergeschen Dokter an de Fachberäicher Chirurgie an Accouchementer.

Hie krut säin Doktertitel den 10. November 1858 an huet sech op 4 an der Stater Paschtoueschgaass etabléiert. 1877 gouf hien Direkter vun der Hiewaneschoul a vun der Maternité. 

De Gustave Fonck war Grënnungsmember a Sekretär vun der *Société des sciences médicales*, vun 1875 bis 1882 Sekretär a méi spéit – als Nofollger vum Jean Baptiste Niederkorn – vun 1901 bis 1919 President vum Collège médical.

## Privates
De Gustave Fonck war de Bouf vum Martin Fonck an der Elisabeth Kremer. Hien huet sech 1864 mat der Marie Mersch bestuet; d'Koppel krut keng Kanner.

## Gielercher
* 
* 

## Publikatiounen (Auswiel)

* Fonck, G. (1864a). *Drei am grauen Staare[!] Erblindete, mit Erfolg operirt*.
* Fonck, G. (1864b). *Totalstaphylom des linken Auges. Operation. Heilung*.
* Fonck, G. (1865). *Ein neues Staarmesser[!], zur Operation des rechtseitigen Staares[!] mit der rechten Hand*.
* Fonck, G. (1867). *Cholera und morbus miliaris : eine medizinische Skizze*.
* Fonck, G. (1873a). *Doctor Eduard Mayrisch : Nekrologische Skizze*.
* Fonck, G. (1873b). *Hepatitis acuta mit Übergang in Abscessbildung. Heilung*.
* Fonck, G. (1877). *Uebersicht der Sterbefälle, Geburten und Trauungen in der Gemeinde Luxemburg während des Jahres 1876, hergestellt Namens des Medicinal-Collegi auf Grund der standesamtlichen Aufzeichnungen*.
* Fonck, G. (1879a). *Nekrolog auf Dr. Peter Schmit*.
* Fonck, G. (1879b). *Sterblichkeitsverhältnisse der Stadt Luxemburg im Jahre 1878*.
* Fonck, G. (1886). *Mania transitoria a potu : ein gerichtsärtzliches Gutachten*.
* Fonck, G., Bivort, J.-B.-A., Meyer, J., & Schommer, G. (1869). *Tödtliche Phosphorvergiftung eines siebenjährigen Mädchens durch dessen Schwiegermutter*.
* Fonck, G., & Comité central de secours aux militaires, b. (1871). *Comité central de secours aux militaires blessés, sans distinction de nationalité = Central-Comite zur Unterstützung verwundeter Krieger, ohne Unterschied der Nationalität*. V. Bück.

## Quellen
* Quell, wou net anescht uginn: Broschür vum Collège médical fir den 150. Anniversaire (1818 – 1968), S. 66 – 64

## Um Spaweck
Jean Baptiste Würth

De **Jean Baptiste Charles Würth**, gebuer de 27. Mee 1772 an der Stad Lëtzebuerg, an och do gestuerwen de 27. Januar 1826, war e lëtzebuergeschen Dokter.

Hien huet op der Universitéit vu Léiwe studéiert. Duerno war hien Dokter zu Lëtzebuerg, war vum Gemengerot, Prisongsdokter a Member vun der Deputatioun vun de Provënzialstzänn vu Lëtzebuerg. 

De Jean Baptiste Würth war vun 1818 bis 1825 den éischte President vun der *Commission médicale*, dem Virleefer vum Collège médical. 

## Privates
De Jean Baptiste Würth gouf de 27. August 1799 mat der Marie Madeleine Van der Noot (1772 – 1844) bestuet; d'Koppel krut véier Kanner:

* Jean François Xavier Würth (1880 – 1874), Dokter am Droit a Professer op der Universitéit vu Léck, deen den Urspronk vun der belscher Branche vun der Famill Würth ass; 
* Jean Théodore (1802 – 1852), en Dokter;
* Marie-Christine (1804 – 1846), déi de Charles-Gérard Eyschen bestuet huet. Si war d'Mamm vun fréiere Staatsminister Paul Eyschen;
* Marie Madelaine (1810 – 1814).

1824 huet de Jean Baptiste Würth d'Haus Nummer 7 an der Stater Dräikinneksgaass kaaft. No sengen Doud 1826 ass et op säi Schwoer Eyschen iwwergaangen, an deen huet bis zu sengem Doud dra gewunnt.

## Quellen

* Quell, wou net anescht uginn: Broschür vum Collège médical fir den 150. Anniversaire (1818 – 1968), S. 36 – 37

## Um Spaweck
Jacques Philippe Joseph d'Huart

De **Jacques Philippe Joseph d'Huart**, genannt **Philippe d'Huart**, gebuer de 14. Februar 1754 um Schlass zu Zowaasch an der Gemeng Déifferdeng, a gestuerwen den 9. Abrëll 1816 zu Bartreng war e lëtzebuergesche Lokalpolitiker. Hie war vun 1805 bis 1808  den éischte Buergermeeschter vun der Gemeng Bartreng.

De Philippe d'Huart war Kapitän am k.u.k. Dragonerregiment „Fürst zu Windisch-Graetz“ Nr. 14 am Déngscht vun den Habsburger.

Seng Eltere waren de Barong Jean-François d'Huart (1712 - 1781) an d'Camille de Villers (1729 - 1772). Den 29. Januar 1783 huet hie sech zu Schwerdorff mat der Henriette de Dampont (1759 - 1811) bestuet; d'Koppel krut dräi Kanner: Jean (1789 – 1837), Charles (1797 – 1864), Jeanne Marie Josèphe (1804 – 1839). Nom Doud vu senger Fra den 11. Februar 1811 huet hie sech den 11. Oktober 1811 mat der Marie Madeleine Suttor bestuet.

De 5. Mäerz 1816 krut hie vum Kinnek-Groussherzog Wëllem I. säin Adelstitel als Barong confirméiert, zäitgläich mat der Nominatioun an de *[[Corps équestre (Vereenegt Kinnekräich vun den Nidderlanden)|Corps équestre]]* vu Lëtzebuerg.

## Um Spaweck
*kuerz biographesch Notiz op luxemburgensia.bnl.lu
Eugène Giver

Den **Eugène Giver**, gebuer de 16. September 1857 zu Rolleng bei Miersch, a gestuerwen de 4. Mee 1927 an der Stad Lëtzebuerg, war e lëtzebuergeschen Dokter.

Hie krut säin Doktertitel am Joer 1882 an huet sech an der Stad etabléiert. Hie war Aarmendokter an den éischte Schouldokter am Land. Iwwer 30 Joer laang war hie Member vun der Stater Schoulkommissioun.

1910 gouf hie Member vum Collège médical, vun 1911 bis 1921 war en de Sekretär an duerno – als Nofollger vum Auguste Flesch – vun 1921 bis 1927 de President vum deem Gremium.

## Privates
Den Eugène Giver huet sech den 2. Juni 1921 an der Stad mat der Anne-Marie Muller bestuet; d'Koppel krut ee Bouf.

## Gielercher
* 

## Quellen
* Quell, wou net anescht uginn: Broschür vum Collège médical fir den 150. Anniversaire (1818 – 1968), S. 65 – 66

## Um Spaweck
The Merchant of Venice (Film 2004)

**The Merchant of Venice** ass e brittesch-lëtzebuergesch-italieenesche Film vum Michael Radford aus dem Joer 2004 nom Stéck mam selwechte Numm vum William Shakespeare mam Al Pacino a mam Jeremy Irons an den Haaptrollen. 
## Ëm wat geet et am Film?

## Produktioun
Grouss Deeler vum Film goufen an der Veneedeg-Kuliss op der Terre-Rouge-Friche zu Esch-Uelzecht gedréint, déi d'Produktiounsfirma Delux dräi Joer virdru fir de Film *[[Secret Passage]]* opriichte gelooss hat..

## Um Spaweck
Michael Radford

De **Michael Radford**, gebuer de 24. Februar 1946 zu Nei-Delhi an Indien, ass e brittesche Filmregisseur, Dréibuchauteur a Filmproduzent. 

## Filmographie
### Kino
#### als Regisseur
* 1976: *Sugar* - (Kuerzfilm)
* 1980: *Van Morrison in Ireland* - (Dokumentarfilm)
* 1983: *Another Time, Another Place* - Haptacteuren: Phyllis Logan, Giovanni Mauriello, Gianluca Favilla
* 1984: *Nineteen Eighty-Four*- Haptacteuren: John Hurt, Richard Burton, Suzanna Hamilton
* 1987: *[[White Mischief]]*- Haptacteuren: Charles Dance, Greta Scacchi, Sarah Miles
* 1994: *[[Il Postino]]* - Haptacteuren: Massimo Troisi, Philippe Noiret, Maria Grazia Cucinotta
* 1998: *B. Monkey* - Haptacteuren: Asia Argento, Jared Harris, Rupert Everett
* 2000: *Dancing at the Blue Iguana* - Haptacteuren: Charlotte Ayanna, Daryl Hannah
* 2004: *[[The Merchant of Venice (Film 2004)|The Merchant of Venice]]* - Haptacteuren: Al Pacino, Jeremy Irons, Joseph Fiennes
* 2007: *Flawless* - Haptacteuren: Demi Moore, Michael Caine, Lambert Wilson
* 2011: *[[Michel Petrucciani (Film)|Michel Petrucciani]]* - (Dokumentarfilm))
* 2013: *La mula* - Haptacteuren: Alex O'Brien, Mario Casas, María Valverde
* 2014: *Elsa & Fred*- Haptacteuren: Shirley MacLaine, Christopher Plummer, Marcia Gay Harden
* 2017: *La musica del silenzio* - Haptacteuren: Anthony Souter, Francesca Prandi, Antonio Banderas

## Um Spaweck
Emile Lavandier

Den **Emile Lavandier**, gebuer den 30. Juni 1885 zu Monnerech, a gestuerwen de 15. Mee 1926 an der Stad Lëtzebuerg (am Alter vu 40 Joer), war e lëtzebuergeschen Ingenieur.

Hie gouf 1913 Betribsingenieur um Stolwierk vun Thyssen zu Hagondage (deemools: *Hagendingen*) a Loutrengen. Dono war en, bis 1923, Chef-Ingenieur op der Hadir zu Déifferdeng.

Hie war ausserdeem Directeur-adjoint vun der Hadir, Ingénieur-conseil vum Gruppement *Marine et Homécourt* a President vun der Association luxembourgeoise des ingénieurs industriels (ALII).

Den Emile Lavandier war mat der Marguerite Fischer bestuet, d'Koppel hat zwou Duechteren.

An der Stad Lëtzebuerg, zu Hollerech, gouf eng Strooss no him genannt.
Joseph Forman

De **Joseph Forman**, gebuer als Jakob Josef Forman de 16. September 1857 zu Wolz, a gestuerwen den 1. August 1943 an der Stad Lëtzebuerg, war e lëtzebuergeschen Dokter.

Hien war den éischte Lëtzebuerger, deen en Externat an engem Spidol gemaach huet, an den Éischten, dee seng medezinesch Examen zu Paräis an zu Lëtzebuerg gemaach huet. Hie huet sech am Juni 1898 zu Lëtzebuerg néiergelooss an huet an der Aldrengerstrooss an der Stad gewunnt.

Vum Ufank vu senger Karriär u war hien de medezineschen Direkter vum lëtzebuergesche Kommitee vun der Associatioun « *Dames françaises* », fir déi hien all Joer theoretesch a praktesch Infirmièrescoursen ginn huet. Am Joer 1921 huet hien zu Lëtzebuerg de « Congrès des aliénistes et des neurologistes de France et des pays de langue française » organiséiert a war de Sekretär dovun.

E Philantrop vu Wolz, Richard, huet dem Dr Forman en Don gemaach, mat deem hien eng gewësse Quantitéit Radium kafe konnt, wat him d'Geleeënheet gouf fir Kriibs ze behandelen; hien huet d'Ligue contre le cancer gegrënnt a se Zäit senges Liewen aktiv ënnerstëtzt.

De Joseph Forman war vun 1923 bis 1926 Sekretär an duerno – als Nofollger vum Eugène Giver – vun 1927 bis 1943 President vum Collège médical; vun 1940 u konnt hien dat Amt awer net méi ausféieren, well d'Aktivitéite vum Collège vum Besatzer suspendéiert goufen.

## Privates
De Joseph Forman war e Bouf vum Jakob Forman an der Rosalie Dicktus. Hien ass den 2. August 1943 als Jonggesell gestuerwen. 

## Gielercher

* (1921)

## Publikatiounen (Auswiel)

* *De l'expulsion de l'oeuf en bloc dans le dernier trimestre de la grossesse*, Thèse / mémoire, 1897, Paris: G. Carré et C. Naud,  69 p.  ; 25 cm

## Quellen
* Quell, wou net anescht uginn: Broschür vum Collège médical fir den 150. Anniversaire (1818 – 1968), S. 66 – 67

## Um Spaweck
Händsch

Eng **Händsch** (an der Méizuel: **Händschen**) ass e Gezei, dat d'Hand bedeckt an all Fanger eenzel ëmwéckelt oder fir all Fanger en eenzelt Lach opweist. Am Allgemenge sinn Händschen e Puer aus enger lénkser Händsch an enger rietser Händsch.

Händsche schützen d'Hänn viru Keelt, Hëtzt oder Verletzungen, zum Beispill duerch Reiwung, Schnëtt, Verbrennungen oder Chemikalien. Si ginn dacks bei der Schaff oder beim Sport ugedoen, oder bei méi alldeeglechen Aktivitéiten, bei deenen d'Hänn blesséiert kënne ginn, wéi bei der Gaardenaarbecht. Heiansdo ginn Händschen awer och just aus ästhetesche Grënn gedroen, zum Beispill passend zum Brautrack oder zum Galakleed.

Händsche kënnen aus ënnerschiddlechem Material hiergestallt ginn, wéi z. B. aus Lieder, Stoft, Latex oder Woll.

Eng Händsch, déi d'Hand ganz bedeckt, mee bei där d'Fangere mat der Ausnam vum Daum an engem gemeinsame Banneraum zesummen ëmschloss ginn, nennt een eng Moul.

D'Persoun, déi d'Händsche produzéiert, ass den Händschemécher oder d'Händscheméchesch.

## Kuckt och
* Händschenindustrie zu Lëtzebuerg

## Um Spaweck
Victor Kips

De **Victor Kips**, gebuer den 11. Abrëll 1917 zu Mäerzeg, an och do den 29. Juli 1982 gestuerwen, war e lëtzebuergesche Resistenzler.

Hie war Bauer zu Mäerzeg. Am Zweete Weltkrich huet hien do d'Resistenzorganisatioun Lëtzebuerger Vollekslegioun (LVL) opgebaut, fir Zwangsrekrutéierten ze hëllefen, ënnerzetauchen a sech ze verstoppen. A kuerzer Zäit krut hien 28 Männer derzou, sech der LVL unzeschléissen.

No der éischter Befreiung vun Dikrech, am September 1944 war hie fir d'Iwwerwaachung vun 308 Kollaborateuren zoustänneg, déi am Gebai vun der *Glyco*-Fabréck festgehale goufen. Wéi d'Ardennenoffensiv am Dezember 1944 ugefaangen huet, huet hien hir Evakuatioun op Mäerzeg organiséiert, an duerno, wéi och Mäerzeg ënner Beschoss geroden ass, virun iwwer Useldeng op Nidderkuer, dann op Déifferdeng, a schliisslech bis op de Belval. 

Als Revanche goufe seng Fra a säi Papp vun den Däitsche verhaft; seng Fra, d'Cécile Didier, koum an d'KZ Ravensbrück, wou se gestuerwen ass.

Hie blouf zu Mäerzeg wunnen, wou en och 1982 gestuerwen ass.

Fir un hien z'erënneren, gouf a sengem Heemechtsduerf eng Strooss no him genannt.
Cécile Didier (Resistenzlerin)

D**'Cécile Didier**, bestuet **Kips**, gebuer de 5. Juli 1921 zu Réngel, a gestuerwen am Februar 1945 am KZ Ravensbrûck, war eng lëtzebuergesch Resistenzlerin.

Si huet mat hirem Mann Victor Kips zu Mäerzeg gewunnt. 
Am Zweete Weltkrich huet hien do d'Resistenzorganisatioun Lëtzebuerger Vollekslegioun (LVL) opgebaut, fir Zwangsrekrutéierten ze hëllefen, ënnerzetauchen a sech ze verstoppen. Si war aktiv mat dru bedeelegt.

No der éischter Befreiung vun Dikrech, am September 1944 war hire Mann  fir d'Iwwerweaachung vun 308 Kollaborateuren zoustänneg. Wéi d'Ardennenoffensiv am Dezemebr 1944 ugefaangen huet, huet hie s'an de Süde vum Land evakuéiert.

Als Vergeltung gouf d'Cécile Kips-Didier an hire Schwéierpapp vun den Däitsche verhaft; si koum an d'KZ Ravensbrück, wou se gestuerwen ass.

Fir u si z'erënneren, huet de Gemengerot vu Mäerzeg de 14. November 2025 decidéiert, eng nei Strooss no hir ze nennen.

## Literatur
* * O[st], E[ugène]: "Madame Cécile Kips-Didier aus Mertzig zum Gedenken." In: *Rappel*, 28(1973), No 6/7, pp. 237-244.

## Um Spaweck
* IN MEMORIAM Madame Vict. KIPS. In: *D’Unio’n*, 3. Jg., nº 184 (13.08.1946), p.3 [Numérisé par la Bibliothèque nationale du Luxembourg] (Wierdegung).
Cécile Didier

**Cécile Didier** war den Numm vun:
* enger lëtzebuergescher Resistenzlerin; kuckt: Cécile Didier (Resistenzlerin);
* enger franséischer Schauspillerin; kuckt: Cécile Didier (Schauspillerin).
Fred A. Gilson

De **Fred A. Gilson**, gebuer als **Franz Gilson** de 27. Dezember 1889 zu Mäerzeg, a gestuerwen den 1. Mee 1964 zu Chicago, war e lëtzebuergesch-US-amerikanesche Geschäftsmann.

Hien war vun 1902 bis 1905 zu Ettelbréck an der Akerbauschoul an ass 1906 an d'Vereenegt Staaten ausgewandert, wou en 1912 d'Nationalitéit ugeholl a sech 1915 mat der Eleanore Brons bestuet huet.

1920 huet hien de *Gilson Employment Service Chicago* gegrënnt, an 1947 de *Gilson Travel Service*.

1934 gouf hien zum Sekretär vun der Lëtzebuerger Handelskammer an de Vereenegte Staaten ernannt, an 1941 zum Generalkonsul fir Lëtzebuerg zu Chicago.

Hie war Auteur vun enger Geschicht vun der *Luxembourg Brotherhood of America* (vun där e laang Jore *Grand President* war), Sekretär vum Organisatiounskommitee vun enger *Schueberfouer* zu Chicago, a Rapporteur (1914 – 1947) vun der Kathoulescher Unioun vun Illinois. Ausserdeem war hien 1941 President vum Empfankskommittee vun der Groussherzogin Charlotte an Amerika, a vum *Good Will Tour* vum Prënz Jang.

Fir un hien z'erënneren, gouf zu Mäerzeg eng Strooss no him genannt.

## Gielercher
* 
*  Goldmedail vum Groussherzoglechen Hausuerden Adolphe de Nassau (1953)
* *Official Fair Medal with inscription*.
Weeër

***Weeër*** ass e Roman a Lëtzebuerger Sprooch vun  Georges Kieffer, deen am November 2025 am Verlag Op der Lay erauskoum.

## Ëm wat geet et am Roman?
Zwou Foussballspillerinnen, d'Priscilla an d'Alicia verléiwe sech aneneen. Den Ernest Hemingway als Krichsreporter 1944/45 zu Lëtzebuerg ass en zweeten Handlungsstrank...

## Soss

## Bibliographie
* Georges Kieffer: *Weeër*. Editions Op der Lay, 2025. ISBN 978-2-87967-283-0.

## Kriticken
Adolphe Faber

Den **Adolphe Faber**, gebuer den 9. Mee 1891 zu Wilwerdang an der deemoleger Gemeng Kierchen, a gestuerwen den 22. August 1969 an der Stad Lëtzebuerg, war e lëtzebuergeschen Aendokter.

No senger Lycéeszäit am Kolléisch zu Dikrech an an der Stad, huet hie säi Medezinstudium 1913 zu Nanzeg ugefaangen. Wéinst dem Krich huet en duerno zu Frankfurt, Bonn an Ooche weiderstudéiert. En huet all seng Examen zu Lëtzebuerg mat Auszeechnung bestanen an huet sech duerno  zu Paräis, Zürich a Lausanne op d'Ophthalmologie spezialiséiert. 1919 huet a sech zu Lëtzebuerg néiergelooss.

Wéinst senge chirurgeschen Interventioune war hie wärend ville Joren dee Spezialist fir Aekränkten am Land an iwwert d'Grenzen ewech, sou datt och vill Patienten aus dem Ausland bei hie koumen. Den Dr Faber war Member vun den ophtalmologesche Gesellschaften a Frankräich, der Belsch, der Schwäiz an an Däitschland. Vun 1938 bis 1948 war hien de President vun der *Société d'ophtalmologie de l'Est de la France* a vun 1936 bis 1950 (mat der Ausnam vun de Besatzungsjoren) de President vum *Syndicat médical.*

Den Adolphe Faber war – als Nofollger vum Nicolas Schaeftgen – vun 1950 bis 1967 President vum Collège médical.

## Gielercher
* 
* 
* 

## Quellen
* Quell, wou net anescht uginn: Broschür vum Collège médical fir den 150. Anniversaire (1818 – 1968), S. 69 – 70

## Um Spaweck
Impression, soleil levant

***Impression, soleil levant*** ass en Tableau (Ueleg op Toile) vum Claude Monet aus dem Joer 1872, deen haut am Musée Marmotan Monet ze gesinn ass. E weist den Hafe vu Le Havre am Hierscht, bei Sonnenopgang.

Säin Titel huet dem Molereistil Impressionismus säin Numm ginn. 

## Um Spaweck
Projet de loi

Als **Projet de loi** oder **Gesetzesprojet** bezeechent een am Allgemengen d'Initiativrecht vun der Regierung (fr. *initiative gouvernementale*) fir e Virschlag fir en neit Gesetz maachen. Déi Bezeechnung gëtt et absënns zu Lëtzebuerg, a Frankräich, der Belsch oder der Schwäiz. An Däitschland schwätzt ee vun engem *Regierungsentwurf* an am Vereenegte Kinnekräich vun engem *Government bill.*

## Situatioun zu Lëtzebuerg
Der Verfassung no, fält et an d'Kompetenz vun der Regierung, fir Projet-de-loien an der Chamber ze deposéieren.

Op der enger Säit kann de Legislateur d'Regierung net zwéngen, e Gesetzesprojet ze deposéieren; d'Initiativrecht vun der Regierung kann op keng Manéier bedéngt oder limitéiert ginn. Op der anerer Säit kann d'Regierung sech net vertraglech dozou verflichten, e Gesetzesprojet net an der Chamber ze deposéieren.

An der Praxis baséiere bal all Gesetzer op engem Projet de loi, kommen deemno vun der Regierung.

## Literatur
* Besch, Marc: (2026). *Normes et légistique en droit public luxembourgeois*. 2e éd., Windhof: Larcier-Intersentia, ISBN 978-2-49675-020-1

## Kuckt och

* Proposition de loi: d'Initiativrecht vun den Deputéierten
* Initiativrecht vun de Bierger

## Quell
Quell vum Artikel, wou net anescht uginn: Besch, an der Literatur, S. 374

## Um Spaweck
Proposition de loi

Als **Proposition de loi** oder **Gesetzespropositioun** bezeechent een am Allgemengen d'Initiativrecht vun engem oder méi Parlamentarier (Deputéierten, Senateur) (fr. *initiative parlementaire*) fir e Virschlag fir en neit Gesetz maachen. Déi Bezeechnung gëtt et absënns zu Lëtzebuerg, a Frankräich, der Belsch oder der Schwäiz. An Däitschland schwätzt ee vun engem *Gesetztentwurf* *(des Bundestages / des Bundesrats)* an am Vereenegte Kinnekräich vun engem *Private members' bill.*

## Situatioun zu Lëtzebuerg
Jidder Deputéierten huet d'Recht fir Proposition-de-loien an der Chamber ze deposéieren.

An der Praxis gëtt eng Proposition de loi dacks vun engem Deputéierte vun der Oppositioun deposéiert; a bal alle Fäll gi se beim Vott iwwer de ganzen Text verworf. E Beispill, wou eng Proposition de loi vun engem Oppositiouns-Deputéierten an d'Chamber abruecht an ugeholl gouf, war d'Propositioun vun 2002 iwwer d'Euthanasie an den assistéierte Suizid.

## Literatur
* Besch, Marc: (2026). *Normes et légistique en droit public luxembourgeois*. 2e éd., Windhof: Larcier-Intersentia, ISBN 978-2-49675-020-1

## Kuckt och
* Projet de loi: d'Initiativrecht vun der Regierung
* Volleksinitiativ: d'Initiativrecht vun de Bierger

## Quell
* Quell vum Artikel, wou net anescht uginn: Besch, an der Literatur, S. 378

## Um Spaweck
Henri Lamormesnil

Den **Henri** (**de**) **Lamoresnil**, och **Henri Germé** oder **Germais**, gebuer 1575, a gestuerwen de 26. November 1647 zu Wien, war e Jesuittepater aus dem Herzogtum Lëtzebuerg.

1596 ass hien an de Jesuittenuerden agetrueden. 

Hie war Stëfter vu Studiebourssen.

Fir un hien z'erënneren, gouf an der Stad Lëtzebuerg eng Strooss no him genannt.
Englebert Neveu

Den **Englebert Neveu**, gebuer als **Engelbertus Neveux** de 16. August 1764 an der Stad Lëtzebuerg, an och do den 13. Mee 1836 gestuerwen, war e Paschtouer aus dem Herzogtum Lëtzebuerg.

No senger Priisterwei den 29. Mee 1790 zu Tréier, gouf hie Kaploun an der Stad, du vu 1792 bis 1794 Paschtouer vu Palzem. Tëscht August an Oktober 1794 ass hien op Piesport geflücht, koum duerno awer op Palzem zeréck.

Den 22. November 1794 gouf hie verhaft an op d'Île d'Oléron deportéiert; de 4. Februar 1800 gouf e vun der Deportatiounslëscht erofgeholl.

Vun 1803 bis 1816 war hie Paschtouer zu Monnerech; anere Quellen no hätt e just bei sengem Brudder zu Monnerech gewunnt.

Hien huet dem Stater Zivilhospiz eng gréisser Zomm Sue gespent. Posthum gouf hien de 27. Oktober 1890 vum Stater Gemengerot dofir geéiert. Den 11. Juli 1958 gouf och eng Strooss zu Hamm - déi bei d'Fleegeheem vum Hospiz féiert - gouf no him genannt; hie gëtt als *bienfaiteur des hospices civils* um Stroosseschëld ernimmt.
Herbert Schaefer

De Julius **Herbert Schaefer**, gebuer de 23. September 1887 an der Stad Lëtzebuerg, a gestuerwen de 21. Juni 1968 zu Ettelbréck, war e lëtzebuergeschen Ingenieur an Industriellen.

Hie war Matgrënner vun der *Henri Schaefer & Cie* zu Walfer an huet eng ganz Rëtsch Patenter deposéiert. 

Hien huet der Stad Lëtzebuerg no sengem Doud eng gréisser Zomm Suen a Parte vu senger Firma vermaach, fir dass dës der *Œuvre de la St. Nicolas* zoukomme sollten, déi Stater Schoulkanner et erméigleche soll, am Wanter a Vakanzekolonien an de Bierger kënnen ze goen.

Fir un hien z'erënneren, gouf eng Strooss zu Gaasperech no him genannt.
Guillaume Schneider

De **Guillaume Schneider**, gebuer de 13. Dezember 1835 um Krautmaart an der Stad Lëtzebuerg, a gestuerwen de 31. Januar 1895 zu Wien, war e lëtzebuergesche Banquier.

Hien huet säi Beruffsliewen als bäigeuerdenten Direkter vun enger Bank zu Wien verbruecht a gouf 1875 Lëtzebuerger Konsul am Éisträichesche Keeserräich.

No sengem Doud huet hien der Stad Lëtzebuerg eng gréisser Zomm Sue vermaach. Fir un hien z'erënneren, gouf eng Strooss um Lampertsbierg no him genannt.
Guillaume de Machaut

De **Guillaume de Machau**(**l**)**t**, gebuer tëscht 1300 an 1305, méiglecherweis zu Machault, a gestuerwen den 13. Abrëll 1377 zu Reims, war e franséische Komponist an Dichter.

Hie war de Sekretär a Beichtpapp vum Kinnek Jan I. vu Béimen (Jang de Blannen), mat deem en uechter Europa gezunn ass, an ë.a. och vu seger Duechter Bonne.

Fir un hien z'erënneren, gouf an der Stad Lëtzebuerg eng Strooss no him genannt.

## Wierker
* Dichtung
** *Le jugement dou Roy de Navarre*, Verserzielung
** *Livre dou voir dit*, Versroman
** *La Prise d’Alexandrie*, Chronik
** *Prologue* zum *Dit dou vergier* (ca. 1372)
** 234 Balladen, 76 Rondeaus, eng 100 aner Gedichter

* Musek
** *Messe de Nostre Dame*  (4-stëmmeg)
** 23 Motetten
** *Hoquetus David* (3-stëmmig)
** Lidder am Kantileenesaz: bekannt sinn
*** 42 Balladen
*** 21 Rondeaus
*** 34 Virelais
** Aner Liddformen
*** 33 Lais

## Literatur
*Elizabeth Eva Leach: *Guillaume de Machaut: Secretary, Poet, Musician*, Cornell University Press, Ithaca, 2014, ISBN 978-0-801-44933-8 (englisch)
*Deborah L McGrady, Jennifer Bain: *A companion to Guillaume de Machaut*, Brill, Leiden/Boston, 2012, ISBN 978-9-004-22581-7
* Jacqueline Cerquiglini: *Guillaume de Machaut et l’écriture au XIVe siècle. „Un engin si soutil“* (= *Bibliothèque du XVe siècle.* 47). Champion, Paris 2001, ISBN 2-7453-0584-0.
* Lawrence Earp: *Guillaume de Machaut. A guide to research* (= *Garland reference library of the humanities.* 996). Garland, New York NY u.&nbsp;a. 1995, ISBN 0-8240-2323-4.
Maisy Ginter-Bonichaux

D**'Maisy Ginter-Bonichaux**, gebuer als **Marie Bonichaux** de 17. Abrëll 1924 zu Nidderkuer an opgewuess zu Rodange, ass eng lëtzebuergesch Zwangsrekrutéiert. Hir Eltere waren den Theodor Bonichaux (1898 – 1969) vu Platen an d'Josephine Longuisch. 

Si huet am Ufank vum Krich an der Stater Gemengekeess geschafft, bis s'am November 1943 an de Reichsarbeitsdienst (RAD) op Triebes agezu gouf; no 6 Méint koum si an de Kriegshilfsdienst (KHD) op Bad Klosterlausnitz (Thüringen) wou s'am Laboratoire vun enger Isolatorefabrick huet misse schaffen. No der Befreiung koum si iwwer Holland an d'Belsch de 25. Mee 1945 hannescht op Lëtzebuerg.

Nom Krich huet s'an der Stad op der Interbank geschafft.

Si huet sech vun Ufank u bei den *[[Fédération des enrôlés de force|Enrôlés de force]]* an am *Comité du souvenir* engagéiert, a sech haaptsächlech fir d'Schicksal vun de Fraen a Meedercher agesat déi zwangsrekrutéiert gi waren.

## Um Spaweck

* Fiche vun der Maisy Ginter-Bonichaux mat Videoen op www.ons-jongen-a-meedercher.lu
* Nach fit mat bal 102 Joer? "Et muss een de Wëllen hunn, wann et och.. schwéier ass", rtl.lu 08.02.2026
* D'Maisy Ginter-Bonichaux huet hiren 100. Gebuertsdag gefeiert, rtl.lu, 18.04.2024
Brautrack

**Brautrack**, **Brautkleed**, **Hochzäitskleed** oder **Hochzäitsrack** ass den Numm vum Rack, deen d'Braut wärend der Hochzäitszeremonie unhuet. 

D'Faarf, de Stil an d'zeremoniell Bedeitung vum Brautkleed hänke vun der Relioun an der Kultur vun der Brautkoppel of. Hochzäitskleeder hunn an der Moud eng wichteg Plaz a spigelen déi kulturell a gesellschaftlech Wäerter erëm.

An der westlecher Kultur ass d'Brautkleed meeschtens wäiss – eng Moud, déi mat der brittescher Kinnigin Victoria hirer Hochzäit am Joer 1840 populär gouf. An enger Rei ost- a südasiatesche Kulture wielt d'Braut dacks Rout, wat d'Gléck symboliséiert.

Den Hochzäitsrack gëtt meeschtens mat Accessoirë komplettéiert, wéi zum Beispill engem Hutt, engem Voile, laangen Händschen engem Blummebouquet oder enger Schleef.

## Um Spaweck
Voile

E **Voile** (vum laténgesche *velum*: "Riddo") oder e **Schleier** ass eng traditionell oder reliéis Kappbedeckung aus dënnem Textil. E kann d'Gesiicht entweeder komplett fräiloossen, nëmmen den ënneschten Deel vum Gesiicht bedecken oder et awer ganz iwwerdecken. 

## Beschreiwung a Funktioun

Schleier si meeschtens rechteckeg an existéieren an ënnerschiddleche Gréissten. An der Längt kënne si nëmmen d'Hoer an d'Genéck bedecken, de ganzen Uewerkierper wéi e Schal ëmwéckelen oder als Ganzkierperschleier de ganze Kierper verstoppen.

Traditionell gëtt de Voile vu Frae gedroen. D'Dicher, déi de Kierper oder d'Gesiicht vun de Männer bedecken, zum Beispill bei bestëmmte Mënchen, ginn üblecherweis mat anere Begrëffer bezeechent.

De Voile erfëllt ënnerschiddlech Funktiounen a Bedeitungen an existéiert schonn zënter der Antikitéit. E verweist op d'Bild, dat d'Persoun, déi en unhuet, vermëttele well, an op där hiert Verhältnes zu hirem Kierper. Zu senge Funktiounen zielt, sexuell a sozial Ënnerscheeder wéi och Anstand, Schamhaftegkeet an Hellegkeet auszedrécken. 

Vill muslimesch Fraen doen och haut nach e Voile un; an der chrëschtlecher an an der jiddescher Relioun ass dat vill manner verbreet. D'Jongfra Maria gëtt an Duerstellunge bal ëmmer verschleiert gewisen. An ville Kulturen dréit d'Braut wärend der Hochzäitszeremonie e Schleier. En Trauerschleier ass e Voile, deen eng Wittfra als Zeeche vun hirer Trauer undoe kann; haut ass dat awer just nach seelen üblech.

## Biller

Bride with bouquet.jpg|Eng Braut mat engem wäisse Schleier an den Hoer.
William-Adolphe Bouguereau (1825-1905) - The Day of the Dead (1859).jpg|Eng Fra mat engem Trauerschleier op engem Bild vum William-Adolphe Bouguereau.
Woman of Malaysia at the Spring Fest 2009 in Moscow, Russia.jpg|Eng jonk muslimesch Fra mat engem rosa-wäisse Voile.
Florenz fleischtheke.jpg|Zwou kathoulesch Nonne mat Schleier beim Metzler.
Jewish girl in art Jerusalem.JPG|Eng jonk jiddesch Fra mat Voile.
Helleg Famill, Kierch Bech-Maacher-101.jpg|D'Helleg Famill; Skulpturen an der Kierch zu Bech-Maacher.


## Um Spaweck
Malgré-elles

D'Bezeechnung **Malgré-elles** bezitt sech op déi elsässesch a loutrengesch Fraen, déi ënnert der Nazi-Occupatioun am Zweete Weltkrich forcéiert goufen a verschidden Nazi-Organisatiounen (Reichsarbeitsdienst RAD, Kriegshilfsdienst KHD, asw.) anzetrieden. S'entspriechen deem wat zu Lëtzebuerg als Zwangsrekrutéierte bezeechent gëtt.

Vill vun de Fraen déi agezu goufen, erkennen de Begrëff net un, well e vu Journalisten erfonnt gouf; si schwätze léiwer vun „incorporées de force“.

Männer, déi an d'Wehrmacht agezu goufen, ginn als Malgré-nous bezeechent.

## Um Spaweck
Fanny Leclerc

D'Jeanne Françoise Laurence Corinne, genannt **Fanny Leclerc**, gebuer den 23. Juni 1823 an der Stad Lëtzebuerg, an och do den 2. Dezember 1904 gestuerwen, war eng lëtzebuergesch Mäzeenin..

Si kënnt aus enger alagesiessener Lëtzebuerger Famill, wou d'Männer dacks Magistraten oder Affekote waren. Eng Zäitchen huet si zu Arel gewunnt. Si huet eng Rei Stëftungen a Bourssen op d'Bee gesat (z.&nbsp;B. fir Stater Schoulkanner moies eppes z'iessen ze ginn), an huet den Erléis vum Verkaf vu Lännereien am Fënsterdall dem Areler Hospiz vermaach.

Si ass an der Fondation Pescatore gestuerwen a gouf zu Béiwen-Atert begruewen. Fir u si z'erënneren, gouf eng Strooss zu Hamm no hir genannt.
Antoine Bourkel

Den **Antoine Bourkel**, gebuer de 17. August 1892 zu Eschduerf, a gestuerwen den 31. Januar 1970 zu Ettelbréck, war e lëtzebuergesche Schoulmeeschter a Lokalhistoriker.

Den Antoine Bourkel huet vun 1909 bis 1912 d'Normalschoul gemaach. Hie war 12 Joer laang Schoulmeeschter zu Dol, a vun 1924 bis 1954 zu Schieren.

Hie war ausserdeem Auteur vun enger Chronik vu Schieren am Zweete Weltkerich, Grënner vunn der Schierener Lokalsektioun vu *[[Gaart an Heem]]* an Dirigent vum Kierchechouer.

Fir un hien z'erënneren, gouf zu Schieren eng Strooss, d'Impasse Antoine Bourkel, an där säin Haus steet, no him genannt.

## Gielercher
* 
* Médaille en or avec palmettes vun der „Union Grand-Duc Adolphe“ 
* Medaille „bene merenti“.
Alphonse Peusch

Den **Alphonse Peusch**, gebuer de 25. Abrëll 1900 am Reckendall, a gestuerwen de 7. September 1977 an der Stad Lëtzebuerg, war e lëtzebuergesche Geschäftsmann.

Zesumme mat sengem Brudder Adolphe huet hien 1929 de Garagëbetrib *Les Frères Peusch* gegrënnt.

Fir un hien z'erënneren, gouf zu Schieren eng Strooss no him genannt.
Hubert Schlechter

Den **Hubert Schlechter**, gebuer den 29. November 1891 zu Konstem, a gestuerwen den 8. Juli 1966 zu Schieren, war e lëtzebuergesche Lokalpolitiker.

Den Hubert Schlechter ass 1925 op Schieren geplënnert. Hie gouf 1935 an de Gemengerot gewielt, an dat selwecht Joer, mat 44 Joer, zum Buergermeeschter vun der Gemeng Schieren ernannt. Bis zu sengem Doud huet hien dës Fonctioun bäibehalen.

Fir un hien z'erënneren, gouf zu Schieren eng Cité no him genannt.

## Gielchen
*
Jean-Pierre Schuster

De **Jean-Pierre Schuster**, gebuer ..., a gestuerwen den 17. Februar 1963 zu Schieren (am Alter vun 80 Joer), war e lëtzebuergesche Lokalpolitiker.

De Jean-Pierre Schuster war Schäffen an der Gemeng Schieren.

Fir un hien z'erënneren, gouf zu Schieren eng Strooss no him genannt.
Robert Goldschmit

De **Robert** ("**Robi**") **Goldschmit**, gebuer de 26. Juni 1925 zu Schwéidsbeng, an do gestuerwen den 12. August 1979, war e lëtzebuergesche Konschthandwierker.

Hien ass no der Handwierkerschoul an der Stad op d'Molerberuffsakademie zu Bréissel gaangen an huet dono de Glaserei- a Molereibetrib vun der Famill iwwerholl.

Hie war a sëllege Schwéidsbenger Veräiner an Organisatiounen, meeschtens aus dem kulturellen oder soziale Beräich, aktiv, a war ë. a. President vum Schwéidsbenger Wäifest.

## Éierungen a Gielercher
* Médaille en Vermeil vum Ordre de Mérite du Grand-Duché de Luxembourg (Promotioun 1977)

Fir un hien z'erënneren, gouf zu Schwéidsbeng eng Cité no him genannt.
Aloyse Sandt

Den **Aloyse Sandt**, gebuer den 2. Juni 1902 zu Bech-Maacher, a gestuerwen de 25. Februar 1944 am KZ Hinzert, war e lëtzebuergesche Resistenzler.

Hien huet am Zweete Weltkrich gehollef, Leit virun den Däitschen ze verstoppen oder ausser Land ze bréngen. Duerch e Verrot gouf hie festgeholl a koum op Hinzert.

Do ass hien zesumme mat 22 anere Persounen erschoss ginn.

Fir un hien z'erënneren, gouf zu Bech-Maacher eng Strooss, déi fréier *Wëttelsgaass*, no him genannt.
Joseph Kayser

De **Joseph** ("**Jos**") **Kayser**, gebuer ..., a gestuerwen ..., war e lëtzebuergesche Lokalpolitiker.

Hie war 31 Joer laang Member vum Gemengerot vun der Gemeng Biermereng, dovun der 24, vun 1946 bis 1970, als Buergermeeschter.

Fir un hien z'erënneren, gouf zu Biermereng eng Strooss no him genannt.
Wildlife Tower (Jonglënster)

De **Wildlife Tower zu Jonglënster**, och nach **Fliedermaushotel Jonglënster** genannt, ass en Tuerm am Flouer *hannert Weimerech* an der Gemeng Jonglënster, dee speziell gebaut gouf fir e Liewensraum fir Fliedermais ze schafen.

## Geographie
Den Tuerm steet ëstlech vun der Gedenkplaz fir d'Verkéiersaffer, tëscht Gonnereng an Eescheler, südlech vum CR132.

## Geschicht
Ëm 2010 huet d'Arrondissement Ost vun der Natur- a Bëschverwaltung (ANF) e Programm lancéiert fir onbenotzt Gebaier a lëtzebuergesche Gréngflächen ëmzebauen, fir doraus nei Liewensraim fir Fliedermais ze schafen. Am Kader vun där Initiativ gouf 2017 dat eidelt Schlass Weimerech fir de symbolesche Präis vun engem Euro vun der Gemeng Jonglënster gepacht. D'Gebai sollt fir bedrot Fliedermausaarten – haaptsächlech fir d'Grouss Huffeisennues (*Rhinolophus ferrumequinum*) – ëmgebaut ginn. Well d'Bausubstanz awer iwwer d'Joren ëmmer méi schlecht ginn ass, goufen déi Pläng iwwer de Koup gehäit an et huet een decidéiert, en neit Gebai an der direkter Ëmgéigend opzeriichten. De Wildlife Tower gouf speziell fir d'Besoine vun der Grousser Huffeisennues konzipéiert an e stellt e wichtegt Element fir d'Erhale vun der Biodiversitéit an der Regioun duer. Nieft Fliedermais sollten och Vullenaarten, déi a Gebaier wunnen, en Ënnerdaach am Tuerm fannen.

Den Tuerm gouf vun der ANF mat lokalem Holz gebaut.

## Um Spaweck

* Einweihung des Wildlife Tower in Weimerich, Lëtzebuerger Regierung, 11.07.2025
* Ungewöhnlichstes Hotel der Gemeinde wartet auf Kundschaft, Tageblatt, 11.07.2025
Nic Kieffer

Den **Nicolas** ("**Nic**") **Kieffer**, gebuer den 11. Januar 1898 zu Stadbriedemes, a gestuerwen den 2. Juni 1981 zu Iechternach, war e lëtzebuergesche Cheemiker.

Hie huet den 1. Oktober 1922 am Wäibauministère ugefaangen a war tëscht 1925 an 1963 Direkter vun der Réimecher Wäibaustatioun.

Fir un hien z'erënneren, gouf zu Réimech déi Strooss an där d'Wäibaustatioun läit, no him genannt.
Marie Rausch-Weinand

D**'Marie Rausch-Weinand**, gebuer als **Marie Katherine Weinandt** den 11. Abrëll 1907 zu Koplescht, a gestuerwen den 23. Februar 1965 an der Stad Lëtzebuerg, war eng lëtzebuergesch Resistenzlerin.

D'Marie Weinand huet sech 1926 mam Ferdy Rausch bestuet. Si sinn op Déifferdeng geplënnert wou s'eng Bäckerei opgemaach hunn. 

An der Zäit vun der däitscher Besatzung am Zweete Weltkrich hu si heemlech méi Brout gebak, wéi s'et deklaréiert hunn, an dat un Aarmer, oder Leit, déi sech hu misse verstoppen, verdeelt. Och Refraktären déi, iwwer d'zoue Grenz a Frankräich komme wollten, hu si bei sech doheem verstoppt. Béid hu sech der Resistenzorganisatioun *[[Letzeburger Ro'de Lé'w]]* ugeschloss. 1944 goufen se vun der Gestapo verhaft, de Ferdy Rausch koum an d'KZ Mauthausen, d'Marie Rausch-Weinand op Wittlich. Béid hunn d'Gefaangenschaft iwwerlieft.

D'Marie Rausch-Weinand ass mat 58 Joer gestuerwen.

D'Koppel hat zwee Kanner. D'Marie Rausch-Weinand war d'Groussmamm vun ë.&nbsp;a. dem Frank Feitler an der Christiane Brassel-Rausch.

## Éierungen
Si gouf posthum mat der Croix de la Résistance ausgezeechent. Zu Déifferdeng gouf eng Strooss no hir genannt.
Mireille Welter

D**'Mireille Albertine Elisabeth Welter**, gebuer de 16. Januar 1969 zu Ettelbréck, ass eng lëtzebuergesch Lokalpolitikerin (CSV).

## Politesch Karriär
2017 ass d'Mireille Welter bei de Gemengewalen an der Gemeng Esch-Sauer nom Majorzsystem an de Gemengerot gewielt ginn. Bei de Gemengewale vun 2023 ass si fir d'Biergerlëscht „Mat Iech!“ ugetrueden, déi aacht vun eelef Sëtz krut. Si krut déi fënneftmeescht Stëmmen a gouf zweete Schäffen. Nodeems de Laurent Hilger am Dezember 2025 ugekënnegt huet, aus gesondheetleche Grënn als Buergermeeschter ze demissionéieren, gouf d'Mireille Welter vu „Mat Iech!“ als Nofollgerin virgeschloen an de 6. Februar 2026 als Buergermeeschtesch vun Esch-Sauer vereedegt.

Si ass Member vum CSV-Sektiounscomité fir d'Sektioun vum Kanton Wolz a Member am Nationalcomité vun *CSF: Fraen an der CSV* .

## Privates
D'Mireille Welter ass mam Paul Missavage bestuet; d'Koppel huet zwou Duechteren.

Si ass Member vum Verwaltungsrot vum nationale Basketballverband (FLBB).

## Um Spaweck
AS Wëntger

D**'AS Wëntger** (*Association sportive Wincrange*) ass e lëtzebuergesche Foussballclub vu Wëntger, deen 1975 gegrënnt gouf. 

De Veräi spillt seng Heemspiller zënter 1995 am *Stade Henri Lamborelle*, genannt nom éischte President vum Club.

## Um Spaweck
* Offiziell Websäit vun der AS Wëntger
Schal

E **Schal** ass e längelzegt Stéck Stoff, datt ëm den Hals gedroe gëtt. De Begrëff "Schal" kënnt vum persesche Wuert شال (*šāl*). 

Nieft sengem Haaptzweck, den Hals viru Keelt a Wand ze schützen, gëtt e Schal och dacks aus moudesche Grënn ugedoen. 

A ville Kulture gehéiert e Schal zur Truecht. Och a bestëmmte Subkulture si Schaler beléift, zum Beispill ënner Sportfans, déi Schaler an de Veräinsfaarwen a mam Veräinsnumm undoen.

E Foulard oder Fischi ass e grousst, quadratescht Stéck Stoff, dat als moudeschen Accessoire um Hals oder dem Kapp gedroe gëtt. En Halsduch (vereelzt och nach *Schnappech*) ass en dräieckegt oder quadratescht Duch, dat och ëm den Hals oder iwwer d'Schëllere gedroe gëtt a keng Schutzfunktioun huet.

## Kuckt och
* Boa-Schal
* Voile

## Um Spaweck
Kappbedeckung

Eng **Kappbedeckung** ass e Gezei, dat um Kapp gedroe gëtt. 

Kappbedeckungen erfëllen ënnerschiddlech Zwecker. En Helm schütz de Kapp viru Verletzungen, wéi beim Vëlo- a Motorradsfueren, oder bei bestëmmten Aarbechtsofleef, beispillsweis op engem Schantjen oder beim Schaffe mat schwéiere Maschinnen. Vill Beruffsgruppen droen eng Kappbedeckung als Deel vun hirer Aarbechtskleedung, zum Beispill am Operatiounssall am Spidol oder d'Hoernetz an der Liewensmëttelveraarbechtung. Och a Beruffer, an deene lassen Hoer d'Aarbecht beanträchtege kënnen, wéi beim Lackéieren, an der Feinmechanik oder an der Elektronik, gehéieren entspriechend Kappbedeckungen zur Standardausrüstung.

Hitt a Kape schützen de Kapp, d'Gesiicht, an deelweis och d'Oueren an d'Genéck, viru Reen a Sonn. Eng Mutz déngt an éischter Linn dem Schutz viru Keelt, wärend eng Kaputz viru Keelt, Wand a Reen ofschiermt.

Vill Kappbedeckunge ginn och als Moudenaccessoire gedroen. Anerer, wéi de Schleier oder den Turban, hunn eng reliéis oder kulturell Bedeitung. A ville Kulture spille Kappbedeckungen eng wichteg Roll, well se weisen zu wéi enger Grupp oder wéi enger Ranguerdnung eng Persoun zielt. Esou ass d'Kroun eng zeremoniell Kappbedeckung vun de Monarchen an en Zeeche vun hirer Muecht. An der kathoulescher Kierch ass d'Mitra de Bëscheef an den Äbt virbehalen, wärend d'Birett traditionell vum Paschtouer gedroe gouf. D'Tiara, dem Poopst seng Mutz bei der Kréinung, gëtt zanter 1963 net méi vun de Peepst gedroen. 

## Kuckt och
* Berri

## Um Spaweck
Charles Schambourg

De **Charles Schambourg** *fils*, gebuer den 23. Mäerz 1811 zu Uewerkuer, a gestuerwen ..., war e lëtzebuergesche Lokalpolitiker.

Hie war Bauer zu Uewerkuer.

Vu Februar 1858 bis Mäerz 1861, an nach eng Kéier vu Februar 1864 bis Dezember 1884 war hie Buergermeeschter vun der Gemeng Déifferdeng.

Fir un hien z'erënneren, gouf zu Uewerkuer eng Strooss no him genannt.
Eugène Mouschand

Den **Eugène Mouschand**, gebuer den 19. September 1871 zu Uewerkäerjeng, a gestuerwen den 9. Mee 1962 an der Stad Lëtzebuerg, war e lëtzebuergesche Lokalpolitiker.

Hie war Member vum Gemengerot vun der Gemeng Nidderkäerjeng a vun ... bis ... Schäffe vun där Gemeng.

Fir un hien z'erënneren gouf zu Uewerkäerjeng eng Strooss no him genannt.
Henri Clees

Den **Henri Clees**, gebuer 22. Februar 1928 zu Gréiwemaacher, a gestuerwen de 16. Mäerz 2000 zu Esch-Uelzecht, war e lëtzebuergeschen Dokter.

Hie war Gynäkolog. Den 1. Juni 1965 huet hien de *[[Planning familial|Mouvement luxembourgeois pour le planning familial]]* matgegrënnt a gouf säin éischte President.

1988 huet hien d*'Association pour le Droit de mourir en dignité Luxembourg* (ADMD-L; Haut: Mäi Wëlle mäi Wee) mat an d'Liewe geruff.

Fir un hien z'erënneren, gouf zu Keel eng Strooss no him genannt.
Stadhaus vu Léiwen

D**'Stadhaus vu Léiwen** (nl: *Stadhuis van Leuven*), zu Léiwen (nl. *Leuven*, fr: *Louvain*), an der Belsch, ass e markant Gebai um *Grote Markt* ("Grousse Maart") am Zentrum vun där Stad. Et gouf tëscht 1439 a 1469 am spéitgotesche Stil gebaut a gëllt als e besonnescht bemierkenswäert Beispill vu profaner brabantescher gotescher Architektur. Et war bis 2009 d'Märei vun der Stad; zanterhier, wéi d'Servicer vun der Gemeng erausgeplënnert sinn, gëtt et just nach fir zeremoniell Zwecker oder Receptioune gebraucht a ka besicht ginn.

D'Architekte waren de Sulpitius van Vorst an de Matheus de Layens. Et huet d'Stadhaus vu Bréissel als Virbild, ma gouf nach mat méi Figuren dekoréiert wéi dat.

Et ass zanter 1937 als Kulturmonument klasséiert.

## Um Spaweck

* ''Stadhuis''. Vlaams Instituut voor het Onroerend Erfgoed (VIOE)
Euratom

D**'Europäesch Atom Communautéit** (**EAC** oder **Euratom**) ass eng Organisatioun fir d'Koordinéierung an d'Iwwerwaachung vun der ziviler Notzung vun der Atomenergie an der Atomfuerschung an Europa. Si ass nieft der Europäescher Unioun eng eegestänneg international Organisatioun, deelt mat hir awer sämtlech Organer. All d'EU-Staaten, d'Schwäiz (zanter 2014), an d'Vereenegt Kinnekräich (zanter 2021) si Member vun der Organisatioun; déi lescht genannt sinn associéiert Memberen.

Euratom gouf de 25. Mäerz 1957 duerch déi Réimesch Traitéë vu Frankräich, Italien, de Beneluxstaaten an der Bundesrepublik Däitschland gegrënnt. Vun 1965 bis den 30. November 2009 war se nieft der  Europäesch  Gemeinschaft fir Kuel a Stol (déi den 23. Juli 2002 ausgelaf ass) an der Europäescher Wirtschaftsgemeinschaft (der spéiderer Europäescher Gemeinschaft) eng vun den Europäesche Gemeinschaften.

Wéi den 1. Dezember 2009 den Traité vu Lissabon a Kraaft getrueden ass, ass d'Europäesch Gemeinschaft an der Europäescher Unioun opgaangen, sou datt (nom Auslafe vun der Westeuropäescher Unioun, am Juni 2011) eenzeg Euratom als eegestänneg Organisatioun als sougenannt Europäesch Gemeinschaft bestoe blouf.

## Um Spaweck
Ghadames

}

**Ghadames** ass eng Oasestad am westleche Libyen am Munizip Nalut. D'Stad besteet aus zwéin Deeler – enger historescher Alstad an enger Neistad.

## Lag
Ghadames läit ronn 600&nbsp;km südwestlech vun Tripolis am libesch-algeresch-tuneseschen Dräilännereck op enger Héicht vu ronn 350 Meter i. d. M. De Fluchafe Ghadames läit 20&nbsp;km ëstlech vun der Stad. 

## Bevëlkerung
D'Bevëlkerung (jee no Zielung tëscht 12.500 a 7.500 Leit) besteet haaptsächlech aus siwe Berberclanen, déi zu zwou Grousfamille gerechent ginn. All Clan lieft a sengem eegene Quartier.

##
Fiorella Infascelli

D**'Fiorella Infascelli**, gebuer den 29. Oktober 1952 zu Roum, ass eng italieenesch Filmregisseurin.

## Filmographie
* 1981: *Pa* - (Kuerzfilm) 
* 1988: *La maschera* - Haaptacteuren: Helena Bonham Carter, Michael Maloney, Roberto Herlitzka
* 1992: *[[Zuppa di pesce (Film)|Zuppa di pesce]]* - Haaptacteuren: Chiara Caselli, Philippe Noiret, Macha Méril
* 2000: *Ferreri, I Love You* - (Dokumentarfilm)
* 2003: *Il vestito da sposa* - Haaptacteuren: Maya Sansa, Andrea Di Stefano, Piera Degli Esposti
* 2011: *Pugni chiusi* - (Dokumentarfilm)
* 2016: *Era d'estate* - Haaptacteuren: Francesco Acquaroli, Giovanni Anzaldo, Giovanni D'Aleo
* 2016: *La camera di consiglio* - Haaptacteuren: Claudio Bigagli, Stefania Blandeburgo, Anna Della Rosa
## Um Spaweck
ISO 3166-2:WF

## Kodéierlëscht

## Kuckt och
* ISO 3166-2, Referenztabell vun de Lännercoden.
* ISO 3166-1, Referenztabell vun de Lännercoden, wéi s'an Domainennimm benotzt ginn.
* Lëscht vun de Verwaltungsbezierker vu Wallis a Futuna