Trojaner (Astronomie)

D**'Trojaner** sinn Asteroidegruppen, déi e Planéit op hirer Bunn ëm d'Sonn als Koorbitalen Objet mat engem mëttleren Ofstand vu 60° virdrun oder hanner him begleeden.

D'Nimm vun den Trojaner, déi bis elo fonnt goufen, sinn no de Persounen aus dem Homer senger *[[Ilias]]* genannt: d'Asteroiden, déi virun engem Planéit lafen, si mat Ausnam vum Hektor no de griicheschen an déi, déi hannendru sinn, no den trojaneschen Helde genannt.

## Positioun

D'Trojaner kreesen ëm d'Libratiouns- oder Lagrange-Punkten L4 an L5. Dat sinn d'Gläichgewiichtspunkten a stellen ee spezielle Fall am soss nëmme schwéier léisbaren Dräikierperproblem duer. D'System Sonn – Jupiter – Trojaner mécht fir jiddweree vun dëse Klengkierper e stabilt Dräikierpersystem. Bis elo sinn an L4 an an L5 3035 an op L5 1734 Trojaner bekannt (Stand: 30. Dezember 2010), déi total Zuel gëtt op e puer Dausend geschat. Den éischten Trojaner, (588)&nbsp;Achilles, gouf am Joer 1906 vum Max Wolf entdeckt. Dee gréissten Trojaner ass warscheinlech den (624)&nbsp;Hektor, deen am Joer 1907 entdeckt gouf. Et ass en onreegelméisseg geformten Asteroid mat enger Gréisst vun 370&nbsp;×&nbsp;195&nbsp;km. (kuckt och Lëscht vun den Asteroiden).

## Donkel Kierper - vu wäit dobaussen?
De Planéit Jupiter huet duerch seng riseg Mass en enormen Afloss op de baussenzege Sonnesystem a mécht e Koup Onstabilitéiten un den Asteroiden an op hire Bunnen. Vill Astronome mengen dofir, datt och am Beräich vun de Trojaner e stännege luese Wiessel am Gaang ass.

Hir onerwaart grouss Zuel (1960 waren der eréischt 20 bekannt) gëtt duerch géigesäiteg Kollisiounen erkläert. Well si mat Albedoen ëm 0,04 änlech donkel oder donkelrout si wéi d'Asteroide vum baussenzege Sonnesystem, stamen der méiglecherweis vill vun do (Transneptunen). Vereenzelt kéinte sech Trojaner nees duerch Bunnstéierungen oder Stéiss vun de Libratiounspunkte léisen an a Richtung Marsbunn ofdriften.

## Trojaner vun aner Planéiten
### Mars-Trojaner
Am Joer 1990 gouf och am Libratiounspunkt L5 vum Mars e Mars-Trojaner entdeckt, deen Eureka gedeeft gouf. An der Tëschenzäit sinn dräi weider Mars-Trojaner entdeckt ginn, dovun een am L4-Punkt, an 2007 gouf den 2007 NS2 entdeckt.

### Neptun-Trojaner

Enn 2001 gouf och en Trojaner 60° vum Neptun fonnt. Mat dem 4-m-Spigelteleskop um Cerro Tololo opgeholl, krut den 230&nbsp;km-Kierper d'Asteroiden-Nummer 2001&nbsp;QR<sub>322</sub>, war awer eréischt no engem Joer „geséchert“. Hien ëmkreest d'Sonn – genee wéi den Neptun – an 166 Äerdejoren. Mëttlerweil sinn dräi weider Neptun-Trojaner (2004&nbsp;UP<sub>10</sub>, 2005&nbsp;TN<sub>53</sub>, 2005&nbsp;TO<sub>74</sub>, 2006&nbsp;RJ<sub>103</sub>, 2007&nbsp;VL<sub>305</sub> an 2008&nbsp;LC<sub>18</sub>). Déi fënnef éischtgenannt sinn all op L4. Ufanks gouf dat och vum 2008&nbsp;LC18 ugeholl.

Den 12. August 2010 huet d'Department of Terrestrial Magnetism (DTM) vun der Carnegie Institution of Washington zu Washington D.&nbsp;C. bekannt ginn, datt sech 2008&nbsp;LC18 op der Langrange-Positioun L5 beweegt. Et ass deen éischten nachogewisene Neptun-Trojaner op dëser Positioun.

De 24. August 2014 soll d'Raumsond New Horizons de Lagrangepunkt L5 vun der Neptunbunn kräizen. Do hofft een op weider Trojaner.

### Äerd-Trojaner a -Begleeder
Bei der Äerd ass nëmmen een Trojaner bekannt, am Juli 2011 gouf den Asteroid 2010 TK<sub>7</sub> als Trojaner identifizéiert. E weideren Asteroid, den 2002 AA<sub>29</sub>, pendelt tëscht de Lagrange-Punkten L4 an L5 hin an hier.
No där, an der Genesis vum Äerdmound beschriwwener Kollisiounstheorie, hat sech am L4-Punkt vun der Äerdbunn e Planéit (Theia) entwéckelt, deen duerch eng nofollgend Kollisioun mat der Äerd fir d'Gebuert vum Mound verantwortlech war.

## Kuckt och
* Lëscht vun den Asteroiden

## Literatur
* *[[Sternenbote]]:* Jahrgang 45/12, Seite 222-234: *Die Asteroiden - Dramatik und Schutt im Planetensystem:* Gottfried Gerstbach: Artikel auf der Seite des Autors als PDF abrufbar: https://web.archive.org/web/20061117205203/http://www.g.gerstbach.at/papers/Asteroid1202gg.pdf

## Um Spaweck

*  Erster Neptun-Trojaner
*  Lëscht vun de Jupiter-Trojaner
*  Lëscht vun den Neptun-Trojaner
*  Christian Pinter: ''Die Trojaner des Weltalls'' Wiener Zeitung, 28. Dezember 2007
*  www.wissenschaft.de: Asteroiden mit Identitätsproblemen - En (Duebeel-) Trojaner vum Jupiter ass warscheinlech e Koméit.