Leader

**Leader** ass eng Initiativ vun der Europäescher Unioun fir d'Fërderung vun der Entwécklung vum ländleche Raum. De Kierzel steet fir "*Liaisons entre actions de développement de l'économie rurale*".

D'Leader-Approche encouragéiert d'Bevëlkerung an hir Vertrieder a Veräiner a Gemenge fir sech Gedanken iwwer d'Entwécklungspotential vun hirem Gebitt ze maachen an hir Schlussfolgerungen a Form vun Entwécklungsprojeten ëmzesetzen. Idealerweis geschitt dat am Kader vu Partnerschaften tëscht verschiddenen Acteure vun der ländlecher Entwécklung wéi z.&nbsp;B. Vertrieder vu soziokulturelle Vereenegungen a Representanten aus Tourismus, Wirtschaft, Schoulwiesen an aus der lokaler a regionaler Politik. Haaptziler sinn dobäi d'Verbesserung vun der Liewensqualitéit an d'Diversifizéierung vun der regionaler Ekonomie.

Follgend Elementer spillen an der Leader-Initiativ eng wichteg Roll:

* Ausschaffe vun enger multisektorieller Entwécklungsstrategie (*business plan*) fir e kloer ofgegrenzt Gebitt dat tëscht 10.000 an 100.000 Awunner huet.
* Zesummestelle vu *lokalen Aktiounsgruppen* (ofgekierzt *LAG*), un deene sech Partner aus dem ëffentlechen a private Secteur bedeelegen. De private Secteur muss op d'mannst mat 50 % vertruede sinn.
* *Bottom-up*-Approche, bei där d'Iddie vun de Leit kommen an hir Ëmsetzung vun enger regionaler Partnerschaft matgedroe gëtt.
* D'Projete sollen innovativ sinn.
* Duerchféiere vu gemeinsame Projete mat aneren Aktiounsgruppen zu Lëtzebuerg an am Ausland.

## Geschicht

D'Europäesch Kommissioun huet d'Initiativ Leader 1989 an d'Liewe geruff fir de ländleche Raum, deen am Ëmbroch war an u Bedeitung verluer huet, ze stäipen, him nei Entwécklungschancen z'erschléissen a ganz einfach en neie Wee ze probéieren. Prioritär Ziler waren d'Schafe vun neien Aarbechtsplazen an d'Verbesserung vum soziokulturelle Liewen.

Bis elo gouf et 4 Oploe vun der Initiativ:
* 1989-1993: Leader I
* 1994-1999: Leader II
* 2000-2006: Leader +
* 2007-2013: Leader

## Leader zu Lëtzebuerg

### Leader I

Den Ufank vun der Initiativ hunn zu Lëtzebuerg eng Handvoll Gemengen aus dem Uewersauer-Gebitt gemaach.

Beispill vun engem bekannte Projet: Téi vum Séi.

### Leader II

Tëscht 1994 an 1999 gouf d'Zilgebitt vun der Initiativ op de ganzen Norde vum Land ausgebreet. Et sinn 2 Leader-Gruppen entstanen:
* LAG Réiden-Wolz am Weste vum Éislek
* LAG Klierf-Veianen am Nordoste vum Éislek

Beispill vun engem bekannte Projet: Guichet unique PME

### Leader +

Tëscht 2000 an 2006 gouf d'Zilgebitt vun der Initiativ op de ganze ländleche Raum vum Land ausgeweit. 4 Leader-Gruppe konnten europäesch Hëllefe kréien:
* LAG Réiden-Wolz am Weste vum Éislek
* LAG Klierf-Veianen am Nordoste vum Éislek
* LAG Mëllerdall am Nordoste vum Guttland
* LAG Miselerland am Oste vum Guttland

Eng fënneft Grupp ass am Westen entstanen an ass ouni europäesch Hëllef, mä mat lokalen an nationale Mëttele finanzéiert ginn:
* LAG Äischdall+ am Weste vum Guttland

Beispill vun engem bekannte Projet: Konzept an Ariichtung vun Internetstuffen a Koordinatioun vu Computer- a Sproochecoursen iwwer den Tripticon an der Regioun Norden.

### Leader

Follgend lokal Aktiounsgruppen hunn am Kader vun der neier Fërderperiod en Aktiounsprogramm eraginn:
* LAG Réiden-Wolz am Weste vum Éislek
* LAG Klierf-Veianen am Nordoste vum Éislek
* LAG Mëllerdall am Nordoste vum Guttland
* LAG Miselerland am Oste vum Guttland
* LAG Mamer-, Äisch- an Atertdall+ am Weste vum Guttland

Fir den Zäitraum 2007-2013 stinn de Leader-Gruppen europäesch Fërdermëttele vu 5,2 Mio. € zur Verfügung, dëst am Kader vum nationale Programm fir d'Entwécklung vum ländleche Raum.

## Kuckt och
* Ländleche Raum

## Um Spaweck
* Websäit vun der Leader-Initiativ bei der EU-Kommissioun Archiv
* Websäit vun der Leader-Initiativ zu Lëtzebuerg
* Websäit vum Leader-Grupp Klierf-Veianen
* Websäit vum Leader-Grupp Mamer-, Äisch- an Atertdall+
* Websäit vum Leader-Grupp Mëllerdall
* Websäit vum Leader-Grupp Miselerland
* Websäit vum Leader-Grupp Réiden-Wolz