open-index/open-wikipedia-markdown huggingface dataset:
Victory

De **Victory** war e Kino am Garer Quartier an der Stad.

Den 18. August 1917 huet de Pierre Dornseiffer de Kino, deemools als *Kino-Palace*, mat 700 Sëtzplazen opgemaach. Et war den éischte Kino dee seng Dieren an der Stad opgemaach hat. E stoung zimmlech am Ufank vun der Bouneweger-Strooss, tëscht der Aler Avenue (avenue de la Gare) an der Wallis-Plaz.

Den Isidore Thill huet de Kino nom Zweete Weltkrich iwwerholl, an de Sall 1947 a *Victory* ëmgedeeft.
 
An den 1950er Jore war de Victory den Tempel vum däitsche Film an der Stad.

Den 2. Juli 1992 huet de Victory definitiv seng Dieren zougemaach mat dem amerikanesche Film *[[Reanimator 2]]*.

2007 ass en ofgerappt ginn, fir duerch en anert Gebai ersat ze ginn.

## Literatur
* Lesch, Paul: *D'Stater Kinoen - eine Kinogeschichte der Stadt Luxemburg*, 2013, Éd. G. Binsfeld, 359 S., ISBN 978-2-87954-263-8
* Reuter, Martine: ''Ein historischer Rückblick - Die Kinos in der Hauptstadt'' an Ons Stad Nr. 87/2008, S. 30-34 (PDF)
* Hoffmann, Fernand Gedicht "Cinema Palace" an der Broschür "Tramsmusek 1931-1981" vun der "Section de Musique des Services Industriels de la Ville de Luxembourg", Imprimerie St Paul, Juni 1981 

## Kuckt och
* Lëscht vun de Lëtzebuerger Kinoen
322 v. Chr.

5. Joerhonnert v. Chr. |
**[[4. Joerhonnert v. Chr.]]** |
3. Joerhonnert v. Chr.


327 v. Chr. | 326 v. Chr. | 325 v. Chr. | 324 v. Chr. | 323 v. Chr. | **322 v. Chr.** | 321 v. Chr. | 320 v. Chr. | 319 v. Chr. | 318 v. Chr. | 317 v. Chr.


----
*Dës Säit befaasst sech mam Joer 322 v. Chr.*

## Evenementer

## Konscht a Kultur

## Wëssenschaft an Technik

## Gebuer

## Gestuerwen

* Aristoteles, griichesche Philosoph.
312 v. Chr.

5. Joerhonnert v. Chr. |
**[[4. Joerhonnert v. Chr.]]** |
3. Joerhonnert v. Chr.


317 v. Chr. | 316 v. Chr. | 315 v. Chr. | 314 v. Chr. | 313 v. Chr. | **312 v. Chr.** | 311 v. Chr. | 310 v. Chr. | 309 v. Chr. | 308 v. Chr. | 307 v. Chr.


----
*Dës Säit befaasst sech mam Joer 312 v. Chr.*

## Evenementer

## Konscht a Kultur

## Wëssenschaft an Technik

## Gebuer

## Gestuerwen
302 v. Chr.

5. Joerhonnert v. Chr. |
**[[4. Joerhonnert v. Chr.]]** |
3. Joerhonnert v. Chr.


307 v. Chr. | 306 v. Chr. | 305 v. Chr. | 304 v. Chr. | 303 v. Chr. | **302 v. Chr.** | 301 v. Chr. | 300 v. Chr. | 299 v. Chr. | 298 v. Chr. | 297 v. Chr.


----
*Dës Säit befaasst sech mam Joer 302 v. Chr.*

## Evenementer

## Konscht a Kultur

## Wëssenschaft an Technik

## Gebuer

## Gestuerwen
3. Joerhonnert v. Chr.

../.. -
5. Joerhonnert v. Chr. -
4. Joerhonnert v. Chr. -
**3. Joerhonnert v. Chr.** -
2. Joerhonnert v. Chr. -
1. Joerhonnert v. Chr. -
../..


D**'3. Joerhonnert v. Chr.** huet den 1. Januar 300 v. Chr. ugefaangen an huet den 31. Dezember 201 v. Chr. opgehalen.

## Evenementer
* Éischten an Zweete Punesche Krich tëscht de Réimer a Karthago.
* D'Chineesesch Mauer gëtt ënner dem Keeser Qin Shi Huang Di ugefaangen.
* De Koloss vu Rhodos gëtt gebaut.
* D'Ptolemäesch Dynastie regéiert iwwer Egypten.

## Wichteg Persounen
* Archimedes.
* Hannibal.
* Polybios.

## Erfindungen an Entdeckungen
* Den Eratosthenes berechent den Äerdëmfang.

## Joren

## Um Spaweck
295 v. Chr.

4. Joerhonnert v. Chr. |
**[[3. Joerhonnert v. Chr.]]** |
2. Joerhonnert v. Chr.


300 v. Chr. | 299 v. Chr. | 298 v. Chr. | 297 v. Chr. | 296 v. Chr. | **295 v. Chr.** | 294 v. Chr. | 293 v. Chr. | 292 v. Chr. | 291 v. Chr. | 290 v. Chr.


----
*Dës Säit befaasst sech mam Joer 295 v. Chr.*

## Evenementer

## Konscht a Kultur

## Wëssenschaft an Technik

## Gebuer

## Gestuerwen
285 v. Chr.

4. Joerhonnert v. Chr. |
**[[3. Joerhonnert v. Chr.]]** |
2. Joerhonnert v. Chr.


290 v. Chr. | 289 v. Chr. | 288 v. Chr. | 287 v. Chr. | 286 v. Chr. | **285 v. Chr.** | 284 v. Chr. | 283 v. Chr. | 282 v. Chr. | 281 v. Chr. | 280 v. Chr.


----
*Dës Säit befaasst sech mam Joer 285 v. Chr.*

## Evenementer

## Konscht a Kultur

## Wëssenschaft an Technik

## Gebuer

## Gestuerwen
Ciné de la Cour

De **Ciné de la Cour** war e Kino an der Stad Lëtzebuerg. E stoung hanner dem Palais an der Waassergaass. En ass de 27. Oktober 1917 opgaangen ënner dem Numm *Palast Theater Medinger*. Am Joer 1922 ass en a *Ciné de la Cour* ëmgedeeft ginn.

Am Zweete Weltkrich ware franséisch Nimm verbueden an dunn ass den Numm a *Kammerlichtspiele* ëmgewandelt ginn. Nom Krich war et dann erëm de *Ciné de la Cour*.

An den 1950er a -60er Jore war de "Cour" bei de Studente beléift, well et dunn deen eenzege Kino an der Stad war, deen an der Mëttesstonn eng Virstellung hat.

An de leschte Jore sinn am Cour nach just Reprisen a Sexfilmer gespillt ginn.

Den 30. Abrëll 1971 huet de Ciné de la Cour seng Diere fir ëmmer zougemaach. Nodeem d'Gebai e puer Joer eidel stoung, ass et ofgerappt ginn. Um neie Gebai ass e Kapp aus Steen ze gesinn, dee fréier an der Fassade vum Kino war.

Architekt vum Ciné de la Cour war de Kënschtler Mathias Martin, deen och d'Händschefabrik Reinhard, den Hotel Carlton an e puer schéi Villaen an herrschaftlech Haiser (meeschtens am Jugendstil), an der Stad, zu Hollerech, um Belair an am Gronn, entworf huet.
## Literatur
* Lesch, Paul: *D'Stater Kinoen - eine Kinogeschichte der Stadt Luxemburg*, 2013, Éd. G. Binsfeld, 359 S., ISBN 978-2-87954-263-8
## Kuckt och
* Lëscht vun de Lëtzebuerger Kinoen
Lëscht vu Filmmusekkomponisten

Dës **Lëscht vu Filmmusek-Komponisten** ass en Deel vun de .

## A

*Richard Addinsell
*John Addison
*William Alwyn
*Craig Armstrong
*David Arnold
*Sir Malcolm Arnold
*Eduard Artemiev

## B

*Luis Bacalov
*Burt Bacharach
*Angelo Badalamenti
*Klaus Badelt
*Richard Band
*Gato Barbieri
*John Barry
*Richard Baskin
*Guy Béart
*Marco Beltrami
*Elmer Bernstein
*Howard Blake
*Sir Arthur Bliss
*Hans Otto Borgmann
*Martin Böttcher
*Tony Bremner
*Bruce Broughton
*Geoffrey Burgon

## C

*Gerard Calvi
*John Carpenter
*Bill Conti
*Ry Cooder
*Aaron Copland
*John Corigliano
*Vladimir Cosma
*Sir Charles Spencer (Charlie) Chaplin
*Alexander Courage

## D

*Carl Davis
*Jean-Michel Defaye
*Georges Delerue
*Jonathan Demme
*Yassine Dms Debah
*Klaus Doldinger
*Pino Donaggio
*Patrick Doyle
*George Duning
*André Dziezuk

## E

*Randy Edelman
*Cliff Eidelman
*Danny Elfman
*Helmut Engel-Musehold
*Ralf Erdman

## F

*George Fenton
*Brad Fiedel
*Jerry Fielding
*Robert Folk
*Christopher Franke
*Hugo Friedhofer

## G

*Peter Gabriel
*Lisa Gerrard
*Philip Glass
*Ernest Gold
*Elliot Goldenthal
*Jerry Goldsmith
*Ron Goodwin
*Christopher Gordon
*Berry Gray
*John Green
*Harry Gregson-Williams
*Dave Grusin
*Christopher Gunning

## H

*Georg Häntzschel
*Marvin Hamlisch
*Bernard Herrmann
*James Horner
*André Hossein
*James Newton-Howard

## J

*Steve Jablonsky
*Pierre Jansen
*Maurice Jarre
*Trevor Jones
*Quincy Jones

## K
*Bert Kaempfert
*Michael Kamen
*Giya Kancheli
*Bronislau Kaper
*Wojciech Kilar
*Krzysztof Komeda
*Erich Wolfgang Korngold

## L
*James Last
*Michel Legrand

## M
*Galt MacDermot
*Michel Magne
*Henry Mancini
*Mark Mancina
*Hans-Martin Majewski
*Lennie Moore
*Giorgio Moroder
*Jerome Moross
*Ennio Morricone
*Jennie Muskett

## N
*Alfred Newman
*Randy Newman
*Thomas Newman
*Alex North

## O
*Riz Ortolani

## P
*Nicola Piovani
*Basil Poledouris
*Michel Polnareff
*Zbigniew Preisner
*Rachel Portman

## R
*Peer Raben
*Trevor Rabin
*David Raksin
*Miklos Rozsa
*Nino Rota

## S
*Lalo Schifrin
*Enjott Schneider
*Alfred Schnittke
*David Shire
*Howard Shore
*Alan Silvestri
*Max Steiner
*William Stromberg

## T
*Toots Thielemans
*Dimitri Tiomkin
*Christoph Theusner
*Peter Thomas

## V
*Vangelis

## W
*Gast Waltzing
*Franz Waxman
*John Williams
*Paul Williams

## Y
*Victor Young
*Christopher Young

## Z
*Hans Zimmer
1685

## Evenementer

* : Den James II. gëtt Kinnek vun England, Schottland an Irland.
* 22. Oktober: Edikt vu Fontainebleau

## Gebuer

* 21. Mäerz: Johann Sebastian Bach, däitsche Komponist.
* 23. Februar: Georg Friedrich Händel, däitsch-englesche Komponist.
* : Karel VI., Réimesch-däitsche Keeser an Herzog vu Lëtzebuerg.
* 26. Oktober: Domenico Scarlatti, italieenesche Komponist
* : Johann Maria Farina, italieenesche Parfumeur.

## Gestuerwen

* Antoine Gombaud, franséische Schrëftsteller.
* Gabriel-Joseph de Lavergne, franséische Schrëftsteller.

## Um Spaweck
275 v. Chr.

4. Joerhonnert v. Chr. |
**[[3. Joerhonnert v. Chr.]]** |
2. Joerhonnert v. Chr.


280 v. Chr. | 279 v. Chr. | 278 v. Chr. | 277 v. Chr. | 276 v. Chr. | **275 v. Chr.** | 274 v. Chr. | 273 v. Chr. | 272 v. Chr. | 271 v. Chr. | 270 v. Chr.


----
*Dës Säit befaasst sech mam Joer 275 v. Chr.*

## Evenementer

## Konscht a Kultur

## Wëssenschaft an Technik

## Gebuer

## Gestuerwen
1750

## Evenementer

## Gebuer
* : Charles Cochon de Lapparent, franséische Politiker.
* 16. Mäerz: Caroline Herschel, däitsch Astronomin.
* 19. August: Antonio Salieri, italieenesch-éisträichesche Komponist 
* : Henri Grégoire, franséische Geeschtlechen.
* Nicolas Joseph Laurent Gilbert, franséische Schrëftsteller.

## Gestuerwen
* 28. Juli: Johann Sebastian Bach, däitsche Komponist.

## Um Spaweck
264 v. Chr.

4. Joerhonnert v. Chr. |
**[[3. Joerhonnert v. Chr.]]** |
2. Joerhonnert v. Chr.


269 v. Chr. | 268 v. Chr. | 267 v. Chr. | 266 v. Chr. | 265 v. Chr. | **264 v. Chr.** | 263 v. Chr. | 262 v. Chr. | 261 v. Chr. | 260 v. Chr. | 259 v. Chr.


----
*Dës Säit befaasst sech mam Joer 264 v. Chr.*

## Evenementer
* Réimescht Räich: Den éischte Punesche Krich kënnt an d'Rullen. D'Ursaach ass en Hëllefruff vu Messina op Sizilien.

## Konscht a Kultur

## Wëssenschaft an Technik

## Gebuer

## Gestuerwen
255 v. Chr.

4. Joerhonnert v. Chr. | **[[3. Joerhonnert v. Chr.]]** | 2. Joerhonnert v. Chr.

260 v. Chr. | 259 v. Chr. | 258 v. Chr. | 257 v. Chr. | 256 v. Chr. | **255 v. Chr.** | 254 v. Chr. | 253 v. Chr. | 252 v. Chr. | 251 v. Chr. | 250 v. Chr.


----
*Dës Säit befaasst sech mam Joer 255 v. Chr.*

## Evenementer

## Konscht a Kultur

## Wëssenschaft an Technik

## Gebuer

## Gestuerwen
245 v. Chr.

4. Joerhonnert v. Chr. |
**[[3. Joerhonnert v. Chr.]]** |
2. Joerhonnert v. Chr.


250 v. Chr. | 249 v. Chr. | 248 v. Chr. | 247 v. Chr. | 246 v. Chr. | **245 v. Chr.** | 244 v. Chr. | 243 v. Chr. | 242 v. Chr. | 241 v. Chr. | 240 v. Chr.


----
*Dës Säit befaasst sech mam Joer 245 v. Chr.*

## Evenementer

## Konscht a Kultur

## Wëssenschaft an Technik

## Gebuer

## Gestuerwen
233 v. Chr.

4. Joerhonnert v. Chr. |
**[[3. Joerhonnert v. Chr.]]** |
2. Joerhonnert v. Chr.


238 v. Chr. | 237 v. Chr. | 236 v. Chr. | 235 v. Chr. | 234 v. Chr. | **233 v. Chr.** | 232 v. Chr. | 231 v. Chr. | 230 v. Chr. | 229 v. Chr. | 228 v. Chr.


----
*Dës Säit befaasst sech mam Joer 233 v. Chr.*

## Evenementer

## Konscht a Kultur

## Wëssenschaft an Technik

## Gebuer

## Gestuerwen
* Han Fei, chineesesche Philosoph.
The Yank

De Kino **The Yank** ass, sou wäit wéi bekannt, am Joer 1928 an der rue de la Grève beim Rousegäertchen zu Lëtzebuerg opgaangen. Säin éischten Numm war ***L'Écran***. D'Gebai gouf - als eent vun den éischte kubistesche Gebaier zu Lëtzebuerg - no de Pläng vun den Architekten Léon Leclerc a Pierre Graach gebaut.

Am Zweete Weltkrich gouf en a *Corso Lichtspiele* ëmgedeeft. Duerno krut en den Numm *The Yank*, als Unerkennung un d'amerikanesch Befreier vum Zweete Weltkrich.

An de 60er an 70er Jore sinn am Yank haaptsächlech B-Moviee gewise ginn, wéi amerikanesch Western, italieenesch Sandalefilmer a méi spéit Italo-Western, net ze vergiessen engleschsproocheg an italieenesch Horrorfilmer.

Den 21. Februar 1980 koum dunn de leschte Kinosdag fir de Yank.

D'Gebai gouf an de Joren duerno ofgerappt an duerch e Bürosgebai ersat.

## Literatur
* Lesch, Paul: *D'Stater Kinoen - eine Kinogeschichte der Stadt Luxemburg*, 2013, Éd. G. Binsfeld, 359 S., ISBN 978-2-87954-263-8 
* Reuter, Martine: ''Ein historischer Rückblick - Die Kinos in der Hauptstadt'' an Ons Stad Nr. 87/2008, S. 30-34 (PDF)

## Kuckt och
* Lëscht vun de Lëtzebuerger Kinoen
Kino Capitole

De Kino **Capitole** war e Kino an der Aler Avenue an der Stad Lëtzebuerg.

De Ciné Capitole huet den 28. Mäerz 1931 seng Dieren opgemaach mam Film *Die Drei von der Tankstelle* vun 1930 vum däitsche Regisseur Wilhelm Thiele. Proprietär war de Georges Reckinger.

De Kino war ee vun deenen éischten zu Lëtzebuerg, déi Tounfilmer konnte weisen. Am Mee 1953 gouf den éischten dräidimensionale oder 3D-Film, am *Natural Vision* Procedé, mam Titel *Bvana le diable*, opgeféiert. D'Zuschauer kruten dofir e Spezialbrëll virun der Séance ausgedeelt.

De 15. Mee 1969 ass am Capitole fir d'lescht e Film gewise ginn.

## D'Gebai
Den Architekt Jean Mackel hat déi éischt Pläng fir de Kino gezeechent; gebaut gouf en awer vum Mathias Martin. Et war e grousse Sall mat Parquet, Première a Balcon. En hat 800 Sëtzplazen.

De Kino ass 1947 vum Etienne Gallowich renovéiert ginn an hat duerno 694 Sëtzplazen.

An d'Hasteng vun der Fassad waren als Symboler en Har, Wellen a Blëtzer mat de Wierder *Vox* ("Stëmm") a *Lux* ("Liicht") geklappt gi fir drop hinzeweisen, datt am Kino Tounfilmer gewise goufen. Dobäi stinn och nach d'Buschtawen *WE*, als Referenz un déi amerikanesch Elektrotechnik-Firma *Western Electric* déi sengerzäit d'Akustik am Capitole zu enger vun de beschten an Europa qualifizéiert hat.

## Kuckt och
* Lëscht vun de Lëtzebuerger Kinoen
## Um Spaweck
* Lesch, Paul: Le Capitole; ons stad, Nr. 87, Abrëll 2008.
* Christian Aschman, Joanna Grodecki, Robert L. Philippart Lëtzebuerg moderne: Liebeserklärung an die Hauptstadt Säit 224, Édition Maison Moderne, 2013, ISBN 978-99959-33-07-4
Europe (Kino)

Den **Europe** war e Kino op der Garerplaz an der Stad Lëtzebuerg. De Kinossall war am Gebai vum Hotel Eldorado integréiert. D'Gebai gouf vun den Architekten Arthur Thill an Armand Theisen entworf.

Den 23. Dezember 1963 huet den Europe direkt nieft dem Eldorado seng Dieren opgemaach. Et war e flotte Sall mat 442 Plazen an enger Ariichtung fir 70&nbsp;mm Filmer a Stereotoun ze spillen.

Den éischte Film de gewise gouf war dem David Lean säi *[[Lawrence of Arabia]]* a 70&nbsp;mm mat dem Peter O'Toole an der Haaptroll. Direkt duerno koum en Dokumentarfilm a 70&nbsp;mm an den Europe, de *[[Flying Clipper - Traumreise unter weissen Segeln]]*. Den Europe huet an enger éischter Zäit versicht, spektakulär Filmer ze weisen déi op deem deemools gréissten Ecran an der Stad gutt erauskoumen.

1983 ass nach e Kinossall bäigebaut ginn, deen awer ze kleng war. Den 18. November 1989 ass déi lescht Virstellung gelaf. Den Europe huet zougemaach a gouf kuerz duerno, zesumme mam Eldorado, ofgerappt, fir engem neie Bürosgebai Plaz ze maachen.

## Literatur
* Reuter, Martine: ''Ein historischer Rückblick - Die Kinos in der Hauptstadt'' an Ons Stad Nr. 87/2008, S. 30-34 (PDF)

## Kuckt och
* Lëscht vun de Lëtzebuerger Kinoen
223 v. Chr.

4. Joerhonnert v. Chr. |
**[[3. Joerhonnert v. Chr.]]** |
2. Joerhonnert v. Chr.


228 v. Chr. | 227 v. Chr. | 226 v. Chr. | 225 v. Chr. | 224 v. Chr. | **223 v. Chr.** | 222 v. Chr. | 221 v. Chr. | 220 v. Chr. | 219 v. Chr. | 218 v. Chr.


----
*Dës Säit befaasst sech mam Joer 223 v. Chr.*

## Evenementer

## Konscht a Kultur

## Wëssenschaft an Technik

## Gebuer

## Gestuerwen
Ciné Cité

De **Ciné Cité** war e fréiere Kino an der Lantergässel (Rue Génistre) an der Stad Lëtzebuerg.

De Ciné Cité ass am Joer 1957 op Initiativ vum Nottär Charles Michels zesumme mat de Kinopionéier Louis Freising (Direkter vum Ciné Marivaux) an Isidore Thill (Direkter vum Ciné Victory an The Yank) gebaut ginn. En hat Plaz fir 760 Zuschauer. Architekt vum Gebai war de Robert Lentz.

De Kino huet den 23. Oktober 1958 ugefaangen, Filmer ze weisen. Als éischte Film gouf *[[The Bridge on the River Kwai]]* vum David Lean mam Alec Guiness an der Haaptroll gespillt. No enger Ëmännerung si vun 1963 un och Filmer a 70&nbsp;mm am Cité gewise ginn, den éischten dovu war de Film *[[Cleopatra (Film 1963)|Cleopatra]]* vum Joseph L. Mankiewicz mat der Liz Taylor a Richard Burton an den Haaptrollen.

1982 ass aus dem Cité e Kinokomplex mat 4 Säll entstanen: De Balkon gouf vum Haaptsall ofgetrennt fir en neie Sall draus ze maachen, an am Keller goufen zwéi Mini-Säll amenagéiert. Dat Ganzt ass awer op Käschte vun der Qualitéit vun de Säll gaangen. An den zwéi grousse Säll huet den Toun aus deem enge Sall d'Leit am anere Sall gestéiert. Déi zwéin aner Säll ware sou kleng, dat hiren Ecran éischter wéi eng grouss Tëlee ausgesinn huet, vum Toun guer net ze schwätzen.

1989 koum nach e fënnefte, ganz klenge Sall um zweete Stack derbäi.

De 27. November 1997 ass de Cité zougemaach ginn. D'Stad Lëtzebuerg huet d'Gebai am Joer 1998 fir 180 Mio Frang kaaft.

Et koum duerno nach e wéineg Liewen an de Sall, wéi d'Bedreiwer vun de Kinoen Utopia an Utopolis knapps 4 Joer, tëscht dem 8. Abrëll 2000 an dem 29. Januar 2004, Filmer am Cité gewisen hunn, bis d'Plange fir den Ëmbau zum neien *[[Espace culturel Cité]]*, engem Kulturzenter, fäerdeg waren. Dee leschte Film, deen den 29. Januar 2004 gewise gouf war *Après vous* vum Pierre Salvadori.

D'Gebai, gouf komplett ëmgebaut. Zanter dem 26. September 2008 ass d'Bibliothéik vun der Stad Lëtzebuerg dran amenagéiert. De 15. Januar 2010 hunn och déi iewescht Stäck vum Gebai hir nei Funktioun iwwerholl. Et sinn dëst d*Boule* (e Konferenzsall) an eng Lounge mat Bar a Restaurant.

## Literatur
*Lesch, Paul, 2008. "''Le'' Ciné Cité (1958-2004)". In: *[[ons stad]]* 89 68-73. (Heira fënnt ee weider Referenzen zum Theema).
* Lesch, Paul: *D'Stater Kinoen - eine Kinogeschichte der Stadt Luxemburg*, 2013, Éd. G. Binsfeld, 359 S., ISBN 978-2-87954-263-8
* Reuter, Martine: ''Ein historischer Rückblick - Die Kinos in der Hauptstadt'' an Ons Stad Nr. 87/2008, S. 30-34 (PDF)
Eldorado (Kino)

Den **Eldorado** war e Kino op der Garerplaz an der Stad; den 30. Dezember 1949 hat de François Reckinger do ugefaange Filmer ze weisen. 

Am Joer 1982 ass versicht ginn dem Trend vun der Zäit no ze kommen an aus engem grousse Sall goufen zwéi kleng Säll gemaach. Dat huet den Ënnergang vum Eldorado awer net opgehalen, well op Silvester 1988 ass en zougemaach ginn.

E gouf mat sengem Noper, dem Kino Europe, ofgerappt; an d'Plaz koum e Bürosgebai. Hautesdags ass um Rez-de-chaussée e Supermarché dran.

## Literatur
* Lesch, Paul: *D'Stater Kinoen - eine Kinogeschichte der Stadt Luxemburg*, 2013, Éd. G. Binsfeld, 359 S., ISBN 978-2-87954-263-8
* Reuter, Martine: ''Ein historischer Rückblick - Die Kinos in der Hauptstadt'' an Ons Stad Nr. 87/2008, S. 30-34 (PDF)

## Kuckt och
* Lëscht vun de Lëtzebuerger Kinoen
213 v. Chr.

4. Joerhonnert v. Chr. |
**[[3. Joerhonnert v. Chr.]]** |
2. Joerhonnert v. Chr.


218 v. Chr. | 217 v. Chr. | 216 v. Chr. | 215 v. Chr. | 214 v. Chr. | **213 v. Chr.** | 212 v. Chr. | 211 v. Chr. | 210 v. Chr. | 209 v. Chr. | 208 v. Chr.


----
*Dës Säit befaasst sech mam Joer 213 v. Chr.*

## Evenementer

## Konscht a Kultur

## Wëssenschaft an Technik

## Gebuer

## Gestuerwen
203 v. Chr.

4. Joerhonnert v. Chr. |
**[[3. Joerhonnert v. Chr.]]** |
2. Joerhonnert v. Chr.


208 v. Chr. | 207 v. Chr. | 206 v. Chr. | 205 v. Chr. | 204 v. Chr. | **203 v. Chr.** | 202 v. Chr. | 201 v. Chr. | 200 v. Chr. | 199 v. Chr. | 198 v. Chr.


----
*Dës Säit befaasst sech mam Joer 203 v. Chr.*

## Evenementer

## Konscht a Kultur

## Wëssenschaft an Technik

## Gebuer

## Gestuerwen
199 v. Chr.

3. Joerhonnert v. Chr. |
**[[2. Joerhonnert v. Chr.]]** |
1. Joerhonnert v. Chr.


204 v. Chr. | 203 v. Chr. | 202 v. Chr. | 201 v. Chr. | 200 v. Chr. | **199 v. Chr** | 198 v. Chr. | 197 v. Chr. | 196 v. Chr. | 195 v. Chr. | 194 v. Chr.


----
*Dës Säit befaasst sech mam Joer 199 v. Chr.*

## Evenementer

## Konscht a Kultur

## Wëssenschaft an Technik

## Gebuer

## Gestuerwen
2. Joerhonnert v. Chr.

../..
4. Joerhonnert v. Chr. | 
3. Joerhonnert v. Chr. |
**2. Joerhonnert v. Chr.** | 
1. Joerhonnert v. Chr. |
1. Joerhonnert | 
../..


D**'2. Joerhonnert v. Chr.** huet den 1. Januar 200 v. Chr. ugefaangen an huet den 31. Dezember 101 v. Chr. opgehalen.

## Evenementer
* D'Réimescht Räich expandéiert no Osten an ënnerwërft ënner anerem Makedonien.
* Zerstéierung vu Karthago am Drëtte Punesche Krich.

## Wichteg Persounen
* Plautus, réimeschen Dichter.
* Terentius, réimeschen Dichter.

## Erfindungen an Entdeckungen
* Seidestrooss tëscht Europa an Asien.
* Den Hipparchos vun Nicäa berechent d'Prezessioun vun der Equinoxe vun der Äerd.

## Joren

## Um Spaweck
Juli

De **Juli**, och **Heemount**, ass de siwente Mount am Joer am Gregorianesche Kalenner.

Den Numm kënnt vum laténgesche *Julius*, an de Mount gouf zu Éiere vum Julius Cäsar 44 v. Chr. ëmbenannt, wéi den Cäsar de Julianesche Kalenner agefouert huet.

Virdrun huet de Mount Juli *[[Quintilis]]* am Réimesche Kalenner geheescht a war de fënnefte (*quintus*) Mount am Joer.

## Um Spaweck

*  Interkulturelle Festkalenner
Januar

De **Januar** (*Haartmount*) ass den éischte Mount am Gregorianesche Kalenner.

Den Numm kënnt vum laténgesche *januarius*, als Éierung fir de réimesche Gott Janus.

D'Bezeechnung *Haartmount* am ale lëtzebuergesche Kalenner bezitt sech net nëmme op den an där Zäit haart gefruerene Buedem, mä och dorop well am haarde Wanter d'Liewe selwer méi haart ass. Eng aner ethymologesch Erklärung ass, datt et vun engem alhéichdäitsche Wuert kéim, dat "Wiessel" bedeit.

## Um Spaweck

*  Interkulturelle Festkalenner
Mäerz

De **Mäerz** (*Aussenzäit* oder *Lenzmount*) ass den drëtte Mount am Gregorianesche Kalenner. Ausserdeem ass et den éischte Mount vum Fréijoer.

Den Numm kënnt aus dem laténgesche *martius* an de Mount war zu Éiere vum réimesche Krichsgott Mars benannt.

Bei den Hellenen huet de Mäerz *Anthesterion* geheescht.

D'Bezeechnung *Aussenzäit* am ale lëtzebuergesche Kalenner kënnt dohier datt mam Fréijoer d'Béischten erëm eraus op d'Wise kënnen an een och d'Baueren nees de ganzen Dag dobausse schaffe gesäit. *Lenzmount* dogéint geet op dat Aldäitscht *Lenzing* zeréck, mat "lenz" - "laang" an "ing" - "Dag", also deem Mount wou d'Deeg nees méi laang ginn.

## Um Spaweck

*  Interkulturelle Festkalenner
Abrëll

Den **Abrëll** (*Ouschtermount* oder *Fréileng*) ass de véierte Mount am Gregorianesche Kalenner.

Den Numm kënnt entweeder vum laténgeschen *avrilis* (opmaachen), wat am Zesummenhang mat Beem an der Bléi an de Knäpp steet, oder aus dem etruskeschen *Apru* (Aphrodite).

Den alen däitsche Numm ass *Ostermond* oder *Wandelmonat*.

E franséischt Spréchwuert zum Abrëll seet:
: «En avril ne te découvre pas d'un fil ;
: En mai, fais ce qu'il te plaît ;
: en juin, tu te vêtiras d'un rien »

## Um Spaweck

*  Interkulturelle Festkalenner
Mee

De **Mee** (*Päischtmount*) ass de fënnefte Mount am Gregorianesche Kalenner.

Benannt ass de *Wonnemonat Mai* entweeder no der réimescher Gëttin Maia oder der Fruchtbarkeetsgëttin Bona Dea, fir déi am Mee ëmmer Festlechkeete waren. Aner Quelle soen, de Romulus hätt de Mount sou genannt fir d'Senatoren, *majores* genannt, z'éieren.

## Um Spaweck

*  Interkulturelle Festkalenner
Juni

De **Juni** (*Broochmount*) ass de sechste Mount am Gregorianesche Kalenner. Et ass och den éischte Mount vum Summer.

Den Numm kënnt aus dem laténgesche *junius*, an de Mount war zu Éiere vun der réimescher Gëttin Juno, der Fra vum Jupiter benannt.

D'Bezeechnung *Broochmount* am ale lëtzebuergesche Kalenner geet op de mëttelalterleche Flouerzwang zeréck, no deem d'Baueren Aarbechte wéi d'Plouen, d'Séien oder de Karschnatz all zesummen zu enger bestëmmter Zäit hu missen ufänken, fir datt keen deem Anere queesch iwwer d'Feld fueren oder eppes klaue konnt. Am Broochmount huet also op de Wisen a Felder net däerfte geschafft ginn, se louche brooch bis zum *[[Juli|Heemount]]* oder nach duerno dem *[[August|Karschnatz]]*.

## Um Spaweck

*  Interkulturelle Festkalenner
August

Den **August** (*Karschnatz*) ass den aachte Mount am Gregorianesche Kalenner.

Den Numm kënnt aus dem laténgeschen *Augustus* an de Mount gouf zu Éiere vum réimesche Keeser Augustus ëmbenannt. Den ale laténgeschen Numm war *[[Sextilis]]*, de sechste Mount am Réimesche Kalenner.

Den alen däitschen Numm ass *Ernting*.

## Um Spaweck

*  Interkulturelle Festkalenner
September

De **September** (*Hierschtmount* oder *Huewermount*) ass den néngte Mount am Gregorianesche Kalenner.

Den Numm kënnt vum laténgesche *septem*, siwen, well am Réimesche Kalenner war de September ursprénglech de siwente Mount.

Den alen däitsche Numm ass *Scheiding*.

Bei den ale Griichen huet de September *Boedromion* geheescht.

## Um Spaweck

*  Interkulturelle Festkalenner
Februar

De **Februar** (*Spierkel*) ass den zweete Mount am Gregorianesche Kalenner. Normalerweis huet hien 28 Deeg, an engem Schaltjoer sinn et der 29. Et ass awer och dräimol an der Geschicht virkomm, datt et en 30. Februar gouf.

Den Numm kënnt vum Laténgesche *(mensis)* *februarius* "Rengegungsmount" a bezeechent de leschte Mount am alréimesche Joer an deem senger zweeter Hallschent Rengegungs- a Sühneaffer fir déi Lieweg an déi Doudeg gemaach gi sinn (vgl. och: lat. *februare* = rengegen, *februum* = Rengegungsmëttel).

D'Bezeechnung *Spierkel* am ale lëtzebuergesche Kalenner kënnt vu *Spierk*, der Méizuel vu *Spuerk*, wat näischt anescht wéi e Bam- oder Zantstomp ass - eng Form wéi se och d'Äiszapfen hunn, déi een an deem Mount dacks un den Diech oder u Fielse fënnt.

Den alen däitschen Numm ass *Hornung*, *Sporkel* oder *Schmelzmond*. De Begrëff Hornung huet laut Duden "Baaschtert" bedeit a sech dorop bezunn dat de Februar de kierzte Mount am Joer war, also gewëssermoossen de Stoussnéckel.

Well de Februar de leschte Mount am Réimesche Kalenner war, war et Brauch, een oder zwéi Schaltdeeg bäizehänken. Dëse Brauch gouf vum julianeschen a vum Gregorianesche Kalenner iwwerholl.

## Um Spaweck

*  Interkulturelle Festkalenner
November

Den **November** (*Allerhellegemount* oder *Wantermount*) ass den eelefte Mount am Gregorianesche Kalenner.

Den Numm kënnt aus dem laténgeschen *novem* (néng), den November war ursprénglech den néngte Mount am ale Réimesche Kalenner.

Den alen däitschen Numm ass *Nebelung* oder *Windmond*.

Am phoneeteschen NATO-Alphabet steet *November* och fir de Buschtaf *N*.

## Feierdeeg zu Lëtzebuerg
* : Allerhellegen
* : Allerséilen

## Um Spaweck

*  Interkulturelle Festkalenner
Dezember

Den **Dezember** (*Chrëschtmount*) ass den zwieleften a leschte Mount am Gregorianesche Kalenner.

Den Numm kënnt aus dem laténgeschen *decem* (zéng), den Dezember war ursprénglech den zéngte Mount am ale Réimesche Kalenner.

An der nërdlecher Hemisphär ass den Dezember traditionell den éischte Mount vum Wanter.

Den alen däitschen Numm ass *Julmond*, wat dohier kënnt, datt d'Germanen am Dezember ëmmer hiert traditionellt Julfest gefeiert hunn.

## Um Spaweck

*  Interkulturelle Festkalenner
Oktober

Den **Oktober** (*Wäimount*) ass den zéngte Mount am Gregorianesche Kalenner.

Den Numm kënnt aus dem laténgeschen *octo* (aacht), den Oktober war ursprénglech den aachte Mount am Réimesche Kalenner.

## Um Spaweck

*  Interkulturelle Festkalenner
Gottlob Frick

De **Gottlob Frick**, gebuer den 28. Juli 1906 zu Ölbronn, a gestuerwen den 18. August 1994 zu Mühlacker, war en däitsche Bass-Sänger.

## Liewen
De Gottlob Frick ass als jéngst vun 13 Kanner an engem Fierschterhaus opgewuess. Seng aussergewéinlech Bassstëmm ass fréi opgefall an hien huet 1927 am Chouer vun der Stuttgarter Staatsoper gesongen. Fir d'éischt als Solist stoung de Frick 1934 an der Roll vum Daland am *[[Der fliegende Holländer]]* op der Bün vum Landestheater vu Coburg. No e puer Emweeër zu Freiburg im Breisgau an zu Königsberg (Ostpreußen), wou de Karl Böhm de Sänger 1939 héiert an hien direkt engagéiert fir an d'Staatsoper op Dresden. Do sollt de Frick bis 1950 bleiwen, an all wichteg Bassrolle sangen: den Osmin, de Sarastro, de Rocco a seng léifst Roll, de Philipp den Zweeten an d'Wagner-Bassrollen.

Du goung et hin an hier: 1950 bis 1953 un der Städtischen Oper Berlin, 1957 bis 1967 als Gaascht un der Covent Garden Oper zu London. Dann 1960 bis 1964 séngt hien op de Bayreuther Festspiele de Pogner, den Hunding, den Hagen and de Fasolt.

1970 huet de Mann mat der breder, donkel timbréierter, déiwer Bassstëmm säin Äddi vun der Bün geholl.

## Rollen (Auswiel)
*De Sarastro an dem Mozart senger *[[Die Zauberflöte]]*
*De Philipp den Zweeten am Giuseppe Verdi sengem *[[Don Carlos]]*
*De Kaspar an dem Carl Maria von Weber sengem *[[Der Freischütz]]*
** Hie wollt ni de Baron Ochs von Lerchenau an dem Richard Strauss sengem *[[Der Rosenkavalier]]* sangen.

## Kuckt och
*Lëscht vu Sängerinnen a Sänger (Klassesch Musek)
Lëscht vu Filmkameraleit

Dës **Lëscht vu Filmkameraleit** ass en Deel vun de .

## A
* Thierry Arbogast
* Richard Angst
* Nestor Almendros

## B
* Robert Burk
* Joseph Biroc
* Michael Ballhaus

## C
* Jack Cardiff
* MIchael Chapman
* Raoul Coutard

## D
* Roger Deakins
* Stuart Dryburgh
* Christopher Doyle

## E

## F
* Karl Freund
* Ron Fricke

## G
* Piere-William Glenn

## H

## J

## K
* Janusz Kaminski
* Laszlo Kovacs
* Milton Krasner

## L
* Richard Leacock
* Walter Lassally

## M
* Kazuo Matsuyama
* Subrata Mitra
* Carlo Montuori
* Robby Müller

## N
* Sven Nykvist

## O

## P
* Heinz Pehlke

## Q

## R
* Claude Renoir
* Jean-François Robin

## S
* John Seale
* Eduardo Serra
* Douglas Slocombe
* Arne Sucksdorff
* Vittorio Storaro
* Xaver Schwarzenberger

## T
* Gregg Toland

## U

## V

## W
* Haskell Wexler
* Billy Williams
* Gordon Willis
* James Howe Wong

## X

## Y

## Z
* Vilmos Zsigmond
Lëscht vu Filmproduzenten

Dës **Lëscht vu Filmproduzenten** ass en Deel vun de .

## A
*August Arnold
## B
*Joseph Barbera
*Claude Berri
*James Broughton
## C
*Michael Cacoyannis
*John Carpenter (*1948)
*Claude Chabrol
*Kevin Costner
## D
*Jacques Demy
## E

## F
* Rainer Werner Fassbinder (1945 - 1982)
* Christian Fechner (1944 - 2008)
* Frédéric Fonteyne (*1968)
* Riccardo Freda (1909 - 1999)

## G
*Val Guest
## H
*Adrian Hoven
## I

## J

## K

## L
*George Lucas
## M
*John Malkovich
*Jean-Pierre Melville
## N

## O

## P
*Jacques Perrin
## Q

## R
*Yves Robert
*Ody Roos
## S
*Philippe Schneider
*Ridley Scott
*Steven Spielberg
## T
*Lars von Trier
## U

## V

## W
*Robert Wise
## X

## Y

## Z
Jorma Katrama

De **Jorma Katrama**, gebuer de 5. Juni 1936 a gestuerwen den 2. Januar 2022, war e finnesche Kontrabassist.

## Säi Liewen
Hien huet mat Gei ugefaangen ier en op der Sibelius-Akademie Kontrabass studéiert huet. Vun 1964 bis 1967 huet e beim Gaston Logerot zu Paräis geléiert. 1966 ass e mam Helsinki Philharmoneschen Orchester opgetrueden. Seng Solistecarrière huet hien a Skandinavien, Frankräich, Däitschland, Italien, Groussbritannien, d'USA, Estland a Russland gefouert. De Katrama war Member vum Helsinki Philharmoneschen Orchester zanter 1959, a war vun 1967 bis 1999 hiren Haaptkontrabassist.

Hien hält reegelméisseg Master-Klassen uechtert d'Welt, an hien ass de Grënner vun der finnescher Kontrabassiste-Vereenegung.

## CDen
**Solo Albumen:
* Contrabasso con amore Finlandia Records (Warner) 4509-95605-2 
* Contrabasso con bravura 4509-95864-2 
* Contrabasso con sentimento 4509-97894-2 
* Contrabasso concertante 3984-21450-2 
* Contrabass! Warner Korea 3984-21355-2 
* Le charme de la contrebasse ERATO 39842-27082
29. Februar

Den **29. [[Februar]]** ass de 60. Dag vum Joer am Gregorianesche Kalenner an engem Schaltjoer.

## Evenementer
* 1920: De *[[Luxemburger Berg- und Metallindustriearbeiter-Verband]]* (BMIAV) entsteet aus dem Zesummeschloss vum *[[Luxemburger Metallarbeiter-Verband]]* (LMAV) an dem *[[Berg- und Hüttenarbeiter-Verband]]* (BHAV).
* 2020: Lëtzebuerg féiert als éischt Land flächendeckend e gratis ëffentlechen Transport an.
* 2020: Eng éischt Kéier gëtt bei enger Persoun aus Lëtzebuerg festgestallt, datt se sech mat COVID-19 ugestach huet.

## Sport
* 1984: Déi lëtzebuergesch Foussballnationalekipp verléiert an der Stad Lëtzebuerg 0:1 géint Spuenien.
* 2012: Déi lëtzebuergesch Foussballnationalekipp gewënnt an der Stad Lëtzebuerg 2:1 géint Mazedonien. Déi zwéi Goler fir d'Lëtzebuerger huet de Maurice Deville geschoss.

## Gebuer

Fichier:Rossini by Grevedon.jpg|Gioacchino Rossini
‪Fichier:Michèle Morgan - The Chase.jpg‬|Michèle Morgan
Fichier:G%C3%A9rard_Darmon_Cannes_2011.jpg|Gérard Darmon

* 1792: Gioacchino Rossini, italieenesche Komponist.
* 1828: Charles Stammer, lëtzebuergesche Cheemiker.
* 1872: Fernand Mertens, belsche Komponist.
* 1880: Willy Dumont, lëtzebuergesche Schrëftsteller.
* 1880: Nicolas Mathieu, lëtzebuergesche Politiker.
* 1892: Vilmos Apor, rumänesche Bëschof an Hellegen.
* 1920: Michèle Morgan, franséisch Schauspillerin.
* 1924: Pierre Sinibaldi, franséische Foussballspiller an -trainer an Trainer vun der lëtzebuergescher Foussballnationalekipp.
* 1928: Joss Ackland, englesche Schauspiller.
* 1932: Jean Lieners, lëtzebuergesche Foussballspiller.
* 1940: Margit Carstensen, däitsch Schauspillerin.
* 1948: Gérard Darmon, franséische Schauspiller a Sänger.
* 1948: Jemp Schuster, lëtzebuergeschen Auteur, Kabarettist an Theaterregisseur.
* 1972: Pedro Sánchez, spuenesche Politiker.
* 1988: Lena Gercke, däitscht Model.

## Gestuerwen
* 1732: André-Charles Boulle, franséische Konschtschräiner.
* 1904: Henri Joseph Perrotin, franséischen Astronom.
* 1940: Aage, Prënz vun Dänemark.
* 2012: Davy Jones, brittesche Schauspiller a Sänger.
* 2020: Avraham Barkai, däitsch-israeeleschen Historiker an Ekonomist.
* 2024: Paolo Taviani, italieenesche Filmregisseur an Dréibuchauteur.

## Feierdeeg

## Um Spaweck
30. Februar

Nom Gregorianesche Kalenner huet de Februar 28 oder 29 Deeg. Dräimol an der Geschicht koum et awer vir, datt et een **30. [[Februar]]** gouf.

1700 huet Schweden decidéiert vum Julianesche Kalenner op de Gregorianesche Kalenner ze wiesselen, mat der Iddi fir déi nächst zéng Joer op Schaltjoren ze verzichten. 

Sou gouf am Joer 1700 den 29. Februar iwwersprongen. Mä déi Entscheedung gouf erëm séier réckgängeg gemaach an de Julianesche Kalenner gouf nees benotzt. Well Schweden awer elo der Kalennerrechnung vum julianesche Kalenner een Dag viraus war, huet missen en Dag bäikommen, an dat war den 30. Februar am Joer 1712. D'Reegelung huet och Finnland betraff, dat deemools vu Schweden ofhängeg war. 1753 huet Schweden da schlussendlech definitiv de Gregorianesche Kalenner ugeholl.

1929 hat d'Sowjetunioun wëlles, e revolutionäre Kalenner anzeféieren, an deem all Mount 30 Deeg hätt. Sou gouf et an der Sowjetunioun dann och een 30. Februar an de Joren 1930 an 1931. Mä schonn 1932 gouf d'Iddi vun dësem Kalenner nees fale gelooss.

## Kuckt och
* 0. Januar

## Um Spaweck
* Den 30. Februar 1712 (en)
* 30 Deeg am Februar (en)
* Kalennerëmstellung a Schweden (en)
* Geschicht vum russesche Kalenner (en)
Dizzy Gillespie

Den **Dizzy Gillespie**, eigentlech *John Birks Gillespie*, gebuer den 21. Oktober 1917 zu Cheraw a South Carolina, a gestuerwen de 6. Januar 1993 zu Englewood am New Jersey, war en US-amerikaneschen Jazzmuseker (Trompettist), Komponist, Sänger, Arrangeur a Bandleader.

## Säi Liewen
Nodeem hien als Jugendleche mat Trombonn ugefaangen hat, ass e mat der Zäit op Trompett ëmgeklommen.

1935 gëtt hien zu Philadephia vum Frank Fairfax engagéiert. Kuerz drop ass e mat der Band vum Teddy Hill duerch Europa gereest. En huet et net laang op enger Plaz ausgehal. Vun 1939 bis 1941 war hie beim Cab Calloway mat dem Chu Berry a mat dem Cozy Cole. 1942 war en am Orchester vum Earl Hines mam Charlie Parker, der Sarah Vaughan an dem Billy Eckstine, deem hien 1944 gehollef huet eng Bigband opzebauen. Dat war déi Zäit wou e fir den Jimmy Dorsey Stécker arrangéiert huet an bei deenen den Duke Ellington matgespillt huet.

Am Joer 1945 huet hie bei Guild seng éischt historesch Bebop-Placken opgeholl. E Joer méi spéit huet e säin eegenen Orchester mam Kenny Clarke, John Lewis, Milt Jackson, James Moody an John Coltrane. Mat deene Leit reest hien am Fréijoer 1948 duerch d'USA, Frankräich an d'Belsch. 1950 léist hie seng Band aus finanzielle Grënn op, a spillt beim Stan Kenton. Kuerz hannerenee spillt e mam Lalo Shifrin, Jose Mangual, Mogo Santamaria an anere Spezialiste vun der afro-kubanescher a latäinamerikanescher Musek. 1988 grënnt hien de United Nation Orchestra, mat deem en déi hallef Welt duerchsträift: Egypten, Marokko, an e bësse méi spéit Kanada an d'USA.

Mam Louis Armstrong ass en ee vun de "Gigante vum Jazz" (huet de Woody Herman gesot).

1979 koum bei *Doubleday* seng Autobiographie *To Be or Not to Bop* eraus, déi hie mam Al Fraser geschriwwen huet.

## Discographie
* Dizzy Gillespie: Dee Gee Days - The Savoy Sessions 1951, 1952
* Dizzy Gillespie, Charles Mingus, Charlie Parker, Max Roach, Bud Powell at the Massey Hall, Toronto (Kanada). 15. Mee 1953
* Dizzy Gillespie, Robert Ameen, Branford Marsalis, Kenny Kirkland, Lonnie Plaxido: *New Faces*, 1984, 1985
* Dizzy Gillespie and the United Nation Orchestra: *[[Live at the Royal Festival Hall]]*, London, 10. Juni 1989
* Dizzy Gillespie Ken Burns Jazz (2000)

## Kompositiounen
* *Birk's Works*
* *Manteca*
* *A Night in Tunisia*
* *Con Alma*
* *Groovin' High*
* *Salt Peanuts*

## Literatur
* Gillespie, Dizzie, Frazer, Al: *To Be Or Not To Bop*. Hannbial, Wien 1988, ISBN 3-854-45018-4 (däitsch Ausgab)
* Terkel, Studs: *Giganten des Jazz*. Zweitausendeins, Frankfurt 2005 ISBN 3-86150-723-4
* Wölfer, Jürgen: *Dizzy Gillespie. Sein Leben, seine Musik, seine Schallplatten.* Oreos, Schaftlach 1987, ISBN 3-923-65716-1

## Kuckt och
* En Extrait vun *Hot House* .

## Um Spaweck
Chet Baker

Den **Chet Baker**, gebuer als *Chesney Henry Baker Jr.* den 23. Dezember 1929 zu Yale am Oklahoma, a gestuerwen den 13. Mee 1988 zu Amsterdam, war en US-amerikaneschen Jazzmuseker (Trompettist, Bügelhornspiller, Sänger a Komponist).

Am Alter vun 10 Joer krut e vun sengem Papp, deen e grousse Bewonnerer vum Jack Teagarden war, eng Trombonn. De jonken Chet, begeeschtert vum Harry James, tauscht se a géint eng Trompett. Fir d'éischt spillt hien am Schoulorchester, da bei oppenen Danzconcerten. 1946 mellt e sech an d'Arméi an e flitt mat der 298ster Army Band op Berlin. 1948 gëtt en ausgemustert an hie studéiert Harmonie; owes spillt en a Nightclubs. Eng entäuschte Léift féiert de Baker 1950 erëm an d'Arméi. Ee Joer drop gëtt hien op Arizona stroofversat, an duerno aus "psychiatresche" Grënn an d'Zivilliewen zeréckgestallt. 1952 ass hien zu Los Angeles a spillt no an no mat villen Jazzgréissten: mat dem Stan Getz, dem Charlie Parker, dann am Quartett vum Gerry Mulligan. Am Fréijoer 1953 geet hie beim Mulligan fort an e grënnt e Quartett. Op villen Plakke vun där Grupp ass de Baker als Sänger ze héieren. Am Hierscht 1955 ass hie mat sengem eegene Quartett oder Quintett ëmmer méi dacks op europäesche Bünen ze fannen.

1959 gëtt de Baker zu Harlem wéinst Droge festgeholl an op *Rikers Island* an de Prisong gestach. De Bil Grauer vun der Plakke-Firma *Riverside* bezillt d'Kautioun a sou fanne mer den Chet Baker vun 1959 bis 1964 an Europa erëm. Zu Paräis kritt hie seng Trompett geklaut; sou kënnt en zum Bügelhorn. 1964 gëtt e fir d'zweet Kéier an Däitschland wéinst Drogenaffäre verhaft an dann iwwer d'Grenz gesat.

Bis 1968 schléit hie sech zu Los Angeles méi schlecht wéi recht duerch; hie wëllt, mat Hëllef vu Methadon, vum Heroin ewegkommen. Zu San Francisco gëtt hie vun Dealer geschloen; hie kritt dat ennescht Gebéck gebrach an hie verléiert dobäi e puer Zänn. Dräi Joer laang schafft en all Dag 16 Stonnen op enger Bensinnspompel. Hie léiert lues a lues erëm Bügelhorn. Den Dizzy Gillespie hëlleft him hannescht op d'Bün.

Fir laanscht d'Drogen ze kommen, reest en erëm an Europa. Da kommen e puer Joer mat vill Hin an Hier, ville Musekpartner a ganz ville Plakkenopnamen.

Den 13. Mee 1988 fält den Chet Baker aus net geklärte Grënn (d'Zeitunge schreiwe vun Drogendealer) zu Amsterdam aus der Fënster vun engem Hotel. Hien ass direkt dout.

Den Chet Baker staamt musikalesch vum Miles Davis of. Seelen huet en Trompettist d'Gefill vum Elengsinn an der Trauer sou ergräifend mat engem Blosinstrument ausgedréckt.

## Dokumentarfilm
* *Let's Get Lost* (1988), Regie Bruce Weber: Interviewë mam Chet Baker, Membere vu senger Famill an Jazzmuseker.

## Um Spaweck

* Discographie
* Säi leschten Televisiounsinterview
578 v. Chr.

7. Joerhonnert v. Chr. |
**[[6. Joerhonnert v. Chr.]]** |
5. Joerhonnert v. Chr. 



583 v. Chr. | 582 v. Chr. | 581 v. Chr. | 580 v. Chr. | 579 v. Chr. |**578 v. Chr.** | 577 v. Chr. | 576 v. Chr. | 575 v. Chr. | 574 v. Chr. | 573 v. Chr.


----
*Dës Säit befaasst sech mam Joer 578 v. Chr.*

## Evenementer

### Réimescht Räich

* Constitutioun vum Servius Tullius (ongeféieren Datum).

## Konscht a Kultur

*

## Wëssenschaft an Technik

*

## Gebuer

*

## Gestuerwen

*
520 v. Chr.

7. Joerhonnert v. Chr. |
**[[6. Joerhonnert v. Chr.]]** |
5. Joerhonnert v. Chr. 



525 v. Chr. | 524 v. Chr. | 523 v. Chr. | 522 v. Chr. | 521 v. Chr. |**520 v. Chr.** | 519 v. Chr. | 518 v. Chr. | 517 v. Chr. | 516 v. Chr. | 515 v. Chr.


----
*Dës Säit befaasst sech mam Joer 520 v. Chr.*

## Evenementer

*

## Konscht a Kultur

* Den Tempel zu Éiere vum Jupiter ''Optimus Maximus'' gëtt um Kapitol gebaut.

## Wëssenschaft an Technik
*

## Gebuer
* Alkmaion

## Gestuerwen
*
Jupiter

Mat **Jupiter** mengt een:

* Jupiter (Mythologie), den héchste Gott an der réimescher Mythologie;
* Jupiter (Planéit), dee vun der Sonn aus fënnefte Planéit am Sonnesystem;
* Jupiter (Rumänien), eng rumänesch Uertschaft;
* Jupiter (Florida), eng US-amerikanesch Stad;
* Jupiter (Filmpräis), een däitsche Publikumspräis vun der Kinoszäitschrëft *Cinema*;
* Jupiter (IRBM), eng Mëttelstreckerakéit;
* Jupiter-C, eng Trägerrakéit fir Satellitten;
* 41. Sinfonie (Mozart), eng Sinfonie an Do majeur vum Wolfgang Amadeus Mozart, déi de Bäinumm *Jupiter-Sinfonie* huet;
* Jupiter Instruments, eng Mark vun Musekinstrumenter ;
* KFNB-Jupiter, eng éisträichesch Lokomotiv;
* Jupiter e Camionsmodell vu Magirus-Deutz.
509 v. Chr.

7. Joerhonnert v. Chr. |
**[[6. Joerhonnert v. Chr.]]** |
5. Joerhonnert v. Chr. 



514 v. Chr. | 513 v. Chr. | 512 v. Chr. | 511 v. Chr. | 510 v. Chr. |**509 v. Chr.** | 508 v. Chr. | 507 v. Chr. | 506 v. Chr. | 505 v. Chr. | 504 v. Chr.


----
*Dës Säit befaasst sech mam Joer 509 v. Chr.*

## Evenementer

### Réimescht Räich

* Roum: Fondatioun vun der ''Libera Respublica'' an Ofschafung vun de Kinneken.

## Konscht a Kultur
*

## Wëssenschaft an Technik
*

## Gebuer
*

## Gestuerwen
*
753 v. Chr.

9. Joerhonnert v. Chr. | **[[8. Joerhonnert v. Chr.]]** | 7. Joerhonnert v. Chr.

758 v. Chr. | 757 v. Chr. | 756 v. Chr. | 755 v. Chr. | 754 v. Chr. |**753 v. Chr.** | 752 v. Chr. | 751 v. Chr. | 750 v. Chr. | 749 v. Chr. | 748 v. Chr.

----

*Dës Säit befaasst sech mam Joer 753 v. Chr.*

## Evenementer

### Roum
* Legendär Grënnung vu Roum. D'Joer 753 v. Chr. ass domat d'Joer 1 am Réimesche Kalenner.

## Konscht a Kultur

## Wëssenschaft an Technik

## Gebuer

## Gestuerwen
Lëscht vu Rockmuseker

Dës **Lëscht vu Rockmuseker** ass en Deel vun de .

An dëser Lëscht fannt dir d'Artikele vu Rockmuseker a Rockgruppen déi op der lëtzebuergescher Wikipedia gëtt:
Lëscht vun Dancemuseker

Dës **Lëscht vun Dancemuseker** ass en Deel vun de .

=A=
=B=
=C=
=D=
=E=
=F=
=G=
=H=
=I=
=J=
=K=
=L=
=M=
=N=
=O=
=P=
=Q=
=R=
=S=
=T=
=U=
=V=
=W=
=X=
=Y=
=Z=
Lëscht vu Schrëftsteller

Dës **Lëscht vu [[Schrëftsteller]]** ass en Deel vun de .

## A

* Tschingis Aitmatow
* Jacques Audiberti
* Jane Austen
* Frau Ave

## B

* Honoré de Balzac (F)
* Charles Baudelaire (F)
* Simone de Beauvoir (F)
* Samuel Beckett (GB/Irland)
* Cyrano de Bergerac (F)
* Elisabeth Borchers
* Wolfgang Borchert (D)
* Jorge Luis Borges
* Ludwig Börne
* Alain Bosquet
* James Boswell
* Abel Acácio de Almeida Botelho
* Maurice Bouchor
* Paul Bourget
* Elisabeth Bowen
* Kay Boyle
* Francesco Bracciolini
* Roberto Bracco
* Luise Brachmann
* Ray Bradbury
* Ulrich Bräker
* Georg Brandes
* Hans Christina Branner
* Sebastian Brant
* Robert Brasillach
* Bert(old) Brecht (D)
* Claus Bremer
* Frederika Bremer
* Arvid Brenner
* Clemens Brentano
* André Breton
* James Bridie
* Jan ten Brink
* Georg Britting
* Hermann Broch
* Barthold Hinrich Brockes
* Max Brod
* Karl Bröger
* Louis Bromfield
* Anne Brontë
* Charlotte Brontë
* Emily Jane Brontë
* Henry Brooke
* Rupert Chawner Brooke
* Antonin Brousek
* Charles Brockden Brown
* Elisabeth Barrett Browning
* Robert Browning
* Aristide Bruant
* Ferdinand Bruckner (A-D)
* Christine Brückner (D)
* Leonardo Bruni
* Rudolf Brunngraber
* Giordano Bruno
* Franco Brusati
* Martin Buber
* John Buchan
* George Buchanan
* Rober William Buchanan
* August Buchner
* Georg Büchner (D)
* Pearl S. Buck
* Jakob Bührer
* Michail Afanasiewitsch Bulgakow
* Olaf Bull
* Edward George Bulwer-Lytton
* John Bunyan

## C

* Albert Camus (F)
* Lewis Carroll (GB)
* Agatha Christie (GB)
* Tom Clancy (USA)
* Mary Higgins Clark (USA)
* Michael Crichton (USA)

## D

* Jeffery Deaver (USA)
* Daniel Defoe (GB)
* Charles Dickens (GB)
* Arthur Canon Doyle (GB)
* Alexandre Dumas (F)
* Alexandre Dumas junior (F)
* Friedrich Dürrenmatt (CH)

## E

* Umberto Eco (I)
* T.S. Eliot (USA)
* Michael Ende

## F

* Gustave Flaubert (F)
* Ian Fleming (GB)
* Ken Follett (GB)
* Anatole France (F)

## G

* Hugo Gernsback
* André Gide
* Johann Wolfgang von Goethe (D)
* Martha Grimes (USA)
* Jacob Grimm (D)
* Wilhelm Grimm (D)
* John Grisham (USA)

## H

* Ernest Hemingway (USA)
* Victor Hugo (F)

## I

## J

## K

* Erich Kästner (D)
* Stephen King (USA)
* Dean Koontz (USA)

## L

* Jean de La Fontaine (F)
* John T. Lescroat (USA)

## M

* Karl May (D)
* Guy de Maupassant (F)
* Herman Melville (USA)
* Molière (*Jean-Baptiste Poquelin*) (F)
* Manuel Vázquez Montalbán (E)
* Robert Musil (D)

## N

## O

## P

* James Patterson 
* Edgar Allen Poe (USA)

## R

* François Rabelais (F)
* Joanne K. Rowling (GB)

## S

* Jean-Paul Sartre (F)
* Friedrich Schiller (D)
* Bernhard Schlink (D)
* Arno Schmidt (D)
* Sydney Sheldon
* Mary Shelley (GB)
* William Shakespeare (GB)
* George Simenon (B)
* Bram Stoker (GB/Irland)

## T

* J. R. R. Tolkien (GB)
* Mark Twain (USA)

## U

## V

* Voltaire (F)
* Jules Verne (F)

## W

* Edgar Wallace (GB)
* Minette Walters 
* Thomas Wolfe (USA)

## X

## Y

## Z

* Émile Zola (F)
Lëscht vu Medezinner

Dës **Lëscht vu Medezinner** ass en Deel vun de .

## A

## B

## C

## D

## E

## F
* Girolamo Fracastoro

## G
* Galen

## H
* William Harvey
* Hippokrates

## I
 
## J

## K

## L

## M
* Maimonides

## N

## O

## P
* Paracelsus

## Q

## R

## S

## T

## U

## V
* Andreas Vesalius

## W

## X

## Y

## Z
Lëscht vu Krankheeten

Dës **Lëscht vu Krankheeten** ass en Deel vun de .

## A
* Aids
* Aktinomykos
* Allergesch Rhinitis (Heeschnapp)
* Alzheimer
* Amyotroph Lateral Skleros (ALS)
* Anämie
* Angine
* Anorexie
* Asthma
* Atheroskeleros
* Arthritis
* Arthros

## B
* Bluthéichdrock
* Bronchite (akut)
* Bronchite (chronesch)

## C
* Cholesterin
* Chronescht Middegkeetssyndrom

## D
* Diabetes mellitus (Zockerkrankheet)
* Diphterie

## E
* Ebola
* Ekzem
* Erkältung

## F
* Fahr-Syndrom
* Féiwer

## G
* Gastritis
* Giicht
* Glossitis
* Gripp
* Grénge Star
* Groe Star
* Guillain-Barré-Syndrom
* Gürtelrous

## H
* Häerzklappen
* Häerzschlag
* Häerzstëllstand
* Hämorrhoiden
* Harnsaier
* Heeschnapp
* Hepatitis

## I
* Iwwergewiecht

## J

## K
* Karies
* Keelkappentzündung
* Kriibs

## L
* Laryngitis
* Liewensmëttelallergie
* Liewensmëttelvergëftung
* Liewerinsuffizienz
* Leukemie

## M
* Malaria
* Meningitis
* Migrän
* Multipel Skleros
* Mumps

## N
* Nesselsucht
* Nierenentzündung
* Niereninsuffizienz
* Nieresteen
* Nikotinofhängegkeet

## O
* Osteoporos

## P
* Parkinson-Krankheet
* Pescht
* Pneumonie
* Pseudokrupp

## Q
* Q-Féiwer
## R
* Rheuma
* Riedelen
* Riselen

## S
* Sarkoidos
* Scharlach
* Schnapp
* Upshaw-Shulman Syndrom; kuckt Thrombotesch-thrombozytopenesch Purpura (Moschcowitz-Syndrom)
* Syphilis

## T
* Tetanus
* Tinnitus
* Tryglyzeride

## U

## V
* Varizen
* Venenentzündung
* Veneninsuffizienz
## W
* Waasserpouken

## X
## Y
## Z
Lëscht vun Disney-Figuren a verschiddene Sproochen

Dës **Lëscht vun Disney-Figuren a verschiddene Sproochen** ass en Deel vun de .

### Englesch

### Arabesch

### Dänesch

### Estnesch

### Finnesch

### Franséisch

### Hollännesch

### Italieenesch

### Mandarin

### Norwegesch

### Polnesch

### Russesch

### Kroatisch

### Spuenesch (Spuenien)

### Spuenesch (Mexico)

### Schweedesch