Laange Marsch 3

De **Laange Marsch 3**, kuerz **LM-3** oder **CZ-3** ass eng Famill vu mëttelschwéieren dräistufegen Drorakéite vun der Laange-Marsch-Rei vun der Volleksrepublik China, déi virun allem fir den Transport vu Satellitten op e geostationären Orbit agesat gëtt. Déi eenzel Versiounen ënnerscheede sech deelweis ganz vill.

DeN Éischte Start vun der CZ-3 war den 29. Januar 1984, woubäi et sech allerdéngs ëm e Feelstart gehandelt hat. Een neie Startversuch vum 8. Abrëll 1984 mam Satellit Dong Fang Hong 2 war erfollegräich.

Déi déizäiteg stäerkste Variant ass d'CZ-3B, déi speziell fir den Transport vu Kommunikatiounssatellitten an d'Geostationär Transferbunn ausgeluecht ass.

De 14. Februar 1996 war eng Rakéit vun dësem Typ mat Intelsat 708 u Bord kuerz nom Start vum Kosmodrom Xichang ausser Kontroll geroden a war op een Duerf an der Géigend gestierzt, woubäi no offiziellen Aussoen sechs Mënschen ëm d'Liewe koum waren. D'Feelerursaach war e Systemfeeler wéinst falschen Daten am Navigatiounssystem, deen d'Rakéit ufanks vun der Startplaz ofkippe gelooss an dann op d'Startplaz zeréckgefouert huet.

## Versiounen

### CZ-3
Déi béid éischt Stufen schaffe mat UDMH an Distéckstofftetroxid a sinn Weiderentwécklunge vum CZ-2C. Déi drëtt Stuf ass eng Neientwécklung a schafft mat kryogenen Dreifstoffer (H2 + O2).

* Notzlaascht: 4,5 t op 300&nbsp;km, 3,80 t op eng sonnesynchron Bunn, 1,4&nbsp;t op eng geostationär Iwwergangsbunn
* Längt: 42,25 m (jee no benotzter Notzlaaschtverkleedung mat 5,84 m reso. 7,25&nbsp;m Längt bis zu 43,25&nbsp;m resp. 44,68&nbsp;m)
* Duerchmiesser: 3,35 m
* Startmass: 202 t (184,2 t = 91,2 % Dreifstoff)
* 1. Stuf 148,7 t (139 t Dreifstoff, véier Dreifwierker YF-2 mat jee 700&nbsp;kN Startschub an 140&nbsp;s Brenndauer)
* 2. Stuf 40 t (36,4 t Dreifstoff, een Dreifwierk YF-2 mat 800&nbsp;kN Vakuumschub)
* 3. Stuf 11,3 t (8,8 t Dreifstoff, een Dreifwierk YF-73 nees zündbar mat bis zu 750&nbsp;s Brenndauer bei 49&nbsp;kN Schub)

### CZ-3A
Versioun mat vergréisserter Drëttstuf a weideren Ännerungen.
* Notzlaascht: 7,2 t op 200&nbsp;km, 2,6 t op eng geostationär Iwwerganksbunn
* Längt: 52,5 m
* Duerchmiesser: 3,35 m
* Startmass: 241 t
* 1. Stuf 179 t (170 t Dreifstoff, véier Dreifwierker YF-20B mat jee 815&nbsp;kN Vakuumschub an 155&nbsp;s Brenndauer)
* 2. Stuf 33,6 t (29,6 t Dreifstoff, een Dreifwierk YF-25/23 mat 831&nbsp;kN Vakuumschub an 110&nbsp;s Brenndauer)
* 3. Stuf 21 t (18,2 t Dreifstoff, een Dreifwierk YF-75 nees zündbar mat bis zu 470&nbsp;s Brenndauer bei 156&nbsp;kN Schub)

### CZ-3B an CZ-3B/E
Versioun mat vergréisserten Dreifstofftanken a véier Boosteren.
* Notzlaascht: 5,2 t fir GTO
* Längt: 54,8 m (56,3 m CZ-3B/E)
* Duerchmiesser: 3,35 m (8,45 m mat Boosteren)
* Startmass: 425 t (458 t CZ-3B/E)
* 1. Stuf 179 t (170 t Dreifstoff, véier Dreifwierker YF-20B mat jee 815&nbsp;kN Vakuumschub an 155&nbsp;s Brenndauer)
* 2. Stuf 55 t (50 t Dreifstoff, een Dreifwierk YF-22A/23A mat 762&nbsp;kN Vakuumschub an 190&nbsp;s Brenndauer)
* 3. Stuf 21 t (18,2 t Dreifstoff, een Dreifwierk YF-75 nees zündbar mat bis zu 470&nbsp;s Brenndauer bei 156&nbsp;kN Schub)
* Booster: 41 t (37,8 t Dreifstoff, een Dreifwierk YF-20B nees zündbar mat bis zu 128&nbsp;s Brenndauer bei 815&nbsp;kN Schub)

D'CZ-3B/E ass eng Versioun vun der 3B mat enger op 5,5&nbsp;t erhéichter Notzlaascht an de GTO duerch Vergréisserung vun der Dreifstoffkapazitéit vun der éischter Stuf an de Boosteren. Den éischte Fluch war de 14. Mee 2007.

### CZ-3C
D'CZ-3C ass eng Versioun vun der CZ-3B mat zwee Boosteren (9,56&nbsp;m laang, 4,0&nbsp;m Duerchmiesser) vun der CZ-2E amplaz vun de véier CZ-3B-Boosteren. Si ass 55&nbsp;m héich a kann 3.700&nbsp;kg an e geostationären Transferorbit bréngen.

Als CZ-3-4L, CZ-3A-4L, CZ-3-8L gi geplangt Versioune mat véier oder aacht Zousazboosteren (änlech der CZ-3B) bezeechent.

## Kuckt och

* Lëscht vu Rakéitentyppen
* Startlëscht vun de Laange-Marsch-3-Rakéiten

## Um Spaweck

* Bernd Leitenberger: Langer Marsch 3 (Changzheng 3)
* Encyclopedia Astronautica:Chang Zheng 3, Chang Zheng 3A, Chang Zheng 3B,  Chang Zheng 3C