Jakobsstaf

De **Jakobsstaf** (*Senecio jacobaea;* Syn.: *Jacobaea vulgaris*) ass eng an Eurasien geleefeg Planz aus der Gattung *[[Senecio]]*, bannent der Famill vun den Asteraceae.

## Nimm
Aner Nimm am Lëtzebuergesche si beim Henri Klees: Jokobsstaf, Jakobsblumm, an, méi seelen, Hunnek(n)app. Den Ernest Feltgen huet 1903 den Numm *Jakobistaf* fir *Senecio jacobaea*, an *Hunnekapp* fir *Senecio vulgaris* benotzt. Den Edmond J. Klein féiert d'Aart 1897 als *Jacobistâf*, an de Joseph Weber 1890 als *Jokobsschtâf* net nëmme fir *Senecio Jacobea*, mä och nach fir d'Aart *Polemonium caeruleum*, déi an anere Sproochen éischter *Jakobsleeder* genannt gëtt.

De wëssenschaftleche Gattungsnumm *Senecio* kënnt vum lat. *senex* = Greis, d'Aart-Epitheton *jacobaea* bezitt sech op den Dag Jacobi am chrëschtlechen Hellegekalenner, deen de 25. Juli ass, wann d'Planz gewéinlech blitt.

## Beschreiwung
*Senecio jacobaea* ass e Kraut, dat meeschtens zwee Joer al gëtt, och alt emol méi al. Dat éischt Joer besteet se nëmmen aus ronn 20&nbsp;cm laange Grondblieder. Eréischt dat zweet Joer entwéckelt sech e Still mat de Bléiestänn. D'Blieder hunn zackeg Borden, déi un den Extremitéite méi breet ginn.

D'Planze ginn 30 bis 100&nbsp;cm grouss, a se bilden um ieweschten Deel eng Rëtsch giel Bléiekäpp a Form vun enger *[[Schirmrispe]]*. D'Bléiekäpp hunn en Duerchmiesser vun ongeféier 15 bis 25&nbsp;mm.

De Jakobsstaf wiisst laanscht d'Felder, an de Wisen an op Broochen.

D'Planz (besonnesch d'Bléi) ass fir déi meescht Mamendéiere gëfteg, well se Pyrrolizidinalkaloiden enthält, déi schiedlech fir d'Liewer sinn. Päerd a Ranner kënnen, wa se ze vill där Planzen iwwer Jore friessen, dru stierwen.

Am Summer fënnt een dacks op Jakobsstaf-Planzen déi opfälleg giel-schwaarz gesträift Raup vun der Päiperleksaart *[[Tyria jacobaeae]]*, déi sech dorop spezialiséiert huet.

## De Jakobsstaf zu Lëtzebuerg
De Jakobsstaf ass zu Lëtzebuerg geleefeg an net bedreet.

## Illustratiounen

Fichier:Jacobskruiskruid plant.jpg|Blatrosett am éischte Joer.
Fichier:Senecio jacobaea 20070603w.jpg|Bléien am zweete Joer.
Fichier:Jacobsvlinder-eitjes-hk.jpg|*Tyria jacobaeae*-Eeërënner engem Blat.
Fichier:Tyria jacobaeae caterpillar.jpg|*Tyria jacobaeae*-Raupfrësst Blieder.
Fichier:Zebrarupsen_op_Jacobskruiskruid_Senecio_jacobaea.jpg|*Tyria jacobaeae*-Raupen op engem Bléiestand.
Fichier:Senecio jacobaea - Le Sénécon jacobée - Jakobs-Greiskraut - Jacobskuiskruid - 3.JPG|Jacobaea vulgaris


## Literatur
* Colling, Guy, 2005. Red List of the Vascular Plants of Luxembourg. Ferrantia, 42, 1-77.
* Haeupler, Henning & Thomas Muer, 2000. Bildatlas der Farn- und Blütenpflanzen Deutschlands. Ulmer Verlag, Stuttgart. ISBN 3-8001-3364-4.
* Klees, Henri, 1972. Luxemburger Pflanzennamen. *Beiträge zur Luxemburgischen Sprach- und Volkskunde* VIII. Luxemburg.
* Klein, E.J., 1897. Die Flora der Heimat (sowie die hauptsächlichsten bei uns kultivierten fremden Pflanzenarten biologisch betrachtet. Eine Anleitung zur selbständigen Beobachtung der Lebens- und Anpassungserscheinungen in der Pflanzenwelt). 552 S., Buchdruckerei Justin Schroell, Diekirch.
* Oberdorfer, Erich, 1990. Pflanzensoziologische Exkursionsflora. 6. Aufl. Ulmer Verlag, Stuttgart. ISBN 3-8001-3454-3.
* Weber, Josef, 1890. Lezeburjesch - latein - fransesch - deitschen Dixionèr fun de Planzen. Recueil des mémoires et des travaux publiés par la Société de botanique du grand-duché de Luxembourg 12: 43-144.

## Um Spaweck

* Kaart iwwer d'Verbreesung
* ''Jakobskreuzkraut (Senecio jacobaea) - Eine Giftpflanze auf dem Vormarsch'', 2010, vun der ''Landwirtschaftskammer Nordrhein-Westfalen''.
* Naturschutzorientierte Informationen zum Jakobs-Greiskraut und seiner ökologischen Bedeutung.