open-index/open-wikipedia-markdown huggingface dataset:
Kierch Holztem

D**'Kierch vun Holztem** ass eng kathoulesch Kierch, déi zur Par Parc Our Saint-Nicolas zum Dekanat Norden an zu der Gemeng Parc Housen gehéiert.

De Patréiner vun der Kierch ass den hellege Servatius, deem säi Fest den 13. Mee gefeiert gëtt. Niewepatréiner ass den hellegen Antonius de Groussen, deem säi Fest de 17. Januar gefeiert gëtt.

Se steet op der *Place de l'Église* déi un d'Haaptstrooss, den CR322, grenzt. Se ass op der Säit vum Tuerm direkt un e Wunnhaus ugebaut.

Zur fréierer Par Konstem gehéiert ausser der Filialkierch vun Holztem och nach d'Parkierch vu Konstem.

## Geschicht
Zu Holztem gouf et schonn am Joer 1570 eng Kapell, déi dem hellegen Antonius geweit war an am Laf vun der Zäit e puermol nei opgebaut gouf. 
Am Joer 1896 (Datum iwwer dem Portal) si gréisser Verännerungen un der Kierch gemaach ginn. Den Agank gouf op d'Ostsäit verluecht an op der Westsäit en Tuerm mat enger Sakristei ugebaut. De Patréiner war vun do un den hellege Servatius.

Den zweete Weltkrich hat d'Kierch ouni gréisser Schied iwwerstanen. Se huet awer 1946 nei Fënstere vun der Firma Linster kritt.

1961 gouf den Daach erneiert an am Joer 1965 ass d'Kierch vu bannen a bausse renovéiert ginn. D'Haaptaarbechte waren eng Ëmännerung vum Chouer, de Bau vun enger neier Sakristei, eng nei Waarmloftheizung an eng nei Fassad. De Banneraum gouf no de Pläng vum Kënschtler Egino Weinert vu Köln verännert. Den 10. Juli 1965 gouf vum Bëschof Léon Lommel en neien Altor konsekréiert. Dobäi goufe Reliquië vun der hl. Maria Goretti an den hellege Cosmos an Damianus am Altor agemauert. Duerno huet de Leo Kirsch, en neie Priister aus dem Duerf, seng éischt Mass op deem neien Altor gehalen, wat normalerweis vum Bëschof gemaach gi wier.

De Chouer an d'Kiercheschëff gouf vum November 2005 bis Januar 2006 vum Usträicherbetrib Patrick Kremer aus Housen nei ugestrach.

Zanter 1948 huet Holztem en eegene Kierfecht.

## Klacken
An der Kierch vun Holztem hänken zwou Klacken, déi 1883 vum J. Goussel-François vu Metz gegoss goufen:
* Mariaklack: Ø 55&nbsp;cm, Héicht 46&nbsp;cm, Gewiicht 90&nbsp;kg
* Servatiusklack: Ø 50&nbsp;cm, Héicht 43&nbsp;cm, Gewiicht 75&nbsp;kg

## Literatur
* Edmond Faber, 2013: *Wissenswertes aus der Pfarrei Consthum-Holzthum*, Impr. Saint-Paul, 424 S.

## Kuckt och
* Lëscht vu reliéise Gebaier zu Lëtzebuerg
* Lëscht vun de Lëtzebuerger Paren
*Lëscht vun de fréiere Lëtzebuerger Paren

## Um Spaweck

* D'Kierch vun Holztem op der Websäit vum Parverband Housen-Houschent
* D'Fënstere vun der Kierch vun Holztem op der Websäit vun der ''Stiftung Forschungsstelle Glasmalerei des 20. Jh. e. V.''
Kierch Furen

D**'Kierch zu Furen** ass eng kathoulesch Kierch, déi zur Par Parc Our Saint-Nicolas, zum Dekanat Norden an zu der Gemeng Tandel gehéiert.

De Patréiner vun der Kierch ass den hellege Stephanus (Étienne), deem säi Fest de 26. Dezember gefeiert gëtt.

D'Kierch steet zu Furen an der *Kierchestrooss*, déi op engem Enn mam CR354 an op deem aneren Enn mat der N17B verbonnen ass.

Se gouf den 2. Mäerz 2018 als nationaalt Monument klasséiert.

Zu der fréierer Par Fure gehéieren ausser der Parkierch vu Furen och nach d'Filialkierch vu Bëttel, d'Gehaanskapell vu Waalsdref an d'Kapell vu Longsdref.

## Kuckt och
* Lëscht vu reliéise Gebaier zu Lëtzebuerg
* Lëscht vun de Lëtzebuerger Paren
*Lëscht vun de fréiere Lëtzebuerger Paren

## Um Spaweck

* D'Fënstere vun der Kierch vu Furen op der Websäit vun der ''Stiftung Forschungsstelle Glasmalerei des 20. Jh. e.&nbsp;V.'' 
* D'Uergel vun der Kierch op ''Orgues.lu''
* D'Kierch Furen an der Facebookgrupp ''Patrimoine religieux Luxembourg - Reliéisen Ierwen Lëtzebuerg'' 


Fichier:Kirche Fouhren 02.jpg|D'Kierch aus südlecher Richtung gesinn
Fichier:Kirche Fouhren 03.jpg|Den Agang vun der Kierch
Kallisto

**Kallisto** steet fir: 
* Kallisto (Mythologie), eng Figur aus der griichescher Mythologie
* Kallisto (Mound), e Mound vum Planéit Jupiter
* (204) Kallisto, en Asteroid

**Callisto** oder **Calisto** steet fir:
* Callisto (Päiperlek), eng Päiperleksaart
* La Calisto, eng Oper vum Francesco Cavalli
* San Callisto, eng kleng Kierch am réimesche Staddeel Trastevere 
* *Callisto*, d'italienesch Form vum männlechen Numm Kalixt
* *Diana a Callisto*, e Bild vum Tizian
Abell 901

Den **Abell 901** ass e masseräiche Galaxiëkoup am Stärebild Leo. Hie läit ongeféier 2,6 Milliarde Liichtjoer vun eis ewech an huet eng Gréisst vu ronn 16 Millioune Liichtjoer. Hie bilt zesumme mam **Abell 902** e Superkoup. Den Numm leet sech vum Vermierk am Abell-Katalog of.

Bekannt goufen déi zwéi Kéip duerch d'Entdeckung vu staarker Röntgenstralung duerch de Satellit ROSAT an den 1990er Joren, déi vun de Galaxiëkéip ausgeet. Aus Fotoe vum Hubble-Weltraumteleskop, XMM-Newton an anere Fotoe vun der Regioun konnt d'Verdeelung vun donkler Matière am Beräich vum Galaxiëkoup rekonstruéiert ginn.
## Kuckt och

## Um Spaweck
* Bild vun der donkler Matière bei Spektrum der Wissenschaft
*  Hubble Bild mat Erklärung
*  Ënnersich am Röntgen- an optesche Beräich vun ettlechen Abell-Objeten (PDF-Datei; 204&nbsp;kB)
NGC 5322

Den **NGC 5322** ass eng elliptesch Galaxie am Stärebild Ursa Major.  D'Galaxie gouf am Joer 1790 vum Astronom Wilhelm Herschel mat engem 48&nbsp;cm-Teleskop entdeckt.
## Kuckt och
IC 1295

Den **IC 1295** ass e Planetareschen Niwwel am Stärebild Scutum. Hie läit ronn 3.600 Liichtjoer vun eis ewech.

Op der Foto vum VLT gesäit een, datt de Stärerescht vun en ettleche Blosen ëmkreest ass. Déi Blose bestinn aus Gas, deen ufanks d'Atmosphär vum Stär gebilt huet an vum onreegelméissege Stärewand an de Raum ronderëm geblose gëtt.
D'Gasblose gi vun der staarker ultravioletter Stralung vum zentrale Stär (et kann hien als helle blo-wäisse Punkt an der Mëtt vum Niwwel erkennen) ugereegt an doduerch un d'Liichte bruecht. Verschidde cheemesch Elementer stralen an ënnerschiddleche Faarwen; de grénge Faarftoun am IC 1295, staammt vum ioniséierte Sauerstoff.

De planetareschen Niwwel IC 1295 gouf den 28. August 1867 vum amerikaneschen Astronom Truman Henry Safford entdeckt.

## Kuckt och

* Index-Katalog
* Lëscht vun den IC-Objeten
IC 289

Den **IC 289** ass e planetareschen Niwwel am Stärebild Cassiopeia. Den Niwwel läit 4.200 Liichtjoer vun eis ewech.Der IC 289 gouf am Joer 1888 vum Astronom Lewis A. Swift entdeckt.

## Kuckt och

* Index-Katalog
* Lëscht vun den IC-Objeten
Kepler-186

De **Kepler-186** ass e rouden Zwerg vun der Spektralklass M am Stärebild Cygnus. Ëm de Stär kreese fënnef Planéiten, dorënner de Kepler-186f, en Exoplanéit, deen an der habitabeler Zon läit. De Stär ass zirka 500 Liichtjoer vun der Äerd ewech.

De Kepler-186 ass ongeféier hallef sou grouss wéi eis Sonn an huet bal d'Hallschent vun hirer Mass. Déi aner véier Planéite vum System hunn all manner wéi d'Hallschent vun der Äerdmass: Kepler-186b, Kepler-186c, Kepler-186d a Kepler-186e hunn en Orbit vu 4, 7, 13 an 22 Deeg a gëlle bis elo als ze waarm fir vergläichbart ierdescht Liewen.

## Kuckt och

* Exoplanéit
Kepler-186f

De **Kepler-186f** ass en Exoplanéit a läit ronn 490 Liichtjoer vun eiser Äerd ewech. Hie gouf am Joer 2012 entdeckt. Hie kreest ëm de rouden Zwerg Kepler-186 (Spektralklass M) am Stärebild Cygnus op enger Distanz vun 52,4 Millioune Kilometer. Seng Ëmlafbunn läit an der habitabeler Zon.

## Entdeckung
Den Exoplanéit gouf mat Hëllef vum Kepler-Weltraumteleskop entdeckt. Dësen Teleskop zeechent Hellegkeetsschwankungen op, déi optriede wann e Planéit vun der Ärd aus gesinn genee viru sengem Zentralstär laanschtzitt (Transit). Seng Entdeckung hat groussen Interessi bei der Fachwelt ausgeléist, well et den éischte bekannten äerdänlechen Exoplanéit ass, deen an enger habitabeler Zon läit.

Observatiounsdonnéeë vun den Observatoire Keck a Gemini hunn d'Entdeckung confirméiert.

## Eegenschaften
Den Exoplanéit huet mat engem Radius vun 1,11±0,14 Äerdradien ongeféier d'Gréisst vun der Äerd. Domat as et méiglech, datt et sech ëm en äerdänleche Planéit handelt, an net ëm e Gasplanéit. De Kepler-186f kreest ëm säi Stär op enger Distanz vun 52,4 Millioune Kilometer a brauch fir en Ëmlaf 130 Äerddeeg. Obwuel säin Ofstand zu sengem Stär däitlech méi kleng ass wéi deejéinege vun der Äerd zu der Sonn, empfänkt hien awer manner Energie a läit warscheinlech um baussenzege Rand vun der habitabler Zon vu Kepler 186.

## Kuckt och

* Lëscht vun Exoplanéiten

## Um Spaweck

* Kepler Mission – NASA (ofgeruff de 17. Abrëll 2014)
* Kepler – Discoveries – Summary Table – NASA (ofgeruff de 17. Abrëll 2014)
* Planéit Kepler-186 f an der Extrasolar Planets Encyclopaedia
Kepler-62e

De **Kepler-62e** ass en Exoplanéit, deen ëm de Stär Kepler-62 kreest. Hie gouf mat Hëllef vun der Transitmethod duerch de Kepler-Weltraumteleskop entdeckt. De Kepler-62e ass warscheinlech en äerdänleche Planéit. Hie kreest op enger habitablen Zon vu sengem Stär. Et wier also méiglech, datt um Planéit Liewen existéiert.

## Opbau
Duerch den Alter vum Planéit (7±4 Milliarde Joer), sengem stellare Floss (1,2±0,2-facht vun der Äerd) a sengem Radius (1,61±0,05-facht vun der Äerd) ass et méiglech, datt de Planéit e Kär aus Silikat an Eisen huet a vun enger grousser Mass vu Waasser bedeckt ass. No enger Modellstudie, déi vun der Zäitschrëft *[[Astrophysical Journal|The Astrophysical Journal]]* akzeptéiert gouf, ass de ganze Planéit vun engem groussen Ozean bedeckt. E wier deemno e sougenannten Ozeanplanet.

## Ëmlafbunn
De Planéit kreest an 122 Deeg ëm säin Zentralstär Kepler-62. Hien ass ongeféier 60 Prozent méi grouss wéi eis Äerd.

Am Ganze goufe fënnef Planéiten entdeckt, déi ëm de Stär Kepler-62 kreesen. Ënner hinnen ass och de Kepler-62f, deen och an der habitabler Zon vum Stär ass.

## Kuckt och

* Lëscht vun Exoplanéiten
Zousazschëld Modell 1

De **Modell 1** ass en Zousazschëld aus dem Lëtzebuerger Code de la route dat ugëtt, datt d'Schëld ënner deem et hänkt nëmme fir déi Kategorië vu Benotzer oder Gefierer gëllt, déi als Symbol oder Opschrëft ugi sinn.

D'Illustratiounen hei drënner si Beispiller vum Modell 1:

D'Schëld gëllt nëmme fir:

Luxembourg road sign modèle 1 (1).svg|motoriséiert Gefierer wann hiert maximal zougeloosse Gesamtgewiicht net méi héich ass wéi de Wäert deen uginn ass…
Luxembourg road sign modèle 1 (2).svg|motoriséiert Gefierer wann hiert maximal zougeloosse Gesamtgewiicht net méi héich ass wéi de Wäert deen uginn ass, a fir Bussen…
Luxembourg road sign modèle 1 (3).svg|Gefierer déi fir de Giddertransport bestëmmt sinn an hiert maximal zougeloosse Gesamtgewiicht méi héich ass wéi de Wäert deen uginn ass…
Luxembourg road sign modèle 1 (4).svg|Wunnmobiler…
Luxembourg road sign modèle 1 (5).svg|Elektresch Gefierer oder elektro-hybrid Gefierer déi un d'Opluetstatioun ugeschloss sinn.


## Originaltext aus dem Code de la route

Artikel 107 – IX. Symboles et inscriptions additionnels« 2.1. *Le modèle 1 indique que le signal qu'il complète n'est applicable qu'à la ou les catégories d'usagers ou de véhicules dont il porte le symbole ou l'inscription. Les illustrations ci-après sont des exemples du modèle 1.*

*Le signal n'est applicable qu'aux*
* *véhicules automoteurs dont la masse maximale autorisée ne dépasse pas la masse indiquée*;
* *véhicules automoteurs dont la masse maximale autorisée ne dépasse pas la masse indiquée et aux autobus*
* *véhicules destinés au transport de choses et dont la masse maximale autorisée dépasse la masse indiquée*;
* *motor-homes*;
* *véhicules automoteurs électriques et véhicules automoteurs électriques hybrides raccordés au point de recharge*. »

## Biller

Luxembourg road sign E, 23 mod. 1 (motorbikes).jpg
Luxembourg road sign E,23 with mod. mod. 1.JPG
Luxembourg road sign C,11b (camions).jpg
Luxembourg road sign C,13ba 7,5 t.jpg
Luxembourg, road sign C,2 & modèle 1 (camions 3,5t) (101).jpg


## Um Spaweck
Kepler-62f

De **Kepler 62f** ass en Exoplanéit aus dem System Kepler-62. Hie läit am Stärebild Lyra.
De Kepler 62f ass 1200 Liichtjoer vun eiser Äerd ewech.

Den Exoplanéit huet ongeféier den 1,41-fache Radius vun der Äerd an ass an der sougenannter “habitabler Zon”. 
Méiglecherweis ass et e Planéit, dee komplett vu Waasseräis ëmginn ass. Et kéint sech och ëm e sougenannten Ozeanplanéit handelen.
## Kuckt och

* Lëscht vun Exoplanéiten

## Um Spaweck
* redorbit.com - Super Earth Found In Habitable Zone Within Lyra Constellation
* MPIA Pressemitteilung - Bislang aussichtsreichste Kandidaten für lebensfreundliche Exoplaneten gefunden. ofgeruff de 14. Juli 2013.
Zousazschëld Modell 8

De **Modell 8** ass en Zousazschëld aus dem Lëtzebuerger Code de la route dat ënner dem Schëld A, 8 kann ubruecht ginn an ugëtt, datt e Risk vun onerwaarter Glatäisbildung besteet.


Luxembourg road sign modèle 8.svg

 
## Originaltext aus dem Code de la route

Artikel 107 – IX. Symboles et inscriptions additionnels« 2.8. Le modèle 8, qui peut compléter le signal A,8, indique qu'il y a risque de formation inattendue de verglas. »

## Biller

Luxembourg road sign A,8 with mod. 8.JPG|Verkéiersschëld A, 8 mam Zousazschëld Modell 8

 
## Um Spaweck
Zousazschëld Modell 9

De **Modell 9** ass en Zousazschëld aus dem Lëtzebuerger Code de la route dat ënner dem Schëld E, 19 kann ubruecht ginn an ugëtt, datt d'Bushalt vu Schoulbussen ugefuer gëtt.


Luxembourg road sign Model,9.svg

 
## Originaltext aus dem Code de la route

Artikel 107 – IX. Symboles et inscriptions additionnels« 2.9. Le modèle 9, qui peut compléter le signal E,19, indique que l’arrêt d’autobus est desservi par des véhicules servant au ramassage scolaire. »


## Biller

Luxembourg road sign E,19 with mod. 9.JPG|Verkéiersschëld E, 19 mam Zousazschëld Modell 9

 
## Um Spaweck
Zousazschëld Modell 2

De **Modell 2** ass en Zousazschëld aus dem Lëtzebuerger Code de la route dat ënner dem Schëld C, 18 oder E, 27a kann ubruecht ginn.

### Zesumme mam Schëld C, 18
Wann de Modell 2 ënner dem Schëld C, 18 ubruecht ass, gëtt et un, datt d'Liwwerplazen, déi esou markéiert si wéi et am Artikel 110 (Punkt m)) virgesinn ass, eventuell op bestëmmten Deeg a Stonne reservéiert si fir Gefierer déi stallhalen, absënns fir Butteker ze beliwweren: 

Luxembourg road sign C,18 (2024).svg|Schëld C, 18
Luxembourg road sign modèle 2 (1).svg|Modell 2


 
### Zesumme mam Schëld E, 27a
Wann d'Zousazschëld ënner dem Schëld E, 27a hänkt heescht dat, datt de Liwweranten den Accès an d'Foussgängerzon nëmmen op bestëmmten Deeg an Zäiten erlaabt ass:

Luxembourg road sign E,27a.svg|Schëld E, 27a
Luxembourg road sign modèle 2 (2).svg|Modell 2

## Originaltext aus dem Code de la route

Artikel 107 – IX. Symboles et inscriptions additionnels 
« Le modèle 2 indique,

– lorsqu'il complète le signal C,18, que les emplacements marqués conformément à l'article 110 sont réservés, le cas échéant certains jours et heures, aux véhicules à l'arrêt, notamment en vue d'effectuer l'approvisionnement des commerces;

– lorsqu'il complète le signal E,27a, que l'accès à la zone piétonne n'est autorisé aux fournisseurs que certains jours et heures. Le cas échéant, le symbole est suivi de l'inscription des jours et des heures pendant lesquels ces dispositions sont applicables. »


## Biller

Fichier:Luxembourg road sign C,18 with mod. 2.JPG
Fichier:Luxembourg road sign E,27a.jpg
Fichier:Luxembourg road sign C,5 & E,27a & model 2.jpg

 
## Um Spaweck
Wënzergenossenschaftskellerei Wuermer

D**'Wënzergenossenschaftskellerei Wuermer ** (fr.: *Caves coopératives des vignerons de Wormeldange*) ass eng Genossenschaftskellerei vu Wënzer vu Wuermer déi 1930 gegrënnt gouf. D'Genossenschaft gouf de 7. Mee 2012 opgeléist.

1931 gouf d'Kellerei am Art-Deco-Stil, no Pläng vum Gréiwemaacher Architekt Jacques Haal, gebaut. Si steet zanter dem 13. Mäerz 2013 um Zousazinventaire vun der Lëscht vun de klasséierte Monumenter.

1966 war si eng vun de Matgrënnerinne vun der Vinsmoselle.

## Kuckt och
* Lëscht vun den nationale Monumenter an der Gemeng Wuermer
* Wäibau zu Lëtzebuerg

## Um Spaweck
NGC 5477

Den **NGC 5477** ass eng Zwerggalaxie am Stärebild Ursa Major. Si gouf de 14. Abrëll 1789 vum däitsch-britteschen Astronom Wilhelm Herschel entdeckt.

## Kuckt och
Astron (Satellit)

Den **Astron** war e sowjetesche Weltraumteleskop. Säin Asazgebitt waren Ultraviolett- a Röntgenfotoen. E gouf den 23. Mäerz 1983 mat enger Proton-Rakéit an den Orbit geschoss. Seng staark elliptesch Ëmlafbunn als Highly-Elliptical-Orbit-Satellit (HEO) hat dofir gesuergt, datt den Astron zu 90&nbsp;% vun der Zäit baussenzeg vum Äerdschiet an der Stralungsceinture war. De Satellit war 6 Meter laang, war am Ganzen 3.500&nbsp;kg schwéier a war op der Designerbasis vun der Venera-Raumsond opgebaut.

Den Astron gouf sechs Joer laang bedriwwen a war zu senger Zäit dat gréisst Ultraviolettteleskop am Weltraum.

## Um Spaweck
*  NASA: Informatiounen iwwer den Astron-Satellit 
*  Encyclopedia Astronautica: Astron
Kierch Schieren

D**'Kierch zu Schieren** ass eng kathoulesch Kierch, déi zur Par Ettelbréck Saints-Pierre-et-Paul, zum Dekanat Zentrum an zu der Gemeng Schieren gehéiert.

De Patréiner vun der Kierch ass den hellege Blasius, deem säi Fest den 3. Februar gefeiert gëtt.

D'Kierch steet zentral an der *Rue de Luxembourg*, der .

## Klacken
Am Tuerm hänken 3 Klacken, déi am Schlagtoun la sol a fa, och genannt a' g' f', lauden.

## Kuckt och
* Lëscht vu reliéise Gebaier zu Lëtzebuerg
* Lëscht vun de Lëtzebuerger Paren
*Lëscht vun de fréiere Lëtzebuerger Paren

## Um Spaweck

* D'Fënstere vun der Kierch vu Schieren op der Websäit vun der ''Stiftung Forschungsstelle Glasmalerei des 20. Jh. e.&nbsp;V.'' 
* D'Uergel vun der Kierch op ''Orgues.lu''


Fichier:Kirche Schieren 02.jpg|D'Récksäit vun der Kierch aus ëstlecher Richtung gesinn
Fichier:Kirche Schieren 03.jpg|Den Agang vun der Kierch
Fichier:Kirche Schieren 04.jpg|Vun der Haaptstrooss aus gesinn
SNR G1.9+0.3

**SNR G1.9+0.3** ass dee jéngste bekannte Supernovarescht an der Mëllechstrooss. De Rescht gouf duerch Kombinéiere vun Donnéeën aus dem Chandra Röntgenteleskop vun der NASA an dem Very Large Array Radioteleskop entdeckt. Et geet een dovun aus, datt virun 140 Joren d'Stralung vun der Stärenexplosioun eis Äerd erreecht hat. Duerch d'Distanz vu 25.000 Liichtjoer war d'Explosioun allerdéngs viru ronn 25.000 Joer. Virun dëser Entdeckung war Cassiopeia A mat engem Alter vun zirka 330 Joer dee jéngste bekannte Supernovarescht.

## Entdeckung
SNR G1.9+0.3 läit ronn 25.000 Liichtjoer vun der Äerd ewech a gouf 1985 fir d'éischt als staark Radioquell an eiser Galaxis vun Astronome mam VLA entdeckt. Am Joer 2007 goufe mam Chandra Röntgenteleskop Biller vum Supernovarescht gemaach a mat deene vun 1985 verglach. De Gréisstenënnerscheed hat et den Astronome méiglech gemaach, den Zäitpunkt vun der Supernovaexplosioun (zirka 1868, relativ zu der Äerdzäit) ze ermëttelen. Observatioune mam VLA am Joer 2008 hu gewisen, datt sech SNR&nbsp;G1.9+0.3 mat enger Vitess vu ronn 56 Millioune Kilometer pro Stonn (gutt 5 Prozent vun der Liichtvitess) ausdeent.

Am Ament vun der Explosioun konnt d'Supernova net visuell gesi ginn, well si no beim Zentrum vun eiser Galaxis war, a vun Interstellarem Stëbs verdonkelt gëtt. Fir duerch dëse Stëbs ze kucken, ass Astronomen eréischt zanter der Radioastronomie an der Röntgenastronomie méiglech.

## Publikatioun
D'Entdeckung gouf de 14. Mee 2008 vun der NASA op enger Pressekonferenz publizéiert. 
## Kuckt och

## Um Spaweck
* Websäit vun der NASA
* Websäit vum NASA Chandra Observatoire
Henri Koch (Politiker)

Den **Henri Koch**, gebuer den 31. Mee 1910 zu Mamer, a gestuerwen de 15. Abrëll 1987 zu Esch-Uelzecht, war e lëtzebuergesche Politiker (CSV) an Direkter vum Escher Jongelycée.

Hien huet säi Secondairestudium am Athenäum gemaach an huet duerno zu Paräis an zu Bonn studéiert. Hien huet säi Studium 1934 mat engem Doktorat an der Philosophie of geschloss. Duerno huet hie Geschicht, Latäin an Däitsch enseignéiert. Säi Stage huet hien am Atheneum an der Stad Lëtzebuerg an zu Esch-Uelzecht an der Industrieschoul gemaach. 1936 krut hien eng Nominatioun als Repetent an 1938 als Professer an der Escher Industrieschoul, déi 1945 den Numm “Lycée de garçons d'Esch-sur-Alzette” krut.

Hie gouf 1942 vun den Nazie festgeholl a koum an d'KZ Hinzert. Seng Fra a seng zwéi Meedercher goufen an d'Lager vu Leubus a Schlesien deportéiert. Nom Doud vu senger zweeter Duechter, dem Christiane, ass den Henri Koch aus dem KZ entlooss an op Leubus bei seng Famill verluecht ginn; spéider goufe si an d'Lager Boberstein am Riesengebirge transferéiert. Am Mee 1945 ass d'Famill Koch zeréck op Lëtzebuerg komm.

Nom Zweete Weltkrich war hien ee vun de Matgrënner vun der Amicale vun de politeschen Deportéierten.

Vun 1945 bis 1975 war hien Direkter vum Escher Jongelycée.

Den Henri Koch war Member vum Escher Gemengerot vun 1964 bis zu sengem Doud. De 6. Mäerz 1980 ass hien an d'Chamber "nogerëtscht", an d'Plaz vum Jean Spautz, dee Minister gouf, a blouf bis 1984 Deputéierten.

Den Henri Koch war Member vun der Section historique vum Institut grand-ducal. Hie war ee vun den Auteure vum Geschichtsbuch “*Altertum und Mittelalter*”, dem éischte Band vum “*Handbuch der Geschichte für die Unterstufe der höheren Schulen*” (1946), dat vun der 2. Oplo un “*Lehrbuch der Geschichte*” geheescht huet (1947-1965).

A senger Sëtzung vum 21. August 1998 huet den Escher Gemengerot enger Strooss am Quartier Sommet dem Henri Koch säin Numm ginn: rue Henri Koch (L-4354).

## Literatur
* Allamano, W. & G. Bernardini, 2013. *Esch-sur-Alzette et ses rues. Esch an der Alzette und seine Strassen*. Esch-sur-Alzette, Polyprint, 256 S. [rue Henri Koch, S. 129-130].
* Wagner E., 1988. *[À la mémoire de] Henri Koch.* Journal de l'APESS 8(1988), S. 37-38.
* Wagner, E., 2001. *À la mémoire de Monsieur Henri Koch, directeur honoraire du LGE.* In: Lycée de Garçons d'Esch-sur-Alzette: *Vun der Industrieschoul zum Jongelycée vun Esch, 1901-2001.* Luxembourg, 307-309.
Rubin Carter

De **Rubin "Hurricane" Carter**, gebuer de 6. Mee 1937 zu Clifton, New Jersey, a gestuerwen den 20. Abrëll 2014 zu Toronto, Ontario, war en US-amerikanesche Mëttelgewiichtsboxer, deen tëscht 1961 an 1966 aktiv war. 1966 koum e wéinst Muerd an de Prisong a gouf eréischt 1985 fräigelooss, nodeem de Prozess nei opgeholl gouf, an e fräigesprach gouf.

De Carter huet vu sengen am Ganze 40 Boxmatcher der 27 gewonnen, dovun 12 duerch k.o., 12 verluer, an 2 goungen onentscheet aus.

1966 gouf hien, zesumme mat engem Kolleeg, vun enger Jury zu dräi Mol liewenslänglech verurteelt, well si dräi Wäisser ëmbruecht sollen hunn. Well si op hir Onschold insistéiert hunn, gouf de Prozess nees opgeholl, ma 1976 gouf d'Uerteel confirméiert. Eréischt 1985 konnt en neien Appellsprozess lancéiert ginn, bei deem e Bundesgeriicht festgestallt huet, datt schwéier Prozedurfeeler gemaach gi wieren, soudatt d'Uklo fale gelooss gouf. De Fall ass deemno als Justizskandal an d'US-amerikanesch Droits-Geschicht agaangen. Virdru schonn hate sech Prominenter fir d'Fräiloosse vum Carter engagéiert, dorënner de Boxer Muhammad Ali an de Sänger Bob Dylan, deen 1975 fir hien de Song *Hurricane* geschriwwen huet.

Nodeem de Carter fräigelooss gouf, goung hien a Kanada wunnen, wou e President vun der *Association in Defense of the Wrongfully Convicted* gouf, déi sech fir zu Onrecht Verurteelter asetzt.

Seng Geschicht gouf 1999 ënner dem Titel *Hurricane* mam Denzel Washington an der Haaptroll verfilmt.

## Literatur
* Ulf Harms: *Glanz und Elend des Boxers Rubin Carter*. Tatsachen, Band 317. Militärverlag der Deutschen Demokratischen Republik, Berlin 1988; ISBN 3-327-00616-4
* Rubin „Hurricane“ Carter: *The 16th Round* (Autobiografie); New York: Viking Press, 1974; ISBN 0670647500. Neuauflage: Chicago, Illinois: Lawrence Hill, 2011; ISBN 9781569765678
* Sam Chaiton & Terry Swinton: *Hurricane. Die wahre Geschichte des Rubin „Hurricane“ Carter* (Taschenbuch) Goldmann; ISBN 3-442-44715-1

## Um Spaweck

* ''Boxer und Bürgerrechtler: Rubin „Hurricane“ Carter ist tot''; Spiegel Online, 20. Abrëll 2014
Gernika

**Gernika** (baskesch) oder **Guernica** (spuenesch), [geɾˈnika]; offiziell *Gernika-Lumo* respektiv *Guernica y Luno*, ass eng Stad a Gemeng an der spuenescher autonomer Regioun Baskeland, an der Provënz Biskaia, nordëstlech vu Bilbao. *Gernika-Lumo* besteet aus der Stad Gernika an der Uertschaft San Pedro de Luno. Si läit um Floss Oka an huet 16.863 Awunner.

Gernika gouf den 28. Abrëll 1366 gegrënnt an ass eng "helleg" Stad vun de Basken. Zanter dem Mëttelalter goufen do, ënner enger imposanter Eech (*Gernikako Arbola*), Conseilsversammlungen ofgehalen.

Gernika/Guerníca ass international virun allem dofir bekannt, datt se de 26. Abrëll 1937, wärend dem Spuenesche Biergerkrich, vun der *Legion Condor* vun der däitscher *Luftwaffe* duerch Bommenugrëffer bal ganz zerstéiert gouf. E puer honnert Mënsche sinn dobäi ëm d'Liewe komm.

De Pablo Picasso huet dës Zerstéierung an engem berümten Tableau interpretéiert.

Zu Gernika ass haut e Friddensmusée.

## Um Spaweck

* Museo de la Paz de Gernika
Parverband Nei Par Sektor Ost

De **Parverband Nei Par Sektor Ost** gouf de 6. Mee 2017 mat engem Dekreet vum Bistum ofgeschaaft.

En huet zu der Pastoralregioun Lëtzebuerg gehéiert a bestoung aus de Pare vun den zwéi fréiere Parverbänn Hueschtert-Nidderanven-Schëtter a Sandweiler-Syrdall, déi bis 2013 bestanen hunn. Wärend kuerzer Zäit huet am Ufank och nach de Parverband Lënster dozou gehéiert, deen dunn 2014 awer an de Parverband Iechternach, Ënnersauer, Jonglënster, Konsdrëf integréiert gouf.

D'Pare vum fréiere Parverband Hueschtert-Nidderanven-Schëtter:

* Hueschtert
** Iernster
* Nidderaanwen
* Schëtter
** Neihaischen

D'Pare vum fréiere Parverband Sandweiler-Syrdall:

* Éiter 
** Schraasseg)
* Conter
* Mutfert
** Méideng
* Sandweiler

Dës 7 Paren a Filialkierche leien all um Gebitt vun de Gemengen Nidderaanwen, Schëtter, Conter a Sandweiler

## Kuckt och
* Lëscht vun de Lëtzebuerger Paren
Parverband Bouneweg, Hamm, Sacré-Coeur

De **Parverband Bouneweg, Hamm, Sacré-Coeur** gouf de 6. Mee 2017 mat engem Dekreet vum Bistum ofgeschaaft.

En huet zu der Pastoralregioun Lëtzebuerg gehéiert a bestoung aus de Pare vun den zwéi fréiere Parverbänn Bouneweg-Hamm a Lëtzebuerg Sacré-Coeur, déi bis 2013 bestanen hunn:

D'Pare vum fréiere Parverband Bouneweg-Hamm:

* Bouneweg
* Hamm

D'Pare vum fréiere Parverband Lëtzebuerg Sacré-Coeur:

* Sacré-Coeur am Garer Quartier,

Dës Pare leien all um Gebitt vun der Stad Lëtzebuerg.

## Kuckt och
* Lëscht vun de Lëtzebuerger Paren
Parverband Notre-Dame, Lampertsbierg, Rollengergronn

De **Parverband Notre-Dame, Lampertsbierg, Rollengergronn** gouf de 6. Mee 2017 mat engem Dekreet vum Bistum ofgeschaaft.

En huet zu der Pastoralregioun Lëtzebuerg gehéiert a bestoung aus de Pare vun den zwéi fréiere Parverbänn Lëtzebuerg Notre-Dame a Lampertsbierg-Rollengergronn, déi bis 2013 bestanen hunn:

D'Pare vum fréiere Parverband Lëtzebuerg Notre-Dame:

* Lëtzebuerg-Clausen
* Lëtzebuerg-Gronn
* Lëtzebuerg-Neiduerf
* Lëtzebuerg Notre-Dame *(Kathedral)*
** Glaciskapell
* Lëtzebuerg-Pafendall
** Sichenhaff
* Lëtzebuerg Saint-Michel *(Méchelskierch um Fëschmaart)*
* Lëtzebuerg-Zens

D'Pare vum fréiere Parverband Lampertsbierg-Rollengergronn:

* Lëtzebuerg-Lampertsbierg
* Lëtzebuerg-Rollengergronn

Dës 9 Paren a Filialkierche leien all um Gebitt vun der Stad Lëtzebuerg.
Parverband Réimech, Duelem

De **Parverband Réimech, Duelem** gouf de 6. Mee 2017 mat engem Dekreet vum Bistum ofgeschaaft.

En huet zu der Pastoralregioun Osten gehéiert a bestoung aus de Pare vun den zwéi fréiere Parverbänn Réimech an Duelem, déi bis 2013 bestanen hunn:

D'Pare vum fréiere Parverband Réimech:

* Bous
* Greiweldeng
* Kanech
* Lenneng
* Réimech
* Stadbriedemes

D'Pare vum fréiere Parverband Duelem:

* Duelem
** Fëlschdref
** Welfreng
* Trënteng
** Kapell um Stiewesbierg
* Waldbriedemes

Dës 9 Paren a Filialkierche leien um Gebitt vun de Gemenge Bous, Lenneng, Réimech, Stadbriedemes, Duelem a Waldbriedemes.

## Kuckt och
* Lëscht vun de Lëtzebuerger Paren
De Réidener Kanton

**De Réidener Kanton** ass en interkommunale Syndikat am Kanton Réiden deen de 6. Mäerz 1990 gegrënnt gouf an an deem all d'Gemenge vum Kanton Member sinn.

E bekëmmert sech ëm gemeinsam Problemer, wéi z.&nbsp;B. vun Infrastrukturen déi eng eenzel Gemeng finanziell ze staark belaaschte géif. D'Käschte gi proportionell zur Awunnerzuel opgedeelt, ausserdeem gëtt de Syndikat vum Staat subsidéiert.

En huet säi Sëtz am Zärenhaus an der Nidderpallener Strooss zu Réiden op der Atert

## Membergemengen

* Biekerech
* Ell
* Groussbus
* Préizerdaul
* Rammerech 
* Réiden op der Atert
* Sëll
* Useldeng
* Vichten
* Wal

## Um Spaweck
* Gemeinsam sind wir stark, Tageblatt 10. Juli 2020
*Websäit vum Syndikat
Chardonnay

**Chardonnay** ass eng franséisch Gemeng am Departement Saône-et-Loire an der franséischer Regioun Bourgogne. D'Awunner heesche Charneurons.
Parverband Groussbus, Osper

De **Parverband Groussbus, Osper** gouf de 6. Mee 2017 mat engem Dekreet vum Bistum ofgeschaaft.

En huet zu der Pastoralregioun Zentrum gehéiert a bestoung aus de Pare vun den zwéi fréiere Parverbänn Groussbus an Osper, déi bis 2013 bestanen hunn:

D'Pare vum fréiere Parverband Groussbus:

* Bëschrued
* Biebereg
* Groussbus
** Dellen
* Randschelt
** Gréiwels
** Heeschpelt
** Kéiber
* Viichten
* Wal
* an der Filial
**Méchelbuch (Par Uewermäerzeg)

D'Pare vum fréiere Parverband Osper:

* Ell
* Kolpech
** Kleng Elchert
* Nidderpallen (ouni d'Filial Näerden)
* Nojem
* Osper
** Räichel
* Réiden op der Atert
* Rued
** Lannen

Dës 13 Paren a Filialkierche leien um Gebitt vun de Gemenge Groussbus, Préizerdaul, Viichten, Wal, Ell a Réiden op der Atert.

## Kuckt och
* Lëscht vun de Lëtzebuerger Paren
Arrondissementer am Departement Saône-et-Loire

D'Departement Saône-et-Loire besteet aus fënnef Arrondissementer mat follgenden Haaptuertschaften: **[[Mâcon]]**, Autun, Chalon-sur-Saône, Charolles a Louhans.

Déi fënnef Arrondissementer sinn 
* Arrondissement Autun
* Arrondissement Chalon-sur-Saône
* Arrondissement Charolles
* Arrondissement Louhans
* Arrondissement Mâcon

## Geschicht
* 1790: D'Departement gëtt mat 6 Distrikter gegrënnt an zwar mat dem Distrikt Autun, dem Distrikt Bellevue-les-Bains, dem Distrikt Châlon-sur-Saône, dem Distrikt Charolles, dem Distrikt Louhans, dem District de Mâcon an dem Distrikt Semur.
* 1790: den Distrikt Semur gëtt an den Distrikt Marcigny geännert
* 1800: d'Arrondissementer Autun, Chalon-sur-Saône, Charolles, Louhans, Mâcon gi gegrënnt.
* 1926: d'Arrondissement Louhans gëtt suppriméiert
* 1942: d'Arrondissement Louhans gëtt restauréiert.
Le Sablon (Moselle)

**Le Sablon** och dacks einfach **Sablon** ass e Quartier vun der franséischer Stad Metz am Departement Moselle. Am Oste mécht d'Seille déi natierlech Grenz, mä am grousse Ganzen ass de Quartier ronderëm vun de verschiddene Metzer Eisebunnslinnen a Rangéiergaren ageschloss.

Den ëstechen Deel op der Seille läit op enger Héicht vun 170 Meter. En ass flaach a gëtt bei Héichwaasser iwwerschwemmt, wärend de westlechen Deel op engem klengen Hiwwel vun ëm déi 185 m läit.

Wéinst den Eisebunnen a wéinst der Baach ass et onméiglech an de Quartier ze kommen ouni iwwer eng Bréck oder duerch en Tunnel ze fueren.
Rod Roddy

De **Robert Ray** "**Rod**" **Roddy**, gebuer den 28. September 1937 zu Fort Worth an Texas, a gestuerwen de 27. Oktober 2003, war en US-amerikanesche Radio- an Televisiounsspeaker an -annonceur. An Amerika war hie virun allem bekannt fir (baussent dem Bild) Spillshowen unzesoen, dorënner *Whew!*, *Press Your Luck* a *The Price Is Right*.

## Um Spaweck
* De Rod Roddy an der englescher Versioun vun der Internet Movie Database
Flavor Flav

De **William Jonathan Drayton, Jr.**, bekannt ënner dem Kënschtlernumm **Flavor Flav**, gebuer de 16. Mäerz 1959 zu Roosevelt am Staat New York, ass en US-amerikanesche Rapper, deen zënter den 1980er Member vun der Grupp Public Enemy ass. Hien ass och als Filmschauspiller an als Fernseeperséinlechkeet aktiv.

## Um Spaweck
Mary Ure

D**'Mary Ure**, gebuer als *Eileen Mary Ure* den 18. Februar 1933 zu Glasgow, Schottland, a gestuerwen den 3. Abrëll 1975 zu London, England, war eng schottesch Schauspillerin.

Vun 1957-63 war si mam Auteur John Osborne bestuet. Duerno war si vun 1963 bis zu hirem Doud am Joer 1975 mam Schauspiller Robert Shaw bestuet.

## Filmographie
### Kino
* 1955: *[[Storm Over the Nile]]* vum Zoltan Korda an Terence Young mam Anthony Steel a Laurence Harvey
* 1957: *Windom's Way* vum Ronald Neame mam Peter Finch an Natasha Parry
* 1958: *[[Look Back in Anger]]* vum Tony Richardson mam Richard Burton a Claire Bloom
* 1960: *[[Sons and Lovers]]* vum Jack Cardiff mam Trevor Howard an Dean Stockwell
* 1963: *The Mind Benders* vum Basil Dearden mam Dirk Bogarde 
* 1964: *The Luck of Ginger Coffey* vum Irvin Kershner mam Robert Shaw 
* 1967: *Custer of the West* vum Robert Siodmak mam Robert Shaw an Jeffrey Hunter 
* 1968: *[[Where Eagles Dare]]* vum Brian G. Hutton mam Richard Burton a Clint Eastwood
* 1973: *A Reflection of Fear* vum William A. Fraker mam Robert Shaw a Sally Kellerman

## Um Spaweck
Parverband Öwersauer, Sankt Pirmin

De **Parverband Öwersauer, Sankt Pirmin** gouf de 6. Mee 2017 mat engem Dekreet vum Äerzbistum ofgeschaaft an de 7. Mee 2017 mat engem Dekreet vum Äerzbistum duerch d'Par Öewersauer Saint-Pirmin ersat.

De Parverband Öwersauer, Sankt Pirmin huet zu der Pastoralregioun Norden gehéiert a bestoung aus de Pare vun den zwéi fréiere Parverbänn Öwersauer a Sankt Pirmin, déi bis 2013 bestanen hunn:

D'Pare vum fréiere Parverband Öwersauer:

* Dol
** Nacher
* Ënsber
** Néngsen
** Lëlz
* Esch-Sauer
* Eschduerf
* Géisdref
** Boukels
* Heischent
** Heischtergronn
** Mëtscheed
* Toodler

D'Pare vum fréiere Parverband Sankt Pirmin:

* Bauschelt
** Baschelt
* Béiwen
* Dénkert-Meecher
** Léifreg
* Harel
* Eeschpelt
* Kauneref
** Bidscht (fréier Parverband Öwersauer)
** Pirminuskapell
* Sir

Dës 14 Paren a Filiale verdeele sech iwwer d'Gebitt vun de Gemengen Esch-Sauer, Géisdref, Bauschelt an der Stauséigemeng.

Zu der Pastoralequipe gehéieren: 
* de Paschtouer Marco Wehles
* de Kaploun Charles Bremer
* d'Stéphanie Kasel, Pastoralcooperatrice

## Kuckt och
* Lëscht vun de Lëtzebuerger Paren
Andy Dick

Den **Andrew Roane** "**Andy**" **Dick**, gebuer den 21. Dezember 1965 zu Charleston, South Carolina, ass en US-amerikanesche Filmschauspiller.

## Filmer
* 1998: *[[The Lion King II: Simba's Pride]]*
* 2005: *[[Hoodwinked!]]*
* 2011: *[[Hoodwinked Too! Hood vs. Evil]]*

## Um Spaweck
Gerda Taro

D**'Gerda Taro**, gebuer als **Gerta Pohorylle** den 1. August 1910 zu Stuttgart, a gestuerwen de 26. Juli 1937 zu El Escorial a Spuenien, war eng däitsch Fotografin an ass nach haut fir hir Biller vum Spuenesche Biergerkrich bekannt.

Si war d'Duechter vu jiddeschen Elteren, dem Heinrich Pohorylle an der Gisela Boral. D'Eltere waren ëm 1909 vun Ostgalizien (deemools en Deel vum Habsburger Räich) an d'Däitscht Räich geplënnert, fir d'éischt op Reutlingen, duerno op Stuttgart.

Op der Charlotteschule zu Stuttgart huet si ënner anerem Franséisch an Englesch geléiert, an do 1927 hiren Ofschloss gemaach. Duerno goung si fir e Joer an e Pensionat bei Lausanne, wou och nach Spuenesch, Stenografie a Schreifmaschinn derbäikoumen.

Ufanks vun den 1930er Joren – d'Famill war an der Tëschenzäit op Leipzig geplënnert – war d'Gerta du mat Fluchblieder a Plakataktiounen un de Manifestatioune géint den Nationalsozialismus bedeelegt. An der Nuecht vum 18. op den 19. Mäerz 1933 gouf si vun der SA a „Schutzhaft“ geholl an eréischt de 4. Abrëll erëm fräigelooss.

Am selwechte Joer ass si, no enger Warnung vun engem Frënd deen an der SS war, op Paräis geflücht.

Do huet si 1934 den ungaresche Fotograf André Friedmann kennegeléiert, mat deem si duerno och zesumme war. Op senge Reesen huet si fir hie gedolmetscht a Bildënnerschrëfte geschriwwen. Iwwer hien an eng Rëtsch aner Fotografen – dorënner den Henri Cartier-Bresson - koum si schliisslech selwer zur Fotografie.

Warscheinlech fir hir Biller zu engem bessere Präis verkafen ze kënnen, huet d'Koppel dunn decidéiert, sech ëmzebenennen. Aus der Gerta Pohorylle gouf d'Gerda Taro an aus dem André Friedmann de Robert Capa.

Am Juli 1936 hu si dunn decidéiert, den Ausbroch vum Spuenesche Biergerkrich ze dokumentéieren.

Um Sonndeg, de 25. Juli 1937, gouf d'Gera Taro vun engem Panzer iwwerrullt a schwéier blesséiert. Si ass e puer Stonnen drop an engem Frontlazarett zu El Escorial gestuerwen.

D'Gerda Taro gouf op hirem 27. Gebuertsdag um Paräisser Kierfecht Père-Lachaise bäigesat.

= Literatur =

Imre Schaber: "Gerda TARO Fotoreporterin - Mit Robert Capa im Spanischen Bürgerkrieg - Die Biografie", Jonas-Verlag, Marburg 2013, ISBN 978-3-89445-466-1

## Um Spaweck
NGC 1987

Den **NGC 1987** ass en oppene Stärekoup an der grousser Magellanescher Wollek am Stärebild Mensa.

De Stärekoup gouf 1834 vum Astronom John Herschel mat engem 48&nbsp;cm-Teleskop entdeckt. 
## Kuckt och
Francis Bacon (Moler)

De **Francis Bacon**, gebuer den 28. Oktober 1909 zu Dublin a gestuerwen den 28. Abrëll 1992 zu Madrid, war en iresche Moler.

Hien zielt zu de bedeitendste figurative Moler vum 20. Joerhonnert. Seng Biller weise meeschtens mëschlech Kierperen, déi awer duerch Wësch-Effekter verfriemt sinn, an deelweis wéi réit Fleesch ausgesinn. Dacks hunn déi gemoolte Persounen de Mond opgerappt, wéi wa se géife jäizen.

Bekannt gouf en 1944 mat sengem Triptychon *Dräi Studien zu Figuren um Fouss vun enger Kräizegung*.
1950 huet hie seng Serie vu Poopst-Biller ugefaangen nom Motiv vum Velazquez sengem Portrait vum Poopst Innozenz X..

Den 12.&nbsp;November 2013 gouf *Three Studies of [[Lucian Freud]] (Triptychon)* vun 1969 bei Christie's zu New York fir 142,4 Milliounen US-Dollar versteet - dat bis dunn deierst jee verkaafte Bild.

## Literatur
* Jürgen Claus: "Der Mensch und seine Symptome: Francis Bacon", in: Jürgen Claus: "Kunst heute", Rowohlt Verlag, 1965
* Daniel Farson: *The Gilded Gutter Life of Francis Bacon*. London 1993, ISBN 0-679-42632-9
* Gilles Deleuze: *Logik der Sensation*. Fink, München 1995, ISBN 3-7705-2952-9
* Wieland Schmied: *Francis Bacon. Das Bewusstsein der Gewalt*. München, New York, 1996, ISBN 3-7913-1637-0
* David Sylvester: *Gespräche mit Francis Bacon*. Prestel, München, New York 1997, ISBN 3-7913-1795-4
* Michael Peppiatt: *Francis Bacon. Anatomie eines Rätsels*. DuMont, Köln 2000, ISBN 3-7701-4635-2
* Luigi Ficacci: *Francis Bacon*, Taschen Verlag, Köln 2003, ISBN 3-8228-2197-7
* Christoph Heinrich (Hrsg.): *Francis Bacon. Die Portraits*. Hatje Cantz Verlag, 2005, ISBN 3-7757-1727-7
* Armin Zweite (Hrsg.): *Francis Bacon. Die Gewalt des Faktischen*. Hirmer Verlag 2006, ISBN 3-7774-3235-0
Lëscht vun Entdecker vun NGC- an IC- Objeten

Dës Tabell ass eng Lëscht vun den Entdecker déi am NGC-Katalog an am IC-Katalog opgefouert sinn.

## Literatur
* Wolfgang Steinicke: *Nebel und Sternhaufen. Geschichte ihrer Entdeckung, Beobachtung und Katalogisierung - von Herschel bis zu Dreyers "New General Catalogue"* Books on Demand, Norderstedt 2009, ISBN 978-3-837083-50-7

## Kuckt och

## Um Spaweck
* NGC/IC Observers bei Wolfgang Steinicke
Andréa Parisy

D**'Andréa Parisy** (och alt **Andrée Parizy**), gebuer als *Andrée Marcelle Henriette Parisy* de 4. Dezember 1935 zu Levallois-Perret, a gestuerwen de 27. Abrëll 2014, war eng franséisch Schauspillerin, déi virun allem an de spéiden 1950er an an den 1960er Joren aktiv war.

Markant Rollen hat se a *[[Les tricheurs]]*, *[[Le petit baigneur]]*, *Bébés à gogo* a *[[Cent mille dollars au soleil]]*, a si huet am Film *[[La grande vadrouille]]* d'Nonn aus den Hospiz vu Beaune gespillt.

## Filmographie
*1954: *Escalier de service* vum Carlo Rim 
*1955: *Futures Vedettes* vum Marc Allégret
*1956: *Bébés à gogo* vum Paul Mesnier 
*1956: *Paris, Palace Hôtel* vum Henri Verneuil 
*1958: *[[Les tricheurs]]* vum Marcel Carné 
*1959: *[[125, rue Montmartre]]* vum Gilles Grangier 
*1959: *L'ambitieuse* oder (*Le passager clandestin*) vum Yves Allégret 
*1960: *Stefanie in Rio* vum Curtis Bernhardt 
*1961: *[[Le rendez-vous (Film 1961)|Le rendez-vous]]* vum Jean Delannoy 
*1962: *[[Les petits matins]]* oder (*Mademoiselle Stop*) vum Jacqueline Audry 
*1962: *Portrait-robot* vum Paul Paviot
*1963: *Dragées au poivre* vum Jacques Baratier
*1963: *[[Cent mille dollars au soleil]]* vum Henri Verneuil 
*1965: *[[Les bons vivants]]* vum Gilles Grangier a Georges Lautner 
*1966: *[[La grande vadrouille]]* vum Gérard Oury
*1966: *Les compagnons de Jéhu* vum Michel Drach 
*1968: *[[Le petit baigneur]]* vum Robert Dhéry
*1968: *Mayerling* vum Terence Young 
*1969: *Slogan* vum Pierre Grimblat
*1979: *La gueule de l'autre* vum Pierre Tchernia
*1989: *The Favorite* vum Jack Smight
*1999: *Pas de scandale* vum Benoît Jacquot

## Um Spaweck
Observatoire Königsberg

Den **Observatoire Königsberg** war eng astronomesch Fuerschungsariichtung vun der Albertina-Universitéit vu Königsberg. Am Institut hu bedeitend Astronome geschafft, wéi de Friedrich Wilhelm Bessel, de Friedrich Wilhelm August Argelander an den Arthur Auwers. 1838 konnt do fir d'éischt e geneeë Wäert vun der Parallax vun engem Fixstär bestëmmt ginn. Den Observatoire war vun 1813 bis 1944 aktiv.

## Geschicht
Ënner der verantwortlecher Leedung vum Bildungsreformer Wilhelm von Humboldt hat d'preisesch Regierung an de Joren 1809/1810 zu der Zäit vun de napoleonesche Kricher e Programm fir den Ausbau vun der Universitéit Königsberg beschloss. Dozou huet och d'Ariichtung vun engem astronomeschen Observatoire gehéiert.

1809 gouf den Astronom Friedrich Wilhelm Bessel op Königsberg geruff, fir op der Universitéit z'enseignéieren an d'Leedung vum geplangten Observatoire z'iwwerhuelen. De Bessel hat doropshin eng gëeegent Plaz mat horizontfräier Siicht am Nord-Weste vun der Stad um *Botterbierg* fonnt. De Bau gouf 1811 ugefaangen, a ganz nom Bessel senge Wënsch ageriicht. Am September 1813 war der Bau fäerdeg.

Am August 1944 gouf d'Königsberger Universitéit mat all hiren Ariichtunge bei Loftugrëffer bal komplett zerstéiert.

## Instrumenter
Déi éischt Instrumenter koumen haaptsächlech aus dem Observatoire Remplin vu Mecklenburg a koumen duerch d'Vermëttlung vum Johann Elert Bode op Königsberg. Dobäi war e Meridianteleskop („Cary-Krees“ genannt – d'Instrument steet haut am Däitsche Musée zu München) mat 2 Zoll (5&nbsp;cm) Ëffnung an 1 m Brennwäit, e „Mëttegsteleskop“ vun Dolland mat 1,3 m Brennwäit, en „Equatorialteleskop“ mat 33&nbsp;cm Brennwäit, en Teleskop mat kuerzer Brennwäit („Koméitesicher“), zwéi Spigelsextanten an eng Pendelauer.

Dat spéidert Haaptinstrument vum Observatoire war 1819 e Refrakter mat 13 Zoll (32,5&nbsp;cm) Ëffnung, a war kaf ginn. Den Heliometer, deen 1829 ugeschaaft gouf, war aus dem Atelier vum Joseph von Utzschneider vu München. Déi nach ënner der Leedung vum Joseph Fraunhofer ugefaangen Aarbechten un dësem Heliometer goufe vu sengen Nofollger Georg Merz a Franz Joseph Mahler erfollegräich weidergefouert. 1841 hat de preisesche Kinnek Friedrich Wilhelm IV. dem Observatoire e Meridiankrees geschenkt.

## Biller

Fichier:ID003728 B161 Sternwarte.jpg|Observatoire zu Königsberg
Fichier:Friedrich Wilhelm Bessel.jpg|De Friedrich Wilhelm Bessel


## Literatur
* Dietmar Fürst: *Die Gründung der Königsberger Sternwarte im Lichte der Akten des preußischen Staates.* - Beiträge zur Astronomiegeschichte Band&nbsp;1 (1998), S.&nbsp;79–106 ISBN 3-8171-1568-7; Band&nbsp;2 (1999), S.&nbsp;145–188 ISBN 3-8171-1590-3; Band&nbsp;3 (2000), S.&nbsp;22–67 ISBN 3-8171-1635-7
* Dietmar Fürst: *Die Geschichte des Heliometers der Sternwarte Königsberg.* - Beiträge zur Astronomiegeschichte Band 6 (2003), S.90–136 ISBN 3-8171-1717-5

## Kuckt och

## Um Spaweck
Hirohito

Den **Hirohito** (jap.: 裕仁), gebuer den 29. Abrëll 1901 zu Tokio, a gestuerwen och do de 7. Januar 1989, war vun 1926 bis 1989, der traditioneller Trounfolleg no, den 124. Tennō (Keeser) vu Japan an deen drëtte vun der moderner Period. No sengem Doud gëtt en a Japan offiziell **Shōwa-tennō** (昭和天皇) genannt, baussent Japan bleift en als Hirohito bekannt. Seng Regierungszäit war déi bis ewell längst vun der laanger Geschicht vun der japanescher Monarchie an huet vill bedeitend Verännerunge vun der japanescher Gesellschaft kannt, net zulescht den Zweete Weltkrich an d'Suiten dovun. Seng Roll am Zweete Weltkrich, un der Säit vun Däitschland an Italien, gëtt kontrovers diskutéiert; wärend e fir déi eng e Krichsdreiwer war, war e fir déi aner just eng Marionett vun de Militär.

Hie gouf de 26. Januar 1924 mat der Prinzessin Nagako, bestuet, déi duerno Keeserin Kojun housch. Si krute 7 Kanner, dorënner de Krounprënz Akihito, den nächste Keeser.

## Literatur
* Mosley, Leonard: *Hirohito, Emperor of Japan*, Prentice-Hall, Englewood Cliffs, 1966. ISBN 1-111-75539-6 ISBN 1-199-99760-9.
* Hoyt, Edwin P.: *Hirohito: The Emperor and the Man*, Praeger Publishers, 1992. ISBN 0-275-94069-1.
* Behr, Edward: *Hirohito: Behind the Myth*, Villard, New York, 1989.
* Bix, Herbert P.: *Hirohito and the Making of Modern Japan*, HarperCollins, 2000. ISBN 0-06-019314-X 
* Peter Wetzler: *Hirohito and War: Imperial Tradition and Military Decision Making in Prewar Japan*, University of Hawaii Press, 1998. ISBN 0-8248-1925-X.
* Kawahara, Toshiaki: *Hirohito and His Times: A Japanese Perspective*, Kodansha International, 1997. ISBN 0-87011-979-6.

## Um Spaweck
Johann Abraham Ihle

De **Johann Abraham Ihle**, gebuer de 14. Juni 1627 zu Leipzig, a gestuerwen ëm 1699, war en däitschen Amateurastronom.

Den Ihle huet zu Leipzig bei der Post geschafft an hat vill Bréifkontakt mam Gottfried Kirch, mat deem hien iwwer seng astronomesch Observatioune geschriwwen hat. Den Ihle gëllt als Entdecker vum Messier 22.

## Kuckt och

## Um Spaweck
* Johann Abraham Ihle bei Wolfgang Steinicke
NGC 6528

Den **NGC 6528** ass e Kugelstärekoup am Stärebild Sagittarius.  De Kugelstärekoup gouf am Joer 1784 vum Astronom Wilhelm Herschel mat engem 48&nbsp;cm-Teleskop entdeckt.
## Kuckt och
Jeannot Bonifas

De **Jeannot Bonifas**, gebuer den 10. Juli 1950 zu Weimeschkierch, a gestuerwen den 28. Abrëll 2014 zu Stadbriedemes, war e lëtzebuergesche Gemengepolitiker.

No sengem Militärdéngscht ass de Jeannot Bonifas an d'Verwaltung vun der Arméi agetratt, wou hie bis 1980 am Personalbüro ugestallt war. Vun 1980 bis 2010 huet hien am “Institut-viti-vinicole” geschafft, wou hie fir de “casier viticole”, de Wäibaukadaster, zoustänneg war.

Vun 1975 un huet de Jeannot Bonifas mat senger Famill zu Stadbriedemes gewunnt. Vun 1983 u war hie Member vum Gemengerot vun der Gemeng Stadbriedemes a Buergermeeschter vun 1988 bis 2011. Am Dezember 2011 ass hien Éierebuergermeeschter ginn.

De Jeannot Bonifas war Member a laangjärege President vum Verwaltungsrot vun der “Entente touristique de la Moselle luxembourgeoise” a Grënnungsmember a President vun 1977 bis 1988 vum “Sportfëscherveräin Stadbriedemes”. Hie war an der Zäit aktive Spiller a Jugendtrainer vum FC Vinesca Éinen.

Politesch war de Jeannot Bonifas an der Demokratescher Partei engagéiert, fir déi en och bei de Chamberwale kandidéiert huet.

De Jeannot Bonifas war mat der Annette Becker bestuet a war Papp vun dräi Kanner.

## Quellen

* asc, 2014. *Stadtbredimus: Ehrenbürgermeister Jeannot Bonifas gestorben.* http://www.wort.lu/de/view/stadtbredimus-ehrenbuergermeister-jeannot-bonifas-gestorben-535e77a6e4b00047c4ef3315 [veröffentlicht am 28.04.14 17:45]
* asc, 2014. *Jeannot Bonifas †.* Luxemburger Wort 2014, Nr. 100 (29. April), S. 16.
* Luxemburger Wort 2014, Nr. 101 (30. April), S. 73 (Avis mortuaires).