Odonymie

D**'Odonymie**, eng Ënnerkategorie vun der Toponymie, ass d'Ënnersiche vun den **Odonymmen**, den Eegennimm vun de Verkéiersweeër. En Odonym kann den Numm vun enger Strooss, enger Plaz, engem Wee, asw. sinn.

Gemenkerhand besteet en Odonym aus zwéin Deeler: aus engem individuellen Numm (« Pierre Dupong », « Schoul » asw.) an enger Indikatioun iwwer den Typ vum Verkéierswee (*Strooss, Boulevard, Avenue, ...*). Normalerweis ass en Odonym en Element vun enger Postadress.
Downing Street Sign.jpg| Schëld zu Westminster (London)...
Plaque rue du Faubourg-Saint-Honoré à Paris.JPG|zu Paräis...
Friedrichstrasse Berlin Streetsign.jpg|zu Berlin...
Liège Impasse de l'Avenir.jpg|an zu Léck: heiansdo e bëssen ironesch…


## Etymologie
D'Wuert « odonym » kënnt aus dem Algriicheschen ὁδός (*hodós*), « Strooss », an dem Suffix « -nym », deen och aus dem Algriichesche staamt (vun ὄνομα (*ónoma*), « Numm »).

## Prinzippien
Typescherweis besteet en Odonym aus zwéin oder dräi Deeler :
# engem Sammelbegrëff deen den Typ vum Verkéierswee ugëtt;
# engem spezifeschen Numm deen der Strooss hiren Numm gëtt ;
# an - jee nodeem a wat fir enger Sprooch et ass - enger Prepositioun déi déi zwéin Deeler matenee verbënnt: am Franséischen z.&nbsp;B. « de » (*rue de Paris*), « au » (*cité au Bois*) oder am Lëtzebuergeschen « op » (*Op der Schanz*), « bei » (*Bei der Härewiss*), ...
E klasseschen Odonym ass z.&nbsp;B. *Haaptstrooss*, *Kierchewee*, *Schoulstrooss* oder *Main Street*, *Strada Nuova*, *Berliner Straße*, *Route nationale 7*. Verschidde Weeër hu kee Sammelbegrëff (Strooss, Plaz, ...) an hirem Numm, sou z.&nbsp;B. *Knuedler*, *Wissgaart*, *An Aessen* oder *[[Canebière|La Canebière]]* (zu Marseille), Unter den Linden (zu Berlin).

Ëmgedréit gëtt et och verschidden Odonymmen déi kee spezifeschen Numm hunn: *Op der Strooss*, *[[The Mall (London)|The Mall]]* (zu London) oder *[[Boulevard (Atlanta)|Boulevard]]* (zu Atlanta).
Aangelsbierg, Schëld Kiercheplaz.jpg|E klasseschen Odonym
Schëld Haaptstrooss, Biwer.jpg|... an nach een.
Luxembourg - Klenge Knuedler - nom de rue.jpg|Ouni Sammelbegrëff...
Hiefenech op der Strooss.jpg|... an ouni spezifeschen Numm (zu Hiefenech).
An engem Odonym kann zousätzlech och eng Himmelsrichtung derbäi sinn (Ost, West, Nord, Süd oder d'Quadranten Nord-West, Nord-Ost, Süd-West, Süd-Ost), dëst haaptsächlech a Stied déi hir Stroossen nom Muster vun enge Schachbriet ugeluecht hunn: *East Roosevelt Boulevard*, *14th Street NW*, etc.

Et kënnen awer och aner Beschreiwungen derbäi si wéi « iewescht / ënnescht », (*Am ieweschte Flouer*, *am ënneschte Flouer*), « al / nei », asw.

##### Stad Lëtzebuerg
An der Stad Lëtzebuerg gëtt et 781 Odonymmen; nom Typ opgedeelt sinn et:

## Klassifikatioun

### Handel
Verschidde Stroosse sinn nom Typ vum Handel benannt deen do bedriwwe gëtt oder gouf. Dëst gëtt hautdesdaags awer ëmmer manner gemaach, mä Nimm déi bestinn, bleiwen erhalen.

Beispiller:
* *Fëschmaart* (Rue du Marché-aux-Poissons),
* *Krautmaart* (Rue du Marché-aux-Herbes) a
* *Fleeschiergaass* (Rue de la Boucherie) a 
* Rue des Tanneurs an der Stad Lëtzebuerg 

Luxembourg - Marché-aux-Herbes - nom de rue.jpg
Luxembourg - rue de la Boucherie - nom de rue.jpg
Luxembourg - rue des Tanneurs - nom de rue.jpg


### Charakteristesch Nimm
Verschidde Stroosse ginn einfach no hirer Charakteristik genannt.

Beispiller:
* *Groussgaass* (Grand-Rue);
* *Breedewee* (Rue Large);
* *Rue Pavée* (Paräis), eng vun den éischte Stroossen am Quartier wou Paweesteng geluecht goufen;
* *Nine Mile Ride* ("9-Meile-Strooss") vu Bracknell op Finchampstead an der Grofschaft Berkshire, am Vereenegte Kinnekräich.


Luxembourg - Grand rue Groussgaass - nom de rue.jpg
Luxembourg Rue Large nom de rue.JPG
Rue pavee paris plaque.JPG


### Zil-Uertschaften
Eng ganz Rëtsch Stroosse sinn no den Uertschafte genannt wou se hi féieren. D'Uertschaft kann awer och wäit ewech sinn oder iwwerhaapt keen Zesummenhank mat der Strooss hunn.

* D**Tréierer-Strooss'' um [[Cents]], op franséisch alt ''Rue de Trèves'' a ''Route de Trèves''.

Eng Strooss gëtt op Franséisch ''Route'' genannt wa se tatsächlech an déi Uertschaft féiert. Soss, gëtt se ''Rue'' genannt. ''Stroossbuerger-Strooss'' féiert net op [[Stroossbuerg]], d''Route de Trèves'' oder Lonkecher-Strooss (''Route de Longwy'') dogéint schonn op [[Tréier]] (fréier mol) respektiv op [[Lonkech]]. (D**Rue de Trèves* ass dogéint awer net déi fréier Strooss, déi op Tréier gefouert huet.)

D'Strooss kann op hirem Verlaf den Numm och änneren: d'[[Nationalstrooss 7]] heescht z.&nbsp;B. am leschten Deel an der Stad Lëtzebuerg *Beggener-Strooss* (rue de Beggen), zu [[Walfer]] *Lëtzebuerger-Strooss* (Route de Luxembourg) an duerno *Dikrecher-Strooss* (Route de Diekirch), zu [[Heeschdref]] an zu [[Hielem]] erëm *Lëtzebuerger-Strooss* (Rue de Luxembourg a route de Luxembourg), *Haaptstrooss* (Route Principale) an *Dikrecher-Strooss* (Rue de Diekirch) zu [[Lëntgen]] asw.
<span class="cx-segment" data-segmentid="179"></span>

Als Variant gi Stroossen och alt emol no zwou Uertschafte genannt:

* *Dikrech-Iechternach-Strooss* (rue de Diekirch-Echternach) zu [[Bettenduerf]] 
* Zu [[Marseille]] a Frankräich, wou de *chemin du Merlan à La Rose* d'Quartiere Merlan mat La Rose verbënnt;
Eng Strooss kann awer och no enger Uertschaft geannant ginn, wou se net hiféiert: den *Newbury bypass* (« Contournement vun Newbury ») féiert eebe grad laanscht d'Uertschaft [[Newbury]] (Vereenegt Kinnekräich).<gallery>
Bus, Stroosseschëld-102.jpg|Eng Strooss zu Bus...
Schëld Komesgass, Waldbriedemes.jpg|Waldbriedemes...
Schëld route de Belvaux, Uewerkuer.jpg|Uewerkuer...
Schëld Iechternacherstrooss, Manternach.jpg|Manternach...
Luxembourg - rue de Dormans - nom de rue.jpg|an am [[Rollengergronn]]. Dës Strooss féiert awer net op [[Dormans]].</gallery>

===Flouernimm===
Bei nei ugeluechte Stroosse ginn net seelen déi al [[Flouernumm|Flouernimm]] iwwerholl; zu Lëtzebuerg z.&nbsp;B. a Fäll wéi *Brillstrooss, Am Brill*, *Am Krëpent* (Bäerdref), *Um Railand* (Jonglënster), *Um Knupp* ([[Nacher]]), asw.

=== Perséinlechkeeten ===
Verschidde Stroossen hunn den Numm vu méi oder manner prominente Persounen; hei gëtt et eng Abberzuel vu Méiglechkeeten<span> </span>:
* Eng Perséinlechkeet déi an der Strooss oder der Ëmgéigend gebuer gouf, gewunnt oder geschafft huet. Zum Beispill, d*'Rue Laurent Menager* am [[Pafendall]] dréit den Numm vum Museker deen do am Quartier gebuer gouf;
* eng Perséinlechkeet aus der [[Geschicht]], wéi z.&nbsp;B. d*Rue Adolphe* an de *Boulevard Grande-Duchesse Charlotte* (Stad Lëtzebuerg) oder d*'Cité Grand-Duc Jean* (Walfer), Stroossen där hiren Numm u fréier [[Grand-Duc]]en erënnert;
* eng Persoun déi an direkter Verbindung mat der Strooss oder der Ëmgéigend steet. An der Stad Lëtzebuerg zum Beispill d*Rue Paul-Séjourné*, genannt nom Ingenieur deen d'[[Nei Bréck]] quasi iwwer dëser Strooss gebaut huet, oder d*'Rue Marconi*, genannt nom Radiospionéier [[Guglielmo Marconi]], déi bei d'[[Villa Louvigny]] féiert, de fréiere Sëtz vun [[RTL]].
De [[Conseil national des femmes du Luxembourg|nationale Fraerot (CnfL)]] sensibiliséiert zanter 2020 d'Gemenge mam Projet *Rues au féminin*, fir datt si méi Stroossen no Frae solle benennen. Wa bis 2020 eng 17% vun de Stroossen no Männer benannt waren, esou hu weiblech Perséinlechkeete just 2,2% ausgemaach. Am Kader vum [[Internationale Fraendag]] hunn 2022 14 Gemengen 131 Stroossen, resp. ëffentlech Plazen am Mount Mäerz symbolesch ëmbenannt.

Mat e puer Ausname gi Stroossen eréischt nom Doud vun enger Perséinlechkeet no hir benannt; Ausname sinn z.&nbsp;B. d*Robert Goebbels-Strooss* zu [[Schengen]], d*'Rue Jacques Santer* zu [[Jonglënster]] an d'Stroossen, déi scho viru sengem Doud nom [[Jean vu Lëtzebuerg|Grand-Duc Jean]] genannt gi sinn.

D*':Kategorie:Persounen, no deenen eng Struktur zu Lëtzebuerg genannt ass*, lëscht iwwer dausend Stroossen op, déi den Numm vun enger Persoun kritt hunn.

<gallery>
Luxembourg, rue Laurent Menager, Ieweschtraass - nom de rue.jpg|Pafendall: de Laurent Menager gouf do gebuer.
Luxembourg - rue Adolphe - nom de rue.jpg|Als Referenz un eis Dynastie...
Luxembourg - bd GD Charlotte - nom de rue.jpg
Luxembourg - bd GD Joséphine Charlotte - nom de rue.jpg
Schëld Rue Michel Kremer, Ierpeldeng.jpg|Zu Ierpeldeng, eng Strooss genannt no engem [[Schoulmeeschter]].
RobertGoebbelsSchengen.jpg|Zu Schenge gouf d'Strooss nach zu Liefzäite vum Robert Goebbels genannt.
RueLouiseWelter_Leideleng.jpg|Zu Leideleng gouf am Mäerz 2022 den Neihaisches-Bierg symbolesch a Rue [[Louise Welter]] ëmbenannt.
</gallery>

=== Datumer ===
Eng Rëtsch vu Stroossen oder Plaze sinn no engem Evenement benannt dat op engem gewëssen Datum war.

Zu Lëtzebuerg gëtt dacks un d'Enn vun der [[Lëtzebuerg am Zweete Weltkrich|däitscher Besatzung]] an d'Liberatioun duerch d'Amerikaner erënnert:  *Rue du 10 (Dix, X) septembre* ([[Dippech]], [[Nidderkäerjeng]], Lëtzebuerg, Esch-Uelzecht, Stroossen, Schieren, Wolz, ...) an *Rue du 11 (Onze) septembre* (Dikrech).<gallery>
Luxembourg - rue 1867 (9 septembre) - nom de rue.jpg|Déi lescht preisesch Zaldoten hunn d'Festung Lëtzebuerg verlooss an zwéi Lëtzebuerger Jeeër-Batalliounen zéien an d'Stad eran.
Luxembourg - rue 1900 - nom de rue.jpg|Strooss, déi em d'Joerhonnertwenn vum 19. zum 20. Joerhonnert an der aler Gemeng Hollerech ugeluecht gouf.
Luxembourg - avenue 10 septembre - nom de rue.jpg|1944: Befreiung duerch d'Amerikaner, 1944.
</gallery>

=== Theemen ===
Stroossen déi an engem Quartier beienee leien, ginn dacks am Kader vun engem bestëmmten Theema genannt: no [[Planzen]] (*Rue des Bleuets*, *rue des Muguets*, *rue des Marguerites*, ...) um [[Weimeschhaff]], no Museker (*rue Ludwig van Beethoven*, *rue Wolfgang Amadeus Mozart*, *rue Henri Pensis*, ...) zu [[Gaasperech]], oder och alt emol no Museksstiler (*Avenue du Rock'n'roll, Avenue du Swing, Boulevard du Jazz, ...*) um [[Belval]].
<gallery>
Luxembourg - rue des Bleuets - nom de rue.jpg|D'Blummen um Weimeschhaff: Karblummen,
Luxembourg - rue des Coquelicots - nom de rue.jpg|Feierblummen,
Luxembourg - rue des Muguets - nom de rue.jpg|a Meeréisercher.
Luxembourg - rue Franz Liszt - nom de rue.jpg|D'Museker zu Gaasperech...
Luxembourg - rue L. van Beethoven - nom de rue.jpg|
Luxembourg - rue Henri Pensis - nom de rue.jpg
</gallery><span class="cx-segment" data-segmentid="271"></span>

=== Systematesch Nomenclature ===
Vill Stroossen déi nom Muster vun engem Schachbriet ugeluecht goufen, ginn dacks nummeréiert fir se kënne par Rapport zu aneren ze situéieren. Zu [[Washington D.C.|Washington]] goufen d'Nord-Süd-Stroossen ursprénglech - beim [[Capitol (Washington D.C.)|Capitol]] ugefaangen - mat Nummere benannt an d'Ost-West-Stroosse mat Buschtawen, all Kéier a steigender Reiefolleg. Mam Wuesse vun der Stad, goufen dunn - no der W-Strooss, zweesilbeg Nimm gewielt (z.&nbsp;B. *Belmont Street*, *Clifton Street*, *Euclid Street*), dunn dräisilbeg Nimm (*Allison Street*, *Buchanan Street*, etc.), a schlussendlech Nimm a Verbindung mat Blummen an Traisch (*Aspen Street*, *Butternut Street*, *Cedar Street*, etc.), allkéiers an alphabetescher Reiefolleg.

<gallery>
5th Ave (2550109534).jpg|New York: Schëld mam Stroossennumm vun der 5. Avenue...
102nd Avenue in Ozone Park.JPG|Kräizung 102. Avenue an 88. Strooss.
Street signs for 5th and H Streets NW in DC Chinatown neighborhood.jpg|Schëlter op der Kräizung vun der 5. Strooss (Nord-Süd) an der H-Strooss (Ost-West) zu Washington D.C. Déi Stroosse leien am chineesesche Quartier an hunn dowéinst och eng Iwwersetzung drënner.
</gallery>

===== Stad Lëtzebuerg =====
Déi 781 Odonymmen an der Stad kënnen an dës Kategorien opgedeelt ginn:


== Ëmbenennungen ==


=== Allgemenges ===
D'Nimm vun de Stroosse kënnen am Laf vun der Zäit geännert ginn.

Zu [[Metz]] gouf de *Kaiser Wilhelm Ring* 1918 an *Avenue du Maréchal Foch* ëmgenannt.<gallery>
Fotothek df pk 0000206 057.jpg|1947 gouf zu Berlin d'Karlstraße a Max Reinhardtstraße ëmbenannt
Bundesarchiv Bild 183-E0812-0046-001, Berlin, Namensgebung Reinhold-Huhn-Straße.jpg|Aus der Schützenstraße (Berlin-Mitte) gouf 1966 d'Reinhold-Huhn-Straße
Luxembourg Avenue Emile Reuter nom de rue.JPG|1974 krut an der Stad d'Lëtzebuerg d'Arsenalstrooss och en neien Numm.
</gallery>
=== Politesch Changementer ===
Stroossennimm kënnen och duerch politesch Changementer geännert ginn. Sou goufe vum [[Lëtzebuerg am Zweete Weltkrich|däitsche Besatzer]] eng Abberzuel Stroossen "agedäitscht" oder ëmbenannt, well se net mat der däitscher Politik am Aklank waren. Dozou e puer Beispiller aus der Stad Lëtzebuerg:
* *Boulevard d'Avranches* gouf *Moselstraße*
* *Place Joseph II* gouf *Kaiser-Josef-Platz*
* *Rue des États-Unis* gouf *Theodor-Körner-Straße*
* *Place de France* gouf *Maximilianplatz*
* *Avenue de la Liberté* gouf *Adolf-Hitler-Straße*
Nom Krich krute si meeschtens hire fréieren Numm zeréck; verschidden aner Stroosse goufen zousätzlech ëmgenannt, fir un Affer vum Krich, oder un d'Liberatioun, z'erënneren.

Déi aktuell *Place de la République* zu [[Caen]] housch *Place Royale* wéi se am [[17. Joerhonnert]] ugeluecht gouf, du *Place de la Liberté* wärend der [[Franséisch Revolutioun|Franséischer Revolutioun]], duerno erëm *Place Royale*, ier se am Joer 1883 dunn hiren haitegen Numm kritt huet.

Stroosse kënne och ëmgenannt gi fir en Evenement oder eng Perséinlechkeet ze feieren. Zu Paräis goufe sou z.&nbsp;B. 2003 Deeler vum *Quai des Tuileries* a vum *Quai du Louvre* a *Quai François-Miterrand* ëmbenannt, fir un de fréiere franséische President z'erënneren.

Am Géigesaz dozou kënnt et och vir, datt Stroossen ëmbenannt gi well hiren Numm mat eppes Negativem a Verbindung gesat gëtt. Wéinst engem déidleche Zuchaccident 1918 an der *Malbone Street* zu [[New York City|New York]], krut dës Strooss duerno den Numm *Empire Boulevard*.

Zu [[Montréal]] gouf d*'rue Cadieux* a *rue de Bullion* ëmbenannt, well den ursprénglechen Numm mat [[Bordell]]en a Verbindung bruecht gouf, déi fréier op där Plaz waren.

===== Stad Lëtzebuerg =====
Wärend der [[Franséisch Revolutioun|Franséischer Revolutioun]] gouf an der [[Uewerstad]] déi fréier *Rue du Gouvernement* an *Rue du Palais de Justice* ëmgedeeft.

Nodeems den 1. Juni 1920 d'Gemeng [[Hollerech]] (zesumme mat de Gemengen [[Hamm (Stad Lëtzebuerg)|Hamm]] a [[Rollengergronn]]) mat der Stad Lëtzebuerg fusionéiert haten, war et néideg gi verschiddene Stroossen nei Nimm ze ginn, fir ze verhënneren, datt et de selwechten Odonym e puermol an enger Gemeng géif. Déi fréier *Nilles-Strooss* um [[Plateau Bourbon]] gouf sou de 16. Mee 1925 a *Stroossbuerger-Strooss* ëmbenannt; zu Bouneweg gouf d*'Rue Berchem* an *Rue Auguste Letellier* ëmbenannt.

Eng Rëtsch Ännerunge goufen den 29. Dezember 1945 vum Gemengerot beschloss: 
* Am [[Garer Quartier (Stad Lëtzebuerg)|Garer Quartier]] huet déi aktuell *Rue Jean Origer* bis deemools *Siegfried-Strooss* geheescht, 
* d*'Gaarde-Strooss* um [[Lampertsbierg]] gouf an *Rue Nicolas Ries* ëmgedeeft, 
* nom Enn vum [[Zweete Weltkrich]] gouf - fir un zwou entscheedend [[Schluecht]]en z'erënneren - den deemolege *Boulevard de la Pétrusse* op zwéin Odonymmen opgedeelt: *Boulevard de Stalingrad* vun der [[Rue d'Anvers (Stad Lëtzebuerg)|Antwerpener Strooss]] bis op d'[[Place de Metz (Stad Lëtzebuerg)|Metzer Plaz]] a *Boulevard d'El Alamain* fir den aneren Deel, vun der Metzer Plaz bis bei d'[[Al Avenue]]. 1947 resp. 1954 gouf awer erëm den ursprénglechen Numm agefouert deen d'Strooss dann och nach bis haut dréit. 
Déi aktuell *Avenue Émile-Reuter* huet fréier *Avenue de l'Arsenal* geheescht; duerch Decisioun vum Gemengerot vum 24. Oktober a 25. November 1974 gouf d'Strooss nom fréiere Staatsminister [[Émile Reuter]] genannt, wat deemools net onëmstridde war, well muncheree wollt, datt den Numm weiderhi sollt un déi militäresch Vergaangenheet vun der Stad als Festung erënneren.

Um [[Verluerekascht (Stad Lëtzebuerg)|Verluerekascht]] krut 1974 déi fréier *Rue des Sports* en neien Numm: *Rue Pierre de Coubertin*.

===== Esch-Uelzecht =====
Eng Rëtsch vu Stroossen déi an den [[1920]]<nowiki/>er Joren am Kader vum Bau vum [[Centre hospitalier Emile-Mayrisch|Escher Spidol]] do ronderëm ugeluecht goufen, hunn am Laf vun der Zäit en neie Numm kritt:
* D*'Rue du Parc* gouf an [[Rue du Fossé (Esch-Uelzecht)|*Rue du Fossé*]] ëmbenannt;
* aus der *Rue des Fleurs* gouf d'[[Rue Mathias-Koener|*Rue Mathias Koener;*]]
* d*'Rue du Soleil* gouf [[Rue Wurth-Paquet (Esch-Uelzecht)|*Rue Wurth-Paquet*]] genannt.
<span class="cx-segment" data-segmentid="351"></span>
Nom Zweete Weltkrich goufen dunn och nach eng Rei Stroossen ëmbenannt:
* Aus der *Rue Neuve* gouf d'[[Rue de la Libération (Esch-Uelzecht)|*Rue de la Libération*]];
* d*'Rue des Prés* ass d'[[Rue du X Septembre (Esch-Uelzecht)|*Rue du X Septembre*]] ginn;
* d*'Place du Brill* ass an [[Place de la Résistance (Esch-Uelzecht)|*Place de la Résistance*]] ëmgenannt ginn;
* d*'Place du Marché* krut den neien Numm [[Place de l'Hôtel de Ville (Esch-Uelzecht)|*Place de l'Hôtel de Ville*]].
* aus der *Rue et place Adolphe-Émile* ass d*'Rue et place de Stalingrad* ginn.

=== Ännerung vun der Sprooch ===
D'Stroossennimm kënnen och enger Ännerung ënnerleien, wann d'offiziell Sprooch ännert. Nom Doud vum [[Francisco Franco]], krut [[Katalounien]] de Statut vun enger [[Autonom Gemeinschafte vu Spuenien|autonomer Gemeinschaft]] an déi d'[[Katalounesch]] (*catalan*) zielt och als offiziell Sprooch. Verschidde Stroosse kruten dunn e ganz aneren Numm, anerer goufen op *catalan* iwwersat; z.&nbsp;B. gouf aus der *calle San Pablo* (rue Saint-Paul) zu [[Barcelona]] esou d*'carrer Sant Pau*.<gallery>
Cases del carrer Sant Pau P1210767.jpg|De Katalouneschen Numm vun der fréierer calle San Pablo.
Sitges, Catalonia 265 (8311498924).jpg|Uewen Katalounesch, ënne Spuenesch.
Sitges, Catalonia 272 (8310452203).jpg|Uewe Spuenesch, ënne Katalounesch.
</gallery>

=== Ännerung vun der Schreifweis ===
Den Numm vun enger Strooss ka sech och liicht änneren, wann et Upassunge vun der Schreifweis ginn. Sou gouf d*'Dräikinneksgaass* an der Stad Lëtzebuerg emol fälschlecherweis mat *Dreikinneksgaass* bezeechent.

<gallery>
HS20 rue Chimay.JPG|Schëld mat der (aler) falscher...
Luxembourg - rue Chimay Dräikinneksgaass - nom de rue.jpg|... an der richteger Schreifweis.
Luxembourg - Klenge Knuedler - nom de rue.jpg|Knuedler oder...
Luxembourg - Place Guillaume II Knuedeler - nom de rue.jpg|Knuedeler?
</gallery>

=== Symbolesch Ëmbenennung ===
Am Kader vum [[Internationale Fraendag|internationale Weltfraendag]] 2021 gouf vum [[Conseil national des femmes du Luxembourg|nationale Fraerot]] zu Lëtzebuerg d'Aktioun « [[Affichons l'égalité]] » an d'Liewe geruff. Tëscht dem 8. an 31. Mäerz goufe provisoresch a symbolesch 183 Stroossen a Plazen uechter Land „ëmgenannt“. Nieft hirem offiziellen Odonym krute s'en zousätzlecht Schëld mat engem Stroossennumm vun enger Fra. Et goung drëm fir verdéngschtvolle Frae méi Visibilitéit ze ginn.

Bei der Aktioun déi zesumme mam [[Syndicat intercommunal à vocation multiple des villes et communes luxembourgeoises pour la promotion et la sauvegarde d'intérêts communaux généraux|Syvicol]] organiséiert gouf hu 15 Gemenge matgemaach an 133 Frae goufe sou – op d'mannst eng Zäitlaang – geéiert.

== Verbreedungswäert vun der Odonymie ==
Sou wéi all Land, wëllen am Allgemengen och déi grouss Stied verschidde Wäerter vermëttelen. Se kënnen dat och deelweis maachen, well d'Stroossennimm vun de Gemenge bestëmmt ginn.  All Stad verdeedegt iwwer seng Stroossennimm d'Bild wéi se sech selwer gesäit; gemenkerhand ënnerstëtzen d'Awunner och dëst Bild vun hirer Stad. Eng reliéis Stad stellt dann haaptsächlech seng Helleg Symboler a reliéis Gebaier an de Virdergrond: *rue du Mausolée* oder *place de la Miséricorde*. Eng Stad déi sech avantgardistesch gesäit wat den Urbanismus ugeet, wielt dann z.&nbsp;B. haaptsächlech Nimm vu groussen Architekten. Eng Stad déi op hir kämpferesch a couragéiert Geschicht houfreg ass, nennt Stroossen no engem Zaldot; sou ass Paräis weltwäit - viru London - déi Stad mat de meeschten Odonymme vun [[Offizéier]] oder [[Generol|Genereel]].

Jee no de Länner weist déi politesch Orientatioun en anert Bild. An England z.&nbsp;B. gëtt absënns Wäert geluecht op d'[[brittescht Imperium]]. A Frankräich gëtt et an de meeschte Stied eng Strooss oder eng Plaz déi op d'[[Franséisch Republik|Republik]] verweisen. Bal all Uertschaft huet a Frankräich eng *Charles de Gaulle Strooss*, an Italien huet bal all Uertschaft eng *Armando Diaz Strooss*. An Amerika gëtt d'Onofhängegkeet héich gehalen, iwwerdeems an Däitschland dacks Referenz gemaach gëtt op Philosophen a Komponisten.

Et ass rar fir Odonymmen ze fannen, déi relativ heefeg an alle Länner gebraucht géifen. Natierlech erënneren quasi iwwerall Plazen oder Stroossen un Amerika (*Rue des États-Unis*) a wëllen domat dat theoreetescht gemeinsaamt Bild vun der westlecher Welt ervirsträichen. Den Odonym « États-Unis » gouf vill an den 1960er a 70er Joren an neie Quartiere gebraucht fir op d'wirtschaftlech Reussite hinzeweisen. 

Et ass zimmlech schwiereg fir Perséinlechkeeten ze fannen, deenen hiren Numm iwwer all Landesgrenzen ewechgeholl gëtt fir eng Strooss ze nennen. Ausname sinn Odonymme wéi [[Wolfgang Amadeus Mozart|Mozart]], [[Martin Luther King, Jr.|Martin Luther King]] oder [[John F. Kennedy|Kennedy]].

Et gëtt och eng Rëtsch Kontradiktiounen an den Odonymmen: sou goufen absënns an den 1960er Jore Stroossen an neie Wunngebidder a Stied, mat ländlechen Nimm genannt: Stroossen déi nom [[Neelchesbam]], der [[Weid]] (*rue des Lilas*, *rue des Saules*) oder esouguer no [[Kanarievull]]e (*rue des Canaris*) benannt goufen. Dës Allerweltsnimm sinn einfach z'identifizéieren, si liicht ze verhalen an hu weeder politesch, nach reliéis oder historesch sensibel Wäerter. Am Géigesaz gi se awer keng Informatioun iwwer d'Stad, se si reng fonctionnell.

== Kuriéises ==
Um [[Belval]] huet den Odonym vun enger Strooss zäitweileg zu Onstëmmegkeeten tëscht de Gemengenautoritéite vun [[Esch-Uelzecht|Esch]] a [[Gemeng Suessem|Suessem]] gefouert. Et geet ëm déi Strooss, déi parallel a westlech vun der [[Porte de France]], vun der [[Avenue du Swing]] a Richtung Norde bis op d'Héicht vum [[Boulevard des Lumières]] verleeft. Nodeems d'Grenz tëscht den zwou Gemengen 2018 geriicht gouf, geet se de laange Wee duerch d'Strooss (no Norde gekuckt, tëscht der Fuerbunn an dem rietsen Trottoir). 2009 hat déi Suessemer Gemeng der Strooss dräi verschidden Odonymme ginn: Rue [[Louis Armstrong]] fir de südlechen, Rue [[Jane Addams]] fir de mëttleren a [[Rue Gustave-Eiffel]] fir den nërdlechen Deel. Am Juni [[2016]] huet den Escher Gemengerot awer decidéiert, d'Strooss op hirer ganzer Längt "[[Rue Le-Bataclan]]" ze nennen, woumat Suessem net d'accord war. Schlussendlech ass ee sech awer eens ginn, just dat ënnescht Stéck ëmzenennen; dat mëttelst an dat iewescht behalen den Numm, dee s'am Ufank kritt haten.

Kleng Uertschafte féiere keng Stroossennimm, ma all Gebai ass numeréiert. *Haus Nr 1*, oder *Haus Nr 3'' z.&nbsp;B. um Bill.

## Um Spaweck

* Nathalie Entringer, Sam Mersch, D'Visibilitéit vu Fraen an de Stroossennimm zu Lëtzebuerg, Journal.lu, 05.11.2020