open-index/open-wikipedia-markdown huggingface dataset:
Lycée technique du Centre

De **Lycée technique du Centre **, kuerz **LTC**, ass eng Secondaires- an Héichschoul an der Stad déi virun allem op technesch Beruffer spezialiséiert ass.

Den LTC besteet aus dem Haaptgebai um Lampertsbierg an enger Annex um Kierchbierg.

## Historique
Well et nom Krich absënns fir en ekonomeschen Neesopbau vum Land néideg wat fir d'Beruffsausbildung nei z'organiséieren, ass am Oktober 1945 d'Gesetz vun 1929 iwwer d'Beruffsausbildung nei organiséiert ginn an déi éischt Coursë vum *Enseignement professionnel* goufen an enger Annex vum Dominikanerklouschter um Lampertsbierg – nieft dem aktuellen LTC – ofgehalen. Den 19. Dezember 1953 ass dat neit Gesetz iwwer d'Beruffsausbildung a Kraaft getrueden mat deem zu Lëtzebuerg d**Centres d'enseignement professionnel'' gegrënnt konnte ginn. Mam [[Arrêté grand-ducal]] vum 29. Juli 1954 goufen doropshin d'Beruffsschoulen an der Stad, zu [[Ettelbréck]], [[Dikrech]], [[Ëlwen]], [[Wolz (Uertschaft)|Wolz]], [[Gréiwemaacher]] an zu [[Réiden op der Atert|Réiden]] geschaaft an déi fréier Annex vum Klouschter gouf mat engem neie Gebai ersat.

Op Grond vum Gesetz vun 1979 iwwer d'technesch Ausbildung krut d'Stater Beruffsschoul mam [[Groussherzoglecht Reglement|Règlement grand-ducal]] vum 28. August 1979 den neien Numm « **Lycée technique du Centre*' ». D'Schoul war vun do un en Haaptacteur wat déi technesch a berufflech Formatiounen ugeet an huet eng Rëtsch vu Formatioune wéinst Plazmanktem an anere Lycéeën uechter d'Land ugebueden.

Ëm 1980 ass en neie Fligel un d'Gebai um Lampertsbierg bäigebaut ginn.

D'Gesetz vum 4. September 1990 huet d'Beruffsausbildung reforméiert an dräi Regimmer agefouert: den technesche Regimm, d'Formatioun als *Technicien* an de beruffleche Regimm. Am LTC goufen doropshin all Klassen am *Technique*, véier Formatiounen am Beräich vum *Technicien* an e groussen Deel vum *Professionnel* offréiert.

Mam Gesetz vum 3. Juni 1994 iwwer de *Régime préparatoire* sinn d'Klassen aus dem *Complémentaire* – déi bis dohin am Gebai 65 [[Avenue Pasteur]] ënnerbruecht waren – an den LTC integréiert ginn.

Zanter dem Gesetz vum 21. Juli 2006 kann een am LTC och de [[Baccalauréat international]] maachen an den LTC ass eng « École du monde de l'office du baccalauréat International » ginn.

Wéinst de ville Schüler huet den LTC iwwer d'Joren ëmmer nees misste Klassen an anerer Gebaier ënnerbréngen (*Schroerbau'' um Geesseknäppchen, fréiert Klouschter Saint-François, « Giele Pavillon », fréier Primärschoulen zu Dummeldeng an um Kierchbierg, Gebai 65 avenue Pasteur, …). Hautdesdaags sinn nieft dem Haaptgebai um Lampertsbierg nach Klassen um Kierchbierg, am Gebai vum fréieren Institut supérieur de technologie.

## Direkteren
* Léon Thein (bis 2003)
*Émile Hermes (2003–2007)
* Jean-Paul Lenertz (2007–2024)
* Steve Manderscheid (zanter 2025)

## Kuckt och
* Secondaireschoulen zu Lëtzebuerg

## Um Spaweck
* Offiziell Säit vum Lycée technique du centre
Koler Movies Lëtzebuerg

**Koler Movies Lëtzebuerg**, kuerz **KML**, ass e Filmclub mat Sëtz zu Koler, deen 1998 vu Filmamateuren aus der Gemeng Garnech gegrënnt gouf. De 27. Januar 2006 huet sech de Club ënner dem Numm "*KML - Koler Movies Lëtzebuerg asbl*" als Veräin androe gelooss. De Statuten entspriechend ass d'Haaptzil vum Veräin d'Produktioun vu Video- a Filmprojeten.

## Kuerzfilmer
* *[[Paper Dream]]* (2003), Regie: Marc Barnig
* *[[Wanterhoffnung]]* (2003), Regie: Marc Barnig
* *[[Last of the Cornets]]* (2003), Regie: Philippe Schockweiler
* *[[Lost]]* (2004), Regie: Marc Barnig
* *[[Mona (Film 2006)|Mona]]* (2006), Regie: Marc Barnig 
* *[[Dreamcell]]* (2008), Regie: Marc Barnig, Frank Hansen
* *[[Fish]]* (2010)
* *[[Vivaldi]]* (2010)
* *[[Lightning strikes twice]]* (2010), Claude Hansen
* *[[Mr. Knitty and the cardboard house]]* (2010), Frank Hansen
* *[[Status Ego]]* (2011), Regie: Marc Barnig

## Filmer
* ** (1998), Regie: Marc Barnig
* *[[Quantum of Solace (Film 1999)|Quantum of Solace]]* (1999), Regie: Marc Barnig
* *[[Riddly Pup Da Fully]]* (1999)
* *[[Show Time]]* (2001), Regie: Marc Barnig
* *[[Lovely Days in April]]* (2001), Regie: Marc Barnig
* *[[Legend of Bigfoot]]* (2001), Regie: Frank Hansen 
* *[[The unfinished Dangerously Yours Project]]* (2001), Regie: Marc Barnig
* *[[Liewensrees]]* (2002), Regie: Marc Barnig
* *[[The Next Riddly]]* (2003)
* *[[Rendolepsis]]* (2003), Regie: Marc Barnig
* *[[31 Min.]]* (2004), Regie: Yves Steichen
* *[[Black King's Way]]* (2005), Regie: Marc Barnig
* *[[The Nebula Dawn]]* (2006), Regie: Yves Steichen 
* *[[Haaali Ba Dusi]]* (2006)
* *[[T(w)o Friends]]* (2012), Regie: Mich Clemen

## Um Spaweck
* Internetsite vu Koler Movies Lëtzebuerg
Villeneuve-d'Ascq

**Villeneuve-d'Ascq** ass eng franséisch Stad am Departement Nord an der Regioun Hauts-de-France. D'Awunner ginn "Villeneuvois" genannt.

## Um Spaweck
London

**London** ass d'Haaptstad vu Groussbritannien a läit op der Themse. Se huet .

## Kuckeswäertes

* De Big Ben an d'Englescht Parlament
* Westminster Cathedral
* Saint Paul's Cathedral
* Buckingham Pallace
* Tower Bridge
* *Sightseeing Tour mam Doppeldeckerbus*
* *Piccadilly Circus*
* *Zoo*

## Um Spaweck

* Offiziell Websäit vun der Stad London
Didgeridoo

En **Didgeridoo** ass e Museksinstrument aus der Famill vun den Aerophonen, méi genee e Blosinstrument. 

Den Didgeridoo ass dat eelst bekannt Museksinstrument op der Welt. Mam Mond entsteet, aus enger Nout, e rhythmescht Klangmuster. D'Längt vum Instrument entscheet iwwer de Klang.

Et ass en traditionellt Museksinstrument vun den nordaustraleschen Aborigines. Den Didgeridoo war ursprénglech e Rouer, deen aus engem vun Termiten ausgehielegten Eukalyptus-Stamm gemaach gouf.

## Kuckt och
* Alphorn
* Erke

## Um Spaweck
Beideldéieren

D**'Beideldéieren** oder Beidelmamendéieren (Metatheria oder och nach Marsupialia) sinn eng Ënnerklass aus der Klass vun de Mamendéieren. Si bilden haut déi gréisst Mamendéieregrupp an Australien. Déi bekanntst Beideldéiere sinn d'Känguruen.

## Verbreedung

## Beschreiwung
Net all Beidelmamendéier huet e Beidel.

## Entwécklungsgeschicht
D'Beidelmamendéieren hu sech virun ongeféier 100 Millioune Joer a Südamerika entwéckelt. Deemools war Australien nach mam Grousskontinent Gondwana verbonnen.

## Liewensweis

### Ernierung

### Fortplanzung
Jee no Aart kommen ee bis eelef Jonker op d'Welt. Si si bei der Gebuert 0,5 bis 3&nbsp;cm laang, kloteren direkt an de Beidel (oder an eng Hautfal um Bauch vun der Mamm) a suckele sech un eng Zitz fest.

## Systematik
* **Infraklass** Beidelmamendéieren (*Metatheria*)
** Iwweruerdnung Ameridelphia
*** Uerdnung Mausopossumen(Paucituberculata)
**** Opossumsmais (Caenolestidae)
*** Uerdnung Beidelraten (Didelphimorphia)
**** Beidelraten (Didelphidae)
** Iwweruerdnung Australidelphia
*** Uerdnung Microbiotheria
**** Biergopossumen (Microbiotheriidae)
*** Uerdnung Beidelmullen (Notoryctemorphia)
**** Beidelmullen (Notoryctidae)
*** Uerdnung Raubbeideldéieren (Dasyuromorphia) 
**** Raubbeidler (Dasyuridae)
**** Seechomessebeidler (Myrmecobiidae)
**** Beidelwëllef (Thylacinidae)
*** Uerdnung Nuesebeideldéieren (Peramelemorphia)
**** Australesch Nuesebeidler (Peramelidae)
**** Neuguinea-Nuesebeidler (Peroryctidae)
*** Uerdnung Diprotodontia 
**** Rüsselbeideldéieren (Tarsipedidae)
**** Wombaten (Vombatidae)
**** Kloterbeideldéieren (Phalangeridae)
**** Bilchbeideldéieren (Burramyidae)
**** Känguruen (Macropodidae)
**** Ratekänguruen (Potoroidae)
**** Gleitbeideldéieren (Petauridae)
**** Réngbeideldéieren (Pseudocheiridae)
**** Koalabieren (Phascolarctidae)
**** Zwerggleitbeideldéieren (Acrobatidae)

## Um Spaweck
Boxemännchen

E **Boxemännchen**, och **Kuchemännchen**, vereelzt **Knäpp(e)männchen** genannt, ass e Kaffiskichelchen aus Hief- oder Brioschendeeg, gebak a Form vun engem Männchen. D*'Knäpp* vum Männche senger *Box* ginn duerch an den Deeg agedréckte Roséngen oder - méi modern - Kamellen duergestallt.

Boxemännercher si meeschtens tëscht 10 an 30&nbsp;cm grouss. Si gi bal nëmmen an de Woche virun Niklosdag verkaaft, a gehéieren zu deene Saachen, déi de Kleeschen zu Lëtzebuerg de Kanner bréngt.

## Kuckt och
* Cougnou
* Këndel

## Um Spaweck
Mathieu-Lambert Schrobilgen

De **Mathieu**-Auguste-**Lambert Schrobilgen**, gebuer den 20. September 1789 am Gronn, a gestuerwen de 27. Dezember 1883 zu Iechternach, war e Lëtzebuerger Affekot, Greffier op der *Cour supérieure et de cassation* (genannt den 19. Februar 1840), Sekretär vun der *Régence* (Stadschreiwer) (1820-1850), Chef de Bureau vun der Regierungskommissioun a *Chef de division pour les affaires militaires*. De Mathieu-Lambert Schrobilgen war donieft Museker, Schrëftsteller a Fräimaurer.

Zesumme mat dem Jacques Lamort huet hien 1826 de *[[Journal de la ville et du Grand-Duché de Luxembourg]]* gegrënnt. 1844 huet déi Zeitung opgehalen an hie gouf Chefredakter vum *[[Courrier du Grand-Duché de Luxembourg]]* vun de Bridder Metz (bis 1868).

Den 11. Januar 1816 huet de Schrobilgen sech mat der Suzanne-Marguerite François bestuet, Duechter vum Fréderic Hermann François vu Koblenz deen déi Zäit Nottär zu Lëtzebuerg war. D'Koppel hat fënnef Kanner, wouvun der zwee jonk gestuerwe sinn. Déi aner dräi waren:

*D'Anne, gebuer den 29. Januar 1819, déi sech den 2. Dezember 1854 mat dem Grof Thomas John de Mazzinghi bestuet huet.
*D'Zwillinge Fanny a Francine gebuer de 15. Oktober 1820.

D'Francine gouf den 23. Juli 1838 mat dem Chimiste Auguste Laurent bestuet, an d'Fanny den 13. September 1841 mat dem Friedrich Wilhelm Steinhardt engem Artilleriesoffizéier vu Bischofsburg deen déi Zäit an der Garnisoun zu Lëtzebuerg stationéiert war.

De Mathieu-Lambert Schrobilgen war de Grousspapp vum Paul Matthieu Hermann Laurent.

Fir un de Schrobilgen z'erënneren, gouf 1945 eng Strooss um Belair, d'Rue Schrobilgen, no him genannt.
Aly Bintz

Den **Aly Bintz**, gebuer de 15. Januar 1929 zu Arel, a gestuerwen den 1. November 2004 zu Nidderkuer, war e lëtzebuergesche Schauspiller a Sänger.

Dem Aly Bintz seng Karriär huet mat Operetten ugefaangen. Jorelaang huet hien a verschiddene Lëtzebuerger Ensembele wéi dem Liewensfrou - ë.&nbsp;a. *[[Den Horrbock]]* vum René Weimerskirch an Norbert Hoffmann -, an dem Lëtzebuerger Theater gespillt, dacks zesumme mat senger Fra, der Micky Erpelding.

Nieft dëse Kaméidisrollen huet hien och, ënner Regisseure wéi Steve Karier, Haidy Jacobi, Frank Hoffmann, Marc Olinger oder Jean-Paul Maes, an aktuelle Stécker säin Talent gewisen: *[[Ee wéi deen aneren]], [[Dës Kéier kraacht et]], [[Hänk dech dach nëmmen op]]* vum Guy Wagner, zesumme mam Micky Erpelding a mat senge Kanner Simone Bintz a Brigitte Bintz, oder an *[[De Wijhel]]* vum Jhemp Hoscheit.

Ville Lëtzebuerger ass hie bekannt als de Sänger vum Lidd *Lëtzebuerger Spezialitéiten*.

## Filmer
### Televisiounsfilmer
* *[[Sherlock Holmes and the Leading Lady]]* (1991) vum Peter Sasdy, zu Lëtzebuerg gedréit. Eng kleng Roll.
* *[[Hänk dech dach nëmmen op]]* (1987) vum Menn Bodson. Verfilmung vum Theaterstéck vum Guy Wagner 
* *[[Déi zwéi vum Bierg]]* (1985) vum Menn Bodson, Gast Rollinger a Marc Olinger (Televisiounsserie a 6 Episoden, déi och gekierzt am Kino gewisen ass ginn)
* *[[E Fall fir sech]]* (1984) vum Menn Bodson
* *[[Ee wéi deen aneren]]* (1980) vum Ed Kohl, nom präisgekréinten Theaterstéck vum Guy Wagner
Syndicat des journalistes - Luxembourg

De **Syndicat des journalistes - Luxembourg**, ofgekierzt **SJ-L**, war eng onofhängeg Beruffsorganisatioun, déi de 7. Dezember 2004 an der Form vun enger lëtzebuergesch ASBL gegrënnt gouf, fir d'Interesse vun de professionelle Journalisten duerchzesetzen.

De Syndicat des journalistes - Luxembourg setzt sech am Allgemenge fir d'Pressefräiheet an.

De Verwaltungsrot vum SJ-L huet sech 2004 aus follgende Memberen zesummegesat:
* President: Jean-Claude Wolff (†, Radio 100,7)
* Vizepresidentin: Ines Kurschat (Woxx)
* Vizepresidentin: Geneviève Montaigu (Le Quotidien)
* Generalsekretär: Max Theis (RTL Radio Lëtzebuerg)
* Tresorier: Alain Kleeblatt (Le Quotidien)
* Memberen: Anne Heniqui (d'Lëtzebuerger Land), Jean-Pol Roden (Freelance) a Fränk Kuffer (RTL Radio Lëtzebuerg).
De 24. Oktober 2017 huet den SJ-L - mat zwéin anere Journalisteverbänn, der Union des Journalistes Luxembourg an der Association luxembourgeoise des journalistes - fusionéiert, fir sech zesummen an enger neier Vereenegung, der Association luxembourgeoise des journalistes professionnels fir d'Interessie vun de Journaliste staark ze maachen.

## Um Spaweck
* Websäit vum SJ-L
* Statuten am Mémorial vum 10. Mäerz 2005 op Legilux.lu
Joseph Brebsom

De **Joseph** ("**Jos**") **Brebsom**, gebuer den 23. Mäerz 1913 zu Miedernach, a gestuerwen den 28. Mäerz 2005 zu Steebrécken, war e lëtzebuergesche Politiker.

## Liewen
Hi koum schonn a jonke Jore mat sengen Eltere vu Miedernach op Esch-Uelzecht, wou säi Papp *op der Grenz* eng Metzlerei bedriwwen huet. Vun 1933 bis 1945 huet e bei der Escher Jeunesse Foussball gespillt a spéider huet e verschidde Plazen am Comité vum Veräin iwwerholl.

Vu Beruff hat e gradewéi säi Papp och Metzler geléiert an en huet eng Zäit am Betrib vu sengem Papp geschafft. 1946 huet en e Busbetrib gegrënnt an dräi Autobusse bedriwwen, déi Nicole, Josée, a Josy geheescht hunn, d'Virnimm vun him a sengen zwou Duechteren. Hien huet awer domat nees opgehalen an ass nees a säi Beruff als Metzler zeréckgaangen an huet d'Metzlerei vu sengem Papp iwwerholl.

## Politesch Karriär
De Jos Brebsom gouf 1952 op der Lëscht vun der LSAP an den Escher Gemengerot gewielt an och an de Walen duerno gouf en all Kéier zeréckgewielt. Vum 10. September 1965 bis den 31. Dezember 1969 a vum 14. Abrëll 1970 bis den 13. Abrëll 1978 war e Schäffen, a vum 14. Abrëll 1978 bis den 31. Mee 1990 war e Buergermeeschter vun der Stad Esch.

Bei de Wale vun 1974 gouf en als Deputéierten an d'Chamber gewielt wou en och bis 1994 bliwwen ass. Tëscht 1989 an 1994 war en Alterspresident an der Chamber.

## Aner Funktiounen
Hie war och als President vum Verwaltungsrot vum Escher Spidol aktiv. Ausserdeem war e President vum TICE, President vum Escher Schluechthaus a Member vun der Handwierkerkummer.

## Nom Jos Brebsom genannt
* eng Cité zu Esch-Uelzecht: d*'Cité Joseph Brebsom* (PLZ 4064) am Quartier Bruch tëscht der Bieleserstrooss an dem *Boulevard Charles-de-Gaulle*

## Kuckt och
* Lëscht vun de Buergermeeschtere vun Esch-Uelzecht
Thirteen Days

**Thirteen Days** ass en US-amerikanesche Film vum Roger Donaldson aus dem Joer 2000,
## Ëm wat geet et am Film?
An dësem Film geet et ëm d'Kuba-Kris aus dem Joer 1962.

## Um Spaweck
Pentakosiomedimnoi

Am Alen Athen waren d**'Pentakosiomedimnoi** déi räichst Sozialklass vu véier, no der Constitutiounsreform vum Solon am Joer 594 v. Chr..

D'Pentakosiomedimnoi waren déi Grondbesëtzer, déi am Karschnatz méi wéi 500 Medimnen, ongeféier 250 hl Fruucht, Ueleg oder Wäin rekoltéiere konnten. Nëmme si haten Zougank zu all Plazen an der Magistratur.
Europahymn

D**'Europahymn** ass d'Nationallidd vun de Länner vum Europarot an de Länner vun der Europäescher Unioun.

## Wat ass d'Europahymn?
D'Europahymn ass d'Hymn vun der Europäescher Unioun. D'Melodie ass aus dem 4. Saz vun der 9. Sinfonie vum Ludwig van Beethoven (1823). Et ass d'Instrumentalversioun vun der sougenannter *[[Ode an die Freude]]*. Wann och vill Europäer fir e gesongenen Text plaidéieren, da gëtt et sou een Text offiziell nach net. Ma et gouf versicht, sou een Text an de verschiddene Sprooche virzeschloen.

## Geschicht vun der Europahymn
Am Joer 1972 huet den Europarot sech op déi Melodie als Europahymn festgeluecht. An 1985 hunn d'Staats- a Regierungscheffe vun der *Europäescher Unioun* hirersäits där Melodie de Charakter vun enger offizieller Europahymn ginn. Si soll d'national Hymne vun den eenzele Memberlänner net ersetzen, ma e Symbol vun de gemeinsame Wäerter sinn.

## Kuckt och
* Eurovisionshymn
* Europäesch Unioun
* Europarot

## Um Spaweck

* Textvirschléi an de verschiddene Sproochen
Oligozen

D'Epoch vum **Oligozen** ass déi jéngst vun der Period vum Paleogen an déi drëtteelst aus der Äerdneizäit. Si huet virun 33,9 Milloune Joer nom Eozän ugefaangen a bis virun 23 Millioune Joer gedauert.

## Klima
An der Epoch vum Oligozen war den Nordpol am Géigesaz zum Südpol net mat Äis iwwerdeckt. Nordamerika an Europa hunn aus tropesche Bëscher bestanen.

## Paleontologie

## Fauna a Flora

## Ënnerdeelungen

## Kuckt och
* Geologesch Zäitskala

## Um Spaweck
Eozen

D'Epoch vum **Eozen** ass déi zweeteelst aus der Äerdneizäit an aus der Period vum Paleogen. Si huet d'Epoch vum Paleozen viru 55,8 Millioune Joer ofgeléist an huet bis virun 33,9 Millioune Joer gedauert.

## Kuckt och
*Geologesch Zäitskala
## Um Spaweck
Paleozen

D'Epoch vum **Paleozen** war déi éischt aus der Äerdneizäit an aus der Period vum Paleogen. Si huet d'Epoch vun der Kräid viru 65 Millioune Joer ofgeléist an huet bis viru 55,8 Millioune Joer gedauert.

## Klima

## Fauna a Flora

## Ënnerdeelungen

## Kuckt och
* Geologesch Zäitskala

## Um Spaweck
Cointreau

De **Cointreau** ass eng Spirituos a gehéiert zu den Orangëlikören.

1849 gouf déi éischt Brennerei vun de Bridder Adolphe an Edouard-Jean Cointreau zu Angers gegrënnt. E bësse méi spéit huet de Jong vum Edouard-Jean, den Edouard Cointreau, e klore Likör mat Arome vu batteren a séissen Orangëschuele gemaach.

De Cointreau gëtt nëmmen aus natierlechen Ingredienten hiergestallt a seng Rezeptur ass geheim. D'Orangë komme vun eegene Plantagen zu Haiti an aus Spuenien. Dobäi kënnt nach neutralen Alkohol, Zocker a Waasser.

Cointreau kann ee puer drénken oder mat Äis. En ass d'Grondlag fir vill Cocktailer, wéi z.&nbsp;B. de Klassiker *Cosmopolitan* oder d*'Margarita*.

## Um Spaweck
* Offiziell Websäit vun der Brennerei
Chartreuse

D'Wuert **Chartreuse** bezeechent:

*e prealpine Gebiergsmassif a Frankräich: Massif de la Chartreuse
*Grande Chartreuse, e Klouschter vum Kartaiseruerden (ordre des Chartreux)
*e Planzelikör de vun de Kartaiserpateren hiergestallt gëtt: Chartreuse (Likör)
* eng fréier Festung a Kasär am Süde vu Léck: Kuckt La Chartreuse (Léck)
Campari

De **Campari** gehéiert zu de Spirituosen an ass en Aperitif-Bitter.

De Gaspare Campari huet 1862 de Campari erfonnt. Et ass eng Mëschung aus 86 verschiddene Kraider, Gewierzer, Friichten a Wuerzelen aus ville verschiddene Länner.

En huet eng rout Faarf an en liicht battere Goût.

Déi genee Komponente vum Campari, an haaptsächlech hir Doséierung, gi streng ënner Verschloss gehalen.

De Campari soll wa méiglech kill gelagert a kal zerwéiert ginn.

Et ass eng villsäiteg Spirituos. Klassesch Aperitif-Variante sinn: Campari mat Spruddel, Campari *on the Rocks* a Campari-Orange. Donieft gëtt et sëlleg méi aktuell Varianten, wéi Campari Red Bull oder Campari Tonic.

Produzent vum Campari ass d'Firma Davide Campari S.p.A. vu Mailand an Italien.

## Um Spaweck
* Websäit vum Gruppo Campari
Lied der Deutschen

Déi drëtt Stroph vum **Das Lied der Deutschen** (oder **Deutschlandlied** - "Däitschlandlidd") ass déi aktuell Nationalhymn vun Däitschland.

Den Text vum Lidd gouf vum August Heinrich Hoffmann von Fallersleben de 26. August 1841 op der Insel Helgoland gedicht, déi deemools brittesch war. D'Melodie kënnt vum Joseph Haydn, dee se 1797 op den Text *Gott erhalte Franz, den Kaiser, unsern guten Kaiser Franz!* vum Lorenz Leopold Haschka komponéiert huet. Et huet awer bis zu der Weimarer Republik gedauert, bis datt den 11. August 1922 d'Däitschlandlidd Nationalhymn ginn ass.

Zanter et d'Bundesrepublik gëtt (1949), däerf just nëmme méi déi drëtt Stroph gesonge ginn.

## Integralen Text

**1.**
Deutschland, Deutschland über alles,
Über alles in der Welt,
Wenn es stets zu Schutz und Trutze
Brüderlich zusammenhält
Von der Maas bis an die Memel,
Von der Etsch bis an den Belt.
|: Deutschland, Deutschland über alles,
Über alles in der Welt!:|

**2.**
Deutsche Frauen, deutsche Treue,
Deutscher Wein und deutscher Sang
Sollen in der Welt behalten
Ihren alten schönen Klang,
Uns zu edler Tat begeistern
Unser ganzes Leben lang.
|: Deutsche Frauen, deutsche Treue,
Deutscher Wein und deutscher Sang!:|

**3.<br>**
**Einigkeit und Recht und Freiheit**
**Für das deutsche Vaterland!**
**Danach lasst uns alle streben**
**Brüderlich mit Herz und Hand!**
**Einigkeit und Recht und Freiheit**
**Sind des Glückes Unterpfand;**
**Blüh’ im Glanze dieses Glückes,**
**Blühe, deutsches Vaterland!:|**

## Um Spaweck

* Geschicht an Informatiounen op der Säit vun der Bundesregierung
* Websäit vun däitschen Inneministère
Modrëpp

Eng **Modrëpp** ass en alkoholescht Gedrénks, e Likör mat Kraiderextrakter, dee positiv op d'Verdauung wierke soll.

Déi meescht Modrëppen hunn en Alkoholgehalt vun ongeféier 40 % Vol.

## Marken, a vu wou se hierkommen (Auswiel)
* Däitschland: Jägermeister, Underberg, Kuemmerling, Boonekamp, Berenburg
* Dänemark: Gammel Dansk
* Frankräich: Bénédictine, Chartreuse
* Italien: Amaro Ramazzotti, Fernet Branca, ChinaMartini, Galliano
* Lëtzebuerg: Buff
* Spuenien: Licor 43
* Trinidad an Tobago: Angostura
* Ungarn: Unicum

## Um Spaweck
Argentinien

D'Republik **Argentinien** (sp.: *República Argentina*) ass e Staat am Süde vu Südamerika.

Argentinie grenzt am Norden u Bolivien a Paraguay, am Osten un Uruguay a Brasilien an am Westen un Chile. Am Südoste mécht den Atlanteschen Ozean eng natierlech Grenz. Argentinien ass vun der Fläch hier, no Brasilien, den zweetgréisste Staat um südamerikanesche Kontinent.

D'Haaptstad an an engems gréisst Stad ass Buenos Aires.

## Um Spaweck

*   argentina.gov.ar Offiziellt nationaalt Portal
*  Tourismus-Portal
Maagbitter Buff

De **Maagbitter Buff** kuerz **Buff** oder och nach **Iechternacher Buff** ass eng Modrëpp, déi zu Housen vun der Firma Pitz-Schweitzer op Basis vun engem Rezept vum Dokter Herman Boerhaave (1668-1738) fabrizéiert gëtt.

De Buff gouf zanter 1876 zu Iechternach vum Friedrich-Wilhelm-Ludwig Buff, engem pensionéierte lëtzebuergeschen Offizéier vun hollännescher Ofstamung hiergestallt. 1887 koum d'Firma an de Besëtz vum Branntewäinshändler Paul Ossyra.

De 14. Mäerz 1900 huet den Ossyra d'Etikett fir de Buff patentéiere gelooss an den 23. Mee 1935 gouf d'Patent ënner der Nr. 7707 erneiert.

An den 30er Jore koum d'Patent an de Besëtz vum der Firma Pitz-Schweitzer déi elo de Buff an der véierter Generatioun produzéiert.

De Buff krut e puer Präisser souwuel am Land wéi am Ausland: 1878 en Éierendiplom zu Paräis, 1891 een zu Lëtzebuerg, a verschidde Goldmedailen, wéi 1890 zu Köln, 1891 zu Lëtzebuerg, Spa a London, an 1892 zu Nice. Op der Internationaler Ausstellung zu Paräis vun 1900 krut de Produit vum Louis Buff eng Bronzemedail.

## Um Spaweck
* Websäit iwwer de Maagbitter Buff op www.pitz-schweitzer.lu 
* Buff verdreift de Suff Artikel op Volksfreund.de vum 9. Juni 2017
Schwaarze Prënz

Den **Edward vu Woodstock**, Prënz vu Wales, bekannt als de **Schwaarze Prënz**, gebuer de 15. Juni 1330 a gestuerwen den 8. Juni 1376, war deen eelste Jong vum Kinnek Edward III. vun England an der Philippa vun Hainaut.

Mat 16 Joer war hie mat dobäi an der Schluecht vu Crécy bei där de Jang de Blannen säi Liewe gelooss huet.

## Um Spaweck
Amaro Ramazzotti

**Amaro Ramazzotti** ass en italieenesche Kraiderlikör („Amaro“) mat engem Alkoholgehalt vun 30%. E besteet aus 33 verschiddene Kraider, Wuerzelen an anere Planzen aus der ganzer Welt a gëtt ouni Faarf- an Aromastoffer hiergestallt.

Den Amaro Ramazzotti kann een als Digestif oder einfach sou drénken, puer, mat Äis, mat Zitroun oder als Longdrink mat zum Beispill Orangëjus. 

Den éischten Amaro Ramazzotti gouf 1815 zu Mailand hiergestallt. Ursprénglech huet en "Amaro Felsina Ramazzotti" geheescht, no engem geheime Familljerezept vum Ausano Ramazzotti, engem Apdikter vu Bologna, deen Ufanks vum 19. Joerhonnert op Mailand geplënnert war. 1848 huet d'Famill eng Bar an der Via Santa Margherita opgemaach, an där den Amaro Ramazzotti zerwéiert gouf. 1985 gouf d'Mark vum franséische Grupp Pernod Ricard opkaaft. Nieft dem traditionellen Originalrezept gëtt zënter 2000 och nach eng Variant vum Gedrénks mat Mënz produzéiert (*Ramazzotti Menta*).

## Um Spaweck

* Websäit vu Ramazzotti
Cachaça

De **Cachaça** ass e brasilianeschen Zockerrouerbranntewäin.

E gëtt am Géigesaz zum wäisse Rum direkt aus dem Jus vu gréngem Zockerrouer hiergestallt.

## Um Spaweck
Dogger

**Dogger** huet zwou Bedeitungen:
* Dogger (Geologie): Zäitofschnëtt bannent der Jura-Zäit
* Dogger (Nordséi): E Gebitt vun der Nordséi
Tequila

**Tequila** ass e mexikaneschen Agavebrand. En däerf nëmmen aus dem Bundesstaat Jalisco an aus der bloer Maguey-Agave hiergestallt ginn.

Bis se gepléckt ka ginn, verginn 10 Joer an et gëtt just d'Häerzstéck gebraucht. Dëst gëtt zerstéckelt an dann ausgepresst. Duerno gëtt de Jus mat Hief a Gärfässer vergäert an dann zweemol ofdistilléiert.

Tequila gëtt et an zwou Zorten: als kloren Alkohol oder an Holzfässer gelagert, als Gold-Variant.
## Um Spaweck
Kuemmerling

**Kuemmerling** ass de Markennumm fir eng Modrëpp.

De Kuemmerling gëtt zanter 1963 zu Bodenheim bei Mainz no engem Rezept vun 1938 produzéiert. All Dag ginn eng Millioun vun den 0,02-Liter-Fläschelcher ofgefëllt.

Zanter 2001 gehéiert *Kuemmerling* dem brittesche Spirituosekonzern Allied Domecq.

## Um Spaweck
* Websäit vu Kuemmerling
Wermut

De **Wermut** ass eng Zort Wäin, dee mat Kraider, Alkohol, Karamell, Zocker a Waasser versat gëtt. Haaptsächlech kënnt en aus Frankräich an Italien.

Technesch gesinn, zielt de Wermut net zu de Spirituosen, well en net destilléiert gëtt. Trotzdeem hält e sech, duerch den Zousaz vu Kraider, Zocker an Alkohol, sou laang wéi déi aner Spirituosen.

Wermut gëtt et a séissen, dréchenen an hallefséisse Varianten.
Kartaiser

D**'Kartaiser** (op fr. *chartreux*) ass den Numm vun engem reliéisen Uerde vun der kathoulescher Kierch, dee vum hl. Bruno gegrënnt gouf, wéi hie sech 1084 mat sechs Compagnonen an de Massif de la Grande Chartreuse zeréckgezunn huet. Et handelt sech ëm en Eremittenuerden, d.&nbsp;h. Einsiidler déi zesummeliewen: jiddwereen huet en Haische fir sech mat engem Gaart. Déi Haisercher leie ronderëm e banneschten Haff, mam Kierfecht dran. D'Reegel vum Uerden ass ganz streng, si verbitt souzesoen all Gespréich an all Kontakt mat der Baussewelt. Déi meescht Zäit verbrengt e Kartaiser a sengem Haischen, just dräimol am Dag gesi se sech fir d'Gebiet an der Kierch a sonndes fir z'iessen, eemol an der Woch maache se och e Spadséiergank mateneen.

An engem Klouschter (enger Chartreuse) liewen dräi Zorte Kartaiser:
*Pateren
*Bridder
*Donaten

Et gëtt och Kartaiseruerde fir Fraen.

D'Pateren aus dem Haaptklouschter (Grande Chartreuse am franséischen Departement Isère) liwweren d'Kraider fir d'Produktioun vum Likör mam Numm Chartreuse.

## Um Spaweck
*De Site vum Uerden
*e Film iwwer den Uerden (Die grosse Stille)
*  Sito sull'universo certosino
Metaxa

De **Metaxa** (gr.: *Μεταξά*) ass e Wäibrand deen aus Griicheland kënnt.

1880 huet de Spyros Metaxas zu Piräus Wéngerten an de beschte Lage kaaft. Hien huet probéiert, verschidde Wäinzorte mateneen ze kombinéieren an no traditioneller griichescher Aart ze brennen. D'Resultat war de Metaxa.

De Metaxa gëtt a verschiddene Qualitéiten ugebueden, déi deels an der Preparatioun vun den Destillater variéieren, mä haaptsächlech duerch Lagerzäit gekennzeechent ginn. D'Zuel vun de Stäre gëtt d'Jore vun der Lagerung un:
* Dräi Stären 
* Fënnef Stären: *Metaxa Classic*
* Siwe Stären: *Metaxa Amphora*
* Zwielef Stären
* 15 Joer *Metaxa Grande Fine*
* 30 Joer *Metaxa Private Reserve*

De Metaxa drénkt ee puer oder mat Äis a wann et da muss sinn och mat wäissem Drauwejus, Waasser, Cola, Ginger Ale oder mat Limonad.

Hiersteller ass d'Firma S.&E.&A. Metaxa A.B.E. vu Kifissia/Athen.

## Um Spaweck

*  Offiziell Websäit vu Metaxa
Sherry

De **Sherry**, bei sech doheem **Xérès**, ass e wäisse versate Wäin, deen am Süde vun Andalusien, Spuenien produzéiert gëtt.

De bekannte **Xéres-Esseg** gëtt och aus dëse Wäiner gemaach.

D'Wéngerte leien op Kalleksbiedem an der Provënz Cadix un der Süd-West Spëtz vun Andalusien, am Süde vu Spuenien. Si leien an engem Dräieck tëscht de Stied Jerez de la Frontera, Sanlúcar de Barrameda a Puerto de Santa María.

## Um Spaweck
Wodka

De **Wodka** oder **Vodka** ass en distilléiert Gedrénks, dat haaptsächlech aus Waasser an Ethanol besteet. Wodka huet generell net wéi déi aner héichprozenteg Alkoholen e Bouquet, en Aroma oder e spezielle Goût, mä ass éischter neutral a reng. Dofir gëtt en dacks gebraucht fir Cocktailer ze mixen, wéi am *Wodka Martini*, *Cosmopolitan*, *Wodka Tonic*, *Wodka Orange*, *Black Russian* a *White Russian*, *Moscow Mule* oder nach *Bloody Mary*. Traditionell gëtt de Wodka puer ouni Waasser oder Äis gedronk, obwuel en an de klassesche "Wodka-Länner" wéi Russland, Wäissrussland, der Ukrain, dem Baltikum, Finnland an Deeler vu Skandinavien dacks kal zerwéiert gëtt.

An der Europäescher Unioun muss Wodka en Alkoholgehalt vu mindestens 37,5%, fir dierfe sou genannt ze ginn. An den USA muss deen Alkoholgehalt bei mindestens 40% leien.

## Fabrikatioun
Wodka kann aus verschidden Ausgangsstoffen hiergestallt ginn. Meeschtens gëtt Kar oder Weess geholl. Gromperen oder Wäindrauwe kënnen och fir d'Fabrikatioun vun héichwäertegem Wodka gebraucht ginn.

Den éischte Schrëtt fir d'Fabrikatioun vu Wodka ass d'Gewënnung vun der Maisch, enger béierähnlecher Flëssegkeet mat nidderegem Alkoholgehalt. Dobäi gëtt de Réistoff zerklengert, mat Waasser gemëscht a liicht erhëtzt. Dobäi gëtt Stäerkt an Zocker ëmgewandelt. Zu der elo séisser Maisch gëtt Gärhief derbäigemaach, fir d'Gärung an Gang ze setzen. Bei der Gärung gëtt den Zocker an der Maisch an Alkohol ëmgewandelt, bis zu engem Gehalt vu 6 bis 7%. Beim Brenne gewënnt een dann den sougenannte Réialkohol. Gréisstendeels gëtt Wodka zweemol gebrannt, verschidden Zorte souguer dräimol. Dëse Virgank gëtt graduell widderholl fir d'Produktiounsqualitéit ze verbesseren. Zudeem gëtt dee Virgank streng iwwerwaacht fir de Wodka méiglechst geschmaachsneutral hierzestellen. Et follegen weider Filterprozesser fir onerwënscht Aromaen oder Goûten ewechzekréien. D'Qualitéit vum Filterprozess ass entscheedend fir d'Qualitéit vum Wodka.

## Um Spaweck
Burjatien

**Burjatien** (Russesch: *Бурятия*, Burjatesch: *Буряад Улас*) ass eng Republik a Russland. Si läit um Ostufer vum Baikalséi a mécht en Deel vun der Grenz zur Mongolei. D'Haaptstad Ulan-Ude ass mat 356.500 Awunner och gläichzäiteg déi eenzeg Groussstad an där Géigend.

## Um Spaweck

* Offiziell Websäit vun de Staatsorganer vun der Republik Burjatien
* Portal Buryatia.ru
* Säit vum burjatesche Vollek
Träipen

**Träipen** ass déi lëtzebuergesch Variant vun der Bluttwurscht, déi gebrode gëtt.

## Den Numm
* am Engleschen: *Black Pudding*
* am Franséischen: *boudin noir*
* am Spueneschen: *morcilla*
* am Däitschen: *Blutwurst*

## Wat ass dran?
E wéineg Fleesch mat Fett vum Schwäin déi gemuel sinn. Da kënnt wäisse Kabes, reng gerappt, Miel a Schwéngsblutt derbäi. Typesch Gewierzer si Bounekräitchen a ganz wéineg Kimmel.

## Träipen zu Lëtzebuerg
Rezepter fir Träipe gëtt et sou vill wéi Bauerefamilljen, déi selwer geschluecht hunn. Dobäi gëtt et eng Fauschtreegel: 1/3 Fleesch mat Fett; 1/3 Geméis an 1/3 Schwéngsblutt. Gewierzer aus dem Land ginn éischter gebraucht wéi Kimmel an aner Exoten.

Träipe goufen traditionell an de Wanterméint giess. Dëst spigelt sech nach haut an der sougenannter Träipenzäit erëm, déi op Allerhellegen ufänkt a mam Buergbrennen ophält.

An der Zäit war et Brauch, no de Chrëschtmetten Träipen iessen ze goen. A verschiddenen Uertschaften am Land war et och Brauch, datt no de Metten an de Wiertschaften d'Stackclientèle no der Mass Träipe gratis zerwéiert krut.

## Um Spaweck

* Träipen am Luxemburger Wörterbuch LWB online
* Wéi Pati, Träipen a Jhelli nach hausmaacher Wuer waren
* Linken a Richtung "Black Pudding"
Ungarn

**Ungarn** (ungaresch: *Magyarország*) ass eng Republik am Südoste vu Mëtteleuropa. D'Land grenzt am Norden un d'Slowakei, am Nordosten un d'Ukrain, am Osten u Rumänien an am Süden u Serbien, Kroatien a Slowenien. Am Westen ass Éisträich den Noper. Ungarn ass Member vun der OECD, der NATO an der Europäescher Unioun.

D'Haaptstad an anengems och déi gréisst Stad vum Land ass Budapest.

## Geographie
D'Puszta, eng typesch ungaresch Steppelandschaft, hëlt e groussen Deel vum Land an.

Den héchste Bierg ass de Kékes (1014 m).

Grouss Flëss an Ungarn sinn d'Donau, d'Tisza, d'Drava, d'Mura, d'Zala, a d'Kőrös.

Déi greisste Séie sinn de Balaton, de Fertő tó an de Velencei tó.

## Sprooch
Ungaresch ass eng Finno-Ugresch Sprooch an domat eng vun de wéinege Sproochen an Europa déi keng indoeuropäesch Wuerzelen huet. Dofir ass se dann och fir Mammesproochler aus dem indoeuropäesche Raum relativ schwéier ze léieren.

Ungaresch gläicht dem Finneschen an Esteschen, allebéid finno-ugresch Sproochen, just e bëssen um Niveau vun der Grammaire.

## Kuckt och
* Ungaresche Volleksopstand 1956
* Mihály Munkácsy (1844-1900). Ungaresche Moler, deen eng Zäit zu Kolpech gewunnt huet.

## Um Spaweck

*  www.magyarorszag.hu Ungarn-Portal 
*  Site vum ungaresche Parlament
Kleptokratie

**Kleptokratie** aus dem Griicheschen *kléptein* - "klauen" a *krateïn* - "herrschen" ass e pejorativen Ausdrock, deen e politesche System beschreift, an deem déi, déi un der politescher Muecht sinn, sech op Käschte vum Vollek beräicheren. Kleptokratesch Staate si meeschtens Diktaturen.
Vollekspartei

Als **Vollekspartei** ass ursprénglech eng Partei bezeechent ginn, wa se - aus watfir Grënn och ëmmer - an Oppositioun zur Aristokratie stoung.

Haut viséiert dee Begrëff éischter eng Partei, déi den Usproch erhieft, dat ganzt Staatsvollek oder e breeden Deel vum Vollek a seng Intressien ze vertrieden. Eng Vollekspartei am moderne Sënn verschreift sech also net méi enger spezieller Bevëlkerungsschicht, wéi z.&nbsp;B. den Aarbechter, mä s'ass au contraire „fir jiddweree wielbar“. Dobäi muss s'awer net onbedingt der „Gëllener Mëtt“ nolafen, Ofgrenzung wat Couleur an Ideologie ugeet ass duerchaus kompatibel mam Charakter vun enger Vollekspartei. Sou ka se z.&nbsp;B. éischter konservativ, liberal, sozial, progressiv, etc. sinn.

## Kuckt och
* Chrëschtlech-Sozial Vollekspartei
* Lëtzebuerger Sozialistesch Aarbechterpartei
* Alternativ Demokratesch Reformpartei
Kazimierz Marcinkiewicz

De **Kazimierz Marcinkiewicz**, gebuer den 20. Dezember 1959 zu Gorzów Wielkopolski, ass en national-konservative polnesche Politiker (PiS) a war vum 31. Oktober 2005 bis de 7. Juli 2006 Ministerpresident vu sengem Land.

## Liewen
De Marcinkiewicz huet un der Universitéit Wrocław Physik studéiert an 1984 säin Ofschloss gemaach. Duerno huet en aacht Joer laang als Schoulmeeschter a Vizedirekter a senger Heemechtsstad Gorzów geschafft.

De Marcinkiewicz ass bestuet an huet véier Kanner.

## Seng politesch Karriär

Schonn 1981 ass de Marcinkiewic Member vun der Solidarność-Beweegung ginn a war dunn an den 1980er Joren niewelaanscht Redakter fir d'Ënnergrondpress vu senger Stad.

1992 gouf e fir ee Joer als Staatssekretär an de Ministère fir National Erzéiung geruff. Vun 1999 bis 2000 war e Kabinettschef vum Ministerpresident Jerzy Buzek.

No de Walen 2005 huet en de Marek Belka als Ministerpresident ofgeléist. Fir säin iwwerraschende Karriärsspronk huet e sengem Parteipresident Jarosław Kaczyński Merci ze soen, deen op déi Funktioun fräiwëlleg verzicht huet, fir d'Chancë vu sengem Zwillingsbrudder Lech bei de Presidentschaftswalen net a Gefor ze bréngen. Am Juli 2006 huet deen dunn awer säi Brudder zum Premier ernannt.

## Um Spaweck

* Informatiounssäit iwwer de Marcinkiewicz
Verbandsfräi Gemeng

Eng **Verbandsfräi Gemeng** ass a Rheinland-Pfalz eng Gemeng, déi sech net mat anere Gemengen an engem Krees zu enger Verbandsgemeng zesummegedoen huet an dowéinst all kommunal Aufgaben eleng, an eegener Zoustännegkeet, erleedegt.

Wat zu Lëtzebuerg den Normalfall ass, ass an Däitschland éischter d'Ausnam.

Aner Bundesländer hunn hir eegen Terminologie fir eng verbandsfräi Gemeng ze bezeechnen, wat awer soss näischt un hirem Status ännert. Sou nennt ee se z.&nbsp;B.:
* *Amtsfräi Gemeng* a Brandenburg, Mecklenburg-Vorpommern a Schleswig-Holstein
* *Eenheetsgemeng* a Bayern an Niddersachsen
* *Verwaltungsgemeinschaftsfräi Gemeng* a Sachsen-Anhalt
Verbandsgemeng

Eng **Verbandsgemeng** ass eng Gebittskierperschaft, déi aus engem Verband vun e puer Membergemenge besteet, déi hir bestëmmt Aufgaben iwwerdroen hunn. A Rheinland-Pfalz heeschen dës Memberen Uertsgemengen. Déi eenzel Membergemenge behale fir de Rescht awer hir rechtlech Selbststännegkeet.

Dëse Konzept vun der Kompetenzzesummeleeung ass an Däitschland d'Reegel, d'verbandsfräi Gemenge sinn éischter an der Minoritéit. Zu Lëtzebuerg ass et awer just de Contraire, do sinn déi a Regionalverbänn organiséiert Gemengen, déi vun de Synergië vu sou engem Verwaltungsverband profitéiere wëllen, ëmmer nach d'Ausnam.

Streng geholl gëtt de Begrëff *Verbandsgemeng* just a Rheinland-Pfalz an a Sachsen-Anhalt offiziell gebraucht. Mä an anere Bundesländer gëtt et ganz änlech Ariichtunge wéi déi vun de Verbandsgemengen, an déi da just aner Bezeechnungen hunn.
Armenien

**Armenien** (armen.: *Հայաստան/Hayastan*) ass eng Republik a Westasien, am Kaukasus. D'Land grenzt am Norden u Georgien, am Osten un den Aserbaidjan, an am Süden un den Iran an un d'aserbaidjanesch Exklav Nachitschewan. Am Westen ass d'Tierkei den direkten Noper. Déi fréier Armeenesch Sozialistesch Sowjetrepublik gouf 1991 vun der Sowjetunioun onofhängeg.

D'baussepolitesch Relatioune mat der Tierkei, an apaart déi mat Asberbaidschan bleiwe viru ferm strapazéiert. 1992 sinn d'Konflikter ëm d'Regioun Biergkarabach am haitegen Aserbaidjan zu engem bluddege Krich mam Nopeschland eskaléiert. Och nach nom Waffestëllstand vun 1994 besetzt Armenien ronn 15&nbsp;% vun der Géigend. D'Friddensverhandlungen tëscht de Parteie stagnéieren zanterhier.

## Kuckt och
* Armeenier
* Vëlkermuerd un den Armeenier 
* Lëscht vu bekannten Armeenier

## Um Spaweck

* Regierung vun der Republik Armenien 
* Geschicht vun Armenien  
* Den tierkesche Genozid um armeenesche Vollek  
* Online-Zeitung ArmeniaNow.com
Bangkok

**Bangkok** ass d'Haaptstad vun Thailand.

## Numm
Den offiziellen Numm vun der Stad Bangkok op Thai ass a senger transkribéierter Form *Krung Thep Mahanakhon Amon Rattanakosin Mahinthara Ayuthaya Mahadilok Phop Noppharat Ratchathani Burirom Udomratchaniwet Mahasathan Amon Piman Awatan Sathit Sakkathattiya Witsanukam Prasit*. Dat ass déi al Thai-Bezeechnung fir d'Stad a mat 168 laténgesche Buschtawen dee längsten Uertschaftsnumm vun der Welt.

## Demographesches
Awunnerzuele vu Bangkok:
* 1958: 1,6 Milliounen
* 1986: 5,4 Mio.
* 1999: 5,6 Mio.
* 2005: 5,7 Mio.

## Kultur a Kuckeswäertes

## Ekonomie an Infrastruktur

## Um Spaweck

* "Offiziell" Websäit vu Bangkok
Times Literary Supplement

**The Times Literary Supplement**, oder **TLS** ass eng engleschsproocheg Literaturzäitschrëft, déi zanter 1902 all Woch erauskënnt.

TLS kënnt zu London eraus a war déi éischt zwee Joer eng Bäilag vun der Dageszeitung *[[The Times]]*. TLS gëtt algemeng unerkannt als déi wichtegst Literaturzäitschrëft iwwerhaapt.

D'Oplo ass hautdesdaags ëm 30.000.

Bis de 7. Juli 1974 waren d'Artikelen am Prinzip anonym. Vill vun de bedeitendsten Schrëftsteller, wéi d' Virginia Wollf oder den Henry James, an déi renomméierst Literaturkritiker hu vun Ufank un an d'TLS geschriwwen. Ee vun den äifregste Schreiwer ass den George Steiner.

Zanter 2003 ass de Peter Stothard Chefediteur.

## Um Spaweck
*Websäit vun der TLS
Pech

D'Wuert **Pech** bezeechent:

* Ongléck: Pech (Ongléck)
* eng schwaarz pechesch Substanz: Pech (Substanz)
* alles fir Saachen zesummenzepechen: Koll a Pechpabeier
* eng Uertschaft am franséischen Departement Ariège: Pech (Ariège)
Jean Schoos (Historiker)

De **Jean Schoos**, gebuer den 8. Juni 1924, a gestuerwen den 9. Abrëll 2005, war e Lëtzebuerger Historiker. Seng Spezialitéit war d'Erfuersche vun der Geschicht vum Lëtzebuerger Herrscherhaus an d'Geschicht vu Lëtzebuerg vum Mëttelalter bis haut.

## Liewen a Karriär
De Jean Schoos huet vun 1946 bis 1949 op der Universitéit vu Fribourg an der Schwäiz studéiert, wou en och promovéiert huet (Dr.Phil.). Vun 1950 u war hien zu Bonn wou hie sech 1954 habilitéiert huet. Vun 1957 un huet hien dunn, als Nofollger vu sengem Meeschter Camille Wampach, op der Universitéit vu Bonn Course ginn. Hie war ganz laang Member vum *Institut für Geschichtliche Landeskunde der Rheinischen Friedrich-Wilhelms-Universität Bonn*. 1964 war hien, nodeem e sech staark fir eng Partnerschaft tëscht den Universitéite vu Bonn a vun Toulouse engagéiert hat, Gaaschtprofesser op der Universitéit vun Toulouse. Vun 1964 u war hie "wissenschaftlicher Rat" a "Professor" op der Uni Bonn, an zwar bis 1989, Joer an deem hien emeritéiert gouf. Hien huet awer weiderhi fir d'Uni Bonn geschafft an huet réischt 1995 seng lescht Course gehalen.

1952 war de Jean Schoos *membre correspondant* vun der Section historique vum Institut grand-ducal ginn.
## Wierk (Auswiel)
* *Der Machtkampf zwischen Burgund und Orléans unter den Herzögen Philipp dem Kühnen & Johann ohne Furcht von Burgund und Ludwig von Orléans. Mit besonderer Berücksichtigung der Auseinandersetzung im deutsch-französischen Grenzraum* ; Habilitatiounsschrëft, in: *Publications de la Section historique de l'Institut grand-ducal de Luxembourg* (PSH), Bd. LXXV; Lëtzebuerg (Impr. Joseph Beffort), 1956; 217 Säiten (+ Kaarten & genealogesch Tafelen).
* *Thron und Dynastie* (1989)
* *Die Orden und Ehrenzeichen des Großherzogtums Luxemburg und des ehemaligen Herzogtums Nassau in Vergangenheit und Gegenwart* (1990)

## Literatur (Auswiel)
* Barbara Rotzoll-Golly, *Mittler zwischen zwei Kulturen: Akademische Feier zum 70. Geburtstag von Professor Jean Schoos in der Universität Bonn*; in: *Luxemburger Wort*, Ausgab vum 22. Juni 1994; S. 5.

## Um Spaweck
Pech (Substanz)

**Pech** entsteet wann organesch Substanze wéi Pëtrol, Kuel oder Holz (virun allem vu Bichen, Bierken oder Nolebeem) distilléiert gëtt. Et ass eng schwaarz, ganz zéi Flëssegkeet (sou eng niddereg Fléissvitesse datt ee mengt et wier e Feststoff).

Gebraucht gouf Pech fréier op ville Plaze, z.&nbsp;B. am Schëffsbau zum Ofdichten, zum Uneneekolle vu Géigestänn oder zur Fabrikatioun vu Fakelen.

## Kuckt och
* Pech (Ongléck)
* Pechband

## Um Spaweck
Edfu

**Edfu** ass eng Stad an Egypten, südlech vu Luxor.

## Kultur a Kuckeswäertes
* Horus-Tempel

## Um Spaweck

* Den Edfu-Projet vun der ''Akademie der Wissenschaften'' vu Göttingen
Aserbaidjan

Den **Aserbaidjan** (aserbaidjanesch: *Azərbaycan*) ass eng Republik am Südweste vun Asien, tëscht dem Kaspesche Mier an dem Kaukasus. Nopeschlänner sinn am Norde Russland, am Nordweste Georgien, am Süden den Iran an am Westen Armenien. D'Exklav Nachitschewan, duerch armeenescht Staatsgebitt vum Kärland getrennt, huet am nordwestlechen Eck och nach 11 Kilometer Grenz mat der Tierkei.
Déi fréier Aserbaidjanesch SSR gouf 1991 vun der Sowjetunioun onofhängeg.

D'Haaptstad vum Aserbaidjan heescht Baku (Bakı) an ass eng grouss a wichteg Hafestad um Kaspesche Mier.

Obwuel d'Staatsgebitt zanter der Sowjetzäit schonn den Numm „Aserbaidjan“ dréit, gëtt mat deem Numm ursprénglech e Gebitt bezeechent, dat méi wäit südlech läit an haut zum Staatsgebitt vum Iran gehéiert, an dat haut och nach den Numm Aserbaidjan dréit. D'Gebitt vum haitegen Aserbaidjan hat virdrun d'Nimm *[[Aran]]* an *[[Albania]]*.

D'baussepolitesch Relatioune mat Armenie bleiwe viru ferm strapazéiert. 1992 sinn d'Konflikter ëm d'Regioun Biergkarabach am haitegen Aserbaidjan zu engem bluddege Krich mam Nopeschland eskaléiert. Och nach nom Waffestëllstand vun 1994 occupéiert Armenie ronn 15 % vun der Géigend. D'Friddensverhandlungen tëscht de Parteie stagnéieren zanterhier.

## Kuckt och
* Aserbaidjaner
* Lëscht vu bekannten Aserbaidjaner

## Um Spaweck

*  www.president.az Websäit vum President
*  www.azerbaijan.az
Pech (Ongléck)

D'Wuert **Pech** gëtt net nëmme mat der Substanz ''Pech'', mä dacks och mat Ongléck a Verbindung bruecht.

Dës Associatioun geet op d'Mëttelalter zeréck, wou fir d'Vullejuegd Äscht mat Pech bestrach goufen, fir datt d'Déieren dru peche bleiwe sollten a sou gefaange gi konnten.

Sou koum et zu Ausdréck wéi *Pechvull* a *Pech hunn*.
Koll

**Koll** sinn no der däitscher DIN 16921 netmetallesch Matièren, déi plastesch, flësseg oder fest sinn, an déi fest Materialdeeler, mateneen duerch Adhesioun a Kohesioun verbanne kënnen, ouni datt déi verbonnen Deeler hir Eegenschaften änneren.

Op Lëtzebuergesch gëtt heifir dacks de Begrëff "Pech" gebraucht, well fréier Pech mat eng vun de wéinege Matièrë war, fir Saachen uneneen ze "pechen".

Aner traditionell Zorte Koll waren (a sinn) Pap a Läim.

## Um Spaweck
Rum

De **Rum** gëtt aus Zockerrouer gewonnen. Fir d'éischt gëtt den Zockerrouerjus erausgepresst an duerno agekacht. 
Iwwreg bleift en déckflëssege Sirup, dee mat Waasser verdënnt gëtt. Duerno kënnt Hief dobäi.

De Rum gëtt dräi bis sechs Méint an Holzfässer gelagert a kritt doduerch seng brongelzeg Faarf a säi Goût. Den intensive brongen Toun kritt en allerdéngs duerch den Zousaz vun Zocker a Karamell.

De wäisse Rum gëtt a stole Fässer gelagert fir datt e seng kloer Faarf behält.

## Um Spaweck
Operenhaus

En **Operenhaus** ass e Gebai fir Musekstheater, an deem virun allem Operen, Operetten a Balleter opgefouert ginn.

## International bekannt Operenhaiser
### [[Argentinien]]
* Teatro Colón (Buenos Aires)

### [[Australien]]
* Sydney Opera House (Sydney)

### [[Belsch]]
* Théâtre de la Monnaie (Bréissel)
* Opéra Royal de Wallonie (Léck)
* Vlaamse Opera (Antwerpen)
* Vlaamse Opera (Gent)

### [[Brasilien]]
* Teatro Amazonas (Manaus)

### [[Bulgarien]]
* Nationalna Opera i Balet (*Nationaloper*, Sofia)

### [[Däitschland]]
* Deutsche Oper Berlin, Berlin
* Sächsische Staatsoper Dresden

### [[Dänemark]]
* Københavns nye operahus, Kopenhagen

### [[Finnland]]
* National Opera (Helsinki)

### [[Frankräich]]
* Opéra National de Lyon (Lyon)
* Opéra de Marseille (Marseille)
* Opéra National de Montpellier
* Opéra de Nice (Nice)
* Opéra National du Rhin (Stroossbuerg, Colmar, Mulhouse)
* Chorégies d'Orange
#### [[Paräis]]
* Opéra Bastille
* Opéra Garnier
* Opéra-Comique

### [[Vereenegt Kinnekräich|Groussbritannien]]
* Glyndebourne (bei Lewes)
* English National Opera (London)
* Royal Opera House (Covent Garden) (London)

### [[Italien]]
* Teatro alla Scala (Mailand)
* Teatro Comunale di Bologna (Bologna)
* Maggio Musicale Fiorentino (Florenz)
* Teatro Comunale (Florenz)
* Teatro San Carlo di Napoli (Neapel)
* Teatro Massimo (Palermo)
* Teatro Regio di Torino (Turin)
* Teatro Giuseppe Verdi (Triest)
* Teatro La Fenice di Venezia (Venedeg)
* Arena di Verona (Verona)

### [[Kanada]]:
* Canadian Opera Company of Toronto (Toronto)
* Opéra de Montréal (Montréal)

### [[Lettland]]
* Latvijas Nacionālā Opera (Riga)

### [[Holland]]
* De Nederlandse Opera (Amsterdam)

### [[Polen]]
* Teatr Wielki (Warschau)
* Teatr Wielki (Łódź)
* Slowacki-Theater (Krakau)

### [[Portugal]]
* Teatro Diogo Bernardes — Das *Ponte de Lima Oper und klassische Musik Fest* (Ponte de Lima, Portugal)

### [[Russland]]
* Mariinski teatr (Sankt Petersburg) (fréier bekannt als *Teatr im. Kirowa*, Leningrad) 
* Bolschoi-Theater (Moskau)
* Kamernij opernij teatr (Moskau)
* Pyotr Ilyich Tchaikovsky-Oper (Perm)
* Nowosibirsk-Theater (Nowosibirsk)
* Staatliches Opernhaus (Samara)
* Saratower-Opernhaus (Saratow)

### [[Schweden]]
* Göteborgsoperan

### [[Spuenien]]
* Palau de les Arts Reina Sofía (dat gréisst Operenhaus an Europa, Valencia)
* Gran Teatre del Liceu (Barcelona)
* Teatro Real (Madrid)

### [[Tschechien]]
* Národní divadlo Praha (*Nationatheater*, Prag)
* Státní opera Praha (*Staatsoper*, Prag)

### [[Ukrain]]
* Teatr operi ta baletu (Odessa)

### [[Ungarn]]
* Magyar Állami Operaház (*Staatsoper*, Budapest)

### [[Vereenegt Staate vun Amerika|USA]]
* Boston Lyric Opera (Boston)
* Lyric Opera of Chicago (Chicago)
* Dallas Opera (Dallas)
* Houston Grand Opera (Houston)
* Los Angeles Opera (Los Angeles)
* Metropolitan Opera (*MET*, New York)
* New York City Opera (New York)
* San Francisco Opera (San Francisco)
* Seattle Opera (Seattle)
* Washington National Opera (Washington D.C.)

## Um Spaweck