open-index/open-wikipedia-markdown huggingface dataset:
Parkscheif

Eng **Parkscheif** oder en **Disk** ( Parkscheibe,  disque de stationnement) ass en Dispositif fir d'Limitt vun enger Park- oder Stationéierungsdauer ze kontrolléieren.

D'Parkscheif besteet aus enger Housse aus Kartrong oder Plastik an där eng Scheif, déi een dréine kann, dran ass. Den Automobilist dréint esou um Disk, datt d'Auerzäit wéini hien op der Stationéierungs- oder Parkplaz ukomm ass, an enger klenger Fënster op der Parkscheif ugewise gëtt an doraus ergëtt sech – jee no de lokale Bestëmmungen an der Beschëlderung – wéi laang datt en do stoebleiwen däerf.

Zu Lëtzebuerg gëtt de Gebrauch vum Disk mam Artikel 167bis vum Code de la route gereegelt. Dee schreift ë.&nbsp;a. vir, datt et net erlaabt ass eng falsch Auerzäit um Disk anzestellen oder déi initial Zäit z'änneren, ouni datt den Auto geréckelt gouf.
## Geschicht
A Frankräich gouf d'Parkscheif am Joer 1957 zu Paräis agefouert, an Éisträich 1959 am 1. Bezierk zu Wien an an Däitschland 1961 zu Kassel. An der Stad Lëtzebuerg gouf den Disk de 5. Juli 1965 agefouert, zu Esch-Uelzecht war et den 10. Oktober 1968.

Uganks hat all Land en eegene Modell vum Disk, ier en 1979 op europäeschem Niveau standardiséiert gouf.

A verschiddene Länner waren déi Parkplazen, wou een den Disk huet misse stellen, mat enger bloer Markéierung um Buedem gezeechent wouraus sech den Numm « zone bleue » fir déi Plazen entwéckelt huet. D*'Zone bleue* war och zu Lëtzebuerg e Begrëff, och wann d'Plazen ni blo markéiert waren.

Hautdesdaags ass de Gebrauch vum Disk nach a méi klenge Stied am Gebrauch, e gouf awer gréisstendeels mat der Parkauer oder mam Ticketsautomat ersat, mat deenen et méiglech ass d'Parkdauer méi effizient ze kontrolléieren a virun allem fir eng Tax anzedreiwen. An der Stad Lëtzebuerg war et 1990 eriwwer mam gratis Parke mat der Parkscheif.

## Um Spaweck
Echium candicans

***Echium candicans*** ass eng Planzenaart aus der Gattung *[[Echium]]* bannent der Famill vun de Boraginaceae. Si ass endeemesch op Madeira.

Do wiisst se relativ heefeg an enger Héicht vu ronn 800 bis 1200 Meter am zentralen Deel vun der Insel, op der ieweschter Vegetatiounslimitt vum Lorberbësch an enger oppener, heedaarteger Vegetatioun.

*Echium candicans* wiisst als 1 bis 2 Meter héijen Trausch, deen dacks eng kandelaberaarteg Form huet. D'Bléiestänn sëtzen net um leschte Schotz, ma un deene vun der Säit. D'Schuel ass wäisselzeg a bliedert of wéi Papeier. D'Bliedeer si lang a spatz, a kënne bis zu 25 Zentimeter laang a vun 2 bis 4 Zentimeter breet ginn. Déi ënnescht Blieder si méi wéi fënnefmol sou laang wéi déi iewescht.

D'Bléizäit ass vun Abrëll bis August.

## Um Spaweck
Tarmac (Homonymie)

Mat **Tarmac** kann ë.&nbsp;a. gemengt sinn:

* e Stroossebelag: Tarmac
* d'Virfeld op engem Fluchhafen: Tarmac (Fluchhafen)
* e franséischen Industriegrupp: Tarmac Aerosave
* en Theater zu Paräis: Le Tarmac
Sens unique

Mam Begrëff **Sens unique** oder **Einban** bezeechent een eng Strooss an där de Stroosseverkéier nëmmen an enger Richtung fueren däerf. De Benotzer gëtt mat entspriechende Stroosseschëlter op déi Reegelung higewisen. De Sens unique gëllt fir de ganzen Trafick, fir verschidde Gefierer oder Benotzer wéi Cyclisten, ëffentlechen Transport, etc, kann awer eng Ausnam bestoen, déi duerch speziell Zousazschëlter ugewise gëtt. De Géigendeel vun engem Sens unique ass eng Strooss mat Géigeverkéier.

De Prinzip vum Sens unique bestoung schonn am anticke Roum a gouf do benotzt fir de Verkéier an de schmuele Gaasse vun der Stad ze reegelen. Déi éischt Sens-uniquë vun der Neizäit goufe 1617 zu London ageriicht. 

## Zweck
E Sens unique kann ë.&nbsp;a. ageriicht gi fir:

* de Verkéier – am Fall vun enger schmueler Fuerbunn mat vill Trafick – flësseg ze halen,
* méi Stationéierungsplazen unzeleeën, ouni de fléissende Verkéier zevill ze stéieren,
* den Duerchgangsverkéier ze limitéieren an doduerch zu enger Verkéiersberouegung bäizedroen,
* méi héich Vitessen z'erméiglechen, duerch d'Reduktioun vun der Kollisiounsgefor mam Verkéier deen entgéint kënnt,
* de Risk vun Accidenter wéinst oniwwersiichtleche Verkéierssituatiounen erofzesetzen.

Wéi ee sech an engem Sens unique verhale muss, an d'Schëlter vun enger Einban kënne vu Land zu Land variéieren. 

Zu Lëtzebuerg gëtt de Sens unique entweeder mam Schëld E, 13a oder E, 13b gezeechent. Do wou een net an d'Strooss erafueren däerf, steet e Schëld C, 1a.


Luxembourg road sign E,13a.svg|Sens unique (E, 13a)
Luxembourg road sign E,13b-2.svg|(E, 13b lénks)
Luxembourg road sign E,13b-1.svg|(E, 13b riets)
Luxembourg road sign C,1a.svg|Verbueden eranzefueren (C, 1a)
Luxembourg road sign modèle 5a (1).svg|…ausser fir Cyclisten (Zousazschëld Modell 5)


E Rondpoint oder Autobunne si streng geholl keng Sens-uniquen, well do déi entspriechend Schëlter feelen. Se däerfen awer par Definitioun nëmmen an enger Richtung befuer ginn. Bei den Ausfaarte vun den Autobunne stinn och dacks gradewéi bei Einbanstroosse Schëlter C, 1a fir ze weisen datt een do net däerf erafueren.

## Um Spaweck
Busspuer

Eng **Busspuer** ass déi ëmgangssproochlech Bezeechnung fir eng **reservéiert Spuer fir Gefierer vum reegelméissegen ëffentlechen Transport**. Et ass eng speziell gezeechent, deels och baulech ofgetrennt Fuerspuer vun der Strooss, op där just Linnebusse fueren däerfen. Als Ausnam zu dëser Reegel, kënnen Zousazschëlter et erlaben, datt och aner Gefierer oder Benotzer, wéi z.&nbsp;B. Taxien, Vëloen oder Covoiturage-Gefierer driwwer fueren däerfen. Ënnert enger *Busstrooss* versteet een eng ganz Strooss, duerch déi nëmme Linnebussen (an eventuellen Ausnamen) fueren däerfen.

Den Zweck vun enger Busspuer ass gemenkerhand fir vill Leit a kierzter Zäit op Strecke mat vill Trafick transportéieren ze kënnen. Dat kann een erreechen, andeems den ëffentlechen Transport prioriséiert gëtt, z.&nbsp;B. mat enger spezieller Schaltung vun de Verkéiersluuchten, enger Busschleis an/oder enger Busspuer. D'Busse sollen op dës Manéier ongehënnert vum Individualverkéier deen eventuell am Stau steet, hire Fuerplang kënnen anhalen.

Heiansdo däerf de Bus och duerch eng Strooss fueren, déi fir den aneren Trafick gespaart ass, oder entgéint engem Sens unique.

Eng Busspuer gëtt allgemeng mat enger vertikaler an horizontaler Signalisatioun gezeechent.

## Situatioun zu Lëtzebuerg
De Lëtzebuerger Code de la route hält am Artikel 107, ënner dem Punkt 10 vun de Gebuetsschëlter, fir d'Schëld D, 10 fest, datt d'Busspuer reservéiert ass fir d'Gefierer vum reegelméissegen ëffentlechen Transport a fir déi vum Schülertransport. Et gëtt awer verschidden Ausnamen, fir datt och aner Kategorië vu Benotzer op där Spuer ze fueren däerfen; déi sinn dann op engem Zousazschëld vum Modell 6 opgezielt.

Nieft dem Schëld D, 10 kann d'Busspuer awer och mat engem Spuereschëld gezeechent sinn, wou déi Spuer, déi fir d'Busse reservéiert ass, mam Symbol vum Schëld D, 10 gezeechent ass. Eng Strooss, déi am Sens unique leeft, an där d'Bussen awer entgéint dem Individualverkéier fueren däerfen, gëtt mam Schëld C, 1a an engem entspriechenden Zousazschëld markéiert.


Luxembourg_road_sign_D,10_with_6aa.jpg|Busspuer op där ë.&nbsp;a. Taxien, Ambulanzen a Gefierer vun den Dokteren am Déngscht fueren däerfen
Luxembourg_road_sign_G,3b_(D,10).jpg|Busspuer op där och Cyclisten erlaabt sinn, hei mat engem Spuereschëld gezeechent
Luxembourg road sign C,1a with mod. 6c.JPG|D'Bussen an d'Vëlosfuerer däerfe géint de Sens unique fueren 
Luxembourg, road marking (110r Bus).jpg|Markéierung um Buedem


## Um Spaweck
Der schwarze Panther von Ratana

**Der schwarze Panther von Ratana** ass en däitsch-italieenesche Film vum Jürgen Roland aus dem Joer 1963 mat der Marianne Koch a mam Heinz Drache an den Haaptrollen.

## Ëm wat geet et am Film?

Den däitschen Ingenieur Paddberg soll an Thailand e Rapport iwwer eng Zënnminn maachen. Am Ëmfeld vun där Minn stierwen ëmmer nees Leit, déi Affer vun engem mysteriéise schwaarze Panteher solle gi sinn...

## Um Spaweck
de Film op Filmportal.de
Zorro alla corte di Spagna

**Zorro alla corte di Spagna** ass en italieenesche Film vum Luigi Capuano aus dem Joer 1962 mam Giorgio Ardisson an Alberto Lupo an den Haaptrollen.

## Ëm wat geet et am Film?
De Riccardo di Villaverde kënnt aus Mexiko hannescht a seng Heemecht Lusitanien. Do huet ewell den Don Carlos, nom Doud vu sengem Brudder, d'Muecht iwwerholl, obwuel d'Herzogtum am Fong hätt sollen um Brudder seng Wittfra goen. Den Don Carlos huet och nach därt hir Duechter Bianca entfoeuert, fir esou Drock op d'Mamm ze maachen, dass se him all hir Rechter oftriede soll. Ma op eemol daucht e mysteréise Maskéierten op, dee géint de Carlos a seng Band kämpft...

## Um Spaweck
Le soupirant

**Le soupirant** ass e franséische Film vum Pierre Étaix aus dem Joer 1963 mam Pierre Étaix a mat der Laurence Lignères an den Haaptrollen.

## Ëm wat geet et am Film?
De Pierre deen ëmmer an der Wolleke schwieft soll sech op Wonsch vu sengenElteren eng Fra sichen.

## Auszeechnungen
De Film krut am Joer 1963 de Louis-Delluc Präis.

## Um Spaweck
PT 109 (Film)

**PT 109** ass en US-amerikanesche Film vum Leslie H. Martinson aus dem Joer 1963 mam Cliff Robertson a James Gregory an den Haaptrollen no engem Buch vum Robert J. Donovan.

## Ëm wat geet et am Film?
De Film erzielt den Asaz am Zweete Weltkrich vum Leitnant John F. Kennedy, dem spéidere President vun de Vereenegte Staate vun Amerika.

## Um Spaweck
Noi duri

**Noi duri** ass en däitsche Film vum Camillo Mastrocinque aus dem Joer 1963 mam Fred Buscaglione a mat der Scilla Gabel an den Haaptrollen.

## Ëm wat geet et am Film?

Den FBI-Agent Fred Bombardone infiltréiert en Droge-Reseau, a gewënnt d'Vertraue vun deem sengem Boss, dem Patron vun engem Night Club...

## Um Spaweck
Showdown (Film 1963)

** Showdown** ass en US-amerikanesche  Film vum R. G. Springsteen aus dem Joer 1963 mam Audie Murphy an der  Kathleen Crowley an den Haaptrollen.

## Ëm wat geet et am Film?
Zwéi Cowboyen, de Chris an de Bert, komme wéinst enger Kläpperei an de Bing. Zesumme mat anere Prisonéier kënne s'ausbriechen, ma sinn ewell an den Hänn vun engem Mäerder, dem  LaValle. Dëse klaut Aktien am Wäert vun 12.000 Dollar a schéckt de Bert an d'Stad, se anzeléisen, an hëlt iwwerdeems de Chris als Geisel ...

## Um Spaweck
Winnetou - 1. Teil

** Winnetou - 1. Teil** ass en däitsch-franséisch-jugoslawesche Film vum Harald Reinl aus dem Joer 1963 mam Lex Barker a Pierre Brice an den Haaptrollen no engem Roman vum Karl May.

## Ëm wat geet et am Film?
De Film erzielt nei Abenteuer vum Winnetou an Old Shatterhand…

## Kuckt och
* Karl-May-Filmer

## Um Spaweck
 De Film op Filmportal.de
Le comte de Monte-Cristo (Film 1961)

**Le comte de Monte-Cristo** ass e franséisch-italieenesche Film vum Claude Autant-Lara aus dem Joer 1961 mam Louis Jourdan a mat der Yvonne Furneaux an den Haaptrollen no engem Roman vum Alexandre Dumas (Papp).

## Ëm wat geet et am Film?
Den Edmond Dantès gëtt onschëlleg zu enger Prisongsstrof verurteelt. Hie kann awer aus dem Prisong ausbriechen an hie rächt sech u senge Feinden.

## Um Spaweck
Le prigioniere dell'isola del diavolo

** Le prigioniere dell'isola del diavolo** ass en italieenesche Film vum Domenico Paolella aus dem Joer 1962 mam Guy Madison a mat der Michèle Mercier an den Haaptrollen.

## Ëm wat geet et am Film?
Op der "Däiwelsinsel" musse veruerteelt Fraen Zwangsaarbecht leeschten. Ënner der Opsiicht vum brutale Lefèvre mussen se Gold sichen, dat fir de Kinnek Louis XVI. bestëmmt ass...

## Um Spaweck
Bébert et l'omnibus

**Bébert et l'omnibus** ass en italieenesch-däitsche Film vum Yves Robert aus dem Joer 1962 mam Petit Gibus a mat der Blanchette Brunoy an den Haaptrollen.

## Ëm wat geet et am Film?
Den Tiennot vergësst säi klenge Brudder Bébert am Zuch …

## Um Spaweck
Buchholz (Fluessweiler)

**Buchholz** ass e Lieu-dit an der Sektioun Buchholz vun der Gemeng Fluessweiler. 

Buchholz besteet aus e puer Haiser a läit ronn annerhallwe Kilometer ëstlech vu Fluessweiler, nërdlech vum CR142, um Wee fir op Uewerdonwen.

## Kuckt och

## Um Spaweck
*
Buchholz

**Buchholz** ass:
* Buchholz, e Lieu-dit an der Gemeng Fluessweiler
* Buchholzer Haff, e Lieu-dit an der Gemeng Duelem
* *Buchholz*, e Flouer an de Gemenge Garnech, Käerch a Miersch
* *vir Buchholz*, e Flouer an de Gemenge Fréiseng, Leideleng a Suessem

* de Familljennumm vun ë.&nbsp;a. follgende Persounen:
** Horst Buchholz (1933–2003), däitsche Schauspiller

## Kuckt och
* Réimesche Meilesteen am Buchholz
* Buchholtz
Albanesche Lek

Den **Albanesche Lek** oder och einfach **Lek** (ALL) ass zanter dem 16. Februar 1926 déi offiziell Wärung vun Albanien.

Et gëtt keng Ënnerdeelung.

## Geschicht
D'Aféierung vum Lek hänkt enk mat der Grënnung vun der Albanescher Zentralbank, den 2. September 1925, zesummen. Den Albanesche Lek gouf 1926 offiziell agefouert.

*Lek* heescht op Albanesch och allgemeng "Suen".

## Billjeeën am Ëmlaf




## Mënzen am Ëmlaf

## Kuckt och
* Euro

## Um Spaweck
Ebrahim Raisi

Den **Ebrahim Raisolsadati** (Persesch: ابراهیم رئیس‌الساداتی), gebuer de 14. Dezember 1960 zu Maschhad, am Iran, a gestuerwen den 19. Mee 2024 bei Ūzī, international éischter bekannt als **Ebrahim Raisi** (Persesch: ابراهیم رئیسی, englesch och *Ebraheem Raeesi*), war en iranesche Jurist a Politiker. Hie war vum 3. August 2021 bis zu sengem Doud bei engem Helikopteraccident am Mee 2024, den 8. President vun der Islamescher Republik Iran. Hien huet als ultrakonservativ gegollt.

Den Ebrahim Raisi huet mat 20 Joer, zwee Joer no der Islamescher Revolutioun, eng Karriär als Procureur ugefaangen a war ë. a. mat verantwortlech fir d'Massenexekutioune vu politesche Prisonnéier, am Joer 1988.

Vun 1994 bis 2004 war hie President vum staatleche Generalinspektiounsbüro, dono bis 2014 éischten delegéierte Chefriichter vum Iran.
Vun 2012 u war hie Procureur um Spezialgeriicht fir Geeschtlechkeet. 2014 gouf en fir zwee Joer Procureur général vum Iran. Vun 2009 bis 2019 war de Raisi offiziell Chefriichter vum Iran. Hie war ausserdeem ë. a. vun 2012 bis 2016 President vum Conseil de gouvernance vum iranesche Radio an Televisioun.

Den 18. Juni 2021 huet hie mat knapps 62 Prozent vun de Stëmmen d'Presidentschaftswale gewonnen a gouf den 3. August Nofollger vum Hassan Rohani.

Den 19. Mee 2024 ass hie bei engem Accident mat engem Helikopter, deen an déckem Niwwel ofgestierzt war, an an deem nach 7 aner Leit waren, dorënner den Ausseminister, déidlech verongléckt.

Den Ebrahim Raisi war mat der Dschamileh Alamolhoda, enger Unisprofessesch, mat där en zwou Duechteren hat, bestuet.

## Literatur
* Mohammad Ayatollahi Tabaar: ''Iran’s War Within: Ebrahim Raisi and the Triumph of the Hard-Liners.'' In: *Foreign Affairs.* Band 100, Nr. 5, September/Oktober 2021, S. 155–168.

## Um Spaweck

* Websäit vum Ebrahim Raisi
Edgars Rinkēvičs

Den **Edgars Rinkēvičs**, gebuer den 21. September 1973 zu Jūrmala, deemools an der Lettescher SSR, Sowjetunioun) ass e lettesche Politiker a laangjärege Member vun der liberal-konservativer Partei *[[Vienotība]]*. Hien ass zanter dem 8. Juli 2023 President vu Lettland.

Hien ass studéierte Politikwëssenschaftler. Vun 2011 bis 2023 war hien Ausseminister vu sengem Land.

2014 huet hie seng Homosexualitéit ëffentlech bekannt gemaach.

## Um Spaweck
Simon Harris

De **Simon Harris** (Gälesch: Síomón Ó hEarchaí), gebuer de 17. Oktober 1986 zu Greystones, an Irland, ass en iresche Politiker (Fine Gael).

Hie gouf 2011 eng éischt Kéier Deputéierten (*Teachta Dála*). Hie war vun 2014 bis 2016 Staatsminister (Staatssekretär) am Finanzministère, vun 2016 bis 2020 Gesondheetsminister, dono bis 2022 Minister fir Héichschoulbildung, Fuerschung, Innovatioun a Wëssenschaft, an dunn, bis den 1. Juni 2023, Justizminister.

Hien ass Mäerz 2024 President vum *Fine Gael* a war vun Abrëll 2024 bis Januar  Taoiseach (Regierungschef vun Irland). Zanterdeems ass hien Tánaiste (Delegéierte Premierminister) an Ausseminister vu sengem Land.

## Um Spaweck

* De Simon Harris aop der Websäit vum Fine Gael.
* Fiche op oireachtas.ie.
Buerg vum Valère

D**'Buerg (vum) Valère** (*Château de Valère*), och **Basilika (vum) Valère** (*Basilique de Valère*) genannt, ass eng réimesch-kathoulesch befestegt Kierch zu Sion am Schwäizer Kanton Wallis.

Se läit op engem Hiwwel, vis-à-vis vum Château de Tourbillon, dat op engem aneren Hiwwel steet. Wéinst der räicher Flora a Fauna ronderëm den Hiwwel, mat ville raren Aarten, gouf et 1977 als eng national Schwäizer Ierfschaft klasséiert.

D'Kierchegebai selwer steet op der 615 m héijer Spëtzt vum Hiwwel, ronderëm sinn e puer Gebaier an d'Befestegungsmauer.

Déi eelst Deeler am romanesche Stil sinn aus der éischter Hallschecht vum 12. Joerhonnert; am 13. Joerhonert goufen ë. a. 2 Säiteschëffer am gotesche Stil bäigebaut. Déi lescht méi grouss Ännerunge sinn aus dem 17. Joerhonnert.

1987 krut et vum Poopst Jean-Paul II. de Status vun enger *Basilica minor*.

D'Origine vum Numm, deen op e Fraennumm (haut: Valérie) zeréckgeet, ass net eendeiteg beluecht. Et ass méiglech, datt e sech op d*'Valeriana*, d'Mamm vum réimesche Konsul Titus Campanius Priscus Maximianus bezitt, déi nom Doud vun hirem Jong zu Sion e Monument fir hien opriichte gelooss huet.

D'Uergel an der Basilika geet an d'1430er Joren zeréck an ass domat eng vun den eelsten Uergelen iwwerhaapt, déi nach fonctionéieren.

## Biller

File:Valère et Tourbillon depuis l'ouest.jpg|Valère an Tourbillon vu Weste gekuckt.
Organ-Sion-CH.jpg|D'Uergel.
Valère castle in Sion, Switzerland, Photo by Giles Laurent.jpg|Vue vu Süden aus.



## Um Spaweck
Grouss Sphinx vu Gizeh

D**'Grouss Sphinx vu Gizeh** (och alt: de *Grousse Sphinx vu Gizeh*) bei Kairo an Egypten (Arabesch: أبو الهول, *Abū l-Haul*) ass déi berüümtst a gréisst Sphinx. Si representéiert e Léiw, dee läit, mat engem Mënschekapp a gouf warscheinlech an der Zäit vun der 4. Dynastie, wärend der Herrschaft vum Chephren (ëm 2520 bis 2494 v. Chr., no anere Quellen 2570 bis 2530 v. Chr.) skulptéiert.

Am ganzen ass d'Sphinx eng 73,5 Meter laang, wouvun d'viischt ausgestreckt Been 15 Meter hunn. D'Gesiicht ass 4 Meter breet an de Kapp mat Kappduch 6 Meter. D'Héicht ass ronn 20,2 Meter.

Se ass no enger Ost-West-Achs orientéiert. Opfälleg ass, dass de Mënschekapp a Relatioun zum Léiwekierper ze kleng geroden ass. Firwat, ass net gewosst. Et kéint sinn, dass de Kapp ursprénglech méi grouss war, ma méi spéit verännert gouf. De Kapp ass vun engem Nemes-Kappduch bedeckt. D'Nues an de Kënnbaart sinn ofgebrach. De Schwanz vum Léiw läit um rietsen hënneschte Been.

D'Sphinx gouf aus de Reschter vun engem Kalleksteenhiwwel sculptéiert, vun deem d'Steng fir d'Cheops-Pyramid hier sinn. Si läit dofir an enger Kaul, déi ëmmer nees vum Wand mat Sand gefëllt gouf, soudatt se joerhonnertelaang bis op de Kapp begruewe war. Eréischt am 19. Joerhonnert gouf se nees fräigeluecht.

Faarfreschter deiten drop hin, datt se ursprénglech bemoolt war, de Kierper hat eng réitlech Ockerfaarf.


The Great Pyramid and the Sphinx.jpg|D'Sphinx ier s'ausgegruewe gouf; hannen d'Cheops-Pyramide (1858)
ETH-BIB-Fremdenverkehr vor der Sphinx-Kilimanjaroflug 1929-30-LBS MH02-07-0161.tif|Zoustand 1929, 
Beard of the sphinx.jpg|Fragment vum ofgebrachene geflochtene Baart (British Museum, London)


Zanter hirer Entsteeung an der 4. Dynastie gouf d'Sphinx e puermol restauréiert, beispillsweis wärend der 18. Dynastie (ca. 1515 bis 1415 v. Chr.).

Ënner dem Thutmosis IV. gouf tëscht de Patten déi sougenannt Dram-Stele gebaut, op där deem säi Liewe beschriwwe gëtt. Och an der griichesch-réimescher Zäit goufen d'Patte restauréiert. Déi réimesch Keesere Marcus Aurelius a Septimius Severus hunn d'Sphinx aus dem Sand befreien a propper maache gelooss. Dono ass se nees versant. 1818 huet den Giovanni Battista Caviglia se nees fräileeë gelooss. Am spéiden 19. Joerhonnert gouf den Hals mat Speis verstäerkt. 1925 gouf e Lach uewen um Kapp mat Zement zougemaach. Firwat dat do war, ass net gewosst. 1998 gouf se bis ewell fir d'lescht vum Zahi Hawass restauréiert.

## Um Spaweck
Tô Lâm

Den **Tô Lâm**, gebuer den 10. Juli 1957 an der Provënz Hưng Yên, ass e vietnameesesche Politiker.

Hie gouf den 18. Mee 2024 vun der Kommunistescher Partei vum Vietnam als Kandidat fir de Staatspresident virgeschloen. De 24. Mee 2024 huet dunn d'Nationalversammlung hien zum neie President gewielt.

## Um Spaweck
Halla Tómasdóttir

D**'Halla Tómasdóttir**, gebuer den 11. Oktober 1968 zu Reykjavík, ass eng islännesch Geschäftsfra. Si gouf den 1. Juni 2024 als Presidentin vun Island gewielt.

Si huet en MBA vun der *Thunderbird School of Global Management* zu Glendale an Arizona an huet 10 Joer laang an de Vereenegte Staate fir Liewensmëttelkonzerner geschafft. Vun 2006 bis 2007 war si Generaldirektesch vun der islännescher Handelskummer *(Viðskiptaráð Íslands)*. 2007 huet si eng Finanz- an Investmentgesellschaft matgegrënnt. 

2016 hat se schonn eng Kéier fir Presidentin vun hirem Land kandidéiert, gouf awer net gewielt.

## Um Spaweck

* Websäit vun der Halla Tómasdóttir
Neumann

**Neumann** ass de Familljennumm vun ë.&nbsp;a. follgende Persounen: 
* Albert Neumann (1899-1976), lëtzebuergeschen Turner an Olympionik.
* Andrea Neumann (1969-2020), däitsch Molerin.
* Camille Neumann (* 1956), lëtzebuergesche Foussballspiller.
* Dani Neumann (* 1966), lëtzebuergesch Molerin. 
* Guy Neumann, lëtzebuergesche Basketballspiller an den 1950er.
* Jean Neumann (1820-1892), lëtzebuergesche Professer an Auteur.
* John von Neumann (1903-1957), ungaresch-US-amerikanesche Mathematiker.
* Kurt Neumann (1908-1958), däitsch-amerikanesche Filmregisseur, Dréibuchauteur a Filmproduzent. 
* Marcel Neumann (1915-?), Schwëmmer an Olympionik.
* Mathias Neumann (1801-1861), lëtzebuergeschen Dokter a Politiker.

Eng Variant vum selwechten Numm ass Neuman. Déi engleschsproocheg Variant ass Newman.

## Kuck och
* Hans-Ludwig-Neumann-Observatoire
* Hans-Ludwig-Neumann-Präis
* Neumann-Linnen
Newman

**Newman** ass de Familljennumm vun ë.&nbsp;a. follgende Persounen: 
* James Newman (Sänger) (* 1985), englesche Sänger a Lidderschreiwer.
* Joseph M. Newman (1909-2006), US-amerikanesche Filmregisseur. 
* Paul Newman (1925-2008), US-amerikanesche Schauspiller. 

Däitsch a lëtzebuergesch Variante vum selwechten Numm sinn Neumann an Neuman.
Nick Knattertons Abenteuer - Der Raub der Gloria Nylon

**Nick Knattertons Abenteuer - Der Raub der Gloria Nylon** ass en däitsche Film vum Hans Quest aus dem Joer 1960 mam Karl Lieffen a mat der Susanne Cramer an den Haaptrollen.

## Ëm wat geet et am Film?
D'Gloria Nylon gouf entféiert. Den Nick Knatterton soll de Fall léisen.
 
## Um Spaweck
Buerer Millen

D**'Buerer Millen** (lokal **Burer Millen**) ass e Lieu-dit an eng fréier Millen an der Gemeng Rouspert-Mompech.

## Geographie
D'Buerer Mille läit op der Nationalstrooss 10, um rietsen Uwänner vun der Sauer. De Lieu-dit läit op enger Héicht vun 149&nbsp;m, op hallwem Wee tëscht Hénkel am Norden a Bur am Süden.

Op der Buerer Mille leeft d'Girsterbaach an d'Sauer.

## Geschicht

### Steekaulen
Am Dall vun der Girsterbaach, goufen et e puer Steekaulen, an deenen där verschidde Materialien ofgebaut goufen: nieft dem roude Sandstee waren et de giel-gréngelzege Muschelsandsteen, gradewéi Gips aus der Zäit vum Muschelkallek. Déi meescht vun dëse Steebréch sinn haut net méi zougänglech.

De rouden, sougenannte „Burer Sandsteen“ gouf an der Mëtt vum 20. Joerhonnert an enger klenger Steekaul uewenzeg vun der haiteger Vëlospist ofgebaut; e war besonnesch gëeegent fit ze bauen.

### Millen

## Kuckt och

## Um Spaweck
Neuman

**Neuman** ass de Familljennumm vun ë.&nbsp;a. follgende Persounen: 
* Bernard-Hubert Neuman (1818-1891), lëtzebuergesche Jurist a Politiker. 
* Christian Neuman (* 1979), lëtzebuergesche Filmregisseur.
* Henri Neuman (1853-1910), lëtzebuergesche Jurist, Direkter vun der Steierverwaltung a Member vum Staatsrot. 
* Joseph Neuman (1868-1934), lëtzebuergeschen Nottär an Deputéierten. 
* Tony Neuman (1902-1979), lëtzebuergeschen Affekot, Nottär, Gaardenamateur a Konschtmäzen. 

Eng Variant vum selwechten Numm ass Neumann. Déi engleschsproocheg Variant ass Newman.

## Kuck och
* Parc Tony-Neuman
The Bulldog Breed

**The Bulldog Breed** ass e brittesche Film vum Robert Asher aus dem Joer 1960 mam Norman Wisdom an Ian Hunter an den Haaptrollen.

## Ëm wat geet et am Film?
Den Norman Puckle, en zimlechen Dëlpes, schafft als Butteksjong an enger Epicerie. Wéi d'Léift vu sengem Liewen him e Kuerf gëtt, wëll hie sech ëmbréngen, ma gëtt vun engem Offizéier vun der Marinn gerett. Hien iwwerriet en, sech an der Marine z'engagéieren, ma och do ass en net kapabel, déi einfachst Aufgaben ze maachen. Trotzdeem gëtt hien erausgericht, fir als "Duerchschnëttsmatrous" bei engem Experiment matzemaachen, wou e mat eneger Rakéit an den All geschéckt soll ginn...

## Um Spaweck
From Hell to Texas

**From Hell to Texas** ass en US-amerikanesche Film vum Henry Hathaway aus dem Joer 1958 mam Don Murray a mat der Diane Varsi an den Haaptrollen nom Roman *The Hell Bent Kid* vu Charles O. Locke.

## Ëm wat geet et am Film?
Bei enger Kläpperei tëscht zwéi Cowboye verongléckt ee vun hinnen déidlech. Deem säi Papp, en décke Rannerziichter, stellt seng zwéin aner Jongen un, hire Brudder ze vengéieren. Et kënnt zu enger Juegd op de presuméierte Mäerder, den Tod Lohman, duerch d'Wüst vun New Mexico ...

## Um Spaweck
In Love and War

**In Love and War** ass en US-amerikanesche Film vum Philip Dunne aus dem Joer 1958 mam Robert Wagner a mat der Dana Wynter an den Haaptrollen nom Roman *The Big War* vu Anton Myrer.

## Ëm wat geet et am Film?

## Um Spaweck
El valle de las espadas

**El valle de las espadas** ass e spuenesche Film vum Javier Setó aus dem Joer 1960 mam Cesar Romero a mat der Alida Valli an den Haaptrollen.

## Ëm wat geet et am Film?
De Fernán González stellt am 10. Joerhonnert eng Arméi zesummen, fir géint d'Mauren, ma och géint den Don Sancho, engem Despot, deen zu de Mauren hält, ze kämpfen. Hëllef kritt hien och vum Don Sancho senger Duechter Sancha...

## Um Spaweck
Ofspärband

En **Ofspärband** oder **Ofspärbändchen**, ëmgangssproochlech och **Flatterband** genannt, ass e plastiks oder stofte Band an enger jäizeger Faarf, dat haaptsächlech gebraucht gëtt fir bestëmmt Beräicher (Schantjen, Sécherheetsberäich, Manifestatioun, …) temporär ofzespären.

## Beschreiwung
Well et sech gutt stockéieren a séier installéiere léisst, gëtt d'Ofspärband ë.&nbsp;a. vun den ëffentlechen Noutdéngschter benotzt fir den Zougang zu de Beräicher vun engem Accident oder enger Strofdot ze verbidden, fir e Sécherheetsperimeter anzeriichten, fir Foussgänger ze kanaliséieren oder Parkplazen ze spären.

## Material
D'Ofspärbändchen ass gemenkerhand aus Polyethylen (PE) an huet eng Breet tëscht 50 an 100 mm. De flexibele Film aus deem d'Band besteet, gëtt duerch Extrusioun fabrizéiert. Dëse Film gëtt da bedréckt an duerno geschnidden. D'Rulloe variéieren an der Längt, tëscht ongeféier 100 a 500&nbsp;m. De Film ass normalerweis tëscht 50 an 150 μm déck, jee nodeem fir wat e gebraucht gëtt.

Et gëtt och Bänner déi sech biologesch ofbaue loossen, am Fall wou s'an der Natur trëlle gelooss ginn. Anerer, déi a Banneräim benotzt ginn, sinn esou traitéiert, datt se schwéier entzündlech sinn.

## Um Spaweck
Grabenplatz 17

**Grabenplatz 17** ass en däitsche Film vum Erich Engels aus dem Joer 1958 mat der Kai Fischer a mam Wolfgang Preiss an den Haaptrollen.

## Ëm wat geet et am Film?

## Um Spaweck
Ëffentlech Strooss

Als **ëffentlech Strooss** zielt – am Sënn vum lëtzebuergesche Code de la route – de ganze Beräich vun enger Strooss oder engem Wee dee fir den allgemenge Verkéier op ass. Dozou zielen d'Strooss selwer (d'Fuerbunn), den Trëttoir, de Summerwee an dat wat dozou gehéiert, de Rampli, d'Schutzhiwwele géint de Kaméidi, d'Weeër déi néideg si fir den Ënnerhalt vun all deem ze maachen, gradewéi ëffentlech Plazen, Vëlos- a Foussgängerweeër.

## Originaltext aus dem Code de la route
Chapitre II. Définitions, Art. 2
« 1.1. Voie publique: toute l'emprise d'une route ou d'un chemin ouverts à la circulation publique comprenant la chaussée, les trottoirs, les accotements et les dépendances, y inclus les talus, les buttes antibruit et les chemins d'exploitation nécessaires à l'entretien de ces dépendances; les places publiques, les pistes cyclables et les chemins pour piétons font également partie de la voie publique. »


## Um Spaweck
Klaus Töpfer

De **Klaus Wilhelm Töpfer**, gebuer den 29. Juli 1938 zu Waldenburg, deemools an der Provënz Niederschlesien; a gestuerwen den 8. Juni 2024 zu München, war en däitsche Politiker (CDU) an vun 1998 bis 2006 Exekutivdirekter vum Ëmweltprogramm vun de Vereenten Natiounen (UNEP). 

Hie war ë.a vun 1985 bis 1987 Minister fir Ëmwelt a Gesondheet a Rheinland-Pfalz a vun 1987 bis 1994 Bundesminister fir Ëmwelt, Naturschutz a Reaktorsécherheet am Helmut Kohl senger Regierung. Ausserdeem huet hien op Héichschoule Coursë ginn.

## Um Spaweck
Spencer's Mountain

** Spencer's Mountain** ass en US-amerikanesche Film vum Delmer Daves aus dem Joer 1963 mam Henry Fonda a mat der Maureen O'Hara an den Haaptrollen no engem Roman  vum Earl Hamner Jr..

## Ëm wat geet et am Film?
D'Geschicht geet ëm eng Famill, wou den eelste Jong vun 9 Kanner studéiere soll goen, an d'Sacrifissen, déi se maache muss, fir dat z'erméiglechen.

## Soss
De Roman vum Earl Hamner jr,. op deem de Film baséiert, sou wéi och de Film selwer, waren d'Grondlag vun der Televisiounsserie aus den 1970er Joren *[[The Waltons]].*

## Um Spaweck
The Sun Also Rises (Film 1957)

**The Sun Also Rises** ass en däitsche Film vum Henry King aus dem Joer 1957 mam Tyrone Power an der Ava Gardner an den Haaptrollen nom Roman *Fiesta* vum Ernest Hemingway.

## Ëm wat geet et am Film?
Den Amerikaner Jake Barnes belift no sengem Asaz als Zaldot am Éischte Weltkrich zu Paräis, wou en als Reporter schafft a sech et gutt goe léisst. Hie begéint der fréierer Infirmière Brett Ashley erëm, déi hien am Krich agefleegt hat, a verléift sech a si. Si verléiere sech aus den Aen, ma begéine sech méi spéit zu Pamplona erëm .,,

## Um Spaweck
Françoise Hardy

D**'Françoise Madeleine Hardy**, gebuer de 17. Januar 1944 zu Paräis, an och do den 11. Juni 2024 gestuerwen, war eng franséisch Chansonsängerin, Texterin a Komponistin.

Si war absënns an den 1960er Jore bekannt, wou si mat hire Lidder wéi *Tous les garçons et les filles, Je suis d’accord* oder*Le Temps de l'amour* vill Succès hat. Si huet hir Lidder och op Englesch, Italieenesch, Däitsch, Spuenesch a Portugisesch opgeholl. 1963 huet si Monaco beim Grand Prix Eurovision de la Chanson mat *L'amour s'en va* representéiert.

An de Joerzéngten dono hat si deen een oder anere Come-back, koum awer net méi un de Succès vun den Ufanksjoren erun.

Si war mam Jacques Dutronc bestuet, mat deem s'e Jong, den Thomas Dutronc hat, deen och Sänger ass.

## Filmographie
### Kino
* 1963: *[[Château en Suède (Film 1963)|Château en Suède]]* - Regie: Roger Vadim - Haaptacteuren: Monica Vitti, Jean-Claude Brialy
* 1965: *[[What's new Pussycat?]]* - Regie: Clive Donner - Haaptacteuren: Peter Sellers, Romy Schneider
* 1965: *Altissima pressione * - Regie: Enzo Trapani - Haaptacteuren: Gianni Morandi, Rosemary Dexter
* 1966: *Une balle au coeur * - Regie: Jean-Daniel Pollet - Haaptacteuren: Sami Frey, Jenny Karezi
* 1966: *Masculin féminin* - Regie: Jean-Luc Godard - Haaptacteuren: Jean-Pierre Léaud, Marlène Jobert
* 1966: *[[Grand Prix (Film 1966)|Grand Prix]] * - Regie: John Frankenheimer - Haaptacteuren: James Garner, Eva Marie Saint, Yves Montand
* 1972: *Les colombes* - Regie: Jean-Claude Lord - Haaptacteuren: Jean Besré, Lise Thouin

## Um Spaweck
The Sheriff of Fractured Jaw

** The Sheriff of Fractured Jaw** ass e brittesche Western-Kaméidisfilm vum Raoul Walsh aus dem Joer 1958 mam Kenneth More an der Jayne Mansfield an den Haaptrollen. 

## Ëm wat geet et am Film?
Den Englänner Jonathan Tibbs fiert an de Wëlle Westen, fir do als Waffenhändler säi Gléck ze fannen. An der Stad Fractured Jaw ("gebrachent Gebéck") gi seng Gentleman-Manéiere duerch de rauen Ëmgankstoun vun den Awunner op d'Prouf gestallt. Ma hee weess sech ze behaapten, net zulescht als Sheriff, zu deem e sech ernenne gelooss huet, fir der Hotelbesëtzerin Kate z'imponéieren...

## Soss
Et ass mat ee vun den éischte Western, déi a Spuenie gedréint goufen, wou spéiderhin Dosende vu Spaghetti-Western gefilmt goufen.

## Um Spaweck
Back to Bataan

** Back to Bataan** ass en US-amerikanesche Film vum Edward Dmytryk aus dem Joer 1945 mam John Wayne a mam Anthony Quinn an den Haaptrollen. 

## Ëm wat geet et am Film?
De Film spillt am Zweete Weltkrich am Joer 1945 op de Philippinnen.

## Um Spaweck
What Ever Happened to Baby Jane?

**What Ever Happened to Baby Jane** ass en US-amerikanesche Film vum Robert Aldrich aus dem Joer 1962 mat der Bette Davis an der Joan Crawford an den Haaptrollen. 

## Ëm wat geet et am Film?
D'Jane an d'Blanche zwou Schwësteren, déi an hirer Jugend Schauspillerinne waren, liewen zesummen an den Erënnerunge vun hirem fréieren Erfolleg. Déi eng sëtzt am Rollstull, déi aner ass Alkoholikerin. Hir Haaptbeschäftegung ass, wéi et schéngt, fir sech géigesäiteg d'Liewe méi schwéier ze maachen...

## Um Spaweck
The Informers (Film 1963)

** The Informers** ass e brittesche Film vum Ken Annakin aus dem Joer 1962 mam Nigel Patrick an der Margaret Whiting an den Haaptrollen nom Roman *Death of a Snout* vum Douglas Warner. 

## Ëm wat geet et am Film?

## Um Spaweck
I sequestrati di Altona

**I sequestrati di Altona** ass en italieenesch-franséische Film vum Vittorio De Sica aus dem Joer 1962 mat der Sophia Loren a mam Maximilian Schell an den Haaptrollen nom Theaterstéck *Les séquestrés d'Altona* vum Jean-Paul Sartre.

## Ëm wat geet et am Film?
D'Famill von Gerlach, déi eng Schëffsbaufirma huet, wunnt zu Hamburg-Altona an enger herrschaftlecher Villa. Nieft den zwee Kanner Werner a Leni gëtt et en zweete Jong, de Franz, deen am Krich leie bliwwe soll sinn. A Wierklechkeet hält de Papp von Gerlach en zanter 13 Joer um Späicher agespaart...

## Um Spaweck
Liebe will gelernt sein

** Liebe will gelernt sein** ass en däitsche Film vum Kurt Hoffmann aus dem Joer 1963 mat der Barbara Rütting a mam Götz George an den Haaptrollen. Et ass eng Adaptatioun vun engem Theaterstéck vum Erich Kästner.

## Ëm wat geet et am Film?
Den Hansgeorg Lehmbruck, e Medezinstudent, schéngt sech net fir Fraen, ma just fir säi Studium z'intresséieren. Seng Mamm, bei där en nach wunnt, mécht sech dowéinst Suergen a schéckt e kuerzerhand bei säi Monni Christoh op München, en Auteur vu Libesromaner, dee weess, wéi ee Fraenhäerzer eruewere kann...

## Um Spaweck
  De Film op Filmportal.de
Heute gehn wir bummeln

**Heute gehn wir bummeln** ass en däitsche Film vum Erik Ode aus dem Joer 1961 mat der Marika Rökk a mam Karl Schönböck an den Haaptrollen.

## Ëm wat geet et am Film?
Den Oskar Gessler ass Gerant vun enger Buttekschaîne fir Puppelchersgezei. Fir déi Plaz ze kréien, hat hie sengem amerikanesche Patron verzielt, hie wier Familljepapp, ma a Wierklechkeet ass e Jonggesell. Enges Daags kënnegt de Boss aus Amerika sech op Besuch un. Den Oskar muss ewell séier eng 'Fra' a 'Kanner' fannen, fir datt seng Ligen net opflitt. Eng al Frëndin ass bereet, d'Madame Gessler ze spillen, an hie 'léint' sech e puer Kanner vu sengen Employéen aus …

## Um Spaweck
De Film op Filmportal.de
El hijo del capitán Blood

**El hijo del capitán Blood** ass e spuenesch-italieenesch-US-amerikanesche Film vum Tulio Demicheli aus dem Joer 1962 mam Sean Flynn a mat der Alessandra Panaro an den Haaptrollen.

## Ëm wat geet et am Film?

## Um Spaweck
Harmonie Victoria Téiteng

**D'Harmonie Victoria Téiteng**, kuerz *Téitenger Musek*, ass e Museksensembel, deen 1894 zu Téiteng gegrënnt gouf.

## Geschicht

## D'Harmonie Victoria Téiteng haut
Zanter 2022 ass de Flavio Pierotti Dirigent vun der Téitenger Musek.

Si prouwen ëmmer dënschdes an freides vun 20:00 bis 21:30.

## Kuckt och
* Lëscht vun de lëtzebuergeschen Harmonien a Fanfaren

## Um Spaweck
* hvl.lu, d'Websäit vun der Harmonie
Die Flußpiraten vom Mississippi

**Die Flußpiraten vom Mississippi** ass en däitsch-franséisch-italieenesche Film vum Jürgen Roland aus dem Joer 1963 mam Hansjörg Felmy a mat der Sabine Sinjen an den Haaptrollen no engem Roman vum Friedrich Gerstäcker.

## Ëm wat geet et am Film?

Eng Band Piraten ëm de Bandit Kelly hält d'Leit aus der Stad Helena um Mississippi duerch Iwwerfäll op Postschëffer an u Land an Otem. D'Leit engagéieren den James Lively als hire Sheriff, fir datt dee fir Uerdnung soll suergen...

## Um Spaweck
* filmportal.de
Lancelot and Guinevere

** Lancelot and Guinevere** ass en brittesche Film vum Cornel Wilde aus dem Joer 1963 mam Cornel Wilde a mat der Jean Wallace an den Haaptrollen.

## Ëm wat geet et am Film?
De Ritter Lancelot ass an d'Guinevere verléift. Dës ass allerdéngs dem Kinnek Arthus, deem de Lancelot Trei geschwuer huet, seng Fra ...

## Um Spaweck
Kampnagel

**Kampnagel** ass e Kulturzentrum zu Hamburg-Winterhude, um Terrain an an den Hale vun der fréierer Maschinnen- a Kranebaufabréck mam selwechten Numm (virun 1934: *Nagel & Kaemp*), déi 1865 gegrënnt gi war an 1981 zougemaach huet.

Zanter 1982 ginn do Concerten, Theater an Danzspektakelen organiséiert an opgefouert. Och Ausstellungen, Festivallen, Kino a soss Konschtaktivitéite kann een do besichen. 

Vun 2025 u si gréisser Renovatiouns- a Vergréisserungsaarbechte geplangt, déi vun Hamburg a vum däitsche Staat kofinanzéiert ginn.

D'Amelie Deuflhard ass zanter 2007 Intendantin.

## Literatur
* Carl Naske: *60 Jahre Nagel & Kaemp, ein Beitrag zur Geschichte der Maschinenindustrie in Hamburg.* Hamburg 1924.
* Dieter Thiele, Reinhard Saloch: *Vom Wiesengrund zum Industriegürtel, Kanalfahrten durch Geschichte und Gegenwart.* VSA Hamburg, Hamburg 2002, ISBN 3-87975-865-4.

## Um Spaweck

* Websäit vu Kampnagel
The Scarlet Blade

**The Scarlet Blade** ass e brittesche Film vum John Gilling aus dem Joer 1963 mam Oliver Reed a Lionel Jeffries an den Haaptrollen. 

## Ëm wat geet et am Film?

## Um Spaweck
Und der Amazonas schweigt

**Und der Amazonas schweigt** ass en däitsch-brasilianesche Film vum Franz Eichhorn aus dem Joer 1963 mam Harald Leipnitz an der Barbara Rütting an den Haaptrollen.

D'Susanne reest an Amazonien, wou hire Papp viru Jore verschwonne war a ni méi erëmkomm ass. Do ukomm, geréit si an d'Hänn vum "Gréngen NApoleon", engem brutalen an despotesche Plantagebesëtzer, deen d'Indios kujenéiert, an deen, sou fënnt d'Susanne eraus, och deemools hire Papp um Gewëssen huet...

## Um Spaweck
Die ganze Welt ist himmelblau

**Die ganze Welt ist himmelblau** ass en éisträichesche Film vum Franz Antel aus dem Joer 1964 mat der Johanna Matz a mam Peter Weck an den Haaptrollen.

## Ëm wat geet et am Film?
D'Evelyn, Duechter vun engem amerikanesche Geschäftsmann, ass eng professionell Dänzerin. Si fënnt eraus, dass déi gutt Kriticken iwwert si an der Press op hire Papp zeréckzeféiere sinn, deen d'Kritiker bestach hat, fir dass en se positiv Rezensioune sollte schreiwen. D'Evelyn fiert doropshin op Wien, wou et hofft, Kariär kënnen ze maachen ouni Manipulatiounen...

## Um Spaweck
Junge Leute brauchen Liebe

** Junge Leute brauchen Liebe** ass en éisträichesche Film vum Géza von Cziffra aus dem Joer 1963 mat der Cornelia Froboess a mam Johannes Heesters an den Haaptrollen.

## Ëm wat geet et am Film?
D'Annie, eng Néiesch. ass an hire Patron verléift, obwuel deen en nototrsche Fraenheld ass.  Den Axel, en Trompetist, dem Annie säin Noper, huet en A op hatt geworf, ma schéngt keng Chance bei him ze hunn...

## Um Spaweck
 Filmportal.de
Die endlose Nacht

** Die endlose Nacht** ass en däitsche vum Will Tremper aus dem Joer 1963 mat der Karin Hübner a mam Harald Leipnitz an den Haaptrollen.

## Ëm wat geet et am Film?
Eng Rëtsch Leit sëtze wéinst Niwwel um Fluchhafen Berlin-Tempelhof fest a kënnen net, wéi geplangt, a Westdäitschland fléien. Dat mécht hinnen op ënnerschidlech Manéier Probleemer...

## Um Spaweck
filmportal.de
The List of Adrian Messenger

** The List of Adrian Messenger** ass en US-amerikanesche Film vum John Huston aus dem Joer 1963 mam George C. Scott a mat der Dana Wynter an den Haaptrollen no engem Roman vum Philip MacDonald. 

## Ëm wat geet et am Film?
En onheemlech maskéierte Mäerder bréngt noeneen e puer Leit ëm. Als leschten Iwwerliewenden um Mäerder senger Lëscht mat den Nimm vun den Affer steet den Adrian Messenger...

## Um Spaweck
A Gathering of Eagles

**A Gathering of Eagles** ass en US-amerikanesche Film vum Delbert Mann aus dem Joer 1963 mam Rock Hudson a Rod Taylor an den Haaptrollen.

## Ëm wat geet et am Film?

De Film spillt op der Airbase Carmody an der Géigend vu San Francisco...

## Um Spaweck
Im singenden Rößl am Königssee

**Im singenden Rößl am Königssee** ass en éisträichesche Film vum Franz Antel aus dem Joer 1963 mam Peter Weck a mat der Waltraut Haas an den Haaptrollen.

## Ëm wat geet et am Film?

D'Cordula, d'Wiertin vum Hotel *Schwarz-Weisses Rössel*, muss bannent zwou Wochen e Mann fannen, deen och nach aus der Hotellerie kënnt. Soss kritt, dem Testament vun hirem Papp no, hire Monni Simon den Hotel ...

## Um Spaweck
Juliana vun Holland

D**'Juliana vun Holland**, gebuer den 30. Abrëll 1909 zu Den Haag als *Juliana Louise Emma Marie Wilhelmina*, a gestuerwen den 20. Mäerz 2004 zu Soestdijk, Prinzessin vun Oranien-Nassau an Herzogin zu Mecklenburg, war vum 6. September 1948 bis den 30. Abrëll 1980 Kinnigin vun Holland.

## Liewen

D'Juliana war dat eenzegt Kand vun der Kinnigin Wilhelmina an hirem Mann, dem Herzog Heinrich zu Mecklenburg. 
De  7. Januar 1937 huet si sech mam Bernhard zur Lippe-Biesterfeld bestuet; ee Joer drop, den 31. Januar 1938 koum hirt éischt Kand op d'Welt, déi spéider Kinnigin Beatrix. Si krut nach dräi weider Duechteren: d'Irene (1939), d'Margriet (1943) an d'Christina (1947).

Wärend dem Zweete Weltkrich war si mat der kinneklecher Famill am Exil. De 6. Septemebr 1948 huet hir Mamm Wilhelmina zu hire Gonschten ofgedankt. De 27. Dezember 1949 huet si den Trennungsvertrag vun Holland mat Indonesien, dat bis dohin d'Kolonie Hollännesch-Indien war, ënnerschriwwen.

Den 30. Abrël 1980, op hirem 71. Gebuertsdag, huet si zu Gonschte vun hirer Duechter Beatrix ofgedankt. Zanterhir hat si den Titel *Prinzessin*.

Si ass den 20. Mäerz 2004 am Alter vu 94 Joer am Schlass Soestdijk no laanger Krankheet gestuerwen a gouf an der Nieuwe Kerk zu Delft bäigesat.

## Um Spaweck
The Day of the Triffids (Film)

**The Day of the Triffids** ass e brittesche Film vum Steve Sekely a Freddie Francis aus dem Joer 1963 mam Howard Keel an der Nicole Maurey an den Haaptrollen no engem Roman vum John Wyndham. 

## Ëm wat geet et am Film?
Eng grouss Zuel vu Meteoritte ginn op der Äerd néier. 99 % vun der Mënschheet, déi deem Spektakel nogekuckt huet, gëtt dono blann. Gläichzäiteg fänkt eng Planzenaart, *Triffids* genannt, un, sech rasant ze vermeeren, ze wuessen an d'Mënschen doutzemaachen...

## Um Spaweck
Ferien vom Ich (Film 1963)

**Ferien vom Ich** ass en däitsche Film vum Hans Grimm aus dem Joer 1963 mat der Geneviève Cluny a mam Walter Reyer an den Haaptrollen, nom Roman *Ferien vom Ich* vum Paul Keller.

## Ëm wat geet et am Film?

De Millionär Frank A. Stevenson huet e Sanatorium am Salzburger Land gestëft, wou räich Leit sech incognito erhuele kënnen, souzesoe "Vakanz vum Ech" maache kënnen...

## Um Spaweck
filmportal.de
The Mark of Zorro (Film 1940)

** The Mark of Zorro** ass en US-amerikanesche Film vum Rouben Mamoulian aus dem Joer 1940 mam Tyrone Power an der Linda Darnell an den Haaptrollen no der Geschicht *The Curse of Capistrano* vum Johnston McCulley. 

## Ëm wat geet et am Film?

## Um Spaweck
Le masque de fer (Film 1962)

**Le masque de fer** ass e franséisch-italieenesche Film vum Henri Decoin aus dem Joer 1962 mam Jean Marais a mat der Sylva Koscina an den Haaptrollen.

## Ëm wat geet et am Film?
De Kapitän vun de Musketéier, den D'Artagnan, gëtt vum Kardinol Mazarin ugestallt, dem Kinnek Louis XIV. säin Zwillingsbrudder erëmzefannen, dee gefaange gehale gëtt. Dësen huet eng eise Mask un, fir net erkannt ze ginn ...

## Um Spaweck
Calamity Jane (Film 1953)

**Calamity Jane** ass eng däitsch Westerncomédie vum David Butler aus dem Joer 1963 mat der Doris Day a mam Howard Keel an den Haaptrollen.

## Ëm wat geet et am Film?
Déi bekannt Westernheldin Calamity Jane kënnt op Deadwood am South Dakota, wou och hire Bekannten, de Wild Bill Hickok lieft. Den Henri Miller, Patron vum Saloon „Golden Garter“, sicht eng Sängerin. D'Jane mécht mat him of, déi bekannt Sängerin Adelaid Adams op Deadwood z'invitéieren, fir dass si do opzetriede soll. Ma d'Invitatioun gëtt vun der Adams hirer Mod ofgefaangen. Dës decidéiert heemlech als Adelaid Adams dës Plaz unzehuelen. Wéi se do fir d'éischt optrëtt, mierkt d'Jane, dass do eppes net kauscher ass ...

## Um Spaweck
Ipnosi

**Ipnosi** ass e spuenesch-italieenesch-däitsche Film vum Eugenio Martín aus dem Joer 1962 mam Götz George an Heinz Drache an den Haaptrollen.

## Ëm wat geet et am Film?
E Bauchriedner gëtt a senger Garderob vu sengem Assistent aus Jalousie  erschloen. Hie leet de Verdacht op e Blummeliwwerant, dee kuerz virdrun do laanscht koum, an dee vum Kënschtler erwëscht gouf, wéi e Sue klaue wollt. Eenzegen Zeie vun der Dot: Dem Bauchriedner seng Popp ...

## Um Spaweck
Il dominatore dei sette mari

**Il dominatore dei sette mari** ass en italieenesche vum Rudolph Maté a Primo Zeglio aus dem Joer 1963 mam Rod Taylor a Keith Michell an den Haaptrollen. 

## Ëm wat geet et am Film?

E Piratefilm iwwer de Korsar Francis Drake, deen am Déngscht vun der Kinnigin Elisabeth I. vun England op de Siwe Mierer ënnerwee ass...

## Um Spaweck
Carlos I. vu Portugal

De **Carlos I.**, gebuer den 28. September 1863 zu Lissabon, an och do den 1. Februar 1908 duerch en Attentat gestuerwen, war vun 1889 bis zu sengem Doud Kinnek vu Portugal a vun der Algarve.

## Liewen
De Carlos gouf 1863 als Jong vum Luis I. vu Portugal an der Maria Pia vun der Savoie gebuer, an enger Zäit vu groussen Transformatioun an der europäescher Gesellschaft, gebuer. De republikanesche System huet sech no der franséischer Revolutioun lues a lues doruechter duerchgesat, z.&nbsp;B. huet de Versuch, Mexiko ënner dem Maximilian I. vu Mexiko an eng Monarchie ëmzewandelen, feelgeschloen. De Carlos, als Prënz vun engem dekadente Räich, war sech es bewosst, datt seng Zukunft als Kinnek op wackelege Féiss stéing: e puer vu senge Familljememberen hunn hir Kroun verluer, an och seng eege Fra d'Amelie vun Orléans war eng Nokomme vum ofgesate franséische Kinnek Louis Philippe.

1889 ass dem Carlos säi Papp Luis I. vu Portugal gestuerwen an hie gouf Kinnek. Wärend senger Herrschaft sinn déi republikanesch Stréimungen ëmmer méi staark ginn; och, well de Carlos sech éischter konservativ gewisen huet.

### Regizid

Den 1. Februar 1908 koum déi kinneklech Famill an enger oppener Kutsch vun hirer Residenz zu Vila Viçosa op Lissabon zeréck. Dräi Attentäter hunn op si gelauert, an de Carlos an den Trounfollger, de Luis Felipe, erschoss.

En anere Bouf vum Carlos, de Manuel, gouf als Manuel II. neie Kinnek. Ma schonn 1910 gouf d'portugisesch Monarchie fir zerguttst ofgeschaaft.

## Um Spaweck