Wilhelm Diehl (Kreisleiter)

De **Wilhelm Diehl**, gebuer den 20. Dezember 1889 zu Ausweiler (deemools Krees St. Wendel, haut Landkrees Birkenfeld), a gestuerwen den 1. Dezember 1965 zu Tréier, war en däitsche Fonctionnaire, deen am Zweete Weltkrich Kreisleiter zu Lëtzebuerg war.

De Wilhelm Diehl, dee fir Schoulmeeschter geléiert hat a spéider Oberregierungsrat a Schulrat gouf, ass schonn den 1. November 1932 an d'NSDAP agetrueden. Vum Mäerz 1933 bis an d'Joer 1945 war hie *“Kreisamtsleiter für Erziehung bei der Kreisleitung Trier“*. Vum November 1938 bis den August 1939 war hien op Aussig (Ústí nad Labem) geschéckt ginn, fir do d'Schoulwiesen am Sudetenland no nazi-däitschem Muster opzebauen. Vum 1. Abrëll 1940 bis zum 25. August 1940 war hie Mobilmachungs-Kreisleiter zu Bernkastel.
 
Ufanks September 1940 koum den Diehl op Lëtzebuerg, wou hie bis den 1. Mee 1942 *„Referent des Volksschulwesens“* beim *„[[Chef vun der Zivilverwaltung]]“* (CdZ), dem Gauleiter Gustav Simon, gouf. Donieft war hie vum 1. Oktober 1940 un M-Kreisleiter vum Krees Esch, mat Sëtz zu „Esch-Alzig“, bis hie sech Ufanks September 1944 no Däitschland aus dem Stëbs gemaach huet.
 
Vum 9. September 1944 bis de 16. Mäerz 1945 war hien dunn erëm M-Kreisleiter zu Bernkastel.
 
De 7. Mee 1945 ass hien den Amerikaner an d'Gräpp gefall a gouf u Lëtzebuerg ausgeliwwert. Do ass hien de 25. September 1946 ukomm a koum am Gronn an de Prisong. Hie koum virun d'Geriicht fir Krichsverbriecher. Et gouf him virgeworf wärend senger Amtszäit zu Lëtzebuerg, responsabel gewiescht ze si fir d'Ëmsiidlung vun 369 Familljen a fir eng Rei vu Verhaftungen, donieft hätt hien dofir gesuergt, datt vill lëtzebuergesch Fonctionnairen entlooss a vill Leit an d'KZ geheit gi wieren. Den 22. Juni 1950 ass am sougenannte *„Kreisleiterprozess“* d'Uerteel gesprach ginn: den Diehl gouf zu 17 Joer Zwangsaarbecht condamnéiert.
 
An Däitschland gouf hien am Kader vun der Entnazifizéierungsprozedur duerch d'Uerteel vum 20. August 1952 als *„Belasteter”* agestuuft. Duerch den Arrêt vun der *“Rechtsmittelabteilung“* vun der *“Spruchkammer“* vum 26. September 1952 ass déi géint hien an d'Wee geleete Prozedur agestallt ginn.

## Literatur

*Depotter, J., 2024. *E Bléck duerch d'Lëns: „[...] das Luxemburger Volk soll sich zu seinem Vaterland bekennen, das Deutschland heißt“. Wilhelm Diehl (1889-1965), ehemaliger Kreisleiter von Esch/Alzette.* Tageblatt 27.09.2024, Nr, 227, S. 19.
*Dorfey, B., 2003. *„Goldfasane“ oder Hoheitsträger der Kreise? Die Kreisleiter im Gau Koblenz-Trier.* In: Jahrbuch für westdeutsche Landesgeschichte, 29, S. 297-424.
*Maier, F., 2007. *Biographisches Organisationshandbuch der NSDAP und ihrer Gliederungen im Gebiet des heutigen Landes Rheinland-Pfalz.* Mainz [u.a.], Verlag v. Hase & Koehler, 587 S. (Veröffentlichungen der Kommission des Landtages für die Geschichte des Landes Rheinland-Pfalz, 28).
*Massard, J.A., 2018. Esch: Als die Hakenkreuz-Fahne auf dem Rathaus wehte (III). Der Kreis, der Kreisleiter, die Landräte. Tageblatt, 10. Dezember 2018, Nr. 287, S. 4-5.
*Massard, J.A., 2018. Als die Hakenkreuz-Fahne auf dem Escher Rathaus wehte.'' Erweiterte Online-Version einer im Tageblatt publizierten dreiteiligen Artikel-Serie (November – Dezember 2018).
* RPPD, 2018. ''Diehl, Wilhelm, 1889-1965.'' Rheinland-Pfälzische Personendatenbank, zuletzt bearbeitet: 30.06.2009.

## Um Spaweck

* Wilhelm Diehl  um Site 50faces.lu vum Musée National d´Histoire Militaire, Diekirch, Musée National de la Résistance et des Droits Humains, Esch/Alzette, Fondation Zentrum fir politesch Bildung, Luxemburg