Lëscht vun de Sonnendäischterten

An dësem Artikel sti verschidde **Lëschte mat [[Sonnendäischtert]]en**.

Do derbäikomme Lëschte mat spezielle Sonnendäischterten: Däischterten, déi Extremer duerstellen, an déi mat historescher Bedeitung.

## Erklärung zu de Tabellekolonnen
An deene verschiddenen Tabelle stinn déi heite Kolonnen:
***Datum, Auerzäit**: D'Zäite sinn an Terrestrescher Dynamescher Zäit (TDT).
***Aart**: Méiglech Aarte sinn *total*, *rankfërmeg*, *hybrid* an *partiell*.
***Dauer**: d'Dauer vun der totaler oder rankfërmeger Phas vun der Däischtert op där Plaz, wou d'Achs vun der Keel vum Kärschiet vum Mound am nooste beim Äerdmëttelpunkt ass (*Greatest Eclipse*). Dës entsprécht gewéinlech ongeféier der längster Dauer vun der Däischtert.
***Saros**: D'Nummer vum Saros-Zyklus, där d'Däischtert ugehéiert.
***Gréisst**: Déi maximal Gréisst vun der Däischtert, entspriechend der NASA hirer Definitioun.
***Padbreet**: Déi maximal Breet vum Kärschietpad respektiv vun der rankfërmeger Däischtertzon a Kilometer.
***Siichtbarkeetsgebitt**: Visualitéite vu verschiddenen Däischterten. Bei de Lëschten, déi nëmmen zentral Däischterten enthalen, beschränkt sech dat beschriwwent Gebitt op Plazen, wou d'Däischert total resp. rankfërmeg siichtbar ass.

## Sonnendäischterte vum 21. Joerhonnert
### Zentral Sonnendäischterten an Europa bis 2030
Déi follgend zentral Däischterte bis d'Joer 2030 sinn an totalen oder rankfërmege Phase vun Europa aus ze gesinn. Deementspriechend féiert dat notéiert Siichtbarkeetsgebitt nëmmen déi Plazen op, wou d'Däischtert total oder rankfërmeg ass.

### Zentral Sonnendäischterten a Mëtteleuropa
Follgend zentral Sonnendäischterte vum 21. Joerhonnert sinn a Mëtteleuropa an hirer totaler oder rankfërmeger Phas ze gesinn.

### All Sonnendäischterte bis 2030
Am 21. Joerhonnert gëtt et am Ganzen 224 Sonnendäischterten. Dat sinn der am Verglach zum langjäregen Duerchschnëttswäert vun 238 Sonnendäischterte pro Joerhonnert relativ wéineg.

## Sonnendäischterte vum 20. Joerhonnert
Am 20. Joerhonnert waren 228 Sonnendäischterten. Op dëser Lëscht fannt Dir d'Däischterte vun 1947 un.

## Déi längst zentral Sonnendäischterten tëscht 1 an 3000
An de follgende Lëschte stinn déi 30 jeeweileg längst, total a rankfërmeg Däischterten tëscht dem Joer 1 an dem Joer 3000.

### Total Sonnendäischterten
Déi längst total Sonnendäischtert am 21. Joerhonnert mat enger Dauer vun der totaler Phas vu 6&nbsp;m39&nbsp;s war den 22. Juli 2009.
Theoreetesch kann déi total Phas vun enger totaler Sonnendäischtert 7&nbsp;m31&nbsp;s daueren.

### Rankfërmeg Sonnendäischterten
Déi rankfërmeg Sonnendäischtert, déi am 21. Joerhonnert am längsten dauert war de 15. Januar 2010 (Dauer: 11&nbsp;m08&nbsp;s).

## Historesch bedeitend Sonnendäischterten
Hei nach eng Opstellung vu Sonnendäischterten, déi eng besonnesch wëssenschaftlech oder historesch Bedeitung kritt hunn.
* 28. Mee 585 v. Chr: Déi Däischtert ass héchstwarscheinlech vum Thales vu Milet virausgesot ginn. Et wier domat déi éischt gewiescht sinn, fir déi d'Plaz an d'Zäit virausgesot gouf. Ausserdeem ass fir déi Däischtert iwwerliwwert, si wier de Grond vum Krichsenn tëscht de Lyder an de Meder gewiescht.
* 3. Mee 1715: D'Schietbunn vun där Däischtert iwwer Südengland gouf vum Edmond Halley virausgesot. Déi Däischtert war domat warscheinlech déi éischt, fir déi sou eng Berechnung versicht gouf.
* 8. Juli 1842: Déi total Däischtert ass virun allem wéinst der emotionaler Beschreiwung vum Adalbert Stifter bekannt.
* 29. Mee 1919: Wärend där Däischtert gouf déi vun der Allgemenger Relativitéitstheorie virausgesote gravitativ Liichtoflenkung iwwerpréift a bestätegt.
* 11. August 1999: Déi lescht total Sonnendäischtert vum zweete Joerdausend war zugläich déi Sonnendäischtert, déi vu méi Mënschen observéiert gouf wéi jee eng aner Sonnendäischtert vun der Weltgeschicht.

## Um Spaweck
*  NASA: ''Solar Eclipse Page''
*  Sonnenfinsternis-Info: ''Sonnendäischterten a Mëtteleuropa 1951 - 2050''