open-index/open-wikipedia-markdown huggingface dataset:
Harry Black and the Tiger

**Harry Black and the Tiger** ass e brittesche Film vum Hugo Fregonese aus dem Joer 1958 mam Stewart Granger an der Barbara Rush an den Haaptrollen nom Roman *Harry Black* vum David Walker.

## Ëm wat geet et am Film?
De professionelle Jeeër Harry Black versicht en Tiger z'erschéissen deen engemindeschen Duerf Problemer mécht…

## Um Spaweck
Die Botschafterin

**Die Botschafterin** ass en däitsche Film vum Harald Braun aus dem Joer 1960 mat der Nadja Tiller a mam Hansjörg Felmy an den Haaptrollen no engem Roman vum Hans Wolfgang.

## Ëm wat geet et am Film?
De Film erzielt wéi et enger éiergäizeger Journalistin geléngt an den diplomateschen Déngscht ze trieden a Botschafterin vun hirem Land ze ginn.

## Um Spaweck
The Wild and the Innocent

**The Wild and the Innocent** ass en US-amerikanesche Film vum Jack Sher aus dem Joer 1960 mam Audie Murphy an der Joanne Dru an den Haaptrollen. 

## Ëm wat geet et am Film?
Den Trapper Yancy verléisst seng Bierger am Wyoming fir an der Stad Gasper seng Pelzer ze verkafen…

## Um Spaweck
Wenn die Heide blüht

**Wenn die Heide blüht** ass en däitsche Film vum Hans Deppe aus dem Joer 1960 mam Joachim Hansen an der Veronika Bayer an den Haaptrollen. 

## Ëm wat geet et am Film?

## Um Spaweck
Gewiichthiewen

**** oder **Halterophilie** ass eng Olympesch Sportaart, bei där d'Athleeten eng Hantel duerch Stäerkt, Kraaft an Technik an d'Luucht hiewe mussen. Am Géigesaz dozou gëtt dat einfacht Ophiewe vu Gewiichter haaptsächlech am Konditiounstraining oder der Gymnastik trainéiert.

## Geschicht
Den Urspronk vum Gewiichthiewe geet bis an d'Antiquitéit zeréck a gouf souwuel vun den anticken Egypter wéi och vun de Griiche bedriwwen. Als internationale Sportaart huet et sech virun allem am 19. Joerhonnert entwéckelt. Et ass eng vun de wéinege Sportaarten, déi scho bei den éischten Olympesche Spiller vun der Neizäit am Joer 1896 zu Athen vertruede waren.

Am Ufank vum 20. Joerhonnert waren Éisträich, Däitschland a Frankräich déi erfollegräichst Natiounen, an den 1950er Joren hunn awer d'Gewiichthiewer aus der Sowjetunioun zougeluecht a si bis an d'1990er Joren un der Spëtzt bliwwen, bis China, d'Tierkei, Griicheland an den Iran sech virgedréckt hunn. Bei den Dammen huet China vun Ufank un dominéiert.
## Reegelen
Am Gewiichthiewe gëtt et zwou Disziplinnen:

### Räissen
Beim Räissen ( *arraché*) huelen d'Athleeten d'Laanghantel an hiewen s'an enger eenzeler Beweegung iwwer de Kapp.

### Stoussen
Beim Stoussen ( *épaulé-jeté*) muss den Athleet d'Laanghantel als éischt bis op d'Héicht vu senger Broscht ophiewen. Da muss hien eng Paus maachen, seng Äerm a Bee strecken an d'Hantel dann iwwer de Kapp hiewen an dobäi den Aarm gestreckt halen a waarde bis datt en akustescht Signal erkléngt.

E Gewiichthiewer huet jee dräi Versich an den zwou Disziplinnen. Déi bescht Leeschtung vun all Disziplin gëtt zesummegezielt an dee mat der héchster Punktzuel gewënnt.

## an d'Olympesch Spiller
Mat Ausnam vun de Joren 1900, 1908 an 1912 war d'Halterophilie bei de Männer ëmmer op den olympesche Spiller vertrueden; fir d'Fraen ass d'Sportaart eréischt zënter de Summerspiller 2000 zu Sydney olympesch.

### Olympesch Summerspiller 2024
Fir d'Summerspiller 2024 zu Paräis sinn an all Gewiichtsklass maximal 12 Sportler zougelooss.

D'Gewiichtsklasse bei den Häre sinn: -61&nbsp;kg, 73&nbsp;kg, 89&nbsp;kg, 102&nbsp;kg, +102&nbsp;kg; bei den Damme sinn et: -49&nbsp;kg, 59&nbsp;kg, 71&nbsp;kg, 81&nbsp;kg, +81&nbsp;kg.

## zu Lëtzebuerg
Zu Lëtzebuerg gëtt et 5 Clibb fir Gewiichthiewen déi am nationale Verband federéiert sinn.

## Kuckt och

## Um Spaweck

* Informatiounen iwwer d'Gewiichthiewen op der Internetsäit vun den Olympesche Spiller 2024 zu Paräis 
* Gewiichthiewen-Weltmeeschterschaft (2022) 
* Websäit vun der Lëtzebuerger Gewiichthiewen-Federatioun
David Soul

Den **David Soul**, gebuer als **David Richard Solberg** den 28. August 1943 zu Chicago am Illinois, a gestuerwen de 4. Januar 2024 zu London, war en US-amerikanesche Schauspiller a Sänger, deen zënter 2004 déi brittesch Nationalitéit hat. Hie gouf an den 1970er-Joren absënns duerch seng Roll als *Ken Hutchinson* an der Krimiserie Starsky & Hutch bekannt.

## Um Spaweck
Christian Oliver

De **Christian Oliver**, gebuer als **Christian Klepser** den 3. Mäerz 1972 zu Celle an Niedersachsen, a gestuerwen de 4. Januar 2024 bei Paget Farm op der Insel Bequia a Saint Vincent an d'Grenadinnen, war en däitsche Schauspiller, Synchronspriecher a Mannequin.

Hie war absënns fir seng Roll als *Hauptkommissar Jan Richter* an der Televisiounsserie Alarm für Cobra 11 – Die Autobahnpolizei bekannt ginn.

## Um Spaweck
Hockey

**** oder **Feldhockey **ass eng Ekippesportaart bei där zwou Mannschafte géinteneen untrieden. All Ekipp besteet aus eelef Spiller déi mat engem Hockeyschléier probéieren ze gewannen, andeems se méi Goler schéisse wéi déi aner.

## Geschicht
Hockey gëtt schonn zënter Dausende vu Joren a verschiddene Forme gespillt - an Egypten (viru 4000 Joer), Ethiopien (1000 v. Chr.) an am Iran (2000 v. Chr.). D'Réimer an d'Griichen, souwéi d'Azteken, hunn och eng Versioun vum Hockey gespillt, awer dat modernt Spill ass an der Mëtt vum 19. Joerhonnert an England entstanen.

1876 gouf an England déi éischt Hockeysfederatioun gegrënnt, déi déi éischt offiziell Reegelen opgestallt huet. D'Federatioun bestoung awer just sechs Joer, ass awer e Joerzéngt méi spéit vun néng Grënnungsveräiner nees an d'Liewe geruff ginn.

## Spillfeld
Den Hockeysterrain besteet aus natierlechem oder kënschtlechem Wues an ass 91,4&nbsp;m laang a 55&nbsp;m breet. Op de schmuele Säite steet allkéiers e Gol deen 3,66&nbsp;m breet an 2,14&nbsp;m héich ass. Ronderëm de Gol ass eng D-änlech Fläch a just aus där eraus kann e Gol geschoss ginn.

## Reegelen
En Hockeysmatch dauert 60 Minutten a besteet aus véier Deeler vun allkéiers 15 Minutten. All Ekipp besteet aus engem Golkipp an zéng Feldspiller; se kënnen zu all Moment a sou dacks wéi néideg ausgetosch ginn.

D'Spiller probéieren den Hockeysball mat engem Schléier ( *stick*,  *crosse*) an de Gol ze schéissen.

## an d'Olympesch Spiller
De Männerhockey war fir d'éischt op den Olympesche Spiller 1908 zu London derbäi. Nieft Däitschland a Frankräich hunn England, Irland, Schottland a Wales, déi getrennt ugetruede sinn, un de Spiller deelgeholl.

Fir Olympia 1912 zu Stockholm war den Hockey aus dem Programm gestrach ginn, 1920 zu Antwerpe war en nees derbäi fir bei der nächster Editioun (1924 zu Paräis) erëm aus dem Programm geholl ze ginn.

Nodeem de Paul Léautey 1920 déi franséisch Hockeysfederatioun gegrënnt hat, war hie véier Joer méi spéit Matgrënner vum Hockey-Weltverband, der Fédération internationale de Hockey (FIH). Déi huet dofir gesuergt, datt den Hockey 1928 zu Amsterdam nees bei de Spiller derbäi war an och bis haut eng Olympesch Sportaart bliwwen ass.

Den Dammenhockey op den Olympesche Spiller gëtt et zënter der Editioun 1980 zu Moskau.

### Olympesch Summerspiller 2024
D'Hockeyturnéier bei den Olympesche Summerspiller 2024 ginn am renovéierte Stade départemental Yves-du-Manoir zu Colombes (Hauts-de-Seine) gespillt, e Stadion an deem schonn d'Spiller vun 1924 ofgehale goufen.

Véieranzwanzeg Ekippen (allkéiers zwielef bei den Hären an den Dammen) sinn zougelooss. D'Kompetitioune bestinn aus zwou Phasen: enger Virronn, an enger k.o.-Ronn mat Véierelsfinall, Halleffinall, Spill ëm déi drëtt Plaz an der Finall.

## zu Lëtzebuerg
Zu Lëtzebuerg gëtt et een Hockeyclub deen am nationale Verband federéiert ass.

## Kuckt och

## Um Spaweck

* Informatiounen iwwer den Hockey op der Internetsäit vun den Olympesche Spiller 2024 zu Paräis 
* Hockey-Weltmeeschterschaft (Männer) 
* Hockey-Weltmeeschterschaft (Fraen) 
* Websäit vun der Lëtzebuerger Hockeyfederatioun
Wues

**Wues** ass eng anthropogen Vegetatiounskusch aus Grieser déi iwwert d'Wuerzele mam Buedem verbonne sinn. E gëtt mat ausgewielte Somzorten an enger héijer Dicht geséit an duerno an de Wuesstemsperiode reegelméisseg geméit, gemenkerhand genat a gedüngt fir en dicht ze halen.

De Wues läit prinzipiell am Beräich vun de mënschleche Siidlungen a gëtt net landwirtschaftlech genotzt. Et fënnt ee Wues a Gäert, Parken oder op Sportsanlagen, wéi z.&nbsp;B. op Foussballs-, Golf- oder Tennisterrainen.

Op verschiddene Sportsterraine gëtt amplaz vum natierlechen, dacks syntheetesche Wues gebraucht.

Grasflächen déi seele geméit ginn an déi dowéinst méi héich wuessen, ginn als Wiss bezeechent.

## Kuckt och
* Wuess

## Um Spaweck
One Foot in Hell

** One Foot in Hell** ass en US-amerikanesche Film vum James B. Clark aus dem Joer 1960 mam Alan Ladd an Don Murray an den Haaptrollen. 

## Ëm wat geet et am Film?
De Mitch iwwerfält eng Bank well hie kee Geld méi huet fir Medikamenter fir seng Fra ze kafen. Hie gëtt awer vum Sheriff erwëscht a gëtt verhaft an dem Mich seng Fra stierft ouni hir Medikamenter…

## Um Spaweck
Die junge Sünderin

**Die junge Sünderin** ass en däitsche Film vum Rudolf Jugert aus dem Joer 1960 mat der Karin Baal a mat der Vera Tschechowa an den Haaptrollen.

## Ëm wat geet et am Film?
D'Eva an d'Carola kommen am Zweete Weltkrich de selwechten Dag am selwechten Haus op d'Welt. De Film erzielt hire Lieweswee…

## Um Spaweck
Hockey (Homonymie)

Mat **Hockey** ka gemengt sinn:

Eng Disziplin vum Hockeysport:
* Äishockey, eng Olympesch Sportaart bei de Wanterspiller, déi op engem Terrain aus Äis gespillt gëtt
* Hockey oder Feldhockey, Olympesch Sportaart bei de Summerspiller, déi op natierlechem oder kënschtlechem Wues gespillt gëtt

oder Varianten dovun, z.&nbsp;B.:

** Air-Hockey, e Geschécklechkeetsspill fir zwéi bis véier Spiller
** Bandy oder russeschen Hockey, eng Ball- a Mannschaftssportaart um Äis
** Halenhockey, Hockey deen an enger Hal (also weeder um Äis nach um Wues) gespillt gëtt
** Pond-Hockey, Variant vum Äishockey
** Unihockey oder Floorball, Variant vum Äis- an Halenhockey
** an eng Rëtsch aner Varianten…

**Hockey **ass de Familljennumm vun ë. a. dëse Persounen:
* Joe Hockey (* 1965), australesche Politiker
* Lisbeth Hockey (1918–2004), éisträichesch-brittesch Wëssenschaftlerin
* Phil Hockey (1956–2013), südafrikaneschen Ornitholog
* Susan Hockey (* 1946), brittesch Computerlinguistin

**Hockey **kann och nach sinn:
* Hockey (Band), US-amerikanesch-kanadesch Band
* Hockey Cirque, Biergkessel an der *Ross Dependency*, Antarktika
Kauf Dir einen bunten Luftballon

**Kauf Dir einen bunten Luftballon** ass en däitsch-éisträichesche Film vum Géza von Cziffra aus dem Joer 1961 mam Toni Sailer a mam Heinz Erhardt an den Haaptrollen.

## Ëm wat geet et am Film?

D'Inge, d'Niess vum Proprietär vun enger Äispist, dem Hermann König, wëll onbedingt Sängerin bei Theaterrevueë ginn. Säi Monni wëll, datt hatt seng Karriär als Äiskonschtleeferin soll weiderféieren...

## Um Spaweck
De Film op Filmportal
Seven Ways from Sundown

**Seven Ways from Sundown** ass en US-amerikanesche Film vum Harry Keller aus dem Joer 1960 mam Audie Murphy a Barry Sullivan an den Haaptrollen. 

## Ëm wat geet et am Film?

## Um Spaweck
André Abbal

Den **André Joseph Géraud Abbal**, gebuer de 16. November 1876 zu Montech am Tarn-et-Garonne, a gestuerwen den 20. Juni 1953 zu Carbonne an der Haute-Garonne, war e franséische Sculpteur an Zeechner.

## Liewen a Wierk
Den André Abbal ass an enger Famill vu Sculpteuren opgewuess an huet d'Sculptéiere vu sengem Papp an anerer Familljemembere bäibruecht kritt. Hien huet op der École supérieure des beaux-arts zu Toulouse an zu Paräis studéiert an huet dobäi d'Ateliere vum Alexandre Falguière, Antonin Mercié an Antoine Bourdelle besicht. Duerch Studienopenthalter zu Roum an zu Florenz gouf hie vum Michelangelo senge Skulpture fir säin zukünftegt Schaffe beaflosst.

Vun 1896 bis 1914 huet hien zu Paräis am *Salon des artistes français* ausgestallt. 1900 krut hien um *Salon de Paris* d'Goldmedail fir säi Relief *Le labour*.

1913 huet hien d'Skulptur *Le génie luttant* geschaf, déi hien direkt aus dem Stee gehaen huet, ouni se wéi gewinnt als éischt ze modelléieren. Hie gouf duerno e Verfechter vun dëser Technik.

Nom Éischte Weltkrich hat den Abbal 1919 als Sculpteur en Duerchbroch mat senge Wierker um *Salon de jeunes*.

Den André Abbal ass 1921 bestuet ginn, ass op Carbonne geplënnert an huet d'Paräisser Zeen evitéiert. 1933 huet hien e puer vu senge Wierker am *Salon des tuileries* ausgestallt an op der internationaler Ausstellung zu Paräis 1937 krut hien de grousse Präis fir säi Relief *Moissonneuse*.

Seng Skulptur *Faune* ass an der Kollektioun vum Nationalmusée um Fëschmaart.

Dräi Joer no sengem Doud war 1956 eng Ausstellung vu senge Wierker am *Musée Galliéra* zu Paräis.

### Aner Wierker (Auswiel)
* *La Vendangeuse* (1936)
* Allegorie *La Sculpture* (1937) fir d'Fassad vum *Palais Chaillot* zu Paräis
* *Maternité* (1942)
* *Le Centaure* (1943)
* Krichsmonumenter zu Lafrançaise, Canchy (1921), Saint-Nicolas-de-la-Grave (1923) a Moissac (1925)
* Büste vun ë. a. dem Georges Clemenceau, Jean Jaurès (1920) an dem US-amerikanesche President Woodrow Wilson

Als Zeechner huet den Abbal haaptsächlech Fraebiller an Nue geschaf.

## Literatur

* H. Schumann: Abbal, André. In: Allgemeines Künstlerlexikon. Die Bildenden Künstler aller Zeiten und Völker (AKL). Band 1, Seemann, Leipzig 1983, , S. 46 f.

## Gielercher
* 
*

## Um Spaweck
Kanuslalom

**** ass eng Kompetitiounsdisziplin vum Kanu- a Kajaksport. D'Zil ass et fir a kierzter Zäit an engem séier fléissende Waasser iwwer eng festgeluecht Streck feelerfräi duerch eng Rëtsch Paarten ze fueren.

D'Streck ka bis zu 300&nbsp;m laang sinn, mat héchstens 25 Paarten, déi flossof wéi och flossop befuer musse ginn.

Et gëtt zwou Zorte Booter: e Kanadier (oder *Canadier*) an deem de Kanut am Boot knéit an e Stiechpaddel benotzt oder e Kajak an deem den Athleet am Boot sëtzt an en duebele Paddel gebraucht.

## Geschicht
De Kanuslalom gouf an de fréien 1930er Joren an der Schwäiz als Summeralternativ fir de Schislalom erfonnt, woubäi déi éischt Courssen am flaache Waasser gefuer goufen.

## Reegelen
Bei traditionelle Contre-la-montre sinn d'Strecken esou ugeluecht, datt d'Kanute s'an 90 bis 110 Sekonnen duerchfuere mussen. Wann eng Paart beréiert gëtt, gëtt et zwou Strofsekonnen, wann een eng Paart verpasst, gëtt dat mat 50 Sekonne bestrooft.

Beim **Extreemkajak** (oder Kajak-Cross), glëtsche véier Participante mat hire Kanue vun enger Startramp, déi méi wéi zwéi Meter iwwer dem Waasser läit. Da fänkt d'Course bis déi éischt Boje un, woubäi bal alles erlaabt ass. D'Beréiere vun de Paarten oder den aner Booter ass erlaabt, awer d'Verpasse vun enger Paart oder dat sougenannt Eskimorullen op der Streck féiert zur Disqualifikatioun.

## an d'Olympesch Spiller
De Kanuslalom gouf 1992 zu Barcelona fir d'éischt bei den Olympesche Spiller zougelooss.

Bis 2016 gouf et véier Disziplinnen: bei den Hären: C1 (*Canadier-Eenzel*), C2 (*Canadier-Zweeër*) a K1 (*Kajak-Eeenzel*) a bei den Dammen: K1 (*Kajak-Eenzel*). Zu Tokio 2020 gouf den Hären-C2 mat der éischter olympescher C1-Kompetitioun bei den Dammen ersat.

### Olympesch Summerspiller 2024
2024 gëtt den Extreemkajak (gekierzt X1) nei opgeholl an et gëtt dann elo am Ganze sechs Kompetitiounen.

Am Canadier- a Kajakslalom gëtt et als éischt Play-off-Courssen, bei där all Kanut zwéin Duerchleef absolvéiert. Nëmmen de beschte Laf zielt, woubäi et entweeder 15 oder 20 Kanuten an d'Halleffinall packen.

An der Halleffinall gëtt et just ee Laf, an déi bescht 10 Zäite kommen an d'Finall.

## zu Lëtzebuerg
Zu Lëtzebuerg gëtt et fënnef Kajak-a-Kanu-Clibb déi am nationale Verband federéiert sinn.

## Kuckt och

## Um Spaweck

* Informatiounen iwwer de Kanuslalom op der Internetsäit vun den Olympesche Spiller 2024 zu Paräis 
* Kanuslalom-Weltmeeschterschaften 
* Websäit vun der Lëtzebuerger Kajak-a-Kanu-Federatioun
Maréchal de camp

**Maréchal de camp** war bis 1848 en héije Militärrang an der franséischer Arméi. Haut géif en dem Grad vum *Général de brigade* (Brigadegenerol) entspriechen.

## Literatur
* ﻿Colby, Frank Moore (ed.), 1922. *The New International Encyclopædia*. New York: Dodd, Mead & Co.

## Kuckt och
* Generol
Michel Gretsch

De **Michel Gretsch**, gebuer den 1. Juli 1943 an der Stad Lëtzebuerg ass e fréiere lëtzebuergeschen Offizéier vun der Lëtzebuerger Arméi.

Hie gouf de 4. November 1994 den Nofollger vum Armand Bruck als Kommandant vun der Lëtzebuerger Arméi an ass dat bis den 2. Juli 1998 bliwwen, wéi hie vum Guy Lenz op deem Posten ofgeléist gouf.

## Gielercher
### Lëtzebuerg
* Chevalier avec couronne dans l'Ordre de Mérite civil et militaire d'Adolphe de Nassau
* Commandeur am Ordre de Mérite du Grand-Duché de Luxembourg
* Officier vum Ordre de la Couronne de Chêne
* Croix de 25 années de service
* Médaille commemorative vun der Hochzäit vum Ierfgroussherzog Henri
* Médaille commemorative vum 25. Anniversaire vun der Accessioun op den Troun vum Grand-Duc Jean

### Ausland
* Chevalier vum Ordre National de la République du Sénégal
* Verdienstkreuz am Bande vum Bundesverdienstkreuz
* Médaille vum Marche vun Nijmwegen
Kanusprint

**** ass eng Kompetitiounsdisziplin vum Kanu- a Kajaksport. D'Zil ass et fir mat engem Kanu sou séier wéi méiglech eng festgeluecht Streck am Waasser zeréckzeleeën.

Et gëtt zwou Zorte Booter: e Kanadier (oder *Canadier*) an deem de Kanut am Boot knéit an e Stiechpaddel benotzt oder e Kajak an deem den Athleet am Boot sëtzt an en duebele Paddel gebraucht. Béid Bootszorte gi jee no der Zuel vun de Kanuten a verschidde Klassen agedeelt an et ziele verschidde Reegele wat d'Längt, d'Gewiicht oder d'Form vun de Booter ugeet.

## Geschicht
Dem brittesche Fuerscher an Auteur vu Reesliteratur John MacGregor no, deen de Kajak – d'Inuit-Wuert fir „Mannboot“ – studéiert huet, schéngt déi traditionell Juegd- a Fëscherbooter zu Sportsbooter ëmgewandelt an 1866 de *Royal Canoe Club* gegrënnt hunn.

De Kanusprint, deen ursprénglech *Flaachwaasser-Kanu* genannt gouf, ass déi initial an einfachst Form vum Kanusport, bei deem dee gewënnt, deen als Éischten d'Zil erreecht.

## Streck
D'Kompetitioune si gemenkerhand an engem natierleche Gewässer (Séi, Floss, …) mat enger niddereger Stréimung oder op enger kënschtlech ugeluechter Regattastreck.

D'Kanuten trieden entweeder op mat Boje markéierte Bunnen oder an engem Ronnkurs (just an der Laangstreck) géinteneen un. Deen Athleet, dee mat sengem Boot als éischt an der Arrivée ukënnt, huet d'Course gewonnen.

## Reegelen
Bis zu aacht Kanuten (oder Ekippen) trieden an enger Kanadier- oder Kajak-Course un, a probéieren als éischt an d'Arrivée ze kommen, woubäi jiddereen a senger Bunn bleiwe muss.

Da musst dir einfach d ' Arrivée sou séier wéi méiglech erreechen.

## an d'Olympesch Spiller
De Kanusprint gouf 1936 zu Berlin fir d'éischt als Olympesch Sportaart ënner dem deemolegen Numm *Flaachwaasser-Kanu* ausgedroen. Am Laf vun de Jore gouf et eng Rei Ännerungen an de Concoursen.

D'Frae goufen 1948 zu London am Kajak an eréischt 2020 zu Tokio am Kanadier zougelooss.

Am Laf vun der Zäit goufen d'Rennstrecke gekierzt fir e méi breede Publikum unzezéien. D'Olympesch Coursse ginn elo iwwer 200&nbsp;m (nëmmen C1-Dammen), 500&nbsp;m an 1000&nbsp;m (nëmmen C1-Hären a K1-Hären).

### Olympesch Summerspiller 2024
2024 zu Paräis ginn am Kanusprint zéng Courssen ausgedroen, jee fënnef fir Männer a Fraen.

## zu Lëtzebuerg
Zu Lëtzebuerg gëtt et fënnef Kajak-a-Kanu-Clibb déi am nationale Verband federéiert sinn.

## Kuckt och

## Um Spaweck

* Informatiounen iwwer de Kanusprint op der Internetsäit vun den Olympesche Spiller 2024 zu Paräis 
* Kanusprint-Weltmeeschterschaften 
* Websäit vun der Lëtzebuerger Kajak-a-Kanu-Federatioun
Judo

**** (jap. 柔道 *jūdō*, lit. „duusse Wee“) ass eng japanesch Kampfsportaart déi de Schwéierpunkt op Worf- a Grëfftechnike leet fir de Géigner z'iwwerwältegen. E Judoka muss absënns sportlech, kierperlech fit a mental disziplinéiert sinn.

Hautdesdaags gëtt de Judo an iwwer 150 Länner ausgeüübt an ass domat déi am meescht verbreete Kampfsportaart op der Welt.

## Geschicht
De Judo gouf 1882 vum Kanō Jigorō entwéckelt, als eng Symbios aus den ale Jiujitsu-Stiler (*Koryu*), déi hien zënter senger Jugend mat groussem Fläiss trainéiert hat. Judo gëllt als eng sécher an effektiv Form vu kierperlecher Übung a Selbstverdeedegung no de Prinzippie vu*m "méiglechst wierksame Gebrauch vu geeschteger a kierperlecher Energie"*.

## Spillfeld
Judo gëtt am Training gradewéi bei de Kompetitiounen op enger quadratescher, ofgegrenzter flaacher Uewerfläch ausgeüübt, dem sougenannten Tatami. Den Tatami besteet aus enger Rei mëlle Matten aus Räisstréi déi no engem bestëmmte Muster nieftenee leien.

## Reegelen
Bei de Kompetitiounen, déi a Gewiichtsklassen agedeelt sinn, ginn d'Punkten op Grond vun de Worf- a Buedemtechnike verginn. D'Zil ass et, fir de Géigner mat Kraaft op de Réck ze leeën oder hie fir eng gewëssen Zäit festzehalen. Am Prinzip gëllt: wat de Géigner besser um Réck läit, wat d'Bewäertunge besser gëtt.

Judokämpf dauere bei den Häre véier Minutten an de Virronnen a fënnef Minutten an der Halleffinall oder der Finall. Bei den Damme sinn et ëmmer véier Minutten. Bei engem Gläichstand um Enn vum Kampf kann en ëm eng sougenannt *Golden-Score*-Phas verlängert ginn. De *Golden Score* ass eriwwer esoubal ee vun de Kämpfer e Punkt oder eng Strof kritt.

## an d'Olympesch Spiller
Judo war als éischt bei den Olympesche Spiller 1964 zu Tokio eng offiziell Sportaart. 1968 zu Mexiko-Stad war et aus dem Programm gestrach, gouf awer 1972 zu München nees opgeholl an ass zënterhier um Programm. Bei den Dammen ass de Judo zënter de Spiller zu Barcelona (1992) um Programm.

Et gëtt fir d'Männer gradewéi fir d'Frae siwe Gewiichtsklassen.

### Olympesch Summerspiller 2024
Bei de Summerspiller 2024 trieden 186 Männer an 186 Fraen allkéiers a siwe Gewiichtsklassen un.

Judo zielt besonnesch fir déi franséisch Fans zu den Haaptattraktiounen op den Olympesche Spiller zu Paräis. Beim Grand-Slam-Turnéier 2023 huet Frankräich scho mat 4 gewonnene Gold-, 3 Sëlwer- a 4 Bronzemedaile gewisen, datt si zu de Favoritte fir Olympia 2024 zielen.

## zu Lëtzebuerg
Zu Lëtzebuerg si wäit iwwer honnert Kampfsportveräiner am nationale Verband federéiert.

## Kuckt och

## Um Spaweck

* Informatiounen iwwer de Judo op der Internetsäit vun den Olympesche Spiller 2024 zu Paräis 
* Judo-Weltmeeschterschaften op ifj.org 
* Websäit vun der Lëtzebuerger Federatioun vun de Kampfsportveräiner
Laangstreckeschwammen

**** oder **Schwammen am oppene Waasser** ( *Open Water Swimming* (OWS),  *nage/natation en eau libre*) ass eng olympesch Waassersportaart bei där d'Schwëmmer an engem oppene Waasser eng Streck vun 10&nbsp;km schwamme mussen.  

D'Disziplin gëtt deels och als „Marathonschwammen“ bezeechent, well 10&nbsp;km schwammen ongeféier engem Marathon (≈42&nbsp;km) zu Fouss entspriechen.  

## Geschicht
D'Konzept vum Laangstreckeschwamme gëtt et zënter de Matthew Webb 1875 als éischte Mënsch vun Dover op Calais duerch den Äermelkanal geschwommen ass. En anert bemierkenswäert Schwammen am oppene Waasser gouf et 1926, wéi déi 19-järeg Gertrude Ederlee als éischt Fra duerch de Kanal, vu Cap Gris-Nez op Dover, geschwommen ass.

Bei de Weltmeeschterschaften 1991 am australesche Perth, gouf d'Laangstreckeschwammen zu enger offizieller Disziplin vun der World Aquatics (deemools FINA), bei där Männer gradewéi Fraen op enger Streck vu 25&nbsp;km ugetruede sinn. D'10&nbsp;km-Distanz gouf 2001 zu Fukuoka a Japan agefouert.

## Reegelen
Et muss am oppene Waasser geschwomme ginn an d'Course geet mat engem Massestart lass, bei deem d'Schwëmmer op en Zeechen hi gläichzäiteg vun enger Plattform aus an d'Waasser sprangen. Dobäi gëtt et keng Restriktioune fir a feste Bunnen ze schwammen an en zoufällege Kontakt tëscht se Schwëmmer ass deemno erlaabt.

D'Schwëmmer hunn e Bracelet, e sougenannten Transponder un, mat deem hir Zäit am Computersystem festgehale gëtt.

Um Enn vun der Course mussen d'Schwëmmer eng Plack beréiere fir d'Auer ze stoppen. D'Athlete kënnen disqualifizéiert gi wa se e Pacemakersystem benotzen, am Wandschiet schwammen, wa se lafen oder sprangen oder ouni Transponder am Zil ukommen.

## an d'Olympesch Spiller
Ier et Schwämme goufen, sinn d'Schwammkompetitioune bei den dräi éischten Editioune vun den olympesche Summerspiller (Athen 1896, Paräis 1900 a Saint-Louis 1904) am oppenen Waasser organiséiert ginn.

Déi éischt offiziell Kompetitioun am Laangstreckeschwamme (10&nbsp;km-Course) bei den Olympesche Spiller war fir Männer a fir Fraen 2008 zu Beijing.

### Olympesch Summerspiller 2024
D'Waassertemperatur beim olympesche Laangstreckeschwamme läit bei op d'mannst 16°&nbsp;C a bei héchstens 31°&nbsp;C an d'Waasser muss op all Plaz 1,40 Meter déif sinn.

Et triede pro Geschlecht 22 Schwëmmer un; béid Courssen (eng fir Männer an eng fir Fraen) ginn an der Seine, ënner dem Pont Alexandre-III, tëscht dem Grand Palais an dem Hôtel des Invalides geschwommen.

## zu Lëtzebuerg
Zu Lëtzebuerg gëtt et 16 Schwammclibb déi am nationale Verband federéiert sinn.

## Kuckt och

## Um Spaweck

* Informatiounen iwwer d'Laangstreckeschwammen op der Internetsäit vun den Olympesche Spiller 2024 zu Paräis 
* SchwammWeltmeeschterschaften 
* Websäit vun der Lëtzebuerger Schwammfederatioun
Neue Nationalgalerie

D***'Neue Nationalgalerie*** um Kulturforum Berlin ass e Musée fir Konscht aus dem 20.&nbsp;Joerhonnert, deen zu der Berliner Nationalgalerie gehéiert. E gouf tëscht 1965 an 1968 no Pläng vum Ludwig Mies van der Rohe gebaut.

Et ass dat eenzegt Bauwierk, dat de  Mies van der Rohe nom Zweete Weltkrich an Däitschland realiséiert huet. Et handelt sech ëm e quadratesche Pavillon aus Stol a Glas, deen op enger 105 × 110 Meter grousser Terrass aus  Granit steet. Um Pavillon ass en Daach vu 64,8 Meter Säitelängt, deen eppes iwwer 7 Meter no alle Säiten iwwer d'Fassad eraussteet. E läit op aacht Stäiler, zwéi pro Eck, soudatt doduerch eng grouss Hal ouni Stäipen entstoung, an där Wiesselausstellungen ofgehale ginn. Am Sous-sol, deen iwwer zwou Trapen zougänglech ass, ass Plaz fir eng permanent Ausstellung. Op der Westsäit vum Gebai ass e Skulpturepark.

An der *Neue Nationalgalerie* sinn d'Bestänn vun de *[[Staatliche Museen zu Berlin]]* aus de Beräicher Molerei, Skulptur a Plastik aus dem 20. Joerhonnert, bis an d'1960er Joren.

2015 bis 2020 war se zou, fir am Fong restautréiert ze ginn. Bis 2026 sollen Aarbechte fäerdeg sinn, d'Neue Nationalgalerie ënnerierdesch mam *[[Museum des 20. Jahrhunderts Berlin|Museum des 20. Jahrhunderts]]* niewendrun ze verbannen.

## Literatur
* Peter-Klaus Schuster (Hrsg.): *Die Nationalgalerie.* DuMont, Köln 2001, ISBN 3-8321-7004-9.
* Gabriela Wachter (Hrsg.): *Mies van der Rohes Neue Nationalgalerie in Berlin.* Vice-Versa-Verlag, Berlin 1995, ISBN 3-9803212-2-3.
* Rolf D. Weisse: *Mies van der Rohe. Vision und Realität – von der Concert Hall zur Neuen Nationalgalerie. Entwicklung einer Idee.* Strauss, Potsdam 2001, ISBN 3-929748-12-6.
* Joachim Jäger: *Neue Nationalgalerie Berlin – Mies van der Rohe.* Hatje Cantz Verlag, Staatliche Museen zu Berlin, Ostfildern 2011, ISBN 978-3-7757-3144-7.
* Constanze von Marlin (Hg.) und Joachim Jäger (Hg.): Neue Nationalgalerie. Deutscher Kunstverlag; Berlin / München 2021,  ISBN 978-3-422-98651-0 (deutsch).

## Um Spaweck

* Staatliche Museen zu Berlin – Neue Nationalgalerie
Dëschtelen (Carduus)

**Dëschtele** si Planzen, an dësem Fall aus der Gattung ***Carduus***, bannent der Famill vun den Asteraceae.

Et gëtt ronn 90 Aarten an Eurasien an Afrika, dovun eng 60 an Europa an am Mëttelmierraum. An de Benelux-Länner sinn et der véier:
* *[[Carduus tenuiflorus]]*;
* *[[Carduus crispus]]*;
* *[[Carduus nutans]]*;
* *[[Carduus acanthoides]]*.

File:Carduus tenuiflorus ssp tenuiflorus.jpg |Carduus tenuiflorus
File:Carduus crispus - kähar karuohakas.jpg|Carduus crispus
File:Illustration Carduus nutans0.jpg|Carduus nutans
File:Carduus acanthoides Sturm9.jpg|Carduus acanthoides


## Beschreiwung
Dëschtel-Aarte si meeeschtens ee- bis zweejäreg krauteg Planzen, déi 30 bis 200, siele bis zu 400 Zentimeter héich kënne dinn. D'Bléie si rosa-mof, och alt roudelzeg oder wäiss. Chrarakteristesch sinn hir Däre ronderëm d'Bléien an un de Blieder.

## Kuckt och
*Dëschtelen

## Um Spaweck
Dëschtelen

**Dëschtelen** ass de vernakulare lëtzebuergeschen Numm fir pickeg Planzen aus verschiddene Gattungen.

Ënner anerem sinn dat:
* Dëschtelen (Carduus);
* Dëschtelen (Cirsium) an
* Dëschtelen (Sonchus).
Franz Beckenbauer

De **Franz Anton Beckenbauer**, gebuer den 11. September 1945 zu München, a gestuerwen de 7. Januar 2024 zu Salzburg, war en däitsche Foussballspiller, -trainer a -fonctionnaire. Hie gëtt zu de beschte Foussballspiller vun allen Zäite gezielt.

Als Spiller bei Bayern München huet hien dräimol den Europacup gewonnen. 1974 war hie Kapitän vun der westdäitscher Foussballnationalekipp, mat där en d'Finall vun der Foussball-Weltmeeschterschaft gewonnen huet. 1990 huet e mat där Ekipp, dës Kéier als Trainer, eng weider Kéier d'Weltmeeschterschaft gewonnen.

1972 an 1976 war hie Gewënner vum Ballon d'or. De Beckenbauer war ee vun de Vizepresidente vum Däitsche Foussballbond a President, an dono Éierepresident, vum FC Bayern München. Ausserdeem war hie President vum Organisatiounscomité vun der Foussball-Weltmeeschterschaft 2006 an Däitschland.

Säi Spëtznumm war *der Kaiser*.

## Um Spaweck
Lieutenant-général (Frankräich)

**Lieutenant-général** war bis 1848 en héije Fonctionnaire an der Zäit vum Ancien Régime. 

Et war och e Grad a veschiddenen Arméien. Haut géif en dem Grad vum *Général de corps d'armée* entspriechen.

## Literatur
* Hugo, Abel, 1838. *France militaire, Histoire des armées françaises de terre et de mer, de 1792 à 1837*. Paris: H.-L. Delloye.
* Vergé-Franceschi, Michel, 2002. *Dictionnaire d'Histoire maritime*. Paris: Robert Laffont.

## Kuckt och
* Generol
Armand Bruck

Den **Armand Bruck**, gebuer den 3. November 1939 zu Diddeleng, a gestuerwen den 21. September 1997, war e lëtzebuergschen Offizéier an der Lëtzebuerger Arméi.

Hie gouf den 21. Februar 1988 den Nofollger vum Nicolas Ley als Kommandant vun der Lëtzebuerger Arméi an ass dat bis de 4. November 1994 bliwwen, wéi hie vum Michel Gretsch op deem Posten ofgeléist gouf.

## Gielercher
### Lëtzebeurg
* 
* 
* 
* Croix de 25 années de service
* Médaille commemorative du mariage de S.A.R. le Grand-Duc Héritier
* Médaille commemorative du 25e anniversaire de l'accession au trône de S.A.R. le Grand-Duc

### Ausland
* Chevalier vum Ordre de Nassau (Holland)
* Cruz de Tercera des Merito Militär (Spuenien)
* Officier vum Ordre Royal Suédois de l'Etoile Polaire (Schweeden)
* Grosses Verdienstkreuz des Verdienstordens der BRD
* Grande Comendator da Ordern do Infante Dom Henrique (Portugal)
* 
*
Ettelbrücker Zeitung (1916-1940)

***Ettelbrücker Zeitung. Organ für die Interessen der Stadt Ettelbrück und Umgebung*** war eng Zeitung, déi zu Ettelbréck an der Imprimerie du Nord tëscht 1916 an 1940 dräi Mol d'Woch erauskoum.

Si war an däitscher Sprooch.

Virgänger war d'Zeitung *Le Nord.* Och d'Nofollgerzeitung, déi 1945 fir d'éischt erauskoum, a fir déi d*'Ettelbrücker Zeitung* mat *[[Der Fortschritt (1893-1940)|Der Fortschritt]]* an dem *[[Clerfer Echo]]* zesummegeluecht goufen, hat den Titel *[[Le Nord (1945-1963)|Le Nord]]*.

## Kuckt och
* Lëscht vun Zeitungen an Zäitschrëften zu Lëtzebuerg
Kënschtlech Intelligenz

**Kënschtlech Intelligenz** (gekierzt **KI** oder **AI** vum Engleschen *artificial intelligence*) ass en Deelgebitt vun der Informatik dat sech mam Schafen a Verbessere vu Computerprogramme befaasst, déi Aufgaben erleedege fir déi normalerweis mënschlech Intelligenz néideg ass, wéi z.&nbsp;B. fir d'Sprooch z'erkennen, Decisiounen ze huelen oder eppes visuell z'erkennen.

## Geschicht
D'Geschicht vun der KI geet zeréck bis an d'1950er Joren, wéi de Begrëff „kënschtlech Intelligenz“ fir d'éischt vum amerikanesche Computerwëssenschaftler John McCarthy benotzt gouf. Zënterhier goufen op deem Gebitt enorm Fortschrëtter gemaach, mat bedeitende Meilesteng wéi dem Schafe vun den éischte KI-baséierte Systemer an d'Entwécklung vu fortgeschratten Algorithmen déi et erlaben, datt Maschinnen „léieren“ a sech un nei Situatiounen upassen.

## Techniken
Et gëtt vill verschidden Techniken an der KI, déi all hir eege spezifesch Fäegkeeten erfuerderen. Dëst begräift maschinellt Léieren, déift Léieren, neuronal Netzwierker, logescht Programméieren, a geneetesch Algorithmussen.

## Uwendungen
KI huet eng breet Pallett vun Uwendungen an ënnerschiddlechen Industrien, wéi z.&nbsp;B. an der Automobilindustrie, dem Gesondheetswiesen, de Finanzen, den Entscheedungsënnerstëtzungssystemer an an der Spillindustrie. Se gëtt och benotzt fir komplex Problemer ze léisen déi grouss Datevolummen erfuerderen, wéi z.&nbsp;B. an der Klimafuerschung oder der DNA-Sequenzéierung.

### Wou d'KI schonn erfollegräich agesat gëtt

* Alldeeglech Apparater: KI ass eng Technologie déi de Wee revolutionéiert huet, wéi mir mat der Technologie an eisem Alldag interagéieren. Vun der Taskautomatiséierung bis zum Entscheedungssupport, d'KI ännert d'Aart a Weis wéi mir Saache maachen
* Gesondheetswiesen: KI Systemer kënnen d'Gesondheetsdate vun engem Patient analyséieren a viraussoe wat déi effektiivst Behandlung fir dës Persoun wier
* Finanzen: KI kann Investitiounsentscheedungen treffen an e Bedruch entdecken
* Cybersecurity: KI gëtt benotzt fir Systemer ze schafen déi d'Sécherheetsbedroungen identifizéieren an dorop reagéieren
* Transport: KI gëtt benotzt fir Systemer ze kreéieren déi autonom Gefierer kënne bedreiwen
* Fabrikatioun: KI gëtt benotzt fir Modeller vu Produkter ze schafe mat deenen d'Produktiounsprozesser optimiséiert kënne ginn

Dës Beispiller weisen d'Villfalt vun den Uwendunge bei deenen d'KI kann agesat ginn. Wann d'Technologie sech nach weider entwéckelt, ass et méiglech datt KI an nach méi Industrien an Uwendunge benotzt gëtt.

## Eethik
Wéi bei all neier Technologie, bréngt d'KI och eethesch Froe mat sech. Dëst beinhalt d'Fro vun der Privatsphär, d'Gefor vun der Automatiséierung vun Aarbechtsplazen an d'Potenzial fir d'Mënschheet ze iwwerhuelen.

## Kultur
Zu Lëtzebuerg huet de Marco Barnig am Januar 2024 dat éischt Buch mam Titel *Les Jeunes Explorateurs – Sur les Sentiers du Patrimoine UNESCO* verëffentlecht, dat integral vu kënschtlecher Intelligenz ChatGPT a LetzAI geschriwwen an illustréiert gouf.

## Kuckt och
*Quantecomputer

## Um Spaweck
Le Nord (1945-1963)

***Le Nord. Zeidong fir de Norden*** war eng Zeitung, déi zu Dikrech an der Imprimerie du Nord tëscht dem 21.08.1945 an dem 31.12.1963 zweemol d'Woch erauskoum.

Si war a franséischer an a lëtzebuergescher Sprooch.

*Le Nord* war d'Nofollgerzeitung vun der *[[Ettelbrücker Zeitung (1916-1940)|Ettelbrücker Zeitung]]*, *[[Der Fortschritt (1893-1940)|Der Fortschritt]]* an dem *[[Clerfer Echo]]*.

## Kuckt och
* Lëscht vun Zeitungen an Zäitschrëften zu Lëtzebuerg
Ettelbrücker Zeitung (1894-1896)

***Ettelbrücker Zeitung. Organ für Gewerbe, Handel, Volks- und Landwirtschaft*** war eng Zeitung, déi zu Ettelbréck beim W. Schmidt tëscht dem 24.12.1894 an dem 23.12.1896 eemol d'Woch erauskoum.

Si war an däitscher Sprooch, an hat als Bäiluecht *Der Handwerker : Fachzeitschrift und Anzeigeblatt für das gesammte luxemb. Gebiet : Gratisbeilage zur "Ettelbrücker Zeitung*, déi vum J. Jérolim erausgi gouf..

## Kuckt och
* Lëscht vun Zeitungen an Zäitschrëften zu Lëtzebuerg
Clerfer Echo

***Clerfer Echo: Organ für die Interessen des Kanton Clerf*** (aner Ënnertitelen: *** Organ für die Interessen des nördlichen Landesteils*** an ***Organ für die Interessen des Öslings***) war eng Zeitung, déi zu Klierf beim E. Prüm tëscht 1915 an 1934 erausgi gouf.

Si war an däitscher Sprooch a koum eemol d'Woch eraus.

D'Zeitung *[[Le Nord (1945-1963)|Le Nord]]*, déi vun 1945 bis 1963 erauskoum, huet sech als Nofollgerin vum *Clerfer Echo* (gradewéi och vun der *[[Ettelbrücker Zeitung (1916-1940)|Ettelbrücker Zeitung]]* a vun *[[Der Fortschritt (1893-1940)|Der Fortschritt]]*) ausginn.

## Kuckt och
* Lëscht vun Zeitungen an Zäitschrëften zu Lëtzebuerg
Der Fortschritt (1893-1940)

***Der Fortschritt: Luxemburger National-Zeitung*** (Ënnertitele waren: ***Organ für die Interessen des Nordens*** oder och ***Organ für die Interessen des Distriktes Diekirch***) war eng Zeitung, déi zu Dikrech beim Jean-Baptiste Müller-Welter tëscht dem 01.04.1893 an dem 31.12.1940 erauskoum.

Si war an däitscher Sprooch a koum dräi Mol d'Woch eraus. Als Gratis-Bäiluecht gouf et d*'Illustrierte Unterhaltungsblatt*.

D'Zeitung *[[Le Nord (1945-1963)|Le Nord]]*, déi vun 1945 bis 1963 erauskoum, huet sech als Nofollgerin vun *Der Fortschritt* (gradewéi och vun der *[[Ettelbrücker Zeitung (1916-1940)|Ettelbrücker Zeitung]]* a vun *[[Clerfer Echo]]*) ausginn.

## Kuckt och
* Lëscht vun Zeitungen an Zäitschrëften zu Lëtzebuerg
Ettelbrücker Zeitung

***Ettelbrücker Zeitung*** war den Titel vun zwou lëtzebuergeschen Zeitungen:
* der *[[Ettelbrücker Zeitung (1894-1896)]]* an
* der *[[Ettelbrücker Zeitung (1916-1940)]].*
2000. Magazin für Zukunftsforschung

***2000. Magazin für Zukunftsforschung*** (aneren Ënnertitel: ***Magazin für Grenzwissenschaften***) war eng lëtzebuergesch Zäitschrëft an däitscher Sprooch, déi tëscht dem Januar 1979 an dem Abrëll 1984 am Saphir Verlag vum John Fisch, fir d'éischt all Mount, dann all zwéi Méint, erauskoum.

## Kuckt och
* Lëscht vun Zeitungen an Zäitschrëften zu Lëtzebuerg
Arbeiterstimme

***Arbeiterstimme. Organ der Kommunistischen Partei Luxemburgs*** war eng lëtzebuergesch Zeitung an däitscher Sprooch, déi tëscht dem Summer 1930 an dem September 1935 eemol d'Woch an der Stad Lëtzebuerg beim Ed. Nimax erauskoum.

Wéi den Ënnertitel et seet, war et d'Presseorgan vun der Kommunistescher Partei Lëtzebuerg. Déi hat schonn an den 1920er Joren eng eegen Zeitung, *[[Der Kampf]]*.

1935 gouf si vun der *[[Die Volksstimme (1935-1946)|Volksstimme]]* ofgeléist.

## Kuckt och
* *[[Zeitung vum Lëtzebuerger Vollek]]*
* Lëscht vun Zeitungen an Zäitschrëften zu Lëtzebuerg
Saphir (Zäitschrëft)

***Saphir. Neue Luxemburger Illustrierte*** war eng lëtzebuergesch Zäitschrëft an däitscher Sprooch, déi tëscht  1971 an 1972 am Saphir Verlag vum John Fisch erauskoum.

## Kuckt och
* Lëscht vun Zeitungen an Zäitschrëften zu Lëtzebuerg
Sauer-Zeitung

***Sauer-Zeitung*** war eng Zeitung an däitscher Sprooch, déi zu Iechternach beim H. Müller tëscht 1908 an 1915 zweemol d'Woch erauskoum.

Si war d'Nofollgerin vun engem *[[Der Volksfreund (1899)|Volksfreund]]*, deen 1899 fir d'éischt erauskoum, a mat deem senger Joerganks-Numeréierung se virugefuer ass.

## Kuckt och
* Lëscht vun Zeitungen an Zäitschrëften zu Lëtzebuerg
Die Volksstimme (1935-1946)

***Die Volksstimme. Fir en demokratescht, sozialt an onofhängegt Lötzeburg*** (eeleren Ënnertitel: *Wochenblatt für die Interessen des schaffenden Volkes*) war eng lëtzebuergesch Zeitung an däitscher Sprooch, déi tëscht 1935 an 1946 eemol d'Woch an der Stad Lëtzebuerg beim Ed. Nimax erauskoum.

Et war d'Presseorgan vun der Kommunistescher Partei Lëtzebuerg (KPL).

Si koum, als Nofollgerin vun der *[[Arbeiterstimme]]*, vum 5. Oktober 1935 bis de 24. Februar 1940 eraus. No der Liberatioun gouf s'op en Neits vum 28. September 1944 bis den 29. Juni 1946 publizéiert. Dono gouf d*'[[Zeitung vum Lëtzebuerger Vollek|Zeitung vum Letzeburger Vollek]]* d'Presseorgan vun der KPL.

## Kuckt och
* Lëscht vun Zeitungen an Zäitschrëften zu Lëtzebuerg
Franséisch-Flandern

D**'Franséisch-Flandern**, och als Südflandern bekannt, sinn e geographescht Gebitt ouni spezielle gesetzleche Status, dat mat engem Deel vun der historescher Grofschaft Flandern iwwereneestëmmt. Dëst Gebitt gouf a stéckweis vun 1659 bis 1713 un d'Kinnekräich Frankräich ofginn, als Konsequenz vun de Kricher, déi vum Kinnek Louis XIV gefouert goufen. Dat iwwerdeckt souwuel am Norden d'Maritim Flandern, déi dem Franséische Westhoek entspriechen an historesch Flämesch sinn, wéi och d'Romanesch Flandern am Süden.

D'Franséisch-Flandern decken e groussen Deel vum Departement Nord of a gehéieren zur Regioun Hauts-de-France, zënter der Reorganisatioun vun de franséische Regiounen am Joer 2016, bei där den Nord-Pas-de-Calais an d'Picardie zesummegeprafft goufen.

## Kuckt och
* Flandern (Homonymie)
Jung-Luxemburg

***Jung-Luxemburg: Wochenblatt des Verbandes Luxemb'''['''ur''']'''g'''['''er''']''' kath'''['''olischer''']''' Jugendvereine*** (Variante vum Ënnertitel: *Organ des Verbandes der Luxemburger katholischen Jugendvereine* (1914-1925) a *Verbandszeitung der luxemburgischen katholischen Jugendvereine*) war eng Zeitung haaptsächlech an däitscher Sprooch, déi vun 1914 bis 1940 zweemol de Mount, 1936 bis 1938 all Woch, erauskoum.

Hir Devise war: *Tapfer im Kampf gegen das Böse, treu dem Altar und dem Thron!*.
Se hat vun 1927 un eng Bäiluecht, *Der Jung-Winzer*.

De Lucien Blau huet s'als eng rietsradikal Publikatioun beschriwwen, déi géint Marxismus a Liberalismus, géint "Sittenverfall" a Gottlosegkeet, geschriwwen huet, Antisemitismus an e virulenten Auslännerhaass verbreet huet, déi am Spuenesche Biergerkrich zum  "Heldengeneral Franco" gehalen, an déi de belsche Rexismus an den éisträichesche Ständestaat als Modell ugesinn huet.

## Kuckt och
* Lëscht vun Zeitungen an Zäitschrëften zu Lëtzebuerg
Der Arbeiter (1908)

***Der Arbeiter***, mam Ënnertitel ***Verbandsorgan der Luxemburger kath. Arbeitervereine***, war eng Zeitung an däitscher Sprooch, déi tëscht 1908 an 1918 eemol d'Woch an der Stad Lëtzebuerg am Sankt-Paulus-Verlag erauskoum.

Hiren Nofollger war d'Zeitung*[[Sozialer Fortschritt]]*.

## Kuckt och
* Lëscht vun Zeitungen an Zäitschrëften zu Lëtzebuerg
Sozialer Fortschritt

***Sozilaler Fortschritt***, mam Ënnertitel ***Organ des Allg. Luxemburger Christlichen Arbeitsbundes (Christliche Gewerkschaften, Cooperation "La Prévoyance", Katholische Arbeitervereine, Syndicat professionnel des cheminots luxembourgeois)***, war eng Zeitung haaptsächlech an däitscher Sprooch, déi tëscht 1920 an 1970 eemol d'Woch an der Stad Lëtzebuerg am Sankt-Paulus-Verlag erauskoum.

Hire Virgänger war d'Zeitung *[[Der Arbeiter (1908)|Der Arbeiter]]*. 1971 huet se sech a *[[Soziale Fortschrëtt]] *ëmbenannt.

## Kuckt och
* Lëscht vun Zeitungen an Zäitschrëften zu Lëtzebuerg
Escher Volksblatt

***Escher Volksblatt. Sozial politische Zeitung*** war eng Zeitung an däitscher Sprooch, déi zu Esch-Uelzecht beim 
G. Willems tëscht dem 18. Dezember 1898 an dem 25. Dezember 1901 zweemol d'Woch erauskoum.

Redakter war den Nicolas Wies.

## Kuckt och
* Lëscht vun Zeitungen an Zäitschrëften zu Lëtzebuerg
Escher Post

***Escher Post: unabhängiges Organ zunächst für Stadt und Kanton Esch a.d. Alz.*** war eng Zeitung an däitscher Sprooch, déi zu Esch-Uelzecht beim Jean-Nicolas Moes tëscht 1888 an 1910 zweemol d'Woch erauskoum.

Redakter war och haaptsächlech den Jean-Nicolas Moes.

## Kuckt och
* Lëscht vun Zeitungen an Zäitschrëften zu Lëtzebuerg
Escher Zeitung

D***'Escher Zeitung*** war eng Zeitung an däitscher Sprooch, déi zu Esch-Uelzecht beim Escher Drécker Jos. Origer tëscht dem 2. Januar 1887 an dem 29. Mäerz 1896 eemol d'Woch erauskoum.

## Kuckt och
* Lëscht vun Zeitungen an Zäitschrëften zu Lëtzebuerg

## Um Spaweck
* ''Escher Zeitung'' - all Nummeren op eluxemburgensia.lu.
* Fiche op a-z.lu.
Soziale Fortschrëtt

***Soziale Fortschrëtt. Lëtzebuerger chrëschtleche Gewerkschafts-Bond (Luxembourg)***, mat de fréieren Ënnertitelen ***eng Publikatioun vum LCGB *** an ***organe bimensuel de la Confédération luxembourgeoise des syndicats chrétiens*** ass eng Zeitung haaptsächlech an däitscher a franséischer Sprooch, déi zanter 1971 zweemol am Mount vum  Lëtzebuerger Chrëschtleche Gewerkschaftsbond erausgi gëtt.

Hire Virgänger war d'Zeitung *[[Sozialer Fortschritt]]* (1920-1970).

## Kuckt och
* Lëscht vun Zeitungen an Zäitschrëften zu Lëtzebuerg

## Um Spaweck
* Soziale Fortschrëtt. Nummeren online op lcgb.lu (nogekuckt 10.01.2023).
Ardenner Bauer

***Ardenner Bauer. Organ des Ardenner Ackerbau-Vereins*** war eng Zeitung an däitscher Sprooch, déi an der Stad Lëtzebuerg beim 
Joseph Beffort tëscht 1898 an 1912 zweemol d'Woch erauskoum.

Redakter war den Nicolas-Pierre Kunnen.

## Kuckt och
* Lëscht vun Zeitungen an Zäitschrëften zu Lëtzebuerg
Pension Schöller (Film 1960)

**Pension Schöller** ass en däitsche Film vum Georg Jacoby aus dem Joer 1960 mam Rudolf Vogel a mat der Ann Smyrner an den Haaptrollen no engem Theaterstéck vum Wilhelm Jacoby a Carl Laufs.

## Ëm wat geet et am Film?

De jonke Peter Klapproth kritt vu sengem Monni Suen, fir säi Medezinstudium ze finanzéieren. Hien ass awer net um Studéieren intresséiert, ma stécht déi Suen an eng Band, déi e mat sengem Kolleeg gegrënnt huet. Fir sech e Proufraum ariichten ze kënnen, freet e säi Monni ëm weider 20.000 D-Mark an deet e gleewen, dat wir fir an eng psychiatresch Klinick z'investéieren. Den Hoken: De Monni mécht sech op de Wee, fir sech dëst Etablissement emol unzekucken, ier e mat de Suen erausréckelt. A senger Nout wandelt de Peter d'Pensioun, wou e wunnt, an e soit-disant Geckenhaus ëm ...

## Um Spaweck
Filmportal.de
Edge of Eternity (Film)

**Edge of Eternity** ass en US-amerikanesche Film vum Don Siegel aus dem Joer 1959 mam Cornel Wilde a mat der Victoria Shaw an den Haaptrollen.

## Ëm wat geet et am Film?

## Um Spaweck
Heimweh nach dir, mein grünes Tal

**Heimweh nach dir, mein grünes Tal** oder och *Mein Vaterhaus steht in den Bergen* ass en éisträichesche Film vum Hermann Leitner aus dem Joer 1959 mam Rudolf Lenz a mat der Anita Gutwell an den Haaptrollen.

## Ëm wat geet et am Film?

## Um Spaweck
Der Moselbote

***Der Moselbote. Anzeiger für Stadt und Kanton Remich*** war eng Zeitung an däitscher Sprooch, déi 
tëscht dem 1. August 1888 an dem 31. Dezember 1907 
zu Réimech 
beim V. Scheid 
zweemol d'Woch erauskoum.

Alternativ Ënnertitele waren *Organ und Anzeigeblatt für Stadt und Kanton Remich, sowie für das Luxemburger Land*; *Anzeiger für das Luxemburger Land* a *Remicher Zeitung*.

## Kuckt och
* *[[Neue Moselzeitung]]*
* Lëscht vun Zeitungen an Zäitschrëften zu Lëtzebuerg

## Literatur
, S.142.
Mein Schatz, komm mit ans blaue Meer

**Mein Schatz, komm mit ans blaue Meer** ass en däitsche Film vum Rudolf Schündler aus dem Joer 1959 mam Joachim Fuchsberger a mat der Christine Görner an den Haaptrollen.

## Ëm wat geet et am Film?

Bei engem Concours vun der Jugendzäitschrëft *Bravo* mam Numm "Mein Schatz, komm mit ans blaue Meer" hunn d'Hausfra Hansi Brammer an d'Lilo Fischer, déi an engem Schéinheetssalon schafft, den éischte Präis gewonnen: Eng Rees mat enger Rulott vu München an Italien. Wa si verschidden Aufgaben ënnerwee packen, d'Rulott ëmmer vu friemen Autoe gezu gëtt, an s'et bannent dräi Wochen zeréck op München packen, gewanne se zousätzlech 10.000 D-Mark...

## Um Spaweck
Die Nackte und der Satan

** Die Nackte und der Satan** ass en däitschen Horrorfilm vum Victor Trivas aus dem Joer 1959 mam Horst Frank a Michel Simon an den Haaptrollen.

Et kënnt weeder eng plakeg Fra nach e Satan dra vir.

## Ëm wat geet et am Film?

E Wëssenschaftler huet eng Method entdeckt, wéi een e Kapp transplantéiere kann...

## Um Spaweck
Luxemburger freie Presse

***Luxemburger freie Presse. Anzeiger für Luxemburger Stadt und Land*** war eng Zeitung an däitscher Sprooch, déi an der Stad Lëtzebuerg beim P. Bück tëscht dem 1. Abrëll 1887 an dem 
31. Dezember 1895 all Dag erauskoum.

Redaktere waren de Charles André Engel an de Jean-Nicolas Moes, méi spéit och de Jean Gusenburger. *Luxemburger freie Presse* ass d'Nofollgerin vun *[[Das Freie Wort (1884-1887)|Das freie Wort]]*.

## Kuckt och
* Lëscht vun Zeitungen an Zäitschrëften zu Lëtzebuerg
Luxemburger kleine Presse

***Luxemburger kleine Presse : unabhängiges national-liberales Organ für die politischen, volks- und landwirtschaftlichen Interessen des Großherherzogtums Luxemburgs*** war eng Zeitung an däitscher Sprooch, déi 
tëscht dem 4. Oktober 1896 an Dezember 1898 
an der Stad Lëtzebuerg 
beim Verlag Bourg-Bourger 
zweemol d'Woch erauskoum.

Redakter war de Jean-Nicolas Moes. 1898 huet se mat der *[[Escher kleine Presse]]* zu *[[Der Volksbote]]* fusionéiert.

## Kuckt och
* Lëscht vun Zeitungen an Zäitschrëften zu Lëtzebuerg
The Mountain Road

**The Mountain Road** ass en US-amerikanesche Film vum Daniel Mann aus dem Joer 1960 mam James Stewart am Glenn Corbett an den Haaptrollen no engem Roman vum  Theodore H. White.

## Ëm wat geet et am Film?
E Krichsfilm dee sech am Joer 1944 a China ofspillt.

## Um Spaweck