open-index/open-wikipedia-markdown huggingface dataset:
Bernard van Orley

De **Bernard van Orley** (och *Barend van Orley*, *Bernaert van Orley* oder *Barend van Brussel*), gebuer ëm 1491-1492 zu Bréissel, an och do gestuerwen de 6. Januar 1541, war e nidderlännesche Moler zu der Zäit vun der Renaissance.

Zesumme mat sengem Brudder Everard huet hie säin Handwierk warscheinlech am Atelier vu sengem Papp Valentin van Orley (zirka 1466 - 1532) geléiert. D'van Orleys ("d'Ourley" oder "d'Ourle") waren en Adelsgeschlecht aus dem Herzogtum Lëtzebuerg. Tëscht 1509 a 1515 huet de Bernard an Italie gelieft, wou e sech vun der Molerei vum Raffael inspiréiere gelooss huet.

Vu 1520 bis 1527 war e Moler um Haff vun der Gouvernante Margarete vun Éisträich a vu 1532 un vun hirer Nofollgerin, der Maria von Kastilien.
 
1539 huet hie sech mat der Catherina Helluick bestuet. Si krute 6 Kanner, dovu goufen der véier och Moler.

Nieft der Molerei huet de Bernard van Orley och Entwërf gemaach fir Tapisserien a faarweg Fënsteren.

## Wierker
* *Le Jugement dernier et les sept œuvres de miséricorde*, Tryptichon, ëm 1520 (haut Konschtmusée vun Antwerpen)
* Portrait vum Jehan Carondelet (1543)
* *Tryptique de la vertu de la Patience* (Musées royaux des beaux-arts de Belgique, Bréissel)
* "Helleg Famill", (1522) (Madrid, Museo del Prado)
*En Altor mat Zeenen aus dem Liewe vun den Apostelen Thomas a Matthias (Wien, Kunsthistorisches Museum Wien),
* "Rou op der Flucht" (Liverpool, Royal Institution),
*"Jéngsterdag" (Antwerpen, Elisabeth-Hospital)
*"Venus an Amor" (Berlin, Museum).
*D'Beschneidung vum Christus (1525-1530), Holz, 112×73&nbsp;cm.

### Literatur
* Jules Vannérus: *L'origine luxembourgeoise des peintres van Orley* ; in: RBPH (*Revue belge de Philologie et d'Histoire*), Bd. 3, 1924; Ss. 592-598.


Fichier:Charles V. - after Bernaerd van Orley - depot Louvre-Musée de Brou, Bourg-en-Bresse.jpg|Portrait vum Charles V.
Fichier:Bernaerd van Orley 006.jpg|Piéta (Triptychon vum Philippe de Haneton)
Fichier:Bernaerd van Orley 002.jpg|Portrait vun der Margarete vun Éisträich
Fichier:Virgen con el Niño (Van Orley).jpg|Maria mat Kand a Jang dem Deefer, Prado
Fichier:Bernaerd van Orley 003.jpg|De Georg Zelle


## Um Spaweck
New York

Mat **New York** ka gemengt sinn:

* New York City, eng Stad am amerikanesche Bundesstaat New York
* New York (Bundesstaat), e Bundesstaat vun de Vereenegte Staate vun Amerika
* New York Metropolitan Area, eng Agglomeratioun iwwer dräi Bundesstaaten am Nordoste vun den USA
* New York County, e County am Bundesstaat New York

Aner Uertschafte mam Numm New York:

* New York (Florida), eng Uertschaft am amerikanesche Bundesstaat Florida
* New York (Texas), eng Uertschaft am amerikanesche Bundesstaat Texas
* New York (Missouri), eng Uertschaft am amerikanesche Bundesstaat Missouri
* New York (Iowa), eng Uertschaft am amerikanesche Bundesstaat Iowa
* New York (New Mexico), eng Uertschaft am amerikanesche Bundesstaat New Mexico
* New York (Kentucky), eng Uertschaft am amerikanesche Bundesstaat Kentucky
* New York (Jamaica), den Numm vun zwou Uertschaften op Jamaica
* New York (Lincolnshire), en Duerf an der englescher Grofschaft Lincolnshire
* New York (North Yorkshire), en Duerf an der englescher Grofschaft North Yorkshire
* New York (Tyne and Wear), en Duerf an der englescher Grofschaft Tyne and Wear

Aner Bedeitungen:

* New York (Lou Reed album), en Album vun 1989 vum Lou Reed
* New York (Zäitschrëft), eng Zäitschrëft
* New York (Buschtaf), e Buschtawentyp
* New York Blues, e Bluesstil entstanen zu New York
* New York (U2), e Lidd vun U2
* New York-New York Hotel & Casino, en Hotel/Casino zu Las Vegas
* New York, New York (Film), en amerikanesche Film

## Kuckt och
* The New York Times
* New York Stock Exchange
* Hotel New York
Hotel New York

*Hotel New York (Rotterdam), en Hotel zu Rotterdam
*Hotel New York (Anouk), en Album vun der hollännescher Sängerin Anouk vun 2004
*Hotel New York (Comics), e Comics vun 2002 mat dem Agent 327 vum Martin Lodewijk
*Hotel New York (Disneyland Resort Paris), en Hotel am Disneyland Resort Paris 
*New York-New York Hotel & Casino, en Hotel a Casino zu Las Vegas
*The New Yorker, en Hotel zu New York City
Lëscht vu belschen Historiker

Hei ginn haaptsächlech Historiker opgelëscht, déi sech och mat der Lëtzebuerger Geschicht beschäftegen oder beschäftegt hunn.

* Jean-Jacques Altmeyer (1804-1877)
* Alfred Bertrang (1880-1962)
* Claire Billen
* Adolphe Borgnet (1804-1875)
* Marcel Bourguignon
* Claude Bruneel
* David Colling
* Georges Despy (1926-2003)
* Michel Dorban
* Sylvie Dupont-Bouchat
* Arsène Geubel 
* Hippolyte Goffinet
* Léon-Ernest Halkin (1906-1998)
* Léon Hannecart (1939-1990)
* Pierre Hannick
* Paul Harsin (1902-1983)
* Camille-Jean Joset (1912-1992)
* Jean Kelecom
* Ginette Kurgan-Van Hentenrijk
* Godefroid Kurth (1847-1916)
* Arlette Laret-Kayser
* Louis Lefèbvre
* Jean Mertens
* Roger Petit
* Henri Pirenne (1862-1935)
* G.-F. Prat
* Félix Rousseau (1887-1981)
* Joseph Ruwet
* Jacques Ruzette
* Jean Stengers (1922-2002)
* Émile Tandel 
* Jean-Marie Triffaux (* 1962)
* Jules Vannérus (1874-1970)
* Jacques Willequet
* Jean-Marie Yante
Anneliese Rothenberger

D**'Anneliese Rothenberger**, gebuer den 19. Juni 1924 zu Mannheim an de 24. Mee 2010 zu Münsterlingen gestuerwen, war eng däitsch Sopransängerin, déi an Däitschland an an Éisträich fir hir Optrëtter an Operen an Operetten bekannt war.

Si huet ë.&nbsp;a. an der Wiener Staatsoper, op de Salzburger Festspiller, an der Scala zu Mailand an an der Metropolitan Opera zu New York gesongen. Ausserdeem hat si reegelméisseg Emissiounen op der däitscher Tele an hat Rollen an deem engen oder anere Film.

1972 huet se hir Autobiographie mam Titel *Melodie meines Lebens* publizéiert.
## Um Spaweck
Meles Zenawi

De **Meles Zenawi Asres**, gebuer **Legesse Zenawi** den 8. Mee 1955 zu Adoua, a gestuerwen den 20. August 2012, war en ethiopesche Politiker.

Vum 23. August 1995 bis zu sengem Doud war hie Premierminister vun Ethiopien. Als Leader vun der *Befreiungsfront vun den Tigré-Vëlker* huet hien a Koalitioun mat der *Demokratesch-revolutionärer ethiopescher Volleksfront* regéiert.

Virdru war de Meles Zenawi vun 1991 bis den 22. August 1995 President vun der Iwwergangsregierung vun Ethiopien.
## Um Spaweck
Mus

**Mus** steet fir:

* eng Grupp vu gëttleche Personifikatiounen aus der griichescher Mythologie: Mus (Mythologie);
* eng Persoun (Frëndin) déi e Kënschtler inspiréiert: Mus (Bezéiung).

## Kuckt och
* Mousse;
* **Muuss**, en anert Wuert fir Jick.
Charles Pêtre

De **Charles Pêtre**, gebuer de 27. Mäerz 1828 zu Metz, a gestuerwen den 30. Oktober 1907 zu Bourges, war e franséische Sculpteur.

Hie war Member vun der *École de Metz*, engem Artistegruppement dee vun 1834 bis 1870 bestanen huet.

## Wierker
* Skulptur vum Monument Amalia (no enger Maquette vu sengem Schüler Jean-Antoine Injalbert), 1876 ageweit, Park, Stad Lëtzebuerg
* Skulptur (Buste) *[[Henri vun Oranien-Nassau|Prënz Henri]]*, 1880, (Chamber?)
* Skulptur *[[Michel Ney|Maréchal Ney]]*, 1855-1859, 1860 ageweit, Jardin de l'Esplanade, Metz
* Skulptur *La Naïade* oder *La Source*, 1847 ageweit, Jardin de l'Esplanade, Metz
* Skulpturen *Muses de la Tragédie*, 1858, Opéra-théâtre, Metz
* Skulptur am Steen *[[Louis IX. vu Frankräich|Saint-Louis]]*, 1867, place Saint-Louis, Metz

## Um Spaweck

* Biographie vum Charles Pêtre op http://icareconcept.com
Exilregierung

Eng **Exilregierung** ass eng politesch Grupp déi revendiquéiert déi legitim Regierung vun engem Land ze sinn, mä déi aus verschiddene Grënn hir Funktioun net kann ausféieren, an an engem frieme Land residéiert.

Exilregierunge gi gemenkerhand dovun aus datt se enges Daags an hiert Land zeréckgoe kënnen, fir dann do d'Regierungsgeschäfter z'iwwerhuelen.

## Kuckt och
* Lëtzebuerger Exilregierung (1940-1944)
* Belsch Exilregierung (1914-1918)
* Belsch Exilregierung (1940-1944)

## Um Spaweck
Belsch Exilregierung (1914)

Déi **Belsch Exilregierung** och nach *Gouvernement du Havre* genannt, an der Zäit vum Éischte Weltkrich vum 13. Oktober 1914 bis den 1. Juni 1918 huet am Fong aus zwou verschiddene Regierunge bestanen, déi un der Spëtzt de Barong a spéidere Grof Charles de Broqueville hat. Et waren dat d'Regierung de Broqueville I an d'Regierung de Broqueville II.

Am eigentleche Sënn vum Wuert waren et keng richteg Exilregierungen, well Frankräich dem belsche Staat den Territoire vu Sainte-Adresse bei Le Havre fir déi néideg Period verlount hat, an den Territoire belscht Hoheitsgebitt, also eng belsch Enklav a Frankräich gouf. Si waren deemno op nationalem belschen Terrain, wou se z.&nbsp;B. och eng Post mat belschen Timberen, an eng Waffen- a Munitiounsfabréck fir d'Besoine vun der belscher Arméi bedriwwen hunn.
Mousse

**Mousse**, wat op Franséisch sou vill heescht wéi Schaum, huet am Konkreeten zwou Bedeitungen:
* Syntheetesch Mousse, déi bei Miwwelen a soss Géigestänn fir den alldeegleche Gebrauch geholl gëtt, fir opzefëllen oder mëll ze maachen;
* Mousse (Gastronomie): an der Kichen eng schaimeg Preparatioun vun Zosen oder Desserten.

## Kuckt och
* Mus
Bîc

**Bîc** (och **Bâc** oder **Byk** genannt) ass den Numm vun engem ronn 120&nbsp;km laange Floss a Moldawien.

En huet seng Quell südëstlech vun der Uertschaft Corneşti, leeft ë.&nbsp;a. duerch d'Haaptstad Chişinău fir dann nërdlech vun der Stad Tighina an den Dnister ze lafen.

Aner gréisser Uertschaften op sengem Laf si Călăraşi, Străşeni, Sîngera an Anenii Noi.

## Um Spaweck
Odile Versois

D**'Odile Versois**, gebuer als *Étiennette de Poliakoff-Baïdaroff* de 4. Juni 1930 zu Paräis, an och do gestuerwen den 23. Juni 1980, ass eng franséisch Filmschauspillerin.

Hir Eltere waren den Operesänger Wladimir de Poliakoff an d'Dänzerin Militza Enwald, déi no der Oktoberrevolutioun 1917 vu Russland a Frankräich emigréiert sinn. D'Odile Versois hat nach dräi Schwësteren, déi och alleguer Schauspillerinne waren: d'Marina Vlady, d'Hélène Vallier an d'Olga Baïdar-Poliakoff.

No hirer Scheedung vum Schauspiller Jacques Dacqmine huet si sech 1953 mam Grof François Pozzi di Borgo bestuet.

Am Alter vu 50 Joer ass si u Kriibs gestuerwen an um russesche Kierfecht zu Sainte-Geneviève-des-Bois begruewe ginn..

## Filmographie
* 1948: *Les dernières vacances* vum Roger Leenhardt 
* 1949: *Orage d'été* vum Jean Gehret 
* 1949: *Fantômas contre Fantômas* vum Robert Vernay
* 1949: *Paolo e Francesca* vum Raffaello Matarazzo 
* 1949: *La sposa non può attendere* vum Gianni Franciolini
* 1950: *[[Les anciens de Saint-Loup (Film)|Les anciens de Saint-Loup]]* vum Georges Lampin 
* 1951: *Bel amour* vum François Campaux 
* 1952: *Domenica* vum Maurice Cloche 
* 1953: *Grand gala* vum François Campaux
* 1953: *[[A Day to Remember]]* vum Ralph Thomas 
* 1953: *Mina de Vanghel* vum Maurice Clavel 
* 1954: *[[The Young Lovers]]* vum Anthony Asquith 
* 1955: *[[Sophie et le crime]]* vum Pierre Gaspard-Huit 
* 1955: *To Paris with Love* vum Robert Hamer 
* 1956: *Les Insoumises* vum René Gaveau 
* 1956: *[[Checkpoint (Film 1956)|Checkpoint]]* vum Ralph Thomas 
* 1957: *[[Herrscher ohne Krone]]* vum Harald Braun 
* 1958: *Passport to Shame* vum Alvin Rakoff 
* 1959: *[[Toi, le venin]]* vum Robert Hossein 
* 1960: *Le trésor des hommes bleus* vum Edmond Agabra 
* 1961: *[[Le rendez-vous (Film 1961)|Le rendez-vous]]* vum Jean Delannoy 
* 1962: *[[Cartouche (Film 1962)|Cartouche]]* vum Philippe de Broca 
* 1962: *Transit à Saïgon* vum Jean Leduc
* 1963: *[[À cause, à cause d'une femme]]* vum Michel Deville 
* 1968: *[[Benjamin ou Les mémoires d'un puceau]]* vum Michel Deville: 
* 1971: *[[Églantine]]* vum Jean-Claude Brialy 
* 1975: *Stationschef Fallmerayer* vum Walter Davy 
* 1977: *[[Le crabe-tambour]]* vum Pierre Schoendoerffer

## Um Spaweck
Lena Meyer-Landrut

D**'Lena Meyer-Landrut**, och bekannt als **Lena**, gebuer den 23. Mee 1991 zu Hannover, ass eng däitsch Popsängerin.

D'Lena huet 2010 mam Lidd *[[Satellite (Lidd)|Satellite]]* Däitschland beim Eurovision Song Contest 2010 vertrueden an huet gewonnen. Domat ass si, no der Nicole (1982), déi zweet Gewënnerin vun dësem Concours fir Däitschland.

## Um Spaweck

* Offiziell Websäit vum Lena Meyer-Landrut
Satellite (Lidd)

**Satellite** ass e Poplidd, mat deem déi däitsch Sängerin Lena den 29. Mee 2010 zu Oslo den Eurovision Song Contest 2010 gewonnen huet.

D'Melodie ass eng Zesummenaarbecht vun der US-Amerikanerin Julie Frost an dem Dän John Gordon, den Text huet d'Julie Frost eleng geschriwwen.

## Um Spaweck
* Den Text vum Lidd op eurovision.tv
* Video vum Lidd op YouTube
Eurovision Song Contest 2010

De **55. [[Eurovision Song Contest]]** war de 25., 27. an den 29. Mee 2010 an Norwegen. Organiséiert gouf d'Eurovisioun dat Joer an der *Telenor-Arena* zu Oslo. Presentateure waren d'Nadia Hasnaoui, den Erik Solbakken an d'Haddy Jatou N'jie.

Lëtzebuerg huet scho wéi déi 16 Joer virdru fräiwëlleg drop verzicht fir matzemaachen. Och Italien, Andorra, San Marino, Montenegro, Tschechien, Ungarn, Éisträich a Monaco hu fräiwëlleg net matgemaach. Am Ganzen hunn 39 Länner matgemaach.

Verschidden Interprete ware scho virdrun emol eng Kéier dobäi, d'Grupp Feminnem fir Kroatien 2005 (fir Bosnien an Herzegowina) an d'Niamh Kavanagh fir Irland 1993 (Gewënner).

Zanter 2008 gëtt et e puer Deeg virun der Finall zwou Halleffinallen, aus deenen déi zéng Éischtplazéiert d'Finall erreechen. Fënnef weider Länner si scho fir d'Finall qualifizéiert gewiescht: déi *Grouss Véier (Big-4)* vun der European Broadcasting Union (Däitschland, Frankräich, Groussbritannien a Spuenien) an och d'Land dat d'Organisatioun iwwerholl huet, an dësem Joer Norwegen.

Déi gemëschten Ofstëmmung mat 50 % duerch den Televoting vun de Spectateure vun alle Länner a 50 % duerch eng national Jury ass weiderhi benotzt ginn an elo och fir d'Halleffinallen iwwerholl ginn. An den Halleffinalle sinn déi 10 bescht Länner an d'Finall weiderkomm. Am Joer virdru war dat nëmme fir déi néng bescht Länner de Fall, dat zéngte Land ass duerch eng Jury bestëmmt ginn. All Land huet duerch d'Ofstëmmung 12, 10, 8, 7, 6, 5, 4, 3, 2 an 1 Punkt un déi zéng bescht Lidder verginn. D'Resultater si per Telefon op Oslo matgedeelt ginn.

Déi éischt Plaz krut d'Vertriederin vun Däitschland, d'Lena Meyer-Landrut mam Lidd Satellite mat 76 Punkte Virsprong virum Grupp maNga (Tierkei). Déi drëtt Plaz krut den Duo Paula Seling & Ovi, déi fir Rumänien ugetruede waren.

Fir Däitschland war et déi zweet Kéier datt et de Grand Prix gewonnen hat.

## Halleffinallen
### 1. Halleffinall
Déi éischt Halleffinall war de 25. Mee 2010.

Déi genee Punkteverdeelung ass eréischt no der Finall bekannt gemaach ginn fir eng Beaflossung an der Finall ze vermeiden. Ofstëmmungsberechtegt bei dëser Halleffinall waren d'Länner déi dobäi waren an zousätzlech Frankräich, Däitschland a Spuenien.

### 2. Halleffinall
Déi zweet Halleffinall war de 27. Mee 2010.

Déi genee Punkteverdeelung ass eréischt no der Finall bekannt gemaach ginn fir eng Beaflossung an der Finall ze vermeiden.

Ofstëmmungsberechtegt bei dëser Halleffinall waren d'Länner déi dobäi waren an zousätzlech Groussbritannien an Norwegen.

## Finall
D'Finall war den 29. Mee 2010.

Déi 25 Länner an der Finall waren:

:* Déi "Grouss 4" (Big-4) Frankräich, Däitschland, Spuenien a Grousbritannien
:* D'Gaaschtland, Norwegen
:* Déi bescht 10 Länner aus der éischter Halleffinall
:* Déi bescht 10 Länner aus der zweeter Halleffinall

Am Fall vu Punktegläichheet op der éischter Plaz sollt dee mat der héchster Eenzelwäertung gewannen.

Ofstëmmungsberechtegt bei der Finall waren all 39 Länner déi matgemaach haten.

## Um Spaweck

* Offiziell Websäit vum Eurovision Song Contest
* Offiziell Websäit vum NDR zum ESC
Candice Patou

D**'Candice Patou**, gebuer als *Michèle Pauline Patou* de 26. Mee 1947, ass eng franséisch Schauspillerin.

Si war vun 1976 bis zu deem sengem Doud am Joer 2020 mam Schauspiller a Regisseur Robert Hossein bestuet.

## Filmer
* 1973: *Le grand bazar*, vum Claude Zidi 
* 1976: *L'idole des jeunes*, vum Yann Lagrange 
* 1979: *[[Démons de midi]]*, vum Christian Paureilhe
* 1981: *[[Les uns et les autres]]*, vum Claude Lelouch
* 1982: *[[Les Misérables (Film 1982)|Les misérables]]*, vum Robert Hossein 
* 1983: *[[Édith et Marcel]]*, vum Claude Lelouch 
* 1986: *[[Le caviar rouge]]*, vum Robert Hossein 
* 1994: *[[L'affaire]]*, vum Sergio Gobbi

## Um Spaweck
Lena (Virnumm)

**Lena**, och **Lene** oder **Lenka**, ass e weibleche Virnumm, deen heefeg a Skandinavien virkënnt a fréier och zu Lëtzebuerg ënnert der Form **Léini** geleefeg war. An Däitschland gouf en duerch d'Lidd *Lena* vun der Band Pur zanter den 1990er Jore populär.

Et ass eng Kuerzform vun de weibleche Virnimm Magdalena oder Helena.
Giani Esposito

Den **Giani Esposito**, gebuer als Gianni Sandro Esposito, den 23. August 1930 zu Etterbeek (Belsch), a gestuerwen den 1. Januar 1974 zu Neuilly-sur-Seine (Frankräich), war e franséischen Auteur, Sänger, Komponist, Moler a Schauspiller.

Hie war mat der Schauspillerin Pascale Petit bestuet

## Filmer (Auswiel)
* 1951: *[[Maître après Dieu]]*, vum Louis Daquin
* 1951: *Ma femme est formidable*, vum André Hunebelle
* 1952: *Agence matrimoniale*, vum Jean-Paul Le Chanois
* 1952: *[[Nez de cuir]]*, vum Yves Allégret mam Jean Marais a Françoise Christophe
* 1953: *[[La môme vert-de-gris]]*, vum Bernard Borderie
* 1954: *[[Huis clos (Film, 1954)|Huis clos]]*, vum Jacqueline Audry
* 1954: *[[Les femmes s'en balancent]]* vum Bernard Borderie mam Eddie Constantine an Nadia Gray
* 1954: *[[Cadet Rousselle]]*, vum André Hunebelle
* 1955: *[[Les hussards (Film)|Les hussards]]*, vum Alex Joffé
* 1955: *[[French Cancan (Film 1955)|French Cancan]]*, vum Jean Renoir
* 1955: *[[Cela s'appelle l'aurore]]*, vum Luis Buñuel
* 1955: *[[Le dossier noir]]*, vum André Cayatte
* 1955: *[[Les mauvaises rencontres]]*, vum Alexandre Astruc
* 1956: *[[Pardonnez nos offenses (Film)|Pardonnez nos offenses]]*, vum Robert Hossein
* 1958: *[[Les misérables (Film 1958)|Les misérables]]*, vum Jean-Paul Le Chanois
* 1960: *[[Le bel âge (Film 1960)|Le bel âge]]*, vum Pierre Kast
* 1960: *[[Paris nous appartient]]*, vum Jacques Rivette
* 1960: *[[Vers l'extase]]*, vum René Wheeler
* 1962: *[[La croix des vivants]]*, vum Ivan Govar

## Um Spaweck
Lena

**Lena** ass entweeder:
* e Virnumm: Lena (Virnumm);
* de Kënschtlernumm vun der Lena Meyer-Landrut;
* e Floss a Russland: Lena (Floss);
* en Departement vu Burkina Faso: Lena (Departement) 
* eng Uertschaft an Norwegen: Lena (Norwegen)
* eng Gemeng a Spuenien: Lena (Asturien)
* Lena, Illinois
* Lena, Wisconsin
* Lena, South Carolina
Lena (Floss)

D**'Lena** (Russesch: Лена) ass e Stroum a Sibirien (Russland). S'ass eng 4.400&nbsp;km laang an zielt dofir zu de längste Flëss op der Äerd. Se huet hir Quell westlech vum Baikalséi a leeft haaptsächlech an nërdlecher Richtung, wou se dann an d'Laptewmier leeft, wat en Deel vum Nërdlechen Äismier ass. Just virdru bilt se e grousst Delta, de Lenadelta.

Déi wichtegst Stad op der Lena ass Jakutsk.

Bis bei d'Eisebunnsbréck vun Ust-Kut kann ee mat Schëffer op der Lena fueren, déi meescht Zäit am Joer ass se awer zougefruer. Nieweflëss sinn Aldan a Wiljuj, déi bei Batamaj respektiv bei Tas-Tumus an d'Lena lafen.

## Um Spaweck
Bordeaux

**Bordeaux** ass eng Stad a Frankräich. Bordeaux huet 229.900 Awunner, ass d'Haaptstad vun der Regioun Nei-Aquitaine a vum Departement Gironde, a läit op der Garonne. Zu Bordeaux ass och d'Prefektur vum Departement Gironde. Bordeaux ass den Zentrum vun der Bordeaux-Wäigéigend.

## Universitéit
* EPITECH
* ESME Sudria
* Kedge Business School

## Um Spaweck
Jean-Henri Dondelinger

De **Jean-Henri Dondelinger**, gedeeft de 24. Abrëll 1755 zu Keel, a gestuerwen den 23. Oktober 1816 zu Iechternach, war en Industriellen a Lokalpolitiker.

De Jean-Henri Dondelinger, deen am Déngscht vun der Abtei Iechternach stoung, war den 29. November 1781 vum Abt Emmanuel Limpach Schäffe vum Haff Ettelbréck genannt ginn, eng Funktioun, déi hie bis 1794 erfëllt huet. De J.H. Dondelinger huet am schéinen neien Haus, dat säi Schwéierpapp, de Laurent Joseph Havelange (*1726), dee virun him, vu 1764 bis 1778, Schäffe vun der Abtei Iechternach zu Ettelbréck war, 1783 gebaut hat, gewunnt, an hien huet doran eng Auberge bedriwwen.

An de Revolutiounsjoren ass de J.H. Dondelinger räich ginn, wat him erlaabt huet, ë.&nbsp;a. de gréissten Deel vum Iechternacher Abteigebai (mat der Abteikierch) ze kafen. Hien huet do eng Faiencerie installéiert, am Ufank an engem Niewegebai, duerno an der Kierch.

An den éischte Jore war nach eng Pabeierfabréck mat der Faiencerie verbonnen.

Vum 23. November 1813 bis de 14. August 1814 war de J.H. Dondelinger Buergermeeschter vun Iechternach.

Säi Jong Jean-Henri Dondelinger jun. war och Buergermeeschter vun Iechternach.

## Quellen
* Flies, J., 1970. ‘’Ettelbrück. Die Geschichte einer Landschaft. Luxembourg, Impr. Saint-Paul, S. 530ss., S. 1041.
* Staud, R.M. & J. Reuter. 1952. *Die kirchlichen Kunstdenkmäler der Stadt Echternach.* Luxemburg, S. 65ss.
Josy Jungblut

De **Mathias Joseph "Josy" Jungblut**, gebuer den 21. Abrëll 1911 zu Réimech, a gestuerwen den 30. Oktober 1979 an der Stad Lëtzebuerg, war e lëtzebuergesche Sculpteur.

Hie war de Jong vum Leeëndecker Heinrich (Henri) Jungblut an der Maria Weiden. Wéi säi Monni Michel Jungblut an de Koseng Victor Jungblut huet hien d'Konscht gewielt. Hien huet beim Arnold Hensler op der Tréierer Kunstgewerbeschule studéiert an als Schüler vum Oscar Jespers op der École nationale supérieure d'Architecture et des Arts décoratifs zu Bréissel. Spéider huet hie selwer am Centre national de promotion des Arts et Métiers an der Stad Lëtzebuerg enseignéiert.

Hie war Member vum Cercle artistique de Luxembourg an huet vun 1937 bis 1961 un de Joressalone vum Kënschtlerverband deelgeholl. Hien huet eng Goldmedail op der Weltausstellung zu Paräis (1937) gewonnen. 1951 krut hien e Konschtpräis, dee vum Verband vun de Lëtzebuerger Zeitungsediteure gestëft gouf.

## Wierker

* *[[Monument aux morts Äischen|Monument aux morts]]* zu Äischen
* *[[Monument aux morts Berbuerg|Monument aux morts]]* zu Berbuerg
* *[[Monument aux morts Fréiseng|Monument aux morts]]* zu Fréiseng, 1949 ageweit
* *[[Monument aux morts Hunchereng|Monument aux morts]]* zu Hunchereng
* *[[Monument aux morts Réimech|Monument aux morts]]* zu Réimech
* *[[Monument aux morts Walfer|Monument aux morts]]* zu Walfer
* *[[Monument aux morts Weimeschkierch|Monument aux morts]]* (zesumme mam Architekt Robert Leer) zu Lëtzebuerg-Weimeschkierch, 1949 ageweit
* *[[Monument aux morts Wuermer|Monument aux morts]]* zu Wuermer
* *Kräizweestatiounen* (deelweis) an der Trap virun der Kräizkapell vu Gréiwemaacher
* *Schetzel*, Schetzel-Klaus am Gréngewald
* *Hellegen Achardus*, Schetzel-Klaus am Gréngewald
* *Mater dolorosa*, Holzskulptur, Kierch zu Méischdref
* *Hellege Mäerten*, Steeskulptur, Kierch zu Méischdref
* *Weekräiz Fatima*, Steerelief, Primerbierg bei Greiweldeng
* *Onofhängegkeetsdenkmal* fir 100 Joer Onofhängegkeet vu Lëtzebuerg, 1939 opgeriicht, zu Schwéidsbeng
* *Holzplastike vum Tréischterin Altor* an der Lampertsbierger Kierch, 1945 opgeriicht, zu Lëtzebuerg-Lampertsbierg
* *Relief Schutzmantelmadonna* op der Altormensa an der Kapell op der Giischterklaus, den 20.8.1944 ageweit.
* *Grafmonument* um Graf vun der Famill Bauer-Huppertz um Lallenger Kierfecht

## Literatur
* Bofferding, M.-J., 1979.... Télécran vum 24. Mäerz 1979.
* Walentiny, J., 1965.... Luxemburger Wort vum 12. Juni 1965.
* Herr, L., 1992. *Anthologie des arts au Luxembourg.* Éditions Émile Borschette, 464 S. (Cf. S. 173). ISBN 2-87982-034-0
## Um Spaweck
Henri Vidal

Den **Henri Vidal**, gebuer den 29. November 1919 zu Royat (Puy-de-Dôme), a gestuerwen den 10. Dezember 1959 zu Paräis, war e franséische Schauspiller.

Hie war mat der Schauspillerin Michèle Morgan bestuet

## Filmographie (Auswiel)

**[[Port d'attache]]* (1943), vum Jean Choux
**[[L'ange de la nuit]]* (1944), vum André Berthomieu
**[[Les maudits]]* (1947), vum René Clément
**[[Le paradis des pilotes perdus]]* (1948), vum Georges Lampin
**[[Fabiola (Film 1949)|Fabiola]]* (1949), vum Alessandro Blasetti mam Michèle Morgan
**[[La belle que voilà]]* (1950), vum Jean-Paul Le Chanois, mam Michèle Morgan
**[[Quai de Grenelle]]* (1950), vum Emil-Edwin Reinert
**[[L'étrange Madame X]]* (1951), vum Jean Gremillon, mam Michèle Morgan
**[[La jeune folle]]* (1952), vum Yves Allégret
**[[Attila (Film 1954)|Attila]]* (1954), vum Pietro Francisci
**[[Orient-Express]]* (1954), vum Carlo Ludovico Bragaglia
**[[Napoléon (Film 1955)|Napoléon]]* (1955), vum Sacha Guitry
**[[Série noire (Film 1955)|Série noire]]* (1955), vum Pierre Foucaud
**[[Le port du désir]]* (1955), vum Edmond T. Gréville
**[[Les salauds vont en enfer]]* (1956), vum Robert Hossein
**[[Une parisienne]]* (1957), vum Michel Boisrond, mam Brigitte Bardot.
**[[Porte des Lilas (Film)|Porte des Lilas]]* (1957), vum René Clair
**[[Une manche et la belle]]* (1957), vumHenri Verneuil
**[[Charmants garçons]]* (1957), vum Henri Decoin
**[[Sois belle et tais-toi]]* (1958), vum Marc Allégret
**[[Ein Engel auf Erden]]* (1959), vum Géza von Radványi, mam Romy Schneider
**[[Voulez-vous danser avec moi ?]]* (1959), vum Michel Boisrond, mam Brigitte Bardot.
**[[Pourquoi viens-tu si tard?]]* (1959), vumHenri Decoin, mam Michèle Morgan
**[[La bête à l'affût]]* (1959), vum Pierre Chenal

## Um Spaweck
Angélique et le Roy

** Angélique et le Roy** ass franséisch-italieenesch-däitsche Film vum Bernard Borderie aus dem Joer 1966.

## Ëm wat geet et am Film?
Drëtte Film iwwer d'Aventurë vun der Angélique de Sancé de Monteloup.

## Filmer iwwer d'Angélique
* 1964: *[[Angélique marquise des anges]]* vum Bernard Borderie 
* 1964: *[[Merveilleuse Angélique]]* vum Bernard Borderie 
* 1965: *Angélique et le Roy* vum Bernard Borderie 
* 1967: *[[Indomptable Angélique]]* vum Bernard Borderie 
* 1968: *[[Angélique et le sultan]]* vum Bernard Borderie

## Um Spaweck
Michel Etcheverry

De **Michel Etcheverry**, gebuer de 16. Dezember 1919 zu Saint-Jean-de-Luz (Pyrenées Atlantiques), a gestuerwen den 30. Mäerz 1999 zu Paräis, war e franséische Filmschauspiller, Theaterschauspiller an Theaterregisseur.

## Filmographie (Auswiel)

* 1948: *[[Entre onze heures et minuit]]* vum Henri Decoin
* 1951: *[[Sans laisser d'adresse (Film)|Sans laisser d'adresse]]* vum Jean-Paul Le Chanois
* 1951: *[[Agence matrimoniale (Film)|Agence matrimoniale]]* vum Jean-Paul Le Chanois
* 1952: *[[Nez de cuir]]* vum Yves Allégret
* 1952: *[[Le rideau rouge]]* vum André Barsacq
* 1952: *[[La jeune folle]]* vum Yves Allégret
* 1953: *[[Mam'zelle Nitouche]]* vum Yves Allégret
* 1954: *[[Madame du Barry (Film, 1954)|Madame du Barry]]* vum Christian Jaque
* 1954: *[[Raspoutine]]* vum Georges Combret
* 1954: *[[La contessa di Castiglione]]* vum Georges Combret
* 1955: *[[Le fils de Caroline chérie]]* vum Jean Devaivre
* 1955: *[[La tour de Nesle (Film 1955)|La tour de Nesle]]* vum Abel Gance
* 1955: *[[Papa, maman, ma femme et moi (Film)|Papa, maman, ma femme et moi]]* vum Jean-Paul Le Chanois
* 1955: *[[L'Affaire des poisons]]* vum Henri Decoin
* 1955: *[[Vous pigez?]]* vum Pierre Chevalier mam Eddie Constantine a Roger Hanin
* 1956: *[[La sorcière]]* vum André Michel
* 1956: *[[Honoré de Marseille]]* vum Maurice Regamey
* 1956: *[[Michel Strogoff (Film 1956)|Michel Strogoff]]* vum Carmine Gallone
* 1956: *[[Notre-Dame de Paris (Film, 1956)|Notre-Dame de Paris]]* vum Jean Delannoy
* 1959: *[[Un témoin dans la ville]]* vum Édouard Molinaro
* 1959: *[[Julie la rousse]]* vum Claude Boissol
* 1959: *[[La nuit des espions]]* vum Robert Hossein
* 1959: *[[Signé Arsène Lupin]]* vum Yves Robert
* 1960: *[[Les yeux sans visage]]* vum Georges Franju
* 1960: *[[Le passage du Rhin]]* vum André Cayatte
* 1961: *[[Le puits aux trois vérités]]* vum François Villiers
* 1961: *[[Les amours célèbres]]* vum Michel Boisrond
* 1961: *[[Les nouveaux aristocrates]]* vum Francis Riqaud
* 1962: *[[Le petit garçon de l'ascenseur]]* vum Pierre Granier-Deferre
* 1963: *[[Mathias Sandorf (Film 1963)|Mathias Sandorf]]* vum Georges Lampin
* 1965: *[[Le tigre se parfume à la dynamite]]* vum Claude Chabrol
* 1966: *[[Paris brûle-t-il? (Film)|Paris brûle-t-il?]]* vum René Clément
* 1968: *[[La èrisonnière]]* vum Henri-Georges Clouzot
* 1969: *[[La voie lactée]]* vum Luis Bunuel
* 1978: *[[Perceval le Gallois]]* vum Éric Rohmer
* 1979: *[[I... comme Icare]]* vum Henri Verneuil
* 1995: *[[Une femme française]]* vum Régis Wargnier

## Um Spaweck
Jean-Henri-Guillaume Krombach

De **Jean-Henri-Guillaume Krombach** oder **Johann Heinrich Wilhelm Krombach**, gebuer de 16. September 1791 zu Moers bei Krefeld a Preisen, a gestuerwen den 23. Februar 1881 an der Stad Lëtzebuerg, war e Botaniker, Agronom an Apdikter.

## Liewen
Hie war Professer fir Naturwëssenschaften bzw. Botanik an Agronomie an de Mëttelschoule vun Dikrech an Ettelbréck.

Mam Gesetz vum 6. Mäerz 1850 krut hien iwwer de Wee vun der Naturalisatioun déi Lëtzebuerger Nationalitéit.

De J.-H. Krombach war eng bekannt Persoun am Krees vun den Naturinteresséierten an der leschter Hallschent vum 19. Joerhonnert zu Lëtzebuerg. Hie war deen éischte President vun der Société de botanique (déi 1907 mat der Société des naturalistes luxembourgeois fusionéiert huet). De Krombach war den Auteur vun der *Flore du Grand-Duché de Luxembourg* vun 1876 an hie war och ee vun de Promoteure vum Botanesche Gaart vun der Stad Lëtzebuerg, deen am Louvignys-Park (net wäit vun der Krombach-Eech ewech, do wou haut d'Spillplaz mam Pirateschëff ass) op de Festungsiwwerreschter amenagéiert gouf.

## Engagement
* President vun der Société de botanique du Grand-Duché (vun 1872 un)
* Member vun der Société de chimie de France
* Member vum Institut royal grand-ducal, section des sciences naturelles
* Member vun der Société médicale
* Member vun der Société royale agricole
* Member vum Cercle agricole et horticole du Grand-Duché de Luxembourg

## Auszeechnungen
* Croix de fer
*  Médaille de Sainte-Hélène

## Bibliographie (Auswiel)
* Krombach, J.-H.-G., 1875. *Flore du Grand-Duché de Luxembourg. Plantes phanérogames*, Joris, Lëtzebuerg, 564 S. (D'Wierk op archive.org)

## Literatur
* Kintgen, D., 1882. *Johann Heinrich Wilhelm Krombach, vormaliger Apotheker, emeritirter Professor der Botanik und Agronomie, Mitglied des Instituts (Sectionen für Medizin und Naturwissenschaften), Präsident u. Ehrenpräsident der Botanischen Gesellschaft des Grossherzogthums Luxemburg*. Recueil des mémoires et des travaux publiés par la Société de botanique du grand-duché de Luxembourg 6-8: 96-100.
* Massard, J.A., 2023. *Lejeune, Tinant, Krombach et les autres … Le Grand-Duché de Luxembourg dans les Flores luxembourgeoises, belges et allemandes.* In: *Vu Gäert a Bicher*. Bibliothèque nationale du Luxembourg, Luxembourg, p.&nbsp;310-331. PDF.

## Um Spaweck
Sedan

**Sedan** (lb: *Esdang*) ass eng franséisch Stad am Departement Ardennes an der Regioun Grand Est.

Sedan läit am Dall vun der Meuse mat donieft dem Canal de la Meuse, an ass haaptsächlech bekannt duerch e puer Schluechten, besonnesch déi vun 1870 an déi sougenannt Percée de Sedan vun 1940.

D'Festung vu Sedan zitt all Joer eng grouss Mass vun Touristen un. Et ass vun der Fläch hier déi gréisst Festung an Europa.

* Wulfilaich
* Esdanger

## Um Spaweck
Rodolphe Brimmeyr

Den **Adelbert Rodolphe Brimmeyr**, gebuer de 25. Oktober 1834 zu Iechternach, an do gestuerwen den 9. Mee 1922, war e lëtzebuergeschen Apdikter, Cheemiker, Politiker an Auteur.

De 15. November 1856 ass hien zu Lëtzebuerg als Apdikter zougelooss ginn. Hien hat zu Koblenz an zu München, wou hien 1857 promovéiert huet, studéiert. Fir d'éischt Apdikter ouni Offizin, huet hie méi spéit sengem Papp, dem Jean-Pierre Brimmeyr, seng Apdikt zu Iechternach iwwerholl, déi hien 1879 un de Jean-Pierre Fischer verkaf huet, fir sech als Cheemiker an der Stad nidderzeloossen, wou hien e pharmazeutesche Labo bedriwwen huet.

Hie koum méi spéit op Iechternach zeréck, wou hie vum 13. Juni 1906 bis de 17. Abrëll 1914 (Demissioun) Buergermeeschter war. Vun 1905 bis 1920 war de Brimmeyr President vum Iechternacher Verschéinerungsveräin.

De Rodolphe Brimmeyr huet sech fir Botanik a Geschicht intresséiert. Hie war Member vun der historescher Sektioun vum Institut grand-ducal. Zesumme mam Henri Schintgen huet hie sengem Papp seng *Geschichte der Stadt und der Abtei Echternach* erausginn; den 1. Band koum 1921, den 2. Band 1923, nom Doud vum R. Brimmeyr, eraus.

De Rodolphe Brimmeyr war zäitweileg Proprietär vum Lauterbuerer Schlass.

## Publikatiounen
* Brimmeyr, R. (1857). Ueber die Diffusion der Gase durch feuchte Membranen. München: J.G. Weiss. 27 S.; Inaugural-Dissertation. https://web.archive.org/web/20170704034547/http://aleph.etat.lu/F/GPR1HIVUNLC7N37X5LUR9VLIJIV7Q7R255RSHU3E2KDCTQCR41-44420?func=full-set-set&set_number=004164&set_entry=000004&format=201
*Brimmeyr, J., Brimmeyr, Rodolphe, & Schintgen, Henri. (1921). Geschichte der Stadt und Abtei Echternach. Luxembourg: Imprimerie Centrale Gustave Soupert.
*Brimmeyr, J., Brimmeyr, Rodolphe, & Schintgen, Henri. (1983). Geschichte der Stadt und Abtei Echternach. Echternach: Imprimerie Burg.

## Literatur
* Anonymus, 2001. *Personnagen: Rodolphe Adalbert Brimmeyr.* Lëtzebuerger Journal 2001, Nr. 204 (25. Okt.): 21.
*Hess, J., 1952. *Jean-Pierre Brimmeyr 1799-1876*. Biographie nationale du pays de Luxembourg, fasc. 4: 457-478. (R. Brimmeyr, S. 474-476). http://www.luxemburgensia.bnl.lu/cgi/luxonline1_2.pl?action=fv&sid=luxbio&vol=04&page=457&zoom=3
*Kugener, H., 2005.* Die zivilen und militärischen Ärzte und Apotheker im Großherzogtum Luxemburg.* Band 1/3 (A-G). Luxemburg, Eigenverlag, S. 1-652. (R. Brimmeyr, S. 193).
*Liez, N., 1886. *Dictionnaire avec des notices biographiques de tous les membres du corps médical luxembourgeois pendant le XIXe siècle. Avec une biographie du Docteur Félix Schaan.* Luxembourg, Impr. Vve M. Bourger-Blum, 167 p. (R. Brimmeyr, S. 17-18).
Han Han

Den **Han Han** (Chineesesch 韓寒 / 韩寒; Pinyin *Hán Hán*), gebuer den 23. September 1982, ass e chineesesche professionelle Rallyefuerer, Auteur vu Bestselleren, Sänger an de populäerste Blogger vu China.

## Um Spaweck

* Dem Han Han säi Blog
Paul Meurisse

De **Paul Meurisse**, gebuer den 21. Dezember 1912 zu Dunkerque, a gestuerwen den 19. Januar 1979 zu Neuilly-sur-Seine, war e franséische Schauspiller.

Seng bescht Rollen huet hien a Filmer vun de Regisseuren Henri-Georges Clouzot (*La vérité*) a Jean-Pierre Melville (*Le deuxième souffle*) gespillt. Seng bekanntst Roll ass awer déi vum Kommandant Théobald Dromard, genannt "Le Monocle" an de Filmer vum Georges Lautner.

Vun 1941 bis 1975 huet hien a méi wéi 60 Filmer matgespillt.

## Filmographie
* 1941: *[[Ne bougez plus]]*, vum Pierre Caron
* 1941: *[[Montmartre-sur-Seine (film)|Montmartre-sur-Seine]]*, vum Georges Lacombe
* 1943: *[[La ferme aux loups]]*, vum Richard Pottier
* 1945: *[[Marie la Misère]]*, vum Jacques de Baroncelli
* 1945: *[[Vingt-quatre heures de perm']]* - Regie: Maurice Cloche
* 1947: *[[La fleur de l'âge (Film 1947)|La fleur de l'âge]]* vum Marcel Carné mam Arletty an Anouk Aimée (net fäerdeg gedréint)
* 1947: *[[Bethsabée (Film, 1947)|Bethsabée]]*, vum Léonide Moguy
* 1948: *[[Le dessous des cartes]]*, vum André Cayatte
* 1948: *[[La dame d'onze heures]]* vum Jean-Devaivre
* 1948: *[[Impasse des Deux-Anges]]*, vum Maurice Tourneur
* 1951: *[[Maria du bout du monde]]*, vum Jean Stelli
* 1955: *[[Les diaboliques]]*, vum Henri-Georges Clouzot
* 1955: *[[Fortune carrée]]*, vum Bernard Borderie
* 1955: *[[L'affaire des poisons]]*, vum Henri Decoin
* 1957: *[[Jusqu'au dernier]]* vum Pierre Billon
* 1957: *[[L'inspecteur aime la bagarre]]* vum Jean Devaivre
* 1958: *[[Les violents]]*, vum Henri Calef
* 1958: *[[Échec au porteur]]*, vum Gilles Grangier
* 1959: *[[La tête contre les murs (Film)|La tête contre les murs]]*, vum Georges Franju
* 1959: *[[La nuit des espions]]* vum Robert Hossein
* 1959: *[[Marie-Octobre]]*, vum Julien Duvivier
* 1959: *[[Le déjeuner sur l'herbe (Film)|Le déjeuner sur l'herbe]]*, vum Jean Renoir
* 1960: *[[La vérité (Film 1960)|La vérité]]*, vum Henri-Georges Clouzot
* 1961: *[[Les nouveaux aristocrates]]*, vum Francis Rigaud
* 1961: *[[Le monocle noir]]*, vum Georges Lautner
* 1962: *[[L'œil du Monocle]]*, vum Georges Lautner
* 1963: *[[Méfiez-vous, mesdames]]* vum André Hunebelle
* 1963: *[[Les tontons flingueurs]]*, vum Georges Lautner
* 1964: *[[Le Monocle rit jaune]]*, vum Georges Lautner
* 1965: *[[Le majordome]]*, vum Jean Delannoy
* 1965: *[[Quand passent les faisans]]*, vum Édouard Molinaro
* 1966: *[[Der Kongreß amüsiert sich]]*, vum Géza von Radványi
* 1966: *[[Le deuxième souffle (Film, 1966)|Le deuxième souffle]]*, vum Jean-Pierre Melville
* 1969: *[[L'armée des ombres]]*, vum Jean-Pierre Melville
* 1970: *[[Le cri du cormoran le soir au-dessus des jonques]]*, vum Michel Audiard
* 1973: *[[Les voraces]]*, vum Sergio Gobbi
* 1974: *[[Les suspects]]*, vum Michel Wyn
* 1975: *[[L'éducation amoureuse de Valentin]]*, vum Jean L'Hôte
* 1975: *[[Le gitan]]*, vum José Giovanni

## Um Spaweck
Antoine Kohn

Den **Antoine** ("**Spitz**") **Kohn**, gebuer den 1. November 1933 an der Stad Lëtzebuerg, a gestuerwen de 24. November 2012, war e lëtzebuergesche Foussballspiller a Foussballtrainer.

Als Spiller huet hie fir d'Jeunesse Esch, Karlsruher SC, FC Basel, Fortuna Geleen, Sportclub Enschede, FC Twente Enschede gespillt.

Tëscht dem 6. Abrëll 1952 an 19. September 1965 huet hien a 15 Matcher fir déi lëtzebuergesch Foussballnationalekipp 6 Goler geschoss.

Als Trainer war hie bei de Veräiner FC Twente Enschede, Go Ahead Eagles, FC Bruges an als Co-Trainer bei Ajax Amsterdam aktiv. Beim Ajax hat hien den Johan Cruyf als Cheftrainer, deen haut nach als ee vun de stäerksten hollännesche Foussballspiller gëllt.

De Spitz Kohn war spéider hin Trainer vun der Jugendekipp vun Ajax, wou hien notamment déi spéider Foussballstars Clarence Seedorf a Marco van Basten trainéiert huet.

## Palmares
* Zweemolege Coupegewënner mam Karlsruher SC (1955,1956)
* Vizemeeschter an der Bundesliga mam Karlsruher SC (1956)
* UEFA-Cup Finalist mat Twente Enscheede (1975)
* Coupegewënner mat Twente Enscheede (1977)
* Coupefinalist mat Twente Enscheede (1975, 1979)
Bernard Borderie

De **Bernard Borderie**, gebuer den 10. Juni 1924, a gestuerwen den 28. Mee 1978, war e franséischen Dréibuchauteur, Filmproduzent a Filmregisseur.

Hie war de Jong vum Filmproduzent Raymond Borderie.

## Filmer
*1951: *[[Les loups chassent la nuit]]*, mam Jean-Pierre Aumont a Fernand Ledoux
*1953: *[[La môme vert-de-gris]]*, mam Eddie Constantine an Dominique Wilms
*1954: *[[Les femmes s'en balancent]]*, mam Eddie Constantine an Dominique Wilms
*1955: *[[Fortune carrée]]*, mam Pedro Armendáriz a Paul Meurisse
*1957: *[[Ces dames préfèrent le mambo]]*, mam Roland Armontel a Georges de Caunes
*1957: *[[Tahiti ou la joie de vivre]]*, mam Eddie Constantine a Lino Ventura
*1958: *[[Le gorille vous salue bien]]*, mam Lino Ventura a Charles Vanel
*1959: *[[Délit de fuite]]*, mam Antonella Lualdi a Félix Marten
*1959: *[[La valse du gorille]]*, mam Charles Vanel a Roger Hanin
*1959: *[[Sergent X]]*, mam Noëlle Adam a Christian Marquand
*1960: *[[Comment qu'elle est]]*, mam Eddie Constantine a Françoise Brion
*1960: *[[Le caïd]]*, mam Fernandel a Barbara Laage
*1961: *[[Les trois mousquetaires: Les ferrets de la reine]]*, mam Gérard Barray a Georges Descrières
*1961: *[[Les trois mousquetaires: La vengeance de Milady]]*, mam Gérard Barray a Mylène Demongeot
*1962: *[[Lemmy pour les dames]]*, mam Eddie Constantine a Françoise Brion
*1962: *[[Le chevalier de Pardaillan]]*, mam Gérard Barray an Gianna Maria Canale
*1963: *[[Rocambole (Film 1963)|Rocambole]]*, mam Channing Pollock an Nadia Gray
*1963: *[[À toi de faire... mignonne]]*, mam Eddie Constantine a Philippe Lemaire
*1963: *[[Hardi ! Pardaillan]]*, mam Gérard Barray a Robert Dalban
*1964: *[[Angélique marquise des anges]]*, mam Michèle Mercier a Robert Hossein
*1964: *[[Merveilleuse Angélique]]*, mam Michèle Mercier a Jean-Louis Trintignant
*1965: *[[Angélique et le Roy]]*, mam Michèle Mercier a Robert Hossein
*1968: *[[Sept hommes et une garce]]*, mam Jean Marais a Marilù Tolo
*1966: *[[Brigade antigangs]]*, mam Robert Hossein a Raymond Pellegrin
*1967: *[[Indomptable Angélique]]*, mam Michèle Mercier a Robert Hossein
*1968: *[[Angélique et le sultan]]*, mam Michèle Mercier a Robert Hossein
*1969: *[[Catherine, il suffit d'un amour]]*, mam Olga Georges-Picot a Claude Brasseur
*1972: *[[À la guerre comme à la guerre]]*, mam Curd Jürgens a Leonard Whiting

## Um Spaweck
Arrondissementer am Departement Seine-Maritime

D'Departement Seine-Maritime setzt sech aus 3 Arrondissementer zesumme mat follgenden Haaptuertschaften: **[[Rouen]]**, Dieppe a Le Havre

Déi dräi Arrondissementer sinn:

* Arrondissement Dieppe
* Arrondissement Le Havre
* Arrondissement Rouen

## Geschicht
* 1792 gëtt d'Departement Seine-Inférieure mat 7 Distrikter gegrënnt, an zwar: Cany, Caudebec-en-Caux, Dieppe, Gournay, Montivilliers, Neufchâtel, Rouen
* 1800 ginn d'Distrikter duerch follgend Arrondissementer ersat: Dieppe, Le Havre, Neufchâtel, Rouen, Yvetot
* 1926 ginn d'Arrondissementer Neufchâtel an Yvetot suppriméiert.
* 1955 d'Seine-Inférieure gëtt a Sein-Maritime ëmgedeeft.
## Kuckt och
*Kantonen am Departement Seine-Maritime
*Lëscht vun de Gemengen am Departement Seine-Maritime
Zensur

**Zensur** steet fir:
* eng politesch Manéier fir Publikatiounen ze kontrolléieren, kuckt: Zensur (Kontroll)
* eng Leeschtungsbeuertelung an der Schoul déi z.&nbsp;B. an der Primärschoul am *Livret scolaire* festgehale gëtt, dee selwer dann dovun ofgeleet och Zensur genannt gëtt.
* eng héich Staatsplaz an der réimescher Republik, kuckt: Censur an Censor.
Rechterbach

De **Rechterbach** ass eng Baach an der belscher Provënz Léck, an den Ostkantonen, an de Gemenge Sankt Vith a Malmedy.

Se huet hir Quell nërdlech vun Oberst-Crombach am Bësch *Wolkeshart* op enger Héicht vu ronn 530 Meter. Vun do leeft se duerch Bëscher a Richtung Recht, dat se riets leie léisst, bis se op d'N660 stéisst. Do béit se da liicht no Westen, a fiddert d'Frelleweiere vun enger Fëschziichterei, fir duerno parallel mat der Nationalstrooss weiderzelafen. Ongeféier 800 Meter nodeem se ënner dem Viaduc du Recht vun der A27&nbsp;-&nbsp;E42 erduerch ass, um hallwe Wee tëscht Ligneuville a Lasnenville leeft se dann op enger Héicht vun 330 m vu lénks an d'Amblève. D'Baach ass ronn 11&nbsp;km laang.
Angélique et le sultan

** Angélique et le Roy** ass franséisch-italieenesch-däitsche Film vum Bernard Borderie aus dem Joer 1968.

## Ëm wat geet et am Film?
Fënnefte Film iwwer d'Aventurë vun der Angélique de Sancé de Monteloup.

## Filmer iwwer d'Angélique
* 1964: *[[Angélique marquise des anges]]* vum Bernard Borderie
* 1964: *[[Merveilleuse Angélique]]* vum Bernard Borderie 
* 1965: *[[Angélique et le Roy]]* vum Bernard Borderie 
* 1967: *[[Indomptable Angélique]]* vum Bernard Borderie 
* 1968: *Angélique et le sultan* vum Bernard Borderie

## Um Spaweck
Dennis Hopper

Den **Dennis Lee Hopper**, gebuer de 17. Mee 1936 zu Dodge City (Kansas), a gestuerwen den 29. Mee 2010 zu Los Angeles, war en US-amerikanesche Schauspiller, Regisseur a Kënschtler (Fotografie, Skulptur a Molerei).

Hien huet seng Schauspillcarrière am Film *[[Rebel without a cause]]* ugefaangen. Bekannt gouf e fir de Film *[[Easy Rider]]* (1969), bei deem en och, zesumme mam aneren Haaptacteur, dem Peter Fonda, d'Dréibuch geschriwwen huet an och Regie gefouert huet. Weider bekannt Rollen hat hien an *Apocalypse Now* (1979) vum Francis Ford Coppola an a *Blue Velvet* (1986) vum David Lynch.

Am Ganzen huet hie siwemol Regie gefouert an an enger 130 Filmer matgespillt. Hie krut eng Nominatioun fir den *Oscar* fir d'Dréibuch vun *Easy Rider* an eng fir seng Nieweroll an *Hoosiers*.

Den Dennis Hopper war fënnefmol bestuet. Hien ass un de Suitte vun engem Prostatakriibs gestuerwen.

## Filmographie

## Um Spaweck
Jean-Pierre Maeysz

De **Jean-Pierre Maeysz** (Johann Peter Mäysz), gebuer den 2. Mee 1780 an der Stad Lëtzebuerg, an do gestuerwen, de 26. August 1866, war e lëtzebuergesche Geeschtlechen.

No senger Priisterwei am Joer 1806 gouf Jean-Pierre Maeysz Vicaire zu Saarlouis; duerno huet hien am Kolléisch vu Phalsbourg Latäin enseignéiert. 1814 koum hien zeréck op Lëtzebuerg a war fir d'éischt Paschtouer vun der Par Sichenhaff (Bons-Malades) an duerno, bis 1841, vun der Par St. Jean am Gronn.

De Maeysz huet eng wichteg Roll bei der Kreatioun vun der École modèle, der Musterschoul fir Schoulmeeschteren, gespillt, déi 1818 gegrënnt gouf a wou hie vum Juli 1818 u bis zu hirer Ofschafung am Joer 1830 enseignéiert huet. De Maesz gouf 1849 "membre effectif" vun der archeologescher Gesellschaft a war Grënnungsmember vun der Société des sciences naturelles.

De Maeysz huet eng Rei vu Schoulbicher publizéiert, ë.&nbsp;a.: *Chronologische Uebersicht der Geschichte der Stadt und des Gross-Herzogthums Luxemburg, nebst einer Topographie: zum Gebrauche der vaterländischen Elementar-Schulen des mittleren Unterrichts durch J.P. Mäysz.* Zu Lützemburg: Schmit-Brück, 1819. 48 S.

## Literatur
* Anonymus 1866. *[Johann Peter Maeysz †].* Luxemburger Wort 1866, Nr. 200 (29. August), S. 2.
* Namur, A., 1866. *Notice biographique sur feu l'abbé J.-P. Maeysz.* Luxembourg, Heintzé frères, 44 S.
* Neyen, A., 1876. *Biographie Luxembourgeoise. Histoire des hommes distingués originaires de ce pays considéré à l'époque de sa plus grande étendue ou qui se sont rendus remarquables pendant le séjour qu'ils y ont fait.* Tome 3. Luxembourg, J. Joris, 490+XXXI+XII S. + table gén. alphabét. (J.-P. Maeysz: S. 259-261).
* Sprunck, A., 1952. *Jean-Pierre Maeysz père et fils.* Biographie nationale du pays de Luxembourg, fasc. 4, S. 417-456. http://www.luxemburgensia.bnl.lu/cgi/luxonline1_2.pl?action=fv&sid=luxbio&vol=04&page=428&zoom=3
Fluchfeld Pocklington

D**'Fluchfeld vu Pocklington** ass e Fluchfeld bei Pocklington an der englescher Grofschaft Ost-Yorkshire. Et läit an engem Dräieck dee vun de Stroossen A1079 a B1246, a vun der Uertschaft Pocklington gebilt gëtt. Dat haitegt Fluchfeld ass dat zweet an der Géigend vu Pocklington. Dat éischt louch ronn eng Meil westlech dovun. Vun deem Feld ass haut näischt méi ze gesinn.

Dat haitegt Fluchfeld gouf am August 1940 geplangt a sollt am Ufank Graspisten hunn. Et gouf eréischt méi spéit decidéiert, fir Bëtongspisten ze bauen. Dat waren d'Pist 11-29 mat 1.400 Yards (1.280 m) an d'Pisten O1-19 an 07-25 mat 1.300 Yards (1.190 m). Wéi realiséiert gouf, datt d'Afluchschneis vun der 11-29 ze no bei der Uertschaft louch, gouf déi opginn, an eng nei 1.600 Yards (1460 m) laang Pist d'14-32 gouf gebaut.

Déi éischt Unitéit déi do stationéiert gouf, war d'405. Geschwader vun der RCAF, déi vun do aus mat Wellington-Bomberen operéiert huet, bis déi 1942 mat Halifax-Maschinnen ersat goufen. Kuerz nodeem se déi nei Maschinne kruten, goufe se vum 102. Geschwader vun der RAF ofgeléist, mat deem se den Terrain getosch huet, a sinn op Topcliffe geplënnert.

Wéi de 7. Mee de 4. Bomb Group zu deem e gehéiert huet, an den Transport Command transferéiert gouf, ass d'Geschwader 102 mat op d'Fluchfeld vu Bassingbourn geplënnert a krut Liberator-Bomberen.

Eng Personalunitéit hat dunn eng Zäit hire Quartier do an am September 1946 gouf d'Fluchfeld zougemaach.

Duerno gouf et nach just vu Seegelfligeren an heiansdo vu Waarmloftballone benotzt. Den Tarmac deen net benotzt gouf ass lues a lues vermuuscht, an de Kontrolltuerm ass net méi operationell. Et ass dowéinst als *Limited flying* aklasséiert.

Haut gehéiert d'Fluchfeld dem Wolds Gliding Club.

Eng ronn siwe Kilometer südlech dovu läit d'Fluchfeld RAF Melbourne an am Südosten op 50 Kilometer praktesch op der Ostküst, d'Fluchfeld vu Kirmington dat och vun der RAF exploitéiert gouf, a sech nom Krich zum kommerzielle Fluchhafen Humberside Airport entwéckelt huet.

## Um Spaweck
Lancaster Memorial

*  Lancaster Memorial zu Wäiswampech
* Lancaster Memorial zu Spa
* Lancaster Memorial zu Hermée
* Lancaster Memorial zu Alken
* Lancaster Memorial zu Mol