open-index/open-wikipedia-markdown huggingface dataset:
Arabesch Hallefinsel

D**'Arabesch Hallefinsel** ( *Dschazīrat al-<sup>c</sup>Arab*), och einfach **Arabien**, ass eng Regioun am extreeme Südweste vun Asien, nieft Nordostafrika, déi aus enger Hallefinsel an e puer Insele rondrëm besteet. Si erstreckt sech ongeféier vun Nordwesten no Südosten an ass déi drëttgréisst Hallefinsel vun der Welt. Zesumme mat e puer Nopeschstaate bilt se den Noen Osten.

## Geographie

Am Oste grenzt d'Arabesch Hallefinsel un de Persesche Golf an un de Golf vum Oman. Op der südlecher Säit gëtt se vum Arabesche Mier, dat zum Indeschen Ozean gehéiert, a vum Golf vun Aden begrenzt. Am Weste schléisse sech de Suezkanal an d'Rout Mier un. Am Norde kommen d'Arabesch Hallefinsel an d'Syresch Wüst ouni kloer Grenz zesummen, mä déi nërdlech Grenze vu Saudi-Arabien a Kuwait gëlle generell als d'Enn vun der Arabescher Hallefinsel.

Tektonesch gesi bilt d'Hallefinsel déi Arabesch Plack. Geologesch gehéiert d'Hallefinsel zu der aler afrikanescher Kontinentalmass, och wa se duerch de Gruefbroch vum Roude Mier getrennt ass. D'Hallefinsel ass mat der Grousser Nefud an der Rub al-Chali am Süde bal e komplett e Wüstegebitt.

## Geopolitik

Op der arabescher Hallefinsel an op de virgelagerten Insele leien déi haiteg Staate Saudi-Arabien, Jemen, Oman, Irak, Vereenegt Arabesch Emirater, Bahrain, Katar a Kuwait. Vun dëse Staaten ass Saudi-Arabien, dat haut ëmgangssproochlech dacks mat der Bezeechnung *Arabien* gemengt ass, bei wäitem dat gréisst Land. Am Norde grenzen Egypten a Jordanien un d'Regioun.

## Geschicht
### Geschicht virum Mohammed
E fréit Räich op zum groussen Deel onbewunnbarer Arabescher Hallefinsel war am Süden dat legendäert Saba. Am 3. Joerhonnert v. Chr. huet d'Räich Himyar, dat op der südwestlecher Spëtzt louch, u Muecht gewonnen; et huet säin Herrschaftsberäich an de follgende Joerhonnerte bis no Somaliland a Sansibar ausgedeent an huet ëm 300 och Hadramaut eruewert, dat wéinst dem Wäirauch an dem Ubau vun Traisch aus deenen d'Myrrhe gewonne gëtt vun alters hier bekannt war. Vun 355 bis 378 huet Abessinien d'Räich Himyar ënnerworf a christianiséiert. Ënner dem Schutz vun de Sassaniden ass et, um Ufank vum 6. Joerhonnert dem Himyarkinnék Nuwas (Yusuf) gelongen, e Groussräich am Süde vun der Insel opzeriichten. Den Nuwas huet de jiddesche Glawen ugeholl. No der Chrëschteverfollegung ënner dem Nuwas huet Abessinien d'Räich ënnerworf. Den Abessinier sinn 572/75-628/30 d'persesch Sassanide gefollegt.

An Ënnerarabien ass d'Kinda-Federatioun derwäert ernimmt ze ginn. Am Norde gouf et fir d'éischt d'Nabatäer, dunn d'Räich Palmyra, spéider och nach d'Räicher vun de Ghassaniden an d'Lachmiden, déi zum Schluss och vun de Perser eruewert goufen. Am Weste stoung den Oman, zäitgläich mam Jemen ënner persescher Kontroll, d'Régioun Jamama huet nach bis zum Doud vum Mohammed eng eege Roll gespillt.

## Um Spaweck
Hermeskeil

**Hermeskeil** ass eng däitsch Stad am Landkrees Tréier-Saarburg a Rheinland-Pfalz.

## Geographesches
Hermeskeil läit 49° 39' 19" nërdlech a 6° 56' 42" ëstlech.

## Um Spaweck
* hermeskeil.de
* "Rund um Hermeskeil" Unabhängige Heimatzeitung für den Hochwald
Garer Quartier (Stad Lëtzebuerg)

De **Garer Quartier**, oder kuerz d**'Gare**, ass ee vun de 24 offizielle Quartiere vun der Stad Lëtzebuerg a läit am Zentrum vun der Haaptstad. Den Numm huet e vun der Stater Gare, déi do läit.

D'Al an d'Nei Avenue verbannen e mat der Uewerstad vun der Stad.

## Geographie
De Quartier ass 105,25 Hektar grouss a läit op enger Héicht tëscht 250,3 an 295,6&nbsp;m. E grenzt am Norden un d'Uewerstad an dann, am Sënn vun der Auer, un d'Quartiere Gronn, Bouneweg-Nord/Verluerekascht, Bouneweg-Süd, Gaasperech an Hollerech.

Am Nordwesten an Norde mécht d'Péitruss d'Grenz mat den Nopeschquartieren.

## Awunner
Enn 2015 hunn am Garer Quartier 9.930 Leit gewunnt, dovu 15,78&nbsp;% Lëtzebuerger a 84,22&nbsp;% Auslänner. Op den  waren et  Leit. Den Undeel vun de Lëtzebuerger louch bei &nbsp;% géintiwwer &nbsp;% Auslänner. Déi am meescht representéiert Nationalitéit sinn d'Fransousen; d'Lëtzebuerger kommen eréischt op der zweeter Positioun. Et ass och den eenzege Stater Quartier wou d'Lëtzebuerger Bevëlkerung net op der éischter Plaz ass.

## Galerie

Fichier:Aerial View Luxembourg City - Gare (2014) 2b (cropped).JPG|De Garer Quartier ronderëm d'Nei Avenue (*Av. de la Liberté*)
Fichier:LUXGARE8.jpg|D'Gare Lëtzebuerg (2011)
Fichier:Luxembourg Arcelor Mittal.jpg|D'Gebai *19 Liberté*, dat fréiertArbedsgebai
Fichier:Villa Clivio Luxembourg City 2011-08.jpg|D'Villa Clivio
Fichier:Luxembourg, Place de Paris (110).jpg|D'Paräisser Plaz mam Hôtel de Paris (hanne lénks am Bild) (2021)
Fichier:Museo de la banca, ciudad de Luxemburgo, Luxemburgo, 2023-12-17, DD 77.jpg|D'Spuerkeessgebai op der Metzer Plaz


## Literatur
* Anen, Nicolas, 2012. Interview mit Historiker Robert L. Philippart über die Entwicklung des städtischen Bahnhofsviertel. *Das Bahnhofsviertel ist ein Durchgangsort.* Luxemburger Wort vum 27. September 2012, Bäilag *Semaine nationale du logement* 2012, S. 14-15.
## Kuckt och
* Kierch Lëtzebuerg-Gare
* Gare Lëtzebuerg
* Arbedsgebai
* Villa Clivio
* Villa Pauly

## Um Spaweck

* Lëtzebuerger Guiden a Scouten Grupp Sacré-Coeur Lëtzebuerg-Gare
Naturschutzgebitt Lénger Wisen

D**'Naturschutzgebitt Lénger Wisen** läit an der Gemeng Käerjeng.

Süd-ëstlech vun der Uertschaft Lénger läit e Fiichtgebitt, wouvun 12,8 ha mat enger 19 ha grousser Pufferzon zanter dem 1. Juli 1997 ënner Naturschutz stinn.
Käerjeng

**Käerjeng** ass en Deel vum Numm vun zwou Uertschaften an der Gemeng Käerjeng am Kanton Capellen:
* Nidderkäerjeng, fr.: Bascharage
* Uewerkäerjeng, fr.: Hautcharage
Potsdam

**Potsdam** ass eng kreesfräi Stad am däitsche Land Brandenburg.

## Kuckt och
* Lëscht vun de kreesfräie Stied an Däitschland

## Um Spaweck
Péckvillchen

E **Péckvillchen** ass eng aus Toun gebake Päif a Form vun engem Villchen, dee bannendran huel ass, e Mondstéck (um Schwanz) an uewen oder vir um Kierper e Lach huet, soudatt een, wann een dra bléist, en Toun an zwou verschiddenen Héichte produzéiere kann.
 
D'Péckvillercher ginn zu Lëtzebuerg traditionell op der Eemaischen (engem Maart), op Ouschterméindeg, zu Nouspelt an um Stater Fëschmaart verkaaft. Well se all Joer anescht ausgesinn, si se beléifte Sammlerobjeten.

Ganz besonnesch gesicht si Péckvillercher aus rout-brongem Toun, deen zu Nouspelt gestach an do gebak gouf.

Op der Stater Eemaischen, déi laang virun där vun Nouspelt bestanen huet, sinn an den leschte Joren ëmmer méi Artisten, déi hir méi ausgefalen oder usprochsvoll Péckvillercher ubidden. Et gëtt der souguer aus Parzeläin. Do si Verkeefer déi hir Péckvillercher a Fabrécken a grousse Masse produzéiere loossen, ettlecher dovu sinn emol guer net aus Keramik, mä aus Gips. Verschiddener sinn och keng Villercher mä aner Déieren oder Saachen oder abstrakt Formen, déi éischter als Museksinstrument dénge kënnen, well se ofgestëmmt bis zu 2 Oktave spille kënnen.


Luxembourg, Eemaischen 2022 - Péckvillercher (103).jpg|Eng méi klassesch…
Luxembourg, Eemaischen 2022 - Péckvillercher (108).jpg|an eng méi modern Variant vum Péckvillchen.
Nospelt Luxembourg Eemaischen 02.jpg|Vum Toun bis zum Péckvillchen. Eemaischen 2010 zu Nouspelt


## Kuckt och
* De Peck-Villchen (eng satiresch Zäitschrëft)

## Um Spaweck
Lorscheid

**Lorscheid** ass eng däitsch Uertschaft a Gemeng am Landkrees Tréier-Saarburg a läit a Rheinland-Pfalz.

## Um Spaweck
* Websäit vun der Gemeng Lorscheid
Amstel Gold Race

**Amstel Gold Race** ass eng Vëloscourse, déi vum Herman Krott an d'Liewe geruff gouf an zanter 1966 an Holland an der Provënz Limburg an der Géigend ëm Maastricht gefuer gëtt.

Zanter 2005 gehéiert dës Course zu der Serie vum *[[UCI ProTour]]*.

De Fränk Schleck huet de 16. Abrëll 2006 als éischte Lëtzebuerger dës Course gewonnen.

## D'Gewënner
### Hären

### Dammen

## Um Spaweck
* Offiziell Websäit vum ''Amstel Gold Race''
* Websäit vu ''Mémoire du Cyclisme''
Irak

Den **Irak** ass e Staat am Weste vun Asien. E grenzt u Kuwait, Saudi-Arabien, Jordanien, Syrien, d'Tierkei, den Iran an de Persesche Golf an ëmfaasst dobäi dee gréissten Deel vum "Zweestroumland" Mesopotamien tëscht dem Euphrat an dem Tigris, an deem déi fréist Héichkulturen am westlechen Deel vun Asien entstane sinn, souwéi Deeler vun den ugrenzende Bierg- a Wüsteregiounen. E gëtt zu de Maschrekstaate gezielt.

Den Irak ass zanter dem Irakkrich 2003 ënner militärescher Occupatioun duerch Truppe vun enger internationaler Koalitioun an ass fir de Moment nëmmen als deelsouverän ze betruechten. D'Zeréckkommen zu gefestegte staatleche Strukturen ass nach net duerchgoend verwierklecht.

## Geographie
## Populatioun a Relioun
Den Irak huet no eegenen Donnéeën ongeféier 26 Mio. Awunner. Déi zentral Provënze Bagdad a Babylon sinn am dichtste bewunnt. Ongeféier 75-80 % vun der Populatioun sinn Araber, 15-20 % si Kurden, an déi lescht 5 % sinn ënner anerem Turkmenen, Chaldo-Assyrer, Yeziden, Armeenier a Sabäer.

Iwwer 97 % vun der Populatioun ass mosleemesch. Dovu si ronn 60 % Schiitten a 35 % Sunitten. E groussen Deel vun de Kurde sinn och sunittesch. Da liewen am Irak nach schätzungsweis 50.000 bis 60.000 Yeziden.
Nieft de béiden Haaptrichtunge vum Islam hu sech eng ganz Rei alorientalesch Reliounen erhalen, wéi z.&nbsp;B. d'Jesiden an d'Mandäer. Et gëtt Membere vum orientalesch-chrëschtleche Glawen:Chaldäesch-Kathoulesch Kierch, Assyresch Kierch aus dem Osten, Al-Apostoulesch Kierch aus dem Osten, Gregorianer, réimesch a syresch Katholicken, armeenesch Chrëschten, Aalsyresch-Orthodox asw. (am Ganzen 2 % vun der Gesamtpopulatioun). Am Irak liewen ausserdeem nach no de Verdreiwungen a Massemorden ë.&nbsp;a. am Kader vun der "Anfal-Campagne" nach schätzungsweis 2.500 Judden an am Südosten 20.000 - 50.000 Marsch-Araber.

## Geschicht
### 20. Joerhonnert

### Saddam Hussein

### Invasioun vun den USA an Alliéierten

## Kuckt och
* Saddam Hussein

## Um Spaweck
Emmanuel Lévinas

Den **Emmanuel Lévinas **, gebuer den 12. Januar 1906 (dem Julianesche Kalenner no war et den 30. Dezember 1905) zu Kaunas a Litauen, a gestuerwen de 25. Dezember 1995 zu Paräis, war e jiddesche franséische Philosoph. Hie krut 1930 d'franséisch Nationalitéit.

Seng philosophesch Originne si besonnesch beim Edmund Husserl an deem senger Phenomeenologie ze fannen.

1989 krut hien de Balzan-Präis.

## Um Spaweck
* The Levinas Online Bibliography (Prof. dr. Joachim Duyndam, editor-in-chief),  Hosted by the University of Humanistics, Utrecht, the Netherlands.
* Espacethique French webPage about Levinas: biography and bibliography.

## Kuckt och
* Lëscht vu Philosophen
Jean-Théodore Laurent

De **Jean-Théodore Laurent**, gebuer als **Johannes Theodor Laurent** de 6. Juli 1804 zu Oochen, a gestuerwen den 20. Februar 1884 am Klouschter vun de *[[Schwestern vom armen Kinde Jesus]]* zu Simpelveld an Holland, war vun 1841 bis 1848 Apostoulesche Vikar zu Lëtzebuerg.
Säi Virgänger am 1840 nei gegrënnten Apostoulesche Vikariat war de Johann Theodor Van der Noot. Wéi hien op Lëtzebuerg koum, huet hie refuséiert, den Eed géintiwwer dem Staat ofzeleeën, wéi dat am Konkordat vun 1801 virgesi war. Hien ass 1848 aus dem Land verwise ginn*[vu wiem a firwat]*.

Säin Nofollger gouf de Bëschof Nicolas Adames.

## Liewern a Karriär

### Kandheet a Jugend
De 17. Dag am Mount Messidor am Joer 12 vum Republikanesche Kalenner vun der Franséischer Revolutioun koum de Jean Théodore Laurent zu Oochen an der Helleg-Péiter-Strooss op d'Welt. Hien ass dat eelst vu 14 Kanner vum Kutscher François Laurent, gebuer den 10. September 1773 zu Maarnech, a senger Fra Gertrude Schönen. De selwechten Dag gouf d'Kand am *[[Doum Oochen|Liebfrauenmünster]]* gedeeft.

## Literatur
* (anonym): *Erzählung einer vom Bischof Laurent in Luxemburg bewirkten Teufels-Austreibung.* Luxemburg: G. Michaelis, 1843 (23 S.; "aus dem Holländischen wörtlich übersetzt.") Volltext op eluxemburgensia.lu.

## Um Spaweck

* catholic-hierarchy.org
* Biographisch-Bibliographisches Kirchenlexikon Band XIV. (1998) Spalten 1181-1185 Autor: Jean Malget
Jean-François Lyotard

De **Jean-François Lyotard**, gebuer den 10. August 1924 zu Paräis, an do gestuerwen den 21. Abrëll 1998, war e franséische Philosoph a Literaturtheoretiker.

## Kuckt och
* Lëscht vu Philosophen
Vilfredo Pareto

De **Vilfredo Pareto**, gebuer de 15. Juli 1848 als *Fritz Wilfried Pareto* zu Paräis, a gestuerwen den 19. August 1923 zu Céligny eng Enklav vum Schwäizer Kanton Genf am Kanton Vaud, wou hie begruewe läit, war en italieeneschen Ekonomist an Ingenieur.
CNN International

**CNN International** ass en internationalen US-Noriichtesender, ofgeleet vum Mammesender CNN. Am Géigesaz zum nationalen US-Sender gëtt den CNN International op Englesch weltwäit gesent an dat an 212 Länner.

## Um Spaweck
* Websäit vun CNN International
BBC

D**'British Broadcasting Corporation** (**BBC** []) ass eng brittesch Entreprise déi verschidde Radios- an Televisiounsprogrammer bedreift.

### Televisioun

#### Digital an Analog
* BBC One - Schwéierpunkt méi op Massenënnerhalung
* BBC Two - Schwéierpunkt méi intellektuell
* BBC News 24 - 24 Stonnen Nouvellen

#### Nëmmen Digital
* BBC Three - Kultur, Drama, Humor
* BBC Four - Kultur
* CBBC - Kannerprogramm
* CBeebies - Klengkannerprogramm
* BBC Parliament - Liveiwwerdroungen aus deene verschiddene Parlamenter
* Interactive TV - interaktiv Televisioun

#### International
* BBC America
* BBC Canada
* BBC Food
* BBC Kids (Canada)
* BBC World - 24 Stonnen Noriichten (nëmme baussent Groussbritannien)
* BBC Prime - Ënnerhalungsprogramm (nëmme baussent Groussbritannien)
* Animal Planet
* People and Arts
* UKTV
* UKTV (Australia)

### Radio

#### Digital an Analog
* BBC Radio 1 - Pop, Rock, DJ-Shows
* BBC Radio 2 - Liicht Ënnerhalung, éischter fir eeler Nolauschterer
* BBC Radio 3 - Klassesch Musek a modern akustesch Museksrichtungen
* BBC Radio 4 - Nouvellen, Kultur, Wëssenschaft, Gesellschaft, Héierspiller
* BBC World Service - Auslandsprogramm: Weltnouvellen an Documentairen
* BBC Asian Network - Sender vun a fir asiatesch Minoritéiten
* BBC Local Radio - Regionalprogrammer fir 46 Gebidder a Groussbritannien http://www.bbc.co.uk/radio

#### Nëmmen Digital
* Radio 5 live Sports extra 
* BBC 6 Music - Spartemusek
* BBC 7 - Humor, Kannerfunk an Héierspiller aus dem BBC-Archiv 
* 1Xtra - Soul, Hip-Hop, R&B, Garage

## Um Spaweck
* BBC
Metall

D**'Metaller** sinn déi gréisst Grupp vun de cheemeschen Elementer. Am Periodesystem vun den Elementer si se kenger bestëmmter Grupp oder Period zougedeelt, mä se si lénks an ënner der Trennungslinn vum Bor bis bei den Astat. Uewe riets sinn d'Netmetaller, dertëscht d'Hallefmetaller.  

Ongeféier 80&nbsp;% vun den Elementer si Metaller, woubäi den Iwwergank vun de Metaller iwwer d'Hallefmetaller bis bei d'Netmetaller fléissend ass, well vill Hallefmetaller nieft metallesche Modifikatioune mat metallesche Bindungen och netmetallesch Modifikatioune mat atomare Bindunge kënne bilden.

Nieft de Metaller déi een am Periodesystem fënnt, an déi nëmmen aus engem eenzegen Element bestinn, gëtt et och nach Alliagen (z.&nbsp;B.  si Bronze a Messeng) déi aus méi Zorte Metall bestinn. 

De Begrëff Metall bezitt sech op all d'Materialien, déi – a fester oder flësseger Form – déi follgend véier charakteristesch metallesch Eegenschafte méi oder manner ausgepräägt opweisen:

# Héich elektresch Leetfäegkeet, déi ofhëlt, wat d'Temperatur méi grouss gëtt; 
# Héich thermesch Leetfäegkeet, wat dozou féiert, datt d'Metaller sech kill ufillen;
# Duktilitéit (Verformbarkeet), dat et méiglech mécht, dënn Blecher oder laang Dréit ze maachen; 
# Metallesche Glanz (Spigelglanz).

## Ënnerdeelungen

Traditionell gi Metaller no hirer Dicht a Schwéiermetaller a Liichtmetaller opgedeelt, an no hirer Reaktivitéit an Eedelmetaller an Oneedelmetaller.

D'Metaller sinn déi Elementer, déi am Periodesystem am Beräich lénkssäiteg an ënnerzeg vun enger Linn vum Bor (B) bis bei den Astat (At) stinn, woubäi de metallesche Charakter vun uewen no ënne resp. vu riets no lénks zouhëlt.

## Physikalesch Eegenschaften

<sup>◆</sup> **cl**: kubesch raumzentréiert, **cF**: kubesch flächenzentréiert, **hcp**: hexagonal, **A4**: Diamantestruktur, **tl**: tetragonal bannenzentréiert, **P3&#773;**: rhomboedresch
## Um Spaweck
Lëscht vun den CFL-Garen

Dës **Lëscht vun den [[CFL]]-[[Gare]]n** ass en Deel vun de . Et ass eng Lëscht vun all den aktuellen CFL-Garen.

Garen zu Lëtzebuerg, déi net méi a Betrib sinn, fënnt een an der :Kategorie:Fréier Garen zu Lëtzebuerg.

## B
*Gare Bartreng-Stroossen
*Gare Beetebuerg mat Rangéiergare Beetebuerg
*Gare Belval-Lycée
*Gare Belval-Réideng
*Gare Belval-Université
*Gare Betzder
*Gare Bieles-Zolwer
*Gare Bierchem

## C
*Gare Colmer-Bierg

## D

*Gare Däitsch-Oth (a Frankräich)
*Gare Déifferdeng
*Gare Diddeleng-Biereng
*Gare Diddeleng-Zenter
*Gare Diddeleng-Schmelz
*Gare Diddeleng-Stad
*Gare Dikrech
*Gare Dippech-Reckeng
*Gare Draufelt
*Gare Dummeldeng

## E
*Gare Éiter
*Gare Ëlwen
*Gare Esch-Uelzecht
*Gare Ettelbréck

## G
*Gare Giewelsmillen

## H
*Gare Heeschdref
*Gare Hollerech
*Gare Houwald

## K
*Gare Capellen
*Gare Kautebaach
*Gare Keel
*Gare Klengbetten
*Gare Klierf
*Gare Kruuchten

## L

*Gare Leideleng
*Gare Lëntgen
*Gare Lëtzebuerg
*Gare Luerenzweiler

## M
*Gare Mäerkels
*Gare Mäertert
*Gare Mamer
*Gare Mamer-Lycée
*Gare Manternach
*Gare Méchela
*Gare Mënsbech
*Gare Miersch

## N
* Gare Näerzeng
* Gare Nidderkäerjeng-Suessem
* Gare Nidderkuer

## P
*Gare Pafendall-Kierchbierg 
*Gare Paradiso
*Gare Péiteng

## R
*Gare Rëmeleng
*Gare Rodange
*Gare Rolleng (Péiteng)
*Gare Rued

## S
*Gare Sandweiler-Conter
*Gare Schëffleng
*Gare Schieren
*Gare Schuller

## T
*Gare Téiteng

## U
*Gare Uewerkuer

## W
*Gare Waasserbëlleg
*Gare Walfer
*Gare Wecker
*Gare Wëlwerwolz
*Gare Wolz
*Gare Wuelmereng (Volmerange-les-Mines) (a Frankräich)

## Z
*Gare Zens-Hamm
Geographie vun Australien

**Australien** ass dee klengste Kontinent, awer dat sechstgréisst Land op der Welt. Et gehéiert zu Ozeanien a läit op der südlecher Hallefkugel tëscht dem Indeschen Ozean an dem südleche Pazifeschen Ozean.

Et huet eng Fläch vu 7.741.220 km², dovu si 7.682.300&nbsp;km² Land an 58.920&nbsp;km² Waasser. Vun Norde bis Süde sinn et ongeféier 3.700&nbsp;km a vu Westen no Osten ongeféier 4.000&nbsp;km.

## Zäitzonen
Australie läit a verschiddenen Zäitzonen, déi bei + 6 bis zu + 10 Stonnen zu Mëtteleuropa leien:

* d'Western Standard Time (*WST*) a Westaustralien, 
* d'Central Standard Time (*CST*) am Nërdlechen Territoire an a Südaustralien an
* d'Eastern Standard Time (*EST*) am Queensland, New South Wales, Australeschen Haaptstadterritoire, Victoria an an Tasmanien.

## Landschaften
Australien ass eent vun de kontrasträichste Länner op der Welt mat senge Savannen, Wüüsten, dem Outback, sengen Nationalparken a Reebëscher. De gréissten Deel vum Zentrum a vum Weste vun Australien, de sougenannten Outback, ass onbewunnbar.

Am Norde vum Kontinent gëtt et haaptsächlech tropesch Bam- a Grassavannen. Op de Küsten dogéint ass et Reen- a Mangrovebësch deen d'Iwwerhand huet. Am Banneland an am Weste gëtt et haaptsächlech Steppen a Wüüsten. Dréchent Buschland ass wäit verbreet mat villen Eukalyptus- an Akazienaarten.

Nieft schmuelen tropesche Reebëscher am Norden, si Bëscher am Osten um Great Dividing Range ze fannen.

## Klima
Jee no Géigend an Australie gëtt et ganz verschidde Klimazonen. Am Norden ass et tropesch waarm a fiicht, am Süde subtropesch bis waarm an am Banneland ass et dréchen an et besteet e Wüsteklima.

Nidderschléi gëtt et genuch am Norden (Monsun), am Oste gëtt et passatesch Staunidderschléi an am Südwesten an am Südoste gëtt et zyklonesch Wanternidderschléi.

Déi héchst Temperatur gouf am Joer 1889 zu Cloncurry am Queensland gemooss, et waren +53&nbsp;°C. Déi niddregst war -23&nbsp;°C am Joer 1994 zu Charlotte Pass an de Schnéifelder vum Mount Kosciuszko.

D'Reenzäit ("The Wet") ass ganz ënnerschiddlech. Meeschtens ass si awer tëscht Dezember an Abrëll. De Summer ass haaptsächlech am Süde ganz dréchen a gliddeg waarm. Den Héichsummer ass och d'Zäit vun de Bëschbränn an Australien.

## Um Spaweck
UCI World Tour

Den **UCI World Tour** bis 2010 **UCI ProTour** ass eng Serie vun de schéinste Vëloscourssen op der Strooss an dat mat de beschte Vëlosfuerer a mat de gréissten Ekippen aus dem Profisberäich weltwäit.

Si gouf 2005 vun der *[[Union cycliste internationale]]*, dem Weltverband vum Vëlossport, am Kader vun enger Reform am Profisvëlossport, an d'Liewe geruff. Déi éischt Course vun der *UCI Pro Tour* war d'Etappecourse *[[Paris-Nice]]*, déi de 6. Mäerz 2005 zu Paräis gestart gouf.

Bei all Course gi Punkten un d'Vëlosfuerer verdeelt déi an engem *[[UCI ProTeam]]* fueren an dat no engem Puntkebarème am UCI-Réglement.

Et gi bei all Course vun der Serie dräi verschidde Klassementer gemaach: ee fir d'Vëlosfuerer, ee fir d'Ekippen an ee fir d'Natiounen.

D'Punkte ginn no all Course mat de Punkte vun de virege Courssen zesummegerechent.

## Punkteverdeelung
### Individuel
* **Kategorie A**: Tour de France- 100 Punkte fir de Gewënner am Generalklassement, 75 fir den Zweeten, a 60 fir den Drëtten. Duerno gëtt et der 55, 50, 45, 40, 35, 30, 25, 20, 15, 12, 10, 8, 6, 5, 4, 3 an 2 Punkte fir den Zwanzegsten.
* **Kategorie B**: Giro d'Italia, Tour d'Espagne- 85 Punkte fir de Gewënner, duerno 65, 50, 45, 40, 35, 30, 26, 22, 19, 16, 13, 11, 9, 7, 5, 4, 3, 2 an 1 Punkt fir den 20.
* **Kategorie C**: Milano-Sanremo, Tour des Flandres, Paris-Roubaix, Liège-Bastogne-Liège, Tour de Lombardie, Paris-Nice, Tirreno - Adriatico, Dauphiné libéré, Tour du Pays Basque, Tour de Romandie, Tour de Suisse, Tour d'Allemagne, Eneco Tour, Tour de Catalogne, Tour de Pologne- 50 Punkte fir de Gewënner, duerno 40, 35, 30, 25, 20, 15, 10, 5 an 2 Punkte fir den Zéngten.
* **Kategorie D**: Amstel Gold Race, Gent-Wevelgem, Flèche wallonne, Grand Prix de Plouay, Paris-Tours, Clásica Ciclista San Sebastián - San Sebastián, Grand Prix de Zurich, Vattenfall Cyclassics- 40 Punkte fir de Gewënner, duerno 30, 25, 20, 15, 11, 7, 5, 3 an 1 Punkt fir den Zéngten..
* **Etapp am [[Tour de France]]**:-10 Punkte fir den Éischten, 5 fir den Zweeten, an 3 fir den Drëtten.
* **Etapp an engem anere groussen Tour**:-8 Punkte fir den Éischten, duerno 4 an 2.
* **Etapp an anere Courssen**:- 3 Punkte fir den Éischten, duerno 2 an 1.

### Natiouneklassement
D'Punkte vun de 5 éischte Coureure vun enger Natioun ginn zesummegerechent fir dëst Klassement.

## Kuckt och
* UCI ProTour 2005
* UCI ProTour 2006
* UCI ProTour 2007
* UCI ProTour 2008
* UCI ProTour 2009

## Um Spaweck
* Offiziell Websäit vun der UCI ProTour
* Offiziell Websäit vun der UCI
Claus Schenk von Stauffenberg

De Grof **Claus Schenk von Stauffenberg**, gebuer de 15. November 1907 zu Jettingen-Scheppach a Bayern, higeriicht den 21. Juli 1944, zu Berlin, war e Colonel am däitsche Generalstab.
## Liewen a militäresch Karriär

## Oppositioun a Verschwierung géint den Hitler

## Wéi a firwat d'Attentat mëssglëckt ass

## Dat trauregt Enn vun de Verschwierer

## Um Spaweck
Videobandbreet

D'Frequenzen am BAS-Signal hänke vum Bildinhalt of. Wann z.&nbsp;B. déi lénks Hallschent wäiss an déi riets schwaarz ass, dann ergëtt sech eng rechteckfërmeg Videospannung déi sech nom Fourier aus enger Videospannungs-Grondschwengung (1. Harmonesch) mat enger Frequenz vu 15625  an theoreetesch onendlech vill ongeruedzuelegen Harmoneschen zesummesetzt.

Wat d'Bilddetailer méi kleng sinn, desto méi héich gëtt d'Frequenz vun der Grondschwéngung an hirer Harmonescher. Fir e Bild orginalgetrei erëmzeginn, mussen all d'Harmonesch vun der Videospannung iwwerdroe ginn. Dofir wier eng riseg Iwwerdroungsbandbreet néideg, déi et an der Praxis net gëtt. Wann d'Bandbreet begrenzt ass, da bedeit dat eng kleng Bildschäerft a Bildopléisung.

D'Grenz vun der Opléisung ass erreecht, wann nëmmen nach d'Grondschwengung vun der Videospannung do ass. 
An der Fernseeiwwerdroungstechnik huet an den Norme B a G déi héchst Videofrequenz 5&nbsp;. Doraus ergi sech am siichtbaren Deel vun enger Zeil zirka 250 Videospannungsgrondschwengungen (5000000: 15625: 64 * 50) an domat eng Opléisung vun zirka 500 vertikale Linnen.
D'Basisbandbreet vum Videosignal huet also zirka 5&nbsp;MHz.

## Kuckt och
* Videosignal
* PAL-System
Papyrus (Material)

De **Papyrus** war laang Zäit e Material fir drop ze schreiwen. En hat virun allem an der Antiquitéit déi selwecht Funktioun wéi haut de Pabaier.

## Um Spaweck
Papyrus

**Papyrus** ass:
* eng Planz: Papyrusplanz
* e Material, fir drop ze schreiwen, dat aus dëser Planz gewonne gouf: Papyrus (Material)
Wiener Gasometeren

D**'Gasometeren** zu Wien-Simmering (11. Bezierk), véier Gasbehälteren aus dem Joer 1896, sinn, nodeem se net méi fir deen Zweck gebraucht goufen, an engem ëmfangräichen Ëmbau an de Joren 1999 bis 2001 revitaliséiert ginn, a sinn dobäi an en Entertainmentcenter, Wunnengen, e Studentenheem an eng Veranstaltungshal ëmgebaut ginn.

D'Gebaier si charakteristesch fir de Wiener Gemengebezierk Simmering, well ee se wéinst hirer Gréisst scho vu wäitem gesäit.

De Bau vun de Gasometeren am eelefte Wiener Gemengebezierk Simmering ass vun 1896 bis 1899 am Kader vum Bau vum Gaswierk Simmering realiséiert ginn.

An de Gasometere gouf de Kuelegas, deen aus der Dréchendestillatioun vu Steekuel gewonne gouf, gespäichert, éier e fir de Verbrauch an d'Gasnetz goung. De Waasserstoffgas gouf primär fir d'Stroossebeliichtung mat Gas op ëffentleche Stroosse benotzt. Eréischt géint 1910 huet sech d'Benotzung och an de Privathaiser etabléiert.

No der Ëmstellung vu Kuelegas op Äerdgas an der Moderniséierung am Gasbehälterbau goufen d'Gasometeren 1984 zougemaach. Zanter 1978 sti s'ënner Denkmalschutz.

D'Gemeng Wien huet sech fir d'Revitaliséierung vun de Gebaier agesat. 1995 gouf et Concourse fir Iddien, wat mat de Gasometere sollt geschéien.

Déi véier Architekte Jean Nouvel, Coop Himmelb(l)au (Wolf D. Prix), Manfred Wehdorn a Wilhelm Holzbauer hu jiddwereen, fir ee vun de véier Gasometere Pläng entworf déi tëscht 1999 an 2001 realiséiert goufen. D'Baukäschten hu sech op 2,4 Milliarde Schilling belaf, ëmgerechent ronn 174 Milliounen Euro.

image:Gasometer-a-by viennaphoto at.jpg|Gasometer A, bannenan
Image:Gasometer-b-by_viennaphoto_at.jpg|Gasometer B, baussen
image:Gasometer c-inside-by viennaphoto at.jpg|Gasometer C, bannenan
image:Gasometer-d-by_viennaphoto_at.jpg|Gasometer D, bannenan


## Literatur zum Theema
* August Sarnitz, *Der Architekturreiseführer für Wien - Neue Architektur 1975-2005*, Springer Verlag, Wien, 2003.
* Hans Hollein, *Austrian Contemporary Art, Architecture and Design*, Holzhauser Verlag, Wien, 2001.
* Hannelore a Petra Leban, *Simmering, Wiens 11. Bezirk*.

## Um Spaweck
* Wiener Gasometer
Lëscht vun de lëtzebuergesche Bëscheef

Dës **Lëscht vun de Lëtzebuerger Bëscheef** an hire Virgänger, den Apostoulesche Vikaren, ass en Deel vun de .

Apostoulesch Vikaren:
* Johann Theodor Van der Noot, Kierchleche Prefekt vu Lëtzebuerg vun 1833 un an Apostoulesche Vikar vun 1840 bis 1841 vum 1840 nei gegrënnten Apostoulesche Vikariat Lëtzebuerg
* Johannes Theodor Laurent, Apostoulesche Vikar vun 1841 bis 1856, nodeem hien awer schonn 1848 Lëtzebuerg huet misse verloossen
* Nicolas Adames, Apostoulesche Provikar vun 1848 un an Apostoulesche Vikar vu Lëtzebuerg vun 1863 bis 1870

Bëscheef vu Lëtzebuerg:
* Nicolas Adames, Bëschof vu Lëtzebuerg vun 1870 bis 1883 vum 1870 nei gegrënnte Bistum Lëtzebuerg
* Johannes Joseph Koppes, Bëschof vu Lëtzebuerg vun 1883 bis 1918
* Pierre Nommesch, Bëschof vu Lëtzebuerg vun 1920 bis 1935
* Joseph Laurent Philippe, Bëschof vu Lëtzebuerg vun 1935 bis 1956
* Léon Lommel, Bëschof vu Lëtzebuerg vun 1956 bis 1971
* Jean Hengen, Bëschof vu Lëtzebuerg vun 1971 bis 1988

Äerzbëscheef vu Lëtzebuerg:
* Jean Hengen, Äerzbëschof vu Lëtzebuerg vun 1988 bis 1991
* Fernand Franck, Äerzbëschof vu Lëtzebuerg vun 1991 bis 2011
* Jean-Claude Hollerich, Äerzbëschof vu Lëtzebuerg zanter dem 16. Oktober 2011 an den éischte lëtzebuergesche Kardinol zanter dem 5. Oktober 2019

Weibëschof vu Lëtzebuerg
*Leo Wagener, Weibëschof vu Lëtzebuerg zanter dem 29. September 2019
Flèche wallonne

D**'Flèche wallone** ass eng Vëloscourse, déi zanter 1936 an der Belsch gefuer gëtt. D'Iddi fir eng Course fir professionell Vëlosfuerer tëscht de wallounesche Stied Tournai a Léck z'organiséieren, koum vun de Bréisseler Journalisten Albert Van Laethem a Paul Beving. D'Stied vum Depart an déi vun der Arrivée vun der Course hunn am Laf vun der Zäit méi dacks gewiesselt.

Zanter 2005 gehéiert dës Course zum UCI ProTour.

Se gouf 2008 vum Kim Kirchen gewonnen. Dëse war 2005 Zweete ginn, gradewéi 2009 den Andy Schleck.

## D'Gewënner

**Notten:**
* 1954 gouf de Ferdi Kübler wéinst engem net reguläre Sprint als Éischten disqualifizéiert.
* 1974 gouf den Drëttplazéierte Walter Godefroot wéinst enger positiver Dopingkotroll disqualifizéiert.
* 1977 gouf den Éischtplazéierte Freddy Maertens wéinst enger positiver Dopingkotroll disqualifizéiert.
* 1986 gouf den Zweetplazéierte Kim Andersen disqualifizéiert.
* 1990 gouf den Drëttplazéierte Gert-Jan Theunisse wéinst enger positiver Dopingkotroll disqualifizéiert.
## Um Spaweck
* Offiziell Websäit ven der ''Flèche wallonne'' bei *[[Amaury Sport Organisation]]*
* Resultater vun der ''Flèche wallonne'' op der Websäit vu ''Mémoire du Cyclisme''
Liège-Bastogne-Liège

**Liège-Bastogne-Liège** ass eng Vëloscourse, déi an der Belsch vu Léck op Baaschtnech, an zeréck gefuer gëtt, ausser an de Joren 1894 an 1972, wou d'Course zu Spa, repektiv zu Verviers ukomm ass. Déi éischt Course gouf 1892 gefuer. Domat ass et déi eelst Course op der Lëscht vun de groussen Epreuven.

Vun 1950 bis 1964 gouf och e *[[Week-end ardennais]]* ausgedroen. Et huet sech dobäi ëm e kombinéiert Klassement vun de Coursse *Liège-Bastogne-Liège* a *[[Flèche wallonne]]* gehandelt.

De Marcel Ernzer huet den 9. Mee 1954 *Liège-Bastogne-Liège* gewonnen. De 26. Abrëll 2009 gouf d'Course vum Andy Schleck gewonnen. 2018 war de Bob Jungels deen drëtte Lëtzebuerger dee säin Numm op de Palmarès gesat huet.

Zanter 2005 gehéiert *Liège-Bastogne-Liège* zum UCI ProTour.

Bekannt Koppen, déi bal all Joer um Programm stinn, sinn d'Côte de Saint-Roch, d'Côte de Wanne, d'Côte de Stockeu, d'Haute Levée, d'Redoute, d'Roche aux Faucons a just virun der Arrivée de Stouss vu Saint-Nicolas.

## Gewënner

## Um Spaweck

* Offiziell Websäit ''Liège - Bastogne -Liège'' ''(Amaury Sport Organisation)''
* Resultater vu ''Liège - Bastogne -Liège'' op der Websäit vu ''Mémoire du Cyclisme''
* Artikel vun 2004 zum Theema, geschriwwe vum Petz Lahure
Lutzelbourg

**Lutzelbourg** ass eng franséisch Uertschaft a Gemeng am Arrondissement Sarrebourg-Château-Salins am Departement Moselle an der Regioun Grand Est.
## Geographie
### Nopeschgemengen

## Um Spaweck
Lëscht vun de chrëschtlechen Hellegen/F

D**'Lëscht vun de chrëschtlechen Hellegen** besteet aus enger alphabetescher Opstellung vu Persounen, déi vun der chrëschtlecher Konfessioun als séileg oder helleg veréiert ginn.

Well dës Lëscht relativ grouss ass, ass se den Ufanksbustawe vun de Séilegen an Hellegen no opgespléckt ginn.

A -- B -- C -- D -- E -- **F** -- G -- H -- I -- J -- K -- L -- M -- N -- O -- P -- Q -- R -- S -- T -- U -- V -- W -- X -- Y -- Z

* Fabianus
* Fabiola
* Maria Faustyna Kowalska
* Felicitas
* Felix I.
* Felix II.
* Felix II.
* Felix III.
* Felix vu Cantalice
* Ferdinand den Hellegen
* Fergus
* Fiakrius
* Franz vun Assisi
Kapell Lellgen

D**'Kapell zu Lellgen** ass eng kathoulesch Kapell, déi zur Par Wooltz Saints-Pierre-et-Paul, zum Dekanat Norden an zu der Gemeng Kiischpelt gehéiert.

Se steet op der Kräizung vun der Haaptstrooss (*Iewescht Duerf* a *Bei Hencksebréck*), dem CR323, mat dem *Burrewee*.

Den 8. Januar 2021 gouf s'als nationaalt Monument klasséiert.

Zur Par Pënsch gehéieren ausser der Kapell vu Lellgen och nach d'Parkierch vu Pënsch, d'Filialkierch vun Äischer, d'Filialkierch vun Draufelt, d'Filialkierch vu Wëlwerwolz an d'Kapell vu Siwwenaler.

## Patréiner
D'Kapell ass dem hellege Péitrus geweit, deem säi Fest den 29. Juni gefeiert gëtt. Donieft ginn hei d'helleg Luzia an den hellege Vinzenz veréiert, déi an zwou ale Statuen duergestallt ginn.

## Geschicht
Bis de 7. Mee 2017 war et eng Kapell vun der Par Pënsch, déi zum Parverband Wooltz, Kiischpelt, zu der Pastoralregioun Norden an zum Dekanat Wolz gehéiert huet.

Zur Par Pënsch huet ausser der Kapell vu Lellgen och nach d'Parkierch vu Pënsch, d'Filialkierch vun Äischer, d'Filialkierch vun Draufelt, d'Filialkierch vu Wëlwerwolz an d'Kapell vu Siwwenaler gehéiert.

## Bauform
D'Kapell vu Lellgen fält op duerch hiert aachteckecht Schëff, un dat dee vill méi niddrege Chouer ugebaut ass. Iwwer dem Portal steet d'Joreszuel 1806.

## Klack
Déi eenzeg Klack ass vun 1840 an ass dem hellege Johannes geweit.

## Mobiliar
Am Wanter 2004/05 ass d'Kierch banne restauréiert ginn, an den Altor ass nei vergold a versëlwert ginn. E ganz ausdrocksstaarke Kräizwee vum Charel Schmit ass installéiert ginn, an ass nieft deem wonnerbar restauréierten Altor an dem herrlechen Triptychon vum Margot Reding-Schroeder d'Kréinung vun de Restauréierungsaarbechten.

## Literatur
* Schmitt, Michel: *Die Kirchen und Kapellen im Pfarrverband Kiischpelt*, 2003, Verlag Schnell & Steiner, Regensbuerg, 32 S. ISBN 3-7954-6476-5

## Kuckt och
* Lëscht vu reliéise Gebaier zu Lëtzebuerg
* Lëscht vun de Lëtzebuerger Paren
* Lëscht vun de fréiere Lëtzebuerger Paren

## Um Spaweck

* Websäit vun der Par Wooltz Saints-Pierre-et-Paul
* D'Fënstere vun der Kapell vu Lellgen op der Websäit vun der ''Stiftung Forschungsstelle Glasmalerei des 20. Jh. e.&nbsp;V.'' 


Kapelle Lellingen 01.jpg|D'Schëff
Kapelle Lellingen 03.jpg|Aganksdier
Fichier:Kapell Lelljen Héichaltor.jpg|Den Héichaltor vun der Kapell zu Lellgen
Tour de Romandie

Den **Tour de Romandie** ass eng Etappecourse, déi zanter 1947 an der Schwäiz gefuer gëtt.

Bei der zweeter Oplo vun der Course, am Joer 1948, sinn de Jean Goldschmit op déi zweet an de Mett Clemens op déi drëtt Plaz am Endklassement komm.

Zanter 2005 gehéiert dës Course zu der Serie vum *[[UCI ProTour]]*.

## D'Gewënner

## Um Spaweck
* Offiziell Websäit vum ''Tour de Romandie''
* Resultater vum ''Tour de Romandie'' op der Websäit vu ''Mémoire du Cyclisme''
Lavabo

E **Lavabo** ass e Behälter, meeschten an engem Buedzëmmer oder nieft enger Toilette, mat Oflaf an d'Kanalisatioun a mat engem oder méi Krinn mat kalem an/oder waarmem Waasser oder enger Mëschbatterie, fir Temperatur vum Waasser ze doséieren. E Lavabo ass meeschtens do fir sech ze wäschen.

## Kuckt och
* Spullsteen
* Buedbidden
* Bidet

## Um Spaweck
Lavabo (Chrëschtentum)

De **Lavabo** ass an der réimesch-kathoulescher Mass e Ritus wärend deem de Geeschtlechen d'Hänn gewäsch kritt, fir datt déi propper si fir d'Wandlung. Hie seet dobäi: 
 
 *„Herr, wasche ab meine Schuld,* 
 *von meinen Sünden mach mich rein“.*
Lavabo (Homonymie)

E **Lavabo** ass:

* e Behälter mat Oflaf an d'Kanalisatioun an enger Armatur fir waarmt a kaalt Waasser ze doséieren: Lavabo.
* an der réimesch-kathoulescher Mass e Ritus wärend deem de Geeschtlechen d'Hänn gewäsch kritt fir datt déi propper si fir d'Wandlung: Lavabo (Chrëschtentum).
Äerdbiewen

En **Äerdbiewen** entsteet duerch Beweegunge vun de risege Placken op der Äerdlithosphär. Äerdbiewen an de Mierer ginn och nach Séibiewe genannt. Pro Joer gëtt et ongeféier iwwer eng Millioun Äerdbiewen, woubäi een déi mannst awer mierkt. Anerer sinn awer sou staark, datt ganz grouss Schied dobäi entstinn.

## Entstoe vun Äerdbiewen
Äerdbiewen entstinn duerch dynamesch Prozesser an der Äerd. D'Placke reiwe laanschteneen wouduerch sech Schockwellen, sougenannt seismesch Wellen, duerch de Buedem ausbreeden. Déi Biewe gi vun engem ënnerierdesche Punkt aus, engem *Hypozentrum*. Dee ka bis zu 700 m déif an der Äerd leien. Nëmme wann déi Biewe bis un d'Äerduewerfläch eropkommen, entsti Schied. D'Schockwelle breede sech dann a Form vun engem Krees vun engem Punkt aus, deen direkt iwwer dem Hypozentrum aus. Dee Punkt gëtt *Epizentrum* genannt.

## Stäerkte vun Äerdbiewen

## Déi 10 stäerkst Äerdbiewen
# Grousst Chile-Äerdbiewen – Chile, 22. Mee 1960: 9,5
# Prince William Sund (Alaska), 28. Mäerz 1964: 9,2
# Andreanof Islands (Alaska), 9. Mäerz 1957: 9,1
# Äerdbiewen am Indeschen Ozean – viru Sumatra, 26. Dezember 2004: 9,0 
# Kamtschatka (Russland), 4. November 1952: 9,0
# Tōhoku (Japan), 11. Mäerz 2011: 9,0 mat der uschléissender Fukushima-Katastroph
# Äerdbiewe virun Ecuador, 31. Januar 1906: 8,8
# Äerdbiewe virun Nord-Sumatra, 28. Mäerz 2005: 8,7
# Rat Islands (Alaska), 4. Februar 1965: 8,7
# Assam (Indien), 15. August 1950: 8,6

## Um Spaweck
Luc Ewen

De **Luc Ewen**, gebuer den 13. Mäerz 1959 an der Stad Lëtzebuerg, ass e lëtzebuergesche Fotograf.

Hien huet an der École des arts et métiers an der Stad d'graphesch Sektioun gemaach an dunn um INEP zu Marly-le-Roy Fotografie studéiert.

## Ausstellungen
* 1992: *[[Galerie Nei Liicht]]*, Diddeleng
* 2002: BC/2 Galerie, Beetebuerg
* 2005: Polaphages, Centre international de recherches culturelles (Cirk), Annonay (F)
* 2007: vum 1. Mee bis den 2. September: *Skvozniak Chronologie einer Schmuggelmaschine*, am fréieren Douaneshäischen op der Bréck vu Stolzebuerg am Kader vum Projet "hArt an der Grenze"
* 2008: "Lieux urbains" an der Galerie Schlassgoart zu Esch-Uelzecht
* Am November 2009 an der Galerie op der Kap zesumme mat der Molerin Renée Oberlinkels an dem Sculpteur Sergio Sardelli

## Publikatiounen
* *De Nymphis, Sylphis, Pygmaeis et Salamandribus* (Galerie Nei Liicht)
* *Polaphages* Cirk, Annonay (F)
* *Skvozniak*, e Fotoroman. 2007. Limitéiert Oplo 30 Stéck. Virgestallt gëtt d'Schmuggelmaschinn "Skvozniak SK1" mat integréiertem Niwwelgenerator, eng Maschinn, déi fir militäresch Zwecker a Russland entworf gouf, dunn am Chaos vun der Nokrichszäit mam russesche Generol Vladimir Petroiwitch an d'Ländche koum an zu Weiler (Lëtzebuerg) an der Fabrick vun de Bridder Bastin produzéiert gouf.

## Gielercher
* 1994: Prix de la National Republic Bank of New York
* 2003: Prix de Raville
* 2005: Prix Grand-Duc Adolphe

## Literatur
* Marc Theis, Elisabeth Vermast: *Artistes luxembourgeois d'aujourd'hui*, Edition Marc Theis, Lëtzebuerg / Hannover, 1995, S. 84 - S. 85

## Kuckt och
* Lëscht vu lëtzebuergesche Konschtschafenden

## Um Spaweck
* Tortuga 5
* De Luc Ewen op der Websäit ''4art.lu'' 
* De Luc Ewen op der Websäit vum Cercle Artistique de Luxembourg
Week-end ardennais

De **Week-end ardennais** war e kombinéiert Klassement vun de belsche Vëlosklassike *[[Flèche wallonne]]* a *[[Liège-Bastogne-Liège]]*, dat an de Joren 1950 bis 1964 gemaach gouf.

De Lëtzebuerger Marcel Ernzer konnt 1954 mat enger fënnefter Plaz an der *Flèche Wallone* an deen Dag drop mat enger éischter Plaz a *Liège-Bastogne-Liège* dat Klassement fir sech entscheeden.

An der Zäit vum *Week-End Ardennais* gouf dräimol e sougenannten *Doublé ardennais* (zwou éischt Plazen an engem Weekend) realiséiert; zweemol vum Ferdi Kübler (1951 an 1952) an eng Kéier vum Stan Ockers (1955).

## Gewënner

## Kuckt och
* *[[Flèche wallonne]]*
* *[[Liège-Bastogne-Liège]]*
Antoniuskierch zu Hoen

D**'Kierch vun Hoen** ass eng kathoulesch Kierch, déi zur Par Äischdall Saint-François-et-Sainte-Claire an zu der Gemeng Stengefort gehéiert.

De Patréiner ass den hellegen Antonius de Klausener, deem säi Fest de 17. Januar gefeiert gëtt.

Se steet zentral an der Uertschaft laanscht d'Haaptstrooss (*rue Principale*), dem CR110, un der Kräizung mat der *rue de l'École*.

Zur fréierer Par Hoen gehéiert ausser der Parkierch vun Hoen och nach d'Filialkierch vu Klengbetten.

## Geschicht
D'Kierch ass 1871 no de Pläng vum Charles Arendt als Erweiderung vun enger Kapell gebaut ginn, déi 1843 zur Parkierch erhuewe gouf an dem hellegen Antonius geweit war. Den urspréngleche Kierchtuerm war aus Holz, ass awer 1864 ofgerappt gi well e morsch a baufälleg war. Deemools war de Kierfecht nach nieft der Kierch, haut ass en um Rand vum Duerf a Richtung Klengbetten.

Vun 1951 bis 1952 ass si ëmgebaut ginn, den Architekt war de Jean Deitz. Dobäi krut si en neien Altor.

## Kierch vu bannen
### Uergel
D'Uergel, vum Uergelbauer Haupt, gouf am Abrëll 1954 vum Bëschof-Koadjutor Léon Lommel ageweit an den Doumorganist Albert Leblanc huet bei där Geleeënheet den éischte Concert drop gespillt. Am Joer 1968 ass d'Uergel restauréiert ginn.

## Paschtéier vun der Par
* 1841 - 1842 Pierre Alberty
* 1842 - 1846 Albert Rinck
* 1846 - 1865 Théodore Rinck
* 1865 - 1867 Jean-Pierre Coster
* 1867 - 1899 Pierre Majerus
* 1899 - 1909 Pierre Reiter
* 1909 - 1930 Jacques Klingenberg
* 1930 - 1948 Albert Kieffer
* 1948 - 1969 Victor Francq
* 1969 - 1973 Camille Eischen
* 1973 - 1988 Georges Richard
* 1988 - 2009 Jean-Jacques Flammang SCJ

## Kuckt och
* Lëscht vu reliéise Gebaier zu Lëtzebuerg

## Um Spaweck

* Websäit vum Parverband Äischdall
* D'Kierch op der Websäit vum Parverband Äischdall
* D'Fënstere vun der Kierch vun Hoen op der Websäit vun der Stiftung Forschungsstelle Glasmalerei des 20. Jh. e.&nbsp;V. 
* D'Uergel vun der Kierch op ''Orgues.lu''
* Broschür: ''Natur, Kultur und Geschichte in der Gemeinde Steinfort. Nature, culture et histoire de la commune de Steinfort'', Ss. 22-23
Kierch Manternach

D**'Kierch zu Manternach** ass eng kathoulesch Kierch, déi zur Par Musel a Syr Saint-Jacques, zum Dekanat Osten an zu der Gemeng Manternach gehéiert.

De Patréiner ass den hellege Brictius, deem säi Fest den 13. November gefeiert gëtt.

Se steet am Kirchewee, enger Sakgaass. Vis-à-vis vun der Kierch siin d'Gemengenhaus an de Kierfecht.

## Geschicht
Nodeems sech am 19. Joerhonnert an der Géigend vu Manternach eng bedeitend Eisen- a Pabeierindustrie entwéckelt hat, wouduerch d'Awunnerzuel sech stänneg vergréissert hat, gouf déi al an deelweis baufälleg Kierch, déi op der haiteger Plaz virun der Kierch stoung, ze kleng an den deemolege Paschtouer Nicolas Graff huet proposéiert eng nei ze bauen. No den néidege Viraarbechte gouf de 7. Mäerz 1863 de Bau ëffentlech ausgeschriwwen, an den Entreprener Ludwig vu Kanech krut den Zouschlag. Den 3. Juni 1863 gouf de Grondstee geluecht a schonn den 12. Juni 1865 gouf déi nei Kierch konsekréiert.

1915 gouf en neien Haaptaltor opgeriicht, en Duxall gebaut an deen alen Harmonium duerch eng Uergel ersat.

1919 goufen déi al Fënsteren am Chouer duerch neier ersat, wat 1928 och mat de Fënsteren am Kiercheschëff geschitt ass.

2014 gouf d'Kierch baussen nei ugestrach. Den Tuerm vun der Kierch krut am November-Dezember 2014 eng nei Spëtzt, well d'Gehëlz net méi stabil genuch war. Am Tuerm hat 1908 de Blëtz ageschloen, wat bei de Reparaturaarbechte vun 2014 confirméiert gouf, well Spuere vun der Reparatur vun deemools fonnt goufen.

De 15. November 2015 gouf a Presenz vum Äerzbëschof Jean-Claude Hollerich den 150. Jubiläum vun der Kierch gefeiert an eng Erënnerungsplack virun der Kierch ageweit.

Den 2. Mäerz 2018 gouf se als nationaalt Monument klasséiert.

## Klacken
Am Klackentuerm hänke 4 Klacken:
* D'Klack Do gouf 1983 zu Saarburg vun der Klackegéisserei Mabilon gegoss a weit 400&nbsp;Kg.
* D'Klack La gouf 1894 zu Saarburg vun der Klackegéisserei Mabilon gegoss a weit 600&nbsp;Kg.
* D'Klack Sol gouf 1965 an der Äifeler Klackegéisserei gegoss a weit 700&nbsp;Kg.
* D'Klack Fa gouf 1965 an der Äifeler Klackengéisserei gegoss a weit 1000&nbsp;Kg.

## Kuckt och
* Lëscht vu reliéise Gebaier zu Lëtzebuerg
* Lëscht vun de Lëtzebuerger Paren
*Lëscht vun de fréiere Lëtzebuerger Paren

## Um Spaweck

* Websäit vum Parverband Maacher, Mäertert, Widdebierg, Wormer
* D'Fënstere vun der Kierch vu Manternach op der Websäit vun der ''Stiftung Forschungsstelle Glasmalerei des 20. Jh. e.&nbsp;V.'' 
* D'Uergel vun der Kierch op ''Orgues.lu''
Kapell Mënjecker

D**'Kapell zu Mënjecker** ass eng kathoulesch Kapell, déi zur Par Musel a Syr Saint-Jacques, zum Dekanat Osten an zu der Gemeng Manternach gehéiert.

De Patréiner ass den hellege Jakobus, deem säi Fest de 25. Juli gefeiert gëtt.

D'Kapell steet op der Kräizung vun der Duerfstrooss mam Maacherwee a mam Neie Wee.

Zur Par Gréiwemaacher gehéieren ausser der Kapell vu Mënjecker och nach d'Parkierch vu Gréiwemaacher an d'Kräizkapell vu Gréiwemaacher.

## Geschicht
De Chouer vun der Kapell staamt aus gotescher Zäit.D'Kiercheschëff ass 1716 rekonstruéiert ginn.Den Haaptaltor aus barocker Zäit ass räichlech mat Holzschnëtzereien dekoréiert.De Klackentuerm ass am Joer 2008 renovéiert ginn.

## Kuckt och
* Lëscht vu reliéise Gebaier zu Lëtzebuerg
* Lëscht vun de Lëtzebuerger Paren
*Lëscht vun de fréiere Lëtzebuerger Paren

## Um Spaweck

* Websäit vum Parverband Maacher, Mäertert, Widdebierg, Wormer
* D'Fënstere vun der Kapell vu Mënjecker op der Websäit vun der ''Stiftung Forschungsstelle Glasmalerei des 20. Jh. e.&nbsp;V.'' 


Fichier:Kapelle Münschecker 01.jpg|D'Kapell vun Nordweste gesinn
Fichier:Kapelle Münschecker 02.jpg|Westsäit vun der Kapell
John Vincent Atanasoff

Den **John Vincent Atanasoff**, gebuer de 4. Oktober 1903 bei Hamilton, New York, a gestuerwen de 15. Juni 1995 zu Frederick am US-Bundesstaat Maryland, war en US-amerikanesche Physiker a Computer-Pionéier.

Hien huet zesumme mam Clifford Berry ee vun den éischten elektronesche Computere gebaut, den Atanasoff-Berry-Computer.

## Kuckt och
* Lëscht vu Physiker
Robert Boyle

De **Robert Boyle**, gebuer de 25. Januar 1627 an Irland, a gestuerwen den 30. Dezember 1691 zu London, war en iresche Physiker a Cheemiker.

Hie gouf bekannt duerch seng Aarbecht mat Gasen (Boyle-Mariotte-Gesetz) an déi éischt modern Definitioun vun engem Element.

## Seng Wierker
* *The Sceptical Chymist* (1661)

## Kuckt och
* Lëscht vu Cheemiker
* Lëscht vu Physiker
Kosmologie

D**'Kosmologie**, vum griichesche κοσμολογία, ass d'Léier vum Urspronk, der Entwécklung an der grondleeënder Struktur vum Universum (Kosmos). Et ass en Deelgebitt vun der Astronomie a méi genee vun der Astrophysik, awer och vun der Physik a vun der Philosophie.

Der hautdesdaags allgemeng unerkannten Theorie no ass d'Universum zu engem bestëmmten Zäitpunkt, dem Urknall, aus enger Singularitéit eraus entstanen an dehnt sech zanterhier aus. Den Alter vum Universum ass duerch Miessunge vum Hubble-Weltraumteleskop mat 13,75 Milliarde Joer relativ genee bestëmmt ginn.

D'Galaxië beweege sech an alle Richtunge vun der Äerd ewech, wéi wa si viru laanger Zäit vun engem gemeinsame Punkt aus vunenee gaange wieren. D'Vitess vun de Galaxien hänkt vun hirer Distanz zur Äerd of, dës Bezéiung gëtt Gesetz vum Hubble genannt. Dat heescht net, datt eis Äerd de Mëttelpunkt vun der Explosioun war, villméi soll ee sech d'Galaxien als Punkten op engem Loftballon virstellen, dee sech ausdehnt: vun egal wéiengem Punkt aus gesinn, schénge sech déi aner Punkten ewech ze beweegen. Sou ass et och am Universum: all Galaxie beweegt sech vun all den aneren ewech (lokal Gravitatiounseffekter kënnen als Folleg hunn datt zwou Galaxië sech unzéien a matenee verschmëlzen, mä op groussem Moossstaf gesi beweege sech d'Galaxië vuneneen ewech).

En zweete Beweis ass d'kosmesch Stralung, déi aus alle Richtunge vum All kënnt. An där Stralung fënnt ee Wellen, déi op liicht Onreegelméissegkeeten an der Dicht vum fréien Universum hiweisen. Déi waren zoustänneg fir d'Galaxien ze bilden.

Och d'Virstellen iwwer d'Schicksal vum Universum gehéiert zur Kosmologie.
An der Kosmologie ass an deene nächste Joren e groussen Erkenntnesgewënn virprogramméiert, duerch ëmmer méi prezis an ausgetüftelt Experimenter, um Buedem an (duerch Sonden) am Weltraum.

## Bicher (populärwessenschaftlech)
* Steven Weinberg: Die ersten drei Minuten. Der Ursprung des Universums.
* Fred Adams, Fred Laughlin: Die fünf Zeitalter des Universums. Eine Physik der Ewigkeit.

## Fachbicher
*Scott Dodelson: Modern Cosmology (2003)
*Steven Weinberg: Cosmology (2008)

## Um Spaweck

* Kurze Einführung in die Kosmologie (pdf)
* Elementarteilchenphysik und Kosmologie (pdf) (aus "Sterne und Weltraum", März 2004)
* Programme national de cosmologie (coordination officielle de la recherche cosmologique en France)
*  Ned Wright: ''Cosmology tutorial and FAQ''
* Bases de cosmologie sur le site français de la mission Planck