open-index/open-wikipedia-markdown huggingface dataset:
Keres-Verdeedegung

D**'Keres-Verdeedegung** ass eng Erëffnung vum Schachspill. Se zielt zu den Zouene Spiller an ass an den ECO-Coden ënner dem Schlëssel A40 klassifizéiert.

D'Keres-Verdeedegung fänkt mat de follgenden Zich un:

:**1. d4 e6**
:**2. c4 Lb4+**

Déi selwecht Stellung kann och iwwer d'Englesch Erëffnung 1. c4 e6 2. d4 Lb4+ erreecht ginn.

## Varianten
Wäiss huet véier méiglech Zich fir dem Leeferschach ze begéinen, wouvun 3. Dd2?? allerdéngs net spillbar ass, well Wäiss doduerch just Material verléiert. Dohier bleiwen nach 3. Ld2, 3. Sc3 an 3. Sd2.

### 3. Ld2
* 1. d4 e6 2. c4 Lb4+ 3. Ld2
Op 3. Ld2 ka Schwaarz säin ugegraffene Leefer entweeder mat 3.... Lxd2+ oftauschen oder mat 3.... a5, 3.... De7 oder 3.... c5 decken.

### 3. Sc3
* 1. d4 e6 2. c4 Lb4+ 3. Sc3
Den Zuch 3. Sc3 bitt Schwaarz vill Transpositiounsméiglechkeeten. No 3.... Sf6 entsteet d'Nimzo-Indesch Verdeedegung, no 3.... f5 d'Hollännesch Verdeedegung, no 3.... d5 eng ongewéinlech Form vum ofgeleenten Dammegambit an no 3.... b6 d'Englesch Verdeedegung. Eng aner Méiglechkeet ass 3.... c5, wourop d'Partie nach ëmmer mat 4. e3 Sf6 an de Rubinstein-System vum Nimzo-Indeschen iwwergoe kann, allerdéngs féiert 3. d5 zu onofhängege Varianten.

### 3. Sd2
* 1. d4 e6 2. c4 Lb4+ 3. Sd2
No 3. Sd2 huet Schwaarz prinzipiell déi selwecht Transpositiounsméiglechkeete wéi no 3. Sc3, just datt 3.... Sf6 4. Sf3 zur Bogo-Indescher Verdeedegung féiert. Allerdéngs kritt Schwaarz hei mat 3.... c5!? en einfacht Spill.

## Enzyklopedie vun de Schacherëffnungen
An der Enzyklopedie vun de Schacherëffnungen ass d'Keres-Verdeedegung ënner dem Schlëssel A40 klassifizéiert.
* A40: 1. d4

## Partien
* Jens-Uwe Maiwald - Magnus Carlsen, Bundesliga 2008-2009

## Kuckt och
* Schachnotatioun
Albin-Géigegambit

D**'Albin-Géigegambit** ass eng Erëffnung vum Schachspill. Se zielt zu den Zouene Spiller an ass an den ECO-Coden ënner de Schlësselen D08 an D09 klassifizéiert.

D'Albin-Géigegambit fänkt mat de follgenden Zich un:

:**1. d4 d5**
:**2. c4 e5**

## Enzyklopedie vun de Schacherëffnungen
An der Enzyklopedie vun de Schacherëffnungen ass d'Albin-Géigegambit ënner de Schlësselen D08 an D09 klassifizéiert.
* D08: 1. d4 d5 2. c4 e5
* D09: 1. d4 d5 2. c4 e5 3. dxe5 d4 4. Sf3 Sc6 5. g3

## Kuckt och
* Schachnotatioun
Les Arsures

**Les Arsures** ass eng franséisch Uertschaft a Gemeng am Departement Jura an der Bourgogne-Franche-Comté.
Cheveuges

**Cheveuges** ass eng franséisch Gemeng an den Ardennen an der Regioun Grand Est am Dall vun der Bar.

Cheveuges läit um Fouss vun de Koppen, op deene sech 1641, d'Schluecht vu Marfée tëscht den Truppe vum Gaspard vu Coligny an deene vum Prënz vu Sedan ofgespillt huet, an an där de Grof vu Soissons de Louis vu Bourbon ëm d'Liewe koum.

## Kuckeswäertes

Vun der *Croix de Piot*, huet een eng Vue op Sedan a Charleville-Mézières.
Serie 18 (Siemens) SNCB

D**'Serie 18**, och nach **Siemens ES64U3** genannt, ass eng Serie vu 60 Lokomotiven déi d'SNCB den 12. Dezember 2006 bei der Firma Siemens bestallt huet. Eng Optioun fir 60 weider Maschinne war am Kontrakt virgesinn an Enn 2008 gouf eng fest Bestellung draus.

## Zukënftege Gebrauch
D'Serie 18 ass als Lokomotiv fir de Persouneverkéier konzipéiert ginn, well een d'Serien 13, 20 an 23 ersetze well a sou d'Zouverlässegkeet an d'Pünktlechkeet ze verbesseren hofft.

## Problemer bei der Homologatioun
D'Serie 18 ass en Deel vun der grousser Famill vun Tauruslokomotiven déi an Däitschland, Éisträich an Ungarn zanter laangem ouni Problemer lafen. D'Serie 18 ass awer déi éischt Lok vun der Famill déi ënner enger Gläichstroumuewerleitung, an dësem Fall der belscher 3000 Volt an der hollännescher 1500 Volt, funktionéiere soll.

Bei der Ausliwwerung, Enn 2007, huet d'SNCB du festgestallt datt déi nei Maschinnen ënner der Gläichstroumuewerleitung net sou funktionéiert hunn, wéi se sollten. Well Siemens, laut Kontrakt, fir Feeler bei der Homologatioun responsabel ass, hu se den Entworf missen iwwerschaffen an eng Strof bezuelen. Den éischten Asaz, dee fir 2008 geplangt war, huet misse verréckelt ginn.

Well Ufanks och net kloer war, wou de Problem genee léich, ass d'Produktioun vun de 60 nobestallten Maschinne bis op Weideres ënnerbrach ginn. Tëscht Januar 2009 a Summer 2010 huet Siemens d'Serie iwwerschafft an Tester um Terrain gemaach.(Am November 2009 zu Lëtzebuerg)

Et loosse sech Parallelen zur Serie 13 zéien, déi och am Ufank grouss Problemer mat der Gläichstroumcatenaire hat an obwuel 1997 geliwwert, eréischt am Fuerplang 1999/2000 mat enger gewësser Reegelméissegkeet konnt fueren.

Am Ablack schéngen déi grondleeënd Problemer sou wäit geléist, an et konnt mat der Homologatioun ugefaange ginn. Well déi sech awer elo bal 2 Joer verspéit huet, huet et bis 2011 gedauert bis d'Serie 18 an den Asaz koum.

De 6. Juli 2011 huet d'Maschinn mat der Nummer 1801 den éischten InterCity A gezunn.

## Um Spaweck
### Referenzen
Serie 18 SNCB

**Serie 18 SNCB** huet e puer Bedeitungen:
* Serie 18 (Alstom) SNCB Eng Serie Lokomotiven déi bis 1999 bei der SNCB waren.
* Serie 18 (Siemens) SNCB Eng nei Serie Lokomotiven déi ab 2011 bei der SNCB fueren sollen.
Saint-Aignan (Ardennes)

**Saint-Aignan** ass eng franséisch Gemeng an den Ardennen an der Regioun Grand Est am Dall vun der Bar, an um Canal des Ardennes.

Zu Saint-Aignan sinn den 200 Meter laangen Tunnel vun 1892 an zwou Schleise vum Canal des Ardennes.
Serie 23 SNCB

D'Serie 23 ass eng Serie vun 83 elektresche Lokomotiven déi d'SNCB an den Joren 1955 bis 1957 kaaft huet, nodeem e groussen Deel vum belschen Eisebunnsreseau nom Krich elektrifizéiert gouf.
## Allgemenges
Am Ganze goufen eng 200 Maschinne kaaft, opgedeelt op d'Serien 22, 23, 25 a 26. Et schwätzt een haut bei Maschinnen aus där Zäit, iwweregens net nëmmen an der Belsch, vun Albaumaschinnen (*de: Altbauloks*, *fr: locomotives classiques*).
D'Serie 23 war déi zweet Generatioun vun där Famill Lokomotiven a gouf dowéinst op Basis vun der Serie 22 gebaut, woubäi d'Ingenieuren d'Experienzen déi se beim Asaz vun der Serie 22 gemaach haten, mat abezunn hunn. 
Deen opfällegsten Ënnerscheed tëscht béide Serien, sinn d'Lüfter. Bei der Serie 22 waren déi nach um Daach vun der Maschinn, bei der Serie 23 si se op de Säite vun der Lok. Awer och den Asaz vu Bremsen déi Energie genéréiere war e grousse Schrëtt a Richtung vu méi efficacë Lokomotiven.

Nodeem déi éischt Maschinn am November 1955 geliwwert gouf, goufe se op der Streck Lëtzebuerg-Namouer am Giddertransport, an awer och am Persounentrafic agesat. D'Pentë vun där Streck hunn eng gewëssen Traditioun opkomme gelooss, datt d'SNCB hir neist an domat stäerkst Maschinnen ëmmer fir d'éischt op Lëtzebuerg fuere gelooss huet.

Ufanks waren d'Maschinne vun der Serie 23, wéi och hir Schwëstermaschinnen aus de Serien 22, 25 a 26 mat enger grénger Livrée ënnerwee, wéi se deemools bei der SNCB gebräichlech war.

Mëtt der 70er Jore ginn se an der néier bloer Livrée mat der gieler Sträif ugestrach, parallel dozou ginn se fir de Betrib an enger Unité Multiple ekipéiert. Interessanterweis gouf sech net limitéiert d'Maschinne vun der Serie 23 ënnerenaner ze vernetzen, mä d'Serien 23 an 26 goufen och sou modifiéiert datt si haut kënnen zesumme fueren. E Konzept dat an der Belsch eenzegaarteg, an am Rescht vun der Welt ganz rar ass.

## Speziell Modifikatiounen
Enn der 70er Joren krute verschidde Maschinne méi grouss Lüfteren, well et dacks virkoum dat eng Maschinn beim Zéie vun engem schwéiere Gidderzuch waarmgelaf ass an iwwerhëtzt huet.
 
Eng weider Installatioun déi ëm déi Zäit agesat gouf, ass déi vun der automatescher Kupplung. Déi koum virun allem am Beräich vum Persounentraffic an den Asaz, wou et wichteg war séier un en Zuch ukuppelen ze kënnen, an da séier weiderzefueren.

D'Maschinne mat den Nummeren 2361 an 2383 krute besonnesch breet Pufferen, well si d'Missioun hunn am Schife Plang vun Léck-Guillemins erop op Ans, déi schwéier InterCity A an InterCity O ze stäipen. Besonnesch bei schlechtem Wieder a wann am Hierscht Blieder op de Schinne leien, packen d'Maschinne vun der Serie 13 et net eleng déi laang Rammen a Richtung vun der LGV Ans-Louvain ze zéien.

## Asaz
Haut fënnt een d'Serie 23 nieft dem Cargoberäich nëmmen nach am P Zuchtraffic an op Charterzich.
Zu Lëtzebuerg si se, well en de lëtzebuergesche Sécherheetssystem Memor II+ feelt, zanter 2007 net méi zougelooss.

## Um Spaweck
Gerhart Hauptmann

De **Gerhart Johann Robert Hauptmann**, gebuer de 15. November 1862 zu Ober Salzbrunn a Schlesien, a gestuerwen de 6. Juni 1946 zu Agnetendorf a Schlesien, war en däitschen Dramatiker a Schrëftsteller. 1912 krut hien den Nobelpräis fir Literatur.

## Liewen

## Wierk

## Um Spaweck
Baltesch Verdeedegung

D**'Baltesch Verdeedegung** ass eng Erëffnung vum Schachspill. Se zielt zu den Zouene Spiller an ass an den ECO-Coden ënner dem Schlëssel D06 klassifizéiert.

D'Baltesch Verdeedegung fänkt mat de follgenden Zich un:

:**1. d4 d5**
:**2. c4 Lf5**

## Grondiddien
Déi éischt Iddi hanner 2.... Lf5 ass et, den Dammeleefer z'entwéckelen, ier e vun engem Bauer op e6 agespaart gëtt, wéi am ofgeleenten Dammegambit. Allerdéngs géif Wäiss no 3. cxd5 Dxd5 mat 4. Sc3 an 5. e4 en Tempo gewannen an en ideaalt Bauerenzentrum opriichten. Dowéinst kënnt no 3. cxd5 déi zweet Iddi vu Schwaarz zum Asaz: Mat 3.... Lxb1 verhënnert en, datt de wäissen Dammesprénger no... Dxd5 déi schwaarz Damm ugräife kann. Allerdéngs huet d'Baltesch Verdeedegung och zwéin Nodeeler: De Bauer op b7 ass ongedeckt a kann a verschiddene Varianten duerch Db3 virdeelhaft ugegraff ginn an no 3. cxd5 Lxb1 huet Wäiss direkt de Virdeel vum Leeferpuer.

## Enzyklopedie vun de Schacherëffnungen
An der Enzyklopedie vun de Schacherëffnungen ass d'Baltesch Verdeedegung ënner dem Schlëssel D06 klassifizéiert.
* D06: 1. d4 d5 2. c4

## Kuckt och
* Schachnotatioun
Keres-Verdeedegung (Homonymie)

De Begrëff **Keres-Verdeedegung** bezitt sech op zwou Schacherëffnungen, déi no dem estnesche Schachspiller Paul Keres benannt goufen:
* D'Keres-Verdeedegung: 1. d4 e6 2. c4 Lb4+
* D'Keres-Verdeedegung am Dammegambit: 1. d4 d5 2. c4 Lf5

## Kuckt och
* Schachnotatioun
Villers-sur-Bar

**Villers-sur-Bar** ass eng franséisch Gemeng an den Ardennen an der Regioun Grand Est am Dall vun der Bar, do wou déi an d'Meuse leeft.

## Bekannt Persounen
* Catherine Ribeiro, Schauspillerin a Sängerin.
Donchery

**Donchery** ass eng franséisch Gemeng an den Ardennen an der Regioun Grand Est am Dall vun der Meuse.

Donchery ass un de Verkéier ugeschloss iwwer d'Gare vun Donchery an d'Autobunn A203.
Arinthod

**Arinthod** ass eng franséisch Uertschaft a Gemeng am Departement Jura an der Bourgogne-Franche-Comté.
Plancher-Bas

**Plancher-Bas** ass eng franséisch Gemeng am Departement Haute-Saône am Dall vum Rahin.

D'Gemeng gehéiert zu den 198 Gemengen déi de Parc naturel régional des Ballons des Vosges bilden.
Labello

**Labello** ass ee Lëpsecrèmestëft vun der Firma Beiersdorf AG. Den Numm *Labello* ass aus de laténgesche Wierder „labium“ (= Lëps) a „bellus“ (= schéin) entstanen an heescht dofir „schéi Lëpsen“. Labello gëtt zanter dem Joer 1909 ënner dësem Numm vun der Beiersdorf AG verkaf an ass domat den eelste Produit vun der Firma. Den Entwéckler vum Lëpsecrèmestëft war den Oscar Troplowitz. Haut ass de Labello a Mëtteleuropa de Synonym fir Lëpsecrème.

Labello gëtt et a verschiddene Varianten, wéi zum Beispill mat Sonneschutzfaktor. De Produit gëtt et och mat diversen Aromen. D'Käppche vum Stëft huet dann d'Faarf vum jeeweilegen Aroma.

## Um Spaweck

* Offiziell Websäit vu Labello
Errevet

**Errevet** ass eng franséisch Gemeng am Departement Haute-Saône an der Bourgogne-Franche-Comté am Dall vun der Lizaine.
Échavanne

**Échavanne** ass eng franséisch Gemeng am Departement Haute-Saône an der Bourgogne-Franche-Comté am Dall vun der Lizaine, an um Canal de la Haute-Saône. Iwwer en Trëppelpad kann een d'Reschter vum Kanal mat dem 1.300 Meter laangen Tunnel kucke goen.
Frédéric-Fontaine

**Frédéric-Fontaine** ass eng franséisch Gemeng am Departement Haute-Saône an der Regioun Bourgogne-Franche-Comté an am Kuelerevéier vu Ronchamp a Champagney.

D'Gemeng huet hiren Numm vum Grënner dem Friedrich I. vu Württemberg

## Um Spaweck
Cormaranche-en-Bugey

**Cormaranche-en-Bugey** ass eng franséisch Gemeng am Departement Ain an der Regioun Auvergne-Rhône-Alpes.
Belley

**Belley** ass eng franséisch Gemeng am Departement Ain an der Regioun Auvergne-Rhône-Alpes am Dall vum Furans a vum Rhône.

Et ass d'Ënnerprefecture vum Arrondissement Belley an déi historesch Haaptstad vun der Provënz Bugey.

Um Territoire vun der Gemeng gëtt et e Fluchfeld, den Aérodrome de Belley-Peyrieu, dat d'Gemeng sech mat der Nopeschgemeng Peyrieu deelt.

## Persounen aus der Gemeng
* Jean-Pierre Camus, Bëschof vu Belley.
* Jean Luc Anthelme Mollet, Politiker.
* Claude d'Allemagne, Generol vum Empire.
* Jean Anthelme Brillat-Savarin, Politiker a Gastronom.
* Joseph Bouvier des Éclaz, Generol vum Empire.
* Anthelme Ferrand, Politiker, Deputéierte vum Ain.
* Benoît Prosper Sibuet, Generol vum Empire.
* Joseph Récamier, franséischen Dokter.
* Anthelme Richerand, Chirurg, och als Baron Richerand bekannt.
* Abel d'Allemagne, Journalist.
* Paul Anthelme d'Allemagne, Kavalleriesoffizéier
* Léon Dallemagne, Landschaftsmoler
* Charles Millon, Politiker a buergermeeschter vu Belley.
* Sandrine Bailly, Biathleetin.
* Didier Ollé-Nicolle, Foussballtrainer.
* Michel Mathieu, Komponist.
Izieu

**Izieu** ass eng franséisch Gemeng am Departement Ain an der Regioun Auvergne-Rhône-Alpes.

## Geschicht
Izieu ass haut haaptsächtlech bekannt fir d'Kannerkolonie *Enfants d'Isieu*, wou am Zweete Weltkrich jiddesch Kanner ënnerbruecht waren. De 6. Abrëll 1944 huet d'Gestapo vu Lyon, ënner dem Kommando vum Klaus Barbie, 44 Kanner, a 7 Educateure verhaft an an d'Vernichtungslageren am Oste verschleeft. Bis op eent, dat sech verstoppe konnt, an eng Educatrice, sou wéi d'Direktesch, déi zoufälleg am Ament vun der Raffle net do war, huet keent iwwerlieft.
Corbin Bleu

De **Corbin Bleu Reivers**, gebuer den 21. Februar 1989 zu Brooklyn, New York City, ass en US-amerikanesche Schauspiller, Sänger a Filmproduzent.

## Filmer (Auswiel)
* 1996: High Incident
* 1996: ER
* 1998: Malcolm & Eddie
* 1998: Soldier
* 1998: Beach Movie
* 1999: Family Tree
* 1999: Mystery Men
* 1999: Galaxy Quest
* 2000: Cover Me: Based on the True Life of an FBI Family
* 2001: The Amanda Show
* 2004: Catch That Kid 
* 2005: Flight 29 Down 
* 2006: Ned's Declassified School Survival Guide
* 2006: High School Musical
* 2006: Hannah Montana
* 2007: Flight 29 Down: The Movie
* 2007: The Secret of the Magic Gourd
* 2007: Jump In!
* 2007: High School Musical 2
* 2008: High School Musical 3: Senior Year
* 2009: Free Style
* 2009: Phineas and Ferb
* 2009: Beyond All Boundaries
* 2009: The Beautiful Life: TBL 
* 2010: In the Heights 
* 2010: I Owe My Life to Corbin Bleu

## Um Spaweck

* Corbin-Bleu-Fansite
Bernard Clavel

De **Bernard Charles Henri Clavel**, gebuer den 29. Mee 1923 zu Lons-le-Saunier, a gestuerwen de 5. Oktober 2010 zu Grenoble, war e franséische Schrëftsteller.

1968 huet hie fir *Les Fruits de l'hiver* de Prix Goncourt kritt. Hien huet iwwer 40 Romaner geschriwwen, mä och Essayen, Gedichter an Erzielunge fir Kanner.

Hie war vun 1971 bis 1977 Member vun der Académie Goncourt, an och Member vun der *Coordination française pour la Décennie de la culture de paix et de non-violence* an der *Non-Violence-XXI-Grupp* (zanter 2001).

## Auswiel vu Wierker
* *Cargo pour l'enfer*, 1993
* *Malataverne*, 1993
* *L'Arbre qui chante*
* *Les Roses de Verdun*
* *La Grande Patience* (4 vol. – 1962/1968)
* *L'Ouvrier de la nuit*, 1956 (säin éischte Roman)

## Um Spaweck
* Offiziell Websäit
Maatia Toafa

De **Maatia Toafa**, gebuer den 1. Mee 1954, ass en tuvaluesche Politiker.

Hie war Premierminister vu sengem Land vun 2004 bis 2006, a gouf et nees 2010, no de Parlamentswale vum September 2010.
Liu Xiaobo

De **Liu Xiaobo**, op Chineesesch 劉曉波 / 刘晓波 *Liú Xiǎobō*, gebuer den 28. Dezember 1955 zu Changchun, a gestuerwen den 13. Juli 2017 zu Shenyang, war e chineesesche Schrëftsteller an Dissident. 

De Liu war Dozent op der Pedagogescher Universitéit Peking an zanter 2003 President vum chineesesche Pen-Club vun onofhängege Schrëftsteller. De Liu Xiaobo souz bis zu sengem Doud an engem Prisong 500 Kilometer vu Peking ewech an der Provënz Liaoning. Viru senger Inhaftéierung huet en zu Peking gelieft. Den 10. Dezember 2010 krut hien de Friddensnobelpräis.
 
Den 10. Dezember 2008, den Dag vun de Mënscherechter, huet hie mat 302 aner Intellektuellen dat am Internet verëffentlecht Biergerrechtsmanifest *[[Charta 08]]* ënnerstëtzt a gouf wéinst „Ënnergruewe vun der Staatsgewalt“ verhaft. Am Juni 2009 gouf offiziell géint hie geklot. De 24. Dezember 2009 gouf hien zu eelef Joer Prisong verurteelt.

## Um Spaweck
Jean Pierre Achen

De **Jean Pierre Achen** (alias: **Aachen**), gebuer den 9. September 1734 zu Iechternach, an do gestuerwen den 20. Juni 1806 am Alter vun 72 Joer, war e lëtzebuergesche Schoulmeeschter a Kierchesynodal.

Hien huet zu Iechternach an der Lëtzebuerger Strooss am Haus Nr. 223 gewunnt. Hie war de Fils vum Guillaume Achen an der Catherine Molitor, a war mat der Catherine Schneider bestuet.

De J.P. Achen huet Notizen hannerlooss, déi eng Aart perséinlech Chronik fir d'Jore 1794 bis 1806 zu Iechternach duerstellen. Si si vum Iechternacher Dechen Théophile Walin publizéiert ginn.

## Literatur

Walin, T., 2001. *Die Notizen des Echternacher Schullehrers J.P. Achen (9.9.1734 - 20.6.1806).* In: Annuaire de la Ville d'Echternach 2001, S. 26-30.
Schmitt

**Schmitt**, vum däitsche Wuert fir Schmadd, ass en heefege Familljennumm. Zu Lëtzebuerg hunn am Joer 1930 363 Leit sou geheescht
 
Leit mat deem Numm sinn ë.&nbsp;a.:
* Alfred Schmitt (1907-1975), franséischen Astronom;
* Anne Schmitt (* 1953), lëtzebuergesch Schrëftstellerin;
* Charles Schmitt (1939-1991), lëtzebuergeschen Theater- a Filmschauspiller;
* Christian Schmitt (* 1973), lëtzebuergeschen Handballspiller;
* Edmond Schmitt (* 1927), lëtzebuergesche Schrëftsteller;
* Georges Schmitt (1907-1986), lëtzebuergeschen Historiker an Auteur;
* Michel Schmitt (1936-2009), lëtzebuergesche Geeschtlechen a Kierchenhistoriker;
* Nico Schmitt (* 1936), fréiere lëtzebuergesche Foussballspiller;
* Pál Schmitt (* 1942), ongresche Fechter, Diplomat a Politiker;
* René Schmitt (1912-1998), e lëtzebuergesche Museker;
* René Schmitt (1926-1999): e lëtzebuergesche Professer, Lycéeesdirekter an Naturschützer;
* René Schmitt, (* 1944): e fréiere lëtzebuergesche Foussballspiller;
* Roland Schmitt (* 1958), däitsche Kënschtler;
* Thomas Schmitt (1911-?), lëtzebuergesche Foussballspiller.

## Kuckt och
* Schmidt, Schmit, Schmitz, Schmietz, Smith, asw.
Schmidt

**Schmidt**, vum däitsche Wuert fir Schmadd, ass en heefege Familljennumm. 1930 hunn 73 Leit zu Lëtzebuerg sou geheescht, wou d'Variant Schmit méi heefeg ass.
 
Follgend Persounen heeschen ë.&nbsp;a. sou:
* Arno Schmidt (1914-1979), däitschen Auteur
* Bernhard Schmidt (1879 - 1935), däitschen Optiker
* Boris Schmidt (* 1983), lëtzebuergesche Kontrabassist, Saxophonist a Pianist
* Eric Schmidt (* 1981), lëtzebuergeschen Handballspiller
* Erik Schmidt (* 1976), däitsch-lëtzebuergesche Volleyballspiller
* Guy Schmidt, lëtzebuergesche Foussballspiller
* Helmut Schmidt, däitsche Politiker.
*Johann Friedrich Julius Schmidt (1825-1884), däitschen Astronom.a Geolog
* Maarten Schmidt (* 1929), hollänneschen Astronom

## Kuckt och
*Schmit, Schmitt, Schmitz, Schmietz, Smith, asw.
Bergman

**Bergman** ass de Familljennumm vu follgende Persounen:
* Erik Bergman (1911-2006), finnesche Komponist
* Ingmar Bergman (1918-2007), schweedeschen Theater- a Filmregisseur an Dréibuchauteur
* Susan Bergman (1957-2006), US-amerikanesch Literaturwëssenschaftlerin
Camembert

**Camembert** ass e Kéis aus Koumëllech, Geessemëllech, oder enger Mëschung dovun, dee bannendra mëll bis zéiflësseg ass an eng Kuuscht vu wäissem Edelschimmel huet.

E weit ronn 250 g, ass 3&nbsp;cm déck an huet en Duerchmiesser vun 10 bis 11&nbsp;cm.

De Camembert kënnt ursprénglech aus der Uertschaft Camembert an der Basse-Normandie. Traditionell gëtt en aus réier, d.&nbsp;h. net-pasteuriséierter Mëllech gemaach.

Nëmmen d'Appellatioun *Camembert de Normandie* ass eng *[[Appellation d'origine contrôlée]]*, d.&nbsp;h. Kéis, dee sou heescht, kënnt och vun do, a muss och aus réier Mëllech gemaach ginn. Kéis, dee just "Camembert" heescht, kann iwwerall gemaach ginn. Wann en op industrieller Basis produzéiert gëtt, ass d'Mëllech meeschtens pasteuriséiert, soss ka se réi sinn.

## Um Spaweck
Arbignieu

**Arbignieu** ass eng fréier franséisch Gemeng am Departement Ain an der Regioun Auvergne-Rhône-Alpes am Dall vum Furans.

Den 1. Januar 2016, huet se mat Saint-Bois fusionéiert fir déi nei Gemeng Arboys-en-Bugey ze bilden.
Brens (Ain)

**Brens** ass eng franséisch Gemeng am Departement Ain an der Regioun Auvergne-Rhône-Alpes am Dall vum Furans do wou deen an de Rhône leeft.
Chazey-Bons

**Chazey-Bons** ass eng franséisch Gemeng am Departement Ain an der Regioun Auvergne-Rhône-Alpes am Dall vum Furans.
Pütz

**Pütz** ass de Familljennumm vun ë.&nbsp;a. follgende Persounen:
* Félix Pütz (-1917), lëtzebuergesche Bauer a Politiker
* Jean Pütz (* 1936), däitsch-lëtzebuergesche Wëssenschaftsjournalist an Televisiounsanimateur
* Marco Pütz (* 1958), lëtzebuergesche Saxophonist a Komponist
* Pol Pütz (1947-2012), lëtzebuergeschen Auteur
* René Pütz (1940-2002), lëtzebuergesche Schauspiller

1880 hunn zu Lëtzebuerg 281 Leit sou geheescht, 1930 waren et der 395 an 1981 511.
Waleri Jakowlewitsch Leontjew

De **Waleri Jakowlewitsch Leontjew**, op Russesch: Валерий Яковлевич Леонтьев, gebuer den 19. Mäerz 1949 am Duerf Ust-Ussa an der Republik Komi, ass e russesche Popsänger.

An de Joren 1980er an 1990er war hie ganz beléift an der Sowjetunioun an a Russland. De Leontjew huet vill Musekspräisser gewonnen, a war 15-mol als de "Russesche Sänger vum Joer" unerkannt.

## Um Spaweck

* Offiziell Websäit vum Waleri Leontjew
Wes Anderson

De **Wes Anderson**, gebuer als *Wesley Wales Anderson* den 1. Mee 1969 zu Houston, Texas, ass en US-amerikanesche Filmproduzent, Dréibuchauteur, Schauspiller a Filmregisseur.

Den Anderson huet Philosophie op der University of Texas studéiert. Op der Universitéit huet hien den Owen Wilson kenne geléiert.Zesummen hu si ugefaangen Dréibicher ze schreiwen, déi de Wes da verfilmt huet.

## Filmographie
* 1994: Bottle Rocket (Kuerzfilm)
* 1996: *[[Bottle Rocket (Film 1996)|Bottle Rocket]]*, mam Luke Wilson a Owen Wilson
* 1998: *[[Rushmore]]*, mam Jason Schwartzman a Bill Murray
* 2001: *[[The Royal Tenenbaums]]*, mam Gene Hackman an Anjelica Huston
* 2004: *[[The Life Aquatic with Steve Zissou]]*, mam Bill Murray a Cate Blanchett
* 2007: *Hotel Chevalier* (Kuerzfilm)
* 2007: *[[The Darjeeling Limited]]*, mam Owen Wilson an Adrien Brody
* 2009: *[[Fantastic Mr. Fox]]*, mam George Clooney (Stëmm) a Meryl Streep (Stëmm)
* 2012: *[[Moonrise Kingdom]]*, mam Bruce Willis an Tilda Swinton
* 2012: *Cousin Ben Troop Screening with Jason Schwartzman* (Kuerzfilm)
* 2013: *Prada: Candy* (Kuerzfilm)
* 2014: *Castello Cavalcanti* (Kuerzfilm)
* 2014: *[[The Grand Budapest Hotel]]*, mam F. Murray Abraham a Ralph Fiennes
* 2018: *[[Isle of Dogs]]*
* 2021: *[[The French Dispatch]]*, mam Benicio Del Toro an der Tilda Swinton
* 2023: *[[Asteroid City]]*, mat der Scarlett Johansson am Edward Norton
* 2023: *The Wonderful Story of Henry Sugar*, (Kuerzfilm)
* 2023: *The Swan*, (Kuerzfilm)
* 2023: *The Rat Catcher*, (Kuerzfilm)
* 2023: *Poison*, (Kuerzfilm)

## Kuckt och
*Lëscht vu Filmregisseuren

## Um Spaweck
François Lascombes

Den Abbé **François Lascombes**, gebuer den 28. Mee 1921 an der Stad Lëtzebuerg, an do gestuerwen den 19. Februar 1991, war ee lëtzebuergesche Geeschtlechen, Historiker an Auteur.

## Säi Liewen
De François Lascombes ass, no senge Secondairesstudien am Stater Kolléisch an zu Dinant, 1945 an de Stater Priisterseminaire agetratt. Virdrun, wärend dem Zweete Weltkrich, war hien an d'Wehrmacht zwangsrekrutéiert ginn an a Pole ganz uerg verwonnt ginn. De 15. Juli 1951 gouf hien, nieft zéng weidere Seminaristen, vum Bëschof Léon Lommel zum Priister geweit an als Kaploun op de Lampertsbierg geschéckt. 1958 gouf hie Kaploun um Belair, a war dunn, vun 1963 bis 1983, Paschtouer zu Kautebaach. 
Obschonn hien zanter dem Krich kierperlech geschwächt war an och nach de Gebrauch vu sengem lénksen A an den 1970er Jore verluer hat, huet den Abbé François Lascombes eng grouss Aktivitéit als Historiker vu senger Heemechtsstad an als Auteur un den Dag geluecht. Hien ass e puer Woche viru sengem 70. Gebuertsdag an der Stad gestuerwen.

Zanter 1986 war hie *membre effectif* vun der *[[Section historique (Institut grand-ducal)|Section historique]]* vum *[[Institut grand-ducal]]*. Hie war och aktiv an der Aarbechtsgrupp, déi den zukünftege *[[Geschichtsmusée vun der Stad Lëtzebuerg|Musée d'histoire de la Ville de Luxembourg]]* opgebaut huet.

## Publikatiounen
* *Chronik der Stadt Luxemburg (I. Bd.: 963-1442)* ; Lëtzebuerg, 1968.
* *Chronik der Stadt Luxemburg (II. Bd.: 1444-1648)* ; Lëtzebuerg, 1976.
* *Mit geschlossenem Auge* ; Lëtzebuerg (Bourg-Bourger), 1977.
* *La Ville de Luxembourg pendant la seconde moitié du 17e siècle - Habitations et habitants* ; Band IC vun de Publikatioune vun der *Section historique* vum *Institut grand-ducal*, Lëtzebuerg (Imprimerie Joseph Beffort), 1984; 448 Säiten.
* *Le quartier de Bel-Air à vol d'oiseau dans le temps* ; in: *50 Jor Por Belair - 1935-1985: Brochure commémorative du Cinquantenaire de la Paroisse Saint-Pie X de Luxembourg-Belair* ; Lëtzebuerg (Drock: Sankt-Paulus), 1985; Ss. 12-98.
* *Chronik der Stadt Luxemburg (III. Bd.: 1684-1795)* ; Eegeverlag, Lëtzebuerg (Drock: Imprimerie Centrale), 1988; 576 Säiten.
## Um Spaweck

## Literatur
* Paul Margue, *Nouvelle publication: La ville de Luxembourg et ses habitants il y a trois siècles* ; in: *Luxemburger Wort*, Ausgab vum 9. Mee 1985.
* Paul Margue, *Neuerscheinung: Alltag in Luxemburg 1684-1795 - François Lascombe: Chronik der Stadt Luxemburg, 3. Band* ; in: *Luxemburger Wort*, Ausgab vum 11. Januar 1989, S. 4. 
* Michel Schmitt, *Den Pulsschlag der Hauptstadt herauskristallisieren - Der Historiker François Lascombes (+ 19.2.91)* ; in: *Luxemburger Wort*, Ausgab vum 27. Februar 1991, S. 4.
* Michel Schmitt, *In memoriam abbé François Lascombe* ; in: *Luxemburger Wort*, Ausgab vum 6. Mäerz 1991, S. 12.
Montaigu

**Montaigu** ass:
## Uertschaften a Gemengen
### a Frankräich
* Montaigu, eng franséisch Gemeng am Departement Aisne;
* Montaigu, eng fréier franséisch Gemeng am Departement Manche;
* Montaigu, eng franséisch Gemeng am Departement Vendée;
* Montaigu, eng franséisch Gemeng am Departement Jura;
* Montaigu-le-Blin, eng franséisch Gemeng am Departement Allier;
* Montaigu-la-Brisette, eng franséisch Gemeng am Departement Manche;
* Montaigu-les-Bois, eng franséisch Gemeng am Departement Manche;
* Montaigu-de-Quercy, eng franséisch Gemeng am Departement Tarn-et-Garonne;
* Saint-Martin-sous-Montaigu, eng franséisch Gemeng am Departement Saône-et-Loire.

### soss doruechter
* Montaigu (Haïti), eng Gemeng am Departement Nord, op Haiti;
* Montaigu-Zichem, de franséischen Numm vun der flämescher Gemeng Scherpenheuvel-Zichem, am Flämesche Brabant;
**Montaigu, de franséischen Numm vun der Sektioun Scherpenheuvel an där Gemeng.

### Bierger
* Pic du Montaigu, an de Pyrenäen;
* Montaigu, en Hiwwel am Departement Mayenne.

### Schlässer
* Schlass Montaigu (Saône-et-Loire)
* Schlass Montaigu (Meurthe-et-Moselle)

## Persounen
* Montaigu (Famill), eng anglo-normannesch Adelsfamill;
* Garin de Montaigu, Meeschter vum Malteeseruerden, (koum vu Montaigut (Puy-de-Dôme);
* Pierre de Montaigu, Meeschter vum Templeruerden;
* Henry Montaigu, franséische Chroniker an Auteur;
* Camille Montaigu, franséische Journalist.

## Literatur

* Romeo Montaigu (*Romeo Montecchi*), Haaptpersonnage vum William Shakespeare sengem Theaterstéck *[[Romeo and Juliet]]*.
Solomon Burke

De **Solomon Burke**, gebuer den 21. Mäerz 1940 zu Philadelphia, Pennsylvania, a gestuerwen den 10. Oktober 2010 zu Badhoevedorp (Fluchhafe Schipol), war en US-amerikanesche Gospel-, Rhythm and Blues-, Soul- a Countrysänger.

Hie gouf *The King of Rock n' Soul* genannt an ass, mam Sam Cooke oder Ray Charles, ee vun de Pionéier vun der Soulmusek. Säi bekanntste Stéck *Everybody Needs Somebody To Love*, gouf ë.&nbsp;a. vun The Rolling Stones an The Blues Brothers gecovert.

Säi leschten Optrëtt zu Lëtzebuerg war de 26. Juni 2009 um Knuedler am Kader vum Festival Summer in the city.

## Discographie
* *Solomon Burke* - 1962 (Kenwood)
* *Rock 'n' Soul* - 1962 (Atlantic)
* *The Rest of Solomon Burke* - 1965 (Atlantic)
* *I Wish I Knew* - 1968 (Atlantic)
* *King Solomon* - 1968 (Sequel)
* *Proud Mary* - 1969
* *King Heavy* - 1972
* *Electronic Magnetism* - 1972
* *I Have a Dream* - 1974
* *Back to My Roots* - 1975
* *Music to Make Love By* - 1975
* *Sidewalks, Fences & Walls* - 1979
* *Lord We Need a Miracle* - 1979
* *Get up and Do Something* - 1979
* *King of Rock 'n' Soul* - 1981
* *Take Me, Shake Me [live]* - 1983
* *Soul Alive!* - 1984
* *A Change Is Gonna Come* - 1986
* *Love Trap* - 1987
* *Into My Life You Came* - 1990
* *This Is His* - 1990
* *Homeland* - 1990
* *Soul of the Blues* - 1993
* *Live at House of Blues* - 1994
* *Definition of Soul* - 1997
* *We Need a Miracle* - 1998
* *Not by Water But Fire This Time* - 1999
* *Soulman* - 2002
* *Don't Give Up On Me* - 2002
* *The Incredible Solomon Burke at His Best* - 2002
* *The Apollo Album* - 2003
* *Make Do With What You Got* - 2005
* *Nashville* - 2006
* *Like A Fire* - 2008

## Um Spaweck
* Site officiel: « The King Solomon Burke »
* Plus d'info sur Solomon Burke
Gland

## Uertschaften

***[[Gland VD|Gland]]**, eng Schwäizer Gemeng am Kanton Vaud.
***[[Gland (Aisne)|Gland]]**, eng franséisch Gemeng am Departement Aisne.
***[[Gland (Yonne)|Gland]]**, eng franséisch Gemeng am Departement Yonne.

## Flëss

***[[Gland (Oise)|Gland]]**, en Niewefloss vun der Oise.
***[[Gland (Rhône)|Gland]]**, en Niewefloss vum Rhône.
***[[Gland (Doubs)|Gland]]**, en Niewefloss vum Doubs
Col de la Lèbe

De **Col de la Lèbe** ass en 914 m héije Col an der Gemeng Sutrieu am Departement Ain. Iwwer de Col leeft d'Departementale D8 déi vun der D904 tëscht Artemare à Virieu-le-Grand fortgeet an iwwer Belmont-Luthézieu op de Col féiert, an duerno weider iwwer Hauteville-Lompnes op Corlier wou se Uschloss un d'Departementalen D11 an D12 huet.

Intressant fir Vëlossportler ass d'Ascensioun vum Dall vum Séran vun Artemare aus mat Depart op enger Héicht vun 258 Meter. D'Streck fir op de Col ass 16,5&nbsp;km laang mat enger Pente vu 4 % an der Moyenne.

Vum Col huet ee bei klorem Wieder eng gutt Vue op de Grand-Colombier. 

## De Col am Tour de France
Den Tour de France ass bis elo [2020] zweemol iwwer de Col gefuer an zwar an der 7. Etapp vum Tour de France 2007 an an der 10. Etapp vum Tour 2012.

## Kuckeswäertes
* Den *[[Observatoire de la Lèbe]]*, mat engem themateschen Trëppelpad vun 2.300 Meter, mat Renseignementer iwwer de Sonnesystem, d'Meteo, an d'Planzen aus der Géigend.
* De *Mémorial de la Résistance*, mat enger Skulptur vum Eugène Quentric als Erënnerung un 160 Maquisarden aus dem Valromey an un d'Kämpf am Zweete Weltkrich tëscht de Membere vum Maquis de l'Ain et du Haut-Jura an dem Besatzer.
Artemare

**Artemare** ass eng franséisch Gemeng am Departement Ain an der Regioun Auvergne-Rhône-Alpes am Dall vum Séran um Fouss vum Col de la Lèbe.
Belmont-Luthézieu

**Belmont-Luthézieu** ass eng fréier franséisch Gemeng am Departement Ain an der Regioun Auvergne-Rhône-Alpes am Dall vum Séran.

Duerch d'Uertschaft féiert d'Departementale D8 déi vun Artemare op de Col de la Lèbe féiert.

## Geschicht
D'Gemeng Belmont-Luthézieu déi 1974 duerch d'Fusioun vun de fréiere Gemenge Belmont a Luthézieu entstanen ass huet hirersäits den 1. Januar 2019 mat de Gemenge Sutrieu, Lompnieu a Vieu fusionéiert fir déi nei Gemeng Valromey-sur-Séran ze bilden, an där s'eng delegéiert Gemeng ass.

## Nopeschgemengen
Outriaz

**Outriaz** ass eng franséisch Gemeng am Departement Ain an der Regioun Auvergne-Rhône-Alpes.

D'Gemeng läit an der *Combe du Val* tëscht de Biergrécker vum Bugey. Seng Nopeschgemenge si Lantenay, Corcelles a Vieu-d'Izenave.

Duerch d'Gemeng leeft déi kleng Baach *Flon* op där fréier eng Mille mat Seeërei stoung. Aus där Millen huet sech spéider e grousse Gemiels- an Holzhandel entwéckelt déi d'Basis ware vun engem vun de gréisste Seeëreisgruppen a Frankräich dem Grupp Monnet-Sève deen och haut nach am Stackhaus eng modern Seeërei bedreift.

Bis 1878 huet Outriaz zu der Gemeng Lantenay gehéiert.

## Um Spaweck
Iris Productions

**Iris Productions** ass eng anonym Filmproduktiounsgesellschaft (SA), déi am Joer 1986 vum lëtzebuergesche Filmproduzent, Theater- a Filmregisseur an Dréibuch- an Theaterauteur Nicolas Steil gegrënnt gouf.

Iris Productions produzéiert a verdreift Spillfilmer, Animatiounsfilmer an Dokumentarfilmer a follgende Sparten: Drama, Thriller, Comédie, Fantaisie, Abenteuer. Iris Productions produzéiert souwuel Kuerzfilmer wéi och Long-métragen, dorënner déi erfollegräich lëtzebuergesch Filmer Le club des chômeurs a Réfractaire.

## Filmographie
### Spillfilmer
* De force (2010)
* Forevermore (2010)
* Avant l'aube (2010)
* Illégal (2010)
* La petite chambre (2010)
* Dernier étage gauche gauche (2010)
* La dernière fugue (2010)
* Der Solist (2010)
* Une belle mort (2010)
* Contact High (2009)
* Humains (2009)
* Réfractaire (2009)
* Lingo Vino (2009)
* Tausend Ozeane (2008)
* Vault (2008)
* Luftbusiness (2008)
* Freigesprochen (2007)
* Deepfrozen (2006)
* La revanche (2004)
* Le club des chômeurs (2001)

### Dokumentarfilmer
* Mir wëllen net bleiwen (2010)
* Retour à Gorée (2007)

### Animatiounsfilmer
* The Way of the Cat (2011)
* Final cut (2011)
* Le vieil homme dans le brouillard (2010)
* Globi und der Schattenräuber (2003)
* The Magic Forest (1998)

## Um Spaweck
* Internetsäit vun Iris Productions SA
OLEFA

**OLEFA** ass e Content Management System, deen zu Lëtzebuerg entwéckelt gouf a gréisstendeels a Schoulen agesat gëtt. Mat OLEFA kënne Schoulen hir Internetsäit selwer ariichten a verwalten, Schüler kënnen zesummen Texter schreiwen an online setzen, a Schoulbibliothéike kënnen och online verwalt ginn. Donieft gëtt et och den AFELO, mat deem ee Biller kompriméieren an op d'Säite luede kann.

OLEFA an d'OLEFA-Educatiounskonzept goufen an de Joren 2000 an 2001 vum Jos Kirps entwéckelt. Vun 2001 bis 2002 gouf OLEFA vu Ka Communications vermaart, zanter Enn 2002 vermaart d'Firma EducDesign de Programm. An den 2000er Joren ass OLEFA déi populäerst Plattform an de Lëtzebuerger Primärschoule ginn. De Jos Kirps huet EducDesign 2008 verlooss a schafft elo net méi un OLEFA weider.

Am Ament benotzen iwwer 10.000 Schüler aus 36 Gemengen de Programm an hu sou méi wéi 60.000 Säite publizéiert. Landeswäit ginn iwwer 160.000 Bicher mam Bibliothéiksmodul vun OLEFA verwalt.

Zënter 2009 schafft de Jos Kirps um oli.lu, enger gratis Nofolgeplattform vun OLEFA déi d'Konzept weiderféiert, an déi ënner dem Numm Morzino och fir den internationale Public disponibel ass. Den oli.lu ass am November 2011 online gaangen, bis haut hu sech ronn 11.500 Leit ugemellt. Am September 2016 gouf den oli.education.lu als nei Plattform fir d'Grondschoul vum Educatiounsministère virgestallt a ka sou vu ronn 50.000 Schüler an Enseignante via IAM Login benotzt ginn.

## Um Spaweck
*OLEFA Website
*Informatiounen iwwer Schoulen, déi mat OLEFA schaffen
*De Jos Kirps iwwer d'Entwécklung vun OLEFA
*Historesch Informatiounen iwwer OLEFA
*Website vun EducDesign s.a.
*Oli.lu
*Oli.education.lu
Sutrieu

**Sutrieu** ass eng franséisch Uertschaft a fréier Gemeng am Departement Ain an der Regioun Auvergne-Rhône-Alpes.

Déi Gemeng déi 1974 duerch d'Fusioun vun de fréiere Gemenge Charancin, Sutrieu a Fitignieu entstanen ass huet hirersäits den 1. Januar 2019 mat de Gemenge Belmont-Luthézieu, Lompnieu a Vieu fusionéiert fir déi nei Gemeng Valromey-sur-Séran ze bilden, an där s'eng delegéiert Gemeng ass.

## Kuckeswäertes
*D*'Cascade des Puits des Tines*.
*Den Observatoire de la Lébe um Col de la Lèbe, mat engem themateschen Trëppelpad vun 2.300 Meter, mat Renseignementer iwwer de Sonnesystem, d'Meteo, an d'Planzen aus der Géigend.
Delux Productions

**Delux Productions** war eng anonym Filmgesellschaft (SA), déi zu Conter baséiert war. Si huet eng ganz Rëtsch Filmer koproduzéiert, déi zum Deel oder ganz zu Lëtzebuerg gedréint goufen.

Am Mee 2014 gouf Delux Productions vum Stater Handelsgeriicht fir faillite erkläert, well se beim Filmprojet *Sexual Healing*, e Bio-pic iwwer de Marvin Gaye, kee Koproduzent konnte fannen, awer schonn en Deel ofgedréint haten, an deementspriechend Dépensen ausstoungen.

## Filmographie
* 2010 *Belle du seigneur*
* 2010 *Rabelais*
* 2009 *Blackout*
* 2009 *[[House of Boys]]*
* 2008 *Les Dents de la Nuit* (a.k.a. La Nuit Medicis)
* 2007* The Murder of Princess Diana*
* 2007 *Flawless*
* 2006 *The Thief Lord*
* 2006 *Crusade in Jeans*
* 2004 *[[Tempesta]]*
* 2004 *[[Autobahnraser]]*
* 2004 *[[The Merchant of Venice (Film 2004)|The Merchant of Venice]]*
* 2003 *[[The Tulse Luper Suitcases - The Moab Story]]*
* 2003 *[[Girl with a Pearl Earring (Film)|Girl with a Pearl Earring]]*
* 2003 *Octane*
* 2003 *[[The Emperor's Wife]]*
* 2002 *Confessions of an Ugly Stepsister*
* 2002 *Moonlight*
* 2002 *She Me and Her*
* 2002 *[[Secret Passage]]*
* 2001 *Origine Contrôlée*
* 2001 *[[CQ]]*
* 2000 *Babs*
* 2000 *Falling Through*
* 2000 *[[Shadow of the Vampire]]*
* 2000 *[[La Chambre Obscure]]*
* 2000 *Christie Malry's Own Double Entry*
* 1999 *[[8 1/2 Women]]*
* 1998 *Nightworld: Pretty Girl Crossover*
* 1998 *Nightworld: Survivor*
* 1998 *Nightworld: Killer Deal*
* 1998 *Nightworld: Lost Souls*
* 1998 *Nightworld: 30 Years to Life*
* 1998 *Sands of Eden*
* 1998 *Nightworld: Riddler's Moon*
* 1998 *Abeltje*
* 1997 *[[An American Werewolf in Paris]]*
* 1996 *[[The Pillow Book]]*
* 1995 *The Way to Dusty Death*
* 1994 *Words upon the Window Pane*
* 1994 *The House that Mary Bought*
* 1994 *Decadence*
* 1994 *Red Eagle*
* 1994 *Marie Antoinette is niet dood*
* 1993 *A House in the Hills*
* 1993 *Vrouwenvleugel I, II, III*
* 1992 *Maigret et la Nuit du Carrefour*
* 1992 *Jewels*
* 1991 *One against the Wind*

## Um Spaweck
* Internetsäit vun Delux Productions SA
Paul Thiltges Distributions

**Paul Thiltges Distributions** war eng Filmproduktiounsgesellschaft, déi 1993 gegrënnt gouf an an der Stad Lëtzebuerg baséiert war. Matgrënner war de Paul Thiltges.

Se gouf de 6. Mäerz 2026 vum Handelsgeriicht fir faillite erkläert.

## Filmographie (Auswiel)
* Nuit Blanche (2011)
* Last Passenger (2011)
* Golden Horse (2011)
* La Vallée des Mobile-Homes (2011)
* Anduni (2011)
* Pipi, Pupu & Rosemary (2010)
* Schockela, Knätschgummi a brong Puppelcher (2010)
* Trouble no more (2010)
* Nous Trois (2010)
* Räuberinnen (2009)
* Der Fürsorger (2009)
* Sunny's time now (2008)

## Um Spaweck
* Paul Thiltges Distributions um Internet
Betty Fischer

D**'Betty** (oder och *Wetty*; fir richteg *Barbara*) **Fischer**, gebuer den 12. Oktober 1887 zu Wien, an och do gestuerwen den 12. Januar 1969, war eng éisträichesch Operettesopranistin, déi als "Lercherl von Hernals“ bekannt war.

D'Betty Fischer hat fir Néiesch geléiert, mä hat méi Goût fir d'Sange wéi fir d'Bitzen. Si huet Coursë geholl an hir Stëmm als Sopran mat iwwer dräianenghallef Oktaven ausgebilt. Si ass ë.&nbsp;a. noenee beim Raimundtheater beim Ronacher a beim Theater an der Wien opgetrueden, wou se hir éischt Roll als *Valencienne* an *[[Die lustige Witwe]]* hat.

Si stoung dacks mam Hubert Marischka zesummen op der Bün, an huet Tournéeën duerch ganz Europa gemaach. Well si Jiddin war, ass si 1933 emigréiert an eréischt 1947 hannescht op Wien gaangen. Wärend hirem Exil huet si vun 1938 un (bis?) zu Lëtzebuerg gewunnt.

Wéi se nees zu Wien war, ass se nëmme méi nach seelen opgetrueden. Si ass an héijem Alter, praktesch vergiess, gestuerwen.

1999 gouf zu Wien-Hernals de *Betty-Fischer-Weg* no hir genannt.
Billerfabrik

D**'Billerfabrik**, gekierzt **BiFa**, ass eng Filmgesellschaft, déi am Juni 2003 als S.à r.l. gegrënnt gouf.

D'Gesellschaft ass an dräi Beräicher aktiv:
* Fernsee-Produktioun
* Publicitéit & Relations publiques
* Media-Training
 
D'BiFa steet an enker Relatioun mat .dok - den oppene kanal, ass awer eng vu .dok onofhängeg Struktur.

## Filmographie (Auswiel)

## Um Spaweck
* D'BiFa um Internet
Lagnieu

**Lagnieu** ass eng franséisch Gemeng am Departement Ain an der Regioun Auvergne-Rhône-Alpes am Dall vum Rhône a läit an de Wéngerte vum Bugey.

Zu der Gemeng gehéieren nach d'Uertschafte Chanves, Le Charveyron, Posafol a Proulieu.

## Persounen déi mat der Gemeng ze dinn hunn
* De Wëssenschaftler a Journalist Claude Perroud ass do 1919 gestuerwen.
Chazey-sur-Ain

**Chazey-sur-Ain** ass eng franséisch Gemeng am Departement Ain an der Regioun Auvergne-Rhône-Alpes am Dall vum Ain.

Zu der Gemeng gehéieren nach d'Uertschafte Rignieu-le-Désert, L'Hôpital, Luizard a Le Port de Loyes.

An der Gemeng ass de *Parc du Cheval* e groussen Trainingszentrum fir Päerd.

## Persounen déi mat der Gemeng ze dinn hunn
* De Charles III. vun der Savoie koum do den 10. Oktober 1486 op d'Welt.
Saint-Sorlin-en-Bugey

**Saint-Sorlin-en-Bugey** ass eng franséisch Gemeng am Departement Ain an der Regioun Auvergne-Rhône-Alpes.
Joan Sutherland

D**'Joan Alston Sutherland**, DBE, gebuer de 7. November 1926 zu Sydney an New South Wales, a gestuerwen den 10. Oktober 2010 zu Montreux-Les-Avants an der Schwäiz, war eng australesch Sopranistin.

## Liewen
Mat 19 Joer huet si hire Studium um Conservatoire zu Sydney ugefaangen. No éischten Optrëtter an Australie goung si 1951 op London fir hir Ausbildung weiderzeféieren. Ee Joer méi spéit ass si am Mozart senger *[[Die Zauberflöte|Zauberflöte]]* am Royal Opera House am Covent Garden opgetrueden, wou hir Begabung als Koloratursopranistin entdeckt gouf.

Si huet sech zu enger vun de beschte Sängerinnen an hirem Fach entwéckelt an huet an de gréissten Operenhaiser gesongen: 1959 an der Wiener Staatsoper, 1960 an der Mailänner Scala an 1961 an der New Yorker Metropolitan Opera, wou si d'Titelpartie am Gaetano Donizetti senger *[[Lucia di Lammermoor]]* gesongen huet. Vun hire Fanne gouf se *La Stupenda*, „déi Wonnerbar“, genannt.

1961 gouf d'Joan Sutherland mam Order of the British Empire als Commander ausgezeechent an 1978 krut se den Titel Dame Commander. 1991 gouf se vun der Kinnigin Elizabeth II. mam Order of Merit ausgezéchent.

Si ass 1990 fir d'lescht opgetrueden. Dat war am Royal Opera House zu London an *[[Die Fledermaus]]*, zesumme mat dem Luciano Pavarotti an der Marilyn Horne.

Si war zanter 1954 mam australeschen Dirigent Richard Bonynge bestuet. Si hunn ee Jong, den Adam.

D'Joan Sutherland gëllt als eng vun de bedeitendste Sängerinne vum 20. Joerhonnert.

Sutherland gouf um Clarens VD Kierfecht begruewen. Nieft hirem Graf ass déi zukünfteg lescht Raschtplaz vun hirem Witmann.

## Um Spaweck
* FemBiographie Joan Sutherland
* D'Joan Sutherland an der däitscher an englescher Versioun an der Internet Movie Database
* Discographie vun der Joan Sutherland (englesch)
Camille Frieden

De **Camille Frieden**, gebuer den 1. August 1914 zu Meechtem, a gestuerwen den 23. Januar 1998 an der Stad Lëtzebuerg, war e lëtzebuergeschen Architekt, Moler an Auteur.

Vun 1972 bis 1982 war hie President vum Cercle artistique de Luxembourg.

Hie war de Brudder vun der Journalistin Maria Frieden.

## Bibliographie (Auswiel)
* *Kultur oder Untergang*, Dréckerei Hermann, 1947
* *Das Architekturschicksal des 20. Jahrhunderts*, 1992
* *Gedichte und Geganken*, 1996

## Literatur
* Wilhelm, Frank, 2007. Frieden, Camille. S. 179-180 in:
Bonne ville

Eng **Bonne ville** war am Mëttelalter an Europa eng Stad déi e besonnesche Statut hat, an doduerch eng méi oder manner priviligiéiert Relatioun mam Landeshär, wat hir, nieft verbréifte Flichten, eng gewëssen Autonomie ginn huet, an och Fräiheet vis-à-vis vun aneren Häre garantéiert huet.

## Kuckt och
*Bonnes villes liégeoises
*Bonnes villes de l'Empire
*Fräiheetsbréif

## Bibliographie

* Bernard Chevalier, *Les Bonnes villes de France du XIV au XVI*, Aubier-Montaigne, Paris, 1982; 345 Säiten.
* Albert Rigaudière, « Qu'est-ce qu'une bonne ville du Moyen Âge ? », dans *Gouverner la ville au Moyen Âge*, Paris, 1993, p.&nbsp;1-51.
* C.-J. Joset, *Les villes au Pays de Luxembourg (1196-1383)* ; Bréissel & Léiwen, 1940.
* L. Thirot, *Beaumont, Echternach, Diedenhofen, Grevenmacher. Versuch einer rechtsvergleichenden Untersuchung der bis zum Tode Heinrichs V., des Blonden (1281), im Gebiete Luxemburg erteilten Freiheitsbriefe* ; in: *Grevenmacher 1252-1952 - Festschrift zur 700-Jahrfeier des Freiheitsbriefes*, Gréiwemaacher (Drock: Impr. Paul Faber), 1952.
* Georges Despy, *Repères pour une définition de la Ville Médiévale* ; in: *Les petites villes en Lotharingie / Die kleinen Städte in Lotharingien - Actes des 6es journées lotharingiennes (25-27 octobre 1990)* ; in: *PSH / Publications de la Section historique (de l'Institut grand-ducal)*, Bd. 108 (Lëtzebuerg, 1992); Ss. 5-19.
* Georges Despy, *Villes, bourgades et franchises en Ardenne au Moyen-Âge* ; in: *Saint-Hubert d'Ardenne - Cahiers d'Histoire*, Bd. VI (Saint-Hubert, 1982); Ss. 3-22.
* Michel De Waha, *Bonnes villes, enceintes et pouvoir comtal en Hainaut aux XIV et XV siècles* ; in: *Villes et campagnes au Moyen Âge - Mélanges Georges Despy*, publizéiert vum J.-M. Duvosquel & A. Dierkens, Léck, 1991; Ss. 261-281.
* Amédée de Ryckel, *Histoire de la bonne ville de Waremme* ; anastalteschen Nodrock vun der Ausgab aus dem Joer 1889; Bréissel, 1981 (Éditions Culture et Civilisation); 192 Säiten.
Bonnes villes liégeoises

D**'Bonnes Villes liégeoises** ware fréier déi gréisst Uertschaften am Fürstentum Léck. Dës Uertschaften haten d'Recht Vertrieder an den États provinciaux ze hunn.

Bis 1651 waren en et 21 Stéck an du gouf d'Zuel op 23 festgeluecht. Déi lescht Stad déi als Bonne-Ville unerkannt gouf war Verviers, dat haaptsächlech wéinst senger ekonomescher Importenz, déi duerch d'Entwécklung vun der Textilindustrie, vu 1638 un, entstane war.

Et waren 12 sougenannte *Villes thioises* an 11 *Villes françoises*.

:*D'Villes françoises, oder wallounesch Stied, waren déi Stied wou franséisch geschwat gouf: 
:Châtelet, Ciney, Couvin, Dinant, Fosses-la-Ville, Huy, Léck, Thuin, Verviers, Visé, Waremme

:*D'Villes thioises, oder flämesch Stied, waren déi Stied wou flämesch geschwat gouf. Si waren all an der aktueller Provënz Limburg.
:Beringen, Bilzen, Bree, Hamont, Hasselt, Herk-de-Stad, Borgloon, Maaseik, Peer, Sint-Truiden, Stokkem, Tongeren.

D'Stied mat dem Statut Bonne ville, hate meeschtens och Rankmaueren.

## Um Spaweck
* Säit vum Fabrice Muller mat Kaart
Lavours

**Lavours** ass eng franséisch Gemeng am Departement Ain an der Regioun Auvergne-Rhône-Alpes.

Lavours ass haaptsächlech bekannt wéinst senge Mueren déi als Naturschutzgebitt klasséiert sinn.