open-index/open-wikipedia-markdown huggingface dataset:
Lemmy Kilmister

De **Ian Fraser "Lemmy" Kilmister**, gebuer de 24. Dezember 1945 zu Stoke-on-Trent, am Staffordshire, a gestuerwen den 28. Dezember 2015 zu Los Angeles, war e brittesche Rockmuseker.

Hie war Member vun der Space-Rock-Band Hawkwind, an ass virun allem bekannt als Grënner vun der Hardrock-Band Motörhead, an där en och de Sänger a Bassist war.

## Um Spaweck
Emlyon Business School

D**'EM Lyon Business School**, virdrun **École supérieure de commerce de Lyon** (**ESC Lyon**), ass eng European Business School mat Campussen zu Paräis, Lyon, Saint-Étienne, Casablanca a Shanghai.

Si gouf 1872 gegrënnt. 2014 gouf d'EM Lyon am Ranking vun der Financial Times ënner déi 14 bescht European Business Schools gewielt. Den Executive MBA vun der EM Lyon beleet am internationale Ranking vun der Zeitung déi 68. Plaz. Der Schoul hiren MEB ass änlech wéi e Vollzäit-MBA mä zeechent sech duerch eng interkulturell Approche aus. D'EM Lyon huet och e PhD-Programm an eng Rei vu Master-Programmer a spezifesche Managementsgebidder wéi Marketing, Finanzen oder Direction d'Entreprise. D'Programmer vun der EM Lyon sinn op internationalem Niveau dräifach accreditéiert; vun der AMBA, der EQUIS an der AACSB.

Méi wéi 33.000 Anciene vun der Schoul sinn an der Politik an an der Business-Welt aktiv; dorënner de Jean-Pascal Tricoire (PDG Schneider Electric), de Bernard Fornas (PDG Cartier International), de César Girod (PDG Pernod), de Stéphane Bern (franséische Journalist) an de Philippe Marcel (PDG Adecco France).

## Um Spaweck
* Offiziell Websäit
Knäppchen (Stad Lëtzebuerg)

De **Knäppchen** ass eng Strooss am Rollengergronn an der Stad Lëtzebuerg, ënnerzeg vum Boulevard Napoléon 1<sup>er</sup>. Se geet vun der Rue de Rollingergrund aus fort, knéchelt sech tëscht den Haiser erduerch a kënnt erëm an der Rolléngergrënnecherstrooss, op der Héicht vun der Place Maurice Pescatore eraus.

De Stroossennumm ass do drop zeréckzeféieren, datt et eng Kopp oder Knupp (*Knapp*) bei der Strooss gëtt.

Uganks gouf d'Strooss mat der falscher Schreifweis „Kneppchen“ bezeechent.

## Biller

## Um Spaweck
La grande vadrouille

**La grande vadrouille** ass e franséisch-brittesche Film vum Gérard Oury aus dem Joer 1966. Dëse Kaméidisfilm war laang, mat 17 Millioune Entréeën, de gréisste Succès vum franséische Kino. Eréischt 2008 gouf e vu *[[Bienvenue chez les Ch'tis]]* iwwerholl.

## Ëm wat geet et am Film?
Am Joer 1942 gëtt e brittesche Bomber vun der däitscher Flak erofgeschoss. D'Besatzung vom Fliger ka sech mam Fallschierm retten. Zwéin Zaldote gi vun den Däitsche gefaangen an déi dräi aner gi vu Fransouse verstoppt. No ville Schwieregkeete geléngt et zwéi Fransousen, dem choleereschen Dirigent Lefort (Louis de Funès) an dem naiven Usträicher Bouvet (Bourvil), déi dräi Britten aus Paräis eraus an déi fräi Zon vu Frankräich ze bréngen…

## Um Spaweck
* De Film op der IMDb
Louis Malle

De **Louis Malle**, gebuer den 30. Oktober 1932 zu Thumeries a Frankräich, a gestuerwen den 23. November 1995 zu Los Angeles, war e franséische Filmregisseur, Filmproduzent an Dréibuchauteur.

Vun 1980 bis zu sengem Doud war hie mat der Schauspillerin Candice Bergen bestuet.

## Filmographie
### Kino
* 1954: *Crazeologie* - (Kuerzfilm)
* 1954: *Station 307* - (Kuerzfilm)
* 1955: *[[Le monde du silence]]* - Regie zesumme mam Jacques-Yves Cousteau - (Dokumentarfilm)
* 1958: *[[Ascenseur pour l'échafaud]]* - Haaptacteuren: Jeanne Moreau, Maurice Ronet
* 1958: *[[Les amants]]* - Haaptacteuren: Jeanne Moreau, Jean-Marc Bory
* 1960: *[[Zazie dans le métro (Film)|Zazie dans le métro]]* - Haaptacteuren: Catherine Demongeot, Philippe Noiret
* 1961: *[[Vie privée]]* - Haaptacteuren: Brigitte Bardot, Marcello Mastroianni
* 1962: *Vive le tour* - (Kuerzfilm) - (Dokumentarfilm)
* 1963: *[[Le feu follet]]* - Haaptacteuren: Maurice Ronet, Léna Skerla
* 1965: *[[Viva Maria!]]* - Haaptacteuren: Brigitte Bardot, Jeanne Moreau, George Hamilton
* 1966: *[[Le voleur (Film 1967)|Le voleur]]* - Haaptacteuren: Jean-Paul Belmondo, Geneviève Bujold, Marie Dubois
* 1968: *[[Histoires extraordinaires]]* - Sketch: *William Wilson* - Haaptacteuren: Brigitte Bardot, Alain Delon
* 1969: *[[Calcutta]]* - (Dokumentarfilm)
* 1971: *[[Le souffle au cœur]]* - Haaptacteuren: Lea Massari, Daniel Gélin
* 1974: *[[Lacombe Lucien]]* - Haaptacteuren: Pierre Blaise, Aurore Clément
* 1974: *[[Humain, trop humain]]* - (Dokumentarfilm)
* 1974: *[[Place de la République]]* - (Dokumentarfilm)
* 1975: *[[Black Moon]] * - Haaptacteuren: Cathryn Harrison, Therese Giehse, Alexandra Stewart
* 1976: *Close Up* - (Kuerzfilm) - (Dokumentarfilm)
* 1977: *[[Pretty Baby]] * - Haaptacteuren: Brooke Shields, Keith Carradine, Susan Sarandon
* 1979: *[[Atlantic City]]* - Haaptacteuren: Burt Lancaster, Susan Sarandon
* 1981: *[[My Dinner with André]]* - Haaptacteuren: Andre Gregory, Wallace Shawn
* 1984: *[[Crackers]]* - Haaptacteuren: Donald Sutherland, Jack Warden, Sean Penn
* 1984: *[[Alamo Bay]]* - Haaptacteuren: Amy Madigan, Ed Harris
* 1987: *[[Au revoir les enfants]]* - Haaptacteuren: Gaspard Manesse, Francine Racette
* 1989: *[[Milou en mai]]* - Haaptacteuren: Miou-Miou, Michel Piccoli
* 1992: *[[Damage]]* - Haaptacteuren: Jeremy Irons, Juliette Binoche
* 1994: *[[Vanya on 42nd street]]* - Haaptacteuren: Julianne Moore, George Gaynes

### TV
* 1964: *Bons baisers de Bangkok* - (Kuerzfilm) - (Dokumentarfilm)
* 1969: *L'Inde fantôme* - (TV-Mini-Serie) - (Dokumentarfilm)
* 1977: *Dominique Sanda ou Le rêve éveillé* - (Kuerzfilm) - (Dokumentarfilm)
* 1985: *God's Country*- (Dokumentarfilm)
* 1986: *And the Pursuit of Happiness*- (Dokumentarfilm)

## Literatur
* Nathan Southern a Jacques Weissgerber: *The Films of Louis Malle - A Critical Analysis.* McFarland & Company Inc. Jefferson, North Carolina 2006, ISBN 0-7864-2300-5
* Pierre Billard: *Louis Malle, le rebelle solitaire* - Éditions Plon - 2003
## Um Spaweck
Geneviève Bujold

D**'Geneviève Bujold**, gebuer den 1. Juli 1942 zu Montréal, ass eng kanadesch Schauspillerin.

## Filmographie (Auswiel)
* 1966: *[[Le roi de cœur]]* - Regie: Philippe de Broca
* 1966: *[[La guerre est finie]]* - Regie: Alain Resnais
* 1967: *[[Le voleur (Film 1967)|Le voleur]]* - Regie: Louis Malle
* 1969: *[[Anne of the Thousand Days]]* - Regie: Charles Jarrott
* 1974: *[[Earthquake]]* - Regie: Mark Robson
* 1976: *[[Obsession (Film 1976)|Obsession]]* - Regie: Brian De Palma
* 1975: *[[L'incorrigible]]* - Regie: Philippe de Broca
* 1978: *[[Coma]]* - Regie: Michael Crichton
* 1979: *[[Murder by Decree]]* - Regie: Bob Clark
* 1984: *[[Tightrope]]* - Regie: Richard Tuggle
* 1988: *[[Dead Ringers]]* - Regie: David Cronenberg
* 1998: *[[Last Night]]* - Regie: Don McKellar
* 2002: *[[La turbulence des fluides]]* - Regie: Manon Briand
* 2012: *[[Still Mine]]* - Regie: Michael McGowan
* 2012: *[[Northern Borders]]* - Regie: Jay Craven

## Um Spaweck
Michel Delpech

De **Jean-Michel Delpech**, gebuer de 26. Januar 1946 zu Courbevoie, an der Île-de-France, a gestuerwen den 2. Januar 2016 zu Puteaux, war e franséische Sänger, Komponist an Auteur. Zu senge bekanntste Lidder zielen *Pour un flirt* (1971), deen international e grousse Succès war, *Wight Is Wight* (1969) a *Les divorcés* (1974).

Am Mäerz 2015 koum säi Buch "Vivre!", eraus, an deem e säi Kampf géint de Kehlkopfkriibs thematiséiert huet, un deem senge Suitën e gestuerwen ass.
## Discographie
### Studiosalbumen
* 1966: *Inventaire 66*
* 1969: *Il y a des jours où on ferait mieux de rester au lit*
* 1970: *Album*
* 1974: *Le chasseur*
* 1975: *Quand j’étais chanteur*
* 1979: *5000 kilomètres*
* 1986: *Oubliez tout ce que je vous ai dit*
* 1991: *Les Voix du Brésil*
* 1997: *Le Roi de rien*
* 1999: *Cadeau de Noël*
* 2004: *Comme Vous*
* 2006: *Michel Delpech &*
* 2009: *Sexa*

### Kompilatiounen
* 1990: *J’étais un ange*
* 1999: *Fan de toi*, 2 CDs
* 2008: *Fan de toi*, 3 CDs
* 2008: *Les 100 plus belles chansons*
* 2009: *Best of*

### Live
* 1972: *Olympia 1972*
* 2005: *Ce lundi-là au Bataclan*
* 2007: *Live au Grand Rex*

## Um Spaweck

* Websäit bei universalmusic.fr
* "Krebsleiden: Französischer Chansonsänger Michel Delpech ist tot." Spiegel Online, 3. Januar 2016
Le voleur (Film 1967)

** Le voleur** ass e franséisch-italieenesche Film vum Louis Malle aus dem Joer 1967 no engem Roman vum Georges Darien.

## Ëm wat geet et am Film?
De Film erzielt d'Carrière vum Abriecher Georges Randal (Jean-Paul Belmondo).

## Um Spaweck
* De Film op der IMDb
* de Film op DVDclassic
Ce sacré grand-père

** Ce sacré grand-père** ass e franséische Film vum Jacques Poitrenaud aus dem Joer 1968 nom Roman *Je m'appelle Jéricho* vun der Catherine Paysan.

## Ëm wat geet et am Film?
De Grousspapp Jéricho versicht d'Marie an de Jacques déi sech ausernee gelieft hunn erëm zesummen ze bréngen…

## Um Spaweck
* De Film op der IMDb
Jacques Poitrenaud

De **Jacques Poitrenaud**, gebuer den 22. Mee 1922 zu Lille, a gestuerwen de 5. Abrëll 2005 zu Paräis, war e franséische Filmregisseur, Filmproduzent, Dréibuchauteur a Schauspiller.

De Jacques Poitrenaud huet seng Karriär beim Film als Regieassistent beim Roger Vadim, Michel Boisrond a Raoul André ugefaangen. Als Regisseur huet hien 1956 mat *Saint-Germain-en-Laye, cité royale* säin éischte Kuerzfilm an 1960 mat *[[Les portes claquent]]* säin éischte Laangspillfilm gedréint

## Filmographie
### Kino
#### als Regisseur
* 1956: *[[Saint-Germain-en-Laye, cité royale]]* (Kuerzfilm)
* 1957: *[[Enfants, Touraine]]* (Kuerzfilm)
* 1960: *[[La revenante]]* (Kuerzfilm)
* 1960: *[[Les portes claquent]]* - Regie zesumme mam Michel Fermaud - Haaptacteuren: Dany Saval, Noël Roquevert
* 1960: *[[Les amours de Paris]]* - Haaptacteuren: François Périer, Nicole Courcel
* 1962: *[[Les Parisiennes (Film 1962)|Les Parisiennes]]*, Sketch: *Ella* - Haaptacteuren: Dany Saval, Darry Cowl
* 1963: *[[Strip-tease (Film 1963)|Strip-tease]]* - Haaptacteuren: Dany Saval, Jean Sobieski
* 1963: *[[L'Inconnue de Hong Kong]]* - Haaptacteuren: Dalida, Philippe Nicaud
* 1964: *[[Du grabuge chez les veuves]]* - Haaptacteuren: Danielle Darrieux, Dany Carrel
* 1964: *[[Une souris chez les hommes]]* - Haaptacteuren: Dany Saval, Louis de Funès
* 1965: *[[La tête du client]]* - Haaptacteuren: Michel Serrault, ean Poiret
* 1966: *[[Le canard en fer blanc]]* - Haaptacteuren: Roger Hanin, Corinne Marchand
* 1966: *[[Carré de dames pour un as]]* - Haaptacteuren: Roger Hanin, Sylva Koscina
* 1968: *[[Ce sacré grand-père]]* - Haaptacteuren: Michel Simon, Marie Dubois
* 1969: *[[Qu'est-ce qui fait courir les crocodiles ?]]* - Haaptacteuren: Michel Serrault, Francis Blanche
* 1971: *[[Mendiants et Orgueilleux]]* - Haaptacteuren: Gabriele Ferzetti, Georges Moustaki
#### als Produzent
* 1972: *Mendiants et Orgueilleux*
* 1976: *[[Les Naufragés de l'île de la Tortue]]* - Regie: Jacques Rozier - Haaptacteuren: Pierre Richard, Jacques Villeret
### als Schauspiller
* 1981: *[[Il faut tuer Birgitt Haas]]* - Regie: Laurent Heynemann - Haaptacteuren: Philippe Noiret, Lisa Kreuzer
* 1982: *[[Qu'est-ce qu'on attend pour être heureux!]]* - Regie: Coline Serreau
* 1984: *[[Un dimanche à la campagne]]* - Regie: Bertrand Tavernier - Haaptacteuren: Michel Aumont, Sabine Azéma
* 1985: *[[Round Midnight]]* - Regie: Bertrand Tavernier - Haaptacteuren: François Cluzet, Dexter Gordon
* 1985: *[[Trois hommes et un couffin]]* - Regie: Coline Serreau - Haaptacteuren: Roland Giraud, André Dussollier
* 1987: *[[Les mois d'avril sont meurtriers]]* - Regie: Laurent Heynemann - Haaptacteuren: Jean-Pierre Marielle, François Berléand
* 1989: *[[Romuald et Juliette]]* - Regie: Coline Serreau - Haaptacteuren: Daniel Auteuil, Firmine Richard
* 1996: *[[La belle verte]]* - Regie: Coline Serreau - Haaptacteuren: Coline Serreau, Vincent Lindon
* 2001: *[[Chaos]]* - Regie: Coline Serreau - Haaptacteuren: Vincent Lindon, Catherine Frot

## Um Spaweck
Le rouble à deux faces

** Le rouble à deux faces** oder och *Le téléphone rouge* ass e franséisch-spuenesche Film vum Étienne Périer aus dem Joer 1968.

## Ëm wat geet et am Film?
E KGB-Agent an en CIA-Agent gi vun engem Drëtten erageluecht…

## Um Spaweck
* De Film op der IMDb
Stuntman (Film)

**Stuntman** ass e franséisch-italieenesche Film vum Marcello Baldi aus dem Joer 1968.

## Ëm wat geet et am Film?
De Film erzielt Momenter aus dem Liewe vun engem Cascadeur.

## Um Spaweck
De Film op der IMDb
Marcello Baldi

De **Marcello Baldi**, gebuer den 1. August 1923 zu Telve, a gestuerwen den 22. Juli 2008 zu Roum, war en italieenesche Filmregisseur.

De Baldi huet eng 20 Kinos- an TV-Filmer als Regisseur gedréint a fir eng 12 d'Dréibuch geschriwwen.

## Filmographie
### Kino
#### als Regisseur
* 1955: *[[Italia K2]]* (Dokumentarfilm)
* 1957: *[[La morte ha viaggiato con me]]* - Regie zesumme mam José Antonio de la Loma - Haaptacteuren: Amedeo Nazzari, Umberto Spadaro 
* 1959: *[[Il racommandato di ferro]]* - Haaptacteuren: Mario Riva, Alessandra Panaro
* 1960: *[[Centomila leghe nello spazio]]* 
* 1962: *[[Marte, dio della guerra]]* - Haaptacteuren: Roger Browne, Jocelyn Lane
* 1962: *[[Il criminale]]* - Haaptacteuren: Jack Palance, Yvonne Furneaux
* 1963: *[[Giacobbe, l'uomo che lottò con Dio]]* 
* 1964: *[[Saul e David]]* - Haaptacteuren: Gianni Garko, Norman Wooland
* 1965: *[[I grandi condottieri]]* - Haaptacteuren: Ivo Garrani, Fernando Rey
* 1966: *[[Fünf vor zwölf in Caracas]]* - Haaptacteuren: George Ardisson, Pascale Audret
* 1972: *[[Stuntman (Film)|Stuntman]]* - Haaptacteuren: Gina Lollobrigida, Marie Dubois
* 1972: *[[Incensurato, provata disonestà, carriera assicurata, cercasi]]* - Haaptacteuren: Riccardo Cucciolla, Arnoldo Foà

## Um Spaweck
City (Zäitschrëft)

**City** ass eng Zäitschrëft déi vu Maison Moderne am Optrag vun der Gemengeverwaltung vun der Stad Lëtzebuerg erausbruecht gëtt. D'Zäitschrëft mam Ënnertitel „Magazine officiel de la Ville de Luxembourg“ huet e Format vun ca. 23 cm Breet an 28&nbsp;cm Héicht a gëtt gratis un all Stot an der Stad verdeelt. Leit déi net an der Stad wunnen, kënne se gratis abonéieren; fir an d'Ausland kascht e Joresabonement 10 Euro.

Mat der *City* wëll d'Stad d'Ëffentlechkeet ganz konkreet iwwer d'Projeten informéieren déi an der Stad realiséiert ginn a sou méi en enke Kontakt tëscht der Gemengeverwaltung an de Bierger hierstellen.

*City* gëtt an enger Oplo vu 70.000 Exemplaire gedréckt a kënnt 11-mol am Joer eraus. D'Artikele sinn op Englesch a Franséisch fir esou déi meeschte Leit z'erreechen.

Déi éischt Nummer koum am Januar 2016 eraus an huet domat de City Mag ersat. D'Zäitschrëft kann och um Internet virtuell duerchgebliedert oder erofgeluede ginn.

## Um Spaweck
* Websäit fir d'''City''
Monte Carlo or Bust!

** Monte Carlo or Bust!** ass e franséisch-italieenesche Film vum Ken Annakin aus dem Joer 1968.

## Ëm wat geet et am Film?
E Kaméidisfilm iwwer de Rallye vu Monte-Carlo an den 1920er Joren…

## Um Spaweck
* De Film op der IMDb
Brannigan

**Brannigan** ass en US-amerikanesch-brittesche Kriminalfilm vum Douglas Hickox aus dem Joer 1975 no engem Buch vum Harry Kurnitz. 
## Ëm wat geet et am Film?
De Brannigan vun der Police vu Chicago soll een an den USA gesichte Gangster vu London op Chicago zeréckféieren… 
## Um Spaweck
* Kritik vum Roger Ebert
* De Film op DVDclassic
Claude Lamberty

De **Claude Lamberty**, gebuer de 24. September 1976, ass e lëtzebuergeschen DP-Politiker.

De Claude Lamberty huet am Stater Kolléisch seng Première ofgeschloss. Um ISERP huet hie säin Diplom als Schoulmeeschter ofgeschloss. Ier hien Deputéierte gouf war de Claude Lamberty Enseignant am Lycée technique de Bonnevoie.

Hien ass zanter 1995 Member vun der Jeunesse démocrate et libérale, vun där en 2002 Generalsekretär gouf a vun 2006 bis 2010 Nationalpresident war.

Zanter 2008 ass de Claude Lamberty Member vum Gemengerot an der Gemeng Hesper a war do tëscht Mäerz 2008 an Dezember 2011 och Schäffen, an de Beräicher Sport, Ëmwelt a Mini Hesper (Vakanzaktivitéiten). Zanter de Gemengewale vum Oktober 2011 ass hien do DP-Fraktiounschef.

Hien ass den 19. Januar 2016, nodeems de Guy Arendt Enn 2015 Staatssekretär gouf, als Nächstgewielten op der DP-Zentrumslëscht vun de Chamberwale vun 2013, fir deen als Deputéierten an d'Chamber nogeréckelt. Den 21. Januar 2020 ass hie fir d'Joëlle Elvinger, déi Member vum Europäesche Rechnungshaff gouf, als nächstgewielten DP-Vertrieder am Zentrum, an d'Chamber nogerëtscht. Hien huet säi Mandat bis un d'Enn vun der Chambersessioun 2022-23 ausgefëllt.

Zanter Mäerz 2013 ass hie mat senger Ekipp vun 12 weidere Leit un der Spëtzt vun der Lëtzebuerger Tennisfederatioun gewielt.

Den 12. Juni 2022 gouf hien um Nationalkongress vun der DP zum Vizepresident vun där Partei gewielt. 2025 huet hien net op en Neits kandidéiert.

## Gielercher
* 
## Um Spaweck

*Portrait vum Claude Lamberty op der Websäit vun der DP
Philipp Reis

De **Johann Philipp Reis**, gebuer de 7. Januar 1834 zu Gelnhausen, am Kurfürstentum Hessen, a gestuerwen de 14. Januar 1874 zu Friedrichsdorf, war en däitsche Physiker an Erfinder. Hien huet deen éischten Apparat entwéckelt, dee konnt Téin iwwer elektresch Leitungen iwwerdroen, a gëllt dofir als eng zentral Figure vun der Entwécklung vum Telefon. Ze soen niewelaanscht huet de Reis och nach de Kontaktmikrophon erfonnt an hie war deen éischten, de säin Apparat 1861 *Telephon* genannt huet. Hien huet ausserdeem eng Zort "Rullschlittschong" erfonnt, e Virleefer vun den Inlineskates.

De Reis war scho fréi mat Tuberkulos geplot an ass mat 40 Joer gestuerwen.

Den Alexander Graham Bell huet dem Reis seng Erfindung virunentwéckelt.

## Publikatiounen
* Philipp Reis: *Über Telephonie durch galvanischen Strom*, Wiederabdrücke aus den Jahrsberichten des Physikalischen Vereins zu Frankfurt a.M. in *Beiblätter zu den Annalen der Physik*; Barth, Frankfurt a.M., 1897
* Philipp Reis: *Mitteilung über das Telephon*, Wiederabdrücke aus den Jahrsberichten des Physikalischen Vereins zu Frankfurt a.M. in *Beiblätter zu den Annalen der Physik*; Barth, Frankfurt a.M., 1897

## Literatur
* Silvanus Thompson: *[http://ia600302.us.archive.org/32/items/philippreisinven00thomrich/philippreisinven00thomrich.pdf Philipp Reis: Inventor of the telephone] (PDF; 24,2&nbsp;MB)*, E. & F. N. Spon, London 1883
* Rolf Bernzen: *Philipp Reis. Formen, Phasen und Motivationen der Auseinandersetzungen mit dem Telephon. Versuch einer Bestandsaufnahme.* Berliner Beiträge zur Geschichte der Naturwissenschaften und der Technik, Band 16. ERS-Verlag, Berlin 1992. ISBN 3-928577-14-X
* Rolf Bernzen: *Das Telephon von Philipp Reis. Eine Apparategeschichte.* Marburg 1999. ISBN 3-00-004284-9

## Um Spaweck
L'hermine (Film)

** L'hermine** ass e franséische Film vum Christian Vincent aus dem Joer 2015.

## Ëm wat geet et am Film?
De Michel Racine (Fabrice Luchini), de strenge President vun engem Geriicht, changéiert säi Liewe wéi an der Jury vun engem Prozess eng Fra (Sidse Babett Knudsen) optrëtt an déi hie verléift ass…

## Um Spaweck
* De Film op der IMDb
* De Film op allocine
Funiculaire Pafendall-Kierchbierg

D**'Seelbunn Pafendall-Kierchbierg** besteet aus zwou sougenannte Standseelbunnen, déi zanter dem 10. Dezember 2017 de Pafendall mam Kierchbierg verbannen, an déi vun der CFL gebaut goufen a bedriwwe ginn.

D'Streck leeft lénks nieft der Rouder Bréck a Richtung Kierchbierg gekuckt, an huet als Haaptzweck, d'Gare Pafendall-Kierchbierg an den Uelzechtdall mat der Tramshalt ''Rout Bréck - Pafendall'' vum Stater Tram uewen um Plateau ze verbannen, a sou de Kierchbierg mam ëffentlechen Transport méi einfach zougänglech ze maachen.

D'Weiche vun den zwou Seelebunne sinn an engem Tunnel, op hallwer Héicht vum Hank.

D'Kabinne vun der Seelbunn fueren an 63 Sekonnen erop- oder erof a stinn dann 105 Sekonnen. Well et zwou Seelbunne mat 4 Kabinne sinn, fiert ronn all Minutt eng Kabinn fort. An där Zäit, wou se steet, kënne maximal 168 Leit (normal: 140) an d'Kabinn respektiv aus der Kabinn klammen. Deemno kënne pro Kabinn bis zu 3.600 Persounen d'Stonn transportéiert ginn.

Well op der Streck vun der Seelbunn Beem hu missen ewechgeholl ginn, goufen Ufank 2016 op engem Terrain zu Bierchem eng 2200 jonk Routbuchen als Kompensatiounsmoossnam geplanzt. D'Zuel vun de geplanzte Beem gouf no engem Punktesystem festgeluecht. D'CFL bleift sechs Joer zoustänneg fir den Ënnerhalt vum jonke Bësch.

Mëtt Mäerz 2017 goufen d'Kabinne vun der Schwäizer Firma Garaventa geliwwert.

Den 10. Dezember 2017 gouf de Funiculaire, zesumme mat der Linn T1 vum neie Stater Tram an der Gare Kierchbierg-Pafendall, a Betrib geholl.

## Passagéier
Dat éischt Joer, wéi de Funiculaire a Betrib war, sinn eppes Klengs iwwer 1,5 Millioun Passagéier dermat transportéiert ginn.

No 5 Joer Betrib huet den Transportministère d'Gesamtzuel vun de Passagéier op 7,5 Millioune chiffréiert, wat enger Moyenne vu 4.100 Leit den Dag entsprécht. Wiertes léich d'Passagéierzuel an der Dagesmoyenne bei enger 7.000.

## Entwécklung vum Schantjen

Baustelle Seilbahn Pfaffenthal-Kirchberg 01.jpg|Januar 2016
Baustelle Seilbahn Pfaffenthal-Kirchberg 03.jpg|Mee 2016
Baustelle Seilbahn Pfaffenthal-Kirchberg 05.jpg|Januar 2017
Pfaffental Kirchberg funicular building site 2017-04.jpg|Abrëll 2017


## Um Spaweck

* Animatiounsfilm vun den CFL, wéi dat Ganzt ausgesi soll (op youtube.com)
* Lecorsais, D. „Bitte einsteigen: Am 10. Dezember 2017 wird es ernst“ op www.wort.lu (gekuckt den 12. Mee 2016)
* Den neie Funiculaire ass do, Video op wort.lu, Abrëll 2017
Pierre Mendès France

De **Pierre Mendès France**, gebuer den 11. Januar 1907 zu Paräis, an och do gestuerwen den 18. Oktober 1982, war e franséische Politiker.

Vum 19. Juni 1954 bis de 5. Februar 1955 war hie Ministerpresident vun der Véierter Republik.

## Liewen a Carrière
Hie war studéierte Jurist a Politolog a gouf 1928, mat 21 Joer, de jéngsten Affekot a Frankräich. Véier Joer drop gouf hien als jéngsten Deputéierten an d'Nationalversammlung gewielt. 1936 gouf e Staatssekretär am Finanzministère ënnert der Front populaire-Regierung vum Léon Blum.

1947, ënner der Véierter Republik, gouf hien nees an d'Assemblée nationale gewielt. Hie war zënter 1950 e konsequente Géigner vum franséische Kolonialismus. No der franséischer Néierlag an der Schluecht vun Điện Biên Phủ géint d'Việt Minh-Truppe vum Generol Võ Nguyên Giáp ass dem Joseph Laniel seng Regierung zeréckgetrueden, an de Mendès France huet eng nei Regierung gebilt an där hie selwer och Ausseminister war.

Hie war fir d'Zesummenaarbecht mat anere Staaten an Europa, war awer géint déi geplangt Europäesch Verdeedegungsgemeinschaft déi 1954 och vun enger Majoritéit vu franséische Parlamentarier verworf gouf.

Seng Regierung gouf am Februar 1955 duerch e Mësstrauensvote gestierzt. Vun 1956 bis 1957 war hien am Guy Mollet senger Regierung Minister ouni Portefeuille, ass dunn awer wéinst enger Kontrovers iwwer Algerien zeréckgetrueden.

1958 huet hie sech géint den De Gaulle a säi Projet vun enger Fënnefter Republik gewiert, deem en eng "Presidialdiktatur" virgeworf huet, mä hat kee Succès domat. 1959 gouf en aus senger Partei, dem *[[Parti Radical Socialiste]]* ausgeschloss.

Am September 1959 gouf hie Member vum Parti socialiste autonome, dee sech 1960 mat der Union de la gauche socialiste zesummegedoen huet fir de Parti socialiste unifié ze grënnen. Hie gouf nees an d'Assemblée nationale fir déi Partei gewielt.
### no 1960

## Literatur
* Éric Roussel, *Pierre Mendès France*; Paräis (Gallimard), 2007; *Grand Prix de la biographie de l'[[Académie française]]*.
* Jean-Denis Bredin, *Un tribunal au garde-à-vous. Le procès de Pierre Mendès France, 9 mai 1941*; Paräis (Fayard), 2002.
* Michel Mendès France, Simone Gros: *Pierre Mendès France au quotidien.* Éditions L'Harmattan, Paris 2004, ISBN 978-2-7475-6999-6.
* Alexander Werth: *The Strange History of Pierre Mendès France and the Great Conflict over French North Africa.* Barrie, London 1957.
* Alain Chatriot: *Pierre Mendès France. Pour une République moderne*. Armand Colin, Paris 2015, ISBN 978-2-200-60319-9.
## Gielercher
*
*
*
*
*

## Um Spaweck
Wiktor Alexandrowitsch Ljapkalo

De **Wiktor Alexandrowitsch Ljapkalo** (op Russesch: Виктор Александрович Ляпкало), gebuer den  zu Uchta, ass e russesche Moler.

## Galerie

|Tanja, 1995
|Natascha, 1999


## Um Spaweck

* D'Websäit vum Wiktor Ljapkalo
Gare Pafendall-Kierchbierg

D**'Gare Pafendall-Kierchbierg **ass eng Gare vun der Lëtzebuerger Eisebunn. Se läit am Descherwee am Quartier Pafendall vun der Stad Lëtzebuerg, a Richtung Kierchbierg gekuckt, lénks ënner der Rouder Bréck am Uelzechtdall. S'ass den 10. Dezember 2017 als en Deel vum Pôle d'échange Rout Bréck opgaangen.

D'Gare ass eng sougenannt Suedelgare d.&nbsp;h. si gouf iwwer d'Gleiser ewech gebaut, a ka mat engem Lift oder Trape vum Descherwee am Pafendall aus erreecht ginn. Fir och eng Verbindung mam Kierchbierger Plateau ze kréien, gouf gläichzäiteg direkt hannendrun, am Hank, eng Standseelbunn gebaut, déi uewen um Plateau, bei der Halt *[[Rout Bréck - Pafendall (Tramshalt)|Rout Bréck-Pafendall]]*, en Iwwergank op d'Tramslinn T1 an op eng Rëtsch Buslinnen erméiglecht.

D'Gare Pafendall-Kierchbierg läit tëscht de Garë Lëtzebuerg an Dummeldeng a gehéiert zu follgende Linne vum CFL-Zuchreseau:

* Lëtzebuerg - Ettelbréck - Ëlwen - Gäilech (*Gouvy*) - (Léck - Liers),
** Lëtzebuerg - Ettelbréck - Dikrech,
* Rodange - Esch-Uelzecht - Lëtzebuerg - Ëlwen.

## Geschicht
De Projet vun der Gare a vum Funiculaire gouf den 12. September 2011 vum Bauteminister Claude Wiseler virgestallt, als Deel vun der Strategie fir eng Nohalteg Mobilitéit (MoDu).. Mat deem Konzept soll d'Zäit, fir op de Kierchbierg ze kommen, däitlech verkierzt ginn..

Tëscht 2013 an 2014 goufen Etudë fir den Avant-projet gemaach, d'Finazéierungsgesetz gouf am Summer 2014 vun der Chamber gestëmmt. D'Bauaarbechte fir d'Gare a fir de Funiculaire hunn am Mäerz 2015 ugefaangen.. Am Mee 2015 goung et lass mat den Terrassementsaarbechten.

De Bau vum Garë-Gebai selwer goung am Mäerz 2016 lass. D'Käschte fir de Bau vun der Gare an dem Funiculaire ginn op zesummen eng 96 Milliounen Euro geschat.

## Bauphasen

Baustelle Seilbahn Pfaffenthal-Kirchberg 02.jpg|Januar 2016
Baustelle Seilbahn Pfaffenthal-Kirchberg 05.jpg|Januar 2017
Gare Kirchberg- Pfafenthal (chantier) 2017-04.jpg|Abrëll 2017
Gare Kirchberg- Pfafenthal (chantier) 2017-08.jpg|August 2017


## Trafick
Zanter de 5. a 6. Quai an der Stater Gare fäerdeg sinn (Enn 2021), kënne méi Zich 'riicht duerch' fueren a sou d'Passagéier méi séier heihi bréngen.

An den éischten 11 Méint, an deenen d'Gare Pafendall-Kierchbierg a Betrib war, goufen am Ganzen 965.330 Passagéier do gezielt.

## Zich déi an der Gare halen
(Stand: Februar 2025)
#### Richtung Norden

#### Richtung Süden
Jeeweils an der entgéintgesater Richtung wéi an der Tabell uewendriwwer.

## Kuckt och

* Lëscht vun den CFL-Garen
* CFL-Zuchreseau

## Um Spaweck

* "Projet de la future Gare Kirchberg-Pfaffenthal (Pont Rouge)" op cfl.lu, 7 janvier 2015 (gekuckt: 08-01-2016). 
* Aniamtiounsfilm vun den CFL, wéi dat Ganzt ausgesi soll,] op youtube.com (gekuckt: 09-02-2016).
Herschel (Moundkrater)

Den **Herschel** ass en Aschlagkrater nërdlech vum 153 Kilometer grousse Krater Ptolemaeus. An der nërdlecher Ëmgéigend leien d'Kratere Gyldén, Spörer a Flammarion. Dee leschte grenzt un de Sinus Medii.

Obwuel de westleche Rampli e riichten Ofschnëtt huet, ass de Kraterrand vum Herschel zimmlech kreesfërmeg. Hien huet e wéineg erodéierte Grat. Tëschent der Kraterkant an dem Zentralbierg ass de Rampli terrassefërmeg.

## [[Niewekrater]]en

De Krater gouf am Joer 1935 vun der IAU nom britteschen Astronom Wilhelm Herschel genannt.

* Herschel (Marskrater)
* Herschel (Mimaskrater)
* C. Herschel (Moundkrater)
* J. Herschel (Moundkrater)

## Um Spaweck

* Moundkaart Nr 77: De Krater Herschel läit kuerz iwwer der Mëtt
Millebaach (Siwebueren)

D**'Millebaach** ass eng lëtzebuergesch Baach an de Quartiere Rollengergronn, Millebaach an Eech vun der Stad Lëtzebuerg.

D'Millebaach entspréngt op enger Héicht vun ca. 270 Meter um Lieu-dit *[[Siwebueren]]* a fléisst vun do aus a Richtung Osten, parallell mat der Millebaacher Strooss (N55) bis se hannert der Eecher Plaz an d'Uelzecht leeft.

Fréier huet d'Millebaach, ë.&nbsp;a. d'Metzemillen an d'Eecher Bannmillen ugedriwwen. Vum Enn vun den 1950er Joren un ass d'Baach am Kader vun der Bebauung vum Quartier Millebaach no an no kanaliséiert ginn a leeft dowéinst haut op der ganzer Längt ënnerierdesch.

## Niewebaachen

## Um Spaweck
La maison des bories (Film)

** La maison des bories** ass e franséische Film vum Jacques Doniol-Valcroze aus dem Joer 1970 nom Roman mam selwechten Numm vun der Simonne Ratel.

## Ëm wat geet et am Film?
De Julien Durras, vu Beruff Geologieprofesser, lieft mat senger Famill fir Studienzwecker e Joer an der Provence. En däitsche Student schléisst sech der Famill un…

## Um Spaweck
* De Film op der IMDb
Bof… Anatomie d'un livreur

** Bof... Anatomie d'un livreur** ass e franséische Film vum Claude Faraldo aus dem Joer 1971.

## Ëm wat geet et am Film?
De Film *Bof…Anatomie d'un livreur* ass e Lueflidd op Recht op Liddregkeet mat als Personnage e Liwwerant deen net méi schaffe wëllt.

## Um Spaweck
* De Film op der IMDb
Claude Faraldo

De **Claude Faraldo**, gebuer den 23. Mäerz 1936 zu Paräis, a gestuerwen den 29. Januar 2008 zu Alès, war e franséische Filmregisseur, Schauspiller an Dréibuchauteur.
## Filmographie
### als Regisseur
#### Kino
* 1965: *[[La jeune morte]]* - Regie zesumme mam Roger Pigaut - Haaptacteuren: Françoise Fabian, Ivo Garrani
* 1971: *[[Bof… Anatomie d'un livreur]]* - Haaptacteuren: Marie Dubois, Marie-Hélène Breillat
* 1972: *[[Themroc]]* - Haaptacteuren: Michel Piccoli, Béatrice Romand
* 1975: *[[Tabarnac]]* - (Dokumentarfilm)
* 1976: *[[Les fleurs du miel]]* - Haaptacteuren: Brigitte Fossey, Gilles Ségal
* 1980: *[[Deux lions au soleil]]* - Haaptacteuren: Jean-François Stévenin, Jean-Pierre Sentier
* 1985: *[[Flagrant désir]]* - Haaptacteuren: Sam Waterston, Marisa Berenson
* 2000: *[[Merci pour le geste]]* - Haaptacteuren: Jacques Hansen, Marie Rousseau
#### als Dréibuchauteur
* 1965: *La jeune morte*
* 1971: *Bof… Anatomie d'un livreur*
* 1972: *Themroc*
* 1976: *Les fleurs du miel*
* 1980: *Deux lions au soleil*
* 1985: *Flagrant désir*
* 1999: *[[La veuve de Saint-Pierre]]* - Regie: Patrice Leconte - Haaptacteuren: Juliette Binoche, Daniel Auteuil
* 2004: *[[L'équipier]]* - Regie: Philippe Lioret - Haaptacteuren: Sandrine Bonnaire, Philippe Torreton

## Um Spaweck
Millegässel

D**'Millegässel** ass eng Strooss zu Eech an der Stad Lëtzebuerg. Se geet vun der Millebaacher Strooss um westleche Bord vun der Eecher Plaz aus a Richtung Norde fort, iwwer d'Rue Émile Metz ewech bis bei den Eecher Bësch. Am ieweschten Deel geet en Aascht als Sakgaass no Weste fort.

Tëscht der Millebaacherstrooss an dem Eecher Bësch, op enger Längt vun 205 Meter, si 35 Héichtemeter z'iwwerwannen, wat eng Pente vun eppes méi wéi 17 % ausmecht.

Och wann et an der aler Gemeng Eech eng Rëtsch Mille gouf, sou dierft den Numm vun der Strooss op d'Eecher Bannmillen zeréckzeféiere sinn, déi laanscht der Millebaacherstrooss louch an an den 1960er Joren ofgerappt gouf.

## Gebaier

## Biller

Luxembourg, Millegässel (1).jpg|An der Millegässel, ënnerzeg vum Eecher Bësch
Luxembourg, Millegässel (3).jpg|Vun der Rue Émile Metz a Richtung Süde gekuckt


## Um Spaweck
Weistum

Ënner **Weistum** (oder *Wäistom*, och nach *Gewunnechtsrecht*) versteet een al, geschriwwe Gesetztexter, déi am fréieren Duerf- a Stadrecht rechtsgëlteg waren. D'Nidderschreiwe vun dësen Dokumenter gouf mat Hëllef vun eeleren, erfuerene Männer an a Presenz vun engem Representant vum Grondhär (de: Meier), engem Schäffen oder Member vum Geriicht gemaach.

Den Urspronk vum Wuert *weisen* - dat fréier am Sënn vu *Recht spriechen* am Gebrauch war - staamt aus der Géigend vum mëttlere Rhäin an der Musel.
Thillenvogtei

D**'Thillenvogtei** ass en aktive Musée fir d'Liewen um Duerf ëm 1900. De Musée ass 1991 op engem ale Bauerenhaff zu Wal entstanen, gouf awer 2015 op e Bauerenhaff zu Randschelt transferéiert. E gouf uganks vun der Famill Ney bedriwwen, d'Gerance gouf 2020 vun der Asbl Thillenvogtei iwwerholl.

Den Haff zu Randschelt gouf den 11. Oktober 2018 op den Zousazinventaire vun de klasséierte Monumenter agedroen.
## Geschicht
De Jean Ney hat säi ganz Liewe laang en Hang fir aalt Material an Handwierksgeschier vu fréier ze sammelen, dat vill Leit net méi brauche konnten a frou ware fir een ze fannen deen hinnen et ofgeholl huet. Well en och an de Scheiere vum Bauerenhaff vu sengen Elteren d'Plaz dofir hat, koum vun den 1960er Joren un am Laf vun der Zäit ganz vill zesummen. Enn vun den 1980er Jore hat en d'Requisite vu 40 bal oder ganz ausgestuerwene Beruffer an der Sammlung. E Musée hat en eigentlech net virgesinn, awer déi Responsabel vum Naturpark Uewersauer, déi no Touristenattraktioune gesicht hunn, konnten hien am Summer 1991 iwwerzeege fir e Musée opzemaachen.

Den Numm vum Musée koum duerch en Zoufall zustan. Um ieweschte Späicher vum Bauerenhaff waren al Akte fonnt ginn, a wéi déi entziffert waren huet sech erausgestallt, datt d'Haus an engem Dokument vu 1688 *Thielen Vogtey* genannt gouf. Domat war den Numm fir de Musée fonnt.

De Musée gouf am Juli 2015 op de fréieren Haff Grisius zu Randschelt transferéiert, deen de Jean Ney fir seng Duechter kaaft hat an déi de Musée do weiderféiere wëll.

D'Visitte vum Musée an d'Locatioun vun der Scheier fir Feierlechkeete ginn net duer fir dat Ganzt ze finanzéieren, sou datt en Accord mat der Œuvre Grande-Duchesse Charlotte fonnt gouf, déi de Musée emol bis 2023 ënnerstëtzt.

2021 huet d'Famill Ney entscheet, d'Gebai un d'Gemeng wëllen ze verkafen, déi am Dezember 2022 hiren Accord ginn huet, woubäi d'Generaldirektioun fir Tourismus d'Hallschecht vum Kafpräis iwwerhuel wéilt. Och tëscht der Bedreiwer-Asbl *Musée Thillenvogtei Randschelt*an dem Kulturministère gouf 2023 en Accord fonnt, fir sech un de Betribskäschte vun der Thillevogtei ze bedeelegen.

## Ausstellung an Aktivitéiten
De Musée adresséiert sech virun allem u Gruppe vu Leit, besonnesch och Schoulklassen, déi do e flotten Dag verbrénge wëllen. Et kann een nämlech vill Aktivitéiten, déi d'Leit fréier am Haus, an der Landwirtschaft oder am Handwierk gemaach hu, selwer ausprobéieren, mat deem Material an Handwierksgeschier dat deemools am Gebrauch war.

## Kuckt och
* Lëscht vu lëtzebuergesche Muséeën
* Lëscht vun den nationale Monumenter an der Gemeng Groussbus-Wal

## Um Spaweck

* Websäit vum Musée
* ''Ohne Tiefkühlpizza und Supermarkt'' op wort.lu vum 15. Mäerz 2012
Philip, Duke of Edinburgh

HRH, de **Prince Philip, Duke of Edinburgh**, gebuer den 10. Juni 1921 am Schlass Mon Repos, op Korfu, als *Prënz Philipp vu Griicheland an Dänemark*, a gestuerwen den 9. Abrëll 2021 am Windsor Schlass, war de Prënz-Consort vun der brittescher Kinnigin Elizabeth II.

Hie war dat jéngst vu 5 Kanner vum Prënz Andreas vu Griicheland an Dänemark an der Prinzessin Alice vu Battenberg. Seng Kandheet huet hien, no engem Militärputsch, bei senger Mamm zu Paräis verbruecht. Seng Eltere ware getrennt, a seng Mamm hat psychesch Problemer, sou datt hien an de Joren dono bei verschiddene Familljememberen opgewuess ass. Wärend dem Zweete Weltkrich goung hie bei d'Royal Navy an huet 1947 déi brittesch Nationalitéit ugeholl, an huet och säin Numm vu *Schleswig-Holstein-Sonderburg-Glücksburg* a *Mountbatten* ëmännere gelooss an op den Titel *Prënz vu Griicheland an Dänemark* verzicht.

Den 20. November 1947 huet hien déi deemoleg brittesch Prinzessin an Trounfollgerin Elizabeth bestuet.

Wéinst senger militärescher Karriär an dem Status vu senger Fra hat hien eng ganz Rëtsch militäresch Graden: *Lord High Admiral* vum Vereenegte Kinnekräich, *[[Admiral of the Fleet]]* (Groussadmirol) vun der Royal Navy, *Field Marshal* (Feldmarschall) vun der British Army a *Marshal of the Royal Air Force* (Loftmarschall) vun der Royal Air Force.

Hie war och Member vum Savage Club a bei de Fräimaurer.

An de Medie goufe seng geleeëntlech net ëmmer politesch korrekt Aussoe bei offiziellen Optrëtter gär erëmginn a kommentéiert.

Hien huet mat der Kinnigin Elizabeth 4 Kanner:
* de Kinnek Charles III.;
* d'Prinzessin Anne Elizabeth Alice Louise;
* de Prënz Andrew Albert Christian Edward; an
* de Prënz Edward Antony Richard Louis.

Säi kompletten Titel war *His Royal Highness The Prince Philip, Duke of Edinburgh, Earl of Merioneth and Baron Greenwich, Royal Knight of the [[Jarretellesuerden|Most Noble Order of the Garter]], Extra Knight of the Most Ancient and Most Noble Order of the Thistle, Member of the Order of Merit, Grand Master and First and Principal Knight of the Most Excellent Order of the British Empire, Knight of the Order of Australia, Companion of the Queen's Service Order, Lord of Her Majesty's Most Honourable Privy Council, Member of Her Majesty's Privy Council for Canada*.

## Soss
D'Prënz-Philip-Beweegung ass e Cargo-Kult vun de Leit vum Duerf Yaohnanen op der Insel Tanna, déi zu Vanuatu gehéiert. Dëse Kult veneréiert de Prënz Philip als eng Gottheet.
## Gielercher
*
*
* 
## Um Spaweck
Muhammad Ali

De **Muhammad Ali** [], gebuer als **Cassius Marcellus Clay, Jr.** de 17. Januar 1942 zu Louisville am Kentucky, a gestuerwen den 3. Juni 2016, war en US-amerikanesche fréiere professionelle Boxer, deen zu de Beschten am Schwéiergewiicht an der Geschicht vun deem Sport gezielt gëtt.

Am Alter vun 22 Joer gouf hie fir d'éischt Weltmeeschter am Schwéiergewiichtsboxen.

Hien ass och bekannt fir säi politescht Engagement an den 1960er an 1970er Joren: Sou huet hie sech fir d'Unerkennung vun de Schwaarzen an Amerika agesat a sech der Nation of Islam ugeschloss a säin Numm geännert. 1967 huet hien aus Gewëssensgrënn refuséiert, sech an d'Arméi (fir de Vietnamkrich) anzéien ze loossen, wouropshin him säi Boxtitel oferkannt gouf, an e fir eng Rëtsch Joren net méi huet däerfen an den USA boxen. 1971 huet dat Iewescht Geriicht him Recht ginn.

Dono huet hien nach zweemol, 1974 an 1978, de Weltmeeschtertitel am Schwéiergewiicht gewonnen. Hien ass och bekannt fir bei historesche Boxmatcher matgemaach ze hunn, dräimol géint den Joe Frazier, an eng Kéier, an *The Rumble in the Jungle* zu Brazaville, géint den George Foreman.

1999 gouf hie vum Internationalen Olympesche Comité zum "Sportler vum Joerhonnert" gewielt.

## Literatur
* Muhammad Ali: *GOAT - A Tribute to Muhammad Ali (The Greatest of All Time)*. Taschen Verlag, Köln 2010 ISBN 3-8228-1627-2
* Muhammad Ali: *Der Größte. Meine Geschichte.* Droemer Knaur, München 1976 ISBN 3-426-05600-3
* Muhammad Ali, Hana Yasmeen Ali: *The Soul of a Butterfly: Reflections on Life's Journey*. Simon & Schuster, 2004
* Thomas Hauser, Muhammad Ali: *Muhammad Ali: ICH. Mein Leben. Meine Kämpfe.* Bombus Verlag, 2011, ISBN 978-3-936261-70-7
;Sekundärliteratur
* David Remnick: *King of the World. Der Aufstieg des Cassius Clay oder: Die Geburt des Muhammad Ali.* Berlin Verlag, Berlin 2000 ISBN 3-8270-0339-3.
* Markus Jodl: *Muhammad Ali: Black Superman? Versuch einer Demontage*. CME Verlag 2002, ISBN 3-8311-3093-0
* Peter Kemper: *Muhammad Ali. Leben, Werk, Wirkung*, Suhrkamp Taschenbuch (Basis Biographien), Berlin 2010 ISBN 978-3-518-18245-1
* Harald Krämer und Fritz K. Heering: *Muhammad Ali*. Rowohlt, Reinbek 2001 ISBN 3-499-50643-2.
* Jan Philipp Reemtsma: *Mehr als ein Champion. Über den Stil des Boxers Muhammad Ali.* 2. Auflage. Rowohlt, Reinbek 2002.
* Dave Anderson: *Muhammad Ali. Die großen Jahre*. 2005, ISBN 978-3-89660-256-5
* Thomas Hauser: *Muhammad Ali: His Life and Times*. Simon & Schuster, New York [u.&nbsp;a.] 1991, ISBN 0-671-68892-8.

## Um Spaweck
J. Herschel (Moundkrater)

Den **J. Herschel** ass e grousse Rampliplateau um nërdleche Rand vum Mare Frigoris am Nordweste vun der viischter Äerdmoundsäit. Am Nordweste läit de wéineg opfällege Krater Anaximander an den opfällege Carpenter. Südlech vum Plateau leien déi kleng Kratere Horrebow a Robinson.

## [[Niewekrater]]en

De Krater gouf am Joer 1935 vun der IAU offiziell nom britteschen Astronom Sir John Herschel genannt.
 

* Herschel (Marskrater)
* Herschel (Mimaskrater)
* Herschel (Moundkrater)
* C. Herschel (Moundkrater)

## Um Spaweck

* Moundkaart Nr 11: De Krater J. Herschel läit uewen an der Mëtt
Marie-Hélène Breillat

D**'Marie-Hélène Breillat**, gebuer den 21. Juni 1947 zu Talence, ass eng franséisch Schauspillerin.

Si ass d'Schwëster vun der Filmregisseurin Catherine Breillat.

## Filmographie
### Kino
* 1970: *[[L'apocalypse]]* - Regie: Jean-Claude Sée - Haaptacteuren: Jean Martin, Julian Negulesco
* 1971: *[[Mourir d'aimer]]* - Regie: André Cayatte - Haaptacteuren: Annie Girardot, Bruno Pradal
* 1971: *[[Bof… Anatomie d'un livreur]]* - Regie: Claude Faraldo - Haaptacteuren: Marie Dubois, Paul Crauchet
* 1972: *[[La mandarine]]* - Regie: Édouard Molinaro - Haaptacteuren: Annie Girardot, Philippe Noiret
* 1972: *[[Ultimo tango a Parigi]]* - Regie: Bernardo Bertolucci - Haaptacteuren: Marlon Brando, Maria Schneider
* 1974: *[[L'ironie du sort]]* - Regie: Édouard Molinaro - Haaptacteuren: Pierre Clémenti, Jacques Spiesser
* 1974: *[[Les suspects]]* - Regie: Michel Wyn - Haaptacteuren: Mimsy Farmer, Paul Meurisse
* 1976: *[[Oublie-moi, Mandoline]]* - Regie: Michel Wyn - Haaptacteuren: Bernard Menez, Jean-Pierre Darras
* 1976: *[[Dracula père et fils]]* - Regie: Édouard Molinaro - Haaptacteuren: Christopher Lee, Bernard Menez
* 1977: *[[Le chasseur de chez Maxim's]]* - Regie: Claude Vital - Haaptacteuren: Michel Galabru, Jean Lefebvre
* 1979: *[[Le portrait de Dorian Gray]]* - Regie: Pierre Boutron - Haaptacteuren: aymond Gérôme, Patrice Alexsandre
* 1979: *[[Tapage nocturne]]* - Regie: Catherine Breillat - Haaptacteuren: Dominique Laffin, Joe Dallesandro
* 1982: *[[Doktor Faustus]]* - Regie: Franz Seitz Jr. - Haaptacteuren: Jon Finch, Hanns Zischler
* 1982: *[[Fanny och Alexander]]* - Regie: Ingmar Bergman - Haaptacteuren: Kristina Adolphson, Börje Ahlstedt

## Um Spaweck
Anaximander (Moundkrater)

Den **Anaximander** ass en Aschlagkrater um Äerdmound um nordwestleche Rand vun der viischter Äerdmoundsäit. E läit südlech vum Krater Carpenter an nordëstlech vum Krater Pythagoras. De Kraterrampli ass staark erodéiert, virun allem sinn den nordwestlechen an de südëstlechen Deel bal ganz flaach.

De Krater gouf am Joer 1935 vun der IAU nom virsokratesche Philosoph Anaximander genannt.

## [[Niewekrater]]en

## Um Spaweck

* Moundkaart Nr 3: De grousse Krater Anaximander läit ënne riets Mëtt
Carpenter (Moundkrater)

De **Carpenter** ass en Aschlagkrater um Äerdmound um nordwestleche Rand vun der viischter Äerdmoundsäit. E läit nërdlech vum Krater Anaximander a südëstlech vum Anaximenes. De Rampli huet Terrassen an de Krater huet en Zentralbierg mat korjéiserweis zwou Spëtzen.

De Krater gouf am Joer 1935 vun der IAU no den Astronomen James Carpenter (1840–1899) an Edwin Francis Carpenter (1898–1963) genannt.

## [[Niewekrater]]en

## Um Spaweck
* Moundkaart Nr 2: De Krater Carpenter läit riets an der Mëtt
Les arpenteurs

** Les arpenteurs** ass e Schwäizer Film vum Michel Soutter aus dem Joer 1972.

## Ëm wat geet et am Film?
## Um Spaweck
* De Film op der IMDb
Michel Soutter

De **Michel Soutter**, gebuer den 2. Juni 1932 zu Genf, an och do gestuerwen den 10. September 1991, war e Schwäizer Filmregisseur, Dréibuchauteur a Filmproduzent.

De Soutter war nieft dem Alain Tanner an dem Claude Goretta ee vun de bekannte Filmregisseure vum franséischsproochege Schwäizer Film.

## Filmographie
### Kino
* 1967: *[[La lune avec les dents]]* - Haaptacteuren: William Wissmer, Noëlle Frémont
* 1968: *[[Haschisch (Film 1968)|Haschisch]]* - Haaptacteuren: Edith Scob, Dominique Catton
* 1969: *[[La pomme]]* - Haaptacteuren: Elsbeth Schoch, André Widmer
* 1970: *[[James ou pas]]* - Haaptacteuren: Harriett Ariel, Jean-Luc Bideau
* 1972: *[[Les arpenteurs]]* - Haaptacteuren: Jean-Luc Bideau, Marie Dubois
* 1974: *[[L' escapade]]* - Haaptacteuren: Jean-Louis Trintignant, Marie Dubois
* 1977: *[[Repérages (Film)|Repérages]]* - Haaptacteuren: Jean-Louis Trintignant, Delphine Seyrig
* 1981: *[[L'amour des femmes]]* - Haaptacteuren: Jean-Marc Bory, Aurore Clément
* 1985: *[[Signé Renart]]* - Haaptacteuren: Tom Novembre, Fabienne Barraud

## Um Spaweck
Anaximenes (Moundkrater)

Den **Anaximenes** ass en Aschlagkrater um Äerdmound um nordwestleche Rand vun der viischter Äerdmoundsäit. E läit tëscht de Kratere Carpenter am Südwesten a Philolaus am Osten. D'Kraterramplie si staark erodéiert.

De Krater gouf am Joer 1935 vun der IAU nom griichesche Philosoph an Astronom Anaximenes vu Milet genannt.

## [[Niewekrater]]en

## Um Spaweck
* Moundkaart Nr 3: De Krater Anaximenes läit riets an der Mëtt
Antoine et Sébastien

** Antoine et Sébastien** ass e franséisch-italieenesche Film vum Jean-Marie Périer aus dem Joer 1974.

## Ëm wat geet et am Film?
Den Antoine (François Périer) hätt nawell gär wa säi Meedchen (Ottavia Piccolo) sech géif mam Sébastien (Jacques Dutronc) bestueden. D'Nathalie huet sech awer an en Amerikaner (Keith Carradine) verléift…

## Um Spaweck
* De Film op der IMDb
Jean-Marie Périer

De **Jean-Marie Périer**, gebuer als *Jean-Marie Pillu* den 1. Februar 1940, ass e franséische Fotograf a Filmregisseur.

Hien ass de Jong vum Schauspiller François Périer (1919-2002).

## Filmographie
### Kino
* 1970: *[[Tumuc Humac]]* - Haaptacteuren: François Périer, Marc Porel
* 1971: *La planète des hommes* - (Kuerzfilm)
* 1974: *[[Antoine et Sébastien]]* - Haaptacteuren: François Périer, Jacques Dutronc
* 1978: *[[Sale rêveur]]* - Haaptacteuren: Jacques Dutronc, Léa Massari
* 1980: *[[Téléphone public]]* - (Dokumentarfilm)

## Um Spaweck
Jimmy Morales

Den **Jimmy Morales**, gebuer den 18. Mäerz 1969 an der Stad Guatemala, ass e guatemalteekesche Komiker a Politiker vun der *Frente de Convergencia Nacional* (FCN).

Ier hie sech politesch engagéiert huet, war de Morales a Guatemala als Komiker an der Televisiounsserie *Moralejas* bekannt. Hien ass 2015 bei de Presidentschatswalen als Kandidat ugetrueden, nodeems säi gewielte Virgänger, den Otto Pérez Molina den 2. September 2015 wéinst der Korruptiounsaffär La Línea zeréckgetruede war. Bei de Wale vum 25. Oktober 2015 huet de Morales déi meescht Stëmme kritt.

De 14. Januar 2016 huet hie säin Amt ugetrueden.

Den Jimmy Morales ass mat der Schauspillerin Hilda Patricia Morales bestuet.

## Um Spaweck
* Offiziell Websäit vum Jimmy Morales
Charneux

**Charneux** ass den Numm vun e puer belschen Uertschaften:

*Charneux, eng Sektioun vun der Gemeng Herve
*Charneux, eng Uertschaft an der Gemeng Jalhay 
*Charneux, eng Uertschaft an der Gemeng Nassogne
Calopteryx splendens

D***'Calopteryx splendens*** ass eng Libellenaart aus der Famill vun de Calopterygidae (de: "Prachtlibellen"). 

Hire Liewensraum si Kanäl, Baachen a kleng Flëss, déi lues fléissen, net ze vill verknascht sinn a vill Sonn kréien. Mat der *[[Calopteryx virgo]]* ass et déi eenzeg Prachtlibellenaart, déi a Mëtteleuropa virkënnt.

Hire Fluchstil, zimmlech juppelech a flatterech, erënnert éischter un dee vu Päiperleken, an ass onverkennbar fir déi Famill, gradewéi och déi faarweg Flilleken, deem se hir hiren Numm verdanken (en heescht op Laténgech-Griichesch, "Blénkeg Schéiflilleken").

D'Larven entwéckele sech, ënner Waasser, an 10 bis 12 Stadien. D'Imagines vum Déier (d.&nbsp;h. hir vollstänneg entwéckelt Form) hunn eng Fligelspanwäit vu 6,5 bis 7 Zentimeter a gi ronn 5 Zentimeter laang, woumat se zu deene gréisste mëtteleuropäesche Klenglibellen (Zygoptera) gehéieren. Männercher a Frächen hunn däitlech Ënnerscheeder: De Männchen huet e blénkegen donkel-blogréng gefierfte Kierper a gréngelzeg, hallefduerchsichteg Flilleke mat enger breeder schwaarzbloer Sträif. Ausserdeem sinn déi dräi hënnescht Segmenter vum Abdomen wäiss ënnendrënner. D'Weibchen ass dogéint manner opfälleg; et ass metallesch gréng bis bronzefaarweg, huet keng Sträifen an de Flilleken, ma dofir e wäisse Fleck op der Flillekespëtzt.

## Verbreedung zu Lëtzebuerg
*C. splendens* ass haut nach zimmlech heefeg zu Lëtzebuerg, däitlech méi am Éislek wéi am Guttland. Bis an 1950er Jore war dat nach anescht: do war si eng vun den typesche Libellenaarte vun de Borde vun der Musel an der Ënnersauer.

## Kuckt och
* Lëscht vun de Libellen zu Lëtzebuerg

## Um Spaweck

* www.pronatura.ch: ''Gebänderte Prachtlibelle'' – Déier vum Joer 2008
* Makrofotoen