open-index/open-wikipedia-markdown huggingface dataset:
Luxembourg

**Luxembourg** ass:

* de franséischen an engleschen Numm fir d'Land Lëtzebuerg a fir d'Stad Lëtzebuerg an als sollechen och Bestanddeel vu villen Nimm vun Entreprisen, Veräiner, Publikatiounen, asw.

Ausserdeem fënnt een en erëm bei:

* geographesche Bezeechnungen:
** Province du Luxembourg an der Belsch
** Bouy-Luxembourg, eng Uertschaft am franséischen Departement Aube
*Gebaier a Plazen:
** Gare de Bruxelles-Luxembourg a
** Place du Luxembourg zu Ixelles (Haaptstadregioun Bréissel)
** Place de Luxembourg an der franséischer Gemeng Dormans
** Palais du Luxembourg zu Paräis, an dono genannt:
*** Jardin du Luxembourg
*** Musée du Luxembourg 
*** Luxembourg, eng Mark vu Gaardestill aus der Collectioun vum Fabrikant *Fermob*, genannt nom Modell deen 2002 fir de Jardin du Luxembourg entworf gouf
*** Gare du Luxembourg (RER)
*** de wéineg gebräichlechen offiziellen Numm vum 6. Arrondissement vu Paräis.
** D'Ferme du Luxembourg op der D944 bei Hermonville an der Marne
** D'Nécropole nationale «Le Luxembourg» - « Le moulin de Cauroy »
** D'Ferme du Luxembourg zu Dixmont an der Yonne
** De Bastion Luxembourg zu Diddenuewen
*Familljennimm:
** Eli Luxembourg, en israeelesch russesch-sproochege Schrëftsteller a Boxsportler
** Thuur Luxembourg, en hollännesche Museker
* engem Film vum Myroslav Slaboshpytskiy: Luxembourg (Film)
* engem Asteroid: (2713) Luxembourg
* engem Museksalbum vun der Grupp The Bluetones: Luxembourg (Album)
* enger lëtzebuergescher Dageszeitung (1935-1940) mam Ënnertitel "journal du matin": .
* engem Schëff aus der Victory-Klass: SS Luxembourg Victory
* vun e puer Tanksen ë. a. en M10 Juegdpanzer vum 2. franséischen Dragounerregiment (3. Schwadroun) an en M4 A2 vum 5. Afrikanesche Jeeërregiment
## Kuckt och
* Luxemburg
* Lëtzebuerg
* Ljuksemburg
Wettingen

**Wettingen** (op Alemannesch: Wettige) ass eng Gemeng am Kanton Aargau an der Schwäiz.

Wettingen läit op der Limmat.

## Um Spaweck
* Site vun der Gemeng Wettingen
Schlass vu Froidcourt

D**'Schlass vu Froidcourt** steet an der belscher Provënz Léck op engen Südhank dee sech op d'Amblève, tëscht Stoumont a La Gleize, erofzitt.

D'Schlass gouf tëscht 1912 an 1919 no Pläng vun den Architekten Hanssen a Bourguignon, vu Spa, gebaut. Et erënnert staark u verschidde Schlässer vun der Loire
Shadow of the Vampire

De Film ***Shadow of the Vampire*** ass eng US-amerikanesch-lëtzebuergesch-brittesch Koproduktioun vum E. Elias Merhige aus dem Joer 2000.

## Ëm wat geet et am Film?
De Film erzielt op eng fantastesch Manéier d'Dréiaarbechte vum Film *[[Nosferatu - Eine Symphonie des Grauens]]* aus dem Joer 1922 vum Friedrich Wilhelm Murnau. Den Haaptacteur Max Schreck (Willem Dafoe) spillt dobäi de Vampir Grof Orlock sou realistesch, datt der Filmcrew d'Dronkenellen ausginn...

## Soss
*Shadow of the Vampire* ass zu engem groussen Deel an de Studioe vun Delux Productions zu Conter hiergestallt ginn. Et sinn och verschidden Zeenen um Gehaansbierg zu Diddeleng, op der Eisebunnsstreck Fond-de-Gras - Péiteng an zu Veianen an der Buerg gedréint ginn.

## Kuckt och
* Lëscht vu lëtzebuergesche Filmer

## Um Spaweck
Leonel Fernández

De **Leonel Antonio Fernández Reyna**, gebuer de 26. Dezember 1953 zu Santo Domingo, ass e Jurist a Politiker. Hie war vun 1996 bis 2000 a vun 2004 bis 2012 Staatspresident an der Dominikanescher Republik.

Als Kand ass hie mat senger Familljen op New York an d'USA emigréiert, wou hien opgewuess ass. Duerno goung hien nees zeréck an d'Dominikanesch Republik fir Droit ze studéieren.

Hien huet sech dunn och politesch engagéiert a gouf an den 1970er Joren en enke Mataarbechter vum Juan Bosch, dem fréieren dominikanesche Staatspresident, den 1963 duerch ee Militärputsch gestierzt gi war.

Als Kandidat vun der sozialdemokratescher *Partido de la Liberación Dominicana* (PLD) gouf hien 1996 eng éischt Kéier fir véier Joer zum President vu sengem Land gewielt. De 16. Mee 2004 gouf en op en Neits an dat Amt gewielt, an op den Dag genee 4 Joer duerno erëmgewielt.

## Um Spaweck

* Biographie (englesch, franséisch)
Heinrich Theodor Weber

Den **Heinrich Theodor Weber**, gebuer 1930, a gestuerwen 2001, war en däitschen Diplom-Ingenieur an Auteur.

Den H. Weber hat eng Karriär am technesche Verwaltungsdéngscht vum Land Rheinland-Pfalz gemaach. Hie huet sech besonnesch gutt mat alles, wat mat der däitsch-lëtzebuergescher Grenz ze dinn huet auskannt.

## Wierker
**Der Wasserlauf als Staatsgrenze.* Trier, H. Weber, 1981.
**Grenzvermessung Deutschland-Luxemburg.* Koblenz, Landesvermessungsamt Rheinland-Pfalz, 1984.
**Die preußische Katasterverwaltung im Regierungsbezirk Trier*. Koblenz, Landesvermessungsamt Rheinland-Pfalz, 1991.	
**Brücken über die deutsch-luxemburgische Grenze.* Blieskastel, Gollenstein Verlag, 1997, 422 S. ISBN 3930008610.

## Gielercher
*
Regionalbunn

Als **Regionalbunn**, oder kuerz **RB** bezeechent een zu Lëtzebuerg an am däitschsproochege Raum eng Kategorie vun Zich déi an all Gare hale bleiwen. Si stellen d'Grondlag vu jiddwer Eisebunnsreseau duer, well se déi lokal Garë mat de regionalen an iwwerregionale Garë verbannen.

## Regionalbunnen zu Lëtzebuerg
Zu Lëtzebuerg circuléiere Regionalbunnen um ganze Reseau. Et besteet fir de ganzen nationale Reseau Stonnentaktbetrieb, dat heescht et kann ee vu jiddwer Gare am Land een Zuch pro Stonn a Richtung Lëtzebuerg kréien. Op der Achs Rodange-Lëtzebuerg-Ettelbréck besteet ausser sonndes, souguer en Hallefstonnentakt.

Nieft dem nationale Reseau, fueren d'Regionalbunne vun den CFL och bis op Arel an Attem.

Zu Lëtzebuerg ginn d'Regionalbunne virun allem mat CFL 2000 an CFL 2200 Automotricen an CFL-Dosto-Voiturë gefuer.
D'SNCB assuréiert op der CFL-Linn 5 eng Rei Regionalbunne mat hiren AM 96.

## Regionalbunnen an der Belsch
An der Belsch lafen d'Regionalbunnen ënner dem Numm L Zuch.

## Regionalbunnen an Däitschland
An Däitschland heeschen d'Regionalbunnen *[[Regionalbahn]]*. Si ersetzen zanter 1987 den Nahverkehrszug a sollen net mam Regional-Express verwiesselt ginn.

## Regionalbunnen a Frankräich
A Frankräich heeschen d'Regionalbunnen Omnibussen, a lafen am TER.

## Regionalbunnen an Holland
An Holland heeschen d'Regionalbunne vun den Nederlandse Spoorwegen *Sprinter*, bei Connexxion, Syntus, Arriva a Keolis heesche se "Stoptrein" (*Stopzuch*). NS huet den Numm *Stoptrein* bis 2007 benotzt.
Fluchhafen Tân Sơn Nhất

De **Fluchhafen Tân Sơn Nhất** (vi: Sân bay quốc tế Tân Sơn Nhất) läit ongeféier 6&nbsp;km süd-westlech vun Ho-Chi-Minh-Stad, Dong Nam Bo am Vietnam.

1930 gouf de Fluchhafen offiziell ageweit.

De Fluchhafen huet 2 Haaptpiste vun 3.800 an 3.200 Meter Längt.

## Um Spaweck

* Offiziell Säit vum Tan Son Nhat Airport
* Offiziell Säit vun der Southern Airports Corporation (SAC)
Ho-Chi-Minh-Stad

**Ho-Chi-Minh-Stad**, op Vietnameesesch: **Thành phố Hồ Chí Minh**, ass déi ekonomesch wichtegst Stad am Vietnam a mat 7.132.940 Awunner  och déi gréisst Stad am Land.

D'Stad ass 1976, no der Vereenegung vum Nord- a Südvietnam, nom fréiere President vum Nordvietnam, dem Ho Chi Minh benannt ginn. Virdrun huet se Saigon geheescht a war d'Haaptstad vum Südvietnam.

De Fluchhafe Tan Son Nhat läit 6&nbsp;km vum Zentrum ewech.

## Um Spaweck

* Offiziell Websäit
Juan Manuel Santos

De **Juan Manuel Santos Calderón**, gebuer den 10. August 1951 zu Bogotá, ass e kolumbianesche Geschäftsmann, Politiker a fréiere Verdeedegungsminister vu sengem Land. Hie war vum 7. August 2010 bis de 6. August 2018 President vu Kolumbien.

Scho säi Groussmonni, den Eduardo Santos, war vun 1938 bis 1942 President vu Kolumbien. Säi Papp, den Enrique Santos, war iwwer 50 Joer Zeitungsediteur, a säi Koseng, de Francisco Santos war Vizepresident vu sengem Virgänger, dem Álvaro Uribe.

2016 krut hien de Friddensnobelpräis als Unerkennung fir seng Beméiungen, de joerzéngtelaange Biergerkrich a sengem Land op en Enn ze bréngen.

## Um Spaweck
Humains

***Humains*** ass e franséisch, lëtzebuergesch, Schwäizer Horrorfilm vum Jacques-Olivier Molon a Pierre-Olivier Thevenin aus dem Joer 2009. 
## Ëm wat geet et am Film?
Dräi Wëssenschaftler maachen eng Fuerschungsrees an d'Schwäizer Alpen. An engem entleeënen Dall maache s'eng sensationell Entdeckung...

## Um Spaweck
Heeschenuerden

En **Heeschenuerden** ass eng reliéis Uerdensgemeinschaft, déi sech als Reegel operluecht huet, am Prinzip weeder individuellen nach kollektive Besëtz ze hunn. Hir Memberen hunn en Aarmutsschwuer geleescht, fir hirer Iwwerzeegung no mat sou enger besonnesch renger Liewensform dem Beispill vu Jesus Christus nozeäiferen an all hir Zäit an Energie hirem reliéise Wierken ze schenken. Si sinn dowéinst haaptsächlech op d'Baarmhäerzegkeet vun hire Matmënschen ugewisen.
Bréck vun Targnon

D**'Bréck vun Targnon** ass eng Eisebunnsbréck op der Streck Rivage-Gouvy um Kilometerpunkt 41,86 nordwestlech vun der klenger Uertschaft Targnon.

Ënner der Bréck féiert d'N 645 erduerch. Et ass eng Boubréck aus arméiertem Bëtong déi op de baussenzege Facë mat Hasteng aus der Géigend agekleet ass. De Bou huet um Niveau vun der Strooss ronn 15 Meter, an den Tablier huet der 20.
Boissy-sans-Avoir

**Boissy-sans-Avoir** ass eng franséisch Gemeng am Departement Yvelines an der Île-de-France.

Si läit am Zentrum vun der Plaine de Monfort-l'Amaury eng 27 Kilometer westlech vu Versailles.

## Besonnesches
Um Kierfecht vun der Gemeng ass d'Romy Schneider an hire Bouf David begruewen.

## Um Spaweck
Julia Gillard

D**'Julia Eileen Gillard**, gebuer den 29. September 1961 zu Barry, (Wales, Groussbritannien), ass eng australesch Politikerin.

Si war vum 24. Juni 2010 bis de Summer 2013 Premierministesch vun Australien. Si hat an där Funktioun de Kevin Rudd ofgeléist, nodeem se un d'Spëtzt vun der Australian Labor Party (ALP) gewielt gi war. Virdru war si Vizepremière ënner dem Rudd an zanter 1998 Deputéiert vun der ALP am Representantenhaus.

Si hat op den Universitéite vun Adelaide a Melbourne studéiert an e *Bachelor of arts*-Ofschloss a Geeschteswëssenschaften an an Droit gemaach. Zanter 1987 huet si an engem Affekotebüro geschafft. Politesch engagéiert huet si sech fir d'éischt an enger Studentegewerkschafte op der Uni.

## Um Spaweck

* Official Federal HOR webpages for Julia Gillard
* Official Federal Ministrial webpages for Julia Gillard
Yukio Hatoyama

De **Yukio Hatoyama** (Japanesch: 鳩山 由紀夫, *Hatoyama Yukio*), gebuer den 11. Februar 1947 zu Bunkyo, Tokio, ass e japanesche Politiker.

Hien ass de Generalsekretär vun der Demokratescher Partei vu Japan. Als Resultat vun de Parlamentswalen am August 2009, wou d'Liberal-demokraten eng Néierlag hu missen astiechen, gouf hie Premierminister vu Japan.

Den 2. Juni 2010 ass hien op Drock vu senger Partei zeréckgetrueden. Hien hat d'Walverspriechen net agehalen, d'amerikanesch Air-force-base zu Ginowan, op der Insel Okinawa, zouzemaachen.

## Um Spaweck
Benigno Aquino III.

De **Benigno Simeon Cojuangco Aquino III**, gebuer den 8. Februar 1960 zu Manila, a gestuerwen de 24. Juni 2021, war e philippinnesche Politiker.

Hien huet den 10. Mee 2010 d'Wale gewonnen an war vumm 30. Juni 2010 bis 2016 de 15. President vun de Philippinnen. Virdru war e Senator.

De Benigno Aquino ass de Jong vun der fréierer Presidentin Corazón Aquino, der Wittfra vum fréiere Senator Benigno Aquino Jr.,

Hien ass net bestuet an huet och keng Kanner.

## Um Spaweck
Poterne

Eng **Poterne** ( **Ausfallpforte**;  **Postern**) bezeechent eng sekundär Paart oder Dier an enger Befestegungsmauer. Am Géigesaz zu enger Paart ass si méi kleng a schwaach befestegt. Meeschtens ka si awer vun engem anere Festunsgwierk aus verdeedegt ginn. Den Numm kënnt warscheinlech aus dem Laténgesche *posterus*, also wat hannen ass.

## Militäresch Funktioun

Poternë si kleng Dieren oder Paarten, déi op Plaze leien déi net direkt vun engem Géigner anzegesi sinn, zum Beispill an engem Gruef, an engem Hang oder op där Säit vun enger befestegter Anlag, wou en Ugrëff am onwarscheinlechsten ass. Si hunn et dofir de Verdeedeger erlaabt, méi oder manner onopfälleg aus enger Festung eraus, oder an eng Festung eran ze goen. Am Belagerungsfall konnt aus enger Poterne eraus, wann déi eigentlech Paart belagert war, eng Sortie gemaach ginn. Dofir hu si am Däitschen och nach den Numm „*Ausfallpforte*“. Poternë ware meeschtens sou gebaut, datt si indirekt, dat heescht vun engem anere Festungswierk aus, konnte verdeedegt ginn.

A Friddenszäite si Poternen als Paarte benotzt ginn, duerch déi e klengen Deel vum Trafic gelaf ass, also ewech vun de groussen Accèsen. Am Krichsfall konnte si zougemauert ginn, wann d'Gefor bestoung, datt en direkten Ugrëff géif déi Plaz viséieren.

Am bastionéierte Festungsbau ass de Poternen eng reng militäresch Bedeitung zoukomm: si goufen a Courtinen integréiert, ronn 2 Meter iwwer dem Buedem vum Gruef, fir datt Verdeedeger vun dëse Poternen aus iwwer eng Lieder an de Gruef kommen konnte wann aner Accèsen net méi konnte benotzt ginn. Eng aner Méiglechkeet war, fir d'Poterne an de Fouss vun der Escarpe z'integréieren, ma dofir da bannen an der Poterne e Gruef mat enger mobiller Bréck auszehiewen, sou datt den Accès konnt gespaart ginn.

Am polygonale Festungsbau gouf de Begrëff Poterne fir Verbindungsgalerien tëscht verschiddene Wierker benotzt, respektiv fir Agäng a Forten oder Festungswierker.

## Beispiller fir Poternen

*Poterne an der Wenzelmauer op der Rumm (Festung Lëtzebuerg).
*Poterne um Biesserwee (Biesserpaart) (Festung Lëtzebuerg).
*Poterne Stierchen (Festung Lëtzebuerg).


Image:Poterne remparts de Provins.JPG|Poterne an de Rempartë vu Provins (Frankräich).
Image:Postern.jpg|Vue op d'Poterne vum Fort Morgan (USA).
Image:Feste poterna 001.jpg|Bléck an eng Poterne am Fort vu Guentrange (Frankräich).
Image:Plessix-Tour-bastionnée.jpg|Schema vun engem bastionnéierten Tuerm; Fig.167 weist d'Poterne fir an den Tuerm.
Wenn der weiße Flieder wieder blüht

** Wenn der weiße Flieder wieder blüht ** ass en däitsche Film vum Hans Deppe aus dem Joer 1953, an deem d'Romy Schneider hir éischt Filmroll spillt. 
## Ëm wat geet et am Film?
No engem Sträit verléisst de Sänger Willy Forster seng Fra, ouni ze wëssen, datt déi e Kand erwaart.

## Um Spaweck
Feuerwerk

** Feuerwerk ** ass en däitsche musikalesche Film vum Kurt Hoffmann aus dem Joer 1954.

## Ëm wat geet et am Film?
An enger däitscher Stad daucht en Zirkus op, a bréngt d'Liewe vun engem klengbiergerleche Gaardenzwergfabrikant komplett duercherneen.

## Auszeechnungen
Prädikat wertvoll vun der däitscher Filmbewertungsstelle Wiesbaden

## Um Spaweck
RAF

D'Ofkierzung **RAF** steet ë.&nbsp;a. fir:

* Royal Air Force, d'brittesch Loftarméi.
* Rote Armee Fraktion, eng däitsch Terroristegrupp aus den 1970er an 1980er Joren;
* Rock-A-Field, en Open-air-Rockconcert, deen tëscht 2006 an 2016 all Joer zu Lëtzebuerg organiséiert gouf.

**Kuckt och:**

* Raf
* Raf Kaffi, e russescht Kaffisgedrénks
Gare Miezeg

D**'Gare Miezeg** ass eng Gare um Terrain vun der Gemeng Miezeg op der Eisebunnsstreck Arel-Attem um Kilometerpunkt 209,8. Se gëtt vun der CFL-Linn 80 ugefuer.

Déi éischt Halt gouf et op dëser Plaz 1862. 
Tëscht 1988 an 2008 louch d'Gare brooch, well et kee Persounentrafic gouf.

Wärend den 20 Joer an deene kee Persounenzuch zirkuléiert huet, war d'Streck eegleiseg zeréckgebaut an elektrifizéiert ginn. Dowéinst gouf 2007 ob där Plaz wou fréier dat liquidéiert zweet Gleis louch, e komplett neie Quai gebaut.

Haut ass d'Gare vu Miezeg virun allem wichteg fir Frontalieren déi iwwer Arel an Attem op Lëtzebuerg schaffe fueren.

Mëtt 2010 gouf ugefaangen den Ënnerdaach ze restauréieren.. D'Schëlter mat der Opschrëft *Messancy*, um Bild hei niewendrun nach net ze gesinn, ware schonn am Joer 2009 opgeriicht ginn. 
## Zich déi an der Gare halen

 

## Um Spaweck
Gare Arel

D**'Gare Arel** ass eng Gare um Terrain vun der Gemeng Arel déi op der Infrabel-Linn 162 läit an en Uschloss un d'CFL Linn 5 huet.

D'Gare huet 3 Quaien déi fir de Passagéiertrafic accessibel sinn.

## Historesches
* De 7.Oktober 1858 huet deen éischten Zuch Arel aus Richtung Bréissel erreecht. Deemools huet ee knapps 5 Stonne fir den Trajet gebraucht.
* Dat haitegt Gebai vun der Gare gouf 1885 vum deemolege Provënzialarchitekt Jean-Louis Van de Wyngaert entworf a vun der nationaler Belscher Eisebunnsgesellschaft gebaut. D'Gebai besteet aus loutrengeschem Sandsteen a gëllt haut als eent vun de schéinste Gebaier aus deem Steen.
* 1951 wëll d'SNCB, wéinst der Elektrifizéierung vun der Linn 162 d'Quaie méi héich leeën.  De Spillraum tëscht dem Quai an dem Gebai selwer erweist sech als sou kleng datt kuerzerhand de ganze Buedem am Gebai ugehuewe gëtt.
* 1988 gouf d'Salle d'Attente eng éischt Kéier renovéiert.
* 2002 gouf d'Gare du vu Grond op renovéiert. D'Fassad gouf restauréiert an den éischte Quai gouf komplett nei geluecht. Zäitgläich gouf d'Plaz virun der Gare neigemaach. 
* 2007 gouf den Iwwerdaach op de Quaie restauréiert an erëm an den Zoustand vun 1885 versat. Bis 2012 wëll Infrabel och den Interieur vun der Gare restauréiere loossen.

## Zich déi an der Gare halen

## Um Spaweck
Regionalexpress

Als **Regionalexpress**, oder kuerz **RE** bezeechent een zu Lëtzebuerg an am däitschsproochege Raum eng Kategorie vun Zich, déi tëscht de Regioune vun engem Reseau zirkuléieren. Regionalexpressen halen net sou dacks stall wéi Regionalbunnen an hu méi eng héich Duerchschnëttsvitess.

Baussent vu Lëtzebuerg ennerscheet sech de Regionalexpress och nach vun der Regionalbunn duerch e besseren Confort a méi deier Präisser.
## Regionalexpressen zu Lëtzebuerg
Zu Lëtzebuerg ënnerscheede sech Regionalexpresser vun de Regionalbunnen eleng duerch d'Zuel vun Halten. Soubal en Zuch op sengem Parcours och nëmmen eng méiglech Halt net ufiert, schwätzt ee vun engem Regionalexpress.
A Punkto Material gëtt et keen Ënnerscheed tëscht Regionalbunnen a Regionalexpressen, well se allebéid Deel vum selwechte Roulement beim CFL sinn.

Präislech besteet keng Differenz bei deenen zwou Kategorien, well se allebéid an den Noverkéiersberäich falen a keen RE e Lafwee vu méi wéi 2 Stonnen huet.

Ausser op de Verbindungen iwwer d'Grenz eraus, a Richtung Arel, Nanzeg an Tréier fueren um Weekend zu Lëtzebuerg keng Regionalexpressen.

## Regionalexpressen an Däitschland

An Däitschland ass de Regionalexpress méi wäit verbreet wéi an anere Länner, well den Op- an Ausbau vun engem InterCityreseau fir Vitessen iwwer 160&nbsp;km/h am Oste vun Däitschland, wéinst dem schlechten Zoustand vun de Gleisanlagen, bis haut undauert. Dowéinst komme Regionalexpresse mat Héchstvitessen ënner 160&nbsp;km/h an den Asaz, déi deelweis Lafweeër vun iwwer 400 Kilometer hunn.
D'Material fir d'Regionalexpressen ass an der Reegel méi modern a fir méi héich Vitessen ausgeluecht wéi dat bei de Regionalbunnen de Fall ass.

D'Wuert *RegionalExpress* ass an der besonnescher Schreifweis eng Mark vun der DB, déi nëmme fir hir Zich benotzt gëtt. Dat ass sou wäit intressant, well am Kader vun der Privatiséierung vum Schinneverkéier an den 90er Jore vill Regionalexpresser vun der fréierer Däitscher Bundesbahn u regional Betriber iwwergaange sinn an haut ënner eegenen Nimm fueren.

Beispiller:
* Vogtland-Express
* Harz-Berlin-Express
* Lausitz-Express

Op der Héichvitessstreck München - Nürnberg fueren och Regionalexpresse mat enger Vitess vu bis zu 200&nbsp;km/h.

## Um Spaweck
Die Deutschmeister

** Die Deutschmeister** ass en éisträichesche Film vum Ernst Marischka aus dem Joer 1955. 
## Ëm wat geet et am Film?
D'Constanze fiert op Wien bei hir Tatta déi do eng Bäckerei huet. Do léiert si de Militärmuseker Wilhelm August Jurek kënnen.

## Um Spaweck
*''Die Deutschmeister'' op filmportal.de
Mädchenjahre einer Königin

** Mädchenjahre einer Königin ** ass en éisträichesche Film vum Ernst Marischka aus dem Joer 1954. 
## Ëm wat geet et am Film?
De Film erzielt Episoden aus dem Liewe vun der jonker Kinnigin Victoria vun England.

## Um Spaweck
*''Mädchenjahre einer Königin'' op www.filmportal.de
Gare Attem

D**'Gare Attem** ass eng Gare um Terrain vun der belscher Gemeng Éibeng, déi den 1. Dezember 1874 op der Streck Attem-Péiteng, déi vum Prënz gebaut gouf, opgaangen ass. Tëscht dem 1. Juni 1988 an dem 10. Dezember 2006 huet d'SNCB net an der Gare gehalen, just d'CFL ass d'Gare nach ugefuer.

An der Gare vun Attem halen d'Infrabel-Linn 165 (Libramont - Bertrix - Attem / Rodange - Arel) an d'CFL-Linn vun Attem iwwer Rodange - Nidderkäerjeng-Suessem op Lëtzebuerg.

D'Gare huet 3 Quaien déi fir de Passagéiertrafick accessibel sinn. Wéi op de meeschten eelere belsche Garë gëtt et kee Souterrain an et muss een iwwer ee Passage goen deen am Gleis läit, fir op d'Quaien 2 an 3 ze kommen.

Nieft dem Passagéiertrafick fuere vill Gidderzich duerch d'Gare, déi entweeder aus dem Beetebuerger Triage kommen, oder vun der Libramonter Streck aus dohin ënnerwee sinn.

Kuerz hanner der Sortie vun der Gare ass de Systemwiessel tëscht dem lëtzebuergesche Wiesselstroum vu 25kV 50  an dem belsche Gläichstroum mat 3kV.

## Tarifikatioun
D'Gare vun Attem ass déi eenzeg Gare vum Infrabelreseau an där et zwéin Tarifikatiounssystemer gëtt. Well d'CFL de Gros vun den Zich op där Gare stellt, ass Attem als "Gare assimilée" en Deel vum CFL-Reseau an d'Gratuitéit zielt deemno och zu Attem, wann et Richtung Rodange geet.

D'Zich an Direktioun Arel ginn dogéint no belschem System tariféiert.

## Zich déi an der Gare halen
(Stand: Februar 2025)
#### Aller

#### Retour
Jeeweils an der entgéintgesater Richtung wéi an der Tabell uewendriwwer.

## Kuckeswäertes
Op der Plaz virun der Gare steet en 105 mm Mortier deen d'20. Artilleriesregiment der Stad Attem 1993 bei der Opléisung vum Regiment geschenkt huet.

## Um Spaweck

* Tableau mat den Departen vun Attem op irail.be
Der letzte Mann (1955)

** Der letzte Mann** ass en däitsche Film vum Harald Braun aus dem Joer 1955. De Film ass e Remake vum Stommfilm * [[Der letzte Mann (1924)]] * vum Friedrich Wilhelm Murnau
## Ëm wat geet et am Film?
De Karl Knesebeck Portier vun engem groussen Hotel verléiert seng Plaz a muss elo d'Toilette botzen.

## Um Spaweck
*''Der letzte Mann'' op Filmportal.de
Algirdas Brazauskas

Den **Algirdas Mykolas Brazauskas**, gebuer den 22. September 1932 zu Rokiškis 
a gestuerwen de 26. Juni 2010 zu Vilnius, war e litauesche Politiker. Hie war vun 1992 bis 1998 Staatspresident vu Litauen, an duerno vun 2001 bis 2006 Premierminister.

Den Algirdas Brazauskas huet um Polytechneschen Institut vu Kaunas Hydrotechnuk studéiert a gouf 1956 Beamten a Parteifonctionnaire an der Litauescher Sozialistescher Sowjetrepublik, resp. der Kommunistescher Partei vu Litauen.

1988 gouf en Éischte Sekretär vun der litauescher KP. Ënner senger Féierung huet d'Kommunistesch Partei vu Litaue sech an Demokratesch Aarbechterpartei vu Litauen ëmbenannt a sech vu Moskau distanzéiert.

No der Onofhängegkeet vum Land gouf de Brazauskas, bei de Parlamentswale vum 25. Oktober 1992, zum President vum litauesche Parlament gewielt a sou de 25. November Staatspresident *ad interim*. De 14. Februar 1993 gouf e mat 60,2&nbsp;% vun de Stëmmen an der allgemenger Wal zum Staatspresident gewielt.

Tëscht 2001 an 2006 war hien nach eng Kéier Premierminister.

Hien ass bis 2007 Leader vun der Sozialdemokratescher Aarbechterpartei bliwwen an ass 2010 am Alter vu 77 Joren u Kriibs gestuerwen. Zum Zäitpunkt vu sengem Doud huet hien nach als aflossräiche Politiker am Land gegollt.

## Um Spaweck
Jean Delvaux

De **Jean Delvaux**, gebuer den 20. Juli 1949 an der Stad Lëtzebuerg, ass e lëtzebuergesche Enseignant, Moler, Graphiker an Zeechner.

Säi Studium huet hien zu München an zu Tübingen gemaach. De Jean Delvaux ass Professer am Jongelycée um Lampertsbierg.

De Jean Delvaux ass mat der Kënschtlerin Pina Delvaux bestuet.

## Kënschtlerbicher
* Delvaux, Jean: *Ars Moriendi*, Redfoxpress, Collection blue fox, 2003
* Delvaux, Jean, Félix Molitor: *Pourquoi ça sourit quand ça meurt?*, Redfoxpress, 2003
* Delvaux, Jean: *Eloge d'Océana*, Zeechnungen a Collagen, 40 Säiten, Redfoxpress, 2008
* Delvaux, Jean: *Description du Ciel*, 36 Collagen, 40 Säiten A6, Redfoxpress, 2009
* Delvaux, Jean:"Archives de l'oubli",Found photography,Redfoxpress,2008
## Perséinlech Ausstellungen
* Espace Paragon, Lëtzebuerg, 1998
* Galerie Litterer, Wiesenbach, Däitschland,1999
* Galerie Tendances Mikado, Lëtzebuerg, 2001
* Galerie Schweitzer, Lëtzebuerg, 2005
* *[[Centre national de littérature]]*, Miersch, 2006
* Librairie Ernster, Lëtzebuerg, 2008
* Museum Joure, Holland, 2009

## Um Spaweck

## Kuckt och
* Lëscht vu lëtzebuergesche Konschtschafenden
Uewerschlesien

**Uewerschlesien** (Schleesesch *Oberschläsing* oder méi rar och *Aeberschläsing*; polnesch *Górny Śląsk*; tschechesch *Horní Slezsko*) ass de südëstlechen Deel vun der Regioun Schlesien, deen hautdesdaags zum gréissten Deel a Polen an der Woiwodschaft Oppeln an der Woiwodschaft Schlesien an zu engem méi klengen Deel, dem Hultschiner Ländchen, an Tschechien läit.

## Um Spaweck
Minettsdapp

**Minettsdapp** ass eng Bezeechnung aus dem Volleksmond fir d'Awunner aus dem Süde vu Lëtzebuerg, der Minettsgéigend.

Wat d'Etymologie vum Wuert ugeet, sou gëtt den Urspronk heiansdo drop zeréckgefouert, datt d'Biergaarbechter zwar haart hu misse schaffen, awer als Ausgläich och grad sou gär ausgeloosse gefeiert hunn, sou freedeg wéi en Dillendapp dee sech dréint.

Eng oft als méi plausibel duergestallt Erklärung ass déi, datt ënner deenen éischte Biergleit zu Lëtzebuerg vill Uewerschlesier waren, déi dacks d'Wuert "däppig" (net ganz bei Trouscht sinn) gebraucht hunn. Déi agesiessen Awunner hunn hinnen dunn de Spottnumm "Minettsdäpp" ginn.

Eng wierklech plausibel Erklärung berifft sech op de Lëtzebuerger Dictionnaire. Do gëtt et dat Wuert „Dapp“ als Begrëff fir dat bekannte Spillgezei. Donieft ass en „Dapp“ awer och e Begrëff fir eng männlech Persoun, e Kärel oder Borscht. An dann ass de Minettsdapp ganz einfach e Kärel, deen als Biergaarbechter Minett ofbaut.
Christiane Schlechter-Wirtz

D**'Christiane Schlechter-Wirtz**, gebuer den 18. Juli 1950 an der Stad Lëtzebuerg, an och do gestuerwen de 27. Februar 1989, war eng lëtzebuergesch Theaterschauspillerin.

Zwanzeg Joer laang, bis kuerz vrun hirem Doud, huet d'Christiane Schlechter reegelméisseg als Schauspillerin bei Theaterproduktioune matgeschafft, fir d'éischt mam 'Lëtzebuerger Theater' ënner dem Eugène Heinen (Revuen, Stécker vum Norbert Weber a Fernand Hoffmann), duerno mam TOL (Théâtre Ouvert Luxembourg) ënner dem Marc Olinger, mat Stécker aus dem lëtzebuergeschen (Pol Greisch), a virun allem aus dem franséische klasseschen a moderne Repertoire. Déi Stécker goufen am ale Kapuzinertheater opgeféiert, am Sall vum TOL, am neie Kapuzinertheater an am Groussen Theater zu Lëtzebuerg. Tourneeën am Ausland: zu Québec a Kanada, zu Léck an der Belsch an zu Chieti an Italien.

Si war och als Schauspillerin aktiv am literaresche Kabaret, op franséisch an der Trupp vum TOL, ënner der kënschtlerescher Leedung vum Marc Olinger (ë.&nbsp;a. Spectacle Prévert, Spectacle Vian), op däitsch an der Trupp vum Kasemattentheater ënner der kënschtlerescher Leedung vun der Haidy Jacobi (mam Conny Scheel, an als Museker dem Pianist Tony Schuster).

1973 war si Matgrënnerin vum Théâtre ouvert Luxembourg. Zu hirer Erënnerung gouf de Sall vum TOL an der Diddenuewener Strooss an der Stad "Salle Christiane Schlechter" genannt.

Si war mam Lambert Schlechter bestuet.

## Um Spaweck
* Noruff vum Guy Wagner.
Ger Schlechter

De **Ger Schlechter**, gebuer den 28. Juni 1915 um Lampertsbierg an der deemoleger Gemeng Rollengergronn, a gestuerwen den 23. Oktober 2002 an der Stad Lëtzebuerg, war e lëtzebuergesche Schauspiller a Radiosanimateur.

1973 war hie Matgrënner vum Théâtre ouvert Luxembourg.

Bei Radio RTL huet hien d'Emissiounen "Wéi d'Zäit vergeet" an "De Potereck mam Ger" moderéiert.

1995 gouf hie mat der Sëlwer-Éiereplack Dicks-Rodange-Lentz vun der Actioun Lëtzebuergesch ausgezeechent.

Hie war de Jong vum Schrëftsteller Demy Schlechter, de Brudder vum Moler a Schrëftsteller Pe'l Schlechter, an de Papp vun der Schauspillerin Annette Schlechter, der Molerin Lysiane Schlechter an dem Schrëftsteller Lambert Schlechter.

Hie war vun 1969 bis 2000 President vun der AMIPERAS Sektioun Lëtzebuerg an aktiven Esperantist.
Nicolas Hayek

Den **Nicolas Hayek**, gebuer den 19. Februar 1928 zu Beirut, a gestuerwen den 28. Juni 2010 zu Biel, war e Schwäizer Entreprener.

Hien ass virun allem dofir bekannt, mat der Swatch-Auer d'Schwäizer Auerenindustrie virun der Faillite gerett ze hunn. Seng Swatch-Group huet net nëmmen abbermillioune vun deene jiips-faarwegen a poppeg-designte Quarz- a Plastiksauere verkaf, mä huet och Marken am Luxussegment.

Ausserdeem war den Hayek, deen am Libanon gebuer war, mä d'Schwäizer Nationalitéit ugeholl hat, mat un der Entwécklung vum SwatchMobil, dee spéider Smart genannt gouf, bedeelegt.
## Gielercher
*  *Großes Silbernes Ehrenzeichen mit dem Stern für Verdienste um die Republik Österreich*.
Christian Wulff

De **Christian Wilhelm Walter Wulff**, gebuer den 19. Juni 1959 zu Osnabrück, ass en däitsche Politiker (CDU). Hie gouf den 30. Juni 2010 zum däitsche Bundespresident gewielt an huet säin Amt den 2. Juli 2010 ugetrueden.
De 17. Februar 2012 ass hien zeréckgetrueden, nodeem bekannt gi war, datt hien a senger vireger Funktioun gewëss Avantagen ugeholl hat, déi domat net kompatibel waren.

Virdru war hien zanter 2003 Ministerpresident vum Bundesland Niddersachsen.

De Wulff ass e Jurist an Affekot, an zanter 1975 politesch an der CDU aktiv. Hie souz tëscht 1986 an 2001 am Gemengerot vun Osnabrück an zanter 1994 am "Landtag" (Regionalparlament) vun Niedersachsen. Zweemol, 1994 an 1998 huet hien un der Spëtzt vun der CDU géint d'SPD ënner dem Gerhard Schröder d'Wale verluer, ier e se dunn 2003 géint den deemolege Ministerpresident Sigmar Gabriel gewonnen huet.

## Um Spaweck
Graf vum Onbekannten Zaldot

E sougenannt **Graf vum Onbekannten Zaldot** ass eng Commemoratiounsplaz fir gefalen Zaldoten, deenen hir stierflech Iwwerreschter net identifizéiert konnte ginn.

D'Traditioun ass nom Éischte Weltkrich opkomm, wou duerch den Asaz vu Massenzerstéierungswaffe vun de Läiche vun ettlechen Zaldoten sou gutt wéi näischt méi erëmzefanne war. Fir eng Plaz ze hunn, wou ee sech u si erënnere kann, goufen den 11. November 1920 zu Paräis beim Arc de triomphe an zu London, an der Westminster Abbey, e Graf mat de stierflechen Iwwerreschter vun engem Zaldot, deen net identifizéiert konnt ginn, ageweit.

Zanterhier gëtt et an enger ganzer Rëtsch Länner sou Griewer.

## Um Spaweck
Dieterich Buxtehude

Den **Dieterich Buxtehude**, gebuer ëm 1637 warscheinlech zu Helsingborg, a gestuerwen den 9. Mee 1707 zu Lübeck, war en dänesch-däitschen Organist a Komponist vum Barock.

## Um Spaweck
Max Reger

De **Max Reger**, gebuer den 19. Mäerz 1873 zu Brand (Oberpfalz) als *Johann Baptist Joseph Maximilian Reger*, a gestuerwen den 11. Mee 1916 zu Leipzig, war en däitsche Komponist, Pianist, Organist an Dirigent.

## Um Spaweck
Richard Strauss

De **Richard Georg Strauss**, gebuer den 11. Juni 1864 zu München, a gestuerwen den 8. September 1949 zu Garmisch-Partenkirchen, war en däitsche Komponist.
## Liewen

## Wierk

## Um Spaweck
Jaume Bartumeu

De **Jaume Bartumeu Cassany**, gebuer den 10. November 1954, ass en andorranesche Politiker.

Hien ass zanter 1982 um Barreau zu Andorra als Affekot ageschriwwen. Hien ass Matgrënner vun der andorranescher sozial-demokratescher Partei, a war tëscht 2000 an 2004 hiren éischte Sekretär. 1990-1992 war hie Minister fir Finanzen, Handel an Industrie.

Bei de Parlamentswale vun 2009 krut seng Partei mat 45,03 % (14 Sëtz) déi meescht Stëmmen an hie gouf Premierminister. Déi virgezunnen Neiwalen am Abrëll 2011 goufe mat absolutter Majoritéit vun der Oppositiounspartei *Demòcrates per Andorra* gewonnen.

Hien ass bestuet an huet 2 Kanner.
Benzol

**Benzol** oder **Cyclohexen** *(fr.: benzène)* ass en ongesiedegten, rankfërmege Kuelewaasserstoff mat dräi duebele Bindungen an ass de Basisprodukt vun den aromatesche Verbindungen.

## Physikalesch Eegenschaften
Benzol ass eng flüchteg, duerchsiichteg a beweeglech Flëssegkeet mat engem aromatesche Geroch. En ass léislech am Alkohol an am Ether, mä net am Waasser an e brécht d'Liicht.

## Cheemesch Eegenschaften

### Verbrennung
Benzol ass liicht entzündlech a seng Dämp forméiere mat Sauerstoff gemëscht en explosiivt Gasgemësch.

: 2\ \mathrm{C}_6\mathrm{H}_6 + 15\ \mathrm{O}_2\ \rightarrow\ 12\ \mathrm{CO}_2 + 6\ \mathrm{H}_2\mathrm{O} 

### Oxydatioun
Benzol gëtt net vun de gewéinlechen Oxydante KMnO4 oder K2Cr2O7 ugegraff. Mä mat vill Hëtzt an engem Katalysator reagéiert de Benzol mam Sauerstoff a verwandelt sech a Phenol.

: 2\ \mathrm{C}_6\mathrm{H}_6 + \mathrm{O}_2\ \rightarrow\ 2\ \mathrm{C}_6\mathrm{H}_5\mathrm{OH} 

### Substitutioun
Mam Chlor forméiert Benzol eng ganz Rëtsch vu stabille, chloréierte Produiten: C6H5Cl,
C6H4Cl2, C6H3Cl3, C6H2Cl4, C6HCl5, C6Cl6
Déi Reaktioune gi mat Jod katalyséiert.

### Additioun
Mat Liicht reagéiert Benzol mam Chlor a verwandelt sech an Hexachlorocyclohexan, deen awer net stabil ass. Aneschters wéi bei der Substitutioun ginn hei déi dräi duebel Liaisounen zerstéiert an all H-Atom gëtt duerch e Cl-Atom ersat.

## Hierstellung
Benzol gëtt duerch Distillatioun vum Godrong hiergestallt an aus dem Pëtrol extrahéiert. De franséische Cheemiker Marcellin Berthelot huet et fäerdegbruecht duerch d'Hëtze vun Acetylen ënner Drock a mat Hëllef vu Katalysatore Benzol ze produzéieren.

## Uwendung
Benzol ass e Léisungsmëttel fir ganz vill cheemesch Produite wéi zum Beispill Jod, Schwiewel a Phosphor. Donieft gëtt e nach geholl fir Kautschuk a Fetter opzeléisen. E soll a loftdichte Behältere gelagert ginn.

## Um Spaweck
Max Steffen

De **Max Steffen**, gebuer den 3. November 1982 an der Stad Lëtzebuerg, ass e lëtzebuergesche Moler an Industriedesigner.

No senge Secondairestudien am *[[Lycée de garçons de Luxembourg]]* huet hien *Industrial design* op der *[[Hochschule Pforzheim]]* studéiert.

## Um Spaweck
* Websäit vum Max Steffen 

## Kuckt och
* Lëscht vu lëtzebuergesche Konschtschafenden
Humboldt-Universität zu Berlin

D**'Berliner Humboldt-Universitéit** (op Däitsch: **Humboldt-Universität zu Berlin**, kuerz: **HU Berlin**), ass déi eelst a gläichzäiteg déi zweetgréisst Universitéit zu Berlin. Hiren Haaptsëtz huet se an der Strooss *[[Unter den Linden]]*. De Virgänger vun der Humboldt Universitéit (*Alma Mater Berolinensis*) huet 1810 ugefaangen z'ënnerriichten.

## Déi verschidden Nimm
De 16. August 1809 huet de praisesche Kinnek Friedrich Wilhelm III. op Initiativ vum liberale Bildungsreformer Wilhelm von Humboldt eng Universitéit zu Berlin gegrënnt. 1810 huet d*'Berliner Universität* ("Alma Mater Berolinensis") ugefaange Studenten z'ënnerriichten. Vun 1828 bis 1945 huet se *Friedrich-Wilhelms-Universität* geheescht. 1949 ass se dunn *Humboldt-Universität zu Berlin* genannt ginn.

## Geschicht
### D'Grënnung
1810 huet déi deemoleg Berliner Universitéit mat 256 Studenten an 52 Professeren ugefaangen, z'ënnerriichten. D'Fächer waren a verschidde Fakultéiten ënnerdeelt. Dat ware Jura, Medezin, Philosophie an Theologie. Naturwëssenschafte waren z.&nbsp;B. en Deel vun der Philosophescher Fakultéit. Den éischten Direkter war den Theodor Schmalz.

Fir d'Grënnung vun der Universitéit gounge virun allem wesentlech Impulser vu bedeitende Wëssenschaftler aus. Haaptsächlech awer vum Theolog Friedrich Schleiermacher an dem Philosoph Johann Gottlieb Fichte.

Dem Wilhelm von Humboldt säin héchst Zil war et, en neit Bildungssystem an Däitschland anzeféieren.

### Berüümt Studente vun der Universitéit
Virun allem Naturwëssenschaftler si bekannt ginn. Dat war an der Chimie den August Wilhelm von Hofmann. An der Physik den Hermann von Helmholtz. Bei de Mathematiker sinn et der e puer méi ginn: den Ernst Eduard Kummer, de Leopold Kronecker, de Karl Weierstraß. An der Medezin war et de Johannes Peter Müller, den Albrecht von Graefe, de Rudolf Virchow an de Robert Koch.

### Studentinnen
1908 kruten d'Fraen d'Recht studéieren ze goen. Virdru sinn et just e puer Eenzelfäll ginn, *Doktorantinne* mat enger Ausnamegenehmegung. Déi éischt Fra, déi do studéiert huet, war d'Elsa Neumann, an zwar an der Physik 1899. Déi éischt Professorin, déi un der Uni dozéiert huet, war d'Mikrobiologin Lydia Rabinowitsch-Kempner.

### No 1945
Nom Zweete Weltkrich ass d'Universitéit erëm nei opgaangen, am Ufank awer nëmmen mat 7 Fakultéiten, vun deenen der nach eng Rei an zum Deel vum Krich zerstéierte Gebaier ënnerbruecht waren. Fir de politesch a rassistesch verfollegte jonke Leit eng Chance ze ginn, gouf eng Firstudienustallt ageriicht. Déi Leit hate wärend dem Nationalsozialismus keng Méiglechkeet sech weider ze bilden.

### D'Opsplécke vun der Universitéit
De kommunisteschen Afloss gouf méi grouss. Et si Studenteprotester entstanen. Verschidde Schüler goufen dunn vun der sowjetescher Geheimpolice matgeholl. Duerch d'Deelung vu Berlin huet sech d'Uni dauerhaft an zwou separat Unie gedeelt.

## Um Spaweck

* Websäit vun der Uni
Annette Schlechter

D**'Annette Schlechter**, gebuer den 22. November 1946 an der Stad Lëtzebuerg, ass eng lëtzebuergesch Theater- a Filmschauspillerin.

Si ass d'Duechter vum Schauspiller a Radiosanimateur Ger Schlechter an d'Schwëster vum Schrëftsteller Lambert Schlechter.

## Filmographie
* 1989: *[[De falschen Hond]]*, Regie vu Menn Bodson, Marc Olinger a Gaston Rollinger, Dréibuch vum Henri Losch, als Doléinesch 
* 1997: *[[Lorenz im Land der Lügner]]*, vum Jürgen Brauer
* 2006: *[[Deepfrozen]]*, Regie an Dréibuch vum Andy Bausch, als Infirmière
* 2013: *[[Avant l'hiver]]* vum Philippe Claudel
* 2014: *[[Antoine (Film 2014)|Antoine]]* vum Cyrus Neshvad
* 2017: *[[Rusty Boys]]* vum Andy Bausch
* 2023: *[[Little Duke]]* - Regie: Andy Bausch - Haaptacteuren: André Jung, Luc Feit
Pál Schmitt

De **Pál Schmitt**, gebuer den 13. Mee 1942 zu Budapest, ass en ungaresche Fechter, Diplomat a Politiker (Fidesz).

Als Fechter hat hien un den Olympesche Spiller vun 1968, 1972 an 1976 deelgeholl. 1968 an 1972 huet hie bei den Olympesche Spiller an der Ekipp d'Goldmedail gewonnen.

1970 an 1971 war hie Weltmeeschter am Fechten.

1993-1997 war de Schmitt Ambassadeur vun Ungarn zu Madrid an 1998-2002 zu Bern.

2002 huet e fir de Poste vum Buergermeeschter vu Budapest kandidéiert a gouf Zweeten.

2003 gouf e Member vun der Partei Fidesz-MPSZ (*Fidesz-Magyar Polgári Szövetség*) a gouf hire Vizepresident. E gouf 2004 als Deputéierten an d'Europaparlament gewielt an 2009 erëmgewielt. En huet 2010 op dat Mandat verzicht, wéi en als Deputéierten an d'nationaalt Parlament, an dunn, am Mee, zum President vum ongresche Parlament gewielt gouf.

Den 29. Juni 2010 gouf en zum Staatspresident vun Ungarn gewielt an huet säin Amt de 5. August ugetrueden.

Den 2. Abrëll 2012 ass hien als President zeréckgetrueden, nodeem bekannt gi war, datt hie bei senger Dokteraarbecht en ettlech Quellen net uginn hat.

## Um Spaweck
Tutschemillen

D**'Tutschemillen** ass eng fréier Millen an e Lieu-dit an der Gemeng Wolz. D'Mille läit am Dall vun der Wolz, ronn 800 m ëstlech vun der Stad Wolz a Richtung Kautebaach, direkt nieft der Wëlzer Kläranlag.

Mat dem Zuch kënnt een dohin iwwer d'CFL-Halt Paradiso déi knapps zweehonnert Meter dovun ewech läit.

## Geschicht
Dat gréisst Gebai staamt aus dem Joer 1760.

## De Scoutschalet
1975 huet d'A.s.b.l. *Scouts de Wiltz* domat ugefaangen, e Scoutschalet an der Millen anzeriichten, deen 1979 ageweit gouf. D'Tutschemillen ass 1996 komplett ofgebrannt a gouf am selwechte Joer nees vun de Scouten opgeriicht.

Als Erënnerung un den Initiateur vun dësem Projet, de Scoutschef Eugène Weber (1912-1982), gouf 1997 eng kleng Plack um Haaptgebai festgemaach.

Zwee Gebaier kënne fir Scoutscampen, Schoulkolonien a privat Zwecker gelount ginn:
* D'Haus Jim (fréier deels Stall, deels Scheier): um Rez-de-chaussée ass e grousse Séjour an eng Kichen, um Stack sinn dräi Dortoire mat jeeweils 2, 4 a 7 Better an de Sanitairen.
* Disco-Saloon (al Scheier): e Festsall deen zesumme mat dem Haus Jim gelount ka ginn. An de Fënstere si Glasmolereie vun de Wëlzer Scouten déi d'Scoutswopen aus 24 Länner presentéieren.

## Illustratiounen

Fichier:Tutschemillen_Wiltz_Luxembourg_04.jpg|Vue vu Westen (Tutschewee)
Fichier:Tutschemillen_Wiltz_Luxembourg_03.jpg|Eugène-Weber-Plack


## Um Spaweck

* Websäit vum Scoutschalet um Site vun de Wëlzer Scouten
Mëlleschkapell Kielen

D**'Mëlleschkapell** oder **Muttergotteskapell** zu Kielen steet an der Häregaass (rue d'Olm), ronn 100 m vun der Kierch ewech. D'Kapell, déi a Privatbesëtz ass, gouf 2010 restauréiert.

Den Numm Mëlleschkapell geet op d'Mëlleschhaus nieft der Kapell zeréck, an deem säi Besëtz d'Kapell am 19. Joerhonnert koum.

## D'Kapell
Bannen ass d'Kapell mat sechs relieffërmegen Nischen aus Stuck dekoréiert. An der grousser Nisch iwwer dem Altor sti Statue vun der Helleger Famill (Maria, Jousef a Jesuskand). An de fënnef Säitennischen (3 lénks, zwou riets) stinn Hellegestatuen.

Déi viischt Säit vum Altor ass mat engem Motiv aus wäissen a faarwege Plättercher dekoréiert, mat an der Mëtt engem Schof (Agnus Dei), dat e Kräiz mat Fändel dréit, an engem Kielech. Ronderëm steet: *Venite omnes* (Kommt alleguer).

## Geschicht
Op der Plaz vun der Kapell stoung déi éischt Kielener Kierch, déi ëm 1600 gebaut gi war. D'Paschtoueschhaus, dat haut nach besteet, nieft dëser Kierch, huet der Strooss hiren Numm ginn (Härestrooss).

Well déi Kierch mat der Zäit ze kleng war, gouf am 19. Joerhonnert eng méi grouss Kierch an der Mamerstrooss (rue de Mamer) gebaut.

De 6. Juni 1881 huet de Gemengerot decidéiert, déi al Kierch ofrappen ze loossen. Op der Plaz vun der aler Kierch gouf dunn déi haiteg Kapell gebaut. Et ass net gewosst op d'Mëlleschkapell ganz nei opgeriicht gouf, oder ob net en Deel vun der aler Kierch bäibehalen an zur haiteger Kapell ëmgebaut gouf.

2010 gouf d'Kapell vun de Frënn vum Kielener Brennereimusée mat der Hëllef vun der Gemeng Kielen restauréiert. D'offiziell Aweiung vun der renovéierter Kapell war den 19. Juni 2010.

## Quellen
* Hentzen, Émile, 1939. *Aus der Geschichte von Kehlen.* In: Der Kanton Capellen. Festschrift zur Zentenarfeier der Unabhängigkeit Luxemburgs. Erausgi vum Organisatiounscomité vun der Kantonalfeier op der Cap, den 11. Juni 1939. Cote BNL: LA 3836.
* (C.), 2010. *D'Mëllesch- oder d'Muttergotteskapell in Kehlen. Ein (fast) vergessenes religiöses Kulturerbe.* Luxemburger Wort vum 17. Juni 2010, S. 27.
* (rfg)‚ 2010. *E Bijou an der Häregaass. Kehlener "Mëlleschkapell" erstrahlt in neuem Glanz*. Luxemburger Wort vum 26. Juni 2010, S. 32.
* Agnus Dei: cf. Wikipedia op Däitsch an op Franséisch (3. Juli 2010).

## Fotoen

Fichier:Kehlen Luxembourg rue d Olm 02.jpg|D'Kapell mat Vue op d'Kierch
Fichier:Kehlen Luxembourg rue d Olm 01.jpg|Lénks vun der Kapell: dat aalt Paschtoueschhaus (mat der gieler Fassad).
Fichier:Kehlen Luxembourg plaque rue d Olm.jpg|Plack op dem fréiere Paschtoueschhaus, Nr. 4 an der Häregaass.


## Um Spaweck
* Websäit vun de Frënn vum Kielener Brennereimusée
Kläranlag Wolz

D**'Kläranlag Wolz** läit am Dall vun der Wolz, ronn 600 m ostsüdëstlech vun der Stad Wolz a Richtung Kautebaach, direkt nieft der Tutschemillen.

D'Anlag gouf 1975 als biologesch Kläranlag gebaut an ass op 13.300 Awunnergläichwerter ausgeluecht. Follgend Uertschafte sinn dorun ugeschloss: Wolz inkl. Nidderwolz, Rulljen a Wegdichen. Näertrech a Wanseler sollen an Zukunft ugeschloss ginn.

## Kuckt och
* Lëscht vun de Kläranlagen zu Lëtzebuerg

## Um Spaweck
* Internetsäit iwwer d'Kläranlag Wolz
Le Bourget

**Le Bourget** ass den Toponyme vun:

* Le Bourget, eng franséisch Gemeng am Departement Seine-Saint-Denis déi dem Fluchhafe vum Bourget den Numm ginn huet mat:
** dem Musée du Bourget
** dem Salon international de l'aéronautique et de l'espace de Paris-Le Bourget
* Le Bourget, eng fréier Gemeng am Departement Alpes-de-Haute-Provence, haut an der Gemeng Reillanne
* Le Bourget, eng fréier Gemeng am Jura, haut an der Gemeng Orgelet
* Le Bourget-du-Lac, eng Gemeng an der Savoie
** de lac du Bourget an der Savoie
## Anerer
* Le Bourget e Fabrikant vun Ënnerwäsch
Jarosław Kaczyński

De **Jarosław Aleksander Kaczyński**, gebuer den 18. Juni 1949 zu Warschau, ass e polnesche Politiker.

Hien ass de President vun der Partei *Recht a Justiz* (PiS) a war, vum 10. Juli 2006 bis de 5. November 2007, Premierminister vu sengem Land. Am Juni/Juli 2010 war hie Kandidat fir d'Presidentschaft vu Polen, huet d'Walen awer knapps géint de Bronislaw Komorowski verluer.

De Jarosław Kaczyński ass den eeneeëgen Zwillingsbrudder vum Lech Kaczyński, deen, wéi e President vu Pole war, am Abrëll 2010 bei engem Fligeraccident ëm d'Liewe koum. Si goufen allebéid schonn als Kanner bekannt, wéi s'am Film "Déi Zwéin, déi de Mound geklaut hunn" d'Haaptroll haten. De Jarosław Kaczyński huet Droit studéiert a war an den 1970er Joren aktiv am Comité fir d'Verdeedegung vun den Aarbechter (KOR) a spéider an der Gewerkschaft Solidarność.

Vun 1989 bis 1991 war e Senator a Kabinettschef vum Lech Wałęsa. 1990 huet e mat sengem Brudder eng nei Partei, *Porozumienie Centrum* (PC), gegrënnt a gouf fir si 1991 an d'Parlament gewielt. 1993 ass dës un der 5%-Barriär hänke bliwwen a war net méi am Parlament vertrueden. 1997 gouf en enger anerer Lescht, där vun der *Beweegung fir den Neiopbau vu Polen*, nees an d'Parlament gewielt.

2001, huet e mat sengem Brudder d'Partei *Prawo i Sprawiedliwość* (PiS, "Recht a Justiz") gegrënnt, gouf dat selwecht Joer op hirer Lëscht an d'Parlament gewielt an 2003 hire President.

## Um Spaweck
Holsthum

D'Loftkur-Uertschaft **Holsthum** (am Dialekt: *Holzem*) läit op der Prüm am Däitsch-Lëtzebuerger Naturpark a Rheinland-Pfalz, a gehéiert als Uertsgemeng zu der Verbandsgemeng Südeifel am Äifelkrees Béibreg-Prüm.

## Geschicht
Eng éischt Kéier gouf Holzem als *Holzheim* am Joer 869 ernimmt ginn. Holzem war jorelaang enk mat der Abtei Iechternach verbonnen an huet duerno laang den Häre vu Buerschent gehéiert.

## Kuckeswäertes
*Grott Huwelsley
*Schankweiler Kleeschen
*Schlass zu Holzem
*Glashütt
*Réimesch Villa zu Holzem

## Literatur
* François Decker: *Die Reihe der Herrscher über Burg und Herrschaft Bourscheid*, in: Les cahiers de Bourscheid Nr. 4 (1987), S. 7-11.
* François Decker, Jean-Claude Müller: *Regesten des Archivs der Herren von Bourscheid. 1224 - 1558.* Koblenz 1989.
* Josef Dreesen: *Die Glashütte in Holsthum bei Bitburg.* Neuss 1990.
* Josef Dreesen: *Das Fürstentum Lichtenberg (1816-1834) im Vormärz. Ein Provisorium.* Neuerburg 2008.
* Ernest Dominik Laeis: *Die Stock- und Vogteiguts-Besitzer der Eifel und der umliegenden Gegenden wider ihre Gemeinden in Betreff streitiger Waldungen: historisch-juristische Darstellung merkwürdiger Rechtsfälle, nebst ihren Entscheidungen und Belegen.* Bd. 2, Trier 1830. online
* Werner Laeis: *Chronik der Familie Laeis* (Typoskript), Köln 1982.
* Ernst Wackenroder: *Die Kunstdenkmäler des Kreises Bitburg.* Düsseldorf 1927.

## Um Spaweck
Andrea Bocelli

Den **Andrea Bocelli**, gebuer den 22. September 1958 zu Pisa, Toskana, ass en italieenesche Popsänger (Stilrichtung: "*Popera*") mat klassesch ausgebilter Stëmm (Tenor).

## Discographie
### Albumen
* 1994: *Il Mare Calmo della Sera*
* 1995: *Bocelli*
* 1995: *Viaggio Italiano*
* 1997: *Romanza*
* 1998: *Aria - the opera album*
* 1999: *Sogno*
* 1999: *Sacred Arias*
* 2000: *Verdi*
* 2001: *Cieli di Toscana*
* 2002: *Sentimento*
* 2004: *Andrea*
* 2006: *Amore*
* 2007: *The Best of Andrea Bocelli: Vivere*
* 2008: *Incanto*
* 2009: *My Christmas*

### [[Oper]]
* 2000: *La Bohème*
* 2003: *Tosca*
* 2004: *Il Trovatore*
* 2005: *Werther*
* 2006: *Pagliacci*
* 2007: *Cavalleria Rusticana*
* 2008: *Carmen*
* 2010: *Andrea Chénier*

### DVD
* 1998: *A Night in Tuscany*
* 2000: *Sacred Arias: The Home Video*
* 2001: *Tuscan Skies (Cieli di Toscana)*
* 2006: *Credo: John Paul II*
* 2006: *Under the Desert Sky*
* 2008: *Vivere Live in Tuscany*
* 2008: *Incanto The Documentary*
* 2009: *My Christmas Special*

### Concerten
* 2002: *Sentimento Tour*
* 2006: *Amore Tour*
* 2008-2010: *Incanto Tour*
* 2009-2010: *My Christmas Tour*

## Um Spaweck
*  Offiziell amerikanesch Homepage
*  Offizielle Fanclub
*  Däitsch Fansäit