Frank Gehry

De **Frank Owen Gehry**, gebuer den 28. Februar 1929 zu Toronto, Ontario als *Ephraim Goldberg*, a gestuerwen de 5. Dezember 2025, war e kanadesch-US-amerikaneschen Architekt an Designer, deen zanter 1947 a Kalifornie gelieft huet. Hie gouf fir seng Entwërf am Stil vun der dekonstruktivistescher Architektur bekannt an huet zu deene bekanntsten amerikaneschen Architekte gezielt.

De Gehry ass de Jong vun den Nokomme vu jiddeschen Emigranten aus Polen. Schonn als Kand huet hie mat Material aus sengem Bop senger Quincaillerie Stied an Haiser zesummegebastelt, an huet huet op der USC zu Los Angeles bis 1954 Architektur studéiert. Duerno huet en op der *Harvard Graduate School of Design* en Zweetstudium an Urbanismus gemaach. Vun 1962 un hat de Gehry säin eegenen Architektebüro zu Los Angeles ënner dem Numm *Gehry Partners, LLP*.

Um Ufank vu senger Karriär huet de Gehry nach konventionell gebaut. Eréischt géint der Enn vun den 1970er Joren huet e seng architektonesch Formesprooch verännert, andeems e méi "schappech" Materialie wéi Wellblech oder Spärholz mat verschafft huet (beim Miwweldesign alt emol Wellkartong). Charakteristesch fir säi Baustil waren zanterdeem eng gebrache Geometrie, Linnen, déi ausernee lafen, Formen, déi op d'Kopp gestallt goufen, an, wat typesch ass fir den dekonstruktivistesche Stil, de Fait, datt Deeler vun de Gebaier wéi bei engem Collage zesummegeprafft goufen.

1989 krut hien de Pritzker-Präis.

## Gebaier vun him

Zu senge bekanntste Gebaier zielen:
* de *California Aerospace Museum* zu Santa Monica, Kalifornien (1982–1984)
* de *Vitra Design Museum* zu Weil am Rhein (1989)
* de *Vitra Center* zu Birsfelden bei Basel
* den American Center zu Paräis (1991–1994) (haut Cinémathèque française)
* de *[[Weisman Art Museum]]* vun der University of Minnesota
* e Bushaische bei BUSSTOPS zu Hannover (1994)
* den *Zentrum für Kommunikation und Technologie* zu Bad Oeynhausen (1991–1995)
* den *Energie – Forum – Innovation* in Bad Oeynhausen (1992–1995)
* d'Haus dat danzt (Tančící dům) zu Prag (1996), mam Vlado Milunić
* de Guggenheim-Musée zu Bilbao (1991–1997)
* den *[[Neuer Zollhof]]* am Düsseldorfer Medienhafen (1997–1999)
* den *[[Experience Music Project]]* zu Seattle (1999–2000)
* de Gehry-Tower zu Hannover (2000–2001)
* d'Gebai vun der DZ Bank zu Berlin (2001)
* d'Walt Disney Concert Hall zu Los Angeles (1999–2003)
* de MARTa Herford Musée zu Herford (2001–2005)
* den Hotel Marques de Riscal, zu Elciego (Spuenien) (2003–2006)
* d'Vergréisserung vun der Art Gallery of Ontario (AGO) zu Toronto (2004–2008)
* d'Haaptgebai vum Novartis Campus zu Basel (2009)
* de Wollekekrazert 8 Spruce Street zu New York (2006–2011)
* de Lou Ruvo Center zu Las Vegas (2007–2010)
* den New World Center zu Miami Beach (2008-2011)
* d'Gare Barcelona-Sagrera zu Barcelona (2008-2013)
* d'Fondation Louis Vuitton zu Paräis (2014)
* de Pierre-Boulez-Sall vun der Barenboim-Said-Akademie zu Berlin (2014-2017)
* d'Haaptgebai LUMA zu Arles, e Konscht- a Kulturcampus (2017)

## Literatur
* Mathewson, Casey: *Frank O. Gehry: 1969 – heute*. Feierabend Verlag, Berlin 2006, 600 S., 700 farbige Abb., ISBN 3-89985-270-2.
* Ragheb, J. Fiona u.&nbsp;a.: *Frank Gehry. Architect.* Hatje Cantz Verlag, Ostfildern 2001, 392 S., 408 Abb., ISBN 3-7757-1048-5. (englisch)
* Bruggen, Coosje van: *Frank O. Gehry. Guggenheim Museum Bilbao.* Hatje Cantz Verlag, Ostfildern 1997, ISBN 3-7757-0722-0.

## Um Spaweck

* Offiziell Websäit vum Gehry sengem Architektebüro
* Frank-Gehry-Dossier an der New York Times
* „Frank Gehry zum Achtzigsten. Er lehrte seine Bauten das Tanzen“, Frankfurter Allgemeine Zeitung, 28. Februar 2009, illustr.