open-index/open-wikipedia-markdown huggingface dataset:
Fischer (Familljennumm)

De Familljennumm **Fischer** geet op dat däitscht Wuert fir d'Beruffsbezeechnung vum Fëscher zeréck.

Zu Lëtzebuerg hunn am Joer 1880 253 Leit sou geheescht, 1930 waren et der 351 an 1981 hirer 425.

Leit mat deem Numm sinn ë.&nbsp;a.:
* Adolphe Fischer (1828–1892), lëtzebuergesche Politiker.
* Auguste Fischer (?-?), lëtzebuergesche Gierwer a Politiker;
* Auguste Fischer (?-?), lëtzebuergeschen Affekot a Politiker;
* Batty Fischer (1877–1958), lëtzebuergesche Fotograf;
* Bernard Fischer (1902–1971), lëtzebuergesche Foussballspiller;
* Betty Fischer (1887–1969), éisträichesch Operettesopranistin;
* Bobby Fischer (1943–2008), US-amerikanesche Schachgroussmeeschter;
* Dietrich Fischer-Dieskau (1925–2012), däitsche Lieder- an Operesänger;
* Eugène Fischer (1821–1903), lëtzebuergesche Veterinär a Politiker;
* Frédéric Fischer junior (1810–1871), lëtzebuergeschen Apdikter an Naturwëssenschaftler;
* Hans Fischer, (1881–1945), däitsche Cheemiker a Medezinner;
* Heinz Fischer (* 1938), éisträichesche Bundespresident;
* Jan Fischer (* 1951), tschechesche Regierungsbeamten a Ministerpresident ad interim;
* Jean-Baptiste Fischer (1867–?), franséische Vëlossportler;
* Jean-Pierre Fischer (?-?), lëtzebuergesche Politiker; 
* Joschka Fischer (* 1948), fréieren däitschen Ausseminister a Vizekanzler;
* Joseph Fischer (1856-1937), lëtzebuergeschen Ingenieur an Industriellen;
* Joseph Fischer (1909–1986), lëtzebuergesche Foussballspiller;
* Jules Fischer (1852–1914), lëtzebuergeschen Ingenieur;
* Kai Fischer (*1934), däitsch Schauspillerin;
* O. W. Fischer (1915-2004), éisträichesche Schauspiller.
* Oskar Fischer (1923–2020), däitsche Politiker (SED) an Diplomat
* Oskar Fischer (1876–1942), tschechesche Psychiater an Neuropatholog 
* Oskar Fischer (1892–1955), däitsche Moler
* Oskar Fischer, (1910-1986) éisträichesche Moler

## Kuckt och
* Fischer fir aner Kontexter, wou deen Numm gebraucht gëtt.
Dong Fang Hong I

Den **Dong Fang Hong I**, och bekannt als „China 1“, war den éischten erfollegräiche chineesesche Satellit. E gouf de 24. Abrëll 1970 mat enger Drorakéit vum Typ „CZ-1“ (Chang Zheng 1) gestart. Hie war en Deel vum sougenannten „Dong Fang Hong“-Satellitteprogramm. Mat 173 Kilogramm war en am Verglach zu den éischte Satellitte vun aneren Natioune relativ schwéier. D'Bunnhéicht war 439×2384 Kilometer, d'Bunnschréi war 68,5°. De Satellit hat e Radiosender, dee permanent d'Hymne op de Mao Zedong „Den Osten ass rout“ ausgestraalt hat.

Duerch dësen erfollegräiche Satellittestart gouf d'Volleksrepublik China déi fënneft Muecht, déi en eegene Satellit mat enger eegener Rakéit an eng Ëmlafbunn konnt bréngen. Propagandistesch krut Beijing awer en empfindleche Réckschlag duerch den Erfolleg, dee Japan den 11. Februar 1970 mam Mikrosatellit Ōsumi (12&nbsp;kg) verbuche konnt.

## Kuckt och

* Chineesesch Raumfaart
 
## Um Spaweck
* Artikel vum Franz Ehart mat Donneeën iwwer Bunnhéicht a -schréit vum Satellit
Dong Fang Hong

Den **Dong Fang Hong** (Ofkierzung **DFH**; bezeechent en Typ vu chineesesche Kommunikatiounssatellitten. De Programm gouf am Joer 1970 gestart. Satellitte vun där Serie goufe souwuel an eng niddreg Äerdëmlafbunn wéi och an eng geostationär Bunn transportéiert. Et waren Testsatellitten, fir d'Fernsteierung, d'Telekommunikatioun, d'Meteorologie a fir wëssenschaftlech Studien. Wärend déi meescht chineesesch Satellitten den Numm Dong Fang Hong mat enger zousätzlecher Nummer droen, si vereenzelt Satellitten och en Deel vun der Asiasat- oder Apstar-Serie.

## Bis elo gestart Satellitte vun deem Typ
* 1970
** Dong Fang Hong 01 (Mao 1)
* 1971
** Dong Fang Hong 02 (Mao 2)
* 1975
** Dong Fang Hong 03 (Mao 3)
** Dong Fang Hong 04 (Mao 4)
** Dong Fang Hong 05 (Mao 5)
* 1976
** Dong Fang Hong 06 (Mao 6)
** Dong Fang Hong 07 (Mao 7)
* 1978
** Dong Fang Hong 08 (Mao 8)
* 1981
** Dong Fang Hong 09
** Dong Fang Hong 10
** Dong Fang Hong 11
* 1982
** Dong Fang Hong 12
* 1983
** Dong Fang Hong 13
* 1984
** Dong Fang Hong 14
** Dong Fang Hong 15 (STTW 0)
** Dong Fang Hong 16
* 1985
** Dong Fang Hong 17
* 1986
** Dong Fang Hong 18 (STTW 1)
** Dong Fang Hong 19
* 1987
** Dong Fang Hong 20
** Dong Fang Hong 21
* 1988
** Dong Fang Hong 22 (Chinasat 1)
** Dong Fang Hong 23
** Dong Fang Hong 24 (Feng Yun 1-1)
** Dong Fang Hong 25 (Chinasat 2)
* 1990
** Dong Fang Hong 26 (Chinasat 3)
** Dong Fang Hong 30 (Feng Yun 1-2)
** Dong Fang Hong 31 (Atmosphere 1)
** Dong Fang Hong 32 (Atmosphere 2)
** Dong Fang Hong 33
* 1991
** Dong Fang Hong 34 (Chinasat 4)
* 1992
** Dong Fang Hong 35
** Dong Fang Hong 36
* 1993
** Dong Fang Hong 37 (Jianbing 93)
* 1994
** Dong Fang Hong 38 (Shijian 4)
** Dong Fang Hong 39 (Shijian 4-2)
** Dong Fang Hong 40 (FSW 2)
** Dong Fang Hong 41
* 1996
** Dong Fang Hong 42 (Chinasat 7)
** Dong Fang Hong 43 (FSW 2-3)
* 1997
** Dong Fang Hong 44 (Chinasat 6)
** Dong Fang Hong 45 (FY 2B)
* 1999
** Dong Fang Hong 46 (FY 1C)
** Dong Fang Hong 47 (SJ 5)
* 2000
** Dong Fang Hong 48 (Chinasat 22)
** Dong Fang Hong 49 (FY 2C)
** Dong Fang Hong 50 (ZY 2)
** Dong Fang Hong 51 (Beidou 1)
** Dong Fang Hong 52 (Beidou 2)
* 2002
** Dong Fang Hong 53 (FY 1D)
** Dong Fang Hong 54 (HY 1)
** Dong Fang Hong 55 (ZY 2)
## Kuckt och
Kierch Betzder

D**'Kierch zu Betzder** ass eng kathoulesch Kierch, déi zur Par Musel a Syr Saint-Jacques, zum Dekanat Osten an zu der Gemeng Betzder gehéiert.

De Patréiner vun der Kierch ass den hellege Mäerten, deem säi Fest den 11. November gefeiert gëtt. Niewepatréiner ass den hellegen Haupert (Hubertus).

Se steet an der Kierchestrooss (*rue de l'église*), enger Säitestrooss vum CR134 (*rue de Wecker*). Ronderëm d'Kierch ass de Kierfecht ugeluecht.

Zur fréierer Par Betzder gehéiert ausser der Parkierch vu Betzder och nach d'Kapell vun Haastert.

## Geschicht
Aus engem Dokument aus dem Joer 1140 geet ervir, datt et deemools schonn eng Kierch zu Betzder gouf. 1748 gouf d'Kierch vum Tiroler Baumeeschter Sigmund Mungenast ëmgebaut. De Chouer gouf dobäi sou breet gemaach wéi d'Kiercheschëff. D'Kierch gouf de 17. August 1755 konsekréiert. 1852 gouf d'Kierch nach eng Kéier vergréissert an eng nei Westfront mam Tuerm an engem neien Duxall gebaut. Ven 1959 bis 1961 goufe gréisser Restauréierungsaarbechte gemaach. Vun 2002 bis 2005 goufe weider Restauréierungsaarbechte gemaach, woubäi besonnesch d'Baussemauere stabiliséiert goufen.

## Uergel
An der Kierch steet eng Uergel, déi 1968 vum Eduard Sebald gebaut gouf. Se gouf 2003 vum Uergelbauer W. Walcker vu Kleinblittersdorf vergréissert.

## Paschtoueschhaus
Dat fréiert Paschtoueschhaus nieft der Kierch ass zanter 1978 op der Lëscht vun de klasséierte Monumenter als *Inventaire supplémentaire* klasséiert.

## Kuckt och
* Lëscht vu reliéise Gebaier zu Lëtzebuerg
* Lëscht vun de Lëtzebuerger Paren
*Lëscht vun de fréiere Lëtzebuerger Paren

## Um Spaweck

* Websäit vum Parverband Widdebierg
* Websäit vum Parverband Maacher, Mäertert, Widdebierg, Wormer
* D'Fënstere vun der Kierch vu Betzder op der Websäit vun der ''Stiftung Forschungsstelle Glasmalerei des 20. Jh. e.&nbsp;V.'' 
* D'Uergel vun der Kierch op ''Orgues.lu''


Fichier:Kirche Betzdorf 02.jpg|Kierch vu Betzder, Nordsäit
Fichier:Kirche Betzdorf 03.jpg|Récksäit vun der Kierch vu Betzder
Fichier:Betzdorf, Pastorenhaus.jpg|D'Paschtoueschhaus nieft der Kierch
Veraudunus

**Veraudunus** war den Numm vun engem keltesche Gott aus der Géigend vun den Treverer. Zwou Inskriptiounen, déi um Widdebierg fonnt goufen, an op deenen e mam Inciona genannt gëtt, beleeën dat. Et kann een dovun ausgoen, datt d'Inconia seng Compagne war. Op enger Votivtafel aus Bronze geet och nach vum Lenus rieds, wobäi net ganz kloer ass, ob Veraudunus e Bäinumm ass, oder ob déi zwéin als eegestänneg Gëtter ugesi goufen.

Et kéint méiglech sinn, datt de Veraudunus als Personifizéierung vum Widdebierg ugesi gouf, dee vläicht deemools deen nämmlechten Numm hat. Am Gallesche gëtt **vero-dunon* mat „grousse befestegten Hiwwel" iwwersat,, sou wéi dat och de Fall bei de franséische Stied mam Numm Verdun de Fall ass.
Verdun (Homonymie)

**Verdun** ass den Numm vun:

* Verdun, eng Stad am franséischen Departement Meuse
* Bistum Verdun
* Verdun (Ariège), eng Gemeng am franséischen Departement Ariège
* Verdun, fréier Gemeng am Aveyron, gehéiert elo zu Quins.
* Verdun, eng Uertschaft an Australien, déi aus Antipathie géintiwwer Däitschland am Éischte Weltkrich ëmbenannt gouf
* Verdun (Montréal), en Arrondissement vun der Stad Montréal a Kanada, bis 2002 eng eegestänneg Gemeng

Mat engem Zousaz:
* Verdun-en-Lauragais, eng Gemeng am franséischen Departement Aude
* Verdun-sur-Garonne, eng Gemeng am franséischen Departement Tarn-et-Garonne
* Verdun-sur-le-Doubs, eng Gemeng am franséischen Departement Saône-et-Loire
* Cerro del Verdún, e Bierg an Uruguay

Arrondissementer a Kantonen a Frankräich:
* Arrondissement Verdun, en Arrondissement am Departement Meuse
* Canton de Verdun-Centre, e Kanton am Departement Meuse
* Canton de Verdun-Est, e Kanton am Departement Meuse
* Canton de Verdun-Ouest, e Kanton am Departement Meuse
* Canton de Verdun-sur-Garonne, e Kanton am Departement Tarn-et-Garonne
* Canton de Verdun-sur-le-Doubs, e Kanton am Departement Saône-et-Loire

Geschicht:
* Traité vu Verdun (843), en Traité iwwer d'Opdeele vum Fränkesche Räich
* Schluecht vu Verdun (1792), eng Schluecht an de franséische Revolutiounskricher
* Schluecht vu Verdun (1916), eng Schluecht am Éischte Weltkrich
Poudenas

**Poudenas** ass eng franséisch Gemeng am Departement Lot-et-Garonne an der Regioun Nei-Aquitaine.

D'Uertschaft läit um Süd- a Westhank vun enger Kopp op där d'Schlass an d'Kierch stinn, an am Dall stéisst se un de lénksen Uwänner vun der Gélise
### Nopeschuertschaften a Gemengen

## Kuckeswäertes
*D'Schlass vu Poudenas
*D'Arcaden um Uwänner vun der Gélise, de fréiere *Grand Hôtel* en Zeie vum groussen Trafic de soss am Dall vum der Gélise war.
*D'Réimerbréck iwwer d'Gélise.

## Persounen
*Stéphanie de Virieu, Molerin a Sculptrice (1785-1873)

Poudenas église 2.JPG|D'Kierch vu Süde gesinn
Poudenas arcades.JPG|D'Arcade laanscht d'Gélise
Poudenas Schlass Entrée.JPG|Entrée vum Schlass
Inciona

D**'Inciona** war eng keltesch Gëttin aus der Géigend vun den Treverer. Et gëtt ugeholl, datt si eng Lokalgottheet vum Widdebierg war, wou déi zwou Inskriptioune fonnt goufen, op deene s'ernimmt ass. An den zwéi Fäll gëtt se mam Gott Veraudunus genannt, dee warscheinlech hire Compagnon war. Op enger Plackett aus Bronze ginn déi zwéin mam Lenus Mars ernimmt (wann een déi Buschtawen, déi feelen, ergänzt), woubäi net ganz kloer ass, ob sech Veraudunus direkt op de Lenus bezitt oder ob s'als zwéi verschidde Gëtter ugesi goufen.
Kapell Piisseng

D**'Kapell vu Piisseng** ass eng kathoulesch Kapell, déi zur Par Mess-Réibierg Sainte-Famille, zum Dekanat Süden-West an zu der Gemeng Reckeng op der Mess gehéiert.

Patréiner ass den hellege Willibrord, deem säi Fest de 7. November gefeiert gëtt.

Si steet an der Haaptstrooss, dem CR172, verstoppt tëscht grousse Beem.

Iwwer der Dier steet d'Joreszuel 1773. Aktuell (Juni 2013) ass d'Kapell an zimmlech schlechtem Zoustand.

Zur Par Reckeng op der Mess gehéieren ausser der Kapell vu Piisseng och nach d'Parkierch vu Reckeng op der Mess an d'Kapell vu Riedgen.

## Kuckt och
* Lëscht vu reliéise Gebaier zu Lëtzebuerg

## Um Spaweck

* Websäit vum Parverband Vun der Mess
* D'Kapell Piiseng an der ëffentlecher Facebookgrupp ''Patrimoine religieux Luxembourg - Reliéisen Ierwen Lëtzebuerg'' 


Fichier:Kapelle Pissange 01.jpg|Bléck aus südwestlecher Richtung
Fichier:Kapelle Pissange 03.jpg|Agank vun der Kapell op der Stroossesäit
Saint-Vincent-de-Paul (Gironde)

**Saint-Vincent-de-Paul ** ass eng franséisch Gemeng am Departement Gironde an der Regioun Nei-Aquitaine.

D'Gemeng läit am Norde vu Bordeaux um lénksen Uwänner vun der Dordogne.
IC 2944

Den **IC 2944** (engl. och *Running Chicken Nebula*) ass en Emissiounsniwwel mat bannendran engem Stärekoup am Stärebild Centaurus, deen am Index-Katalog verzeechent ass. Den Niwwel kënnt aus engem H-II-Gebitt vun der Mëllechstrooss, dat ongeféier 2000 Parsec (6500 Liichtjoer) ewech am *Sagittarius-Aarm* vun der Mëllechstrooss läit.

Déi bekanntst Eegenschaft vun där Regioun sinn en ettlech donkel Kokonen, als Globulen oder méi genee als Globuli Thackeray bezeechent, wou Stäre gebuer ginn.

## Biller

 Fichier:PIA13451.jpg|IR-Panorama mat WISE
 Fichier:The Very Large Telescope Snaps a Stellar Nursery and Celebrates Fifteen Years of Operations.jpg|Detailstudie mat dem VLT
 Fichier:Bok_globules_in_IC2944.jpg|Detailstudie mat dem HST

## Kuckt och

* Index-Katalog
* Lëscht vun den IC-Objeten
Joseph Losey

De **Joseph Losey**, gebuer de 14. Januar 1909 zu La Crosse am Wisconsin, a gestuerwen den 22. Juni 1984 zu London, war en US-amerikanesche Film- an Theaterregisseur, Filmproduzent an Dréibuchauteur.

1948 huet de Joseph Losey fir RKO säin éischte Laangspillfilm *The Boy with Green Hair* gedréint.

An den USA huet de Losey an den 1950er Jore keng Aarbecht méi fonnt well säin Numm beim Verhéier virum House Committee on Un-American Activities genannt gi war. Hien ass dunn an England an den Exil gaangen.

An England huet hie sou bedeitend Filmer wéi *Eva* (1962), *The Servant* (1963), *King and Country* (1964) an *Accident* (1967) gedréint.

## Filmographie
* 1948: *The Boy with Green Hair*, mam Robert Ryan an Dean Stockwell
* 1950: *The Lawless*, mam Macdonald Carey 
* 1951: *The Prowler*, mam Van Heflin 
* 1951: *[[M (Film1951)|M]] *, mam David Wayne an Howard Da Silva
* 1951: *The Big Night*, mam John Drew Barrymore a Preston Foster
* 1952: *Imbarco a mezzanotte*, mam Paul Muni an Arnoldo Foà
* 1954: *The Sleeping Tiger*, mam Dirk Bogarde an Alexis Smith
* 1956: *The Intimate Stranger*, mam Richard Basehart 
* 1957: *Time Without Pity*, mam Michael Redgrave an Ann Todd
* 1958: *The Gypsy and the Gentleman*, mam Melina Mercouri a Patrick McGoohan
* 1959: *Blind Date*, mam Hardy Krüger a Stanley Baker
* 1960: *The Criminal*, mam Stanley Baker a Margit Saad
* 1962: *[[Eva]]*, mam Jeanne Moreau, Stanley Baker a Virna Lisi
* 1963: *The Damned*, mam Macdonald Carey a Shirley Anne Field
* 1963: *[[The Servant (Film 1963)|The Servant]]*, mam Dirk Bogarde a Sarah Miles
* 1964: *[[King and Country]]*, mam Dirk Bogarde an Tom Courtenay
* 1966: *Modesty Blaise*, mam Monica Vitti, Dirk Bogarde an Terence Stamp
* 1967: *[[Accident]]*, mam Dirk Bogarde, Stanley Baker an Delphine Seyrig
* 1968: *Boom*, mam Elizabeth Taylor a Richard Burton
* 1968: *Secret Ceremony*, mam Elizabeth Taylor 
* 1970: *Figures in a Landscape*, mam Robert Shaw a Malcolm McDowell
* 1970: *The Go-Between*, mam Julie Christie an Alan Bates
* 1972: *[[The Assassination of Trotsky]]*, mam Richard Burton, Alain Delon a Romy Schneider
* 1973: *A Doll's House*, mam Jane Fonda an Edward Fox
* 1975: *Galileo*, mam Topol an Edward Fox 
* 1975: *The Romantic Englishwoman*, mam Glenda Jackson a Michael Caine
* 1976: *Mr. Klein*, mam Alain Delon a Jeanne Moreau
* 1978: *Les routes du sud*, mam Yves Montand a Miou-Miou
* 1979: *Don Giovanni*, mam Ruggero Raimondi a Kiri Te Kanawa
* 1982: *La truite*, mam Isabelle Huppert a Jean-Pierre Cassel
* 1985: *[[Steaming (Film)|Steaming]]*, mam Vanessa Redgrave a Sarah Miles

## Literatur
* Georg Alexander: *Joseph Losey*. Reihe Film, Band 11. Hanser, München und Wien 1977 
* Michel Ciment: *Le Livre de Losey. Entretiens avec le cinéaste.* Paris, Stock/Cinéma, 1979
* Michel Ciment: *Joseph Losey: L'œil du maître.* Institut Lumière/Actes Sud, 1994

## Um Spaweck
Fugue

Eng **Fugue** ass an der Musek eng kontrapunktesch, polyphon Kompositioun, an där am Normalfall een Theema (bei enger Duebelfugue zwee Theemen), dat am Ufank eestëmmeg presentéiert gëtt, ëmmer erëm an deene jeeweilege Stëmmen erëmzefannen ass.

D'Theema mécht souzesoen eng Flucht (frz.: *fugue* resp. lat.: *fuga*). An enger Fugue kënnen och Tëschespiller virkommen déi net wierklech eppes mam Theema ze dinn hunn.

## Geschicht
D'Fugue hat hiren Héichpunkt an der Barockzäit; si huet sech aus dem *[[Ricercare]]* aus der Renaissance entwéckelt. An der Romantik goufen och Fuguë geschriwwen, déi awer haut als manner bedeitend ugesi ginn.

Fuguë ginn dacks vun engem Prelude, enger Toccata oder enger Fantasia ageleet. Fuguë gi meeschtens fir Tasteninstrumenter geschriwwen.

Bedeitend Fuguen, resp. Fuguenzykle vum Johann Sebastian Bach sinn:

* Das musikalische Opfer BWV1079
* Die Kunst der Fuge BWV1080
* Fuga in g BWV578

## Beispill fir ze lauschteren
*  aus dem Bach sengem Wierk *Wohltemperiertes Klavier*.
NGC 2273

Den **NGC 2273** ass eng Spiralgalaxie an zugläich och eng Seyfertgalaxie am Stärebild Lynx, déi am New General Catalogue verzeechent ass. D'Galaxie gouf am Joer 1867 vum Astronom Nils Christofer Dunér mat engem 24&nbsp;cm-Teleskop entdeckt. Ënnersich mam Hubble-Weltraumteleskop an dem WIYN Telescope weisen eng spektakulär Form:

## Kuckt och
NGC 1579

Den **NGC 1579** ass e Reflexiounsniwwel am Stärebild Perseus. Den Niwwel resultéiert aus enger 2600 Liichtjoer wäiter HII-Regioun, déi vun engem ganz helle Stär (LkHα 101) beliicht gëtt. Den Niwwel gouf am Joer 1788 vum Astronom Wilhelm Herschel mat engem 48&nbsp;cm Teleskop entdeckt.

 
 N1579s.jpg|Foto mat engem 80&nbsp;cm-Teleskop
 NGC 1579 The Trifid of the North.jpg|Detailstudie vum Hubble-Weltraumteleskop


## Kuckt och

* Sharpless-Katalog
Tour de Luxembourg 2013

Den **Tour de Luxembourg 2013** huet mëttwochs den 12. Juni 2013 an der Stad Lëtzebuerg ugefaangen an déi lescht Etapp koum de 16. Juni 2013 och do un.

## D'Etappen

## Generalklassement

## Klassement vun den Etappen
Abtei Val-Dieu

D**'Abtei Val-Dieu** ass eng fréier Zisterzienserabtei am Dall vun der Berwinne an der Belscher Gemeng Aubel, déi zum Bistum Léck gehéiert huet.

## Um Spaweck
* D'Internetsäit vun der Abtei Val-Dieu
Linus Gerdemann

De **Linus Gerdemann**, gebuer de 16. September 1982 zu Münster, ass en däitsche Vëlossportler.

2007 war hie ee Gewënner vun enger Etapp vum Tour de France.
Schéifermound

Als **Schéifermound** bezeechent ee kleng natierlech Satellitten vun de Gasplanéiten am Sonnesystem, déi d'Ëmlafbunne vun de Partikelen an där hirem Ranksystem mat däitleche Lächer dertëscht auserneenhalen oder a separat Eenzelréng konzentréieren. Den Numm kënnt doduerch, datt si wéi e Schéifer den "Trapp" vun de Rankpartikelen agrenzen.

Duerch hir Gravitatiounswierkung kënne si Partikelen opsammelen oder duerch Bunnstéierunge vun hirer Ëmlafbunn oflenken respektiv duerch Bunnresonanzen nei glidderen. Doduerch entsti Lächer an de Ranksystemer, wéi déi besonnesch markant Cassinesch Deelung, oder charakteristesch Bänner oder féiert zu eegenaarteg "verdruddelte" Rankverformungen.

Dat komplext System vun de Saturnréng huet en ettlech Satellitten, déi sech sou verhalen. Dräi si méi oder manner eendäiteg als Schéifermounden notéiert (Atlas fir den A-Rank a Prometheus a Pandora fir den F-Rank). Als Schéifermound ginn och déi aner fënnef bannenzeg Satellitten Daphnis, Pan, Janus, Epimetheus an Aegaeon ugesinn.

Den Uranus huet zwéi Schéifermounden op den zwou Säite vu sengem Epsilon-Rank: de Cordelia an den Ophelia.

## Literatur
* Arnold Hanslmeier: **Einführung in Astronomie und Astrophysik**, Spektrum 2007, ISBN 978-3-8274-1846-3

## Kuckt och

* Kirkwoodlach
Bréck op der Cloche d'or

D**'Bréck op der [[Cloche d'or]]** féiert d'Nationalstrooss 4 (N4) iwwer d'Autobunn A6 (Areler Autobunn).

D'Bréck ass eng Bowstring-Bréck. Si ass 50 m laang, 18,30 m breet an huet e Gewiicht vu 1600 Tonnen.

Si ersetzt eng Bréck déi donieft bestanen huet, an déi huet missen ofgerappt ginn, well hir Spanwäit net grouss genuch war fir den Ausbau vun der Areler Autobunn vun 2 op 3 Spueren op béide Säiten z'erméiglechen.

D'Viraarbechten haten am Hierscht 2002 ugefaangen. Am Oktober 2003 gouf déi fäerdeg Bréck op d'Plaz bruecht an dunn iwwer d'Autobunn gezunn.

## Kuckt och
* Grouss Brécken an der Stad Lëtzebuerg
**Rout Bréck
**Nei Bréck
**Passerell
NGC 2283

Den **NGC 2283** ass eng Spiralgalaxie am Stärebild Canis Major. D'Galaxie gouf am Joer 1785 vum Astronom Wilhelm Herschel mat engem 48&nbsp;cm-Teleskop entdeckt.
## Kuckt och
Technische Universität München

D**'Technische Universität München** (kuerz: *TUM* oder *TU München*) ass eng Universitéit an der bayerescher Landeshaaptstad München. Op der TU München sinn iwwer 32.000 Studenten ageschriwwen.

D'Universitéitsklinikum an hire Budget zielen net zu der TUM, well et sech bei dem Universitéitsklinikum ëm eng eegestänneg Rechtsperséinlechkeet onofhängeg vun der Universitéit handelt. Mat 151 akadeemeschen Disziplinne bitt d'Universitéit e besonnesch breet Fächerspektrum.

## Um Spaweck

*  Offiziell Websäit
Lily Becker

D**'Lily Becker-Krier**, gebuer 1898 zu Metz, a gestuerwen 1981, war eng lëtzebuergesch Gewerkschaftlerin a Fraerechtlerin.

Mat 21 Joer gouf si 1919 Member vun der sozialistescher Partei an huet an där Zäit probéiert, e “Verband der weiblichen Angestellten und Arbeiterinnen” op d'Been ze setzen.

1920 gouf si Hëllefssekretärin beim Sekretariat vun der Gewerkschaftskommissioun. Si huet an der Wochenzeitung *[[Der Proletarier]]* un der Rubrik “Kritik der Zeit” matgeschafft, wou se virun allem sozial Problemer a Fraenthemen ugeschwat huet. 1924 gouf si Sekretärin vun der nei geschaafter Aarbechterkummer (bis 1937), a si war 1927 Matgrënnerin vum Foyer de la Femme, vun deem se Vizepresidentin gouf.

Nom däitschen Iwwerfall op Lëtzebuerg 1940 ass si mat hirem Mann, dem Minister Pierre Krier, op London, resp. an d'USA an den Exil gaangen. Vun 1945 bis 1950 blouf d'Lily Becker am Féierungskader vun der Sozialistescher Partei, huet sech an der Europa-Beweegung engagéiert an Artikele fir d'Gewerkschaftspress geschriwwen.

Zu Peppeng ass eng Strooss no hir benannt: rue Rue Lily Krier-Becker (L-3389).

Si war d'Duechter vun der Louise Bertrang an dem Paul Leopold Becker.

## Literatur
* Renée Wagener, “…wie eine frühreife Frucht”. Zur Geschichte des Frauenwahlrechts in Luxemburg, Luxembourg 1994, S. 84-85.
* Ben Fayot, Lily Krier-Becker (1898-1981), in Tageblatt vom 5. November 1981 Nr 252, S. 8.
* Goffinet, Viviane: “Die Arbeiterinnen sollen heraustreten aus dem Schatten ihrer Maschinen [...]”: Frauen und Gewerkschaften zwischen 1900 und 1938, in “Wenn nun wir Frauen auch das Wort ergreifen …”, S. 239-254.

## Um Spaweck

* Lily Becker-Krier (1898-1981) – La syndicaliste combattante
Krou

E **Krou** ass en zylindreschen oder bauchege Behälter fir flësseg Liewensmëttel ze versuergen, ze transportéieren an ze zerwéieren.

En huet laanscht d'Säit e Grëff, fir besser kënnen draus erauszeschëdden. Vis-à-vis vum Grëff, uewen um Bord, ass e Krou liicht anescht geformt, fir ouni ze sabbele kënnen ze schëdden.

## Kuckt och
* Kan
* Kasseroll
NGC 4430

Den **NGC 4430** ass eng Balkespiralgalaxie am Stärebild Virgo.  D'Galaxie gouf am Joer 1784 vum Astronom Wilhelm Herschel mat engem 47,5&nbsp;cm-Teleskop entdeckt.
## Kuckt och
Schleis vun Diepenbeek

D**'Schleis vun Diepenbeek** ass e Schleisekomplex mat enger Stroossebréck um Albertkanal bei Diepenbeek um Kanalkilometer 45,600.

## Schleisen
* 2 Schleise vun 136 × 16 Meter
* 1 Schleis vun 200 × 24 Meter
* Niveausënnerscheed: 10,10 Meter

## Bréck
D'Bréck ass eng Dunnebréck déi aus dräi Deeler besteet. Déi gréisst Spanwäit ass 24 Meter. D'fräi Héicht op de klenge Schleisen ass 9,40&nbsp;m an 8,70&nbsp;m op der grousser Schleis. Iwwer d'Bréck féiert d*'Havenlaan*.
Viaduc vu Piedmont

De **Viaduc vu Piedmont** ass eng ronn 620 Meter laang Stroossebréck vun der RN 52 bei Lonkech. Et ass eng Dunnebréck a Cantileverbauweis.

D'RN 52 féiert do aus dem Dall bei Éibeng tëscht den Uertschaften Mont-Saint-Martin a Piedmont erop op d'Kopp vun Uewerlonkech an huet eng Pente vu plazeweis 10%, wat a Spëtzenzäiten dacks zu Ralentissementer féiert.


Viaduc vu Piemont 2.jpg|Vue op d'Bréck
Viaduc vu Piemont ënnen.jpg|D'Bréck vun ënne gesinn
NGC 147

Den **NGC 147** ass d'Bezeechnung fir eng Zwerggalaxie am Stärebild Cassiopeia. Den NGC&nbsp;147 huet eng Wénkelausdeenung vun 13,2'&nbsp;×&nbsp;7,9' an eng visuell Magnitude vun 9,4&nbsp;mag. Si ass eng Begleetgalaxie vum Andromedaniwwel a bilt zesumme mam NGC 185 eng Koppel.

## Entdeckung
D'Zwerggalaxie gouf den 8. September 1829 vum däitsch-britteschen Astronom John Frederick William Herschel entdeckt. Si gehéiert zu der lokaler Grupp. Dëst gouf 1944 vum Walter Baade bestëmmt, wou hien eenzel Stäre mat dem 100-Zoll-Teleskop um Mount Wilson-Observatoire opléise konnt.

## Kuckt och

## Um Spaweck

* SIMBAD Query
* Artikel a Biller zu NGC 147 op wikisky.org
* GoBlack
NGC 135

Den **NGC 135** ass eng lënsefërmeg Galaxie am Stärebild Cetus. Den NGC&nbsp;135 gouf am Joer 1886 vum amerikaneschen Astronom Francis Preserved Leavenworth entdeckt.

## Kuckt och

## Um Spaweck
* SIMBAD Query
* NGC/IC Projet
*  ''NGC 133'' in der NASA Extragalactic Database
NGC 110

Den **NGC 110** ass en oppene Stärekoup am Stärebild Cassiopeia. 
De Stärekoup NGC 110 gouf den 29. Oktober 1831 vum britteschen Astronom John Frederick William Herschel entdeckt.

## Kuckt och

## Um Spaweck
* SIMBAD Query
* Artikel a Biller zu NGC 110 op wikisky.org
* NGC 110 bei WEBDA
* DSS Images for NGC 100 through NGC 199
Viaduc iwwer d'Sernigerbaach

De **Viaduc iwwer d'Sernigerbaach ** um Lieu-dit *Wollefsmillen* ass eng Autobunnsbréck iwwer den Dall vun der Sernigerbaach an den CR141B bei Waasserbëlleg.

Iwwer d'Bréck féiert d'Tréierer Autobunn. Se ass 650&nbsp;m laang a ronn 40&nbsp;m heich

Se gouf tëscht 1985 an 1987 gebaut.

## Nopeschbrécken
*Sauerdallbréck
*Sir-Viaduc bei Mäertert
Méchelskapell vu Lascheid

D**'Méchelskapell** vu Lascheid ass eng Kapell aus dem Joer 1759 an ass déi zweet Kapell op der Plaz.

Déi éischt Kapell war 1666 vum Lécker Weibëschof konsekréiert ginn. Se war 14,5&nbsp;m laang, 7&nbsp;m breet an 10&nbsp;m héich. Déi Kapell gouf 1759 opgerappt an duerch den haitege Bau ersat.

Déi haiteg Kapell huet ee Schëff an e ronnt Verwëllef. 1902 krut d'Kapell en Tuerm deen op der Westsäit bäigeprafft gouf. 1957 goufe déi südlech baussenzeg Mauer an den Daach vu Grond op erneiert, et koum en Duxall dobäi an de Buedem gouf mat Plättercher ausgeluecht.

1989 hunn d'Laschetter an Eegeregie mat Ënnerstëtzung vun der Gemeng an der Kierchefabréck eng Sakristei bäigebaut. Déi baussenzeg Mauere goufe mat Steng vum ale Schoulstall gebaut, a gläichzäiteg gouf eng Loftheizung installéiert. Den ale Rokokosakristeischaf, deen hanner dem Altor stoung, gouf ofgeriicht an nees an der neier Sakritei agebaut. Den Altor aus dem 18. Joerhonnert konnt dunn no Oste versat ginn, woduerch de Chouer méi grouss gouf.

Uewen am Altor steet eng Statu vum hellege Laurentius. Riets a lénks vun der zentraler Mariestatu déi drënner steet, sti Statue vun den hellege Péiter a Paul.
Sankt-Korneliuskierch vu Brandscheid

D**'Sankt-Korneliuskierch** vu Brandscheid ass déi kathoulesch Parkierch vu Brandscheid am Äifelkrees Béibreg-Prüm.

Vun der spéitgotescher Kierch, déi ëm 1500 gebaut gouf, waren nom Zweete Weltkrich nach just déi baussenzeg Maueren erhalen. 1949 gouf se ouni Verwëllef a Chouerbou nees opgeriicht. Vu bausse gesäit se d'selwecht aus wéi virum Krich.
## Literatur
* *Chronik Brandscheid. Ein Eifeldorf und seine Geschichte*. Brandscheid 1998.
* Torsten Landsch: *Brandscheid Pfarrkirche St. Cornelius*. In: *Rund um die Kirche im Dorf. Kirchen und Kapellen der Westeifel*. Hrsg. Geschichtsverein „Prümer Land“. Prüm 2003, S. 213–216.
Palomar Planet Crossing Asteroid Survey

De **Palomar Planet Crossing Asteroid Survey** (PCAS) gouf 1973 vun der Eleanor F. Helin am Eugene M. Shoemaker an d'Liewe geruff. D'Resultat vum Programm ass d'Entdeckung vun ettlechen dausend Asteroiden vun allen Typpen. Abezunn ass och e groussen Deel vun Asteroiden déi d'Äerdbunn kräizen an 20 Koméiten. De *PCAS* huet ronn 25 Joer funktionéiert a gouf am Juni 1995 gestoppt. Et war de Virleefer vum JPL an deem vun der NASA bedriwwenen Near Earth Asteroid Tracking (NEAT) Projet.
Will Hoffmann

De **Will Hoffmann**, gebuer den 9. Dezember 1937 zu Rëmeleng, an och do de 16. Juni 2013 gestuerwen, war e lëtzebuergesche Politiker a Gewerkschaftler.

## Liewen
De Will Hoffmann huet no enger Léier als Maschinneschlässer fir d'éischt bei der Hadir als Aarbechter geschafft. Duerno war en als Employé bei der Intermoselle zu Rëmeleng beschäftegt.

An den 1950er Joren huet en ugefaange sech gewerkschaftlech z'engagéieren. Hie war laang Zäit Sekretär a President vum Lëtzebuerger Aarbechterverband (LAV), der Virgängerorganisatioun vum OGBL.

Hie war zanter 1964 fir d'LSAP am Rëmelenger Gemengerot aktiv. Vun 1970 u war e Schäffen an 1990 huet e vu sengem Virgänger André Zirves d'Buergermeeschteschplaz iwwerholl. Am Joer 2011 huet hie sech no engem Hiereschlag aus der Politik zeréckgezunn an ass am Juni 2013 un de Follge vum engem neie Schlag gestuerwen.

Hie war President vum TICE-Syndikat vun 1990 bis 2011 a Member vum Syndikatbüro vun 1970 bis 1990. Hie war och laangjärege President a Grënnungsmember vum Syndikat STEP, President an Éierepresident vum Syndikat Minett-Kompost a Member an Éierepresident vum Verwaltungsrot vu Sudgaz. Zesumme mam Vertrieder vun der "Action Sociale pour Jeunes" Nicolas Eickmann an dem OGBL-President John Castegnaro hat hien 1997 d'Beschäftegungsinitiativ CIGL gegrënnt.

## Um Spaweck
*Websäit vu Rëmeleng mat engem Noruff

## Quellen
* Luxemburger Wort vum 17. Juni 2013, S.13: *Will Hoffmann †*
* Doudesannonce (Luxemburger Wort vum 18. Juni 2013, S.41)
Partei fir Integral Demokratie

D**'Partei fir Integral Demokratie** (PID) ass eng lëtzebuergesch politesch Partei, déi am Juni 2013 vum Jean Colombera (mat)gegrënnt gouf.

Bei de Chamberwale vum 20. Oktober 2013 huet si eng éischt Kéier, an alle 4 Walbezierker, fir Sëtz am nationale Parlament kandidéiert. Si huet awer kee kritt. Och d'Matmaache bei den Europawalen 2014 huet net genuch Stëmme fir e Sëtz bruecht.

Bei de Gemengewale vum 8. Oktober 2017 huet d'PID keng Kandidaten opgesat.

Fir d'Chamberwale vum 14. Oktober 2018 huet d'PiD zesumme mat der Piratepartei Lëtzebuerg op där hirer Lëscht kandidéiert.

## Presidenten
* 2013-2017: Jean Colombera
* August-Oktober 2017: Serge Jochheim

## Um Spaweck
* Offiziell Websäit vun der PID
André Zirves

Den **André Zirves**, gebuer de 5. Mäerz 1926 zu Rëmeleng, a gestuerwen den 8. Juli 2015 zu Esch-Uelzecht, war e lëtzebuergeschen LSAP-Politiker a Resistenzler am Zweete Weltkrich.

Vun 1950 bis 1968 huet den André Zirves als Schoulmeeschter geschafft, duerno als Instituteur-attaché am Gesondheetsministère (1968-1979).

Vun 1970 bis 1990 war hie Buergermeeschter vun der Stad Rëmeleng, a vun 1984 bis 1989 Deputéierten.

Vun 1988 bis 1994 war hie *Grand Maître* vun der *[[Grande Loge de Luxembourg]]*.

Hie war 1973 den Initiator vum nationale Grouwemusée zu Rëmeleng an deem säin éischte President.

## Literatur
* B. Fayot, S. Hoffmann, J. Maas & R. Steil: *100 Joer sozialistesch Deputéiert an der lëtzebuerger Châmber: Dictionnaire biographique des députés socialistes à la Chambre des Députés.* Edition La Mémoire Socialiste, Luxembourg 1997, 171 S. (André Zirves, S. 151-152).
*Zenner, R., 2015. *À la mémoire d'André Zirves de Rumelange.* Luxemburger Wort 2015, Nr. 222 (24. September), S. 58.

## Um Spaweck
NGC 5857

Den **NGC 5857** ass eng Spiralgalaxie am Stärebild Bootes. D'Galaxie gouf 1788 vum Astronom Wilhelm Herschel mat sengem 48&nbsp;cm-Teleskop entdeckt.

## Kuckt och
Partei vun der nationaler Solidaritéit

D**'Partei vun der nationaler Solidaritéit** war eng lëtzebuergesch politesch Partei, déi 1968 vum Jean Reisdoerfer gegrënnt gi war.

Dës geschouch aus Protest dogéint, datt fir d'virgezunne Chamberwale vum 15. Dezember 1968 de Mouvement indépendant populaire, wouvun de Reisdoerfer Deputéierte war, mat der Demokratescher Partei (DP) fusionéiert huet. De Jean Reisdoerfer war géint déi Fusioun.

Bei de Wale krut d'Partei vun der nationaler Solidaritéit awer just 0.4% vun de Stëmmen a kee Sëtz, wourop hi se opgeléist gouf.
Gare Pronsfeld

D**'Gare Pronsfeld** ass déi fréier Gare vun der Westäifelbunn an der Gemeng Pronsfeld am Äifelkrees Béibreg-Prüm. D'Gare déi am Sandstee gebaut gouf, war gradewéi déi vu Prüm an déi vu Sankt-Vithk eng Gare vun der 2. Klass. D'Gare steet um PK 31,547. D'Gebai vun der Gare war am Krich staark duerch Bombardementer beschiedegt ginn a gouf duerno awer erëm no bal de selwechte Pläng nees opgeriicht. Aner Gebaier déi laanscht d'Gleiser stoungen, wéi z.&nbsp;B. d'Postgebai goufen net méi op där Plaz opgeriicht.

Haut ass den Deel tëscht dem Gebai vun der Gare an der fréierer Barriär als Fräiliichtmusée amenagéiert. E besonnescht Ausstellungsstéck ass déi sougenannt Köf II.

Wéi den 1. Oktober 1886 de Streckendeel Prüm-Pronsfeld-Bleialf vun der Westäifelbunn a Betrib geholl gouf krut Pronsfeld eng Gare. De 6. Juli 1907 gouf an der Gare den Uschloss mat der Enzdallbunn a mat der Streck op Waxweiler gemaach. Am Zweete Weltkrich goufen déi Strecke staark beschiedegt soudatt den Trafic eréischt de 17. Oktober 1949 erëm konnt opgeholl ginn. 
## Biller

Westeifelbahn 11 Bahnhof Pronsfeld Signale.jpg|Signaler an der Muséesgare Pronsfeld
Westeifelbahn 10 Pronsfeld Bahnhofgebäude.jpg|Gare Pronsfeld Säit vun de Gleiser
100 Bicher vum Joerhonnert

D**'100 Bicher vum Joerhonnert** sinn e franséischt Klassement vu Bicher, déi als honnert bescht Bicher vum 20. Joerhonnert ugesi ginn, an am Fréjoer 1999 am Kader vun enger vun der Fnac an dem *[[Le Monde]]* organiséierter Aktioun gewielt goufen.

Bicherbutteker a Journalisten haten eng Lëscht vun 200 Wierker zesummegestallt, aus där du 17.000 Fransousen déi erausgesicht hunn, déi hinnen am Verhalt bliwwe sinn (Originalfro: *"Quels livres sont restés dans votre mémoire?"*).

De Palmarès vermëscht Romaner mat Gedichter, Theaterstécker a Comics. Déi fofzeg éischt Wierker vun der Lëscht sinn de Sujet vun engem Essai vum Frédéric Beigbeder (*Dernier inventaire avant liquidation*), an deem en notamment de franséischzentréierte Charakter vun der Lëscht ervirhieft (am Ganze 45 vun 100). Et sief och drop higewisen, datt keen eenzegt Wierk no 1981 et méi an d'Lëscht gepackt huet.

## Honnert Bicher vum Joerhonnert
Beliichtung

**Beliichtung** ass:
* d'Beliichtung (Architektur), an der Architektur d'Ausliichtung vun engem Raum mam Sonneliicht
* d'Beliichtung (Fotografie), de Virgank vun der Projektioun vun Objeten ausginn resp. reflektéiere Liicht op eng liichtempfindlech Schicht
* d'Beliichtung (Drock), e Prozess an der Dréckvirstuf, fir aus de Steierdaten no der Rasterung eng materiell Bildstruktur ze formen
* de Prozess vun der Hierstellung vun enger latenter Struktur an enger fotoempfindlecher Schicht bei der Fotolithografie
* d'Beliichtung (Physik), déi liichttechnesch Gréisst vun der Beliichtung *H*
* d'Beliichtungszäit, d'Liichtgréisst, déi bei der Fotografie oder beim Filmen um Film oder um Bildsensor ukënnt
Waardesall

E **Waardesall** oder eng **Salle d'attente** ass e Sall, dee fir d'Benotzer zur Dispositioun gestallt ass, fir hinnen z'erlabe fir kamoud op de Moment ze waarde bis se zerwéiert ginn.

Waardesäll gëtt et zum Beispill:
*an engem Spidol, beim Zänndokter, bei engem Affekot, asw.;
*an enger Gare oder engem Fluchhafen.

An dësem Espace si gewéinlech Sëtzer, fir d'Waarden z'erliichteren. Fir datt et dem Benotzer net latzeg gëtt ass dacks an deem Sall en Dësch op deem Zeitungen oder Magasinne sinn, fir datt e wärend dem Waarden d'Zäit doutschloe kann. Heiansdo gëtt och un d'Kanner geduecht an hinne gi Spillgezei oder Comicke bereetgestallt. Fir d'Stëmmung z'amelioréiere leeft munchmol Musek am Hannergrond. Dacks stinn do och Automaten, bei deenen ee Gedrénks, Iessen oder soss Wuere kafe kann.

## Um Spaweck
Anna selbdritt

Mat **Anna selbdritt** gëtt an der chrëschtlecher Konscht eng Duerstellung vun der helleger Anna mat hirer Duechter Maria an dem Jesuskand genannt.

Den Ausdrock *selbdritt* ass en aalt Wuert fir "als Deel vun enger Dräiergrupp" oder och "zu drëtt".

Well an de Bibeltexter bei der Maria keng Elteren ernimmt ginn, hunn d'Kënschtler sech op Apokryph Evangelien an um Jacobus de Voragine seng Hellegelegendesammlung *[[Legenda aurea]]* gestäipt.

Zu Lëtzebuerg fënnt een Anna-selbdritt-Skulpturen z.&nbsp;B. an de Kierche vu Schwéidsbeng a Welleschten, an der Fassad vum Haus Ënnert de Stäiler an der Stad Lëtzebuerg, an eng Molerei als Predella um Héichaltor an der Kierch zu Alschent.

Eng weltbekannt Duerstellung ass d'Uelegbild *[[Muttergottes, d'Jesuskand an déi helleg Anna]]* vum Leonardo da Vinci.

## Um Spaweck
Lokal Initiativ- a Verwaltungszentren

D**'Lokal Initiativ- a Verwaltungszentren**, ofgekierzt **CIGL** (vu *Centres d'Initiative et de Gestion Locaux*), sinn Associatiounen op Gemengeplang, déi als But hu fir nei Aarbechtsplazen ze schafen. Donieft wëlle se sech och asetze fir d'Verbesserung vun de Bierger hirer Liewensqualitéit a fir d'Fërderung vum sozialen Zesummenhalt.

Déi éischt lokal Initiativ- a Verwaltungszentre goufen 1997 gegrënnt. Hautdesdaags (2013) gëtt et der am Ganze 17, déi all an de méi südleche Gemenge vu Lëtzebuerg lokaliséiert sinn, an zum Netzwierk vun Objectif Plein Emploi gehéieren (wou se mat de CIGR a CIGS kooperéieren).

Eeler oder ofhängeg Bierger vun der Gemeng kënnen do och eng Hëllef froe fir kleng Gaarden- an Handwierksaarbechte zu engem acceptable Präis gemaach ze kréien. Dës Proximitéitsservicer lafen ënner ënnerschiddlechen Nimm, wéi z.&nbsp;B. "Seechomes", "Kleng Aarbecht", "Handkesselchen", "Jonk hëlleft stänneg", "Geschierkëscht", etc.

Dacks ginn och Internetstuffe bedriwwen, Recyclingscollecten organiséiert, an Ëmwelt- oder Restauratiounsprojeten zesumme mat den technesche Servicer vun der Gemeng realiséiert. Absënns kreativ Zentre bidden och nach aner Servicer, wéi z.&nbsp;B. e Gaart zur Fërderung vun Ëmwelterzéiung ("Kalendula"), Locatioun vu Läffelsgeschier fir Evenementer, Bichertausch, Miwweloccasiounsmaart, Kuerzfilmatelier ("Konschtkëscht"), asw.

## Um Spaweck
* Offiziell CIGL Websäit
Affär Wolter-Roemen

D**'Affär Wolter-Roemen** ass eng juristesch Affär zu Lëtzebuerg aus de Joren 1998-2003, déi no hiren Haaptkontrahenten, dem *[[Lëtzebuerger Journal]]*-Chefredakter Rob Roemen an dem deemolegen CSV-Minister Michel Wolter genannt ass.

Se ass a leschter Instanz virum Europäesche Geriichtshaff fir Mënscherechter gekläert ginn (*Affaire Roemen et Schmit c. Luxembourg*), deen de 25. Februar 2003 zu der Conclusioun koum, datt de Lëtzebuerger Staat géint d'Artikelen 8 an 10 vun der Europäescher Mënscherechtskonventioun verstouss hat.

An der Folleg gouf d'Pressegesetz ofgeännert an de Quelleschutz fir Journaliste garantéiert.

## Literatur
* Lex Folscheid: "Wer bewacht die Wächter?" in *forum* Nr. 265, Abrëll 2007, S.36-39.
* Marc Gerges: "Une affaire peut-être exemplaire. Conséquences de l'affaire Wolter/Roemen." *d'Lëtzebuerger Land* 28. Januar 1999.
(7) Iris

Den **(7) Iris** ass en Asteroid vun der Haaptceinture. Hie gouf den 13. August 1847 vum John Russell Hind als siwenten Asteroid entdeckt.

Den Himmelskierper gouf no der Iris, enger Gëtterbotin aus der griichescher Mythologie genannt.

Den Iris beweegt sech op enger Distanz vun 1,8 (Perihel) bis 2,9 (Aphel) astronomeschen Eenheeten, an 3,7 Joer op enger exzentrescher Bunn ëm d'Sonn. D'Bunn ass 5,5° géint d'Ekliptik gebéit an d'Bunnexzentrizitéit ass 0,23.

Mat engem Duerchmiesser vun 209&nbsp;km ass den Iris ee vun de gréissten Asteroide vun der Haaptceinture. Seng Rotatiounsperiod ass 7,1 Stonnen.

Den Iris huet eng relativ hell silikaträich Uewerfläch mat enger Albedo vun 0,28. Wärend der Oppositioun erreecht en eng Hellegkeet vun 8,1 mag an ass domat ee vun den hellsten Asteroiden um Nuetshimmel. Fir dësen Asteroid ze gesi brauch een allerdéngs en Teleskop oder eng liichtstaark Spektiv.

## Kuckt och

* Lëscht vun den Asteroiden
## Um Spaweck
* JPL Datebank: (7) Iris
Eisebunnsstreck Pronsfeld-Waxweiler

D**'Streck Pronsfeld-Waxweiler** war eng Niewestreck vun der Westäifelbunn déi vun der Gare vu Pronsfeld fortgaangen ass a bis op Waxweiler gefouert huet.

D'Streck gouf zesumme mat der Eisebunnsstreck Pronsfeld-Neierbuerg de 6. Juli 1907 a Betrib geholl. Am Zweete Weltkrich goufe se sou staark beschiedegt, soudatt den Trafic eréischt konnt de 17. Oktober 1949 nees opgeholl konnt ginn.

Den 1. Januar 1966 gouf mam Persounentransport opgehalen, an am Mee 1987 war et och mam Giddertransport Schluss.

D'Streck war an Normalspuer (1435&nbsp;mm), hat d'Streckennummer 3103 a war 8,5&nbsp;km laang.

Um féieren Tracé gouf 2002 eng Vëlospiste ugeluecht. 
## Wat haut nach ze gesinn ass
*D'Gebai vun der Gare zu Waxweiler
*De Lokomotivschapp zu Waxweiler
*D'Bréck iwwer d'Prüm zu Waxweiler
*Stroossebréck iwwer d'Streck zu Lünebach
*D'Gebai vun der Gare vu Pronsfeld
## Biller

Westeifelbahn 30 Pronsfeld-Waxweiler Lünebach Brücke.JPG|Bréck zu Lünebach
Westeifelbahn 32 Pronsfeld-Waxweiler Gare Waxweiler.JPG|Déi freier Gare zu Waxweiler
Westeifelbahn 31 Pronfeld-Waxweiler Lokomotivschapp.JPG|De fréiere Lokomotivschapp zu Waxweiler
Westeifelbahn 10 Pronsfeld Bahnhofgebäude.jpg|Gare vu Pronsfeld


## Um Spaweck
* Bahntrassenradeln
*  vun de Strecken
Jean Bichel

De **Jean Bichel**, gebuer den 23. Juni 1935 zu Dummeldeng, a gestuerwen den 9. Mäerz 2022 an der Stad, war e lëtzebuergesche Konschtschmadd a Sculpteur.

## Wierker
* Monumental Skulptur "Gypse" zum Undenken un d'Gipsindustrie an de Gemenge Walfer a Steesel am Rond-Point Millewee zu Walfer
* Buste vum Pierre Dupong am Park beim Kierfecht zu Heeschdref, zesumme mam Alex Reding
* Buste vum Robert Krieps am Park nieft dem Schoulcampus zu Heeschdref
*  Skulptur "E Schlass fir Schengen" beim Europäesche Musée zu Schengen
* Skulptur "Zum Schengenraum" beim Europäesche Musée zu Schengen
* Plaque commémorative zu Éiere vum Carlo Meintz an der Schwämm zu Helsem
* *Bichelosaurus* op de Sentiers d'Art an der Géigend Condroz-Famenne
* Realisatioun vu verschiddene Skulpturen aus Corten fir d'Kënschtlerin Iva Mrázková.
Eisebunnsstreck Pronsfeld-Neierbuerg

D**'Streck Pronsfeld-Neierbuerg** och nach Enzdallstreck an Enzdallbunn genannt war eng Niewestreck vun der Westäifelbunn déi vun der Gare vu Pronsfeld fortgaangen ass a bis an d'Neierbuerg gefouert huet.

D'Streck gouf zesumme mat der Eisebunnsstreck Pronsfeld-Waxweiler de 6. Juli 1907 a Betrib geholl. Am Zweete Weltkrich goufen déi zwou sou staark beschiedegt, datt den Trafic eréischt konnt de 17. Oktober 1949 nees opgeholl ginn.

Den 1. Juni 1969 gouf mam Persounentransport opgehalen, an den 18. Mee 1989 war et och mam Giddertransport Schluss.

D'Streck war an Normalspuer (1435&nbsp;mm), hat d'Streckennummer 3102 a war 25,4&nbsp;km laang.

Um féieren Tracé gouf vun 2002 un, no an no eng Vëlospiste ugeluecht, déi zanter 2011 komplett godronéiert ass. 
## Wat haut nach ze gesinn ass
* D'Gebai vun der Gare vu Pronsfeld
* Bierbachbréck iwwer d'K116
* Bréck bei Lünebach
* Bréck vun der K117
* Bréck vun der K118 (Euscheiderstraasse)
* Gare vun Üttfeld
* Bréck vun der K145 tëscht Huf an Hölzenkopp
* Bréck vun der K122 tëscht Lichtenborn an Halenbach
* Eng Bréck bei Arzfeld
* D'Vakanzegare zu Arzfeld
* Bréck iwwer d'K142 bei Neurath 
* Eng Bréck zu Zweifelscheid
* De Weidendelltunnel (125 m)
* Den Neierbuerger Tunnel ënner dem Heenzebierg. (116 m)
## Biller

Westeifelbahn 01 Tunnel Neuerburg Kopf Neuerbuerg.JPG|Den Tunnel an der Neierbuerg
Westeifelbahn 02a Zweifelscheid Brücke.JPG|Bréck bei Zweifelscheid
Westeifelbahn 02b Zweifelscheid Brücke.JPG|Bréck bei Zweifelscheid
Westeifelbahn 03a Arzfeld Brücke.JPG|Bréck iwwer d'K142 bei Neurath
Westeifelbahn 03b Arzfeld Brücke.JPG|Bréck iwwer d'K142 bei Neurath
Westeifelbahn 04 Arzfeld Brücke.JPG|Bréck bei Arzfeld
Westeifelbahn 05 Arzfeld Bahnhofsgebäude.JPG|Déi fréier Gare zu Arzfeld
Westeifelbahn 06 Üttfeld Bahnhofsgebäude.JPG|Fréier Gare Üttfeld
Westeifelbahn 07 Euscheid Brücke Waldweg.JPG|Bréck iwwer e Bëschwee bei Euscheid
Westeifelbahn 07a Euscheid Viadukt.JPG|Den Euscheider Viaduc
Westeifelbahn 07b Euscheid Viadukt.JPG|Den Euscheider Viaduc vun uewe gesinn
Westeifelbahn 09 Bierbachviadukt.JPG|E Bou vum Bierbachviaduc bei Pronsfeld
Westeifelbahn 10 Pronsfeld Bahnhofgebäude.jpg|Gare Pronsfeld Säit vun de Gleiser


## Um Spaweck
* Bahntrassenradeln
*  vun de Strecken
NGC 129

Den **NGC 129** ass en oppene Stärekoup am Stärebild Cassiopeia. Den NGC&nbsp;129 ass ronn 9900 Liichtjoer vun der Äerd ewech an huet eng visuell Magnitude vu +6,5&nbsp;mag. Säin Alter gëtt op ronn 76 Millioune Joer geschat. Den Cepheid DL Cas ass e Member vun dësem Stärekoup.

Den oppene Stärekoup NGC 129 gouf de 16. Dezember 1788 vum däitsch-britteschen Astronom Friedrich Wilhelm Herschel entdeckt.

## Kuckt och

## Um Spaweck

* NGC/IC Projet
* SIMBAD Query
* Artikel a Biller vum NGC 129 op wikisky.org*  http://www.astrosurf.com/antilhue/ngc_129.htm
* ADS-Artikel: DL Cas am NGC 129
* NASA/IPAC Extragalactic Database
Koenerhaff

**Konerhaff** (deels och **Kohnerhaff** oder **Koenerhaff**) ass en Haff a Lieu-dit bei der Uertschaft Alschent, an der lëtzebuergescher Gemeng Kiischpelt.

## Geographie
Den Haff läit op enger Héicht vu 445&nbsp;m laanscht den CR331 deen do vu Kautebaach op Alschent féiert.
## Um Spaweck
Tamim bin Hamad al-Thani

De Scheich **Tamim bin Hamad Al Thani** (ar.: تميم بن حمد آل ثاني) gebuer den 3. Juni 1980 zu Doha, Katar, ass zanter dem Juni 2013 Staatschef vum Emirat Katar.

Den Tamim bin Hamad Al Thani huet 1998 op der Royal Military Academy Sandhurst säi Schoulofschloss gemaach. 2003 gouf en zum Nofollger vu sengem Papp designéiert. Hien ass ë.&nbsp;a. President vum Nationalen Oylmpesche Comité a Member vum IOC (zanter 2002), sou wéi President vum Ieweschte Bildungsconseil vum Katar an och soss am Directoire vu verschiddenen Organisatiounen.

De 25. Juni 2013 huet säi Papp, den Hamad bin Chalifa Al Thani als Staatschef ofgedankt a säi Jong als Nofollger agesat. Den Tamim ass och Kommandant en Chef vun der katarescher Arméi.

Hien huet zwou Fraen a sechs Kanner.
## Um Spaweck
José Froilán González

De **José Froilán González**, gebuer de 5. Oktober 1922 zu Arrecifes a gestuerwen de 15. Juni 2013 zu Buenos Aires, war en argentineschen Autos-Coureur, Formel-1-Vize-Weltmeeschter vun 1954 a Gewënner vun de 24 Heures du Mans.

Hie war vun 1950 bis 1954 Formel-1-Pilot, huet awer no engem schwéieren Accident seng Karriär un den Nol gehaangen. Just an Argentininen ass en nach zweemol d'Joer, bis 1960, Coursse gefuer.
Lorem ipsum

**„Lorem ipsum dolor sit amet, consectetur, adipisci velit, …“** ass e sougenannte blannen Text, deen näischt bedeite soll, mä deen dofir do ass fir virleefeg eng Textkolonn ze fëllen. D'Verdeelung vun de Buschtawen an d'Wuertlängt vum pseudo-laténgeschen Text entsprécht ongeféier der laténgescher Sprooch. Den Text ass express onverständlech fir datt de Benotzer net duerch de Contenu ofgelenkt gëtt.

Dacks gëtt deen Text vu Graphiker benotzt fir de provisoresche Layout vun enger Säit oder den Design vun enger Websäit ze testen oder ze fëllen.

## Um Spaweck

* Dem Cicero säin Originaltext *[[s:la:De finibus bonorum et malorum/Liber Primus|De finibus bonorum et malorum]]*, éischt Buch
* Vertonte Fassung – Am Podcast »Die Esel und Teddy Show« gouf de Lorem-ipsum-Text als Lauschterspill vertount
* „Ipsum-Generator“: Automatiséiert Kreéiere vu blannen Text.
Cantal

**Cantal** ass den Numm vun:

* engem Bierg a Frankräich, dem Plomb du Cantal;
* der Biergregioun ronderëm, de Monts du Cantal;
* dem nom Bierg genannten Departement Cantal;
* dem Kéis, deen do an der Géigend produzéiert gëtt, kuckt Cantal (Kéis).
Cantal (Kéis)

**Cantal**, och *Fourme de Cantal* genannt, ass eng vun den eelste franséische Kéiszorten aus réier Mëllech. De Kéis, kënnt Auvergne; e gëtt aus der Mëllech vun de Salers-Ranner gemaach an ass zanter 1956 duerch eng Appellation d'Origine Contrôlée geschützt.

Mam Cantal Famill sinn de Salers an de Laguiole.

Dat Besonnescht u senger Produktioun ass, datt de Cantal zweemol gepresst gëtt: Dee scho gepressten *tome* (d'Kéisscheif) gëtt zermuelt, da kënnt Salz dobäi (21 bis 24 g pro Kilo) an dat Ganzt gëtt a seng definitiv Form, a Scheiwe vu 36 bis 42&nbsp;cm Duerchmiesser an enger Héicht vu 35 bis 40&nbsp;cm, gepresst. Bis en zeideg ass, gëtt de Kéis zweemol d'Woch ofgeriwwen an ëmgedréint.

Wann e bis ee Mount al ass, gëtt en als *jeune* verkaf. Bis sechs Méint ale Kéis heescht *entre deux*; *vieux* ass en, wann e méi al wéi 6 Méint ass. En huet dann eng roudelzeg Faarf an ass sprack.

## Joreszäiten

Besonnesch ass och, datt den Numm vum Kéis mat der Joreszäit geet: Kéis, deen tëscht dem 20. Mee an dem 30. September produzéiert gëtt, wann d'Kéi op der Weed sinn, gëtt Salers-Kéis genannt. "Cantal" heescht e baussent der Saison, wann d'Kéi ënnerdaach am Stall sinn.

## Um Spaweck

* aoc-cantal.com, Informatiounen iwwer de Kéis.