open-index/open-wikipedia-markdown huggingface dataset:
Postgebai Stad Lëtzebuerg

D**'Postgebai** (*Hôtel des postes*) an der **[[Stad Lëtzebuerg]]** ass e Verwaltungsgebai vun der Lëtzebuerger Post, dat 1908-1910 an der Aldrengerstrooss no Pläng vum Sosthène Weis gebaut gouf. Heidra war vun 1910 bis 2017 d'Haaptpost vun der Stad.
## Geschicht
Schonn 1869 gouf *Um Piquet*, an enger Kasär vun der preisescher Garnisoun, eng Post ageriicht. Déi gouf séier ze kleng, soudatt Ausbau- an Neibaupläng gemaach goufen. Ufanks hunn d'Pläng en Neibau am Jugendstil, entworf vum Staatsarchitekt Prosper Biwer, virgesinn, mat enger Daachkonstruktioun aus Stol a Glas. Ma de Biwer ass 1905 gestuerwen, a säin Nofollger, de Sosthène Weis, huet sech mat enger Alternativpropos duerchgesat, déi dem Gebai en Ausgesinn am Neo-Renaissance-Stil sollt ginn, dee vum Groussherzogleche Palais inspiréiert war. Och d'Haaptentrée, déi ursprénglech an der Avenue Monterey si sollt, gouf an d'Aldrengerstrooss, a Richtung Boulevard Royal, verluecht. D'Bauaarbechten hu vun 1908 bis 1910 gedauert. D'Fassad ass aus Sandstee vu Iernzen, Déiljen a Bur, an d'Skulpturen dorop vum Pierre Federspiel, Jean Mich, Claus Cito a Jean-Baptiste Wercollier. D'Fer-forgés-Aarbechte goufe vum Etienne Gallowich a vum Max Cames realiséiert.

An de Joren dono gouf d'Gebai ëmmer nees ëmgebaut, zulescht 2008, an den techneschen a prakteschen Ufuerderungen ugepasst. Sou gouf an den 1950er Joren en Nordfligel bäigebaut.

Zanter 2018 steet et eidel; d'Verwaltung ass provisoresch an d*'Mercier*-Gebai an der Rue de Reims geplënnert, bis deen neie Siège, deen op der Gare tëscht 2018-2022 gebaut gëtt, fäerdeg ass. Wat genee mam Gebai geschéie soll, war laang net gewosst. Den 22. Januar 2020 huet de Generaldirekter vun der Post matgedeelt, datt d'Gebai an den Hänn vun der Post bleiwe géif an datt gekuckt géif, wéi een den Immeubel valoriséieren a fir de Public opmaache kéint. Et gëtt dru geduecht fir eventuell en Hotel mat Butteker dran ze maachen.

Den 2. Mäerz 2018 gouf den *Hôtel des postes* als nationaalt Monument op d'Lëscht vun de klasséierte Monumenter agedroen.

## Biller

Entree Post Stad.jpg
Poste Skulptur Südsäit 101.jpg
Poste Skulptur Nordsäit 103.jpg
Poste Skulptur Nordsäit 104.jpg


## Kuckt och
* Lëscht vun den nationale Monumenter an der Gemeng Lëtzebuerg

## Um Spaweck

* "Hôtel des Postes: D'Kathedral vun der Kommunikatioun" Reportage iwwer d'Restauratiounsaarbechten op tele.rtl.lu, 09.04.2022.
Burckhardt (Moundkrater)

De **Burckhardt** ass en Aschlagkrater op der nordëstlecher viischter Moundsäit, nërdlech vum Mare Crisium, tëscht de Kratere Geminus am Norden a Cleomedes am Süden.
De Kraterrand ass normal erodéiert. Am Krater ass en Zentralbierg.

De Krater gouf 1935 vun der I.A.U. nom däitschen Astronom Johann Karl Burckhardt genannt.

## Um Spaweck
* Moundkaart Nr 44: De Burckhardt läit uewen an der Mëtt
Cleomedes (Moundkrater)

De **Cleomedes** ass e groussen Aschlagkrater op der nordëstlecher viischter Moundsäit um nërdleche Rand vum Mare Crisium, südlech vum Krater Burckhardt. De Kraterzentrum ass relativ flaach, bis op en ettlech Niewekrateren, en Zentralbierg an eng an nordëstlecher Richtung lafender Rill, **Rima Cleomedes** genannt.
De Kraterrampli ass terrasséiert.

De Krater gouf 1935 vun der I.A.U. nom griicheschen Astronom Kleomedes genannt.

## Um Spaweck
* Moundkaart Nr 44: De Cleomedes läit uewe lénks
Polneschen nationalen Onofhängegkeetsdag

Den **nationalen Onofhängegkeetsdag** (polnesch: *Narodowe Święto Niepodległości*) ass de polneschen Nationalfeierdag, als Erënnerung un d'Restauratioun vun der polnescher Souveränitéit als Zweet Polnesch Republik, déi am Joer 1918 aus der Trennung vu fréiere polneschen Deeler vum däitschen, éisträicheschen a russeschem Räich ervirgaangen ass an deen den 11. November gefeiert gëtt.

No den Deelungen am spéiden 18. Joerhonnert war Polen 123 Joer laang bis zum Enn vum Éischte Weltkrich ënner den Nopeschlänner opgedeelt. Deen Dag gëtt net a Pole geschafft.

Den Dag gouf 1937 fir d'éischt gefeiert an du gouf dofir den 11. November festgehalen.

Nom Zweete Weltkrich gouf den Nationalfeierdag op den 22. Juli verluecht, als Erënnerung un d'Verëffentlechung vum Manifest vum kommunistesche Lubliner Kommitee, den 22. Juli 1944. 1989 gouf en nees op den 11. November zeréckverluecht.

## Historeschen Hannergrond
Entscheedend fir d'Restauratioun vun der polnescher Onofhängegkeet war d'Néierlag oder d'schwaach militäresch Situatioun vun den dräi Besatzungsmuechten. A Russland war Revolutiounsduercherneen a Biergerkrich, Éisträich-Ungarn war amgaangen auserneenzefalen an d'Däitscht Räich huet dem Drock vun den Entente-Muechte missen noginn&nbsp;. Dat war fir Polen eng eenzegaarteg Chance fir seng Onofhängegkeet erëmzekréien.

## Eckdaten
* 1916: Akt vum 5. November vum Wëllem II. fir e Kinnekräich Polen ze grënnen. 
*14. Januar 1917: De Provisoresche Staatsrot fänkt mat senger Aarbecht un.
*12. November 1917: De Regence-Rot iwwerhëlt d'Staatgeschäfter
* 1918: De Regence-Rot verkënnegt d'Onofhängegkeet vu Polen
*23. Oktober 1918: Eng Regierung mam Józef Świeżyński als Premierminister gëtt ouni Zoustëmmung vun der däitscher Regierung agesat.
* 1918: Verbänn vun der Polnescher Militärorganisatioun huelen den däitschen an éisträicheschen Truppen hir Waffen of.
*6./7. November 1918: Zu Lublin installéiert den Ignacy Daszyński eng provisoresch Regierung vun der *Volleksrepublik Polen*. Poland
*10. November 1918: De Józef Piłsudski kënnt aus der Gefaangeschaft vu Magdeburg zeréck op Warschau.
*11. November 1918: De Piłsudski gëtt vum Regence-Rot als Ieweschte Kommandant agesat, mat der Missioun fir eng nei Regierung ze bilden. 
*16. November 1918: De Józef Piłsudski ënnerschreift Telegramm mat deem d'Grënnung vun engem onofhängege polnesche Staat soll bekannt gemaach ginn. Den Telegramm gëtt all de Cheffe vun de Groussmuechten iwwer Funk matgedeelt, an dräi Deeg méi spéit all deenen anere Regierungen, ob neutral oder am Krich. Dat konnt du mam Ekipement gemaach ginn dat se den däitschen Truppen an der Zitall vu Warschau ofgeholl haten.
*17. November 1918: – Nom Ignacy Daszyński senger Demissioun ernennt de Józef Piłsudski de Jędrzej Moraczewski als Premierminister.
* 28. Juni 1919: Polen ënnerschreift als fräie Staat den Traité vu Versailles an deem ënner anerem seng Grenze festgehale ginn. Domat war Polen awer net ganz fräi fir bei sech ze maache wat et wollt. Am Traité stoungen och nach eng Rei Servituden an Obligatiounen de Polen huet missen anhalen (z.&nbsp;B. Art.89 an 90).
Océane Gutenkauf

D**'Océane Gutenkauf**, gebuer den 13. Juni 1999, ass eng lëtzebuergesch Foussballspillerin. Si war eng Spillerin vum FC Metz.

Am Mäerz 2018 huet d'Gutenkauf eemol an der lëtzebuergescher Dammefoussballnationalekipp gespillt.

## Kuckt och
Susanna Scarano

D**'Susanna "Susie" Scarano**, gebuer de 27. Oktober 1987, ass eng lëtzebuergesch Foussballspillerin. Si war eng Spillerin vum FC CeBra 01.

Vun 2006 bis 2009 huet d'Scarano eelefmol an der lëtzebuergescher Dammefoussballnationalekipp gespillt.

## Kuckt och
Kim Olafsson

D**'Kim Olafsson**, gebuer de 27. August 1998, ass eng lëtzebuergesch Foussballspillerin. Si war eng Spillerin vum 1. FFC Frankfurt (D).

Am Joer 2014 huet d'Olafsson zweemol an der lëtzebuergescher Dammefoussballnationalekipp gespillt.

## Kuckt och
Klein (Moundkrater)

De **Klein** ass en Aschlagkrater op der viischter Moundsäit ëstlech vum Mare Nubium, deen de südwestleche Rand vum gréissere Krater Albategnius iwwerlagert.
De Kraterrand ass erodéiert an den Zentrum ass flaach an huet en Zentralbierg.

De Krater gouf 1935 vun der I.A.U. nom däitschen Astronom Hermann Joseph Klein genannt.

## Um Spaweck

* Moundkaart Nr 77: De Krater Klein läit riets vun der Mëtt ewech
100,7 Radio-Präis

De **100,7 Radio-Präis** ass e Literaturpräis zu Lëtzebuerg, deen zanter 2015 all Joer vum Radio 100,7 ausgedeelt gëtt.

## Laureaten
* 2015: Frédéric Zeimet fir *JRRIUE*
* 2016: Charles Meder fir den Text vum Lauschterspill *CyberTrappEd*
* 2017: Bernd Marcel Gonner fir *Grimmia sessitana oder Einfache Seligpreisungen*
Charta vun den Äerdmoundbierger

D**'Charta vun den Äerdmoundbierger** ass e Kaartewierk vun der viischter Moundsäit. Si gouf 1878 vum Johann Friedrich Julius Schmidt, Direkter am Nationalen Observatoire zu Athen, publizéiert. D'Wierk besteet aus 25 Blieder an et si ronn 33.000 Moundkrateren agezeechent.

## Kaarteschnëtt

## Um Spaweck

* ''The Julius Schmidt Moon Map'', ALPO Monograph 11, 2008
Nationalen Observatoire Athen

Den **Nationalen Observatoire Athen** ass en astronomeschen Observatoire zu Athen a Griicheland. E gouf 1842 gegrënnt an zu groussen Deeler vum Simon vu Sina finanzéiert. Déi astronomesch Observatiounen hunn 1847 ugefaangen. Den Haaptsëtz ass um Nymphenhiwwel vis-à-vis vun der Akropolis am Zentrum vun Athen.

## Geschicht

Bei der Ausaarbechtung vun de Pläng vum Gebai war den Astronom a spéideren Direkter vum Observatoire, de Georg Constantin Bouris bedeelegt. Mam architektoneschen Entworf gouf den Theophil Hansen beoptraagt, et ass dat éischt Wierk vum spéidere weltbekannte Baumeeschter. Nodeems de Bouris schwéier krank war an d'Plaz nëmmen interimsweis vum Ioannis Papadakis besat war, gouf d'Plaz nei ausgeschriwwen. 1858 gouf de Johann Friedrich Julius Schmidt Direkter. Hie blouf och nach no senger Pensioun, bis zum Rescht vu sengem Liewen, zu Athen. Am Observatoire hat hie méi wéi 70.000 Observatioune vu verännerleche Stäre gemaach. Weider hat hien och Koméiten an Meteore studéiert an hat zwou Supernovaen entdeckt. De Schmidt huet d'Annale *Publications of the Observatory of Athens* initiéiert.

Nodeem d'Mëttele vun der Schenkung vum Sina op en Enn waren, goung den Observatoire an de Besëtz vum Staat iwwer. 1890 gouf en als staatleche Fuerschungszentrum organiséiert, an d'Departementer fir d'Meteorologie an d'Seismologie vergréissert. Se goufen 1942 an Instituter ëmgenannt; 1950 koum nach en Institut fir Ionospherefuerschung derbäi.

## Instituter
Zanter 1999 si follgend Instituter dorënner zesummegefaasst:
* Institut fir *[[Astronomie]] an [[Astrophysik]]*

* Observatoire Chelmós: do steet den 2,3 Meter Spigelteleskop *Aristarchos*, genannt nom Aristarchos von Samos. Et läit 130&nbsp;km westlech vun Athen, no bei der Stad Kalavryta () op 2.340 m Héicht.
* Observatoire Kryoneri: um Bierg Kyllini () op 930 m Héicht, huet en 1,2 Meter Spigelteleskop
* Institut fir *[[Ëmwelt|Ëmweltfuerschung]] an [[Nohalteg Entwécklung]]*
* Institut fir *[[Geodynamik]]*
* Institut fir *[[Raumfaart|Raumfaartapplikatiounen]] an [[Distanzfuerschung]]*

## Kuckt och

## Um Spaweck

* Offiziell Homepage (englesch / griichesch)
Magelhaens (Moundkrater)

De **Magelhaens** ass en Aschlagkrater um südwestlechen Ufer vum Mare Fecunditatis am ëstlechen Deel vun der viischter Moundsäit. Hie läit süd-südwestlech vum Krater Goclenius ongeféier op hallwem Wee tëscht de Kratere Gutenberg am Nordweste an Colombo am Südosten.

De baussenzege Rand vum *Magelhaens* ass schmuel an onreegelméisseg a wäit ewech vu ronn. Op der südëstlecher Säit schléisst sech de Satellittekrater 'Magelhaens A' un. De Kraterzentrum ass duerch basaltesch Lava iwwerschwemmt, déi dem Kraterbuedem déi selwecht donkel Faarf wéi d'Mare am Nordoste gëtt. Doriwwer eraus bilt hien eng glaat Fläch ouni besonnesch Kennzeechen.

## Um Spaweck

* Moundkaart Nr 79: De Magelhaens läit riets Mëtt
* Krater Magelhaens im "Digital Lunar Orbiter Photographic Atlas of the Moon"
Pauli (Moundkrater)

De **Pauli ** ass en Aschlagkrater an der südlecher Hemispher, op der Moundrécksäit.

De Krater gouf 1970 vun der I.A.U. nom Physiker Wolfgang Pauli genannt.

## Um Spaweck

* Moundkaart Nr 118: De Krater Pauli läit ënne Mëtt lénks
* Pauli Digital Lunar Orbiter Photographic Atlas of the Moon
Gil Sietzen

D**'Gil Sietzen**, gebuer de 25. Mäerz 1995, ass eng lëtzebuergesch Foussballspillerin. Si war eng Spillerin vum FC Blo-Wäiss Izeg.

Am Februar 2014 huet d'Sietzen eemol an der lëtzebuergescher Dammefoussballnationalekipp gespillt.

## Kuckt och
Sietzen

**Sietzen** ass de Familljennumm vun ë.&nbsp;a. follgende Persounen:
* Christoph Sietzen (* 1992), e lëtzebuergesche Museker.
* Gil Sietzen (* 1995), eng lëtzebuergesch Foussballspillerin.
* Roger Sietzen, fréieren Direkter vu Luxair an ee vun de Männer vun der éischter Stonn an där Gesellschaft.
Gyldén (Moundkrater)

De **Gyldén** ass en Aschlagkrater op der viischter Moundsäit südlech vum Sinus Medii, nordëstlech vum Krater Ptolemaeus an ëstlech vum Herschel.
De Krater ass staark erodéiert. Am Weste gëtt de Rampli vun engem breede Gruef iwwerlagert.

De Krater gouf 1935 vun der I.A.U. nom schweedeschen Astronom Hugo Gyldén genannt.

## Um Spaweck

* Moundkaart Nr 77: De Krater Gyldén läit riets an der Mëtt
Spörer (Moundkrater)

De **Spörer** ass en Aschlagkrater op der viischter Moundsäit südëstlech vum Sinus Medii a vum Krater Flammarion an nërdlech vum Herschel.
De Krater ass staark erodéiert, an de Kraterrand am Süde bal komplett ofgedroen.

De Krater gouf 1935 vun der I.A.U. nom däitschen Astronom Gustav Spörer genannt.

## Um Spaweck

* Moundkaart Nr 77: De Krater Spörer läit uewen an der Mëtt
Flammarion (Moundkrater)

De **Flammarion** ass en Aschlagkrater op der viischter Moundsäit südwestlech vum Sinus Medii, nërdlech vum grousse Krater Ptolemaeus. De Krater ass staark erodéiert an den Zentrum ass zimmlech flaach.

D'Moundrill **Rima Flammarion** leeft laanscht de nërdleche Rampli.

De Krater gouf 1935 vun der I.A.U. nom franséischen Astronom Camille Flammarion genannt.

## Um Spaweck
* Moundkaart Nr 77: De Flammarion läit uewen an der Mëtt
Taylor (Moundkrater)

Den **Taylor** ass en Aschlagkrater op der viischter Moundsäit, südlech vum Krater Delambre a westlech vum Krater Alfraganus.
Den onreegelméissg geformte Krater ass staark erodéiert. Den Zentrum ass hiwweleg an huet en Zentralbierg.

De Krater gouf 1935 vun der I.A.U. nom brittesche Mathematiker Brook Taylor genannt.

## Um Spaweck

* Moundkaart Nr 78: Den Taylor läit uewe lénks
Pigalle-Saint-Germain-des-Prés

**Pigalle-Saint-Germain-des-Prés** ass e franséische Film vum André Berthomieu aus dem Joer 1950.

## Ëm wat geet et am Film?

## Um Spaweck
Ball (Moundkrater)

De **Ball** ass en Aschlagkrater am raue südlechen Héichland vum Äerdmound. Hie läit tëscht de Kratere Gauricus am Osten a Lexell am Nordweste um Rand vum staark ofgedroene Krater Deslandres. Méi wäit no Südsüdwest ass den opfällege Krater Tycho.

De *Ball* ass kreesronn an ouni signifikant Erosiounsspueren. Déi bannenzeg Wänn si rau an am Mëttelpunkt vum Kraterbuedem ass e relativ groussen Zentralbierg.

## Um Spaweck

* Moundkaart Nr 112: De Krater Ball läit uewe lénks
* Krater Ball im ''Digital Lunar Orbiter Photographic Atlas of the Moon'', Bild iv_112_h3
* Krater Ball im ''Digital Lunar Orbiter Photographic Atlas of the Moon'', Bild iv_119_h3
Colorado-Plateau

De **Colorado-Plateau** ass eng Géigend westlech vun de Rocky Mountains am Südweste vun de Vereenegte Staaten, déi aus e puer méi klenge Plateaue besteet. Se breet sech iwwer de Südoste vum Utah, dat nërdlecht Arizona an Deeler vun New Mexico a Colorado aus. Mat enger Fläch vu ronn 337.000&nbsp;km² ass de Colorado-Plateau bal esou grouss wéi Däitschlad. Säin Numm ass vum Numm Colorado River ofgeleet, dee queesch derduerch leeft an e mat sengen Nieweflëss entwässert.

De Colorado-Plateau läit an der Moyenne 1500 Meter iwwer dem Mieresspijel. E gläicht enger grousser Schossel, duerch déi, un de geologesche Brochkanten, an do, wou d'Flëss sech an d'Déift gefriess hunn, Verwerfungen, Schluchten, Tafelbierger, natierlech Béi a Sailen duerch Erosioun entstane sinn.

De Colrado-Plateau ass bekann dofir, datt d'Sedimentsschichten, déi sech an Honnerte vu Millioune Joren an engem Mier ofgelagert hunn, haut, wou dat Mier verschwonnen an d'Gestengs eropgedréckt ginn ass, op ville Plazen als Toun oder Sandsteen, resp. Sandteengemësch, oppen do leien. Déi eelst Couchë sinn déi vum Fong vum Grand Canyon, aus dem Prekambrium, déi 600 bis 2000 Millioune Joer al sinn. Duerch d'Erosioun duerch Waasser a Wand vun den ënnerschidlech haarde Gestengscouchë si plazeweis ongewéinlech Formatiounen entstanen, wéi d*'Hoodoo*en am Bryce-Canyon-Nationalpark, oder natierlech Brécken, wéi déi am Arches National Park.

D'geologesch Äerdgeschicht kann un der *[[Grand Staircase]]* studéiert ginn, eng Regioun, wou d'Sedimentscouchë queesch leien an ee se sou horizontal "liese" kann. An der Géigend vum Zion Canyon si se 65 bis 220 Millioune Joer al (Mesozoikum). Déi héchste Stuf vun der *Grand Staircase* ass de Bryce-Canyon op iwwer 3.000 Meter.

Duerch déi ënnerschiddlech Faarwe vum Sandsteen, jee no Alter, entsti plazeweis imposant Landschaftsbiller. Och d'Canyone vum Colorado River a sengen Nieweflëss wéi de Green River, virop de Grand Canyon a Canyonlands, si weltwäit bekannt. Op anere Plaze sinn et Zeiebierger an Tafelbierger (*Butte*) laanscht d'Ofbrochkanten, déi, wéi et de Fall am Monument Valley ass, d'Landschaft markéieren.

## Um Spaweck

* U.S. Geological Survey: Geologic Provinces of the United States – Colorado Plateau Province
Hélène Sertznig

D**'Hélène Sertznig**, gebuer de 6. Juni 1990, ass eng lëtzebuergesch Foussball- a Futsalspillerin an Dëschtennisspillerin.

Vun 2008 bis 2009 huet d'Sertznig siwemol an der lëtzebuergescher Dammefoussballnationalekipp gespillt. Si war eng Spillerin vun der Jeunesse Jonglënster a vum SV Berghofen (D) op der Mëttelfeld-Positioun.

Als Dëschtennisspillerin, war d'Hélène Sertznig Member vum Club DT Gréiwemaacher a war si véiermol eng Lëtzebuerger Landesmeeschterin.

## Kuckt och
André Elvinger

Den **André Elvinger**, gebuer de 17. Mäerz 1929 zu Keel, a gestuerwen den 30. Abrëll 2022, war e lëtzebuergeschen Affekot.

Vun 1961 bis 1962 war hie President vun der Conférence du jeune barreau de Luxembourg. Hien huet 1964 zesumme mam Jean Hoss ee vun deene bedeitendsten Affekotebüroen zu Lëtzebuerg gegrënnt. Hien huet vill iwwert den Droit financier a fiscal zu Lëtzebuerg publizéiert. Hie war de Koseng vum Paul Elvinger.

Vun 2004 bis 2014 huet hien d'Section des sciences morales et politiques vum Institut grand-ducal presidéiert.

Hie war vun 2004 bis 2016 President vum Verwaltungsrot vu Foyer Finance.

## Wierker (Auswiel)

* André Elvinger, « Luxemburg », in Hans Jakob Maier et Hans Joachim Meyer (dir.), Der Handelsvertreter in der Europäischen Wirtschaftsgemeinschaft, Bonn, 1961, p.&nbsp;182‑224. 
* André Elvinger, « Luxemburg », Cahiers de droit fiscal international 50b: Reports for the 19th International Congress on Financial and Fiscal Law, London 1965. Subject 2, 1967, p.&nbsp;161‑172.
* André Elvinger, « Le régime juridique et fiscal des émissions d'actions et d'obligations au Luxembourg », in Les émissions de titres de sociétés en Europe et aux États-Unis. Colloque organisé du 21 au 23 novembre 1968, Presses universitaires, 1970, p.&nbsp;301‑313
* André Elvinger, « Statut fiscal des fonds communs de placement et des sociétés d'investissement au Grand-Duché de Luxembourg », in Les organes collectifs de placement dans la perspective de la place financière de Luxembourg, Luxembourg, Université internationale de Sciences comparées, 1971, p.&nbsp;27‑32
* André Elvinger, « The position of Luxembourg within the EEC », in J.F. Avery Jones (dir.), Tax havens and measures against tax evasion and avoidance in the EEC, London, 1974, p.&nbsp;84‑94
* André Elvinger, « Historique du droit bancaire et financier luxembourgeois », in Droit bancaire et financier au Grand-Duché de Luxembourg, Bruxelles, Larcier, 1994, vol.1, p.&nbsp;3‑95
* André Elvinger, « Le juge à l'école ou Der Richter und sein D(H)enker: réflexions sur un jugement du tribunal administratif et ses échos », in Volume IX : actes de la Section des sciences morales et politiques, Institut grand-ducal, Luxembourg, Institut Grand-Ducal, 2005, p.&nbsp;65‑96
* André Elvinger, Regards sur un demi-siècle d'histoire de l'impôt au Luxembourg, Bruxelles, Bruylant, 2008, 37 p

## Literatur
* Pierre Sorlut: "L'adieu du patriarche. Noruff. *d'Lëtzebuerger Land*, 06.05.2022; och op land.lu.
Newcomb (Moundkrater)

Den **Newcomb** ass en Aschlagkrater op der nordëstlecher viischter Moundsäit am Biergland vun de Montes Taurus, südëstlech vum Lacus Somniorum an nërdlech vum Lacus Bonitatis.
Den onreegelméisseg geformte Krater huet am Zentrum Spuere vun ausgedeenter Rutschrampliem.

De Krater gouf 1935 vun der I.A.U. nom amerikaneschen Astronom a Mathematiker Simon Newcomb genannt.

## Um Spaweck
* Moundkaart Nr 43: Den Newcomb läit uewe riets Mëtt
Richard Nikolaus Coudenhove-Kalergi

De **Richard Nikolaus Coudenhove-Kalergi** (bis 1919 Grof, och: *Richard Coudenhove-Kalergi* oder, a Japan, *Eijirō Aoyama*), gebuer de 16. November 1894 zu Tokio, a gestuerwen de 27. Juli 1972 zu Schruns, an Éisträich, war e japanesch-éisträichesche Schrëftsteller, Philosoph, Politiker a Grënner vun der Paneuropa-Unioun.

"Pan-Europa" war den Titel vun engem Buch, dat en 1923 geschriwwen hat, an deem en de Wonsch no engem europäesche Bond vu Staaten, an deem d'Fräiheet, de Fridden, Wuelstand a Kultur de Kader géife bilden, zum Ausdrock bruecht huet.

Hie war deen Éischten, dee mam Karlspräis ausgezeechent gouf.

## Publikatiounen
* **, Verlag Der Neue Geist/Dr. Peter Reinhold, Leipzig 1922.
* *Apologie der Technik*, Verlag Der Neue Geist, Leipzig 1922.
* *Ethik und Hyperethik*, Verlag Der Neue Geist, Leipzig 1922.
* *Krise der Weltanschauung.*, 1923.
* *Pan-Europa, der Jugend Europas gewidmet*, 1923, 16. Tausend, Wien-Leipzig 1926. Neuauflage: Amalthea, Wien / München 1987, ISBN 3-85002-239-0.
* *Europa erwacht!*, Wien 1923.
* *Praktischer Idealismus. Adel – Technik – Pazifismus*, Paneuropa-Verlag Wien-Leipzig 1925.
* *Rundfrage: Halten Sie die Schaffung der Vereinigten Staaten von Europa für notwendig? – Halten Sie das Zustandekommen der Vereinigten Staaten von Europa für möglich?*, Paneuropa Verlag, Wien 1925.
* *Kampf um Paneuropa*, 3 Bände, 1925–1928.
* *Held oder Heiliger*, 1927.
* Festschriftbeitrag Th. G. Masaryk zum 80. Geburtstag, Bonn 1930.
* *Los vom Materialismus*, 1931.
* *Stalin & Co.*, 1931.
* *Brüning – Hitler: Revision der Bündnispolitik*, 1931.
* *Das Wesen des Antisemitismus*, 1932.
* *Totaler Mensch – Totaler Staat*. Glarus: Paneuropa Verlag 1937.
* *Judenhass!*, 1937.
* *Die Europäische Nation*, 1953.
* *Ein Leben für Europa*, Lebenserinnerungen, 1966.
* *Weltmacht Europa*, 1971.

## Literatur
* Vanessa Conze: *Richard Coudenhove-Kalergi: umstrittener Visionär Europas.* Muster-Schmidt, Gleichen/Zürich 2004, ISBN 3-7881-0156-3.
* Anita Ziegerhofer-Prettenthaler: *Botschafter Europas. Richard Nikolaus Coudenhove-Kalergi und die Paneuropa-Bewegung in den zwanziger und dreißiger Jahren.* Wien 2004, ISBN 3-205-77217-2.

## Éierungen

### Lëtzebuerg
Fir un de Richard Coudenhove-Kalergi z'erënneren, huet de Stater Schäfferot de 14. Oktober 1974 decidéiert, eng Strooss um Kierchbierg no him ze nennen: d'Rue Richard Coudenhove-Kalergi.
## Um Spaweck
Bill Napier

De **William M. Napier** oder **Bill Napier**, gebuer den 29. Juni 1940 zu Perth, a Schottland, ass en Asteroidefuerscher an Auteur. Dem Napier seng Fuerschung beschäftegt sech mat de physikaleschen a cheemeschen Eegenschafte
vun Interstellarem Stëbs souwéi den Auswierkunge vu Meteorittenaschléi op d'Äerd. No him ass den Asteroid (7096) Napier genannt. Den Napier ass ausserdeem Auteur vu ville wëssenschaftlechen a populärwëssenschaftleche Bicher.

## Liewen
Den Napier hat op der Universitéit Glasgow studéiert. Vun 1967 bis 1992 war hien Astronom um Kinneklechen Observatoire vun Edinburgh. Vun 1994 bis 1996 hat hien, nees zeréck op der Universitéit Glasgow, Fuerschungsaufgaben opgeholl. 2001 gouf hien Honorarprofesser um Institut fir Astrobiologie op der Universitéit vu Cardiff an huet am Armagh-Observatoire geschafft.

Allgemeng Bekanntheet krut de William M. Napier duerch déi – zesumme mam Astrophysiker an Astronom Victor Clube an anere Wëssenschaftler entwéckelt – Theorie vum *Kohärente Katastrophismus* (Engl.: *coherent catastrophism*), déi periodesch Impakte vu Koméite resp. Koméitefragmenter op der Äerd viraussetzt. Sou Impaktevenementer sollen och d'Mënschheets- an Zivilisatiounsgeschicht beaflosst hunn.

## Bibliographie
* *Die Offenbarung*, Wunderlich, Reinbek 2001, ISBN 3-8052-0713-1.
* *Nemesis*, Wunderlich, Reinbek 1999, ISBN 3-8052-0663-1.
* *The Origin of Comets* (mam S.V.M. Clube an M.E. Bailey), Pergamon Press, Oxford 1990, ISBN 0-08-034858-0.
* *Der 77. Grad*, Knaur, München 2007, ISBN 978-3-426-63334-2.
* *The Lure*, Headline Publ. Group, London 2002, ISBN 978-0-7472-6727-0.

## Kuckt och
Hamilton (Moundkrater)

Den **Hamilton** ass en Aschlagkrater um baussenzege südëstleche Rand vun der viischter Moundsäit, um westleche Rand vum Mare Australe, ëstlech vum Krater Oken a westlech vum Krater Jenner.
De Kraterrand ass nëmmen e bëssi erodéiert an den Zentrum si konzentresch Strukturen.

De Krater gouf 1964 vun der I.A.U. nom iresche Mathematiker a Physiker William Rowan Hamilton genannt.

## Um Spaweck
* Moundkaart Nr 116: Den Hamilton läit lénks an der Mëtt
Oken (Moundkrater)

Den **Oken** ass en Aschlagkrater um südëstleche Rand vun der viischter Moundsäit, südëstlech vum Krater Furnerius a südlech vum Krater Humboldt.
De Kraterrand ass nëmmen e bëssi erodéiert an den Zentrum ass mat Lava iwwerschwemmt a flaach.

De Krater gouf 1935 vun der I.A.U. nom däitschen Naturfuerscher Lorenz Oken genannt.

## Um Spaweck
* Moundkaart Nr 115: De Krater Oken läit riets ënnen
Victor Clube

De **Stace Victor Murray Clube**, gebuer den 22. Oktober 1934 zu London, ass en engleschen Astrophysiker an Astronom.

De Clube, deen a senger Jugend an d'St John's School zu Leatherhead an an d'Christ Church College vun der University of Oxford gaangen ass, war Dekan vun der Astrophysikalescher Fakultéit vu senger Alma Mater an huet an den Observatoirë vun Edinburgh an Armagh vu Kapstad geschafft.

Säi Bekanntheetsgrad verdankt hien haaptsächlech senger Aarbecht an der Theorie vun "coherent catastrophism", déi hien zesumme mam Bill Napier an anere Kolleegen opgestallt huet. Doriwwer eraus ass hien en Expert fir Koméiten an Kosmologie. De Clube ass och Auteur vu ville wëssenschaftlechen a populärwëssenschaftleche Bicher an en exzellente Cricket-Spiller.

Den Asteroid (6523) Clube gouf no him genannt.

## Bibliographie
* *The Cosmic Serpent*, mit Bill Napier, Faber and Faber, 1982, ISBN 978-0-5711-1816-8
* *The Cosmic Winter*, mit Bill Napier, Blackwell Publishers, 1990, ISBN 978-0-6311-6953-6
* *The Origin of Comets* (S.V.M. Clube, W.M. Napier, M.E. Bailey), Pergamon Press, 1990, ISBN 0-08-034858-0

## Kuckt och

## Um Spaweck
*  Lutz D. Schmadel: *Dictionary of Minor Planet Names*. 5th ed. Springer, Berlin 2003, ISBN 3-540-00238-3 Voransicht bei Google Book Search
William Goldman

De **William Goldman**, gebuer den 12. August 1931 zu Highland Park am Illinois, a gestuerwen de 15. November 2018 zu Manhattan, New York war en US-amerikaneschen Dréibuchauteur a Schrëftsteller.

Hie gouf fir d'éischt an den 1950er Joren als Romancier bekannt, ier hien ugefaangen huet Dréibicher ze schreiwen. Hien huet zwéin Oscare fir seng Dréibicher gewonnen, fir d'éischt fir de Western *Butch Cassidy und Sundance Kid* (1969) an duerno fir *All the President's Men* (1976). A béid Filmer huet de Robert Redford matgespillt.

Zu sengen anere Wierker gehéieren säi Thriller *Marathon Man* an de *Comedy-fantasy*-Roman *The Princess Bride*, déi hien allebéid fir eng Filmversioun ëmgeschriwwen huet.

## Säi Liewen

## Dréibicher (Auswiel)

* 1966: *[[Harper (Film)|Harper]]*
* 1969: *[[Butch Cassidy and the Sundance Kid]]*
* 1972: *The Hot Rock*
* 1975: *The Stepford Wives*
* 1976: *[[Marathon Man]]*
* 1976: *All the Aceralia's Um*
* 1977: *[[A Bridge Too Far (Film)|A Bridge Too Far]]*
* 1986: *Heat*
* 1987: *The Princess Bride*
* 1990: *Misery*
* 1992: *Chaplin*
* 1992: *Memoirs of an Invisible Man*
* 1993: *Last Action Hero*
* 1994: *Maverick*
* 1996: *The Chamber*
* 1996: *The Ghost and the Darkness*
* 1997: *Absolut Power*
* 1999: *The General's Daughter*
* 2001: *Hearts an Atlantis*
* 2003: *Dreamcatcher*
* 2015: *Wild Card*


## Bicher (Auswiel)

* 1976: Magic, ISBN 978-0440051596
* 1983: Adventures in the Screen Trade: A Personal View of Hollywood and the Screenwriting, ISBN 978-0446512732
* 1984: The Color of Light, ISBN 978-0446512749
*1990: Hype and Glory, ISBN 978-0394584324
*1997: Soldier in the Rain, ISBN 978-0848805067
* 1998: Wait Till Next Year: The Story of a Season When What Should've Happened Didn't, and What Could've Gone Wrong Did, ISBN 978-0553053197
* 2000: Which Lie Did I Tell?: More Adventures in the Screen Trade by William Goldman, ISBN 978-1557831989
* 2000: William Goldman - Four Screenplays, 
* 2013: The Princess Bride: An Illustrated Edition of S. Morgenstern's Classic Tale of True Love and High Adventure, ISBN 978-0544173767

## Auszeechnungen

* 1969: Oscar fir dat bescht Originaldréibuch fir *Butch Cassidy and the Sundance Kid*
* 1969: Writers Guild of America Award fir dat bescht Originaldréibuch fir *Butch Cassidy and the Sundance Kid*
* 1970: BAFTA Award fir dat bescht Dréibuch fir *Butch Cassidy and the Sundance Kid*
* 1976: Oscar fir dat bescht adaptéiert Dréibuch fir *All the President's Men*
* 1976: Writers Guild of America Award fir dat bescht adaptéiert Dréibuch fir *All the President's Men*

## Kuckt och

## Literatur

* 1969: Richard Andersen: *William Goldman*. Twayne, Boston, ISBN 978-0805772593

## Um Spaweck

* De  an der IMDb
L'homme de ma vie (Film 1952)

**L'homme de ma vie** ass e franséische Film vum Guy Lefranc aus dem Joer 1950.

## Ëm wat geet et am Film?

## Um Spaweck
Jessica Berscheid

D**'Jessica Berscheid**, gebuer den 30. Juli 1997, ass eng lëtzebuergesch Foussballspillerin. Si war eng Spillerin vum SV Bardenbach (D), FC Bitburg (D) a vum Wallonia Club Sibret (B).

Zanter dem Februar 2014 spillt d'Berscheid an der lëtzebuergescher Dammefoussballnationalekipp.

Si war Member vun der Section sports d'élite de l'armée‎.

## Kuckt och
Pia Berscheid

D**'Pia Berscheid**, gebuer den 18. Januar 1993, ass eng lëtzebuergesch Foussballspillerin. Si war eng Spillerin vum AS Wëntger.

Vun 2009 bis 2011 huet d'Berscheid siwemol an der lëtzebuergescher Dammefoussballnationalekipp gespillt, an huet ee Gol geschoss.

## Kuckt och
Rachel Bettmer

D**'Rachel Bettmer**, gebuer de 5. Juni 1994, ass eng lëtzebuergesch Foussballspillerin. Si war eng Spillerin vum FC Progrès Nidderkuer.

Vun 2009 bis 2012 huet d'Bettmer aachtmol an der lëtzebuergescher Dammefoussballnationalekipp gespillt.

## Kuckt och
Bettmer

**Bettmer** ass de Familljennumm vun ë.&nbsp;a. follgende Persounen:
* Gilles Bettmer (* 1989), e lëtzebuergesche Foussballspiller.
* Jörg Bettmer, en däitsche Biochemiker, deen a Spuenie schafft.
* Rachel Bettmer (* 1994), eng lëtzebuergesch Foussballspillerin.
Anne Bourg

D**'Anne Bourg**, gebuer de 27. Abrëll 1987, ass eng lëtzebuergesch Foussballspillerin. Si war eng Spillerin vum FC Minerva Lëntgen a vum FC Bitburg.

Vun 2012 bis 2017 huet d'Bourg 20-mol an der lëtzebuergescher Dammefoussballnationalekipp gespillt.

## Kuckt och
Jessica Birkel

D**'Jessica Birkel**, gebuer den 29. Januar 1988, ass eng lëtzebuergesch Foussballspillerin. Si war eng Spillerin vun der Jeunesse Jonglënster.

Vun 2006 bis 2018 huet d'Birkel 40-mol an der lëtzebuergescher Dammefoussballnationalekipp gespillt, an huet 7 Goler geschoss.

## Kuckt och
Tamara Cardoso

D**'Tamara Cardoso**, gebuer den 19. Mäerz 1993, ass eng lëtzebuergesch Foussballspillerin, déi als Golkippin spillt. Si ass Member vun der Jeunesse Jonglënster.

Zanter dem Oktober 2014 spillt d'Cardoso an der lëtzebuergescher Dammefoussballnationalekipp.

## Kuckt och
Sarah Elias

D**'Sarah Elias**, gebuer den 31. Dezember 1996, ass eng lëtzebuergesch Foussballspillerin. Si war eng Spillerin vum FC CeBra 01 a vum FC Progrès Nidderkuer.

Zanter dem Abrëll 2012 spillt d'Elias an der lëtzebuergescher Dammefoussballnationalekipp.

## Kuckt och
Marta Estévez Garcia

D**'Marta Estévez Garcia**, och *Est*'e*'vez Garcia*, gebuer de 5. Juni 1997, ass eng lëtzebuergesch Foussballspillerin. Si huet an der Entente Wuermer / Hueschtert / Mënsbech / CSG gespillt a spillt elo fir d'Entente Wuermer / Mënsbech / CSG.

Zanter dem Juni 2016 spillt d'Estévez Garcia an der lëtzebuergescher Dammefoussballnationalekipp.

## Kuckt och
Weywot (Mound)

De **Weywot** ass e Mound vum Kuiperceintureasteroid, *[[(50000) Quaoar]]*. Säin Duerchmiesser ass an der Moyenne ronn 95 Kilometer.

## Entdeckung an Numm
De Weywot gouf de 14. Februar 2006 vum Michael E. Brown a vum T.-A. Suer bei Observatioune vum Quaoar mam Hubble-Weltraumteleskop entdeckt. De Weywot gouf bei 0,35 Bousekonnen Distanz zum Quaoar fonnt, mat enger Differenz vun der visueller Hellegkeet vu 5,6 ±&nbsp;0,2. D'Entdeckung gouf den 22. Februar 2007 publizéiert an de Mound krut déi virleefeg Bezeechnung *S/2007&nbsp;(50000)&nbsp;1*.

De Brown hat dem Indianerstamm Tongva d'Wiel vum Numm iwwerlooss. Déi hu sech fir de Gott Weywot, de Jong vum Quaoar, entscheet. De Weywot gouf mat engem Gesank vum Quaoar geschaf. Den Numm gouf de 4. Oktober 2009 am MPC 67220 ernimmt a vun der I.A.U. den 11. November 2009 am IAUC 9094 offiziell publizéiert.

## Bunneegenschaften
De Weywot kreest an enger liicht elliptescher Ëmlafbunn op ronn 14.500 Kilometer mëttlerer Distanz zum Zentrum (32,584 Quaoarradien) ëm de Quaoar. D'Bunnexzentrizitéit ass 0,14, d'Bunn steet 14° oder 150° schréi zur Ekliptik.

De Weywot kreest an 12 Deeg, 10 Stonnen an 30 Minutten ëm de Quaoar, wat ronn 8457,7 Ëmleef an engem Quaoar-Joer (ronn 288,01 Äerdjoer) entsprécht.

De Michael Brown hëlt un, datt de Mound bei engem Aschlag um Quaoar entstanen ass, bei deem deen e groussen Deel vu sengem Äismantel verluer huet. D'Mass vum Weywot gëtt op ongeféier 1/2000 vun der Quaoarmass geschat.

## Physikalesch Eegenschaften
Wann ee vun der selwechter Albedo an derselwechtet Dicht wéi beim Quaoar ausgeet, da kann een op en Duerchmiesser vun zirka 95 ±&nbsp;24 Kilometer schléissen, deen ongeféier engem Zéngtel vum Duerchmiesser vun Quaoar entsprécht. Warscheinlech ass de Weywot aus dem selwechte Material wéi de Quaoar zesummegesat, aus groussen Deeler vun Waasseräis souwéi Methan an anere gefruerene Gasen, déi e Gestengskär ëmschléissen.

## Erfuerschung
Zanter der Entdeckung 2006 konnt de Weywot nëmmen duerch äerdgebonnen Teleskopen observéiert ginn an dobäi goufe seng Bunnelementer bestëmmt.

## Kuckt och

* Lëscht vun den Asteroiden
* Haaptasteroidenceinture
* Lëscht vun Zwergplanéiten
* Kuiperceinture

## Um Spaweck
*  W. C. Fraser, M. E. Brown: Quaoar: A Rock in the Kuiper belt ApJ letters
* Wm. Robert Johnston: (50000) Quaoar and Weywot
*  IAU: MPC 67220 4. Oktober 2009, Benennung (Seite 134) (PDF; 1,4&nbsp;MB)
Marisa Soares Marques

D**'Marisa Soares Marques**, gebuer den 13. August 1993, ass eng lëtzebuergesch Foussballspillerin. Si ass eng Spillerin vum FC Mamer 32.

Zanter dem November 2018 spillt d'Soares Marques an der lëtzebuergescher Dammefoussballnationalekipp.

## Kuckt och

## Um Spaweck
* "Was bei Marisa Soares die Freude am Fußball neu entfachte." wort.lu [w+], 3. Juni 2022. (Portrait).
Andreia Silva Machado

D**'Andreia Silva Machado**, gebuer den 1. Abrëll 1995, ass eng lëtzebuergesch Foussballspillerin. Si war eng Spillerin vum FC Progrès Nidderkuer a vum FC Sporting Beetebuerg.

Vun 2012 bis 2016 huet d'Silva Machado eelefmol an der lëtzebuergescher Dammefoussballnationalekipp gespillt.

## Kuckt och
AVL-Linn 33

D**'AVL-Linn 33** ass eng Buslinn vun de Stater Bussen. Se fiert zanter dem 10. Dezember 2023 all hallef Stonn um Trajet Houwald, Waassertuerm - Bouneweg - Garer Quartier - Uewerstad - Lampertsbierg - Eech - Millebaach - Rollengergronn - Bambësch, Centre sportif an zeréck.

Nodeems d'Linn de 24. Mee 2023 agefouert gouf fir bei d'Spillplaz am Bambësch ze fueren, gouf den Trajet am Dezember 2023 vun der Stad aus a Richtung Süden op Bouneweg an den Houwald verlängert. Tëscht Eech an dem Bouneweger Lycée fiert se parallel mat der Linn 3 a vun der Uewerstad bis op Bouneweg och parallel mat der Linn 5. Um Houwald huet se den Terminus gemeinsam mat der Linn 3.

Eemol an der Stonn fiert s'um Houwald bis bei de C.I.P.A., als Ersatz fir d'Linn 3, déi dat virdru gemaach huet.

D'Linn huet 25 Halten um Aller an der 26 um Retour.

## Halten op der Linn 33
(*D'Nimm vun den Halte si sou uginn, wéi s'am offizielle Fuerplang publizéiert sinn.)*

## Entwécklung vun der Linn 33
* virun 2018: *et gouf keng Linn mat der Nummer 33*
* 15. Oktober 2018 - 12. Dezember 2020: Kierchbierg, Poutty Stein - Stäreplaz / Étoile - Stroossen, Primeurs
D'AVL-Linn 33 ass an de Spëtzestonne vu méindes bis freides all 15 Minutte gefuer an huet absënns d'Verbindung tëscht den interregionale Buslinnen déi op der Busgare Luxexpo ukoumen an den administrative Gebaier ronderëm d'Rue des Primeurs zu Stroosse gemaach. D'Linn hat 9 Halte pro Richtung.

D'Linn hat sech mat der Erweiderung vun der Tramslinn T1 op d'Gare net méi rentéiert a gouf zougemaach.
* 13. Dezember 2020 - 23. Mee 2023: *et gouf keng Linn mat der Nummer 33*
* 24. Mee 2023 - 9. Dezember 2023: Nodeems d'Spillplaz am Bambësch renovéiert gi war, gouf eng nei Linn 33 agefouert, fir datt ee vun der Stad aus mam ëffentlechen Transport an de Bambësch fuere konnt. D'Linn ass all 20 Minutten um Trajet Uewerstad - Lampertsbierg - Eech - Millebaach - Rollengergronn - Bambësch, Centre sportif an zeréck gefuer an hat 12 Halten um Aller an der 10 um Retour.

## Um Spaweck

* Linn 33 op der Säit vun der Stad Lëtzebuerg
Il est minuit, docteur Schweitzer

***Il est minuit, docteur Schweitzer*** ass e franséische Film vum André Haguet aus dem Joer 1952 no engem Theaterstéck vum Gilbert Cesbron

## Ëm wat geet et am Film?
Den Albert Schweitzer, Missionaire a Museker, geet am Joer 1912 an Afrika fir do ze hëllefen d'Malaria ze bekämpfen…

## Um Spaweck
André Haguet

Den **André Haguet**, gebuer den 9. November 1900 zu Suresnes, a gestuerwen den 20. August 1973 zu Cannes, war e franséische Filmregisseur, Dréibuchauteur a Filmproduzent.

## Filmographie
### als Regisseur
* 1950: *[[Fusillé à l'aube]]* - Haaptacteuren: Renée Saint-Cyr, Frank Villard, Howard Vernon
* 1952: *[[Procès au Vatican]]* - Haaptacteuren: France Descaut, Jean Debucourt, Suzanne Flon
* 1952: *[[Il est minuit, docteur Schweitzer]]* - Haaptacteuren: Pierre Fresnay, Raymond Rouleau, André Valmy
* 1954: *[[Ungarische Rhapsodie]]* - Regie zesumme mam Peter Berneis - Haaptacteuren: Colette Marchand, Paul Hubschmid, Michel Simon
* 1954: *[[Par ordre du tsar]]* - Haaptacteuren: Michel Simon, Colette Marchand, Jacques François
* 1955: *[[Milord l'Arsouille]]* - Haaptacteuren: Jean-Claude Pascal, Simone Bach, Julien Bertheau
* 1957: *[[La roue (Film 1957)|La roue]]* - Haaptacteuren: Jean Servais, Pierre Mondy, Claude Laydu
* 1960: *[[Colère froide (Film 1960)|Colère froide]]* - Regie zesumme mam Jean-Paul Sassy - Haaptacteuren: Estella Blain, Harold Kay, Pierre-Jean Vaillard

## Um Spaweck
Florey (Moundkrater)

De **Florey** ass en Aschlagkrater op der viischter Moundsäit an der Géigend vum Moundnordpol südwestlech vum Krater Peary an nordwestlech vum Krater Byrd.

De Krater gouf 2009 vun der I.A.U. nom Howard Walter Florey, engem britteschen Patholog (1898–1968) genannt.

## Um Spaweck
* Moundkaart Nr 1: De Krater Florey läit lénks an der Mett
Cathy Da Silva Sousa

D**'Cathy Da Silva Sousa**, gebuer de 7. September 1994, ass eng lëtzebuergesch Foussballspillerin. Si ass eng Spillerin vun der Entente Izeg / Kanech / CeBra a vun der Entente Izeg / CeBra.

Zanter dem Mäerz 2018 spillt d'Da Silva an der lëtzebuergescher Dammefoussballnationalekipp.

## Kuckt och
Jill De Bruyn

D**'Jill De Bruyn**, gebuer den 13. Dezember 1993, ass eng lëtzebuergesch Foussballspillerin. Si ass eng Spillerin vum SC Ell.

Zanter dem Mäerz 2018 spillt d'De Bruyn an der lëtzebuergescher Dammefoussballnationalekipp.

## Kuckt och
Peary (Moundkrater)

De Moundkrater **Peary** ass eng Ramplifläch mat engem Duerchmiesser vun 85&nbsp;km no beim Nordpol vum Äerdmound.

De Peary beréiert mat sengem Kraterrand de Nordpol an ass domat déi Struktur, déi dem Pol am nächste läit. Genee wéi säi südleche Noper Byrd aqn den Hermite am Weste ass hie vun der Äerd aus duerch d'Libratioun nëmmen zäitweileg ganz um Rand ze gesinn. Seng héichgeleeë Ränner an e puer Héichten an der Ëmgéigend befannen sech ëmmer am Sonneliicht a ginn –&nbsp; wéi um Moundsüdpol&nbsp;– "Bierger vum éiwege Liicht" genannt.

An de Pläng fir e stännege Mound-Observatoire gëtt de Peary als eng méiglech Standplaz a Betruecht gezunn, awer och d'Regioun vum Krater Shackleton an der Géigend vum Südpol. An der Ëmgéigend vu béide Moundpole goufen 1996 fir d'éischt Spuere vu Waasseräis entdeckt, wat nieft de gënschtegen astronomeschen Observatiounsbedéngungen e Plus fir eng permanent Moundstatioun wier.

## Kuckt och

* Moundkolonisatioun
* Moundrécksäit

## Um Spaweck
* Moundkaart Nr 1: De Peary läit an der Mëtt
Kimberley Dos Santos

D**'Kimberley Dos Santos Da Graça**, gebuer de 26. Februar 1998, ass eng lëtzebuergesch Foussballspillerin. Si spillt beim FC Sporting Beetebuerg.

Zanter dem Juni 2016 spillt d'Dos Santos an der lëtzebuergescher Dammefoussballnationalekipp.

## Kuckt och
Natascha De Sousa Fernandes

D**'Natascha De Sousa Fernandes**, gebuer den 12. Juni 1991, ass eng lëtzebuergesch Foussballspillerin. Si war eng Spillerin vum FC Progrès Nidderkuer.

Am September 2008 huet d'De Sousa Fernandes eemol an der lëtzebuergescher Dammefoussballnationalekipp gespillt.

## Kuckt och
Anne-Lyse Dick

D**'Anne-Lyse Dick**, gebuer den 21. Februar 1987, ass eng lëtzebuergesch Foussballspillerin. Si war eng Spillerin vun der Jeunesse Jonglënster a vum FC Jeunesse Lorraine Arlonaise (B).

Vun 2008 bis 2013 huet d'Dick néngmol an der lëtzebuergescher Dammefoussballnationalekipp gespillt.

## Kuckt och
Cristina Da Silva Correia

D**'Cristina Da Silva Correia**, gebuer den 19. Januar 1982, ass eng lëtzebuergesch Foussballspillerin. Si war eng Spillerin vum CS Fola Esch.

Vun 2006 bis 2009 huet d'Da Silva Correia 15-mol an der lëtzebuergescher Dammefoussballnationalekipp gespillt, an huet ee Gol geschoss.

## Kuckt och
Gabriela De Lemos

D**'Gabriela De Lemos Crespo** méi bekannt als **Gabriela de Lemos**, gebuer de 24. Mäerz 1997, ass eng lëtzebuergesch Foussballspillerin. Si war eng Spillerin vum FC CeBra 01, FC Jeunesse Jonglënster a vum Racing FC Union Lëtzebuerg.

Vun 2013 bis 2018 huet d'De Lemos Crespo 17-mol an der lëtzebuergescher Dammefoussballnationalekipp gespillt, an huet 4 Goler geschoss.

## Kuckt och
Friedrich Dahl

De **Karl Friedrich Theodor Dahl**, gebuer de 24. Juni 1856 zu Rosenhofer Brök, Herzogtum Holstein, a gestuerwen den 29. Juni 1929 zu Greifswald, war en däitschen Zoolog.

Hien ass de Grënner vun der zoologescher Bicherserie *Die Tierwelt Deutschlands und der angrenzenden Meeresteile nach ihren Merkmalen und nach ihrer Lebensweise*, déi zënter 1925 erauskënnt.

Hie war mat der Zoologin Maria Grosset bestuet.
Jean-Marie Léon Dufour

De **Jean Marie Léon Dufour**, gebuer den 10. Abrëll 1780 zu Saint-Sever (Departement Landes), an do gestuerwen den 18. Abrëll 1865, war e franséischen Dokter an Naturfuerscher.

De Léon Dufour huet 232 Artikelen iwwer Arthropoden (dovun 20 iwwer Spannen) publizéiert. Hien ass den Auteur vum Wierk iwwer Kiewerleken *Recherches anatomiques sur les Carabiques et sur plusieurs autres Coléoptères* (1824–1826, Paris).

De Léon Dufour huet eng Rei vun neie Spannenaarte beschriwwen, ënner anerem och déi nei Aart *Dolomedes spinimanus* (1820), déi haut *[[Zoropsis spinimana]]* heescht, an 2018 fir d'éischt zu Lëtzebuerg fonnt ginn ass.

## Trivia
De Léon Dufour huet eng laang Zäit an der klenger Bastide vu Saint-Justin gewunnt. De *Manoir vu Saint-Justin* deen e groussen Deel vun der *Place de la Bastide* dominéiert, gouf ëm 1884 vu sengem Bouf restauréiert. Mat sengem mëttelalterlechen Tuerm an de Gebaier déi ronderëm verstreet sinn gëtt dat der Plaz e besonnesche Cachet.
## Literatur
* Jean-Jacques Amigo, « Dufour (Jean-Marie, dit Léon) », in Nouveau Dictionnaire de biographies roussillonnaises, vol. 3 Sciences de la Vie et de la Terre, Perpignan, Publications de l'olivier, 2017, 915 p. (ISBN 9782908866506)
* Boone, C., 2003. *Léon Dufour (1780–1865). Savant naturaliste et médecin*. Atlantica (Anglet), 336 S.

## Um Spaweck
Dortoir des grandes (Film 1953)

**Dortoir des grandes** ass e franséische Film vum Henri Decoin aus dem Joer 1953 no engem Roman vum Stanislas-André Steeman

## Ëm wat geet et am Film?
Am Dortoir vun engem Pensionat an der franséischer Provënz ass eng Schülerin ermuert ginn. Den Inspekter Désiré Marco enquêtéiert…

## Um Spaweck
Scheldeprijs 2007

Déi 95. Editioun vum **[[Scheldeprijs]]** gouf mëttwochs den 18. Abrëll **[[2007]]** iwwer eng Distanz vun 197 Kilometer gefuer.

Den Mark Cavendish konnt de Massesprint op der Arrivée fir sech entscheeden.

## Klassement

## Um Spaweck
* Offiziell Websäit
Shackleton (Moundkrater)

De **Shackleton** ass en Aschlagkrater op der viischter Moundsäit direkt nieft dem Südpol vum Äerdmound. Wéinst senger besonnescher Lag sinn e puer héich Spëtzten um Kraterrand ëmmer der Sonnestralung ausgesat, wärend den Zentrum dauernd am Schiet läit. Dofir gouf de Krater als eng vun de méigleche Plaze fir d'Ariichte vun enger Moundkolonie diskutéiert, well Solarpaneilen, déi op deene Spëtze stéingen, eng stänneg Stroumversuergung erlabe géifen. Zudeem gëtt ugeholl, datt sech am Kraterzentrum eventuell flüchteg Stoffer wéi Waasseräis ugesammelt hätten.

De Krater gouf 1994 vun der I.A.U. nom brittesche Polarfuerscher Ernest Shackleton genannt.

## Um Spaweck
* Moundkaart Nr 144: Den Shackleton läit an der Mëtt
* Shackleton Bléck an de Krater (Simulatioun)
Scheldeprijs 2009

Déi 97. Editioun vum **[[Scheldeprijs]]** gouf mëttwochs de 15. Abrëll **[[2009]]** iwwer eng Distanz vun 200 Kilometer gefuer.

Den Alessandro Petacchi konnt de Massesprint op der Arrivée fir sech entscheeden.

## Klassement

## Um Spaweck
* Offiziell Websäit
Scheldeprijs 2012

Déi 100. Editioun vum **[[Scheldeprijs]]** gouf de 4. Abrëll **[[2012]]** iwwer eng Distanz vun 202,2 Kilometer gefuer.

De Marcel Kittel konnt de Massesprint op der Arrivée fir sech entscheeden.

## Klassement

## Um Spaweck
* Offiziell Websäit
Scheldeprijs 2018

Déi 106. Editioun vum **[[Scheldeprijs]]** gouf de 4. Abrëll **[[2018]]** iwwer eng Distanz vun 200 Kilometer gefuer.

De Fabio Jakobsen konnt d'Course fir sech entscheeden. 

## Klassement

## Um Spaweck
* Offiziell Websäit
Scheldeprijs 2005

Déi 93. Editioun vum **[[Scheldeprijs]]** gouf den 13. Abrëll **[[2005]]** gefuer.

Den Thorwald Veneberg konnt de Sprint op der Arrivée géint den Tomas Vaitkus fir sech entscheeden.

## Klassement
Scheldeprijs 2004

Déi 92. Editioun vum **[[Scheldeprijs]]** gouf de 14. Abrëll **[[2004]]** iwwer eng Distanz vun 200&nbsp;km gefuer.

Den Tom Boonen konnt de Massesprint op der Arrivée fir sech entscheeden.

## Klassement
Stefania Falasca

D**'Stefania Falasca**, gebuer den 13. Oktober 1988, ass eng lëtzebuergesch Foussballspillerin. Si war eng Spillerin vum FC Minerva Lëntgen.

Vun 2011 bis 2012 huet d'Falasca sechsmol an der lëtzebuergescher Dammefoussballnationalekipp gespillt.

## Kuckt och
Noémie Fleischhauer

D**'Noémie Fleischhauer**, gebuer de 16. Februar 1998, ass eng lëtzebuergesch Foussballspillerin. Si war eng Spillerin vum FFC Wacker München (D).

Vun 2014 bis 2016 huet d'Fleischhauer dräimol an der lëtzebuergescher Dammefoussballnationalekipp gespillt.

## Kuckt och
Pascale Frising

D**'Pascale Frising**, gebuer de 16. Mäerz 1988, ass eng lëtzebuergesch Foussballspillerin, déi als Verdeedegerin gespillt huet. Si huet bei der Fola a beim Progrès Nidderkuer gespillt.

Vun 2009 bis 2017 war d'Frising 25-mol am Kader vun der lëtzebuergescher Dammefoussballnationalekipp ugetrueden, an huet ee Gol geschoss.

## Kuckt och
Frising

**Frising** ass de Familljennumm vun ë.&nbsp;a. follgende Persounen:
* Christiane Frising, d'Fra vum Lëtzebuerger Politiker Jean-Claude Juncker.
* Fränz Frising, e lëtzebuergesche Schoulmeeschter a Schrëftsteller.
* Louis Frising (1915-2004), e lëtzebuergeschen Auteur.
* Marc Frising (* 1960), e lëtzebuergesche Moler.
* Pascale Frising (* 1988), eng lëtzebuergesch Foussballspillerin.
Carine Gindt

D**'Carine Gindt**, gebuer den 23. Juni 1972, ass eng lëtzebuergesch Foussballspillerin. Si huet bei der US Esch gespillt.

Vun 2006 bis 2008 huet d'Gindt eelefmol an der lëtzebuergescher Dammefoussballnationalekipp gespillt.

## Kuckt och
Bouxières-sous-Froidmont

**Bouxières-sous-Froidmont** ass eng franséisch Uertschaft a Gemeng am Departement Meurthe-et-Moselle an der Regioun Grand Est.