Gréiwemaacher

**Gréiwemaacher** ass eng lëtzebuergesch Uertschaft, Haaptuert vun der Gemeng mat dem selwechten Numm an eng vun den 12 Lëtzebuerger Stied.

## Geographie
Gréiwemaacher läit um lénksen Uwänner vun der Musel. Et ass eng Wënzerstiedchen an op sengen Häng fënnt een och Uebstplantagen.

## Geschicht

1252 krut Gréiwemaacher vum Heinrich V. de Fräiheetsbréif.

### Groussbrand vun 1822
Den 18. November 1822 huet e Groussbrand 147 vun den 341 Haiser, souwéi 80 Ställ an 39 Scheieren zerstéiert. D'Ursaach vum Brand war, wéi de Georg Waldbillig bei sech doheem heemlech an der Rue Syr e Schwäi geschluecht huet. Nom Schluechten huet een deemools dem Schwäi seng Buuschte gesengt, andeems een et mat Stréi agedeckt an da Feier gemaach huet. Well d'Syrgaass besonnesch enk war, waren Hausschluechtunge streng verbueden. Fir d'éischt huet de Stréidaach vum Georg Waldbillig sengem Haus Feier gefaangen, duerno d'Haus Gelhausen vis-à-vis. Den 18. November um eng Auer mëttes stounge scho méi Haiser an der Syr an an der Poststrooss a Brand, a wéinst dem staarke Wand hunn nach eng Stonn méi spéit d'Hallschent vun allen Haiser gebrannt. De Brand gouf mat der Hëllef vun Tréierer Pomjeeë geläscht. Och den Tuerm vun der Dekanatskierch huet gebrannt. D'Hëtzt war esou grouss, datt d'Klacke mam Hinnchen um Tuerm geschmolt sinn. Spéider gouf aus der geschmoltener Bronze eng nei Klack gegoss. Bis haut hänkt dës "Feierklack" am Kierchtuerm. Verletzter an Doudeger schéngt et beim Brand keng ginn ze sinn. De Groussherzog Wëllem I. an d'Kinnigin Wilhelmine hunn deemools 2.900 Gulde fir den Nees-Opbau gespent. Déi lescht Rechnunge fir den Opbau stamen aus dem Joer 1834.

Als Konsequenz vum Brand gouf et verbueden, d'Haiser mat Stréi ze decken an d'Gemeng huet e Schaarschtechbotzer agestallt an d'Pompjeeën am Duerf agefouert.

...

## Maacher Persounen
* Adolf Berens
* Joseph Hurt
* Emile Krier
* Monique Hermes
* Léon Gloden

## Kuckeswäertes
* Kulturhuef
* Cinémaacher
* Spillkaartemusée Jean-Dieudonné
* Nationalen Dréckereimusée
* Päiperleksgaart
* Staustuf Gréiwemaacher-Wellen
* Dekanatskierch Sankt Laurentius
* Kräizkapell um Kräizerbierg


GrevenmacherMarktplatz.JPG|Maartplaz
GrevenmacherAltesRathaus.JPG|Aalt Stadhaus
GrevenmacherNeuesRathaus.JPG|Neit Stadhaus
GrevenmacherSchmetterlinge.JPG|Päiperleksgaart
Grevenmacher Brücke 1.jpg|Muselbréck
Grevenmacher Staustufe.JPG|Staustuf


## Literatur
* Adolf Berens (Hg.): *Die Anfänge der Stadt und Festung Grevenmacher*, Grevenmacher 1952.
* *Grevenmacher 'La Bonne Ville', 1252-1952*. Grevenmacher 1952.
* Joseph Hurt, *Zur Vorgeschichte von Machern - Von der angeblich ersten Erwähnung (634) bis zur Stadtbefreiung (1252)*; in: T Hémecht, Joergang 11 (1958), Heft 4; Ss. 62-84. 
* Edouard Marc Kayser, *Entre Trèves et Luxembourg: (Greven-)Macher - De la 'curtis' archiépiscopale à la ville-neuve comtale*; in: *Actes des 7ièmes Journées archéologiques de Luxembourg* (Juli 1995), am *Bulletin des Antiquités luxembourgeoises / B.A.L.*, Nr. 26, Ss. 6-36 (1 Kaart); Lëtzebuerg, 1997. 
* Frank Wilhelm, *Grevenmacher vu par des écrivains francophones*; in: *nos cahiers*, 20 (1999), Heft 3, Ss. 81-111.
* Volker Bingenheimer, *Ein Funke und Stroh führten zur Katastrophe, Beim Großbrand vor 200 Jahren fiel halb Grevenmacher den Flammen zum Opfer. Schuld war ein Anwohner, der heimlich schlachtete,* Luxemburger Wort, 23. November 2022, S. 14

## Kuckt och
* C.S. Gréiwemaacher
* Naturschutzgebitt Kelsbaach
* Bréck vu Gréiwemaacher
* 

## Um Spaweck

* Offiziell Säit vun der Gemeng a Stad Gréiwemaacher
* Maacher Kulturhuef
* Aktuell Wieder gemooss op der Wiederstatioun vun der Asta