Mäerzeg

**** ass eng vun den  lëtzebuergesche Gemengen. Se läit am Kanton Dikrech. De Chef-lieu vun der Gemeng ass Mäerzeg, déi eenzeg Uertschaft an der Gemeng.

## Uertschaften an der Gemeng
Mäerzeg ass déi eenzeg Uertschaft an der Gemeng.

## Geographie
Mäerzeg ass déi westlechst Gemeng am Kanton Dikrech. Se grenzt am Norden un d'Gemeng Esch-Sauer, am Nordosten u Feelen, am Südosten un Ettelbréck an, op enger Längt vu knapps 100&nbsp;m, Colmer-Bierg, am Süden u Viichten an am Westen u Groussbus.

D'Uertschaft läit am Dall vun der Waark, déi vu Südwest no Nordost derduerchleeft. Se deelt d'Uertschaft an Uewer- an Niddermäerzeg, déi fréier getrennt Uertschafte waren. Nërdlech vum Duerf fänken d'Ausleefer vum Éislek un, südlech läit de *Butzebierg*.

D'Nationalstrooss 21 geet, um lénksen Uwänner vun der Waark, queesch duerch d'Uertschaft. Véier Baache lafen duerch Mäerzeg, d'Waark, d'Turelbaach, d'Bruchbaach an d'Walzerbaach.

## Geschicht
Mäerzeg ass zanter dem 1. Januar 1875 eng eegestänneg Gemeng. Virun 1875 huet Mäerzeg zu Feelen gehéiert.

Mäerzeg ass fir d'éischt am Joer 762 als Marciaco ernimmt. Aner Nimm sinn, 842 Martiaco, 1476 Mertzzich. Domat ass d'Uertschaft méi al wéi Feelen an ass mat eng vun den eelsten am Land. Op der Ferrariskaart ass Uewermäerzeg eng Uertschaft fir sech, a läit um rietsen Uwänner vun der Waark, och Niddermäerzeg ass als eegestänneg Uertschaft opgefouert, a läit op der lénkser Säit.

An der *Feuerstättenzählung* vu 1526 gëtt Mäerzeg ënner der Herrschaft Esch-Sauer ernimmt. *Overmertzich 7 mesnaiges, Niedermertzich 7 1/2 mesnaiges.* Feelen huet do 25 *mesnaiges* oder Feierplazen. 1611 gouf erëm gezielt. Interessant ass datt an där Zielung Nimm genannt ginn.

Nom Drëssegjärege Krich louch d'Land um Buedem, zerstéiert a geplëmmt vun de kroateschen a polnesche Sëldner, déi de Baueren dat Lescht, wat se nach hate geklaut hunn, a vun der d'Peschtepidemie vu 1636 deziméiert. D'Leit waren aus den Dierfer fortgelaf an hate sech an de Bëscher verstoppt. Wéi 1659 d'Feierplaze erëm gezielt goufen, well d'Seigneure jo erëm Taxen ophiewe wollten, waren d'Dierfer Nidder- an Uewermäerzeg abandonnéiert.

Ëm 1661 haten d'Leit Aarbecht op de Schmelze vu Biissen a Colmer-Bierg, an an de Steekaule vu Mäerzeg. D'Schmelzen hunn och vill auslännesch Spezialisten ugezunn, wéi d'Gilsons vun Habich, deenen hir Nokommen nach haut zu Mäerzeg wunnen, mä och Kuelebrenner aus dem Flammänneschen, wou den Numm Flammang hierkënnt. Mä d'Leit vu Mäerzeg selwer haten d'Kuelebrenne och séier eraus an hunn domat hiert Geld verdéngt. D'Schmelzen hu fir eng Tonn Gosseise siwen Tonnen Holzkuele verbraucht.

Am 17. Joerhonnert huet d'Bevëlkerung haaptsächlech aus Baueren, Doléiner an e puer Handwierker bestanen. Als Betriber hu bis an d'20. Joerhonnert era Millen a besonnesch Steekaulen eng Roll gespillt.

Den Émile Erpelding ernimmt fir Niddermäerzeg eng Uelegmillen an eng Seemillen, déi dem Arthur Weis, an eng See-, Ueleg-, a Loumillen, déi dem Jean-Pierre Speyer gehéiert huet. Fir Uewermäerzeg nennt en nëmmen eng Millen, d'Mielmillen, déi dem Thomas Heiderscheid gehéiert huet. 1845 gouf si vum Antoine Goedert opkaaft. Dee gouf 1848 als Gierwer bezeechent. An de Kadastererklärunge vu 1766 geet vun 8 Loumille rieds.

Um Rand vum *Butzebierg* louche Steebréch. Am meeschten ofgebaut gouf de roude Sandsteen.Déi eelst bekannt Veraarbechtung vum Mäerzeger Steen ass an der aler Dikrecher Kierch ze fannen, datéiert op d'Joer 1539. Dokumentéiert ass eng Liwwerung vun 10 Trapesteng den 30. September 1633 op Buerschent.
Iwwer 70 Leit hunn am 19. Joerhonnert an de Steekaule Seitert, Butzebierg, Latterbaach, Viichterpaad an Zahnerknupp geschafft.

Mat Mäerzeger Stee goufe Fënsterrummen, Trapen, Grafsteng, mä och ganz Gebaier a besonnesch Kierche gebaut, wéi z.&nbsp;B. déi vu Mäerzeg, Ettelbréck an Dikrech, d'Geriicht zu Dikrech, (dës all geplangt vum Louis Dagois), d'Uelzecht-Bréck zu Ettelbréck, an den Hotel Victor-Hugo zu Veianen. De Mäerzeger Steen huet net sou vill Drock ausgehale wéi dee vu Gilsdref, dofir konnte mat him keng grouss Brécke gebaut ginn. Mä duerch seng schéi rout Faarf war e beléift bei den Architekte fir Monumenter, Kierchen, mä och kleng Brécken. Bis op Baaschtnech an Neufchâteau sinn déi Mäerzeger Steng geliwwert ginn.

**Mat Mäerzeger Sandstee gebaut:**

Fichier:Mäerzeg-Kirche.jpg|D'Kierch vu Mäerzeg Foto Rob Deltgen
Fichier:Church in Ettelbruck Luxembourg.jpg|D'Kierch vun Ettelbréck
Fichier:Diekirch church.JPG|D'Kierch vun Dikrech
Fichier:Dikrech-Tribunal.jpg|D'Geriicht vun Dikrech
Fichier:Mäerzeger_Steen_Kapell_vu_Mäerzeg.jpg|Kapell vu Mäerzeg
Fichier:Pierre de Mertzig dans la Vieille église de Diekirch anno 1539.jpg|An der Aler Kierch zu Dikrech


**Mäerzeger Steekaulen**

Fichier:Mäerzeger Steenkaulen Monument.jpg|Steekaulen-Monument 
Fichier:Mertzig Carrière F.Gilson Ar.P.Gilson.jpg|Steekaul Franz Gilson an der Latterbach
Fichier:Mertzig_Carrières_Gilson_1930.Ar.P.Gilson.jpg|Steekaul Piere Gilson
Fichier:Mertzig_Carrière_Gilson._Ar.P.Gilson_2.jpg|Steekaul Gilson
Fichier:Mertzig_Maison_N.Gilson_Ar.P.Gilson.jpg|Wunnhaus vum Steekaulebesëtzer Gilson


Bei Recherchen zum Familljebuch Mäerzeg fält besonnesch op, datt Steenhaer vu Mäerzeg iwwer 70 Joer al goufen, wougéint déi an de Gilsdrefer Steekaulen an dem selwechten Zäitraum, 1850-1900, meeschtens keng 60 Joer al goufen.

1860 goufen déi éischt Steekaulen zougemaach. Nom Éischte Weltkrich hunn dunn och Steebréch vun Diederich, Wagner an Agnès opgehalen. De Steebroch Gilson huet nach bis nom Zweete Weltkrich funktionéiert. Nom Peter Gilson gebuer 1897 huet säi Papp de Franz Gilson tëscht 1898 an 1900 38 Leit, Steekläpper an Aarbechter ënner Loun gehat. -Zeg Fouerleit haten do och hire Verdéngscht. Fir déi nei Kierch vun Martelange hu missen 200 Kubikmeter gefouert ginn. Och Ueschdref an Eeschpelt krute Steng geliwwert fir de Bau vun hire Kierchen. D'Aarbechter hunn all zu Uewermäerzeg gewunnt, well et vun do méi no war bis an d'Steebréch.

Am Zweete Weltkrich huet Mäerzeg schwéier gelidden. 67 Haiser waren duerch Beschoss schwéier beschiedegt. 10 Haiser ware komplett zerstéiert.

### Entwécklung vun der Bevëlkerungszuel

Colors=
 id:lightgrey value:gray(0.8)
 id:darkgrey value:gray(0.6)
 id:bar value:rgb(0.9,0.35,0.25)

ImageSize = width:500 height:300
PlotArea = left:50 bottom:20 top:20 right:30
DateFormat = x.y
Period = from:0 till:2500
TimeAxis = orientation:vertical
AlignBars = justify
ScaleMajor = gridcolor:darkgrey increment:500 start:0
ScaleMinor = gridcolor:lightgrey increment:100 start:0
BackgroundColors = canvas:white

BarData=
 bar:1821 text:1821
 bar:1871 text:1871
 bar:1910 text:1910
 bar:1922 text:1922
 bar:1935 text:1935
 bar:1947 text:1947
 bar:1960 text:1960
 bar:1970 text:1970
 bar:1981 text:1981
 bar:1991 text:1991
 bar:2001 text:2001
 bar:2011 text:2011
 bar:2021 text:2021

PlotData=
 color:bar width:20 align:left
 bar:1821 from:0 till:576
 bar:1871 from:0 till:1106
 bar:1910 from:0 till:807
 bar:1922 from:0 till:817
 bar:1935 from:0 till:705
 bar:1947 from:0 till:702
 bar:1960 from:0 till:746
 bar:1970 from:0 till:814
 bar:1981 from:0 till:920
 bar:1991 from:0 till:1033
 bar:2001 from:0 till:1439
 bar:2011 from:0 till:1748
 bar:2021 from:0 till:2285

PlotData=
 bar:1821 at: 576 fontsize:S text:576 shift:(-8,5)
 bar:1871 at: 1106 fontsize:S text:1.106 shift:(-14,5)
 bar:1910 at: 807 fontsize:S text:807 shift:(-8,5)
 bar:1922 at: 817 fontsize:S text:817 shift:(-8,5)
 bar:1935 at: 705 fontsize:S text:705 shift:(-8,5)
 bar:1947 at: 702 fontsize:S text:702 shift:(-8,5)
 bar:1960 at: 746 fontsize:S text:746 shift:(-8,5)
 bar:1970 at: 814 fontsize:S text:814 shift:(-8,5)
 bar:1981 at: 920 fontsize:S text:920 shift:(-8,5)
 bar:1991 at: 1033 fontsize:S text:1.033 shift:(-14,5)
 bar:2001 at: 1439 fontsize:S text:1.439 shift:(-14,5)
 bar:2011 at: 1748 fontsize:S text:1.748 shift:(-14,5)
 bar:2021 at: 2285 fontsize:S text:2.285 shift:(-14,5)


Ee vun de bekanntsten Awunner vu Mäerzeg war de Moler Sosthène Weis. Säin Elterenhaus d*'Wäissenhaus* ass dat haitegt Gemengenhaus. Do si 6 vu sengen Aquarellen ausgestallt.

All d'Awunner vu Mäerzeg, déi tëscht 1675 an 1923 gebuer sinn, fënnt een um Internet-Site vum Rob Deltgen.

### Wopen

## Politik
De Gemengerot vu Mäerzeg gëtt nom Majorzsystem gewielt.

### Buergermeeschteren
Buergermeeschtere vun der Gemeng Mäerzeg zanter 1875 waren:

*1875 - 1888: Pierre Elsen-Maillet
*1888 - 1897: Pierre Elsen-Hippert
*1897 - 1903: Jean Klensch
*1903 - 1908: Nicolas Elsen
*1908 - 1912: Jean Klensch
*1912 - 1950: Johann Peter Kass
*1950 - 1958: Eugen Schrantz
*1958 - 1976: Edmond Conzemius
*1976 - 1988: Joseph Clees
*1988 - 2005: Edy Conzemius
*2005 - 2017: Claude Staudt
* zanter 2017: Mike Poiré

## Bekannt Persounen
*Victor Kips
*Cecile Didier

## Interkommunal Syndikater
D'Gemeng ass Member vu follgenden interkommunale Syndikater:
*DEA
*SICONA-Centre
*SIDEN
*SIDEC
*SIGI
*SYVICOL

## Jumelage
* Vöcklamarkt an 

## Biller

Fichier:Mäerzeg-an-Märten.jpg |*A Mäerten*
Fichier:Mäerzeg-alte-Primärschule_Foto_Rob.DELTGEN.jpg|Al Primärschoul
Fichier:Mertzig, 6, rue de l'école.jpg|6, Schoulstrooss
Fichier:Mäerzeg-Nei Schoul.jpg|D'neit Schoulgebai


## Kuckt och
* Kierch Mäerzeg
* Kapell Mäerzeg
* Lëscht vun den nationale Monumenter an der Gemeng Mäerzeg

## Um Spaweck

* Offiziell Säit vun der Gemeng Mäerzeg
* D'Gemeng Mäerzeg op der Websäit vum Syvicol