1980

D'Joer **1980** huet op engem Dënschdeg ugefaangen. Et war e Schaltjoer.

## Evenementer
### Europa
* 30. Abrëll: D'Beatrix vun Oranien-Nassau gëtt Kinnigin vun Holland.
* 18. Mee: De Rudolf Kirchschläger gëtt eng 2. Kéier zum éisträichesche Bundespresident gewielt.
* : Bluddegt Attentat zu Bologna an der Gare.
* 14. August: Zu Gdańsk op der Lenin-Werft fänkt e Streik un, dee sech op d'ganz Land ausbreet.
* 26. September: Bommenattentat um Münchener *Oktoberfest*, 13 Doudeger an iwwer 200 Blesséierter.
* : Bei de Wale fir den däitsche Bundestag gewënnt den Helmut Schmidt, dee Kanzler bleift, géint de Franz Josef Strauß.

### Lëtzebuerg
* Mäerz: Déi sougenannt *[[Joerhonnertaffär]]* fänkt un hir Kreesser ze zéien.
* : Femmes en détresse maachen de *Foyer Domitilia* op.
* Juli: D'Post féiert véierstelleg Postcodë fir de Bréifverkéier an. 
* 21. November: De Gaston Thorn gëtt als President vun der EG-Kommissioun nominéiert.

### Afrika
* 12. Abrëll: De liberianesche President William Tolbert gëtt duerch e Militärputsch gestierzt a mat 27 anere Politiker an Zaldoten ëmbruecht.
* 18. Abrëll: Déi lescht brittesch Kolonie an Afrika, Simbabwe (fréier: Rhodesien), gëtt onofhängeg.

### Amerika
#### USA
 
* : De Ronald Reagan gewënnt d'Wale géint den Jimmy Carter.

#### Mëttel- a Südamerika
* 24. Mäerz: Den Äerzbëschof vun San Salvador, Oscar Arnulfo Romero gouf wärend enger Mass erschoss.

### Asien
* 17.–18. Mee: Manifestatioune géint den neie Regime a Südkorea ginn zu Gwangju brutal niddergeschloen; 207 Mënsche si gestuerwen, ronn 1000 schwéier blesséiert ginn.
* 12. September: Militärputsch an der Tierkei.

### Ozeanien & Pazifik
* 30. Juli: Vanuatu gëtt vu Frankräich a Groussbritannien onofhängeg.

### Noen Osten an Arabesch Welt
* 25. Abrëll: D'Befreiung vun de Geiselen an der amerikanescher Botschaft zu Teheran am Iran klappt net.
* 23. Juli: Israel erkläert Jerusalem zu senger *éiweger Haaptstad*.
* 22. September: Ufank vum Éischte Golfkrich tëscht dem Iran an dem Irak.

## Konscht a Kultur

### Molerei

### Literatur

### Musek
* 19. Abrëll: De Johnny Logan gewënnt fir Irland mam Lidd *[[What's Another Year?]]* de 25. Eurovision Song Contest zu Den Haag.

## Wëssenschaft an Technik
Den amerikanesche Fuerscher Alan Guth stellt d'Inflatiounstheorie vir.

## Katastrophen
* 18. Mee: De Mount St. Helens an den USA explodéiert an e 700&nbsp;m déiwe Krater entsteet, 62 Doudeger.
* 23. November: Äerdbiewen a Süditalien, zirka 3.000 Doudeger, 200.000 verléieren hiert Doheem.

## Sport
* 13. Februar: Zu Lake Placid fänken d'Olympesch Wanterspiller un.
* 25. Januar: De Walter Röhrl gewënnt d'Rallye vu Monte Carlo op engem Fiat Abarth 131.
* 19. Juli: Zu Moskau fänken d'Olympesch Summerspiller un; si ginn duerch vill westlech Länner wéinst dem sowjeteschen Amarsch an Afghanistan boykottéiert. Déi lëtzebuergesch Delegatioun boykottéiert de Boykott a fiert mat 3 Sportler dohin. 

### Foussball
* 27. Februar: Déi lëtzebuergesch Foussballnationalekipp verléiert zu Bréissel 0:5 géint Belsch.
* 26. Mäerz: Déi lëtzebuergesch Foussballnationalekipp verléiert zu Esch-Uelzecht 0:1 géint Uruguay.
* : Déi lëtzebuergesch Foussballnationalekipp gewënnt zu Medan, am Kader vum 'Marah Halim Cup 1980', 1:0 géint Thailand. De Gol fir d'Lëtzebuerger huet de Johny Clemens geschoss.
* : Déi lëtzebuergesch Foussballnationalekipp gewënnt zu Medan, am Kader vum 'Marah Halim Cup 1980', 3:2 géint Südkorea. D'Goler fir d'Lëtzebuerger hunn de Jeannot Reiter (2) a Marcel Di Domenico geschoss.
* 11. Mee: Déi lëtzebuergesch Foussballnationalekipp verléiert zu Medan, am Kader vum 'Marah Halim Cup 1980', 0:1 géint Japan.
* 13. Mee: Déi lëtzebuergesch Foussballnationalekipp verléiert zu Medan, am Kader vum 'Marah Halim Cup 1980', 0:2 géint Birma.
* 14. Mee: Déi lëtzebuergesch Foussballnationalekipp verléiert zu Medan, am Kader vum 'Marah Halim Cup 1980', 0:3 géint Südkorea.
* : De Foussballspiller Roby Langers geet vun der Union Lëtzebuerg bei Borussia Mönchengladbach.
* 10. September: Déi lëtzebuergesch Foussballnationalekipp verléiert an der Stad Lëtzebuerg, am Kader vun der Qualifikatioun fir d'Foussball-Weltmeeschterschaft 1982, 0:5 géint Jugoslawien.
* : Déi lëtzebuergesch Foussballnationalekipp verléiert an der Stad Lëtzebuerg 0:2 géint d'USA.
* 11. Oktober: Déi lëtzebuergesch Foussballnationalekipp verléiert an der Stad Lëtzebuerg, am Kader vun der Qualifikatioun fir d'Foussball-Weltmeeschterschaft 1982, 0:2 géint Italien.
* 19. November: Déi lëtzebuergesch Foussballnationalekipp verléiert zu Kopenhagen, am Kader vun der Qualifikatioun fir d'Foussball-Weltmeeschterschaft 1982, 0:4 géint Dänemark.

## Gebuer
* : Joëlle Elvinger, lëtzebuergesch Politikerin.
* 14. Januar: Carlos Alvarado Quesada, costa-ricaneschen Auteur a Politiker.
* 17. Januar: Grégory Rast, Schwäizer Vëlossportler
* 19. Januar: Jenson Button, F1-Pilot.
* 23. Januar: Patricia Gengler, lëtzebuergesch Volleyballspillerin.
* 29. Januar: Nelson Delgado Almeida Rosario, lëtzebuergesche Basketballspiller.
* 30. Januar: Marlene Weingartner, däitsch Tennisspillerin.
* 15. Februar: Jacques Molitor, lëtzebuergesche Filmregisseur.
*17. Februar: Brigitte Urhausen, lëtzebuergesch Schauspillerin.
* 20. Februar: Simone Schneider, däitsch-lëtzebuergesch Botanikerin.
* 21. Februar: Gilles Becker, lëtzebuergesche Basketballspiller.
* 25. Februar: Gusty Bausch, lëtzebuergesche Vëlossportler.
* : Filip Markiewicz, lëtzebuergesche Kënschtler.
* 12. Mäerz: Gregory Molitor, lëtzebuergesche Foussballspiller.
* 12. Mäerz: Ana Beus, lëtzebuergesch Basketballspillerin.
* 16. Mäerz: Félix Koch, lëtzebuergesche Filmregisseur an Dréibuchauteur.
* 19. Mäerz: Nathalie Toussing, lëtzebuergesch Basketballspillerin.
* 25. Mäerz: Bassirou Diomaye Faye, senegaleesesche Politiker.
* 30. Mäerz: Dan Spogen, lëtzebuergesche Radio-Speaker an Tëleesmoderator.
* 31. Mäerz: Sacha Rohmann, lëtzebuergesche Foussballspiller.
* : Jérémie Peiffer, lëtzebuergesche Foussballspiller.
* 15. Abrëll: Fränk Schleck, lëtzebuergesche Vëlossportler.
* : Ben Scheuer, lëtzebuergesche Politiker.
* 12. Mee: Rishi Sunak, brittesche Politiker.
* 13. Mee: Saskia Weides, lëtzebuergesch Basketballspillerin.
* : Tamim bin Hamad Al Thani, Staatschef vu Katar.
* : Laura Schroeder, lëtzebuergesch Regisseurin.
* : Christine Schaefers, lëtzebuergesch Basketballspillerin.
* 20. Juni: Tessy Bamberg-Schitter, lëtzebuergesch Foussballspillerin.
* 25. Juni: Paul Bollendorf, lëtzebuergesche Foussballspiller.
* 25. Juni: Inma Cuesta, spuenesch Schauspillerin.
* 30. Juni: Marc Burelbach, lëtzebuergesche Volleyballspiller.
* 26. Juli: Jacinda Ardern, neiséilännesch Politikerin.
* 27. Juli: Allan Davis, australesche Vëlossportler.
* 24. August: João Carlos Ferreira, lëtzebuergesche Foussballspiller.
* 26. August: Chris Pine, US-amerikanesche Schauspiller.
* : Gilles Birnbaum, lëtzebuergeschen Handballspiller.
* 12. September: Yao Ming, chineesesche Basketballspiller.
* 16. September: Michèle Schilt, lëtzebuergesch Volleyballspillerin.
* 20. September: Luc Thimmesch, lëtzebuergesche Foussballspiller.
* 24. September: Daniele Bennati, Italieenesche Vëlossportler.
* 15. Oktober: Tom Boonen, belsche Vëlossportler a Stroosseweltmeeschter 2005.
* 20. Oktober: Patrik Sinkewitz, däitsche Vëlossportler.
* 17. November: Santo Anzà, italieenesche Vëlossportler.
* 17. November: Sally Debra, lëtzebuergesch Basketballspillerin.
* : John Terry, englesche Foussballspiller.
* 11. Dezember: Tom Janin, lëtzebuergeschen Handballspiller.
* 12. Dezember: Guy Blaise, lëtzebuergesche Foussballspiller.
* 16. Dezember: Luc Schiltz, lëtzebuergesche Schauspiller.
* 20. Dezember: Ashley Cole, englesche Foussballspiller.
*  Natalie Silva, lëtzebuergesch Politikerin.

## Gestuerwen
* 23. Januar: Théodore Noesen, lëtzebuergesche Schlässer a Politiker.
* 23. Januar: Lil Dagover, däitsch Schauspillerin.
* 26. Januar: Harry Hemley Plaskett, kanadeschen Astronom.
* 19. Februar: Philippe Schneider, lëtzebuergesche Filmregisseur.
* 19. Februar: Bon Scott, schottesche Museker.
* 22. Februar: Alfred Andersch, däitsche Schrëftsteller.
* 22. Februar: Oskar Kokoschka, éisträichesche Moler a Schrëftsteller.
* 22. Februar: Jean Wolter, lëtzebuergesche Journalist a Politiker.
* 26. Februar: Mario Mattoli, italieenesche Filmregisseur.
* : Jean Peusch, lëtzebuergesche Mëller a Politiker.
* 5. Mäerz: Edouard Pierret, lëtzebuergesche Professer an Auteur.
* : Roland Armontel, franséische Schauspiller.
* : Olga Tschechowa, däitsch Schauspillerin.
* 12. Mäerz: Ernő Gerő, ungaresche Politiker.
* 24. Mäerz: Óscar Romero, salvadoranesche Geeschtlechen.
* 24. Mäerz: Jean Peters, lëtzebuergesche Modelleur an Aulebäcker.
* 30. Mäerz: Pierre Schaack, lëtzebuergeschen Architekt.
* 31. Mäerz: Jesse Owens, US-amerikanesche Liichtathleet.
* : Sarah Vaughan, US-amerikanesch Sängerin.
* : Jean Urbany, lëtzebuergesche Lokalpolitiker. 
* 15. Abrëll: Jean-Paul Sartre, franséische Philosoph a Schrëftsteller.
* 20. Abrëll: Helmut Käutner, däitsche Filmregisseur, Schauspiller, Dréibuchauteur a Filmproduzent.
* 22. Abrëll: Fritz Straßmann, däitsche Cheemiker.
* 27. Abrëll: Mario Bava, italieenesche Filmregisseur.
* 29. Abrëll: Alfred Hitchcock, brittesche Regisseur.
* : Josip Broz Tito, Staatspresident vu Jugoslawien.
* 10. Mee: Henri Crémieux, franséische Schauspiller.
* 10. Mee: Leslie Peltier, US-amerikaneschen Astronom.
* : Henry Miller, US-amerikanesche Schrëftsteller.
* 16. Juni: Alex Werné, lëtzebuergesche Gewerkschaftler a Politiker.
* 21. Juni: Bert Kaempfert, däitschen Orchesterleeder, Museksproduzent, Arrangeur a Komponist.
* 22. Juni: Albert Goldmann, lëtzebuergesche Jurist.
* 27. Juni: Marcel Fischbach, lëtzebuergesche Politiker.
* : Emile Raus, lëtzebuergesche Jurist.
* 12. Juli: Arsène Mersch, lëtzebuergesche Vëlossportler.
* 17. Juli: Jos Schummer, lëtzebuergesche Ringer an Olympionik.
* 24. Juli: Peter Sellers, brittesche Schauspiller.
* 26. Juli: Gaby Sylvia, italieenesch Schauspillerin.
* 27. Juli: Mohammad Rezah Pahlavi, Schah vum Iran.
* 11. August: Willi Forst, éisträichesche Filmregisseur a -schauspiller.
* 15. August: Hary Haagen, lëtzebuergesche Schauspiller.
* 20. August: Joe Dassin, US-amerikanesche, franséischsproochege Sänger.
* 26. August: Tex Avery, US-amerikaneschen Zeechentrickfilm-Moler a -regisseur.
* : Bobby Todd, däitsche Schauspiller.
* 17. September: Anastasio Somoza Debayle, nicaraguanesche Staatspresident.
* 18. September: Joseph Haupert, lëtzebuergesche Politiker.
* 24. September: John Bonham, Batteur vun der Grupp *[[Led Zeppelin]]*.
* 25. September: Lewis Milestone, US-amerikanesche Filmregisseur.
* : Maria Holst, éisträichesch Schauspillerin.
* 10. Oktober: François Huberty, lëtzebuergeschen Ingenieur.
* 14. Oktober: Jean-François Adam, franséische Schauspiller a Regisseur.
* 18. Oktober: Denise Probst-Massin, belsch-lëtzebuergesch Kënschtlerin.
* 21. Oktober: Paul Thibeau, Direkter vum LGL a Member vum Staatsrot.
* 23. Oktober: Auguste Trémont, lëtzebuergesche Sculpteur a Moler.
* : Albert Cremmer, lëtzebuergesche Lokalpolitiker.
* : Steve McQueen, US-amerikanesche Schauspiller.
* 21. November: Walter Rilla, däitsche Schauspiller, Filmregisseur an Dréibuchauteur.
* 22. November: Mae West, US-amerikanesch Schauspillerin.
* 24. November: George Raft, US-amerikanesche Schauspiller.
* 29. November: Joel Hurstfield, britteschen Historiker.
* : Romain Gary, franséische Resistenzler, Diplomat, Schrëftsteller, Filmregisseur an Dréibuchauteur.
* : John Lennon, ex-Beatles Museker.
* 24. Dezember: Karl Dönitz, däitsche Groussadmirol.
* 26. Dezember: Charles Reichling, lëtzebuergeschen Diplomat.
* 31. Dezember: Raoul Walsh, US-amerikanesche Filmregisseur.

## Um Spaweck