open-index/open-wikipedia-markdown huggingface dataset:
Afeselfie

D**'Afeselfië** sinn eng Serie vu fotografesche Selbstportraiten (*[[Selfie]]*) déi 2011 vun engem weibleche Schwaarze Makak gemaach goufen, deen dem Déierefotograf David Slater säi Fotosapparat stibitzt hat.

Wéi dës Biller op Wikimedia Commons, der Online-Mediathéik vun der Wikimedia Foundation ënner fräier Lizenz publizéiert goufen, huet dat eng Poleemik provozéiert, bei där et drëm goung, ob op deene Biller Auteursrechter wieren, a wa jo, wien déi hätt. De Fotograf David Slater huet d'Auteursrechter fir sech reklaméiert, well et säi Fotosapparat war, mat deem den Af sech geknipst hat. Hien huet uginn, datt him duerch déi Verëffentlechung en Akommesausfall op de Biller entstane wier. Dëst gouf awer vu verschiddenen Organisatiounen a Spezialiste vum Auteursrecht a Fro gestallt, mam Argument, datt d'Auteursrecht deem zoustéing, deen d'Bild gemaach hätt, an et sech an deem heite Fall ëm en Déier handele géif, dat keng juristesch Persoun ass, an deemno och keng Rechter drop kéint hunn. D'Bild wier deemno am Domaine public.

Am Dezember 2014 huet de *United States Copyright Office* festgehalen, datt Wierker, déi net vu Mënsche geschaf sinn, net dem Auteursrecht ënnerleie géifen. Den 22. September 2015 huet d'Déiereschutzorganisatioun PETA eng Plainte an den USA viru Geriicht gemaach, fir datt den Af sollt d'Copyright kréien. Dës gouf awer de 6. Januar 2016 an éischter Instanz ofgewisen. An zweeter Instanz sinn am September 2017 PETA an de Slater sech eens ginn, datt de Slater ee Véierels vu Revenu, déi hien um Bild kréich, enger Déiereschutzorganisatioun zoukomme loosse géif, déi sech ëm déi Afen an Indonesie këmmert.
Entente Izeg / Kanech

Virun der Saison 2015/16 huet de Comité vum FC Jeunesse Kanech beim FC Blo-Wäiss Izeg ugeklappt fir bei den Dammen eng Entente anzegoen, well se soss fir déi nei Saison Problemer kritt hätten, eng Ekipp op d'Been ze stellen. Den Izeger Comité huet dra gelaut, esou datt d'Izeger Dammen an der Saison 2015/16 als **Entente Izeg/Kanech** ugetruede sinn.

Et goufen zwou Dammenekippen, déi ënnert der Entente gelaf sinn: Dammen I an Dammen II.

Allerdéngs ass déi 2.Ekipp an der Réckronn aus dem Championnat ausgescheet, bedéngt duerch eng 2. Forfait-Nidderlag.

Den Yves Block war am Ufank vun der Saison Trainer vun der 1.Dammenekipp ier hien am November vum Franck Bento ofgeléist gouf, dat nodeems den Alain Lahyr kuerz als Interim agespronge war; parallel dozou huet de Jean-Louis Mannon de Gennaro Todisco als Trainer vun der 2.Dammenekipp ersat, bis dës 2.Ekipp eeben aus deene bekannte Grënn keng Matcher méi gespillt huet.

Sämtlech Championnatsmatcher vun deenen 2 Ekippe sinn zu Izeg um Stade Albert-Kongs gespillt ginn, d'Heem-Matcher an der Coupe de Luxembourg goufen zu Kanech um Stade Rue de Lenningen gespillt.

De fréiere Partner vu Kanech, d'Union Réimech/Bous, war net méi an dëser Entente mat dobäi.

En Novum gouf et dann awer och nach bei den Izeger Dammen ze verzeechnen:
An der Saison 2015/16 huet fir déi alleréischt Kéier eng Ekipp "Jeunes Filles" um Lëtzebuerger Dammechampionnat deelgeholl.
Si huet an der 2.Klass gespillt, awer net als Entente leeft, mä eegestänneg als FC Blo-Wäiss Izeg. Hiren Trainer war de Steve Nunes.

Statistik:
* Saison 2015/2016: 1. Liga: 7. Plaz/12, 27 Punkten

‎
Hans Fischer (Cheemiker)

Den **Hans Fischer**, gebuer de 27. Juli 1881 zu Höchst am Main, a gestuerwen den 31. Mäerz 1945 zu München, war en däitsche Cheemiker a Medezinner.

Hie krut fir seng Aarbechten "*iwwer de strukturellen Opbau vun de Blutt- a Planzefaarfstoffer a fir d'Synthees vum [[Hemin]]*" 1930 den Nobelpräis fir Chimie.

Hien huet ë.&nbsp;a. op den Universitéite vun Innsbruck, Wien a München enseignéiert. Nodeems säin Institut zu München mat sengen Aarbechten bei de Bombardementer am Zweete Weltkrich zerstéiert gi war, huet hie sech aus Verzweiwelung doriwwer am Fréijoer 1945 d'Liewe geholl.
## Kuckt och
* Lëscht vu Cheemiker

## Um Spaweck

* Biographie bei der Technescher Universitéit München
Insolatioun (Physik)

**Insolatioun** (vum lat. *insolare* "der Sonn aussetzen", "hëtzen") ass den Afall vun der Sonnestralung. Si suergt fir d'Opwiermung vun der Äerd, sou datt d'Energie vun der Sonn fir Liewewiesen notzbar ass. Si wierkt och op den Ënnergrond a verursaacht bei verännerlecher Astralung spierbar Variatioune vun der Buedemtemperatur, déi zu der mechanescher Verwitterung bäidroen. Zu dëse Phenomeener gehéieren d'Kärspréng an Ofschuppungen. D'Insolatioun gëtt mam Aktinometer gemooss.

Weider verursaacht d'Insolatioun meteorologesch Evenementer wéi de stännege Séiwand op laanggestreckte Küsten: Daagsiwwer erwiermt sech d'Land duerch d'Insolatioun méi séier wéi d'Mier, doduerch klëmmt d'Loft iwwer dem Land tendenziell op a stréimt vum Mier hier no.

An der Astronomie kann d'Insolatioun och bei Exoplanéite mat enken Ëmlafbunnen observéiert ginn, kuckt Hot Jupiter.

An der Dermatologie gëtt d'Insolatioun op d'mënschlech Haut gekuckt, wéi dat beim Sonnebad de Fall ass.

## Kuckt och

* Sonn

## Um Spaweck
* meteoScool - Sonnestralung bei *www.meteoblue.com*
Škofja Loka

**Škofja Loka** (op däitsch fréier: *Bischofslack*) ass eng Uerschaft a Gemeng a Slowenien. Si ass de wirtschaftlechen, kulturellen an administrativen Zentrum vun der Gemeng Škofja Loka, déi aus 62 Uertschafte besteet, an der Regioun Gorenjska Loka (de.: Oberkrain, it.: Alta Carniola).

Škofja Loka läit op enger Héicht vun 354 m an de juleschen Alpen do wou d' Flëss Poljanska Sora a Selška Sora zesummelafe fir d'Sora ze bilden, um Iwwergang vun der Sora Griecht an d'Škofja Loka Hiwwelen an d'Polhov Gradec Hiwwelen. Op engem Plateau iwwer der Stad steet d'Schlass Loka, wou e Musée dran ass. Iwwer dem Schlass ass de Krancelj, eng Kopp vu 475&nbsp;m, an nërdlech vun der Stad läit de Kamnitnik mat 414&nbsp;m, dee bekannt ass fir säi konglomeréréiert Gestengs.

Se läit op der Eisebunnslinn Tarvisio-Ljubljana.

D'Uertschaft gouf eng éischt Kéier an enger Charte 973 ernimmt, wéi de Keeser Otto&nbsp;II. dem Bëschof Abraham von Freising d*'Stara Loka* (al A) geschenkt huet. D'Freisinger Bëscheef hunn déi no an no zu engem administrativen Zentrum ausgebaut:: 1248 krut se d'Maartrecht, an 1310 krut *Bischoflack* d'Stadrecht. Vun enger Stadmauer goung fir d'éischt 1286 an engem Text rieds, déi 5 Paarte sinn aus dem 14. Joerhonnert.

1515 gouf et e schrot Äerdbiewen, dat d'Stad bal ganz zerstéiert huet; de Bëschof Philipp von der Pfalz huet se nees opbaue gelooss, an zwar an där Form, wéi se bis haut nach gutt erhalen ass. Bis 1803 waren d'Bëscheef Här a Meeschter, dono huet se zu Éisträich gehéiert. Am Stadwopen ass de Mouer mat Kroun, Symbol vum Héichstëft Freising, nach haut ze gesinn.

## Kuckeswäertes
*Virun allem den historeschen Zentrum mat der Stadplaz (*mestni trg*) an der Ënneschter Plaz (*spodnji trg*); D'fréiert Stadschlass vum Bëschof (1202 als befestegt Schlass gebaut, no 1511 nees anescht opgeriicht) ass haut e Musée.
* D'Nonnekierch (Maria Immaculata) ass vun 1358 a gouf 1669 op barock ëmdekoréiert.
* D'Kapuzinerbréck ass aus dem 14. Jht. Op hir ass eng Statu vum Bréckenhellege Bommenzinnes.
* D'Homan-Haus, Stadpalais mat 3 Stäck, eng Mëschung aus spéitgoteschem a Renaissance-Stil.
* D'Jakobskierch vu 1471 (Spéitgotik).
* De Fruuchtspäicher (1511 renovéiert).
* D'Spidolskierch, no engem Brand 1698 nei opgeriicht.
* D'Žigon-Haus, (16. Jht.).
* D'Aalt Stadhaus op der Stadplaz (Mestni trg) aus dem 16. Jht.

## Literatur
* Janez Bizjak, Ludwig Druml, Manfred Gietler, Paul Gleirscher, Josef Götz, Hans Haid: *„Grenzenlose Karawanken“* (S. 287–294), Edition: LEEB:ENSZEICHEN, Feistritz/Gail 2008, Verlag Gerhard Leeb; ISBN 978-3-9502379-0-0

## Um Spaweck
Natasha Parry

D**'Natasha Parry**, gebuer den 2. Dezember 1930 zu London, a gestuerwen den 22. Juli 2015 zu La Baule-Escoublac, war eng englesch Schauspillerin.

Si huet hir Schauspillercarrière mat 12 Joer am Phoenix Theatre zu London ugefaangen. Hir Karriär huet sech méi op der Bün wéi beim Film ofgespillt.

Bekannt Filmer mat hir sinn *[[Monsieur Ripois]]* (1954) vum René Clément, *[[Midnight Lace]]* (1960) vum David Miller a *[[Romeo and Juliet (Film 1968)|Romeo and Juliet]]* (1968) vum Franco Zeffirelli. Hir lescht Roll am Kino huet si am Joer 2014 an der belsch-lëtzebuergescher Koproduktioun *[[Le goût des myrtilles]]* vum Thomas De Thier gespillt.

Si war d'Duechter vum Filmegisseur Gordon Parry. Vun 1951 bis zu hirem Doud war si mam Theater- a Filmregisseur Peter Brook bestuet.
## Filmographie
### Kino
* 1949: *[[Golden Arrow]]* - Regie: Gordon Parry - Haaptacteuren: Burgess Meredith, Jean-Pierre Aumont 
* 1949: *[[Dance Hall]]* - Regie: Charles Crichton - Haaptacteuren: Diana Dors, Petula Clark
* 1950: *[[Midnight Episode]]* - Regie: Gordon Parry - Haaptacteuren: Stanley Holloway, Wilfrid Hyde-White
* 1951: *[[The Dark Man]]* - Regie: Jeffrey Dell - Haaptacteuren: Edward Underdown
* 1954: *[[Monsieur Ripois]]* - Regie: René Clément - Haaptacteuren: Gérard Philipe, Valerie Hobson
* 1957: *[[Windom's Way]]* - Regie: Ronald Neame - Haaptacteuren: Peter Finch, Mary Ure
* 1959: *[[The Rough and the Smooth]]* - Regie: Robert Siodmak - Haaptacteuren: Nadja Tiller, William Bendix
* 1960: *[[Midnight Lace]]* - Regie: David Miller - Haaptacteuren: Doris Day, Rex Harrison
* 1961: *[[The Fourth Square]]* - Regie: Allan Davis 
* 1963: *[[Girl in the Headlines]]* - Regie: Michael Truman - Haaptacteuren: Ian Hendry, Ronald Fraser
* 1964: *[[Nuit noire, Calcutta]]* - Regie: Marin Karmitz - Haaptacteuren: Maurice Garrel (Kuerzfilm)
* 1968: *[[Romeo and Juliet (Film 1968)|Romeo and Juliet]]* - Regie: Franco Zeffirelli - Haaptacteuren: Leonard Whiting, Olivia Hussey
* 1969: *[[Oh! What a Lovely War]]* - Regie: Richard Attenborough - Haaptacteuren: Colin Farrell, Corin Redgrave
* 1979: *[[Meetings with Remarkable Men]]* - Regie: Peter Brook - Haaptacteuren: Terence Stamp, Colin Blakely
* 1981: *[[La fille prodigue]]* - Regie: Jacques Doillon - Haaptacteuren: Jane Birkin, Michel Piccoli
* 1982: *[[Le lit]]* - Regie: Marion Hänsel - Haaptacteuren: Heinz Bennent, Johan Leysen
* 2014: *[[Le goût des myrtilles]]* - Regie: Thomas De Thier - Haaptacteuren: Michel Piccoli

## Um Spaweck
Emile André Schlesser

Den **Emile André Schlesser**, gebuer den 2. Oktober 1848 zu Biebereg a gestuerwen den 11. November 1901, war e lëtzebuergesche Magistrat a Member vum Staatsrot.

Hie war vum 20. November 1896 bis zu sengem Doud 1901 Member vum Staatsrot zu Lëtzebuerg.

Hie war de Papp vum Batonnier Emile Schlesser.

## Gielchen
*
Camp Butner

De **Camp Butner** ass haut en Trainingszenter vun der Nationalgarde vun North Carolina (North Carolina Army National Guard).

Am Zweete Weltkrich war et e Camp vun der Amerikanescher Arméi, dat zum Deel als Krichsgefaangelager fir däitsch an italieenesch Zaldote benotzt gouf. Am Camp Butner waren awer och lëtzebuergesch Zwangsrekrutéiert internéiert, déi a Gefaangenschaft geroden oder aus der Wehrmacht desertéiert waren, ënnert hinnen och de Charles Waringo.

De Camp dréit den Numm vum U.S. Army Generol Henry W. Butner (1875-1937).
## Um Spaweck
Kepler-33

De **Kepler-33** ass en Ënnerris am Stärebild Cygnus. Hien huet e Planéitesystem mat fënnef bekannten Exoplanéiten. D'Distanz vum Stär zu eisem Sonnesystem ass net bekannt.

## Eegenschaften
De Kepler-33 ass méi masseräich wéi eis Sonn an entwéckelt sech ewech vun der Haaptrei. Hien huet ongeféier 116,4 % vun der Sonnemass a ronn 161,5 % vum Sonneradius.

## Planéitesystem
Op Basis vun Observatiounsdate vum Weltraumteleskop Kepler huet en Astronomenteam ënner der Leedung vum Jack Jonathan Lissauer de 26. Januar 2012 d'Entdeckung vu fënnef Planéiten, déi de Kepler-33 ëmkreesen, publizéiert. Hir Ëmlafbunne sinn all a kuerzer Distanz zum Zentralstär. De jeeweilege Radius vun de Planéite beweegt sech op enger Gréisst vun tëscht 1,74 an ongeféier 5,35 Äerdradien. De klengsten a bannenzege Planéit, *Kepler-33b*, huet no der Modellrechnung vum Entdeckerteam warscheinlech eng méi grouss Bunnschréi a Bunnexzentrizitéit wéi déi baussenzeg Planéiten. En ass ze vergläiche mam Planéit Merkur am Sonnesystem.

## Kuckt och

* Lëscht vun Exoplanéiten

## Um Spaweck
GSC 03549-02811

De **GSC 03549-02811 ** ass e Gielen Zwerg, dee 652 Liichtjoer vun eis ewech am Stärebild Draco läit. Hien huet eng visuell Magnitude vun 11,41&nbsp;mag.

De Francis O'Donovan hat am Joer 2006 en Exoplanéit, deen dëse Stär ëmkreest, entdeckt. Dee Planéit krut d'Bezeechnung *[[TrES-2]]*.

## Kuckt och

* Lëscht vun Exoplanéiten
* Hot Jupiter
## Um Spaweck
* SIMBAD
* Enzyklopedie vun den Exoplanéiten
The Man on the Eiffel Tower

**The Man on the Eiffel Tower** ass en US-amerikanesch-franséische Kriminalfilm vum Burgess Meredith aus dem Joer 1949 nom Roman *La tête d'un homme* vum Georges Simenon.
## Ëm wat geet et am Film?
E Student gëtt vun engem Mann bezuelt fir deem seng Tatta ëmzebréngen. De Verdacht fält op dee Falschen. De Maigret traut deem Ganze net an hie versicht de Fall op seng Manéier ze léisen
## Soss
De Film ass e Remake vum franséische Film *[[La tête d'un homme (Film)|La tête d'un homme]]* aus dem Joer 1933 vum Julien Duvivier mam Harry Baur als Maigret.

## Um Spaweck
Camp Ellis

De **Camp Ellis** war en amerikanescht Ausbildungslager vun den *[[Army Service Forces]]* am Zweete Weltkrich an deelweis e Krichsgefaangelager am Fulton County am US-Bundestaat Illinois.

## Ausbildungslager
Vum Dezember 1941 bis an de Juni 1942 ass un de Pläng vum Camp geschafft ginn. Mam Bau gouf de 17. September 1942 ugefaangen.

De Camp, dee fir ronn 35.000 Mann an 3.000 Krichsgefaange geplangt war, ass de 15. Abrëll 1943 offiziell a Betrib geholl ginn.

## Krichsgefaangelager

Bei de POWs huet et sech ëm Wehrmachtszaldote gehandelt, déi a Gefaangeschaft geroden oder desertéiert waren. Déi éischt sinn Enn August 1943 do ukomm, ongeféier 1000 Mann. Den 8. September 1943 louch hir Zuel bei 2.673. Si goufen do vun der 475. respektiv der 476. *Military Police Escort Guard Company* bewaacht.

Am Camp Ellis war och zäitweileg de lëtzebuergeschen Zwangsrekrutéierten an Deserteur Charles Waringo internéiert.

## Nom Krich

1945 ass de Camp offiziell zougemaach ginn. En Deel dovun ass awer nach vun 1946 bis 1950 vun der *Illinois National Guard* an 1953 vun der *Air Force* benotzt ginn.

## Den Numm

De Camp huet säin Numm dem Sergeant Michael B. Ellis verdankt, deen am Éischte Weltkrich d'Medal of Honor krut.

## Unitéiten
 
# 3052nd Quartermaster Salvage Col Co.
# 738th Engineer Base Depot Company
# 567th Engineer Dump Truck Company
# 539th Salvage Repair Company
# 475th Military Police Escort Guard Company
# 476th Military Police Escort Guard Company
# 4624th Service Unit (Wac)
# 1303rd Engineer General Service Regiment Activated on 15 July 1943
# 123rd Infantry Company A
# 1317th Engineer General Service Regiment
# 1332nd Engineer Regiment (African-American Unit)
# 371st Engineer Construction Battalion
# 520th Transportation Battalion
# 548th CSB
# 600th Quartermaster Company
# 533rd CSB
# 123rd Infantry
# 181st Transportation Battalion Activated 25 June 1943

## Literatur
* *The Story of Camp Ellis.* 1945, 128 S. https://ia600301.us.archive.org/3/items/storyofcampellis00camp/storyofcampellis00camp.pdf

## Kuckt och
*Camp Butner
Camp McCain

De **Camp McCain** gouf 1942, am Zweete Weltkrich, als Infanterie-Ausbildungszenter fir d'US-Arméi am Grenada County bei Elliott am US-Bundesstaat Mississippi ugeluecht. Säin Numm erënnert un de Major General Henry P. McCain (1861-1941).
 
Déi 87. a 94. Infanteriedivisioune sinn am Camp McCain fir hire Kampfasaz an Europa ausgebilt ginn. Een Deel vum Camp war awer och nach e Gefaangelager, wou ronn 7.700 Wehrmachtszaldoten als Krichsgefaangen ënnerbruecht waren, ënnert hinnen de lëtzebuergeschen Zwangsrekrutéierte Charles Waringo.

Camp McCain ass de 15. Oktober 1944 zougemaacht ginn. De Gros vum Terrain gouf 1946 verkaf. De Rescht benotzt de Staat Mississippi zënter 1947 als Ausbildungscamp fir seng Nationalgarde.

## Quellen
* Camp McCain Training Center – Mississippi National Guard. https://web.archive.org/web/20150720171303/http://ms.ng.mil/installations/mccain/Pages/default.aspx
* Camp McCain. http://www.globalsecurity.org/military/facility/camp-mccain.htm
## Um Spaweck
* Camp McCain op Fortwiki
Éischt Prager Defenestratioun

Déi **éischt Prager [[Defenestratioun]]** huet den Ufank vun den Hussitekricher agelaut. Den 30. Juli 1419 hunn Hussiten, Adepte vum Jan Hus, dee véier Joer virdrun um Konzil vu Konstanz als Ketzer ëffentlech verbrannt gouf, d'Stadhaus aus der Neistad op der Karelsplaz zu Prag, gestiermt, fir aner Hussiten, déi do gefaange gehale goufen, ze befreien.

Dobäi hu se zéng Persounen zur Fënster erausgehäit: de Buergermeeschter, zwéi Conseilleren, dem Riichter säi Representant, fënnef eeler Leit an e Kniecht. Déi 10 goufen, wéi s'op der Strooss louchen, erschloen. E weidere Conseiller ass an der Folterkummer gestuerwen.

Radikal Reformateure mam Priedeger Jan Želivský un der Spëtzt haten den Opstand virbereet.

De Kinnek Wenzel IV. aus dem Haus Lëtzebuerg huet sech doriwwer sou opgereegt, datt en e Schlag krut, an de 16. August 1419 un de Follegen dovu gestuerwen ass.

Virum Stadhaus steet haut e Bronzemonument, dat 1960 vun der Jaroslava Lukešová geschaf gouf, an dat un de Jan Želivsky erënnert.

## Kuckt och
* Zweet Prager Defenestratioun

## Um Spaweck
Forces belges libres

D**'Forces belges libres** waren an der Zäit vun Zweete Weltkrich déi Membere vun der belscher Arméi, déi, nodeem d'Belsch kapituléiert hat a vum Drëtte Räich besat war, mam Kampf géint d'Muechte vun der Achs weidergefuer sinn.

D'Forces belges libres hunn op en ettlech Plaze matgekämpft, sou a Groussbritannien, an Afrika an am Nordweste vun Europa.
Henry P. McCain

Den **Henry Pinckney McCain**, gebuer den 23. Januar 1861 am Carroll County, Mississippi, a gestuerwen de 25. Juli 1941 zu Washington, D.C., war e *Major General* vun der US-Army.

De Camp McCain ass no him benannt ginn.
Henry W. Butner

Den **Henry Wolfe Butner**, gebuer de 6. Abrëll 1875 zu Shoals am Surry County, North Carolina, a gestuerwen den 13. Mäerz 1937 am *Walter Reed Army Hospital* zu Washington, war e Generol von der U.S. Army.

De Camp Butner, aus deem déi haiteg Uertschaft Butner ervirgaangen ass, krut säin Numm.

No him gouf och e Schëff fir Truppentranport genannt, d'USS General H. W. Butner
Watergate-Affär

**Watergate-Affär** oder **Watergate-Skandal** ass den Numm vun engem innepolitesche Skandal an de Vereenegte Staaten, deen zum éischte Récktrëtt vun engem US-President gefouert huet.

Wärend dem Presidentschafts-Walkampf 1972 goufen an der Nuecht vum 17. Juni Abriecher gepëtzt, déi am Quartier général vun den Demokraten am Watergate Building zu Washington am Gaang waren, Oflauschter-Elektronik z'installéieren. Et huet sech erausgestallt, datt si dat fir de Walkommitee vun de Republikaner (*Committee to Re-elect the President*) gemaach hunn. Duerch déi zéi Nofuerschunge vu Journaliste vun der *[[Washington Post]]*, déi vun engem *Deep Throat* genannten Informant wichteg Informatioune kruten, koum eraus, datt enk Conseillere vum President Richard Nixon net nëmmen dovu woussten, ma och, datt si, wéi d'Saach bis opgeflu war, ënner der Leedung an der Matwierkung vum Nixon probéiert haten, hir Bedeelegung ze vertuschen.

Eng Rëtsch vum Nixon senge Mataarbechter, ë.&nbsp;a. de Justizminister, hu missen zerécktrieden a goufen zum Deel viru Geriicht gestallt a verurteelt. No enger Enquête vun enger Senatskommissioun, bei där Tounbänner vun de Gespréicher am Oval Office, dem President sengem Büro, eng wichteg Roll gespillt hunn, huet d'Droitskommissioun vum Representantenhaus decidéiert, eng sougenannt Impeachment-Prozedur an d'Weeër ze leeden, mat där den Nixon wéinst Mëssbrauch vu senger Funktioun, Behënnere vun der Justiz a Mëssuechte vum Kongress aus sengem Amt geheit sollt ginn.

Den Nixon huet deem virgegraff, huet sech zu engem Deel vu senger Schold bekannt, an ass den 9. August 1974 zeréckgetrueden. De Vizepresident Gerald R. Ford gouf doropshin den 38. President vun den USA. Hien huet dem Nixon Stroffräiheet accordéiert fir all ongesetzlech Handlungen am Zesummenhank mat der Watergate-Affär. 2005 gouf bekannt, datt den deemolege stellvertriedenden Direkter vum FBI, de Mark Felt, den *Deep Throat* war.

An der Suite vun der Watergate-Affär goufen an de Joren dono ëmmer nees grouss oder kleng Skandaler, déi méi oder manner an Zesummenhank mat illegale politesche Praktike stoungen, mam Suffix *-gate* genannt, vu *Monicagate * bis *Nipplegate*.
NGC 2023

De Reflexiouns- an Emissiounsniwwel **NGC 2023** läit am Stärebild Orion. Den Niwwel ass ronn 1.500 Liichtjoer vun eis ewech an huet eng Gréisst vu 4 Liichtjoer.

Vun der Äerd aus gesinn ass et eng vun den hellste Quelle mat ugereegtem molekulare Waasserstoff a wéinst senger Gréisst a well en net wäit ewech ass och dee mat der gréisster visueller Ausdeenung. Den Niwwel gëtt vun engem B-Stär (HD 37903), dem hellste Member vum jonke Stärekoup zum Liichten ugereegt. Den Niwwel selwer ass en Deel vun der vill méi grousser Molekülwollek Barnard 33 respektiv Lynds 1630, déi och de Päerdskappniwwel bilt deen an där Géigend läit.

## Kuckt och

## Um Spaweck
*  NASA/IPAC Extragalactic Database
*  SIMBAD Astronomical Database
Vidiadhar Surajprasad Naipaul

De **V. S. Naipaul**, gebuer de 17. August 1932 als **Vidiadhar Surajprasad Naipaul** zu Chaguanas, Trinidad an Tobago, a gestuerwen den 11. August 2018 zu London, war e brittesche Schrëftsteller.

Niewent senge Romaner ass den Naipaul bekannt fir seng Reesbicher, mat Beschreiwunge vu Géigenden a Kulturen uechter d'Welt.

1971 krut hien de Booker Prize fir säi Roman *In a Free land* an 2001 den Nobelpräis fir Literatur fir säi Gesamtwierk. Hien huet zanter 1950 an England gewunnt.

## Wierker
### Prosa
#### Erzielungen, Novellen a Romaner
* *The Mourners* (Erzielung, 1950); 
* *The Enemy* (Erzielung, 1955); 
* *The Mystic Masseur* (Novelle, 1957); 
* *The Raffle* (Erzielung, 1957); 
* *My Aunt Gold Teeth* (Erzielung, 1957); 
* *The Suffrage of Elvira* (1958); 
* *Miguel Street* (1959)
* *The Heart* (Erzielung, 1960); 
* *A House for Mr Biswas* (1961); 
* *The Baker's Story* (Erzielung, 1962); 
* *The Night Watchman's Occurrence Book* (Erzielung, 1962); 
* *Mr. Stone and the Knights Companion* (1963)
* *The Mimic Men* (1967)
* *A Flag on the Island* (1967)
* *In a Free State* (1971)
* *Guerillas* (Roman, 1975);
* *A Bend in the River* (Roman, 1979); 
* *Finding the Centre* (1984)
* *The Enigma of Arrival* (Roman, 1987); 
* *A Way in the World* (1994)
* *Half a Life* (2001); 
* *Magic Seeds* (2004);

#### Kritesch Texter
* *Middle Passage: Impressions of Five Societies - British, French and Dutch in the West Indies an South America* (1962); (Karibik)
* *An Area of Darkness* (Reesreportage, 1964); 
* *The Loss of El Dorado* (1969); (Trinidad)
* *India: A Wounded Civilization* (1977); (Indien). 
* *A Congo Diary* (1980) (Kongo)
* *The Return of Eva Peron: With the Killings in Trinidad* (1980)
* *Among the Believers: An Islamic Journey* (Reesreportage, 1981); (Islam)
* *A Turn in the South* (Reesreportage, 1989); Südstaate vun den USA)
* *India: A Million Mutinies Now* (1990); 
* *Beyond Belief: Islamic Excursions Among the Converted Peoples* (1998); 
* *Between Father and Son: Family Letters* (1999)
* *Reading & Writing: A Personal Account* (2000); 
* *The Writer and the World: Essays* (2002); 
* *Literary Occasions: Essays* (2003)
* *A Writer's People: Ways of Looking and Feeling* (2007)
* *The Masque of Africa: Glimpses of African Belief* (Reesreportage, 2010);

## Literatur
* Patrick French: *The World Is What It Is: The Authorized Biography of V. S. Naipaul*. Random House 2008.

## Um Spaweck
NGC 143

Den **NGC 143** ass eng Balkespiralgalaxie am Stärebild Cetus.

D'Galaxie NGC 143 gouf am Joer 1886 vum US-amerikaneschen Astronom Frank Muller entdeckt.

## Kuckt och

## Um Spaweck
* SEDS
* http://aladin.u-strasbg.fr/java/alapre.pl?NGC143
* https://web.archive.org/web/20160310085932/http://skyview.gsfc.nasa.gov/current/cgi/runquery.pl?Interface=quick&VCOORD=NGC143&SURVEY=Digitized+Sky+Survey
* SIMBAD Query
* Artikel a Biller vum NGC 143 op wikisky.org
* NGC/IC Projet
*  ''NGC 143'' an der NASA Extragalactic Database
A. P. J. Abdul Kalam

Den **Avul Pakir Jainulabdeen** "**A. P. J.**" **Abdul Kalam** (Tamil: ஏ. பி. ஜே. அப்துல் கலாம்;), gebuer de 15. Oktober 1931 zu Dhanushkodi an der Presidentschaft Madras, a gestuerwen de 27. Juli 2015 zu Shillong a Meghalaya, war en indesche Wëssenschaftler a Politiker.

Hie war vum 25. Juli 2002 bis de 25. Juli 2007 den 11. President vun Indien. Virdrun hat hien eng 4 Joerzéngte laang Karriär als Rakéiteningenieur, ë.&nbsp;a. an der Defence Research and Development Organisation (DRDO) an der Indian Space Research Organisation (ISRO).

## Wierker
* *India 2020: A Vision of the New Millennium.* Penguin Books India, 1998, ISBN 0-670-88271-2
* *Target 3 Billion. PURA: Innovative Solutions towards Sustainable Development*. Gemeinsam mit Srijan Pal Singh. Penguin Books India, 2011, ISBN 978-0-14-341730-9

## Um Spaweck
Fonds d'urbanisation et d'aménagement du plateau de Kirchberg

De **Fonds d'urbanisation et d'aménagement du plateau du Kirchberg**, kuerz **Fonds du Kirchberg** oder **FUAK**, ass en ëffentlecht Etablissement zu Lëtzebuerg, deem seng Aufgab et ass, de Kierchbierg an der Stad Lëtzebuerg urbanistesch z'erschléissen.

E gouf op onbestëmmt Zäit gegrënnt duerch e Gesetz vum 7. August 1961, e Gesetz, dat den 10. Oktober 1961 ergänzt an duerno de 26. August 1965, den 28. August 1968, den 8. Juni 2004 an de 6. Dezember 2019 ëmgeännert gouf.

Déi éischt Aufgab vum Fong war et, d'Rout Bréck ze bauen. Nodeems de Staat d'Terrainen opkaaft hat, fir Europäesch Institutiounen ënnerzebréngen, huet de Fong deen nei Quartier developpéiert. Bis an d'1990er Jore war de Kierchbierg eng Usammlung vun eenzele Gebaier, déi méi schlecht wéi recht matenee verbonne waren, an dee vun enger Autobunn duerchgeschnidde war. Wéi sech ëmmer méi Banken um Kierchbierg néiergelooss hunn, gouf d'Autobunn zu engem stättesche Boulevard zeréckgebaut (déi haiteg Avenue John F. Kennedy) an e méi dichte Bebauungsplang, mat gemëschte Funktiounen, ausgeschafft.

## Verwaltung vum Fong
De Fong ënnersteet haut dem Ministère fir nohalteg Entwécklung an Infrastrukturen, a gëtt vun engem Verwaltungsrot geréiert.

### Presidente vum Verwaltungsrot

### Direkteren

## Literatur
* Marianne Brausch: *Fonds d'urbanisation et d'aménagement du plateau Kirchberg*. Lëtzebuerg: Fonds Kirchberg, 2010.
* Fernand Pesch: *Le Fonds d'urbanisation et d'aménagement du plateau de KIRCHBERG: Histoire d'un mal-aimé.* Esch-Uelzecht: Éditions Le Phare, 2014, ISBN 978-99959-37-99-7.

## Um Spaweck
* fondskirchberg.lu
* Koordonéiert Gesetz vum 7. August 1961 op legilux.public.lu
Lëscht vun de Staatspresidente vun Indien

Dëst ass d**'Lëscht vun de Staatspresidente vun Indien**, vun 1950 bis haut.

1 De Rajendra Prasad war scho vun 1950 u President, formell gewielt vum *Electoral College* gouf hien awer eréischt 1952.

## Um Spaweck
* Offiziell Internetsäit vum indesche Staatspresident
Michael B. Ellis

De **Michael B. Ellis**, gebuer den 28. Oktober 1894 zu St. Louis am Bundesstaat Missouri, a gestuerwen den 9. Dezember 1937 zu Chicago (Illinois), war e Sergeant an der U.S. Army, dee fir säi couragéierten Asaz am Éischte Weltkrich a Frankräich 1918 de *[[Silver Star]]* krut, an 1919 d*'[[Medal of Honor]]*, déi héchst amerikanesch militäresch Auszeechnung.

Dem Michael B. Ellis seng Mamm war gestuerwen, wéi hien nach e klengt Kand war. Well säi Papp ze aarm war, fir fir hien ze suergen, gouf de Bouf vun enger polnescher Famill adoptéiert, déi zu East St. Louis am Illinois gewunnt huet, wou de Michael opgewuess ass. Mat zwielef Joer huet hie mat der Schoul opgehalen, fir an der Dréckerei vu sengem Adoptivpapp ze schaffen. Véier Joer méi spéit huet hien déi Aarbecht opginn a sech am Februar 1912 zu East St. Louis an d'amerikanesch Arméi gemellt. Als Zaldot an der Company K, 7th Infantry, war hie laanscht der mexikanescher Grenz am Asaz an zu Veracruz (Mexiko), dat 1914 wärend siwe Méint vun der amerikanescher Arméi besat gi war.

No senge regulären dräi Joer Déngscht ass de Michael Ellis an Éieren aus der Arméi entlooss ginn. Sechs Méint méi spéit huet hie sech awer nees an d'Arméi ophuele gelooss. Am Abrëll 1917 gouf hie Kaperol an e Mount drop Sergeant.

Am August 1919 koum de Michael Ellis aus Frankräich zeréck an Amerika, an zwar op St. Louis, wou hien et als Zivilist net einfach hat, sech duerchzeschloen, bis hie schliisslech 1924 dank engem *Presidential executive order*
eng Plaz bei der Post vu St. Louis krut.

De Michael Ellis ass 1937 un enger Longenentzündung gestuerwen. Hie gouf um Arlington National Cemetery begruewen. Him zu Éieren huet en Ausbildungszenter, deen déi amerikanesch Arméi am Zweete Weltkrich am Illinois ageriicht hat, Camp Ellis geheescht.

## Quellen

* *The Story of Camp Ellis.* 1945, 128 S. (Sergeant Michael B. Ellis: S. 4-5). https://ia600301.us.archive.org/3/items/storyofcampellis00camp/storyofcampellis00camp.pdf
* US Army Center of Military History: Medal of Honor Recipients, World War I: Ellis, Michael B.

## Um Spaweck
*Hall of Valor Database.
Jean-Loup Hubert

De **Jean-Loup Hubert**, gebuer de 4. Oktober 1949 zu Nantes, ass e franséische Filmregisseur an Dréibuchauteur.

## Filmographie
* 1981: *[[L'année prochaine... si tout va bien]]* - Haaptacteuren: belle Adjani, Thierry Lhermitte
* 1984: *[[La smala]]* - Haaptacteuren: Victor Lanoux, Josiane Balasko
* 1987: *[[Le grand chemin]]* - Haaptacteuren: Anémone, Richard Bohringer, Christine Pascal
* 1989: *[[Après la guerre]]* - Haaptacteuren: Richard Bohringer, Antoine Hubert
* 1990: *[[La reine blanche]]* - Haaptacteuren: Catherine Deneuve, Richard Bohringer
* 1993: *[[À cause d'elle]]* - Haaptacteuren: Antoine Hubert, Thérèse Liotard
* 1997: *[[Marthe (Film)|Marthe]]* - Haaptacteuren: Clotilde Courau, Guillaume Depardieu
* 1999: *Duel* - (Kuerzfilm)
* 1999: *Pulpeuse fiction* - (Kuerzfilm)
* 2004: *[[3 petites filles]]* - Haaptacteuren: Gérard Jugnot

## Um Spaweck
Pico Veleta

De **Pico Veleta** (Spuenesch: *El Veleta*, *Pico de Veleta* oder och dacks einfach *Veleta*) ass déi drëtthéchst Biergspëtz op der ibeerescher Hallefinsel an déi zweethéchst an der Sierra Nevada, an de betesche Kordilleren, an der Provënz Granada am Südoste vu Spuenien. En ass 3.396&nbsp;m héich.

Op de Pico Veleta féiert déi héchst Biergstrooss an Europa. De Col deen d'Verbindung tëscht dem Dall vum Rio Genil an deem vum Rio Trevélez mécht läit e bësse südlech vun der Biergspëtzt. Et ass mat 3.367 den héchste befuerbare Col an Europa. En ass allerdéngs nëmmen zu Fouss oder am Spéitsummer mam Vëlo z'erreechen am beschte mat engem Moutain-Bike. D'Opfaart ass am einfachste vu Granada aus iwwer d'A-395 an ass dann 51&nbsp; km laang mat enger Héichtendifferenz vun 2.673&nbsp;m. Op enger Héicht vun 2.&nbsp;600 m ass eng Raschtplaz mat Parking fir Autoen. D'Strooss ass mat enger Barriär gespaart a kann dann nach just mam Vëlo befuer ginn. Déi lescht 900 m sinn net goudronéiert a mat traditionellem Coursevëlo schwéier ze fueren. D'Steigung läit tëscht 5 a 7%. Eng zweet Méiglechkeet ass fir zu Monachil fortzefueren an dann iwwer de Collada del Muerto erëm um hallwe Wee op d'A-395 ze kommen. Allerdéngs gëtt et op där Streck zwéin Deeler déi zimmlech géi sinn, ee mat 15% an eng ronn 200 Meter mat 18%.
Veleta

**Veleta** ka fir follgend geographesch Begrëffer stoen:
*Veleta, en Duerf am Montenegro an der Gemeng Danilovgrad
*Veleta, den zweethéchste Bierg an der Sierra Nevada a Spuenien

**Veleta als Familljennumm**:
* Josef Veleta (1930–2011), éisträichesche Politiker
* Miloslav Veleta (* 1923), tschechesche Musekspedagog
John Fraser

Den **John Fraser**, gebuer den 18. Mäerz 1931 zu Glasgow a Schottland, a gestuerwen de 7. November 2020, war e schottesche Schauspiller.
 
Bedeitend Filmer an deenen den John Fraser matgespillt huet sinn *[[The Trials of Oscar Wilde]]* (1960) vum Ken Hughes, *[[Tunes of Glory]]* (1960) vum Ronald Neame, *[[El Cid (Film 1961)|El Cid]]* (1961) vum Anthony Mann a *[[Repulsion]]* (1965) vum Roman Polanski.

## Filmographie
### Kino
* 1953: *[[Titanic (Film 1953)|Titanic]]* - Regie: Jean Negulesco - Haaptacteuren: Clifton Webb, Barbara Stanwyck
* 1953: *[[The Desert Rats]]* - Regie: Robert Wise - Haaptacteuren: Richard Burton, James Mason
* 1953: *[[Valley of Song]]* - Regie: Gilbert Gunn - Haaptacteuren: Mervyn Johns, Clifford Evans
* 1953: *[[The Good Beginning]]* - Regie: Gilbert Gunn - Haaptacteuren: Eileen Moore, Peter Reynolds
* 1954: *[[L'amante di Paride]]* - Sketch: *I cavalieri dell'illusione* - Regie: Marc Allégret, Edgar G. Ulmer - Haaptacteuren: Cesare Danova, Hedy Lamarr
* 1955: *[[The Dam Busters (Film)|The Dam Busters]]* - Regie: Michael Anderson - Haaptacteuren: Michael Redgrave, Richard Todd
* 1955: *[[Touch and Go]]* - Regie: Michael Truman - Haaptacteuren: Jack Hawkins, Margaret Johnston
* 1957: *[[The Good Companion]]* - Regie: J. Lee Thompson - Haaptacteuren: Eric Portman, Celia Johnson
* 1958: *[[The Wind Cannot Read]]* - Regie: Ralph Thomas - Haaptacteuren: Dirk Bogarde, Yôko Tani
* 1960: *[[The Trials of Oscar Wilde]]* - Regie: Ken Hughes - Haaptacteuren: Peter Finch, Yvonne Mitchell
* 1960: *[[Tunes of Glory]]* - Regie: Ronald Neame - Haaptacteuren: Alec Guinness, John Mills
* 1961: *[[Fury at Smugglers' Bay]]* - Regie: John Gilling - Haaptacteuren: Peter Cushing, Michèle Mercier
* 1961: *[[El Cid (Film)|El Cid]]* - Regie: Anthony Mann - Haaptacteuren: Charlton Heston, Sophia Loren, Raf Vallone, Geneviève Page
* 1962: *[[Waltz of the Toreadors]]* - Regie: John Guillermin - Haaptacteuren: Peter Sellers, Dany Robin
* 1963: *[[Tamahine]]* - Regie: Philip Leacock - Haaptacteuren: Nancy Kwan, Dennis Price
* 1965: *[[Repulsion]]* - Regie: Roman Polanski - Haaptacteuren: Catherine Deneuve, Ian Hendry
* 1965: *[[A Study in Terror]]* - Regie: James Hill - Haaptacteuren: John Neville, Donald Houston
* 1965: *[[Operation Crossbow]]* - Regie: Michael Anderson - Haaptacteuren: Sophia Loren, George Peppard
* 1966: *[[Doctor in Clover]]* - Regie: Ralph Thomas - Haaptacteuren: Leslie Phillips, Shirley Anne Field
* 1968: *[[Isadora]]* - Regie: Karel Reisz - Haaptacteuren: Vanessa Redgrave, James Fox
* 1976: *[[Schizo]]* - Regie: Pete Walker - Haaptacteuren: Lynne Frederick, John Leyton

### TV
* 1952: *Kidnapped* - (TV-Serie) - (6 Episoden)
* 1967: *Kenilworth* - (TV-Serie) - (4 Episoden)
* 1975: *A Legacy* - (TV-Serie) - (5 Episoden)
* 1979: *Thundercloud* - (TV-Serie) - (13 Episoden)
* 1982: *Young Sherlock: The Mystery of the Manor House* - (TV-Serie) - (6 Episoden)
* 1985-1986: *The Practice* - (TV-Serie) - (47 Episoden)

## Um Spaweck
Ronald Lewis

De **Ronald Lewis**, gebuer den 11. Dezember 1928 zu Port Talbot a Wales, a gestuerwen den 11. Januar 1982 zu Pimlico, war e walisesche Schauspiller.

De Ronald Lewis huet an iwwer 45 Kinos-an TV-Filmer matgespillt. Bekannt Filmer mat him sinn *[[Helen of Troy]]* (1956) vum Robert Wise, *[[The Wind Cannot Read]]* (1958) vum Ralph Thomas a *[[Billy Budd (Film)|Billy Budd]]* (1962) vum Peter Ustinov.

Well hie keng Rolle méi krut, huet de Ronald Lewis sech am Januar 1982 mat Schlofpëllen d'Liewe geholl.

## Filmographie
### Kino
* 1953: *[[Valley of Song]]* - Regie: Gilbert Gunn - Haaptacteuren: Mervyn Johns, Clifford Evans
* 1953: *[[The Square Ring]]* - Regie: Basil Dearden - Haaptacteuren: Jack Warner, Robert Beatty
* 1954: *[[The Beachcomber (Film)|The Beachcomber]]* - Regie: Muriel Box - Haaptacteuren: Glynis Johns, Robert Newton
* 1955: *[[The Prisoner (Film 1955)|The Prisoner]]* - Regie: Peter Glenville - Haaptacteuren: Alec Guinness, Jack Hawkins
* 1955: *[[Storm Over the Nile]]* - Regie: Zoltan Korda, Terence Young - Haaptacteuren: Anthony Steel, Laurence Harvey
* 1956: *[[Helen of Troy (Film 1956)|Helen of Troy]]* - Regie: Robert Wise - Haaptacteuren: Rossana Podestà, Jacques Sernas
* 1956: *[[Sailor Beware]]* - Regie: Gordon Parry - Haaptacteuren: Peggy Mount, Shirley Eaton
* 1956: *[[A Hill in Korea]]* - Regie: Julian Amyes - Haaptacteuren: George Baker, Harry Andrews
* 1957: *[[The Secret Place]]* - Regie: Clive Donner - Haaptacteuren: Belinda Lee, Michael Gwynn
* 1957: *[[Robbery Under Arms]]* - Regie: Jack Lee - Haaptacteuren: Peter Finch, Laurence Naismith
* 1958: *[[The Wind Cannot Read]]* - Regie: Ralph Thomas - Haaptacteuren: Dirk Bogarde, Yôko Tani
* 1958: *[[Bachelor of Hearts]]* - Regie: Wolf Rilla - Haaptacteuren: Hardy Krüger, Sylvia Syms
* 1960: *[[Conspiracy of Hearts]]* - Regie: Ralph Thomas - Haaptacteuren: Lilli Palmer, Yvonne Mitchell
* 1960: *[[The Full Treatment]]* - Regie: Val Guest - Haaptacteuren: Claude Dauphin, Diane Cilento
* 1961: *[[Taste of Fear]]* - Regie: Seth Holt - Haaptacteuren: Susan Strasberg, Christopher Lee
* 1961: *[[Mr. Sardonicus]]* - Regie: William Castle - Haaptacteuren: Audrey Dalton, Oskar Homolka
* 1962: *[[Twice Round the Daffodils]]* - Regie: Gerald Thomas - Haaptacteuren: Juliet Mills, Donald Sinden
* 1962: *[[Jigsaw (Film 1962)|Jigsaw]]* - Regie: Val Guest - Haaptacteuren: Jack Warner, John Le Mesurier
* 1962: *[[Billy Budd (Film)|Billy Budd]]* - Regie: Peter Ustinov - Haaptacteuren: Robert Ryan,Peter Ustinov
* 1963: *[[Nurse on Wheels]]* - Regie: Gerald Thomas - Haaptacteuren: Juliet Mills, Noel Purcell
* 1963: *[[Siege of the Saxons]]* - Regie: Nathan Juran - Haaptacteuren: Janette Scott, John Laurie
* 1965: *[[The Brigand of Kandahar]]* - Regie: John Gilling - Haaptacteuren: Oliver Reed, Duncan Lamont
* 1971: *[[Friends (Film 1971)|Friends]]* - Regie: Lewis Gilbert - Haaptacteuren: Sean Bury, Anicée Alvina
* 1974: *[[Paul and Michelle]]* - Regie: Lewis Gilbert - Haaptacteuren: Anicée Alvina, Keir Dullea

## Um Spaweck
Fritz Mersch

De **Jean-François Mersch**, besser bekannt als **Fritz Mersch**, gebuer den 20. Mäerz 1862 an der Stad Lëtzebuerg, an do gestuerwen den 1. Mee 1937, war e lëtzebuergeschen Affekot, Deputéierten an Distriktskommissär.

Hie war de Jong vum Jean Mersch-Wittenauer.

1889 gouf hie bei Komplemantarwalen, déi wéinst der Demissioun vum Grof vun Aansebuerg als Deputéierten, aberuff goufen, als eenzege Kandidat vum Kanton Mierschan deem seng Plaz als Vertrieder vum Kanton Miersch an d'Chamber gewielt. Bei de Legislativwale vun 1890 gouf hien dunn och nees gewielt.

Den 30. Mee 1895 gouf den Affekot Fritz Mersch (an der franséischer Versioun vum Arrêté als *Frédéric Mersch* ernimmt) zum Distriktskommissär zu Gréiwemaacher ernannt. Hien ass den 18. Mäerz 1930 pensionéiert ginn a krut den Éierentitel vun där Funktioun.

## Gielercher
* 
* 
* 
* Chevalier de 3e classe de l'Ordre de la Couronne de Prusse
(25) Phocaea

De **(25) Phocaea** ass en Asteroid vun der Haaptceinture. Hie gouf de 6. Abrëll 1853 vum Jean Chacornac entdeckt. Den Numm staamt vun der anticker griichescher Stad Phokaia.

De Phocaea beweegt sech op enger Distanz vun 1,8 (Perihel) bis 3,0 (Aphel) Astronomesch Eenheeten an 3,72 Joer op enger exzentrescher Bunn ëm eis Sonn. D'Bunn huet mat 21,6° eng zimmlech staark Inklinatioun zur Ekliptik, an d'Bunnexzentrizitéit ass 0,26.

Den Asteroid Phocaea huet en Duerchmiesser vun 72 Kilometer. A ronn 10 Stonne rotéiert en ëm seng eegen Achs. Den Asteroid huet eng relativ hell silikaträich Uewerfläch mat enger Albedo vun 0,231.

## Aspekter

## Kuckt och

* Lëscht vun den Asteroiden
Jean-Baptiste Weicker

De **Jean-Baptiste Weicker**, gebuer de 24. Dezember 1853 zu Sandweiler an do gestuerwen den 13. Dezember 1930, war e lëtzebuergeschen Agronom a Politiker.

Hie war vun 1884 bis 1890 als Vertrieder vum Kanton Lëtzebuerg Deputéierten an der Chamber.

Hie war de Papp vum Alphonse Weicker.

## Gielchen
*
Eecher Paart

D**'Eecher Paart** ass eng fréier Paart fir an d'Festung Lëtzebuerg, am Pafendall. Si steet um lénksen Uwänner vun der Uelzecht an ass iwwer eng Bréck, Béinchen genannt, mat hirer "Sëschter", der Sichepaart, verbonnen.

D'Eecher Paart gouf no Pläng vum Vauban gebaut, deen de Pafendall mat an d'Festung abanne wollt, a sou nei Verdeedegungsanlagen am Uelzechtdall bäibaue gelooss huet.

D'Eecher Paart hat eng Zuchbréck, déi bei Gefor eropgeklappt konnt ginn. Um éischte Stack war e Quartéier mat Feldbetter fir d'Wiechter amenagéiert, déi do permanent present waren.
1743 hunn d'Éisträicher zousätzlech e kasemattéierte Ravelin virun d'Paart gebaut, an e Gruef ugeluecht, fir se nach besser kënnen ze schützen.

Dëse gouf, wéi d'Festung 1868-1872 geschleeft gouf, planéiert, an d'hëlze Bréck duerch eng stengen ersat.

Den Tuerm ass hautdesdaags bewunnt.
## Literatur
*"Tours Vauban: Les portes d'Eich et des Bons Malades et le mur Vauban." ssmn.public.lu, gekuckt den 9. Februar 2020.

## Um Spaweck
NGC 144

Den **NGC 144** ass eng Spiralgalaxie am Stärebild Cetus.

D'Galaxie NGC 144 gouf am Joer 1886 vum US-amerikaneschen Astronom Frank Muller entdeckt.

## Kuckt och

## Um Spaweck
* SEDS
* http://aladin.u-strasbg.fr/java/alapre.pl?NGC144
* https://web.archive.org/web/20160310085935/http://skyview.gsfc.nasa.gov/current/cgi/runquery.pl?Interface=quick&VCOORD=NGC144&SURVEY=Digitized+Sky+Survey
* SIMBAD Query
* NGC/IC Projet
*  ''NGC 144'' an der NASA Extragalactic Database
Henri Neuman

Den **Henri Neuman**, gebuer den 30. August 1853 zu Dikrech, a gestuerwen den 9. Mäerz 1910 an der Stad Lëtzebuerg, war e lëtzebuergesche Jurist, Direkter vun der Steierverwaltung a Member vum Staatsrot.

Hie war vum 9. August 1896 bis zu sengem Doud Member vum Staatsrot zu Lëtzebuerg.

Ier en 1896 gläichzäiteg Direkter vun der Steierverwaltung gouf, war hie Büreaus-Chef am Justizministère a Conseiller de Gouvernement.
## Gielercher
* 
* 
* 
*
Paul Guldin

De **Paul Guldin**, ufanks **Habakuk Guldin**, gebuer den 12. Juni 1577 zu Mels an der Schwäiz a gestuerwen den 3. November 1643 zu Graz an Éisträich, war e Schwäizer Astronom a Professer fir Mathematik zu Graz an zu Wien.

De Guldin hat am Ufank fir Goldschmatt geléiert. Hie war protestantesch gedeeft, a war 1597 zum Katholizismus iwwergaangen an hat dobäi de Virnum Paul ugeholl. Kuerz duerno ass hien zu München an de Jesuittenuerden agetrueden. Do gouf säin Talent fir Mathematik erkannt an e krut eng weider Ausbildung zu Roum. Duerno huet hien zu Roum, Wien a Graz geléiert.

Säi gréisst Wierk *Centrobaryea* gouf a véier Bicher an de Jore 1635, 1640 a 1641 zu Wien publizéiert an enthält och déi *Zentrobaresch Reegel* respektiv *[[Baryzentresch]] Reegelen*, haut *[[Guldinesch Reegelen|guldinesch Reegele]]* genannt, mat deenen ee Volumen an Uewerfläche vu Rotatiounskierper berechne kann. Dës Reegelen goufen allerdéngs schonn zirka 300 n. Chr. vum Pappos von Alexandria a sengem mathematesche Léierbuch beschriwwen, sou datt et sech hei eigentlech ëm eng Zeréckentdeckung handelt.

Dem Guldin seng Privatbibliothéik mat ronn 300 Bänn ass haut am Besëtz vun der Universitéitsbibliothéik zu Graz.

## Kuckt och
(1803) Zwicky

Den **(1803) Zwicky ** ass en Asteroid vun der Haaptceinture.

Den Asteroid gouf de 6. Februar 1967 vum Schwäizer Astronom Paul Wild um Observatoire Zimmerwald vun der Universitéit Bern, entdeckt.

Den Asteroid ass nom schwäizeresch-US-amerikanesche Physiker an Astronom Fritz Zwicky (1898–1974) genannt.

## Kuckt och

* Lëscht vun den Asteroiden
## Um Spaweck
* JPL Small-Body Database Browser on 1803 Zwicky
NGC 7674

Den **NGC 7674** ass eng interaktiv Galaxie am Stärebild Pegasus.

D'Galaxie gouf de 16. August 1830 vum John Frederick William Herschel entdeckt.

## Kuckt och

## Um Spaweck

* Hubble-Weltraumteleskop
* SEDS
* http://aladin.u-strasbg.fr/java/alapre.pl?NGC7674
* https://web.archive.org/web/20160310085930/http://skyview.gsfc.nasa.gov/current/cgi/runquery.pl?Interface=quick&VCOORD=NGC7674&SURVEY=Digitized+Sky+Survey
* SIMBAD Query
* Artikel a Biller vum NGC 7674 op wikisky.org
* NGC/IC Projet
*  ''NGC 7674'' an der NASA Extragalactic Database
NGC 7673

Den **NGC 7673** ass eng Spiralgalaxie am Stärebild Pegasus. A jéngster Zäit war an der Galaxie d'Gebuert vun enger grousser Zuel vun neie Stären. Si gëtt dofir zu de Starburstgalaxië gezielt.

Den NGC&nbsp;7673 gouf de 5.&nbsp;September 1864 vum däitschen Astronom Albert Marth entdeckt.

## Kuckt och

## Um Spaweck

* Astronews
* Die ESA über die entstehenden Sterne
* Spacetelescope.org über NGC 7673
* SEDS
* http://aladin.u-strasbg.fr/java/alapre.pl?NGC7673
* https://web.archive.org/web/20160310090230/http://skyview.gsfc.nasa.gov/current/cgi/runquery.pl?Interface=quick&VCOORD=NGC7673&SURVEY=Digitized+Sky+Survey
* SIMBAD Query
* Artikel a Biller vum NGC 7673 op wikisky.org
* NGC/IC Projet
*  ''NGC 7673'' an der NASA Extragalactic Database
HR 8832

Den **HR 8832** (oder **HD 219134**) ass en orangen Haaptreiestär mat der Spektralklass K am Stärebild Cassiopeia. Hie läit ongeféier 21,35 Liichtjoer vun eiser Sonn ewech. De Stär huet e Planéitesystem mat véier nogewisenen Exoplanéiten.

Mat enger visueller Hellegkeet vun der 6. Gréisst ass den HR 8832 bei däischterem Himmel ouni Mound a Liichtverschmotzung och mat bloussem A ze gesinn. Hie steet ëstlech vum groussem *Himmels-W*, deen duerch d'Haaptstäre vum Stärebild Cassiopeia geformt gëtt.

## Eegenschaften
Den HR 8832 ass méi kleng an huet manner Mass wéi eis Sonn an huet ongeféier 80% vun der Sonnemass respektiv vum Sonneradius.

## Planéitesystem
Den 30. Juli 2015 hat en Astronomenteam d'Entdeckung vu véier Exoplanéiten ëm den HR 8832 op Grondlag vu Miessdate vum Spektrograph *HARPS-N* um Telescopio Nazionale Galileo op La Palma publizéiert. De Stär war mat Hëllef vun der Radialvitessmethod endeckt ginn. De bannenzege Planéit, HD 219134 b, zitt, vun der Äerd aus gesinn, direkt viru sengem Stär HR 8832 laanscht. Hie konnt dofir mam Spitzer-Weltraumteleskop och mat der Transitmethod nogewisen a bestätegt ginn. Den HD 219134 b ass bis elo dee sonnennoosten entdeckten Exoplanéit, bei deem eng Transitobservatioun méiglech ass. Hien huet ongeféier den 1,6-fachen Äerdradius an ongeféier déi 4,5-fach Äerdmass. Duerch déi bekannt Date vum Radius a klengste Mass huet sech d'Dicht vum Planéit op ongeféier 5,89 cm<sup>3</sup> schätze gelooss, woumat den HD 219134 b als Gestengsplanéit anzeklasséieren ass.

Déi zwéi follgend Planéiten hu jee déi 2,7-fach respektiv 8,7-fach Äerdmass a kreesen och zimmlech no ëm hire Stär. Méi wäit ewech ass nach e masseräiche Planéit nogewise ginn, deen ongeféier 20% vun der Jupitermass huet.

## Kuckt och

* Lëscht vun Exoplanéiten
Simon Pegg

De **Simon Pegg**, gebuer de 14. Februar 1970 zu Brockworth am Gloucestershire, ass en englesche Schauspiller.

## Um Spaweck
Theodore Lyman

Den **Theodore Lyman**, gebuer den 23. November 1874 zu Boston, Massachusetts, a gestuerwen den 11. Oktober 1954 zu Cambridge, Massachusetts, war en amerikanesche Physiker.

De Lyman hat op der Harvard Universitéit studéiert, wou hie vun 1921 un als Professer geléiert huet. 1906 hat hien déi no him genannt Spektralserie (Lyman-Serie) vum Waasserstoffatom entdeckt.

Fir seng Verdéngschter z'éiere gouf hien 1901 an d'American Academy of Arts and Sciences opgeholl, a war do vun 1924 bis 1927 President.1918 krut de Lyman de Rumford-Präis iwwerreecht.Am Joer 1970 huet d'International Astronomesch Unioun him zu Éieren dem Krater Lyman um Äerdmound deen Numm ginn.