open-index/open-wikipedia-markdown huggingface dataset:
AVL-Linn 9

D**'AVL-Linn 9** ass eng Buslinn vun de Stater Bussen. Se fiert zanter dem 13. Dezember 2020 um Trajet Hamm, rue de Bitbourg - Bouneweg - Gare-Rocade - Stad - Clausen - Neiduerf - Zens, Waassertuerm an huet 29 Halte pro Richtung.

Um Zens huet se den Terminus zesumme mat der Linn 14 an zu Hamm mat de Linne 25 a 27.

D'Linn gëtt gréisstendeels mat Elektro-Hybrid oder Elektrobussen assuréiert. Um Terminus um Zens ass eng Opluedstatioun wou d'Bussen nees opgeluede ginn.

## Halten op der Linn 9
(*D'Nimm vun den Halte si sou uginn, wéi s'am offizielle Fuerplang publizéiert sinn*.)

## Entwécklung vun der Linn 9
Mat der selwechter Linnennummer goufe follgend Trajete gefuer:
*vum 01.11.1952 ass d*'Neiduerfer Linn* op der Streck Fëschmaart - Clausen - Neiduerf an zeréck gefuer; vum 01.10.1962 un gouf se als Linn 9 bezeechent.
*1971 - 1980: Gare - Stad - Clausen - Neiduerf
*1980 - 1983: Gare - Stad - Clausen - Neiduerf - Fluchhafen
*1983 - 1990: Gare - Stad - Clausen - Neiduerf - Fluchhafen - Sennengerbierg - Nidderaanwen
*1990 - 2015: Gare - Stad - Clausen - Neiduerf - Findel - Flughafen - Sennengerbierg, Charlys Statioun
*Juni 2015 - Mäerz 2016: Zens/Waassertuerm - Neiduerf - Clausen - Stad - Gare - Bouneweg - (Houwald). D'Linn 9 gouf als sougenannt "Kombilinn" gefuer, d.&nbsp;h. datt zwou RGTR-Linnnen (167 an 195) vun Izeg oder Peppeng zu Bouneweg op d'Gebitt vun der Stad Lëtzebuerg koumen a vun do un um gemeinsamen Trajet als Linn 9 bis op den Zens gefuer sinn. De Fuerplang vun den zwou Linne war sou versat, datt um gemeinsamen Trajet vu méindes bis samschdes all 15 Minutten e Bus gefuer ass. D'Busse vun dëser "Kombilinn" haten och déi zwou Linnennummeren 9/167 oder 9/195 ugewisen
*14.03.2016 - 12.12.2020: Gare - Stad - Clausen - Neiduerf - Zens
Wéinst dem Tramsschantje ass d'Streck tëscht der Gare an der Uewerstad vum 3. November 2019 un iwwer d'Al Avenue, d'Al Bréck an de Boulevard Roosevelt amplaz iwwer d'Nei Avenue an d'Nei Bréck gefuer.

## Um Spaweck

* Linn 9 op der Säit vun der Stad Lëtzebuerg
AVL-Linn 10

D**'AVL-Linn 10** ass eng Buslinn vun de Stater Bussen. Se fiert zanter dem 11. September 2022 um Trajet Bartreng, Belle Étoile - Stroossen - Helfenter Bréck - Märel - Hollerech - Gare - Stad - Eech - Beggen - Bäreldeng - Steesel. Tëscht der Stad a Bäreldeng fiert se parallel mat der Linn 11.

An der Haaptverkéierszäit brauch d'Linn 10 um Aller 61 Minutte fir eng Streck vu ronn 19 Kilometer; um Retour och 61 Minutte fir 19,43 Kilometer. Se huet 36 Halten um Aller an der 38 um Retour. D'Linn fiert vu méindes bis freides all 15-20 Minutten an de Weekend (samschdes a sonndes) all hallef Stonn.

Duerch eng Konventioun tëscht der Stad Lëtzebuerg an dem Mobilitéitsministère iwwer AVL-Buslinnen déi vun der Stad aus an eng Nopeschgemeng fueren, gehéiert d'Linn 10 zum “service coordonné AVL/RGTR”.

## Halten op der Linn 10
(*D'Nimm vun den Halte si sou uginn, wéi s'am offizielle Fuerplang publizéiert sinn*.)

## Entwécklung vun der Linn 10
Mat der selwechter Linnennummer goufe follgend Trajete gefuer:
*vum 05.09.1964 un: Gare - pont Adolphe - rue Notre-Dame - place du Théâtre - Eich - Beggen
*1971 - 1983: Gare - Stad - Eech - Beggen
*1983 - 2008: Gare - Stad - Eech - Beggen - Bäreldeng - Walfer oder Steesel; vun 1992 - 1994 si verschidde Faarte vu Walfer weider bis op Hielem gefuer ginn.
*15. September 2008 - 12. Dezember 2020: Gare - Stad - Eech - Beggen - Bäreldeng - Steesel
Wéinst dem Tramschantier gouf d'Streck den 3. November 2019 geännert an huet dunn iwwer d'Al Avenue, d'Al Bréck an de Boulevard Roosevelt amplaz iwwer d'Nei Avenue an d'Nei Bréck gefouert.

* 13. Dezember 2020 - 10. September 2022: aktuellen Trajet Bartreng - Steesel, awer mam Terminus op der Michel-Rodange-Plaz zu Steesel, zesumme mat der Linn 11.

## Um Spaweck

* Linn 10 op der Säit vun der Stad Lëtzebuerg
Explorer-Programm

Den **Explorer** ass den éischten an zougläich ëmfangräichste Satellitten- a Raumsondeprogramm vun de Vereenegte Staaten.

## Geschicht
1957 hat d'Sowjetunioun mam Sputnik 1 d'Course ëm den éischte kënschtleche Satellit am Weltraum fir sech entscheet. Et hat offiziell mat der Ukënnegung vum US-amerikanesche President Dwight D. Eisenhower den 28. Juli 1955, am Kader vum internationale geophysikalesche Joer ugefaangen, fir e kënschtlechen Äerdtrabant an d'Ëmlafbunn ze bréngen. D'Sowjetunioun hat e puer Deeg méi spéit offiziell matgedeelt dat selwecht wëlles ze hunn.

D'USA ware mat hirem Vanguard-Projet zum Zäitpunkt vum Sputnik-Start nach net startbereet an hunn et bis Enn 1957 mat engem virgezunnene Start versicht. De Start war eng Katastroph: Déi bis dohin nach net vollstänneg getest Drorakéit war beim Start nach op der Startramp explodéiert, virun den Ae vu Millioune vun Televisiounspektateuren.

D'Explorer-Serie krut domat d'Chance, déi éischt Satellitten an d'Äerdëmlafbunn ze schéissen, a war géintiwwer dem Vanguard-Projet iwweraus erfollegräich. Den 1. Februar 1958 war den Explorer 1 als éischten amerikanesche Satellit erfollegräich an d'Ëmlafbunn gestart. Ënner dem Numm Explorer goufen 91 erfollegräich Missiounen (Stand: 9. Abrëll 2013) op den ënnerschiddlechste Fuerschungsgebidder gemaach, an dat vun der Erfuerschung vun der Ionosphär iwwer d'Radioastronomie bis zu der Atmosphär- an Äerdfuerschung. Déi haaptsächlech vun der Arméi zu Huntsville (Alabama) entwéckelt Satellitten, mat Hëllef vun der Expertegrupp ronderëm de fréieren techneschen Direkter Wernher von Braun, ware sou déi éischt US-Satellitten am Orbit - an domat e wichtegen éischte Schrëtt a Richtung bemannt Raumfaart.

## Missiounen
Jiddwer Explorer-Satellit (zanter Explorer 6) dréit eng Subbezeechnung - jee nodeem zu water engem wëssenschaftleche Projet e gehéiert.

Zanter Ufank vun den 1990er Jore goufen am Explorer-Programm Ënnerprogrammer gestart:
* *SMEX* (*Small Explorer*) fir kleng Fuerschungsmissiounen zanter Ufank vun den 1990er Joren.
* *MIDEX* (*Middle-Sized Explorer*) fir mëttelgrouss Fuerschungssatellitten zanter Enn vun den 1990er Joren.
* *STEDI* (*Student Explorer Demonstration Initiative*) an *UNEX* (*University Explorer*) fir kleng, vun Universitéite fir d'NASA duerchgefouert Missiounen.

Eng vollstänneg Oplëschtung vun de bis elo 102 gestarten Explorer-Satellitte steet an der *[[Lëscht vun Explorer-Missiounen]]*.

## Kuckt och

## Quell
* Nasa Facts: *Explorers: Searching the Universe Forty Years Later*

## Um Spaweck

*  NASA: Explorer History
*  NASA: Explorer-I and Jupiter-C
* Bernd Leitenberger: Explorer am Moundorbit
*  NSSDC: D'Explorer-missiounen am National Space Science Data Center
* https://web.archive.org/web/20160304123020/http://www.claus-schieber.de/spacefl/usa.htm
Small Astronomy Satellite 2

De **Small Astronomy Satellite 2 (SAS-2)**, e Projet vun der NASA, war ee vun den éischte Weltraumteleskope fir den Nowäis vun der kosmescher Gammastralung.

Den SAS-2 (och als SAS-B an Explorer 48 bekannt) gouf de 15. November 1972 mat enger Scout-Rakéit vun der San-Marco-Plattform aus an eng niddreg equatorial Äerdëmlafbunn bruecht. Den 19. November 1972 gouf de Betrib opgeholl an d'Missioun war den 8. Juni 1973 duerch e Problem mat der Stroumversuergung vum Satellit ofgeschloss.

Eenzegt Instrument war eng Fonkekummer fir den Energieberäich 20&nbsp;MeV - 1&nbsp;GeV. Bei 27 Observatioune vu jee ongeféier enger Woch goufe 55 % vum Himmel, dorënner bal dee ganze Plang vun der Mëllechstrooss, observéiert. Den SAS-2 krut domat en Iwwerbléck iwwer eenzel Gammaquellen um Himmel an iwwer déi diffus Gammaemissioun an hir Verbindung mat anere Strukture vun der Mëllechstrooss. En hat och d'Quell Geminga entdeckt.

## Kuckt och

* SAS-1
## Um Spaweck
*  NASA: The Small Astronomy Satellite 2 (SAS-2)
*  Gunter's Space Page: Explorer: SAS B
AVL-Linn 11

D**'AVL-Linn 11** ass eng Buslinn vun de Stater Bussen. Se fiert zanter dem 11. September 2022 um Trajet Bartreng, Europaschoul II - Stroossen - Stad - Eech - Beggen - Bäreldeng - Walfer - Heeschdref - Mëlleref - Steesel. Tëscht Bartreng an der Stad fiert se parallel mat der Linn 16 an duerno, bis op Bäreldeng, parallel mat der Linn 10. Se huet 44 Halte um Aller an der 43 um Retour. Se fiert wiertes (méindes - freides) all 15-20, samschdes all 20 a sonndes all 30 Minutten.

Duerch eng Konventioun tëscht der Stad Lëtzebuerg an dem Mobilitéitsministère iwwer AVL-Buslinnen déi vun der Stad aus an eng Nopeschgemeng fueren, gehéiert d'Linn 11 zum “service coordonné AVL/RGTR”; se gëtt beim RGTR als Linn 280 gefouert.

## Halten op der Linn 11
(*D'Nimm vun den Halte si sou uginn, wéi s'am offizielle Fuerplang publizéiert sinn*.)

## Entwécklung vun der Linn 11
Mat der selwechter Linnennummer goufe follgend Trajete gefuer:
*vum 02.05.1961: Gare - av. de la Liberté - av. Monterey - Merl - Helfenterbrück
*1971 - 1983: Gare - Stad - Belair - Märel
*1983 - 2008: Gare - Stad - Belair - Märel - Bartreng
*2008 - 2015: Gare - Stad - Eech - Beggen - Bäreldeng - Walfer
*01.06.2015 - 12.12.2020: Gare - Stad - Eech - Beggen - Bäreldeng - Walfer - Heeschdref - Mëlleref - Steesel. Tëscht der Gare a Bäreldeng ass se parallel mat der Linn 10 gefuer. Se hat 29 Halte pro Richtung an ass wiertes all 20 a sonndes all 30 Minutte gefuer.
Wéinst dem Tramsschantje gouf d'Streck den 3. November 2019 geännert an huet dunn iwwer d'Al Avenue, d'Al Bréck an de Boulevard Roosevelt amplaz iwwer d'Nei Avenue an d'Nei Bréck gefouert.

* 13.12.2020 - 10.09.2022: aktuellen Trajet Bartreng - Steesel, awer an den Haaptverkéierszäite just bis op den Terminus Michel-Rodange-Plaz zu Steesel; d'Halte *Gonneschhaff* a *Kennedy* goufen du vun der Linn 10 ugefuer.

## Um Spaweck

* Linn 11 op der Säit vun der Stad Lëtzebuerg
Choeur Robert-Schuman

De **Chœur Robert-Schuman - Choeur de jeunes de la Grande Région** war eng lëtzebuergesch ASBL mat Sëtz an der Stad Lëtzebuerg, déi den 6. Mee 2010 gegrënnt gouf, fir als Träger vum Robert-Schuman-Chouer ze fungéieren.

Op der Generalversammlung vum 28. Februar 2024 gouf decidéiert d'Associatioun opzeléisen; d'Fonge sinn tëscht INECC Luxembourg an INECC - Mission voix Lorraine opgedeelt ginn.

## Grënnungsmemberen
D'Grënnungsmembere vun der Associatioun waren:

* Institut européen de chant choral (INECC Luxembourg)
* Institut européen de chant choral (INECC - mission voix Lorraine)
* Landesmusikrat Saar e. V.

## Objete vum Veräin
* d'Zesummenaarbecht tëscht de Memberorganisatioune fërderen;
* dem Robert-Schuman-Chouer bei der Ëmsetzung vu senge Projete zur Säit stoen;
* d'Opstelle vu Partenariater mat wichtege Kultur- a Museksträger aus der Groussregioun am Geescht vun der europäescher Konstruktioun.

## Organisatioun vum Veräin
Nieft dem Verwaltungsrot gëtt et nach zwéi Komiteeën:
* de kënschtleresche Rot (*Comité artistique*), deen den artistesche Projet vum Chouer definéiert an dem Verwaltungsrot proposéiert, d'musikalesch Programmer opstellt, d'Jugendlecher rekrutéiert an de chargé de mission proposéiert, deen d'Projete soll administrativ a finanziell begleeden;
* de Rot vun de Jugendlechen (*Comité des jeunes*), deen ë.&nbsp;a. Projetspropositioune ka maachen a wärend de Projete bestëmmt Funktiounen iwwerhuele kann.

## Presidente vum Veräin
* 2010 – -2012: Marco Battistella
* 2013 – …: Jean Wagner
Robert-Schuman-Chouer

De **Robert-Schuman-Chouer**, op Franséisch **Chœur Robert-Schuman** an op Däitsch **Robert-Schuman-Chor**, war e Jugendchouer an der Groussregioun, deen iwwer d'Grenzen erausgaangen ass an deen am Kader vum europäesche Kulturjoer am Summer 2007 entstanen ass. Ëm de Chouer huet sech d'ASBL „Choeur Robert-Schuman“ mat Sëtz an der Stad Lëtzebuerg gekëmmert; de Veräi gouf den 28. Februar 2024 opgeléist.

De Robert-Schuman-Chouer war vun 2012 bis 2016 "Residenzchouer" (*Choir in residence*) am grenziwwerschreitende Raum Éislek am Kader vun engem Partenariat mat der europäescher wirtschaftlecher Interessevereenegung Islek ohne Grenzen.

## Ziler vum Chouer
* de Jugendlechen aus der Groussregioun eng musikalesch, vokal a stilistesch Formatioun op héijem Niveau ze bidden;
* ënner de Jugendlechen zukënfteg Kaderen z'entdecken (Chouerleeder, Sänger, Enseignanten a Gesanksformateuren) a si an hirer Entwécklung z'ënnerstëtzen;
* Chouerwierker vu verschiddenste Stiler an Epochen dem Public presentéieren;
* nei Museke fërderen an de Musekspatrimoine vun der Groussregioun bekannt maachen;
* sech un der Konstruktioun vun Europa bedeelegen duerch d'Musek an duerch gemeinsam Projeten
Choeur Robert-Schuman (Homonymie)

Mat Choeur Robert-Schumann sinn zwéi Begrëffer verbonnen:
* de franséischen Numm vum Robert-Schuman-Chouer
* d'A.s.b.l. Choeur Robert-Schuman
Kierch Lénger

D**'Kierch vu Lénger ** ass eng kathoulesch Kierch, déi zur Par Kordall Sainte-Barbe am Dekanat Süden-Ost an zu der Gemeng Käerjeng gehéiert.

Se ass der Onbefleckten Empfängnis geweit.

D'Kierch steet zentral an der Uertschaft un der Kräizung vun der *rue du Bois* mat der Haaptstrooss (*rue de la Libération*), dem CR111. De Kierfecht ass nieft an hanner der Kierch ugeluecht.

Zur fréierer Par Uewerkäerjeng gehéiert ausser der Filialkierch vu Lénger och nach d'Parkierch vun Uewerkäerjeng.

## Geschicht
An der Mëtt vum 19. Joerhonnert ass déi fréier Kapell ofgerappt ginn, déi baussent dem Duerf stoung. Vum Nidderkäerjenger Gemengerot ass 1861 beschloss ginn eng nei Kapell mëtten am Duerfkär vu Lénger ze bauen. D'Kierch ass am neoromanesche Stil gebaut ginn a war 1863 fäerdeg.

Déi lescht Renovéierung war am Joer 1987 ënner dem Paschtouer Emile Schaefers. Dobäi ass en Tabernakel an e Kräiz vun der Kënschtlerin Bettina Sabbatini geschaf ginn.

1987 ass eng elektronesch Uergel ugeschaf ginn.

Den 8. Mäerz 2006 huet den Äerzbëschof Fernand Franck dräi nei Klacke geweit. Déi zwou al Klacke sinn ausgebaut ginn.

## Kuckt och
* Lëscht vu reliéise Gebaier zu Lëtzebuerg

## Um Spaweck

* D'Kierch op der Websäit vum Parverband Nidderkäerjeng
* D'Fënstere vun der Kierch vu Lénger op der Websäit vun der ''Stiftung Forschungsstelle Glasmalerei des 20. Jh. e.&nbsp;V.'' (de)
NGC 101

Den **NGC 101** ass eng Balkespiralgalaxie am Stärebild Sculptor. Si gouf de 25. September 1834 vum britteschen Astronom John Frederick William Herschel entdeckt.

## Kuckt och

## Um Spaweck

* SIMBAD Query
* Artikel a Biller zu NGC 101 op wikisky.org
Dionysiuskierch vun Uewerkäerjeng

D**'Dionysiuskierch vun Uewerkäerjeng** ass eng kathoulesch Kierch, déi zur Par Kordall Sainte-Barbe am Dekanat Süden-West an zu der Gemeng Käerjeng gehéiert.

De Patréiner ass den hellegen Dionysius (Denis), deem säi Fest den 9. Oktober gefeiert gëtt.

Si steet an der *rue de l'Église*, enger Säitestrooss vun der *rue de Bascharage*, dem CR110A.

Zur fréierer Par Uewerkäerjeng gehéiert ausser der Parkierch vun Uewerkäerjeng och nach d'Filialkierch vu Lénger.

Zanter dem 28. Januar 1971 ass d'Kierch als Zousazinventaire op der Lëscht vun de klasséierte Monumenter agedroen.

## Geschicht
Am Joer 1744 ass d'Uewerkäerjenger Kierch nei opgebaut ginn. Dorop weist de Schlosssteen iwwer der Aganksdier hin, op dem "Anno 1744" - "Reaedificatum 1740" steet.

De 15. August 1761 gouf d'Kierch vum Tréierer Weibëschof Johannes Nikolaus von Hontheim konsekréiert.

## D'Uergel
D'Uergel vun der Uewerkäerjenger Kierch gouf 1952 vun der Uergelmanufaktur Sebald vun Tréier gebaut an ass zanterhier onverännert.

## Kuckt och

* Lëscht vu reliéise Gebaier zu Lëtzebuerg
* Lëscht vun den nationale Monumenter an der Gemeng Käerjeng

## Um Spaweck

* D'Kierch op der Websäit vum Parverband Nidderkäerjeng
* D'Fënstere vun der Kierch vun Uewerkäerjeng op der Websäit vun der ''Stiftung Forschungsstelle Glasmalerei des 20. Jh. e.&nbsp;V.'' 
* D'Uergel vun der Kierch op der Websäit vun ''Orgues.lu''
Cello Tales

***Cello Tales*** ass en Documentaire vun der Lëtzebuerger Regisseurin Anne Schiltz. En hat de 4. Mäerz 2013 Première um Festival Discovery Zone a koum den 10. Abrëll 2013 an de Kino.

## Ëm wat geet et am Film?
De Film dokumentéiert d'Bezéiung vu Museker zu hirem Instrument, engem Cello, an och, wéi déi Instrumenter gebaut ginn.

## Soss
Um portugisesche *Festival de Cinema de Avanca* krut de Film den "Televisiounspräis" (Premió Televisão), zesumme mam hollänneschen Documentaire *Guerrilla Grannies* vum Ike Bertels.

Um italieenesche *Mediterraneo Video Festival* krut de Film d'Mention spéciale fir "d'narrativ Sprooch an d'technesch Qualitéit vun den Audio- a Videoopnamen".

## Kuckt och
* Lëscht vu lëtzebuergesche Filmer

## Um Spaweck
* ''Cello tales'' op samsa.lu
Nei Aarbecht

**Nei Aarbecht** S.à.r.l. ass eng lëtzebuergesch Organisatioun, déi am Sozialberäich aktiv ass.

D'Organisatioun, déi 1985 gegrënnt gouf, ass eng vun de Strukture vum Comité national pour la défense sociale (CNDS).

*Nei Aarbecht* offréiert Mënschen, déi sozial schwaach sinn, eng Aarbecht an eng Wunneng an engem vun hire Foyeren. D'Zil ass fir de Betraffenen ze hëllefen (erëm) en autonoomt Liewen, ouni d'Hëllef vu Sozialaarbechter, ze féieren.

D'Haaptaktivitéit vun der S.a.r.l. besteet aus dem Ofhuelen an der Reparatur vu Gebrauchsobjeten, virun allem Miwwelen, elektresch Apparater, Vëloen, Gezei, Spillsaachen, Parzeläin, asw. No hirer Reparatur ginn dës Objeten am Lager vun der Organisatioun zu Hielem verkaaft, dat zu Präisser vu meeschtens 1 bis 4 Euro.

2012 beschäftegt *Nei Aarbecht* 12 fest ugestallte Mataarbechter déi 15 Aarbechter encadréieren.

## Atelieren a Foyeren
D'Ateliere vun *Nei Aarbecht* sinn zu Hielem, wou och de Verkaf ass.

*Nei Aarbecht* geréiert de *Foyer Etienne de Greef* zu Bouneweg, zesumme mat der Vollekskichen, an e Foyer an eng Kantin zu Hielem. D'Bewunner vun de Foyere schaffe gréisstendeels bei *Nei Aarbecht*, wat awer net *a priori* de Fall muss sinn.

## Literatur
* Rausch, K., 2012. *Nei Aarbecht. Näischt fir näischt!* In: *Comité National de Défense Sociale. Les 45 premières années d'un pionnier du social*. S. 137-143. Kará Éditions. ISBN 978-2-9599726-4-5

## Um Spaweck
* Websäit vun Nei Aarbecht
Kierch vu Waha

D**'Kierch Saint-Étienne vu Waha** ass Parkierch vun der Belscher Uertschaft Waha an der Gemeng Marche-en-Famenne. Se ass am romanesche Stil an eng Opschrëft gëtt d'Joer 1050 als Konsekratiounsjoer un.

D'Chouerfënsteren aus den 1950er Jore si vum Louis-Marie Londot an déi aner goufe vum Jean-Michel Folon entworf. Déi sechs grouss Fënsteren erzielen d'Liewe vum hellegen Etienne, déi zéng méi kleng um Niveau driwwer stelle Vullen an engem bloen Himmel duer. Se goufen an den *Ateliers Loire* zu Lèves bei Chartres fabrizéiert.

Se steet zanter 1941 op der Lëscht vum *Patrimoine classé*.

An der Kierch ass eng stenge Plack déi un den Éiwegen Edikt erënnert, dee 1611 zu Marche ënnerschriwwe gouf.
Sara Montiel

D**'Sara Montiel** oder och *Sarita Montiel*, gebuer als *María Antonia Alejandra Vicenta Elpidia Isidora Abad Fernández* den 10. Mäerz 1928 zu Campo de Criptana Spuenien, a gestuerwen den 8. Abrëll 2013 zu Madrid, war eng spuenesch Schauspillerin.

D'Sara Montiel gouf international bekannt mat hire Rollen a Filmer wéi *Vera Cruz* (1955) vum Robert Aldrich mam Gary Cooper a *Run of the Arrow* (1957) vum Samuel Fuller.

## Filmographie (Auswiel)

* 1944: *Te quiero para mi* vum Ladislao Vajda 
* 1947: *Don Quijote de la Mancha* vum Rafael Gil mam Rafael Rivelles a Fernando Rey
* 1951: *Cárcel de mujeres* vum Miguel M. Delgado mam Katy Jurado a Miroslava
* 1955: *[[Vera Cruz (Film)|Vera Cruz]]* vum Robert Aldrich mam Gary Cooper, Burt Lancaster, Charles Bronson an Denise Darcel
* 1956: *Serenade* vum Anthony Mann mam Mario Lanza, Joan Fontaine a Vincent Price
* 1957: *[[Run of the Arrow]]* vum Samuel Fuller mam Rod Steiger, Brian Keith, Ralph Meeker a Charles Bronson
* 1958: *La violetera* vum Luis César Amadori mam Raf Vallone a Franck Villard 
* 1959: *Carmen la de Ronda* vum Tulio Demicheli mam Maurice Ronet a Jorge Mistral 
* 1960: *Mi último tango* vum Luis César Amadori mam Maurice Ronet 
* 1961: *Pecado de amor* vum Luis César Amadori mam Terence Hill a Reginald Kernan
* 1962: *La bella Lola* vum Alfonso Balcázar mam Franck Villard an Antonio Cifariello
* 1963: *Noches de Casablanca * vum Henri Decoin mam Maurice Ronet a Franco Fabrizzi
* 1965: *La dama de Beirut* vum Ladislao Vajda mam Magali Noël, Fernand Gravey an Alain Saury
* 1966: *La mujer perdida* vum Tulio Demicheli mam Massimo Serato a Christiane Minazzoli
* 1969: *Esa Mujer* vum Mario Camus mam Ivan Rassimov
* 1971: *Varietés* vum Juan Antonio Bardem mam Vicente Parra 
* 1973: *Cinco almohadas para una noche* vum Pedro Lazaga mam Craig Hill

## Um Spaweck
Robert Edwards

De Sir **Robert Geoffrey Edwards**, CBE, FRS, gebuer de 27. September 1925 zu Batley, England a gestuerwen den 10. Abrëll 2013 zu Cambridge, war e brittesche Physiolog a Pionéier am Domaine vun der Reproduktiounsmedezin. Zesumme mam brittesche Gynekolog Patrick Steptoe huet den Edwards d'In-vitro-Fertilisatioun entwéckelt, woufir en 2010 den Nobelpräis fir Physiologie oder Medezin krut.

Hien huet 1980 mam Steptoe am Cambridgeshire d'Bourn Hall Clinic gegrënnt. 1977, no jorelaangen Experimenter, ass et hinne gelongen eng Fra kënschtlech ze befruchten, de 25. Juli 1978 koum d'Louise Joy Brown mat engem Keeserschnëtt op d'Welt.

## Publikatiounen
* *A Matter of Life. How the first „Test Tube Baby“ was Conceived and Born.* Zesumme mam Patrick Steptoe. Morrow, New York 1980.

## Literatur
* Nicholas Wade: *[http://www.nytimes.com/2010/10/05/health/research/05nobel.html?pagewanted=all Pioneer of in Vitro Fertilization Wins Nobel Prize].* In: *The New York Times*. 4. Oktober 2010.
* Gina Kolata: *[http://www.nytimes.com/2013/04/11/us/robert-g-edwards-nobel-winner-for-in-vitro-fertilization-dies-at-87.html Robert G. Edwards, Nobel Winner for In Vitro Fertilization, Dies at 87.]* In: *The New York Times*. 10. Abrëll 2013.
Crèmëflütt

**Crèmëflütte** sinn e Gebäck a Form vun enger Flütt déi aus Bliederdeeg sinn. Déi si mat Crème oder Schlagsan gefëllt.
Paangech

E **Paangech** oder **Panech** (regional och: *Pankech*) ass eng Zort dënne Flued, deen an enger Pan gebak gëtt. Den Deeg ass leefeg an e gëtt aus Eeër, Miel, Mëllech a Salz gemaach. Et gëtt gesalzt a séiss Variante vu Paangecher.

D'Wuert Paangech ass zesummegesat aus "Pan" a "gech", ofgeleet vu Kuch.

## Biller
*
David Hamilton

Den **David Hamilton**, gebuer de 15. Abrëll 1933 zu London, a gestuerwen de 25. November 2016 zu Paräis, war en englesche Konschtfotograf a Filmregisseur.
__TOC__
Den Hamilton huet ufanks an engem Bannen-Architektebüro an als Graphikdesigner geschafft. Hien huet sech zu Paräis etabléiert a sech do zanter dem Enn vun den 1960er Joren en Numm als Fotograf gemaach, mat engem eegene Stil, dee munnech Kritiker als kitscheg, pornographesch oder souguer latent pedophil bezeechnen. Hien huet bis ewell 16&nbsp;Foto-Bänn publizéiert, fënnef Filmer gemaach, divers Kontributiounen a Foto-Zäitschriften an eng Abberzuel un Ausstellunge gemaach.

## Fotobänn (Auswiel)
* *Souvenirs*, Swan, Kehl 1977, ISBN 3-88230-004-3.
* *Erinnerungen an Bilitis. Fotoalbum über seinen ersten Film*, Swan, Kehl 1977, ISBN 3-88230-005-1.
* *David Hamilton. Seine besten Bilder 1965-1990*, Südwest, München 1992, ISBN 3-517-01353-6.
* *The Age of Innocence*, Aurum Press, London 1995, ISBN 1-85410-304-0.
* *Ein Platz an der Sonne*, Edition Olms, Hombrechtikon/Zürich 1996, ISBN 3-283-00360-2.
* *Holiday Snapshots*, Edition Olms, Hombrechtikon/Zürich 1999, ISBN 3-283-00371-8.
* *Venezia*, Edel Classics, Hamburg 2003, ISBN 3-937406-09-3.
* *Flowers*, Edel Classics, Hamburg 2004 ISBN 3-937406-07-7.
* *La Danse*, Edel Classics, Hamburg 2005, ISBN 3-937406-18-2.
* *David Hamilton´s private Collection*, Swan, Kehl 1977, ISBN 3-88230-013-2.

## Filmographie
* *Hildegard Knef und ihre Lieder* (1975)
* *Bilitis* (1977; och Produzent)
* *Laura, les ombres de l'été*; 1979; och Dréibuch
* *Tendres Cousines*; 1980
* *Premiers désirs*; 1983
* *Un été à Saint-Tropez*; 1984; Videoproduktion; och Dréibuch

## Literatur
* Philippe Gautier, Marc Tagger: *Interviews und Texte*, in: *David Hamilton. Seine besten Bilder*, Marion von Schröder Verlag, München 1999, ISBN 3-547-73833-4.
* Jörn Glasenapp: *Die deutsche Nachkriegsfotografie: Eine Mentalitätsgeschichte in Bildern*, Wilhelm Fink Verlag Paderborn 2008, S. 284-308, ISBN 978-3-7705-4617-6.

## Um Spaweck

* „Das nackte Entsetzen“, op Einestages.de.
Joseph Servais

De **Jean Julien Joseph Servais**, gebuer den 20. Mäerz 1819 zu Miersch an do gestuerwen den 1. Juli 1890, war e lëtzebuergeschen Industriellen a Politiker.

## De Politiker
1849 gouf de Joseph Servais an de Gemengerot vun der Gemeng Miersch gewielt. Hie war vum 22. Dezember 1854 bis zu senger Demissioun den 21. Abrëll 1859 Buergermeeschter zu Miersch. Hien hat déi Funktioun nach eng Kéier vum 11. Juni 1867 bis de 26. Dezember 1878.

Vum Dezember 1868 bis zu senger Demissioun aus gesondheetleche Grënn 1887 war de Joseph Servais Deputéierten an der Chamber.

## Den Industriellen
Hien huet de 26. Dezember 1868 als Haaptaktionär d'Zockerfabréck vu Miersch (*S.A. Sucrière du Luxembourg*) matgegrënnt a gouf hiren Direkter.

## Perséinleches
De Joseph Servais, Brudder vum Philippe an Emmanuel Servais war ee vun de fënnef Jonge vum Antoine Servais (1778-1859), deen eng Brennerei nieft dem Servais-Haus zu Miersch bedriwwen huet.

Hien huet sech den 22. November 1858 mat der Caroline Collart (1833-1883) bestuet, der Duechter vum Charles Joseph Collart. D'Koppel hat dräi Kanner: Edmine, Auguste, a Félix.
206P/Barnard-Boattini

Den **206P/Barnard-Boattini** ass deen éischte Koméit, dee mat Hëllef vu Fotoen entdeckt gouf. Gelonge war dat dem US-amerikaneschen Astronom Edward Emerson Barnard an der Nuecht vum 13. Oktober 1892. No dëser Observatioun goung de Koméit verluer a krut déi virleefeg Bezeechnung D/1892 T1. De 7. Oktober 2008 war et dann dem italieeneschen Astronom Andrea Boattini gelongen, de Koméit op Fotoe vum Mount Lemmon Survey zeréckzefannen.

Zanter senger éischter Entdeckung hat de Koméit 20 Ëmleef absolvéiert an dobäi de Jupiter an de Joren 1922, 1934 an 2005 op enger Distanz vun 0,3 bis 0,4 AE passéiert. De 25. Oktober 2008 hat hien de Perihel mat 1,1452&nbsp;AE Ofstand zu der Sonn passéiert, woubäi hien eng maximal Hellegkeet vu ronn 20,3&nbsp;mag erreecht hat.

## Kuckt och

* Koméitelëschten

## Um Spaweck
*  206P auf Gary W. Kronks's Cometography
* The COCD Homepage: News - October 2008
* Date vum 206P
Philippe Servais

De **Philippe Servais**, gebuer de 5. Februar 1810 zu Miersch, a gestuerwen den 22. November 1890 zu Kürenz engem Staddeel vun Tréier, war e lëtzebuergeschen Industriellen.

Hie war Schmelzhär vun der Weilerbacher Schmelz.

Mat sengem Brudder Bernard huet hien de 17. Mäerz 1858 d'Kommanditgesellschaft Forges des Frères Servais ("Hollerecher Schmelz" oder "Servais-Schmelz" genannt) zu Hollerech gegrënnt an do zwéin Héichiewe baue gelooss.

1862 hunn déi zwéin d'Schmelz vu Colmer-Bierg gelount, an 1871 eng Konzessioun ugefrot fir eng Eise-Minière vun 165 ha um Territoire vun de Gemenge Nilvange, Algrange a Marspich z'exploitéieren.

De Philippe Servais war den eelste Jong vum Antoine Servais a Brudder vum Staatsminister Emmanuel Servais.
Buerg Simmer

D**'Buerg vu Simmer** ass eng mëttelalterlech Buerg zu Simmer. Si ass a Privatbesëtz.

## Geschicht
Et ass net gewosst wéini déi éischt Buerg zu Simmer gebaut gouf. 1192 ass vun engem gewëssen Tider rieds, deen Här vu Simmer war. 1233 huet de Jean vu Simmer d'Buerg ënner de Schutz vun der Gräfin Ermesinde vu Lëtzebuerg gestallt. Uganks vum 14. Joerhonnert war den Thomas vu Simmer, e Frënd a Begleeder vum Keeser Heinrich VII., Buerghär. Am Joer 1600 huet de Christoph vu Criechingen bei der nërdlecher Entrée e grousse Renaissancetuerm baue gelooss. 1779 koum et zu engem grousse Feier an der Buerg, dat sou vill Schued gemaach huet, datt d'Buerg duerno ëmmer méi zerfall ass. 1919 gouf d'Buerg zum Deel ofgebrach, mä 1920 hunn d'Proprietären ugefaangen, se ze restauréieren. Dobäi gouf awer net ëmmer Wäert op d'historesch Architektur geluecht.

Den 2. Dezember 1937 gouf d'Buerg vu Simmer als nationaalt Monument klasséiert.

D'Buerg vu Simmer stoung am September 2021 fir e Präis vun 3,5 Milliounen Euro zum Verkaf. Op eng parlamentaresch Fro vum Deputéierte Fred Keup äntwert d'Kulturministesch Sam Tanson, datt de Staat net drun interesséiert wier fir d'Buerg ze kafen.

## Kuckt och
* Lëscht vun de Lëtzebuerger Buergen a Schlässer
* Lëscht vun den nationale Monumenter an der Gemeng Simmer
* Schlass Siwebueren am Rollengergronn (dat och op Franséisch *Septfontaines* heescht).

## Um Spaweck
Jacques Nesser

De **Jacques Nesser**, am engleschsproochege Raum **James Nesser** genannt, gebuer den 29. Juli 1858 zu Gouschteng, a gestuerwen de 5. Oktober 1936 zu Duncton am West Sussex, war e Lëtzebuerger Jesuitt a Missionnaire an Afrika.

## Literatur
* Guy Weirich, *Missionare in Afrika*, in: Gouschtenger Jubiläumsbuch. D'Geschicht vum Duerf a senge Leit, Lëtzebuerg 2005, S. 122-126.
Kapell Diddeleng-Butschebuerg (Gehaanskapell)

D**'Gehaanskapell vun Diddeleng-Butschebuerg** ass eng kathoulesch Kapell, déi zur Par Diddeleng Saint-Martin an zu der Gemeng Diddeleng gehéiert.

Si ass dem hellege Jang den Deefer geweit.

Si steet ganz uewen um Gehaansbierg zu Diddeleng am Quartier Butschebuerg.

## Geschicht
Ier d'Häre vu Gymnich ëm d'Joer 1464 d'Buerg um Gehaansbierg gebaut hunn, stoung do am ëstlechen Deel vum Plateau eng éischt Kierch, déi dem Jang den Deefer geweit war. Se ass zënter 1261 dokumentéiert a war – zesumme mat der Diddelenger Mäerteskierch – d'Parkierch vun Diddeleng.

1552 huet de Mansfeld, Gouverneur vum Herzogtum Lëtzebuerg, d'Buerg um Gehaansbierg ofbrenne gelooss.

Am Laf vum 16. Joerhonnert goufen et reegelméisseg Pilgerfaarten op de Gehaansbierg a géint Enn vum 17. Joerhonnert ass nees eng Kapell opgeriicht ginn. Bei der Kapell huet e Klausener gewunnt, dee 1794 vu franséische Revolutionären erschoss gouf. D'Kapell ass zerstéiert ginn.

An de Joren 1887-1888 huet d'Gemeng Diddeleng, zesumme mam deemolege Proprietär vun der Kopp, dem Grof vu Bertier, d'Kapell sou opbaue gelooss, wéi se haut nach ausgesäit. De Grof hat mat 10.000 franséische Frang beim Bau gehollef. Tëscht 1969 an 1972 gouf d'Kapell restauréiert an am September 2021 gouf nees renovéiert.

## Kuckt och
* Lëscht vu reliéise Gebaier zu Lëtzebuerg

## Literatur

* Joseph Colbach, Rob Kieffer, 2020, „Luxemburg : eine Zeitreise – Burg und Kapelle im Wechselbad der Geschichte”, Luxembourg : Ernster éd., ISBN 978-2-919944-80-4, S. 88-91

## Um Spaweck

* Websäit vum Parverband Diddeleng
* "Die Kapelle auf dem Johannisberg bei Düdelingen" In: Luxemburger Wort, 122. Jg., n° 284 (11.10.1969), S.&nbsp;8. (Digitaliséiert vun der Nationalbibliothéik Lëtzebuerg)
* D'Fënstere vun der Gehaanskapell vun Diddeleng-Butschebuerg op der Websäit vun der ''Stiftung Forschungsstelle Glasmalerei des 20. Jh. e.&nbsp;V.'' (de)
* D'Gehaanskapell an der Facebookgrupp ''Patrimoine religieux Luxembourg - Reliéisen Ierwen Lëtzebuerg''
Henri-Georges Clouzot

Den **Henri-Georges Clouzot**, gebuer den 20. November 1907 zu Niort, a gestuerwen den 12. Januar 1977 zu Paräis, war e franséische Filmregisseur, Dréibuchauteur a Filmproduzent.

Besonnesch bekannt si seng Filmer *Le salaire de la peur* (1953), *Les diaboliques* (1955) a *La vérité* (1960).

## Filmographie
### als Regisseur
* 1931: *La terreur des Batignolles* (Kuerzfilm)
* 1942: *[[L'assassin habite au 21]]*, mam Pierre Fresnay a Jean Tissier
* 1943: *[[Le corbeau (Film 1943)|Le corbeau]]*, mam Pierre Fresnay a Ginette Leclerc
* 1947: *[[Quai des Orfèvres (Film)|Quai des Orfèvres]]*, mam Louis Jouvet a Bernard Blier
* 1949: *[[Manon]]*, mam Serge Reggiani a Michel Auclair
* 1949: *[[Retour à la vie (Film 1949)|Retour à la vie]]* (Sketch *Le retour de Jean*) 
* 1950: *Miquette et sa mère*, mam Louis Jouvet a Bourvil
* 1953: *[[Le salaire de la peur (Film)|Le salaire de la peur]]*, mam Yves Montand, Charles Vanel a Peter van Eyck
* 1955: *[[Les diaboliques]]*, mam Simone Signoret, Véra Clouzot a Paul Meurisse
* 1956: *Le mystère Picasso*, (Dokumentarfilm) 
* 1957: *[[Les espions (Film 1957)|Les espions]]*, mam Curd Jürgens a Peter Ustinov 
* 1960: *[[La vérité (Film 1960)|La vérité]]*, mam Brigitte Bardot a Paul Meurisse
* 1964: *[[L'enfer (Film 1964)|L'enfer]]*, mam Romy Schneider a Serge Reggiani (net fäerdeg gedréint)
* 1968: *La prisonnière*, mam Laurent Terzieff an Elisabeth Wiener

## Literatur
* *Le Procès Clouzot* vum Francis Lacassin a Raymond Bellour, Le Terrain vague Clamart, 1964 
* *Henri-Georges Clouzot* vum Gérard Pangon a Pascal Mérigeau, 1997, Arte éditions - Mille et une 
* *Clouzot cinéaste* vum José-Louis Bocquet a Marc Godin, Éditions La Table Ronde, 2011 
## Kuckt och
*Lëscht vu Filmregisseuren

## Um Spaweck
Schuedeck

**Schadeck**, op Lëtzebuergesch ***Schuedeck***, ass eng belsch Uertschaft an der Gemeng Atert am Areler Land an der Provënz Lëtzebuerg.
Dräibaach

D**'Dräibaach** ass eng ronn 850 Meter kleng Baach an der Belscher Gemeng Atert.

Si entsteet zu Pass op der Bréck aus dem Zesummefloss vun dräi aner Baachen (dohier den Numm) an zwar der Schakelerbaach, der Passerbaach an dem Foulterflass.

Vun do leeft se no Osten, fir bei Schuedeck an d'Atert ze lafen.
Alfred Weidenmann

Den **Alfred Weidenmann**, gebuer den 10. Mee 1918 oder 1916, a gestuerwen den 9. Juni 2000 zu Zürich, ass en däitsche Filmregisseur an Auteur.

Hien huet Molerei a Graphik studéiert, an huet als Fotograf geschafft.

Am Joer 1934 ass hie Member vun der NSDAP ginn. Duerno huet en am Propagandadepartement vun der Hitlerjugend geschafft. Vun 1939 un huet hien d'Kriegsbücherei der deutschen Jugend geleet.

Zu Berlin ass hien um Enn vum Krich a russesch Gefaangenschaft komm. No senger Entloossung huet e Bicher fir d'Jugend geschriwwen. An den 1950er Joren huet hien och erëm fir de Film geschafft.

Bekannt Filmer vum Alfred Weidenmann nom Krich si *Canaris* (1954), *Scampolo* (1957) a *Buddenbrooks* (1959).

## Filmographie
** Kino (Auswiel)**
* 1944: *Junge Adler*, mam Willy Fritsch 
* 1949: *Wir bummeln um die Welt*, (Dokumentarfilm)
* 1953: *Ich und Du*, mam Hardy Krüger a Liselotte Pulver
* 1954: *Canaris*, mam O.E. Hasse a Barbara Rütting
* 1955: *Der Himmel ist nie ausverkauft*, mam Hardy Krüger a Claus Biederstaedt
* 1955: *Alibi*, mam O.E. Hasse a Martin Held
* 1956: *[[Kitty und die große Welt]]*, mam Romy Schneider a Karlheinz Böhm
* 1956: *Der Stern von Afrika*, mam Joachim Hansen a Marianne Koch
* 1957: *[[Scampolo]] *, mam Romy Schneider a Paul Hubschmid
* 1958: *[[Solange das Herz schlägt]]* mam O.E. Hasse a Götz George
* 1959: *Buddenbrooks* (Deel I an II), mam Hansjörg Felmy a Lil Dagover
* 1959: *Bumerang*, mam Hardy Krüger a Martin Held
* 1960: *[[An heiligen Wassern (Film 1960)|An heiligen Wassern]]*, mam Hansjörg Felmy a Cordula Trantow
* 1961: *Julia, Du bist zauberhaft *, mam Lilli Palmer a Charles Boyer
* 1962: *Ich bin auch nur eine Frau*, mam Maria Schell a Paul Hubschmid
* 1963: *Das große Liebesspiel*, mam Hildegard Knef, Peter van Eyck, Alexandra Stewart an Nadja Tiller
* 1964: *Verdammt zur Sünde*, mam Martin Held an Heidelinde Weis
* 1965: *[[Schüsse im 3/4 Takt]]*, mam Pierre Brice, Terence Hill a Senta Berger
* 1965: *[[Das Liebeskarussell]], Sketch: Dorothea*, mam Johanna von Koczian
* 1966: *Ich suche einen Mann*, mam Ghita Nørby a Walter Giller
* 1966: *Maigret und sein größter Fal] *, mam Heinz Rühmann a Françoise Prévost
* 1973: *[[...aber Jonny!]]*, mam Horst Buchholz an Hannelore Elsner
* 1978: *[[Der Schimmelreiter (Film 1978)|Der Schimmelreiter]]*, mam John Phillip Law a Gert Fröbe

## Um Spaweck
Jousefskapell Diddeleng-Biereng

D**'Kapell vun Diddeleng-Biereng** ass eng kathoulesch Kapell, déi zur Par Diddeleng Saint-Martin an zu der Gemeng Diddeleng gehéiert.

Si ass dem hellege Jousef geweit.

Si steet zimmlech verstoppt hanner den Haiser op der Kräizung vun der *rue Pasteur* an der *rue Piere Dupong* zu Diddeleng am Quartier Biereng. Et kënnt een duerch e Passage tëscht den Haiser 60 an 62 an der *rue Pasteur* dohin.

## Kuckt och
* Lëscht vu reliéise Gebaier zu Lëtzebuerg

## Um Spaweck

* Websäit vum Parverband Diddeleng
* D'Kapell Diddeleng-Biereng an der Facebookgrupp ''Patrimoine religieux Luxembourg - Reliéisen Ierwen Lëtzebuerg''
Kapell Diddeleng-Butschebuerg (Lukaskapell)

D**'Lukaskapell vun Diddeleng-Butschebuerg** ass eng kathoulesch Kapell, déi zur Par Diddeleng Saint-Martin an zu der Gemeng Diddeleng gehéiert.

Si ass dem hellege Lukas geweit.

Si steet an der *rue de la Chapelle* zu Diddeleng am Quartier Butschebuerg.

De 4. Februar 2022 gouf d'Kapell als nationaalt Monument klasséiert.

## Geschichtleches
Et ass net gewosst, wéini d'Kapell gebaut gouf. An engem Visitatiounsbericht vu 1738 goung rieds vun engem Oratorium, deen net konsekréiert war an an deem och keng Paramenter (liturgesch Gewänner a Géigestänn) waren. Déi haiteg Kapell gouf wuel no der Franséischer Revolutioun gebaut. De Bau vun der Kapell ass weeder am Par- nach am Gemengeregëster vermierkt. Op ale Kierchebänke war d'Joreszuel 1808 agravéiert. Bei engem Groussbrand zu Butschebuerg de 6. Mee 1883 gouf d'Kapell zum gréissten Deel verschount, obwuel déi meescht Haiser ofgebrannt sinn. D'Reparatur vum Kapellendaach huet deemools 570 Frang kascht, déi duerch eng staatlech Ënnerstëtzung a Spenden zesumme koumen.

Den haitege Barockaltor staamt aus der Kierch vu Wecker, déi 1891-1893 dräi nei Altär krut. E soll aus dem Joer 1729 stamen a gouf vun der Diddelenger Gemeng kaaft. Ufanks der 1920er Joren hat de Seminarist e Bréif un de Gemengerot geschriwwen an op de schlechten Zoustand vun der Kapell higewisen. Den 29. Abrëll 1922 krut d'Gemeng dat Stéck niewent der Kapell geschenkt a sou konnt d'Kapell vergréissert ginn. 1923 goufen nei Kierchebänke kaaft. Den 10. Mee 1940 hunn d'Fransouse vun der Maginot-Linn dem Hitler seng Arméi beschoss. Dobäi gouf den Daach vun der Kapell getraff. Och d'Krëppchen gouf duerch en Aschlag zerstéiert. Mat Spende konnt eng nei Krëppche kaaft ginn, déi de 24. Dezember 1954 virgestallt gouf. Déi lescht Renovéierungsaarbechte waren an den 1970er Joren. De 17. August 1976 huet de Bëschof Jean Hengen zesumme mam deemolege Paschtouer Roger Kayser déi renovéiert Kapell ageweit.

## Kuckt och
* Lëscht vu reliéise Gebaier zu Lëtzebuerg

## Um Spaweck

* Websäit vum Parverband Diddeleng
* D'Fënstere vun der Lukaskapell vun Diddeleng-Butschebuerg op der Websäit vun der ''Stiftung Forschungsstelle Glasmalerei des 20. Jh. e.&nbsp;V.'' (de)
Kepler-62

De **Kepler-62** ass e Stär mat der Spektralklass K2V am Stärebild Lyra. E steet 1200 Liichtjoer vun eis ewech an ass eppes méi kal wéi eis Sonn. Hie gëtt vun op d'mannst fënnef Exoplanéiten ëmkreest.

## Planéitesystem
Den 18. Abrëll 2013 gouf vu Fuerscher vum Kepler-Weltraumteleskop bekannt, datt de Stär fënnef Planéiten huet. Si goufen all mat der Transitmethod entdeckt: Vun der Äerd aus gesinn zéien d'Planéiten eemol pro 
Ëmlaf virun hirem Stär laanscht. Dëst féiert zu engem Hellegkeetsënnerscheed, dee vum Kepler-Teleskop gemooss gëtt. D'Planéitemasse konnte bis elo nach net gemooss ginn, dofir sinn nëmme ganz grouss iewescht Grenze bekannt.

Déi béid baussenzeg Planéiten, Kepler-62e a Kepler-62f, kéinten äerdänlech sinn a Gestengs wéi och flëssegt Waasser op hirer Uewerfläch hunn.

## Kuckt och

* Lëscht vun Exoplanéiten
* Exoplanéit
* Kepler-7
Ames Research Center

Den **Ames Research Center** (ARC) ass e Fuerschungszentrum vun der NASA mat ronn 3000 Beschäftegten, dovun d'Hallschent vun der NASA selwer.

E steet zu Moffett Field a Kalifornien op der Grenz mat de Stied Mountain View a Sunnyvale. De Fuerschungszentrum gouf den 20. Dezember 1939 als zweete Laboratoire vum National Advisory Committee for Aeronautics (NACA) gegrënnt. Grënnungsmember vum NASA-Virgänger war den amerikanesche Physiker a spéidere President vun der Johns Hopkins University, Joseph S. Ames. Him zu Éiere krut d'Fuerschungsplaz ufanks d'Bezeechnung Ames Aeronautical Laboratory. Mat der Grënnung vun der US-Raumfaartagentur am Joer 1958 gouf den Ames an d'NASA integréiert an ass haut ee vun de baussenzegen Zentren e sougenannte *Field Center*.

Zu den Haaptaufgabe vum ARC zielt d'Grondlagefuerschung am Beräich Loftfaarttechnik. Ames hat de gréisste Wandkanal vun der Welt, bis en 2003 ausser Déngscht gestallt gouf. Do steet och de Supercomputer "Pleiades", deen am TOP500 Ranking am Juni 2011 als siwentséierste Computer vun der Welt opgelëscht gouf.

Ausserdeem war den Ames Research Center fir d'Pioneer-Raumsonde vun der NASA zoustänneg.

Den Ames Research Center bedreift mat dem *AILS* och e Billerarchiv an deem Molereien, Graphiken a Fotoe sinn.

Weider Fuerschungszentre vun der NASA sinn den Dryde Flight Research Center, de Glenn Research Center an de Langley Research Center.

## Um Spaweck

*  Offiziell Homepage
*  Ames "AILS" Bildarchiv
## Kuckt och
Schëld A, 8

D**'Schëld A, 8** ass e Verkéierswarnschëld aus dem Lëtzebuerger Code de la route dat ukënnegt, datt d'Fuerbunn glëtscheg ka sinn. Ënner dem Schëld kann nach d'Zousazschëld Modell 8 ubruecht ginn.

## Originaltext aus dem Code de la route:

## Bemierkungen
* Obwuel de legalen Text virgesäit, datt d'Schëld do opgestallt gëtt wou e *besonnesche *Risk vun enger glëtscheger Strooss besteet, gesäit een d'Schëld A, 8 awer quasi iwwerall baussent den Uertschaften.
*D' gehéiert zu de Schëlter déi 1955 an der éischter Versioun vum Code de la route agefouert goufen; et war deemools ënnert der Nummer 17 vum Artikel 107 definéiert.

## Biller

Luxembourg road sign A,8.jpg|Schëld A, 8 
Luxembourg road sign A,8 with mod. 8.JPG|Schëlter A, 8 a Modell 8
Luxembourg road sign E,8 Ölspur.jpg|Uelegflecken


## Um Spaweck
Schëld A, 4a

D**'Schëld A, 4a** ass e Verkéierswarnschëld aus dem Lëtzebuerger Code de la route, dat ukënnegt, datt d'Strooss béidsäiteg méi enk gëtt.

## Originaltext aus dem Code de la route:

## Bemierkungen
D' gehéiert zu de Schëlter déi 1955 an der éischter Versioun vum Code de la route agefouert goufen; et war deemools ënnert der Nummer 13 vum Artikel 107 definéiert.

## Biller

Luxembourg road sign A,4a.jpg|Verkéiersschëld A, 4a „Schmuel Strooss (béidsäiteg)“
Luxembourg, road sign A,4a (101).jpg


## Kuckt och
* Schëld A, 4b, „Schmuel Strooss (eesäiteg)“

## Um Spaweck
Schëld A, 10

D**'Schëld A, 10** ass e Verkéierswarnschëld aus dem Lëtzebuerger Code de la route, dat e Risk vu Steeschlag ukënnegt.

## Originaltext aus dem Code de la route:

## Bemierkungen
D'Symbol um Schëld ka spigelverkéiert sinn, absënns wann d'Gefor vun der anerer Stroossesäit komme kann oder wann d'Schëld op der lénkser Stroossesäit widderholl gëtt.

## Biller

Luxembourg road sign A,10.jpg|Verkéiersschëld A, 10
Luxembourg road sign A, 10 Grund.jpg


## Um Spaweck
Schëld A, 12

D**'Schëlter A, 12**, **A, 12a** an **A, 12b** si Verkéierswarnschëlter aus dem Lëtzebuerger Code de la route déi ukënnegen datt ee bei eng Fuert oder en Deel vun der ëffentlecher Strooss kënnt, wou Foussgänger an/oder Vëlosfuerer iwwer d'Strooss ginn/fueren oder op se stoussen.


Luxembourg road sign A,12 (2024).svg|Schëlter A, 12…
Luxembourg road sign A,12a (2024).svg|A, 12a…
Luxembourg road sign A,12b (2024).svg|an A, 12b


## Originaltext aus dem Code de la route

Artikel 107 – I. Signaux d'avertissement de danger « Débouché de piétons et de cyclistes – Les signaux A,12, A,12a et A,12b indiquent l'approche d'un gué ou d'un tronçon de voie publique où des piétons et des cyclistes traversent la chaussée ou débouchent sur celle-ci.

Le signal A,12a indique les gués ou tronçons particulièrement fréquentés par les piétons ; le signal A,12b indique les gués ou tronçons particulièrement fréquentés par les cyclistes. »


## Bemierkungen
* D'Symbol um Schëld ka spigelverkéiert sinn, absënns wann d'Gefor op der anerer Stroossesäit besteet oder wann d'Schëld op der lénkser Stroossesäit widderholl gëtt.
* Virum 30. Januar 2024 hat dat aktuellt Schëld A, 12b (Vëlosfuerer) d'Nummer A, 12.
* D'Schëlter A, 12 an A, 12a sinn den 30. Januar 2024 agefouert ginn.

## Biller

Luxembourg road sign A,12a (101).jpg|Schëld A, 12a
Luxembourg road sign A,12 (2018).jpg|Schëld A, 12b
Luxembourg road sign A,12b & minimum 1,5m.jpg|...mam Rappel datt een als Automobilist en Ofstand vun annerhallwem Meter anhale muss
Luxembourg_road_sign_A,12.jpg|Versioun mat enger Blénkluucht
Luxembourg road sign A,12 (digital).jpg|Elektronesch Versioun
Luxembourg_road_sign_A,12_(old_symbol).jpg|Fréiert Schëld A, 12 mam ale Piktogramm


## Um Spaweck
Schëld A, 13

D**'Schëld A, 13** ass e Verkéierswarnschëld aus dem Lëtzebuerger Code de la route, dat ukënnegt, datt kënne Kanner ënnerwee sinn.

## Originaltext aus dem Code de la route:

 
## Bemierkungen
* D'Symbol um Schëld ka spigelverkéiert sinn, absënns wann d'Gefor op der anerer Stroossesäit besteet oder wann d'Schëld op der lénkser Stroossesäit widderholl gëtt.
* D' gehéiert zu de Schëlter déi 1955 an der éischter Versioun vum Code de la route agefouert goufen; et war deemools ënnert der Nummer 19 vum Artikel 107 definéiert.

## Biller

Luxembourg road sign A,13.jpg|Schëld A, 13 mat zwou Blénkluuchten
Schëld CDMH-001.jpg|Elektronescht Schëld (d'Kannersymbol ass déi franséisch Versioun)


## Um Spaweck
Schëld A, 15

D**'Schëld A, 15** ass e Verkéierswarnschëld aus dem Lëtzebuerger Code de la route, dat ukënnegt, datt Aarbechten op der Strooss am Gaang sinn.

## Originaltext aus dem Code de la route:
.
 
## Bemierkungen
* D' gehéiert zu de Schëlter déi 1955 an der éischter Versioun vum Code de la route agefouert goufen; et war deemools ënnert der Nummer 16 vum Artikel 107 definéiert.
* Am Kader vun engem Schantjen, ass deen, deen de Schantjen organiséiert, responsabel fir d'Verkéierswarnschëlter opzestellen.

## Biller

Luxembourg road sign A,15.jpg|Schëld A,15 mam neien...
Luxembourg road sign A,15 (old symbol).jpg|an hei mam ale Symbol drop.
Luxembourg road signs C,3g & A,15 (old symbol).jpg
Luxembourg road sign A,15 (old symbol 3).jpg


## Um Spaweck
Schëld A, 16a

D**'Schëld A, 16a** ass e Verkéierswarnschëld aus dem Lëtzebuerger Code de la route, dat ukënnegt, datt den Trafic mat Verkéiersluuchte gereegelt gëtt. Et gëtt opgestallt, wann et néideg ass fir d'Signalisatioun ze verstäerken.

## Originaltext aus dem Code de la route:

## Bemierkungen

## Biller

Luxembourg road signs A,16 and 3a.jpg|Schëld A, 16 a mam Zousazschëld Modell 3a
Luxembourg road sign A,16.jpg
Luxembourg road signs A,4b (top) and A,16a.jpg


## Um Spaweck
Schëld A, 21

D**'Schëld A, 21** ass e Verkéierswarnschëld aus dem Lëtzebuerger Code de la route, dat eng Gefor ukënnegt fir déi et keen anert Verkéierswarnschëld gëtt.

## Originaltext aus dem Code de la route:

 
## Bemierkungen
* D' gehéiert zu de Schëlter déi 1955 an der éischter Versioun vum Code de la route agefouert goufen; et war deemools ënnert der Nummer 21 vum Artikel 107 definéiert.
* Camionen, Suedelzuchmaschinnen an Touristebussen, déi als Farschoul-Gefierer benotzt ginn, mussen hannen um Gefier e Schëld A, 21 vun op d'mannst 50&nbsp;×&nbsp;50&nbsp;cm mat der Opschrëft « AUTO-ÉCOLE » drop hunn.

## Biller

Luxembourg road sign A,21 (ruts).jpg
Luxembourg 2 road signs A,21 (sortie camions).jpg
Luxembourg road sign A, 21 piétons.jpg
Luxembourg road sign A, 21 accidents.jpg
Luxembourg road  sign A,21 Chaussée déformée (101).jpg
Luxembourg road sign A,21 Traversée  camions (101).jpg


## Um Spaweck
Schëld A, 22b

D**'Schëld A, 22b** ass e Verkéierswarnschëld aus dem Lëtzebuerger Code de la route, dat de Chaufferen eng Kräizung ukënnegt op där se Virfaart hunn, virun deene Chaufferen déi op der anerer Stroosse fueren.

## Originaltext aus dem Code de la route:

## Bemierkungen
D'Schëld A,22b kann nëmmen op de Virfaartsstroossen opgestallt gi wann d'Schëld B, 1 („Virfaart iwwerloossen“) oder B, 2a („Stopp“) op der Strooss ouni Virfaart opgestallt ass.

## Biller

Luxembourg road sign A,22b (left).jpg|Schëld A, 22b (Niewestrooss lénks)
Luxembourg road sign A,22b (right) Gasperich.jpg|Schëld A, 22b (Niewestrooss riets)
Luxembourg road sign A,22b (right).jpg


## Kuckt och

* Kräizung mat méi Stroossen ouni Virfaart: Schëld A, 22a
* Kräizung mat enger Strooss ouni Virfaart: Schëld A, 22c

## Um Spaweck