Hedy Lamarr

D**'Hedy Lamarr**, gebuer als *Hedwig Eva Maria Kiesler* den 9. November 1914 zu Wien, a gestuerwen den 19. Januar 2000 zu Altamonte Springs a Florida, war eng éisträichesch-US-amerikanesch Filmschauspillerin. Do dernieft ass si och, zesumme mam Komponist George Antheil, d'Erfinderin vum Procédé vum Frequenzsprong, deen haut eng wichteg Roll an der Mobilfunktechnik spillt.

## Liewen
No e puer FIlmer, dorënner *[[Man braucht kein Geld]]* mam Heinz Rühmann a mam Hans Moser, hat si 1933 d'Haaptroll am tschechoslowakesch-éisträichesche Film *Symphonie der Liebe* (besser bekannt ënner dem Titel *[[Ekstase (Film)|Ekstase]]*), deen héich Welle geschloen huet, well se doran e puermol plakeg duerch d'Gewan leeft, an eng Groussopnam vun hirem Gesiicht weist, wéi se Plaiséier an enger Libeszeen huet.

1933 huet se de Wiener Industriellen a Waffefabrikant Fritz Mandl bestuet, deen hir verbueden huet, ze filmen, an dee mam Mussolini a mam Hitler Geschäfter gemaach huet. 1937 hat s'es genuch dovun, an ass iwwer Paräis op London geflücht. Do gouf se vum Louis B. Mayer fir d'MGM ënner Kontrakt geholl, woubäi se hire Pseudonym *Hedy Lamarr* krut a mat hir als "schéinst Fra vun der Welt" Reklamm gemaach gouf. Hiren éischten Hollywoodfilm *[[Algiers (Film)|Algiers]]* (1938) mam Charles Boyer huet direkt ageschloen, an hire Stil gouf vu ville Schauspillerinne kopéiert. Hire gréisste finanzielle Succès war *[[Samson and Delilah (1949)|Samson and Delilah]]* (1949) vum Cecil B. DeMille.

D'Hedy Lamarr ass haut och bekannt fir 1942 zesumme mam Komponist George Antheil e Patent ugemellt ze hunn, fir Torpedoen iwwer Funk ze steieren, bei deem d'Frequenz ëmmer nees wiesselt. E gouf awer net vum amerikanesche Militär agesat. Haut kënnt de gläichzäitege Frequenzwiessel (*frequency-hopping*) an der Kommunikatiounstechnik zum Beispill bei Bluetooth-Verbindungen oder bei der GSM-Technik zum Asaz.
## Filmographie
* 1930: *[[Geld auf der Straße]]* - Regie: Georg Jacoby - Haaptacteuren: Lydia Pollman, Georg Alexander
* 1931: *[[Die Koffer des Herrn O. F.]]* - Regie: Alexis Granowsky - Haaptacteuren: Alfred Abel, Peter Lorre
* 1931: *[[Die Blumenfrau von Lindenau]]* - Regie: Georg Jacoby - Haaptacteuren: Hansi Niese, Renate Müller
* 1932: *[[Man braucht kein Geld]]* - Regie: Carl Boese - Haaptacteuren: Heinz Rühmann, Hans Moser
* 1933: *[[Ekstase (Film)|Ekstase]]* - Regie: Gustav Machatý - Haaptacteuren: Aribert Mog, Leopold Kramer
* 1938: *[[Algiers (Film)|Algiers]]* - Regie: John Cromwell - Haaptacteuren: Charles Boyer, Joseph Calleia
* 1939: *[[Lady of the Tropics]]* - Regie: Jack Conway - Haaptacteuren: Robert Taylor, Joseph Schildkraut
* 1939: *[[I Take This Woman]]* - Regie: W.S. Van Dyke - Haaptacteuren: Spencer Tracy, Verree Teasdale
* 1940: *[[Boom Town]]* - Regie: Jack Conway - Haaptacteuren: Clark Gable, Spencer Tracy
* 1940: *[[Comrade X]]* - Regie: King Vidor - Haaptacteuren: Clark Gable, Oskar Homolka
* 1941: *[[Come Live with Me]]* - Regie: Clarence Brown - Haaptacteuren: James Stewart, Ian Hunter
* 1941: *[[H. M. Pulham, Esq.]]* - Regie: King Vidor - Haaptacteuren: Robert Young, Robert Young
* 1941: *[[Ziegfeld Girl]]* - Regie: Robert Z. Leonard, Busby Berkeley - Haaptacteuren: James Stewart, Judy Garland
* 1942: *[[Crossroads (Film)|Crossroads]]* - Regie: Jack Conway - Haaptacteuren: William Powell, Claire Trevor
* 1942: *[[Tortilla Flat (Film)|Tortilla Flat]]* - Regie: Victor Fleming - Haaptacteuren: Spencer Tracy, John Garfield
* 1942: *[[White Cargo]]* - Regie: Richard Thorpe - Haaptacteuren: Walter Pidgeon, Frank Morgan
* 1943: *[[The Heavenly Body]]* - Regie: Alexander Hall - Haaptacteuren: William Powell, James Craig
* 1944: *[[Experiment Perilous]]* - Regie: Jacques Tourneur - Haaptacteuren: George Brent, Paul Lukas
* 1944: *[[The Conspirators]]* - Regie: Jean Negulesco - Haaptacteuren: Paul Henreid, Sydney Greenstreet
* 1945: *[[Her Highness and the Bellboy]]* - Regie: Richard Thorpe - Haaptacteuren: Robert Walker, June Allyson
* 1946: *[[The Strange Woman]]* - Regie: Edgar G. Ulmer - Haaptacteuren: George Sanders, Louis Hayward
* 1947: *[[Dishonored Lady]]* - Regie: Robert Stevenson - Haaptacteuren: Dennis O'Keefe, John Loder
* 1948: *[[Let's Live a Little]]* - Regie: Richard Wallace - Haaptacteuren: Robert Cummings, Anna Sten
* 1949: *[[Samson and Delilah (Film 1949)|Samson and Delilah]]* - Regie: Cecil B. DeMille - Haaptacteuren: Victor Mature, George Sanders
* 1950: *[[A Lady Without Passport]]* - Regie: Joseph H. Lewis - Haaptacteuren: John Hodiak, James Craig
* 1950: *[[Copper Canyon]]* - Regie: John Farrow - Haaptacteuren: Ray Milland, Macdonald Carey
* 1951: *[[My Favorite Spy]]* - Regie: Norman Z. McLeod - Haaptacteuren: Bob Hope, Francis L. Sullivan
* 1954: *[[L'amante di Paride]]* - Regie: Marc Allégret, Edgar G. Ulmer - Haaptacteuren: Massimo Serato
* 1954: *[[I cavalieri dell'illusione]]* - Regie: Marc Allégret - Haaptacteuren: Gérard Oury, Cesare Danova
* 1957: *[[The Story of Mankind]]* - Regie: Irwin Allen - Haaptacteuren: Ronald Colman, Groucho Marx
* 1958: *[[The Female Animal]]* - Regie: Harry Keller - Haaptacteuren: Jane Powell, George Nader

## Autobiographie
* Hedy Lamarr: *Ecstasy and Me. My Life as a Woman*. Bartholomew House, New York 1966.

## Literatur
* Jochen Förster (Bearbeiter), Anthony Loder: *Hedy Darling.* Hollywood-Ikone, Technik-Pionierin, gefallener Stern. Das filmreife Leben der Hedy Lamarr erzählt von ihrem Sohn [Anthony]. Ankerherz, Hollenstedt 2012, ISBN 978-3-940138-25-5; revidierte Neuausgabe: *Mrs. Bluetooth. Die Geschichte eines vergessenen Genies - erzählt von ihrem Sohn*, Ankerherz, Hollenstedt 2014, ISBN 978-3-940138-46-0.
* Richard Brem, Theo Ligthart (Hrsg.): *Hommage à Hedy Lamarr.* In: *Sumpfbuch* Band 7. Edition Selene, Wien, 1999, ISBN 3-85266-107-2 
* Peter Kranzpiller: *Hedy Lamarr.* In: *Stars der Kinoszene* Band 13, Eppe, Bergatreute 1997, ISBN 3-89089-683-9.
* Richard Rhodes: *Hedy's Folly. The Life and Breakthrough Inventions of Hedy Lamarr, the Most Beautiful Woman in the World.* Doubleday, New York City 2011, ISBN 978-0-385-53438-3.
* Christopher Young: *The Films of Hedy Lamarr.* Citadel Press, Secaucus 1980, ISBN 0-8065-0698-9 (Erstauflage 1978).

## Um Spaweck

* Jörg Albrecht, Klemens Polatschek: ''Deconstructing Hedy Lamarr''. In: *Frankfurter Allgemeine Sonntagszeitung*, 21. Mai 2006.
* hedy-lamarr.org - Fansite
* ''Sexbombe in geheimer Mission''. einestages