Conseil fir d'Lëtzebuerger Sprooch

De **Conseil fir d'Lëtzebuerger Sprooch** (op Franséisch **Conseil permanent de la langue luxembourgeoise** an ofgekierzt **CPLL**) ass e consultatiivt Organ am Zesummenhang mat der Entwécklung vun der Lëtzebuerger Sprooch.

## Zweck vum Conseil
De Conseil fir d'Lëtzebuerger Sprooch ass eng Institutioun, déi hiren Avis ofgëtt bei Froen iwwer d'Ëmsetze vun der Politik iwwer d'lëtzebuergesch Sprooch. E gëtt och en Avis bei Froen iwwer d'Rechtschreiwung, d'Grammaire, d'Phoneetik an de korrekte Gebrauch vum Lëtzebuergeschen of. Doriwwer eraus muss en ëm en Avis gefrot gi bei all Gesetzesprojet oder -propositioun, an deem et ëm d'Lëtzebuerger Sprooch geet.

D'Reegelwierker iwwer d'Lëtzebuerger Grammaire a Rechtschreiwung, déi vum Zenter fir d'Lëtzebuerger Sprooch erausgi ginn, mussen och am Virfeld vum Conseil aviséiert ginn.

### Aarbecht vum Conseil
De Conseil huet am Mäerz 2019 e Reegelwierk vun der Schreifweis vun der Lëtzebuerger Sprooch ugeholl, dat déi bis dohin offiziell Reegelen iwwer d'Orthographie vun der Lëtzebuerger Sprooch komplettéiert, andeem ë.&nbsp;a. déi Fäll gereegelt goufen, déi net an den zwéin offiziellen Texter dra stinn.

## Fonctionnement vum Conseil
De Conseil setzt sech aus eelef Memberen an eelef Suppleanten zesummen, déi vun der Regierung fir dräi Joer genannt ginn. Et mussen op d'mannst véier Membere vun all Geschlecht vertruede sinn.

Nieft den effektive Membere kënnen nach Experten de Conseil beroden.

De President vum Conseil gëtt vun der Regierung genannt. D'Myriam Welschbillig huet dës Funktioun am Mäerz 2019 vum Marc Barthelemy iwwerholl.

## Gesetzlech Basis
### D'ministeriellt Reglement vun 1998
Duerch e ministeriellt Reglement gëtt 1998 de Conseil permanent de la langue luxembourgeoise gegrënnt. D'Membere vum Conseil gi fir e Mandat vu fënnef Joer vum Kulturminister genannt. Hiert Mandat ass erneierbar. D'Kommissioun besteet aus maximal 11 Memberen.

De Conseil permanent huet domat déi sougenannt *Dictionnaireskommissioun* vun 1992 (Commission du dictionnaire et de l'orthographe de la langue luxembourgeoise) ersat, déi duerch en Arrêté vum 7. Januar 1998 ofgeschaaft gouf.

### D'groussherzoglecht Reglement vun 1999
Dat ministeriellt Reglement vun 1998 gouf duerch dat groussherzoglecht Reglement vun 1999 ofgeschaaft.

### D'Gesetz vun 2004
Am Kader vum Gesetz iwwer eng nei Organisatioun vun de Kulturinstitutioune vum Staat gëtt beim Nationale Literaturzentrum de *Conseil permanent de la langue luxembourgeoise* (CCPL) gegrënnt. De CPLL krut als Optrag d'Lëtzebuerger Sprooch ze studéieren, ze beschreiwen a se ze verbreeden. De CPLL ass och zoustänneg fir d'Koordinatioun vun den Aarbechten, déi mam Ausschaffe vun de lëtzebuergeschen Dictionnairen ze dinn hunn. D'Kommissioun besteet aus maximal 11 Memberen, déi berufflech mat der Lëtzebuerger Sprooch ze dinn hunn an duerch en "Arrêté grand-ducal" fir e Mandat vun dräi Joer genannt ginn. Hiert Mandat ass erneierbar.

### D'groussherzoglecht Reglement vun 2007
En neit groussherzoglecht Reglement vum 5. Februar 2007 bestëmmt d'Organisatioun vum CPLL an huet d'groussherzoglecht Reglement vum 29. Juli 1999 ofgeschaaft.

### D'Gesetz vun 2018
Mam Gesetz fir d'Promotioun vun der Lëtzebuerger Sprooch vun 2018 ginn dem CPLL seng Ziler a säi Fonctionnement nei definéiert an e kritt och eng offiziell Lëtzebuerger Bezeechnung: „Conseil fir d'Lëtzebuerger Sprooch”.

## D'Kommissiounen
### D'Kommissioun vun 1998
Lëscht vun de Memberen, déi 1998 genannt goufen:
* Joseph Reisdoerfer
* Nico Weber

### D'Kommissioun vun 2003
Lëscht vun de Memberen, déi 2003 genannt goufen:

* Josy Braun
* René Faber
* Maryse Fisch
* Germaine Goetzinger
* Jean-Paul Lehners
* Jeannot Hansen
* Félix Molitor
* Pierre Reding
* Michel Schmitt
* Alexis Werné
* Georges Wirtgen
* Danielle Zerbato

### D'Kommissioun 2007
President ass de Georges Wirtgen.
Lëscht vun de Memberen, déi 2007 genannt goufen:

* Marc Barthelemy
* Valeria Berrini
* Denise Besch
* Josy Braun
* Germaine Goetzinger
* Lucien Kerger
* Gaby Kunsch
* Pierre Reding
* Lex Roth
* Michel Schmitt
* Georges Wirtgen

### D'Kommissioun 2010
President ass de Georges Wirtgen. Lëscht vun de Memberen, déi 2010 genannt goufen:

* Claude Baché
* Marc Barthelemy
* Denise Besch
* Josy Braun
* Germaine Goetzinger
* Lucien Kerger
* Romain Kieffer
* Gaby Kunsch
* Pierre Reding
* Lex Roth
* Georges Wirtgen

### D'Kommissioun 2013
President ass de Marc Barthelemy.
Lëscht vun de Memberen, déi 2013 genannt goufen:

* Alain Atten
* Claude Baché
* Marc Barthelemy
* Guy Berg
* Denise Besch
* Peter Gilles
* Germaine Goetzinger
* Josiane Kartheiser
* Gaby Kunsch
* Pierre Reding
* Lex Roth

### D'Kommissioun 2016
President ass de Marc Barthelemy. Lëscht vun de Memberen, déi 2016 genannt goufen:

* Alain Atten
* Claude Bache
* Marc Barthelemy
* Angèle Gaasch
* Peter Gilles
* Claude Kremer
* Pierre Reding
* Lex Roth
* Nora Si Abderrahmane
* Helmuth Sperl
* Myriam Welschbillig

### D'Kommissioun 2019
Presidentin ass d'Myriam Welschbillig. Lëscht vun de Memberen, déi 2019 genannt goufen:

### Orthographie

Am September 2008 huet eng nei Orthographiesgrupp ugefaangen, en aktualiséierten *Texte coordonné* vun de lëtzebuergeschen Orthographiesreegelen zesummenzesetzen, deen duerno aktualiséiert gehalen an duerch groussherzoglech Reglementer formaliséiert gëtt. Déi Grupp schafft och eng phoneetesch Transkriptioun vun der lëtzebuergescher Sprooch aus. Ausserdeem probéiert se, Léisunge fir Orthographiesproblemer ze fannen, deenen d'Dictionnairesgrupp am Laf vu senger Aarbecht begéint.

### Grammaire

2009 soll eng Grammairesgrupp eng änlech Aarbecht am Beräich vun der Lëtzebuerger Grammaire maachen.

## Kuckt och
* Lëtzebuergesch
* Geschicht vun der Lëtzebuerger Sprooch
* Geschicht vun der Lëtzebuerger Schreifweis
* Lëtzebuergesch Dictionnairen
* Laboratoire de linguistique et de littératures luxembourgeoises (Uni Lëtzebuerg)
* Section de linguistique, d'ethnologie et d'onomastique (Institut grand-ducal)

## Um Spaweck
* Websäit vum Conseil fir d'Lëtzebuerger Sprooch