open-index/open-wikipedia-markdown huggingface dataset:
Krick (Sängerin)

D**'Krick**, gebuer 1997, mat richtegem Numm **Christine Heitz**, ass eng lëtzebuergesch Sängerin.

## Liewen a Karriär

### Éischt musikalesch Schrëtt an ''The Voice''
Der Christine Heitz hir Eltere ware schonn an enger Museksgrupp, déi däitsch traditionell Musek gespillt huet. 2012 ass si Sängerin an der Schülerband Roundabout ginn an 2014 huet si mat engem Kolleeg d'akustesch Coverband Daydreamer gegrënnt. Am selwechte Joer huet si ugefaangen mat der Northern Big Band vun Useldeng opzetrieden. 2017 ass si wéinst hirer Participatioun bei der siwenter Staffel vun der däitscher Castingshow *[[The Voice of Germany]]* engem gréissere Public bekannt ginn. Do huet si et bis an déi drëtt Phas, déi "Sing Off" genannt gouf, gepackt.

D'Joer drop huet si eng Solo-Karriär ënner dem Numm "Krick" ugefaangen an als éischt Single den Titel *Fake Cake* verëffentlecht, dee vum Jimmy Braun, dem Sänger vun der Band Austinn, geschriwwe gouf. Dofir gouf och vum Cédric Letsch zesumme mat der Amii Watson e Clip zu Beggen gedréint.

2020 war si Gaaschtsängerin um Titel *Heart Shape Sock* vun der lëtzebuergescher Pop-Rock-Band Cheak!, dee vum Vasco Ramos a vum Tom Gatti produzéiert gouf a fir dat erëm de Cédric Letsch e Museksvideo gedréint huet. Zwee Joer méi spéit koum dunn hir Single *Sometimes* eraus. Béid Lidder hate kee gréisseren Erfolleg.

### Participatioun um ''Luxembourg Song Contest''

Gréisser Opmierksamkeet krut si erëm am Januar 2024, wéi si eng vun de Finalistinne vun der éischter Versioun vum Luxembourg Song Contest war. Do koum si mat hirem Bäitrag *Drowning in the Rain*, dee vun der norwegescher Sängerin Elsie Bay an de schweedesche Songwriteren Tom Oehler an Andreas Stone geschriwwe gouf, op déi zweet Plaz. Eleng op Spotify gouf d'Lidd iwwer 700.000 gelauschtert.

Am Juli 2024 war si den Opener vum englesche Sänger Calum Scott sengem Concert am Kulturzentrum Neimënster.

### Debütalbum

D'Krick gouf 2025 vun DWB Publishing ënner Vertrag geholl. Am selwechte Joer huet si eng Rei Singelen erausbruecht, dorënner *My Way* a *Believer*.
Hiren Debütalbum *The First Chapter* gëtt den 13. Dezember 2025 mat engem Concert am Club vun der Rockhal verëffentlecht.

D'Christine Heitz huet haaptberufflech als Infirmière geschafft a wunnt zu Mäerzeg. Zanterhier schafft si vollzäit als Sängerin.

## Diskografie
### Album
* 2025: *The First Chapter*

### Singelen

* 2018: *Fake Cake*
* 2020: *Heart Shape Sock* 
* 2022: *Sometimes*
* 2024: *Drowning in the Rain*
* 2025: *My Way*
* 2025: *Way Too Busy*
* 2025: *Superman*
* 2025: *Believer*
Juchem

**Juchem** ass e Familljennumm.

Leit mat deem Numm sinn oder waren:
* Loïc Juchem (gebuer 1999), e lëtzebuergesche Radios- a Fernseesmoderateur. 
* Patrick Juchem (gebuer 1964), e fréiere lëtzebuergesche Foussballspiller.
A Clockwork Orange (Film)

**A Clockwork Orange** ass en US-amerikanesch-brittesche Film vum Stanley Kubrick aus dem Joer 1971 mam Malcolm McDowell a mam Patrick Magee an den Haaptrollen nom Roman *A Clockwork Orange* vum Anthony Burgess. 

## Ëm wat geet et am Film?
Den Alex, e Member vun enger Jugendband lauschtert gär d'Musek vum Beethoven. Bei engem Abroch ermuert hien eng al Fra. Hie gëtt verhaft a gëtt zu 14 Joer Prisong verurteelt…

## Um Spaweck
One Flew Over the Cuckoo's Nest

**One Flew Over the Cuckoo's Nest** ass en US-amerikanesche Film vum Miloš Forman aus dem Joer 1975 mam Jack Nicholson a mat der Louise Fletcher an den Haaptrollen nom Roman *One Flew Over the Cuckoo's Nest* vum Ken Kesey. 

Bei den Oscaren 1976 huet de Film all fënnef Haaptpräisser gewonnen, an de Kategorië Beschte Film, Bescht Regie, Bescht (adaptéiert) Dréibuch, Bescht weiblech a bescht männlech Haaptroll. 

## Ëm wat geet et am Film?
Fir haarde Konditiounen am Prisong z'entgoen, léisst de Randle McMurphy sech an eng psychaitresch Anstalt verleeën, wou soll evaluéiert ginn, ob en eng psychiatresch Krankheet hätt. Hie kënnt op d'Statioun wou d'Schwëster Ratched mat eiserner Dissziplin (a Pëllen) d'Patiente roueg hält. De McMurphy probéiert op seng Aart, seng Matpatienten zu méi Eegeninitiativ ze motivéieren. Domat stellt en awer der Ratched hir Autoritéit a Fro, wat net ouni Konsequenze bleift...

## Um Spaweck
Martin Rajna

De **Martin Rajna**, gebuer den 21. September 1995 zu Dunaújváros an Ungarn, ass en ungaresche Museker. Hien iwwerhëlt am September 2026 d'Funktioun vum Orchesterchef a musikaleschen Direkter vun de Lëtzebuerger Philharmoniker. Hien gëtt den Nofollger vum Gustavo Gimeno.

## Karriär
De Martin Rajna huet Piano a Kompositioun um Béla Bartók Conservatoire (2010–2015) studéiert a säi Master am Dirigéieren op der Franz-Liszt-Museksakademie (2015–2020) zu Weimar gemaach.

Hie gouf 2023 als Chefdirigent vun der ungarescher Staatsoper ernannt. Hie war och Chefdirigent vum philharmoneschen Orchester vu Győr an hat reegelméisseg Gaaschtoptrëtter als Dirigent vun aneren ungaresche Symphonieorchesteren. An der Saison 2024/25 hat hien e puer international Debute mat ë.&nbsp;a. dem London Philharmonic Orchestra an de Lëtzebuerger Philharmoniker.

## Auszeechnungen
* Junior Prima Award (2018)
* Talent Award um György Cziffra Festival (2023)

## Um Spaweck
Edmond Lentz

Den **Edmond** Pierre Mathias **Lentz**, gebuer de 17. Juli 1857 an der Stad Lëtzebuerg, a gestuerwen de 27. Juli 1899 zu Sarreguemines, war e lëtzebuergesche Fabrécksdirekter, Schrëftsteller a Komponist.

Hien ass bekannt dofir, eng ettlech Gedichter vu sengem Papp Michel Lentz vertount ze hunn, dorënner *[[An Amerika]]*, *Wat d'Hémecht ass, [[Wéi meng Mamm nach huet gesponnen]]* an *Aus der Kannerzeit*.

## Liewen
Den Edmond Lentz ass als Jong vum Michel Lentz an der Stad lëtzebuerg gebuer. Hie war Comitésmember vum *[[Luxemburger Allgemeiner Musikverein]]*.

Hien huet sech mat der Anne-Marie Flohr bestuet, mat där en zesumme Kanner hat. 

De Lentz gouf zu Sarreguemines Direkter vun der Parzeläinfabréck Utzenschneider & Comp. Do ass hie stënterlech am Alter vu 47 Joer un engem Schlag gestuerwen. 

Als Komponist huet hie Gedichter vu sengem Papp vertount a bei Evenementer, bei deenen den Erléis fir e gudden Zweck war, Kompositioune bäigesteiert. 

Seng Kompositioune goufen awer eréischt, vun den 1920er Joren un, méi heefeg opgefouert, ë.&nbsp;a. och op Radio Lëtzebuerg, a kruten eng gewëss Bekanntheet.

## Literatur
Paul Ulveling: "La musique luxembourgeoise au XIXe siècle" in: *[[nos cahiers]]. Lëtzebuerger Zäitschrëft fir Kultur* Jg. 15 (1994), Nr. 3, S. 23-64.
Napoléon (Film 1927)

** Napoléon** ass e franséische Film vum Abel Gance aus dem Joer 1927 mam Albert Dieudonné an der Gina Manès  an den Haaptrollen.

## Ëm wat geet et am Film?
De Film erzielt d'Liewe vum  Napoléon vu senger Kandheet bis zum Krich géint Italien .

## Um Spaweck
Madame Sans-Gêne (Film 1925)

** Madame Sans-Gêne** ass e franséische Film vum Léonce Perret aus dem Joer 1925 mat der Gloria Swanson a mam Émile Drain  an den Haaptrollen no engem Theaterstéck vum Victorien Sardou. 

## Ëm wat geet et am Film?
D'Catherine Hubscher, eng Wäschfra schafft sech erop a gëtt d'Fra vum franséische Maréchal Lefebvre zur Zäit vum Napoleon.

## Um Spaweck
Vaka 'A Hina

***Vaka 'A Hina*** (wuertwiertlech: „Schëff vum Hina“) ass eng Skulptur vum tongaeschen Artist Sēmisi Fetokai Potauaine. Si steet zu Christchurch an Neiséiland.

D'Konschtwierk gouf 2019 opgestallt. Et ass 16 Meter héich an aus Corten-Stol. Et soll *e Symbol vu Solidaritéit an Eenheet* sinn, *dat d'Kulturen an d'Spiritualitéit transzendéiert* an *eng nohalteg Ierfschaft vun der Hoffnung* sinn.

## Galerie

Vaka 'A Hina 279.jpg|
Vaka 'A Hina, Christchurch, New Zealand 10.jpg|
Vaka 'A Hina, Christchurch, New Zealand 11.jpg|


## Um Spaweck
Stelzen

**Stelze** si Staangen oder Péil, op deenen ee stoen a goe kann an déi d'Been verlängeren. Si kënne mat den Hänn festgehale ginn (woubäi d'Féiss op klenge Plattforme stinn) oder direkt um ënneschte Been oder um Fouss mat engem Rimm festgehale ginn.

Si hunn ursprénglech den Zweck, dem Stelzegänger méi en héijen Aussiichstpunkt ze ginn, méi séier virunzekommen, oder bei kulturellen oder rituellen Evenementer agesat ze ginn.

Si ginn awer och alt mol just als Spillgezei benotzt.

## Galerie

File:Ethiopia Banna tribe kids.jpg|Bouwe vum Bannavollek an Ethiopien
File:Handwerkerstelzen.JPG|Stelze vun engem Plafonneur
Fichier:FacteurPaysdeBuch.jpg|E franséische Bréifdréier op Stelzen, ufanks vum 20. Jh.
File:GintracLandes.jpg|Schéifer an de *[[Departement Landes|Landes]]* op Stelzen (19. Jh.)
File:Echasseurs-Echasse-Or-Fetes-de-Wallonie-3-Skuds.jpg|*Jouste* vu Stelzegänger, eng Traditioun zu Namouer, déi op 1411 zeréckgeet
Fichier:Stiltwalker parade 2004.jpg|E Stelzegänger, als Haff-Clown verkleet, bei engem Cortège


## Um Spaweck
Le monde où l'on s'ennuie

** Le monde où l'on s'ennuie** ass e franséische Film vum Jean de Marguenat aus dem Joer 1935 mam André Luguet an der Josseline Gaël an den Haaptrollen no engem Theaterstéck vum Édouard Pailleron. 

## Ëm wat geet et am Film?

## Um Spaweck
Gustavo Gimeno

De **Gustavo Gimeno**, gebuer 1976 zu Valencia, ass e spuenesche Museker. Hie war vun 2015 bis 2025 den Orchesterchef a musikaleschen Direkter vun de Lëtzebuerger Philharmoniker.

No senger Zäit zu Lëtzebuerg, gouf hie musikaleschen Direkter vum Teatro Real zu Madrid, huet awer gläichzäiteg seng Plaz als musikaleschen Direkter vum Toronto Symphony Orchestra behalen.

## Um Spaweck
One Last Time (Museksgrupp)

**One Last Time** ass eng lëtzebuergesch Pop-Rock-Band. Hir Lidder sinn op Englesch.

## Bandgeschicht

D'Grupp gouf 2022 vun e puer Frënn gegrënnt. De Frontmann Andrea Galleti, deen ënner anerem Kommentator vum Porsche Supercup bei RTL ass an de Podcast *Driving Dreams* animéiert, war scho virdrun an enger Rei vu Museksprojeten aktiv, dorënner d'Gruppen Diario an A-Drew. Och déi aner Membere waren scho musikalesch ënnerwee. Am Juli 2022 hu One Last Time hir éischt Single *Perfect Day to Be Happy* verëffentlecht, a schonn dräi Méint méi spéit mat *What We Need* déi zweet. Am selwechte Mount koum och hir EP *Second Wind* mat sechs Lidder op der Maart.

2023 hu si eng Rei Concerte gespillt, dorënner op der Fête de la musique zu Diddeleng an als Virgrupp vum italieenesch Sänger Umberto Tozzi sengem Concert am Artikuss zu Suessem. Am Juni hu si donieft d'Single *Tequila* verëffentlecht. 

D'Joer drop goufe si engem gréissere Publikum bekannt, wéi s'et am Januar als eenzeg Museksgrupp an d'Finall vum Luxembourg Song Contest 2024 gepackt hunn. Hiren Titel *Devil in the Detail* gouf vum Albin Ljungqvist, Bruce Robert Francis Smith a Jonas Holteberg Jensen geschriwwen, Songwriter aus Schweden, Schottland, respektiv Norwegen. Den Titel koum op déi sechst vun aacht Plazen.

Zwéi Méint drop hu si d'Single *Rise Together* erausbruecht, déi am Homestudio vum Bandmember Jonathan Fersino opgeholl a vum Norweger  Jonas Holteberg Jensen produzéiert gouf.

Och fir de Luxembourg Song Contest 2025 huet d'Band sech qualifizéiert. Hire Bäitrag *Gambler's Song* gouf vun de Bandmemberen Andrea Galleti a Jonathan Fersino zesumme mam schweedesche Songwriter Albin Ljungqvist geschriwwen.

Den 8. Februar 2025 ass de Release vum éischten Album vu One Last Time, mam Titel *Between Horizon*, am "Club" vun der Rockhal. Den éischten Extrait *Falling* gouf schonn am Oktober 2024 verëffentlecht. Och dee gouf vum Jensen produzéiert.

## Diskografie
### Album
* *Between Horizons*

### EPen
* 2022: *Second Wind* 

### Singelen
 
* 2022: *Perfect Day to Be Happy*
* 2022: *What We Need*
* 2023: *Tequila*
* 2024: *Devil in the Detail*
* 2024: *Rise Together*
* 2024: *Illusion*
* 2024: *Maybe*
* 2024: *Falling*
* 2024: *Jaune*
* 2024: *Gambler's Song*
Les hommes de la côte (Film 1934)

** Les hommes de la côte** ass e franséische Film vum André Pellenc aus dem Joer 1934 mam Aimé Simon-Girard an der Josseline Gaël an den Haaptrollen.

## Ëm wat geet et am Film?
E Film am Milieu vun der Fëscher an der Bretagne.

## Um Spaweck
Haut comme trois pommes

**Haut comme trois pommes** ass e franséische Film vum Ladislas Vajda a vum Pierre Ramelot aus dem Joer 1936 mat der Madeleine Guitty a mam Raymond Cordy an den Haaptrollen.

## Ëm wat geet et am Film?

## Um Spaweck
Le voyage imprévu

** Le voyage imprévu** ass e franséische Film vum Jean de Limur aus dem Joer 1935 mam Roger Tréville an der Betty Stockfeld an den Haaptrollen no engem Roman vum Tristan Bernard.

## Ëm wat geet et am Film?

## Um Spaweck
Quelle drôle de gosse

** Quelle drôle de gosse** ass e franséische Film vum Léo Joannon aus dem Joer 1935 mam Albert Préjean an der Danielle Darrieux an den Haaptrollen.

## Ëm wat geet et am Film?
D'Lucie huet sech a säi Chef Paul Gaudoin verléift. Wéi säi Chef si entléisst sprengt si an d'Seine, gëtt awer vum Gaston aus dem Waasser gerett…
## Um Spaweck
Giorgetti

**Giorgetti** ass e Familljennumm vun italieeneschem Ursprong. E kënnt vum Virnumm "Giorgio" an ass den Numm vun ë.&nbsp;a. follgende Persounen:
* Achille Giorgetti, italieenesche Bau-Entreprener, deen zu Lëtzebuerg aktiv war.
* Antonio Giorgetti (1635–1669), italieenesche Sculpteur.
* Félix Giorgetti, lëtzebuergesch-italieenesche Bau-Entreprener, a Fils vum Achille.
* Ferdinando Giorgetti (1796–1867), italieenesche Komponist a Violonist.
* Florence Giorgetti (1944-2019), franséisch Schauspillerin a Costumedesignerin. 
* Franco Giorgetti (1902–1963), italieenesche Vëlossportler.
* Giancarlo Giorgetti (* 1966), italieenesche Politiker.

## Kuckt och
* Galerie Kutter & Giorgetti
Un oiseau rare

**Un oiseau rare** ass e franséische Film vum Richard Pottier aus dem Joer 1935 mam Max Dearly a mam Pierre Brasseur an den Haaptrollen nom Roman *Drei Männer im Schnee* vum Erich Kästner.

## Ëm wat geet et am Film?
An engem Hotel am Wantersport gëtt e Millionär mat engem anere  Gaascht aus dem Hotel verwiesselt…

## Um Spaweck
La mascotte (Film 1935)

** La mascotte** ass e franséische Film vum Léon Mathot aus dem Joer 1935 mat der Germaine Roger a mam Lucien Baroux an den Haaptrollen .

## Ëm wat geet et am Film?

## Um Spaweck
Retour au paradis (Film 1935)

** Retour au paradis** ass e franséische Film vum Serge de Poligny aus dem Joer 1935 mam Claude Dauphin a mat der Mary Morgan an den Haaptrollen .

## Ëm wat geet et am Film?

## Um Spaweck
Paul Lévy (Journalist)

De **Paul Lévy**, gebuer de 26. Juli 1876 zu Lëtzebuerg, a gestuerwen den 29. Mee 1960, war e lëtzebuergesch-franséische Schrëftsteller a Journalist.

Hien huet fir verschidde franséisch Zeitungen an Zäitschrëfte geschafft, wéi. z. B. *Aux écoutes, Le Rempart, La Fortune française* an d'Kulturzäitschrëft *[[Floréal (1920-1924)|Floréal]]*.

## Wierker
De Paul Lévy huet en ettlech Erzielungen, Romaner an Theaterstécker geschriwwen, dorënner:
**Le chemin de la mosquée*, roman. 4e éd. Paris: B. Grasset, 1946. Print.
* *Un homme se bat  . Mélusine  . Le rais de lumière*. théâtre, Paris: le Rouge et le noir, 1951. Print.

## Gielercher
*
Paul Lévy

Mat **Paul Lévy** kënne folgend Persoune gemengt sinn:
* Paul Lévy genannt Paul Lhérie (1844-1937), franséische Sänger
* Paul Lévy (1887–1962), franséischen Historiker a Linguist
* Paul Lévy (1886–1971), franséische Mathematiker
* Paul Lévy (1909-1998), franséischen Ethnolog
* Paul Lévy (1876-1960), lëtzebuergesch-franséische Journalist
* Paul Lévy (1910-2002), belsche Resistenzler
Les gaîtés de la finance

**Les gaîtés de la finance** ass e franséische Film vum Jack Forrester aus dem Joer 1936 mam Fernandel a mam Raymond Cordy an den Haaptrollen .

## Ëm wat geet et am Film?

## Um Spaweck
La garçonne (Film 1936)

**La garçonne** ass e franséische Film vum Jean de Limur aus dem Joer 1936 mat der Marie Bell a mat der Arletty an den Haaptrollen nom Roman *La garçonne* vum Victor Margueritte.

## Ëm wat geet et am Film?

## Um Spaweck
Une gueule en or

** Une gueule en or** ass e franséische Film vum Pierre Colombier aus dem Joer 1936 mam Lucien Baroux a mat der Betty Stockfeld an den Haaptrollen.

## Ëm wat geet et am Film?

## Um Spaweck
Biergerinitiativ Gemeng Wäiswampich

D**'Biergerinitiav Gemeng Wäiswampich** ass eng lëtzebuergesch Vereenegung ouni Gewënnzweck, déi sech zum Zil gesat huet, sech ë. a. fir d'Bauierwen, d'Duerfbild an den Naturschutz an der Gemeng Wäiswampech anzesetzen a fir et z'erhalen an d'Liewensqualitéit an der Gemeng allgemeng ze fërderen.

Si gouf de 10. Dezember 2018 gegrënnt an huet hire Sëtz zu Breedelt.

D'Vereenegung ass Member bei der Lëtzebuerger Denkmalschutzfederatioun. Se gouf bekannt, wëll se sech fir d*'Buvette du Lac* agesat huet an och Asproch géint den Hotelsprojet ronderëm de Wämper Séi geholl huet.

## Um Spaweck
* Starre Fronten in Weiswampach
* Weiswampach: Bürgerinitiative will Umweltgenehmigung für Seeprojekt anfechten
* ROJET HÔTELIER Un recours contre le Suneo Park
* „Suneo Park“ am Weiswampacher SeeBürgerinitiative will gegen Baugenehmigung gerichtlich vorgehen
* Weiswampach: Klage gegen Seeprojekt steht
* Klassierung der Buvette du Lac: Bedauerlich bis bedenklich
* Fällt mat der Buvette du Lac elo déi lescht Bastioun géint den Hotelsprojet?
* Polémique autour de la destruction de la buvette près du lac
Biergerinitiativ Quo vadis Käerch

D**'Biergerinitiativ „Quo vadis“ Käerch** ass eng lëtzebuergesch ASBL, déi sech zum Zil gesat huet, sech fir d'Bauierwen an d'Lokalgeschicht an der Gemeng Käerch anzesetzen a fir et z'erhalen an ze fërderen.

Si gouf 2009 gegrënnt an huet hire Sëtz zu Käerch.

D'Biergerinitiativ ass e Grënnungsmember vun der Lëtzebuerger Denkmalschutzfederatioun.

## Um Spaweck
* Offiziell Websäit 
* Statuten op quovadis.lu
I lunghi giorni della vendetta

** I lunghi giorni della vendetta** ass en italieenesch-spuenesche Film vum Stan Vance aus dem Joer 1967 mam Giuliano Gemma a mat der Gabriella Giorgelli an den Haaptrollen.

## Ëm wat geet et am Film?
Den Ted Barnett gouf verurteelt, well hie säi Papp soll ermuert hunn. Hie kann aus dem Prisong flüchten a mécht dech op d'Sich vu sengem Papp sengem Mäerder…

## Um Spaweck
Emilia Pérez

**Emilia Pérez** ass e franséische Film vum Jacques Audiard aus dem Joer 2024 mat der Zoe Saldaña a mat der Karla Sofía Gascón an den Haaptrollen.

## Ëm wat geet et am Film?
D'Affekotin Rita Moro Castro huet sech op d'Verdeedegung vu Kriminelle spezialiséiert. De mexikanesche Kartellchef Manitas del Monte beoptraagt si mat enger ganz spezieller
Aufgab...

## Um Spaweck
Schibech

D**'Schibech** ( *Schiebach*) ass eng belsch-lëtzebuergesch Baach am Éislék. Se entsteet aus dem Zesummefloss vun e puer klenge Baachen op der belscher Säit, ronn 250&nbsp;m. ëstlech vun der Wemperhaart, op enger Héicht vu 508,14 Meter.

Se leeft vun do aus a südëstlecher Richtung bis op Kéisfuert. Op ronn 2&nbsp;km geet de Verlaf vun der belsch-lëtzebuergescher Grenz der Baach no. Da leeft se iwwer knapp 3,5&nbsp;km virun duerch den Dall, bis se nërdlech vum Flouer *Goudebierg* nees op d'Landesgrenz stéisst. Dës geet dann erëm  e gudde Kilometer der Baach no,  bis op de westlechste Wupp vun der Gemeng Wäiswampech. Do verléisst d'Schibech de Lëtzebuerger Territoire, leeft iwwer ca. 1,3&nbsp;km virun, bis se nërdlech vu Peterskirchen (Gemeng Buerg-Räiland) op enger Héicht vun 341,86 Meter an d'Our leeft.

## Biller

Schibech 01.jpg
Weiswampach - Burg-Reuland, Schiebach (104).jpg

## Kuckt och

## Um Spaweck
Talents (Castingshow)

***Talents***, och nach ***Talents 2002***, war eng lëtzebuergesch Castingshow, déi 2002 op RTL Télé Lëtzebuerg gelaf ass. Si huet sech un der Emissioun *[[Popstars]]* inspiréiert. Et war eng Kollaboaratioun tëscht RTL a LUXGSM. De Jérôme Beck huet d'Emissioun presentéiert. 

An der Sendung goufen d'Membere vun enger Popgrupp gesicht. An der Finall konnten d'Zuschauer fir hir Liblingskandidaten uruffen. Déi véier Gewënner hunn dunn zesummen d'Grupp ODC gebilt an d'Single *Lift Me Up* erausbruecht huet, fir dat et och eng lëtzebuergesch Versioun mam Titel *Fänk mech op* gouf. Déi zwou Versioune vum Lidd goufe vum Jang Linster an dem Ab van Goor geschriwwen. 

An de Jorescharts 2002 stoung d'Lidd op der Plaz 24 an der HitMaschinn vun RTL Radio Lëtzebuerg. Déi zweet Single *Mayday* war kee Succès an ODC hu sech kuerz drop erëm getrennt.

## Kuckt och
* *[[Wanns de eppes kanns!]]*, eng lëtzebuergesch Castingshow aus de Joren 2009-2011.
* *[[Brand Your Band]]*, e lëtzebuergesche Museksconcours aus de Joren 2011-2013.
* *[[The One]]*, eng lëtzebuergesch Castingshow aus dem Joer 2012.
ODC

**ODC** steet fir:
* ODC, eng kuerzlieweg lëtzebuergesch Popgrupp, déi 2002 an der Castingshow *[[Talents (Castingshow)|Talents 2002]]* zesummegestallt gouf.
* Ordo Carmelitarum Discalceatorum, eng kathoulesch Uerdensgemeinschaft.
* Ordre du Canada oder Order of Canada, déi héchst kanadesch Auszeechnung fir Zivilpersounen.
* Ornithindecarboxylase, en Enzym.
* United Nations Office on Drugs and Crime (UNODC), de Büro vun de Vereenten Natiounen fir Drogen- a Verbriechensbekämpfung.
Oliviero Toscani

Den **Oliviero Toscani**, gebuer den 28. Februar 1942 zu Mailand, a gestuerwen den 13. Januar 2025 zu Cecina, war en italieenesche Fotograf. 

Hie gouf bekannt duerch seng Reklammscampagnë fir d'Kleederfirma Benetton, fir déi en tëscht 1983 an 2000 verantwortlech war, an op deene Sujeten ze gesi waren, déi dacks kontrovers diskutéiert goufen (wéi z.B eng Nonn an e Paschtouer, déi sech e Kuss ginn, en doudkranken Aids-Patient, asw) - och wann, oder grad well, se näischt direkt mat Kleeder ze dinn haten.

No enger Campagne am Joer 2000, déi Portraitsfotoe vu Leit gewisen huet, déi an den USA zum Doud verurteelt gi waren,  huet hie Benetton verlooss, huet awer nach eng Kéier vun Enn 2017 bis Ufank 2020 fir dës Firma geschafft.

Wärend der Woch vun der Moud zu Mailand, 2007, huet den Toscani Biller ausgestallt vun der Isablle Caro, engem Mannequin, dat ënner Anorexie gelidden huet, wat och fir Diskussioune gesuergt huet, ob dat elo eng Ausernanersetzung mat de Gefore vun där Krankheet, oder just eng Ausnotzung vum Leed vun Anere wier.

## Bicher
* *Die Werbung ist ein lächelndes Aas.* (*La pub est une charogne qui nous souri*). 3. Aufl. S. Fischer Verlag, Frankfurt/M. 2000, ISBN 3-596-13564-8.
* *Cacas – Die Enzyklopädie der Kacke.* Taschen Verlag, 2000, ISBN 978-3-8228-5775-5
* *Osteoporosis: Fotografische Einblicke.* Verlag im Kilian, 2005, ISBN 978-3-932091-91-9
* *Oliviero Toscani.* Carlton Books Ltd, November 2015, ISBN 978-1-78313-008-5

## Literatur
* Lorella Pagnucco Salvemini: *Toscani – Die Werbecampagnen für Benetton 1984-2000.* Knesebeck Verlag, 2002, ISBN 978-3-89660-121-6
* Fabio Petroni: *Pferde im Porträt* (mit Texten von Oliviero Toscani), White Star, 2010, ISBN 978-3-86726-160-9

## Um Spaweck

* Welt Online: Oliviero Toscanis Geschmacklosigkeiten (Interview)
* einestages:  Benetton-Fotograf Toscani „Pullover sind mir scheißegal!“
* ''Italien ist ein Land von Idioten'' Interview vun der Nina Schedlmayer am profil de 17. Abrëll 2010
Les jumeaux de Brighton

**Les jumeaux de Brighton** ass e franséische Film vum Claude Heymann aus dem Joer 1936 mam Raimu a mam Michel Simon an den Haaptrollen no engem Theaterstéck vum Tristan Bernard.

## Ëm wat geet et am Film?

## Um Spaweck
Messieurs les ronds-de-cuir (Film 1936)

** Messieurs les ronds-de-cuir** ass e franséische Film vum Yves Mirande aus dem Joer 1936 mam Lucien Baroux a mam Gabriel Signoret an den Haaptrollen no Personnagen aus de Romaner * Messieurs les ronds-de-cuir* a *Femmes d'amis* vum Georges Courteline.

## Ëm wat geet et am Film?

## Um Spaweck
Nitchevo (Film 1936)

**Nitchevo** ass e franséische Film vum Jacques de Baroncelli aus dem Joer 1936 mam Harry Baur a mat der Marcelle Chantal an den Haaptrollen. 

## Ëm wat geet et am Film?

## Um Spaweck
Vizepresident vun de Vereenegte Staaten

De **Vizepresident vun de Vereenegte Staate vun Amerika** ( *Vice President of the United States of America*) ass de Stellvertrieder vum President an domat déi Persoun, déi dat zweethéchst Amt vun de Vereenegte Staaten huet.

De Vizepresident gëtt all véier Joer bei de Presidentschaftswale matgewielt. Anescht ewéi beim President, gëtt et keng Begrenzung fir erëmgewielt ze ginn.

Den aktuellen a 50. Vizepresident ass zanter dem 20. Januar 2025 de Republikaner JD Vance.

De Vizepresident ass den direkten Nofollger vum President, wann de President wéinst Doud, Récktrëtt oder Amtsenthiewung net méi weidermaache kann. Am Fall vun enger Amtsonfäegkeet ersetzt de Vizepresident de President kommissaresch. Gläichzäiteg ass de Vizepresident och President vum Senat a kann do bei engem Patt déi entscheedend Stëmm ofginn. Weiderhin iwwerhëlt de Vizepresident zeremoniell Aufgaben.

Uganks war Vizepresidentschaft en Amt ouni richteg Bedeitung, a meeschtens ouni Afloss op d'Regierung. Zanter 1933 ass de Vizepresident reegelméisseg bei de Kabinettssëtzungen derbäi an huet ausserdeem zënter 1961 och e Büro am Wäissen Haus. Hautdesdaags ass hien an der Reegel ee vun de wichtegste Beroder vum President.

## Kuckt och
* Lëscht vun de Vizepresidente vun den USA
* President vun de Vereenegte Staaten

## Um Spaweck
L'ange du foyer

**L'ange du foyer** ass e franséische Film vum Léon Mathot aus dem Joer 1937 mam Lucien Baroux a mat der Betty Stockfeld an den Haaptrollen no engem Theaterstéck vum Robert de Flers a vum  Gaston Armand Caillavet. 

## Ëm wat geet et am Film?

## Um Spaweck
The Life Aquatic with Steve Zissou

**The Life Aquatic with Steve Zissou** ass e franséische Film vum Wes Anderson aus dem Joer 2004 mam Bill Murray a mat der Cate Blanchett an den Haaptrollen.

## Ëm wat geet et am Film?
De Steve Zissou ass mat senger Ekipp op sengem Schëff Belafonte op de Weltmierer ënnerwee fir de Jaguar-Hai ze fannen.

## Um Spaweck
Sanssouci

**Sanssouci** ass en historescht Gebai (och **Schlass Sanssouci** genannt) mat engem Parkareal zu Potsdam, dat de Kinnek vu Preisen, Friedrich de Groussen, als private Summerpalais tëscht 1745 a 1747 no Pläng vum Georg Wenzeslaus von Knobelsdorff, op enger Kopp déi als *Wüster Berg* bekannt war, an déi en dem Potsdamer Weesenhaus ofkaaft hat, baue gelooss huet. De Kinnek huet sech gär dohin zeréckgezunn, fir dem Pomp vum Kinnekshaff z'entgoen, an do seng Rou ze fannen (dohier den Numm: *sans souci* - ouni Suergen).

D'Gebai selwer, am Rokoko-Stil, ass verhältnesméisseg kleng (ee Stack, 10 Zëmmeren). Et steet op engem an Terrassen als Wéngert ugeluechtem Hiwwel, an der Mëtt vun engem Landschaftspark mat kënschtleche Weieren, Fontainen, Pavillonen, Statuen, asw.

Am 19. Joerhonnert huet de Friedrich Wilhelm IV. seng Residenz dohi verluecht, an dofir d'Schlass restauréieren a vergréissere gelooss. 

Nom Zweete Weltkrich war Sanssouci eng Touristenattraktioun an der DDR. No der däitscher Erëmvereenegung 1990 goufen dem Friedrich seng stierflech Iwwerreschter am Park begruewen. Zanter 1990 ass et eng UNESCO-Weltierfschaft. 

## Biller

File:.00 2522 Schloss Sanssouci in Potsdam.jpg|D'Schlass Sanssouci
File:2022-09-07 09-11 Berlin 188 Potsdam, Schloss Sanssouci.jpg|Statuen an d'Wéngerten op den Terrassen
File:Reflection of Sanssouci Palace.jpg|De Palais spigelt sech am kënschtleche Weier
File:Chinesisches Haus Sanssouci.jpg|Chineesescht Haus
Fichier:Orangerieschloss June 2023 01.jpg|Nei Orangerie
File:Friedrich der grosse grab hg.jpg|Graf vum Friedrich II. am Park


## Kuckt och
* Lëscht vun de Weltierwen (Europa)

## Um Spaweck
Voies navigables de France

**Voies navigables de France**, gekierzt **VNF**, ass déi national Verwaltung vun de Waasserstroossen a Frankräich. Se gouf 1991 gegrënnt an huet d'Aufgab fir déi schëffbar Bannegwässer z'entwéckelen, z'erhalen an ze bedreiwen. D'VNF huet ongeféier 4.400 Mataarbechter a hire Sëtz ass zu Béthune am Departement Pas-de-Calais. Se ënnersteet dem *Ministère de l'Écologie, de l'Energie, du Développement durable et de l'Aménagement du territoire*. 

A Frankräich gëtt et am Ganze ronn 8.500 Kilometer schëffbar Waasserstroossen, vun deenen d'VNF der 6.700 selwer geréiert. De Rescht gëtt vu regionalen Organisatiounen assuréiert. Den Haaptreseau begräift 4.100 km, dovu sinn 2.000 km fir Schëffer mat enger Lued-Capacitéit vu méi wéi 650 Tonnen (*grand gabarit*) ausgeluecht a leien a follgende Revéieren:  

* Nord Pas de Calais
* Seine-Oise
* Rhône-Saône
* Musel
* Rhäin

Déi aner Waasserstroosse kënne just vu méi klenge Schëffer (*petit gabarit*) befuer ginn.

## Um Spaweck
Michel Medinger

**Michel Medinger** ass den Numm vun:

* Michel Medinger sen. (1909–1992), lëtzebuergesche Leefer;
* Michel Medinger jun. (1941–2025), lëtzebuergesche Fotograf a  Liichtathleet.
Une femme sans importance (Film)

**Une femme sans importance** ass e franséische Film vum Jean Choux aus dem Joer 1937 mam Pierre Blanchar a mat der Lisette Lanvin an den Haaptrollen no engem Theaterstéck vum Oscar Wilde.

## Ëm wat geet et am Film?

## Um Spaweck
Blanchette (Film 1937)

**Blanchette** ass e franséische Film vum Pierre Caron aus dem Joer 1937 mat der Marie Bell a mam Jean Martinelli an den Haaptrollen no engem Theaterstéck vum Eugène Brieux.

## Ëm wat geet et am Film?

## Um Spaweck
Enfants de Paris (Film 1937)

**Enfants de Paris** ass e franséische Film vum Gaston Roudès aus dem Joer 1937 mam Paul Bernard a mam Robert Arnoux an den Haaptrollen no engem Roman vum Léon Sazie.

## Ëm wat geet et am Film?

## Um Spaweck
BTS (Band)

**BTS**, och bekannt als **Bangtan Boys** ass eng 7-Member Boy Band aus Südkorea. D'Membere sinn: Jin, Suga, J-Hope, RM, Jimin, V an Jungkook.

D'Grupp debutéiert den 13. Juni 2013 mam Lidd "No More Dream", vum Album "2 Cool 4 Skool", deen hinnen e puer New Artist of the Year Awards gewonnen huet, dorënner Auszeechnunge bei den 2013 Melon Music Awards, Golden Disk Awards an 2014 Seoul Music Awards.

## Discographie

* 2 Cool 4 Skool (2013)
* The Most Beautiful Moment in Life: Young Forever (2016) 
* You Never Walk Alone (2017)
* Love Yourself: Her (2017)
* Love Yourself: Tear (2018)
* Love Yourself: Answer (2018)
* Map of the Soul: PERSONA (2019)
* Map of the Soul: 7 (2020)
* Map of the Soul: 7 The Journey (2020)
* Be (2020)
* Arirang (2026)
Cefralux

**Cefralux**, en Akronym fir **''C**entrale **é**lectrique **fra**nco-**lux**embourgeoise'', ass eng Gesellschaft no Lëtzebuerger Recht, déi den 19. Dezember 1989 gegrënnt gouf fir d'Kraaftwierk vun der Staustuf Schengen-Opech op der Musel ze bauen an ze bedreiwen.

D'Gesellschaft ass eng Sàrl an eng honnertprozenteg Duechtergesellschaft vun der Société électrique de l'Our (SEO).

## Um Spaweck
* Informatiounen iwwer d'Cefralux op der Websäit vun der SEO
Boulot aviateur

**Boulot aviateur** ass e franséische Film vum Maurice de Canonge aus dem Joer 1937 mam Robert Arnoux a mam Michel Simon an den Haaptrollen.

## Ëm wat geet et am Film?

## Um Spaweck
Le club des aristocrates

** Le club des aristocrates** ass e franséische Film vum Pierre Colombier aus dem Joer 1937 mat der Elvire Popesco a mam Jules Berry an den Haaptrollen no engem Roman vum Roger d'Ashelbé.

## Ëm wat geet et am Film?

## Um Spaweck
Le chanteur de minuit

**Le chanteur de minuit** ass e franséische Film vum Léo Joannon aus dem Joer 1937 mam Jean Lumière a mat der Yvette Lebon an den Haaptrollen. 

## Ëm wat geet et am Film?

## Um Spaweck
Staustuf Koblenz

D**'Staustuf Koblenz ** ass – vun der Mëndung an de Rhäin bei Koblenz flossop gekuckt – déi 1. Staustuf op der kanaliséierter Musel. Se läit um Kanalkilometer 1,94 bei Koblenz am Bundesland Rheinland-Pfalz. D'Anlag war 1951 fäerdeg an ass 1964 mat der Kanaliséierung vun der Musel fir de Schëffsverkéier opgaangen.

D'Nopeschstaustuf muselop ass déi vu Lehmen.

## Geschicht
D'Pläng fir de Bau vun der Koblenzer Staustuf ginn op Entwërf vun 1938 bis 1940 vun der Regierung vum däitsche Räich zeréck, fir d'Musel schëffbar ze maachen. De Bau vun der Staustuf huet 1941 ugefaangen, huet awer wéinst dem Krichschaos an de schwéiere Loftattacken op Koblenz am Zweete Weltkrich 1944 misse gestoppt ginn. Vun 1948 bis 1951 gouf de Bau vum Barrage dunn ënnert der Leedung vun der franséischer Besatzungsmuecht mat engem Waasserkraaftwierk, engem Wier an enger Schleis ofgeschloss.

Mat der Kanalisatioun vun der Musel tëscht 1958 an 1964 gouf d'Musel vu Koblenz op Metz schëffbar gemaach an déi Koblenzer Staustuf konnt vun deem Ament un hiren eigentlechen Zweck erfëllen. Nieft der initialer Schleis, koum nach eng zweet bäi, mat enger benotzbarer Gréisst vun 172,10 × 11,60 m.

Um Waasserkraaftwierk gouf 1998 eng grouss Revisioun gemaach. De Stee iwwer d'Wier gouf 2009 wéinst Schied gespaart ginn, gouf duerno komplett renovéiert an ass zanter dem 21. Dezember 2010 nees fir Foussgänger a Vëlosfuerer op.

D'Fëschleeder um rietsen Ufer huet den Ufuerderungen net méi entsprach a gouf tëscht Abrëll 2010 a September 2011 mat enger neier Anlag ersat. Gläichzäiteg gouf de *Musellum*, e Visiteurs- an Informatiounszenter gebaut, deen den 29. September 2011 opgemaach huet.

Am Mäerz 2015 gouf bekannt, datt dat dräideelegt Walzewier beschiedegt wier a renovéiert misst ginn. Tëscht 2015 an 2023 sinn déi dräi Deeler sanéiert ginn.

## Technesch Donnéeën
### Staustuf
De Barrage läit um Kanalkilometer 1,94 op enger Héicht vu 65,05&nbsp;m. Den Niveausënnerscheed tëscht dem ieweschten an dem ënneschte Schleisebaseng ass 4,955&nbsp;m.

### Schleis
An der Staustuf gëtt et dräi Schleisekummeren:

* 1. Kummer  mat 175,47&nbsp;×&nbsp;12&nbsp;m;
* 2. Kummer mat 122,50&nbsp;×&nbsp;12&nbsp;m;
* 3. Kummer fir Sportsbooter.

Duerch d'Schleis kënne Schëffer mat de Moossen 110&nbsp;x&nbsp;11,45&nbsp;m oder Schubschëffer mat bis zu 172,10 Meter Längt fueren

### Wier
Iwwerdeems déi aner Staustufen op der Musel haaptsächlech mat Sektiounswierer ekipéiert sinn, huet déi vu Koblenz en dräideelegt Walzewier. An der mëttelster Walz ass eng Fëschbauchklapp fir d'Dreifäis ewech ze drainéieren.

### Waasserkraaftwierk
Zur Anlag gehéiert d'Lafwaasserkraaftwierk vu Koblenz (och nach  *Moselkraftwerk Koblenz*) um rietsen Uwänner. Et ass dat éischt vun am Ganzen zwielef Lafwaasserkraaftwierker um däitschen Deel vun der Musel. Et  huet eng Leeschtung vu 16 MW a gëtt vun RWE-Innogy bedriwwen. 

## Kuckt och
* Lëscht vun de Bauwierker op der kanaliséierter Musel

## Um Spaweck
Metzlerei

Eng **Metzlerei** ass e Buttek, deen d'Produiten aus dem Schluechthaus nom Schluechten zu Fleesch- a Wurschtproduite weiderverschafft a verkeeft. D'Persoun, déi déi Aarbecht mécht, ass de Metzler. 

Metzlereien hu meeschtens eng Théik, déi als Vitrinn ausgefouert ass, an där d'Produite leien, zum Beispill Gehacktes, Wäinzoossiss, Lyoner, Träipen, Bifdeck, Ham, Brot oder Kotletten. Derieft verkafe vill Metzlereien zu Lëtzebuerg haut och fäerdeg Platen.

An enger Metzlerei gëtt speziellt Geschier an Technike gebraucht, fir Prezisioun an Hygiène ze garantéieren. Dozou zielen Messere wéi d'Kichebeil, Seeën, de Fleeschwollef a Kreep. D'Technike variéiere jee no Déierenaart an dem gewënschte Stéck Fleesch. Zu den gewéinlechen Aarbechte gehéieren d'Ausbeenen (d'Erausléise vun der Schank aus dem Fleesch) an d'Zouschneiden, Portionéieren a Virbereede vum Fleesch fir den Eenzelhandel oder de Gebrauch an der Kichen.

Metzlereie kënnen eegestänneg gefouert ginn, also als onofhängege Buttek, oder als Deel vun enger méi grousser Chaîne existéieren, wéi zu Lëtzebuerg zum Beispill mat der Mark *Emo* oder der *Boucherie Kirsch*, oder en Deel vun engem méi grousse Supermarché sinn. Si zielen zu deem wat op Franséisch e "Commerce de proximité" genannt gëtt, dat heescht Verkafsplazen, déi Produite fir den Alldag verkafen an an déi de Client theoretesch reegelméisseg geet. A villen europäesche Länner ass d'Zuel vun de klenge Metzlereien zënter dem Ufank vum Joerdausend staark zréckgaangen, ënner anerem well d'Iessgewunnechte sech geännert hunn, et net genuch Metzler gëtt, oder et sech finanziell net méi rentéiert.

Fir zu Lëtzebuerg kënnen eng Metzlerei opzemaachen, muss ee wéi fir all Handwierksbetrib eng Autorisatioun hunn. D'Persoun, déi de Betrib wëll opmaachen, muss dofir déi néideg berufflech Qualifikatioun (Meeschterprüfung) hunn an noweise kënnen, datt se berufflech keng komme gelooss huet an hir "Honorabilité professionnelle" beweisen. Donieft muss se noweise kënnen, datt s'eng fest Plaz fir déi zukünfteg Metzlerei huet.
Gehacktes

**Gehacktes** ass eng Zort Fleesch, dat mat Hëllef vun engem Fleeschwollef a ganz kleng Stécker gemuele gouf. Alternativ kann et och mat engem Messer zerklengert ginn. Zu Lëtzebuerg gëtt Gehacktes dacks mat Fleesch vum Rand oder Schwäin gemaach, et geet awer och mat anere Fleeschzorten, wéi zum Beispill mat Poulet, Schof oder Wëld.

Zënter 2004 ass eng EU-Veruerdnung a Kraaft, déi Gehacktes als Fleesch definéiert, dat vun der Schank geholl a kleng gehae gouf an dat manner wéi 1% Salz enthält. Si seet, datt d'Fleesch aus der Skelettmuskulatur komme muss an zum Beispill keng Schankesplitter oder Rechter vun Haut enthalen dierf. Am Gehacktes dierfen och keng Stécker Fleesch aus dem Hand- oder Fousswuerzelberäich sinn.

Gehacktes ass d'Basis vu villen ënnerschiddleche Platen, wéi zum Beispill de Bouletten, dem Hamburger, den Ćevapi, dem Filet américain an der Bolognese-Zooss. Et ass e Basisprodukt an enger Metzlerei.

## Um Spaweck
Fleeschwollef

E **Fleeschwollef** ass eng Maschinn, mat där haaptsächlech Fleesch op eng homogen Manéier kleng gemaach gëtt, respektiv gemuelen a vermëscht gëtt. E gëtt fir gekacht a réit Fleesch gebraucht, an och fir aner Liewensmëttel wéi Fësch a gekacht Geméis. Mam Fleeschwollef produzéiert een zum Beispill Gehacktes oder d'Basis vum Paté.

Fleeschwëllef ginn am Privatstot agesat, mee och an der Gastronomie an am Liewensmëtteleenzelhandel, wéi der Metzlerei. Si sinn entweder hand- oder elektresch bedriwwen.

D'Funktiounsweis vum Fleeschwollef ass relativ simpel. Fir d'éischt muss d'Fleesch mat der Hand graff a méi kleng Stécker geschnidde ginn. Da gëtt et an den Afëlltriichter gekippt, wou et op eng horizontal Schinn fält, déi méi oder manner d'Form vun enger Spiral huet. Déi gëtt op Däitsch "Förderschnecke" an op Franséisch "transporteur à vis" oder "convoyeur à vis" genannt. Si gëtt mat enger Handkurbel oder engem Elektromotor ugedriwwen a rotéiert. Esou zerquëtscht si d'Fleesch a vermëscht et deelweis. Um Enn vun där Spiral trëfft d'Fleesch op eng Messerscheif, déi och rotéiert a virun eng Plack mat ville Lächer montéiert ass. Duerch déi Lächer trëtt dann déi zerklengert Fleeschmass aus.

D'Maschinn kann a Stécker demontéiert ginn, fir se besser kënnen ze botzen. D'Scheif mat de Lächer kann duerch eng aner mat méi groussen, respektiv méi klenge Lächer ersat ginn, fir en anert Resultat ze kréien. Esou léisst sech d'Konsistenz vun der Fleeschmass variéieren. Duerch de Fleeschwollef léisst sech esou och Fleesch mat ville Seenen einfach verschaffen.

Den Däitsche Karl von Drais, dee mat der "Draisine" ee vun de Virgänger vum moderne Vëlo erfonnt huet, gëtt dacks och als Erfinder vun der éischter Versioun vum Fleeschwollef genannt, mee dofir ginn et keng historesch Beweiser.
Skelettmuskel

E **Skelettmuskel** ass e Muskel, dee virun allem fir déi willkürlech, aktiv Kierperbeweegungen zoustänneg ass, zum Beispill d'Beweegunge vun den Äerm an de Been. Skelettmuskele gehéiere wéi d'Häerzmuskulatur zur **queeschgesträifter Muskulatur**. Et fënnt een deen Typ Muskelen och an der Zong, dem Gesiicht, an de Muskele vum Keelkapp an an der Muskulatur vum Munnefell, obwuel hir Aufgab do net d'Beweegung vum Skelett ass. Den Häerzmuskel ënnerläit, am Géigesaz zu den anere queeschgesträifte Muskelen, net der willkürlecher Steierung.

Graff gesi loosse sech d'Skelettmuskelen anatomesch an de Muskelkapp (*caput musculi* op Latäin) an de Muskelbauch (*venter musculi*) ënnerdeelen. Si hunn entweder een, zwee, dräi oder véier Muskelkäpp.

Déi aner Zorte Muskelen am Kierper vum Mënsch an den Déiere sinn déi glat Muskelen (un de Wänn vun de bannenzegen Organer, de Bluttgefäässer an dem Verdauungstrakt) an d'Häerzmuskelen.

## Kuckt och
* Schliissmuskel
* Griffelzongeschankemuskel
Hercule (Film 1938)

** Hercule** ass e franséische Film vum Alexandre Esway a vum Carlo Rim aus dem Joer 1938 mam Fernandel a mat der Gaby Morlay an den Haaptrollen.

## Ëm wat geet et am Film?

## Um Spaweck
Wäinzoossiss

D**'Wäinzoossiss** ass eng Wurscht, déi typescherweis aus Lëtzebuerg kënnt. Den Numm kënnt dohier, datt fréier Wäin bei d'Wurschte gemaach gouf, fir se besser ze konservéieren. Si sinn aus enger Mëschung aus Rëndfleesch a Schwéngefleesch.

Wäinzoossiss mat Moschterzooss gëllt als Lëtzebuergesch Kichespezialitéiten.
Lyoner

D**'Lyoner** ass eng Wurscht, déi ursprénglech aus der franséischer Stad Lyon kënnt.

Si gëllt an Däitschland als Spezialitéit aus dem Saarland. D'"Saarländische Lyoner" ass zënter 2005 eng geschützt Mark an der EU. Zu Lëtzebuerg gëllt se awer och als typpesch lëtzebuergesch Wurscht. Do bidde vill Metzlereien zum Beispill de Kanner gratis e Rondel Lyoner un.

## Zoubereedung

D'Lyoner ass generell aus Schwéngefleesch a Speck vum Schwäin, an déi och heiansdo Rëndfleesch vermëscht gëtt. Si gëtt mat Gewierzer verfeinert. Et ass eng "Bréiwurscht", dat heescht eng Wurscht, bei där hirer Produktioun eng Fleesch- a Waassermëschung opgekacht gëtt, fir datt eng Zort Pâté entsteet, dee wann en an e Rëndsdaarm agefëllt gouf an ogekillt huet, geschnidde ka ginn.

Et kann een d'Lyoner kal iessen, zum Beispill op engem Stéck Brout oder an enger Zalot. Si kann awer och waarm giess ginn, andeem si gekacht, gebroden, oder am Uewe preparéiert gëtt.

## Variatiounen

D'Rezept vun der Lyoner gëtt et a verschiddene Variatiounen, an dofir huet s'och regional aner Nimm. An der Schwäiz heescht se **Cervelat** (am däitschsproochegen Deel) oder **Cervelas** (am franséischsproochegen Deel) a steet am *Patrimoine culinaire suisse*. Deen definéiert hir Kompositioun esou:
*Ein Cervelat besteht aus Rindfleisch, eventuell Schweinefleisch, Wurstspeck, Schwartenblock und Eiswasser. Als Gewürze nimmt man Frischzwiebeln, Pfeffer, Koriander, Muskatnuss, Knoblauch und Nelken.*

Och am Elsass an a Wallounien heescht se *Cervelas*, mä besteet do wéi d'Lyoner an am Géigesaz zum Schwäizer Cervelas haaptsächlech aus Schwéngefleesch. An der Belsch gëtt se och *chasseur* genannt, an heiansdo gëtt se aus Päerdsfleesch gemaach, oder dat gëtt ënnert d'Schwéngefleesch gemëscht.

D'Wurscht, déi an den USA **Bologna sausage** (oder informell **baloney**) heescht an a Groussbritannien **polony**, gëtt et och a ville Variatiounen a gläicht der Lyoner.

Op der Ursprongsplaz vun der Lyoner, der Stad Lyon, ass d'Spezialitéit de **Cervelas lyonnais** aus Schwéngefleesch, dat awer méi graff verschafft ass an an deem Trüffel- a Pistachestécker sinn.
## Um Spaweck
Brot

E **Brot** ass e grousst Stéck Fleesch, dat geduecht ass fir an der Pan, engem Dëppen oder am Bakuewe gebroden ze ginn. Och de fäerdege Plat gëtt esou genannt, zesumme mat Schanken, Knorpel an der Schwaart. 

Den Ursprong vum Fleesch spillt keng Roll, mee zu Lëtzebuerg geleefeg sinn zum Beispill de Schwéngsbrot an de Rëndsbrot.
Théik

Eng **Théik** (vum algriicheschen θήκη *thēkē* an dem laténgeschen *thēca*, "Behälter", "Këscht") ass e längelzegt Miwwelstéck  an engem Buttek. Et huet eng flaach, horizontal Uewerfläch iwwer déi d'Wuer gereecht a bezuelt gëtt. Et trennt d'Personal vun de Clienten.

An engem Café oder engem Restaurant gëtt op der Théik d'Gedrénks fäerdeg gemaach, fir zerwéiert ze ginn. An deem Sënn si *Bar* oder *Comptoir* aner Wierder. D'Bedeitung *Bar* ass spéider dunn op dat ganzt Etablissement iwwergaangen.

De griichesche Begrëff *thēkē* ass als Deel vu Bezeechnunge fir ëffentlech a privat Ariichtungen erhale bliwwen, an deenen eppes versuergt gëtt, wéi zum Beispill der Bibliothéik, der Diskothéik oder der Videothéik.

## Kuckt och
* Keessjee

## Um Spaweck
Le petit chose (Film 1938)

**Le petit chose** ass e franséische Film vum Maurice Cloche  aus dem Joer 1938 mam Robert Lynen a mat der Arletty an den Haaptrollen no engem Roman vum Alphonse Daudet. 

## Ëm wat geet et am Film?

## Um Spaweck
Carrefour (Film)

** Carrefour** ass e franséische Film vum Kurt Bernhardt aus dem Joer 1938 mam Charles Vanel a mam Jules Berry an den Haaptrollen.

## Ëm wat geet et am Film?
De Roger de Vetheuil, e räiche Fabrécksbesëtzer, leit ënner Amnesie, zanter en 1917 an der Somme-Schluecht vu Granate beschoss gi war. Enges Daags gëtt him virgeworf e gesichte Verbriecher, de Jean Pelletier, ze sinn. De Pelletier war déi gläich Zäit an op der selwechter Plaz wéi hien un der Front. Et kënnt zum Prozess géint de Pelletier. Eng Fra, d'Michèle Allain, schwiert, de Vetheuil wier de Pelletier, a si zwéi wiere fréier eng Koppel gewiescht. Ma en aneren Zeien, de Lucien Sarroux, seet aus, hien hätt de Pelletier a Marokko an engem Spidol stierwe gesinn. De Vetheuil gëtt fräigesprach, an hofft, säin normaalt Liewen nees ophuelen ze kënnen. Ma do taucht de Sarroux nees op, a behaapt, hien hätt de Vetheuil als Pelletier wuel erkannt, an erpresst en ëm Suen, fir dass en näischt soll soen...

## Um Spaweck
Seemillen (Koplescht)

D**'Seemille** war eng Millen zu Koplescht, déi och nach **Schmitzmillen** genannt gouf. Se war vun 1864 bis 1903 a Betrib. Se gouf vum Mëller Heinrich Schmitz (1836-1895) a vu sengem Jong Johann-Peter Schmitz (1873-1955) bedriwwen. D'Mille läit um Enn vun der Rue Schmitz. Haut ass d'Haus vun der fréierer Mille mat der Hausnummer 69 nach bewunnt. 

## Geschichtleches
Den Numm „*Seemillen“* kënnt vum Flouernumm "bei der Seemillen". Den Numm kënnt wuel aus dem 17. Joerhonnert oder nach éischter, wou hei eng Mille stoung fir ze seeën. Vun dëser Millen gëtt et awer keng Spuere méi. Am Urkataster vun 1824 gëtt dës Géigend "bei der Segmühlen", resp. "auf der Mültchen" genannt.

D'Seemillen ass ëm d'Joer 1863-64 entstanen a louch um Enn vun der deemoleger Schoulstrooss, déi an den 1930er Joren a Schmitzstrooss ëmbenannt gouf. Den 28. Februar 1864 huet den Heinrich Schmitz d'Geneemegung vun der Kopleschter Gemeng kritt, fir eng Käremillen ze bauen an ze bedreiwen. D'Millen hat d'Form vun engem Laanghaus vun 19,00 m Längt op 9,10 m Breet. 

Hannert dëser Mille stoung tëschent 1869 an ëm 1900 eng zweet méi kleng Käremillen vu 7,40 op 4,40 m. No 1900 huet en neit Gebai dëst ersat, dat dann an den 1970er Joren ofgerappt gouf.

An dësen zwou Mille gouf Miel produzéiert. D'Mille goufen net mam Waasser vun der Mamer bedriwwen, mä duerch Quellewaasser, dat a Weiere gespäichert gouf. Iwwer eng Waasserschleis huet dat opgestaut Waasser d'Millerad ugedriwwen.

Am Ufank vum 20. Joerhonnert war Stad Lëtzebuerg op der Sich no Quellen an huet d'Waasserrechter op alle Quelle ronderëm d'Stad opkaaft. Mat de Suen, déi de Johann-Peter vum Verkaf vun de Waasserrechter krut, huet hien d'Aansebuerger Bannmillen gepacht an 1922 op enger ëffentlecher Stee d'Donckelsmillen, eng Bannmillen zu Mäertert, kaaft.

## Kuckt och

* Millen zu Lëtzebuerg

## Literatur

* Erpelding, Émile, 1988. *Die Mühlen des Luxemburger Landes*. 2. Aufl. 800 S. Christnach: E. Borschette; Luxembourg: Impr. Saint-Paul, Luxemburg.
* André Anen, Jos Junck, 2019, *Tal der Mühlen - Die Seemillen*, Koplescht – fréier an hott, Heft 22, S. 4 - 16.
Staustuf Lehmen

D**'Staustuf Lehmen ** ass – vun der Mëndung an de Rhäin bei Koblenz flossop gekuckt – déi 2. Staustuf op der kanaliséierter Musel. Se läit um Kanalkilometer 20,76 bei den Uertschafte Lehmen (lénkst Uwänner) an Niederfell (rietst Uwänner) am Bundesland Rheinland-Pfalz. DʹAnlag war 1962 fäerdeg gebaut; d'Schleis war schonn 1961 fir de Schëffsverkéier opgaangen.

DʹNopeschstaustuf muselop ass d'Staustuf Müden, a flossofwäerts ass et déi vu Koblenz.

## Geschicht

## Technesch Donnéeën
### Staustuf

De Barrage läit um Kanalkilometer 20,76 op enger Héicht vu 72,505&nbsp;m. Den Niveausënnerscheed tëscht dem ieweschten an dem ënneschte Schleisebaseng ass 7,55&nbsp;m.
### Schleis
DʹSchleis huet eng rechteckeg Schleisekummer mat enger notzbarer Längt vun 170 Meter, an enger Breet vun 12 Meter. Den Niveausënnerscheed tëscht dem ieweschte Schleisebaseng an dem ënneschten ass 7,5 Meter. Déi hydrostatesch Héicht vum ieweschte Schleisebaseng ass 72,5 Meter.

Duerch d'Schleis kënne Schëffer mat de Moossen 110,005&nbsp;x5&nbsp;11,45&nbsp;m (mat spezieller Erlabnis, Längt bis 1355&nbsp;m) oder Schubschëffer mat bis zu 172,10 Meter Längt fueren.

Tëscht 2026 an 2031 ass virgesinn eng zweet Schleis an der Staustuf Lehmen ze bauen.
### Wier

### Waasserkraaftwierk

Zur Anlag gehéiert d'Lafwaasserkraaftwierk Lehmen, um rietsen Uwänner. Et ass dat zweet vun am Ganzen zwielef Lafwaasserkraaftwierker um däitschen Deel vun der Musel. Et huet eng Leeschtung vun 20 MW a gëtt vun RWE-Generation bedriwwen.
## Kuckt och
* Lëscht vun de Bauwierker op der kanaliséierter Musel

## Um Spaweck