open-index/open-wikipedia-markdown huggingface dataset:
Multimedia Messaging Service

De **Multimedia Messaging Service** (**MMS**) ass als Nofollger vun der SMS (Short Message Service) a vun der EMS unzegesinn, an et huet een d'Méiglechkeet, iwwer Handy eng multimedial Noriicht un aner mobil Endgeräter oder op normal E-mailsadressen ze verschécken. MMS gëtt vun 3GPP an OMA standariséiert.

## Literatur
* Martin Sauter, Grundkurs Mobile Kommunikationssysteme, September 2004, ISBN 3-528-05886-2, http://www.cm-networks.de

## Um Spaweck
* https://web.archive.org/web/20060304124801/http://www.lebodic.net/ (engl.)
Kielech (Liturgie)

E **Kielech** ass en Drenkgefäss dat an der Liturgie vun der Mass gebraucht gëtt fir de Wäin opzehuelen dee bei der Wandlung gebraucht gëtt. Kielecher sinn dacks wäertvoll konschthandwierklech Realisatiounen.

## Um Spaweck
Wäirauch

:

**Wäirauch** ass den Haarz vu verschiddene Bamaarten aus der Famill vun de *[[Balsambamgewächser]]* (Burseraceae), méi genee vun den Aarten
* *Boswellia sacra* - arabesche Wäirauch 
* *Boswellia carteri* - somalesche Wäirauch 
* *Boswellia fereana* - Elemi-Wäirauch 
* *Boswellia papyrifera* - ethiopesche Wäirauch
* *Boswellia serrata* - indesche Wäirauch

## Verwendung
### an der Medezin
### an der Relioun
An enger ganzer Rei vu Reliounen gëtt Wäirauch zur Veréierung vun enger Gottheet verbrannt, wëll en dann e Geroch verbreet dee vu ville Leit als gutt an agreabel empfonnt gëtt (et gëtt awer och Leit déi en net verdroen). Dëse Brauch gouf et och schonn am Altertum.
#### An der kathoulescher Kierch
An der kathoulescher Liturgie gëtt Wäirauch virun allem an der Mass gebraucht. Et gëtt an engem Wäirauchschëffelche versuergt a mat engem Läffelchen op eng gliddeg Kuel am Wäirauchfaass geluecht. Domat ginn den Altor, d'Evangelium, Brout a Wäin an d'Vollek Gottes inzenséiert (bewäiräuchert).

E Massendénger deen d'Rauchfaass dréit heescht *Thuriferar*, dee mam Schëffelchen *Navikular*.

## Um Spaweck
Igel

**Igel**
* Mamendéier: Kéiseker, Däreldéier
* Uertschaft an Däitschland: Igel (Däitschland)
* International Gesellschaft fir Empirisch Literaturwëssenschaft: IGEL
Wehr (Äifel)

**Wehr** ass eng däitsch Uertschaft a Gemeng bei der Musel am Landkrees Ahrweiler a Rheinland-Pfalz.

## Kuelesaier zu Wehr
Ënner dem Buedem vun der Uertschaft leien déi gréisst natierlech Kuelesaierreserven an Europa.
Zu Wehr fëllt d'Carbo Kohlensäurewerke GmbH aus 9 Quellen all Stonn aacht Tonne Kuelesaier.

## Kuckeswäertes
D'Potentinuskierch mat hirem Barockaltor aus dem Joer 1702
## Um Spaweck
* Wehr op der Säit vum ''Mosel-Reiseführer''
* Iwwer d'Kuelesaier zu Wehr
* Websäit iwwer Wehr
Negev

D**'Negew**-Wüst, och *Negeb*, (hebräesch נגב «déi Dréchen») erstreckt sech mat enger Fläch vu ronn 12 000&nbsp;km² iwwer de südlechen Deel vum Staat Israel. Dat sinn ogeféier 60 Prozent vum ganze Land. Op deemm Gebitt liewen allerdéngs nëmmen ongeféier 10% vun der ganzer Populatioun.

Den Negev stéisst am Westen op d'egyptesch-israeelesch Grenz an d'Gazasträif, am Osten op d'Déift vun Arava a gëtt am Norden duerch d'Linn Gaza - En Gedi um Doudege Mier begrenzt.

## Stied
Déi gréisst Stad am Dräieck ass Beersheba, d'Haaptstad vum Negev Distrikt (ronn 190 000 Awunner). Ongeféier an der Mëtt vum Negev läit Mitzpe Ramon no beim Krater Maktesch Ramon. Un der südlecher Spëtzt sinn d'Stied Elat, op israeelescher, an Akaba, op jordanescher Säit. Südëstlech vu Beersheba läit d'Stad Dimona mat dem israeelesche Versuchsreakter.

Aner Stied vum Negev sinn: Kirjat Gat, Sderot, Netivot, Ofakim, Arad, Jerocham, Rahat, Omer, Lehawim, Meitar, Tel Scheba, Ar'ara Banegev, Kseife, Segev Schalom, Hura an Laqiye.

## Efforte fir aus der Wüst e fruchtbaren Territoire ze maachen

## Um Spaweck

* Ben Gurion Universitéit vum Negev (hebr., engl., russ.)
* (Fotoen)
* Säit iwwer den Negev vun der Jewish Virtual Library op engl.
Insektefrësser

D**'Insektefrësser**, *Insectivora*, sinn eng Uerdnung an der Klass vun de Mamendéieren.

## Systematik
* Uerdnung Insektefrësser
** Famill Kéiseker (*Erinaceidae*) 
*** Ënnerfamill Ratekéiseker (*Hylomyinae*) 
**** Gattung Grousse Ratekéiseker (*Echinosorex*)
**** Gattung Klenge Ratekéiseker (*Hylomys*)
**** Gattung Spëtzmauskéiseker (*Neotetracus*)
**** Gattung Hainan-Ratekéiseker (*Neohylomys*)
**** Gattung Philippine-Ratekéiseker (*Podogymnura*)
*** Ënnerfamill Stachelkéiseker (*Erinaceinae*) 
**** Gattung Kéiseker mat klengen Oueren (*Erinaceus*)
**** Gattung Afrikanesche Kéiseker (*Atelerix*)
**** Gattung Steppekéiseker (*Mesechinus*)
**** Gattung Kéiseker mat groussen Oueren (*Hemiechinus*)
**** Gattung Wüstekéiseker (*Paraechinus*)
** Famill Schlitzrüssler (*Solenodontidae*) 
**** Gattung Schlitzrüssler (*Solenodon*) 
** Famill Spëtzmais (*Soricidae*) 
*** Ënnerfamill Wäisszanntspëtzmais (*Crocidurinae*) 
*** Ënnerfamill Roudzanntspëtzmais (*Soricinae*) 
** Famill Maulefer (*Talpidae*)
*** Ënnerfamill Desmanen (*Desmaninae*) 
**** Gattung Russeschen Desman (*Desmana*) 
**** Gattung Pyrenäen Desman (*Galemys*) 
*** Ënnerfamill Eigentlech Maulefer (*Talpinae*) 
**** Gattung Eurasesch Maulefer (*Talpa*)
***** eng Aart dovun: Europäesche Maulef (*T. europaea*)
*** Ënnerfamill Spëtzmaismaulëffer (*Uropsilinae*) 
** Famill Karibesch Spëtzmais (*Nesophontidae*) †

## Um Spaweck
Kéiseker

D**'Kéiseker** (Erinaceidae) sinn eng Famill aus der Uerdnung vun den Insektefrësser an eng vun deenen eelste Famillje vun de Mamendéieren.
Déi bekanntst Aart vun hinnen an Europa ass den Europäesche Kéiseker oder Igel, Däreldéier oder Mëllechsécker (*Erinaceus europaeus*) deen an Europa lieft.
An dëser Famill gëtt et ronn 20 Aarten, déi an zwou Ënnerfamilljen agedeelt sinn.

## Etymologie vum Wuert Kéiseker
Fréier hunn d'Leit gemengt, datt d'Kéiseker an de Stall geschlach si, fir un de Kéi hirem Auder Mëllech ze "sécken" (suckelen).

## Systematik
* Famill Kéiseker (*Erinaceidae*) 
** Ënnerfamill Ratekéiseker (*Hylomyinae*) 
*** Gattung Grousse Ratekéiseker (*Echinosorex*)
*** Gattung Klenge Ratekéiseker (*Hylomys*)
*** Gattung Spëtzmauskéiseker (*Neotetracus*)
*** Gattung Hainan-Ratekéiseker (*Neohylomys*)
*** Gattung Philippine-Ratekéiseker (*Podogymnura*)
** Ënnerfamill Stachelkéiseker (*Erinaceinae*) 
*** Gattung Kéiseker mat klengen Oueren (*Erinaceus*)
*** Gattung Afrikanesch Kéiseker (*Atelerix*)
*** Gattung Steppekéiseker (*Mesechinus*)
*** Gattung Kéiseker mat groussen Oueren (*Hemiechinus*)
*** Gattung Wüstekéiseker (*Paraechinus*)

## Um Spaweck
Ceuta

**Ceuta** ass eng spuenesch autonom Stad, déi geographesch gesinn zu Afrika gehéiert. Si läit op der Mëttelmierküst, nieft der Strooss vu Gibraltar a grenzt u Marokko. Wéi Melilla gehéiert Ceuta politesch zu Spuenien awer net zum Schengen-Raum.

Ceuta war zënter 1415 a portugiseschem a duerno spueneschem Besëtz; och no der Onofhängegkeet vu Marokko am Joer 1956 si Ceuta a Melilla, och an Nordafrika, spuenesch bliwwen. Déi marokkanesch Säit betount allgemeng d'territorial Fuerderung un déi zwou Stied, awer keng konkreet Schrëtt goufe geholl fir se duerchzesetzen. Zënter 1995 hu Ceuta a Melilla de Status "autonom Stad" (*ciudad autónoma*), wat hinnen e puer vun de Muechte vun den autonome Gemeinschafte gëtt. Ceuta huet zënter 1993 e Grenzzonk mat Marokko fir d'Immigratioun an d'EU ze verhënneren.

## Kuckt och
* Péiterséileginsel
* Péiterséileginselkonflikt
* Autonom Gemeinschafte vu Spuenien

## Um Spaweck
Mamer (Baach)

D**'Mamer** ass eng Baach zu Lëtzebuerg. Si entsteet aus dem Zesummelaf vun zwou klenge Baachen tëscht Héiweng a Garnech am Dall tëscht de Fléier *Féil* an *Ueschtrëf*, a leeft vun do aus Richtung Osten duerch oder laanscht Garnech, Holzemermillen, op Mamer. Do dréint se no Norden a leeft dann duerch Koplescht, den Direndall, Schëndels, ier se zu Miersch an d'Uelzecht fléisst.

D'Mamer zielt zu de primäre Waasserleef vu Lëtzebuerg déi en Anzuchsgebitt vun iwwer 70&nbsp;km² hunn.

2012 gouf d'Mamerdall zu engem Naturschutzgebitt deklaréiert.

## Renaturéierung
2017 gouf d'Mamer bei Holzem op enger Streck vun 125 m vum Gemengesyndikat Sicona renaturéiert: d'Uwänner goufe méi flaach amenagéiert soudatt d'Baach erëm fräi meandere kann a fir d'Vitess vum Waasser erofzesetzen, goufe Bamstämm an d'Baachbett geluecht. Am Fiichtgebitt niewendru gouf e Weier ugeluecht. Zil vun dësem Agrëff ass et, tëschent der Kap an Dippech eng Rëtsch Dëmpelen ze schafen, déi et dem Kammmolch erméigleche sollen sech do auszebreeden.

## Niewebaachen (dem Waasserlaf no)
* Wëlleschbaach op der Holzemermillen
* Bräderbaach bei Holzem
* Faulbaach zu Mamer
* Kielbaach bei der Thillsmillen tëscht Mamer a Koplescht
* Riedelbaach bei der Neimaxmillen (déi ofgerappt gouf) tëscht Mamer a Koplescht
* Lédeleschbur tëscht Koplescht an dem Direndall
## Millen op der Mamer
* Wollefsmillen, zu Garnech
* Holzemermillen, zu Holzem
* Gaaschtmillen
* Neimillen
* Thillsmillen fréier Wilzermillen, Ferrantsmillen
* Neimaxmillen och als Hemessemillen, Wollefsmillen a Riedelbaachmille bekannt. 
* Schankemillen

## Biller

Mamer bei Holzem.jpg|D'Mamer zu Holzem,
Schankemillen, Mamer (Baach) (1).JPG|... op der Héicht vun der fréierer Schankemillen, tëscht Mamer a Koplescht,
MamKop.JPG|... zu Koplescht,
Mamer Schëndels Schéiferei.jpg|... zu Schëndels
Zusammfluss von Alzette und Mamer in Mersch 01.jpg|... an zu Miersch, wou d'Mamer an d'Uelzecht fléisst.


## Kuckt och

## Um Spaweck
René Kartheiser

De **René Kartheiser**, gebuer den 22. Januar 1926 zu Schëffleng, a gestuerwen den 1. September 2009, war e lëtzebuergesche Schrëftsteller.

Vun 1978 bis zu sengem Doud war hie Member vun der *[[Section des arts et lettres (Institut grand-ducal)|Section des arts et lettres]]* vum *[[Institut grand-ducal]]*. Beim *[[Concours littéraire national]]* vun 1978 gouf hie fir säi Gedicht *Hätt ech!* a Lëtzebuerger Sprooch mam éischte Präis ausgezeechent. Säi Buch *Rick* iwwer d'Liewe vun engem Héngerdéif ass am Joer 1998 op Russesch iwwersat ginn, an zu Moskau erauskomm. 1991 gouf hie fir seng Verdéngschter ëm d'Lëtzebuerger Sprooch mat der Sëlwer-Éiereplack Dicks-Rodange-Lentz vun der Actioun Lëtzebuergesch ausgezeechent.

Hie war de Papp vun der Schrëftstellerin Josiane Kartheiser.

## Seng Wierker
* *D'Wichtelcher vum Holleschbierg*, 1971
* *De klenge Stär*, 1971
* *Nuets ass d'Welt ronn*, 1971
* *Eng Päif laang*, 1972
* *Abbe, hei hut dir et!*, 1973
* *Batteralzem*, 1976
* *Wëlle Wäin*, 1978
* *D'Butzebuch*, 1982
* *De Fraassi an de Froossi*, 1982
* *Rick*, 1986
* *De Kapp an de Stären*, 1988
* *20 Joer duerno*, 1989
* *De Klibbchen*, 1990
* *Dicks op!*, 1992
* *Et as dach Summer*, 1997
* *Ястреб Рик* (Jastreb Rik), Iwwersetzung: Tatjana Kljujewa; Ill. vum Wladimir * Bissengalijew, Editioun vun der Moskauer Universitéit, 1998 
* *Tëscht Sonneblummen a Lavendel*, 2000
* *Am Kreesverkéier vun... der Zäit*, 2004
* *Déi dräi - Les Trois Copains*, mat Iwwersetzung vum Jacques Steffen, éditions saint-paul, 2009, ISBN 13: 978-2-87996-637-3

## Gielchen

* Chevalier vum Ordre de Mérite du Grand-Duché de Luxembourg (Promotioun 1976)

## Literatur
*G. Carré (2009): *'Roueg den eegene Wee gon': René Kartheiser nous a quittés.* Luxemburger Wort, 3. September 2009, S. 9.
*G. Goetzinger & C.D. Conter (2007): *Luxemburger Autorenlexikon.* Centre national de littérature Mersch, 687 S. (R. Kartheiser: S. 309).
*C. Mart (2009): *Schriftsteller René Kartheiser hat uns verlassen.* Lëtzebuerger Journal, Nr. 171, 5./6. September 2009, S. 21.
*J. Steffen (2002): *René Kartheiser, op der Sich no neie Weeër!* Luxembourg, Impr. Saint-Paul, 126 S.
Baarle-Hertog

**Baarle-Hertog** ass eng belsch Gemeng an der Provënz Antwerpen. 

Baarle-Hertog ass bekannt fir seng komplizéiert Grenze mat Baarle-Nassau an Holland. Et besteet nämlech aus 24 separaten Terrainen. Ausser der Uertschaft, Zondereigen, nërdlech vun der belscher Uertschaft Merksplas, déi keng Exklav ass, gëtt et 20 belsch Exklaven an Holland an 3 aner Stécker op der belsch-hollännescher Grenz. Fir d'Saach nach méi komplizéiert ze maachen, gëtt et an de belschen Exklaven nach eng Kéier am Ganze 7 hollännesch Exklaven, 6 dovun an der gréisster belscher, an eng ganz am belschen Territoire. E klenge Wutz am Süde vu ronn 19 ha huet nëmmen eng e puer Meter breet Verbindung mat Holland.

Déi verwurelt Grenzzéiung geet bis an d'Mëttelalter zeréck, wou engersäits den Herzog vum Brabant an anerersäits den Här vu Breda Herrscher iwwer eenzel Parzellen an Häff an deem Streech waren. 1843, wéi d'Grenz tëscht Holland an der nei gegrënnter Belsch gezu goufen, ass ee sech net eens ginn, wéi se do sollt verlafen. Dofir ass Parzell fir Parzell, dorënner der vun net emol engem Ar, gekuckt ginn, weem déi historesch emol eng Kéier gehéiert haten. Déi Situatioun ass bis haut, mat minimale Justéierungen, onverännert bliwwen.

Sou kënnt et, datt haut d'Grenzen alt queesch duerch d'Haiser ginn. D'Lag vun der Hausdier bestëmmt dann, a wat fir engem Land d'Haus steet. Kleng Fändelen nieft der Hausnummer maachen et engem méi einfach, ze wëssen, a wat fir engem Land ee grad ass. Et heescht, datt et alt virkoum, datt, wann d'Steiergesetzer an engem Land zum Nodeel vum Bewunner geännert hunn, d'Hausdier einfach versat gouf. Och Bistroen, op der Grenz, hu vun dëser Situatioun profitéiert: wéi an Holland d'Bistroen éischter hu missen zoumaache wéi an der Belsch, sinn d'Clienten einfach op en aneren Dësch geplënnert.

Déi eenzegaarteg Situatioun lackelt eng jett Touristen an déi zwou Uertschaften un.
## Literatur
* Louis Malvoz, *Baerle-Duc et Baerle-Nassau: Trente-quatre territoires pour deux communes* ; in: *Bulletin trimestriel du Crédit communal de Belgique*, Nr. 155 (Januar 1986); Ss. 3-58 (ill.).
* Dominique Seytre, *Une vie en pointillé: Baarle-Hertog, les enclaves belges des Pays-Bas* ; in: *[[Le Jeudi]]*, Ausgab vum 29. Dezember 2011 - 4. Januar 2012; S. 30.

## Um Spaweck

* Offiziell Säit (op Hollännesch)
* Baarle-Nassau / Baarle-Hertog (mat Kaarten)
* Fotoe vu Baarle-Nassau/Hertog
* Dem Jan S. Krogh seng Säit iwwer déi 2 Baarlen
Tatjana Nikolajewna Kljujewa

D**'Tatjana Nikolajewna Kljujewa** (*Татьяна Николаевна Клюева*, gebuere *Гагина*), gebuer de 25. August 1951 zu Moskau, ass eng russesch-ukrainesch Filmschauspillerin.

## Hiert Liewen
Nach wärend hire Studien an der Theaterschoul GITIS zu Moskau gouf d'Kljujewa fir de Film entdeckt. Si war haaptsächlech op den Aventuresgenre abonéiert. Als hire gréissten Erfolleg kann de Märchefilm *Warwara-krassa* vun 1969 bezeechent ginn, deen och an den USA an a Frankräich erauskoum.

Haut lieft d'Kljujewa zu Sewastopol an der Ukrain.

## Filmographie (Auswiel)
* 1965: *[[Akwalangi na dne]] (Акваланги на дне)*
* 1967: *[[Schestoje leto]] (Шестое лето)*
* 1969: *[[Warwara-krassa, dlinnaja kossa]] (Варвара-краса, длинная коса)*
* 1973: *[[Samy silny]] (Самый сильный)*
* 1976: *[[Wstretimssja u fontana]] (Встретимся у фонтана)*
Lëscht vun de réimesche Gëtter

## A
*Acca Larentia 
*Aesculapius
*Aeternitas
*Alemonia
*Amor
*Anna Perenna
*Antevorte
*Apollo

## B
*Bacchus
*Bona Dea

## C
*Carmenta
*Carna
*Ceres
*Clementia
*Concordia
*Consus
*Cunina

## D
*Dea Dia
*Dea Tacita
*Diana
*Dioskuren
*Dis Pater
*Diskordia

## E
*Eros

## F
*Fama
*Felicitas
*Feronia
*Fides
*Flora
*Fons
*Fortuna
*Furrina

## G
*Genius

## H
*Hercules
*Honos

## I
*Iulus

## J
*Janus
*Jupiter
*Justitia
*Juno

## L
*Laren
*Lemuren
*Levana
*Liber
*Libertas
*Luna

## M
*Maia
*Manen
*Mars
*Mellona
*Merkur
*Minerva

## N
*Neptun

## O
*Ops

## P
*Pales
*Pax
*Penaten
*Pluto
*Pomona
*Portunus
*Proserpina
*Pudicitia

## Q
*Quirinus

## R
*Robigus
*Roma

## S
*Saturn
*Silvanus
*Sol Invictus
*Spes

## T
*Tellus
*Terminus

## U

## V
*Veiovis
*Venus
*Vertumnus
*Vesta
*Victoria
*Virtus
*Volturnus
*Vulkan

## Kuckt och
* Réimesch Mythologie
Zahara de los Atunes

**Zahara de los Atunes** ass e klengt Fëscherduerf op der Costa de la Luz an der Provënz Cádiz a Spuenien. Et läit an der Gemeng Barbate.

Den Numm krut d'Uertschaft duerch den Thon deen do vill gefëscht gouf.

D'Duerf huet 1.900 Awunner an ass vun Touriste gutt besicht.

D'Plage *Bahia de la Plata* ass 8&nbsp;km laang. Fësch ass eng vun de Spezialitéite gradewéi dee fir d'Géigend typesche Sherry.

## Um Spaweck

* - Zahara de los Atunes
Gozo

**Gozo** (Malteesesch: *Għawdex* [ˈaʊːdeʃ]) ass déi zweetgréisst Insel vum Malteeseschen Archipel a gehéiert zur Republik Malta. D'Inselhaaptstadt Viktoria (*fréier Rabat*) gouf vun den Araber um *Castle Hill* gebaut.

D'Landschaft besteet aus Hiwwelen, Däller a Klippen. D'Insel huet eng Fläch vu 67&nbsp;km².

## Kuckeswäertes

* Archeologesche Musée: Ausstellung vu Bijouen, Mënzen an anere Gebrauchsgéigestänn. Ausstellungsstécker vun den Ausgruewunge vun den Tempele vu Ggantija. 
* D'Zitadelle: Historescht Gebai aus dem 15. Joerhonnert.
* Xerris Grotto: Alabasterhiele bei Xaghra.
* D'Basilika Ta'Pinu: eng vun de schéinste Kierchen op Malta
* Blo Fënster vu Gozo

## Tourismus
Gozo ass ideal fir Touristen déi gär eng roueg a gemittlech Vakanz hunn. Déi beléiftste Plaz ass d'Fëscherduerf Marsalforn un der Nordküst vu Gozo.

Déi bekanntst Plagë sinn *I-Qawra* mat héije Klippen a kristallklorem Waasser, *Ir-Ramla I-Hamra* mat engem schéine Sandstrand a *Xlendi Bay*.


Gozo-cliffs.jpg|Klippen op der Westküst
Gozo-gharb-church-124.jpg|Basilika Ta'Pinu
Gebel Ben Gorg.png|*Gebel Ben Gorg*


## Um Spaweck
* Kuckeswäertes (englesch)
Filfla

**Filfla** (Malteesesch: *Filfola*) ass eng onbewunnten Insel vum Malteeseschen Archipel déi 5&nbsp;km südlech virun der Haaptinsel Malta läit. Se besteet just aus engem Fiels an huet eng Fläch vu manner wéi 60&nbsp;ha.

Dat eenzegt Gebai, dat jee op der Insel stoung, war eng Kapell, déi 1343 gebaut ginn ass. Si ass awer am Joer 1856 vun engem Äerdbiewen zerstéiert ginn.

D'Insel ass zanter 1980 e Vulleschutz-Reservat a vun 1988 u gëllt eng Spärzon fir de Schëffsverkéier am Radius vun enger Nautescher Meil.


Filfla Island- National Monument.jpg
Filfla Islet - panoramio.jpg
Magical sunset. Filfla from Wied iz Zurrieq side.jpg


## Um Spaweck
Tempele vu Ggantija

D**'Ġgantija** Tempelen *(gigantesch Tempelen)* op der Insel Gozo an der Republik Malta gehéieren zu den eelsten nach gutt erhalene Gebaier op der Welt a goufen 1980 vun der UNESCO op d'Lëscht vum Weltkulturierwe gesat.

Op der Plaz stinn zwéin zesummegebaut Tempelen déi ongeféier 5800 Joer al sinn.

## Um Spaweck
Cominotto

**Cominotto** *(*Malteesesch*: Kemmunett)* ass eng onbewunnten Insel vum Malteeseschen Archipel.

D'Insel déi zur Republik Malta gehéiert ass nëmmen 0,25&nbsp;km² grouss, besteet just aus engem Fiels a läit ronn 100 m. virun der Westküst vu Comino.

D'Mëttelmier tëscht den zwou Inselen ass nëmmen e puer Zentimeter déif an huet eng Sandplage. Bei Sonn fierft sech d'Waasser stralend blo bis turquoise. D'Malteeser nennen dës Ondéift wéinst der intensiver Verfierwung och d*'[[Blo Lagun (Malta)|Blo Lagun]]*. Virun allem an de Summerméint ass d'Insel e beléift Ausfluchszil fir vill Malteeser an Touristen.


Blue Lagoon, Comino, Malta (49555304543).jpg
Malta - Ghajnsielem - Comino - Blue Lagoon Harbour 03 ies.jpg
Malta - Ghajnsielem - Comino - Blue Lagoon Harbour 06 ies.jpg


## Um Spaweck
St. Paul's Islands

**St. Paul's Islands** sinn zwou onbewunnten Insele vum Malteeseschen Archipel, déi zur Republik Malta gehéieren. Den Numm vun der Insel ass och an der Eenzuel gebräichlech (**St. Paul's Island**), well déi zwéi Fielsen, déi d'Insel bilden, mat engem Isthmus verbonne sinn, deen op der schmuelster Plaz just 20&nbsp;m breet ass. Well den Isthmus nëmme bei rauem Séigang iwwerspullt gëtt, zielen déi zwéin Deeler als ee Ganzt.

St. Paul's Islands huet eng Fläch vun eppes méi wéi 10 ha. a läit 100 m. vun der Küst am Weste vu Malta, vun der St. Pauls Bay ewech.

Der Legend no soll am Joer 59 den Apostel Paulus Schëffbroch erlidden hunn, wéi en als Gefaangenen ënnerwee op Roum war. Him zu Éiere gouf eng Statu op der Insel opgeriicht, well hie soll do e schwéier Kranke geheelt hunn.


St Paul's Islands, Malta, viewed from Rdum il-Biez.jpg
Malta - St. Paul's Bay - Dawret il-Gzejjer - Harbour 08 ies.jpg
Malta - Mellieha - St. Paul's Islands (Keppel) 04 ies.jpg


## Um Spaweck
Pontos (Mythologie)

De **Pontos** (gr. Πόντος, "*d'Mier*") war an der griichescher Mythologie eng antik Séigottheet, de Jong vun der Gaia an dem Aither.

Mat der Gaia krut hien d'Kanner Nereus, Thaumas, Phorkys, Keto an Eurybia. Mat der Thalassa krut en d'Telchinen.

## Kuckt och
* Lëscht vun de griichesche Gëtter
Comino

**Comino** (Malteesesch *Kemmuna*, iwwersat Kümmel) ass mat 3,5&nbsp;km² déi klengst vun de bewunnten Insele vum Malteeseschen Archipel. Do wunnen nëmmen dräi Malteeser op engem Bauerenhaff.

Et gëtt do e puer schéi Sandplagen, dorënner och d*'[[Blo Lagun (Malta)|Blo Lagun]]*.

Comino läit tëscht den Insele Malta am Süden a Gozo am Norden an ass vun deenen zwou Insele aus mat der Fär z'erreechen.

## Ursprong vum Numm
Am Altertum gouf d'Insel och *Ephestia*genannt. Comino war schonn an der Bronzezäit bewunnt, Griewer aus der punesch-phenizescher Epoch goufen op der Westküst fonnt. Am Mëttelalter hu bis zu 200 Mënschen op der Insel gelieft an hu Kümmel gezillt, deen der Insel hiren Numm ginn huet.


Blo Lagun op Comino.jpg
Malta - Ghajnsielem - Lantern Point Rock (Comino) 01 ies.jpg
Malta - Ghajnsielem - Small Blue Lagoon Rock (Comino) 01 ies.jpg


## Um Spaweck
Réimesch Mythologie

Déi **réimesch Mythologie** beschäftegt sech mat de Virstellunge vun der anticker, réimescher Welt vun de Gëtter an Helden. Déi ursprénglech réimesch Bauererelioun war virun allem vu Personifikatioune vun der Natur a vun Naturereegnisser beherrscht (z.&nbsp;B. *[[Tellus]]* = Äerd, *[[Ops]]* = Karschnatz, *[[Ceres (Mythologie)|Ceres]]* = Kar). Eréischt zanter dem 5. Joerhonnert v. Chr. hunn d'Réimer, ënner dem Afloss vun den Etrusker, ugefaangen d'Gëtterwelt vun de Griichen unzehuelen. Sou entspriechen e sëllege réimesch Gëtter deenen aus der griichescher Mythologie, mä déi réimesch Mythologie ass net sou staark wéi déi griichesch mat Gëtter an Helde bevëlkert. D'Gläichsetzung vu frieme Gëtter mat hiren eegenen, déi sougenannt ***Interpretatio Romana*** ass zum besonnesche Charakteristikum vum réimeschen Ëmgang mat frieme Kulten a Relioune ginn.
## De Réimesche Pantheon
### Haaptgëtter (Dei Consentes)

### Weider Gëtter
* Amor
* Bacchus
* Cupido
* Faunus
* Fortuna
* Furien
* Janus
* Penaten
* Pluto
* Saturn
* Silvanus
* Terminus

### Helden
* Aeneas
* Dioskuren
* Romulus a Remus

## Kuckt och
* Réimesch Relioun
* Lëscht vun de réimesche Gëtter
* Griichesch Mythologie

## Um Spaweck
Wäirief

D**'Wäirief** (*Vitis vinifera subsp. vinifera* L.) ass eng Aart aus der Gattung Wäiriewen (*Vitis*).

## Literatur
* Huberty, J.P., 1986. Le genre Vitis (Vitaceae). *Bull. Soc. Nat. luxemb.* 86: 75-83. PDF (385 kB)
* Thomé, Otto Wilhelm, 1885. Flora von Deutschland, Österreich und der Schweiz, Gera.
Blees

D**'Blees** ass eng Baach am Norde vu Lëtzebuerg. Si entspréngt südlech vun der Wuelesser Déckt um Flouer *Sauerwisen*, op enger Héicht vu 500 Meter, a leeft vun do aus a Richtung Süden duerch oder laanscht d'Uertschaften:
*Houschter Déckt,
*Mierschent,
*Houschent,
*Grooljen
*Branebuerg,
*Baastenduerf,
ier se op der Bleesbréck tëscht Gilsdref a Bettenduerf an d'Sauer fléisst.

### Millen op der Blees
*Kéiermillen
*Bleesmillen

## Niewebaachen
(Dem Waasserlaf no)

*Eng Baach déi aus der *Schnéidell* kënnt
*Eng Baach déi vum *Roudebur* kënnt
*Emmicht + seng Niewebaach d'Reifeschbaach
*Eitzebaach
*Rackesbaach
*Eng Baach déi aus dem *Sprénkelach* kënnt
*Eng Baach déi vum *Bëlchebur* kënnt
*Hierchebaach
*Uschbisch
*Géisselbaach
*Seiweschbaach
*Stool
*Enteschbaach
*Eng Baach déi vum *Bettebur* kënnt
*Hämechtbaach
*Millebaach
*Fëschbech
*Weschterbaach
*Brëntgesbaach
*Suessebaach
*Maacherbaach
*Mëllerbaach
*Tandeler Baach
*Ramgriecht
*Roukebaach

## Kuckt och
Louis Chevrolet

De **Louis Chevrolet**, gebuer de 25. Dezember 1878 zu La Chaux-de-Fonds an der Schwäiz, a gestuerwen de 6. Juni 1941 zu Detroit, war en Autoscoureur an de Grënner vun der Autosfirma Chevrolet Motor Car Company, déi haut zu General Motors gehéiert.

## Um Spaweck
* Chevrolet photos and wallpapers
Melanie Klein

D**'Melanie Klein**, gebuer den 30. Mäerz 1882 zu Wien, a gestuerwen den 22. September 1960 zu London war eng éisträichesch-brittesch Psychanalytikerin.

D'Melanie Klein war d'Meedche vun engem Wiener Kiferchirurg an hat no engem Geschichts- a Konschtgeschichtsstudium eng Léieranalys beim Sándor Ferenczi gemaach. No hirem Bestietnes ass d'Famill 1914 op Budapest geplënnert an 1921 op Berlin. No hirer Scheedung huet si beim Karl Abraham eng Léieranalys gamaach an dunn eng psychanalytesch Praxis opgemaach.

1925 huet den Ernest Jones si op London invitéiert. Do huet si eng psychanalytesch Schoul gegrënnt, déi sougenannten "englesch". E puer Joerzéngte mé spéit sollt d'Anna Freud, dem Sigmund Freud säi Meedchen och zu London hir *Hanpstead Child Therapy Course an Clinic* opmaachen a Kannerpsychanalytiker ausbilden.

Hir *Gesammelte Schriften* si bei Frommann-Holzboog zu Stuttgart erauskomm:
**1. - *Schriften 1920-1945, Teil 1*, 1995 
**2. - *Schriften 1920-1945, Teil 2*, 1996 
**3. - *Die Psychoanalyse des Kindes*, 1997 
**4. - *Schriften 1946-1963*, 2000 
**5. - *Darstellung einer Kinderanalyse, Teil 1*, 2002 
**6. - *Darstellung einer Kinderanalyse, Teil 2*, 2002
* *Das Seelenleben des Kleinkindes und andere Beiträge zur Psychoanalyse*, Klett-Cotta, Stuttgart 2001,
* Phyllis Grosskurth: *Melanie Klein, ihre Welt und ihr Werk*, Verlag Internationale Psychoanalyse, Stuttgart 1993
Froumicht

D**'Froumicht** ass eng Baach, déi an d'Sauer leeft.

Si entspréngt zu Bungeref op enger Héicht vu 460 M (NG-L).

Längt: 3.100 Meter.

Si leeft bei der Eilerlee (Héicht: 349 M i. NN) op der belscher Grenz an d'Sauer.

## Kuckt och
Syrbaach

D**'Syrbaach** ass eng Baach, déi an d'Sauer leeft.

Si entsteet, nërdlech vu Sir, duerch den Zesummefloss vun der Hareler Baach an der Bëtler Baach op enger Héicht vun 360&nbsp;m.

D'Syrbaach ass 4,3&nbsp;km laang. 

Um Flouer "Ale Kessel" op 333&nbsp;m, leeft se ënner der Gossemaark LB176 an d'Sauer, nodeem s'op 1,140&nbsp;km d'Grenz mat der Belsch tëscht Bauschelt an Tënnen gemaach huet.

Nieweflëss: d'Hämicht, d'Surbich an nach e puer onbedeitend kleng Baachen.

## Kuckt och
Braaschter Flass

De **Braaschter Flass** ass eng Baach am Éislek an e rietsen Niewefloss vun der Sauer.

S'entspréngt beim Neihaff an der Gemeng Esch-Sauer, op enger Héicht vu 424 Meter.

Si ass nëmme ronn 1&nbsp;km laang a fléisst tëscht *Braascht* a *Sauerbierg* (Flouernimm) op 307 m (effektiv Héicht vum Sauerbett) an de Stauséi.

## Kuckt och
Hämichterbaach

D**'Hämichterbaach** ass eng Baach, déi an d'Sauer leeft.

Si entspréngt beim Hareler Poteau op 437&nbsp;m (NG-L).

Si ass ronn 2.730&nbsp;km laang a fléisst an ëstlecher Richtung.

Op 318&nbsp;m&nbsp;i.&nbsp;NN leeft si am *Hellekessel* (Flouernumm) an de Stauséi, also an d'Sauer.

## Kuckt och
Dirbaach (Béiwener Baach)

D**'Dirbaach** ass eng Niewebaach vun der Béiwener Baach.

Si entsteet aus dem Zesummefloss vun e puer Grief am *Jongebësch* bei Sir ronn 1,5 Km süd-ëstlech vun Harel op enger Héicht vun 392 m.

Si ass ~ 3,800&nbsp;km laang a fléisst an ëstlecher Richtung.

Zu Béiwen, op 321 Meter leeft s'an d'Béiwener Baach.

## Kuckt och
Arlington National Cemetery

Den **Arlington National Cemetery** ass den National-Kierfecht vun de Vereenegte Staate vun Amerika bei Washington D.C., am Arlington County, Virginia.

## Griewer vu bekannte Perséinlechkeeten
Um Arlington-Kierfecht sinn ënner anerem den John F. Kennedy an den Audie Murphy begruewen. Hir Griewer sinn déi zwee am meescht besichte Griewer.


Arlington10.jpg|Graf vum John F. Kennedy…
Notable graves (19145570170).jpg|… vum Audie Murphy


## Um Spaweck

*  Offiziell Säit vum Arlington Nationalkierfecht
Bauschelbaach

D**'Bauschelbaach** ass eng Baach, déi an d'Sauer leeft.

Si entspréngt bei Bauschelt op 430 M (NG-L).

Si ass ~ 2,380 Km laang a fléisst a süd-ëstlecher Richtung.

Net wäit ewech vun der Misärsbréck, op 321 M i. NN, leeft s'an d'Sauer.

## Kuckt och
Schwärzerbaach

D**'Schwärzerbaach** ass eng Baach, déi an d'Sauer leeft.

Si entspréngt op der "Kimm" bei Bungeref op enger Héicht vu 474 m (NG-L).

Si ass ~ 3,760&nbsp;km laang a fléisst tëscht Bungeref a Bilschdref an nord-ëstlecher Richtung.

1&nbsp;km süd-ëstlech vun der Bungerëffer Millen leeft s'an d'Sauer (Héicht: 322 M i. NN).

Deelweis ass si an engem Naturreservat, dat vun der Stëftung Hëllef fir d'Natur ageriicht gouf. Den Europäesche Biber huet do en Doheem fonnt.
## Kuckt och

## Um Spaweck
Richard Bowdler Sharpe

De **Richard Bowdler Sharpe**, gebuer den 22. November 1847 zu London, a gestuerwen de 25. Dezember 1909, war en engleschen Zoolog an Ornitholog.

## Säi Liewen
De Sharpe huet zu Brighton, Peterborough an Loughborough studéiert. Am Alter vu 16 Joer huet hie fir Smith & Sons zu London geschafft. Am Joer 1864 huet hie mat sengem éischten ornithologesche Wierk ugefaangen, dem *Monograph of the Kingfishers* (1868-1871).

Op de Virschlag vum Osbert Salvin an Philip Lutley Sclater gouf hien 1867 Bibliothecaire vun der Zoological Society of London. Nom Doud vum George Robert Gray gouf hien 1872 *Senior Assistant* am Brittesche Musée zu London an huet et sech zur Aufgab gemaach eng Vullekollektioun hierzestellen. 1895 gouf hie Conservateursassistent a war dat bis zu sengem Doud, am Joer 1909. Hien as un enger Longenentzündung gestuerwen.

De Sharpe huet 1892 den *[[British Ornithologists' Club]]* gegrënnt. Des Weideren huet hien 13,5 vun am Ganzen 27 Bänn vum *Catalogue of the Birds in the British Museum* (1874-1898) geschriwwen.

## Wierker
**Catalogue of the Accipitres, or diurnal birds of prey, in the collection of the British Museum.* (1874).
**Catalogue of the Striges, or nocturnal birds of prey, in the collection of the British museum.* (1875).
**Catalogue of the Passeriformes, or perching birds, in the collection of the British museum. Coliomorphae...* (1877).
**Catalogue of the Passeriformes, or perching birds, in the collection of the British museum. Cichlomorphae, pt.I...* (1879).
**Catalogue of the Passeriformes, or perching birds, in the collection of the British museum. Cichlomorphae, pt.III-[IV]...* (1881-83).
**Catalogue of the Passeriformes, or perching birds, in the collection of the British museum. Fringilliformes, pt.I...* (1885).
**A monograph of the Hirundinidae*, (1894).
**A Monograph of The Alcedinidae, or Family of Kingfishers* (1868 - 1871).
**Catalogue of the Passeriformes, or perching birds, in the collection of the British museum. Fringilliformes, pt.III...* (1888).
**Catalogue of the Passeriformes, or perching birds, in the collection of the British museum. Sturniformes...* (1890).
**Catalogue of the Picariae in the collection of the British museum. Coraciae...* (1892).
**Catalogue of the Fulicariae... and Alectorides... in the collection of the British museum.* (1894).
**Catalogue of the Limicolae in the collection of the British museum.* (1896).
**Catalogue of the Plataleae, Herodiones, Steganopodes, Pygopodes, Alcae, and Impennes in the collection of the British museum*. (1898).

## Literatur
*Mullens & Swann - *A Bibliography of British Ornithology* (1917)

## Um Spaweck
Nighthawks (Museksgrupp)

**Nighthawks** sinn eng däitsch Band, déi aus dem Jazz-Duo Dal Martino an Reiner Winterschladen bestin. Entstanen ass déi Band aus der Formatioun Trance Groove.

D'Museksrichtung läit zwëscht Jazz, Dancefloor a loungegem Chill-Out. Verschiddener faassen de Museksstil och ënner Nu Jazz zesummen.

## Discographie
* 2004 - As The Sun Sets
* 2001 - Metro Bar
* 1998 - Citizen Wayne
Nighthawks

D'Wuert **Nighthawks** bezeechent:

*eng däitsch Band, Nighthawks (Museksgrupp),
*ee Film deen 1981 verëffentlecht gouf, Nighthawks (Film),
*dat bekanntst Bild vum Edward Hopper, kuckt: Nighthawks (Bild).
St. Wendel

**St. Wendel** ass eng Kreesstad am Nordoste vum Saarland. D'Stad läit ronn 36&nbsp;km nordëstlech vun der Landeshaaptstad Saarbrécken an ass nom Hl. Wendelin benannt.

St. Wendel läit op den Uwännere vun der Blies, um Fouss vum Westhank vum Bosenberg op enger Héicht vun 286 m. Déi héchst Plaz an der Gemeng ass de Bosenberg mat 485 m, an déi déifst ass am Dall vun der Blies, op der Gemengegrenz an Direktioun Ottweiler.



## Um Spaweck
* Websäit vu St. Wendel
Hans Christian Andersen

Den **Hans Christian Andersen**, gebuer den 2. Abrëll 1805 zu Odense op der dänescher Insel Fünen, a gestuerwen de 4. August 1875 zu Kopenhagen, war wuel dee berüümtsten Dichter a Schrëftsteller aus Dänemark.

## [[Märchen|Märercher]]

* *Des Kaiser neue Kleider*
* *Das häßliche junge Entlein*
* *Die Prinzessin auf der Erbse*
* *Die kleine Seejungfrau*
* *Die Schneekönigin*
* *Das kleine Mädchen mit den Streichhölzern*
* *Der Schweinehirt*
* *Der Tannenbaum*
* *Der standhafte Zinnsoldat*
* *Däumelinchen*
* *Der Buchweizen*
* *Die Störche*
* *Der kleine Klaus und der große Klaus*
* *Die Hirtin und der Schornsteinfeger*
* *Das Liebespaar*
* *Die Nachtigall*
* *Ein Unterschied ist da*
* *Die alte Straßenlaterne*
* *Tölpel-Hans*
* *Die Stopfnadel*
* *Der Sandmann*
* *Das alte Haus*
* *Wie's der Alte macht, ist's immer recht*
* *Fliedermütterchen*
* *Der Flachs*
* *Der Reisekamerad*
* *Zwölf mit der Post*
* *Der Halskragen*
* *Die wilden Schwäne*
* *Der fliegende Koffer*
* *Ein Herzeleid*
* *Der Schneemann*
* *Die Springer*
* *Der Goldschatz*
* *Die Galoschen des Glückes*
* *Die glückliche Familie*
* *Etwas*
* *Das Feuerzeug*
* *Der Engel*
* *Der Schmetterling*
* *Das Heinzelmännchen bei dem Krämer*
* *Der Schatten*
* *Die Blumen der kleinen Ida*
* *Das Gänseblümchen*
* *Die Kröte*
* *Der Flaschenhals*
* *Der Wassertropfen*

## Um Spaweck
Grénge Veltliner

De **grénge Veltliner**, och nach *Wäissgipfler* genannt, ass eng Wäisswäin-Riefzort. 
Si gëtt haaptsächlech an Éisträich kultivéiert an zu klengen Deeler an Ungarn, an der Slowakei an an Tschechien.

Déi Zort wiisst am beschten op Lössbuedem. D'Bandbreet geet vu liicht sprëtzegem Hauswäi bis hin zu qualitativen an alkoholräiche Wäiner, déi ausserdeem och nach lagerungsfäeg sinn.

Wou d'Zort genee hierkënnt, ka bis elo nach net definéiert ginn. Et gëtt awer ugeholl, datt den Traminer ee vun de Virfaren ass an datt de Veltliner schonn am 18. Joerhonnert an Nidderéisträich ënner dem Numm Grénge Muskateller existéiert huet.

## Kuckt och
* Wäibau an Éisträich
Zierfandler

Den **Zierfandler**, och nach *Spéitroude* genannt, ass eng Wäisswäi-Riefzort an ass eng Kräizung tëscht dem Roude Veltliner an enger nach onbekannter Zort, déi Änlechkeete mam Traminer huet.

Si gëtt an Éisträich an haaptsächlech am Wäibaugebitt Thermeregioun ugebaut an ass eng héichwäerteg Riefzort.

Si gëtt meeschtens mam Routgipfler verschnidden.

Den Zierfandler kann een e puer Joer lageren.

## Kuckt och
* Wäibau an Éisträich
Brunnen SZ

**Brunnen** ass eng Uertschaft an der Gemeng Ingenbohl am Kanton Schwyz an der Schwäiz.

Brunnen läit um Vierwaldstätterséi.
## Um Spaweck

* Site vun der Gemeng Ingenbohl-Brunnen
* Brunnen an der Geschicht
* Tourisms
Zinfandel

Den **Zinfandel** ass eng rout Riefzort a gëtt haaptsächlech an den USA a Kalifornien (20.300&nbsp;ha) an a Mexiko (4.000&nbsp;ha) ugebaut.

Neien Erkenntnesser no ass et eng Riefzort, déi vun der kroatescher Zort *Crljenak kaštelanski* ofstaamt.

A klenge Quantitéite fënnt een den Zinfandel och an Australien an a Südafrika.

De Wäin, dee wäiss, rosé oder rout ass an heiansdo op Porto erauskënnt, huet de selwechten Numm wéi d'Rief a gëtt dacks einfach *Zin* genannt. De Rosé ass zimmlech blatzeg a gëtt *blush* genannt. De rouden *Zin* huet eng donkelrout Faarf, ass fruuchteg an d'Gewierzgoûten, déi dra sinn, fänken un nom drëtte Joer sech richteg ze prononcéieren.
Gréng

**Gréng** ass eng Faarf déi am Liichtspektrum tëscht Cyan a Giel läit. Se huet 295 bis 350 verschidde Nuancen. Et ass eng vun de Faarwe vun deem Liicht, dat de Mënsch gesi kann, déi eng Wellelängt tëscht 575 nm a 525&nbsp;nm huet.

Well vill Planzen Chlorophyll enthalen, ass Gréng och eng Faarf, déi vill an der Natur virkënnt.

## Verschidde Gréngtéin

## Kuckt och
* Tabell mat den Nimm vun de Faarwen op der däitscher Wiki

## Um Spaweck
Lëscht vun de Gemengen am Departement Moselle

(CAF) Communauté d'agglomération de Forbach, 2003 geschaf.
(CAM) Communauté d'agglomération de Metz Métropole, 2002 geschaf, gemenkerhand CA2M genannt.
(CAS) Communauté d'agglomération de Sarreguemines Confluences, 2002 geschaf, deelweis am Departement Bas-Rhin.
(CAT) Communauté d'agglomération Portes de France-Thionville, 2004 geschaf.
(CAH) Communauté d'agglomération du Val de Fensch, 2000 geschaf.
(CCHC) Communauté de communes du Haut Chemin, 2002 geschaf.
Routgipfler

De **Routgipfler** ass trotz sengem Numm eng Wäisswäin-Riefzort. D'Drauwe selwer si liicht roudelzeg.

Dës Riewe ginn an Éisträich an haaptsächlech am Wäibaugebitt Thermeregioun ugebaut.

Meeschtens gëtt e mam Zierfandler zum *Spéitrout-Routgipfler* verschnidden an ass eng Kräizung tëscht dem Roude Veltliner an dem Traminer.

## Kuckt och
* Wäibau an Éisträich
Joschpich

D**'Joschpich** ass eng Niewebaach vun der Béiwener Baach.

Si entspréngt op 442 m (NG-L), 1 Km süd-ëstlech vun Ischpelt, am *Kazlach*.

Si ass ~ 4 Km laang a fléisst a süd-ëstlecher Richtung.

Zu Béiwen leeft se, op 322 M i. NN, an d'Béiwener Baach.

## Kuckt och
Panhard

**Panhard** war eng franséisch Autosmark.

Déi éischt Panhard Ween goufen 1890 zu Paräis an der avenue d'Ivry ënner dem Numm *Panhard & Levassor* gebaut. Déi Gefierer haten en Zentralmotor vun der Daimler-Motorengesellschaft. 

Den éischte Won mat engem Motor op der viischter Achs koum 1891 och vum René Panhard an dem Émile Levassor, an ugedriwwe gouf en iwwer eng Ketten op d'hënnescht Achs.

D'Autosproduktioun vu Panhard ass 1967 mam Modell Panhard 24 op en Enn gaangen. Duerno huet d'Entreprise just nach Militärgefierer produzéiert. Haut gehéiert Panhard zu der PSA-Grupp mat de Marke Peugeot, Citroën an DS).

## Um Spaweck

* De Panhard Modellkatalog
Béiwener Baach

D**'Béiwener Baach** ass eng Baach, déi an d'Sauer leeft.

Si entsteet duerch den Zesummefloss vun der Krupbéiwen mat enger onbedeitender Baach ~ 2 Km süd-westlech vu Bärel op enger Héicht vun 348 m (NG-L).

Si ass ~ 5,8&nbsp;km laang a fléisst zu Béiwen op 322 m an de Virbarrage vu Béiwen a mat deem sengem Iwwerlaf an de Barrage Esch-Sauer.

Hir Niewebaache sinn:
*Birbaach
*Dirbaach
*Joschpich

## Kuckt och
Birbaach

D**'Birbaach** ass eng Niewebaach vun der Béiwener Baach.

Si entspréngt op 450 Meter, westlech vun Noutem an der *Schleed*.

Si ass ~ 3,510&nbsp;km laang a fléisst a südlecher Richtung.

Si leeft bei Béiwen op 32r m an d'Béiwener Baach.

## Kuckt och
Ningser Baach

D**'Ningser Baach** ass eng Baach, déi an d'Sauer leeft.

Si entsteet um Flouer *Kinek* aus dem Zesummefloss vun der Ueschdrëffer Baach an enger Baach déi op 442 M (NG-L) am lieu-dit *Wëllerbur* bei Néngsen entspréngt.

Si ass 5,300&nbsp;km laang a fléisst an nord-ëstlecher Richtung.

Tëscht Ënsber a Lëlz, leeft se an d'Sauer. Well d'Sauer op där Plaz de Stauséi vun der Uewersauer bilt, gouf den Dall vun der Ningserbaach op enger Längt vu ronn 1.600 Meter, an enger Breet vun an der Moyenne ongeféier 75 Meter, bis bei den Zesummelaf vun der Ningserbaach mat enger Baach déi vum *Wealerhaff* kënnt, bis op eng Héicht vun 320 Meter mat Waasser gefëllt. Déi eigentlech Héicht vum Zesummelaf mat der Sauer am fréiere Bett ass op neien topographesche Kaarten net méi festzestellen. Se däerft bei ronn 290 Meter geleeën hunn. 

## Kuckt och
Hämicht

D**'Hämicht** ass eng Baach, déi an d'Syrbaach leeft.

Si entspréngt nord-westlech vu Bauschelt op 436 m.

Si leeft ~ 2,36 Km a westlecher Richtung bis an d'Syrbaach (338 m), westlech vun der Bauschelter Millen.

## Kuckt och
Scheekefriichten

D**'Scheekefriichten** (och: **Fabaceae** oder **Leguminosen**) sinn eng Famill vun de Bléieplanzen.

Si hunn hiren Numm vun der "Scheekefruucht", engem Fruuchttyp deen an allen Ënnerfamillen an nëmmen do virkënnt. Wa sou eng Scheekefruucht zeideg ass, da geet se meeschtens un der Bauch- a Réckennout op. Bei verschiddene Mimosoideae kënnen och e puer Friichten zu enger Sammelfruucht vereent sinn.

Bekannt Beispiller aus där Famill sinn d'Bounen, d'Ierbessen, d'Lënsen, mee och d'Kakuetten.

## Systematik
*Vun de Gattunge steet hei just eng Auswiel*.

* Famill Scheekefriichten
** Ënnerfamill Caesalpinioideae 
** Ënnerfamill Mimosoideae 
*** Gattung Akazien (Acacia) 
*** Gattung Mimosen (Mimosa) 
*** Gattung Mesquiten (Prosopis) 
** Ënnerfamill Faboideae 
*** Gattung Aspalathus mat der Aart Rooibos (A. linearis)
*** Gattung Clianthus mat der Aart Clianthus formosus
*** Gattung Phaseolus mat der Aart Gaardeboun (P. vulgaris)
*** Gattung Glycyrrhiza mat der Aart Séissholz (G. glabra)
*** Gattung Glycine mat der Aart Sojaspross (Glycine max)
*** Gattung Ierbessen (Pisum) 
*** Gattung Kléi (Trifolium)
*** Gattung Äerdnëss (Arachis) mat der Aart Kakuett
*** Gattung Käicher (Cicer) mat der Aart Käicher (C. arietinum)

## Um Spaweck
Bléieplanzen

D**'Bléieplanze** sinn déi gréisst an déi bescht erfuerscht Ofdeelung vun de Somplanzen. 
Mat gutt 80&nbsp;% vun alle Planzenaarte stelle si déi gréisst Grupp bei de Gefäässplanzen.

## Liewensraum a Liewensweis
D'Bléieplanzen hunn all Bléien, Som oder Friichten. Si wuessen als Beem, Traisch, Stauden oder Kraider.
Zwee Drëttel wuessen haaptsächlech an den Tropen, obwuel ee Bléieplanzen iwwerall op der Welt ka begéinen. Typescht Kennzeeche vun de Bléieplanzen ass d'Bléi, där hir Aufgab d'Fortplanze vun der Planz duerch d'Entwécklung vum Som ass.

## Systematik
Et gëtt ongeféier 600 Familljen an tëscht 200.000 an 300.000 Aarte vu Bléieplanzen.
Traditionell gesinn, gi s'an zwou Klassen agedeelt:
* d'Planze mat engem Kéngblat, **[[Monokotyledonen]]** (la: *Monocotyledoneae*)
:* kuckt och: Liliopsida
* d'Planze mat zwee Kéngblieder, **[[Dikotyledonen]]** (la: *Dicotyledoneae*) 
déi hirersäits och erëm an zwou Kategorien agedeelt sinn, an zwar a Planze mat zwee Kéngblieder a:
:* mat enger Fou: Magnoliopsida *(de: Einfurchenpollen-Zweikeimblättrige)*
:* mat dräi Fouen: Rosopsida *(de: Dreifurchenpollen-Zweikeimblättrige)*

Et gëtt verschidde Systemer fir d'Bléieplanzen z'ënnerdeelen.

Déi fir d'Wikipedia gängeg gebraucht Systematik ass déi vun der Angiosperm Phylogeny Group.

## Kuckt och
* Systematik vun de Bléieplanzen

## Um Spaweck
Weggis

**Weggis** ass eng Gemeng am Kanton Luzern an der Schwäiz.

Weggis läit um Vierwaldstätterséi

## Um Spaweck

* Websäit vun der Gemeng Weggis
Yggdrasil

**Yggdrasil** ass an der germanescher Mythologie déi riseg, ëmmergréng Weltesch ënner där ee sech d'germanescht Weltbild virstelle muss.

## Mythos
Nodeem d'Asen den Ur-Ris Ymir ëmbruecht haten, hu si aus sengem Kierper alles wat existéiert geschaf. D'Weltesch Yggdrasil war deen éischte Bam dee si geplanzt hunn, an ass dee gréissten, schéinsten an hellegste Bam vun der Äerdgeschicht. Seng Äscht iwwerdaachen déi néng Welten a wuessen iwwer den Himmel. Op der Spëtzt ass de Jötun-Ris Hräwelgr an der Verkierperung vun engem Aadler, deen, andeems e mat de Flilleke schléit, de Wand mécht an d'Welt observéiert. Tëscht sengen Aen ass en Héngerdéif, Vedrfölnir genannt.

Den Yggdrasil hat dräi grouss Wuerzelen, vun deenen eng a Richtung Jötunheim, dem Land vun de Risen, wiistt, wou och dem Mimir säi Buer ass. Déi aner Wuerzel féiert an dat niwwelegt Niflheim no bei der Quell Hvergelmir, wou den Draach Nidhogg (Nidhöggr) un hir knat. Déi drëtt Wuerzel ass an der Géigend vun Asgard. D'Kaweechelchen Ratatöskr klëmmt ëmmer un der Wuerzel erop an erof. Véier Hirschen (mat den Nimm Dain, Dwalin, Dunneir an Durathor) friessen d'Knospe vun der Weltenesche. Déi zwou Schlaange Goin a Moin, déi vum Grafwitnir (de Wollef vum Graf) ofstamen, knaen och un de Wuerzelen.

Ënner den Äscht vum Yggdrasils halen d'Gëtter Geriicht. Un hirem Fouss ass d*'[[Quell vun der Urd]]*, an där déi dräi Nornen (d'Schicksalsgëttinnen Urd, Werdandi a Skuld) hire Sëtz haten.

## Um Spaweck
Dabo

**Dabo** ass eng franséisch Uertschaft a Gemeng an der Regioun Grand Est am Departement Moselle.

Dabo läit am Weste vun de Vogesen, déi do aus roudem Sandstee bestinn.

* Fiels vun Dabo
## Um Spaweck
Bibiche

**Bibiche** ass eng franséisch Uertschaft a Gemeng an der Regioun Grand Est am Departement Moselle.

Am Uert, deen zum Arrondissement Forbach-Boulay-Moselle gehéiert, an deen eng Fläch vun 12,5 km² huet, liewen 356 Awunner (Stand 1999).
(Postcode:57320)

## Nopeschuertschaften
* Rodlach an Hargarten am Norden
* Beckerholz am Osten
* Neudorf (Moselle) a Menskirch am Südwesten

## Um Spaweck
*  Plang vu Bibiche op Mapquest
Bezange-la-Petite

**Bezange-la-Petite** ass eng franséisch Uertschaft a Gemeng am Departement Moselle an der Regioun Grand Est.

D'Duerf war am Mëttelalter Besëtz vun de Bëscheef vu Metz an huet vum Joer 1593 zum Herzogtum Loutrenge gehéiert.

## Nopeschuertschaften
* Lezey am Nordnordosten
* Ley am Osten
* Moncourt am Südosten
* Coincourt am Süden
* Réchicourt-la-Petite am Südwesten
* Xanrey am Nordwesten

## Um Spaweck
*  Plang vu Bezange-la-Petite op Mapquest
Zwitter

**Zwitter** ass eng vereelzt an haut pejorativ belaascht Bezeechnung fir e Wiesen - am Prinzip och e Mënsch - mat zwee Geschlechter. Haut gi Mënsche mat deem anatomesche Problem Intersexueller, Transsexueller oder och nach Hermaphrodite genannt.

An der Mythologie vu bal allen Ethnië gëtt et sougenannte Fabelwiesen déi och eng Form vun Zwittertum duerstellen. Si ginn och nach Chimäre genannt, well se zum Deel béid Geschlechter opzeweisen hunn, wéi z.&nbsp;B. de griicheschen Hermaphroditos, oder Mënsch an Déier zugläich waren, oder deenen hire Phenotyp aus zwee oder méi Déieren, sou z.&nbsp;B. an der griichescher Mythologie d'Kentauren, bestanen huet.
An de mythologesche Bestiarië ginn ënner aneren d'Draachen, de Gräif, d'Eenhar an de Pegasus als Chimäre bezeechent.

Doniefd sinn och emol mythologesch Heldefiguren, wéi den iro-kelteschen Cuchullain oder de walisesche Magier Merlin iertemlech als Zwitter bezeechent ginn, well si sech de Legenden no a bestëmmte Situatiounen duerch eng Metamorphos entweeder an e schreckleche Monster (Cuchullain) oder an e Wollef (Merlin) verwandele konnten.

## Um Spaweck
Bitche

**Bitche** ass eng franséisch Stad a Gemeng an der Regioun Grand Est am Departement Moselle.

Kuckeswäert ass virun allem d'Zitadell Bitche, déi op engem Hiwwel matzen an der Uertschaft läit.

## Um Spaweck
Boucheporn

**Boucheporn** ass eng franséisch Uertschaft a Gemeng an der Regioun Grand Est am Departement Moselle.

An der Gemeng, déi zum Arrondissement Forbach-Boulay-Moselle gehéiert, an eng Fläch vu 6,65 km² huet, liewen 574 Awunner (Stand 2014).

## Um Spaweck
Bourscheid

**Bourscheid** ass 
* de franséischen Numm vun der lëtzebuergescher Uertschaft a Gemeng Buerschent:
:kuckt Buerschent a Gemeng Buerschent
* eng franséisch Uertschaft a Gemeng am Departement Moselle:
:kuckt Bourscheid (Moselle)

## Kuckt och
*Burscheid
Hermaphroditos

Den **Hermaphroditos** war eng Zwittergottheet, Jong vum Hermes an der Aphrodite dee sech duerch besonnesch Schéinheet ausgezeechent huet. Well d'Quellnymph Salmakis sech leidenschaftlech an hie verléift hat, awer den Hermaphroditos näischt vun hir wësse wollt, huet d'Salmakis d'Gëtter gebiet hire Kierper fir ëmmer mat deem vum Hermaphroditos ze vereenegen, wat si dunn och gemaach hunn. Déi Quell, an där dat geschitt ass, hat vun do un de Ruff se géif aus alle Männer, déi dora géife bueden, Hermaphrodite maachen.

## Um Spaweck