open-index/open-wikipedia-markdown huggingface dataset:
Charles Praum

De **Charles Praum**, gebuer de 25. Juni 1865 an der Stad Lëtzebuerg, an och do gestuerwen de 7. Abrëll 1917, war e lëtzebuergeschen Drécker an Editeur.

1892 huet hie seng Dréckerei op der Nummer 11 an der Stater Fleeschiergaass (*[[Maison Croeff]]*) opgemaach, nodeems seng Fra Marguerite Valentini dat Haus vun hirem Brudder geierft hat.

A senger Dréckerei huet hien eng sëllegen Texter op Lëtzebuergesch publizéiert, ë.&nbsp;a. d'Zäitschrëft *[[De Letzeburger (1893-1909)|De Letzeburger]]* (1893-1909).

Hie war och Kommandant vun de Stater Pompjeeën, bei deenen hien eng 30 Joer laang aktiv war, an e Member vum Conseil supérieur pour le service d'incendie.

## Gielercher
* 
*
Nicolas Pastoret

Den **Nicolas Pastoret**, gebuer de 16. September 1739 zu Arel a gestuerwen den 30. Juni 1810 an der Stad Lëtzebuerg, war e Jurist a Politiker am Herzogtum Lëtzebuerg an dono der Franséischer Republik, resp. dem Franséische Keeserräich. 

Hie war Deputéierten an der Legislativversammlung vum franséischen Departement Forêts vun 1804 bis 1810, an Éiereritter vum Keeserräich.

## Liewen a Karriär

Den Nicolas Pastoret war de Jong vum *Centenier* an Händler Antoine Pastoret a senger Fra Thérèse de la Haye, déi vum Schlass Schëmpech hier war. 1750 goung hien op de Jesuittekolléisch an der Stad Lëtzebuerg, an am Oktober 1758 huet hie sech op der Droitsfakultéit vun der Universitéit Léiwen, wou hien den 13. Mäerz 1762 seng Lizenz krut. Den 21. Abrëll vum selwechte Joer huet hien sech op d'Lëscht vun de postulant-Affekote beim Provënzialrot vu Lëtzebuerg ageschriwwen. Am Joer 1778 gouf hien ee vun den dräi *Conseillers rapporteurs surnuméraires* vun dëser Institutioun. 

1780 huet de Keeser Jouseph II. hien zum President vun der zweeter Chamber vum Provënzialrot ernannt an him d'Missioun ginn, als juristeschen Assistent um Grousse Conseil vu Mechelen mat ze hëllefen, d'Organisatioun vun de Geriichter am Hellege Réimesche Räich z'iwwerschaffen.

1792 huet den neie Keeser Franz II. hien zum President vum neie *Conseil d'appel* zu Lëtzebuerg ernannt. Hie blouf dat bis d'Fransousen de 17. Prairial vum Joer III vun der Franséischer Republik (6. Juni 1795) Lëtzebuerg eruewert hunn..

Ënner der neier franséischer Verwaltung huet dat neit Zivilgeriicht den Nicolas Pastoret zum President ernannt bis de 17. Juni 1800, wéi hien zum Riichter um Appelgeriicht vu Metz ernannt gouf, a President vum nei geschafene Strofgeriicht vum Departement Forêts. Den 20. September 1803 gouf hien Deputéierte vun dësem Departement am franséische Senat.

Nodeem hien um Enn vu sengem Mandat zréck op Lëtzebuerg koum, huet hien d'Presidence vum Strofgeriicht fir eng kuerz Zäit iwwerholl, ass dann awer den 30. Juni 1810 gestuerwen.

Den Nicolas Pastoret huet den 19. Dezember 1763 d'Hélène Mamer bestuet, mat där hien dräizéng Kanner hat.

## Gielercher
* 1792: *Garde et Trésorier des chartes du Conseil* ënner dem Keeser Franz II.I
*1801: Vizepresident vun der *Société Libre d'Agriculture des Arts et du Commerce* vum Département des Forêts
* 1807: Eieremember vum *Conseil Général de l'Athénée de la langue française*
* 1809: Chevalier d'Empire
Madagascar (Film 2005)

**Madagascar** ass en US-amerikaneschen Animatiounsfilm vum Eric Darnell an Tom McGrath aus dem Joer 2005.

## Ëm wat geet et am Film?
Enger Grupp vun Déieren - dem  Léiw Alex, der Giraff Melman, dem Nilpäerd  Gloria an dem Zeebra Marty - geléngt et, zesumme mat e puer Pinguinen (Skipper, Kowalski, Rico, a Private), aus dem Zoo vun New York z'entkommen. Amplaz a Kenia, wou s'am Fong hätte sollen hifueren,  landen s'op Madagaskar...

## Um Spaweck

* Websäit vun Dreamworks
Saint John's

****, offiziell *City of Saint John's* oder *St. John's City*, ass d'Haaptstad vum karibeschen Inselstaat Antigua a Barbuda.

## Geographie
D'Haaptstad läit an enger Bucht am Nordweste vun der Insel Antigua.

## Populatioun
 huet  Awunner.

## Geschicht

## Kuckeswäertes
* Saint-John's-Kathedral (1845) 
* Geriichtspalais (1747)
* Iwwerreschter vum Fort James (1703)

## Bekannt Leit vu  (Auswiel)
* Vere Cornwall Bird (1910–1999), Politiker a Premierminister vun Antigua a Barbuda
* Jamaica Kincaid (* 1949), Schrëftstellerin

## Literatur

## Kuckt och

## Um Spaweck
Bridgetown

**** ass d'Haaptstad vum karibeschen Inselstaat Barbados. D'Alstad vu Bridgetown gehéiert zënter 2011 zum UNESCO-Weltierwen.

## Geographie
D'Haaptstad läit am Bezierk (*Parish*) Saint Michael.

## Populatioun
 huet  Awunner.

## Geschicht
D'Stad gouf 1628 vu brittesche Siidler gegrënnt an huet ufanks *Indian Bridge* geheescht, no enger virkolonialistescher Bréck, déi iwwer dat wat haitege *Constitution River* gefouert huet.

## Kuckeswäertes
Beispiller aus der brittescher Kolonialarchitektur:

* Barbados Mutual Building
* St. Michael's Cathedral
* Harrison College
* St. Ann's Garrison

## Bekannt Leit vu  (Auswiel)
* Arthur Barclay (1854–1938), President vu Liberia
* Peter Jackson (1949–2011), britteschen Informatiker
* Sue Gardner (* 1967), Journalistin

## Literatur

## Kuckt och

## Um Spaweck
Nassau (Bahamas)

**Nassau** ass d'Haaptstad vum karibeschen Inselstaat Bahamas. Et ass den Zentrum vum Land fir Transport, Banken a Geschäfter. De Lynden Pindling International Airport ass de wichtegsten internationale Fluchhafen op de Bahamas.

Den Numm vun der Stad kënnt vum Adelsgeschlecht Nassau.

## Geographie
D'Haaptstad läit op der Insel New Providence.

## Populatioun
Mat  Awunner ass Nassau och déi gréisst Stad vun de Bahamas.

## Geschicht
Nassau gouf 1656 vu brittesche Siidler gegrënnt an huet ufanks *Charlestown*, nom Kinnek Charles II., geheescht.

## Kuckeswäertes
* Parlaments-, Geriichts- a Regierungsgebaier (1801)
* Piratemusée

## Bekannt Leit vun Nassau  (Auswiel)
* Bert Williams (1874–1922), Schauspiller, Sänger, Entertainer a Songwriter
* Norman Mason (1895–1971), US-amerikaneschen Jazzmuseker
* Lynden O. Pindling (1930–2000), den éischte schwaarze Premierminister wärend der Kolonialzäit vun de Bahamas

## Literatur

## Kuckt och

## Um Spaweck
Belmopan

**** (Englesch bɛlmoʊˈpæn) ass d'Haaptstad vum mëttelamerikanesche Staat Belize.

Den Numm vun der Stad ass e Konschtbegrëff, deen aus de Wierder *Belize *a *Mopan* (engem lokale Floss) zesummegesat ass.

## Geographie
Belmopan läit ëstlech vum Floss Belize an der Provënz Cayo, op enger Héicht vu 76 Meter iwwer dem Mier. Vum Golf vum Honduras aus läit d'Stad ronn 80&nbsp;km an d'Land eran.

## Populatioun
 huet  Awunner.

## Geschicht
Belmopan gouf den 1. August 1970 gegrënnt an ersetzt déi fréier Haaptstad Belize City op der Côte vum Golf vum Honduras, déi den 31. Oktober 1961 vum Hurrikan Hattie gréisstendeels zerstéiert gouf.

## Kuckeswäertes
*net wäit vu  ewech:*
* Guanacaste-Nationalpark
* Zoo vu Belize

## Bekannt Leit vu  (Auswiel)

## Literatur

## Kuckt och

## Um Spaweck
San José (Costa Rica)

**San José** ass d'Haaptstad vun der mëttelamerikanescher Republik Costa Rica. Et ass de wichtegste politeschen, wirtschaftlechen a sozialen Zentrum vum costa-ricaneschen Territoire.

## Geographie
D'Haaptstad läit op 1.161 m um *Valle Central*-Plateau, am Zentrum vum Land.

## Populatioun
San José huet  Awunner.

## Geschicht
D'Originne vu San José ginn an d'Joer 1736 zeréck, wéi op der Plaz vun der haiteger Stad eng Kierch gebaut gouf.

## Kuckeswäertes
* *Mercado Central*
* *Teatro Nacional*
* *Biblioteca Nacional Miguel Obregón Lizano*
* Nationalmonument
* Nationalmusée
* *Museos del Banco Central: Museo del Oro Precolombino, Museo de Numismática*
* *Museo de Jade*

## Bekannt Leit vu San José (Auswiel)

## Literatur

## Kuckt och

## Um Spaweck
Liège-Bastogne-Liège 2025

**[[Léck-Baaschtnech-Léck]] 2025** war déi 111. Editioun vun dëser Vëloscourse fir Hären op der Strooss. Si gouf de 27. Abrëll 2025 gefuer a stoung um Kalenner vum UCI World Tour 2025 an der Kategorie 1.UWT.

Par rapport zu der Editioun vun 2024 gouf et Ännerungen, wat déi zwou éischt Koppe betrëfft: Fir d'éischt kënnt d'Côte de Saint-Roch zu Houffalize, ier et op  Baaschtnech geet, an dann, no La Roche-en-Ardenne, geet et e bal 4 km laangen Hank mat enger Steigung vu 6,8 % am Duerchschnëtt, bis op de Col de Haussire erop. Dëse war fir d'lescht 1995 um Circuit vun der *Doyenne*.

Se gouf vum Sloween Tadej Pogačar vun der Ekipp *UAE Emirates* gewonnen.

Lëtzebuerger um Depart waren de Bob Jungels deen opginn huet, an de Kevin Geniets, deen als 52. agelaf ass.

## Koppen op der Streck

## Klassementer

## Coureuren um Depart

## Um Spaweck
Giro d'Italia 2004

Den **Giro d'Italia 2004** war déi 87. Editioun vum Giro d'Italia. Den Depart war de 8. Mee zu Genua an d'Arrivée den 30. Mee 2004 zu Mailand. 

## Etappen

## Generalklassement

## Um Spaweck
Giro d'Italia 2003

Den **Giro d'Italia 2003** war déi 86. Editioun vum Giro d'Italia. Den Depart war de 10. Mee zu Lecce an d'Arrivée den 1. Juni 2003 zu Mailand. 

## Etappen

## Generalklassement

## Um Spaweck
Giro d'Italia 2002

Den **Giro d'Italia 2002** war déi 85. Editioun vum Giro d'Italia. Den Depart war de 11. Mee zu Groningen an d'Arrivée den 2. Juni 2002 zu Mailand. 

D'Arrivée vun der drëtter an den Depart vun der véierter Etapp war zu Esch-Uelzecht.

De Paolo Savoldelli (Index-Alexia Alluminio) war Gewënner am Generalklassement.

## Etappen

## Generalklassement

## Um Spaweck
Giro d'Italia 2001

Den **Giro d'Italia 2001** war déi 84. Editioun vum Giro d'Italia. Den Depart war de 19. Mee zu Montesilvano an d'Arrivée den 10. Juni 2001 zu Mailand. 

## Etappen

## Generalklassement

## Um Spaweck
Giro d'Italia 2000

Den **Giro d'Italia 2000** war déi 83. Editioun vum Giro d'Italia. Den Depart war den 13. Mee zu Roum an d'Arrivée de 4. Juni 2000 zu Mailand.

## Etappen

## Generalklassement

## Um Spaweck
Giro d'Italia 1914

Den **Giro d'Italia 1914** war déi 6. Editioun vum Giro d'Italia. Den Depart war de 24. Mee zu Mailand an d'Arrivée de 7. Juni 1914 zu Mailand. 

## Etappen

## Generalklassement

## Um Spaweck
Roseau

**** ass d'Haaptstad vum karibeschen Inselstaat Dominica. Et ass den ekonomeschen a kulturellen Zentrum vum Land.

## Geographie
D'Hafestad läit am Südweste vun der Insel Dominica um Karibesche Mier an um Floss Roseau.

## Populatioun
 huet  Awunner.

## Geschicht
D'Stad besteet op d'mannst zënter 1642.

## Kuckeswäertes
* Dominica Botanical Gardens

## Bekannt Leit vu  (Auswiel)
* Phyllis Shand Allfrey (1908 – 1986), dominicanesch Politikerin a Schrëftstellerin
* Prince Ital Joe (1963 – 2001), US-amerikanesche Reggae-Musiker
* Jean Rhys (* 1890 oder 1894 –  1979), brittesch-kolonial Schrëftstellerin

## Literatur

## Kuckt och

## Um Spaweck
Giro d'Italia 1957

Den **Giro d'Italia 1957** war déi 40. Editioun vum Giro d'Italia. Den Depart war den 18. Mee zu Mailand an d'Arrivée den 9. Juni 1957 zu Mailand. 

E gouf vum Italieener Gastone Nencini (Leo-Chlorodont) gewonnen. De Lëtzebuerger Charly Gaul gouf Véierten.

## Etappen

## Generalklassement

## Um Spaweck
Giro d'Italia 1919

Den **Giro d'Italia 1919** war déi 7. Editioun vum Giro d'Italia. Den Depart war den 21. Mee zu Mailand an d'Arrivée den 8. Juni 1919 zu Mailand. 

## Etappen

## Generalklassement

## Um Spaweck
Santo Domingo

****, ursprénglech *Santo Domingo de Guzmán*, ass d'Haaptstad vun der Dominikanescher Republik. Et ass déi gréisst Stad vum Land an och déi gréisst Stad vun de Westindeschen Inselen an der Karibik.

D'Alstad vu  gehéiert zënter 1990 zum UNESCO-Weltierwen.

## Geographie
D'Stad läit op der Südküst vun der Insel Hispaniola, op der Mëndung vum Floss Ozama, an huet de wichtegsten Hafe vun der Republik (*La Haina*).

## Populatioun
 huet  Awunner.

## Geschicht
Santo Domingo war zënter 1496 vun Europäer bewunnt, gouf awer offiziell eréischt 1498 vum Bartolomeo Kolumbus, dem Brudder vum Christoph Kolumbus, gegrënnt. Et ass domat déi eelst Stad, déi vun Europäer an der Neier Welt gegrënnt gouf. Si gouf uganks *La Nueva Isabela* genannt.

## Kuckeswäertes
* *Faro a Colón*
* *Fortaleza Ozama*
* *Museo de las Casas Reales*
* *Monasterio de San Francisco*
* *Alcázar de Colón*
* Kathedral vun Santo Domingo

## Bekannt Leit vu  (Auswiel)

## Literatur

## Kuckt och

## Um Spaweck
San Salvador

**** (Spuenesch fir *Hellegen Erléiser*) ass d'Haaptstad vum mëttelamerikanesche Land El Salvador.

## Geographie
D'Haaptstad läit um Fouss vum Vulkan Boquerón a war am Laf vu senger Geschicht e puermol vun Äerdbiewe betraff.

## Populatioun
 huet  Awunner.

## Geschicht
D'Stad gouf 1528 vum spueneschen Eruewerer Gonzalo de Alvarado nërdlech vun hirer haiteger Lag (haut *Ciudad* *vieja*) gegrënnt a gouf 1545 op déi haiteg Plaz verluecht. 1824 gouf si d'Haaptstad vun der Bundesrepublik vu Mëttelamerika, déi an deem Joer gegrënnt gouf. Wéi d'Konfederatioun 1839 zesummegebrach ass an El Salvador en onofhängege Staat gouf, ass San Salvador 1841 d'Haaptstad ginn.

## Kuckeswäertes
* *Centro Internacional de Ferias y Convenciones*
* *Hilton Princess San Salvador*
* Kathedral vu San Salvador
* *Metrocentro San Salvador*
* *Monumento al Divino Salvador del Mundo*
* *Monumento al Mar*
* Nationalbibliothéik vun El Salvador
* *Palacio Nacional de El Salvador*
* *Teatro Nacional de San Salvador*
* *Parque Cuscatlán*
* *Plaza Gerardo Barrios*
* *Teatro Presidente*
* *Tomayate*
* *Torre Roble*

### Muséeën
* *Museo Nacional de Antropología Dr. David J. Guzmán*
* *Museo de Arte de El Salvador*
* *Museo de Escultura Enrique Salaverría*
* *Museo de la Palabra y la Imagen*
* *Museo Militar de la Fuerza Armada de El Salvador*
## Bekannt Leit vu  (Auswiel)
* Nayib Bukele (*1981),  salvadorianesche Politiker
* José Matías Delgado y de León (1767–1832), Grënner vun El Salvador, réimesch-kathoulesche Priister
* Ernest Lenart (1912–2005), däitsche Schauspiller

## Literatur

## Kuckt och

## Um Spaweck
Ciudad de la Paz

****, bis 2017 **Oyala **(och: **Djibloho**), ass eng Plangstad an zënter Januar 2026 d'Haapstad vum zentralafrikanesche Staat Equatorialguinea.

## Geographie
Déi nei Stad läit um Floss Mbini am Hannerland vun Equatorialguinea, 180 km ost-südëstlech vun der Hafestad Bata an 78 km nërdlech vu Bidjabidjan an der Provënz Wele-Nzas, op enger Héicht vu 454 m iwwer dem Mier.

## Populatioun
Et ass virgesinn, datt  220.000 Awunner kritt.

## Geschicht
Am Januar 2026 huet Ciudad de la Paz, Malabo als Haapstad ofgeléist.

## Kuckeswäertes

## Bekannt Leit vu  (Auswiel)

## Literatur

## Kuckt och

## Um Spaweck
St. George's

**** ass d'Haaptstad vum karibeschen Inselstaat Grenada.

## Geographie
St. George's läit op den Häng ronderëm eng natierlech Hafebucht (*The Lagoon*), am Südweste vun der Insel Grenada.

## Populatioun
 huet  Awunner.

## Geschicht
St. George's gouf am Joer 1650 ënner dem Numm *Saint Louis* (genannt nom Louis IX.) vun de Fransouse gegrënnt. D'Stad war vun 1885 bis 1960 d'Haaptstad vun den Inselen iwwer dem Wand.

Wéi d'Insel mam Traité vu Paräis am Joer 1763 u Groussbritannie gefall ass, krut d'Stad hiren haitegen Numm zu Éiere vum hellege Georges, dem Patréiner vun England.

## Kuckeswäertes
* Kathedral vun der Onbefleckter Empfängnis
* *Grenada National Museum*
* *Carenage*: de bannenzegen, historeschen Hafebaseng mat der Promenade

## Bekannt Leit vu  (Auswiel)
* Uriah Butler (1897–1977), Politiker, a Priedeger
* Jennifer Hosten (* 1947), Diplomatin, Entrepreneure an Autorin

## Literatur

## Kuckt och

## Um Spaweck
Liège-Bastogne-Liège 2017

**[[Liège-Bastogne-Liège]] 2017** war déi 103. Editioun vun dëser Vëloscourse fir Hären, op der Strooss. Si gouf den 23. Abrëll 2017 gefuer an ass eng Kompetitioun vun der UCI World Tour 2017 an der Kategorie 1.UWT.

Den Depart war zu Léck an d'Arrivée war no 258,5&nbsp;km zu Ans.

Wéinst Stroossenaarbechten zu Stavelot huet de Parcours misse méi ëstlech, iwwer Malmedy, laanschtgefouert ginn, sou dass déi dräi éischt Koppen, déi traditionnell gefuer ginn, duerch follgend ersat goufen: Côte de Pont, Côte de Bellevaux a Côte de la Ferme Libert..

D'Course gouf vu Alejandro Valverde gewonnen.

## Koppen déi gefuer goufen

## Klassement

## Ekippen

## Um Spaweck
Guatemala-Stad

**** (op Spuenesch *Ciudad de Guatemala*, offiziell **La Nueva Guatemala de la Asunción**), ass d'Haaptstad vum mëttelamerikanesche Staat Guatemala*.*

## Geographie
D'Haaptstad läit zentral am Süde vum Land, op engem Héichplateau op ronn 1.500 m iwwer dem Mier.

## Populatioun
 huet  Awunner.

## Geschicht
Déi éischt Siidlung geet op d'Maya – viru méi wéi 2000 Joer – zeréck.

## Kuckeswäertes (Auswiel)
* *Kaminaljuyú *(pre-kolumbianesch Maya-Ruin)
**Museo Nacional de Arte Moderno „Carlos Mérida“*
* *Museo Ixchel*

## Bekannt Leit vu  (Auswiel)
* Miguel Ángel Asturias (1898-1974), Schrëftsteller, Dichter an Diplomat
* Alejandro Maldonado Aguirre (*1936), Jurist a Politiker.
* Jimmy Morales (*1969), Komiker a Politiker

## Literatur

## Kuckt och

## Um Spaweck
Giro d'Italia 1925

Den **Giro d'Italia 1925** war déi 13. Editioun vum Giro d'Italia. Den Depart war de 16. Mee zu Mailand an d'Arrivée de 7. Juni 1925 zu Mailand. 

## Etappen

## Generalklassement

## Um Spaweck
Giro d'Italia 1929

Den **Giro d'Italia 1929** war déi 17. Editioun vum Giro d'Italia. Den Depart war den 19. Mee zu Roum an d'Arrivée den 9. Juni 1929 zu Mailand. 

## Etappen

## Generalklassement

## Um Spaweck
Giro d'Italia 1930

Den **Giro d'Italia 1930** war déi 18. Editioun vum Giro d'Italia. Den Depart war de 17. Mee zu Messina an d'Arrivée den 8. Juni 1930 zu Mailand. 

## Etappen

## Generalklassement

## Um Spaweck
Tegucigalpa

**** (Spuenesch Aussprooch  oder ) ass d'Haaptstad vum mëttelamerikanesche Staat Honduras.

Et ass déi gréisst Stad am Land an och Chef-Lieu vum Bezierk Francisco Morazán.

## Geographie
D'Haaptstad läit um Choluteca am südlechen Deel vum Honduras, op ongeféier 940 m iwwer dem Mier.

## Populatioun
 huet  Awunner.

## Geschicht
D'Géigend ëm déi haiteg Haaptstad war scho besidelt ier déi éischt Spuenier sech an der Mëtt vum 16. Joerhonnert do néiergelooss hunn an housch deemools och schonn Tegucigalpa.

## Kuckeswäertes
* *Parque La Leona*
* Kathedral *San Miguel Arcangel*
* *Villa Royal*
* fréiere Presidentepalais, haut e Musée
* *Basílica de Nuestra Patrona la Virgen de Suyapa*
* Tigra-Nationalpark
* Picacho-Hiwwel mam Christusmonument an dem Zoo

## Bekannt Leit vun  (Auswiel)
* Xiomara Castro, Presidentin vum Honduras
* Edgar Flores (* 1988), Schauspiller
* Horacio Castellanos Moya (* 1957), salvadorianesche Schrëftsteller a Journalist

## Literatur

## Kuckt och

## Um Spaweck
Lobamba

**** ass de Regierungssëtz vum Kinnekräich Eswatini am südlechen Afrika. 

De jure ass Mbabane d'Haaptstad vum Land.

## Geographie
D'Stad läit 16 Kilometer südëstlech vun der Haaptstad Mbabane.

## Populatioun
 huet  Awunner.

## Geschicht

## Kuckeswäertes

## Bekannt Leit vu  (Auswiel)

## Literatur

## Kuckt och

## Um Spaweck
Kingston (Jamaika)

**Kingston** ass d'Haaptstad vum karibeschen Inselstaat Jamaika.

## Geographie
D'Haaptstad läit am Südoste vun der Insel.

## Populatioun
Kingston huet  Awunner.

## Geschicht
Kingston ass 1693 vu Flüchtlinge gegrënnt ginn, déi vu Port Royal koumen, nodeems déi Stad de 7. Juni 1692 duerch en Äerdbiewen an en Tsunami komplett zerstéiert gouf.

## Kuckeswäertes

* *Ward Theatre* (1911)
* *Kingston Parish Church*
* Bob-Marley-Musée
* *Jamaica House*
* Shaare-Shalom-Synagog

## Bekannt Leit vu Kingston

Kuckt:  Liste von Söhnen und Töchtern der Stadt Kingston (Jamaika)

## Literatur

## Kuckt och

## Um Spaweck
Aden

****, ass déi véiertgréisst Stad am südwestasiatesche Jemen an zënter 2015 de facto d'Haaptstad, nodeems Sanaa vun den Huthi-Rebelle besat gouf, an den deemolege President Abed Rabbo Mansur Hadi op **Aden** geflücht ass an déi Stad zur interim-Haaptstad erkläert huet.

Vun 1967 bis 1990 war Aden d'Haaptstad vun der Demokratescher Volleksrepublik Jemen.

## Geographie
Aden ass eng Hafestad um Golf vun Aden. Den Hafe gëtt vum 517 Meter héije Vulkan *Dschebel Schamsan* dominéiert.

Den eelsten Deel vun der Stad läit an engem Vulkankrater a gëtt dofir *Kraytar* genannt.

## Populatioun
 huet  Awunner.

## Geschicht

## Kuckeswäertes
## Bekannt Leit vun  (Auswiel)
## Literatur

## Kuckt och

## Um Spaweck
Managua

**** (maˈnaːɡu̯a, spuen. maˈnaɣu̯a) ass d'Haaptstad vum mëttelamerikanesche Staat Nicaragua an de Verwaltungssëtz vum Departement mam selwechten Numm.

## Geographie
D'Haaptstad läit am Weste vum Land, um südwestleche Wupp vum Managua-Séi (*Lago de Managua)*, deen och als *Xolotlán-Séi* bekannt ass. Bis op d'Pazifik-Küst sinn et ronn 45&nbsp;km.

## Populatioun
 huet  Awunner.

## Geschicht
D'Stad gouf am 16. Joerhonnert gegrënnt an ass zënter 1858 d'Haaptstad vum Land.

## Kuckeswäertes
* *Plaza de la Revolución*
* Kathedral Santiago de Managua
* Nationaltheater Rubén Darío
* Hotel Crowne Plaza Managua
* Nationalstadion Dennis Martínez
* Banamer-Héichhaus

## Bekannt Leit vu  (Auswiel)
Kuckt:  Söhne und Töchter der Stadt

## Literatur

## Kuckt och

## Um Spaweck
Panama-Stad

**** (Spuenesch: *Ciudad de Panamá*), ass d'Haaptstad an déi gréisst Stad vum mëttelamerikanesche Staat Panama.

Et ass den ekonomeschen, politeschen, touristeschen a kulturellen Zentrum vum Land.

## Geographie
D'Haaptstad läit am Süde vun der Provënz Panama un der Pazifikküst, direkt ëstlech vum Panamakanal.

## Populatioun
 huet  Awunner.

## Geschicht
De 15. August 1519 huet de spuenesche Gouverneur Pedro Arias Dávila ongeféier 10&nbsp;km ëstlech vum haitege Stadkär *Nuestra Señora de la Asunción de Panamá* gegrënnt. De 15. August 1521 krut d'Stad hiren aktuellen Numm an den haitege Wopen.

## Kuckeswäertes

* Panamakanal
** Miraflores-Schleisen
** Pedro-Miguel-Schleisen
* *Casco Viejo*
* *Panamá la Vieja*
* *Palacio de las Garzas*
* *Calzada*
* *Museo Afroantillano de Panamá*

## Bekannt Leit vu  (Auswiel)
* Laurentino Cortizo (*1953), panamaesche Politiker
* Manuel Noriega (1938-2017), de facto Herrscher vu Panama
* Juan Carlos Varela (*1963), panameseschen Ingenieur a Politiker

## Literatur

## Kuckt och

## Um Spaweck
Basseterre

**** ass d'Haaptstad vum karibeschen Inselstaat Saint Kitts an Nevis.

## Geographie
D'Haaptstad läit op der Südküst vun der Insel Saint Kitts.

## Populatioun
 huet  Awunner; domat lieft méi wéi e Véierel vun der Bevëlkerung vum Land an der Haaptstad.

## Geschicht
Basseterre gouf 1625 vu franséische Kolonisten ënner der Leedung vum Pierre Belain d'Esnambuc gegrënnt. D'Stad war déi éischt permanent etabléiert franséisch Kolonie an der Karibik.

## Kuckeswäertes
* *Basseterre Co-Cathedral of Immaculate Conception*
**Berkeley Memorial*

## Bekannt Leit vu  (Auswiel)
## Literatur

## Kuckt och

## Um Spaweck
Kingstown

**** ass d'Haaptstad an déi gréisst Stad vum karibeschen Inselstaat Saint Vincent an d'Grenadinnen.

## Geographie
D'Haaptstad läit am Parish Saint George op der Südküst vun der Insel Saint Vincent.

## Populatioun
 huet  Awunner.

## Geschicht
D'Stad gouf 1722 vun de Fransouse gegrënnt an ass méi spéit vun de brittesche Kolonialherrscher „Kingstown“ gedeeft ginn.

## Kuckeswäertes

## Bekannt Leit vu  (Auswiel)

## Literatur

## Kuckt och

## Um Spaweck
Castries

**** ass d'Haaptstad vum karibeschen Inselstaat Saint Lucia.

## Geographie
D'Haaptstad Castries läit am Distrikt mam selwechten Numm op der Nordwestküst vun der Insel, ronn 65 Kilometer vu Fort-de-France, dem Chef-lieu vu Martinique, ewech.

## Populatioun
 huet  Awunner.

## Geschicht
Castries gouf tëscht 1765 a 1768 vun de Fransouse gebaut an ass 1785 nom Charles Eugène Gabriel de La Croix de Castries genannt ginn.

## Kuckeswäertes
## Bekannt Leit vu  (Auswiel)

* William Arthur Lewis (1915–1991), Nobelpräisdréier fir Ekonomie (1979)
* Dunstan St. Omer (1927–2015), Moler
* Derek Walcott (1930–2017), Nobelpräisdréier fir Literatur (1992)
* Julian Robert Hunte (* 1940), Diplomat a Politiker, President vun der 58. UN-Generalversammlung (2003)

## Literatur

## Kuckt och

## Um Spaweck
Kingstown (Homonymie)

Mat **Kingstown** ka gemengt sinn:

* Kingstown, Haaptstad vu St. Vincent an d'Grenadinnen
* Kingstown (Maryland), USA
* Kingstown (New South Wales), Australien
* Kingstown (North Carolina), USA
* Dún Laoghaire, Irland, vun 1821 bis 1921 "*Kingstown*"
* North Kingstown, Rhode Island
* South Kingstown, Rhode Island

## Kuckt och
* Kingston
Kingston (Homonymie)

Mat **Kingston** kann ë.&nbsp;a. gemengt sinn:

* Kingston, d'Haaptstad vu Jamaika
* Kingston Parish, e Verwaltungsbezierk op Jamaika
* Kingston, d'Haaptstad vum australeschen Iwwerséigebitt vun der Norfolkinsel
* Kingston, e Marskrater
* Kingston-upon-Hull, eng Stad am Nordoste vun England
* Kingston-upon-Thames, Stad am Südweste vu London
Kingston ass eng ganz geleefeg Bezeechnung fir geographesch Plazen, absënns an Australien, England, Kanada, Neiséiland, Schottland an an den USA.

## Familljennumm
Kingston ass och den Numm vun ë.&nbsp;a. follgende Persounen:

* Alex Kingston (* 1963), brittesch Schauspillerin
* Charles Kingston (1850–1908), australesche Politiker
* Maxine Hong Kingston (* 1940), US-amerikanesch Schrëftstellerin
* Natalie Kingston (1905–1991), US-amerikanesch Schauspillerin an Dänzerin

## Kuckt och
* Kingstown
Lettesch

**Lettesch** (lv.: *latviešu valoda*) ass eng indoeuropäesch Sprooch, déi zur baltescher Sproochegrupp gehéiert. Si gëtt a Lettland, souwéi a Gebidder vun Estland geschwat.

## Lettescht Alphabet
D'Lettescht Alphabet besteet aus 33 Zeechen:

**A, Ā, B, C, Č, D, E, Ē, F, G, Ģ, H, I, Ī, J, K, Ķ, L, Ļ, M, N, Ņ, O, P, R, S, Š, T, U, Ū, V, Z, Ž**

## E puer Wierder op Lettesch

## Um Spaweck
Port of Spain

**** ass d'Haaptstad an de wichtegsten Hafe vum karibeschen Inselstaat Trinidad an Tobago.

## Geographie
D'Haaptstad läit um Golf vu Paria, am Nordweste vun der Insel Trinidad.

## Populatioun
 huet  Awunner. Et ass – wat d'Awunnerzuel ugeet – déi véiertgréisst Stad vum Land.

## Geschicht
Bis an d'Mëtt vum 16. Joerhonnert gouf et an der Géigend vum haitege Port of Spain en indianescht Duerf mam Numm *Cumucurapo.*

Am Joer 1560 hunn d'Spuenier eng Festung ëstlech vun der haiteger Stad opgeriicht; dat Joer gëllt als Grënnungsjoer vu Port of Spain, dat deemools nach *Puerto de los Hispanioles* housch.

## Kuckeswäertes

* Fort San Andres
* Fort George
* *Holy Trinity Cathedral*
* Nationalmuseum mat Konschtgalerie
* *Queen's Park Savannah*

## Bekannt Leit vu  (Auswiel)

Kuckt:  Liste von Persönlichkeiten der Stadt Port of Spain

## Literatur

## Kuckt och

## Um Spaweck
Vaiaku

**** ass eent vun de siwen Dierfer op der Insel Fongafale, der Haaptinsel vum Funafuti-Atoll, an eent vun de véier Dierfer am zentralen Deel vu Fongafale, déi zesummen den Zenter vu Funafuti bilden. Et ass de facto d'Haaptstad vum polyneeseschen Inselstaat Tuvalu well all d'Regierungsgebaier, d'Ministèren, den Ieweschte Geriichtshaff an de Büro vum Premierminister do leien. 

De jure ass de ganze Funafuti-Atoll d'Haaptstad vun Tuvalu. 

## Geographie
## Populatioun
 huet  Awunner.

## Geschicht

## Kuckeswäertes
Déi eenzeg Attraktioun vu Vaiaku ass déi 14 Kilometer breet an 18 Kilometer laang Lagun, op där d'Duerf läit. Zu Vaiaku läit och den internationalen Flughafen Funafuti.

## Bekannt Leit vu  (Auswiel)

## Literatur

## Kuckt och

## Um Spaweck
Putrajaya

****, (Jawi: ڤوتراجاي), offiziell de Bundesstaat Putrajaya, ass den administrativen Zentrum an de facto d'Haaptstad vu Malaysia.  ass eng Plangstad, déi 1995 gegrënnt gouf.

De Sëtz vun der malaysescher Bundesregierung gouf 1999 vu Kuala Lumpur op Putrajaya verluecht, iwwerdeems de Sëtz vun der Justiz am Joer 2003 heihi verluecht gouf. De jure bleift Kuala Lumpur mam Sëtz vum Staatschef an dem Parlament d'Haaptstad an den Handels- a Finanzzentrum vum Land.

## Geographie
D'Stad läit ongeféier 25 Kilometer südlech vu Kuala Lumpur op der malaysescher Hallefinsel a gehéiert zu der spezieller Wirtschaftszon „Multimedia Super Corridor“ (MSC).

## Populatioun
Am éischte Quartal 2024 gouf d'Bevëlkerung vu Putrajaya op 119.700 Awunner geschat.

## Geschicht

## Kuckeswäertes

* Istana Melawati, Residenz vum Kinnek
* Istana Darul Ehsan, Residenz vum Sultan vu Selangor
* Putra-Moschee
* Seri Perdana, Residenz vum Premierminister
* Putrajaya International Convention Center

## Bekannt Leit vu  (Auswiel)
## Literatur

## Kuckt och

## Um Spaweck
Estnesch

**Estnesch** (et.: *eesti keel*) ass eng uralesch Sprooch, déi zur finno-ugrescher Sproochegrupp gehéiert. Si gëtt an Estland, souwéi a Gebidder vu Finnland geschwat.

## Estnescht Alphabet
D'Estnescht Alphabet besteet aus 27 Buschtawen:

**A, B, D, E, F, G, H, I, J, K, L, M, N, O, P, R, S, Š, Z, Ž, T, U, V, Õ, Ä, Ö, Ü**

## E puer Wierder op Estnesch

## Um Spaweck
Giro d'Italia 1931

Den **Giro d'Italia 1931** war déi 19. Editioun vum Giro d'Italia. Den Depart war den 10. Mee zu Mailand an d'Arrivée den 31. Mee 1931 zu Mailand. 

## Etappen

## Generalklassement

## Um Spaweck
Giro d'Italia 1933

Den **Giro d'Italia 1933** war déi 21. Editioun vum Giro d'Italia. Den Depart war de 6. Juni zu Mailand an d'Arrivée den 28. Juni 1933 zu Mailand. 

## Etappen

## Generalklassement

## Um Spaweck
Giro d'Italia 1932

Den **Giro d'Italia 1932** war déi 20. Editioun vum Giro d'Italia. Den Depart war de 14. Mee zu Mailand an d'Arrivée de 5. Juni 1932 zu Mailand. 

## Etappen

## Generalklassement

## Um Spaweck
Giro d'Italia 1950

Den **Giro d'Italia 1950** war déi 33. Editioun vum Giro d'Italia. Den Depart war de 24. Mee zu Mailand an d'Arrivée den 13. Juni 1950 zu Roum. 

## Etappen

## Generalklassement

## Um Spaweck
Giro d'Italia 1954

Den **Giro d'Italia 1954** war déi 37. Editioun vum Giro d'Italia. Den Depart war den 21. Mee zu Palermo an d'Arrivée den 13. Juni 1954 zu Mailand. 

## Etappen

## Generalklassement

## Um Spaweck
Sochumi

**** (georgesch სოხუმი Sochumi; abchasesch Аҟәа Aqwa; russesch Сухум Suchum) ass d'Haaptstad vun Abchasien.

Aus der Perspektiv vun der abchasescher Regierung a vu Russland ass Sochumi d'Haaptstad vun der Republik Abchasien, déi international awer just vun e puer Staaten unerkannt gëtt. De jure betruechten déi meescht Memberstaate vun de Vereenten Natioune Sochumi weiderhin als d'Haaptstad vun der autonomer Republik Abchasie bannent Georgien. Georgien üübt awer zënter 1993 keng Souveränitéit méi iwwer Abchasien aus.

## Geographie
D'Haaptstad läit matzen an Abchasien, direkt um Schwaarze Mier. 

## Populatioun
 huet  Awunner.

## Geschicht
Am 6. Joerhonnert v. Chr. gouf déi griichesch Kolonie Dioscurias op der Plaz vum haitege Sochumi gegrënnt. Der Legend no, hunn d'Zwillinge Castor a Pollux de Grondstee vun der Stad geluecht hunn. Am Réimeschen a Byzantinesche Räich housch d'Stad *Sebastopolis.*

## Kuckeswäertes

## Bekannt Leit vu  (Auswiel)
Kuckt:  Söhne und Töchter der Stadt

## Literatur

## Kuckt och

## Um Spaweck
Zchinwali

**** (georgesch ცხინვალი; osseetesch a russesch Цхинвал/Zchinwal) ass d'Haaptstad vun der ëmstriddener Republik Südossetien, déi international nëmme vun e puer Staaten unerkannt gëtt. Nom internationale Recht gehéiert Zchinwali zu Georgien.

## Geographie
D'Haaptstad läit am Grousse Kaukasus, um Uwänner vum Grousse Liachwi. 

## Populatioun
 huet .

## Geschicht
D'Géigend ronderëm Zchinwali ass zënter der Bronzezäit bewunnt. Dat haitegt Zchinwali gouf fir d'éischt a georgesche Quellen am Joer 1398 ernimmt. Am Joer 1801 ass d'Stad, wéi aner Deeler vu Georgien, un d'Russescht Räich gefall.

1990 war Georgien eng vun den éischte Republicken, déi sech vun der Sowjetunioun lassgeléist huet, wéi déi zerfall ass.

## Kuckeswäertes

## Bekannt Leit vu  (Auswiel)
Kuckt:  Söhne und Töchter der Stadt

## Literatur

## Kuckt och

## Um Spaweck
Tiraspol

**** oder **Tyraspol **(moldawesch-kyrillesch Тираспол, russesch Тирасполь Tiraspol, ukrainesch Тирасполь Tyraspol) ) ass d'Haaptstad vum de facto-Regimm Transnistrien. De jure ass Tiraspol déi zweetgréisst Stad vun der Republik Moldawien, déi d'Regioun nach ëmmer als en Deel vun hirem eegenen Territoire betruecht.

## Geographie
D'Haaptstad läit um ëstlechen Uwänner vum des Dnister. 

## Populatioun
 huet .

## Geschicht
D'Stad gouf 1792 als Festung vum russesche Generaol Alexander Suworow  gegrënnt.

## Kuckeswäertes

## Bekannt Leit vu  (Auswiel)
Kuckt:  Söhne und Töchter der Stadt

## Literatur

## Kuckt och

## Um Spaweck
Gilles de Turenne

De **Gilles de Turenne**, gestuerwen de 15. September 1997 zu Texarkana, war e franséische Filmregisseur. 

## Filmographie
### als Regisseur
* 1953: *[[Le gang des pianos à bretelles]]* - Haaptacteuren: Ginette Leclerc, Jean Tissier, Georges Poujouly

## Um Spaweck
Nord-Nikosia

**** (Tierkesch: *[Kuzey] Lefkoşa*, Griichesch: Βόρεια Λευκωσία Vóreia Lefkosía) ass den nërdlechen Deel vun der Stad Nikosia am Zentrum vun der Mëttelmierinsel Zypern. Et ass de facto d'Haaptstad vun der Tierkescher Republik Nordzypern, déi international awer just vun der Tierkei unerkannt gëtt. De jure gehéiert Nord-Nikosia, zesumme mam südlechen Deel, zum Distrikt Nikosia vun der Republik Zypern.

## Geographie
## Populatioun
 huet .

## Geschicht
Nom internationale Recht gehéiert Nord-Nikosia zur Republik Zypern, déi awer de facto keng Souveränitéit iwwer deen Deel vun der Stad ausüübt, zënter datt den Norde vun Zypern vun tierkeschen Truppen besat ass an d'Tierkesch Republik Nordzypern am November 1983 ausgeruff gouf. Zënterhier ass d'Stad mat enger "Grénger Linn"  gedeelt, déi vun der United Nations Peacekeeping Force in Cyprus (*UNFICYP*), enger Friddenstrupp vun de Vereenten Natiounen, iwwerwaacht gëtt.

## Kuckeswäertes
* *Arabahmet-Moschee* (17. Joerhonnert)
* *Selimiye-Moschee* (13. Joerhonnert) als Kathedral Hagia Sophia gebaut, 1571 an eng Moschee ëmgewandelt
* *Haydar-Pascha-Moschee* (14. Joerhonnert) als St. Katharina-Kierch gebaut, 1571 an eng Moschee ëmgewandelt
* *Sultan-Mahmut-Bibliothek*
* *Atatürk-Plaz*

## Bekannt Leit vu  (Auswiel)
* Meliz Redif (* 1989), Sprinterin
* Buse Savaşkan (* 1999), Héichspréngerin

## Literatur

## Kuckt och

## Um Spaweck
Avarua

**** ass d'Haaptstad vun de Cookinselen am Südpazifik, déi e souveräne Staat a fräiwëlleger Zesummenaarbecht mat Neiséiland bilden.

## Geographie
D'Haaptstad läit op der Nordküst vun der vulkanescher Haaptinsel Rarotonga, déi hirersäits zum südlechen Deel vum Archipel gehéiert. 

## Populatioun
 huet .

## Geschicht
## Kuckeswäertes

## Bekannt Leit vu  (Auswiel)
## Literatur

## Kuckt och

## Um Spaweck
Javaneesesch

**Javaneesesch** oder d**'javaneesesch Sprooch** (jav. ꦧꦱꦗꦮ / باسا جاوا *basa Jawa*) ass eng einheimesch Sprooch an Indonesien, déi gréisstendeels op der Insel Java geschwat gëtt an zum malayo-polyneeseschen Ënneraascht vun der austroneesescher Sproochefamill gehéiert, wéi och beispillsweis Malaysesch, Tagalog oder Malagasy. Mat ca. 80 Millioune Mammesproochler (vun deenen déi meescht och zur javaneesescher Volleksgrupp zielen), ass si déi am meeschte geschwat Mammesprooch ënner den austroneesesche Sproochen. Déi allermeescht Javaneese schwätzen awer och Indoneesesch, d'Sprooch déi dacks an interkulturellen, berufflechen a méi formelle Kontexter bevirdeelegt gëtt. 

D'Sprooch ass virun allem laanscht d'nordwestlech Küst vu Java an an den Zentral- an Ostregioune vun der Insel verbreet, a gëtt och baussent Java op den aneren Insele vum indoneeseschen Archipel (Sumatra, Kalimantan, Sulawesi asw.) sou wéi och vun der javaneesescher Diaspora, zum Beispill a Malaysia, Singapur oder am Surinam benotzt. An der Sonnerregioun Yogyakarta genéisst d'Sprooch en plus en offizielle Status nieft dem Indoneeseschen.

D'Sprooch gëtt mat der Javaneesescher Schrëft, enger Abugida geschriwwen, déi, wéi vill aner Schrëftsystemer an der Indosphär och, vun der Brahmischrëft ofstaamt, wärend eng aner Schrëft, *[[Pegon (Schrëft)|Pegon]]*, eng Adaptatioun vum Arabeschen, elo nëmmen nach a muslimescher Literatur Gebrauch fënnt.

## Um Spaweck
Ngerulmud

**** ass d'Haaptstad vun der Republik Palau, engem Inselstaat am westleche Pazifik. Ngerulmud huet am Joer 2006 d'Roll vun der Haaptstad vum fréiere Verwaltungssëtz Koror iwwerholl.

## Geographie
D'Haaptstad läit am Melekeok State op der Insel Babeldaob, der gréisster Insel vum Land. Se läit ongeféier 30 Kilometer nordëstlech vun der fréierer Haaptstad Koror.

D'Stad läit op engem Plateau an der Mëtt vun der Ostküst vu Babeldaob an ass ëmgi vu Bëscher a klenge Baachen. D'Gebai vum Parlament (*Olbiil Era Kelulau*), de Presidentepalais an déi wichtegst Regierungsverwaltungen si bannent engem modern entwéckelte Komplex ënnerbruecht.

## Populatioun

## Geschicht
D'Decisioun fir eng nei Haaptstad ze baue gouf an de spéiden 1990er Jore getraff. D'Regierung vu Palau wollt d'Haaptstad op déi méi grouss Insel Babeldaob verlageren, fir déi wirtschaftlech Entwécklung vum Land besser ze verdeelen an eng méi zentral Lokalisatioun ze garantéieren. De Bau huet mat der Ënnerstëtzung vun Amerika, besonnesch duerch finanziell Hëllef am Kader vum *Compact of Free Association*, ugefaangen.

Ngerulmud gouf offiziell de 7. Oktober 2006 als Haaptstad deklaréiert, nodeem déi nei Regierungsgebaier fäerdeg gestallt waren. Trotz sengem Status als Haaptstad ass d'Bevëlkerung vun Ngerulmud ganz kleng, well et sech haaptsächlech ëm en administrativen Zentrum an net ëm eng klassesch Wunnsiidlung handelt.

### Fro vun der Haaptstad
Zënter datt d'Verwaltunge geplënnert sinn, gëtt et en Duercherneen doriwwer, wou d'Haaptstad vu Palau läit. Well Ngerulmud bis 2006 net als onofhängeg Stad existéiert huet, gouf a ville Quellen déi noost Stad Melekeok respektiv de Melekeok State als Haaptstad genannt. Den däitschen Ausseministère (zënter 2015/16) an d'CIA *World Factbook* nennen Ngerulmud als Haaptstad, iwwerdeems d'Websäit vun de Vereenten Natioune Melekeok als Haaptstad betruecht  an d'Regierungswebsäit vu Palau nach ëmmer Koror als d'Haaptstad vu Palau nennt.

D'palauesch Verfassung vun 1979 huet awer scho festgeluecht, datt Koror d'interim-Haaptstad vun der Republik wier. Eng nei Haaptstad misst spéitstens 10 Joer nom Akraafttriede vun der Verfassung vum Nationalkongress designéiert ginn.

## Kuckeswäertes

## Bekannt Leit vu  (Auswiel)
## Literatur

## Kuckt och

## Um Spaweck

* Central Intelligence Agency. The World Factbook – Palau 
* Government of Palau
* U.S. Department of the Interior. Compact of Free Association with Palau
Thierry Ardisson

Den **Thierry Ardisson**, gebuer de 6. Januar 1949 zu Bourganeuf, am Departement Creuse, a gestuerwen de 14. Juli 2025 zu Paräis, war e franséischen  Televisiounsanimateur a -produzent, Auteur a Filmproduzent. 

Hie war joerzéngtelaang Animateur vun enger ganzer Rëtsch vu Magasinnen, Talk- a Variétésshowen op verschiddene Sender vun der franséischer Tëlee, dorënner *Paris Dernière*, *Tout le monde en parle*, an *On a tout essayé.* 

Hie war och Auteur vu Bicher dorënner *Confessions d’un Babyboomer* an e Bestseller iwwer de Louis XX. (*Louis XX – Contre-enquête sur la Monarchie*). Viru senger Karriär als Animateur huet hien an der Publicitéitsbranche geschafft a war ë.&nbsp;a. Editeur resp. Matgrënner vun Zäitschrëften (*J'économise*, *L'écho des Savannes, Interview*).

## Gielercher
* 
## Um Spaweck
Alofi

**** ass d'Haaptstad vun Niue, engem Inselstaat am Süd-Pazifik. 

## Geographie
Alofi läit un der Westküst vun Niue, am Zentrum vun der Alofibucht. D'Uertschaft besteet aus zwou administrativen Unitéiten: Alofi Nord an Alofi Süd, wou d'Regierungsgebaier sinn.

## Populatioun
 huet .

## Geschicht
Alofi ass en Deel vum historeschen Territoire vum Tafiti-Stamm, op der südlecher Hallschent vun der Insel. Bis d'18. Joerhonnert haten d'Iki (Stammescheffen) an d'Familljepappen d'Autoritéit iwwer eng fragmentéiert Bevëlkerung. D'Insel gouf 1900 e brittescht Protektorat, mat Alofi als Haaptstad, an huet vum 11. Juni 1901 un als en Deel vun Neiséiland gegollt.

Zanter 1974 ass Niue duerch en Associatiounsaccord mat Neiséiland verbonnen. Alofi gouf d'Haaptstad vum Staat Niue.

## Kuckeswäertes

* Taoga Niue-Musée

## Bekannt Leit vun  (Auswiel)

* Toke Talagi (1951–2020), Politiker a Premierminister
* Dalton Tagelagi (*1968), Politiker an zënter 2020 de Premierminister vun Niue

## Literatur

## Kuckt och

## Um Spaweck
Joseph Wietor

De **Joseph Wietor**, gebuer de 4. Mee 1929 zu Biissen, an och do de 5. Mäerz 2009 gestuerwen, war e lëtzebuergesche Privatbeamten a Lokalpolitiker.

Hie war vu Beruff Privatbeamte bei der Goodyear. Hie war 24 Joer laang am Gemengerot vun der Gemeng Biissen, dovu vun 1964 bis 1981 als Buergermeeschter. Méi spéit gouf hien zum Éierebuergermeeschter ernannt.

De Joseph Wietor huet sech 1954 bestuet a war Papp vun 3 Kanner.
André Losch

Den **André Losch**, gebuer den 20. Juli 1934 zu Dikrech, a gestuerwen de 24. Mäerz  2016, war e lëtzebuergesche Geschäftsmann.

Hien huet zu Köln Betribswirtschaft studéiert an ass du bei säi Monni Martin Losch, deen de Grupp Losch gegrënnt hat, schaffe gaangen. 1968 gouf hie Gerant vum Grupp, dee sech zanter der Grënnung mam Import a Verkaf vun Autoe vun der Mark Volkswagen a Porsche spezialiéiert hat. 

Hien huet 2009 eng Stëftung, d'André Losch Fondation, gegrënnt, déi sech am Beräich Erzéiung, sozial Inklusioun a Gesondheet bei Jonken asetzt.

Um Rouscht, an der Gemeng Biissen, gouf eng Strooss no him genannt.
Hargeysa

**** oder **Hargeisa** (Somali: *Hargeysa*; Arabesch: هرجيسا) ass eng Stad am Nordweste vu Somalia; se gëllt als d'Haaptstad vun der Republik Somaliland, déi zënter 1991 de facto onofhängeg ass, awer vun internationalen Organisatiounen net unerkannt gouf.

## Geographie
D'Stad läit an engem Dall am Nordweste vu Somalia op enger Héicht vun ongeféier 1.330 Meter. Et ass och d'Haaptstad vun der Regioun Woqooyi Galbeed oder (no der somalescher Divisioun) Hargeysa.

## Populatioun
 huet .

## Geschicht
Hargeysa huet 1941 d'Funktioun als Haaptstad vu Berbera iwwerholl, dat bis dohin d'Haaptstad vum brittesche Protektorat Somaliland war. Hargeysa blouf d'Haaptstad bis 1960, ier déi brittesch Kolonie mam italieenesche Somaliland zesummegeprafft gouf.

## Kuckeswäertes

## Bekannt Leit vu  (Auswiel)
* Edna Adan Ismail (* 1937), Politikerin a Fraenrechtsaktivistin
* Muse Bihi Abdi (* 1948), Politiker
* Abdirahman Mohamed Abdullahi (* 1956), Politiker an Diplomat
* Nadifa Mohamed (* 1981), Schrëftstellerin

## Literatur

## Kuckt och

## Um Spaweck
Dschuba

**** oder **Juba** (, Arabesch: جوبا) ass d'Haaptstad vum nordostafrikanesche Staat Südsudan an de Chef-lieu vum Bundesstaat Central Equatoria.

## Geographie
D'Stad läit am Süde vum Südsudan um westlechen Uwänner vum Nil, deen hei *Bahr al-Jabal* a flossofwäerts *Wäissen Nil* genannt gëtt. D'Stad ass an Dräi gedeelt, mat allkéiers enger eegener Verwaltung: Dschuba am Nordosten, Kator am Südwesten a Munuki Nordwesten.

## Populatioun
 huet .

## Geschicht
D'Stad ass am Joer 1922 vun enger kleng Zuel Griichen – déi aus dem Osmanesche Räich fortgelaf sinn – um Uwänner vum Nil gegrënnt ginn.

## Kuckeswäertes

## Bekannt Leit vu  (Auswiel)
* Santino Kenyi (* 1993), Mëttelstreckeleefer

## Literatur

## Kuckt och

## Um Spaweck
Moroni

Mat **Moroni** kann ë.&nbsp;a. gemengt sinn:

* Moroni, d'Haaptstad vun de Komoren; 
* Moroni, eng Stad am Utah, USA.

## Familljennumm
Moroni ass och den Numm vun ë.&nbsp;a. follgende Persounen:

* Ange-Pierre Moroni (1762-1835), franséische Generol;
* Bebo Moroni (*1959), italieenesche Journalist a Musekskritiker;
* Ezio Moroni (*1961), italieenesche Vëlossportler;
* Joseph Moroni (1938-2020), franséische Rudderer;
* Mario Moroni, italieenesche Filmregisseur a Dréibuchauteur;
* Matías Moroni (*1991), argentinesche Rugbyspiller;
* Perle Morroni (*1997), franséische Foussballspiller.

## Kuckt och
* Morone
Kanoun

Eng **Kanoun** ass e grousst Artillerie-Geschëtz. D'Kanoun besteet gréisstendeels aus engem grousse Rouer, dem "Laf", aus deem schwéier Projektiller geschoss ginn.

Déi éischte Kanoune goufen a China produzéiert, héchstwarscheinlech schonn am 12. Joerhonnert. An där Zäit gouf och de Schéisspolver a China entdeckt.

De Schéisspolver gëtt an de Rouer vun der Kanoun geschott, an do drop gëtt d'Projektil geluecht, meescht eng Kanounekugel. De Schéisspolver gëtt ugefaangen an explodéiert. Doduerch gëtt d'Kanounekugel mat grousser Kraaft aus dem Rouer eraus op d'Zil geschleidert, dat meescht an der Distanz läit.

Hautdesdaags gëtt de Begrëff "Kanoun" net méi dacks fir modern Waffe gebraucht. Et schwätzt een éischt iwwer Artillerie oder méi spezifesch Begrëffer wéi Haubitze/Obusier oder Mörser/Mortier. Eng Ausnam sinn déi vollautomatesch Maschinnekanounen (oder automatesch Kanounen).

Et si just zwou Kanoune bekannt, déi och zu Lëtzebuerg gegoss goufen, an zwar vum Caspar Bux, engem Géisser vu Veianen am 16. Joerhonnert. Si goufen 1926 am Pëtz vun der Branebuerger Buerg fonnt, wou se warscheinlech verstoppt goufen, wéi d'Truppe vum Louis XIV am Land ënnerwee waren. Si sinn haut am Musée Dräi Eechelen.

## Kuckt och
* Feierwaff
* Dora (Kanoun)
* Paräisser Kanounen

## Um Spaweck
Ajun

**** och alt **El Aaiún**, **El-Ayoun** oder **El-Aioun** (Arabesch العيون , al-ʿUyūn; franséisch Schreifweis **Laâyoune**) ass déi gréisst Stad am Territoire Westsahara, dee vu Marokko annektéiert gouf. Et ass de Chef-lieu vun der marokkanescher administrativer Regioun Laâyoune-Sakia El Hamra. 

Ajun ass de jure d'Haaptstad vun der Demokratesch Arabescher Republik Sahara.

## Geographie
D'Stad läit 25 Kilometer vun der Atlantikküst ewech, an enger stengeger, sandeger Wüstelandschaft mat wéineg Vegetatioun. 

Ajun läit op der eenzeger Strooss, déi vu Marokko laanscht d'westafrikanesch Küst riichtduerch bis a Mauretanie leeft. S'ass 236 Kilometer vun Tan-Tan, der éischter grousser Stad am Nordosten, a 500 Kilometer vun Agadir ewech. 

## Populatioun
 huet .

## Geschicht
## Kuckeswäertes

## Bekannt Leit vun  (Auswiel)

* Aminatou Haidar (* 1966), eng Awunnerin vun Ajun, déi wéinst hirem gewaltfräien Engagement am Westsahara-Konflikt vun auslännesche Medien deels als "Gandhi vun der Westsahara" bezeechent gëtt.

## Literatur

## Kuckt och

## Um Spaweck
Tifariti

**** (Arabesch:تيفاريتي) ass eng Universitéitsstad an der Westsahara an zënter 2011 de facto d'Haaptstad vun der Demokratesch Arabescher Republik Sahara.
## Geographie
D'Stad läit am Nordoste vum Territoire, ëstlech vum Marokkanesche Wall, ongeféier 140 Kilometer vu Smara a 15 Kilometer nërdlech vun der Grenz mat Mauretanien. Am Géigesaz zu der de jure Haaptstad Ajun, läit d'Stad an der fräier Zon vun der militäresch-politescher Organisatioun Frente Polisario.

## Populatioun

## Geschicht
Nërdlech vun Tifariti läit d'Uertschaft *Rekeiz* wou et vill pre-kambresch Fielsformatiounen a Grotte mat Honnerte vun Hielemolereie gëtt. D'Plaz ass als "Sahara-Neolithikum" bekannt.

Tifariti gouf 1960 als Kasär fir déi spuenesch Arméi gegrënnt.

## Kuckeswäertes

## Bekannt Leit vu  (Auswiel)
## Literatur

## Kuckt och

## Um Spaweck
Ostjerusalem

**** oder **Ost-Jerusalem** ass deen Deel vu Jerusalem, dee vum Palestinakrich 1948 bis zu senger Eruewerung vun Israel am Krich vu Sechs Deeg 1967 vu Jordanie besat war.

## Statut vun der Stad
### Israeelesch Siicht
Aus israeelescher Siicht ass Ostjerusalem elo en Deel vum vereente Jerusalem, inklusiv den Deeler vum Westjordanland, déi Israel als en Deel vum stättesche Gebitt vu Jerusalem erkläert huet. 

D'Gebitt, dat am Krich vu Sechs Deeg vun 1967 eruewert gouf gouf an duerno – op Grond vum Jerusalemgesetz vun 1980 – annektéiert gouf, gëtt vun der internationaler Gemeinschaft net unerkannt, gradewéi déi fréier Annexioun vun Ostjerusalem duerch Jordanien am Joer 1950 net unerkannt gouf. 

Den UN-Sécherheetsrot huet verschidde Resolutioune gestëmmt, an deenen d'Annexioun oder hir Preparatioun verurteelt goufen. Am Joer 2024 huet den Internationale Geriichtshaff d'israeelesch Besetzung vun Ostjerusalem, inklusiv de Siidlungen als widderspréchlech zum internationale Recht erkläert an Israel opgefuerdert, dës Besetzung op en Enn ze bréngen.

### Palestinensesch Siicht
Aus palestinensescher Siicht ass Ostjerusalem, oder fir verschidde palestinensesch Organisatiounen, ganz Jerusalem, d'Haaptstad vun engem zukünftege palestinensesche Staat. Am Joer 2017 huet d'Organisatioun fir islamesch Kooperatioun (*Organisation de coopération islamique*, OCI) Ostjerusalem als Haaptstad vu Palestina unerkannt.

## Geographie
Ostjerusalem begräift d'Alstad vu Jerusalem an d'Distrikter am Osten, dorënner den Uelegbierg. Ostjerusalem ass d'Heemecht vun enger Rëtsch vun den hellegste Plaze vum Juddentum, Chrëschtentum a vum Islam. Dozou zielen ë.&nbsp;a. d'Klomauer (déi westlech Mauer vum Tempel), den Tempelbierg mam Fielsendoum an der al-Aqsa-Moschee, an d'Kierch vum hellege Graf.  

## Populatioun
Et gëtt keng offiziell Awunnerzuele fir ; Schätzunge gi vun .

## Geschicht

## Kuckeswäertes

## Bekannt Leit vun  (Auswiel)

## Literatur

## Kuckt och

## Um Spaweck