open-index/open-wikipedia-markdown huggingface dataset:
Zine el-Abidine Ben Ali

De **Zine el-Abidine Ben Ali** (Arabesch: زين العابدين بن علي), gebuer den 3.&nbsp;September 1936 zu Sousse, a gestuerwen den 19. September 2019 zu Dschidda a Saudi-Arabien, war en tuneesesche fréieren Offizéier a Politiker (RCD) a vun 1987 bis 2011 President vun der Tuneesescher Republik.

De Ben Ali war ufanks Chef vum Sécherheetsdéngscht an dono Inneminister. 2. Oktober 1987 gouf hien zum Premierminister ernannt. Kuerz drop huet hien de Staatspresident Habib Bourguiba als senil erkläre gelooss an huet selwer de 7. November 1987 dat Amt iwwerholl.

Hien huet ufanks verschidde Reformen duerch- oder virugefouert. Säin autokratesche Stil – ë.&nbsp;a. huet hie Wale gefälscht, d'Oppositioun ënnerdréckt a sech a seng Famill duerch d'Kontroll vu ganze Wirtschaftssecteuren an op Käschte vun der Staatskeess ëm Honnerte vu Millioune beräichert – huet schlussendlech zu engem Volleksopstand gefouert an hien ass de 14.&nbsp;Januar 2011 mat senger Famill a Saudiarabie geflücht.

2011 gouf zu Tunis e Prozess géint de Zine el-Abidine Ben Ali a seng Fra Leila Trabelsi gefouert; si goufen, par contumace, zu 35 Joer Prisong a Strofen a Milliounenhéicht veruerdeelt. Vum geklaute Volleksverméige konnte just kleng Brochdeeler séchergestallt ginn.

## Literatur
* Bechir Turki: Ben Ali: *le ripou.* Sotepa Graphique, 2011, ISBN 978-9973-02-249-3.
* Nicolas Beau, Caherine Graciet: *La régente de Carthage. Main basse sur la Tunisie.* Editions La Découverte, 2009, ISBN 2-7071-5262-5.

## Um Spaweck
Treverer

D**'Treverer** oder **Trevirer** (laténgesch: *Treveri*, gallesch: *Treviri, Treveri*) waren e Volleksstamm vun de Kelten an Nordostgallien mat Kontakter op der rietser Säit vum Rhäin. Dem Tacitus no hätten d'Treverer probéiert, sech vun den anere Gallier ofzegrenzen, andeems se hir Originnen op germanesch Wuerzelen zeréckgefouert hätten.

Hiren Territoire goung, dem *[[De bello Gallico]]* vum Gaius Iulius Caesar no, vum Rhäin bis zum Land vun de Remer. Am Westen huet d'Meuse d'Grenz gemaach. De Vinxtbach war déi nërdlech Grenz, op der anerer Säit hunn d'Eburonen an Condruser gewunnt, si ware *clientes* vun den Treverer. Den Caesar huet a sengem Buch keng befestegt Plaz (Oppidum) resp. Haaptuertschaft vun den Treverer ernimmt. Augusta Treverorum ("Stad vum Augustus am Land vun den Treverer", dat haitegt Tréier), ass eréischt zu provënzialréimescher Zäit als Haaptstad vun den Treverer opkomm.

## Liewensweis
D'Treverer hunn hir Haiser aus Leem a geflechtem Material, op der Grondlag vun enger hëlzener Konstruktioun, gebaut. Déi hunn eng bis zwou Generatioune laang gehalen. Si hunn entweeder op eenzelen Häff oder a klengen Dierfer gelieft. An der Spéit-Latènezäit gouf et eng ganz Partie befestegt Héichtesiidlungen a fënnef Oppida: de Martberg op der ënneschter Musel, Wallenduerf op der Sauer, Otzenhausen am Honsréck, Kastel bei der Saar an den Tëtelbierg am Südweste vu Lëtzebuerg. *Augusta Treverorum* huet seng Bedeitung eréischt kritt, wéi d'Réimer an Nordostgallien hir Provënzen etabléiert hunn. Wat Tréier méi dichteg gouf, wat déi aner Oppida u Bedeitung verluer hunn.

Den Caesar huet ausserdeem d'Reiderei vun den Treverer an *De bello Gallico* besonnesch ernimmt.

## Kultur an Ekonomie

D'Treverer haten dräi sozial Klassen: den Adel, dat einfacht Vollek, an d'Ambacten (Sklaven). Si hu mat Sue bezuelt, an et gouf spezialiséiert Handwierker fir verschidde Fäegkeeten. D'Oppida, déi befestegt Stied, hunn als Handwierks- an Handelszentren eng wichteg Roll an der Spéit-Latènezäit gespillt. Et gouf scho virun de Réimer iwwerregionalen Handel, och mam Mëttelmierraum.

## Relioun
D'Treverer ware Polytheisten an hate warscheinlech en änleche Glawe wéi déi aner keltesche Stämm. No der réimescher Eruewerung goufe vill vun hire Gëtter deene réimesche gläichgesat oder mat hinne verbonnen. Hir Stammesgëtter waren de Mars Lenus an den Ancamna, de Mercurius an d'Rosmerta, de Iupiter Optimus Maximus, den Apollon (Grannus) an d'Sirona, den Intarabus an d'Minerva. Do derbäi kommen d'Epona, d'Inciona, de Veraudunus, d'Ritona an d'Xulsigiae.

## Quell
* Caesar, *De bello Gallico* I 37; II 24; III 11; IV 6, 10; V 2-4, 24, 47, 53, 55, 58; VI 2, 3, 5-9, 29, 32, 44; VII 63.

## Literatur
* Rheinisches Landesmuseum Trier: *Trier. Augustusstadt der Treverer.* Philipp von Zabern, Mainz 1984, ISBN 3-8053-0792-6.
* Wolfgang Binsfeld: *Zum Namen der Treverer und der Stadt Trier.* In: *Trierer Zeitschrift* 33, 1970, S. 35 ff.
* Marcello Ghetta: *Spätantikes Heidentum. Trier und das Trevererland.* Kliomedia, Trier 2008, ISBN 978-3-89890-119-2.
* Edith Mary Wightman: *Roman Trier and the Treveri.* Rupert Hart-Davis, London 1970, ISBN 0-246-63980-6.
Beeler (Baach)

D**'Beeler** oder **Beelerbaach** (frz.: *Beler*) ass eng franséisch Baach um Territoire vun de Gemenge Rédange an Däitsch-Oth (*Audun-le-Tiche*), am Museldepartement. Se ass e lénksen Niewefloss vun der Uelzecht a gehéiert domat zum Anzuchsgebitt vun der Sauer an der Musel an doriwwer eraus zum Baseng vum Rhäin.

Si huet hiren Urspronk an zwou klenge Baachen, déi um Fouss vum Loutrenger Plateau hir Quell hunn, an déi dann ëstlech vun der Uertschaft Rédange, op der Héicht vun der Rue d'Esch-sur-Alzette, zesummelafen a vun do un als *Beler* op de franséische Kaarte verzeechent ass. Si leeft dann an ëstlecher Richtung duerch d'Floueren *Homecht* a *Beler*, ënnert der nei gebauter D616 erduerch, fir dann, um Territoire vun der Gemeng Audun-le-Tiche, tëscht Schlakentippe vun der fréierer Arbed Terres-Rouges erduerch, op der Héicht vu Killweieren, direkt op der Grenz mat Lëtzebuerg, an d'Uelzecht ze lafen.
Diokletian

Den **Diokletian** (lat.: *Diocles*, gr.: *Διοκλῆς*), mam ganzen Numm **Gaius Aurelius Valerius Diocletianus**, gebuer tëscht 236 an 245 zu Dalmatia, a gestuerwen ëm 312 zu Spalatum, war vun 284 bis 305 réimesche Keeser. Mat him gouf déi Diokletianesch Ära agelaut.

Den Diokletian huet Reformen duerchgezunn, déi gehollef hunn, datt d'Réimescht Räich seng Kris am 3. Joerhonnert fir zeguttst iwwerwonnen huet an d'Zäit vun den Zaldotekeeser op en Enn goung. Déi wichtegst Reforme waren an der Administratioun, dorënner der iwwer d'Organisatioun vun de Provënzen. Den Diokletian huet d'Herrschaftsmodell vun der Tetrarchie agefouert. Sou konnt verhënnert ginn, datt et Sträit tëscht Usurpatore kéim. Dësen hat awer nëmme sou laang Bestand, wéi e gelieft huet. Seng Reformen an der Verwaltung hunn dogéint bis un d'Enn vun der Spéitantiquitéit bestanen.

Traditionell gëtt dem Diokletian seng Regierungszäit als Zesur ugesinn, wou d'Epoch vum Prinzipat ophält an d'Spéitantiquitéit ufänkt.

## Literatur
* Timothy D. Barnes: *The New Empire of Diocletian and Constantine.* Harvard University Press, Cambridge/MA-London 1982, ISBN 0-674-61126-8.
* Alan K. Bowman: *Diocletian and the first tetrarchy, A. D. 284–305*. In: Alan K. Bowman u.&nbsp;a. (Hrsg.): *The Cambridge Ancient History 12. The Crisis of Empire, AD 193–337*. Cambridge 2005, ISBN 0-521-30199-8, S.&nbsp;67ff.
* Alexander Demandt, Andreas Goltz, Heinrich Schlange-Schöningen (Hrsg.): *Diokletian und die Tetrarchie. Aspekte einer Zeitenwende*. Berlin u.&nbsp;a. 2004, ISBN 3-11-018230-0. 
* Frank Kolb: *Diokletian und die Erste Tetrarchie. Improvisation oder Experiment in der Organisation monarchischer Herrschaft?*. Berlin/New York 1987.
* Wolfgang Kuhoff: *Diokletian und die Epoche der Tetrarchie. Das römische Reich zwischen Krisenbewältigung und Neuaufbau (284–313 n. Chr.)*. Frankfurt am Main 2001, ISBN 3-631-36792-9. 
* William Seston: *Dioclétien et la tétrarchie 1. Guerres et reformes (284-300)*. Boccard, Paris 1946. 
* Stephen Williams: *Diocletian and the Roman Recovery*. Routledge, New York 1985.

## Um Spaweck
Christiane Rausch

D**'Christiane Rausch**, bestuet **Brassel-Rausch**, gebuer ëm 1958, ass eng lëtzebuergesch Theater- a Filmschauspillerin, Regisseurin, Enseignante a Politikerin.

No hirer Première am Escher Jongelycée ass si op d'Uni gaangen an huet zéng Joer laang am Ausland gelieft. Si ass duerch en Zoufall, fir eng Roll, nees op Lëtzebuerg zeréckkomm wou si ëmmer erëm Rollen ugebuede krut, ouni datt si d'Schauspillerei geléiert hat.

## Politik
D'Christiane Rausch ass zanter de Gemengewalen 2017 fir Déi Gréng am Déifferdenger Gemengerot an huet do e puer Méint am Schäfferot d'Laura Pregno ersat..

Den 9. Oktober 2019 gouf si, nom Récktrëtt vum Roberto Traversini, zu der neier Buergermeeschtesch vun Déifferdeng gewielt. Si gouf de 25. Oktober 2019 vereedegt.

D'Christiane Rausch ass och Presidentin vun déi Gréng Déifferdeng.

Si wunnt zanter 1988 an der Gemeng Déifferdeng, ass bestuet an huet zwee Kanner.

## Filmographie

* *[[Little Duke]]* - (2023) - Regie: Andy Bausch 
* Pachamama, 2018
* Rusty Boys, 2017
* Streik! (Documentaire), 2016
* Mammejong, 2015
* Die Erfindung der Liebe, 2013
* D'Fifties zu Lëtzebuerg (Documentaire), 2013
* Tabu - Es ist die Seele ein Fremdes auf Erden, 2011
* Trouble No More, 2010
* Nuits d'Arabie, 2007
* Perl oder Pica, 2006
* Le club des chômeurs, 2003
* Black Dju, 1996
* Three Shake-a-leg Steps to Heaven, 1993


### Kuerzfilmer
*The Heat Wave, 2015
*Roxy, 2015

### Tëlee-Serien
*Ready Set Action (Documentaire), 2018

### Theaterstécker (Auswiel)

* Guy Rewenig, Déi bescht Manéier, aus der Landschaft ze verschwannen, 2018
* Guy Rewenig, Déi si jo mëll, 2018
* Guy Rewenig, Comment blanchir les bêtes noires sans les faire rougir, 2017
* Eugène Ionesco, Rhinocéros (Regie: Frank Hoffmann), 2016
* Guy Rewenig, Zuppermänner, 2015/2016
* Saverio La Ruina, La Vortement, 2011
* Sam Shepard, True West, 2008
* William Shakespeare, Hamlet (Regie: Frank Hoffmann), 2005
* Thomas Bernhard, Der Theatermacher (Regie: Frank Hoffmann), 2003
* Heinrich von Kleist, Der zerbrochende Krug (Regie: Frank Hoffmann), 2002
* Carlo Goldoni, Der Diener zweier Herren (Regie: Hansgünther Heyme), 2001
* Guy Rewenig, Matzen am Wanter brennt en Äisbierg, 1984


## Kuckt och
*Lëscht vu lëtzebuergesche Schauspiller a Schauspillerinnen

## Um Spaweck
* an op CNA, der Websäit vum Centre national de l'audiovisuel
* Valerija Berdi, Christiane Rausch - e Portrait (Audio) op 100komma7.lu, fir d'lescht gekuckt den 19. Mäerz 2019
All I Desire

**All I Desire** ass en US-amerikanesche Film vum Douglas Sirk aus dem Joer 1953 no engem Roman vun der Carol Ryrie Brink.

## Ëm wat geet et am Film?
Am Joer 1900 huet d'Naomi Murdoch hir Famill verlooss fir am Theater Karriär ze maachen…

## Um Spaweck
Greta Thunberg

D**'Greta Tintin Eleonora Ernman Thunberg**, gebuer den 3. Januar 2003 zu Stockholm, ass eng schweedesch Klimaschutzaktivistin. Hiren Asaz fir eng konsequent Klimapolitik fënnt weltwäit Unerkennung. Dee vun hir initiéierte "Schoulstreik fir d'Klima" ass an der Tëschenzäit zur globaler Beweegung "Fridays for Future" (FFF) ugewuess. Mat dem Schoulstreik wëll si erreechen, datt Schweden d'Klimaofkommes vu Paräis anhält.

D'Greta Thunberg ass eng Representantin vun der internationaler Klimaschutzbeweegung. Si gouf vum amerikanesche Magasinn *[[Time]]* an d'Lëscht vun de 25 aflossräichsten Teenager vum Joer 2018 an an d'Lëscht vun den 100 aflossräichste Perséinlechkeete vum Joer 2019 opgeholl. Am Joer 2019 gouf si mam Alternativen Nobelpräis ausgezeechent. Hiert Beispill weist, datt all Mënsch d'Muecht huet, eppes ze veränneren, sou d'Begrënnung vun der Jury. Si huet och der politescher Fuerderung no Klimaschutzmoossname weltwäit Gehéier verschaaft an d'Mënschen an ënnerschiddleche Liewensberäicher derzou ermontert, politesch Moossname fir de Klimaschutz ze fuerderen.

## Liewen
D'Greta Thunberg ass dat eelst vun den zwee Meedercher vun der Operesängerin Malena Ernman a vum Schauspiller Svante Thunberg. Hire Grousspapp ass de Schauspiller Olof Thunberg (* 1925). No enger depressiver Phas gouf bei hir d'Asperger-Syndrom diagnostizéiert. Hiren Engagement fir de Klimaschutz huet domat ugefaangen, am Haus d'Luuchten auszemaache fir Energie ze spueren. Spéider huet si beschloss, net méi ze fléien a sech vegan z'ernieren, a si huet och hir Famill dovun iwwerzeegt.

Am Mee 2018 krut déi deemools fofzéngjäereg Thunberg e Präis bei engem Schreifconcours zur Ëmweltpolitik, dee vum *[[Svenska Dagbladet]]* initiéiert gouf. Duerch d'Verëffentlechung vun hirem Bäitrag si Kontakter zu verschiddene Leit entstanen, déi se zu hirem Engagement inspiréiert hunn. Kuerz drop huet si sech aktiv an der Ëffentlechkeet fir de Klimaschutz agesat. Géigeniwwer *[[The New Yorker]]* erkläert si: „Ech gesinn d'Welt e bësschen anescht, aus enger anerer Perspektiv. Ech hunn e besonneschen Interessi. Et ass ganz verbreet, datt Mënschen am Autismus-Spektrum e besonneschen Interessi hunn." Géigeniwwer dem *[[Zweites Deutsches Fernsehen|ZDF]]* huet si gemengt: „An ech hunn et net gär wa Mënschen dat eent soen an dat anert maachen.“ Zesumme mat hirem Papp an hirer méi jonker Schwëster huet si um Buch *Scener ur hjärtat* ("Zeenen aus dem Häerzen") vun hirer Mamm Malena Ernman matgeschafft, dat 2018 erauskoum.

Am Schouljoer 2018/19 war si am Ofschlossjoer vun der 9-järeger Grondschoul, déi si trotz hirem Schoulstreik mat exzellenter Bewäertung ofgeschloss huet. Den 31.&nbsp;Mee 2019 hat si um Rand vun der Demonstratioun zu Wien ugekënnegt, no dem Ofschloss d'Schoul fir e Joer auszesetzen (*Gap Year*), well si de Klimaaktivismus an de Schoulbesuch net gläichzäiteg maache kéint. Eng Schoulflicht gëllt fir si net méi well déi a Schweden no néng Joer eriwwer ass. Vum Schouljoer 2020/21 u wëll d'Greta Thunberg laut eegenen Donnéeën an e Lycée goen.

## Um Spaweck
Dallol

Den **Dallol** ass e Vulkangebitt an eent vun den aussergewéinlechste Geothermalgebidder op der Äerd. E läit an der Danakil-Depression am Nordoste vun Ethiopien, no bei der Grenz mat Eritrea.

1926 koum et do zu enger phreatescher Explosioun bei där en 30&nbsp;m breede Krater entstanen ass. Zanterhir ass d'Aktivitéit op eng grouss Zuel vu gliddege Salzwaasserquelle limitéiert. Dat ganzt 4&nbsp;km² grousst Vulkangebitt erhieft sech eng ronn 30&nbsp;m aus enger flaacher Salzgéigend, déi 120&nbsp;m ënner dem Mieresspijel läit. Gliddegt Grondwaasser, dat duerch 1000&nbsp;m déck Salz- an Anhydritschichten eropgedréckt gëtt, féiert Mineraler mat sech, déi op der Uewerfläch ofgelagert ginn. Dobäi entstinn déi konterbossegst Formen, déi deelweis u Korallestäck oder Hornitoen erënnern. Wéinst dem Schwiewelgehalt a verschiddene Kaliumsalzer kréie se hir charakteristesch wäiss, giel a rout Faarf.

D'Waasser, dat erauskënnt huet 70&nbsp;°C an e pH-Wäert vu manner wéi 1, d.&nbsp;h. et ass extreem sauer.

Op der Südwestsäit vum Dallol fënnt een déi sougenannt Salz-Canyons: bis zu 40&nbsp;m héich Sailen, déi duerh d'Erosioun geformt goufen.

D'Magma läit 3000 bis 4000 Meter ënner der Uewerfläch.

Am Dallol goufe mat 34,7&nbsp;°C déi héchst Joresmoyenne-Temperaturen op der Äerd gemooss. Et reent praktesch ni do.

D'Wurt *Dallol* heescht an der Afar-Sprooch *Opléisung*.

## Galerie

ET Afar asv2018-01 img52 Dallol.jpg|Vue vum Dallol erof an de Salzdall
ET Afar asv2018-01 img55 Dallol.jpg|Salz-Canyons
ET Afar asv2018-01 img36 Dallol.jpg|Formatioun aus Schwiewel a Salz
ET Afar asv2018-01 img29 Dallol.jpg|Vulkanesch Landschaft
ET Afar asv2018-01 img43 Dallol.jpg|Schwiewelhaltegen Dëmpel


## Um Spaweck

* Dallol op photovolcanica.com 
* Reesreportage a Fotoen op xflow.eu
* Dallol op vulkanfaszination.de
Traffic Light Tree

Den **Traffic Light Tree** ("Verkéiersluuchtebam") ass ee Konschtwierk aus dem Joer 1998, vum franséische Sculpteur Pierre Vivant. Et steet haut um Rond-Point vum Trafalgar Way zu London am moderne Quartier Canary Wharf. Ursprénglech stoung et 1,1&nbsp;km weider westlech um Rond-point Westferry Circus, ass dunn awer Enn 2013 op déi haiteg Positioun geplënnert ginn. Et ersetzt do eng Platan déi op deem Rond-Point agaangen ass.

Et ass e Konschtwierk op engem ongeféier aacht Meter héijen, grénge Luuchtepotto mat am Ganze 75 Luuchtegruppen. No Ausso vum Kënschtler Pierre Vivant reflektéiert d'Skulptur d'Zesummespill vun de Finanzaktivitéiten an dem Verkéier zu London, déi ni zur Rou kommen, mat de Beem an der Natur ronderëm.

## Um Spaweck
Lost in the 80s

***Lost in the 80s*** ass e lëtzebuergeschen Documentaire vum Andy Bausch.

En ass den 9. Oktober 2019 an de Kinoen ugelaf.

## Ëm wat geet et am Film?

De Film retracéiert, unhand vun Interviewen an Dokumenter (ë.&nbsp;a. Zeitungsartikelen, Ausschnëtter aus Filmer an Televisiounsreportagen), an nogespillten Zeenen, anekdotesch d'Zäit vun den 1980er Joren zu Lëtzebuerg.

Thematiséiert ginn ë.&nbsp;a. d'Hochzäit vum Ierfgroussherzog Henri vu Lëtzebuerg mat der Maria Teresa Mestre, "de" Bommeleeër, d'Stolkris an de Wuesstem vun der Finazplaz, d'Katastroph vun Tschernobyl an d'Protester géint de Bau vum Atomkraaftwierk Cattenom, d'Enstoe vun der Gréng Alternativer Partei, d'Waldbëlleger Affär, de Besuch vum Poopst Jean-Paul II. zu Lëtzebuerg, den éischten Astra-Satellit, déi éischt Spillfilmer op Lëtzebuergesch, d'Entstoe vun der Kulturfabrik, d'Musek an d'Videoclippe vun deemools, d'Lëtzebuergesch als *Nationalsprooch* a Sprooch vu moderner Literatur, ...

Musek vu follgende Gruppen ass am Film ze héieren: Killing Joke, Rita Mitsouko, Plastic Bertrand, Nazz Nazz, Djuju, Echo & Bunnymen, Lou & The Hollywood Bananas, Hermann Brood an Vun Tuten a Blosen.

## Produktioun
D'Produktioun vum Film gouf vum Lëtzebuerger Filmfong mat 25.000 Euro fir d'Entwéckele vum Dréibuch a mat 270.000 Euro fir d'Produktioun vum Film ënnerstëtzt.

## Kritik

Marc Thill, Luxemburger Wort:
*Filmisch perfekt ins Licht gerückt sind die Interviews der Zeitzeugen, doch geben diese Schwarz-Weiß-Aufnahmen dem Film ein gewisses Pathos, etwas Verklärendes, eine Erhabenheit, die am Ende übertrieben wirkt. [...] Erfrischend kommen dabei die nachträglich animierten Karikaturen von Guy W. Stoos rüber und werden dem Vintage- und Retrolook des Films gerecht. Mit Pressefotos, die in bewegte Bilder übergehen, baut Bausch ebenfalls spannende und unterhaltsame Übergänge von einem Themenfeld zu einem ganz anderen. Etwas mühsam sind allerdings die nachgespielten Szenen.*

Michael Reinertz, Luxembourg Times:
*A documentary poised to dive into the social issues of the decade, such as the economic changeover and its effect on an entire generation of working-class Luxembourgers, Lost in the 80s chooses instead to jump head first into the shallow end and, predictably, falls flat on its face. Watching this film means watching an invaluable collection of archival footage and eye-opening interviews on a pivotal decade in Luxembourg's history - but nothing more than that.*

## Kuckt och
* Lëscht vu lëtzebuergesche Filmer

## Um Spaweck
* Fiche an Trailer bei ptd.lu
* Fiche op filmfund.lu
Crack in the World

**Crack in the World** ass en US-amerikanesche Film vum Andrew Marton aus dem Joer 1965.

## Ëm wat geet et am Film?
Wëssenschaftler versichen déif an d'Äerdkuuscht ze buere fir do nei Energien ze fannen…

## Um Spaweck
Janette Scott

D**'Janette Scott**, gebuer als *Thora Janette Scott* de 14. Dezember 1938 zu Morecambe an England, ass eng englesch Schauspillerin.

## Filmographie
### Kino
* 1942: *[[Went the Day Well?]]* - Regie: Alberto Cavalcanti - Haaptacteuren: Leslie Banks, Valerie Taylor
* 1943: *[[The Lamp Still Burns]]* - Regie: Maurice Elvey - Haaptacteuren: Rosamund John, Stewart Granger
* 1944: *[[Two Thousand Women]]* - Regie: Frank Launder - Haaptacteuren: Phyllis Calvert, Flora Robson
* 1944: *[[Medal for the General]]* - Regie: Maurice Elvey - Haaptacteuren: Godfrey Tearle, Jeanne De Casalis
* 1949: *[[Conspirator]]* - Regie: Victor Saville - Haaptacteuren: Robert Taylor, Elizabeth Taylor
* 1950: *[[No Place for Jennifer]]* - Regie: Henry Cass - Haaptacteuren: Leo Genn, Rosamund John
* 1951: *[[The Galloping Major]]* - Regie: Henry Cornelius - Haaptacteuren: Basil Radford, Jimmy Hanley
* 1951: *[[No Highway in the Sky]]* - Regie: Henry Koster - Haaptacteuren: James Stewart, Marlene Dietrich
* 1952: *[[The Magic Box]]* - Regie: John Boulting - Haaptacteuren: Margaret Johnston, Maria Schell
* 1953: *[[Background]]* - Regie: Daniel Birt - Haaptacteuren: Valerie Hobson, Philip Friend
* 1955: *[[As Long as They’re Happy]]* - Regie: J. Lee Thompson - Haaptacteuren: Jack Buchanan, Brenda de Banzie
* 1956: *[[Helen of Troy]]* - Regie: Robert Wise - Haaptacteuren: Rossana Podestà, Jacques Sernas
* 1956: *[[Now and Forever]]* - Regie: Mario Zampi - Haaptacteuren: Vernon Gray, Kay Walsh
* 1957: *[[The Good Companions]]* - Regie: J. Lee Thompson - Haaptacteuren: Eric Portman, Hugh Griffith
* 1958: *[[Happy is the Bride]]* - Regie: Roy Boulting - Haaptacteuren: Ian Carmichael, Cecil Parker
* 1959: *[[The Devil's Disciple]]* - Regie: Guy Hamilton - Haaptacteuren: Burt Lancaster, Kirk Douglas
* 1959: *[[The Lady Is a Square]]* - Regie: Herbert Wilcox - Haaptacteuren: Anna Neagle, Frankie Vaughan
* 1960: *[[School for Scoundrels]]* - Regie: Robert Hamer - Haaptacteuren: Ian Carmichael, Terry-Thomas
* 1961: *[[Double Bunk]]* - Regie: C.M. Pennington-Richards - Haaptacteuren: Ian Carmichael, Liz Fraser
* 1961: *[[His and Hers]]* - Regie: Brian Desmond Hurst - Haaptacteuren: Terry-Thomas, Wilfrid Hyde-White
* 1962: *[[Two and Two Make Six]]* - Regie: Freddie Francis - Haaptacteuren: George Chakiris, Alfred Lynch
* 1962: *[[The Day of the Triffids (Film)|The Day of the Triffids]]* - Regie: Steve Sekely - Haaptacteuren: Howard Keel, Nicole Maurey
* 1963: *[[Paranoiac]]* - Regie: Freddie Francis - Haaptacteuren: Oliver Reed, Maurice Denham
* 1963: *[[Siege of the Saxons]]* - Regie: Nathan Juran - Haaptacteuren: Ronald Lewis, John Laurie
* 1963: *[[The Old Dark House]]* - Regie: William Castle - Haaptacteuren: Tom Poston, Robert Morley
* 1964: *[[The Beauty Jungle]]* - Regie: Val Guest - Haaptacteuren: Ian Hendry, Ronald Fraser
* 1965: *[[Crack in the World]]* - Regie: Andrew Marton - Haaptacteuren: Dana Andrews, Kieron Moore
* 1967: *[[Bikini Paradise]]* - Regie: Gregg G. Tallas - Haaptacteuren: Kieron Moore, Kay Walsh

## Um Spaweck
Grand Prix d'Isbergues féminin 2018

Déi éischt Editioun vum **[[Grand Prix d'Isbergues féminin]]** gouf den 23. September 2018 gefuer a stoung um Kalenner vun der UCI an der Kategorie 1.2. 

## Klassement
Lëscht vun de Buergermeeschtere vu Keel

Hei ass d**'Lëscht vun de Buergermeeschtere vun der [[Gemeng Keel]]** vu 1795 un.

#### Agents communaux

*1795 - 1796: Nicolas Schon (Schaune) (Keel)
*1796 - 1797: Joseph Bock (Keel)
*1797 - 1798: Nicolas Schon (Schaune) (Keel)
*1798 - 1800 Jacques Laux (Keel)

#### Maires

*1800 - 1811: Dominique Wilhelm (Téiteng)
*1811 - 1820: Nicolas Steichen (Keel)

#### Buergermeeschteren

*1820 - 1823: Jean Berens (Rëmeleng)
*1823 - 1850: Jean Wilhelm (père) (Keel)
*1850 - 1852: Bernard Pauly (Keel)
*1852 - 1854: Nicolas Nuel (Téiteng)
*1854 - 1860: Nicolas Gonner-Nau (Rëmeleng)
*1861 - 1866: Jean Wilhelm (fils) (Keel)
*1867: Jean Wilhelm (fils) (Keel), interim 
*1868 - 1872: Jean Mangen (Keel)
*1873 - 1884: Nicolas Gonner-Nau (Rëmeleng)
*1885 - 1887: Jean Wilhelm-Arensdorff (Keel)
*1888 - 1892: Nicolas Wilhelm-Schmit (Keel)
*1893 - 1894: Philippe Dur (Keel), Schäffen, Buergermeeschter ff.
*1894 - 1899: Jean Massard (Keel)
*1900 - 1902: Nicolas Wilhelm-Schmit (Keel 
*1903 - 1917: Jean Laux-Steichen (Keel)
*1918 - 1920: Jules Wilhelm (Keel)
*1921 - 1928: Pierre Schiltz (Téiteng)
*1929 - 1931: Michel Junkel (Keel)
*1931 - 1934: Pierre Schiltz (Téiteng)
*1935 - 1941: Michel Junkel (Keel)
*1941 - 1944: Pg. Dr. Schmitt, däitschen ‘‘Amtsbürgermeister’‘ (‘‘Amtsbezirk Rümelingen’‘ mat den Uertschaften: Rëmeleng, Téiteng, Keel). — ‘‘Bürgermeister’‘ Keel-Téiteng: Nicolas (Nikolaus) Hameling, Tramsschaffner.
*1944 (September): - 1946 (Mee) Mich Junkel 
*1946 - 1951: Michel Meylender (Keel)
*1952 (Januar): Pierre Schiltz (Téiteng)
*1952 - 1957: Joseph Mille (Keel)
*1958 - 1963: Joseph Müller (Keel)
*1964 - 1969: Jules Kauffmann
*1970 - 1975: Nicolas Wilhelm
*1976 - 1985 (Juni): Jules Kauffmann (Keel)
*1985 (Juli) - 1993: Nicolas Plein (Téiteng)
*1994 - 1997: Fred Coullen (Keel)
*1997 - 2005: Jules Wilhelm (Keel)
*2005 - 2022: John Lorent (Téiteng)
*2022 - : Jean Weiler (CSV)

## Literatur
*Dupong, J. 1997. *Kayl in der Geschichte.* Sankt-Paulus-Druckerei Luxemburg. Zweite Auflage. Gemeindeverwaltung Kayl, 195 S. (1. Aufl. 1963).
*Kauffmann, J., 1992. *Kayl : auf den Spuren des Gemeinderats : 1795 bis 1990.* Gemeindeverwaltung, Kayl, 327 S.
Faarwege Film

**Faarwege Film** ka fir 2 verschidde Begrëffer gebraucht ginn:
* E Procédé beim Film fir faarweg Biller opzehuelen, kuckt dozou: Faarffilm
* E faarfempfindleche Film als Bildsupport an engem Fotoapparat oder an enger Filmkamera, kuckt dozou Faarffotografie
Downton Abbey (Film)

**Downton Abbey** ass e brittesche Film vum Michael Engler aus dem Joer 2019.

## Ëm wat geet et am Film?
Am Joer 1927 erwaarde s'op Downton Abbey de Besuch vum brittesche Kinnek...

## Soss
De Film ass eng Suite vun der Televisiounsserie *[[Downton Abbey (Televisiounsserie)|Downton Abbey]]* (2010-2015).

## Um Spaweck
Féitsch

**** ass e Lieu-dit an der Gemeng Wëntger. E läit op enger Héicht vu 485 Meter, ongeféier 1,5&nbsp;km südwestlech vun Heesdref a ronn ee Kilometer ëstlech vun Allerbuer, op der Kräizung vun der N12 an der N20.

Op der Féitsch gëtt et eng Tankstell, e Café an eng Rei Betriber.

## Kuckt och

## Um Spaweck

* Offiziell Säit vun der Gemeng Wëntger
Risechameleon

De **Risechameleon** (*Furcifer oustaleti*), och **Madagaskar-Risechameleon** genannt, ass, mat senger Längt vu bis zu 70&nbsp;cm, déi gréisst Chameleonaart. E lieft an de Savannen a Bëscher vun der afrikanescher Insel Madagaskar.

## Morphologie
Risechameleone sinn éischter duerch hir Gréisst wéi duerch hir Faarf opfälleg. D'Männchen huet eng knaschteg-grobrong Tarnfaarf, d'Weibercher sinn eng Grëtz méi faarweg; hir gréngelzeg Haut huet wäiss Tëppele laanscht d'Säit.

## Ernierung, Reproduktioun
De Risechameleon erniert sech haaptsächlech vun Insekten. Fir d'Leit vu Madagaskar ass et deemno e kamouden Insekteverdilleger. Och kleng Mamendéieren an Eidechse kënnen zu sengem Kascht gehéieren.

Wéi bal all Chameleonen ass och dës Aart Eenzelgänger. Männercher, wéi och Weiberecher déi droen, verdroe sech net ënnereneen. D'Weibche leet, eng 40 Deeg no der Verkoppelung, bis zu 50 Eeër an de Buedem. Bei 28 Grad Celsius dauert et ongeféier 250 Deeg, bis déi Kleng erauskommen.

Jonk Risechameleone wuesse séier a sinn no engem Joer prett, sech ze verkoppelen. A Gefaangeschaft kënne se bis zu 15 Joer al ginn.


Oustalet's chameleon (Furcifer oustaleti) male feeding Anja Community Reserve 1e.jpg
Oustalet's chameleon (Furcifer oustaleti) male feeding Anja Community Reserve 2e.jpg
Oustalet's chameleon (Furcifer oustaleti) male feeding Anja Community Reserve 3e.jpg
Oustalet's chameleon (Furcifer oustaleti) male feeding Anja Community Reserve 4e.jpg


## Literatur
* Petr Nečas: *Chamäleons. Bunte Juwelen der Natur.* 3., verbesserte und überarbeitete Auflage. Edition Chimaira, Frankfurt am Main 2004, ISBN 3-930612-02-X.
* Wolfgang Schmidt, Klaus Tamm, Erich Wallikewitz: *Chamäleons. Drachen unserer Zeit.* 5., vollständig überarbeitete und erweiterte Auflage. Natur-und-Tier-Verlag, Münster 2010, ISBN 978-3-86659-133-2.

## Um Spaweck
Tarnung

**Tarnung** (oder **Camouflage**) nennt een, wann d'Ausgesinn vun engem Objet, engem Déier oder engem Mënsch der Ëmwelt esou ugepasst gouf, datt se schwéier optesch z'erkenne sinn.

An der Déierewelt hëlleft d'Tarnung, déi duerch natierlech Selektioun entstanen ass, vu Friessfeinden (oder potentieller Beit) iwwersinn ze ginn.

Beim Mënsch ass et besonnesch am militäresche Beräich, wou Tarnung agesat gëtt.
Grand Prix de Fourmies 2004

Déi **72. Editioun vum [[Grand Prix de Fourmies]]** gouf den 12. September 2004 gefuer.

Um Depart stoungen 174 Mann an et sinn der 127 ukomm.

## Generalklassement

## Um Spaweck
Grand Prix de Fourmies 2003

Déi **71. Editioun vum [[Grand Prix de Fourmies]]** gouf de 14. September 2003 gefuer.

## Generalklassement

## Um Spaweck
The Congress

***The Congress*** ass en israeelesch-lëtzebuergesch-polnesch-franséisch-belsch-däitsche Film vum Ari Folman aus dem Joer 2013 no engem Roman vum Stanislaw Lem.

## Ëm wat geet et am Film?
D'Schauspillerin Robin Wright wunnt mat hiren zwee Kanner no bei engem Fluchhafen. Hir Filmcarrière huet en Déifpunkt erreecht. Si kritt keng nei Rolle méi bis d'Firma Miramont Pictures proposéiert si ze scannen a sou wärend 20 Joer en unverännert Bild vun hir z'exploitéieren…

## Um Spaweck
Luxembourg Centre for Systems Biomedicine

De **Luxembourg Centre for Systems Biomedicine** (**LCSB**) ass e Fuerschungszenter fir Biomedizin deen 2009 gegrënnt gouf. Zanter 2011 ass den LCSB um Universitéitscampus vun Esch-Belval, an zwee Gebaier an der Avenue des Hauts-Fourneaux an an der Avenue du Swing, ënnerbruecht.

## Geschicht
Den 8. Juni 2008 huet d'lëtzebuergesch Regierung annoncéiert, 140 Millionen € an de lëtzebuergesche Biotechnologie-Secteur z'investéieren. D'Zil war fir de Grand-duché an en Zentrum fir personaliséiert Medezin ze verwandelen.

## Ziler
De Luxembourg Centre for Systems Biomedicine ass ee vun den dräi interdisziplinäre Fuerschungszentren op der Universitéit Lëtzebuerg.

Den LCSB bréngt d'biomedezinesch Fuerschung no vir, andeems en d'Systembiologie an d'medezinesch Fuerschung matenee verbënnt. Déi Zesummenaarbecht tëscht Biologen, Dokteren, Informatiker, Physiker, Ingenieuren a Mathematiker bitt nei Abléck a komplex Systemer wéi Zellen, Organer an Organismen. Déi Abléck si wiesentlech fir d'Haaptmechanisme vum Entstoe vu Krankheeten (Pathogenes) ze verstoen a fir nei Methoden an der Diagnostik an an der Therapie z'entwéckelen.

D'Haaptzil ass d'Bekämpfung vun neurodegenerative Krankheete mat Schwéierpunkt op Parkinson. Op deem Gebitt ass den LCSB Deel vun engem internationalen Netzwierk.

## Um Spaweck
* D'Websäit vum LCSB
Semiray Ahmedova

D**'Semiray Ahmedova**, gebuer den 21. Abrëll 1981 zu Sofia, ass eng lëtzebuergesch Architektin a Politikerin (déi gréng).

## Hierkonft
D'Semiray Ahmedova koum mat 9 Joer op Lëtzebuerg, nodeems si mat hirer Famill virum kommunistesche Regime a Bulgarie fortgelaf sinn. Ursprénglech sollt Lëtzebuerg nëmmen eng Tëschenetapp um Wee fir a Kanada sinn. Nodréiglech huet sech hir Famill dunn awer dauerhaft zu Diddeleng néiergelooss.

## Karriär
Nodeems d'Semiray Ahmedova souwuel d'Primärschoul wéi och de Lycée (Nic Biever) zu Diddeleng gemaach hat, ass si dono op d'Université libre zu Bréissel Architektur studéiere gaangen an huet mat zwéi Masteren an Architektur an a Landschaftsplanung ofgeschloss. No hirem Studium huet si an engem Architektebüro geschafft. Dono war si als Energieberoderin bei *myenergy* engagéiert. Bis zu hirem Amtsuntrëtt als Deputéiert huet si fir de *Ministère de l'Energie et de l'Aménagement du territoire* geschafft.

Si hat bei de Chamberwale vum 14. Oktober 2018 kandidéiert, gouf awer net direkt gewielt. Den 8. Oktober 2019 ass si an d'Chamber *nogeréckelt*, nodeems de Roberto Traversini do demissionéiert hat, a war bis d'Enn vun der Chambersessioun 2022-23 Deputéiert um Krautmaart.

Am Februar 2021 ass si an den Diddelenger Gemengerot nogeréckelt. Bei de Gemengerotswale vum 11. Juni 2023 gouf si duer erëmgewielt.
Villaputzu

**Villaputzu** ass eng italieenesch Uertschaft a Gemeng an der Provënz Südsardinien an der Regioun Sardinien. Se huet .

## Um Spaweck

* Offiziell Säit vun der Gemeng
Decision Before Dawn

**Decision Before Dawn** ass en US-amerikanesche Film vum Anatole Litvak aus dem Joer 1951 no engem Roman vum George Howe.

## Ëm wat geet et am Film?
Den amerikanesche Colonel Devlin versicht um Enn vum Zweete Weltkrich ënnert den däitsche Gefaangenen der ze fannen déi fir d'Alliéiert spionéiere wëllen...

## Um Spaweck
De Film op Filmportal.de
La paura (Film 1954)

** La paura** ass en italieenesch-däitsche Film vum Roberto Rossellini aus dem Joer 1951 no engem Roman vum Stefan Zweig.

## Ëm wat geet et am Film?
D'Irene Wagner gëtt erpresst well si hire Mann mat engem anere bedrunn huet…

## Um Spaweck
De Film op Filmportal.de
Le bonheur (Film 1934)

**Le bonheur** ass e franséische Film vum Marcel L'Herbier aus dem Joer 1934 (Première de 15. September 1934 zu Paräis) no engem Theaterstéck vum Henri Bernstein.

## Ëm wat geet et am Film?
De Philippe Lutcher e fanateschen Anarchist schéisst op déi bekannt Schauspillerin Clara Stuart a blesséiert si un der Schëller. D'Clara plaidéiert beim Prozess zu Gonschte vum Philippe well si sech an hie verléift huet.

## Um Spaweck
Onofhängeg Lénkspartei

D**'Onofhängeg Lénkspartei** (frs: *Gauche indépendante *) war eng politesch Partei zu Lëtzebuerg an der Tëschekrichszäit.

Si gouf op Bedreiwe vum Othon Decker gegrënnt a krut bei de Chamberwalen 1919 als **Kartelllëscht** am Walbezierk Osten een Deputéiertemandat (fir den Decker). Bei de Chamberwalen 1925 ass si als **Onofhängeg Lénkspartei** opgetrueden, nees nëmmen am Osten. Nieft dem Decker gouf dunn och nach de Pierre Godart gewielt. 1928 gouf den Decker net méi gewielt, mee d'Onofhängeg Lénkspartei huet mam Godart a mam Auguste Keiffer trotzdeem weider zwéin Deputéiert an d'Parlament geschéckt.

1931 huet d'Partei net bei de Wale matgemaach. 1934 ass si mat engem neien Numm zeréckkomm: **Onofhängeg Ostpartei** (frs: *Parti des Indépendants de l'Est*). Si krut dräi Mandater, erëm fir den Decker, de Keiffer an de Godart, déi allendräi iwwer 10.000 Stëmme kruten.
Kierchefong

De ****, offiziell *Fonds de gestion des édifices religieux et autres biens relevant du culte catholique* ass eng sougenannt *moralesch Persoun vum ëffentleche Recht* déi mat engem Gesetz vum 13. Februar 2018 geschaf gouf, fir sech ëm déi materiell Bedierfnesser vum kathoulesche Kult zu Lëtzebuerg ze bekëmmeren..

## Zweck
De Fong steet ënnert der Kontroll vum Äerzbistum an ass vum Gesetz hir den eenzegen Nofollger vun de Kierchefabrécken, déi mam selwechte Gesetz vum Februar 2018 ofgeschaaft goufen..

Als Proprietär bekëmmert sech de Fong ëm d'Gestioun vun de Gidder (Mobilier an Immeublen) déi him vun de Kierchefabrécken iwwerdroe goufen, gradewéi ëm déi, déi him nach duerno iwwerdroe ginn. E muss och fir d'Scholden opkommen, déi d'Kierchefabrécke virun hirer Ofschafung haten. Do dernieft muss de Fong fir déi materiell Besoinen am Zesummenhang mat der Ausübung vum kathoulesche Glawen opkommen, ë.&nbsp;a. wat d'Erhale vu senge reliéise Gebaier ugeet. Net dovu betraff sinn d'Personalkäschten, déi der kathoulescher Kierch op Basis vum Gesetz vum 23. Juli 2016 iwwer d'finanziell Ënnerstëtzung zougestane ginn.

## Besëtz
De Besëtz deen dem Kierchefong duerch Gesetz iwwerdroe gouf besteet engersäits aus 169 Terrainen (Akerland, Wisen, Bëscher, asw.), verspreet an 32 Gemengen am Land. Am Ganzen ass et eng Fläch vu knapps 84 ha. Do dernieft gehéieren dem Fong nach 137 reliéis Gebaier, verspreet an 52 Gemengen. Zu dësem muss de Patrimoine derbäi gezielt ginn, deen de Kierchefabrécke gehéiert huet.

## Gestioun
De Kierchefong gëtt vun engem Verwaltungsrot vun op d'mannst dräi Membere geréiert. D'Membere gi vum Äerzbëschof genannt oder ofgesat. Hiert Mandat leeft iwwer héchstens sechs Joer, et kann awer erneiert ginn. De Verwaltungsrot ka verschidden Aufgabe fir den deeglechen Oflaf un en Administrateur oder e Salarié delegéieren. Do dernieft kann de Fong och dezentral Verwaltungsstrukture schafen, déi awer keng eege juristesch Persoun sinn.

D'Finanze vum Fong ginn no de Reegele vun der kommerzieller Comptabilitéit gefouert. D'Joreskonte musse bannent sechs Méint nom Ofschloss vum Joer un den Äerzbistum virugeleet ginn, fir datt dee se kontrolléiere kann. De Fong muss dem Äerzbistum och virum Ufank vum Joer e Budget eraginn, deen en approuvéiere muss.

### Verwaltungsrot
D'Presidentin vum Verwaltungsrot ass zanter dem 16. Juli 2021 d'Madamm Dr Marianne Bausch-Koenig. Virun hir war vum 1. Mee 2018 un den Norbert Haupert den éischte President.

## Um Spaweck
* kierchefong.lu Internetsäit vum Kierchefong
* Lëscht vun de reliéise Gebaier zu Lëtzebuerg an hire Proprietären (Stand 1. Mee 2018) op kierchefong.lu
Chantal Gary

D**'Chantal Gary**, gebuer den 11. Februar 1988 an der Stad Lëtzebuerg, ass eng lëtzebuergesch Geographin a Politikerin (déi gréng).

Si huet bei de Chamberwale vum 14. Oktober 2018 kandidéiert a gouf Drëttgewielt am Osten. Den 23. Oktober 2019 ass si an d'Chamber *nogeréckelt*, nodeems den Henri Kox Minister an der Regierung Bettel-Schneider-Bausch gouf. Si huet hiert Mandat bis un d'Enn vun der Chambersessioun 2022-2023 ausgefëllt.

## Virparlamentaresch Karriär
Hire Geographiesstudium mat Schwéierpunkt *Géographie, Aménagement, Urbanisme, Environnement* huet si zu Montpellier op der Universitéit Paul-Valéry tëscht 2009 an 2012 gemaach.

No hirem Studium huet si bei Fairtrade Lëtzebuerg als Responsabel fir Sensibiliséierungsaarbecht geschafft. Vun 2018 un huet si bis zum Antrëtt an d'Chamber als *Gestionnaire de Projet* am Service "Mobilité nationale et transfrontalière" beim Verkéiersverbond geschafft.

## Sportlech Karriär
D'Chantal Gary huet vun 1999 bis 2019 am Handballclub Museldall Gréiwemaacher gespillt. Do huet si an der Saison 2016-2017 de Championstitel wéi och d'Coupe vu Lëtzebuerg gewonnen. Zanter 2019 ass si Vizepresidentin vum Veräin. Si war ausserdeem 2007 Landesmeeschterin am Taekwondo. A béide Sportaarten war si an hirer Jugend an der Nationalekipp. Allerdéngs huet si hir aktiv Karriär wéinst Knéiverletzunge missen un den Nol hänken.

## Um Spaweck
* Nei Deputéiert - D'Chantal Gary vun déi Gréng op rtl.lu de 7. Oktober 2019
*Reportage: Portrait vun der neier Deputéiert vun déi gréng, Chantal Gary op chd.lu den 23. Oktober 2019
Morituri (Film 1948)

** Morituri** ass en däitsche Film vum Eugen York aus dem Joer 1948.

## Ëm wat geet et am Film?
Um Enn vum Zweete Weltkrich hëlleft e polneschen Dokter verschiddenen Internéierten aus engem däitsche Konzentratiounslager ze flüchten…
## Um Spaweck
De Film op Filmportal.de
Norbert Campagna

Den **Norbert Campagna**, gebuer 1963 zu Péiteng , ass e lëtzebuergesche Philosophiesprofesser, Philosoph an Auteur.

No sengem Universitéitsstudium an der Philosophie an an der Anglistik zu Heidelberg an zu Cambridge, huet den Norbert Campagna 1996 op der Universitéit vun Tréier an der Philosophie promovéiert. 2009 huet hien op der Universitéit Paris-Est och nach eng Habilitatioun fir ze fuerschen a fir Universitéitsaarbechten ze leeden, gemaach.

Hien enseignéiert zanter 1989 am Escher Jongelycée an zanter 2009 als *Professeur-associé* op der Universitéit Lëtzebuerg.

Seng Recherchen a Publikatioune konzentréiere sech op d'politesch Philosophie, op d'Philosophie vum Droit an op d'Ethik (Moralphilosophie).

Hien ass ënner anerem President vum Comité d'éthique hospitalier vun den Hôpitaux Robert-Schuman an zanter 1995, effektive Member vun der Section des sciences morales et politiques vum Institut grand-ducal.

Nieft villen Artikelen a wëssenschaftleche Fachzäitschrëften a soss Revuen, z.&nbsp;B. an den *Annales de la Section des Sciences morales et politiques de l'Institut grand-ducal* oder am forum, huet den Norbert Campagna och eng ganz Rëtsch vu Bicher publizéiert oder mat erausginn (Stand 01/01/2020: 30 Bicher).

2012 krut hien de *Prix des Trophées de l'enseignement et de la recherche en éthique* zu Paräis iwwerreecht.

## Publikatiounen (Auswiel)
* *Que pouvons-nous savoir? - Entretiens philosophiques avec [[René Descartes]], [[David Hume]] et [[Immanuel Kant]] autour du problème de la connaissance*; Lëtzebuerg, Éditions de l'APESS, 2014; 198 S.; ISBN 978-2-87979-072-5.
* *Alfarabi – Denker zwischen Orient und Okzident*; Berlin, Parodos Verlag, 2010; ISBN 978-3-938880-36-4
* *Francisco de Vitoria. Leben und Werk. Zur Kompetenz der Theologie in politischen und juristischen Fragen*; Münster, LIT-Verlag, 2009; 238 S.
* *La souveraineté: de ses limites et de ses juges*; Laval (Québec), Presses universitaires de Laval, 2008.
* *L'éthique et la sexualité*; Paräis, Éditions de La Musardine, 2007.
* *Le droit, la nature et la volonté. Essai sur les fondements de la normativité*; Paräis, Éditions L'Harmattan, 2006.
* *Niccolo Machiavelli - Eine Einführung*; Berlin, Parerga Verlag, 2003; 180 S.
* *Thomas Hobbes. L'ordre et la liberté*; Paräis, Éditions Michalon, 2000.
* *Die Philosophie als Therapie im Werke [[Jules Prussen]]s*; Lëtzebuerg, Publikatioune vum Centre universitaire, 1996; 304 S.

## Literatur
* Hausemer, Hubert, 2021. *Défense et illustration du libéralisme politique - La philosophie politique de Norbert Campagna*. - Die Warte - Perspectives vum 1. Abrëll 2021, S. 8-9.
* Hausemer, H., 2022. *Voltaire, Toqueville und Bertrand de Jouvenel. Politische Philosophie von und mit Norbert Campagna.* - Die Warte 16|2723 vum 12. Mai 2022, S. 14-15.
Reichling

**Reichling** ass de Familljennumm vun ë.&nbsp;a. follgende Persounen: 
* André Reichling (1956-2020), lëtzebuergesche Komponist.
* Charles Reichling (1922-1980), lëtzebuergeschen Diplomat.
* Eugène Reichling (1892-1932), lëtzebuergesche Politiker.
* Jonathan Reichling (*1989), lëtzebuergesche Rapper, Sänger a Museksproduzent.
* Léopold Reichling (1921-2009), lëtzebuergesche Biolog.
* Lex Reichling (*1992), lëtzebuergesche Vëlossportler.
* Paul Reichling (1914-1977), lëtzebuergesche Moler.
Hentgen

**Hentgen ** ass de Familljennumm vun ë.&nbsp;a. follgende Persounen: 
* Aloyse Hentgen (1894-1953), lëtzebuergesche Politiker a Resistenzler. 
* Pit Hentgen (*1961), lëtzebuergeschen Ekonomist a Manager.
Kirsch

**Kirsch** ass de Familljennumm vun ë.&nbsp;a. follgende Persounen: 
* Alex Kirsch (* 1992), lëtzebuergesche Vëlossportler.
* Carlo Kirsch (*1986), lëtzebuergesche Vëlossportler.
* Edouard Kirsch (1868-19??), lëtzebuergesche Politiker.
* Guy Kirsch (1938-2025), lëtzebuergeschen Ekonomist.
* Johann Peter Kirsch (1861-1941), lëtzebuergesche kathoulesche Priister, Kierchenhistoriker a chrëschtlechen Archeolog.
* Johny Kirsch (*1944), lëtzebuergesche Foussballspiller.
* Mathias Kirsch (1797-1872), lëtzebuergesche Moler.
* Nicky Kirsch (1901-1983), lëtzebuergesche Foussballspiller an Olympionik.
* Pierre Kirsch (1832-1911), lëtzebuergesche Politiker.
* Ramon Kirsch (*1959), lëtzebuergesche Radiosspeaker.
* Raymond Kirsch (1942-2013), lëtzebuergesche Jurist, Ekonomist a Banquier.
* Théophile Kirsch (1909 - 1982), lëtzebuergesche Politiker.
Marcel Schintgen

De **Marcel Léon Pierre Schintgen**, gebuer de 25. Abrëll 1891 zu Péiteng, a gestuerwen de 7. September 1979 an der Stad Lëtzebuerg, war e lëtzebuergesche Politiker an Direkter vun der Minn Renkert zu Péiteng.

## Buergermeeschter vu Péiteng

Am Oktober 1924 ass de Marcel Schintgen als Vertrieder vun der Sektioun Péiteng an de Gemengerot vun der Gemeng Péiteng gewielt ginn. Am Januar 1925 ass hie Buergermeeschter vu Péiteng ginn. An de Wale vun 1928 ass hie bestätegt ginn a vum Januar 1929 bis den Dezember 1934 war hien op en Neits Buergermeeschter vu Péiteng. Vun 1935 u war hien einfache Conseiller, well e seng Majoritéit bei de Wale vum Oktober 1934 verluer hat. Säin Nofollger gouf de Pierre Hamer vun der Aarbechterpartei.

## Deputéierten an der Chamber

Den 3. Juni 1934 huet de Schintgen bei de Chamberwalen op der Lëscht vun der Rietspartei am Walbezierk Süden kandidéiert a gouf Deputéierten. Säin Deputéiertemandat hat hie bis 1940, an zwar bis d'Chamber den 22. Oktober 1940 vum däitschen Okkupant opgeléist ginn ass.

No der Befreiung vu Lëtzebuerg duerch d'US-Army konnten déi fréier Deputéiert, also och de Marcel Schintgen, hiert Mandat, dat duerch den *Arrêté grand-ducal* vum 7. Juli 1944 bis zu deenen nächste Wale verlängert gi war, nees ophuelen. D'Chamber ass de 6. Dezember 1944 zesummekomm, konnt awer net vill maachen, well de Quorum net erreecht gouf. Un dëser Sëtzung, déi déi eenzeg vun der Sessioun 1944/1945 war, huet de Marcel Schintgen net deelgeholl.

Seng Parteikolleegen haten him „geroden“, op säin Deputéiertemandat ze verzichten, well him eng antipatriotesch Haltung wärend der Besatzungszäit am Zweete Weltkrich virgeworf géif.

Duerch *Arrêté grand-ducal* vum 22. Februar 1945 gouf d'Chamber, déi fir de Moment net funktiounsfäeg war, duerch eng *[[Assemblée consultative vun 1945 (Lëtzebuerg)|Assemblée consultative]]* ersat. Am Prinzip hätten all déi fréier Deputéiert Member vun dëser Assemblée solle sinn. Op der Lëscht, déi d'Regierung opgestallt huet, huet awer ënner aneren den Numm vum Marcel Schintgen gefeelt.

Konkreet gouf dem Schintgen virgeworf, een ze enke Kontakt mat dem däitschen Okkupant gehat ze hunn. Wéi den Historiker Paul Cerf notéiert, huet et sech am Fall Schintgen éischter ëm Onvirsiichtegkeet gehandelt, an net ëm Kollaboratioun. Dem Schintgen säin Dossier gouf de 24. Mäerz 1950 klasséiert.

## Member vum ''Conseil supérieur des mines''

An den 1930er Jore war de Schintgen Member vum *Conseil supérieur des mines*.

## Éieremember vun der SNL

De Marcel Schintgen ass 1926 Member vun der Société des naturalistes luxembourgeois (SNL) ginn. Hien huet bei verschiddenen Excursioune vun der SNL als Guide fungéiert. Am Januar 1977 gouf hien Éieremember vun der SNL genannt. Hien huet deemools um Houwald gewunnt.

Zu Rolleng ass eng Strooss no him benannt: *Rue Marcel Schintgen* (L-4889).
Hamer

**Hamer** ass de Familljennumm vun ë.&nbsp;a. follgende Persounen: 
* Alain Hamer (1965), lëtzebuergesche Foussballsarbitter.
* Charles Hamer (*1948), lëtzebuergeschen Ekonomist, Finanzspezialist an Auteur.
* Josy Hamer (1925-2022), lëtzebuergesche Museker an Direkter vum Conservatoire vun der Stad Lëtzebuerg.
* Pierre Hamer (1885-1944), lëtzebuergesche Politiker.
* Pierre Hamer (1916-2013), lëtzebuergesche Jurist, Ingenieur an Auteur.

## Um Spaweck
Hanussen (Film 1955)

**Hanussen** ass en däitsche Film vum O. W. Fischer a Georg Marischka aus dem Joer 1955.

## Ëm wat geet et am Film?
De Film erzielt d'Liewe vum Harry Steinschneider deen als Zauberer an Hellseeër als Erik Jan Hanussen opgetrueden ass…

## Um Spaweck
Kinder, Mütter und ein General

**Kinder, Mütter und ein General** ass en däitsche Film vum László Benedek aus dem Joer 1955 no engem Roman vum Herbert Reinecker.

## Ëm wat geet et am Film?
Krichsfilm aus de leschten Deeg vum Zweete Weltkrich.

## Um Spaweck
De Film op Filmportal.de
Quisel

Mat **Quisel** ass gemengt:
* eng (eeler) Fra, déi an hirem Behuelen duerch aussergewéinlech Frëmmegkeet opfällt;
* en Insekt (*[[Mantis religiosa]]*) aus der Famill vun de Mantidae.
Karel Gott

De **Karel Gott**, gebuer de 14. Juli 1939 zu Plzeň, a gestuerwen den 1. Oktober 2019 zu Prag, war en tschechesche Sänger a Komponist. Hie gouf besonnesch als Schlagersänger bekannt, an hat de Spëtznumm "Gëlle Stëmm vu Prag".

Hien huet virun allem op Tschechesch an op Däitsch gesongen (ma och, mat manner Succès, an enger jett anere Sproochen) a bannent bal sechs Joerzéngten, vu senge ronn 300 Albumen an CDen, bal 50 Millioune verkaaft.

1968 huet hie beim Grand Prix Eurovision fir Éisträich gesongen.

## Literatur
* Karel Gott: *Zwischen zwei Welten. Mein Leben*. Riva Verlag, München 2014, ISBN 978-3-86883-400-0.

## Um Spaweck
Jessye Norman

D**'Jessye Norman**, gebuer de 15. September 1945 zu Augusta am Staat Georgia, a gestuerwen den 30. September 2019 zu New York City, war eng US-amerikanesch Sopranistin.

Si war am Ufank vun hirer Carrière virun allem an Europa bekannt, sou huet si z.&nbsp;B. d*'[[La Marseillaise|Marseillaise]]* bei der Zeremonie vum 200. Joresdag vum Stuerm op d'Bastille gesongen. Eréischt méi spéit gouf si och vum amerikanesche Public 'entdeckt'. 1996 huet si op der Ouvertureszeremonie vun den Olympesche Spiller zu Atlanta gesongen.

An hirem Repertoire louch de Schwéierpunkt op Operen a *[[Lied]]er* aus der Romantik, ma si war och als Interpretin vu Spirituals an Jazz bekannt.

Si krut 5 Grammy Awards.

## Discographie (Auswiel)
* With a Song in My Heart (1984)
* Christmastide (1990)
* Amazing Grace (1991)
* Jessye Norman at Notre Dame (live) (1991)
* Classics (1992)
* Lucky to Be Me (1992)
* In the Spirit (1996)
* Jessye Norman (1999)
* I Was Born in Love With You (2000)
* Jessye Norman Sings Michel Legrand

## Literatur
* Jessye Norman: *I sing the music of my heart.* 2015 (Autobiographie)

## WUm Spaweck
Um Thron und Liebe

**Um Thron und Liebe** ass en éisträichesche Film vum Fritz Kortner aus dem Joer 1955.

## Ëm wat geet et am Film?
De Film erzielt d'Attentat op de Franz Ferdinand vun Éisträich am Joer 1914 zu Sarajevo dat als Ausléiser vum Éischte Weltkrich gëllt.

## Um Spaweck
Geliebte Corinna

**Geliebte Corinna** ass en däitsche Film vum Eduard von Borsody aus dem Joer 1955.

## Ëm wat geet et am Film?
D'Corinna lieft eleng. De Klaus huet sech a si verléift si awer net an hien…

## Um Spaweck
Waldwinter

**Waldwinter** ass en däitsche Film vum Wolfgang Liebeneiner aus dem Joer 1956 no enger Erzielung vum Paul Keller.

## Ëm wat geet et am Film?
E sougenannten däitschen Heimatfilm.

## Um Spaweck