open-index/open-wikipedia-markdown huggingface dataset:
Vigneron

D'Wuert **Vigneron** bezeechent:

* eng belsch Maschinnepistoul: Vigneron (Maschinnepistoul),
* eng franséisch Famill vu Museksbéiproduzenten: Vigneron (Béiproduzenten),
* e franséischen Athleet: Thierry Vigneron,
* en US-amerikanesche Kach: Marcel Vigneron,
* en US-amerikanesche Bëschof: Allen Henry Vigneron.
La Roche-Posay (Homonymie)

*La Roche-Posay, eng franséisch Gemeng am Departement Vienne.
*La Roche-Posay, eng Mark vu Kosmetiksartikele déi 1975 vum René Levayer gegrënnt gouf a vun der Grupp L'Oréal opkaaft gouf.
Canton de Lusignan

De **Canton de Lusignan** ass eng franséisch administrativ Andeelung an den Arrondissementer Poitiers a Montmorillon an der Vienne an der Regioun Nei-Aquitaine.

## Gemengen am Kanton

* Anché
* Brux
* Ceaux-en-Couhé
* Celle-Lévescault
* Châtillon
* Chaunay
* Cloué
* Couhé
* Coulombiers
* Curzay-sur-Vonne
* Jazeneuil
* Lusignan
* Payré
* Romagne
* Rouillé
* Saint-Sauvant
* Sanxay
* Vaux
* Voulon
Canton de Neuville-de-Poitou

De **Canton de Neuville-de-Poitou** ass eng fréier franséisch administrativ Andeelung am Arrondissement Poitiers, an der Vienne an der Regioun Nei-Aquitaine.

## Gemengen am Kanton

| Avanton || align="right" | 1&nbsp;414 || align="right" | 86170 || align="right" | 86016
|-
| Blaslay || align="right" | 452 || align="right" | 86170 || align="right" | 86030
|-
| Chabournay || align="right" | 725 || align="right" | 86380 || align="right" | 86048
|-
| Charrais || align="right" | 674 || align="right" | 86170 || align="right" | 86060
|-
| Cheneché || align="right" | 285 || align="right" | 86380 || align="right" | 86071
|-
| Cissé || align="right" | 1&nbsp;977 || align="right" | 86170 || align="right" | 86076
|-
| Marigny-Brizay || align="right" | 969 || align="right" | 86380 || align="right" | 86146
|-
| **[[Neuville-de-Poitou]]** || align="right" | 4&nbsp;058 || align="right" | 86170 || align="right" | 86177
|-
| Vendeuvre-du-Poitou || align="right" | 2&nbsp;430 || align="right" | 86380 || align="right" | 86281
|-
| Villiers || align="right" | 664 || align="right" | 86190 || align="right" | 86292
|-
| Yversay || align="right" | 246 || align="right" | 86170 || align="right" | 86300
|}
Canton de Poitiers-1

De **Canton de Poitiers-1** ass eng franséisch administrativ Andeelung am Arrondissement Poitiers, an der Vienne an der Regioun Nei-Aquitaine.

## Gemengen am Kanton
* en Deel vu Poitiers
* Biard
* Croutelle
* Fontaine-le-Comte
Canton de Poitiers-6

De **Canton de Poitiers-6** ass eng fréier franséisch administrativ Andeelung am Arrondissement Poitiers, an der Vienne an der Regioun Nei-Aquitaine.

## Gemengen am Kanton

| Biard || align="right" | 1&nbsp;501 || align="right" | 86580 || align="right" | 86027
|-
| **[[Poitiers]]** || align="right" | 83&nbsp;448 || align="right" | 86000 || align="right" | 86194
|}
Canton de Saint-Georges-lès-Baillargeaux

De **Canton de Saint-Georges-lès-Baillargeaux** ass eng fréier franséisch administrativ Andeelung am Arrondissement Poitiers, an der Vienne an der Regioun Nei-Aquitaine.

## Gemengen am Kanton

| Dissay || align="right" | 2&nbsp;634 || align="right" | 86130 || align="right" | 86095
|-
| Jaunay-Clan || align="right" | 5&nbsp;636 || align="right" | 86130 || align="right" | 86115
|-
| Saint-Cyr || align="right" | 787 || align="right" | 86130 || align="right" | 86219
|-
| **[[Saint-Georges-lès-Baillargeaux]]** || align="right" | 3&nbsp;176 || align="right" | 86130 || align="right" | 86222
|}
Canton de La Villedieu-du-Clain

De **Canton de Villedieu-du-Clain** ass eng fréier franséisch administrativ Andeelung am Arrondissement Poitiers, an der Vienne an der Regioun Nei-Aquitaine.

## Gemengen am Kanton

| Aslonnes || align="right" | 890 || align="right" | 86340 || align="right" | 86010
|-
| Dienné || align="right" | 388 || align="right" | 86410 || align="right" | 86094
|-
| Fleuré || align="right" | 802 || align="right" | 86340 || align="right" | 86099
|-
| Gizay || align="right" | 370 || align="right" | 86340 || align="right" | 86105
|-
| Nieuil-l'Espoir || align="right" | 1&nbsp;904 || align="right" | 86340 || align="right" | 86178
|-
| Nouaillé-Maupertuis || align="right" | 2&nbsp;404 || align="right" | 86340 || align="right" | 86180
|-
| Roches-Prémarie-Andillé || align="right" | 1&nbsp;544 || align="right" | 86340 || align="right" | 86209
|-
| Smarves || align="right" | 2&nbsp;156 || align="right" | 86240 || align="right" | 86263
|-
| Vernon || align="right" | 583 || align="right" | 86340 || align="right" | 86284
|-
| **[[La Villedieu-du-Clain]]** || align="right" | 1&nbsp;327 || align="right" | 86340 || align="right" | 86290
|}
Canton de Vouillé

De **Canton de Vouillé** ass eng fréier franséisch administrativ Andeelung am Arrondissement Poitiers, an der Vienne an der Regioun Nei-Aquitaine.

## Gemengen am Kanton

| Ayron || align="right" | 991 || align="right" | 86190 || align="right" | 86017
|-
| Benassay || align="right" | 789 || align="right" | 86470 || align="right" | 86021
|-
| Béruges || align="right" | 1&nbsp;103 || align="right" | 86190 || align="right" | 86024
|-
| Chalandray || align="right" | 671 || align="right" | 86190 || align="right" | 86050
|-
| La Chapelle-Montreuil || align="right" | 565 || align="right" | 86470 || align="right" | 86056
|-
| Chiré-en-Montreuil || align="right" | 804 || align="right" | 86190 || align="right" | 86074
|-
| Frozes || align="right" | 372 || align="right" | 86190 || align="right" | 86102
|-
| Latillé || align="right" | 1&nbsp;355 || align="right" | 86190 || align="right" | 86121
|-
| Lavausseau || align="right" | 702 || align="right" | 86470 || align="right" | 86123
|-
| Maillé || align="right" | 427 || align="right" | 86190 || align="right" | 86142
|-
| Montreuil-Bonnin || align="right" | 650 || align="right" | 86470 || align="right" | 86166
|-
| Quinçay || align="right" | 1&nbsp;663 || align="right" | 86190 || align="right" | 86204
|-
| Le Rochereau || align="right" | 630 || align="right" | 86170 || align="right" | 86208
|-
| **[[Vouillé (Vienne)|Vouillé]]** || align="right" | 2&nbsp;774 || align="right" | 86190 || align="right" | 86294
|}
Arrondissementer am Departement Vienne

D'Departement Vienne setzt sech zesummen aus dräi Arrondissementer mat follgenden Haaptuerten: **[[Poitiers]]**, Montmorillon a Châtellerault.

Déi dräi Arrondissementer sinn:

*Arrondissement Châtellerault
*Arrondissement Montmorillon
*Arrondissement Poitiers

## Geschicht
*1790 gëtt d'Departement mat 6 Distrikte gegrënnt: Châtellerault, Civray, Loudun, Lusignan, Montmorillon a Poitiers.
*1800 ginn d'Distrikter duerch d'Arrondissementer Châtellerault, Civray, Loudun, Montmorillon a Poitiers ersat.
*1926 ginn d'Arrondissementer Civray a Loudun vun der Lee gestrach.

## Kuckt och
*Kantonen am Departement Vienne
*Lëscht vun de Gemengen am Departement Vienne
Canton de Bressuire

De **Canton de Bressuire** ass eng franséisch administrativ Andeelung am Arrondissement Bressuire, am Departement Deux-Sèvres an der Regioun Nei-Aquitaine.

## Gemengen am Kanton
* Boismé
* Bressuire
* La Chapelle-Gaudin
* Chiché
* Faye-l'Abbesse
* Geay
Canton de Parthenay

De **Canton de Parthenay** ass eng franséisch administrativ Andeelung am Arrondissement Parthenay, am Departement Deux-Sèvres an der Regioun Nei-Aquitaine.

## Gemengen am Kanton

| Adilly || align="right" | 284 || align="right" | 79200 || align="right" | 79002
|-
| Amailloux || align="right" | 720 || align="right" | 79350 || align="right" | 79008
|-
| La Chapelle-Bertrand || align="right" | 401 || align="right" | 79200 || align="right" | 79071
|-
| Châtillon-sur-Thouet || align="right" | 2&nbsp;727 || align="right" | 79200 || align="right" | 79080
|-
| Fénery || align="right" | 325 || align="right" | 79450 || align="right" | 79118
|-
| Lageon || align="right" | 327 || align="right" | 79200 || align="right" | 79145
|-
| **[[Parthenay]]** || align="right" | 10&nbsp;466 || align="right" | 79200 || align="right" | 79202
|-
| Pompaire || align="right" | 1&nbsp;812 || align="right" | 79200 || align="right" | 79213
|-
| Saint-Germain-de-Longue-Chaume || align="right" | 322 || align="right" | 79200 || align="right" | 79255
|-
| Le Tallud || align="right" | 1&nbsp;868 || align="right" | 79200 || align="right" | 79322
|-
| Viennay || align="right" | 1&nbsp;018 || align="right" | 79200 || align="right" | 79347
|}
Canton de Beauvoir-sur-Niort

De **Canton de Beauvoir-sur-Niort** ass eng fréier franséisch administrativ Andeelung am Arrondissement Niort, am Departement Deux-Sèvres an der Regioun Nei-Aquitaine.

## Gemengen am Kanton

| **[[Beauvoir-sur-Niort]]** || align="right" | 1&nbsp;330 || align="right" | 79360 || align="right" | 79031
|-
| Belleville || align="right" | 90 || align="right" | 79360 || align="right" | 79033
|-
| Boisserolles || align="right" | 66 || align="right" | 79360 || align="right" | 79039
|-
| Prissé-la-Charrière || align="right" | 588 || align="right" | 79360 || align="right" | 79078
|-
| La Foye-Monjault || align="right" | 682 || align="right" | 79360 || align="right" | 79127
|-
| Granzay-Gript || align="right" | 806 || align="right" | 79360 || align="right" | 79137
|-
| Marigny || align="right" | 781 || align="right" | 79360 || align="right" | 79166
|-
| Saint-Étienne-la-Cigogne || align="right" | 112 || align="right" | 79360 || align="right" | 79247
|-
| Thorigny-sur-le-Mignon || align="right" | 59 || align="right" | 79360 || align="right" | 79328
|}
Beauvoir-sur-Niort

**Beauvoir-sur-Niort** ass eng franséisch Gemeng am Departement Deux-Sèvres an der Regioun Nei-Aquitaine.
Grande Prémio Internacional Paredes Rota dos Móveis

De **Grande Prémio Internacional Paredes Rota dos Móveis** ass eng Etappecourse mam Vëlo, déi a Portugal gefuer gëtt.

Déi éischt Oplo vun der Course gouf vum 12. bis de 14. Mee 2006 disputéiert.

Zanter der éischter Oplo gehéiert dës Course zum UCI Europe Tour an ass zanterhier an der Klass 2.1 agestuuft.

## D'Gewënner
* 2006: Pedro Cardoso 
* 2007: David Blanco 
* 2008: Pedro Cardoso 
* 2009: Candido Barbosa 

## Um Spaweck
* Websäit vum ''Grande Prémio Internacional Paredes Rota dos Móveis'' 
* Resultater vum ''Grande Prémio Internacional Paredes Rota dos Móveis'' op der Websäit vu ''Mémoire du Cyclisme''
Aulos

Den **Aulos**, an der Méizuel *Auloi*, ass en antikt griichescht Museksinstrument, dat seng Originnen a Klengasien huet.

Dat Blosinstrument besteet aus zwou separate Spillpäifen.

## Um Spaweck
Orientéierungslaf

Den **Orientéierungslaf** ass eng Lafsportaart, déi sech aus den zwou Komponenten Orientéieren a Lafen zesummesetzt.

Beim Orientéierungslaf geet et drëm, fir mat Hëllef vun enger Landkaart an engem Kompass Punkten um Terrain erëmzefannen, a sou séier wéi méiglech bei déi Punkten ze lafen.

## Um Spaweck
Piano

De **Piano** ass e Museksinstrument aus der Grupp vun de Säiteninstrumenter (Chordophonen), bei deem d'Säiten iwwer eng Klaviatur ugeschloe ginn. Wéinst der Spillweis iwwer d'Klaviatur gëtt de Piano och zu de Perkussiounsinstrumenter gezielt.

Säin Numm ass eng Ofkierzung vun der italieenescher Bezeechnung "pianoforte", den Numm vu sengem Virfahr aus dem 17. Joerhonnert. Et konnt een dat Instrument vu lues respektiv nuancéiert ("piano") bis haart ("forte") spillen. A munneche Länner heescht de Piano haut nach "pianoforte" (z.&nbsp;B. an Italien) oder "fortepiano" (z.&nbsp;B. "fortepian" a Polen).

D'Klaviatur vu moderne Pianoen huet an der Reegel 88 Tasten, 52 wäisser a 36 schwaarzer.

Den eenzege lëtzebuergesche Pianosfabrikant ass Pianos Elsen zu Colmer-Bierg.

Nieft enger Hellewull vu spezielle Modeller a Moosse gëtt et der zwéin, déi gewéinlech liicht z'ënnerscheede sinn:

* De **riichte Piano**, dee méi kompakt gebaut ass, well d'Säite vertikal opgespaant sinn.
* De **Fligel**, bei deem d'Säiten horizontal opgespaant sinn.

## Schemateschen Opbau vun engem Concertsfligel

1 Gosse Rumm 
2 Viischten Deckel 
3 Kapodaster 
4 Dämpfer

## Englesche Mechanissem vun engem Concertsfligel

## Wiener Mechanissem vun engem Concertsfligel

## Mechanissem vun engem riichte Piano

19. de Konterfänkert

## Kuckt och
* Pianosfabrikanten

## Um Spaweck
Bouchon

D**'Bouchone** sinn typesch Restauranten zu Lyon an an der noer Ëmgéigend vu Lyon. An deene Restaurante ginn haaptsächlech Spezialitéiten aus der Géigend vu Lyon zerwéiert, sou wéi den Tablier de Sapeur, Kniddelen, *Salade lyonnaise* a *Cervelle de Canut*, bei deenen am léifste Beaujolais a Côtes-du-Rhône gedronkt gëtt.

Et gëtt ongeféier 300 Restauranten déi sech selwer *Bouchon* nennen.

Fir déi typescht an déi eelst ervirzehiewen, huet 1997, d*'Association de défense des bouchons lyonnais* e Markenzeechen erausginn mat dem Numm « Authentiques bouchons lyonnais ». Déi 22 Restauranten déi de Label kruten, erkennt een un engem Autocollant op deem de Gnafron ze gesinn ass mat engem Glas Wäin an der lénkser Hand an de Wope vu Lyon an der rietser, hanner engem Dësch mat engem karéierten Dëschelduch.

## Um Spaweck
Bella Ciao

***Bella ciao*** ass en italieenescht Lidd, dat am Zweete Weltkrich an Italie bei de Partisane populär war, déi géint de Faschismus an den Nazismus gekämpft hunn.

Et ass net sécher, wou d'Lidd hierkënnt. Et kënnt entweeder vun engem Vollekslidd aus der Po-Géigend, mä et gouf och e Glach mat engem jiddesche Klezmer-Lidd festgestallt.

Den Text, vun engem anonymmen Auteur aus dem Piemont, huet ursprénglech dat schwéiert Liewe vun de Räis-Baierinnen erzielt, déi ënner hirem strenge Patron ze leiden haten.

Am Zweete Weltkrich gouf den Text an déi (haut méi bekannt) Partisane-Versioun ëmgedicht;

D'Lidd gouf nom Zweete Weltkrich vu villen Interprete gesongen an opgeholl, och an anere Sproochen, dorënner vum Yves Montand, der Milva an dem Francesco De Gregori.

2018 huet et duerch d'Televisiounsserie *[[La Casa de Papel]]* u Bekanntschaft gewonnen.

## Text an der ursprénglecher Versioun

:Alla mattina appena alzata
:O bella ciao bella ciao bella ciao, ciao,ciao
:Alla mattina appena alzata
:In risaia mi tocca andar

:E fra gli insetti e le zanzare
:O bella ciao bella ciao bella ciao ciao ciao
:E fra gli insetti e le zanzare
:Un dur lavoro mi tocca far

:Il capo in piedi col suo bastone
:O bella ciao bella ciao bella ciao ciao ciao
:Il capo in piedi col suo bastone
:E noi curve a lavorar

:O mamma mia o che tormento
:O bella ciao bella ciao bella ciao ciao ciao
:O mamma mia o che tormento
:Io t'invoco ogni doman

:Ma verrà un giorno che tutte quante
:O bella ciao bella ciao bella ciao ciao ciao
:Ma verrà un giorno che tutte quante
:Lavoreremo in libertà.

## Text vun der "Partisane"-Versioun
:Una mattina mi son svegliato, 
:o bella, ciao! bella, ciao! bella, ciao, ciao, ciao! 
:Una mattina mi son svegliato, 
:e ho trovato l'invasor.

:O partigiano, portami via, 
:o bella, ciao! bella, ciao! bella, ciao, ciao, ciao! 
:O partigiano, portami via, 
:ché mi sento di morir.

:E se io muoio da partigiano, 
:o bella, ciao! bella, ciao! bella, ciao, ciao, ciao! 
:E se io muoio da partigiano, 
:tu mi devi seppellir.

:E seppellire lassù in montagna, 
:o bella, ciao! bella, ciao! bella, ciao, ciao, ciao! 
:E seppellire lassù in montagna, 
:sotto l'ombra di un bel fior.

:Tutte le genti che passeranno, 
:o bella, ciao! bella, ciao! bella, ciao, ciao, ciao! 
:Tutte le genti che passeranno, 
:Mi diranno «Che bel fior!»

:«È questo il fiore del partigiano», 
:o bella, ciao! bella, ciao! bella, ciao, ciao, ciao! 
:«È questo il fiore del partigiano, 
:morto per la libertà!»

## Melodie an Takt
D'Lidd ass am 4/4-Takt geschriwwen.

\relative c' {
 \language "deutsch"
 \autoBeamOff
 \clef treble
 \key f \major
 \partial 4. a8 d e
 f8 d4.~ d8 a d e
 f8 d4.~ d8 a d e
 f4 e8 d f4 e8 d
 a'4 a a8 a g a
 b b4.~ b8 b a g
 b a4.~ a8 a g f
 e4 a f e
 d2 r8
 \bar "|."
}
\addlyrics {
 U -- na mat -- ti -- na __
 mi son sve -- glia -- to,
 o bel -- la ciao, bel -- la ciao,
 bel -- la ciao ciao ciao,
 u -- na mat -- ti -- na mi son sve -- glia -- to,
 e ho tro -- va -- to l'in -- va -- sor.
}

## Um Spaweck
MUPI

**MUPI** ass den Akronym fir **Mobilier urbain pour** (**la publicité et**) **l'information** a bezeechent Panneaue mat enger Fläch vun 2 m², déi zanter iwwer 40 Joer a Stied vun der Firma JCDecaux opgestallt ginn, fir dora Publicitéitsaffichen opzehänken. Wéinst hirer Form gi se a Frankräich och alt *Sucette* (Lutsch) genannt.

An der Stad Lëtzebuerg war d'Opstelle vu sou Panneauen 2008 d'Conterpartie dofir, datt JCDecaux en elektronesche Locatiounsreseau fir Vëloen, de sougenannte vel'oH!, installéiert huet an ënnerhält. En Deel hunn der gläich nom Opstellen nees missen ewechgeholl ginn, well se d'Vue vun den Automobiliste verspaart hunn oder soss gehënnert hunn.

## Um Spaweck
* Op jcdecaux.com
Côtes-du-Rhône

**Côtes-du-Rhône** ass eng AOC fir Wäiner, déi aus de Wéngerte vum Rhônedall kommen.

D'Wéngerte vum Côtes du Rhône leie riets a lénks vum Rhône. D'Appelatioun Côtes du Rhône, déi mat engem Dekreet vun 1937 geschaf gouf, bezitt sech op 44.000&nbsp;ha Wéngerten, déi op 6 Departementer leien an zwar d'Departement Rhône, d'Loire, d'Drôme, d'Ardèche, de Gard an d'Vaucluse.

Et ass eng Appellatioun, ënner där all Wäiner aus dem Rhônedall verkaaft kënne ginn. Si däerf net verwiesselt gi mat der AOC Côtes-du-Rhône-Villages, déi nëmme 16 Gemengen däerfe gebrauchen.

D'Haaptriefzort beim roude Wäin ass d'Grenache an donieft kommen d'Cinsaut, d'Syrah an d'Mouvèdre.

Fir déi wäiss Wäiner ass et am Norden de *Viognier* an duerno no Süden hin d'Wäiss Grenache an d'Clairette mat donieft a klenge Quantitéiten d'Roussanne, d'Marsanne, de Bourboulenc, de Picpoul an de Picardan.

### D'Etiketten an d'Fläschen

D'Etikette vum Côtes-du-Rhône ass méi einfach wéi déi vum Bourgogne an dem Bordeaux. Et gëtt kee Grand-Cru an och kee Premier-Cru. Bei der Côte-Rotie, Hermitage a Cornas ginn heiansdo d'Flouernimm mat dropgesat. Déi hunn awer kee rechtleche Wäert. Et ass den Numm vum Wënzer oder dee vum Händler deen zielt.

Fir d'Wäiner aus dem südlechen Deel däerfen nëmmen d'Wënzer déi hire Wäin ënner der AOC Châteauneuf-du-Pape verkafen, Fläsche benotzen, op deenen d'Tiara agegoss ass, mat de Schlësselen ënner dem peepstlechen Zeechen. D'Händler vu Châteauneuf däerfe Fläsche benotzen, bei deenen d'Schlësselen iwwer der Tiara sinn.

### Geographesch Situatioun

Wëngerte vum Côtes-du-Rhône Sinn net engem eenzelen Gebitt gruppéiert, dat zesummenhänkt. Si erstrecke sech vum Norde vu Vienne un, iwwer eng Längt vu ronn 200&nbsp;km laanscht de Rhône no Süde bis op Avignon. D'Wéngerten am Dall vun der Drôme an der Géigend vun Die a vu Châtillon-en Diois ginn och nach zu de Côtes-du-Rhône gerechent.

Si sinn an zwou grouss Partien agedeelt, den nërdlechen Deel *Côtes-du-Rhône septentrionales* genannt, an de südlechen Deel d*'Côtes-du-Rhône méridionales*.
Eech zu Koler

D**'Eech zu Koler** ass eng Summereech (*Quercus robur*; chêne pédonculé; Stieleiche) déi am Flouer *Ierwebësch* resp. *Buchholz* am Oste vu Koler an der Gemeng Garnech steet.

Wéinst hirem aussergewéinleche Stamm, dee sech an enger Héicht vun 1,50 m a véier Niewestämm opdeelt, déi bis 35 m eropgewuess sinn, zielt d'Eech zënter 1981 zu de bemierkenswäerte Beem zu Lëtzebuerg.

## Lokalisatioun
D'Eech ass e bësse ‘verstoppt, matzen an engem Bësch.

De Bam fënnt ee wann een zu Koler d'Strooss op Garnech (Rue de Garnich) erop fiert. Nom Ausgank vu Koler hëlt een, ongeféier op hallwer Héicht vum Hank, deen drëtte goudronéierte Feldwee op der lénkser Säit. Do wou de Makadamm ophält geet et zu Fouss weider, laanscht de Bëschrand, bis de Wee an de Bësch eraféiert. De Wee dréint do no riets a gëtt dann e schmuele Pad dee queesch duerch de Bësch féiert. No zirka 100&nbsp;m am Bësch fält dann op der lénkser Säit, zirka 20&nbsp;m vum Pad ewech, déi gesichten Eech duerch hire mächtegen, a véier gedeelte Stamm op. Ronn 50&nbsp;m hanner der Eech féiert de Pad op eng Wiss, déi op béide Säite vum Bësch encadréiert ass.

## Entwécklung vum Bam
D'Kroun vum Bam ass wéineg an d'Breet entwéckelt, wat drop zeréckzeféieren ass, datt s'an engem dichte Bestand gewuess ass. Hiren Alter kann op tëscht 290 an 340 Joer geschat ginn(Stand 2024).

Domat ass d'Eech vu Koler déi 7-déckst Eech an den 20-déckste Bam zu Lëtzebuerg.

## Quellen
*Sinner, J. et al., 2002. Les arbres remarquables. Administration des eaux et forêts. Musée national d'histoire naturelle. 255 S. (Cf. S. 38-39, Text a Foto). 
*Administration des eaux et forêts, 1981. Arbres remarquables du Grand-Duché de Luxembourg. Imprimerie Saint-Paul, 167 S. (Cf. S. 18-19, Foto an Text).
 
## Kuckt och
*Bemierkenswäert Beem zu Lëtzebuerg

## Um Spaweck
Canton de Châtellerault-Ouest

De **Canton de Châtellerault-Ouest** ass eng fréier franséisch administrativ Andeelung am Arrondissement Châtellerault, an der Vienne an der Regioun Nei-Aquitaine.

## Gemengen am Kanton

| **[[Châtellerault]]** || align="right" | 34&nbsp;126 || align="right" | 86100 || align="right" | 86066
|-
| Colombiers || align="right" | 1&nbsp;274 || align="right" | 86490 || align="right" | 86081
|-
| Thuré || align="right" | 2&nbsp;512 || align="right" | 86540 || align="right" | 86272
|}
Canton de Loudun

De **Canton de Loudun** ass eng franséisch administrativ Andeelung am Arrondissement Châtellerault, an der Vienne an der Regioun Nei-Aquitaine.

## Gemengen am Kanton

* Angliers
* Arçay
* Aulnay
* Basses
* Berrie
* Berthegon
* Beuxes
* Bournand
* Ceaux-en-Loudun
* Cernay
* Chalais
* La Chaussée
* Chouppes
* Coussay
* Craon
* Curçay-sur-Dive
* Dercé
* Doussay
* Glénouze
* La Grimaudière
* Guesnes
* Loudun
* Martaizé
* Maulay
* Mazeuil
* Messemé
* Moncontour
* Monts-sur-Guesnes
* Morton
* Mouterre-Silly
* Nueil-sous-Faye
* Pouançay
* Pouant
* Prinçay
* Ranton
* Raslay
* La Roche-Rigault
* Roiffé
* Saint-Clair
* Saint-Jean-de-Sauves
* Saint-Laon
* Saint-Léger-de-Montbrillais
* Saires
* Saix
* Sammarçolles
* Ternay
* Les Trois-Moutiers
* Verrue
* Vézières
Canton de Moncontour (Vienne)

De **Canton de Moncontour** ass eng fréier franséisch administrativ Andeelung am Arrondissement Châtellerault, an der Vienne an der Regioun Nei-Aquitaine.

## Gemengen am Kanton

| Angliers || align="right" | 666 || align="right" | 86330 || align="right" | 86005
|-
| Aulnay || align="right" | 133 || align="right" | 86330 || align="right" | 86013
|-
| La Chaussée || align="right" | 179 || align="right" | 86330 || align="right" | 86069
|-
| Craon || align="right" | 196 || align="right" | 86110 || align="right" | 86087
|-
| La Grimaudière || align="right" | 402 || align="right" | 86330 || align="right" | 86108
|-
| Martaizé || align="right" | 389 || align="right" | 86330 || align="right" | 86149
|-
| Mazeuil || align="right" | 254 || align="right" | 86110 || align="right" | 86154
|-
| **[[Moncontour (Vienne)|Moncontour]]** || align="right" | 980 || align="right" | 86330 || align="right" | 86161
|-
| Saint-Clair || align="right" | 188 || align="right" | 86330 || align="right" | 86218
|-
| Saint-Jean-de-Sauves || align="right" | 1&nbsp;294 || align="right" | 86330 || align="right" | 86225
|}
Canton de Monts-sur-Guesnes

De **Canton de Monts-sur-Guesnes** ass eng fréier franséisch administrativ Andeelung am Arrondissement Châtellerault, an der Vienne an der Regioun Nei-Aquitaine.

## Gemengen am Kanton

| Berthegon || align="right" | 297 || align="right" | 86420 || align="right" | 86023
|-
| Chouppes || align="right" | 693 || align="right" | 86110 || align="right" | 86075
|-
| Coussay || align="right" | 265 || align="right" | 86110 || align="right" | 86085
|-
| Dercé || align="right" | 170 || align="right" | 86420 || align="right" | 86093
|-
| Guesnes || align="right" | 262 || align="right" | 86420 || align="right" | 86109
|-
| **[[Monts-sur-Guesnes]]** || align="right" | 641 || align="right" | 86420 || align="right" | 86167
|-
| Nueil-sous-Faye || align="right" | 228 || align="right" | 86200 || align="right" | 86181
|-
| Pouant || align="right" | 515 || align="right" | 86200 || align="right" | 86197
|-
| Prinçay || align="right" | 195 || align="right" | 86420 || align="right" | 86201
|-
| Saires || align="right" | 128 || align="right" | 86420 || align="right" | 86249
|-
| Verrue || align="right" | 351 || align="right" | 86420 || align="right" | 86286
|}
Canton de Lencloître

De **Canton de Lencloître** ass eng fréier franséisch administrativ Andeelung am Arrondissement Châtellerault, an der Vienne an der Regioun Nei-Aquitaine.

## Gemengen am Kanton

| Cernay || align="right" | 384 || align="right" | 86140 || align="right" | 86047
|-
| Doussay || align="right" | 537 || align="right" | 86140 || align="right" | 86096
|-
| **[[Lencloître]]** || align="right" | 2&nbsp;253 || align="right" | 86140 || align="right" | 86128
|-
| Orches || align="right" | 366 || align="right" | 86230 || align="right" | 86182
|-
| Ouzilly || align="right" | 706 || align="right" | 86380 || align="right" | 86184
|-
| Saint-Genest-d'Ambière || align="right" | 1&nbsp;143 || align="right" | 86140 || align="right" | 86221
|-
| Savigny-sous-Faye || align="right" | 298 || align="right" | 86140 || align="right" | 86257
|-
| Scorbé-Clairvaux || align="right" | 2&nbsp;123 || align="right" | 86140 || align="right" | 86258
|-
| Sossais || align="right" | 399 || align="right" | 86230 || align="right" | 86265
|}
Canton de Pleumartin

De **Canton de Pleumartin** ass eng fréier franséisch administrativ Andeelung am Arrondissement Châtellerault, an der Vienne an der Regioun Nei-Aquitaine.

## Gemengen am Kanton

| Chenevelles || align="right" | 406 || align="right" | 86450 || align="right" | 86072
|-
| Coussay-les-Bois || align="right" | 803 || align="right" | 86270 || align="right" | 86086
|-
| Leigné-les-Bois || align="right" | 465 || align="right" | 86450 || align="right" | 86125
|-
| Lésigny || align="right" | 520 || align="right" | 86270 || align="right" | 86129
|-
| Mairé || align="right" | 167 || align="right" | 86270 || align="right" | 86143
|-
| **[[Pleumartin]]** || align="right" | 1&nbsp;117 || align="right" | 86450 || align="right" | 86193
|-
| La Puye || align="right" | 577 || align="right" | 86260 || align="right" | 86202
|-
| La Roche-Posay || align="right" | 1&nbsp;445 || align="right" | 86270 || align="right" | 86207
|-
| Vicq-sur-Gartempe || align="right" | 715 || align="right" | 86260 || align="right" | 86288
|}
Luciano Pagliarini

De **Luciano Pagliarini**, gebuer de 15. Januar 1957 zu Déifferdeng, ass e lëtzebuergesche Museker, Komponist a Lokalhistoriker.

De Luciano Pagliarini spillt an enseignéiert Saxophon. 1995 huet hien d'Brigade d'intervention musicale gegrënnt.

Hien huet en ëmfangräicht Privatarchiv vu Biller iwwer d'Geschicht vu Biergbau a Stolindustrie, an huet och eng sëllege Publikatiounen zu deem Theema gemaach.

## Publikatiounen

* *Mines et mineurs au Fond-de-Gras... : promenade sur les lieux*, Deel vun *Le Fond-de Gras - histoire(s) d'un lieu = Der Fond-de Gras - Geschichte(n) eines Ortes,* Ed. Fondation Bassin Minier
* *Le monde des mineurs au Fond-de-Gras* Deel vun *Le Fond-de Gras - histoire(s) d'un lieu = Der Fond-de Gras - Geschichte(n) eines Ortes,* Ed. Fondation Bassin Minier
* *Lieux de travail, Orte der Arbeit. Gens au travail, Menschen der Arbeit*, zesumme mat der Laure Caregari, 2014, Ed. Fondation Bassin Minier
* *La Commune d'Hussigny-Godbrange : 200 ans d'histoire sociale et industrielle dans le bassin ferrifière*, zesumme mat der Dani Cao, 2012, Ed. Commune de Hussigny-Godbrange
* *L'autre mine : la mine dite "Bei de Collaren" à Esch-sur-Alzette : période de 1726 à 1912*, zesumme mam Henri Clemens, 2009, Ed. Schortgen
* Autour de l'usine de Differdange : souvenirs et divagations, Deel vun **', 2007, Ville de Differdange
* **', 1999, Ed. Schortgen, Hengen
* *Particularismes linguistiques des émigrés italiens au Luxembourg : esquisse d'une approche* am Tageblatt, 1995, Nr. 252 (4./5. November), S. 11

## Um Spaweck

* Luciano Pagliarini ist Jazzmusiker und Industriehistoriker (oder umgekehrt) op tageblatt.lu de 27. September 2018

* Websäit iwwer de Luciano Pagliarini
Canton de Vouneuil-sur-Vienne

De **Canton de Vouneuil-sur-Vienne** ass eng fréier franséisch administrativ Andeelung am Arrondissement Châtellerault, an der Vienne an der Regioun Nei-Aquitaine.

## Gemengen am Kanton

| Archigny || align="right" | 987 || align="right" | 86210 || align="right" | 86009
|-
| Availles-en-Châtellerault || align="right" | 1&nbsp;226 || align="right" | 86530 || align="right" | 86014
|-
| Beaumont || align="right" | 1&nbsp;625 || align="right" | 86490 || align="right" | 86019
|-
| Bellefonds || align="right" | 209 || align="right" | 86210 || align="right" | 86020
|-
| Bonneuil-Matours || align="right" | 1&nbsp;708 || align="right" | 86210 || align="right" | 86032
|-
| Cenon-sur-Vienne || align="right" | 1&nbsp;900 || align="right" | 86530 || align="right" | 86046
|-
| Monthoiron || align="right" | 588 || align="right" | 86210 || align="right" | 86164
|-
| **[[Vouneuil-sur-Vienne]]** || align="right" | 1&nbsp;835 || align="right" | 86210 || align="right" | 86298
|}
Canton de Mirebeau

De **Canton de Mirebeau** ass eng fréier franséisch administrativ Andeelung am Arrondissement Poitiers, an der Vienne an der Regioun Nei-Aquitaine.

## Gemengen am Kanton

| Amberre || align="right" | 424 || align="right" | 86110 || align="right" | 86002
|-
| Champigny-le-Sec || align="right" | 800 || align="right" | 86170 || align="right" | 86053
|-
| Cherves || align="right" | 500 || align="right" | 86170 || align="right" | 86073
|-
| Cuhon || align="right" | 343 || align="right" | 86110 || align="right" | 86089
|-
| Maisonneuve || align="right" | 273 || align="right" | 86170 || align="right" | 86144
|-
| Massognes || align="right" | 228 || align="right" | 86170 || align="right" | 86150
|-
| **[[Mirebeau]]** || align="right" | 2&nbsp;254 || align="right" | 86110 || align="right" | 86160
|-
| Thurageau || align="right" | 697 || align="right" | 86110 || align="right" | 86271
|-
| Varennes || align="right" | 326 || align="right" | 86110 || align="right" | 86277
|-
| Vouzailles || align="right" | 444 || align="right" | 86170 || align="right" | 86299
|}
Canton de Castres-Est

De **Canton de Castres-Est** ass eng fréier franséisch administrativ Andeelung am Arrondissement Castres, am Departement Tarn an der Regioun Occitanie.

## Gemengen am Kanton

| **[[Castres]]** || align="right" | 43&nbsp;496 || align="right" | 81100 || align="right" | 81065
|}
Canton de Saint-Gervais-les-Trois-Clochers

De **Canton de Saint-Gervais-les-Trois-Clochers** ass eng fréier franséisch administrativ Andeelung am Arrondissement Châtellerault, an der Vienne an der Regioun Nei-Aquitaine.

## Gemengen am Kanton

| Antran || align="right" | 1&nbsp;060 || align="right" | 86100 || align="right" | 86007
|-
| Leigné-sur-Usseau || align="right" | 413 || align="right" | 86230 || align="right" | 86127
|-
| Mondion || align="right" | 149 || align="right" | 86230 || align="right" | 86162
|-
| Saint-Christophe || align="right" | 303 || align="right" | 86230 || align="right" | 86217
|-
| **[[Saint-Gervais-les-Trois-Clochers]]** || align="right" | 1&nbsp;169 || align="right" | 86230 || align="right" | 86224
|-
| Sérigny || align="right" | 342 || align="right" | 86230 || align="right" | 86260
|-
| Usseau || align="right" | 573 || align="right" | 86230 || align="right" | 86275
|-
| Vaux-sur-Vienne || align="right" | 579 || align="right" | 86220 || align="right" | 86279
|-
| Vellèches || align="right" | 358 || align="right" | 86230 || align="right" | 86280
|}
Canton des Trois-Moutiers

De **Canton des Trois-Moutiers** ass eng fréier franséisch administrativ Andeelung am Arrondissement Châtellerault, an der Vienne an der Regioun Nei-Aquitaine.

## Gemengen am Kanton

| Berrie || align="right" | 266 || align="right" | 86120 || align="right" | 86022
|-
| Bournand || align="right" | 641 || align="right" | 86120 || align="right" | 86036
|-
| Curçay-sur-Dive || align="right" | 217 || align="right" | 86120 || align="right" | 86090
|-
| Glénouze || align="right" | 110 || align="right" | 86200 || align="right" | 86106
|-
| Morton || align="right" | 285 || align="right" | 86120 || align="right" | 86169
|-
| Pouançay || align="right" | 275 || align="right" | 86120 || align="right" | 86196
|-
| Ranton || align="right" | 202 || align="right" | 86200 || align="right" | 86205
|-
| Raslay || align="right" | 133 || align="right" | 86120 || align="right" | 86206
|-
| Roiffé || align="right" | 658 || align="right" | 86120 || align="right" | 86210
|-
| Saint-Léger-de-Montbrillais || align="right" | 405 || align="right" | 86120 || align="right" | 86229
|-
| Saix || align="right" | 185 || align="right" | 86120 || align="right" | 86250
|-
| Ternay || align="right" | 168 || align="right" | 86120 || align="right" | 86269
|-
| **[[Les Trois-Moutiers]]** || align="right" | 927 || align="right" | 86120 || align="right" | 86274
|-
| Vézières || align="right" | 358 || align="right" | 86120 || align="right" | 86287
|}
Canton de Graulhet

De **Canton de Graulhet** ass eng franséisch administrativ Andeelung am Arrondissement Castres, am Departement Tarn an der Regioun Occitanie.

## Gemengen am Kanton

| Briatexte || align="right" | 1&nbsp;662 || align="right" | 81390 || align="right" | 81039
|-
| Busque || align="right" | 579 || align="right" | 81300 || align="right" | 81043
|-
| **[[Graulhet]]** || align="right" | 12&nbsp;663 || align="right" | 81300 || align="right" | 81105
|-
| Missècle || align="right" | 100 || align="right" | 81300 || align="right" | 81169
|-
| Moulayrès || align="right" | 154 || align="right" | 81300 || align="right" | 81187
|-
| Puybegon || align="right" | 489 || align="right" | 81390 || align="right" | 81215
|-
| Saint-Gauzens || align="right" | 646 || align="right" | 81390 || align="right" | 81248
|}
Canton de La Chambre

De **Canton de La Chambre** ass eng fréier franséisch administrativ Andeelung am Arrondissement Saint-Jean-de-Maurienne, am Departement Savoie an der Regioun Auvergne-Rhône-Alpes.

## Gemengen am Kanton
* **[[La Chambre]]**
* La Chapelle
* Les Chavannes-en-Maurienne
* Montaimont
* Montgellafrey
* Notre-Dame-du-Cruet
* Saint-Alban-des-Villards
* Saint-Avre
* Saint-Colomban-des-Villards
* Saint-Etienne-de-Cuines
* Saint-François-Longchamp
* Sainte-Marie-de-Cuines
* Saint-Martin-sur-la-Chambre
* Saint-Rémy-de-Maurienne
Canton de Modane

De **Canton de Modane** ass eng franséisch administrativ Andeelung am Arrondissement Saint-Jean-de-Maurienne, am Departement Savoie an der Regioun Auvergne-Rhône-Alpes.

## Gemengen am Kanton

* Modane
* Aussois
* Avrieux
* Bessans
* Bonneval-sur-Arc
* Bramans
* Fourneaux
* Freney
* Lanslebourg-Mont-Cenis
* Lanslevillard
* Orelle
* Saint-André
* Saint-Martin-d'Arc
* Saint-Martin-de-la-Porte
* Saint-Michel-de-Maurienne
* Sollières-Sardières
* Termignon
* Valloire
* Valmeinier
* Villarodin-Bourget
Centre d'intervention et d'entretien des autoroutes

De **Centre d'intervention et d'entretien des autoroutes**, deen zu der Administration des ponts et chaussées gehéiert, huet d'Missioun fir den Ënnerhalt vun den Autobunnen ze suergen.

D'Ponts et chaussées hunn dräi där Zentren zu Lëtzebuerg: zu Bartreng, zu Miersch an um Potaschbierg.

## Kuckt och
* Lëscht vun den Autobunnen zu Lëtzebuerg
## Um Spaweck
* Centre d'intervention et d'entretien des autoroutes
Mondorf

**Mondorf** ka sinn:
*den däitschen a franséischen Numm vun der lëtzebuergescher Uertschaft Munneref;
*Mondorf, ee Staddeel vun der däitscher Stad Niederkassel.
*Mondorf, en Deel vun der däitscher Stad Merzig
## Kuckt och
*Mondorff de Guet vu Munneref op der franséischer Grenz am Museldepartement.
Kanalinspektiounskamera

Eng **Kanalinspektiounskamera** ass eng Kamera op Rieder oder op Raupeketten, déi et méiglech mécht, Kanalréier visuell vu bannen ze préiwen.
Autobunnsprellbock

En **Autobunnsprellbock** ass en Hëllefsmëttel, dat et erlaabt, d'Folge vun Accidenter méiglech kleng ze halen, déi entstinn, wann op enger Autobunn e Gefier engem Aarbechtsgefier, dat hält oder nëmme lues fuere kann, hannendra rennt.

Den Autobunnsprellbock gëtt hanner Camione gehaangen.
Kalziumchlorid am Streedéngscht

De **Kalziumchlorid am Streedéngst** gëtt a flësseger Form dem Streesalz um Streeteller bäiginn, datt dat Salz besser um Stroossebelag peche bleift.
Fändelsdummy

E **Fändelsdummy** ass eng anthropomorph Attrapp, déi op geféierleche Plazen, besonnesch op Autobunnen, dozou bäidroe soll, datt d'Vitess vum Stroosseverkéier soll reduzéiert ginn, ouni datt e richtege Stroossenaarbechter sech misst der Gefor aussetzen, direkt nieft der Strooss ze stoen.

Déi Figur wénkt mat engem signalroude Fändel.
Contrôle et information du trafic sur les autoroutes

De Projet **Contrôle et information du trafic sur les autoroutes**, de sougenannte **CITA**, ass e Kontroll- an Informatiounssystem fir de Verkéier op de lëtzebuergeschen Autobunnen, deen der Adminstration des ponts et chaussées, an domat dem Ministère des travaux publics, ënnersteet.

Stationéiert ass de CITA zu Bartreng mam Centre d'intervention et d'entretien des autoroutes an dem Service maintenance Bartreng vun der "Division des ouvrages d'art", déi sech ëm Brécken, Kanalréier an de Mäerterter Hafe këmmert.

De baussenzegen Deel vum CITA besteet aus engen 300 Kameraen an de Panneaue mat Liichtschrëft, de "Panneaux à messages variables" (PMV), déi op den Autobunnen opgeriicht sinn.

Déi Stroossentelematik erlaabt et, de Verkéier méi flësseg a méi sécher ze maachen, besser an éischter op Evenementer ze reagéieren an d'Automobilisten z'informéieren.

## Den Observatiounsraum
Am groussen Observatiounsraum vum CITA sinn op enger Wand 30 Moniteuren, véier eppes méi grouss Ecranen, déi zesummegeschalt kënne ginn an eng Autobunnskaart ze gesinn, déi vun op d'mannst zwee Leit iwwerwaacht ginn.

## Kuckt och

* Lëscht vun den Autobunnen zu Lëtzebuerg

## Um Spaweck

* Contrôle et information du trafic sur les autoroutes
Raymond Petit

Et gëtt verschidde Leit déi **Raymond Petit** heeschen:
* de lëtzebuergesche Student a Resistenzler Raymond Petit (1920-1942)
* de lëtzebuergesche Sculpteur Raymond Petit (*1954)
Vertikal Signalisatioun

D**'Vertikal Signalisatioun** sinn all déi Signaler déi vertikal nieft oder iwwer de Stroossen ubruecht sinn, an déi dozou déngen d'Sécherheet vun de Stroossebenotzer ze garantéieren, sief et datt s'op Geforen hiweisen, oder op d'Virschrëfte vum Code de la route. Si hëllefen och de Benotzer am Viraus Decisiounen ze treffen, andeems se z.&nbsp;B. Direktioune scho wäit virun enger Kräizung uweisen, oder Parkplaze laanscht Autobunnen, a speziell Ekipementer wéi z.&nbsp;B. Autobunnstelefonen.

Zu der vertikaler Signalisatioun gehéieren, all d'Verkéiersschëlter, d'Signalisatiounsluuchten op de Kräizungen, an aner Installatioune wéi z.&nbsp;B. d'Informatiounspanneauen iwwer den Autobunnen.

Vertikal Signalisatioune kënne fest ugemaach sinn oder se kënnen als mobil Signalisatioun enger bestëmmter Verkéierssituatioun ugepasst sinn.


Luxembourg road sign E4 b.JPG|Weeweiser fir op d'Autobunn
Luxembourg road signs A,4b (top) and A,16a.jpg|Mobil Schëlter bei engem Schantjen
Luxembourg mai 2011 2 (8346354272).jpg|Eng "Schëltersammlung"
Panneaux variables Luxembourg A1.jpg|Elektronesch Schëlter op der Autobunn
Greiweldeng Schëlter.jpg|Schëlterdepot vu *Ponts & Chaussées*
Luxembourg Traffic signal 2 directions green-red.JPG|Verkéiersluucht


Den Atelier fir déi Vertikal Signalisatiounen, déi op Staatsstroossen zu Lëtzebuerg gebraucht ginn, ze produzéieren ass um Site vun der Ponts et Chaussées zu Bartreng, wou all Joer eng 10.000 Stéck an alle Gréisste mat Hëllef vu Lettrage oder Seriegraphie fabrizéiert ginn.

## Kuckt och
* Horizontal Signalisatioun

## Um Spaweck

* Texte coordonné vum Code de la route op Legilux - den Droitsportal vun der Lëtzebuerger Regierung
Brouilly (AOC)

De **Brouilly** ass ee vun den 10 Crusen aus de Wéngerte vum Beaujolais. Déi 10 Cruse si vun Norden no Süden: Saint-Amour, Juliénas, Chénas, Moulin-à-Vent, Fleurie, Chiroubles, Morgon, Regnié, Côte-de-Brouilly a **Brouilly**.

Et ass e roude Wäin deen aus Gamayriewe produzéiert gëtt. Mat 20&nbsp;% vun der Fläch vun de Crusen ass et deen, deen déi gréisst Produktion opweises huet. D'Lies gëtt nëmmen op der Hand gemaach.

De Brouilly ass e Wäin deen tëscht 3 a 5 Joer zäideg ass, an a gudde Konditioune kann e sech bis 10 Joer halen.

De Brouilly ass e Wäin deen am Handel méi einfach opzedreiwen ass wéi déi aner Crusen aus dem Beaujolais. Eng grous Parti dovu kënnt trotz der Appellatioun Cru net wäit iwwer d'Qualitéit vun de Beaujolais-Villages eraus. Et si Wäiner déi e staarke Goût vun der Drauf hunn.

Déi bekanntst Produzente sinn: Domaine de Bel-Air, Château de la Chaize, Domaine Dubost, J. Gonard & Fils (Händler), Bernard Jomain, Jean Lathuilière, Château Thivin.

## Informatiounen iwwer d'Appelatioun

* Numm: Brouilly 
* Faarf: Rout 
* Dekreet vun der Apellatioun: 1938 
* Erlaabt Riefzorten: Gamay 
* Biedem: Granitbiedem, leemeg Biedem mat Silizium a leemeg Biedem mat Kallek 
* Fläch vum Wéngert: 1305 ha 
* Gemengen déi zur Appelatioun gehéieren: Odenas, Saint-Lager, Cercié, Quincié-en-Beaujolais, Saint-Étienne-la-Varenne a Charentay. 
* Produktioun: 75800 hl
Quincié-en-Beaujolais

**Quincié-en-Beaujolais** ass eng franséisch Gemeng am Beaujolais, am Departement Rhône, an der Regioun Auvergne-Rhône-Alpes.

D'Uertschaft läit zesumme mat den Uertschaften Saint-Vincent, Saint-Nizier a Le Grand Saint-Cyr an engem Dräieck dee vu Wéngerte gebilt gëtt, déi am Ganzen eng Fläch vu ronn 750 ha hunn, an op deenen e groussen Deel vun de Cruse vun der Appellation Brouilly wiisst.

Duerch d'Gemeng leeft d'Ardière déi ongeféier 10&nbsp;km weider ëstlech tëscht Taponas a Belleville an d'Saône leeft. D'Héicht vun der Gemeng variéiert tëscht 236 a 729 Meter.

Am Oste läit knapps 500 Meter vun der Gemengegrenz, mat enger Héicht vu 484 Meter eng eenzel Kopp am Dall vun der Saône, de Mont Brouilly.
Eech zu Biereng

Déi bemierkenswäert **Eech zu Biereng** ass eng Wantereech (*Quercus petraea*, chêne rouvre ou chêne sessile, Trauben- oder Wintereiche) déi am Nordoste vu Biereng an der Gemeng Miersch op engem opfällege Fiels vum Lëtzebuerger Sandsteen, der *Kluckelay*, steet.

Wéinst deem dominanten Androck deen d'Eech op 'hirem' Fiels mécht, zielt se zu de bemierkenswäerte Beem zu Lëtzebuerg a gouf duerch den Arrêté ministériel vum 29. Mäerz 1974 als Nationalmonument klasséiert.

## Lokalisatioun
D'Eech fënnt ee wann een zu Biereng d'Strooss (Rue Wenzel) op de *[[Bierengerbierg]]* (ass zu Biereng ausgeschëldert) eropfiert, a sech op der Kräizung uewen am Hank riets hält. Ronn 500 m duerno fënnt een de Bam riets vum Wee.

## Entwécklung vum Bam
De Bam ass sécher däitlech méi al wéi seng Gréisst an d'Déckt vum Stamm et uweisen, dëst well déi dënn Buedemschicht um Fiels net genuch Waasser fir en normale Wuesstum späichere kann. D'Wuerzele vun der Eech sinn op der Sich no Fiichtegkeet duerch d'Splécke bis un d'Basis vum Fiels gedrongen, wou se zum Deel aus dem Fiels eraus gewuess sinn.

## Quellen

* Murat, Danièle et al. *Les arbres remarquables du Grand-Duché de Luxembourg*. [3e parution revue et adaptée]. Diekirch: ANF, 2023. Print. ISBN 978-2-9199474-3-0 (Cf. S. 90-91, Text a Foto).

*Sinner, J. et al., 2002. *Les arbres remarquables*. Administration des Eaux et Forêts. Musée national d'histoire naturelle. 255 S. (Cf. S. 32-33, Text a Foto. Och eng Reproduktioun vun der Foto vum Faber 1915).
*Administration des eaux et forêts, 1981. *Arbres remarquables du Grand-Duché de Luxembourg*. Imprimerie Saint-Paul, 167 S. (Cf. S. 42-43, Foto an Text).
*Modert, Paul, 1962. *Die Baumriesen des Luxemburger Landes. Erster Teil. Die Eichen, Linden und Buchen.* 32 S. Broschür ouni Numm vum Editeur a vun der Dréckerei. (Cf. Tabell S. 8).
*Faber, Ernest, 1915. *Merkwürdige Baumgestalten aus dem Grossherzogtum Luxemburg*. Bulletin de la Société des naturalistes luxembourgeois. Festschrift zur Feier des 25jährigen Bestehens (1890-1915). S. 335-417 (Cf. S. 341, Foto 34 S. 409). Dréckerei P. Worré-Mertens. PDF

## Kuckt och
* Bemierkenswäert Beem zu Lëtzebuerg
* Lëscht vun den nationale Monumenter an der Gemeng Miersch

## Um Spaweck
Autobunn

Eng **Autobunn** ass eng Strooss, déi konzipéiert ass fir motoriséiert Gefierer iwwer enger gewësser Minimalvitess. Se besteet aus op d'mannst zwou Bunnen an all Richtung. Dës sinn duerch eng Mëttelsträif (déi dacks duerch eng Leitplank oder eng sougenannt Kalifornesch Mauer verstäerkt ass), getrennt, an et gëtt keng Kräizungen op engem Niveau. Meeschtens hunn Autobunnen zousätzlech eng Stand- oder Pannespuer oder -sträif.

Déi éischt Autobunn zu Lëtzebuerg war d'Strooss tëscht der Rouder Bréck an dem Fluchhafe Lëtzebuerg um Findel, den haitege Boulevard Kennedy um Kierchbierg, deen zanterhier nees zeréckgebaut gouf. Dat zweet Deelstéck, an dat éischt dat haut nach als Autobunn benotzt gëtt, war d'Streck tëscht Esch-Uelzecht a Steebrécken, Deel vun der spéiderer Autobunn A4.

## Kuckt och
* Lëscht vun den Autobunnen a Schnellstroossen zu Lëtzebuerg
* Autobunnsprellbock

## Um Spaweck
Leitplank

Eng **Leitplank** ass eng Zort Barriär laanscht Stroossen, besonnesch a Kéieren a laanscht Autobunnen, aus Stol oder Aluminium, déi dozou déngt, datt Gefierer net kënne vun der Strooss ofkommen, oder net op déi Bunn, déi entgéintkënnt, geroden.

Well dacks Motocyclisten, déi an enger Kéier ausrutschen, ënner d'Dunn vun der Leitplank gerode sinn, goufe Panneauen entworf a fabrizéiert, déi dat verhënneren.

### Anekdot
Zu Lëtzebuerg goufe speziell Leitplanke vun der Arbed entwéckelt, GLADU genannt (GL=Glaesener, A= Arbed, DU= Dudelange), déi mat engem Spezialschaum gefëllt waren, an doduerch de Choc sollte besser opfänken. D'Erfindung déi ënner der Direktioun vum Ernest Glaesener weiderentwéckelt gouf, huet sech awer net konnten duerchsetzen. Si haten dem Ingenieur Ernest Glaesener, e gebiertege Réidener a fervente Foussballist, de Spëtznumm *Leitplanken-Erni* abruecht.

## Um Spaweck
Beaujolais (Wäibaugebitt)

De **Beaujolais** ass e Wäibaugebitt deem seng gréisst Parti am Departement Rhône läit. Just déi nërdlechst Spëtz dovu läit an der Saône-et-Loire.

Am Norde stéisst et un d'Wéngerte vum Mâconnais. Offiziell gehéiert de Beaujolais nach zu der Regioun vun de Burgunderwäiner, mä ausser datt d'Wéngerten net wäit vun der Côte-d'Ôr ewechleien, an datt deenen zwou Géigenden hire Wäi gréisstendeels vun de selwechten Händler op de Maart bruecht ginn, hu se net vill mateneen ze dinn.

D'Wéngerte vum Beaujolais fänken am Norden an der Gemeng Saint-Amour un, a zéie sech op enger Längt vu ronn 50 Kilometer laanscht de rietsen Uwänner vun der Saône, déi d'Grenz no Osten, bis op L'Arbresle mécht. Am Weste gëtt Grenz vun enger Biergkette gemaach, déi d'Däller vun der Saône an der Loire trennt. D'Wéngerte ginn an de Bierghänk bis op eng Héicht vu 500 Meter erop.

Den Numm Beaujolais kënnt vun der Stad Beaujeu déi am Mëttelalter eng grouss Roll gespillt huet. Haut si Villefranche-sur-Saône a Belleville déi Stied, déi déi wichtegst Roll spillen.

De Beaujolais huet fënnef AOCen:

*Beaujolais fir de ganzen Territoire
*Beaujolais Supérieur, wann den Alkoholgehalt méi héich ass
*Beaujolais-Villages, fir 39 Gemengen am nërdlechen Deel
*Cru a Grand-Cru fir 10 Apellatioune vun Norden no Süden: Saint-Amour, Juliénas, Chénas, Moulin-à-Vent, Fleurie, Chiroubles, Morgon, Regnié, Côte-de-Brouilly a Brouilly.

D'Appelatiounen, Cru a Grand-Cru, gëlle fir all d'Wéngerten aus de Gemengen, déi déi AOC däerfe benotzen, am Géigesaz zur Bourgogne wou déi Appelatioun nëmmen all Kéier fir ee bestëmmte Wéngert gëllt. Et sinn déi eenzeg Wäiner aus dem Beaujolais déi ee bis zu 7 Joer al gi ka loossen.

De gréissten Deel vun de Beaujolaiswäiner si rout Wäiner, bis op eng kleng Parti am Norden, déi wäisse Wäin aus Chardonnay mécht, awer meeschtens ënner der AOC Saint-Véran verkaaft gëtt, déi zum Mâconnais gehéiert.

Fir de roude Wäi gëtt d'Gamayrief gezillt, a fir de Wäissen ass et de Chardonnay. De Pinot noir ass erlaabt, gëtt awer praktesch net méi benotzt, a vun 2015 un däerf en net méi benotzt ginn.

Déi bekanntst Händler am Beaujolais sinn de Georges Duboeuf vu Romanèche-Thorins, deen an der ganzer Welt verkeeft, Trenel & Fils eng Familljenentreprise vu Charnay-les-Mâcon a Pierre Féraud, eng kleng Entreprise, déi sech op Qualitéitswäiner spezialiséiert huet.

An de leschte Jore gouf de Beaujolais besonnesch bekannt wéinst dem Beaujolais Nouveau, fir dee praktesch d'Hallschent vun der Produktioun gebraucht gëtt.

## Um Spaweck