open-index/open-wikipedia-markdown huggingface dataset:
Paul Hummer

De **Paul Hummer**, gebuer de 17. Februar 1859 zu Nidderréideng, a gestuerwen den 13. Juli 1917 zu Rodange, war e lëtzebuergesche Schoulmeeschter, Editeur, Schrëftsteller a Kommunalpolitiker.

De P. Hummer huet Seeërcher aus dem Süde vum Land gesammelt an huet vill lokalhistoresch Aufsätz an Zäitschrëfte publizéiert.

## Wierker
* *Der Zauber des Titelberges.* (1885)
* *Ons Hémécht oder Bilder aus Luxemburg* (1891)
* *Die Luxemburger KInderspiele* (1886)

## Literatur
* Molitor, M., 1931. *Der luxemburgische Lehrer in seiner schriftstellerischen Betätigung von 1815-1930.* Luxemburg, Fr. Bourg-Bourger, 157 S. (Hummer Paul: S. 93-95).

## Kuckt och
*Lëscht vu lëtzebuergesche Schrëftsteller
Albert Thill (Architekt)

Den **Albert Thill**, gebuer den 29. Oktober 1883 zu Schëffleng, a gestuerwen den 12. Februar 1924 zu Esch-Uelzecht, war e lëtzebuergeschen Architekt.

No senge Secondairesstudien huet den Albert Thill zu Stuttgart a Bréissel studéiert.

## Wierker
*Auswiel*
* eng Schoul zu Schëffleng
* d'Schongfabréck zu Téiteng
* Gedrénksdepot Michels/Battin, Gaardestrooss, Esch-Uelzecht

### Biller

File:Luxembourg Tétange Centre culturel Schungfabrik.jpg|Schungfabrik Téiteng, haut Kulturzenter
File:Mascaron, rue des Jardins, Esch.jpg|Dépôt Michels/Battin, Esch/Uelz.


## Literatur
* Gilbert, P., 1986. *La capitale et ses architectes: illustration critique de l'architecture dans la métamorphose d'une ville en un siècle.* Institut grand-ducal, section des arts et des lettres, 222 S. Imprimerie Saint-Paul. BNL LB 1061, S. 186
* Christian Aschman, Joanna Grodecki, Robert L. Philippart Lëtzebuerg moderne: Liebeserklärung an die Hauptstadt Säit 273, Édition Maison Moderne, 2013, ISBN 978-99959-33-07-4

## Um Spaweck
Ohain (Belsch)

**Ohain** ass eng Sektioun vun der belscher Gemeng Lasne a Wallounien, an der Provënz Wallounesche Brabant.

Bis virun der belscher Gemengereform vun 1977 war Ohain en eegestänneg Gemeng.

## Biller

Ohain_church_F.jpg|D'Kierch Saint-Étienne.
0 Ohain - La place communale (1).JPG|D'Gemengeplaz
Ohain_war_monument_C.jpg|Monument aux Morts.
Ohain statue Mascart A.jpg|De Buer mam Monument vun de Bridder Mascart.
Ohain

**Ohain** ass:
* eng Uertschaft an der belscher Gemeng Lasne, an der Provënz Wallounesche Brabant: Ohain (Belsch);
* eng Stad a Frankräich am Departement Nord: Ohain (Nord);
* e Familljennumm, notamment vum Hans von Ohain, engem däitschen Ingenieur.
Rod Stewart

De Roderick David ("**Rod**") **Stewart**, CBE, gebuer den 10. Januar 1945 zu Highgate, London, ass e brittesche Rock- a Pop-Sänger. Mat iwwer 100 Millioune verkaafte Placken ass hien ee vun den erfollegräichste brittesche Sänger.

An den 1960er an 1970er Joren huet hien a verschiddene Bands matgespillt, wéi *Jimmy Powell and the Five Dimensions, Long John Baldrys Hoochie Coochie Men, The Soul Agents, Shotgun Express, The Steampacket* der *Jeff Beck Group, The Faces* a *Small Faces*. 1969 huet hie mat *An Old Raincoat Won't Ever Let You Down*, säin éischte Soloalbum opgeholl. 1970 koum *Gasoline Alley* no, ma eréischt mat sengem drëtten Album *Every Picture Tells a Story* dat Joer drop hat hien, virun allem wéinst dem ausgekoppelten Hit *Maggie May*, säin Duerchbroch.

Aner international Hitten, déi an de Joren duerno erauskoumen, waren *Sailing* (1975), *Don't Ya Think I'm Sexy?* (1977), *Baby Jane* (1983) sou wéi *Downtown Train* a *Waltzing Matilda*, allebéid vum Tom Waits, dee méi um Stewart senge Coverversioune verdéngt huet wéi u sengen eegenen Opname vun de Lidder.

E leschte Welthit hat hie mam Soundtrack vum Film *Three Musqueteers* (1993), dem Lidd *All for Love*, dat en zesumme mam Bryan Adams a mam Sting opgeholl hat.

## Discographie (just Albumen)
* An Old Raincoat won't ever let you down (1969)
* Gasoline Alley (1970)
* Every Picture Tells a Story (1971)
* Never a Dull Moment (1972)
* Smiler (1974)
* Atlantic Crossing (1975)
* A Night on the Town (1976)
* Foot Loose and Fancy Free (1977)
* Blondes Have More Fun (1978)
* Foolish Behaviour (1980)
* Tonight I'm Yours (1981)
* Body Wishes (1983)
* Camouflage (1984)
* Every Beat Of My Heart (1986)
* Out Of Order (1988)
* The Best of Rod Stewart (Greatest-Hits-Album, 1989)
* Vagabond Heart (1991)
* Unplugged... and Seated (Live-Album, 1993)
* Lead Vocalist (1993)
* A Spanner in the Works (1995)
* If We Fall in Love Tonight (Compilation, 1996)
* When We Where the New Boys (1998)
* Human (2001)
* It Had to Be You... The Great American Songbook (2002)
* As Time Goes By... The Great American Songbook Vol. II (2003)
* Stardust... The Great American Songbook Vol. III (2004)
* Thanks for the Memory... The Great American Songbook Vol. IV (2005)
* Still the Same... Great Rock Classics of Our Time (2006)
* Merry Christmas, Baby (Weihnachtsalbum, 2012)
* Time (2013)
* Another Country (2015)
* Blood Red Roses (2018)
* The Tears of Hercules (2021)
* Swing Fever with Jools Holland (2024)

## Literatur
* Gerd Röckl, Paul Sahner: *Rod Stewart.* 1982, ISBN 3-404-01367-0.
* George Tremlett: *Rod Stewart.* 1985, ISBN 3-453-80034-6.
* Jürgen Seibold: *Rod Stewart.* 1990, ISBN 3-552-05035-3.
* Tim Ewbank, Stafford Hildred: *Forever Young.* Hannibal, Andrä-Wördern, 1994, ISBN 3-85445-090-7.
* *Rod Stewart. Live / Private / Backstage - Photos 1970-1980.* Fotoe vum Wolfgang Heilemann, Texter Wolfgang Heilemann a Sabine Thomas. Schwarzkopf & Schwarzkopf, Berlin 2005, ISBN 3-89602-647-X.

## Um Spaweck

* Offiziell Websäit
NGC 4498

Den **NGC 4498** ass eng Spiralgalaxie am Stärebild Coma Berenices.  D'Galaxie gouf am Joer 1784 vum Astronom Wilhelm Herschel mat sengem 18,7&nbsp;Zoll-Spigelteleskop entdeckt.

## Kuckt och
Vittorio Emanuele II. vun Italien

De **Vittorio Emanuele II.**, mam ganzen Numm *Vittorio Emanuele Maria Alberto Eugenio Ferdinando Tommaso di Savoia*, gebuer de 14. Mäerz 1820 am Palazzo Carignano zu Turin a gestuerwen den 9. Januar 1878 zu Roum, war vum 17. Mäerz 1861 bis zu sengem Doud Kinnek vun Italien.

Hie koum aus dem Haus Savoie a war vun 1849 bis 1861 Kinnek vu Sardinien-Piemont.

Zesumme mat sengem Premierminister Camillo Benso von Cavour stoung hien un der Spëtzt vun der Eenheetsbeweegung an Italien, dem sougenannte *[[Risorgimento]]*, déi zu der Bildung vun engem italieeneschen Nationalstaat gefouert huet. Hie war dann och den éischte Kinnek vun Italien.

Säi Jong Umberto (1844-1900) gouf säin Nofollger.

## Um Spaweck
RMS Araguaya

D***'Araguaya*** war e Passagéierschëff vun der Royal Mail Steam Packet Company dat 1906 gebaut gouf a meeschtens op der Haaptlinn vun der Gesellschaft tëscht England a Südamerika agesat gouf. Heiansdo huet et Croisièren an Norwegen gemaach.

1930 gouf et un de Jugoslawesche Loyd verkaaft deen et a ***Kraljica Marija*** (*Queen Mary* op Serbo-kroatesch) ëmgedeeft huet. Fir déi Gesellschaft ass et um Schwaarze Mier an um Mëttelmier gefuer.

1940 huet déi franséisch Gesellschaft Compagnie générale transatlantique et kaaft an a ***Savoie II*** ëmgedeeft (1940-1942). Am Zweete Weltkrich gouf et requisitionéiert an ass beim Debarquement an Nordafrika den 8. November 1942 viru Casablanca ënnergaangen.
Quantum of Solace

**Quantum of Solace** ass en US-amerikanesch-britteschen James-Bond-Film vum Regisseur Marc Forster aus dem Joer 2008 no de Personnagë vum Ian Fleming.

## Ëm wat geet et am Film?
D'Geschicht vum Film ass bal Niewesaach, wat zielt ass, datt de Film a ville Länner spillt an dat dernieft Action puer gebuede gëtt.

## Soss
De Film hat e Budget vun 230 Milliounen US-Dollar a weltwäit eng Recette vu 575 Milliounen US-Dollar.
## Um Spaweck

* Kritik vum Roger Ebert
Skyfall

**Skyfall** ass en US-amerikanesch-britteschen James-Bond-Film vum Regisseur Sam Mendes aus dem Joer 2012 no de Personnagë vum Ian Fleming.

## Ëm wat geet et am Film?
De Raoul Silva (Javier Bardem) wëll d'M ermuerden. Den James Bond versicht dat ze verhënneren. Et kënnt zu engem Kampf am Bond sengem Haus. De Silva stierft duerch d'Hänn vum Bond.

## Um Spaweck

* Kritik vum Roger Ebert
Bernard Maris

De **Bernard Maris**, gebuer den 23. September 1946 zu Toulouse, a gestuerwen de 7. Januar 2015 zu Paräis, war e franséischen Ekonomist, Journalist, Auteur a Professer um Institut d'Études Politiques vun Toulouse, duerno um *Institut d'études européennes* vun der Université Paris VIII.

Hien hat och eng Gaaschtprofessur op der Universitéit vun Iowa an huet Coursen op der Zentralbank vu Peru ginn. 2011 gouf e Member vum Conseil général vun der Banque de France.

Hien huet fir d'Zäitschrëfte *Marianne, Le Nouvel Observateur, Le Figaro Magazine, Le Monde* a fir *[[Charlie Hebdo]]* (ënner dem Pseudonym *Oncle Bernard*) geschriwwen. Hie war Sociétaire vum *Charlie Hebdo* an ee vun deenen, déi en 1992 nees nei erausbruecht hunn.

Op *[[France Inter]]* hat hien eng Wirtschaftschronik, a bis 2009 hat hien och op *I-Télé* an op *France 5* an Emissiounen iwwer ekonomesch Theeme matgemaach.

Ausserdeem ass hien Auteur vun enger gudder Dose Bicher iwwer d'Ekonomie an huet 3 Romaner an zwéin Essaye geschriwwen.

De Maris gouf de 7. Januar 2015 bei der Attack op d'Redaktioun vu *Charlie Hebdo*, zesumme mat 11 anere Leit, ermuert.

## Publikatiounen
* *Communications aux premières journées d'économie sociale*. Université des sciences sociales, Toulouse 1979,ISSN 0154-6619.
* *Éléments des politique économique: L'Expérience française 1945 á 1984*. 1985.
* *Des économistes-au-dessus de tout supçon ou la grande mascarade des prédictions*. 1990.
* *Les Sept Péchés capitaux des universitaires*. Albin Michel, Paris 1991, ISBN 2-226-05275-5.
* *[[Jacques Delors]], artiste et martyr*. Albin Michel, Paris 1993. ISBN 2-226-15393-4.
* *Parlant pognon mon petit*. 1994.
* mam Philippe Labarde: *Ah dieu! Que la guerre économique est jolie!* Albin Michel, Paris 1998, ISBN 2-226-09574-8.
* *[[John Maynard Keynes|Keynes]] ou l'économiste citoyen*. 1999.
* *Lettre ouverte aux gourous de l'économie qui nous prennent pour des imbéciles*. Le Grand livre du mois, Paris 1999, ISBN 2-7028-3348-9.
* mam Philippe Labarde: *La Bourse ou la vie - La grande manipulation des petits actionnaires*. 2000.
* *Antimanuel d'économie: Tome 1, les fourmis*. Bréal 2003, ISBN 2-7495-0078-8.
* *Antimanuel d'économie: Tome 2, les cigales*. Bréal 2006, ISBN 2-7495-0629-8.
* mam Georges Vigarello u. a.: *Gouverner par la peur*. 2007, ISBN 978-2-213-63287-2.
* *Petits principes de langue de bois économique*. Bréal, Paris 2008, ISBN 978-2-7495-0149-9.
* *[[Karl Marx|Marx]], ô Marx, pourquoi m'as-tu m'abandonné?* Éditions Les Échappes, Paris 2010, ISBN 978-2-35766-022-9.

** Essayen**
* *L'Homme dans la Guerre, [[Maurice Genevoix]] face à [[Ernst Jünger]]*. Grasset, Paris 2013, ISBN 978-2-246-80338-6
* *Houellebecq économiste*. Flammarion, Paris 2014, ISBN 978-2-08-129607-7

**Romaner**
* *Pertinentes Questions morales et sexuelles dans le Dakota du Nord*. Albin Michel, Paris 1995, ISBN 2-226-06882-1
* *L'Enfant qui voulait être muet*. Albin Michel, Paris 2003, ISBN 2-226-13603-7
* *Le Journal.* Albin Michel, Paris 2005, ISBN 2-226-15393-4
Gédéon Bordiau

De **Gédéon Bordiau**, gebuer den 2. Februar 1832 zu Neufvilles an der Gemeng Soignies, a gestuerwen den 23. Januar 1904 zu Saint-Josse-ten-Noode bei Bréissel, war e belschen Architekt an Urbanist.

De Gédéon Bordiau huet op der Académie des beaux-arts zu Bréissel studéiert a war vun 1856 un den Architekt vun der Stad Bréissel.

Duerch de Kontakt mam Grand-Duc Adolphe vu Lëtzebuerg am Kader vum Bau vum Schlass vu Königstein am Taunus sinn d'Verbindungen zu Lëtzebuerg geknëppt ginn.

## Wierker
### an der Belsch
* 1873-1877: Amenagement vum zoologeschen a botanesche Gaart vum Léopold-Park zu Bréissel;
* 1875-1880: Uleeë vun eng Rei vu Plazen am nordëstlechen Deel vu Bréissel: Square Marie-Louise, Square Ambiorix, Square Marguerite;
* 1891: Gare vu Soignies.

### zu Lëtzebuerg
* 1891-1894: Ëm- an Ausbau vum Groussherzogleche Palais, zesumme mam Charles Arendt.

## Literatur
* Philippart, R., 2007. *Luxembourg. Historicisme et identité visuelle d'une capitale.* 207 S. éditions saint-paul. ISBN 978-2-87963-694-8, S. 60
NGC 4517

Den **NGC 4517** (am NGC-Katalog och mat **NGC 4437** verzeechent) ass eng Edge-On-Spiralgalaxie vum Typ Sc am Stärebild Virgo. Hir Distanz zu eisem Sonnesystem gëtt op ronn 20 Megaparsec geschat. Si war duerch hir dofir gënschteg Inklinatioun a verschiddene Studien zu Kugelstärekéip als Observatiounsobjet enthalen.

## Kuckt och

## Um Spaweck
Honoré

De **Philippe Honoré**, méi bekannt als just **Honoré**, gebuer de 25. November 1941 zu Vichy, a gestuerwen de 7. Januar 2015 zu Paräis, war e franséischen Zeechner a Graphiker.

Seng Zeechnungen, an engem holzschnëttaartege schwaarz-wäiss-Stil, goufen an enger Hellewull Zeitungen an Zäitschrëfte publizéiert, dorënner *[[Le Monde]]* *[[Libération]]*, *[[Hara-Kiri (Magazine)|Hara-Kiri]]*, *Globe, La Nouvelle Vie ouvrière, L'Événement du jeudi, Les Inrockuptibles, Le Magazine littéraire, Lire* a *[[Charlie Hebdo]]* deen en 1992 mat nei gegrënnt huet.

Ausserdeem huet hie Bicher illustréiert, an och eng Bande-dessinée erausginn.

Hie gouf de 7. Januar 2015, beim Attentat op d'Redaktioun vu *Charlie Hebo*, zesumme mat 11 anere Leit, ermuert.

## Wierker (Auswiel)
* 1985: *Honoré*, Paris, Éd. Un bon dessin vaut mieux qu'un long discours.
* 1995: *Ouvert le jour et la nuit*, Text vum Rufus, Paris, Glénat, coll. "Carton noir", ISBN 2-7234-1826-X.
* 2001: *Cent rébus littéraires avec leurs questions-devinettes et leurs solutions*, ISBN 2-86959-557-3.
* 2003: *Vingt-cinq rébus littéraires en cartes postales*, 4 × 25 cartes postales: *Livret 1* ISBN 2-86959-639-1, *Livret 2* ISBN 2-86959-640-5, *Livret 3* ISBN 2-86959-641-3, *Livret 4* ISBN 2-86959-642-1.
* 2006: *Cent nouveaux rébus littéraires avec leurs questions-devinettes et leurs solutions*, 205 p. ISBN 2-86959-753-3.
* 2011: *Je hais les petites phrases*, Éd. Les Échappés. ISBN 2-35766-046-5.

## Um Spaweck
Józef Oleksy

De **Józef Oleksy** [ 'juzɛf ɔ'lɛksɪ ], gebuer den 22. Juni 1946 zu Nowy Sącz, a gestuerwen den 9. Januar 2015 zu Warschau, war e polnesche Politiker. Hie war vun 1995 bis 1996 Premierminister an 1993-1995 a 2004-2005 President vun der Ënneschter Chamber, dem Sejm.

Vun 1970 bis 1978 huet hie fir de Militärgeheimdingscht geschafft a vun 1977 un a verschiddene Fonctioune vun der Polnescher Vereenter Aarbechterpartei. 1989 huet hien op der Säit vun der Regierung, als Minister fir Zesummenaarbecht mat de Gewerkschaften, bei de Verhandlungen um Ronnen Dësch matgemaach.

Hie gouf 1989 an de Sejm gewielt, war 1990 Matgrënner vun der Sozialdemokratescher Partei a gouf 1999, wéi dës an der Allianz vun den Demokratesche Lénken (SLD) opgaangen ass, Member dovun. 2004-2005 war en hire President.

Wéi seng Vergaangenheet als KGB-Agent 2005 erauskoum, ass hien als Chamber- a Parteipresident zeréckgetrueden.

## Um Spaweck
C/2014 Q2 (Lovejoy)

Den **C/2014 Q2 (Lovejoy)** ass e laangperiodesche Koméit.

Den australeschen Amateurastronom Terry Lovejoy huet de Koméit de 17. August 2014 entdeckt. De Koméit hat zu deem Zäitpunkt eng visuell Magnitude vu ronn 15&nbsp;mag. Am Dezember 2014 war d'Hellegkeet dann op ronn 7,4&nbsp;mag geklomm a wäert sech am Januar bis op ronn 4&nbsp;mag erhéijen (Prognos). Mëtt Dezember 2014 gouf de Koméit dee gréng liicht, ënner ganz gudde Bedéngunge fir d'éischt mat bloussem A observéiert.

Den C/2014 Q2 (Lovejoy) hat d'Äerd de 7. Januar 2015 op enger Distanz vun 0,469 AE (70,2 Millioune Kilometer) passéiert. De Koméit erreecht säi Perihel (sonnenächste Punkt) den 30. Januar 2015 op enger Distanz vun 1,29 AE (193 Millioune Kilometer) zu der Sonn. Seng Ëmlafzäit ëm d'Sonn dauert ronn 14.000 Joer.

## Kuckt och

* Koméitelëschten

## Um Spaweck

*  Homepage vum Seiichi Yoshida
* Kometen.info: Däitschsproocheg Infoe mat reegelméissegen Updaten
NGC 4525

Den **NGC 4525** ass eng Spiralgalaxie am Stärebild Coma Berenices. D'Galaxie gouf am Joer 1785 vum Astronom Wilhelm Herschel mattt sengem 18,7&nbsp;Zol-Spigelteleskop entdeckt.

## Kuckt och
65P/Gunn

De **65P/Gunn** ass e kuerzperiodesche Koméit an eisem Sonnesystem.

De 4. Februar 1970 war de Koméit op enger Distanz vun 0,015 AE laanscht den Zwergplanéit (1) Ceres geflunn.

## Kuckt och

* Koméitelëschten

## Um Spaweck
* Orbital simulation from JPL (Java) / Horizons Ephemeris
* 65P at Kronk's Cometography
* 65P/Gunn – Seiichi Yoshida @ aerith.net
* 65P at Las Cumbres Observatory (26. Juni 2010 11:16, 150 seconds)
Francesco de Vico

De **Francesco de Vico** (och de Vigo genannt), gebuer den 19. Mee 1805 zu Macerata, a gestuerwen de 15. November 1848 zu London, war en italieeneschen Astronom am Vatikan-Observatoire a Jesuitt.

Den de Vico hat en ettlech Koméiten entdeckt, dorënner déi periodesch Koméite 54P/de Vico-Swift-NEAT an den 122P/de Vico. Weider Koméiten, déi hien entdeckt hat an déi no him genannt goufe sinn: C/1845 D1 (de Vico), C/1846 B1 (de Vico), C/1846 O1 (de Vico-Hind) an C/1846 S1 (de Vico). Hien huet de Saturn observéiert a versicht d'Rotatiounszäit vun der Venus ze bestëmmen.

An Italien hat hie mam Projet ugefaangen, fir e Stärenatlas bis zur 11. Gréissteklass opzestellen. Wéinst politeschen Onrouen hat hie missen am Joer 1848 an den Exil goen. Iwwer Paräis a London koum hien an d'USA. Hien hat wëlles säi Projet weiderzeféieren a koum an Europa zeréck fir Kolleegen ze rekrutéieren. Duerch seng Rees geschwächt ass hien zu London gestuerwen.

De Moundkrater De Vico an den Asteroid (20103) de Vico goufen zu sengen Éieren no him genannt.

## Kuckt och

## Um Spaweck
* Publikatioun vum F. de Vico am Astrophysics Data System
* Padre Francesco De Vico, astronomo maceratese *Un ricordo nel bicentenario della nascita*, di Angelo Angeletti (pdf; 632&nbsp;kB)
Secret Agent (Film 1936)

** Secret Agent** ass e brittesche Film vum Regisseur Alfred Hitchcock aus dem Joer 1936 nom Roman *Ashenden* vum W. Somerset Maugham an no engem Theaterstéck vum Campbell Dixon. 
## Ëm wat geet et am Film?
Den 10. Mee 1916 steet an der brittescher Press den Doud vum Spioun Edgar Brodie. A Wierklechkeet ass hien awer net gestuerwen, ënner neiem Numm Richard Ashenden gëtt hien an d'Schwäiz geschéckt fir do e feindleche Spioun aus dem Wee ze raumen...
## Um Spaweck
De Film op Filmzentrale
Hal Roach

Den **Harold Eugene** "**Hal**" **Roach, Sr.**, gebuer de 14. Januar 1892 zu Elmira, New York, a gestuerwen den 2. November 1992 zu Los Angeles, war en US-amerikanesche Filmproduzent, Regisseur an Dréibuchauteur.

Hie war den Direkter vun den **Hal Roach Studios** zu Culver City déi vun der Mëtt vun den 1910er Jore bis an d'1960er Joren eran iwwer 1200 Filmer an Televisiounsemissioune produzéiert hunn, bal alles Comédien.

Den Hal Roach hat säin Duerchbroch als Produzent mat de Stommfilmer mam Starkomiker Harold Lloyd an der Haaptroll, méi spéit gouf e virun allem bekannt fir d'Serie vun de Filmer vum Décken a vum Dënnen, déi e produzéiert a fir déi e Regie gefouert huet, sou wéi fir *The Little Rascals* (dt.: *Die kleinen Strolche*).

Nom Zweete Weltkrich huet hie sech méi mat Televisiounsproduktiounen ofginn, z.&nbsp;B. der *[[Abbott and Costello|Abbott and Costello-Show]]*.

De Roach krut 1984 en Éierenoscar fir säi Liewenswierk.

## Literatur
*Richard Lewis Ward: *A History of the Hal Roach Studios.* Southern Illinois University Press, Carbondale 2005, ISBN 0-8093-2637-X.

## Um Spaweck

*hal-roach.com
Marcel Camus

De **Marcel Camus**, gebuer den 21. Abrëll 1912 zu Chappes am Departement Ardennes, a gestuerwen den 13. Januar 1982 zu Paräis, war e franséische Filmregisseur.

## Filmographie
### Kino
* 1950: *Renaissance de Havre* (Kuerzfilm)
* 1956: *[[Mort en fraude]]* - Haaptacteuren: Daniel Gélin, Anne Méchard
* 1959: *[[Orfeu Negro]]* - Haaptacteuren: Breno Mello, Marpessa Dawn
* 1960: *[[Os Bandeirantes]]* - Haaptacteuren: Raymond Loyer, Elga Andersen
* 1962: *[[L'oiseau de paradis]]* - Haaptacteuren: Bopha Devi, Sam El
* 1965: *[[Le chant du monde]]* - Haaptacteuren: Hardy Krüger, Catherine Deneuve, Charles Vanel
* 1968: *[[Vivre la nuit]]* - Haaptacteuren: Jacques Perrin, Catherine Jourdan
* 1970: *[[Un été sauvage]]* - Haaptacteuren: Nino Ferrer, Marilù Tolo
* 1970: *[[Le mur de l'Atlantique]]* - Haaptacteuren: Bourvil, Peter McEnery 
* 1976: *[[Otalia de Bahia]]* - Haaptacteuren: Mira Fonseca, Antonio Pitanga
### TV (Auswiel)
* 1973: *La porteuse de pain* - (TV-Serie) (13 Episoden)
* 1973: *Molière pour rire et pour pleurer* - (TV-Serie) (6 Episoden)
* 1974: *Les faucheurs de marguerites* - (TV-Serie) (25 Episoden)
* 1980: *Ce diable d'homme* - (TV-Serie) (6 Episoden)
* 1980: *Winnetou le mescalero* - (TV-Serie) (7 Episoden)

## Um Spaweck
The Man Who Knew Too Much (Film 1934)

**The Man Who Knew Too Much** ass e brittesche Film vum Regisseur Alfred Hitchcock aus dem Joer 1934 no engem Roman vum Winston Graham.

Den Alfred Hitchcock huet mat *[[The Man Who Knew Too Much (Film 1956)|The Man Who Knew Too Much]]* am Joer 1956 e faarwege Remake vun dësem schwaarz-wäiss Film gedréint.
## Ëm wat geet et am Film?
Eng englesch Koppel, de Bob an d'Jill, sinn an der Schwäiz an der Vakanz. Si léieren do de Louis, e franséische Geheimagent, kennen. De Louis gëtt awer vun Onbekannten erschoss. D'Meedche vun der englescher Koppel gëtt entfouert, fir datt de Bob dat Geheimnis wat de Louis him gesot huet, net soll un d'Autoritéite weiderginn…
## Cameo-Optrëtt vum Hitchcock
Am Reemantel geet den Hitchcock iwwer eng Strooss.

## Um Spaweck
* De Film op dvdclassik
* De Film op screenonline
The Man Who Knew Too Much (Film 1956)

** The Man Who Knew Too Much** ass en US-amerikanesche Film vum Regisseur Alfred Hitchcock aus dem Joer 1956.
Dese Faarffilm ass e Remake vum Alfred Hitchcock sengem schwaarz-wäiss Film *[[The Man Who Knew Too Much (Film 1934)|The Man Who Knew Too Much]]* aus dem Joer 1934.
## Ëm wat geet et am Film?
Den Dr. Benjamin McKenna, seng Fra Jo an hire Jong Hank maache Vakanz a Marokko. Si léieren do de franséische Geheimagent Louis Bernard kennen. De Bernard gëtt vun Onbekannten erstach. Éier hie stierft kann de Bernard awer dem McKenna nach matdeelen dat zu London en Attentat op eng politesch Perséinlechkeet geplangt ass. Fir dat de McKenna näischt dovu soll verroden, entféieren d'Mäerder vum Bernard, de Jong vun de McKenna's…
## Cameo-Optrëtt vum Hitchcock
Den Hitchcock ass zu Marrakesch op engem Maart ze gesinn.
## Um Spaweck
* De Film op Kritik dvdclassik
Waltzes from Vienna

**Waltzes from Vienna** ass e brittesche Film vum Regisseur Alfred Hitchcock aus dem Joer 1934. 
## Ëm wat geet et am Film?
De musikalesche Film erzielt Episoden aus dem Liewe vum Johann Strauß Papp a Jong.
NGC 4535

Den **NGC 4535** ass eng Spiralgalaxie am Stärebild Virgo. Si huet eng Wénkelgréisst vu 6,9'&nbsp;×&nbsp;5,2' an eng Visuell Magnitude vu +9,8&nbsp;mag. D'Galaxie gouf den 28. Dezember 1785 vum Friedrich Wilhelm Herschel entdeckt.
Well d'Galaxie a klengen Teleskope liicht iwwersi gëtt, gëtt se heiansdo "Lost Galaxy" (Verluere Galaxie) genannt. De Spëtznumm geet op en Artikel vum Amateurastronom Leland S. Copeland aus den 1950er Joren zeréck.

N4535s.jpg|Foto, opgeholl mat engem 60&nbsp;cm-Teleskop


## Kuckt och

## Um Spaweck
* SEDS
NGC 4540

Den **NGC 4540** ass eng Spiralgalaxie am Stärebild Coma Berenices. D'Galaxie gouf am Joer 1784 vum Astronom Wilhelm Herschel mat sengem 18,7&nbsp;Zoll-Spigelteleskop entdeckt.

## Kuckt och
Satish Dhawan Space Centre

De **Satish Dhawan Space Centre** (**SHAR**) ass eng Rakéitestartplaz vun der indescher Raumfaartagentur ISRO. Si läit op der Südostküst vun Indien am Bundesstaat Andhra Pradesh, ongeféier 80 Kilometer nërdlech vu Chennai.

## Bezeechnungen
Am Ufank gouf d'Startplaz *Sriharikota Range* oder *Sriharikota Launching Range* genannt, no der Insel Sriharikota, op där den Terrain läit. Hiren haitegen Numm krut d'Plaz de 5. September 2002 nom Doud vum ISRO-President Satish Dhawan. D'Ofkierzung war zwar ëmmer SHAR (‚*Sriharikota High Altitude Range*‘).

## Geschicht
Indien huet mat Thumba eng Rakéitestartplaz, déi zanter 1963 fir Héichtefuerschungsrakéite gebraucht gëtt. Duerch hir Lag tëscht dem Arabesche Mier an Ceylon ware Starte mat Satellitten awer net méiglech, sou datt eng zweet Startplaz huet missen opgeriicht ginn.

Am Joer 1969 gouf dofir den Terrain op der Insel Sriharikota fir eng Rakéitestartplaz erausgesiicht. Fir d'Standplaz war d'Noperschaft zum Equator a grouss Waasserflächen no Oste wichteg, well d'Satellittestarte meeschtens an der Richtung geschéien. Ausserdeem war den Terrain liicht z'erreechen, e louch no bei der Haaptstrooss vu Chennai (deemools Madras) op Kolkata (deemools Calcutta). En Deel vum Yanadi-Vollek, dat an der Géigend vum Terrain hallefnomadesch gewunnt huet, gouf vun 1970 un ëmgesidelt.

Den éischte Start op Sriharikota war den 9. Oktober 1971 mat engem suborbitale Fluch vun der Héichtefuerschungsrakéit RH-125. Den éischten orbitale Start war den 10. August 1979 mam Satellit Rohini 1A, deen awer d'Ëmlafbunn déi virgesi war, net erreecht hat.

Den 18. Juli 1980 war de Start vun der SLV-Rakéit mam Satellit Rohini 1B. Domat gouf Indien déi siwent Natioun, déi en eegene Satellit mat enger eegener Rakéit an eng Äerdëmlafbunn bruecht huet.

Den 23. Februar 2004 gouf et eng Explosioun, wéi HTPB-Dreifstoff fir Feststoffrakéite vun engem Gebai an en anert transportéiert gouf. Sechs Persoune koumen ëm d'Liewen an dräi weider Persoune goufe schwéier blesséiert. D'Gebai gouf dobäi komplett zerstéiert.

De 25. Dezember 2010 war eng GSLV Rakéit no enger Bunnofwäichung mam Satellit GSAT-5P u Bord kuerz nom Start auserneegebrach.

## Ariichtungen
Um 145 Quadratkilometer groussen Testterrain sinn:
* eng Fabrick fir Feststoffdreifstoff,
* Teststänn fir Rakéitendreifwierker,
* Startrampen,
* Telemetrie- a Fernsteierungsariichtungen,
* Instrumenter fir Bunnpoursuite vu Satellitten.
Vum Satish Dhawan Space Centre kënne follgend Rakéite gestart ginn:
* RH-Héichtefuerschungsrakéit: zanter 1971
* SLV: véier Starte vun 1979 bis 1983
* ASLV: véier Starte vun 1987 bis 1994
* PSLV: zanter 1993, gouf ënner anerem fir d'Moundsond Chandrayaan-1 benotzt
* GSLV: zanter 2001, gouf ënner anerem fir d'Insat-Satellitte benotzt

Zanter 2015 si Startariichtunge fir bemannt Missioune geplangt.

## Um Spaweck

*  Offiziell Websäit
*  Sriharikota in der Encyclopedia Astronautica
Kolinda Grabar-Kitarović

D**'Kolinda Grabar-Kitarović**, gebuer den 29. Abrëll 1968 zu Rijeka als *Kolinda Grabar*, ass eng kroatesch Politikerin an Diplomatin. Den 11. Januar 2015 gouf si zur Presidentin vun der Republik Kroatie gewielt an huet hiert Amt den 19. Februar 2015 ugetrueden. Bei de Walen 2019/2020 huet si nees kandidéiert, ma am zweeten Tour, de 5. Januar 2020, géint den Zoran Milanović verluer.

Si ass Member vun der konservativ-chrëschtdemokratescher *Hrvatska demokratska zajednica* ("Kroatescher Demokratescher Unioun" (HDZ).
Si huet eng Ausbildung als Diplomatin an huet ë.&nbsp;a. am kroateschen Ausseministère geschafft. 2003 gouf si an dat kroatescht Parlament, de Sabor, gewielt an doropshin zur Ministesch fir Europäesch Integratioun ernannt. Duerno gouf si Ausseministesch, a war vun 2008 bis 2011 Ambassadrice an de Vereenegte Staaten, a vun 2011 bis 2014 stellvertriedend Generalsekretärin vun der NATO.

## Um Spaweck

* Adelheid Wölfl: ''Euroatlantikerin Grabar-Kitarovic an der Spitze Kroatiens.'' In: *Der Standard Online*, 12. Januar 2015.
* Biographesch Donnéeën op der Homepage vun der NATO.
Sabotage (Film 1936)

** Sabotage** ass e brittesche Film vum Regisseur Alfred Hitchcock aus dem Joer 1936 nom Roman * The Secret Agent* vum Joseph Conrad. 
## Ëm wat geet et am Film?
De Carl Verloc bedreift mat senger Fra zu London e Kino. Dernieft sabotéiert hien englesch Ariichtungen am Opdrag vun enger geheimer Organisatioun. De Scotland Yard Beamten Ted Spencer ass him awer op der Spuer… 
## Um Spaweck
De Film op Sceen Online
Young and Innocent

** Young and Innocent** ass e brittesche Kriminalfilm vum Regisseur Alfred Hitchcock aus dem Joer 1937 nom Roman * A Shilling For Candles* vum Josephine Tey. 
## Ëm wat geet et am Film?
D'Filmschauspillerin Christine Clay gëtt no engem Sträit mat hirem Mann, dout vun hirem Frënd Robert Tisdall fonnt. D'Police verdächtegt den Tisdall. Mat der Duechter vum Polizeichef mécht hie sech op d'Sich nom Mäerder…
## Cameo-Optrëtt vum Hitchcock
Den Hitchcock steet mat engem Fotoapparat virum Geriichtsgebai
## Um Spaweck
* De Film op Screen Online
Hugh Hudson

Den **Hugh Hudson**, gebuer de 25. August 1936 zu London, an och do den 10. Februar 2023 gestuerwen, war en englesche Filmregisseur, Dréibuchauteur a Filmproduzent.
## Filmographie
* 1963: *A... is for Apple* (Kuerzfilm)
* 1965: *Design for Today* (Kuerzfilm)
* 1967: *The Tortoise and the Hare* (Kuerzfilm) 
* 1971: *Irresistible* (Kuerzfilm)
* 1978: *12 Squadron Buccaneers* (Kuerzfilm)
* 1981: *Fangio: Una vita a 300 all'ora* - (Dokumentarfilm)
* 1981: *[[Chariots of Fire]]* - Acteuren: Ben Cross, Ian Charleson, Ian Holm
* 1984: ** - Acteuren: Ralph Richardson, Christopher Lambert, James Fox 
* 1985: * [[Revolution (Film)|Revolution]] * - Acteuren: Al Pacino, Donald Sutherland, Nastassja Kinski 
* 1987: *Labour Party Election Broadcast (21 May 1987)* (Kuerzfilm)
* 1989: *[[Lost Angels]]* - Acteuren: Donald Sutherland, Donald Sutherland 
* 1995: *[[Lumière et compagnie]]* - Regie zesumme mat 39 anere Regisseuren 
* 1999: *[[My Life so far]]* - Acteuren: Colin Firth, Irène Jacob, Mary Elizabeth Mastrantonio 
* 2000: *[[I dreamed of Africa]]* - Acteuren: Kim Basinger, Vincent Perez, Eva Marie Saint 
* 2011: *Rupture: A Matter of Life OR Death* - (Dokumentarfilm)

## Um Spaweck
* Den Hugh Hudson op screenonline
Jamaica Inn (Film 1939)

** Jamaica Inn** ass e brittesche Film vum Regisseur Alfred Hitchcock aus dem Joer 1939. 
## Ëm wat geet et am Film?
D'Mary, e jonkt Weesekand lieft an enger verruffener Wiertschaft bei hirer Tatta an hirem Monni Joss. De Joss ass de Chef vun enger Raiberband, déi Schëffer ausraibert…
## Um Spaweck
* De Film op Filmzentrale
* De Film op dvdclassic
The Lady Vanishes (Film 1938)

**The Lady Vanishes** ass e brittesche Film vum Regisseur Alfred Hitchcock aus dem Joer 1938 nom Roman *The Wheel Spins* vun der Ethel Lina White.
## Ëm wat geet et am Film?
An engem internationalen Zuch begéine sech d'Iris Henderson an eng eeler Damm d'Miss Froy. Aus enger onerkläerlecher Ursaach ass d'Miss Froy op eemol aus dem Zuch verschwonnen...
## Cameo-Optrëtt vum Hitchcock
Den Hitchcock steet an enger Gare a fëmmt eng Zigarett.
## Um Spaweck
* De Film op Screen Online
* de Film op Criterion
* Biller vum Film op DVD Beaver
Philippe VI.

Mat **Philippe VI.** ka gemengt sinn:
* de Philippe VI. vu Frankräich, genannt * Philippe de Valois* (1293-1350), Kinnek vu Frankräich tëscht 1328 an 1350;
* de Felipe VI. vu Spuenien (gebuer 1967), Kinnek vu Spuenien zanter 2014.
Philippe V.

Mat **Philippe V.** ka gemengt sinn:
* Philippe V. vu Makedonien (238-179 v. Chr.), Kinnek vu Makedonien vun 221 bis 179 v. Chr.;
* Philippe V. vu Frankräich, genannt *de Laangen* (1291-1322), Kinnek vu Frankräich vun 1316 bis 1322;
* Felipe V. vu Spuenien (1683-1746), Kinnek vu Spuenien vu 1700 bis 1746.
Philippe IV.

Mat **Philippe IV.** ka gemengt sinn:
* Philippe IV. vu Makedonien, Kinnek vu Makedonien am Joer 297 v. Chr.;
* Philippe IV. vu Frankräich, genannt *de Schéinen / le Bel* (ëm 1268-1314), Kinnek vu Frankräich vun 1285 bis 1314;
* Felipe IV. vu Spuenien (1605-1665), Kinnek vu Spuenien vu 1621 bis 1665.
Philippe III.

Mat **Philippe III.** ka gemengt sinn:
* Philippe III. vu Makedonien, genannt * Arrhidaios*, Kinnek vu Makedonien 323–317 v. Chr.;
* Philippe III. vu Frankräich (1245-1285), genannt *le Hardi*, Kinnek vu Frankräich vun 1270 bis 1285;
* Philippe III. vun Navarra (1306-1343), Kinnek vun Navarra vun 1328 bis 1343;
* Philippe III. vun der Bourgogne (1396-1467), genannt *de Gudden*, Herzog vun der Burgogne vu 1419 bis 1467;
* Felipe III. vu Spuenien (1578-1621), Kinnek vu Spuenien vu 1598 bis 1621;
* Felipe III. vu Portugal (1605-1665), Kinnek vu Portugal vu 1621 bis 1640 a Kinnek vu Spuenien ënnert dem Numm *[[Felipe IV. vu Spuenien]]* vu 1621 bis 1665.
Lasne (Baach)

D**'Lasne**, am Flämesche Brabant als *Lane* op der topographescher Kaart ze fannen, ass e klenge Floss an der belsche Provënze wallounesche Brabant a flämesche Brabant. Et ass en Niewefloss vun der Dijle a gehéiert domat zum Baseng vum Escaut.

D'Lasne huet hir Quell an de Wisen um südleche Bord vun der Uertschaft Plancenoit hanner den Haiser vun der *Rue de la Bachée*, déi tëscht der *Rue al'Gatte* an dem *Clos de la Neuve Cour* stinn. Vun do leeft se eng ronn 600 Meter a Réier, ier se op der Héicht vun der *Rue d'Anogrune* aus dem Buedem kënnt. Duerno leeft se eng honnert Meter no Süde bis bei d'Pompelstatioun vun de Bréisseler Waasserwierker, wou da vu riets de Ruisseau des Broues draleeft. Vun do leeft se dann haaptsächlech an nordëstlecher Richtung duerch oder laanscht Couture-Saint-Germain, Lasne, Rixensart , Overijse an Huldenberg fir nërdlech vu Sint-Agatha-Rode um *Sint-Agathaveld* an d'Dijle ze lafen.

Hir Haaptnieweflëss sinn d'Argentine an de Smohain.

Ënner dem N° BE31003 ass den Dall vun der Lasne an de Gemenge Rixensart a Wawre mat 432,65&nbsp;ha als Natura-2000-Gebitt klasséiert. En décke Véierel vun der Fläch besteet aus Bichebëscher vum Typ *Atlantesche Buchebësch op sauerem Buedem*. Weider drësseg Hektar bestinn aus Abëscher.

## Chaînage

## Um Spaweck
C/1973 E1 (Kohoutek)

Den **C/1973 E1 (Kohoutek)**, och dacks als **Koméit Kohoutek** bezeechent, ass e laangperiodesche Koméit, deen am Joer 1973 duerch eist Sonnesystem gezunn ass.

De Koméit gouf de 7. Mäerz 1973 vum tschecheschen Astronom Luboš Kohoutek am Observatoire Hamburg duerch de Verglach vun Himmelsfotoen aus dem Gebitt vum Stärebild Hydra entdeckt. Säi Perihel hat de Koméit den 28. Dezember 1973. De Koméit hat an de Medien an an der Fachwelt vill Interessi fonnt, mä hat sech awer vill méi schwaach entwéckelt wéi et erwaart gouf.

## Fuerschungsresultater
Zum Zäitpunkt vu senger Entdeckung war de Koméit ronn 600 Millioune Kilometer vun der Äerd ewech, wat eng riseg Entdeckungsdistanz ass. Hien hat d'Äerdbunn den 19. November 1973 erreecht an hat d'Sonn op enger Distanz vun nëmmen 21 Millioune Kilometer ëmkreest, hallef sou wäit ewech wéi de sonnennächste Planéit Merkur. Seng Bunn läit awer net am selwechte Plang wéi d'Äerdbunn. De Plang vun der Äerdbunn hat de Koméit eréischt de 27. Dezember duerchzunn. Déi zweedimensional Duerstellung vun Äerd- a Koméitebunn gëtt nëmmen eng ongeféier Virstellung. An der Géigend vun der Sonn hat de Koméit seng gréisst Vitess mat 112 Kilometer pro Sekonn erreecht. D'Distanz tëscht Koméit an Äerd louch ongeféier an der Gréisstenuerdnung wéi tëscht Sonn an Äerd, nämlech 150 Millioune Kilometer. Duerch dës Distanz blouf déi tatsächlech Hellegkeetsentwécklung fir den Observateur op der Äerd däitlech hanner de Viraussoen zeréck. Mëtt vum Joer 1974 hat de Koméit eist Sonnesystem nees verlooss.

De Kohoutek war den éischte Koméit, dee vun den Ekippe vun de Weltraumstatioune Skylab 4 a Sojus 13 observéiert gouf. Berechnunge vu senger Bunn hunn erginn, datt dee Koméit eréischt a 75.000 Joer nees an eist Sonnesystem kënnt.

## Kuckt och

* Koméitelëschten

## Um Spaweck a Literatur
*  Informatiounen iwwer de Koméit Kohoutek am US-amerikanesche Magazin Time.
* Sonderheft *Der Komet*, Orbis Verlag, Hamburg 1973
* Der Jahrhundertkomet Kohoutek. Deutsche Verlags-Anstalt, München 1973
Philippe II.

Mat **Philippe II.** ka gemengt sinn:
* Philippe II. vu Makedonien (382-336 v. Chr.), Kinnek vu Makedonien 359 bis 336 v. Chr., Papp vum Alexander dem Groussen;
* Philippe II. vu Frankräich (1165-1223), genannt *Philippe Auguste*, Kinnek vu Frankräich vun 1180 bis 1223;
* Philippe II. vun Navarra (1291-1322), Kinnek vun Navarra an, als *[[Philippe V. vu Frankräich|Philippe V.]]*, Kinnek vu Frankräich vun 1316 bis 1322;
* Philippe II. vun der Bourgogne (1342-1404), genannt *le Hardi*, Herzog vun der Burgogne vun 1364 à 1404;
* Felipe II. vu Spuenien (1527-1598), Kinnek vu Spuenien, vu 1598 bis 1621;
* Felipe II. vu Portugal (1578-1621), Kinnek vu Portugal vu 1598 bis 1621 a Kinnek vu Spuenien ënnert dem Numm *[[Felipe III. vu Spuenien]]*.
Originn (Hydrologie)

Als **Originn** gëtt an der Hydrographie oder Hydrologie déi Plaz bezeechent wou e Waasserlaf säin Ufank huet. An deem Sënn kann d'Originn no verschiddene Krittären definéiert sinn:

# De Waasserlaf entsteet aus enger Quell an huet och do seng administrativ Originn sou wéi se vun der Verwaltung vum respektive Land ugesi gëtt.
# De Waasserlaf entsteet aus dem Zesummelaf vun zwéin oder méi anere Waasserleef. An deem Fall gëtt déi Konfluenz als Originn ugesinn.
# De Waasserlaf entsteet aus ganz ville Grief. An deem Fall kritt dee leschte Gruef an der Rei dee mat den aneren zesummen eng bestëmmt Fläch drainéiert eng Originn zougewisen.
# Et gouf mol fréier eng Quell déi awer aus urbanistesche Grënn oder wéinst industrielle Konstruktiounen oder aneren Infrastrukture verschwonnen ass. An deem Fall leet d'Waasserverwaltung vum Land eng Plaz fest vun där un de Waasserlaf seng administrativ Originn huet. Dat ass z.&nbsp;B. de Fall bei der Uelzecht
C/1999 S4 (LINEAR)

Den **C/1999 S4** ass e laangperiodesche Koméit, deen de 27. September 1999 vum Projet LINEAR entdeckt gouf. De Koméit koum den 22. Juli 2000 op eng Distanz vun 0,3724 AE un eis Äerd erun. Den Duerchmiesser vum Koméitekär gouf op ronn 0,9&nbsp;km geschat.

Ier de Koméit sech opgeléist huet, war d'Kärerosiounsquot ongeféier bei 1&nbsp;cm pro Dag. 
Ëm de 5. Juli 2000 gouf de Koméit méi hell an ettlech Fragmenter hu sech vum Kär geléist.
Ëm den 20. Juli war seng Hellegkeet nach eng Kéier geklomm an de Koméit huet sech duerno praktesch ganz opgeléist.

## Kuckt och

* Koméitelëschten
* LINEAR

## Um Spaweck
* Simulation des Verlaufs von C/1999 S4
* Hubble Discovers Missing Pieces of Comet Linear STScI-2000-27 (5. August 2000)
* C/1999 S4 (LINEAR) – Gary W. Kronk
* Hubble Sees Comet Linear Blow its Top STScI-2000-26 (7. Juli 2000)
* Comet LINEAR continues to disintegrate and could disappear completely within a few days (31. Juli 2000)
* NASA: C/1999 S4
* MPEC 1999-T02: COMET C/1999 S4 (LINEAR)
Ann E. Todd

D**'Ann E. Todd**, gebuer als *Ann Todd Phillips* de 26. August 1931 zu Denver am Colorado, a gestuerwen de 7. Februar 2020, war eng US-amerikanesch Schauspillerin.

## Filmographie (Auswiel)
* 1939: *Destery Rides Again*
* 1939: *Calling Dr. Kildare*
* 1941: *Blood and Sand*
* 1941: *[[How Green Was My Valley]]*
* 1945: *Roughly Speaking*
* 1946: *The Jolson Story*
* 1948: *Three Daring Daughters*

## Um Spaweck
Foreign Correspondent

** Foreign Correspondent** ass en US-amerikanesche Film vum Regisseur Alfred Hitchcock aus dem Joer 1940. 
## Ëm wat geet et am Film?
Just virum Krich gëtt en US-amerikanesche Journalist an Europa geschéckt fir do déi politesch Situatioun z'analyséieren…
## Cameo-Optrëtt vum Hitchcock
Den Hitchcock ass zu London ze gesinn, wou hien als Passant eng Zeitung liest.

## Um Spaweck
* De Film op Criterion
Markusbierg

De **Markusbierg** ass e Wéngertsbierg an eng bekannt Wäilag zu Schengen.

No dem zimmlech strenge Wanter 1928/29 waren déi meescht Riewen zu Schengen net méi ze retten. Aus der Nout eraus gouf e Verbond gegrënnt, dee beschloss hat, d'Wäibaugebitt ronderëm Schengen komplett nei ze strukturéieren an d'Produktioun konsequent op Qualitéitswäin ëmzestellen. Net manner wéi 85 Wënzer vu Schengen hu sech am Joer 1933 fräiwëlleg zesumme gedoen, fir den néidege Remembrement z’organiséieren. Duerch d'Zesummeleeë vu villen, meeschtens klenge Lagen, gouf um Enn en 20 Hektar grousst eenheetlecht Areal geschaf. De Markusbierg war 1936 deemno den éischte Wéngertsbierg zu Lëtzebuerg op deem, am Kader vun engem Remembrement, kleng Wéngerten zu méi groussen zesummegeluecht goufen.

Den 13. September 1936 gouf dat neit Areal am Kader vun enger Feierstonn ënner de Schutz vum hellege Markus gestallt. Bei där Geleeënheet krut de Bierg säin Numm. Zanterhier steet och déi vum Claus Cito geschafe Statu vum hellege Markus um *Markustuerm* (och nach *Markushaischen*).

Beim Markustuerm, dee fréier och als Juegdhaus gebraucht gouf, handelt et sech am Fong ëm e Wiertuerm aus dem Mëttelalter. Wéini datt e genee gebaut gouf, ass net bekannt.

2015 an 2016 gouf de Markustuerm bausse renovéiert an d'Statu restauréiert. D'Aweiung war den 2. Juni 2017.

## Den Numm
Iwwer d'Origine vum Numm Markusbierg sinn d'Meenunge gedeelt. Den Numm kéim entweeder vum Evangelist Markus, zu deem bei Wiederen a Knëppelsteng gebiet gëtt fir Schued op der Gewan ze verhënneren. Oder awer de Wéngertsbierg wier nom Markus Collart genannt, deem zu där Zäit d'Schengener Schlass an och déi meeschte Wéngerten um Markusbierg gehéiert hunn, an deen och den Tuerm opriichte gelooss huet.

## Den Tunnel Markusbierg
Den Tunnel Markusbierg, duerch deen d'Autobunn A13 féiert, läit nordwestlech vum Markusbierg a leeft also net, wéi den Numm et seet, duerch de Markusbierg. Beim Bau vun der Autobunn hunn d'Ponts et Chaussées e bekannten Numm fir den Tunnel gesicht an agefouert.

## Literatur
* (SMH), 2015. *Schlossherr Markus oder Heiliger Markus. Der "Markusberg" oder die Suche nach dem Namensgeber.* Luxemburger Wort vum 14. Januar 2015, S. 28

## Um Spaweck
*
*De Markusbierg op der Websäit vum Office national du remembrement
* Nadine Schartz, Markusberg Schengen: Neuanfang vor 80 Jahren op wort.lu den 13. September 2016
Prohibitioun

**Prohibitioun** (vum lat.: *prohibere* "verhënneren") ass d'gesetzlech Verbuet vu bestëmmten Drogen. Gemenkerhand gëtt de Begrëff virun allem op de Verbuet vun der Produktioun, dem Verkaf an/oder der Consommatioun vun Alkohol bezunn.

Och wann den Alkohol a ville Länner verbuede war (z.&nbsp;B. an Norwegen 1916–1927, a Finnland 1919–1932 oder op de Färöer 1907–1992) oder ass (notamment an de Golfstaaten), gëtt den Ausdrock "Prohibitioun" (*prohibition*) virun allem mat de Vereenegte Staaten a Verbindung bruecht.

Do war de des Verkaf, d'Produktioun an den Transport vun alkoholeschem Gedrénks duerch dat 18. Amendement zu der Verfassung vun de Vereenegte Staaten, bekannt als *Volstead Act* oder *National Prohibition Act*, vum 16. Januar 1920 bis de 5.&nbsp;Dezember 1933 verbueden. Vun Ufank u gouf wéineg gemaach, fir d'Gesetz duerchzesetzen. D'Zuel vun illegalen Distillerien, Brauereien an "heemleche" Bistroe goung rasant an d'Luucht, an och wann de globalen Alkoholkonsum liicht erofgoung, sou waren déi negativ Auswierkunge vun der Prohibitioun dach considerabel. Besonnesch d'organiséiert Kriminalitéit (am bekanntsten ass dem Al Capone seng Band zu Chicago) huet enorm dovu profitéiert fir e lukrative Commerce opzebauen an hir Muecht ze stäerken.

D'18. Verfassungs-Amendement gouf duerch dat 21. nees opgehuewen.

## Literatur
* John Kobler: *Ardent Spirits: The Rise and Fall of Prohibition*. Putnam, New York 1973.
* Thomas Welskopp: *Amerikas große Ernüchterung. Eine Kulturgeschichte der Prohibition*. Verlag Ferdinand Schöningh, Paderborn 2010, ISBN 978-3-506-77026-4.
## Um Spaweck
CubeSat

**CubeSat** ass en internationale Programm deen 1999 vun der Stanford University a vun der California Polytechnic State University initiéiert gouf a mat deem ee käschtegënschteg Klengsatellitten an eng Ëmlafbunn brénge kann.

## Spezifikatioun
Dofir gouf e standardiséiert Format gemaach, deem déi Satellitten entsprieche mussen: Si hunn an der Standardform (1U von (U = unit) fir *eng Eenheet*) Ofmiessunge vun 10&nbsp;cm&nbsp;×&nbsp;10&nbsp;cm&nbsp;×&nbsp;10&nbsp;cm an e Gewiicht vu maximal 1,33&nbsp;kg. D'Satellitte ginn an enger spezieller Startvirriichtung (Poly Picosatellite Orbital Deployer oder P-POD), déi dräi CubeSats ophuele kann, als Sekundärnotzlascht bei Satellittestarte matgeholl. Ausserdeem gouf vum japaneschen Titech eng Startvirriichtung fir eenzel CubeSaten entwéckelt.

Als Vergréisserung vum CubeSat-Format sinn och duebel (2U, 20&nbsp;cm&nbsp;×&nbsp;10&nbsp;cm&nbsp;×&nbsp;10&nbsp;cm, 2&nbsp;kg) an dräifach (3U, 30&nbsp;cm&nbsp;×&nbsp;10&nbsp;cm&nbsp;×&nbsp;10&nbsp;cm, 3&nbsp;kg) CubeSate méiglech.

## Kuckt och

* Lëscht mat Cubesat-Satellitten
* Amateurfunksatellit

## Um Spaweck

*  CubeSat-Homepage
*  Lëscht mat CubeSat-Missiounen
*  eoPortal
AAU CubeSat

Den **AAU CubeSat** ass en däneschen Amateurfunksatellit.

## Opbau a Missioun
Den AAU CubeSat gouf vu Studente vum Ålborg Universitetscenter entwéckelt a gebaut. Et ass e Picosatellit a gouf no der CubeSat-Architektur gebaut. E besteet aus enger Cubesateenheet (1U). De Satellit huet der Ausbildung vu Studenten an dem Betrib vun enger CMOS-Digitalkamera iwwer Amateurfunk gedéngt.

E gouf den 30. Juni 2003 mat enger russescher Rockot-Rakéit als Sekundärnotzlaascht vu Plessezk aus an eng niddreg Äerdëmlafbunn gestart.

Seng COSPAR-Bezeechnung ass 2003-031G.

## Literatur
* Lars Alminde, Morten Bisgaard, Dennis Vinther, Tor Viscor, Kasper Østergard: *Educational value and lessons learned from the AAU-CubeSat project.* In: Proceedings of International Conference on Recent Advances in Space Technologies, 2003, Seiten 57–62. ISBN 0-7803-8142-4 (online)

## Kuckt och

## Um Spaweck
*  Offiziell Websäit
Felipe II. vu Spuenien

De **Felipe II.**, gebuer den 21. Mee 1527 am Palais Pimentel zu Valladolid, a gestuerwen den 13. September 1598 am Palais El Escorial bei Madrid, war vum 16. Januar 1556 bis zu sengem Doud Kinnek vu Spuenien an domat och Herrscher iwwer déi amerikanesch Kolonien, d'Spuenesch Nidderlanden, d'Franche-Comté, d'Kinnekräich vun den Zwéi Sizilien, d'Kinnekräich Sardinien an d'Herzogtum Mailand. 1580 gouf hien als *Felipe&nbsp;I.* zousätzlech Kinnek vu Portugal.

Hie war den eelsten an eenzege legitimme Jong vum Karel&nbsp;V. (Carlos&nbsp;I. vu Spuenien) an der Isabela vu Portugal.

De Philippe II., deen duerch an duerch als Spuenier an als Katholik erzu gi war, huet seng Gebidder zentralistesch an absolutistesch regéiert, respektiv vu Gouverneuren oder Statthalter an deem Geescht verwalte gelooss. Hien huet iwwerall versicht, déi bestoend Autonomien anzegrenzen oder ofzeschafen, an en huet all déi, déi net streng kathoulesch ware, fanatesch verfollege gelooss.

An de Spueneschen Nidderlanden, déi gewinnt waren, sech um Niveau vun de jeeweilege Provënzen zimmlech selwer ze verwalten a wou sech deemools d'Reformatioun, a Form vum Calvinismus, besonnesch am nërdlechen Deel breetgemaach huet, koum et zum Opstand.

Ënner dem Philippe II. huet Spuenie weiderhi Kolonien ergaddert, z.&nbsp;B. déi no him genannt Inselgrupp, d'Philippinnen.

Wéi seng Duechter Isabella sech 1598 mam Äerzherzog Albert VII. bestuet huet, huet de Felipe hir d'Nidderlanden iwwerdroen. Well d'Koppel keng Kanner krut, ass den Territoire 1621 nees un d'spuenesch Kroun zeréckgefall.

## Fraen a Kanner
De Felipe war véiermol bestuet:
# ∞ 1543 Infantin Maria vu Portugal, Duechter vum portugisesche Kinnek João &nbsp;III. a senger Fra, der Infantin Catalina vu Kastilien;
#* Karl de Austria, genannt *[[Don Carlos]]* (* 8. Juli 1545; † 24. Juli 1568), Fürst vun Asturien;
# ∞ 1554 Kinnigin Mary&nbsp;I. ''déi Kathoulesch'' vun England, Duechter vum englesche Kinnek Henry&nbsp;VIII. senger éischter Fra, der Infantin Catalina vun Aragón;
# ∞ 1560 Prinzessin Elisabeth vu Valois, Duechter vum franséische Kinnek Henri&nbsp;II. a senger Fra, der Prinzessin Catherine de Médicis
#* Isabella Clara Eugenia (* 12. August 1566; † 1. Dezember 1633) ∞ mam Äerzherzog Albrecht VII. vun Éisträich
#* Catalina Micaela (* 10. Oktober 1567; † 6. November 1597) ∞ mam Charles Emanuel I. vun der Savoie
# ∞ 1570 Äerzherzogin Anna vun Éisträich, Duechter vum réimesch-däitsche Keeser Maximilian II. a senger Fra, der Infantin Maria vu Spuenien.
#* Ferdinand (* 4. Dezember 1571; † 18. Oktober 1578)
#* Karl (Carlos) Laurentius (* 12. August 1573; † 30. Juni 1575)
#* Diego vun Éisträich (* 12. Juli 1575; † 21. November 1582)
#* Felipe III. (* 14. Abrëll 1578; † 31. Mäerz 1621), Kinnek vu Spuenien
#* Maria (* 14. Februar 1580; † 5. August 1583)

## Éierung
Fir un de Philippe II. z'erënneren, gouf an der Uewerstad vun der Stad Lëtzebuerg eng Strooss no him genannt: d*'[[Rue Philippe-II|Rue Philippe II.]] *leeft vun der Groussgaass bis op de Boulevard Roosevelt.

## Um Spaweck