open-index/open-wikipedia-markdown huggingface dataset:
The Mirror Crack'd (Film 1980)

** The Mirror Crack'd** ass e brittesche Kriminalfilm vum Guy Hamilton aus dem Joer 1980 no de Personnage vun der Agatha Christie. 
## Ëm wat geet et am Film?
An engem klengen engleschen Duerf schafft eng Filmequipe un engem neie Kinosfilm. Eng Fra aus dem Duerf gëtt am Haus an deem d'Haaptactrice vum Film wunnt, dout opfonnt. E Fall fir d'Miss Marple…

## Um Spaweck
Bisserweg

De **Biisserwee** (offiziell **Bisserweg**) ass eng Strooss, déi vun der Rue Munster am Gronn an der Stad Lëtzebuerg bis an d'Rue du Fort-Dumoulin am Nopeschquartier Polvermillen verleeft. Op enger Längt vu knapps 100 Meter, ënnerzeg vum INS, gehéiert de Wee zum Quartier Zens.

Déi éischt 250 Meter, vun der Rue Munster bis bei d**Hasteschmillen'' ([[Place Auguste-Engel]]) si fir den allgemenge Verkéier op, de Rescht vum Wee ass awer just fir Foussgänger a Vëlosfuerer erlaabt; d'[[Vëlospist PC1]] féiert duerch de Biisserwee.

De Biisserwee féiert ënner der [[Biisserbréck]] erduerch, déi no him genannt gouf.

==Ursprong vum Stroossennumm==
Iwwert den Ursprong vum Stroossennumm gëtt et verschidden Theorien.

De Paul Würth-Majerus gesäit den Ursprong beim alfranséische Begrëff ''biez'', eng Bezeechnung fir e Millegruef / -kanal. 1297 koum d**Biscergassa* fir d'éischt an engem Text vir. Bis zum Bau vun der [[Wenzelsmauer]] (ca. 1380) huet d'Gaass vun der Uelzechtbréck bis bei d'[[Polvermillen|Polvermille]] gefouert.

Am [[17. Joerhonnert]] gouf de Wee am Volleksmond eng Zäit laang *Henkeschgaass* genannt, well den [[Schaarfriichter|Henker]] Jakob Karpf sech 1629 do néiergelooss hat.

Well zënter 1729 der Stad hiert Weesenhaus do stoung, wou déi fréier Grënnesch Primärschoul steet (haut *Inter-Actions*), gouf d'Strooss bis 1854 *Rue des Orphelins* genannt.

Den [[Evy Friedrich]] huet eng aner Hypothees publizéiert, den Numm kéint dovun ofgeleet gi sinn, well do [[Pressessioun]]e vu Béisser duerchkomm sinn (vum Däitschen: *Büsserweg*). D*'Béisser'' kéinte sech awer och op d'Benediktinerbridder bezéien, fir déi bei der Polvermillen e Prisong gebaut gi war.

## Gebaier
*Gronn-Schleis

## Biller

Luxembourg mai 2011 73 (8346435136).jpg|De Biisserwee am Gronn


## Literatur
*Friedrich, Evy, 1980. Was bedeuten die Straßennamen der Stadt? Ons stad 3: 29. PDF
*Kunnert, Jemp, 1984. Stadtgrund — ein Spaziergang durch Raum und Zeit. Ons Stad 15: 10-15. PDF 1,9 MB

## Um Spaweck
Universitéit vu Coventry

D**'Universitéit vu Coventry** (Coventry University) ass eng Universitéit déi zu Coventry, am Zentrum vun England lokaliséiert ass. Zu Coventry studéiere 17.000 Studenten, an et ass eng renoméiert Universitéit am Autodesignberäich an an den Ingeniuerswëssenschaften.

## Geschicht
D'Geschicht vun der Universitéit huet 1843 mat der Kreatioun vum *Coventry College of Design* ugefaangen. 1970 hunn de Coventry College of Art, de *Lachester College of Technology* an de *Rugby College of Engineering Technology* fusionéiert fir de *Lanchester Polytechnic* ze forméieren. Den Numm ass en Hommage un den engleschen Automobilspionéier Frederik Lachester. 1870 krut den Institut den Numm *Coventry College of Design*, an 1992, mam *Further Education and Education Act*, kritt d'Universitéit de Status *Coventry University*.

De 27. November 2015, gewënnt d'Universitéit de wichtege Präis *Universitéit vum Joer 2015* vun der amerikanescher Wochzäitschrëft Times Higher Education magazine.
## Campus
De Campus vun der Universitéit läit am Weste vum Centrum vu Coventry, nieft der Kathedral vu Coventry an nieft der Herbert Art Gallery and Museum. 

Am Joer 2012, gouf en neit innovatiift Gebai fir d'Fakultéit vun den Ingenieurswëssenschaften ageweit.
Emile Bastian

Den **Emile Bastian**, gebuer ëm 1860, a gestuerwen den 1. August 1925 zu Eech, war e lëtzebuergeschen Affekot a Politiker.

Hie war vun 1896 bis 1918 Deputéierten aus dem Walbezierk Zentrum an 
der Chamber.

## Gielchen
*
Joseph Palgen

De **Joseph Palgen**, gebuer als **Pierre Joseph Palgen** den 8. November 1863 zu Hollerech, an och do gestuerwen de 4. Mäerz 1925, war e lëtzebuergeschen Eisebunner a Politiker.

De Joseph Palgen war Inspekter op der Eisebunn. Vum 2. Oktober 1917 bis zu senger Demissioun de 26. Oktober 1917 war hie kuerz Buergermeeschter vun der Gemeng Hollerech. No der Fusioun vun Hollerech mat der Stad Lëtzebuerg war hie vun 1924 bis zu sengem Doud Gemengeconseiller am Stater Gemengerot.

Hie war och vun 1914 bis 1919 Deputéierten an der Chamber. 

Säi Papp war de Chef de Gare Pierre Palgen.

## Gielercher

*
Franséisch Indochina

**Franséisch Indochina** (*Indochine française*) ass deen Deel vun der Regioun Indochina, a Südost-Asien, dee Frankräich am Laf vum 19. Joerhonnert ënner seng Kontroll bruecht hat.

Franséisch Indochina huet aus follgende Gebidder bestanen:
* Tonkin mat der Haaptstad Hanoi;
* Annam mat der Haaptstad Hué;
* Cochinchine mat der Haaptstad Saigon, haut Ho Chi Minh City;
* Laos mat der Haaptstad Vientiane;
* Kambodja mat der Haaptstad Phnom Penh.

Bis op d'Cochinchine, déi de Statut vun enger Kolonie hat, waren déi véier aner Gebidder sougenannt Protektorater.

D'Presenz vu Frankräich ass 1954 op een Enn gaangen.

No 1954 war de Vietnam laanscht dem 17. Breedegrad an zwee gedeelt: den Nordvietnam, eng kommunistesch Volleksrepublik mat Hanoi als Haaptstad, an de Südvietnam, mat Saigon als Haaptstad, eng pro-westlech autoritär Republik déi geschwë vun de lokale Kommunisten (Vietcong) mat Ënnerstëtzung vum Nordvietnam ënnerwandert gouf, wat d'USA, am Kontext vum Kale Krich, dozou beweegt huet, z'intervenéieren.

Den Tonkin, den Annam an d'Cochinchine bilden zesummen, zanter dem Enn vum Vietnamkrich 1975, d'Volleksrepublik Vietnam.

Déi zwee aner Länner, de Laos an de Kambodja, sinn no 1954 onofhängeg Kinnekräicher gewiescht, déi zäitweileg staark vun den eegenen oder vun de vietnameesesche Kommuniste beaflosst goufen. Am Kambodja huet dat d'Chineesen op de Plang bruecht, déi do gär als Schiermhäre vun de Khmer opgetruede sinn - déi d'Vietnamesen als Ierffeinde betruecht hunn. 1975 gouf am Laos, no engem laange Biergerkrich, eng Volleksrepublik ausgeruff.

## Literatur
* Oskar Weggel, *Indochina. Vietnam - Kambodscha - Laos*; München (Beck), 1990 (= 2. iwwerschafft Oplo); 227 S. mat 8 Illustratiounen a 4 Kaarten. ISBN 3-406-34744-4
* Peter Scholl-Latour, *Der Ritt auf dem Drachen. Indochina - von der französischen Kolonialzeit bis heute*; München (Heyne), 1988; ISBN 3-453-02489-3
* Ivan Cadeau, *La guerre d'Indochine. De l'Indochine française aux adieux à Saigon, 1940-1956*; Paräis (Tallandier), 2015.
* Ivan Cadeau, *Diên Biên Phu, 13 mars - 7 mai 1954*; Paräis (Tallandier), 2013.
* Philippe Franchini, *Les guerres d'Indochine*; Bd. I: *De la conquête française à 1949*; Bd. II: *De 1949 à la chute de Saigon*; Paräis (Tallandier / Texto), 2011. 
* Bernard Philippe Groslier, *Indochine, carrefour des arts*; Paräis (Albin Michel), 1961.
Joël Baschera

De **Joël Michel Baschera**, gebuer den 19. Dezember 1982 zu Esch-Uelzecht, ass e lëtzebuergesche Lidderschreiwer. Tëscht 2009 an 2018 gouf dee gréissten Deel vu sengen Texter ënnert dem Pseudonym "Mulles Dëppekapp" mat der Museksgrupp Spack-O-Mat musikalesch ëmgesat. Hei sinn déi 2 Alben "Décken Nougat" a "Kale Kaffi" entstanen. Zanter 2018 gi seng Texter mat der Formatioun "onduge Gesellen," ëmgesat. Hei koum 2018 d'EP "Houfreg an d'Hell" eraus.

2015 koum am Kader vu "Commemo200 - Wiener Kongress 1815-2015" e Buch mam Titel "*Der Wiener Kongress und seine Auswirkungen auf den deutsch-luxemburgischen Grenzraum**"* vun den Historiker Henri Trauffler a Peter Neu eraus, wou ënner anerem och Gedichter an Texter vum Joël Baschera, der Grupp Spack-O-Mat an der Äifeler Mondaartsängerin Sylvia Nels drastoungen.

## Kuck och
* Lëscht vu lëtzebuergesche Museker
The Bridge at Remagen

**The Bridge at Remagen** ass en US-amerikanesche Krichsfilm vum John Guillermin aus dem Joer 1969 no engem Buch vum Roger O. Hirson. 
## Ëm wat geet et am Film?
De 7. Mäerz 1944 geléngt et der US-amerikanescher Arméi d'Bréck iwwer de Rhäin bei Remagen anzehuelen ier déi däitsch Arméi se sprenge konnt...

## Um Spaweck
Theis

**Theis** ass e Familljennumm.

En ass eng kuerz Form vum Patronym *Mattheis*, respektiv *Matthäus*.

Am Joer 1880 hunn zu Lëtzebuerg 558 Leit sou geheescht, 1930 waren et der 660 an 1981 hirer 619.

Leit mat deem Numm sinn oder waren:
* Alphonse Theis (1930-1999), lëtzebuergesche Politiker;
* Bert Theis (*1952), lëtzebuergesche Konschtschafenden;
* Dan Theis (*1967), lëtzebuergesche Foussballtrainer a Foussballspiller.;
* Gaston Theis (1911-1936), lëtzebuergesche Foussballspiller;
* Jessica Theis (*1981), lëtzebuergesch Fotografin;
* Joseph Alphonse Theis (1883-1952), Buergermeeschter vun der Gemeng Dikrech;
* Joseph Theis (1916-2001), Buergermeeschter vun der Gemeng Heischent;
* Marc Theis (*1953), lëtzebuergesche Fotograf;
* Pierre Theis (Moler) (1819-1848), Moler.
* Pierre Theis (Politiker I), vun 1836 bis 1844 Buergermeeschter vun Diddeleng;
* Pierre Theis (Politiker II), vun  1894 bis 1896, an dann nees vun 1903 bis 1914 Buergermeeschter vun Diddeleng;
* Pierre Theis (? - 1961), Buergermeeschter vun Heischent
* Marcel Theis (*1940), lëtzebuergesche Foussballspiller;
* Robert Theis (1901-1983), lëtzebuergeschen Architekt;
* Robert Theis (1947), lëtzebuergesche Philosoph;
* Simone Theis (*1940), lëtzebuergesch Schwëmmerin an Olympionickin.

## Kuckt och
* Blannen Theis
* Stade Alphonse Theis
* Theisen
Robert Theis

Mat **Robert Theis** ka gemengt sinn:

* Robert Theis (1901-1983), lëtzebuergeschen Architekt.
* Robert Theis (1947), lëtzebuergesche Philosoph.
Canton de Carcassonne-2

De **Canton de Carcassonne-2** ass eng franséisch administrativ Andeelung an den Arrondissementer Carcassonne a Limoux am Departement Aude an der Regioun Occitanie.

Mam Dekreet vum 21. Februar 2014 am Kader vum Gesetz vum 17. Mee 2013, iwwer d'Reorganisatioun vun de Kantonen, gouf de Kanton gegrënnt.

## Gemengen am Kanton
*En Deel vu Carcassonne
*Cavanac
*Cazilhac
*Couffoulens
*Leuc
*Mas-des-Cours
*Palaja
*Verzeille
*Villefloure
Bakuer Metro

De **Bakuer Metro** ass d'Metrosnetz vun der Stad Baku am Aserbaidjan. 2022 gouf et dovun 3 Linnen, mat 27 Statiounen an enger kompletter Längt vu 40,3 Kilometer.

## Plang vum Bakuer Metro

## Lëscht vun de Linnen

## Um Spaweck

* Offiziell Websäit vum Bakuer Metro   
* Urbanrail.net – Bakuer Metro
Schaz vum Priamos

**Schaz vum Priamos** ginn eng 8.000 Konschtobjeten, dorënner Bijouen an aner Géigestänn aus Gold, genannt, déi den däitschen Archeolog Heinrich Schliemann Enn Mee 1873 bei den Ausgruewunge vum alen Troja fonnt hat, an déi en dem Kinnek Priamos, deen an der *[[Ilias]]* ernimmt gëtt, zougeschriwwen huet. Méi spéit gouf festgestallt, datt déi Objeten Honnerte vu Joer manner al sinn, wéi vum Schliemann ugeholl, an domat näischt mat der Zäit vum Priamos kënnen ze dinn hunn.

## De Schaz

De "Schaz" bestoung ë.&nbsp;a. aus:
* e koffert Schëld
* e koffer Kessel mat Hänken
* eng sëlwer Vas mat zwéi gëllenen Diademen (genannt "vun der Helena vun Troja"), 8750 gëlle Réng, Knäpp a soss Kreemchen, sechs gëlle Brasselien, zwéi gëlle Becheren;
* eng koffer Vas
* eng gëlle Fläsch
* zwou gëllen Tasen
* eng Rëtsch ierde Becheren
* En Elektrum-Becher (Gold-Sëlwer-Koffer-Gemësch)
* sechs sëlwer Messeren 
* dräi sëlwer Vase mat Elementer aus Koffer
* nach méi sëlwer Becheren
* dräizéng koffer Lanzekäpp 
* véierzéng koffer Aaxten
* siwe koffer Dolchen
* aner koffer Géigestänn, dorënner e Schlëssel vun enger Këscht

Et schéngt es wéi wann de Schliemann de "Schaz" aus Anatolien erausgeschmuggelt hätt. D'osmanesch Regierung huet him doropshin d'Erlabnes entzunn, fir ze gruewen, an huet hie wéinst Klaue vu Gold ugeklot. De Schliemann goung doropshin op Mykene weidergruewen, wou d'griichesch Archeologesch Gesellschaft him eng Iwwerwaachung virun d'Nues gesat huet fir opzepassen, wat e géif fannen.

Spéider huet de Schlieman, als Konterpartie fir nees däerfen Ausgruewungen ze maachen, dem Osmanesche Räich en Deel vum Schaz ginn, deen haut am Archeologesche Musée vun Istambul ausgestallt ass. De Rescht huet en 1881 dem *Königliche Museen zu Berlin* vermaach.

Do war de Schaz bis 1945, wéi en aus engem Bunker, wou e viru Bommenattacken am Zweete Weltkrich a Sécherheet bruecht gi war, verschwonnen ass. Et huet sech spéider confirméiert, datt et d'Rout Arméi war, déi e fonnt a mat an d'Sowjetunioun geholl hat. Wärend dem Kale Krich hunn déi sowjetesch Autoritéite behaapt, si wéissten näischt dovun. Eréischt am September 1993 ass de "Schaz" op eemol am Puschkin-Musée zu Moskau opgedaucht. Demandë vun Däitschland, en nees erëmzekréien, ware bis ewell ouni Succès.

## Literatur
* Traill, David (1997). *Schliemann of Troy: Treasure and Deceit*, St. Martin's Press, 1997, ISBN 0-312-15647-2
* Irina Antonova, Vladimir Tolstikov, Mikhail Treister: *The Gold of Troy. Searching for Homer's Fabled City*. Thames & Hudson Ltd, London 1996, ISBN 0-500-01717-4.
* Konstantin Akinscha, Grigori Koslow: *Beutekunst. Auf Schatzsuche in russischen Geheimdepots*. Deutscher Taschenbuch Verlag, München 1995, ISBN 3-423-30526-6.
* Kultur-Ministerium der Russischen Föderation, Staatliches Puschkin-Museum für Bildende Künste: *Der Schatz aus Troja. Die Ausgrabungen von Heinrich Schliemann*. Leonardo Arte, Mailand 1996, ISBN 88-7813-707-3, (Ausstellungskatalog, Moskau, Puschkin Musée 16. Abrëll 1996 – 15. Abrëll 1997).

## Um Spaweck
Toulouse Business School

D**'Toulouse Business School** (TBS) ass eng European Business School mat Campussen zu Paräis, London, Barcelona, Casablanca an Toulouse. Si gouf 1903 vun der Toulouser Industrie- an Handelskummer gegrënnt. Den Executive MBA vun der TBS beleet am internationale Ranking vun der Zeitung *[[Financial Times]]* déi 100. Plaz.

D'TBS huet och e PhD-Programm an eng Rei vu Master-Programmen a spezifesche Managementsgebidder wéi Marketing, Finanzen oder Direction d'Entreprise. D'Programmer vun der TBS sinn op internationalem Niveau dräifach accreditéiert: vun der AMBA, der EQUIS an der AACSB.

Méi wéi 30.000 Anciene vun der Schoul sinn an der Politik an an der Business-Welt aktiv, dorënner den Nicolas Todt (PDG ART Grand Prix).

## Um Spaweck
* Offiziell Internetsäit
Provënz Çanakkale

**Çanakkale** ass eng Provënz an der Tierkei, déi no hirer Haaptstad Çanakkale genannt gouf.

D'Provënz erstreckt sech op den zwou Säite vun den Dardanellen *(Çanakkale Boğazı)*, vun Ostthrakien op der europäescher Säit bis an Anatolien op der asiatescher.

D'Provënz huet 511.790 Awunner (Stand 2014) op enger Fläch vun 9.950&nbsp;km². Si grenzt am Nordwesten un d'Provënz Edirne, am Nordosten un Tekirdağ an am Südosten u Balıkesir.

Och d'Insele Gökçeada (Imbros) a Bozcaada (Tenedos) gehéieren derzou.

## Distrikter
D'Provënz Çanakkale ass an 12 Distrikter agedeelt, déi sech hirersäits aus am Ganze 568 Dierfer zesummesetzen:

## Kuckeswäertes
Déi antik Landschaft Troas läit an der Provënz. Kuckeswäert ass virun allem:
* den Historeschen Nationalpark Troja mat der anticker Stad Troja
* déi antik Stad Assos
* um anticke Site Chryse den Tempel vum Apollon Smintheus
* déi antik Stad Alexandria Troas
* de westlechste Punkt vum anatolesche Festland zu Babakale, dem anticken Hamaxitos
* den Archeologesche Musée Çanakkale, wou d'Objeten ausgestallt ginn, déi zu Troja an op anere Plaze vun Troas fonnt goufen
*op der Hallefinsel Gallipoli (Gelibolu) si verschidde Commemoratiounsplaze vun der Schluecht vu Gallipoli am Éischte Weltkrich

## Um Spaweck
*Offiziell Websäit
Guillaume Jeitz (Affekot)

De **Guillaume Jeitz**, gebuer de 17. Dezember 1873 zu Kënzeg, a gestuerwen de 4. Mee 1926 an der Stad Lëtzebuerg, war e lëtzebuergeschen Affekot a Politiker.

De Guillaume Jeitz gouf de 7. September 1905 als Vertrieder vum Kanton Capellen an d'Chamber gewielt.
Night and the City (Film 1950)

**Night and the City** ass e brittesche Film vum Jules Dassin aus dem Joer 1950 no engem Roman vum Gerald Kersh. 
## Ëm wat geet et am Film?
Den Harry Fabian (Richard Widmark) lieft vun zimmlech lusche Geschäfter déi awer all feelschloen…
## Um Spaweck
* De Film op DVDclassic
Boulevard d'Avranches

De **Boulevard d'Avranches** ass eng Strooss am Garer Quartier vun der Stad Lëtzebuerg a verleeft als Verlängerung vum Boulevard de la Pétrusse vun der Aler Avenue un a Richtung Osten bis bei d'Rue du Laboratoire.

D'Strooss ass no der franséischer Stad Avranches benannt, well et do den alliéierten Truppe bei der Operatioun Cobra ënner dem Kommando vun de Genereel Patton a Bradley, Enn Juli 1944, gelonge war déi däitsch Linnen ze duerchbriechen, wat méi spéit zur Liberatioun vu Lëtzebuerg mat bäigedroen huet.

D'Strooss huet fréier *Boulevard de l'Alzette* geheescht, ier se 1947 den haitegen Numm krut. Ënner der däitscher Besatzung (1940 - 1944) war se an „Moselstraße” ëmgenannt ginn.

Op der ganzer Längt gehéiert de Boulevard d'Avranches zur Nationalstrooss 2.

## Biller

Bonnevoie (3753700984).jpg|Vue op d*'Dairy House* um Boulevard d'Avranches, dat gliesent Gebai hannert den Haiser an der Montée de la Pétrusse


## Um Spaweck
Guillaume Jeitz

**Guillaume Jeitz** ass den Numm vu follgende Persounen:

*Guillaume Jeitz, lëtzebuergeschen Affekot an Deputéierten.
*Guillaume Jeitz, genannt Gilly, lëtzebuergesche Lokalpolitiker a Buergermeeschter zu Kënzeg vun 1982 bis 1984.
Personalunioun

**Personalunioun** nennt een, wann eng an déi selwecht Persoun verschidde Funktiounen, déi vunenee getrennt sinn, ausüübt.

Bei feudalen Herrscher oder haudesdaags Staatscheffe schwätzt ee vu Personalunioun, wa se a méi wéi engem Land un der Spëtzt stinn.

Beispiller vu Personalunioun sinn:
* Éisträich-Ungarn tëscht 1867 an 1918; de Keeser vun Éisträich war a Personalunioun och Kinnek vun Ungarn. 
* Personalunioun tëscht de Kinnekräicher Ungarn a Kroatie vun 1102 bis 1918.
* Personalunioun tëscht England a Schottland vu 1603 bis 1707 (1707 goufe se zum Kinnekräich Groussbritannien zesummegeluecht).
* Personalunioun tëscht Spuenien a Portugal (1580–1640).
* Personalunioun tëscht Holland a Lëtzebuerg (1815–1890).
* Unioun tëscht Dänemark an Norwegen (1521–1814).
* Unioun tëscht Norwegen a Schweden (1814–1905).
* Personalunioun tëscht Island an Dänemark (1919–1944).
* De Kinnek vum Vereenegte Kinnekräich vu Groussbritannien an Nordirland ass gläichzäiteg de Chef vum Commonwealth an domat Kinnek vun de Commonwealth Realms: Antigua a Barbuda, Australien, Bahamas, Barbados (bis Enn November 2020), Belize, Grenada, Jamaika, Kanada, Neiséiland, Papua-Neiguinea, Salomonen, St. Kitts an Nevis, Saint Lucia, Saint Vincent an d'Grenadinnen, Tuvalu.
Boulevard Prince-Henri (Stad Lëtzebuerg)

De **Boulevard Prince-Henri** ass eng Strooss an der Uewerstad vun der Stad Lëtzebuerg. Se verleeft vun der Avenue Jean-Pierre-Pescatore a Richtung Südweste bis bei d'Avenue Marie-Thérèse.

D'Strooss ass beim Schleefe vun der Festung ugeluecht ginn. Se krut 1877 hiren Numm als Undenken un de Henri vun Oranien-Nassau (*Prënz Hari*), deen nom Doud vu sengem Papp, dem Kinnek Wëllem II. vun Holland, 1850 vu sengem Brudder Wëllem III. zum *prince-lieutenant* vum Groussherzogtum Lëtzebuerg ernannt gouf.

Um Boulevard stinn nëmmen op der lénkser (ongerueder) Säit Haiser, op der aner Säit ass op der ganzer Längt de Stater Park; d'Strooss kräizt ë.&nbsp;a. d'Avenue Amélie vis-à-vis vun där am Park eng Statu vun der Amalia vu Sachsen-Weimar-Eisenach, der Fra vum Prënz Hari steet.

## Gebaier

## Biller

PrinsHendrikderNederlanden3.jpg|De Prënz Hari, no deem de Boulevard genannt gouf
Luxembourg, Villa 2 avenue Amélie-Prince Henri (3).JPG|Villa um Eck mat der Avenue Amélie


## Um Spaweck
Boulevard Joseph-II

De **Boulevard Joseph-II** ass eng Strooss an der Uewerstad vun der Stad Lëtzebuerg. Se verleeft vun der Avenue Marie-Thérèse a Richtung Norde bis bei de Boulevard de la Foire op der Héicht vun der Glacis-Kapell.

D'Strooss krut hiren Numm als Undenken un de Joseph II., den eelste Jong vun der Maria Theresia, dee Keeser vum Hellege Réimesche Räich a vun 1780 un och Herzog vu Lëtzebuerg war.

Ënner der däitscher Besatzung (1940 - 1944) housch d'Strooss „Kaiser Josefstraße”.

## Gebaier
Laanscht de Boulevard leien ë.&nbsp;a. dës Gebaier:
* Siège vum Lëtzebuerger Roude Kräiz
* Bourse vu Lëtzebuerg
* Congregatioun vun den Elisabetherinnen (Congrégation des Soeurs Hospitalières de Sainte-Elisabeth)
*Villa Gretsch
* Villa Foch

## Biller

Luxembourg, boulevard Joseph II (1).JPG|De Boulevard Joseph II a Richtung Norden
Luxembourg, boulevard Joseph II (4).JPG|Bourse
Luxembourg, boulevard Joseph II (5).JPG|Klouschter vun den Elisabetherinnen
Luxembourg, boulevard Joseph II (12).JPG|Villa Gretsch
Luxembourg, boulevard Joseph II (14).JPG|Villa Foch


## Um Spaweck
Theisen

**Theisen** ass e Familljennumm.

En ass eng flektéiert Form vun Theis, dat eng Kuerzform vum Patronym *Mattheis*, respektiv *Matthäus* ass.

Am Joer 1880 hunn zu Lëtzebuerg 616 Leit sou geheescht, 1930 waren et der 693 an 1981 hirer 648.

Leit mat deem Numm sinn oder waren:
* Dan Theisen (gebuer 1969), e lëtzebuergesche Fonctionnaire a Member vum Staatsrot;
* Guy Theisen (1947–2006), e lëtzebuergesche Sänger;
* Jean-François Theisen (1865–1926), e lëtzebuergesche Schoulmeeschter a Politiker;
* Jean-Jacques Theisen (?–1948), e lëtzebuergesche Schoulmeeschter, Organist a Politiker;
* Oscar Theisen (1897–?), e lëtzebuergesche Ringer an Olympionik;
* Roger Theisen (1932-2024), e lëtzebuergesche Fechter an Olympionik.

## Kuckt och
* Theis (Familljennumm).
* Theissen (Familljennumm).
Jean-François Theisen

De **Jean François (Franz) Theisen**, gebuer als **Johann Franz Theisen** den 12. Juni 1865 zu Hunchereng, a gestuerwen den 3. September 1926 zu Esch-Uelzecht, war e lëtzebuergesche Schoulmeeschter a Politiker.

De Franz Theisen war vun 1881 bis 1884 an der Normalschoul. Nodeems hie Schoulmeeschter zu Fréiseng, Leideleng a Mamer war, huet hie seng Carrière als “instituteur primaire supérieur” zu Miersch ofgeschloss.

1914 ass hien aus Gesondheetsursaachen an d'Pensioun gaangen an huet sech op Esch-Uelzecht zeréckgezunn. Do huet hien ugefaange, Politik ze maachen, a gouf 1917 an den Escher Gemengerot gewielt, wou hien de 4. Januar 1918 als Conseiller vereedegt ginn ass. Bis 1920 ass hie Conseiller bliwwen.

Bei enger Ersatzwal fir d'Chamber ass den Theisen bei der Stéchwal vom 11. Mäerz 1918 als Deputéierte vum Escher Kanton gewielt ginn. Hien ass awer nëmme bis den Oktober 1918 an der Chamber bliwwen.

De Franz Theisen war President vum “Lehrer-Unterstützungsverein” (Société des secours mutuels des instituteurs) a Generalsekretär vun der Pompjeesfederatioun. Hie war ee vun de fréie Membere vun der Société des naturalistes luxembourgeois, an déi hien am Juli 1890, wéi hien nach Schoulmeeschter zu Mamer war, opgeholl ginn ass.

De Franz Theisen huet bei verschiddenen in- an auslännesche pedagogeschen Zäitschrëfte matgeschafft.

## Gielchen
* 

## Literatur
*Massard, J.A., 2015. *[http://massard.info/pdf/Massard_2015_5-302_add.pdf La Société des naturalistes luxembourgeois de 1890 à 2015.]* Bulletin de la Société des naturalistes luxembourgeois 116, S. 5-302.
*Molitor, M., 1931. *Der luxemburgische Lehrer in seiner schriftstellerischen Betätigung von 1815-1930. * Luxemburg, 157 S.
Emily Dickinson

D**'Emily Elizabeth Dickinson**, gebuer den 10. Dezember 1830 zu Amherst, am Massachusetts, an och do de 15. Mee 1886 gestuerwen, war eng US-amerikanesch Dichterin. Si gëllt haut als eng vun de bedeitendsten Dichterinnen aus hirem Land. Hir Gedichter, déi eréischt 1890 no hirem Doud publizéiert goufen, schénge stilistesch dacks an d'20. Joerhonnert virzegräifen.

Si huet ganz zeréckgezu gelieft, an hat just mat engem Grappvoll Leit Kontakt.

Hir éischt Gedichter si vun 1850, déi se vun ongeféier 1858 un an engem Heft gesammelt huet. Vun 1860 bis 1870 huet si am meeschte geschriwwen, huet do awer schonn ënner Elengsinn a Krankheet gelidden. Déi éischt posthum Editioune vun hire Gedichter goufen dacks am Text vum Editeur verännert, eréischt 1955 koum déi éischt kritesch Gesamteditioun vun hirem Wierk an dräi Bänn ënnert dem Titel *The Poems of Emily Dickinson*, Ed. Th. H. Johnson (Cambridge, Mass.) eraus.

Theemen, déi dacks bei hir erëmkoumen, sinn d'Natur, Léift, Doud an Erwaardung vum Doud, Onstierflechkeet, Verzicht, an d'Transzendenz vun der Zäit.

## Wierk
**The Poems of Emily Dickinson*, Ed. R.W. Franklin, Cambridge, Mass., 1998.

## Literatur
* Hans Galinski: *Wege in die dichterische Welt Emily Dickinsons.* In: Gerhard Hoffmann (Hrsg.): *Amerikanische Literatur des 19. Jahrhunderts - Interpretationen Band X.* Fischer Taschenbuchverlag, Frankfurt a.&nbsp;M., ISBN 3-436-01456-7, S. 239–268.
* S. Juhasz, G. Grabher, R. Hagenbüchle, C. Miller: T*he Emily Dickinson Handbook.* University of Massachusetts Press, 1998.
* Connie Ann Kirk: *Emily Dickinson: a biography.* Westport, Greenwood Press, Conn. [u.a.] 2004, ISBN 0-313-32206-6.
* Gunhild Kübler: *Emily Dickinson – Eine Seele in Weißglut.* In: Verena Auffermann, Gunhild Kübler, Ursula März, Elke Schmitter (Hrsg.): *Leidenschaften. 99 Autorinnen der Weltliteratur.* C. Bertelsmann, München 2009, ISBN 978-3-570-01048-8, S. 142–147.
* Brita Lindberg-Seyersted, *The Voice of the Poet. Aspects of Style in the Poetry of Emily Dickinson.* (Uppsala 1968).
* C. Miller, *Emily Dickinson: A Poet's Grammar.* (Cambridge, 1987).
* Linda Wagner-Martin: *Emily Dickinson: a literary life.* Basingstoke [u.a.]; Palgrave Macmillan, 2013, ISBN 978-1-137-03305-5.

## Um Spaweck

* Emily Dickinson International Society 
* Dickinson Electronic Archives
François Kries

De **François** ("**Franz**") **Kries**, gebuer de 5. Juli 1868, a gestuerwen den 21. Januar 1928 zu Tréier, war e lëtzebuergeschen Industriellen a Politiker..

Hie war Tubak-Fabrikant zu Iechternach. Nom Doud vum Jean Mathias Foehr gouf de Franz Kries de 16. Februar 1910 als Deputéierte vum Kanton Iechternach an d'Chamber gewielt. Hien huet säi Mandat bis de Juni 1918 behal, wéi de Kanton Iechternach en Deputéierte manner zegutt hat. Hie war e Vertrieder vun der Rietspartei.

Ausserdeem war hie vun 1906 u Member vum Gemengerot a spéider och Schäffe vun der Gemeng Iechternach. Hie war och 14 Joer laang President vun den Iechternacher Pompjeeën a vun 1917 u President vum Willibrordus-Bauveräin.
Eric Lamhène

Den **Eric Lamhène**, gebuer 1983, ass e lëtzebuergesche Filmregisseur an Dréibuchauteur.

Hien huet 2010 säin Ofschloss op der *London Film School* gemaach.

Zënterhier huet hie véier Kuerzfilmer  op Lëtzebuergesch gedréit: *[[Lauschter]]* (2010), *[[Flou (Film)|Flou]]* (2012), *[[Gëff eens]]* (2013) a *[[Serena (Kuerzfilm)|Serena]]* (2014).

Hien huet ausserdeem un der RTL-Sitcom *[[Comeback (Sitcom)|Comeback]]* matgeschriwwen an och bei véier Episode Regie gefouert. Mam Jacques Molitor huet hien d'Dréibuch vun deem sengem Spillfilm *[[Mammejong]]* geschriwwen. Hien ass och Co-Auteur, mam Thierry Faber a mam Christophe Wagner, vun der Televisiounsserie *[[Capitani]]*.

Am Documentaireberäich huet hie puer Episode vun der Serie *[[routwäissgro]]* realiséiert, sou wéi de Kuerzfilm *[[Hotel Budapest]]* (2016).

Am November 2024 koum mat *[[Hors d'haleine]]* säin éischte Spillfilm an d'Kinoen.
Mário Soares

De ** Mário Alberto Nobre Lopes Soares**, gebuer de 7. Dezember 1924 zu Lissabon, an och do de 7. Januar 2017 gestuerwen, war e portugisesche Politiker an eng Schlësselfigur vun den Ufanksjore vun der Drëtter Republik.

Hien huet den 19. Abrëll 1973 am Exil zu Bad Münstereifel d'Sozialistesch Partei vu Portugal gegrënnt. 1974, no der Oeillets-Revolutioun, gouf hien Aussenminister. Dono war hien dräimol Premierminister: vun 1976 bis 1977, 1978 a vun 1983 bis 1985.

Vun 1986 bis 1996 war hien iwwer zwee Quinquennate President vun der Republik Portugal.

Dono war hie vun 1999 bis 2004 Deputéierten am Europäesche Parlament.

## Literatur
* Mário Soares, Portugal - Rechtsdiktatur zwischen Europa und Kolonialismus, Rowohlt, Reinbek bei Hamburg, 1973.

## Um Spaweck

* Biografie op der Websäit vun der ''Fundação Mário Soares'' 
* Mário Soares op der Websäit vum portugisesche Staatspresident
Centre hospitalier Émile-Mayrisch

De **Centre hospitalier Émile-Mayrisch**, kuerz **CHEM**, ass eng Spidolsstruktur, am Süde vu Lëtzebuerg, déi op dräi Uertschafte verdeelt ass:
* Esch-Uelzecht: d'Escher Spidol, mam Centre national de radiothérapie François Baclesse an dem Centre national d'oxygénothérapie hyperbare;
* Nidderkuer: d'Nidderkuerer Spidol (fréier *[[Hôpital Princesse Marie-​​Astrid|Hôpital intercommunal Princesse Marie-Astrid]]*);
* Diddeleng: d'Diddelenger Spidol.
__TOC__

Am Ganze schaffen iwwer 1.900 Leit am CHEM, dovun 261 Dokteren(Zuelen 2018).

De CHEM ass aus zwou Fusiounen entstanen; 2004 aus där vum Escher a vum Diddelenger Spidol, an 2007, wéi d'Nidderkuerer Spidol mat derbäikoum.

Zanterhier lafe Pläng, en neit Spidol, d'Südspidol, zu Esch-Raemerich op *Elsenbrich* ze bauen, dat déi 3 eeler Gebaier ersetze soll. Iwwerdeems 2015 nach virgesi war, datt d'Aarbechte vun 2019-2022 dauere sollten; gëtt ewell , nodeems engem Architekt gekënnegt an d'Pläng iwwerschafft gouf d'Mëtt vun den 2030er Joren als Datum vum Ofschloss vun den Aarbechten an Aussiicht gestallt..

Den Numm vum Spidoolszentrum geet op de fréieren Arbedsdirekter Emile Mayrisch zeréck, dee sech notamment fir de Bau vum Escher Spidol agesat huet.

2018 hat de CHEM e Budget vu knapps 249 Milliounen Euro. 144.000 Leit goufen dat Joer do behandelt.

## Direktioun
De President vum Verwaltungsrot ass de Christian Weis.

Bis den 1. Januar 2018 war den Dr Michel Nathan den Direkter, vun do bis den 1. September 2020 war et den Dr. Hansjörg Reimer. Deen hat seng Plaz als Generaldirekter néiergeluecht a gouf vum Dr. René Metz am Februar 2020 ersat.

Den 1. Februar 2021 koumen zwou nei Plazen an der Direktioun bäi, déi medezinesch Direkteren Dr Romain Schockmel an Dr Serge Meyer.

## Biller

Fichier:Esch LG.jpg|CHEM Esch
Fichier:Hôptal Princesse Marie-Astrid, Nidderkuer-101.jpg|CHEM Nidderkuer
Fichier:Dudelange LG.jpg|CHEM Diddeleng
Fichier:Centre hospitalier Emile Mayrisch Esch-Alzette 01.jpg|CHEM Esch


## Kuckt och
* Spideeler zu Lëtzebuerg

## Um Spaweck

* chem.lu
Escher Spidol

D**'Escher Spidol** ass e Spidol zu Esch-Uelzecht, am Quartier Dellhéicht, dat zënter 2004 zur Spidolgrupp Centre hospitalier Émile-Mayrisch gehéiert, zu deem och d'Diddelenger Spidol an d'Spidol zu Nidderkuer (fréier Hôpital Princesse Marie-Astrid) gehéieren.

## Topographie
D'Gebaier vum Spidol stinn op engem Terrain, dee vun der *rue Emile Mayrisch*, der *rue Dellhéicht*, der *rue de l'Hôpital* an der *rue Jean-Pierre Michels* agegrenzt gëtt.

Den Haaptagank mat der Receptioun ass an der *rue Emile Mayrisch*, et gëtt nach Niewenagäng an der *rue de l'Hôpital* an an der *rue Dellhéicht* (am alen Deel, wou fréier den Haaptagank war).

Nërdlech steet direkt nieft dem Spidol e Parkhaus mat Agank an der *rue Emile Mayrisch*. Virum alen Deel op der Südsäit ass eng Helikopterlandeplaz. Beim nordwestlechen Deel vum Gebai, um Eck vun der *rue de l'Hôpital* an der *rue Jean-Pierre Michels* ass e klenge Park ugeluecht.

## Geschicht
D'Diskussioun ëm de Bau vun engem Spidol zu Esch huet sech iwwer 25 Joer higezunn. Am Zentrum vum Konflikt stoungen am Ufank d'Bedenke vun engem Deel vun den Escher Dokteren, déi vun de Schmelzen an deenen hire Spideeler agestallt waren, an déi eng Konkurrenz gefaart hunn. Wéi déi Fro bis gekläert war, goung et nach e puer Joer hin an hier, no wat fir engem architektoneschen a medezinesche Konzept gebaut sollt ginn.

D'Spidol ass duerch eng Konventioun entstanen, déi den 11. Abrëll 1924 vun der Gemeng Esch-Uelzecht, der Arbed an der Société métallurgique des Terres-rouges ënnerschriwwe gi war. 1925 hunn d'Bauaarbechten ugefaangen, an de 15. Mäerz 1930 konnt et offiziell ageweit ginn. Et huet domat d'Nofolleg vum fréiere Metze Spidol ugetrueden. D'Schwëstere vun der *Congrégation de Ste-Elisabeth* waren ufanks mat der Gestioun vum Spidol chargéiert.

Den 21. Abrëll 1955 gouf d'Spidol als en *établissement d'utilité publique* deklaréiert.

## D'Gebaier

Am Laf vun der Zäit koume lénks a riets vum Haaptgebai nei Fligele bäi.

2025 goufen éischt Iddie virgestallt, wat mam Gebai geschéie soll, wann dat neit Südspidol bis fäerdeg wier. D'Haaptgebai kéint als Annex vum Stadhaus fir déi kommunal Verwaltung ëmgebaut ginn, iwwerdeems déi aner Annexen, déi spéider bäigebaut gi waren, ofgerappt géife ginn, fir da mat Gebaier fir verschidde Funktiounen (Wunnengen, Quartiersgeschäfter, Servicer,...) nei bebaut ze ginn.

## Literatur
*Baugeschicht*:
* Jacques Maas: " Ein städtisches Krankenhaus für die Industrie-Metropole Esch? Die Geschichte eines langwierigen Entscheidungsprozesses (1907-1925)." In: *Mutations. Mémoires et perspectives du Bassin minier* Nr.12 (2022), S.77-99.
* Antoinette Lorang: " 'Ein auf der Höhe der Zeit stehendes Krankenhaus'. Zur Baugeschichte des Escher Stadtkrankenhauses." In: *Mutations. Mémores et perspectives du Bassin minier* Nr.12 (2022), S.101-126.

## Kuckt och
* Spideeler zu Lëtzebuerg

## Um Spaweck

* Websäit vum Escher Spidol
Oscar Stumper

De **Jules Joseph Oscar Stumper** (**Julius Joseph Oskar Stümper**), gebuer den 8. Juli 1891 zu Gréiwemaacher, a gestuerwen den 28. Juli 1960 an der Stad Lëtzebuerg, war e lëtzebuergesche Philolog, Philosoph a Lycéesprofesser.
 
Den Oscar Stumper huet zu Lëtzebuerg (Cours supérieurs), Lille, Leipzig, Bonn a Paräis studéiert an 1914 säin Doktorat (Spezialitéit: Philosophie a Griichesch) zu Lëtzebuerg gemaach. No sengem Stage-Examen am Juli 1916 ass hie Repetent, an am August 1917 Professer am Stater Kolléisch ginn, wou hie bis zu senger Pensioun am Juli 1956 geschafft huet. Hie war och Professer um Cours, wou hie Logik, Psychologie an d'Geschicht vun der Philosophie enseignéiert huet.
 
Am Zweete Weltkrich war den Oscar Stumper vum Nazi-Okkupant an Däitschland versat ginn.
 
Den Oscar Stumper huet Artikelen an nationalen an internationalen Zäitschrëfte publizéiert. Hien ass besonnesch bekannt als den Auteur vum Buch “Questions et exercices de logique formelle” (1. Oplo 1953, 2. Oplo 1959).
 
Hie war “membre correspondant” vun der “Section des sciences” vum Institut grand-ducal vun 1950 un.
 
Hien ass de Fils vum Jean Pierre Stumper an de Brudder vom Robert Stumper.

## Gielchen

* 

## Literatur

*Hess, J., 1960. *Professor Oscar Stumper zum Gedächtnis.* d'Letzeburger Land 1960, Nr. 32 (5.August): 5.
*Lang, C., 1967. *Le personnel de l'enseignement secondaire et supérieur du Grand-Duché de Luxembourg, 1839-1922. Travail statistique de Félix Heuertz (1922), complété par Charles Lang (1967).* Publications du Ministère de l'Éducation nationale, Luxembourg, 125 p. [Oscar Stumper: S. 100].
*Majerus, J.M, 2003. *Oscar Stumper (1891-1960).* In: 400 Joer Kolléisch, Vol. 2: L'Athénée et ses grands anciens. Luxembourg: 371-372.
* Massard, J.A., 2015. ''Beitrag zur Geschichte der luxemburgischen Forstverwaltung: Bernhard Herget, “maître forestier” in Luxemburg, und dessen Nachfolger an der Spitze der Verwaltung Dumont, Koltz und Stümper.'' Published online.
*Prussen, J., 1960. *Oscar Stumper (1891-1960).* Archives de l'Institut grand-ducal de Luxembourg, Section des sciences naturelles, physiques et mathématiques N.S. 27: 10-15.
*Prussen, J., 1961. *Oscar Stumper (1891-1960).* d'Letzeburger Land 1961-07-28, S. 3, Nr. 30. https://web.archive.org/web/20221205175438/https://eluxemburgensia.lu/webclient/DeliveryManager?application=DIRECTLINK&custom_att_2=simple_viewer&pid=1718874&search_terms=#panel:pp|issue:1718874|page:3
Canton de Nord-Lévezou

De **Canton de Nord-Lévezou** ass eng franséisch administrativ Andeelung am Arrondissement Rodez am Departement Aveyron an der Regioun Occitanie.

Mam Dekreet vum 21. Februar 2014 am Kader vum Gesetz vum 17. Mee 2013, iwwer d'Reorganisatioun vun de Kantonen, gouf de Kanton gegrënnt.

## Gemengen am Kanton

*Flavin
*Luc-la-Primaube
*Olemps
*Sainte-Radegonde
Kourou

**Kourou** ass eng franséisch Gemeng am franséischen Iwwerséigebitt Guyane.

## Geographie
Kourou läit eng 60&nbsp;km nordwestlech vun der Haaptstad Cayenne op der Atlantikküst, am Norde vu Südamerika., do wou de Floss mam nämmlechten Numm an d'Mier leeft.

Et ass virun allem bekannt duerch d'Weltraumgare *[[Centre spatial guyanais]]*, déi vun der ESA bedriwwe gëtt. Se gouf 1965 gebaut fir Rakéiten an d'Luucht ze schécken. Si läit gënschteg no beim Equator. Vum Centre spatial guyanais aus ginn an der lescht virun allem Ariane 5-, Sojus- a Vegarakéiten opgeschoss.

Ronn 14&nbsp;km virun der Küst vu Kourou leien d'Îles du Salut (Île Royale, Île Saint-Joseph an Île du Diable), bis 1945 eng Kolonie (Bagne) fir Prisonéier, ënner hinnen den Alfred Dreyfus (1894), de Guillaume Seznec (1923) an den Henri Charrière (1933, bekannt duerch säi Buch an de Film *[[Papillon (Film)|Papillon]]*).

## Biller

## Literatur
* Ralf Butscher: *Großer Bahnhof am Äquator.* In: *Bild der Wissenschaft.* 1/2005, S. 88–93, 

## Um Spaweck

* CSG Centre Spatial Guyanais
* ESA-Webeite iwwer Kourou
Äisbierg

En **Äisbierg** ass en décke Block Äis aus Séisswaasser, deen um Mier schwëmmt.

Am Nordatlantik kommen déi meescht Äisbierger aus Grönland, déi am Südatlantik meeschtens aus der Antarktis.

Am Allgemengen entsti se wa grouss Stécker vu Gletscheren oder vun Äisplattformen um Bord vum oppene Mier ofbriechen. Déi vun den Äisplattformen (meeschtens an der Antarktis) hunn eng méi oder manner horizontal Uewerfläch a ginn "Tafeläisbierger" genannt. Well Waasser dat zu Äis gefruer ass, an deem Aggregatzoustand manner kompakt ass, schwammen d'Äisbierger um Mier. Allerdéngs kuckt da just ee Siwentel eraus, déi aner 6/7 sinn ënner Waasser.

Doduerch waren a sinn Äisbierger eng Gefor fir Schëffer, well ee just déi spréchwiertlech "Spëtzt vum Äisbierg" gesäit, net awer, wat fir eng Ausdeenumg s'ënner Waasser hunn. Déi bekanntst Kollisioun mat engem Äisbierg, mat dramatesche Suiten, dierft déi vun der RMS Titanic, am Abrëll 1912, gewiescht sinn.

De russeschen Dichter, Naturwëssenschaftler an Universalgeléierte Michail Lomonossow huet 1750 als éischten d'Äisbierger naturwëssenschaftlech beschriwwen.

Äisbierger si meeschtens wäiss, wéinst der Reflexion vun der Luucht un der Loft, déi am Äis mat dran ass. Blo Stécker oder 'Oderen' entstinn, wann d'geschmoltent Waasser a Gletschersplécke gelaf an dann nees gefruer ass. Äisbierger brauchen an der Moyenne eng 3 Joer, ier se ganz geschmolt sinn, besonnesch grouss Exemplaren och alt emol 30 Joer. 1956 gouf dee bis ewell gréisste bekannten Äisbierg mat enger Fläch vun 31.000&nbsp;km² dokumentéiert.

## Literatur
* Petra Demmler: *Das Meer. Wasser, Eis und Klima.* Eugen Ulmer, Stuttgart 2011, ISBN 978-3-8001-5864-5, S, 62 ff. (Kapitel: *Eis auf dem Meer.*)

## Um Spaweck

* International Ice Patrol
* Iceberg Finder
Allianz Arena

D**'Allianz Arena** ass e Foussballstadion am Norde vu München, dee bei Bundesligaspiller 75.000 Plaze bitt, dorënner 57.343 Sëtz- an 13.794 Stéiplazen, de Rescht si Logen a Sponsoreplazen.

An hir hunn déi zwéi Münchener Clibb, den FC Bayern München an den TSV 1860 München zënter der Saison 2005/06 hir Heemmatcher. Och Matcher vun der Foussball-Weltmeeschterschaft 2006 an d'Finall vun der UEFA Champions League 2012 goufen do gespillt. Si huet am Ufank deenen zwéi Clibb gehéiert, déi do spillen; den FC Bayern huet awer an der Tëschenzäit d'Partë vum anere Club iwwerholl an ass ewell eleng Proprietär.

D'Aarbechten dorun hunn den 21. Oktober 2002 ugefaangen, den 19. Mee 2005 gouf se ageweit. Se gouf vum Architektebüro Herzog & de Meuron entworf.

D'Allianz Arena huet eng opfälleg Fassad aus 2.760 Foliëkëssen aus ETFE (Ethylen-Tetrafluorethylen), vun deenen der ronn 1.000 op der Baussefassad beliicht kënne ginn. Gewéinlech ass se fir Matcher vu Bayern München rout ugestraalt, bei deene vun 1896 München blo, a bei anere wäiss. Ma och soss Faarfkombinatioune si méiglech.

Den Numm kënnt vum Sponsor, der Assurance-Entreprise Allianz AG. Ëmgankssproochlech gëtt se gär, wéinst hirer Form, *Schlauchboot* genannt.

## Galerie

Fichier:Allianz Arena, Múnich, Alemania, 2013-02-11, DD 05.JPG|D'Südfassad
Fichier:Allianz Arena, aerial view.jpg|Vun uewen
|déi verschidde Beliichtungen
Fichier:Germany-Argentina-2010.JPG|Bannescht Vue
Fichier:AllianzArena-Nord.2.JPG|d'Tribunen
Fichier:Allianz arena daylight Richard Bartz.jpg|Vue vun Osten aus


## Literatur
* Elisabeth Angermair, Roman Beer und Manfred P. Heimers (Autoren): *Fussball in München. Von der Theresienwiese zur Allianz-Arena*, Münchenverlag; Auflage: 1., Aufl. (13. März 2006), ISBN 3-937090-12-6.
* Stefan Diener, Ingo Partecka (Autoren): *Faszination Stadion 2006. Die WM-Stadien. Geschichte – Porträts – Ausblick* In: *Stadionwelt.* 1. Auflage, 2005, ISBN 3-00-017603-9, S. 166–181.
* Stadionwelt (Hrsg.): *50 Stadien in Europa, die man gesehen haben muss* In: *Stadionwelt.* 2011, ISBN 3-943605-03-5, S. 263–269.

## Um Spaweck

* Offiziell Websäit vun der Allianz Arena
* Technesch Detail-Informatiounen zu der Architektur op faz.net
Denis Héroux

Den **Denis Héroux**, gebuer de 15. Juli 1940 zu Montréal, a gestuerwen den 10. Dezember 2015, war e kanadesche Filmregisseur, Dréibuchauteur a Filmproduzent.

## Filmographie
### Kino
### als Regisseur
* 1962: *[[Seul ou avec d'autres]]* - Regie zesumme mam Denys Arcand 
* 1964: *[[Jusqu'au cou]]* 
* 1965: *[[Pas de vacances pour les idoles]]* 
* 1969: *[[Valérie]]* - Haaptacteuren: Danielle Ouimet, Guy Godin 
* 1970: *[[L'initiation]]* - Haaptacteuren: Danielle Ouimet 	Danielle Ouimet, Jacques Riberolles
* 1970: *[[L'amour humain]]* - Haaptacteuren: Louise Marleau, Jacques Riberolles
* 1971: *[[7 fois... par jour]]* - Haaptacteuren: Rosanna Schiaffino
* 1972: *[[Un enfant comme les autres...]]* - (Documentaire)
* 1972: *[[Quelques arpents de neige]]* - Haaptacteuren: Daniel Pilon, Mylène Demongeot
* 1973: *[[J'ai mon voyage!]]* - Haaptacteuren: Dominique Michel, Jean Lefebvre
* 1973: *[[Y'a toujours moyen de moyenner!]]*' - Haaptacteuren: Jean-Guy Moreau, Danielle Ouimet
* 1974: *[[Strikebreaker]]* 
* 1975: *[[Jacques Brel Is Alive and Well and Living in Paris]]* 
* 1975: *[[Pousse mais pousse égal]]* 
* 1976: *[[Die Hinrichtung]]* - Haaptacteuren: Mathieu Carrière, Christine Boisson
* 1977: *[[The Uncanny]]* - Haaptacteuren: Peter Cushing, Ray Milland

## als Produzent (Auswiel)
* 1976: *[[The Little Girl Who Lives Down the Lane]]* - Regie: Nicolas Gessner - Haaptacteuren: Jodie Foster, Martin Sheen
* 1978: *[[Les liens de sang]]* - Regie: Claude Chabrol - Haaptacteuren: Donald Sutherland, Lisa Langlois
* 1978: *[[Tomorrow Never Comes]]* - Regie: Peter Collinson - Haaptacteuren: Oliver Reed, Susan George
* 1978: *[[Violette Nozière (Film)|Violette Nozière]]* - Regie: Claude Chabrol - Haaptacteuren: Isabelle Huppert, Stéphane Audran
* 1979: *[[L'homme en colère]]* - Regie: Claude Pinoteau - Haaptacteuren: Lino Ventura, Angie Dickinson
* 1979: *[[À nous deux]]* - Regie: Claude Lelouch - Haaptacteuren: Catherine Deneuve, Jacques Dutronc
* 1980: *[[Atlantic City (Film 1980)|Atlantic City]]* - Regie: Louis Malle - Haaptacteuren: Burt Lancaster, Susan Sarandon
* 1981: *[[La guerre du feu (Film 1981)|La guerre du feu]]* - Regie: Jean-Jacques Annaud - Haaptacteuren: Everett McGill 	Everett McGill, Ron Perlman
* 1984: *[[Le sang des autres]]* - Regie: Claude Chabrol - Haaptacteuren: Jodie Foster, Sam Neill
* 1987: *[[Il giorno prima]]* - Regie: Giuliano Montaldo - Haaptacteuren: Ben Gazzara, Kate Nelligan
* 1991: *[[Black Robe]]* - Regie: Bruce Beresford - Haaptacteuren: Lothaire Bluteau, Sandrine Holt
## Um Spaweck
Canton d'Aubagne

De **Canton d'Aubagne** ass eng franséisch administrativ Andeelung am Arrondissement Marseille am Departement Bouches-du-Rhône an der Regioun Provence-Alpes-Côte d'Azur.

De Kanton gouf mam Dekreet vum 27. Februar 2014 am Kader vum Gesetz vum 17. Mee 2013, iwwer d'Reorganisatioun vun de Kantonen, gegrënnt.

## Gemengen am Kanton

*Aubagne
*La Penne-sur-Huveaune
*Roquevaire
Michel Molitor

De ** Michel Molitor**, gebuer de 24. Mäerz 1890 zu Wäiswampech, a gestuerwen den 11. Juli 1988 zu Miersch, war e lëtzebuergesche Schoulmeeschter an Auteur.

De Michel Molitor huet vun 1908 bis 1911 an der Normalschoul studéiert. Hie war vun 1911 bis 1916 Schoulmeeschter zu Wal (Gemeng Réiden op der Atert), dann an der deemoleger Gemeng Hollerech, fir d'éischt zu Märel, vun 1916 bis 1917, an dono, vun 1917 un, zu Hollerech-Gare. 1920 ass d'Gemeng Hollerech mat der Stad Lëtzebuerg fusionéiert, a sou gouf de Molitor Schoulmeeschter an der neier Groussgemeng Lëtzebuerg.

De Michel Molitor war eng Zäit laang Sekretär vum *Luxemburger Lehrerverband*. Hie war Member vum Redaktiounskommitee vun der *Luxemburger Lehrerzeitung*. Hie war Sekretär vum Organisatiounskommitee fir d'Opriichte vum Michel-Rodange-Monument um Knuedler an der Stad.

De Molitor huet a verschiddenen Zeitungen an Zäitschrëfte pedagogesch a kulturell Artikele publizéiert (zum Deel ënner dem Pseudonym: Mimo ; M.M.). Hien ass awer och den Auteur, Coauteur oder Editeur vun enger Rei vu méi grousse Publikatiounen.

## Publikatiounen
* *Rodange als Lehrer.* Luxemburger Lehrer-Zeitung. Luxembourg. XXI. Jg. (Dezember 1926), Nr. 12, S. 233-287.
* *Michel Rodange. Gesammeltes aus dem Nachlass.* Hrsg. Luxemburger Lehrerverband. Vorwort: M. Molitor. Luxemburg 1929, 158 S.
* *Heimatsagen. Blütenlese aus dem Luxemburger Sagen- und Legendenschatz.* Luxemburg 1929, 145 S. (zesumme mam Leo Berchem).
* *Der luxemburgische Lehrer in seiner schriftstellerischen Betätigung.* Luxemburg 1931, 157 S.
* *Heimatsagen. Neue Auslese aus dem Luxemburger Sagen- und Legendenschatz.* Grevenmacher 1932, 140 S. (zesumme mam Leo Berchem).
* *Illustrierte, kindertümliche Heimatkunde.* Luxemburg 1934, 62 S.
* *Arthur Hary: 1892-1925: ein grosser Kinder- und Menschenfreund: zu seinem zehnjährigen Todestage.* Luxemburg 1935, 127 S.

## Literatur
* Molitor, M., 1931. *Der luxemburgische Lehrer in seiner schriftstellerischen Betätigung.* Luxemburg, 157 S.
* Muller, R. & J. Weber: Michel Molitor. In: Luxemburger Autorenlexikon http://www.autorenlexikon.lu/page/author/234/2343/DEU/index.html [24.09.2015].
Place du 6-Juin-1937

D**'Plaz vum 6. Juni 1937** (offiziell: *place du 6 juin 1937*) ass eng Plaz an der Uewerstad vun der Stad Lëtzebuerg. Se läit tëscht der Place de Clairefontaine an dem Krautmaart.

D'Plaz krut hiren Numm fir un de Referendum vum 6. Juni 1937 z'erënnere bei deem d'Majoritéit vun der Bevëlkerung géint dat sougenannt Maulkuerfgesetz war, dat - wann et ugeholl gi wier - der Regierung d'Méiglechkeet ginn hätt d'kommunistesch Partei ze verbidden an och aner politesch Organisatiounen opzeléisen, déi no der Meenung vun der Regierung eng Gefor fir d'konstitutionell Institutiounen hätten duerstelle kënnen.

## Biller

## Um Spaweck