open-index/open-wikipedia-markdown huggingface dataset:
Genua

**Genua** (ital:*Genova*, am Dialekt vu Ligurien: *Zena*) ass eng italieenesch Groussstad am Nordweste vun Italien. Genua ass d'Haaptstad vun der Provënz Genua an d'Haaptstad vun der italieenescher Regioun Ligurien. D'Stad selwer huet 596.380 Awunner (2014), am Groussraum wunnen awer ëm déi 800.000 Leit.

## Um Spaweck
* Offiziell Säit vun der Stad Genua
Greta Garbo

D**'Greta Garbo**, gebuer als **Greta Lovisa Gustafsson** den 18. September 1905 zu Stockholm, a gestuerwen de 15. Abrëll 1990 zu New York, war eng schweedesch Filmschauspillerin. Si war eng vun den emblemateschsten Hollywood-Staren aus Zäit vum Stommfilm an der klassescher Zäit vun den 1930er Joren. D'Garbo gouf dräimol fir den Oscar als bescht Schauspillerin nominéiert a krut 1954 den Éieren-Oscar fir hir "liichtend an onvergiesslech Performancen um Ecran." Am ganzen huet si bannent 17 Joer 28 Filmer gedréit.

Si huet hir Carrière 1924 mat enger Nieweroll am schweedesche Film *[[The Saga of Gosta Berling]]* ugefaangen. De Louis B. Mayer, Chef vun der Metro Goldwyn Mayer (MGM) gouf doranner op si opmierksam, an huet se 1925 op Hollywood bruecht; direkt mat hirem éischte Film *[[Torrent (Film 1926)|Torrent]]* (1926) krut si vill Opmierksamkeet, a mat hirer Interpretatioun an hirem drëtte Film, *[[Flesh and the Devil]]*, dat Joer drop, gouf si en internationale Star.

Den éischten Tounfilm vun der Garbo war *[[Anna Christie (1930 film)|Anna Christie]]* (1930), dee mam Slogan "Garbo talks!" lancéiert gouf. Direkt duerno koum *[[Romance (Film 1930)|Romance]]*, a fir di zwéi Filmer gouf si gläich fir den Oscar nominéiert. Dëse Succès huet et hir erlaabt, bei der Wiel vu Rollen an Dréibicher e wichtegt Wuert matschwätzen ze kënnen. Hir Interpretatioun vun der Haaptroll am Film *[[Camille (Film 1936)|Camille]]* (eng Verfilmung vum Roman *La dame aux camélias*) gëtt vu ville Kritiker als déi bescht aus där Period ugesinn. Si krut dofir eng zweet Oscar-Nominéierung. No e puer weidern dramatesche Filmer huet d'Garbo 1939 an der Comédi *[[Ninotchka]]* vum Ernst Lubitsch d'Haaptroll gespillt, wat hir eng drëtt Nominéierung fir den Oscar abruecht huet. Eng weider Comédie war *[[Two-Faced Woman]]* (1941), hire leschte Film.

1941 huet si sech aus dem Schauspillliewen, mat just 36 Joer, zeréckgezunn. All Propos spéiderhin, nach eng Kéier e Film ze dréien, huet si refuséiert. Si huet zeréckgezunn gelieft, war net bestuet, hat keng Kanner, an huet sech virun allem fir hir Konschtsammlung begeeschtert, déi, no hirem Doud, Millioune wäert war.

## Filmographie

## Um Spaweck
Jongléieren

**Jongléieren** ass eng traditionell Beweegungskonscht, déi doranner besteet, verschidde Géigestänn noeneen an dat méi Kéieren hannereneen an d'Luucht ze geheien an dann nees opzefänken, an zwar sou, datt zu all Moment op d'mannst ee Géigestand an der Luucht ass. Et kënnen dat kleng Bäll, Keelen, Reefer, oder soss Objete sinn. Deen dat mécht, ass e **Jongleur**.

Jongléiere gëtt dacks am Kader vu Varieté- oder Zirkusrepresentatiounen opgefouert; och Stroossekënschtler gräife gär dorop zeréck.

Zum Jongléiere ginn och aner Virféierunge vu geschécklechem Ëmgank mat Saache gezielt, wéi z.&nbsp;B. déi vun engem Diabolo oder engem Jo-Jo, oder d'Dréien-Doe vu Saachen op Staangen (woubäi et hei en Iwwergank gëtt zum Balancéieren, deen net liicht ze zéien ass).

## Etymologie
Dat franséischt Wuert "jongleur" geet op dat laténgescht *joculator* zeréck, wat "Een, dee Jux, Witzer mécht" bedeit. "Jux" huet de selwechten Urspronk.

## Um Spaweck
House of Lords

D**'House of Lords** ass d'Uewerhaus vum Parlament vum Vereenegte Kinnekräich. 

Grad sou wéi d'House of Commons kënnt et fir seng Sëtzungen am Westminsterpalais zu London zesummen. 

## Um Spaweck

* www.parliament.uk
Chancellor of the Duchy of Lancaster

Den **Chancellor of the Duchy of Lancaster** ass hautdesdaags eng Sinecure vun der Regierung vum Vereenegte Kinnekräich.

Fréier war den *Chancellor* responsabel fir d'Gestioun vum Herzogtum Lancaster. Haut mécht en Deputéierten déi Aarbecht an den *Chancellor* ass souzesoen e Minister ouni Portefeuille.
## Um Spaweck
* www.parliament.uk
Mirko Ellis

De **Mirko Ellis**, gebuer als *Mirko Korcinski* de 4. September 1923 zu Locarno, Tessin, a gestuerwen den 11. September 2014 zu Alghero, Italien, war e Schwäizer Schauspiller.

De Mirko Ellis huet an iwwer 80 TV- a Kinosfilmer matgespillt.

## Filmographie
#### Kino (Auswiel)
* 1946: *Il sole sorge ancora*, Regie: Aldo Vergano, Haaptacteuren: Massimo Serato, Lea Padovani
* 1954: *[[Le rouge et le noir]]*, Regie: Claude Autant-Lara, Haaptacteuren: Gérard Philipe, Danielle Darrieux, Antonella Lualdi
* 1954: *[[Destinées]]*, Sketch: *Elisabeth* vum Marcello Pagliero mam Claudette Colbert an Eleonora Rossi Drago
* 1956: *[[Elena et les hommes]]*, Regie: Jean Renoir, Haaptacteuren: Ingrid Bergman, Jean Marais, Mel Ferrer
* 1959: *Annibale*, Regie: Carlo Ludovico Bragaglia, Edgar G. Ulmer, Haaptacteuren: Victor Mature, Gabriele Ferzetti
* 1962: *[[Il gladiatore di Roma]]*, Regie: Mario Costa, Haaptacteuren: Gordon Scott, Wandisa Guida
* 1963: *Il leone di San Marco*, Regie: Luigi Capuano, Haaptacteuren: Gordon Scott, Gianna Maria Canale, Rik Battaglia
* 1964: *[[Buffalo Bill, l'eroe del Far West]]*, Regie: J. W.Fordson, Haaptacteuren: Gordon Scott, Jan Hendriks
* 1964: *[[Old Shatterhand (Film)|Old Shatterhand]] *, Regie: Hugo Fregonese, Haaptacteuren: Lex Barker, Pierre Brice, Daliah Lavi, Guy Madison
* 1966: *Arizona Colt*, Regie: Michele Lupo, Haaptacteuren: Giuliano Gemma, Fernando Sancho, Corinne Marchand
* 1966: *El rojo*, Regie: Leo Coleman, Haaptacteuren: Richard Harrison, Piero Lulli
* 1967: *L'ultimo killer*, Regie: Joseph Warren, Haaptacteuren: George Eastman, Daniele Vargas
* 1967: *Killer calibro 32*, Regie: Al Bradley, Haaptacteuren: Peter Lee Lawrence, Hélène Chanel
* 1968: *Le calde notti di Lady Hamilton*, Regie: Christian-Jaque, Haaptacteuren: Michèle Mercier, Richard Johnson, John Mills, Harald Leipnitz
* 1969: *Beatrice Cenci*, Regie: Lucio Fulci, Haaptacteuren: Tomás Milián, Georges Wilson
* 1971: *Viva la muerte… tua!*, Regie: Duccio Tessari, Haaptacteuren: Franco Nero, Eli Wallach, Lynn Redgrave, Horst Janson
* 1978: *Il grande attacco*, Regie: Umberto Lenzi, Haaptacteuren: Helmut Berger, Samantha Eggar, John Huston
* 1980: *Il medium*, Regie: Silvio Amadio, Haaptacteuren: Martine Brochard, Philippe Leroy

## Um Spaweck
Privy Council vum Vereenegte Kinnekräich

De **Privy Council** eigentlech *Her Majesty's Most Honourable Privy Council*, ass e politesche Berodungsgremium vun der brittescher Monarchie.

## Um Spaweck
*Websäit vun der brittescher Regierung iwwer de Privy Council
Order of the British Empire

De **Most Excellent Order of the British Empire**, dacks ofgekierzt als **Order of the British Empire** (**OBE**), ass de jéngsten an deen am dackste verdeelte Ritteruerden am britteschen an an anere Commonwealth-Éierungssystemer.

E gouf de 4. Juni 1917 vum brittesche Kinnek George V. agefouert a besteet aus fënnef Klasse fir zivil a militäresch Distinctiounen. Bei den zwou ieweschten dervu kritt de Mann den Titel *Knight* an d'Fra den Titel *Dame*.

## Um Spaweck
* www.direct.gov.uk Brittescht Regierungsportal
Gary Lockwood

De **Gary Lockwood**, gebuer als *John Gary Yusolfsky* den 21. Februar 1937 zu Van Nuys a Kalifornien, ass en US-amerikanesche Schauspiller.

Dem Gary Lockwood seng Schauspillercarrière huet sech haaptsächlech op der Tëlee ofgespillt. Am Kino war hie besonnesch a bëllege Produktiounen ze gesinn, eng Ausnam waren de Filmdrama *[[Splendor in the Grass]]* (1961) vum Elia Kazan, dann 1968 de Science-Fiction-Klassiker *[[2001: A Space Odyssey]]* vum Stanley Kubrick an 1969 *[[Model Shop]]* vum Jacques Demy mat der Anouk Aimée an der Haaptroll.

## Filmographie
#### Kino
* 1961: *[[Splendor in the Grass]]*, Regie: Elia Kazan, Haaptacteuren: Natalie Wood, Warren Beatty
* 1961: *[[Wild in the Country]]*, Regie: Philip Dunne, Haaptacteuren: Elvis Presley, Hope Lange, Tuesday Weld
* 1962: *The Magic Sword*, Regie: Bert I. Gordon, Haaptacteuren: Basil Rathbone, Estelle Winwood
* 1963: *It Happened at the World's Fair*, Regie: Norman Taurog, Haaptacteuren: Elvis Presley
* 1968: *Las Vegas, 500 millones*, Regie: Antonio Isasi-Isasmendi, Haaptacteuren: Elke Sommer, Lee J. Cobb, Jean Servais
* 1968: *[[Firecreek]]*, Regie: Vincent McEveety, Haaptacteuren: James Stewart, Henry Fonda, Inger Stevens
* 1968: *[[2001: A Space Odyssey]]*, Regie: Stanley Kubrick, Haaptacteuren: Keir Dullea, William Sylvester
* 1969: *[[Model Shop]]*, Regie: Jacques Demy, Haaptacteuren: Anouk Aimée
* 1970: *R.P.M.*, Regie: Stanley Kramer, Haaptacteuren: Anthony Quinn, Ann-Margret
* 1972: *Stand Up and Be Counted*, Regie: Jackie Cooper, Haaptacteuren: Jacqueline Bisset, Stella Stevens
* 1976: *Project: Kill*, Regie: William Girdler, Haaptacteuren: Leslie Nielsen, Nancy Kwan
* 1976: *Number One*, Regie: Dyan Cannon, (Kuerzfilm)
* 1977: *Bad Georgia Road*, Regie: John C. Broderick, Haaptacteuren: Carol Lynley, Royal Dano
* 1983: *Survival Zone*, Regie: Percival Rubens, Haaptacteuren: Camilla Sparv
* 1987: *The Wild Pair*, Regie: Beau Bridges, Haaptacteuren: Beau Bridges, Lloyd Bridges
* 1990: *Terror in Paradise*, Regie: Peer J. Oppenheimer, Haaptacteuren: Joanna Pettet
* 1995: *Night of the Scarecrow*, Regie: Jeff Burr, Haaptacteuren: John Mese, Bruce Glover
* 2004: *Missing Sock*, Regie: Eric Allen Bell, (Kuerzfilm) (Kuerzfilm)
* 2009: *Rose Marine*, Regie: In Hyung Hwang, (Kuerzfilm)

## Um Spaweck
Senne Rouffaer

De **Senne Rouffaer**, gebuer als *Félicien P. I. Rouffaer* den 19. Dezember 1925 zu Kapellen an de belsche Flandern, an och do gestuerwen de 14. Juli 2006, war e belsche Schauspiller a Filmregisseur.

De Senne Rouffaer huet an iwwer 80 TV- a Kinosfilmer als Schauspiller matgewierkt. Dernieft huet en och eng 16 Filmer als Regisseur fir d'TV gedréint.

## Filmographie
#### als Schauspiller
#### Kino
* 1965: *[[De man die zijn haar kort liet knippen]]*, Regie: André Delvaux, Haaptacteuren: Beata Tyszkiewicz, Hector Camerlynck
* 1966: *Het afscheid*, Regie: Roland Verhavert, Haaptacteuren: Petra Laseur
* 1968: *[[Un soir, un train]]*, Regie: André Delvaux, Haaptacteuren: Yves Montand, Anouk Aimée 
* 1968: *Monsieur Hawarden*, Regie: Harry Kümel, Haaptacteuren: Ellen Vogel 
* 1969: *Les gommes*, Regie: Lucien Deroisy, Haaptacteuren: Claude Titre, Françoise Brion
* 1972: *Jonny en Jessy*, Regie: Wies Andersen, Haaptacteuren: Brick Andersen, Wies Andersen
* 1977: *Rubens, schilder en diplomaat*, Regie: Roland Verhavert 
* 1979: *Een vrouw tussen hond en wolf*, Regie: André Delvaux, Haaptacteuren: Marie-Christine Barrault, Rutger Hauer 
* 1982: *Wodka Orange*, Regie: Dominique Deruddere, (Kuerzfilm)
* 1983: *Brussels by Nightl*, Regie: Marc Didden, Haaptacteuren: François Beukelaers
* 1984: *De schorpioen*, Regie: Ben Verbong, Haaptacteuren: Monique van de Ven
* 1985: *Istanbul*, Regie: Marc Didden, Haaptacteuren: Brad Dourif, Ingrid De Vos 
* 1987: *Het gezin van Paemel*, Regie: Paul Cammermans 
* 1988: *L'oeuvre au noir*, Regie: André Delvaux, Haaptacteuren: Gian Maria Volonté, Sami Frey 
* 1993: *De zevende hemel*, Regie: Jean-Paul Lilienfeld, Haaptacteuren: Renée Soutendijk
* 1993: *Ad Fundum*, Regie: Erik Van Looy, Haaptacteuren: Tom Van Landuyt
* 1995: *De vliegende Hollander*, Regie: Jos Stelling, Haaptacteuren: René Groothof, Veerle Dobbelaere
* 1996: *Hadewijch *, Regie: Guido Verelst, (Kuerzfilm)
* 1996: *Vacance *, Regie: Inés Rabadán, (Kuerzfilm) 
* 1999: *Kurrel & Co.*, Regie: Ludovic Beun, (Kuerzfilm)
* 2001: *Verboden te zuchten *, Regie: Alex Stockman, Haaptacteuren: Stefan Perceval

## Um Spaweck
Ben Turpin

Der Bernard "**Ben**" **Turpin**, gebuer den 19. September 1869 zu New Orleans, Louisiana, a gestuerwen den 1. Juli 1940 zu Santa Monica, Kalifornien, war en US-amerikanesche Komiker, dee virun allem an der Stommfilmzäit aktiv war. Hie war bekannt duerch säi markant Gesiicht: Aen, déi balucken, an de buuschtege Schnurres. Hien huet an iwwer 200 Filmet matgespillt, dorënner a ville *[[Mack Sennett Comedies]]*, meeschtens Niwerollen, an hat als Partner bekannt Stare wéi den Charlie Chaplin oder den Décken an den Dënnen.

## Filmographie
### Essanay-Kuerzfilmer (Auswiel)
* 1909: Mr. Flip
* 1915: His New Job
* 1915: A Night Out
* 1915: The Champion
* 1916: Charlie Chaplin's Burlesque on Carmen

### Mc-Sennett-Filmer (Auswiel)
* 1917: A Clever Dummy
* 1917: Are Waitresses Safe?
* 1919: Yankee Doodle in Berlin (Laangfilm)
* 1920: Down on the Farm (Laangfilm)
* 1921: A Small Town Idol (Laangfilm)
* 1922: Bright Eyes
* 1923: The Shriek of Araby (Laangfilm)
* 1923: The Daredevil
* 1924: Ten Dollars or Ten Days
* 1924: Yukon Jake
* 1926: A Prodigal Bridegroom
* 1926: A Harem Knight
* 1927: The Pride of Pikeville

### Weiss-Kuerzfilmer (Auswiel)
* 1928: The Eyes Have It
* 1928: The Cockeyed Family
* 1929: The Cock-Eyed Hero

### Kleng- a Gaaschtrollen (Auswiel)
* 1929: Love Parade
* 1929: The Show of Shows
* 1931: Cracked Nuts
* 1931: Our Wife (Laurel & Hardy)
* 1932: Make Me a Star
* 1932: Million Dollar Legs
* 1935: Keystone Hotel
* 1939: Hollywood Cavalcade
* 1940: Saps At Sea (Laurel & Hardy)

## Um Spaweck
François Hogenberg

De **François Hogenberg** och nach **Frans Hogenberg** oder **Hoog**(**h**)**enbergh** gouf 1535 zu Mechelen gebuer an ass 1590 zu Köln gestuerwen.

Hie war Kartograph an huet Kofferstéch a Radéierunge gemaach.

Säin Haaptwierk war d'Buch mat Vuë vu Stied, *Civitates Orbis Terrarum*, dat e 1572 zesumme mam Georg Braun publizéiert huet. Hien huet ë.&nbsp;a. och dat eent oder anert Motiv vu Lëtzebuerg gemaach.

Nom François Hogenberg ass eng Strooss zu Gaasperech benannt.
Vercingetorix

De **Vercingetorix**, gebuer ëm 82 v. Chr. a gestuerwen 46 v. Chr. zu Roum, war e gallesch-keltesche Fürst vun den Arverner.

Hien huet 52 v. Chr. – am siwente Joer vum Gallesche Krich – bal all gallesch Stämm zesummebruecht, fir hir Onofhängegkeet vis-à-vis vum réimeschen Eruewerer Gaius Julius Caesar ze verdeedegen. Bei der Schluecht vun Alesia (haut Alise-Sainte-Reine am Departement Côte-d'Or) hu si fir zerguttst verluer.

De Vercingetorix gouf e puer Joer an de Prisong gestach, an dann am August oder September 46. v. Chr. vum Cesar bei sengem Triumphzuch duerch Roum gefouert, ier en duerno doutgemaach gouf.

### Receptioun
Am 19. Joerhonnert gouf de Personnage vun der franséischer Historiographie zu engem éischten Held vun der franséischer Natioun erkläert, andeems eng Kontinuitéit bis an d'Gallierzäit konstruéiert gouf. Den Napoleon III. huet z.&nbsp;B. eng Rëtsch Statue vum Vercingetorix doruechter opriichte gelooss.

## Literatur
* André Simon: *Vercingétorix et l'idéologie française.* Imago, Paris 1989, ISBN 2-902702-54-X.

## Um Spaweck

* Paul Marius Martin, *Vercingétorix: le politique, le straège.* Paris: Perrin, 2000, 260 S.
* Sphinx – Geheimnisse Der Geschichte – Die Letzte Schlacht Der Kelten auf 3sat.de
* Die Taktik von Vercingetorix auf zdf.de
Il successo

**Il successo** ass en italieenesch-franséische Film vum Mauro Morassi aus dem Joer 1963.
## Ëm wat geet et am Film?
Den Giulio Ceriani ass net zefridde mat sengem Liewen. Hien ass op der Sich no Erfolleg a Geld…

## Um Spaweck
Otley

**Otley** ass d'Bezeechnung vun:
*Otley eng Stad am West Yorkshire an England.
*Otley, eng Uertschaft an den USA
*Otley, eng Uertschaft am Suffolk an England
*Otley, e brittesche Film vun 1968
*Otley, en englesche Walkrees vun 1885 bis 1918
*Otley Brewing Company Limited, eng Bauerei zu Pontypridd a Wales

## Kuckt och
* Ottley
* Ottley's op Saint Kitts an Nevis
Henri Heymanns

Den **Henri Heymanns**, gebuer den 11. Mäerz 1879, an den 18. November 1917 an der Stad Lëtzebuerg un de Folge vun enger Gasvergëftung gestuerwen, war Beamte bei der Spuerkeess a vun 1916 bis 1917 Buergermeeschter vun der fréierer Gemeng Eech.

Nom Henri Heymanns ass eng Strooss zu Beggen benannt. D'Strooss ass ronn 80&nbsp;m laang an huet hiren Ufank op der Nationalstrooss 7 (Rue de Beggen) a féiert bis an d'Rue de Bourgogne.
Wulfilaich

De **Wulfilaich**, och alt **Wulflaik** oder **Wulfilaicus***,*  **Walfroy**, gebuer ëm 565 an der Lombardei a gestuerwen ëm 600 bei Margut, war e langobardesche Mënch, deen am 6. Joerhonnert an der Géigend vu Sedan gelieft huet. 

Hie krut vum Tréierer Bëschof op engem Bierglateau zu Margut südëstlech vu Carignan (Ivoix) eng Plaz zougewisen, wou en als Klausener kéint liewen. Hien huet do eng Sail opgeriicht, wourop en als Sailenhellege gelieft a gepriedegt huet. Virdrun huet hien en Hellegtum vun der Diana dat do stoung, zerstéiert. Ausserdeem huet hien do um Plateau e Klouschter an eng Kierch opriichte gelooss, déi dem hellege Martin geweit war. Méi spéit huet de Bëschof him den Uerder ginn, vun der Sail erofzeklammen, an déi gouf zerstéiert.

Hie gouf no sengem Doud an der Mäerteskierch begruewen.

Zu Carignan gouf him 1869 e Monument opgestallt: Eng Sail mat enger Statu vun him uewendrop.

Den Adam Reiners, Paschtouer zu Uewerwampech, huet e "*patriotisches Theaterstück für Jünglingsvereine (ohne Frauenrollen*" mam Titel *Der Luxemburger Säulenheilige Wulfilaich (584), ein grosser Martinusverehrer* geschriwwen. Et gouf net publizéiert; d'Typoskript gëtt an der Bibliothéik vum Seminaire versuergt.

## Literatur
* Romain Hilgert: "Ein Luxemburger Säulenheiliger." In *d'Lëtzebuerger Land* Nr.33, 15. August 2014, S.11.

## Um Spaweck
* "Der hl. Abba Wulfilaich der Säulensteher." op orthodoxe-kirche.de.
* Websäit iwwer d'Klaus sou wéi se haut ass
* De  am ökumeenesche Lexikon vun den Hellegen
Adam Reiners

Den **Adam Reiners**, gebuer den 10. November 1849 zu Klierf, a gestuerwen de 17. November 1919 zu Hollerech, war e lëtzebuergesche Paschtouer an Auteur.

Hien hat Paleographie studéiert a war Auteur vun Erbauungsschrëften, historeschen Erzielungen, Reesreportagen an Honnerte vu lokalhistoreschen Artikelen, ë.&nbsp;a. am *[[Echternacher Anzeiger]]*, deem säi Chefredakter e war, an der *[[Obermosel-Zeitung]]* an a villen aneren Zäitschrëften.

## Um Spaweck
Liolà

**Liolà** ass en italieenesch-spuenesche Film vum Alessandro Blasetti aus dem Joer 1964 no dem Theaterstéck *Liolà* vum Luigi Pirandello.
## Ëm wat geet et am Film?
De Liolà huet dräi Kanner awer vu verschiddene Fraen…

## Um Spaweck
Le voci bianche

** Le voci bianche** ass en italieenesch-franséische Film vum Pasquale Festa Campanile a Massimo Franciosa aus dem Joer 1964.
## Ëm wat geet et am Film?
De Meo, e Kand aus enger aarmer Familljen soll eng Gesangscarrière als Kastrat maachen. Den Dokter ka bestach ginn an en operéiert de Meo net...

## Um Spaweck
La fuga (Film 1964)

** La fuga ** ass en italieenesche Film vum Paolo Spinola aus dem Joer 1964.
## Ëm wat geet et am Film?

## Um Spaweck
Polly Bergen

D**'Polly Bergen**, gebuer als *Nellie Paulina Burgin* de 14. Juli 1930 zu Knoxville, Tennessee, a gestuerwen den 20. September 2014 zu Southbury, Connecticut, war eng US-amerikanesche Schauspillerin a Sängerin.

D'Polly Bergen war an iwwer 80 TV- a Kinosfilmer ze gesinn.Bekannt Filmer mat hir sinn am Joer 1953 de Western *Escape from Fort Bravo* vum John Sturges, 1962 de Psycho-Thriller *Cape Fear* vum J. Lee Thompson an de Kaméidisfilm *Move over, Darling* (1963) vum Michael Gordon.

## Filmographie
#### Kino
* 1949: *Across the Rio Grande*, Regie: Oliver Drake 
* 1950: *At War with the Army*, Regie: Hal Walker, Haaptacteuren: Dean Martin, Jerry Lewis
* 1951: *That's My Boy*, Regie: Hal Walker, Haaptacteuren: Dean Martin, Jerry Lewis
* 1951: *Warpath*, Regie: Byron Haskin, Haaptacteuren: Edmond O'Brien, Dean Jagger, Forrest Tucker
* 1952: *The Stooge*, Regie: Norman Taurog, Haaptacteuren: Dean Martin, Jerry Lewis
* 1953: *Fast Company*, Regie: John Sturges, Haaptacteuren: Howard Keel, Nina Foch
* 1953: *[[Arena (Film 1953)|Arena]] *, Regie: Richard Fleischer, Haaptacteuren: Gig Young, Jean Hagen
* 1953: *[[Escape from Fort Bravo]]*, Regie: John Sturges, Haaptacteuren: William Holden, Eleanor Parker, John Forsythe
* 1962: *[[Cape Fear (Film 1962)|Cape Fear]]*, Regie: J. Lee Thompson, Haaptacteuren: Gregory Peck, Robert Mitchum, Martin Balsam
* 1963: *Move over, Darling*, Regie: Michael Gordon, Haaptacteuren: Doris Day, James Garner, Thelma Ritter
* 1963: * The Caretakers*, Regie: Hall Bartlett, Haaptacteuren: Robert Stack, Diane McBain, Joan Crawford
* 1964: *Kisses for My President*, Regie: Curtis Bernhardt, Haaptacteuren: Fred MacMurray, Eli Wallach, Arlene Dahl
* 1967: *A Guide for the Married Man*, Regie: Gene Kelly, Haaptacteuren: Walter Matthau, Inger Stevens
* 1987: *Making Mr. Right*, Regie: Susan Seidelman, Haaptacteuren: John Malkovich
* 1990: *Cry-Baby*, Regie: John Waters, Haaptacteuren: Johnny Depp
* 1995: *Dr. Jekyll and Ms. Hyde*, Regie: David Price, Haaptacteuren: Sean Young, Tim Daly
* 2005: *Paradise, Texas*, Regie: Lorraine Senna, Haaptacteuren: Timothy Bottoms
* 2006: *A Very Serious Person*, Regie: Charles Busch, 
* 2012: *Struck by lightning*, Regie: Brian Dannelly, Haaptacteuren: Rebel Wilson, Chris Colfer
#### TV (Auswiel)
* 1956: *General Electric Theater*,(TV-Serie), Episod: *A Letter from the Queen*, Haaptacteuren: Ronald Reagan, Jocelyn Brando, Christopher Plummer
* 1962: *Belle Sommers*, Regie: Elliot Silverstein, Haaptacteuren: David Janssen, Carroll O'Connor
* 1974: *Death Cruise*, Regie: Ralph Senensky, Haaptacteuren: Edward Albert, Richard Long
* 1975: *Murder on Flight 502*, Regie: George McCowan, Haaptacteuren: Laraine Day, Fernando Lamas, Robert Stack
* 1981: *The Million Dollar Face*, Regie: Michael O'Herlihy, Haaptacteuren: Tony Curtis, Gayle Hunnicutt, Sylvia Kristel
* 1983: *Winds of War*,(TV-Mini-Serie) Regie: Dan Curtis, Haaptacteuren: Robert Mitchum, Ali MacGraw, Wolfgang Preiss
* 1991-1992: *Baby Talk*,(TV-Serie) (23 Episoden)
* 2005-2006: *Commander in Chief*,(TV-Serie) (10 Episoden)
* 2011: *Desperate Housewives*,(TV-Serie) (10 Episoden)

## Um Spaweck
Michel Hülsemann

De **Michel Hülsemann**, gebuer den 3. November 1885 am Pafendall, a gestuerwen den 9. Oktober 1955 an der Schwäiz, war e lëtzebuergesche Museker.

Hien ass als éischt op d'Museksschoul zu Köln gaangen a gouf duerno an der Dikrecher Primärschoul Schoulmeeschter fir Musek, 1910 Hafforganist an 1914 Professer fir Uergel a Piano am Stater Conservatoire.

Hie war Dirigent a verschiddene Gesangsveräiner an huet och komponéiert; ë.&nbsp;a. huet hie Kannerlidder vum Michel Hever vertount.

De Michel Hülsemann ass de Grousspapp vun der Sylvie Hülsemann.

## Wierk (Auswiel)

* Hülsemann, M.; Goergen, W. *Bei Dir : Lid fir eng Sangstömm mat Klavěerbeglédonk*. Luxemburg: Verl. fum Comptoir de musique Maison Stomps, Succr. M. Hülsemann 1950.
* Hülsemann, M.; Hein, N. *O Tro'scht vum Land*. Luxembourg: Impr. P. Linden 1939.
* Hülsemann, M.; Koenig, L. *Letzeburger Oktavlidd*. Luxembourg: [s.n.] 1938.
* Hülsemann, M.; Koenig, L. *Letzeburger Oktavlidd*. Luxembourg: Impr. P. Linden 1950.
* Hülsemann, M.; Koenig, L. *Sankt Greinslidd*. Luxembourg: Worré 1953.
* Hülsemann, M.; Mertens, F. *Letzeburger Oktavlidd* : marche de procession : pour harmonie - fanfare. Ostende: Andel 1939.
* Mertens, F.; Hülsemann, M. *Letzeburger Oktavlidd* : marche de procession pour harmonie et fanfare. Luxembourg: M. Hülsemann 1939.

## Éierungen

* 
* Nom Michel Hülsemann ass eng Strooss am Pafendall benannt.
Sailenhellegen

**Sailenhellegen** oder *Stylit* (vum griicheschen *stylos* 'Sail') gëtt zanter dem 4./5.&nbsp;Joerhonnert e Mënch genannt, ufanks virun allem an der Ostkierch, dee säi Liewen uewen um Kapitell vun enger Sail verbruecht huet, als Ausdrock vu besonnecher Askes.

Als éischte Sailenhellege gëllt de Symeon Stylites den Eeleren.

D'Saile waren ënnerschiddlech héich, vun 3 Meter bis vill méi héich, an haten uewen um Kapitel eng Plattform, sou datt den Asket sech och alt emol leeë konnt. Ronderëm war e Glänner, fir datt en net sollt eroffalen. En Daach gouf et dogéint keen; d'Askete waren dem Wieder ouni Schutz ausgesat. 
Iesse kruten se vu Leit ënnen iwwer Leederen eropgereecht. Vill vun hinne si bis zu hirem Doud op der Sail bliwwen, anerer si just bei aussergewéinlechen Evenementer erofgeklommen, bei Verfollgungen, well se zum Bëschof geweit goufen, oder änleches.

## Bekannt Styliten

* Symeon Stylites den Eeleren (389–459)
* Symeon Stylites de Jéngeren (521–592)
* Daniel Stylites, (ëm 409–493)
* Wulfilaich (fr.: Walfroy; 6. Joerhonnert)
* Alypius (7. Joerhonnert), Hellege vun der griichescher Kierch
* Serafim vu Sarov (19. Jahrhundert), Russland

## Literatur
* Romain Hilgert: "Ein Luxemburger Säulenheiliger." In. d'Lëtzebuerger Land Nr.33, 15. August 2014, S.11.
* Hilarion G. Petzold: *Zum Frömmigkeitsbild der heiligen Säulensteher*. In: Kleronomia 4 (1972), , S.&nbsp;251–266.
* Hans Conrad Zander: *Als die Religion noch nicht langweilig war: die Geschichte der Wüstenväter.* Verlag Kiepenheuer & Witsch, ISBN 3-462-02982-7.
* Ulrich Hübner: *Säulenheilige im Ostjordanland.* In: Stephan Conermann, Jan Kusber (Hg.): *Studia Eurasiatica* (=&nbsp;Asien und Afrika 10). EB-Verlag, Schenefeld/Hamburg 2003, ISBN 3-930826-99-2, S.&nbsp;139–161.

## Um Spaweck
*  "Mönch lebt auf 40-Meter hoher Felsensäule". tageblatt.lu, 03. Oktober 2013 12:05; Akt: 03.10.2013 12:19.
Le stagioni del nostro amore (Film)

**Le stagioni del nostro amore** ass en italieenesche Film vum Florestano Vancini aus dem Joer 1966.
## Ëm wat geet et am Film?
De Vittorio, vu Beruff Journalist, ka sech net zwësche senger Frëndin a senger Fra decidéieren…

## Um Spaweck
Un homme et une femme

** Un homme et une femme** ass e franséische Film vum Claude Lelouch aus dem Joer 1966.
## Ëm wat geet et am Film?
E Mann de Jean-Louis an eng Fra d'Anna begéine sech ee Sonndeg zu Deauville an engem Internat wou hir zwee Kanner liewen. Owes verpasst d'Anna den Zuch fir heem ze fueren. De Jean-Louis hëlt si da mat sengem Auto mat…

## Soss
Zwee Joerzéngter duerno huet de Claude Lelouch eng Fortsetzung mat de selwechten Haaptacteure gemaach, mam Titel *[[Un homme et une femme: vingt ans déjà]]*.

## Um Spaweck
Vivre pour vivre

** Vivre pour vivre** ass e franséisch-italieenesche Film vum Claude Lelouch aus dem Joer 1967.
## Ëm wat geet et am Film?
De Robert Colomb vu Beruff Reporter op der Tëlee, profitéiert vu senge Reesen, fir ëmmer nei Bekanntschaften ze maachen, a seng Fra ze bedréien…

## Um Spaweck
Le stagioni del nostro amore

* *[[Le stagioni del nostro amore (Film)|Le stagioni del nostro amore]]*, e Film vun 1965 vum Florestano Vancini
* *[[Le stagioni del nostro amore (Album)|Le stagioni del nostro amore]]* - e Museksalbum vum Franco Battiato (2003)
Justine (Film 1969)

** Justine** ass en US-amerikanesche Film vum George Cukor aus dem Joer 1969 nom Roman "The Alexandria Quartet" vum Lawrence Durrell.

## Ëm wat geet et am Film?
Zu Alexandria verléift sech de jonken Englänner Darley an d'Fra vun engem räiche Banker, déi awer e Komplott géint d'Englänner plangt...

## Um Spaweck
*  Kritik vum R. Ebert
Un soir, un train

** Un soir, un train** ass e franséisch-belsche Film vum André Delvaux aus dem Joer 1968 nom Roman * De trein der traagheid* vum Johan Daisne. 
## Ëm wat geet et am Film?
De Mathias, vu Beruff Sproocheprofesser op enger flämescher Universitéit, fiert mam Zuch vun Antwerpen an eng aner Stad fir do eng Konferenz ze halen. Op eemol daucht am Zuch onerwaart seng franséischsproocheg Frëndin d'Anne op...

## Um Spaweck
Habsburg-Loutrengen

**Habsburg-Loutrengen** ass den Numm vun den Haiser Habsburg a Loutrengen, wéi nom Doud vum leschte männlechen Habsburger, dem Keeser Karl VI., deem seng Duechter Maria Theresia zesumme mat hirem Mann François III. vu Loutrengen d'Nofolleg iwwerholl huet.

Aus der Habsburg-Loutrenger Branche koume vu 1745 bis zum Ënnergang vum Hellege Réimesche Räich 1806 weider Keeseren aus dësem Haus; dee leschte réimesch-däitsche Keeser, de Franz II., huet 1804 d'ierflecht Keesertum Éisträich gegrënnt, dat bis 1918 Bestand hat.

Niewelinne vun der Dynastie Habsburg-Loutrengen hunn an der Toskana, Modena a Parma souwéi kuerzzäiteg a Mexiko regéiert. Ëmgangssproochlech steet den Numm "Habsburg" och nach haut fir d'Dynastie Habsburg-Loutrengen.

## Literatur
* Peter Berglar, *Maria Theresia in Selbstzeugnissen und Bilddokumenten dargestellt* ; Reinbek bei Hamburg (Rowohlt Taschenbuch Verlag), 1980.
Ewa Kopacz

D**'Ewa Bożena Kopacz** [ˈɛva bɔˈʐɛna ˈkɔpat͡ʂ], gebuer den 3. Dezember 1956 zu Skaryszew, ass eng polnesch Doktesch (Generalistin a Kannerdoktesch) a Politikerin (Biergerplattform - *Platforma Obywatelska*; virdrun Fräiheetsunioun - *Unia Wolności*). Si war ee Joer laang, 2014-2015, Ministerpresidentin vu Polen.

D'Ewa Kopacz war vun 2007 bis 2011 Gesondheetsministesch a vun 2011 bis 2014 Parlamentspresidentin ("Sejmmarschall") a Polen.

Den 22. September 2014 gouf si Ministerpresidentin vun der Republik Polen, als Nofollgerin vum Donald Tusk, deen zum President vum Europäesche Conseil erannt gi war. Bei de Parlamentswalen am Hierscht 2015 huet d'Oppositiounspartei PiS d'absolut Majoritéit gewonnen an d'Beata Szydlo gouf hir Nofollgerin als Ministerpresidentin.

## Um Spaweck
Marco Bellocchio

De **Marco Bellocchio**, gebuer den 9. November 1939 zu Bobbio, ass en italieenesche Filmregisseur an Dréibuchauteur.

De Bellocchio huet zu Roum um *Centro Sperimentale di Cinematografia* an duerno zu London an der *Slade School of Fine Arts* studéiert.

Säin éischte Laangspillfilm war 1965 *I pugni in tasca* mam Lou Castel an der Paola Pitagora als Haaptacteuren.

## Filmographie
#### als Regisseur
* 1962: *La colpa e la pena*, (Kuerzfilm)
* 1962: *Ginepro fatto uomo*
* 1965: *[[I pugni in tasca]]*, Haaptacteuren: Lou Castel, Paola Pitagora
* 1968: *La cina e vicina*
* 1965: *Viva il primo maggio rosso e proletario*, (Kuerzfilm) 
* 1969: *Amore e rabbia*, Sketch: "Discutiamo, discutiamo" 
* 1969: *Il popolo calabrese ha rialzato la testa*, (Documentaire) 
* 1972: *Nel nome del padre*, Haaptacteuren: Yves Beneyton, Laura Betti
* 1973: *[[Sbatti il mostro in prima pagina]]*, Haaptacteuren: Gian Maria Volonté, Fabio Garriba
* 1975: *Matti da slegare *, (Documentaire)
* 1975: *Marcia trionfale*, Haaptacteuren: Michele Placido, Franco Nero, Miou-Miou
* 1977: *Il gabbiano*, Haaptacteuren: Remo Girone, Laura Betti
* 1980: *[[Salto nel vuoto]]*, Haaptacteuren: Michel Piccoli, Anouk Aimée, Michele Placido
* 1990: *Vacanze in Val Trebbia *
* 1982: *Gli occhi, la bocca*, Haaptacteuren: Lou Castel, Ángela Molina, Emmanuelle Riva
* 1984: *Enrico IV*, Haaptacteuren: Marcello Mastroianni, Claudia Cardinale, Leopoldo Trieste
* 1986: *Diavolo in corpo*, Haaptacteuren: Maruschka Detmers 
* 1988: *La visione del Sabba*, Haaptacteuren: Béatrice Dalle, Corinne Touzet, Jacques Weber
* 1991: *La condanna*, Haaptacteuren: Vittorio Mezzogiorno, Claire Nebout, Maria Schneider
* 1994: *Il sogno della farfalla*, Haaptacteuren: Thierry Blanc
* 1997: *Elena*, (Kuerzfilm)
* 1997: *Il Principe di Homburg*, Haaptacteuren: Andrea Di Stefano 
* 1999: *La balia*, Haaptacteuren: Fabrizio Bentivoglio, Valeria Bruni Tedeschi
* 1999: *Nina*, (Kuerzfilm)
* 2000: *Un filo di passione*, (Kuerzfilm)
* 2000: *L'affresco *, (Kuerzfilm)
* 2002: *Oggi è una bella giornata *, (Kuerzfilm)
* 2002: *Ora di religione*, Haaptacteuren: Sergio Castellitto, Jacqueline Lustig 
* 2002: *Appunti per un film su Zio Vania*, (Kuerzfilm)
* 2002: *...Addio del passato... *, (Documentaire)
* 2003: *Buongiorno notte*, Haaptacteuren: Maya Sansa, Luigi Lo Cascio
* 2006: *Il regista di matrimoni*, Haaptacteuren: Sergio Castellitto, Sami Frey
* 2006: *Sorelle*, Haaptacteuren: Pier Giorgio Bellocchio, Elena Bellocchio, Maria Luisa Bellocchio
* 2009: *Vincere*, Haaptacteuren: Giovanna Mezzogiorno
* 2010: *Sorelle Mai*, Haaptacteuren: Pier Giorgio Bellocchio, Elena Bellocchio
* 2012: *Bella addormentata *, Haaptacteuren: Toni Servillo, Isabelle Huppert

## Um Spaweck
Model Shop

***Model Shop*** ass en US-amerikanesch-franséische Film vum Jacques Demy aus dem Joer 1969. 
## Ëm wat geet et am Film?
Den George begéint eng mysteriéis Fra mat där hien eng Nuecht verbréngt, éier hien an de Vietnam an de Krich goe muss…

## Um Spaweck
Jaroslav Seifert

De **Jaroslav Seifert**, gebuer den 23. September 1901 zu Prag an och do den 10. Januar 1986 gestuerwen, war en tschecheschen Dichter, Schrëftsteller, Journalist an Iwwersetzer.

Hie war zimech fréi schonn e bedeitende Representant vun der tschechescher *Proletarescher Poesie*, a gouf spéiderhin ee vun de wichtegsten Dichter vum Poetismus.

De Seifert war ee vun de Grënnungsmembere vum Kënschtlerensembel Devětsil *("Peschtkraut")*, deen eng wichteg Roll an der tschechoslowakescher Avantgardebeweegung gespillt huet.

De Seifert krut 1984, als bis ewell deen eenzegen Tschech, de Literaturnobelpräis. 
## Wierker (z. D. mam Titel op däitsch)

**Město v slzách* / Stadt in Tränen (1921)
**Samá láska* / Lauter Liebe (1923) 
**Básně* / Gedichte (1929)
**Na vlnách TSF* / Auf den Wellen von TSF (1925)
**Slavík zpívá špatně* (1926)
**Poštovní holub* (1929)
**Hvězdy nad Rajskou zahradou* (1929)
**Jablko z klína* (1933)
**Ruce Venušiny* (1936)
**Jaro, sbohem* (1937) 
**Zhasněte světla* (1938) 
**Vějíř Boženy Němcové* (1940)
**Světlem oděná* (1940) 
**Jabloň se strunami pavučin* (1943) – mat Illustratioune vum Karel Svolinský
**Kamenný most* (1944) 
**Přilba hlíny* (1945)
**Ruka a plamen* (1948)
**Šel malíř chudě do světa* (1949).
**Píseň o Viktorce* (1950).
**Maminka* (1954)
**Chlapec a hvězdy* (1956)
**Praha a Věnec sonetů* (1956)
**Zrnka révy* (1965) 
**Koncert na ostrově* (1965) 
**Odlévání zvonů* (1967)
**Halleyova kometa* / Der Halleysche Komet (1967) 
**Kniha o Praze* (1968)
**Morový sloup* / Die Pestsäule (1968 – 1970) – koum am Samisdat an am Exil eraus, eréischt 1981 offiziell.
**Deštník z Piccadilly* / Der Regenschirm Vom Piccadilly (1979) 
**Všecky krásy světa* / Alle Schönheit dieser Welt (1979) – Memoiren
**Býti básníkem* (1983)

### Gesamtwierk
Zanter 2001 kënnt no an no eng kritesch Editioun vu sengem Gesamtwierk op Tschechesch eraus, editéiert vum Literaturkritiker Jiří Brabec.

## Um Spaweck
Horace Walpole

Den **Horace Walpole, 4. Earl of Orford**, gebuer de 24. September 1717 zu London, an och do den 2. Mäerz 1797 gestuerwen, war e brittesche Schrëftsteller, Politiker a Kënschtler. Hie gëllt als de Grënner souwuel vun der *[[Gothic Novel]]* wéi och vum Englesche Landschaftsgaart. Säin Haus *Strawberry Field* zu Twickenham op der Themse war dat éischt, dat am neo-gotesche Stil (ëm)gebaut war, Joren ier dat modern gouf. 1754 huet hien a senge Bréiwer de Wëssenschafts-Begrëff Serendipity gebraucht, deen duerno vum Soziolog Robert K. Merton nohalteg verbreet gouf.

Hie war de Jong vum éischte Premierminister vu Groussbritannien (deen éischte Regierungschef, dee sou housch), dem Sir Robert Walpole (1676–1745) a senger Fra Catherine. Säi Papp huet him gehollef, och eng politesch Carrière ze maachen, sou war hie vu 1741 bis 1768 Member vum House of Commons, an hat eng Rëtsch héich Posten an der Staatsverwaltung.

1764 huet de Walpole ënner engem Pseudonym de Roman *The Castle of Otranto* geschriwwen, soi-disant eng Iwwersetzung vun engem italieenesche Buch aus dem 16. Joerhonnert. An der zweeter Oplo vu 1765 huet e sech als Auteur bekannt gemaach. Et war dëst deen éischten Horrorroman (*Gothic novel*). Nach méi Succès hat e mat sengem Buch *Essay on modern gardening* (1794) an deem en d'Konzept vum Englesche Landschaftsgaart beschreift.

Seng ëm déi 3000 Bréiwer sinn haut eng wichteg Quell iwwer Groussbritannie vum 18. Joerhonnert. Ausserdeem huet de Walpole notamment e *Catalogue of the Royal and Noble Authors of England* geschriwwen (1758), d'Theaterstéck *Mysterious Mother* (1768), an deem et ëm Inzest geet an dat zu senge Liefzäiten ni opgefouert gouf, *Historical doubts on the life and reign of Richard III.* (1768), *Letters of Xo Ho to his friend Lien Chi at Pekin* (1757), *Memoirs of the last 10 years of George II.*, *Memoirs of the reign of George III.* an *Anecdotes of painting in England* (a 4 Bänn 1762–1771).

## Wierker (Auswiel)
* *Some Anecdotes of Painting in England* (1762)
* *The Castle of Otranto* (1764)
* *The Mysterious Mother* (1768)
* *Historic Doubts on the Life and Reign of Richard III* (1768)
* *On Modern Gardening* (1780)
* *A Description of the Villa of Mr. Horace Walpole* (1784)
* *Hieroglyphic Tales* (1785)

## Literatur
* Ian R. Christie: *Horace Walpole, the gossip as historian.* In: *History Today*. Jg. 4, Nr. 5, 1954, , S. 291–300.
* Timothy Mowl: *Horace Walpole. The Great Outsider.* John Murray, London 1996, ISBN 0-7195-5619-8.

## Um Spaweck
Richard Berry

**Richard Berry** ass den Numm vun ë.&nbsp;a. follgende Persounen:
* Richard Berry, franséische Schauspiller.
* Richard Berry, amerikanesche Museker.
* Richard Berry, Astronom.
Élie Chouraqui

Den **Élie Chouraqui**, gebuer den 3. Juli 1950, ass e franséische Filmproduzent, Schauspiller, Dréibuchauteur a Filmregisseur.

## Filmographie
#### als Regisseur
* 1978: *[[Mon premier amour]]*, Haaptacteuren: Anouk Aimée, Richard Berry, Nathalie Baye
* 1982: *[[Qu'est-ce qui fait courir David ?]]*, Haaptacteuren: Charles Aznavour, Nicole Garcia
* 1984: *Paroles et musique*, Haaptacteuren: Catherine Deneuve, Christopher Lambert
* 1987: *Man on Fire*, Haaptacteuren: Scott Glenn, Joe Pesci
* 1990: *Miss Missouri*, Haaptacteuren: Richard Anconina, Hélène de Saint-Père
* 1993: *[[Les marmottes]]*, Haaptacteuren: Jean-Hugues Anglade, Jacqueline Bisset, André Dussollier
* 1996: *Les menteurs*, Haaptacteuren: Jean-Hugues Anglade, Valeria Bruni Tedeschi, Sami Frey
* 2000: *Harrison's Flowers*, Haaptacteuren: Andie MacDowell, Elias Koteas, Adrien Brody
* 2006: *Ô Jérusalem*, Haaptacteuren: Patrick Bruel, Ian Holm
* 2009: *[[Celle que j'aime]]*, Haaptacteuren: Marc Lavoine, Barbara Schulz

## Um Spaweck
Christopher Reeve

De **Christopher D'Olier Reeve**, gebuer de 25. September 1952 zu New York City, a gestuerwen den 10. Oktober 2004 zu Mount Kisco, New York, war en US-amerikanesche Schauspiller, Regisseur an Auteur. Hien ass virun allem bekannt dofir, de Personnage vum Comicheld Superman tëscht 1978 an 1987 a véier Filmer geezpillt ze hunn. 1995 war hien, no engem Accident, wou e vun engem Päerd gefall war, querschnëttsgeleemt. Hien hat duerno awer nach déi eng oder aner Filmroll, sou z.&nbsp;B. an engem Remake vum Alfred Hitchcock sengem *[[Rear Window]]* (an deem den Haaptpersonnage an engem Rollstull sëtzt). Hien huet och eng Kéier, beim Film *The Brooke Ellison Story* (2004), Regie gefouert, an ass Auteur vu Bicher iwwer säi Liewen.

## Filmographie (Auswiel)
* 1978: *Gray Lady Down*
* 1978: *[[Superman (Film)|Superman]]*
* 1980: *Somewhere in Time*
* 1980: *[[Superman II]]*
* 1982: *Deathtrap*
* 1982: *Monsignor*
* 1983: *[[Superman III]]*
* 1984: *The Bostonians*
* 1985: *The Aviator*
* 1987: *[[Superman IV - The Quest for Peace]]*
* 1987: *Street Smart*
* 1988: *Great Escape II: The Untold Story*
* 1988: *Switching Channels*
* 1992: *Noises Off*
* 1993: *Morning Glory*
* 1993: *The Remains of the Day*
* 1994: *Speechless*
* 1994: *Above Suspicion*
* 1995: *John Carpenter's Village of the Damned*
* 1998: *Rear Window*

## Tëleesserien a -filmer
* 1974-1976: *Love of Life*
* 1985: *[[Anna Karenina]]*
* 1988: *The Worlds Greatest Stunts Documentary* 
* 1991: *Death Dream)*
* 2003: *[[Smallville]]* (Opftrëtter als Invité)
* 2003: *Practice* (Optrëtt als Invité)

## Literatur
* Christopher Reeve: *Immer noch ich - Mein zweites Leben.* Droemer Knaur, München 1999, ISBN 3-426-62209-2.
* Christopher Reeve: *Nothing Is Impossible - Reflections of a New Life.* Random House, London, München, New York 2003, ISBN 0-09-944659-6.
* Christopher Reeve: *Gedanken über mein Leben.* Bombus-Verlag, München 2004, ISBN 3-936261-30-X.

## Um Spaweck
Adolphe Buffet

Den **Adolphe Nicolas Buffet**, gebuer den 28. Januar 1835 zu Ettelbréck, an och do gestuerwen de 25. August 1905, war e lëtzebuergeschen Dokter.

Vun 1875 u war en als Dokter am Hospice central zu Ettelbréck täteg, vun 1883 bis November 1904 war hien do Direkter. Hien huet e sëllegen Artikelen iwwer d'Psychiatrie geschriwwen.

## Publikatiounen (Auswiel)
*Buffet Ad., Considérations sur l'action thérapeutique de l'hydrate de chloral, à propos de la guérison par ce médicament de deux cas de tétanos traumatique, 1874 (28 pages)
* Buffet A., Trois cas d'„elephantiasis Arabum“ observés dans le Grand Duché, 1874
* Buffet A., Zur Lehre von dem Localisationen im Grosshirn, 1886
* Buffet A., „A travers asiles. Notes et souvenirs d'un étudiant-psychiatrie“, Bulletin de la Société des sciences médicales du Grand-Duché de Luxembourg, 1888, p.&nbsp;1‑87.
* Buffet A., Hospice central d'Ettelbruck : assistance des infirmes indigents, régime hospitalier et légal des aliénés : 1815-1889, Luxembourg, 1889.
* Buffet A., L'Aliénation mentale dans le Grand-duché de Luxembourg, 1897, T. Schroell

## Gielchen
*
The Appointment (Film 1969)

** The Appointment** ass en US-amerikanesche Film aus dem Joer 1969 vum Sidney Lumet.

## Ëm wat geet et am Film?
Zu Roum verdächtegt den Affekot Federico Fendl seng Fra Carla heemlech als Prostituéiert ze schaffen. Dem Federico seng Jalousie dreift d'Carla derzou Selbstmuerd ze maachen.

## Um Spaweck
The Appointment

* *[[The Appointment (Film 1969)|The Appointment]]*, e Film vun 1969 vum Sidney Lumet
* *[[The Appointment (Film 1981)|The Appointment]]*, e Film vun 1981 vum Lindsey C. Vickers
* *[[The Appointment (Film 1996)|The Appointment]]*, e Film vun 1996 vum Todd Wade
Michael Douglas

De **Michael Kirk Douglas**, gebuer de 25. September 1944 zu New Brunswick am New Jersey als *Michael Issurovitch Demsky*, ass en US-amerikanesche Schauspiller, Filmproduzent an Oscar-, Golden-Globe an Emmy-Gewënner.

Hien ass de Jong vum Schauspiller Kirk Douglas an deem senger éischter Fra, der Diana Dill. Hien huet Schauspillerei a Regie studéiert, an hat seng éischt Filmroll 1969 an *Hail, Hero!*. Bekannt gouf en nieft dem Karl Malden an der TV-Serie *Streets of San Francisco* (1972-1977), woufir en 3 Emmye krut. Hien huet och dem Miloš Forman säi Film *[[One Flew over a Cuckoo's Nest]]* produzéiert an dofir 1975 den Oscar fir de beschte Film kritt. Filmer mat him an der Haaptroll, déi Succès haten, koumen no: *[[China Syndrome]]*, *[[Romancing the Stone]]* an *[[The Jewel of the Nile]]*, déi en och allen dräi produzéiert huet.

1988 huet e fir *[[Wall Street (Film 1987)|Wall Street]]* säin éischten Oscar fir déi bescht Haaptroll kritt. An den 1990er Joren huet hie säi Repertoire vun éischter liichte Kaméidisfilmer op méi kontrovers Filmer gewiesselt, wéi* [[Basic Instinct]]*, dem David Fincher säin *[[The Game (Film)|The Game]]*, *[[Falling Down]]* oder *[[Traffic]]*, déi em souwuel Luef vun de Kritiker wéi och kommerzielle Succès abruecht hunn.

Hien ass zanter 2000 mat der Schauspillerin Catherine Zeta-Jones bestuet; si hunn zwee Kanner zesummen.

## Filmographie als Schauspiller (Auswiel)
* 1969: *[[Hail, Hero!]]*
* 1972: *Napoleon and Samantha*
* 1972-1977: *The Streets of San Francisco*, Tëleesserie
* 1978: *[[Coma (Film)|Coma]]*
* 1979: *[[The China Syndrome]]*, och Produzent
* 1979: *[[Running]]*
* 1983: *[[The Star Chamber]]*
* 1984: *[[Romancing the Stone]]*, och Produzent
* 1985: *[[A Chorus Line (Film)|A Chorus Line]]*
* 1985: *[[The Jewel of the Nile]]*, och Produzent
* 1987: *[[Wall Street (Film 1987)|Wall Street]]*
* 1987: *[[Fatal Attraction]]*
* 1989: *[[Black Rain]]*
* 1989: *[[The War of the Roses]]*
* 1992: *[[Shining Through]]*
* 1992: *[[Basic Instinct]]*
* 1993: *[[Falling Down]]*
* 1994: *[[Disclosure]]*
* 1995: *[[The American President]]*
* 1996: *[[The Ghost and the Darkness]]*, och Produzent
* 1997: *[[The Game (Film)|The Game]]*
* 1998: *[[A Perfect Murder]]*
* 2000: *[[Wonder Boys]]*
* 2000: *[[Traffic]]*
* 2000: *[[One Night at McCool's]]*
* 2001: *[[Don't Say a Word]]*
* 2003: *[[The In-Laws]]*
* 2003: *[[It Runs in the Family]]*
* 2005: *[[The Ride Down to Mt. Morgan]]*
* 2006: *[[The Sentinel]]*
* 2006: *[[You, Me and Dupree]]*
* 2007: *[[King of California]]*
* 2009: *[[Solitary Man]]*
* 2009: *[[The Ghost of Girlfriends Past]]*
* 2009: *[[Beyond a Reasonable Doubt]]*
* 2010: *[[Wall Street: Money Never Sleeps]]*
* 2012: *[[Haywire (Film)|Haywire]]*
* 2013: *[[Behind the Candelabra]]*
* 2013: *[[Last Vegas]]*

## Literatur
* Marc Eliot: *Michael Douglas. Die Biografie.* LangenMüller, München 2014, ISBN 978-3-7844-3350-9. (Mit 46 Fotos)
* Adolf Heinzlmeier: *Michael Douglas*. Rastatt 1990. ISBN 3-8118-3060-0.

## Um Spaweck
Mon premier amour

** Mon premier amour** ass e franséische Film vum Élie Chouraqui aus dem Joer 1978 no engem Roman vum Jack-Alain Léger. 
## Ëm wat geet et am Film?
Dem Richard seng Mamm ass schwéier krank. Hie versicht hir d'Liewe sou liicht wéi méiglech ze maachen…

## Um Spaweck
Si c'était à refaire

** Si c'était à refaire** ass e franséische Film vum Claude Lelouch aus dem Joer 1976. 
## Ëm wat geet et am Film?
Eng Fra, déi zu enger laanger Strof verurteelt ass, kritt am Prisong e Kand. Wéi si aus dem Prisong entlooss gëtt, léiert si hire Jong, deen elo 15 Joer huet, kennen…

## Um Spaweck
Salto nel vuoto

** Salto nel vuoto** ass e franséisch-italieenesch-däitsche Film vum Marco Bellocchio aus dem Joer 1980 no engem Roman vum Jack-Alain Léger. 
## Ëm wat geet et am Film?
De Mauro Ponticelli mécht sech Suerge well seng Schwëster grouss gesondheetlech Problemer huet...

## Um Spaweck
George Gershwin

Den **George Gershwin**, gebuer de 26. September 1898 zu Brooklyn, New York, a gestuerwen den 11. Juli 1937 zu Hollywood, mam richtegen Numm *Jacob Gershowitz*, war en -US-amerikanesche Komponist, dee bekannt ass fir seng Stécker op der Grenz tëscht klassescher Musek an Jazz.

Hien huet d'Musek vun enger sëllege Musicale geschriwwen, wéi *Lady, Be Good!*, *Oh, Kay!*, *Funny Face* (méi spéit verfilmt gi mam Fred Astaire an der Audrey Hepburn an den Haaptrollen), *Show Girl*, *Strike up the Band*, *Crazy for You* an *Of Thee I Sing*.

Seng *Songbooks* goufe vu verschiddene Sängerinnen a Sänger opgeholl, déi bekanntst däerft déi Versioun vun der Ella Fitzgerald sinn.

Hien huet och méi "seriö" Saache komponéiert. Ënner de méi bekannte Stécker ass d*'[[Rhapsody in Blue]]* (1924), mat däitlechen Jazz-Elementer dran, de Concerto in F (e Pianoconcert) an *[[An American in Paris (Gershwin)|An American in Paris]]*.

Säi bekanntst Stéck däerft awer d'Oper *[[Porgy and Bess]]* (1935) sinn, déi éischt, an där all d'Haaptrolle vu schwaarze Gesangsinterprete gepillt ginn. Si gouf allerdéngs net sou dacks opgefouert.

De Gershwin ass mat just 38 Joer un engem Hirekriibs gestuerwen.

## Wierker (Auswiel)
* *[[Rhapsody in Blue]]* (1924)
* *[[Pianoconcert a fa Majeur (Gershwin)|Concerto in F]]* (1925)
* *[[Three Preludes|Preludes]]* (1926)
* *[[An American in Paris (Gershwin)|An American in Paris]]* (1928)
* *Of Thee I Sing* (1931)
* *Second Rhapsody* (1931)
* *Cuban Overture* (1932)
* *[[Porgy and Bess]]* (1935) mat bekannten Arië wéi *[[Summertime (Arie)|Summertime]], It ain't necessarily so* an *I love you Porgy*

## Um Spaweck