open-index/open-wikipedia-markdown huggingface dataset:
Monument 28th Infantry Division Wolz

D**'Monument fir d'28th Infantry Division zu Wolz** erënnert un d'28th Infantry Division vun der US Army, déi zu Lëtzebuerg am Zweete Weltkrich op der Säit vun den Alliéierten an der Ardennenoffensiv gekämpft huet. ‪Si gouf och *Bloody Bucket Division* genannt.

Si huet Wolz den 10. September 1944 eng éischt Kéier vun der däitscher Nazibesatzung befreit. Duerno war si déi éischt Unitéit, déi d'Siegfriedlinn bei Oochen iwwerwonnen h‬uet. Si huet sech am November awer nees op Wolz zeréckgezunn.

Do huet sech dat 110. Regiment vum Signal Corps ënner dem Generol Dan Bursk Strickler 3 Deeg laang, vum 16. bis den 19. Dezember 1944, dem däitschen Ugrëff an der Ardennenoffensiv wiere kënnen. Wéi Wolz den 20. Dezember gefall ass, hat d'110. Regiment zu a ronderëm Wolz 2.900 Gefalen ze bekloen.

D'Monument gouf de 4. Oktober 1975 ageweit. Et besteet aus engem Schifersteen, mat dem Emblème vun der 28. Infanterie Divisioun drop, dem "bluddegen Eemer", an enger Gedenkplack mat der Opschrëft:

:MEMORIAL
:to the 28th Infantry Division
:which liberated WILTZ on sept. 10th 1944
:and gallantly defended our soil
:during the -Battle of the Bulge-

Net wäit ewech vum Monument steet e Monument fir un de General Eisenhower z'erënneren.

## Quell
*Informatiounstafel beim Monument: Sentier culturel, n° 16.

## Kuckt och
* Monumenter vum Zweete Weltkrich zu Lëtzebuerg
* Monumenter vun der Ardennenoffensiv
Iechternacher Stadmauer

Vun der mëttelalterlecher **Stadmauer vun [[Iechternach]]**, déi 2360 m laang war a virun där e Gruef war, sinn nach gutt erhale Stécker an der "Hooveleker Buurchmauer" (rue Hooveleker Buurchmauer) an der "Schanzer Buurchmauer" (rue des Redoutes) an a "Kack" ze gesinn.

## Tierm
Vun den ursprénglech op d'mannst 14 Tierm sinn der fënnef nach gutt erhalen a ginn als Wunneng benotzt resp. un Touriste verlount: een Tuerm an der "rue Jean-Pierre Brimmeyr", zwéin Tierm an der "Hooveleker Buurchmauer" an zwéin Tierm an der "Schanzer Buurchmauer"; d'Ruine vun engem sechsten Tuerm sinn a "Kack" ze fannen. An der "Wollefsgaass" (rue de l'Hôpital) stoung och en Tuerm; deem seng hautdesdaags verstoppte Reschter sinn an d'Récksäit vum Haus Nr. 6 aus der "rue des Remparts" integréiert. Spuere vun engem Tuerm sinn och bannent dem Haus Nr. 10 an der "Haaler Buurchmauer" ze entdecken.

## Paarten
Véier Haaptpaarten hunn aus der Stad eraus gefouert: d'Éischtricher Paart ("Luxemburger Tor" oder "Ehrstraßenpforte"), d'Veianer Paart ("Viandener Tor" oder "Haaler Tor"), d'Hooveleker Paart ("Hooveleker Tor" oder "Trierer Tor") an d'Béibreger Paart ("Bitburger Pforte"). Donieft gouf et nach zwou kleng Paarten: d'Sauerpaart ("Sauertor" oder "Kackher Pförtgen") an der Kacker Buergmauer an d'"Todten Pförtchen" op der "Eewischter Baach" (rue André Duchscher).

D'Paarten hunn d'19. Joerhonnert net iwwerlieft; si sinn tëscht 1840 an 1867 ofgerappt ginn, d'Éischtricher Paart am Joer 1851, d'Hooveleker Paart am Joer 1867; si war déi lescht vun de groussen Iechternacher Stadpaarten, déi nach erhale war. D'"Kacker Pförtgen" stoung bis 1854.

## En nationaalt Monument
D'Reschter vun der Iechternacher Stadmauer an déi erhalen Tierm goufen de 4. Mäerz 1936 als national Monumenter klasséiert.

## Biller

City walls and towers 1 Echternach, Luxembourg.JPG|Schanzer Buurchmauer: ënneschten, 2001-2003 rekonstruéierten Ecktuerm
File City walls and towers 3 Echternach, Luxembourg.jpg|Schanzer Buurchmauer: Tuerm an der Mëtt vun der Mauer
Old tower from city wall converted into a house; Echternach, Luxembourg.jpg|Hooveleker Buurchmauer: Tuerm am ënneschten Deel vun der Strooss
City walls and towers 2 Echternach, Luxembourg.JPG|Hooveleker Buurchmauer: Tuerm am ieweschten Deel vun der Strooss
Watchtower city wall Echternach r Brimmeyr.jpg|Tuerm an der Éischtricher Buurchmauer (rue J.-P. Brimmeyr)
Kacker Buergmauer Tuerm Iechternach 01.JPG|D*'Kacker Buergmauer* mat Reschter vun engem Tuerm
Echternach Wegekreuz Stadtmauer.jpg|Weekräiz widdert der Buurchmauer 


## Kuckt och
* Lëscht vun den nationale Monumenter an der Gemeng Iechternach

## Um Spaweck

* Verschlimmbesserung in Echternach. Ein Kommentar zur geplanten „Entlastungsstraße“. Luxemburger Wort 2019-07-13: 14, Nr. 161 (Briefe an die Redaktion).
* Verschlimmbesserung in Echternach. Weblog-Post.
* Kann Echternach sich einen weiteren Denkmalschutz-Skandal leisten?
* Neue Bedrohung für Echternachs historisches Erbe. Weblog-Post.
Medingen

**Medingen** ass:
* den däitschen a franséischen Numm vun der lëtzebuergescher Uertschaft Méideng
* den Numm vun engem Deel vun der Stad Bad Bevensen a Niddersachsen: Medingen (Bad Bevensen) 
* den Numm vun engem Deel vun der Gemeng Ottendorf-Okrilla a Sachsen: Medingen (Ottendorf-Okrilla)
Konfuzianismus

**Konfuzianismus** (Chineesesch 儒家思想, *D'Iddie vun den Unhänger aus der Schoul vun de Geléierten*) bezeechent d'Philosophien, d'Eethik an déi politesch Virstellungen, déi sech an der Traditioun vum Konfuzius a senge Schüler stellen.

De Konfuzianismus steet zesumme mam Taoismus an dem Buddhismus fir déi wichtegst chineesesch Glawenssystemer a Philosophien.
Antoine-Jérôme Balard

Den **Antoine-Jérôme Balard**, gebuer den 30. September 1802 zu Montpellier, a gestuerwen den 30. Mäerz 1876 zu Paräis, war e franséische Cheemiker an Apdikter. Hien ass ë.&nbsp;a. bekannt dofir, de Brom entdeckt ze hunn.

## Liewen
De Balard ass als Jong vun engem Wënzer op Welt komm. Seng Mamm war Kächen am Haus vu senger Giedel, an do huet hien och seng Kandheet verbruecht. Seng Schoul huet hien ze Montpellier gemaach, wou hien als Apdikter een Ofschloss krut. Hie war Professer op der Faculté des Sciences de Paris. 1850 ass hie Professer um Collège de France ginn.

No sengem Doud ass hien am Panthéon begruewe ginn. De Louis Pasteur an de Marcelin Bertholet waren zwéi vu senge Studenten.

## Wëssenschaftlech Aarbecht
De Balard ass virun allem bekannt fir de Brom entdeckt ze hunn. Hien huet awer och d'Hypochloritsaier (HClO) entdeckt, ausserdeem den 1,2-Dibromoethan an d'Oxamechsaier (H2NCO-COOH). Donieft huet hien nach d'Liichtempfindlechkeet vum Sëlwerbromid entdeckt. Déi Substanz gouf spéiderhin an den éischte Filmer verwendt.

## Kuckt och
* Lëscht vu Cheemiker
## Éierungen
*Eng Strooss, an eng Metros- an Tramsstatioun zu Paräis goufen no him benannt
* De *pôle d'excellence* vun der Universitéit vu Montpellier huet sengem Excellencepräis an der Chimie säin Numm ginn
* 1830 krut hien d'Royal Medail vun der Royal Society

## Um Spaweck
* Biographie der Société d'Histoire de la Pharmacie
Wandmillen Nidderwolz

D**'Wandmillen zu Nidderwolz** ass bis haut als ee Gebai (ouni d'Flilleken) erhalen, dat zu Nidderwolz am Lieu-dit *Bei der Wandmillen* steet.

D'Gebai ass aus Mollongen an huet en Duerchmiesser vun 10,50 m. Et war eng Tuermmillen vum hollänneschen Typ mat 4 Flilleken, déi eng 12 m laang waren, an déi op enger Dreifachs an der Hauf souzen, déi dem Wand no gedréint konnt ginn.

## Geschicht
De 16. Juni 1766 kruten déi Wëlzer Gierwer Nicolas Hobscheid an de Michel Servais vum Grof Théodore François de Paule de Custine de Wiltz d'Autorisatioun, zu Nidderwolz eng Wandmillen opzeriichte fir hir Gierwerei.
Domat ass d'Lou gemuel ginn, fir mam Tanin, deen dran ass, d'Hait zu Lieder ze verschaffen. Et gouf an der Zäit 11 Loumille laanscht d'Baach Wolz, an 3 an der Stad Wolz. Dës ass déi eenzeg, déi dovun erhalen ass

1824 gouf d'Mille verkaf. Duerno war se beim Kadaster als Woll-Spënnerei, resp. als landwirtschaftlecht Gebai agedroen. 1874 huet de Blëtz an d'Gebai ageschloen, an et ass bal ganz verbrannt.

D'Gebai gouf 1959 an 1988 restauréiert, awer ouni d'Flilleken. Et goufe Fënstersteng agebaut a Lächer an der Mauer zougemaach. Dat ronnt Gebai krut en 12-eckegen Daach a Form vun enger Pyramid.

Haut ass d'Gebai a Privatbesëtz a gëtt als Scheier, resp. Garage benotzt.

Den 11. Juni 2007 gouf et op d'Lëscht vum Zousazinventaire vun de klasséierte Monumenter opgeholl.

## Kuckt och
* Lëscht vun den nationale Monumenter an der Gemeng Wolz
Federatiounssujet

Als **Federatiounssujeten** (субъект Федерации / (latn) *subjekt Federazii*) ginn déi 85 territorial Verwaltungseenheete vu Russland bezeechent, déi eng gewësse politesch an administrativ Autonomie hunn an déi am Federatiounsrot vertruede sinn.

Dëse Begrëff gouf et net zu der Zäit vun der Sowjetunioun. E gouf eréischt agefouert, wéi bis verschidde Kategorië vun territorialen Eenheete mat ënnerschiddlechem Autonomiegrad entstane sinn.

## Kategorien
Den Artikel 65 vun der Russescher Verfassung definéiert genee sechs Kategorië vu Federatiounssujeten, wouduerch déi politesch Glidderung vu Russland genee bestëmmt gëtt. Zu de Federatiounssujete gehéieren deemno:
* 46 Gebidder (Oblast)
* 22 Republicken. Si hunn eng eege Verfassung a Legislatioun an domat an der Russescher Federatioun deen héchste Grad u bannenzeger Autonomie. Republicke si fir déi gréisser net-russesch Vëlker geschaf ginn. Ausser Tatarstan an Tschetschenien hunn all d'Republicken de Federatiounskontrakt vum 31. Mäerz 1992 mat Russland ënnerschriwwen. D'vëlkerrechtlech Zougehéieregkeet vun der Republik Krim zu der russescher Federatioun ass ëmstridden.
* 9 Regiounen (Kraien)
* 4 Autonom Kreesser (Awtonomny Okrug)
* 3 Stied mat Federalstatus (Moskau, Sankt Péitersbuerg a Sewastopol)
* 1 Autonomen Oblast (Awtonomnaja Oblast; nëmmen de Jiddeschen Autonomen Oblast)

## Lëscht vun alle Federatiounssujeten

D'Sujeten hu souwuel en numeresche Code wéi och en 2-3 Buschtawen-ISO 3166-2:RU Code. Déi numeresch Codë gi vun 01 bis 92, obwuel néng dovun (41, 59, 75, 80, 81, 82, 84, 85 an 88) no Fusiounen net méi am Gebrauch sinn.





## Um Spaweck

* De russesche Federalismus
Departement Hauts-de-Seine

D**'Hauts-de-Seine** (**92**) ass e franséischt Departement, an der Regioun Île-de-France.

## Kuckt och
* Arrondissementer am Departement Hauts-de-Seine
* Kantonen am Departement Hauts-de-Seine
* Lëscht vun de Gemengen am Departement Hauts-de-Seine

## Um Spaweck
Eugen Bamberger

Den **Eugen Bamberger**, gebuer den 19. Juli 1857 zu Berlin, a gestuerwen den 10. Dezember 1932 zu Ponte Tresa (Schwäiz), war en däitsche Cheemiker, deen déi no him genannt Bamberger-Emlagerung entdeckt huet.

## Liewen
De Bamberger huet, vun 1875 un, un der medezinescher Fakultéit vun der Humboldt-Universitéit Berlin studéiert. Hien ass awer duerno op d'Ruprecht-Karls-Universitéit zu Heidelberg gewiesselt an huet do Naturwëssenschafte studéiert. Vun 1876 bis 1880 huet hie Chimie zu Berlin studéiert, wou hien 1880 promovéiert huet an dunn zu Charlottenburg beim Karl Friedrich Rammelsberg Assistent gouf. 1891 ass hie Professer op der Ludwig-Maximilians-Universitéit München ginn ier hien 1893 Professer fir allgemeng Chimie um Polytechnikum (haut ETH) zu Zürich gouf. Hien hat eng Nervekränkt déi staark Kappwéi verursaacht huet an dëst huet hie gezwongen opzehalen. De Bamberger war vun 1888 mat der Karoline Rosalie Marie Sertorius bestuet.

## Wëssenschaftlech Aarbecht
De Bamberger huet ongeféier 430 wëssenschaftlech Aarbechte verëffentlecht. Säin Haaptinteressi huet awer cheemesche Virgäng gegollt, bei deene sech Reaktiounsmechanisme mat komplizéierter Ëmsetzung an Zerleeung an eenzel Phasen ofspillen. Sou gouf eng cheemesch Reaktioun no him benannt: d'Bamberger-Ëmlagerung ass d'Synthes vu Para-Hydroxyanilin-Derivater aus Phenylhydroxylamin-Derivater mat Hëllef vu staark verdënnte Saieren.

## Kuckt och

* Lëscht vu Cheemiker
Departement Haute-Corse

D**'Departement Haute-Corse** (**2B**) ass e franséischt Departement op der Insel Korsika

Zanter der Reform vun den Territoiren 2015, ass d'Haute-Corse keng administrativ Regioun méi, si ass zesumme mat der Corse-du-Sud, an der Collectivité de Corse opgaangen.

## Kuckt och
* Kantonen am Departement Haute-Corse
* Arrondissementer am Departement Haute-Corse
* Lëscht vun de Gemengen am Departement Haute-Corse

## Um Spaweck
Albert Biever

Den **Albert Biever**, '''''SJ''''', gebuer de 24. Abrëll 1858 am *Bieveschgaart* um Lampertsbierg (deemools Gemeng Rollengergronn), a gestuerwen de 14. November 1934 zu New Orleans (USA), war e lëtzebuergesche Jesuitt.

## Säi Liewen
No sengem Studium am Progymnase zu Iechternach an am Collège Saint Joseph zu Tournai, dee vu Jesuitte geleet gouf, ass den Albert Biever am Alter vu 17 Joer an Amerika ausgewandert, wou hien 1889 an de Jesuittenuerden agetratt ass. Hie war den éischte President vum Loyola College zu New Orleans, deen 1904 seng Dieren opgemaach huet an 1912 de Status vun enger Universitéit krut.

Den Albert Biever ass den Auteur vum Buch: *The Jesuits in New-Orleans and the Mississippi Valley*.

Hien ass de Brudder vum Zephyrin Biever.

## Publikatiounen
* Albert H. Biever, SJ, 1924. *The Jesuits in New Orleans and the Mississippi Valley.* New Orleans, 173 S.

## Literatur
* Anonym, 1925. *Limpertsberg, 4. September.* Luxemburger Wort 1925, Nr. 259 (16. September), S. 4. LW1925-09-16: 4 http://www.eluxemburgensia.lu/webclient/DeliveryManager?application=DIRECTLINK&custom_att_2=simple_viewer&pid=1324618&search_terms=#panel:pp|issue:1324618|page:4
* Anonym, 1929. *Jesuitenpater Albert Biever.* Luxemburger Wort 1929, Nr. 280 (7. Juli), S. 4 (*Kleines Feuilleton*). http://www.eluxemburgensia.lu/webclient/DeliveryManager?application=DIRECTLINK&custom_att_2=simple_viewer&pid=1368656&search_terms=#panel:pp|issue:1368656|page:4
* Bost, B., 2012a. *Hochschulgründer aus Rollingergrund: unter Albert Biever erhielt am 10. Juli 1912 das Loyola College den Status einer Universität.* Lëtzebuerger Journal 2012, Nr. 131 (10. Juli), S. 19. (Archived by WebCite®)
* Bost, B., 2012b. *Universitätsgründer Albert Biever SJ (1858-1934) aus Rollingergrund: “Ein Träumer nach dem Herzen Gottes”. Vor 100 Jahren staatliche Anerkennung der Loyola Universität in New Orleans.* Die Warte 2012, Nr. 23 (12. Juli), S. 14-15.
* Clancy, T. H., *Albert H. Biever, S.J. (1859-1934).* https://web.archive.org/web/20120325032736/http://mm.loyno.edu/jesuit-community/albert-h-biever-sj

## Kuckt och
* Aner bekannt Lëtzebuerger Jesuitten
** Johann Philipp Bettendorff (1625-1698)
** François-Xavier de Feller (1735-1802)
** Jean-Baptiste Kremer (1869-1927)
** Jean-Claude Hollerich (*1958)
* Schrëftstellerheem Bellevue vun den däitsche Jesuitten an der Stad Lëtzebuerg (1899-1911)

## Um Spaweck
* 1912: Loyola University is founded by the Jesuits in New Orleans. Published: Sunday, October 16, 2011.
* Loyola History.
Clermont-Ferrand

**Clermont-Ferrand** ass eng franséisch Stad am Departement Puy-de-Dôme an der Regioun Auvergne-Rhône-Alpes.

Clermont-Ferrant ass besonnesch bekannt well ee vun de gréisste Pneueproduzente weltwäit, Michelin, do säi Sëtz huet.

## Nopeschuertschaften

## Schoulen
* ESC Clermont Business School

## Perséinlechkeeten
* Angélique du Coudray (1712-1794), franséisch Hiewan

## Um Spaweck
Yūji Hyakutake

Den **Yūji Hyakutake**, op Japanesch 百武 裕司, gebuer de 7. Juli 1950 zu Shimabara, a gestuerwen den 10. Abrëll 2002, war e japaneschen Amateurastronom.

Mat senger 25×150-Spektiv hat hien zwéi Koméiten entdeckt. De 25. Dezember 1995 hat hien deen éischten no him genannte Koméit C/1995 Y1 (Hyakutake) am Stärebild Libra entdeckt. Säin zweete Koméit C/1996 B2 (Hyakutake), hat hien den 30. Januar 1996 am selwechte Stärebild entdeckt. Dëse Koméit hat sech e puer Méint no senger Entdeckung zu engem vun den hellste Koméite vum 20. Joerhonnert entwéckelt.

Den Yūji ass un engem Aneurysma gestuerwen.

Den Asteroid (7291) Hyakutake gouf no him genannt.

## Kuckt och
Thomas Bopp

Den **Thomas J. Bopp**, gebuer 1949 zu Denver am Colorado, a gestuerwen de 5. Januar 2018 zu Phoenix, war en US-amerikaneschen Amateurastronom.

No sengem High-School-Ofschloss 1967 an en ettleche Jore Militärdéngscht bei der US Air Force op de Philippinnen an zu Tucson huet de Bopp Wirtschaftswëssenschaften op der Youngstown State University studéiert. Zanter 1980 schafft hien als Manager an der Géigend vu Phoenix. Hien ass bestuet an huet eng Duechter.

Den 23. Juli 1995 hunn den Alan Hale an den Thomas Bopp onofhängeg vuneneen de Koméit Hale-Bopp entdeckt.

## Kuckt och

## Um Spaweck
* Autobiographie
Alan Hale

Den **Alan Hale**, gebuer am Joer 1958 zu Tachikawa, Japan, ass en US-amerikaneschen Astronom.

Den Alan Hale gouf a Japa gebuer, awer seng Famill war nach a sengem éischte Liewensjoer op Alamogordo an New Mexico ausgewandert. No der High School studéiert hie vun 1976 bis 1980 an der U.S. Naval Academy zu Annapolis. Hie verléisst 1983 d'Navy a goung un de Jet Propulsion Laboratory (JPL) zu Pasadena. Hie war do mat dem Deep Space Network beschäftegt. Nom Uranus-Passage vun der Voyager 2 huet hien de JPL verlooss a studéiert un der New Mexico State University zu Las Cruces Astronomie. No senger Promotioun 1992 iwwer *Orbital Coplanarity in Solar-Type Binary Systems: Implications for Planetary System Formation and Detection* schafft hien ufanks fir *The Space Center* in Alamogordo (dem haitegen New Mexico Museum of Space History), 1993 grënnt hien d'Southwest Institute for Space Research, wou hien och Direkter ass.

D'Aarbechtsschwéierpunkte vum Hale leien an der Sich no Exoplanéiten a Klengkierper am Sonnesystem, speziell Koméiten an äerdno Asteroiden. Hie gouf virun allem duerch d'Entdeckung vum Koméit Hale-Bopp (onofhängeg vum Thomas Bopp) a vu senger Bedeelegung um *International HalleyWatch* 1986 bekannt.

Den Hale lieft zesumme mat senger Fra *Eva* a senge Jongen *Zachary* an *Tyler* an de Sacramento Mountains bei Cloudcroft an New Mexico.

## Um Spaweck
* Autobiographie
* Biographie

## Kuckt och
Philippe Barbier

De **Philippe Antoine Barbier**, gebuer den 2. Mäerz 1848 zu Luzy an der Nièvre, a gestuerwen den 18. September 1922, war e franséische Cheemiker. Hie war den éischte Cheemiker deen a senge Syntheesen organometallesch Substanze benotzt huet.

## Liewen
Nodeem hien Assistent vum Marcellin Berthelot am Collège de France an an der École de Pharmacie de Paris war ass hie Professer op der Uni zu Lyon ginn.

## Wëssenschaftlech Aarbecht
Hien hat erausfonnt datt, wann een e Keton mat Jodmethan vermëscht an dobäi nach metallesche Magnesium benotzt, da gëtt dat R2(CH3)C-OH. Déi Method ass vun sengem Schüler dem Victor Grignard perfektionéiert ginn an dréit och dem säin Numm. De Barbier selwer ass méi bekannt fir d'Barbierreaktioun.

## Kuckt och

* Lëscht vu Cheemiker
European Broadcasting Union

D**European Broadcasting Union**, **EBU**; (fr: **Union Européenne de Radio-Télévision**, de: **Europäische Rundfunkunion**) ass en Zesummeschloss vun zur Zäit 74 Radiosenderen a 56 Staate vun Europa, Nordafrika an am Noen Osten mat Sëtz zu Genf.

Dobäi kommen nach ongeféier hallef sou vill associéiert Senderen aus der ganzer Welt.

President vun der EBU ass den Intendant vum frankophone belsche Sender RTBF, Jean-Paul Philippot. Vizepresident ass de Claudio Cappon vum italieenesche Sender RAI. Haaptamtleche Generaldirektesch vun der EBU ass d'Schwäizerin Ingrid Deltenre, déi fréier Direktesch vum Schwäizer Fernseesender.

## Geschicht
D'EBU gouf den 12. Februar 1950 op enger Konferenz zu Torquay (Groussbritannien) mam Zil gegrënnt, en Netzwierk fir den Austausch vun Noriichtefilmer opzebauen. Des Weidere soll d'EBU déi technesch Entwécklungen am Radio- a Fernseeberäich virun dreiwen a standardiséieren. Grënnungsmembere waren 23 Radiosenderen aus Europa an dem Mëttelmierraum.

Am Joer 1953 huet d'EBU d'Kréinung vun der englescher Kinnigin Elisabeth II. als éischt international Livesendung iwwerdroen. Déi éischt „offiziell“ Eurovisiounssendung war d'Iwwerdroung vum Narzissefestival 1954 vu Montreux. 1956 war d'Ausstralung vum éischten Eurovision Song Contest.

1993 huet sech d'EBU mat hirem osteuropäesche Pendant OIRT zesummegeschloss.

Am November 2011 huet Andorra wéinst finanzielle Schwieregkeete seng Memberschaft gekënnegt. Et ass nach net genee bekannt wéini d'Memberschaft vum Land eriwwer ass.

## Aktivitéiten
### Radio
1991 gouf op Demande vun der EBU d'Héierspill *Das Treffen in Valladolid* vum britteschen Auteur Anthony Burgess (A Clockwork Orange) vun all de Memberslänner an hirer jeeweileger Sprooch produzéiert an zäitgläich vun alle Senderen iwwerdroen.

### Fernsee
Déi bekanntst Produktioun vun der EBU ass den Eurovision Song Contest deen all Joer am Fréijoer iwwerdroe gëtt. Produzéiert gëtt e vum Sender aus deem Land dat am Joer virdru gewonnen huet.

Vun 1965 bis 1999 ass vun der EBU d'Sendung Spiel ohne Grenzen iwwerdroe ginn. Doriwwer eraus produzéiert se an eegener Regie de Concours *Eurovision Young Dancers* an nach verschidde Kannerprogrammer an Dokumentarfilmen.

D'EBU bedreift och en eegene Satellittekanal, iwwer deen d'Members-Sender sech géigesäiteg eegent (Video-)Material zur Verfügung stellen.

## Aktiv Memberen
Déi meescht Voll-Membere si Senderen déi dem Staat gehéieren oder et si privat Radiosstatioune mat engem ëffentlechen Informationsoptrag.
Antonius-Brudderschaft (Siwebueren)

D**'Antonius-Brudderschaft** vun de Siwebueren ass den 13. Juli 1812, um Dag vum hl. Antonius vu Padua, dem Patréiner vun den Aulebäcker, vum Parzeläinsfabrikant Pierre-Joseph Boch zesumme mat sengen Aarbechter aus der Faïencerie op de Siwebueren am Rollengergronn gegrënnt ginn.

Si hat eng sozial an eng moralesch Missioun. Haaptzweck war et ursprénglech, kranken oder invalide Bridder ze hëllefen an hinnen an hire Fraen en anstännegt Begriefnes mat enger Mass ze garantéieren.

Bridder, deenen hiert moralescht Behuele net an der Rei war, konnten zur Uerdnung geruff a souguer, wann dat nach eng Kéier virkoum, aus der Brudderschaft ausgeschloss ginn.

Am Laf vun der Zäit huet d'Brudderschaft nach weider sozial Aufgaben iwwerholl.

## Literatur

* Bost, B., 2012. *Die Antonius-Bruderschaft von Septfontaines: vor 200 Jahren wurde in Luxemburg die erste Sozialversicherung Europas gegründet.* Lëtzebuerger Journal 2012, Nr. 134 (13. Juli), S. 4. (Archived by WebCite®)
* *Anordnungen der am 13. Juni 1812 durch Herrn Peter Joseph Boch und dessen Steingut-Arbeiter zu Sieben-Brunnen gestifteten Bruderschaft des hl. Antonius von Padua, wie solche am heutigen Tage, 13. Juni 1886, nach den geschehenen Abänderungen, Zusätzen und Verbesserungen festgesetzt und durch unterschriebene Mitglieder angenommen worden sind.* - [Luxemburg]: [s.n.], 1886. - 13 S. BNL
* *Verordnungs-Buch 1852 / St. Antonius-Bruderschaft auf der Faïencerie zu Sept-Fontaines.* - Luxemburg: M. Behrens Sohn, [1852]. - 16, [16] S.: Tab. BNL
YellowCAB

**YellowCAB** war en Taxiservice zu Lëtzebuerg dee vum Automobile Club Luxembourg (ACL) tëscht dem 16. Juli 2012 an Enn Juli 2014 organiséiert gouf. Eng Ronn 17.000 Fouerte goufe mat deem System gemaach.

D'YellowCAB Taxie ware giel-schwarz lackéiert, dohier den Numm. Si goufe vu privaten Taxientreprisen an onofhängegen Taxifuerer gestallt, déi eng Charta vum ACL ënnerschriwwen haten, bei där d'Qualitéits- a Sécherheetskrittären, an och de Präis pro Taxifahrt festgeluecht waren.

De Service, deen ausschliisslech vun de Membere vum ACL benotzt konnt ginn, huet ausschliisslech um Territoire vu Lëtzebuerger Land funktionéiert.

D'Tariffer goufen ufanks mat 25,-€ pro ugefaange Stonn ofgerechent, soudatt de YellowCAB je no Parcours méi bëlleg wéi seng Konkurrente war.

Am Dezember 2013 gouf deen Tarif geännert, a vun do u goufen 2,20€ pro Kilometer a Rechnung gestallt. No den Aussoe vum ACL wier de YellowCAB domat awer nach ëmmer ronn 1,-€ ënner dem Präis vun deenen aneren, wat awer nëmmen deelweis, a besonnesch bei engem Aller-simple, stëmmt, well d'Konkurrenz um Aller-retour (Tarif 1) eng Remise vu 50% gëtt. De YellowCAB freet zwar keng Prise en charge, kann awer nëmme vu Membere vum ACL benotzt ginn déi ee Joresbäitrag vun op d'mannst 49,50 € bezuelt hunn.

## Kuckt och
* Webtaxi, en Taxiservice an der Stad Lëtzebuerg

## Um Spaweck
* Websäit vu YellowCAB
Webtaxi (Lëtzebuerg)

**Webtaxi** ass en Taxiservice zu Lëtzebuerg dee vu Voyages Emile Weber zesumme mat Benelux Taxis organiséiert gëtt. D'Webtaxi Autoe sinn orange-wäiss lackéiert.

De Service bitt en Taxikonzept, dee sech duerch Ëmweltfrëndlechkeet, Transparenz a Wirtschaftlechkeet auszeechent.

Fir d'Webtaxie ginn ausschliisslech Hybrid Autoe benotzt. Se kënnen iwwer Telefon, eng Websäit oder eng Handy-App bestallt ginn. De Präis kritt een am viraus uginn.

De Service funktionéiert vum 16. Juli 2012 un, den Depart an/oder d'Zil muss um Territoire vun der Stad Lëtzebuerg sinn.

Am Summer 2014 gouf d'Flott vun 18 op 40 Taxie vergréissert.

## Erweiderung vum Service
Den 13. Februar 2017 huet Webtaxi d'Erweiderung vun hirem Service bekannt gemaach:

Et ginn elo véier verschidde Servicer ugebueden, nieft dem normale Webtaxi, wéi e bis elo bestanen huet (Webtaxi eco), zousätzlech och nach e Service mat Limousinnen (Webtaxi limo), e Service mat méi groussen Taxie bis 7 Persounen (Webtaxi van) an e Service fir Geschäftsclienten (Webtaxi pro).

Den Taxiservice gëtt zousätzlech zum Kanton Lëtzebuerg op d'Kantone Miersch, Capellen, Gréiwemaacher, Réimech an Esch-Uelzecht ausgeweit. Déi aner Kantone solle méi spéit nach derbäikommen.

Et steet elo eng Flott vun 120 Gefierer zur Dispositioun.

## Kuckt och
* YellowCab, de fréieren Taxiservice vum ACL

## Um Spaweck
* Websäit vu Webtaxi
Jimmy Martin

## Museker
*Jimmy Martin, (1927–2005), Bluegrass Museker
*Jimmy Martin, (*1962), lëtzebuergesche Lidderschreiwer

## Sportler
*Jimmy Martin (*1982), Golkipp an der amerikanescher National Football League
*Jimmy Martin (1924–2000), iresche Golfspiller

## Kuckt och
*Jim Martin
*James Martin
*Jamie Martin
Arthur Welter (S.à r.l.)

**Arthur Welter S.à r.l.** ass eng lëtzebuergesch Transportfirma. Si gouf 1962 gegrënnt an huet hire Sëtz zu Leideleng.

## Geschicht

Den Arthur Welter huet seng Transportfirma 1962 mat engem eenzegen als Véitransporter benotzte Camion zu Iwwersiren gegrënnt. Ee Joer méi spéit sinn der scho méi wéi fënnef fir d'Firma gefuer. An den 1970er Joren ass den nationalen an den internationalen Transport an den Entreposage ausgebaut ginn. 1975 war Arthur Welter déi éischt Firma zu Lëtzebuerg, déi mam Stroossentransport vu Loftfracht ugefaangen huet, woumat de Camionspark séier gewuess ass. 1973 ass d'Entreprise dunn op Zéisseng geplënnert, wou hinne ronn 1.500 m2 Lagerfläch zur Verfügung stoungen. Zanter 1996 operéiert d'Firma vun der Industriezone "Am Bann" zu Leideleng aus, wou si mat 19.000 m2 nach méi Plaz zur Verfügung hunn.

Haut fuere fir Arthur Welter bal 600 Transportmëttel, dorënner ëm déi 250 Camionen um internationalen a 40 Camionen um nationalen Niveau. D'Firma ass nach ëmmer Leader am Transport vum Fret aérien zu Lëtzebuerg. En anert wichtegt Standbeen ass déi national Distributioun. Eleng am Grand-Duché transportéiert d'Entreprise all Joer 210.000 Eenheeten. Mat 440 Employéen ass Arthur Welter eng vun de gréissten Transportfirmen am Land.

D'Entreprise huet Filialen um Houwald, zu Sterpenich, zu Bratislava an op de Fluchhäfen Lëtzebuerg, Frankfurt-Hahn an Amsterdam.

2011 louch den Ëmsaz bei ëm déi 46 Milliounen Euro.

De Betrib gehéiert och haut nach komplett der Famill Welter.

## Quellen
* "*Seit einem halben Jahrhundert 'on the road' - Vom kleinen Viehtransporter zum international tätigen Straßentransportunternehmen: 'Arthur Welter' feiert heute 50. Geburtstag*" ; Sanja Simic in Luxemburger Wort ; 29. Juni 2012 ; Säit 76-77
Polardag

De **Polardag** ass an de Polargebidder en Zäitraum ëm d'Sonnewenden. An der nërdlecher Polarregioun ass dat ëm d'Summersonnewend am Juni. Wärend op d'mannst engem Dag geet d'Mëtternuechtssonn net ënner den Horizont. Et ass also de ganzen Dag hell, ofgesi vun enger klenger Mëtternuechtsdämmerung un de Randzone vun de Polargebidder.

Um geographeschen Nordpol a Südpol dauert de Polardag en halleft Joer, op de Polarkreesser ass et genee een Dag, un deem d'Sonn net ënnergeet. Wéinst der astronomescher Refraktioun ass se och nach e bëesselche baussenzeg vun de Polargebidder ze gesinn.

Op de Pole kreest d'Sonn wärend 24 Stonnen op bal der selwechter Héicht, um Dag vun der Summersonnewend ongeféier 23,5° iwwer dem Horizont. Wärend de follgenden dräi Méint beweegt se sech an enger Schrauwelinn lues erof zum Horizont. D'Sonn geet eemol am Joer op an ënner, nämlech dann, wann hir visuell Bunn d'Equatorhéicht vun der Äerd schneid, also zu der Zäit vun den Equinoxen. An där Iwwergangszäit ass d'Sonn beim Opgang oder Ënnergang nëmmen deelweis ze gesi wärend se laanscht den Horizont zitt. Wa se nëmme wéineg ënner dem Horizont steet, ass Dämmerung, déi dauert en ettlech Wochen.

## Kuckt och

* Polarnuecht
* Wäiss Nuecht

## Um Spaweck
* Webcam a Wiederdaten vzn der Universitéit Tromsø
Mëtternuechtssonn

Als **Mëtternuechtssonn**, oder **Hallefnuechtssonn** gëtt an de Gebidder nërdlech vum nërdlechen a südlech vum südleche Polarkrees am Summer déi visuell Sonn bezeechent déi ëm Hallefnuecht net ënnergeet.

## Beschreiwung
Vun engem Observatiounspunkt direkt um Polarkrees geet d'Sonn eemol am Joer – zum Zäitpunkt vun der Nord- oder Südsummersonnewend – net ënner. Nodeem si am Dageslaf hiren déifste Stand iwwer dem Horizont erreecht huet, klëmmt si nees erop. Wat ee méi no wärend der Zäit vun der d'Summersonnewend beim Nordpol, resp. beim Südpol ass, ëmsou méi Deeg ass d'Mëtternuechtssonn ze gesinn. Well d'Sonn dobäi net ënner den Horizont kënnt, schwätzt ee vum Polardag. De Polardag misst direkt um geographesche Pol en halleft Joer daueren. Wéinst der Refraktioun an der Äerdatmosphär dauert de Polardag eppes méi laang wéi en halleft Joer.

## Himmelsmechanik
Déi ënnerschiddlech Dag- an Nuechtlängten op alle Breede vun eiser Äerd hunn hir Ursaach an der Achsstellung vun der Äerd zu der Ekliptik, dem Plang vun Äerdëmlafbunn. Eis Äerdachs steet zum Niveau vun hirer Ëmlafbunn net am Senkel, mä huet eng Wénkelschréi vun 23,44 Grad. Wann d'Äerdachs am Senkel zum Äerdëmlafbunnniveau géif stoen, da géif d'Sonn op béide Pole wärend dem ganze Joer genee um Horizont laanscht lafen. Tatsächlech passéiert datt nëmme fir kuerz Zäit zweemol am Joer an zwar beim astronomeschen Hierscht- a Fréijoersufank.

## Begrëfflech Andeelung
De Begrëff Mëtternuechtssonn léisst séier den Iertum opkommen, d'Sonn géif ëmmer hiren déifste Stand um 24:00 Auer kréien. Dat ass wéinst verschiddene Phenomeener op enger bestëmmter Plaz nëmmen nobäi de Fall:

Um Nordkap erreecht d'Mëtternuechtssonn hiren déifste Stand duerchschnëttlech um 23:17 Auer MEZ resp. 00:17 Auer MESZ an ass do vum 11. Mee bis zum 31. Juli ze gesinn, wärend een op Svalbard d'Mëtternuechtssonn scho vum 20. Abrëll bis 25. August observéiere kann.

## Um Spaweck

* Mëtternuechtssonn no Breetegrad bei Astronomie.info
* Webcam a Wiederdaten vun der Universitéit Tromsø
Polarnuecht

D**'Polarnuecht** ass an de Polargebidder den Zäitraum ëm d'Wantersonnewend, an deem den Himmel en ettlech Deeg bis Méint donkel bleift. D'Polarnuecht ass d'Géigendeel vum Polardag mat senger Mëtternuechtssonn.

## Definitioun
An der Géigend vun de Polarkreesser klëmmt d'Sonn wärend op d'mannst engem Dag net vollstänneg iwwer den Horizont. D'Finnen hunn dofir e spezielle Begrëff, „Kaamos“ genannt. Et gëtt awer och um däischtersten Dag vum Joer (Wantersonnewend) net iwwerall bannenzeg vun de Polarkreesser ganz däischter. Dat läit ë.&nbsp;a. dorun, datt wéinst der Refraktioun (Liichtbriechung an der Äerdatmosphär) d'Sonn an der Horizontgéigend däitlech méi héich ze stoe schéngt wéi et tatsächlech ass; si kann domat also trotz „theoreetescher“ Polarnuecht visuell vollstänneg opgoen. Ëmgekéiert gëllt och fir Plazen, déi net am Gebitt tëscht Polarkrees a Pol leien: Wéinst der Liichtbriechung an der Äerdatmosphär (kuckt astronomesch Refraktioun) kënnt et net genee op dem Polarkrees, mä eppes méi un der Polgéigend (vun ongeféier ± 67,16° Breet) zum Erreegnes, datt d'Sonn op engem Dag am Joer net opgeet.

Vun dësem Breedegrad un kënnt nëmmen nach déi hallef Sonnescheif iwwer den Horizont, a vun ongeféier ± 67,41° net eemol méi den ieweschte Sonnerand. Zu deem Zäitpunkt ass et allerdéngs hell dämmreg wéi kuerz viru Sonnenopgank oder kuerz no Sonnenënnergank, well d'Sonn ass da knapps ënner dem Horizont. Wat ee méi no bei de Pol kënnt, wat d'Sonn méi déif ënner dem Horizont steet. Vun ongeféier 73,2° Breet un ass et ënmmer ze däischter fir d'Zeitung ze liesen, well net emol méi déi biergerlech Dämmerung erreecht gëtt. Vun der 79,2° Breet u si stänneg déi hellst Stären ze gesinn, vu 85,2° un, kënnt keen Dämmerschäi vun der Sonn méi op d'Äerd.

Um geographesche Nordpol a Südpol dauert d'Polarnuecht bal en halleft Joer, un de Polarkreesser genee en Dag (woubäi d'Sonn awer nach deelweis iwwer den Horizont kënnt). Wat ee méi no un de Nord- oder Südpol kënnt, ëmsou méi laang dauert d'Polarnuecht. D'Polarnuecht entsteet duerch d'Schréi vun der Äerdachs vu ronn 23,5°.

## Ursaach

Well d'Äerd ëm d'Sonn kreest an d'Äerdachs onofhängeg vun där Bunnbeweegung hir Schréi bäibehält, sinn d'Polen am Summer der Sonn zougedréit an am Wanter vun hir ofgedréit. Dofir steet d'Sonn op de geographesche Pole fir ongeféier en halleft Joer ënner dem Horizont.
An deem Zäitraum kann et zu enger Aart vu polare Stratosphärwolleken an enger Héicht vun 22 bis 29&nbsp;km kommen. Déi forme sech eréischt bei Temperaturen ënner −78&nbsp;°C.

## Um Spaweck

* Webcam a Wiederdaten vun der Universitéit Tromsø
Thérèse Gorza

D**'Thérèse Gorza**, genannt Tréis Gorza, gebuer de 5. Mee 1953, war d'Tresorière vun Déi Lénk.

## Biographie
D'Thérèse Gorza huet eng Lizenz a Journalismus a Kommunikatiounswëssenschafte gemaach an ass eng pensionéiert Beamtin vum Centre commun de la Sécurité sociale.

Nieft hirer fréierer Positioun als Trésorière a Member vun der nationaler Koordinatioun bei deene Lénke war si Presidentin vun der Associatioun *Crêche pour les enfants du personnel de la sécurité sociale* an ass Comitésmember vum CID-Femmes.

Si wunnt zu Fenténg.
Weltzäit

D**'Weltzäit**, och **Äerdzäit** genannt, ass en Zäitsystem, dat weltwäit déi selwecht Zäit ugëtt, am Géigesaz zur Zonenzäit, déi nëmmen an enger regional begrenzter Zäitzon gëlteg ass.

## Weider Detailer

Fréier war et normal, déi lokal Sonnenzäit ze gebrauchen, ufanks déi Lokalzäit déi vun enger net korrigéierter Sonnenauer gemooss gouf an net ganz gläichméisseg ofgelaf ass. Spéider, wéi mechanesch Auere gebraucht goufen, war et déi gläichméisseg mëttel Lokalzäit. Nom Opkomme vun der Eisebunn an der Telegraphie gouf eng Reduktioun vun de ville Lokalzäiten op e puer gebittsweis unerkannt Zäitangaben néideg. Et koum zu der Schafung vun Zäitzonen, deenen hir Ofwäichung vun der - Lokalzäit - maximal un den ëstlechen a westlechen Zoneränder - akzeptabel gehale gouf. Där géigesäiteger Koordinatioun läit eng Weltzäit zugronn, vun där si an der Reegel a ganze Stonnen ofwäichen.

Op der *Washingtoner Meridiankonferenz* 1884 gouf sech op de Meridian duerch Greenwich als Nullmeridian geenegt an op d'Greenwich Mean Time (GMT) als éischt allgemeng gëlteg Weltzäit. D'GMT ass déi mat astronomesche Miessunge bestëmmt mëttel Lokalzäit um Meridian deen duerch den Observatoire vu Greenwich féiert. 1928 gouf déi an Universal Time ëmgenannt. Zanter 1972 gebraucht een als Weltzäit, d'Koordinéiert Weltzäit (UTC) déi d'Atomaueren uginn.
 
Wärend haut also am deegleche Liewen déi jeeweileg gëlteg Zonenzäit gebraucht gëtt, huet d'Weltzäit am internationale Verkéier, zum Beispill Fluchverkéier oder am Internet, iwwerall déi selwecht Zäitskala.

## Um Spaweck
*  timeanddate.com– Auerzäit, Koordinaten, Zäitzonen, internationaal Ofkierzungen a landesspezifesch Informatiounen
Riseséirous

D**'Riseséirous** (*Victoria amazonica*) ass eng Bléieplanz aus der Famill vun den Nymphaeaceae. An hirer Famill ass et déi gréisst op der Welt. Hir Blieder, déi um Waasser schwammen, kënnen en Duerchmiesser vu bis zu 3 Meter hunn, um Enn vun engem Still dee 7 bis 8 Meter laang ass. D'Planz kënnt an der Natur a Südamerika vir, op Plaze wou d'Waasser roueg ass.

D'Planz brauch eng Waassertemperatur vu 27 bis 30&nbsp;°C. Déi 40&nbsp;cm grouss Blumm huet 60 Bléiblieder a blitt zwou Nuechten, déi éischt Nuecht ass d'Bléi wäiss, déi zweet ass se rosa. D'Bestäubung gëtt vun engem klenge Kiewerlek, Cyclocephala hardyi, gemaach. Hie bleift wärend der ganzer Dauer vun der Bléi op der Planz wou en net nëmme vum Nektar profitéiert, mä och vun der Hëtzt déi d'Planz liwwert.

## Um Spaweck
Jon Lord

Den **Jonathan Douglas "Jon" Lord**, gebuer den 9. Juni 1941 zu Leicester, a gestuerwen de 16. Juli 2012, war en englesche Komponist, Pianist an Organist, bekannt virun allem als Band-Member vun de Rock-Gruppen Deep Purple, Whitesnake, Paice, Ashton & Lord, The Artwoods an The Flower Pot Men.

Hien huet a sengem Spill gär de Rock mat klasseschen oder Barock-Elementer verbonnen.
Jean Peters (Theolog)

Den Abbé **Jean Peters**, och **Johann Peters**, gebuer de 4. Oktober 1831 zu Beyren, a gestuerwen den 21. September 1897 an der Stad Lëtzebuerg, war e kathouleschen Theolog.

Hie war e Professer um Seminaire zu Lëtzebuerg.

Vun 1895 bis 1897 war hie President vun der *[[Section historique (Institut grand-ducal)|Section historique]]* vum *[[Institut grand-ducal]]*.

## Publikatiounen (Auswiel)
* Peters, Jean. 1886: *Fête du cinquantième anniversaire [de la] Section historique de l'Institut grand-ducal de Luxembourg*, Bück, Luxembourg

## Um Spaweck
* Lauchert, Jakob: *Peters, Johann*, in: Allgemeine Deutsche Biographie 53 (1907), S. 25-26 [Onlinefassung]; (Link)
Jean Peters

Den Numm **Jean [[Peters]]** droen e puer Leit:
* Jean Peters (1902–1980), e lëtzebuergeschen Aulebäcker a Modelleur.
* Jean Peters (1926–2000), eng US-amerikanesch Schauspillerin.
* Jean (Johann) Peters (1831–1897), e lëtzebuergesche kathouleschen Theolog.
* Kelly Jean Peters (* 1940), eng US-amerikanesch Schauspillerin.
Notzlaascht

**Notzlaascht** ass d'Laascht, déi e Gefier (Fliger, Raumschëff, Auto, Camion asw.) ophuele kann, bis datt dat maximaalt zoulässegt Gewiicht erreecht ass.

## Camion
D'Notzlaascht ass d'Héchstlaascht, déi e Gefier droe kann, ouni datt déi zoulässeg Achslaaschten an déi zoulässeg Gesamtmass iwwerschratt gëtt. Dofir gëtt et gesetzlech Riichtlinnen.

## Raumfaart
An der Raumfaart bezeechent d'Notzlaascht d'Gewiicht, dat eng Rakéit resp. e Raumschëff (nieft dem Dreifstoff) transportéiere kann. Heiansdo ass d'Notzlaascht nëmmen 2 % vum Startgewiicht (kuckt Drorakéit).

Eng Sekundärnotzlaascht ass eng weider Zouluedung, déi zousätzlech mat der Primärnotzlaascht gefouert gëtt, fir d'Transportméiglechkeeten beschtméiglechst auszenotzen.

## Kuckt och
* Dréchegewiicht (Camion)
* Eidelgewiicht
Bockholtz

**Bockholtz** ass den däitschen a franséischen Numm vun zwou Uertschaften zu Lëtzebuerg:
* Boukels an der Gemeng Géisdref am Kanton Wolz
* Buckels an der Gemeng Parc Housen am Kanton Klierf
Eenhar

D**'Eenhar** ass e Fabeldéier dat engem Päerd oder enger Geess gläicht, am Allgemenge beschriwwe mat wäissem Pelz, engem Päerdskierper, engem Geessebaart, gespléckt Houf an e grousst, riicht, spatzt spiralfërmegt Har an der Mëtt vun der Stier, dat seng Haaptcharakteristik bilt.

D'Eenhar gëtt zanter der anticker griichescher Mythologie ernimmt, ënner dem Numm *monokeros* (μονόκερως). Et gëtt dat wichtegst imaginäert Déier vum Mëttelalter u bis an d'Renaissance, sief et an der Ikonographie vun de mëttelalterleche Béischten, déi et als wëllt Bëschdéier beschreiwen, Symbol vu Rengheet a Charme, dat just vun enger Jongfra gefaange ka ginn, oder an den Enzyklopedien huet säin Har d'Gof d'Waasser vun all Gëft ze rengegen a Krankheeten ze heelen. Objete wéi authentesch erwisen "Hare vun Eenhare" goufe wärend dëser Period getosch.

Et entdeckt ee lues a lues datt déi "Hare vun Eenharen" a Wierklechkeet d'Waff vum Narwal sinn, an dat déi multipel Beschreiwunge vum Eenhar mat de Mëssbildunge vum Rhinozeros an den Antilopen iwwereneestëmmen. D'Gleewen un d'Existenz vum Eenhar gëtt bis an d'Hallschent vum 19. Joerhonnert a souguer nach haut debattéiert, d'Béischt intresséiert Theologen, Dokteren, Naturalisten, Dichter, "Gens-de-lettres", Esoteristen, Alchimisten, Symbolisten an Historiker.

An der Fantasyliteratur ass d'Eenhar déi typeschst a beschtbekannt legendär Kreatur, vill Aarbechte vu Geléierten a Fiktiounswierker sinn him consacréiert.

## Um Spaweck
Xipamid

**Xipamid** ass en Diuretikum (eng harndreiwend Substanz) aus der Grupp vun de Sulfonamiden.

Xipamid gëtt an der Medezin agesat fir den Traitement vun Ödemer (Schwellung vu Gewiewer duerch Usammlung vu Waasser) a Blutthéichdrock.

Xipamid huet eng Rëtsch vun onerwënschten Niewewierkungen, sou z.&nbsp;B. eng Hypokaliämie (Manktem u Kalium am Blutt), déi zu Onwuelsënn, Muskelschwäch, Muskelkrämp an Anomalie vum Elektrokardiogramm féiere kann. Eng Hypokaliämie trëtt bei méi wéi 1/10 vun de behandelte Patienten op.

Am Héichleeschtungssport gëtt de Xipamid onerlaabterweis benotzt fir d'Presenz vun Dopingsubstanzen ze maskéieren.

De 17. Juli 2012 huet RadioShack-Nissan-Trek de Fränk Schleck aus dem Tour de France geholl, nodeem a senger A-Prouf Spuere vu Xipamid nogewise goufen. Och d'B-Prouf war positiv.
Regor (Stär)

**Regor** ass den Numm vum Stär γ (Gamma) Velorum am Stärebild Vela (lëtzebuergesch: Schëffseegel).

De Regor ass e Wolf-Rayet-Stär mat enger visueller Hellegkeet vu +1,74&nbsp;mag an ass zirka 840 Liichtjoer vun eis ewech.

Et ass en Duebelstär mat der Spektralklass O7 an engem Begleeder vun der Spektralklass B1. De Begleeder huet eng Hellegkeet vu +4,2&nbsp;mag. Hie steet zum Haaptstär op engem Wénkelofstand vun 41,2" bei engem Positiounswénkel vun 220 Grad a ka scho mat enger Spektiv gesi ginn. Aner Nimm fir de Stär sinn: *Suhail, Al Suhail al Muhlif*.

Regor ass och eng Bezeechnung vun enger Prozessorfamill vum Hiersteller AMD.

## Kuckt och

## Um Spaweck
* Regor by Jim Kaler, Professor Emeritus of Astronomy, University of Illinois at Urbana-Champaign
* Starry Night Photography: Gamma Velorum
Laurent de Luxembourg

De **Laurent de Luxembourg**, gebuer als *Laurent Muller* den 9. Februar 1988 zu Esch-Uelzecht, ass e lëtzebuergeschen Travestiekënschtler, Sänger a Schauspiller

## Liewen
De Laurent Muller huet am Alter vun aacht Joer ugefaange Musek ze léieren. De Solfège huet hien zu Rëmeleng an zu Péiteng gemaach, mat engem klengen Zwëschesprong am Stater Conservatoire, wou hien awer no 2 Méint opgehalen huet. Hie spillt Tenorsaxophon, ass Member an der Rodanger Musek an Dirigent vun der Rodanger Jugendkapell.

Wärend senger Schoulzäit am Lycée technique Mathias-Adam huet de Laurent Muller an enger Filmproduktion an am Theaterstéck *Les 12 Travaux de Marc-Antoine* matgewierkt. 

2008 war de Laurent Muller fënnef Méint zu Kos a Griicheland, wou hien Animateur fir d'TUI war.

2009 koum de Laurent Muller Member bei déi lëtzebuergesch Travestie- a Kaméidigrupp Fadas Family. D'Joer drop huet hien als Laurent de Luxembourg mat däitsch-hollännescher a lëtzebuergescher Komik bei der Talentshow *[[Wanns de eppes kanns!]]* (WDEK) matgemaach. An der Sendung huet hien et bis an d'Halleffinall gepackt. 2011 ass hie mat Live-Gesang nach eng Kéier opgetrueden. Mam Lidd *Rolling on the River* koum hien an de Recall wou hie mat *Mäin Draam*, der lëtzebuergescher Versioun vu *My Way*, an d'Finall gewielt gouf. An der Live-Finall op RTL Télé Lëtzebuerg huet hien et mat *Wat mécht e Mann zum Mann?*, engem Schwätzgesang zur Musek vu *Comme ils disent*, bei deem hien als Mann op d'Bün koum a se als Fra erëm verlooss huet, op déi fënneft Plaz gepackt.

No WDEK huet hie bei der RTL-Sendung *Vakanz de Lux(e)* matgemaach, bei där hie fir e gudden Zweck Vakanz a Spiller zu Lëtzebuerg gemaach huet. 2012 war hien e VIP-Invité an der Büneshow *The Final Curtain* an der Rockhal, wou hien nieft der Sylvia Camarda an dem Hervé Sogne der Rock/Pop-Legend Freddy Mercury en Hommage ginn huet. Donieft ass de Laurent de Luxembourg nach bei verschiddenen aneren Organisatiounen a Sendungen (ënner anerem *20 vir*) opgetrueden.

## Lëtzebuergesch Cover-Versioune vum Laurent de Luxembourg
* *Mäin Draam* 
* *Wat mecht en Mann zum Mann* 
* *Ech wéilt esou gär béiss sinn* 
* *Mäi Kierper ass mäi Kapital* 
* *Dat ka keen esou ewéi ech* 
* *Dat geet guer keen iergendeppes un!* 
* *Mady Move Your Body* 
* *Péiteng, Péiteng*
Den Escher

**Den Escher** ass eng Zäitschrëft déi vun der Gemengeverwaltung vun der Stad Esch-Uelzecht éditéiert gëtt. D'Zäitschrëft am DIN A4-Format ass a Quadrichromie op Couchéspabeier gedréckt a gëtt gratis mat enger Oplo vu 15.000 Exemplairen un d'Stéit vun der Gemeng Esch-Uelzecht verdeelt. Ufanks koumen ongeféier 3 Ausgabe pro Joer eraus, bei méi rezenten Nummeren huet dës Frequenz awer ofgeholl.

Déi éischt Nummer koum am September 2004 eraus. Responsabele Service ass de *Service relations publiques* vun der Stad Esch-Uelzecht. Am Dezember 2021 koum déi 50. Nummer eraus. 

D'Konzept ass et, d'Diversitéit vun der Stad Esch a sengen Awunner, grouss Projeten, déi verschidde Servicer vun der Gemeng, Veräiner, asw. an Text a Bild ze presentéieren.

All Ausgaben, vun 2004 un, kënnen um Spaweck virtuell duerchbliedert ginn. Och d'Erofluede vun der Zäitschrëft ass méiglech.

## Um Spaweck
* Websäit fir ''Den Escher''
Tour de Luxembourg 2012

Den **Tour de Luxembourg 2012** huet mëttwochs den 30. Mee 2012 an der Stad Lëtzebuerg ugefaangen an déi lescht Etapp koum den 3. Juni 2012 och do un.

## D'Etappen

## Generalklassement

## Klassement vun den Etappen

opginn: Pit Schlechter

opginn: Jempy Drucker, Joël Zangerlé, Christian Helmig, Alex Kirsch, Massimo Morabito, Lex Reichling, Tom Thill, Kevin Feiereisen
Lawyers Guns 'n' Money

**Lawyers Guns 'n' Money** war eng lëtzebuergesch Rockgrupp, déi et tëscht 2011 an 2013 existéiert huet.

## Geschicht
Am Summer 2010 ass de Frank Welsch bei der Sich no Museker fir seng Band op de Bassist Achal Murthy an den Drummer Thierry Glaesener gestouss. Méi spéit huet de Ken Rischard, deen ursprénglech als éischte Gittarist virgesi war, mä nom Ausfall vum Achal, dee wéinst sengem Studium d'Band huet misse verloossen, d'Roll vum Bassist bei Lawyers Guns 'n' Money iwwerholl.

Den Numm kënnt vun enger Folleg vun der amerikanescher Fernseesendung *[[The A-Team]]* mat deem Numm.
 
Am Joer 2011 koum den Duerchbroch fir déi 3 Museker: mat *Mister Cab Driver* hunn s'et bis op d'Plaz 14 vum Eldoradio-Chartbreaker gepackt, mat *Permanent Vacation* souguer op Plaz 2.
 
No enger Rei vun Optrëtter a Caféen zu Lëtzebuerg hu Lawyers Guns 'n' Money och am Ausland hir éischt Erfarunge konnte sammelen, z.&nbsp;B. zu Léck am *Take Off* an zu Berlin am *Breakers* oder *Hangar 49*.
 
De 7. Januar 2012 huet d'Grupp seng éischt EP *Cab Ride* am *Melusina* verëffentlecht. Dës Konzept-EP besteet aus engem Intro a véier Lidder. Si erzielt d'Geschicht vum Sidney, engem jonken Affekot, deen no engem haarden Dag op der Schaff sech mam Taxi op den Heemwee mécht.

Héichpunkt an der Geschicht vu Lawyers Guns 'n' Money war d'Méiglechkeet als Virband op der "Horse Stage" Bün um Rock um Knuedler 2012 kënnen ze spillen. Do donieft hu si op der Fête de la musique zu Esch-Uelzecht an an der Stad Lëtzebuerg gespillt. Um Water-Art Festival zu Ënsber an um Festival Food For Your Senses si se och opgetrueden.

Am Fréijoer 2012 huet de Gilles "Bollos" Zanen de Bass an de Ken d'Gittar iwwerholl.
 
Lawyers Guns 'n' Money waren den 20. Januar 2012 bei RTL Télé Lëtzebuerg an der Émissioun *[[20vir]]* wou si sech virgestallt hunn.
 
2012 hu Lawyers Guns 'n' Money déi zweet Editioun vum Brand Your Band Contest gewonnen. Als éischt Single gouf *Name the Game* verëffentlecht. Zousätzlech ass am Hierscht op YouTube d'Reality-Show *RISE* a sechs Episode vun ongeféier 15 Minutten erauskomm, an där d'Band wärend e puer Méint vu Kamerae begleet ginn ass. Zu där Zäit huet de Jim Scheck den Thierry als Batteur ersat.

Enn September 2013 huet d'Grupp hir Trennung op Facebook annoncéiert, an de 4. Oktober am Club vun der Rockhal hire leschte Concert gespillt.

## Discographie

### EP
* 2012: *Cab Ride*

### Singelen
* 2012: *Mister Cab Driver*
* 2012: *Permanent Vacation*
* 2012: *Name the Game*