open-index/open-wikipedia-markdown huggingface dataset:
Najdorf-Variant

D**'Najdorf-Variant** ass eng Variant vun der Sizilianescher Verdeedegung. Se ass an den ECO-Coden ënner de Schlëssele B90 bis B99 klassifizéiert.

D'Najdorf-Variant fänkt mat de follgenden Zich un:

:**1. e4 c5**
:**2. Sf3 d6**
:**3. d4 cxd4**
:**4. Sxd4 Sf6**
:**5. Sc3 a6**

## Varianten
Déi heefegst Äntwerten op d'Najdorf-Variant sinn 6. Lg5 an 6. Le3, wärend och 6. Le2 an 6. Lc4 hir Unhänger hunn. D'Zich 6. f4 an 6. g3 ginn net sou dacks gespillt, mä sinn och respektabel Äntwerten op d'Najdorf-Variant.

### Klassesch Haaptvariant
* 1. e4 c5 2. Sf3 d6 3. d4 cxd4 4. Sxd4 Sf6 5. Sc3 a6 6. Lg5

### Engleschen Ugrëff
* 1. e4 c5 2. Sf3 d6 3. d4 cxd4 4. Sxd4 Sf6 5. Sc3 a6 6. Le3

### Fischer-Sozin-Ugrëff
* 1. e4 c5 2. Sf3 d6 3. d4 cxd4 4. Sxd4 Sf6 5. Sc3 a6 6. Lc4

### Klassesch Variant
* 1. e4 c5 2. Sf3 d6 3. d4 cxd4 4. Sxd4 Sf6 5. Sc3 a6 6. Le2

### Aner Varianten
Nieft den Haaptvariante gëtt et ënner anerem nach follgend Méiglechkeeten:

:6. f4
:6. g3 
:6. h3 (Adams-Ugrëff)

## Enzyklopedie vun de Schacherëffnungen
An der Enzyklopedie vun de Schacherëffnungen ass d'Najdorf-Variant ënner de Schlëssele B90 bis B99 klassifizéiert.
* B90: 1. e4 c5 2. Sf3 d6 3. d4 cxd4 4. Sxd4 Sf6 5. Sc3 a6
* B91: 1. e4 c5 2. Sf3 d6 3. d4 cxd4 4. Sxd4 Sf6 5. Sc3 a6 6. g3
* B92: 1. e4 c5 2. Sf3 d6 3. d4 cxd4 4. Sxd4 Sf6 5. Sc3 a6 6. Le2
* B93: 1. e4 c5 2. Sf3 d6 3. d4 cxd4 4. Sxd4 Sf6 5. Sc3 a6 6. f4
* B94: 1. e4 c5 2. Sf3 d6 3. d4 cxd4 4. Sxd4 Sf6 5. Sc3 a6 6. Lg5
* B95: 1. e4 c5 2. Sf3 d6 3. d4 cxd4 4. Sxd4 Sf6 5. Sc3 a6 6. Lg5 e6
* B96: 1. e4 c5 2. Sf3 d6 3. d4 cxd4 4. Sxd4 Sf6 5. Sc3 a6 6. Lg5 e6 7. f4
* B97: 1. e4 c5 2. Sf3 d6 3. d4 cxd4 4. Sxd4 Sf6 5. Sc3 a6 6. Lg5 e6 7. f4 Db6
* B98: 1. e4 c5 2. Sf3 d6 3. d4 cxd4 4. Sxd4 Sf6 5. Sc3 a6 6. Lg5 e6 7. f4 Le7
* B99: 1. e4 c5 2. Sf3 d6 3. d4 cxd4 4. Sxd4 Sf6 5. Sc3 a6 6. Lg5 e6 7. f4 Le7 8. Df3 Dc7 9. 0-0-0 Sbd7

## Literatur
* Alexander Khalifman: *Opening for White according to Anand - Vol. 13*. Chess Stars Publishing, 2010, ISBN 9789548782784
* James Rizzitano: *Play the Najdorf Sicilian. A new guide to the King of Chess Openings*. Gambit Publications Limited, 2010, ISBN 1906454167
* John Emms: *Play the najdorf: scheveningen style. A complete repertoire for black in this most dynamic of openings.* Everyman Chess, 2003, ISBN 1-85744-323-3
* Julen Arizmendi & Javier Moreno: *Mastering the Najdorf. A complete guide to understanding the most popular Sicilian system*. Gambit Publications Limited, 2004, ISBN 1904600182
* Milos Pavlovic: *The Cutting Edge: Sicilian Najdorf 6.Be3*. Quality Chess, 2011, ISBN 9781906552930
* Richard Palliser: *Starting Out: Sicilian Najdorf*. Everyman Chess, 2006, ISBN 1-85744-392-6
* Tapani Sammalvuo: *The English Attack*. Gambit Publications Limited, 2004, ISBN 1901983579
* Tony Kosten: *Easy guide to the Najdorf*. Everyman Chess, 1999, ISBN 1-85744-529-5

## Kuckt och
* Schachnotatioun
Englesch Erëffnung

D**'Englesch Erëffnung** ass eng Erëffnung vum Schachspill. Se zielt zu den Zouene Spiller an ass an den ECO-Coden ënner de Schlësselen A10 bis A39 klassifizéiert.

D'Englesch Erëffnung fänkt mam follgenden Zuch un:

:**1. c4**

## Enzyklopedie vun de Schacherëffnungen
An der Enzyklopedie vun de Schacherëffnungen ass d'Englesch Erëffnung ënner de Schlësselen A10 bis A39 klassifizéiert.
* A10: 1. c4
* A11: 1. c4 c6
* A12: 1. c4 c6 2. Sf3 d5 3. b3
* A13: 1. c4 e6
* A14: 1. c4 e6 2. Sf3 d5 3. g3 Sf6 4. Lg2 Le7 5. O-O
* A15: 1. c4 Sf6
* A16: 1. c4 Sf6 2. Sc3
* A17: 1. c4 Sf6 2. Sc3 e6
* A18: 1. c4 Sf6 2. Sc3 e6 3. e4
* A19: 1. c4 Sf6 2. Sc3 e6 3. e4 c5
* A20: 1. c4 e5
* A21: 1. c4 e5 2. Sc3
* A22: 1. c4 e5 2. Sc3 Sf6
* A23: 1. c4 e5 2. Sc3 Sf6 3. g3 c6
* A24: 1. c4 e5 2. Sc3 Sf6 3. g3 g6
* A25: 1. c4 e5 2. Sc3 Sc6
* A26: 1. c4 e5 2. Sc3 Sc6 3. g3 g6 4. Lg2 Lg7 5. d3 d6
* A27: 1. c4 e5 2. Sc3 Sc6 3. Sf3
* A28: 1. c4 e5 2. Sc3 Sc6 3. Sf3 Sf6
* A29: 1. c4 e5 2. Sc3 Sc6 3. Sf3 Sf6 4. g3
* A30: 1. c4 c5
* A31: 1. c4 c5 2. Sf3 Sf6 3. d4
* A32: 1. c4 c5 2. Sf3 Sf6 3. d4 cxd4 4. Sxd4 e6
* A33: 1. c4 c5 2. Sf3 Sf6 3. d4 cxd4 4. Sxd4 e6 5. Sc3 Sc6
* A34: 1. c4 c5 2. Sc3
* A35: 1. c4 c5 2. Sc3 Sc6
* A36: 1. c4 c5 2. Sc3 Sc6 3. g3
* A37: 1. c4 c5 2. Sc3 Sc6 3. g3 g6 4. Lg2 Lg7 5. Sf3
* A38: 1. c4 c5 2. Sc3 Sc6 3. g3 g6 4. Lg2 Lg7 5. Sf3 Sf6
* A39: 1. c4 c5 2. Sc3 Sc6 3. g3 g6 4. Lg2 Lg7 5. Sf3 Sf6 6. 0-0 0-0 7. d4

## Kuckt och
* Schachnotatioun
Naturschutzgebitt Lannebur

D'Naturschutzgebitt **Lannebur** war fir eng kuerz Zäit en Naturschutzgebitt an de Gemenge Fréiseng a Weiler zum Tuer. Süd-ëstlech vum Schlammestee erstreckt sech e Fiichtgebitt, wouvun 286 ha (70 ha Kärzon an 216 ha Pufferzon) den 1. Juli 2009 ënner Naturschutz gestallt goufen.

Den 8. Juli 2010, gouf de Règlement grand-ducal vum Verwaltungsgeriicht wéinst Formfeeler bei der Propositioun annuléiert.
## Um Spaweck
* Règlement grand-ducal

## Kuckt och
* Lëscht vu Lëtzebuerger Naturschutzgebidder
Oppent Spill (Schach)

En **Oppent Spill** ass eng Schacherëffnung, déi an den ECO-Coden ënner de Schlësselen C20 bis C99 klassifizéiert ass a mat de follgenden Zich ufänkt:

:**1. e4 e5**

## Kuckt och
* Hallefoppent Spill
* Zouent Spill
* Schacherëffnung
* Schachnotatioun
Marshall-Ugrëff

De **Marshall-Ugrëff** ass eng Erëffnungsvariant vun der Spuenescher Partie am Schach an ass an den ECO-Coden ënner dem Schlëssel C89 klassifizéiert.

De Marshall-Ugrëff fänkt mat de follgenden Zich un:

:**1. e4 e5**
:**2. Sf3 Sc6**
:**3. Lb5 a6**
:**4. La4 Sf6**
:**5. 0-0 Le7**
:**6. Te1 b5**
:**7. Lb3 0-0**
:**8. c3 d5**

## Enzyklopedie vun de Schacherëffnungen
An der Enzyklopedie vun de Schacherëffnungen ass de Marshall-Ugrëff ënner dem Schlëssel C89 klassifizéiert.
* C89: 1. e4 e5 2. Sf3 Sc6 3. Lb5 a6 4. La4 Sf6 5. 0-0 Le7 6. Te1 b5 7. Lb3 0-0 8. c3 d5

## Kuckt och
* Schachnotatioun
Giro d'Italia 2009

Den **Giro d'Italia 2009**, war déi 93. Editioun vum Giro d'Italia. Den Depart war den 9. Mee bis den 31. Mee gefuer. Mat Depart zu Venedeg an Arrivée zu Roum.

De Giro krut dat Joer seng honnert Joer.

D'Course gouf vum Russ Denis Menchov gewonnen, deen de *Maillot Rose* no dem CLM an der 12. Etapp krut, an e bis un d'Enn géint säin Haaptkonkurrent Danilo Di Luca verdeedege konnt.

## Etappen

## Generalklassement

## Um Spaweck

* Offiziell Säit vum Giro 2009
Schoulsyndikat Billek

De **Schoulsyndikat Billek** ass en interkommunale Syndikat zu Lëtzebuerg, an de Gemenge Wuermer a Fluessweiler.

De Syndikat gouf 1969 gegrënnt. Seng Ziler sinn engersäits d'Exploitatioun vun engem Schoul- a Sportzenter zu Dräibuer mat enger Annex dovun zu Nidderdonwen an anersäits d'Organisatioun an d'Verwaltung vun den Drénkwaasserbasengen, d'Versuergung an Verdeelung vum Drénkwaasser an de betraffene Gemengen.

## Um Spaweck
* De Syndikat op der Websäit vum Syvicol
Centre de natation intercommunal Les Thermes Strassen-Bertrange

De **Centre de natation intercommunal Les Thermes Strassen-Bertrange** ofgekierzt *C.N.I. "Les Thermes"* ass en interkommunale Syndicat zu Lëtzebuerg an de Gemenge Stroossen a Bartreng.

D'Decisioun fir de Syndicat ze grënnen, gouf zu Bartreng am Gemengerot de 24. Januar 2002 ugeholl, an zu Stroossen de 25. Januar. Den Arrêté grand-ducal ass vum 5. Juli 2002 a gouf am Memorial B - N°51 op Säit 786 de 6. August publizéiert.

## Objet
De Syndikat huet als Objet, d'Konstruktioun an d'Exploitatioun vun engem Schwamm- a Fitnesscenter fir déi zwou Gemengen.

Originaltext aus dem Memorial:
:*Le syndicat a pour objet la construction, l'entretien et l'exploitation d'un centre de natation, de sports et de loisirs, comportant différents bassins de natation, ainsi que des salles de fitness, de soins corporels, saunas et autres services accessoires comme buvette et restaurant à offrir parallèlement et permettant le cas échéant une exploitation séparée*.

:*Le syndicat peut accomplir tous les actes qui concourent à la réalisation de son objet social. Les membres du syndicat s'obligent à aider le syndicat dans l'accomplissement des buts syndicaux ci-dessus exposés*.

:*Il leur est expressément défendu d'organiser un service identique ou d'entrer dans un autre syndicat créé aux mêmes fins.*

## Realisatioun vum Zentrum
Den Architekteconcours fir de Bau vum Schwammzentrum Les Thermes ass am Juni 2004 vun den Architektebüroe Jim Clemes, Witry & Witry an Hermann & Valentiny gewonne ginn. De Bauufank war am September 2005, de Grondstee gouf am Juni 2006 geluecht an d'Ouverture vum Zentrum, dee ganz um Terrain vun der Gemeng Stroossen läit a méi wéi 1.000 m2 Waasserfläch huet, war am Februar 2009.

## Illustratiounen

Fichier:Lieux-dits "op de rouden Zillen" an "a Buurmicht".jpg|Les Thermes, am Hannergrond gesäit een de Kierchtuerm vun der Kierch Stroossen
Fichier:Les-thermes-strassen.jpg|D'Gemeng Stroossen a Les Thermes (wéi se nach am Bau sinn) vun uewen aus gesinn.


## Um Spaweck
*D'Websäit vu Les Thermes
Traité vun Iechternach

Den **Traité vun Iechternach** ass e Vertrag tëscht dem Groussherzogtum Lëtzebuerg an dem däitsche Bundesland Rheinland-Pfalz iwwer d'Ekonomie vum Waasser am Grenzgebitt vun den zwee Länner.

E gouf de 17. Oktober 1974 zu Iechternach ënnerschriwwen, an zu Lëtzebuerg duerch d'Gesetz vum 8. Juli 1975 approuvéiert.
Giro d'Italia 1959

Den **Giro d'Italia 1959** war déi 42. Editioun vum Giro d'Italia. Den Depart war de 16. Mee zu Mailand an d'Arrivée de 7. Juni 1959 zu Mailand. 

D'Course gouf vum Lëtzebuerger Charly Gaul gewonnen. De Gaul war schonns eng Kéier 1956 Vainqueur vum ''Giro''.

## Etappen

## Generalklassement

## Um Spaweck
Giro d'Italia 1958

Den **Giro d'Italia 1958** war déi 41. Editioun vum Giro d'Italia. Den Depart war den 18. Mee zu Mailand an d'Arrivée den 8. Juni 1958 zu Mailand. 

D'Course gouf vum Italieener Ercole Baldini (Legnano) gewonnen. De Lëtzebuerger Charly Gaul gouf Drëtten.

## Etappen

## Generalklassement

## Um Spaweck
Syndicat des eaux du Centre

De **Syndicat des eaux du centre** ofgekierzt **SEC** ass en interkommunale Waassersyndikat deen 2004 gegrënnt gouf, an den 19. Februar 2005 duerch en Arrêté grand-ducal autoriséiert gouf. Den Objet vum Syndicat ass d'Gestioun vum Drénkwaasser fir d'Membersgemengen, dat vun der SEBES geliwwert gëtt.

Grënnungsmembere waren 2004 d'Gemenge Conter, Hesper, Koplescht, Nidderaanwen, Steesel, Stroossen a Walfer. No der Grënnung sinn nach follgend Gemenge Member vum Syndicat ginn:

* den 10. Abrëll 2007: Biissen a Luerenzweiler;
* den 18. Abrëll 2008: Béiwen-Atert a Miersch;
* de 17. Februar 2017: Lëntgen.
De Syndikat huet säi Sëtz an der Märei zu Hesper.

## Um Spaweck
* De Syndikat op der Websäit vum SYVICOL
Louis Klein

De **Louis Klein**, gebuer de 14. Februar 1868 an der Stad Lëtzebuerg, an och do gestuerwen de 24. Abrëll 1943, war e lëtzebuergeschen Ingenieur, Verwaltungsdirekter, Arbedsbeamten a Moler.

No senger Primärschoul huet de Louis Klein säi Sekundärstudium an der Industrieschoul zu Lëtzebuerg gemaach, fir duerno Agronomie um agronomeschen Institut vu Gembloux ze studéieren.

Seng éischt Plaz krut hien als Zeechner beim Büro *Sutor*, fir duerno 4 Joer als Chimist an der Zockerfabréck Wanze zu Huy ze schaffen. Duerno huet en dräi Joer laang e Modellhaff an der Provënz Antwerpen gefouert, fir dann Direkter vum Laboratoire vun der Zockerfabréck Cheik-Fadel an Egypten ze ginn.

1901 gouf hie vum Staatsminister Paul Eyschen op Lëtzebuerg geruff, fir dat Joer de 15. November, Direkter vun der Akerbauverwaltung ze ginn. Den 29. Mäerz 1904 gouf hien Ingenieur agricole genannt.

Zesumme mam Pierre Braun war de Klein tëscht 1904 an 1908 ee vun den Haaptleit déi sech Suergen ëm d'Drénkwaasserversuergung am Südweste vum Land gemaach hunn, an op deenen hir Pläng hin, schliisslech de Syndicat des eaux du Sud entstanen ass.

Hien huet och 1912 e Projet fir de Bau vun engem Barrage zu Esch-Sauer opgestallt.

Den 30. Oktober 1916 huet hie beim Staat seng Demissioun gi fir bei d'ARBED schaffen ze goen.
Prix Norbert-Stelmes

De **Prix Norbert-Stelmes** ass e Musekspräis dee vun de Jeunesses musicales Luxembourg vergi gëtt.

En ass nom Lëtzebuerger Komponist a Pianist Norbert Stelmes benannt.

## Laureaten

* 1997: Nadja Koob
* 1999: Pascal Schumacher - Nadine Kauffmann
* 2001: Laurent Felten
* 2003: Cathy Krier
* 2004: Pascal Meyer
* 2006: Pueri Cantores
Syndicat intercommunal Mondercange-Dippach pour la construction l'entretien et l'exploitation d'une piscine intercommunale à Mondercange

De **Syndicat intercommunal Mondercange-Dippach pour la construction l'entretien et l'exploitation d'une piscine intercommunale à Mondercange** gekierzt **Pimodi** ass en interkommunale Syndikat zu Lëtzebuerg vun de Gemenge Monnerech an Dippech fir zesummen eng Schwämm zu Monnerech opzeriichten, déi fir d'Schoulkanner vun de Primärschoule an eventuell vum Préscolaire vun den zwou Gemenge geduecht ass.

De Sëtz vum Syndikat ass an der Gemeng zu Monnerech.

D'Decisioun fir de Syndikat ze grënne gouf vum Monnerecher Gemengerot den 23. Oktober 2002 ugeholl a vum Dippecher Gemengerot den Dag virdrun.

De Syndikat gouf duerch en Arrêté grand-ducal vum 23. Mee 2003 autoriséiert, a gouf am Memorial B – N° 42 den 21. Juli 2003 op der Säit 504 publizéiert.

## Um Spaweck
De Syndikat op der Websäit vum Syvicol
Syndicat intercommunal Kordall

De **Syndicat intercommunal Kordall** ofgekierzt **SIKOR** ass en interkommunale Syndikat deen 1996 vun de Gemenge Péiteng, Déifferdeng an Nidderkäerjeng gegrënnt gouf. 2011 koum dunn nach d'Gemeng Suessem derbäi an zanter dem 1. Januar 2012 ass duerch d'Fusioun vun de fréiere Gemengen Nidderkäerjeng a Kënzeg déi nei Gemeng Käerjeng Member am Syndikat.

De Sëtz vum Syndikat ass zu Péiteng.

## Zweck vum Syndikat
Dem Syndikat säin Zweck ass et, sech ëm d'Gestioun vun enger Rei regionalen Aktivitéitszonen ze këmmeren. E setzt sech fir eng interkommunal Koordinatioun an Zesummenaarbecht tëscht de Membergemengen an, absënns a follgende Beräicher:

* Amenagement vum Territoire, Wunnen a Stadentwécklung;
* Promotioun vun z.&nbsp;B. kulturellen, sportlechen, sozialen oder ëmweltbezunnen Aktivitéiten, 
* Promotioun a Marketing fir den Tourismus an de véier Gemengen.

## Um Spaweck
:* Websäit vum SIKOR
:* De Syndikat op der Websäit vum SYVICOL
Pascal Meyer

De **Pascal Meyer**, gebuer de 17. Abrëll 1979 an der Stad Lëtzebuerg, ass e lëtzebuergesche Pianist.

2004 gouf hie mam Prix Norbert Stelmes ausgezeechent.

De Pascal Meyer ass Member vu United Instruments of Lucilin

## Um Spaweck
* Websäit vum Pascal Meyer
Octav Firulescu

Den **Octav Firulescu**, gebuer de 6. Juli 1959 zu Bukarest, ass e rumänesche Komponist a Museksprofesser.

Zanter 1998 ass hie Museksprofesser zu Lëtzebuerg.
Marc Kaufmann

De **Marc Kaufmann**, gebuer 1985, ass e lëtzebuergesche Mathematiker, deen op den internationale Mathematiksolympiaden (IMO) 2002 zu Glasgow, 2003 zu Tokyo an 2004 zu Athen deelgeholl huet.

Hie krut 2003 eng Bronze-Medail an 2004 eng Sëlwer-Medail. Wärend de Joren 2001 bis 2004 gouf hie vun de Professere Charles Leytem a Pascal Zeihen trainéiert.

No sengem Premières-Examen 2004 huet hien zu Cambridge an zu Bréissel Mathematik studéiert.
Cathy Krier

D**'Cathy Krier**, gebuer de 17. Januar 1985 an der Stad Lëtzebuerg, ass eng lëtzebuergesch Pianistin.

Si huet scho mat 5 Joer um Stater Conservatoire ugefaangen, Piano ze léieren. 1999 huet si um Kölner Conservatoire beim Pavel Gililov Coursen a Virtuositéit geholl.

2000 huet si mam Lettesche Kammerorchester ënner der Direktioun vum Carlo Jans dem Beethoven säi 4. Pianosconcert a Sol majeur opgeholl. 2005 huet si bei der Aweiung vun der Philharmonie Lëtzebuerg e Concert fir véier Hänn mam Cyprien Katsaris ginn. 2006 ass si um Ruhrfestival fir Piano opgetrueden, an och bei der Ouverture vu Lëtzebuerg Europäesch Kulturhaaptsstad 2007.

Zanterhier ass si an enger Abberzuel vu Concertssäll opgetrueden, dorënner de Bozar zu Bréissel, de Barbican Centre zu London, d'Philharmonie de Paris, de Sage Gateshead, d'Laeiszhalle zu Hamburg, d'Konzerthaus zu Dortmund, de Palau de la Música Catalana zu Barcelona, d'Fundação Calouste‑Gulbenkian zu Lissabon, de Konschtpalais zu Budapest, d'Konserthuset Stockholm, d'Concertgebouw zu Amsterdam, d'Kölner Philharmonie, d'Casa da música de Porto, de Wiener Musikverein, d'Town Hall Birmingham, d'Festspielhaus vu Baden-Baden an um Festival Mecklemburg-Vorpommern.

## Präisser
*2003: Prix Norbert-Stelmes.
*2004: Prix de la Fondation IKB International.

## CDen
* Piano Recital. Scarlatti, Haydn, Chopin, Müllenbach, Dutilleux. 2008
* Leoš Janáček - The Piano. 2013
* Rameau & Ligeti. 2014
* Masques, Debussy & Szymanowsk. CAvi, 2017

## Um Spaweck
* Websäit vun der Cathy Krier
Tour de Pologne 2009

Déi 66. Editioun vum **[[Tour de Pologne]]** gouf 2009 vum 2. bis den 8. August iwwer eng Distanz vun 1253,6&nbsp;km tëscht Warschau a Krakau, a siwen Etappe gefuer. Et war déi eeleft Course um Kalenner vum UCI ProTour 2009.

Den Italieener Allessandro Ballan, Weltmeeschter op der Strooss 2008, konnt d'Course fir sech entscheeden.

## Um Spaweck
Mullebutz

**Mullebutze** sinn d'Friichte vum Hodar, och Wäissdar genannt. Net ze verwiessele mat Spackelter.

## Um Spaweck
Pitt Brandenburger

De **Pierre "Pitt" Brandenburger**, gebuer de 25. Mäerz 1961 zu Esch-Uelzecht, ass e lëtzebuergesche Sculpteur, Zeechner an Enseignant.

Hie mécht hëlze Skulpturen déi en dacks mat Elementer aus anerem Material wéi Steen, Hallefedelsteen oder Metall verbënnt.

## Kuckt och
* Lëscht vu lëtzebuergesche Konschtschafenden
## Um Spaweck
* Skulpture vum Pitt Brandenburger op ''www.4art.lu''
Pierre Hentges

* Pierre Hentges (1853-1918), lëtzebuergeschen Turner, Matgrënner vum Männerchouer Concordia a vum Bouneweger Turnveräin.
* Pierre Hentges sen. (1890-1975), lëtzebuergeschen Turner, Sportfonctionnaire, Olympionik an Auteur.
* Pierre Hentges jun. (1915-1997), lëtzebuergesche Sportsprofesser a Sportsfonctionnaire.
* Pierre Hentges, e franséische Journalist bei *L'Humanité*
Pierre Hentges (1853)

De **Pierre Hentges**, gebuer den 1. Juli 1853 zu Hollerech, a gestuerwen den 28. Mäerz 1918 zu Bouneweg, war e lëtzebuergesche Sportsfonctionnaire a Politiker.

Hie war Bistrotier zu Bouneweg a Member am Gemengerot an der deemoleger Gemeng Hollerech.

De Pierre Hentges huet sech fir de Sport, a besonnesch fir d'Turnen zu Lëtzebuerg agesat. 25 Joer laang war hie President vum Bouneweger Turnveräin.

Mat 66 Joer ass hien am Éischte Weltkrich bei engem Bommenugrëff ëm d'Liewe komm.

Hie war de Papp vum Turner, Sportsfonctionnaire an Auteur Pierre Hentges sen. (1890-1975) an de Grousspapp vum Sportsprofesser a Sportsfonctionnaire Pierre Hentges jun. (1915-1997).

Fir un de Pierre Hentges z'erënneren ass zu Bouneweg eng Strooss no him benannt; se verleeft vun der Bouneweger-Strooss bis op de *boulevard de la Fraternité*.
Hodar

Den **Hodar**, oder **Wäissdar** och alt **Spackelstack** (*Crataegus*) ass eng Gattung vun Traisch a klenge Beem aus der Famill Rosaceae. Seng Äscht hu Picken a seng Friichte sinn d'Mullebutzen.

## Um Spaweck
Passivfëmmen

Ënner **Passivfëmme** versteet een déi Tatsaach, datt eng Persoun déi net fëmmt a sech am selwechte Raum, wéi e Fëmmert ophält, och Zigarettendamp anotemt. Dem Gesondheetsministère no stierwen zu Lëtzebuerg all Joer 20 Persounen, déi net gefëmmt hunn un de Follge vum Passivfëmmen.

## Um Spaweck
*  Tabac et dépendances:Säit vun der Santé publique
Fëmmen

**Fëmmen** ass de Konsum, duerch Inhaléiere vum Damp vu gedréchente Planzendeeler, speziell vum Tubak oder vum Haschisch, déi an enger Päif, Waasserpäif, Zigarett oder Zigar verbrannt ginn.

Den Damp deen doduerch produzéiert gëtt ass gesondheetsschiedlech, souwuel fir de Konsument wéi och fir d'Leit ronderëm. De Lëtzebuerger Gesondheetsministère schätzt, datt zu Lëtzebuerg all Woch 11 Fëmmerten un de Follge vum Tabagissem stierwen, an all Joer 500-600 Leit. Am Verglach dozou: 36 Affer vun déidleche Verkéiersaccidenter.

No der international gëlteger Klassifikatioun vu Krankheeten, ICD-10, ass d'Nikotinofhängegkeet eng Krankheet, an zwar an der Kategorie F17.2.

## Um Spaweck

* https://web.archive.org/web/20120509065902/http://www.sante.public.lu/fr/rester-bonne-sante/110-tabac-dependances/index.html
Nishinomiya

**Nishinomiya** ass eng Stad an der Prefektur Hyōgo op Honshū, der Haaptinsel vu Japan. Nishinomiya läit tëscht den zwou Grousstied Kōbe an Ōsaka.

## Um Spaweck
Brandenburger

* Pitt Brandenburger, lëtzebuergesche Sculpteur.
* De Moler Robert Brandenburger besser bekannt als Robert Brandy

## Kuckt och
* Peter Brandebourg
Nicolas Adam

Den **Nicolas "Nic" Dominique Adam**, gebuer den 12. Februar 1881, zu Esch-Uelzecht, an do gestuerwen de 15. Februar 1957, war e lëtzebuergeschen Turner, deen op den Olympesche Summerspiller 1912 zu Stockholm an der Lëtzebuerger Turnekipp mat ugetrueden ass.

D'Ekipp gouf am europäesche System déi véiert an am fräie System déi fënneft.

## Kuckt och

## Um Spaweck
* Lëscht vun de Lëtzebuerger Turner op den olympesche Spiller 1912
Zigarett

Eng **Zigarett** (vum Franséische *cigarette* fir *kleng [[Zigar]]*) ass en Tubaksprodukt. Ursprénglech huet et sech ëm eng Verwäertung vun Offallprodukter vun der Zigareproduktioun gehandelt. Modern Zigarette sinn awer en héichentwéckelt Industrieprodukt, mat en ettlech Zousazstoffer am Tubak, engem spezielle Pabeier an dacks mat engem Filter.

De Konsum heescht fëmmen, an ass an deene meeschten entwéckelte Länner duerch Fëmmverbueter reglementéiert.

## Zu Lëtzebuerg
Zu Lëtzebuerg fëmmen 123.000 Leit iwwer 16 Joer (23 % vun der Bevëlkerung),  15 % all Dag an 8% geleeëntlech..

De Verkaf vun Zigaretten ass am Land an den 2020er Jore staark geklommen: Vun 3,21 Milliarden am Joer 2020 iwwer 3,53 Milliarden 2021 a 4.044 Milliarden 2022 op 4,34 Milliarden 2023 an op 5,08 Milliarden 2024.  Dovu ginn der nëmmen eppes iwwer 600 Milliounen (2024) am Land selwer konsuméiert. 9 vun 10 Zigaretten déi am Land verkaaft ginn, ginn deemno déisäit der Grenz gefëmmt. 

Déi ronn 5 Milliarden Zigaretten, déi 2024 verkaaft goufen, hunn dem Staatsbudget 1,4 Milliarden Euro abruecht.  2025 sollen et der 1,6 Milliarde sinn, an 2028 1,9 Milliarden. Kriticker no géift dës fiskal Konkurrenz op Zigaretten anere Länner net just e Steierausfall bréngen, ma hätt och  negativ Auswierkungen op hir Gesondheetspolitik, déi dorop ziilt, duerch héich Präisser den Tubackkonsum ze reduzéieren, an domat och d'negativ gesondheetlech Auswierkunge vum Fëmmen.

D'Firma Landewyck Tobacco ass deen eenzegen Zigaretteproduzent am Land. An hirer Fabréck um Fridhaff ginn do all Joers tëscht 7 an 9 Milliarden Zigarette produzéiert. Dës hunn zu Lëtzebuerg e Maartundeel vu ronn 10 %. De Gros gëtt an iwwer 20 Länner an Europa an doriwwer eraus exportéiert, fir do verkaaft ze ginn.

## Um Spaweck
Fëmmverbuet

**Fëmmverbuet** gëtt ëmgangssproochlech d'Reglementéierung vum Fëmme genannt. An deene meeschten entwéckelte Länner ass d'Fëmmen an ëffentlech zougänglechen zouene Raim verbueden oder limitéiert.

Begrënnt gëtt dat virun allem duerch d'Schiedegung vun der Gesondheet vu Persounen déi net fëmmen, a sech am selwechte Raum ophalen, dat sougenannt Passivfëmmen.

Zu Lëtzebuerg gëllt, am europäesche Vergläich, e liberaalt Gesetz.

## Um Spaweck

* Gesetz ''Lutte antitabac'' zu Lëtzebuerg
François Hentges

De **François Pierre Hentges**, Franz genannt, gebuer zu Bouneweg, den 1. Juni 1885, a gestuerwen den 1. Abrëll 1965 an der Stad Lëtzebuerg, war e lëtzebuergeschen Turner a Politiker.

## Den Turner

De Franz Hentges ass op den Olympesche Summerspiller 1912 zu Stockholm an der Lëtzebuerger Turnekipp mat ugetrueden.

D'Ekipp gouf am europäesche System déi véiert an am fräie System déi fënneft. Am Eenzel gouf hien den dräianzwanzegsten.

Op der Weltmeeschterschaft 1903 zu Antwerpen krut hie mat 20.000 Punkten um Barren eng Goldmedail. Am Klassement vun den Ekippen, goufen d'Lëtzebuerger déi drëtt.

## Den Händschemécher a Politiker

De Franz Hentges war Händschemécher. Hien huet zu Bouneweg gewunnt a war zënter 1913 mat der Léonie Pauly vu Biereng (Diddeleng) bestuet.

Vun 1918 bis zur Fusioun mat der Stad Lëtzebuerg am Joer 1920 war hien am Gemengerot vun der Gemeng Hollerech-Bouneweg. Duerno war hien nach bis 1928 Member vum Gemengerot vun der Stad Lëtzebuerg, am Ufank, vum 18. Juli - 20. November 1920, esouguer als Schäffen. 

De Franz Hentges war Member vum Aarbechter- a Bauererot, deen den 10. November 1918 gegrënnt gouf, an deen dozou opgeruff huet, zu Lëtzebuerg d'Monarchie duerch eng Volleksrepublik z'ersetzen.

## D'Famill

De Franz Hentges ass de Jong vum Pierre Hentges (1853) an de Brudder vum Pierre Hentges (1890) deen am Gebuertsakt als Jakob Peter Hentges agedroen ass.

## Kuckt och

## Um Spaweck
* Lëscht vun de Lëtzebuerger Turner
Michel Hemmerling

De **Michel Hemmerling**, gebuer den 9. Januar 1889 an der Stad Lëtzebuerg, an do gestuerwen den 22. September 1962, war e lëtzebuergeschen Turner deen op den Olympesche Summerspiller 1912 zu Stockholm an der Lëtzebuerger Turnekipp mat ugetrueden ass.

D'Ekipp gouf an europäesche System déi véiert an am fräie System déi fënneft. Am Eenzel gouf hien den dräianzwanzegsten.
## Kuckt och

## Um Spaweck
* Lëscht vun de Lëtzebuerger Turner
Nicolas Kanivé

De **Nicolas Kanivé** oder **Nicolas Kannivé**, gebuer den 23. November 1887 zu Lëtzebuerg, an do gestuerwen den 12. Juli 1966, war e lëtzebuergeschen Turner, Wäitsprénger an Olympionik.

Hien ass op den Olympesche Summerspiller 1912 zu Stockholm an der Lëtzebuerger Turnekipp mat ugetrueden, an huet 1920 op der Olympiad zu Antwerpen Lëtzebuerg als Wäitsprénger vertrueden.

D'Ekipp gouf am europäesche System déi véiert an am fräie System déi fënneft. Am Eenzel gouf hien den zwanzegsten.

Am Wäitsprong gouf hien zu Antwerpen den nénganzwanzegsten.

## Kuckt och

## Um Spaweck
* Lëscht vun de Lëtzebuerger Turner
Pierre Hentges (1915)

De **Pierre Hentges jun.**, gebuer den 22. November 1915 an der Stad Lëtzebuerg, a gestuerwen de 25. September 1997, war e lëtzebuergesche Sportsprofesser a Sportsfonctionnaire.

Hien huet sech fir d'Turnen, de Volleyball an de Studentesport agesat. Hie war Member vun der *[[Fédération internationale de gymnastique]]*, President vun der *[[Fédération luxembourgeoise de gymnastique‎|Union des sociétés luxembourgeoises de gymnastique]]* a vun der *[[Fédération luxembourgeoise de volley-ball]]*.

De Pierre Hentges war Member vum *[[Comité olympique et sportif luxembourgeois]]*. Bei den Olympesche Spiller war hien dräimol Missiounschef vun der lëtzebuergescher Delegatioun:
* 1952 bei den Olympesche Summerspiller vun Helsinki
* 1960 bei den Olympesche Summerspiller vu Roum
* 1964 bei den Olympesche Summerspiller vun Tokyo
Sen to Chihiro no Kamikakushi

**Sen to Chihiro no Kamikakushi** (Kanji/Katakana: 千と千尋の神隠し / せんとちひろのかみかくし), den offiziellen engleschen Numm: **Spirited Away**, ass en Anime-Film vum Hayao Miyazaki vu Studio Ghibli.

En handelt ëm en ongeféier 10 Joer aalt Meedchen, d'Chihiro, dat (sou wéi d'Alice vun *Alice in Wonderland*) an eng Mäerchewelt geréit. Nodeem et sech, duerch déi Epreuven déi et do besteet, weiderentwéckelt huet, fënnt et de Wee an d'Realitéit zeréck.

De Film ass geduecht fir symbolesch den Iwwergang vun der Kandheet an d'Jugend ze behandelen.

## Um Spaweck
Studio Ghibli

**Studio Ghibli** (op Japanesch 株式会社スタジオジブリ, ausgeschwat *sutajio jiburi*), ass eng Firma, déi Anime-Filmer produzéiert. 

De Studio gouf vum Isao Takahata an dem Hayao Miyazaki gegrënnt.

## Um Spaweck
Ponyo

**Ponyo** ass en Anime-Film vum Hayao Miyazaki vu Studio Ghibli, dee speziell fir méi kleng Kanner (4-10 Joer) geduecht ass. D'Geschicht ass sou änlech wéi déi vun der klenger Mierjongfra.

## Um Spaweck
Miso

**Miso**, op Japanesch みそ oder 味噌, ass e wichtegt Element an der japanescher Kichen. Et gëtt normalerweis als Past verkaaft, déi da mat Waasser vermëscht zu Miso-Zopp gëtt. Miso-Zopp gehéiert, wéi de wäisse Räis, zu praktesch jiddwer japaneschem Iessen.

## Um Spaweck
Émile Knepper (1892)

Den **Émile Nicolas Knepper**, gebuer zu Beetebuerg den 21. August 1892, a gestuerwen de 24. September 1978 an der Stad Lëtzebuerg, war e lëtzebuergeschen Turner an Olmpionik.

Hien huet ass op den Olympesche Summerspiller 1912 zu Stockholm an der Lëtzebuerger Turnekipp ugetrueden ass.

D'Ekipp gouf am europäesche System déi véiert an am fräie System déi fënneft.

## Kuckt och

## Um Spaweck
* Lëscht vun de Lëtzebuerger Turner
Émile Knepper

*Émile Knepper, lëtzebuegeschen Turner an Olympionik.
*Émile Knepper, Grënner vun der Firma Ferroknepper.
Marc Zanussi

De **Marc Zanussi**, gebuer den 11. Mäerz 1957 zu Diddeleng, a gestuerwen de 24. Juni 2004 zu Wissant am franséischen Departement Pas-de-Calais, war e lëtzebuergesche Politiker.

Als LSAP-Politiker war hie vun 1984 bis zu sengem Doud Member vum Gemengerot zu Diddeleng.

Vun 1990 bis zu sengem Doud war hien Deputéierten an der Chamber.

De Marc Zanussi war vun 2000 bis zu sengem Doud President vun der *[[Fédération luxembourgeoise de gymnastique]]*.

## Gielercher
* 
*
Fédération luxembourgeoise de gymnastique

D**'Fédération luxembourgeoise de gymnastique**, gekierzt **FLGym**, ass den nationale Verband vun de Turnveräiner zu Lëtzebuerg.

D'FLGym ass den 9. Juli 1899 gegrënnt an de 7. Juli 2006 am Handelsregëster als ASBL registréiert ginn.

Se huet hire Sëtz zu Stroossen an ass Member vum COSL, der Fédération internationale de gymnastique (FIG) an der Union européenne de gymnastique (UEG).

## Geschicht
Ënner dem Impuls vum Aloyse Kayser gouf de lëtzebuergeschen Turnverband den 9. Juli 1899 zu Esch-Uelzecht als *Union des sociétés luxembourgeoises de gymnastique* (USLG) gegrënnt.

Op der Generalversammlung vum 28. Mäerz 1998 zu Esch-Uelzecht gouf decidéiert fir den Numm a *Fédération luxembourgeoise de gymnastique* ëmz'änneren.

## Organisatioun
De President vun der FLGym ass de Roby Rollinger.

### Fréier Presidenten

* …
* Marc Zanussi (2000-2004)
* …
* Roger Negri

### Membere vun der FLGym

# And Be You
# Aspelt Gym Academy
# Athletico Steinfort
# Aurore Oetrange
# Cercle d'éducation physique Strassen
# Cercle de gymnastique Remich
# Club gym Rambrouch
# Dammenturnveräin Housen
# Dolfin gym
# ETV 1889 Esch-Uelzecht
# École de GRS Lëtzebuerg
# Espérance Esch-Uelzecht
# Femmes actives Veianen
# Fit a flott Garnech
# Flic-flac Déifferdeng
# GCG Zens-Gronn
# Grënneschen Turnveräin
# GRS Déifferdeng
# Gym Bouneweg
# gym Maacher
# Junglinster Passion
# Kaizen Parkour Academy
# Avant-garde Rodange
# Espérance Déifferdeng
# Étoile Rëmeleng
# Courageuse, Péiteng
# Liberté Nidderkuer
# Tricolore Eech
# Villageoise Bettenduerf
# Réveil Beetebuerg
# Travail Schëffleng
# Clervalloises Klierf
# Majorettes deLluxembourg
# Mierscher Turnveräin
# No Obstacle
# Nordstad Turnveräin
# Rythmica-Lux
# Rythmo-Cats
# Société de gymnastique Housen
# Société de gymnastique Wolz
# Special Olympics Luxembourg
# Sporting club Bieles
# Sports Loisirs Ëlwen
# Top fit Waasserbëlleg
# Union Diddeleng – Société municipale Diddelenger Turnveräin
# Union sportive Iechternach
# Workout Ballet

## Um Spaweck

* Websäit vun der ''Fédération luxembourgeoise de gymnastique''
Nico Wennmacher

Den **Nico Wennmacher**, gebuer den 19. Abrëll 1947 zu Diänjen, ass e lëtzebuergeschen LSAP-Politiker a Gewerkschaftler.

Vun 1998 bis 2009 war hie President vum Landesverband (FNCTTFEL).

## Gielercher
* Commandeur vum Ordre de Mérite du Grand-Duché de Luxembourg (Promotioun 2010)
Anime

**Anime**, op Katakana アニメ, ass d'Ofkierzung vum japaneschen *animēshon* (アニメーション, vum engleschen *animation*) a bezeechent ausserhalb vu Japan, speziell an de westleche Länner, een a Japan produzéierten Zeechentrickfilm oder -serie. D'Printmedium heescht Manga.

## Um Spaweck
Jean Jacques Faber

De **Jean Jacques Faber**, gebuer de 16. August 1751 zu Housen, a gestuerwen de 7. November 1825 zu Wolz, war e Riichter.

Vum 13. Messidor Joer III (1. Juli 1795) bis zum 28. Fructidor Joer III (14. September 1795) war hie Buergermeeschter vun der Stad Lëtzebuerg.
Raymond de Waha

De **  Raymond de Waha**, gebuer de 16. Mee 1877, a gestuerwen den 10. August 1942, war e lëtzebuergesche Politiker an Diplomat.

An der Regierung Reuter war hie vum 5. Januar 1920 bis de 15. Abrëll 1921 Generaldirekter fir Landwirtschaft a Sozialversécherung a vum 15. Abrëll 1921 bis den 20. Mäerz 1925 Generaldirekter fir Landwirtschaft, Industrie a Sozialversécherung.

Hie war vun 1919 bis 1920 Deputéierten an der Chamber a *Chargé d'Affaires* zu Washington D.C.
Tour de l'Ain 2009

Déi 21. Editioun vum **[[Tour de l'Ain]]** gouf 2009 vum 9. August bis den 12. August gefuer. Den Depart war zu Bourg-en-Bresse an d'Arrivée um Col du Grand Colombier.

De jonken Est Rein Taaramäe vun der Ekipp Cofidis konnt d'Generalklassement fir sech entscheeden.

D'Course zielt fir d'Punkteklassement vun der UCI Europe Tour 2009.


File:Tour de l'Ain 2009 - étape 4 - Rein Taaramae.jpg|Rein Taaramäe
File:Tour de l'Ain 2009 - final - maillot jaune.jpg|De jonken Est Rein Taaramäe


## Etappen

## Um Spaweck
Milano-Sanremo 2007

D'Vëloscourse **[[Milano-Sanremo]]** gouf 2007 de 24. Mäerz gefuer. Et war déi drëtt Course um Kalenner vum UCI ProTour 2007.

De Spuenier Oscar Freire konnt d'Course fir sech entscheeden.

## Um Spaweck
* Offiziell Säit vun der Course
Tour de Pologne 2007

Den **[[Tour de Pologne]]** gouf 2007 vum 9. bis de 15. September gefuer.

Et war déi 24. Course um Kalenner vum UCI ProTour 2007.

## Etappen

## Um Spaweck
*  Offiziell Säit
----
Thomas Hobson

Den **Thomas Hobson**, gebuer 1544 a gestuerwen den 1. Januar 1631, heiansdo "de Courrier vu Cambridge" genannt, ass virun allem duerch den Ausdrock "Hobson's choice" bekannt.

Als Courrier vu Cambridge war en zoustänneg fir d'Post tëscht London a Cambridge an hien hat e Päerdsstall baussent den Diere vum St Catharine's College. Wa seng Päerd net fir d'Post gebraucht goufen, goufe s'un d'Studenten a Professere vun der Universitéit verlount.

Den Hobson hat séier festgestallt datt seng bescht a séierst Päerd am beléiftste waren, an dofir dacks iwwerstrapazéiert goufen. Fir eng weider Iwwermiddung vu senge beschte Päerd ze vermeiden huet den Hobson e strikte Rotatiounssystem agefouert, deen et de Clienten nëmmen erlaabt huet, der Reiefolleg no, dat nächst Päerd ze huelen. Déi Politik vun "dëst oder keent" gouf als "Hobson's choice" bekannt, wann eng scheinbar Wiel de facto keng Wiel ass.

Den Dichter John Milton huet déi Béid, de Mann an den Ausdrock, populariséiert.

Den Hobson ass och bekannt wéinst senger Bedeelegung um Bau vum *[[Hobson's Conduit]]*, e 1614 ugeluechte kënschtleche Waasserlaf, dee Cambridge mat propperem Drénkwaasser versuergt. Den Hobson war ee vun de wichtegste Leit beim Bau vum neie Waasserlaf. Den *Hobson's Conduit* ass alternativ och als *Hobson's Brook* bekannt.
Milano-Sanremo 2008

Déi 99. Editioun vu **[[Milano-Sanremo]]** gouf 2008 den 22. Mäerz iwwer eng Distanz vun 298&nbsp;km gefuer.

De Schwäizer Fabian Cancellara konnt d'Course fir sech entscheeden.

Et waren 199 Coureuren um Depart an et sinn der 154 ukomm.
Deutschland Tour 2008

D**'[[Deutschland Tour]]** gouf 2008 vum 29. August bis de 6. September gefuer. Den Däitsche Linus Gerdemann konnt d'Generalklassement fir sech entscheeden, viru sengem Coequipier Thomas Lövkvist. Drëtte gouf de Janez Brajkovic.

Um Depart zu Kitzbühel waren 153 Coureuren, an d'Streck hat eng Distanz vu 1.408,6&nbsp;km, déi an 8 Etappe mat Arrivée zu Bremen gefuer gouf.

## Um Spaweck
Krier

**Krier** ass een zu Lëtzebuerg geleefege Familljennumm. E gëtt meeschtens "Kréier" ausgeschwat, wat op seng Ethymologie zeréckzeféieren ass: "Kréier" ass d'Beruffsbezeechnung fir deen, dee Kréi mécht. Déi Houdäitsch Variant dovun ass Krüger.

1880 hunn am Land 690 Leit sou geheescht, 1930 waren et der 810 an 1981 856.

Dorënner sinn:
* Antoine (Tun) Krier, lëtzebuergesche Gewerkschaftler, Politiker a Minister.
* Beatrice (Bea) Wester Krier, amerikanesch Genealogin a Buchautorin mat lëtzebuergeschen Originnen
* Berthy Krier, lëtzebuergesch Dëschtennisspillerin.
* Carole Krier (1973), lëtzebuergesch Volleyballspillerin.
* Cathy Krier, lëtzebuergesch Pianistin.
* Charles Krier, lëtzebuergesche Vëlossportler.
* Émile Krier, lëtzebuergeschen Historiker.
* Émile Krier, lëtzebuergesche Vëlossportler.
* Fernande Krier, lëtzebuergesch Sproochwëssenschaftlerin.
* Jean Krier (1935-2003), lëtzebuergeschen Ekonomist a Banquier.
* Jean Krier (1949-2013), lëtzebuergeschen Dichter an Däitsch-Professer. 
* Jean Krier (1951), lëtzebuergeschen Archeolog an Historiker.
* Jean Krier (?), lëtzebuergesche Foussballspiller.
* Jean Bernard Krier, lëtzebuergesche Geeschtlechen, Deputéierten an Auteur.
* Léon Krier, lëtzebuergeschen Architekt.
* Lily Becker-Krier, lëtzebuergesch Fraerechtlerin a Gewerkschaftlerin.
* Maryse Krier, lëtzebuergesch Schrëftstellerin.
* Philippe Krier, lëtzebuergesche Politiker, Buergermeeschter zu Suessem vun 1815-1818.
* Pierre Krier, lëtzebuergesche Gewerkschaftler, Politiker a Minister.
* Rob Krier, lëtzebuergeschen Architekt.
* Roger Krier, lëtzebuergesche Politiker.
* Tony Krier, lëtzebuergesche Fotograf.
Jean Krier

**Jean Krier** ass den Numm vun:
* engem lëtzebuergeschen Dichter an Däitsch-Professer, kuckt: Jean Krier (Dichter) (1949-2013); 
* engem lëtzebuergeschen Ekonomist a Banquier, kuckt: Jean Krier (Ekonomist) (1935-2003);
* engem lëtzebuergesche Foussballspiller, kuckt: Jean Krier (Foussballspiller) (?);
* engem lëtzebuergeschen Archeolog an Historiker, kuckt: Jean Krier (Archeolog) (1951).

## Kuckt och
* Krier
Jean Krier (Dichter)

De **Jean Krier**, gebuer den 2. Januar 1949 an der Stad Lëtzebuerg, a gestuerwen den 12. Januar 2013, zu Freiburg war e lëtzebuergeschen Dichter an Däitsch-Professer.

## Liewen
Hien huet Germanistik an Anglistik zu Freiburg im Breisgau studéiert. Hien huet an däitscher Sprooch geschriwwen.

## Bibliographie (Auswiel)
Hien ass den Auteur vu Verëffentlechungen a villen Zäitschrëften an huet véier Bänn mat Gedichter publizéiert:
* *Bretonische Inseln*, Landpresse, Weilerswist, 1995 
* *Tableaux/Sehstücke*, Gollenstein, Blieskastel, 2002
* *Gefundenes Fressen*, Rimbaud, Aachen, 2005
* *Herzens Lust Spiele*, poetenladen, Leipzig, 2010

## Auszeechnungen
* 2011 gouf hie mam Adelbert-von-Chamisso-Präis vun der däitscher Robert-Bosch-Stiftung an dem Servais-Präis fir säi Gedichtband *Herzens Lust Spiele* ausgezeechent.

## Literatur
* 
*Hamen, Samuel, 2018. *In weiter Ferne lauter Licht. Heute vor fünf Jahren starb der Dichter Jean Krier. Eine bretonische Spurensuche als Hommage an sein lyrisches Werk. *d'Lëtzebuerger Land vum 12. Januar 2018, S. 15

## Um Spaweck
Pierre-Ernest Dams

De **Pierre-Ernest Dams**, gebuer zu Réimech de 14. September 1794, a gestuerwen den 20. Dezember 1855 zu La Malgrange, war e belsch-lëtzebuergesche Politiker a Riichter.

No sengem Droitsstudium dat hien 1817 ofgeschloss hat, gouf den Dams 1824 Friddensriichter am Kanton Gréiwemaacher, a koum 1830 op Réimech wou hien déi Funktioun bis 1839 hat.

Vun 1830 bis 1831 war hie Member vum belschen Nationalkongress fir den Distrikt Gréiwemaacher, an duerno vun 1831 bis 1837 Member vun der Representantekummer.

Zu Lëtzebuerg war hie vun 1842 bis 1845 Member vun der *Assemblée des états*, 1848 Member vun der ''Assemblée constituante'' a vun 1848 bis 1853 Deputéierten an der Chamber.

## Gielchen
* 

## Literatur
* Paul Noesen: Pierre Ernest Dams. In:   *Biographie nationale du pays de Luxembourg: Fascicule 02*, page 570-579.
Jacques D'Martigny

De **Jacques-Antoine D'Martigny**, gebuer 1774, a gestuerwen de 15. Februar 1844, war e lëtzebuergesche Politiker.

Hie war *Député suppléant* fir den Distrikt Gréiwemaacher am belschen Nationalkongress, wou hie vum 18. November 1830 bis zur Opléisung 1831 den Distrikt vertrueden huet.

Hie war eng zäitlaang  Buergermeeschter vu Réimech.
Isabelle Kronz

D**'Isabelle Kronz**, gebuer den 21. Februar 1964 zu Péiteng, ass eng lëtzebuergesch Autorin.

Hir Texter ginn an de Publikatiounen *[[Les Cahiers luxembourgeois]]*, *[[nos cahiers]]*, *[[De Cliärrwer Kanton (Revue)|De Cliärrwer Kanton]]*, *[[Traversées]]* a *[[Pollen d'azur]]* verëffentlecht.

Fir hire Roman *Hélène et les Max* gouf si 2001 mam *[[Prix d'encouragement de la fondation Servais]]* ausgezeechent.

D'Isabelle Kronz war Member vum Lëtzebuerger Schrëftstellerverband.

## Wierker
* *Hélène et les Max*, Éditions des Cahiers luxembourgeois, 2002, ISBN 2-919976-86-9
Jean Majerus (1904)

De **Jean Majerus**, gebuer de 14. Mäerz 1904 zu Pärel, war e lëtzebuergesche Vëlossportler.

De Jean Majerus huet an de Joren 1924 an 1925 um Tour de France deelgeholl.
Louis Fendius

De **Louis-Pierre Fendius**, gebuer den 28. Juni 1792, a gestuerwen 7. Dezember 1861, war e lëtzebuergesche Politiker a Magistrat.

Hie war *Député suppléant* am Nationalkongress wou hie seng Funktioun den 13. November 1830 ugetratt huet. Hien huet den 13. Juni 1831 seng Demissioun ginn, a gouf vum André Biver ersat.

Vun 1845 un, war hien am Stater Gemengerot, *conseil de régence* genannt, a vun 1854 un war hien do am Schäfferot.

Hie war Friddensriichter zu Esch-Uelzecht, wou hien de 5. Abrëll 1831 vereedegt gouf.
Avenue André Drouart

D**'Avenue André Drouart** ass eng Strooss zu Auderghem. Si féiert vun der Kräizung mat dem *Boulevard des Invalides* an der *Rue Guillaume de Demuylder* no Süde bis op den T mat der *Avenue Jules Vandeleene* an der *Avenue Joseph-Jean Gossiaux*. Si ass ronn 210 Meter laang.

D'Strooss krut den Numm fir un den André Drouart e belsche Resistenzler aus där Gemeng z'erënneren.

Déi éischt Gebaier an der Strooss goufen 1949 vun der *Association des Industriels de Belgique* (A.I.B.) do opgeriicht, an de 26. Oktober 1949 konnt si an déi nei Büroen a Laboratoiren eraplënneren.
Waldbëlleger Affär

Mat **Waldbëlleger Affär** gëtt eng Serie vu 5 Muerde bezeechent, deenen hir Auteuren, wéi och hir Affer, Member vun enger Gangsterband waren (déi och alt **Waldbëlleger Band** genannt gouf).

Dës Band huet, a verschiddenen Zesummesetzungen, tëscht Januar 1983 an Oktober 1985 22 brutal Iwwerfäll op Bijouterien, Geldtransporter a Banken zu Lëtzebuerg gemaach. Hiren Numm huet se dofir, well den Auteur vun deene meeschte Muerden, Carlo Fett, zu Waldbëlleg gewunnt huet, wou och déi Komplize vun der Band, déi als net sécher gegollt hunn, doutgemaach an hir Läiche verbrannt goufen. De Guy Hertert, den Nico Reisdorff an de Jos Bernardy hunn zur Band gehéiert an hunn déi meescht Iwwerfäll jeeweils zu zwéi gemaach.

Op de Kont vun där Band gi weiderhin en Doudesaffer bei der Police (de Patrice Conrardy gouf den 30. Oktober 1985 beim Asaz bei engem Iwwerfall op de Sëtz vun der BIL an der Stad Lëtzebuerg erschoss, wéi den Nico Reisdorff zu Giwenech souz), 13 blesséiert Zivilpersounen an och eng sëllegen Déifställ vun Autoen a Waffen.

D'Muerde sinn eréischt bekannt ginn, nodeem d'Haaptleit vun der Band nom Iwwerfall, bei deem ee Polizist erschoss gouf, no enger Verfollgungsjuegd festgeholl gi waren, an hinnen de Prozess gemaach gouf.

## Literatur
*Jim Welsch: *Organisiertes Gewaltverbrechen in Luxemburg: Die 'Waldbilliger Bande' (1983-1985)*. In: *Mord und Todschlag. Begleitband zur gleichnamigen Ausstellung des Historischen Museums der Stadt Luxemburg; Luxemburg, 10. Juli 2009 - 28. Mäerz 2010.* (=Publications scientifiques du Musée d'Histoire de la Ville de Luxembourg, XIV), Luxembourg 2009, ISBN 978-2-919878-85-7, S. 213-229;
* Pierre Kohnen: * 'Waldbilliger Bande' - Die Polizei unter Beschuss.* In: och do, S. 230-235.

## Um Spaweck
* "16 Raubüberfälle, 19 Tötungsversuche, sechs Morde." wort.lu, 05-03-2019.
François de Waha

De **François de Waha**, gebuer den 23. Mäerz 1839 zu Bréissel, a gestuerwen den 31. Mee 1900 zu Tervueren, war e belsche Politiker a Finanzmann.

De François de Waha war Direkter vun der *Caisse d'épargne* a gouf 1872 Buergermeeschter vun Auderghem als Nofollger vu sengem Monni, a blouf dat bis 1884.

Hien hat sech de 15. November mat senger Kusin Louise de Waha bestuet. Deenen Zwee hir Tata war d'Fra vum Henri de Brouckère, dem éischte Buergermeeschter vun Auderghem.

1872 hat hien de Titel *Baron* kritt.

Fir un hien z'erënnere gouf zu Auderghem eng Strooss no him benannt, d*'Avenue de Waha*.
Fondation Servais pour la littérature luxembourgeoise

D**'Fondation Servais pour la littérature luxembourgeoise**, kuerz **Fondation Servais** genannt, ass eng Stëftung där hiren Zweck an Zil et ass fir déi lëtzebuergesch Literatur ze fërderen, andeems se déi literaresch Fuerschung an hir Verëffentlechung ënnerstëtzt, Colloquen iwwer Literatur initiéiert an op eng allgemeng Manéier d'Wësse vun der Literatur ënner d'Leit bréngt.

D'Fondation Servais gouf den 1. Juni 1989 op Basis vun enger Privatinitiativ gegrënnt an duerch groussherzoglechen Arrêté vum 28. September 1994 als *Fondatioun ouni Gewënnzweck* unerkannt.

Zanter 1992 vergëtt d'Fondation Servais de *[[Prix de la fondation Servais]]* an zanter 2000 de *[[Prix d'encouragement de la fondation Servais]]*

## Conseil
* 2016: Presidentin ass d'Germaine Goetzinger, de Paul Schmit ass Administrateur-délégué, d'Administrateure sinn de Claude D. Conter, de Jo Kox, de Gast Mannes, den Alain Meyer, de Jacques Santer, de Manou Servais an de Raymond Weber.
Prix d'encouragement de la fondation Servais

De **Prix d'encouragement de la fondation Servais** ass e Lëtzebuerger Literaturpräis, deen 2000 gegrënnt an zanter 2001 bis ewell sechsmol vun der Fondation Servais, op Propositioun vun engem onofhängege Jury, vergi gouf. E soll Auteure Mutt maache fir hiert éischt literarescht Wierk ze verëffentlechen.

## Laureaten

* 2001: Isabelle Kronz fir de Roman *Hélène et les Max*
* 2009: Hélène Tyrtoff fir de lyrische Prosatext *Corps expéditionnaire*
* 2010: Nathalie Ronvaux fir de Gedichtband *Vignes et louves*
* 2016: Luc van den Bossche fir de Gedichtband *Sangs*
* 2017: Anita Gretsch fir de Roman *L'œil grand fermé*
* 2019: Jean Bürlesk fir d'Kuerzgeschichtesammlung *The Pleasure of Drowning*
* 2022: Julien Jeusette fir de Roman *Vies provisoires*

## Kuckt och
* Prix de la fondation Servais

## Um Spaweck
*
*Websäit vum ''Centre national de littérature''
Nos cahiers

***nos cahiers - Lëtzebuerger Zäitschrëft fir Kultur*** ass eng lëtzebuergesch Kulturzäitschrëft, déi vun 1980 bis 2020 an den Éditions Saint-Paul publizéiert gouf. Déi éischt Nummer koum den 30. Abrëll 1980 eraus. Zënter 2021 gëtt d'Zäitschrëft vu Print Solutions editéiert. Fir den Inhalt ass ee Redaktiounscomité vun onofhängege Benevole verantwortlech .

D'Presidente vum Redaktiounscomité waren noeneen de Pierre Grégoire, de Christian Calmes a vun 1995 un de Georges Goedert. *nos cahiers* sinn an d'Foussspuere vun enger anerer kultureller Publikatioun getrueden, der *[[Academia]]*, déi wärend dem Éischte Weltkrich vum kathouleschen Akadeemiker-Veräin AV/ALUC gegrënnt gi war.

D'Zäitschrëft publizéiert Artikelen, déi sech mat der Kultur am wäitste Sënn vum Wuert befaassen. Ëmmer erëm gouf et och Spezialnummeren, z. B. iwwer déi eenzel Lëtzebuerger Kantonen, „Luxembourg 20 ans Unesco“ (Nummer 2 - 2014) oder eng Duebelnummer iwwer „60 ans Traités de Rome“ (3/4 - 2017). Fir dem Thomas Mann säin 150. Gebuertsdag ass zesumme mam Lëtzebuerger Germanisteverband eng Nummer zum Theema „Mann in Luxemburg“ erauskomm (Nummer 4 - 2025).

Zënter 2021 (Nummer 2) gëtt et an all Nummer *Le cahier des jeunes*, dee reservéiert ass fir Jonker, déi Gedichter, Prosatexter oder Zeechnunge verëffentleche wëllen.

*nos cahiers* gëtt vum Kulturministère subventionéiert.

## Kuckt och
* Kulturzäitschrëften zu Lëtzebuerg

## Um Spaweck
* Hubert Hausemer, *[https://www.forum.lu/wp-content/uploads/2015/11/881_41_Hausemer.pdf A propos de „nos cahiers“]*, Forum Nr. 41, S. 19
* Michel Delage, *[https://www.100komma7.lu/article/kultur/nos-cahiers-feiere-40-joer Nos Cahiers feiere 40 Joer],* op www.100komma7.lu den 13. August 2020