Capellen

**Capellen** oder **d'Cap** ass eng Uertschaft an der Gemeng Mamer. Et ass déi eenzeg Uertschaft am Land, déi Kantonalhaaptuert ass ouni de Sëtz vun enger Gemeng ze sinn.

## Geographie
Duerch d'Uertschaft Capellen féiert nieft der Nationalstrooss N6, och *Areler Strooss* genannt, déi d'Stad Lëtzebuerg mat Arel an der Belsch verbënnt och déi international Zuchstreck Lëtzebuerg – Bréissel (Belsch). D'N6 gehéiert op hirer ganzer Längt zu der Voie de la Liberté.

Duerch Capellen huet och eng wichteg Réimerstrooss (rue du Kiem) gefouert, déi eelst Strooss aus der Uertschaft.

## Geschicht

* 1841: Capellen gëtt zum Haaptuert vum Kanton bestëmmt. Firwat Capellen? Mä - anscheinend - eenzeg an eleng wéinst der Zentralitéit vun der Uertschaft: "La Commission (extraordinaire) propose de désigner Capellen comme chef-lieu du nouveau canton formé des parties détachées de ceux d'Arlon et de Messancy. **Ce village a une position centrale** " (Vgl. de Rapport vum 28. August 1841!).
* 1842: E Friddensgeriicht gëtt zu Capellen ageriicht.
* 1847: Eng Petitioun, déi un d'Stänn (fr.: *États*) vum Groussherzogtum adresséiert gëtt, versicht, den Haaptsëtz vum Kanton vu Capellen op Mamer ze déplacéieren. D'Stänn verwerfen dës Fuerderung allerdéngs de 15. November 1847.
* 1848: No der Revolutioun gëtt schonn nees eng Petitioun agereecht - dës Kéier an der neier Chamber -, fir aus Mamer den Haaptuert vum Kanton ze maachen. Och dës Petitioun gëtt eestëmmeg verworf, an zwar den 19. Dezember 1949.
* 1849: Déi éischt Schoul gëtt gebaut.
* 1850: Den éischte Postbüro entsteet zu Capellen.
* 1864: D'Uertschaft Capellen zielt 12 Haiser a 70 Awunner, an d'Kap 19 Haiser an 129 Awunner.
* ????: D'Gendarmerie gëtt vu Stengefort op Capellen transferéiert.
* 1927: Eng Gendarmerie-Kasär gëtt gebaut.
* 1968: D'NAMSA, eng logistesch Agence vun der NATO, verleet hire Sëtz vu Châteauroux (Frankräich) op Capellen.
* 1987: Eng nei Gendarmerie-Brigade gëtt ageweit.

## Kuckeswäertes
* Monument aux morts op der Areler Strooss: mat engem Relief vum Lucien Wercollier.

*Polizeimusée am Kulturzenter nieft der Kierch.

## Réimeschen Zillenuewen
De réimeschen Zillenuewe fënnt e laanscht d'Areler Strooss am Park vun der *Maison Risch*.

Am Juni 2002 hunn D'Georges-Kayser-Altertumsfuerscher an Zesummenaarbecht mam Nationalmusée fir Geschicht a Konscht, deen Uewen am *Parc d'activités Hirenheck* ausgegruewen. Well en net op där Plaz konnt bleiwen, huet de Service des sites et monuments nationaux den Zillenuewen op déi 'nei' Plaz transferéiere gelooss, wou en zanter dem 5. Abrëll 2003 ze gesinn ass.

## Literatur
* Albert Calmes, *Origine du Canton de Capellen* ; in: *Au fil de l'histoire*, Bd. II, Lëtzebuerg (Sankt-Paulus), 1988 (= 3. Oplo); Ss. 230-232. Heibäi handelt et sech ëm de Reprint vun engem Artikel, deen den 11. Juli 1951 am *Luxemburger Wort* publizéiert gi war.
* Jemp Kunnert, *Les origines du canton de Capellen* ; in: *[[nos cahiers]]*, 24. Joer - 2003, Nr. 3/4 (= Sonnernummer "Kanton Capellen"); Ss. 7-9.

## Kuckt och
* Lëscht vun de Lëtzebuerger Uertschaften
* Police Capellen
* Kierch Capellen

## Um Spaweck

* Offiziell Säit vun der Gemeng Mamer
* Caper Piwitschen - Guiden a Scouten Fédération nationale des éclaireurs et éclaireuses du Luxembourg
* Websäit vun de Georges-Kayser-Altertumsfuerscher
* Websäit vum Musée international d'effets de gendarmerie et police Capellen 
* Websäit vun der NAMSA