open-index/open-wikipedia-markdown huggingface dataset:
Passe-partout (Konscht)

E **Passe-partout** oder **Passepartout** ass an der Konscht eng Zort Rumm aus Kartong, déi op e Konschtwierk oder eng Reproduktioun geluecht gëtt. An éischter Linn déngt en dozou, en Ofstand tëscht dem (kriddeleche) Konschtwierk an dem Glas ze halen. Besonnesch bei Aquarell- oder Pastellmolereien ass e Passe-partout néideg. Eng zweet Funktioun besteet doran, ze verhënneren, datt de Konschtobjet Kontakt mat der Rumm kritt, déi hirersäits Substanzen ausdonnste kann.

Soss ass d'Funktioun vum Passe-partout, d'Fläch tëscht der Rumm an dem Objet opzefëllen, wann déi zwee net d'selwecht grouss sinn. Och esthetesch Grënn kënnen dozou féieren, e Passe-partout ronderëm e Bild oder eng Foto ze maachen. De Passe-partout, dee gewéinlech wäiss oder hellgro ass, ass da vu senger Faarf hier mam Bild an der Rumm ofgestëmmt.

Esthetesch Iwwerleeunge sinn och de Grond, firwat den Ausschnëtt am Passe-partout net genee an der Mëtt ass, mä den ënneschte Bord liicht méi grouss ass wéi deen ieweschten.

## Um Spaweck
Draachevariant

D**'Draachevariant** ass eng Variant vun der Sizilianescher Verdeedegung vum Schachspill. Se ass an den ECO-Coden ënner de Schlëssele B70 bis B79 klassifizéiert.

D'Draachevariant fänkt mat de follgenden Zich un:

:**1. e4 c5**
:**2. Sf3 d6**
:**3. d4 cxd4**
:**4. Sxd4 Sf6**
:**5. Sc3 g6**

## Enzyklopedie vun de Schacherëffnungen
An der Enzyklopedie vun de Schacherëffnungen ass d'Draachevariant ënner de Schlëssele B70 bis B79 klassifizéiert.
* B70: 1. e4 c5 2. Sf3 d6 3. d4 cxd4 4. Sxd4 Sf6 5. Sc3 g6
* B71: 1. e4 c5 2. Sf3 d6 3. d4 cxd4 4. Sxd4 Sf6 5. Sc3 g6 6. f4
* B72: 1. e4 c5 2. Sf3 d6 3. d4 cxd4 4. Sxd4 Sf6 5. Sc3 g6 6. Le3
* B73: 1. e4 c5 2. Sf3 d6 3. d4 cxd4 4. Sxd4 Sf6 5. Sc3 g6 6. Le3 Lg7 7. Le2 Sc6 8. 0-0
* B74: 1. e4 c5 2. Sf3 d6 3. d4 cxd4 4. Sxd4 Sf6 5. Sc3 g6 6. Le3 Lg7 7. Le2 Sc6 8. 0-0 0-0 9. Sb3
* B75: 1. e4 c5 2. Sf3 d6 3. d4 cxd4 4. Sxd4 Sf6 5. Sc3 g6 6. Le3 Lg7 7. f3
* B76: 1. e4 c5 2. Sf3 d6 3. d4 cxd4 4. Sxd4 Sf6 5. Sc3 g6 6. Le3 Lg7 7. f3 0-0
* B77: 1. e4 c5 2. Sf3 d6 3. d4 cxd4 4. Sxd4 Sf6 5. Sc3 g6 6. Le3 Lg7 7. f3 0-0 8. Dd2 Sc6 9. Lc4
* B78: 1. e4 c5 2. Sf3 d6 3. d4 cxd4 4. Sxd4 Sf6 5. Sc3 g6 6. Le3 Lg7 7. f3 0-0 8. Dd2 Sc6 9. Lc4 Ld7 10. 0-0-0
* B79: 1. e4 c5 2. Sf3 d6 3. d4 cxd4 4. Sxd4 Sf6 5. Sc3 g6 6. Le3 Lg7 7. f3 0-0 8. Dd2 Sc6 9. Lc4 Ld7 10. 0-0-0 Da5 11. Lb3 Tfc8 12. h4

## Kuckt och
* Schachnotatioun
Élisabeth vu Lëtzebuerg (1901-1950)

D**'Élisabeth Marie Wilhelmine vu Lëtzebuerg**, gebuer de 7. Mäerz 1901 an der Stad Lëtzebuerg a gestuerwen den 2. August 1950 zu Hohenburg, war eng lëtzebuergesch Prinzessin aus dem Haus Nassau-Weilburg.

Si war d'Duechter vum Groussherzog Wëllem IV. vu Lëtzebuerg a senger Fra, der Maria Ana vu Bragança, deemno d'Schwëster vun de Groussherzoginne Marie-Adélaïde a Charlotte.

1922 huet si sech mam Ludwig Philipp von Thurn und Taxis (1901-1933) bestuet, dem Jong vum Fürst Albert I. von Thurn und Taxis an der Margaretha Clementine vun Éisträich.

Si kruten zwee Kanner:
* Anselmus (1924-1944);
* Iniga (1925-2008), bestuet mam Eberhard von Urach (1907-1969).

## Um Spaweck
Sophie vu Lëtzebuerg

D**'Sophie Caroline Marie Wilhelmine vun Nassau-Weilburg, Prinzessin vu Lëtzebuerg**, gebuer de 14. Februar 1902 um Schlass Bierg a gestuerwen de 24. Mee 1941 zu München, war déi jéngst Duechter vum Groussherzog Wëllem IV. vu Lëtzebuerg a senger Fra, der Maria Ana vu Bragança, an deemno déi kleng Schwëster vun de Groussherzoginne Marie-Adélaïde a Charlotte.

Den 12. Abrëll 1921 huet si sech um Schlass Hohenburg mam Ernst Heinrich von Sachsen bestuet.

Si kruten dräi Jongen:

*Dedo (1922-2009)
*Timo (1923-1982), bestuet 1952 mat der Erika Montanus, 1956 mat der Margit Lukas (1923-1957), 1966 mat der Charlotte Schwindack (1919) an 1974 mat der Erina Flitz (1921)
*Gero (1925-2003)

D'Sophie vu Lëtzebuerg, bestuet Sophie vu Sachsen, ass 1941 un enger Longenentzündung gestuerwen.
Ernest Toussaint

Den **Ernest Toussaint**, gebuer de 6. Mäerz 1908 zu Rëmeleng, a gestuerwen den 3. September 1942 zu Hinzert, war e lëtzebuergesche Boxer, Olympionik a Resistenzler.

Hien huet Lëtzebuerg op den Olympesche Summerspiller 1936 zu Berlin vertrueden.

Nodeem hie beim Generalstreik vum 31. August 1942 géint d'Aféiere vum obligatoresche Militärdéngscht an der däitscher Wehrmacht vun de jonke Lëtzebuerger protestéiert hat gouf hie vun der Gestapo verhaft. Hie gouf vum "Standgericht" zum Doud verurteelt an den 3. September 1942 am KZ Hinzert erschoss.

Seng Wittfra a seng zwéi Jonge goufe vun den Nazien deportéiert.

Hie gouf posthum mat der Croix de l'Ordre de la Résistance 1940–1944 dekoréiert.

## Kuckt och
Portrait

E **Portrait** ass eng Molerei, eng Fotografie, eng Plastik oder soss eng kënschtleresch Representatioun vun enger oder méi Persounen. E Portrait soll net nëmmen e Glach mam Ausgesi vun enger Persoun hunn, mä och hir Perséinlechkeet oder hire Status, resp. hir Funktioun erëmspigelen. De Kënschtler deen de Portrait schaaft, gëtt **Portraitist** (oder **Portraitsmoler** am Fall vun engem Moler) genannt.

Och bei literaresche Beschreiwungen oder filmesche Presentatioune vu Persoune schwätzt ee vun engem Portrait.

Bei Portraiten ënnerscheet een tëscht der Zuel vun de Persounen, déi duergestallt ginn (Eeenzel-, Duebel-, Dräifach- oder Gruppeportrait), dem Ausschnëtt, dee gewise gëtt oder der Haltung vun de portraitéierte Persounen (kuckt ënnendrënner); oder awer der Funktioun, déi duergestallt gëtt (z.&nbsp;B. en Herrscherportrait mat sengen Herrschafts-Attributen).

## Nom Ausschnëtt
Nom Ausschnëtt ënnerscheet een, jee nodeem, tëscht engem Portrait vun enger ganzer Persoun (am Stoen oder am Sëtzen, an der Skulptur sinn dat Statuen oder Statuetten); engem bis un de Knéi, bis un d'Hëft, bis un d'Taille, bis un d'Broscht, un d'Schëller oder bis un den Hals:


Fichier:Agustín Esteve (after Goya) - María Luisa de Borbón-Parma (Prado).jpg|Ganzfigur, am Stoen: Francisco de Goya, *Portrait vun der Kinnigin Maria Luisa*, ëm 1800
Fichier:Pierre-Auguste Renoir 104.jpg|Knéi, am Sëtzen: Auguste Renoir, *Portrait vun der Tilla Durieux*, 1918
Fichier:Anton Graff Bildnis Elisa von der Recke 1797.jpg|Hëft: Anton Graff, *Bildnis Elisa von der Recke*, 1794
Fichier:H C Kolbe Portrait einer Dame.jpg|Taille: Heinrich Christoph Kolbe, *Portrait einer Dame*
Fichier:Giorgione 043.jpg|Broscht: Giorgione, *Laura*, 1506
Fichier:Albrecht Dürer - Bildnis einer jungen Venezianerin - Google Art Project.jpg|Schëller, Albrecht Dürer: *Portrait vun enger jonker Fra*, ëm 1506
Fichier:Study for the Head of Leda.jpg|Kapp: Leonardo da Vinci, *Dem Leda säi Kapp*, Etüd, ëm 1507/1509


## No der Haltung vum Kapp

Fichier:Beckwith Mark Twain Portrait.jpg|Frontal Vue: James Carroll Beckwith: *Portrait vum [[Mark Twain]]*, 1890
Fichier:Rokotov orlov.JPG|Dräivéierelsprofil:  Fjodor Rokotow: *Portrait vum Grof I.G. Orlow*, 1762/65
Fichier:Petrus Christus 007.jpg|Hallefprofil: Petrus Christus: *Portrait vun engem Kartäuser*, 1446
Fichier:Sandro Botticelli - Giuliano de' Medici (Gemäldegalerie Berlin).jpg|Véirelsprofil:Botticelli: *Portrait vum Giuliano de Medici*, um 1478
Fichier:Pisanello 015.jpg|Profil:Pisanello: *Portrait vum Lionello d'Este*, 1441
Fichier:Pavel Filonov AutoPortrait.jpg|"Verluerent Profil": Pawel Filonow: *Selbstportrait*


## Selbstportrait
E Portrait, dat e Kënschtler vu sech selwer mécht, ass e *[[Selbstportrait]]*.

## Idealportrait
En *Idealportrait* representéiert eng Persoun, déi de Kënschtler net perséinlech kannt huet. Et soll där Persoun hir (attribuéiert) Qualitéiten erëmginn, ass awer keng realistesch Representatioun dovun, wéi s'ausgesinn huet (Beispill: Büsten oder Biller vum Homer).

## Kuckt och
* Portraits d'artistes, eng Serie vu filmesche Portraite vu lëtzebuergeschen Artisten.

## Um Spaweck
Communauté de Communes du Pays-Haut Val d'Alzette

D**'Communauté de Communes du Pays Haut-Val d'Alzette** (**CCPHVA**) ass eng *Communauté de communes* vun 8 franséische Gemengen, wouvun der 6 am Departement Moselle an 2 am Departement Meurthe-et-Moselle leien. Eng "Société de communes" ass eng Rechtsform no franséischem Droit "(établissement public de coopération intercommunale oder EPCI)" där hiert Zil et ass, gemeinsam e Projet um Niveau vun der Landesentwécklung auszeschaffen.

D'CCPHVA ass am Dezember 2004 geschaf ginn a besteet aus de Gemengen Däitsch-Oth, Aumetz, Boulange, Ëtteng, Réideng, Réisseng, Thil a Villerupt, déi am Ganzen eng 27.000 Awunner hunn.

D'Gemenge leie südlech vu Lëtzebuerg, laanscht d'Grenz mam Departement Meurthe-et-Moselle, a geographesch gesinn, laanscht d'Cuesta vun der geologescher Schicht mat der Minett, mat am Norden dem Uelzechtdall an am Süden dem Pays haut.

Den Haaptgrond vun deem Zesummeschloss ass, zesummen d'Erausfuerderunge vum Strukturwandel unzegoen, nodeem d'Stolindustrie do praktesch ganz opgehalen huet. D'CCPHVA huet sech dofir als Zil gesat, complementaire zu den urbanistesche Mesuren op Lëtzebuerger Säit (virun allem op de Frichë vun Esch-Belval) Infrastrukturen op d'Been ze setzen, déi och bei hinne fir e wirtschaftlechen Opschwong suerge sollen.

## Um Spaweck
* http://www.ccphva.com Offiziell Websäite
Hilda vu Lëtzebuerg

D**'Hilda Sophie Adélaïde Wilhelmine vun Nassau, Prinzessin vu Lëtzebuerg**, gebuer de 15. Februar 1897 op Schlass Bierg a gestuerwen den 8. September 1979, war eng Duechter vum Groussherzog Wëllem IV. vu Lëtzebuerg an der Maria Ana vu Bragança.

1930 huet si sech mam Prënz Adolf von Schwarzenberg (1901-1933) bestuet.

## Um Spaweck
François Heldenstein

Et gëtt verschidde Persounen déi **François Heldenstein** heeschen:
* François Heldenstein (1892-1975), lëtzebuergesche Sculpteur a Bannenarchitekt.
* François Heldenstein (1820-1907), lëtzebuergeschen Apdikter a Moler.
* François Heldenstein (1749-1824), lëtzebuergeschen Apdikter, Buergermeeschter vun Iechternach 1799 - 1800
Roger Behm

De **Roger Behm**, gebuer de 25. Mäerz 1929 an der Stad Lëtzebuerg, a gestuerwen den 30. November 2005, war e lëtzebuergesche Boxer an Olympionik. A senger aktiver Karriär huet hien 125 Kämpf ausgedroen: 22 Néierlagen, aachtmol Remis a 95 Victoiren. Hie war vun 1946 bis 1953 Lëtzebuerger Landesmeeschter.

Hien huet Lëtzebuerg op den Olympesche Summerspiller 1948 zu London am Bantamgewiicht vertrueden, wou hie géint den irlännesche Meeschter Willi Linehan verlueren huet.

Duerno huet hien als Profiboxer fënnefmol gewonnen, dräimol verlueren an dräimol e Remis erreecht. Et ass ze bemierken datt de Roger Behm als eenzege Lëtzebuerger vum bekannten Amerikanesche Boxjournalist *[[Nat Fleischer]]* am Boxmagazine *[[The Ring]]*, an der Editioun vum Juli 1950, an engem Artikel vun drësseg Zeile positiv beschriwwe ginn ass. Ënner enger Foto vun him stoung "Luxembourg has a good -Cooking feather- weight youngster in Roger Behm".

No senger aktiver Karriär gouf hien Trainer a sengem Veräin Boxing Club Le Gant d'Or Luxembourg a war och nach zéng Joer Masseur am Foussballveräin Union Lëtzebuerg.

## Kuckt och
Serie 28/29 (Bombardier) SNCB

D**'Lokomotive vun de Serien 28 an 29** sinn Elektrolocke vun der SNCB déi tëscht 2008 an 2009 vun der SNCB bei der Societéit *Angel Trains* (haut *Alpha Trains*) geleast goufe fir domat op den Nopeschreseaue fueren ze kënnen. 
Et si Bombardier TRAXX Lokomotiven aus der Serie 186.
Si kënnen ënner der belscher, franséischer, hollännescher an däitscher Catenaire fueren.

## Bemierkungen
* D'Serien 28 an 29 goufe souwuel fir de Giddertransport, wéi och fir de Persounentrafic geleast. Hir Haaptachse, si mat Gidderzich, d'Streck Antwerpen - Montzen - Oochen- Köln an Antwerpen - Holland. Mat Persounenzich sinn s'op der Verbindung Bréissel - Amsterdam ënnerwee.
* 2007 scho wollt d'SNCB Maschinne vun dësem Typ leasen, fir mat hinnen op der InterRegio s Verbindung ze fueren. Well d'Héichvitessestreck 4 schonn den neien europäeschen ETCS Zuchsécherungssystem huet an en Norëschte vun de Maschinnen deemools net méiglech war, huet d'SNCB op M6BDx Steierween an SNCB 13 Lokomotiven zeréckgegraff.
* Haut hunn d'Serien 28 an 29 ETCS a komme mat den InterCity B op der LGV 4 an den Asaz. Den Asaz vun dëser Zort Lokomotive mat 160&nbsp;km/h ass aussergewéinlech.
* Virun 2008 hunn Gidderzich op der wichteger Ost-West Verbindung Antwerpen - Däitschland via Oochen, missen tëscht Montzen an Oochen vun Diesellokomotive gezu ginn, well keng Catenaire do war. Wéinst der Liberaliséierung vun den Eisebunnsreseauen hat d'SNCB Angscht datt privat Operateure kéinte bis op Antwerpen kommen an d'Gidder duerch Holland bis an Däitschland bréngen. Dowéinst huet d'SNCB 2008 d'Gidderstreck 24 Montzen - Oochen-West elektrifizéiert an d'Serien 28 an 29 fueren tëscht Montzen an Oochen Navetten.
 
### Kuckt och
* Lëscht vun de Lokomotiven an Automotricë bei der SNCB

## Um Spaweck
Uertsgemeng

Ënner **Uertsgemeng** versteet een a Rheinland-Pfalz eng Gemeng, déi zesumme mat aneren Uertsgemengen (a Stied) zu enger Verbandsgemeng gehéiert. Am Géigesaz dozou gëtt et verbandsfräi Gemengen (a Stied), déi zu kenger Verbandsgemeng gehéieren. D'Uertsgemeng ass no däitschem Recht eng Gebittskierperschaft.

All Uertsgemeng ass rechtlech onofhängeg an huet hiren eegenen Uertsbuergermeeschter an e Gemengerot. An aneren däitsche Bundeslänner heeschen déi entspriechend Strukturen einfach Gemeng.

Uertsgemengen hunn awer am Géigesaz zu Verbandsgemenge keng eege Verwaltung. D'Verbandsgemengeverwaltung verwalt am Numm an op Uerder vun den Uertsgemengen. Si ass un d'Beschlëss vun den Uertsgemengeréit an un d'Entscheedunge vun den Uertsbuergermeeschtere gebonnen.

Dës fir Rheinland-Pfalz speziell Reegelung am Kader vun der Gemengereform an den 1970er Joren huet et fäerdeg bruecht, engersäits de klengen Uertsgemengen eng Eegestännegkeet z'erhalen, anerersäits d'Effizienz vun der Kommunalverwaltung däitlech ze verbesseren. An deene meeschten anere Bundeslänner hunn déi meescht lokal Gemengen hir Eegestännegkeet verluer a sinn als Uertsdeeler oder Quartiere vu gréissere Gemengen opgaangen.
La Recherche

***La Recherche***, mam Ënnertitel *L'actualité des sciences*, ass eng franséisch Zäitschrëft déi iwwer d'Aktualitéit vun de Wëssenschaften informéiert. Si kënnt eemol am Mount eraus.

*La Recherche* ass nieft der Zäitschrëft *[[Pour la Science]]* d'Referenz fir d'wëssenschaftlech Informatioun a franséischer Sprooch. Hir Oplo läit bei 65.000 Exemplaren.

*La Recherche* gëtt erausgi vun der Sociétéit Sophia Publications, eng Filial vun der Financière Tallandier, déi selwer eng Filial vun der Gesellschaft Artémis ass, eng Holding vun der Famill Pinault.

*La Recherche* publizéiert och zanter 2004 *Les Dossiers de La Recherche*, eng Zäitschrëft déi all dräi Méint erauskënnt.

## Quell

## Um Spaweck
* Websäit vun der Zäitschrëft ''La Recherche''
Émile Eischen

Den **Emile Eischen**, gebuer de 27. Mäerz 1886 zu Gouschteng, a gestuerwen de 14. August 1955 zu Esch-Uelzecht, war e lëtzebuergesche Gewerkschaftler a Lokalpolitiker.

Hien huet bis zu senger Pangsionéierung 1951 um Héichuewen op Arbed Esch-Schëffleng geschafft a war 1923-1927, 1930-1932 an 1949-1952 President vun der Lokalsektioun vum LCGB. Vun 1945 bis 1951 war hien zousätzlech Member vun der Aarbechterdelegatioun vun Arbed-Schëffleng a Member vun der Aarbechterkummer.

Vun 1945 bis zu sengem Doud war hien zu Esch Gemengeconseiller  fir d'CSV.

Fir un hien z'erënneren, huet den Escher Gemengerot den 3. Abrëll 1967  decidéiert, déi fréier Ostbierg-Strooss am Quartier Neiduerf no him ze nennen.
Fred Serres

De **Fred Serres**, gebuer den 18. Mee 1952 ass e fréiere lëtzebuergesche Boxer. Hie war vun 1974 bis 1977 lëtzebuergesche Landesmeeschter am Hallefschwéier- respektiv Schwéiergewiicht.

Vun 1977 bis 1983 war hie professionelle Boxer an huet e puermol fir den Europameeschtertitel geboxt. Déi zwéi wichtegst Matcher dobäi ware géint den Hollänner Rudi Koopmans fir den Europameeschtertitel am Hallefschwéiergewiicht, déi hien allen zwéi verluer hat.
Hien hat a senger Karriär 22 international Matcher geboxt, dovu 17 gewonnen, a 5 verluer.

De Fred war de Bouf vum Jeng Serres, deen och geboxt huet. 
## International Matcher

## Kuckt och
Ally Doerfel

Den **Ally (Aldéric) Doerfel**, gebuer de 26. September 1949, a gestuerwen den 23. Mee 2021, war e lëtzebuergesche Fechter an Olympionik.

Hien huet Lëtzebuerg op den Olympesche Summerspiller 1972 zu München vertrueden.

## Trivia
De Ally war de Bouf vum Will Doerfel dee mat der *Luxembourg battery* an der Brigade Piron mat bei der Befreiung vu Westeuropa am Zweete Weltkrich gekämpft huet.

## Kuckt och
Watt

**Watt** ka sinn:
* eng Zort Wurrel oder Knujel vu Fiedem oder Faseren, meeschtens aus Kotteng oder Viskos;
* eng Moosseenheet fir Leeschtung, déi nom James Watt genannt ginn ass: Watt (Eenheet);
* eng speziell Küstelandschaft: Watt (Küst);
* e Roman vum Samuel Beckett: Watt (Roman).

## Kuckt och

* Wattman: en Tramschauffer.
Nico Klein

Den **Nico Klein**, gebuer 4. Januar 1930 zu Bilschdref, ass e fréiere lëtzebuergesche Schéisser an Olympionik.

Hien huet Lëtzebuerg op den Olympesche Summerspiller 1968 zu Mexiko vertrueden.

## Kuckt och
Yvon Lambert

*Yvon Lambert, lëtzebuergesche Fotograf.
*Yvon Lambert, franséische Galerist, kuckt dozou och: Collection Lambert a Galerie Yvon Lambert.
Basalt

**Basalt** ass e basescht (SiO2-aarmt) Gestengs vu vulkaneschen Originnen. Et besteet virun allem aus enger Mëschung vun Eisen- a Magnesium-Silikater mat Pyroxen a kalziumräichem Feldspat, a meeschtens och mat Olivin. Basalt ass de vulkaneschen Equivalent vum Gabbro (Plutonit), deen déi nämmlecht cheemesch Kompositioun huet.

En entsteet, wann dënnflëssegt, kiselsaieraarmt Magma op der Äerduewerfläch erauskënnt a sech dann zu Basaltlava ofkillt. Basalt ass gewéinlech donkelgro bis schwaarz.

Zwéi Facteure bestëmmen, wéi Basalt ausgesäit, nodeem en haart ginn ass: Killt d'Lava séier of, gëtt et en zesummenhängende Steekoup a Form vun, jee no Temperatur a Gasgehalt, Pahoehoe-Lava oder Aa-Lava. Killt s'awer méi lues of, entstinn, well sech d'Matière zesummenzitt, meterlaang eckeg Basaltsailen (Sailebasalt) senkrecht zu der Fläch, wou en ofkillt. Déi Sailen hu meeschtens e sechseckege Quierschnëtt.

Basalt ass dat Gestengs dat am meeschten op der Äerd verbreet ass. Bal all d'Biedem vun den déiwen Ozeaner sinn aus Basalt, iwwer deem dann eng Couche Sedimentgestengs ass. Um Festland kënnt e bei tektonesche Schwaachzone vir.

An der Géigend vu Lëtzebuerg ass et virun allem an de Vulkanäifel, wou ee Basalt fënnt; d'Uertschaft Mendig z.&nbsp;B. ass zum Deel aus Basaltsteng gebaut, an et goufen do joerhonnertelaang Millesteng aus Basalt fabrizéiert.

## Um Spaweck
Albert Nuss

Den **Albert Nuss**, gebuer den 28. Februar 1907 zu Bouneweg, a gestuerwen de 14. Juli 1969, war e lëtzebuergesche Boxer an Olympionik.

Hien huet Lëtzebuerg op den Olympesche Summerspiller 1928 zu Amsterdam am Weltergewiicht vertrueden, wou hie géint den Est Valter Palm verluer huet.

No de Spiller huet hie mat senger aktiver Boxerkarriär opgehalen a gouf Trainer a sengem Club dem *Boxing Club Luxembourg*, an aktive Laangstreckeschwëmmer am *Swimming Club Luxembourg* well e wëlles hat den Äermelkanal eng Kéier ze duerchschwammen. Leider hunn him dozou déi néideg finanziell Mëttel gefeelt.

1948 gouf hien internationale Boxringriichter a war an där Missioun bei den Olympesche Summerspiller 1948 zu London derbäi an duerno och nach bei en ettlechen Europameeschterschaftskämpf.

## Kuckt och
Mandu Refait

De **Mandu Refait**, ass e fréieren internationalen egyptesche Boxer am Hallefschwéiergewiicht.

Hien huet a senger internationaler Karriär 5 Matcher gemaach, an der dovun dräi verluer an zwéi gewonnen.

Hien hat zweemol zu Déifferdeng géint de Fred Serres geboxt.
## International Matcher

## Kuckt och
* ****
León

Den Numm **León** oder **Leon** oder **Léon** bezeechent:
* eng Stad a Spuenien: León
* eng Provënz a Spuenien: Provënz León
* eng Gemeng a Frankräich: Léon (Frankräich)
* eng Stad a Mexiko: León (Mexiko)
* eng Stad a Nicaragua: León (Nicaragua)
* eng Provënz an Nicaragua: Provënz León (Nicaragua)
* eng Autosmark vu Seat: Seat León
* en Numm: Leon (Numm) oder Léon (Numm)
* e Film vum Luc Besson: Léon (Film)
* e spuenesche Poet: Luis de León (1528 - 1591)
* e fréiert Kinnekräich a Spuenien: Kinnekräich León
* Stied an den USA:
** Leon (Iowa)
** Leon (Kansas)
** Leon (New York)
** Leon (Oklahoma)
** Leon (West Virginia)
** Leon (Monroe County, Wisconsin)
** Leon (Waushara County, Wisconsin)
Schnéimännchen (Skulptur)

E **Schnéimännchen** ass eng Skulptur aus kompriméiertem Schnéi, déi ausgesäit wéi e Mënsch.

Meeschtens besteet e Schnéimännchen aus dräi ënnerschiddlech grousse Schnéiklatzen, déi openeegetässelt ginn. Déi zwou ënnescht Kugele stellen de Romp duer an déi iewescht de Kapp. D'Gesiicht besteet traditionell aus zwéi Steng oder zwee Kuelestécker als Aen, enger Muert als Nues an engem Aascht oder enger Rei klenger Steng als Mond. Dacks gëtt e Schnéimännchen och ugedo mat engem Schal, enger Mutz oder engem Eemer als Hutt. Heiansdo kritt de Schnéimännchen nach Äerm, entweeder aus Schnéi oder aus Äscht, a jeenodeems kann en och eppes am Grapp hunn.

Schnéimännercher gëtt et an alle Gréissten.

## Um Spaweck
Emilio Garcia

Den **Emilio Garcia**, gebuer den 3. November 1956 zu Macotera an der spuenescher Provënz Salamanca, ass e fréieren internationale Boxer am Hallefschwéiergewiicht.

Hien huet a senger internationaler Karriär 11 Matcher gemaach an der dovun dräi gewonnen, 6 verluer an zwéi goungen onentscheet aus.

Hien hat zu Esch-Uelzecht 1983 géint de Fred Serres geboxt an no Punkte verluer. Fir déi zwéi Boxer war et de leschte Match an hirer internationaler Carrière.

Trotz sengem net brillante Parcours hat hien et fäerdegbruecht 1981 géint den Avenamar Peralta de spuenesche Landesmeeschtertitel an d'Täsch ze stiechen.

## Profis-Matcher

## Kuckt och
* ****
Holzschnëtt

Den **Holzschnëtt**, och nach mat **Xylographie** bezeechent, ass eng Drocktechnik, bei där e reliefaartegen hëlzenen Drockstack agesat gëtt, fir Graphiken ze produzéieren, déi hirersäits gewéinlech och Holzschnëtt genannt ginn. Den Holzschnëtt gouf an Europa virun allem am 16. Joerhonnert a vun den Expressionisten agesat.

Den Holzschnëtt gehéiert zu den Héichdrocktechniken, bei deenen déi Deeler vun engem glate Briet, déi net gedréckt solle ginn, ewechgemeesselt ginn. Déi intakt Linnen a Fläche ginn agefierwt an ofgedréckt, d.&nbsp;h. entweeder mat der Hand oder mat enger Drockpress.

## Illustratiounen

Fichier:Canterbury_Tales.png|*Canterbury Tales*, 1484.
Fichier:Universum.jpg|*Universum*, C. Flammarion, Paräis 1888.
Fichier:The_Great_Wave_off_Kanagawa.jpg|Katsushika Hokusai, *Déi grouss Well vu Kanagawa* (géint 1830)
Fichier:Kiyonaga bathhouse women-2.jpg|Shunga vun Torii Kiyonaga: *Onna Yu* (, „Fraebad“)


## Literatur
* Lebek, Johannes, 1993. Holzschnittfibel. Verlag der Kunst Dresden. ISBN 978-3-364-00220-0.
* Rebel, Ernst, 2003. Druckgraphik. Geschichte – Fachbegriffe. Stuttgart, Reclam. ISBN 3-15-018237-9.

## Um Spaweck

* Geschicht an Technik vum Holzschnëtt
* Dem Albrecht Dürer seng Johannesapokalypse
* Japaneschen Holzschnëtt: Hiroshige
* Uleedung zum klasseschen Holzschnëtt
Iechternacherbréck

**Echternacherbrück** (op Lëtzebuergesch **Iechternacherbréck**) läit am Däitsch-Lëtzebuerger Naturpark a Rheinland-Pfalz, ëstlech vun Iechternach um lénksen Uwänner vun der Sauer. Et gehéiert als Uertsgemeng zu der Verbandsgemeng Südeifel am Äifelkrees Béibreg-Prüm.

## Geschicht
D'Uertschaft ass eréischt no 1800 entstanen, wéi Leit virun allem vun Iechternach sech do niddergelooss hunn. Am 20. Joerhonnert, absënns nom Zweete Weltkrich, huet d'Populatioun staark zougeholl. D'economesch Aktivitéit orientéiert sech um Tourismus an der Lag par Rapport zu Iechternach.

### Awunner
	
 Datequell: Statistisches Landesamt Rheinland-Pfalz

## Kuckeswäertes
* D'Liboriuskapell am Hang vum Ferschweiler Plateau

## Literatur
*J.-C. Havé, M. Mossal & P. Göbel: *Echternacherbrück. Eine junge Gemeinde in historischer Lage.* Gemeinde Echternacherbrück (Hrsg.), Echternacherbrück 2001, 161 S.
*Massard, J.A. (2010):*Echternacherbrück im Spiegel der luxemburgischen Tagespresse (1920-1950).* In: *Heimatkalender 2011, Eifelkreis Bitburg-Prüm.* Bitburg: 252-261. [Corrigenda: S. 253, Bildlegende: lies “Waeger” statt “Wagner”; S. 259, 25. Zeile: streiche: “nach”; S. 261, Anmerkung 24: lies: “8. Februar“ statt “8. Januar”]

## Kuckt och
* Al Sauerbréck zu Iechternach
* Nei Sauerbréck zu Iechternach
* Foussgängerbréck zu Iechternach

## Um Spaweck

* Ortsgemeinde Echternacherbrück
* Fremdenverkehr Echternacherbrück
Hubert Erang

Den **Hubert Erang**, gebuer de 4. Mäerz 1931 zu Esch-Uelzecht, a gestuerwen de 4. Juli 2022, war e lëtzebuergeschen Turner an Olympionik.

Hien huet Lëtzebuerg op den Olympesche Summerspiller 1952 zu Helsinki an 1960 zu Roum vertrueden.

Hie war de Jong vum Mathias Erang.

## Auszeechnungen
*  Chevalier de l'Ordre de Mérite du Grand-Duché de Luxembourg

## Kuckt och
Mathias Erang

De **Mathias Erang**, gebuer den 1. Mee 1902 zu Malstatt-Burbach (Saarbrécken), a gestuerwen den 20. Dezember 1978 zu Esch-Uelzecht, war e lëtzebuergeschen Turner an Olympionik.

Hien huet Lëtzebuerg op den Olympesche Summerspiller 1924 zu Paräis, 1928 zu Amsterdam an 1936 zu Berlin vertrueden.

Hien ass de Papp vum Hubert Erang deen och fir Lëtzebuerg als Turner un Olympesche Spiller deelgeholl huet.

## Kuckt och
Schnéiklatz

Eng **Schnéiklatz** oder e **Schnéiball**, ass eng Klatz aus Schnéi. Si gëtt entweeder mat den Hänn zesummegedréckt oder iwwer verschneite Buedem gerullt, woubäi d'Bull duerch de Schnéi, deen un hir hänke bleift, ëmmer méi grouss gëtt. Dat funktionéiert am beschte mat fiichtem Schnéi, well dee méi pecheg ass. Et ass bal onméiglech, aus Polverschnéi eng Schnéiklatz ze formen oder eng Kugel ze rullen. Ausserdeem kann aus grousse Schnéikugelen e Schnéimännche gebaut ginn.

## Um Spaweck
Georges Arendt

De **Georges Arendt**, gebuer den 10. Mee 1920 zu Rodange a gestuerwen de 24. Juli 2014, war e lëtzebuergeschen Zwangsrekrutéierten, Bankier, Fechter an Olympionik.

Hie war vun 1984 bis 1987 President vum Direktiounskommittee vun der Banque générale du Luxembourg an duerno bis 1993 President vum Verwaltungsrot. Hie war vun 1975 bis 1977 President vun der ABBL.

Hien huet Lëtzebuerg op den Olympesche Summerspiller 1952 zu Helsinki an 1960 zu Roum vertrueden.
## Auszeechnungen
* Chevalier de l'Ordre de Mérite du Grand-Duché de Luxembourg

## Kuckt och
Michel Braun

De **Michel Braun**, gebuer den 10. Mäerz 1930 zu Gonnereng, a gestuerwen de 4. November 2021, war e fréiere lëtzebuergesche Schéisser an Olympionik.

Hien huet Lëtzebuerg op den Olympesche Summerspiller 1972 zu München an 1976 zu Montréal vertrueden.

## Kuckt och
Alain Anen

Den **Alain Anen**, gebuer de 24. Mee 1950 zu Déifferdeng, ass e fréiere lëtzebuergesche Fechter an Olympionik.

Hien huet Lëtzebuerg bei den Olympesche Summerspiller 1972 zu München vertrueden.

## Kuckt och
Igor Muller

Den **Igor Muller**, gebuer den 1. November 1967 an der Stad Lëtzebuerg, ass e fréier lëtzebuergesche Judoka an Olympionik.

Hien huet Lëtzebuerg op den Olympesche Summerspiller 1992 zu Barcelona an 1996 zu Atlanta vertrueden.

## Privates
Den Igor Muller huet zesumme mat der lëtzebuergescher Dëschtennisspillerin Peggy Regenwetter e Bouf.

## Kuckt och

## Um Spaweck

* D'Resultater vum Igor Muller op judoinside.com (gekuckt de 24.06.2024)
Jean-Claude Kremer

De **Jean-Claude Kremer**, gebuer de 25. Juni 1963, ass e fréiere lëtzebuergesche Schéisser an Olympionik.

Hien huet Lëtzebuerg op den Olympesche Summerspiller 1988 zu Seoul an 1992 zu Barcelona vertrueden.

## Kuckt och
Serie 28 SNCB

**Serie 28 SNCB** huet e puer Bedeitungen:
* Serie 28 (Baume-Marpent) SNCB Eng Serie Lokomotiven déi bis 1998 bei der SNCB waren.
* Serie 28 (Bombardier) SNCB Eng Serie Lokomotiven déi zanter 2008 bei der SNCB fueren .
Jean Aniset

De **Jean Aniset**, gebuer de 15. September 1934 zu Diddeleng, a gestuerwen de 4. Juni 2024, war e lëtzebuergesche Liichtathleet an Olympionik.

Hien huet Lëtzebuerg bei den Olympesche Summerspiller 1960 zu Roum an 1964 zu Tokyo vertrueden.

## Kuckt och
Mariette Schmit

D**'Mariette Schmit**, gebuer de 4. September 1953 an der Stad Lëtzebuerg, ass eng lëtzebuergesch Fechterin an Olympionickin.

Si war 1972 mat 19 Joer op den Olympesche Summerspiller zu München als Member vun der Lëtzebuerger Delegatioun am Jugendlager derbäi an huet Lëtzebuerg 1996 op den Olympesche Summerspiller zu Atlanta am Fechte vertrueden.

## Karriär
D'Mariette Schmit war Member vum Cercle grand-ducal an hat sech am Florett spezialiséiert. 1988 huet den deemolege *Maître d'armes* vum Veräi gemengt, si hätt hiert Potenzial ausgenotzt an hir Karriär wär bal zu Enn gewiescht. De Géigendeel sollt awer antrieden: de belsche *Maître d'armes* Philippe Simon (1933 - 2024) huet si motivéiert fir an d'Deegen-Disziplin ze wiesselen an duerch säi Rot konnt si hir Leeschtung an de Joren 1989 an 1990 nees däitlech verbesseren.

1991 gouf d'Fechterin an den Elittekader vum COSL opgeholl a blouf bis 1994 do dran. Si hat mat gesondheetleche Problemer ze kämpfen an huet an der Saison 1992 fréizäiteg missen opginn. Am Mäerz 1996 huet si sech um Knéi blesséiert a konnt net um Qualifikatiounstournoi fir d'Olympesch Spiller zu Atlanta matmaachen. Wéinst hire gudde Resultater op den Turnéieren zu Budapest (Plaz 36 ënner 109 Fechter) an zu Legnano (25. vun 107) war si nees virbäi a konnt sech och fir d'Spiller qualifizéieren.

Zu Atlanta huet d'Mariette Schmit am Format vun engem 64er-Tableau (d.&nbsp;h. ouni Gruppefechten) am éischten Tour géint déi 21 Joer al Jeva Vybornova gekämpft, hat awer keng Chance géint d'Ukrainerin an huet mat 8:15 verluer.

## Literatur
* Gricius, Pierre. *Luxemburger Sportlerinnen bei den olympischen Spielen 1924 - 2012*. Luxembourg: Conseil national des femmes, 2013. Print. S. 90-91. ISBN 978-2-9599734-5-1

## Kuckt och
Ferschweiler

**Ferschweiler** ass eng Uertsgemeng vun der Verbandsgemeng Südeifel am Äifelkrees Béibreg-Prüm, am Däitsch-Lëtzebuerger Naturpark a Rheinland-Pfalz.

Se läit op engem Plateau vum Lëtzebuerger Sandsteen, *[[Ferschweiler Plateau]]* genannt.

## Geschicht
Ferschweiler gouf eng éischt Kéier 751 an enger Charte vum Klouschter Iechternach als *Vilare* ernimmt; et gëtt ugeholl, datt et op Reschter vun enger réimescher Besidlung zeréckgefouert ka ginn. Bis un d'Enn vum 18. Joerhonnert ass d'Geschicht vu Ferschweiler enk mam Klouschter Iechternach verbonnen, deem et weltlech wéi kierchlech ënnerstallt war. A Chartë vun 1069 an 1148 gëtt d'Uertschaft *Wilre* genannt, als *Vertswiler* gëtt 1161 eng „ecclesia“, 1410 eng Kapell ernimmt. 1528 gouf et zu *Verswiler* néng Stéit.

1538 gouf eng Kierch am spéitgotesche Stil gebaut; den Tuerm dovun, no der Hl. Lucie *Luzienturm* genannt, steet nach haut do.

### Awunner

 Datequell: Statistisches Landesamt Rheinland-Pfalz

## Kuckeswäertes
* * De *Luzienturm*. 
* D'Ferschweiler Mille vu 1767 am Dall vun der Weilerbaach.
* D'Parkierch *St. Luzia*, 1826 gebaut, an no 1947 restauréiert.

### Literatur
* Christian Oberweis: *Der Ferschweiler Leute Buch*, 2001.

## Um Spaweck

* d'Gemeng Ferschweiler
Véronique Linster

D**'Véronique Linster**, gebuer den 13. Juni 1968, ass eng fréier lëtzebuergesch Liichtathleetin an Olympionickin.

## Karriär
D'Véronique Linster huet hir Sportskarriär am Sprint a Wäitsprong an der Spora ugefaangen, wou se 1982 hir éischt Lizenz krut. Wärend hirem Studium zu Léiwe fir Sportprofessesch ze ginn, huet si sech ëmorientéiert an huet Siwekampf gemaach (an deem se zäitweis de Landesrekord gehalen huet) an duerno huet se *Hürdensprint* gemaach.

Si huet 1994 op der Liichtathleetik-Europameeschterschaft zu Helsinki an 1995 op der Weltmeeschterschaft zu Göteborg matgemaach. An der Preparatioun fir d'Olympesch Summerspiller 1996 zu Atlanta hat si Problemer fir d'COSL-Norm vun 1340 fir 100-m-Hürden z'ënnerbidden. Si gouf schlussendlech qualifizéiert, obwuel hir eng Honnertstelsekonn gefeelt huet.

D'Véronique Linster koum zu Atlanta ënner 44 Konkurrentinnen aus 28 Natioune mat enger Zäit vun 13Plaz 6 a war domat eliminéiert.

## Beruff a Privates
Vu September 1995 u war si Sportsproff am LTMA zu Péiteng a vu Mäerz 2014 bis 2022 Presidentin vum *Conseil supérieur des sports* zu Lëtzebuerg.

D'Véronique Linster ass mam Basketballspiller Frank Arendt bestuet; d'Koppel huet zwee Bouwen(Stand: 2008).

## Kuckt och

## Um Spaweck
* Was wurde eigentlich aus... Véronique Arendt-Linster, In: Revue, nº (10.04.2002), p.&nbsp;28.
Eisebunnsstreck Marcq-Saint-Juvin - Baroncourt

D**'Eisebunnsstreck Marcq-Saint-Juvin - Baroncourt** gouf am Kader vum Bau vun der Maginot-Linn tëscht dem éischten an zweete Weltkrich gebaut.

De franséischen État-major wollt eng Rocade hunn, déi den Accès un déi hënnescht Linnen am Secteur vu Longuyon méi liicht sollt maachen, an doriwwer eraus sollt se op déi ekonomeschst Manéier eng Verbindungsstreck tëscht anere Strecke vum deemolege Reseau sinn.

De Plang war fir vun Osten no Westen duerch d'Argonne ze fueren, mat engem Uschloss un d'Militärstreck Apremont-Aubreville.

Den 22. August 1930 huet de Staat säin Accord ginn an d'Käschte goufen zu 4/5 vum Staat gedroen, de Rescht vun der Eisebunnsgesellschaft Compagnie de l'Est. D'Streck sollt zweegleiseg gebaut ginn.

## De Verlaf
Den Ufank vun der Streck war bei der Gare vu Marcq. Vun do aus sinn d'Gleiser mat enger gläichméisseger Pente vun 0,7 % dem Dall vun der Aire nogelaf, an duerno där hirer Niewebaach dem *Ruisseau de Genes* bis bei d'Griecht vun Exermont iwwer déi de Viaduc vun Ariéthal gefouert huet. Nodeem se am Departement vun der Meuse war, ass et mat enger Pente vun 0,4 % duerch den Dall vum Andon weider bis op Dun gaangen.

D'Streck hat dräi Militärquaien an zwar zu Marcq, Romagne-Banthéville an Dun. D'Signalisatioun war mat engem Block Lartigue ekipéiert. Et sollten 72 Arméiszich a 24 Stonne kënnen zirkuléieren.

Obschonn den Handel an där Géigend net dichteg war, war eng Marchandisegare zu Romagne-Banthéville virgesinn. Duerch eng ministeriell Decisioun vum 12. August 1934 krut d'Eisbunnsgesellschaft erlaabt de Bau vun där Gare zeréckzesetzen. D'Streck ass och ni fir de Gidderverkéier opgaangen.

Am Mee 1940 war zimmlech Verkéier op der Streck, bis déi franséisch Truppen déi sech zeréckgezunn hunn, ee Bou vum Viaduc vun Ariéthal gesprengt hunn.

Am Laf vun 1941 huet déi däitsch Arméi erëm ee Gleis betribsfäeg gemaach, an dat zweet Gleis gouf 1943 ofmontéiert. Wéi dunn 1944 d'Wehrmacht sech zeréckgezunn huet, huet se d'Bréck zu Dun an d'Airebréck bei Marcq gesprengt.

D'Streck gouf duerno ni méi a Betrib geholl, a gouf de 24. Mee 1951 deklasséiert.

Op der 28 Kilometer laanger Streck gouf et zwou gréisser Konstruktiounen:
* de Viaduc vun Ariéthal (184,5 m)
* d'Bréck iwwer d'Aire bei Marcq (40 m)
Romain Mannelli

De **Romain Mannelli**, gebuer den 2. Juni 1951 zu Esch-Uelzecht, ass e fréiere lëtzebuergesche Fechter an Olympionik.

Hien huet Lëtzebuerg bei den Olympesche Summerspiller 1972 zu München vertrueden.

Hie war vun 2001 bis zu senger Pensioun 2016 Chef vum Personalmanagement vum RTL Group. Hien ass de Koseng vum Remo Mannelli.

## Kuckt och
XCrosscheckx

**xCrosscheckx** ass eng däitsch Museksgrupp vu Meerane, déi 2002 gegrënnt gouf. Hire Musekstil ass Hardcore Punk.
D'Grupp besteet aus dem Kalle (Gesank), dem Butcher (Gittar), dem Benjamin (E-Bass) an dem Tapsig (Perkussioun).

Si sinn an Däitschland, Ungarn, Liechtenstein, der Schwäiz an an Indonesien opgetrueden.

## Discographie
* 2003: Demo
* 2004: *Kill the local Drugdealer* CD + LP (Psycho T. Records)
* 2006: *Get Respect* CD (Psycho T. Records)
* 2010: *No One Comes Here Out Alive* CD (Psycho T. Records)

## Um Spaweck
* Offiziell Säit vu xCrosscheckx
* Myspace Säit vu xCrosscheckx
Victor Kremer

De **Victor Kremer**, gebuer den 31. Juli 1932 zu Hesper, a gestuerwen den 12. August 2010 zu Hesper, war e lëtzebuergesche Schéisser an Olympionik.

Hien huet Lëtzebuerg op den Olympesche Summerspiller 1960 zu Roum an 1964 zu Tokyo vertrueden.

## Kuckt och
Willy Brandt

De **Willy Brandt**, gebuer als *Herbert Ernst Karl Frahm* den 18. Dezember 1913 zu Lübeck, a gestuerwen den 8. Oktober 1992 zu Uenkel, war en däitsche Politiker. Hie war ë.&nbsp;a. Bundesminister, Bundeskanzler (1969-1974) an, tëscht 1964 an 1987, President vun der de SPD.

Nodeem d'Nationalsozialisten 1933 un d'Muecht komm waren, ass de Frahm an Norwegen emigréiert. Hien huet Norwegesch geléiert a sech säi Liewen als Auteur vun Artikele verdéngt. Ee vu senge Pseudonyme war "Willy Brandt". Nodeem d'Nazien him 1938 déi däitsch Nationalitéit oferkannt haten, ass de Willy Brandt ënner deem Numm am August 1940 als norwegesche Staatsbierger agebiergert ginn an huet deen zanterhier bäibehalen.

Nom däitschen Amarsch an Norwegen ass de Brandt a Schweden geflücht. 1945 goung en als Korrespondent fir skandinavesch Zeitungen hannescht an Däitschland. Hien huet déi däitsch Nationalitéit erëmkritt, a gouf 1949 als Deputéierte vu Berlin an de Bundestag gewielt. 1950 gouf en och Member vum Berliner Stadparlament, an 1955 deem säi President.

1957 gouf hien zum Buergermeeschter vu (West)-Berlin gewielt.

Bei de Bundestagswale vun 1961 an 1965 war de Willy Brandt Spëtzekandidat vun der SPD, dës krut awer manner Stëmme wéi d'CDU/CSU. 1966 ass d'CDU/CSU-Koalitioun mat der FDP auserneegebrach, an de Bundskanzler Ludwig Erhard ass eng Grouss Koalitioun mat der SPD agaangen, an där de Willy Brandt Vizekanzler an Ausseminister gouf. Eréischt bei de Wale vun 1969 koum et zu enger SPD-FDP-Kolaitioun, an de Brandt gouf Bundeskanzler.

An där Funktioun huet hie sech virun allem agesat fir d'Bezéiungen zu de Warschauer Pakt-Staaten, besonnesch och zu der DDR, ze verbesseren (bekannt als *[[Ostpolitik]]*). De 7. Dezember 1970 huet hie sech, bei enger Gedenkzeremonie zu Warschau virum Monument fir den Opstand am Warschauer Ghetto niddergeknéit, wat him vill Opmierksamkeet bruecht huet. Fir seng *Ostpolitik* gouf hien 1971 mam Friddensnobelpräis ausgezeechent.

Och innepolitesch huet hien nei Weeër gesicht, säi Slogan war "Mehr Demokratie wagen".

Hie gouf 1972 erëmgewielt, mä huet iwwerraschend missen de 6. Mee 1974 zerécktrieden, wéi bekannt gouf, datt ee vu sengen enke Mataarbechter, de Günter Guillaume als Spioun fir d'DDR enttarnt gi war.

De Brandt blouf virun aktiv an der Politik a bis 1987 President vun der SPD. 1976 gouf e President vun der Sozialistescher International.

## Gielercher
* *Großes Goldenes Ehrenzeichen am Bande für Verdienste um die Republik Österreich*.

## Um Spaweck
Peter Yates

De **Peter Yates**, gebuer de 24. Juli 1929 zu Aldershot, Hampshire, a gestuerwen den 9. Januar 2011 zu London, war en englesche Filmregisseur.

Hien ass bekannt ginn duerch de Film Bullit (1968) mam Steve McQueen.

### Kino
*1962: *[[Summer Holiday (Film 1963)|Summer Holiday]]* mam Cliff Richard
*1964: *One Way Pendulum* mam Eric Sykes
*1967: *Robbery* mam Stanley Baker an Joanna Pettet
*1968: *[[Bullitt]]* mam Steve McQueen a Jacqueline Bisset
*1969: *John and Mary* mam Dustin Hoffman a Mia Farrow
*1971: *[[Murphy's War]]* mam Peter O'Toole a Philippe Noiret
*1972: *The Hot Rock*, mam Robert Redford an George Segal 
*1973: *[[The Friends of Eddie Coyle]]* mam Robert Mitchum a Richard Jordan
*1974: *For Pete's sake* mam Barbra Streisand a Michael Sarrazin
*1976: *Mother, Jugs & Speed* mam Raquel Welch an Harvey Keitel
*1977: *The Deep* mam Nick Nolte a Jacqueline Bisset
*1979: *Breaking away* mam Dennis Christopher an Dennis Quaid
*1981: *Eyewitness* mam William Hurt a Sigourney Weaver
*1984: *Krull* mam Freddie Jones a Ken Marshall
*1984: *[[The Dresser]]* mam Albert Finney a Tom Courtenay
*1985: *Eleni* mam Kate Nelligan an John Malkovich
*1987: *Suspect* mam Cher a Liam Neeson
*1988: *The House on Carroll Street* mam Kelly Mac Gillis an Jeff Daniels
*1989: *An Innocent Man* mam Tom Selleck an F. Murray Abraham
*1992: *Year of the Comet* mam Penelope Ann Miller a Louis Jourdan
*1995: *Roommates* mam Peter Falk an Julianne Moore
*1995: *The Run of the Country* mam Albert Finney 
*1998: *Curtain Call* mam James Spader a Michael Caine

### TV
*2000: *Don Quixote* mam John Lithgow a Bob Hoskins
*2004: *A Separate Peace* mam Hume Cronyn an Aaron Ashmore

## Um Spaweck
Liliane Becker

D**'Liliane Becker**, gebuer den 9. November 1942 an der Stad, a gestuerwen de 14. September 1981 zu Nanzeg, war eng lëtzebuergesch Turnerin an Olympionickin.

## Liewen
D'Liliane Becker huet bei der Gym zu Bouneweg mat turnen ugefaangen, ier se bei de „Avenir“ op Déifferdeng gewiesselt ass an do am Veräi vun der Yvonne Stoffel trainéiert huet. Fir den Déifferdenger Club war d'Liliane Becker zweemol Lëtzebuerger Meeschterin, 1959 an 1960. Zesumme mat der Yvonne Stoffel huet si 1960, am Alter vu 17 Joer, Lëtzebuerg bei den Olympesche Summerspiller 1960 zu Roum vertrueden. Se koum op déi 98. Plaz ënnert 124 Konkurrentinnen.

Den 13. September 1981 gouf si an engem Autosaccident bei Bous schwéier blesséiert. Se gouf an e Spidol op Nanzeg transportéiert, wou si awer den Dag drop gestuerwen ass.

## Kuckt och
Ferschweiler Plateau

De **Ferschweiler Plateau**, op deem ënner anerem d'Uertschafte Ferschweiler an Ernzen leien, ass en Héichplateau an der Verbandsgemeng Südeifel am Äifelkrees Béibreg-Prüm a Rheinland-Pfalz. Landschaftlech zielt en zu der Südäifel; geologesch gesinn läit en um Lëtzebuerger Sandsteen (*Hettangien*) an ass souzesoen de Pendant zu der Klenger Lëtzebuerger Schwäiz déi Säit der Sauer.

De Ferschweiler Plateau ass besonnesch bekannt fir seng sëllegen neolithesch Plazen. Zu de remarkabelsten zielen dat sougenannt *[[Fraubillenkreuz]]*, e Megalith, dee 4,50 m héich war an der So no vum Missionnaire Willibrord selwer an e Kräiz ëmgemeesselt gouf (dat haut just nach 3,5 m grouss ass), souwéi de *[[Langstein]]* an den *[[Druidesteen (Ferschweiler)|Druidesteen]]*.

Um Bord vum Plateau ass d*'Teufelsschlucht*, en imposante Fielsschloff, an och en neolithescht an e gallo-réimescht Griewerfeld.

E groussen Deel vum Plateau sinn FFH-Gebidder an eng Partie gehéiert zum Däitsch-Lëtzebuerger Naturpark.
## Um Spaweck
* Biller an Informatiounen
Ernzen (Irrel)

**Ernzen** ass eng Uertsgemeng an der Verbandsgemeng Südeifel, am Äifelkrees Béibreg-Prüm a Rheinland-Pfalz. Se läit op der Südsäit vum Ferschweiler Plateau.

## Geschicht
D'Geschicht vun Ernzen ass bis un d'Enn vum 18. Joerhonnert enk mam Klouschter Iechternach verbonnen. Eng éischt Kéier ass et als *Arenza* 895 an enger Charte ernimmt, mat där de loutrengesche Kinnek Zwentibold dem Iechternacher Klouschter de Besëtz vun der Uertschaft confirméiert huet. Dokumenter vu méi spéit schwätze vun *Erneza* (1148), *Herense, Errensem* an *Ernszem*.

1570 gouf eng Kapell an der Uertschaft als eng Filial vun Iechternach ernimmt. Se gouf 1613 restauréiert an 1808 nei opgebaut, andeems en Altor aus der Liboriuskapell, déi verfall war, do opgeriicht gouf. 
Ernzen war mat Ferschweiler, Prümzurlay a mat dem Laeisenhof eng vun de véier Meiereie vun der Propstei Iechternach, zu där och nach e puer Häff a Mille gehéiert hunn.

1848 hat d*'Bürgermeisterei* Ernzen 1612 Awunner.

### Populatioun

 Quell: Statistisches Landesamt Rheinland-Pfalz, all Kéier den 31. Dezember.

## Kuckeswäertes
* Den *Ernzer Felsenweiher*, e Kaarpeweier aus dem 19. Joerhonnert, haut eng idyllisch Plaz
* E réimescht Monument aus dem 2. Jh. n. Chr.

## Um Spaweck
* Uertsgemeng Ernzen
* Den Ernzer Fielseweier
* Römisches Weihedenkmal (1) (2)
Marcel Coppin

De **Marcel Coppin**, gebuer de 27. Abrëll 1928 zu Paräis, a gestuerwen de 17. September 2008 an der Stad Lëtzebuerg, war e lëtzebuergeschen Turner an Olympionik.

Hien huet Lëtzebuerg op den Olympesche Summerspiller 1952 zu Helsinki an 1960 zu Roum vertrueden.

## Auszeechnungen
* Chevalier de l'Ordre de Mérite du Grand-Duché de Luxembourg

## Kuckt och
Kinsch

De Familljennumm **Kinsch** droen eng Partie Leit, dorënner:
* Alain Kinsch (1971), lëtzebuergesche Wirtschaftspréifer, Member vum Staatsrot;
* Jean Kinsch, (1896-1983), lëtzebuergesche Politiker;
* Joseph Kinsch (1933), Arbed- an duerno ArcelorMittal-Manager;
* Léon Kinsch (1870-1954), Deputéierten a Schäffen zu Esch-Uelzecht;
* Léon Kinsch (1926-1983), Journalist a Chefredakter vun der Zeitung *[[D'Lëtzebuerger Land]]*;
* Nicolas Kinsch (1904-1973), Äerzbeschof vu Kisangani.
Léon Kinsch

*Léon Kinsch, Journalist a Chefredakter vun der Zeitung *D'Lëtzebuerger Land*.
*Léon Kinsch, Deputéierten a Schäffe vun der Gemeng Esch-Uelzecht.
*Fir aner Leit mam Familljennumm Kinsch kuckt wgl.: **[[Kinsch]]**
André Conrardy

Den **André Conrardy**, gebuer den 13. Februar 1928 zu Réiden op der Atert, a gestuerwen a gestuerwen den 10. Juni 1990 zu Gréiwemaacher, war e lëtzebuergesche Kanut an Olypionik.

Hien huet Lëtzebuerg op den Olympesche Summerspiller 1960 zu Roum vertrueden.

## Kuckt och
Léon Kinsch (1870-1954)

De **Léon Kinsch**, gebuer den 19. November 1870 zu Haassel, a gestuerwen den 2. Dezember 1954 zu Esch-Uelzecht, war e lëtzebuergesche Gemengepolitiker an Deputéierten (Rietspartei, CSV).

Hien ass mat 17 Joer op Esch-Uelzecht geplënnert, wou e fir d'éischt am Biergbau, dunn op der Brasseurs Schmelz geschafft huet. 1918 gouf en *Obermeister* op Belval.

1924 gouf en eng éischt Kéier an den Escher Gemengerot gewielt, an 1933 an d'Chamber.

Vun 1946 bis 1949 war hie Schäffen an enger KPL-CSV-Koalitioun zu Esch.

Den 12. Mäerz 1945 gouf hien als fréieren Deputéierten an d*'[[Assemblée consultative vun 1945 (Lëtzebuerg)|Assemblée consultative]]* genannt.

## Gielchen

* 

Zu Lalleng gouf d'rue Léon Kinsch no him genannt.
Funeral Pyre

**Funeral Pyre** war eng lëtzebuergesch Heavy-Metal-Band, déi 1988 am Minett gegrënnt gouf. Si haten hire Proufsall am Escher Schluechthaus an hir Optëtter ware meeschtens am Süde vum Land.

D'Band ass mëttlerweil opgeléist.

## Memberen
Lëschten Line-Up:
*Rony Willems (Vocals; haut aktiv bei Thousand Lakes)
*Dan Wiwenes (Gittar)
*Paul Pintsch (Gittar; ex-Still At Large, ex-Infinity)
*Christian Kies (Bass)
*Patrick „Quintus“ Kirsch (Drums; ex-Still At Large, ex-Infinity)

Fréier Memberen:
*Steve Parrasch (Bass)
*Patrick Kettenmeyer (Bass)
*Steve Haas (Gittar)
*Mike Zweyer (Drums)
*Jay Jay Grass (Drums)
* Gerard Baker (Bass)

## Discographie
*1989: *Funeral Pyre* (Demo)
*1991: *Entering Shirkadath* (Demo)
*1994: *Beyond the Realms of Sanity* (Album)
*1996: *In Quest of Eden* (Album)
Julot Faber

De **Julot Faber**, gebuer 1928, a gestuerwen den 10. Januar 2011, war e lëtzebuergesche Museker, Promoteur vum Lëtzebuerger Folklor, Alpinist a Fotograf.

## Liewen
De fréiere Steierbeamte Julot Faber huet sech ë.&nbsp;a. a follgende Veräiner an Initiative staark engagéiert:
* Initiator, Danzmeeschter, Musikant a laangjährege President vum Stater Folklorgrupp "Uucht &ndash; La veillée";
* Matgrënner vum Orchester Luxembourg Philharmonie;
* Matgrënner vum Groupe alpin luxembourgeois, mat deem hien 1961 un enger belscher Expeditioun a Grönland deelgeholl hat;
* d'Chéier Orphéon municipal a Chorale Sainte-Cécile Lampertsbierg;
* Union des sociétés de chant;
* d'Lëtzebuerger Jugendherbergen.

De Julot Faber war bestuet a Papp vun dräi Kanner.

## CDen
* Uucht &ndash; La veillée, 1998. Lëtzebuerger Volleksdänz. CD, ~33 Min. Chris Birch, Gei; **Julot Faber**, alto; Cary Greisch, Gittar, Kontrabass, Tountechnik; Jos Schulté, Klarinett; Néckel Schulté, Kontrabass.]

## Literatur
*Als, Georges, 2011a. Äddi, Julot Faber (1928-2011). *Luxemburger Wort* Nr. 32 (7. Februar), S. 52.
*Als, Georges, 2011b. Äddi, Julot Faber (1928-2011): un homme-orchestre. *Lëtzebuerger Journal* Nr. 27 (9. Februar), S. 23.
*Als, Georges, 2011c. Un homme-orchestre: Äddi, Julot Faber (1928-2011). *Tageblatt* Nr. 36 (12./13. Februar), S. 12.
*Faber, Julot, 1984. Mäi Liewen mat den Ajisten a beim Groupe Alpin. In: Mir zéien iwer d'Stroossen. Centrale des Auberges de jeunesse luxembourgeoises. Luxembourg. pp.&nbsp;140–141.

## Um Spaweck
* Internetsäit vum Groupe alpin luxembourgeois
Bréck vu Visé (N618)

D**'Bréck vu Visé** ass eng Stroossebréck zu Visé an der belscher Provënz Léck déi iwwer d'Meuse féiert.

Et ass eng Boubréck déi aus véier Béi besteet an am arméiertem Bëtong gebaut ass. Iwwer d'Bréck féiert d'N618. Si ass ronn 200 Meter laang.

Am lénkse Bréckepilier war eng Observatiounskasematt agebaut ginn, de PL7 op der Verdeedegungslinn Pontisse-Lixhe vum Lécker Festungsrank

Hir Nopeschbrécken iwwer d'Meuse sinn:

* Flossof:
**D'Däitsch Bréck 
* Flossop:
** D'Robinsonbréck déi vum lénksen Uwänner op d'Robinsoninsel féiert.
** D'Euregio-Bréck
* An der Verlängerung:
** D'Bréck vun Haccourt iwwer den Albertkanal