open-index/open-wikipedia-markdown huggingface dataset:
Jill Clayburgh

D**'Jill Clayburgh **, gebuer den 30. Abrëll 1944 zu New York City, a gestuerwen de 5. November 2010 zu Lakeville, Connecticut, war eng US-amerikanesch Theater-, Film- an Televisiounsschauspillerin.

## Filmer (Auswiel)
* 1969: *The Wedding Party*, vum Brian De Palma, Wilford Leach a Cynthia Munro 
* 1972: *[[Portnoy's Complaint]]*, vum Ernest Lehman 
* 1973: *[[The Thief Who Came to Dinner]]*, vum Bud Yorkin 
* 1974: *The Terminal Man*, vum Mike Hodges
* 1976: *Gable and Lombard*, vum Sidney J. Furie 
* 1976: *[[Silver Streak]]*, vum Arthur Hiller 
* 1977: *Semi-Tough*, vum Michael Ritchie
* 1978: *[[An Unmarried Woman]]*, vum Paul Mazursky 
* 1979: *[[La luna]]*, vum Bernardo Bertolucci 
* 1986: *Starting Over*, vum Alan J. Pakula
* 1981: *First Monday in October*, vum Ronald Neame 
* 1983: *[[Hanna K.]]*, vum Costa-Gavras 
* 1990: *[[Oltre l'oceano]]*, vum Ben Gazzara 
* 1992:*Whispers in the Dark*, vum Christopher Crowe
* 1992: *Le grand pardon II*, vum Alexandre Arcady 
* 1992: *[[Rich in Love]]*, vum Bruce Beresford 
* 1997: *Fools Rush In*, vum Andy Tennant
* 2001: *Never Again*, vum Eric Schaeffer 
* 2001: *Vallen*, vum Hans Herbots 
* 2006: *[[Running with Scissors]]*, vum Ryan Murphy 
* 2010: *[[Love and Other Drugs]]*, vum Edward Zwick

## Um Spaweck
Dilma Rousseff

D**'Dilma Vana Rousseff**, gebuer de 14. Dezember 1947 zu Belo Horizonte, ass eng brasilianesch Politikerin. Si war vum 1. Januar 2011 bis den 31. August 2016, wéi se duerch en Impeachment-Vote am Senat ofgesat gouf, déi 36. Presidentin vu Brasilien.

Zanter der Mëtt vun den 1960er Jore war si a sozialistesche Gruppéierungen aktiv an huet sech an der Resistenz géint d'Militärdiktatur engagéiert, wat hir ë.&nbsp;a. e puer Joer Prisong abruecht hat. Nodeem se fräigelooss gouf, huet se, zesumme mam Carlos Araújo, am Bundesstaat Rio Grande do Sul d'Partido Democratico Trabalhador opgeriicht, an huet verschidde politesch Ämter op lokalem a regionalem Plang gehat. 2000 huet se d'PDT verlooss a sech der Aarbechterpartei (Partido dos Trabalhadores) ugeschloss.

Vum 15. Juni 2005 bis den 1. Abrëll 2010 war si Conseillère a Cheffe de Cabinet vum brasilianesche Staatspresident Luiz Inácio Lula da Silva. Virdru war si ronn zweeanenhalleft Joer Ministesch fir Energie.

2010 huet d'Dilma Rousseff fir d'Presidentschaftswale kandidéiert. Den 31. Oktober gouf si am zweeten Tour mat 55 Prozent vun de Stëmmen, als éischt Fra; zur Presidentin gewielt. Si huet hiert Amt den 1. Januar 2011 ugetrueden.

2016 gouf eng Impeachment-Prozedur géint si an d'Weeër geleet, baséiert um Virworf, si hätt d'Zuele vum Staatsbudget manipuléiert, fir d'Aarbecht vun hirer Regierung an e bessert Liicht ze stellen. Den 31. August 2016 gouf si duerch eng Zweedrëttelmajoritéit am Senat ofgesat.

De Michel Temer, dee virdu Vizepresident war, gouf hiren Nofollger.
Blend (Fotoapparat)

Eng **Blend** ass d'Ëffnung vum Objektiv vun engem Fotoapparat oder enger Kamera déi verstallt ka ginn. Meeschtens ass et eng Irisblend déi iwwer e Blenderank verstallt gëtt. Duerch d'Gréisst vun der Blend gëtt méi oder manner Luucht duerch d'Objektiv gelooss. Déi Ëffnung gëtt duerch d'Blendenzuel bestëmmt an ass mat engem "f" bezeechent.

### Blendenzuel
Eng kleng Blendenzuel steet fir eng grouss Ëffnung an ëmgedréint.

### Blenderei
Gebräichlech Blenderei:

:::(grouss Blend) 1.4 - 2 - 2.8 - 4 - 5.6 - 8 - 11 - 16 - 22 - 32 (kleng Blend)

## Gebrauch
### Schäerftendéift a Bildschäerft
Duerch eng méi grouss Ëffnung kënnt méi Luucht op den Träger wéi duerch eng kleng.
Ausserdeem ännert d'Blend och d'Déifteschäerft vun der Foto. Hei gëllt: Eng grouss Blend schaaft eng méi kleng Déifteschäert an eng kleng Blend schaaft eng méi grouss Déifteschäerft.
Deemno ännert een d'Blend souwuel wann een d'Hellegkeet vun der Foto wëll bestëmmen, wéi och d'Déifteschäerft. Well awer d'Hellegkeet och a Funktioun mat der Beliichtungszäit oder Liichtempfindlechkeet ännert, soll ee prioritär d'Déifteschäerft bestëmmen an dann d'Blend nëmmen nach als Kompromëss änneren, wann een ënner Ëmstänn eng ze laang Beliichtungszäit wëll evitéieren, oder wann een un eng Grenz vun der Liichtstempfindlechkeet stéisst.

### Optimal Blend
Och wann d'Blendenëffnung d'Déifteschäerft bestëmmt, bestëmmt se awer och gläichzäiteg och d'Bildschäerft. Eng grouss Blend huet zwar manner Déifteschäerft, mä och méi Bildschäerft.
Et gëtt keng allgemeng optimal Blend, mä all Objektiv kann eng optimal Blend fir sech hunn. Dat hänkt vun der Liichtstäerkt a vun der Brennwäit of, déi meeschtens tëschent f/4 an f/8 läit. Et blent een an der Reegel 1-2 of (vun der gréisstméiglecher Blend) fir déi optimal Blend ze kréien.

zh-classical:光圈
zh-yue:光圈
Tony Vaccaro

Den **Tony Vaccaro**, och *Michael A. Vaccaro*, gebuer den 20. Dezember 1922 zu Greensburg a Pennsylvania, a gestuerwen den 28. Dezember 2022, war en US-amerikanesche Fotograf.

Hien ass virun allem fir seng ronn 8000 Fotoe bekannt, déi en tëscht 1944 an 1949, vum Debarquement als Zaldot bei der Operatioun Overlord an der Normandie bis zum Verwaltungsaarbechter an Däitschland, gemaach huet. Duerno war hien e bekannte Mouden- a Lifestyle-Fotograf fir verschidden US-amerikanesch Zäitschrëften.

## Liewen

Den Tony Vaccaro ass 1943 an d'US-Arméi agezu ginn a gouf 1944 an Europa geschéckt, wou e bis zum Enn vum Zweete Weltkrich als Zaldot vun der *83rd Infantry Division* matgekämpft huet. Hie war vun Oktober bis Dezember 1944 zu Lëtzebuerg stationéiert, huet bei der Ardenneschluecht matgemaach, an duerno bei der Eruewerung vun Däitschland bis zu deem senger Kapitulatioun. Wann ëmmer e konnt, huet hien niewelaanscht Fotoe gemaach, déi en zum Deel ënner prekäre Konditioune selwer entwéckelt huet. Eréischt géint Enn vum Krich gouf hien offiziell als Fotograf agestallt, an zwar fir eng Zeitung vun enger Divisioun vun der US-Arméi.

No senger Demobilisatioun, am September 1945, ass hie bis 1949 an Däitschland bliwwen, wou en an der US-Administratioun geschafft huet. Ausserdeem huet hie fir d'Weekend-Bäilag vun der Zeitung *[[Stars and Stripes (Zeitung)|Stars and Stripes]]* geschafft. Sou ass e fotografeschen Temoignage vun den éischte Jore vum Nokrichs-Däitschland entstanen.

Hie goung zeréck an d'USA an huet do ë.&nbsp;a. fir *[[Life (Magazin)|Life]]*, Look a *[[Flair Magazine|Flair]]* geschafft. 1954 ass en op Roum wunne gaangen.

1995 gouf en Deel vu senge Fotoen, déi en 1944 zu Lëtzebuerg gemaach huet, am Stater Cercle ausgestallt.

2002 gouf am Geschichtsmusée vun der Stad Lëtzebuerg zu sengem 80. Gebuertsdag d'Ausstellung *Shots of war - Tony Vaccaro 1994-45* gewisen.

Den Tony Vaccaro gëtt am Andy Bausch sengem Documentaire *[[Schockela, Knätschgummi a brong Puppelcher]]* (2010) interviewt.

## Gielercher
* 1994 gouf hie 
* 2004 krut en d'Bundesverdienstkreuz Erster Klasse

## Publikatiounen
* *Luxembourg by Tony Vaccaro*, 1944-1945. Luxembourg: Lions Club Luxembourg-Country, 1995.
* *Entering Germany: Photographs 1944-1949*, Taschen Verlag, 2001, ISBN 3822859087
* *Frank Lloyd Wright*, Kultur-unterm-Schirm, 2002
* *Shots of War* Art Stock, 2004, ISBN 3905597349
* *Tony Vaccaro - Soldier with a camera*, 1944-1945. Luxembourg: Lions Club Luxembourg-Country (2017), ISBN 978-99959-0-315-2

## Um Spaweck
* Eng Säit mat Kuerzbiographie a Fotoe vum Vaccaro.
Muhammad Yunus

De **Muhammad Yunus**, op Bengalesch মুহাম্মদ ইউনুস *Muhāmmad Iunus*, gebuer den 28. Juni 1940 zu Chittagong, ass en Ekonomist aus dem Bangladesch. Hien ass de Grënner vun der Grameen Bank, déi Mikrokrediter vergëtt, an domat ee vun den Initiateure vum Mikrofinanz-Gedanken. 2006 krut hien de Friddensnobelpräis.

De Muhammad Yunus ass dat 3. vu 14 Kanner, vun enger muslimischer Famill. De Muhammad Yunus huet vill Bicher geschriffen, wéi zum Beispiel: *Social Business*; *Die Armut besiegen*; *Für eine Welt ohne Armut*. Hie gëtt "Banquier vun den Aarmen" genannt.
Liu Wen

D**'Liu Wen**, op Chineesesch 劉雯 / 刘雯 *Liú Wén*, gebuer de 27. Januar 1988 zu Yongzhou an der Provënz Hunan, ass e chineesescht Model.

## Um Spaweck
* D'Liu Wen bei Fashion Model Directory
* The First Asian Face of Estée Lauder
Gare Gouvy

D**'Gare vu Gouvy** (oder **Gare vu Gäilech**) ass eng Gare zu Gäilech (Gouvy) op der belscher Eisebunnslinn 42 (Rivage-Gouvy).

Well do fréier vill Zich ëmgekoppelt goufen, war d'Gare als kleng Rangéiergare ausgeluecht. Et gouf do Atelieren an ee Maschinneschapp, deen haut nach besteet, awer net méi vun der SNCB benotzt gëtt. D'Stellwierker goufen 2017 ewechgerappt. Den Depot vu Gouvy huet 1967 seng Dieren zougemaach. 
## Geschichtleches
Déi éischt Gare vu Gouvy gouf den 20. Februar 1867 ageweit a war de Grenzpunkt vun der Streck Lëtzebuerg-Spa déi vun der *[[Société royale grand-ducale des chemins de fer Guillaume-Luxembourg|Guillaume Luxembourg]]* bedriwwe gouf.

1872 gouf, tëscht Rivage a Vielsalm eng nei Verbindung geschaf, a Gouvy krut eng méi grouss Bedeitung well elo déi international Zich tëscht Léck a Lëtzebuerg do hale blouwen.

1885 gouf d'Streck Libramont - Baaschtnech - Limerlé op Gouvy verlängert a Gouvy gouf sou eng Korrespondenzgare.

Bis 1918 goufen tëscht Gouvy a Sankt Väit Schinne verluecht fir en Uschloss un d'Vennbunn z'erméiglechen. D'Iddi koum vun der däitscher Arméi, déi iwwer d'Vennbunn, Gouvy, Libramont, Bertrix a Carignan eng direkt Verbindung tëscht den Industrieregiounen am Weste vun Däitschland an der Westfront vum Éischte Weltkrich wollt schafen.

Eréischt 1920 gouf déi Verbindung fir den ziville Gebrauch opgemaach. Nodeem s'am Zweete Weltkrich schwéier beschiedegt gouf, gouf se an den 1960er Joren ofgedroen. D'Brécken existéieren awer nach haut.

1984 koum mam belschen IC/IR Plang d'Enn vun der Streck Gouvy-Baaschtnech-Libramont an d'Schinne goufen tëscht Gouvy a Baaschtnech ewechgerappt.

1992 ass no bal 100 Joer de leschte Kokszuch tëscht Alsdorf bei Oochen an de lëtzebuergesche Schmelze gefuer. Bis dat Joer goufen zu Gouvy d'Lokomotive gewiesselt, an et goufen Hëllefslokomotiven ugekrämpt fir déi schwéier Rammen iwwer d'Knupp bei Bellain ze drécken.

1993 hunn d'CFL d'Gare zu Gouvy an d'Streck fir op Ëlwen mat hirem Wiesselstroum vu 25kV 50 elektrifizéiert.

Bis 1999 huet d'SNCB hir 25kV 50 Catenaire op der Streck bis Rivage opgeriicht. Zanterhier fuere lëtzebuergesch CFL 3000 Lokomotiven a belsch Serie 15 Lokomotiven op der Streck.

Den 10. Dezember 2005 ass de leschte Gidderzuch iwwer Gouvy gefuer. Zanterhier fueren do nëmmen nach Persounenzich.

2014 gouf an der Gare ëmgebaut, et goufen ënnerierdesch Passagen ugeluecht fir de Passagéierpassage iwwer d'Gleiser z'eliminéieren. Bei deenen Aarbechte gouf d'Gleis 1 suppriméiert fir do d'Trape fir de Passage ze maachen. D'Gleis 2 war wärend den Ëmbauaarbechten e Stompgleis fir d'Zich vu Lëtzebuerg déi nëmme bis op Gouvy gefuer sinn an d'Gleis 3 gouf als Duerchfuergleis fir den IR-m Lëtzebuerg-Liers benotzt. Et goufen nei Quaie gebaut a fir d'Holzindustrie Pauls bei Courtil gouf en Uschloss iwwer déi fréier Linn 163 gebaut.

2017 goufen déi al mechanesch *Siemens&Halske*-Stellwierker (B17 a B18) ewechgerappt.

## Zich déi an der Gare halen



## Um Spaweck
Jean Michel Jarre

De **Jean Michel Jarre**, gebuer als **Jean-Michel André Jarre** de 24. August 1948 zu Lyon, ass e franséische Komponist vun elektronescher Musek.

Hien ass de Jong vum Maurice Jarre.
Alice Sara Ott

D**'Alice Sara Ott**, gebuer den 1. August 1988 zu München, ass eng däitsch-japanesch Pianistin.

D'Alice Sara Ott huet mat véier Joer géint den urspréngleche Wëlle vun hirer japanescher Mamm geléiert Piano ze spillen. Si huet schonn als klengt Kand Museksconcoursen a Fërderpräisser gewonnen, dorënner *Jugend musiziert* an de *Most Promising Artist Award* an Hamamatsu, Japan. Als jéngst Participante iwwerhaapt krut si mat 15 Joer an Italie beim *Val Tidone Festival* den 1. Klass Spezialpräis (99,5/100) *Silvio Bengalli*. Si gouf vum Karl-Heinz Kämmerling um Salzburger Mozarteum ënnerriicht an ass scho bei villen nationalen an internationalen Organisatiounen a Festivaller opgetrueden, dorënner de *Classix Festival Braunschweig*, d*Züricher Festspiele* oder d*'Bachfest Leipzig*. Si war schonn e puermol Meeschterschülerin a Präisdréierin vun der *Internationaler Museksakademie fir Solisten* (IMAS).

D'Zäitschrëft *Fono Forum* huet si zum Nowuesskënschtler vum Joer 2007 gewielt. Si ass zanter 2008 als Exklusivkënschtlerin bei Deutsche Grammophon ënner Vertrag an huet CDe mat Stécker vum Franz Liszt a vum Frédéric Chopin opgeholl. Si krut eng ganz Rei Förderstipedien, ënner anerem vun der *Degussa Stiftung*, der *Deutsche Stiftung Musikleben* an der *Studienstiftung des deutschen Volkes*. 2010 gouf d'Alice Sara Ott zesumme mam Olga Scheps mat dem ECHO Klassik ausgezeechent.

## Um Spaweck

* Offiziell Homepage
Lady Gaga

D**'Lady Gaga**, och *Lady GaGa* geschriwwen, gebuer den 28. Mäerz 1986 zu New York City als *Stefani Joanne Angelina Germanotta*, ass eng US-amerikanesch Popsängerin a Songwriterin.

No hirer Aktivitéit als Songwriterin fir d'Pussycat Dolls huet si hiren Debutalbum *The Fame* am August 2008 verëffentlecht, deen op déi éischt Plaz ënner anerem a Kanada, Éisträich, Däitschland an Irland koum. Hir éischt zwou Singelen *Just Dance* a *Poker Face* goufe weltwäit Nummer-Eent-Hitten. Den Album krut spéiderhi sechs Grammy-Nominéierungen a gouf als beschten Electronic-/Dance-Album an als bescht Dance-Opnam ausgezeechent.

Ufanks 2009 ass si am Virprogramm vun den New Kids on the Block an de Pussycat Dolls opgetrueden an huet hir éischt Solotournée *The Fame Ball Tour* ugefaangen. Am November 2009 huet si hiren zweeten Album *The Fame Monster* verëffentlecht an och hir zweet Tournée, *The Monster Ball Tour* ugefaangen.

## Monster Ball Tour
De "Monster Ball Tour" war a ville Länner direkt no der Ukënnegung ausverkaaft. Am Ufank war se nëmme fir ee Joer geplangt, awer wéinst dem onerwaarte grousse Succès gouf decidéiert d'Tournée bis 2012 duerchzezéien.

## Discographie

### Albumen
* *The Fame* (2008)
* *The Fame Monster* (2009) - Live-Album
* *Born This Way* (2011)
* *Artpop* (2013)
* *Cheek to Cheek* (2014)
* *Joanne* (2016)
* *Chromatica* (2020)
* *Harlequin* (2024)

### Singelen
* *Just Dance (feat. Colby O'Donis)* - 2008
* *Poker Face* - 2008
* *LoveGame* - 2009
* *Paparazzi* - 2009
* *Bad Romance* - 2009

* *Telephone (feat. Beyoncé)* - 2010
* *Alejandro* - 2010
* *Dance in the Dark* - 2010
* *Born this Way* - 2011
* *Judas* - 2011
* *The Edge of Glory* - 2011
* *You and I* - 2011
* *Marry the Night* - 2011
* *Applause* - 2013
* *Do What U Want (feat. R. Kelly)* - 2013
* *G.U.Y.* - 2014
* *Til It Happens to You* - 2015
* *Perfect Illusion* - 2016
* *Million Reasons* - 2016

## Um Spaweck

* Offiziell Websäit
Sand

**Sand** ass sedimentärt Gestengs, dat duerch Erosioun a kleng Grimmelen zerriwe gouf, déi tëscht 0,063 an 2&nbsp;mm Duerchmiesser hunn. Eng eenzel Sandparticule gëtt *Sandkär* genannt.

D'Densitéit vun der Mass vun dréchenem Sand variéiert jee no Granulometrie an Zesummesetzung, tëscht 1,7 bis 1,9&nbsp;kg pro Liter.

Sand gëtt duerch Waasser a Loft transportéiert a sammelt sech dofir op bestëmmte Plazen un, z.&nbsp;B., fir Plagen oder Dünen ze bilden. E staarke Wand, dee mat Sandkären ugeräichert ass, gëtt *Sandstuerm* genannt. Jee no der Originn huet Sand verschidde Faarwen, vu bal wäiss iwwer Giel-, Ocker- a Brongtéin bis hin zu bal schwaarz.
Michael Ballack

De **Michael Ballack**, gebuer de 26. September 1976 zu Görlitz, ass en däitsche Foussballspiller, deen als lescht vum 1. Juli 2010 bis den 30. Juni 2012 bei Bayer 04 Leverkusen ënner Vertrag war. Doriwwer eraus war hie laangjärege Mannschaftskapitän vun der däitscher Nationalmannschaft an dee golgeféierlechste Mëttelfeldspiller dee jee fir d'Mannchaft gespillt huet.

## Um Spaweck
Sand (Homonymie)

**Sand** ka sinn:
* Sand, eng bestëmmt Gréisst vu Gestengs-Kären;
* eng däitsch Gemeng an Unterfranken: Sand am Main
* eng franséisch gemeng am Departement Bas-Rhin: Sand (Bas-Rhin);
* eng italieenesch Gemeng a Südtiroul: Sand in Taufers

Persounen:
* George Sand (1804–1876), franséisch Schrëftstellerin
Botanesche Gaart

E **botanesche Gaart** ass e Park oder Gaart, an deem verschidde Planzenaarten ugeplanzt si mam Zil, fir se do ze studéieren.

Dofir stinn dacks, wéi an engem Musée oder bei enger Ausstellung, Schëlter bei deene Planze mam Numm vun der Aart, déi een do gesäit, heiansdo och mat aneren Zousazinformatiounen.

Botanesch Gäert ginn heefeg vu Muséeën, Héichschoulen oder soss Fuerschungsariichtungen ugeluecht an ënnerhalen.

Bei engem botanesche Gaart, an deem nëmme Beem an Traisch sinn, schwätzt ee vun engem Arboretum.

## Kuckt och
* Botanesch Gäert zu Lëtzebuerg
Botanesche Gaart vun der Stad Lëtzebuerg

De **Botanesche Gaart vun der Stad Lëtzebuerg** war e botanesche Gaart, deen tëscht 1875 an 1888 am Stater Park bestanen huet.

1871 huet déi Lëtzebuerger Regierung de Landschaftsarchitekt Édouard André domat beoptraagt, de Stater Park z'amenagéieren. Op Bedreiwe vun der Société de botanique du grand-duché de Luxembourg gouf am neie Park vun der Stad Lëtzebuerg e botanesche Gaart ageriicht, deen 1875 ageweit gouf, an dee bis 1888 bestanen huet. Dëse *Jardin botanique de Luxembourg* louch tëscht den Avenuë Monterey a Marie-Thérèse. Wéinst de klenge Schëltercher, déi nieft de Planze stoungen, gouf dësen Deel vum Stater Park vun de Leit *Poppekierfecht* a *Poppegaart* genannt.

## Literatur
*Koltz, J.-P.-J., 1877. Le Jardin botanique de Luxembourg. Recueil des mémoires et des travaux publiés par la Société de botanique du grand-duché de Luxembourg, vol. 2/3: 30-32. 
*Molitor, M., 1987. *Histoire des Parcs.* In: *Promenade écologique à travers la Ville de Luxembourg.* Courrier de l'Éducation nationale, N° A1/87, S. 25-26.

## Kuckt och
* Botanesch Gäert zu Lëtzebuerg
Botanesch Gäert zu Lëtzebuerg

Zu Lëtzebuerg gëtt et den Ament véier Anlagen, déi als botanesch Gäert kënne betruecht ginn.
* Arboretum Kierchbierg, mat ronn 500 Bam- an Trauschaarten (1994-);
* Arboretum am Park Tony-Neuman um Lampertsbierg (1959-)
* Kraidergaart Wanseler, mat ronn 900 Planzenaarten (1996-);
* Mediterrane Gaart Schwéidsbeng;

Tëscht 1875 an 1888 huet de Botanesche Gaart vun der Stad Lëtzebuerg existéiert.

Donieft gëtt et eng Partie Anlagen uechter d'Land, déi wuel verschidde Planzenaarte regruppéieren, mä kaum als botanesch Gäert oder Arborete bezeechent kënne ginn, well z.&nbsp;B. net an deem Sënn ugeluecht goufen, keng Beschëlderung existéiert oder keen Accès méiglech ass:
* Forstarboretum Waldhaff, gouf deelweis bei de Stierm Vivian a Wiebke vun 1990 zerstéiert. Koordinaten: 
* Forstarboretum Park Housen
* Forstpinetum Diddeleng: dëse Forstpinetum gouf am *Giergebësch* zu Diddeleng fir Test- a Moosszwecker (Jugendwuesstem) vom Forstinspekter Robert Faber ugeluecht a gëtt schonn zanter 40 Joer net méi suivéiert. Koordinaten: 
* Park vum Thermalbad Munneref
Mediterrane Gaart Schwéidsbeng

De **Mediterrane Gaart Schwéidsbeng** ass e botanesche Gaart zu Schwéidsbeng, deen der Stëftung Hëllef fir d'Natur vun natur&ëmwelt gehéiert.

Am Gaart, deen 1981 ugeluecht gouf, wuesse virun allem Planzen aus de Mëttelmiergéigenden an aus den Tropen. Zu der Proprietéit gehéieren, ausser dem Gaart selwer, en Haus an eng Scheier, an där kulturell Aktivitéiten, virun allem Ausstellunge vu Kënschtler gewise ginn. Zum Gaart gehéiert och den Zentrum fir ekologesch Gaardekultur vun der Stëftung Hëllef fir d'Natur.

An der fréierer Scheier (e Neibau vun 2012) gi reegelméisseg kulturell Aktivitéiten, virun allem Ausstellungen, zesumme mat der Kulturkommissioun vun der Gemeng Schengen organiséiert. Dem Gaart ass den *Zentrum fir ekologesche Gaardebau* (*Centre horticole écologique*) ugeschloss

De Gaart ass iwwer d'Joer op fir de Public vum 1. Mee bis den 20. September. Responsabel fir de Gaart ass de Georges Moes.

## Historique
De Gaart gouf 1981 vum Charles Roovers an Dieter Lingener ugeluecht. D'Proprietéit besteet aus dem Gaart selwer, mat enger Fläch vun 19 Ar, engem Haus an enger Scheier. Am Gaart hu si virun allem Planzen aus de Mëttelmiergéigenden an och aus den Trope geplanzt.

Enn 2009 hunn d'Besëtzer hir Proprietéit duerch e Schenkungsakt der Stëftung Hëllef fir d'Natur iwwerreecht, dat mat dräi Oploen: d'Stëftung muss de Gaart weiderféieren an ënnerhalen; e muss fir de Public op sinn; déi fréier Besëtzer behalen e liewenslaangt Wunnrecht am Haus. Gläichzäiteg gouf e Verwaltungsrot opgestallt, deen aus deenen zwéi fréiere Besëtzer a Vertrieder vun der AAT - Garten- und Teichfreunde Luxemburgs, der Gemeng Schengen (deemools der Gemeng Welleschten), an der Stëftung Hëllef fir d'Natur besteet.

2012 gouf d'Scheier bis op e Giewel ofgerappt an duerch e Neibau ersat.

An der Scheier gi reegelméisseg kulturell Aktivitéiten, virun allem Ausstellungen, zesumme mat der Kulturkommissioun vun der Gemeng Schengen organiséiert. Dem Gaart ass den *Zentrum fir ekologesche Gaardebau* (*Centre horticole écologique*) ugeschloss, dee vun 2009 un am Kader vum LEADER-Projet Miselerland ënner der Leedung vun der Stëftung Hëllef fir d'Natur realiséiert gouf.

## Literatur
* Fixmer, A., 2012. *Zentrum für ökologische Gartenkultur Mediterraner garten in Schwebsingen. Einweihung am 12.10.2012.* Heckefräsch 113, Dezember 2012, S. 86-89.
* Moes, Georges, 2010. *Der Mediterrane Garten und das Zentrum für ökologische Gartenkultur in Schwebsingen*. Heckefräsch 107/108, S. 26-30.
* Moes, G., 2012. *Das Jahr 2012 - Zentrum für ökologische Gartenkultur und Mediterraner Garten.* Heckefräsch 113, S. 90-92.

## Kuckt och
* Botanesch Gäert zu Lëtzebuerg

## Um Spaweck
* Internetsäit vum Mediterrane Gaart Schwéidsbeng
* Beschreiwung vum LEADER-Projet ''Zentrum fir ekologesch Gaardekultur''
Arcadi Volodos

Den **Arcadi Volodos**, op Russesch Аркадий Аркадьевич Володось *Arkadi Arkadjewitsch Wolodos*, wëss. Transliteratioun *Arkadij Arkad’evič Volodos’*, gebuer de 24. Februar 1972 zu Leningrad, ass e russesche Pianist.

## Um Spaweck
* Dem Volodos seng Websäit
Daniel Radcliffe

Den **Daniel Jacob Radcliffe**, gebuer den 23. Juli 1989 zu Hammersmith e Quartier am Weste vu London, ass en englesche Schauspiller.

Hie gouf wéinst senger Roll als *Harry Potter* an de Verfilmunge vun den *[[Harry Potter|Harry-Potter]]*-Romaner vun der Joanne K. Rowling bekannt.

## Filmographie
### Kino
* 2001: *[[The Tailor of Panama]]*, vum John Boorman mam Pierce Brosnan a Geoffrey Rush
* 2001: *[[Harry Potter and the Sorcerer's Stone]]*, vum Chris Columbus mam Richard Harris a Maggie Smith
* 2002: *[[Harry Potter and the Chamber of Secrets]]*, vum Chris Columbus mam Emma Watson a Rupert Grint
* 2004: *[[Harry Potter and the Prisoner of Azkaban]]*, vum Alfonso Cuarón mam Emma Watson a Gary Oldman
* 2005: *[[Harry Potter and the Goblet of Fire]]*, vum Mike Newell mam Robbie Coltrane an Alan Rickman
* 2007: *[[December Boys]]*, vum Rod Hardy mam Lee Cormie an James Fraser
* 2007: *[[Harry Potter and the Order of the Phoenix]]*, vum David Yates mam Ralph Fiennes an Emma Watson
* 2009: *[[Harry Potter and the Half-Blood Prince]]*, vum David Yates mam Helena Bonham Carter a Maggie Smith
* 2010: *[[Harry Potter and the Deathly Hallows: Part 1]]*, vum David Yates mam Emma Watson an John Hurt
* 2012: *[[The Woman in Black]]* - Regie: James Watkins - Haaptacteuren: Janet McTeer, Ciarán Hinds 
* 2013: *[[Kill Your Darlings]]* - Regie: John Krokidas - Haaptacteuren: Dane DeHaan, Jennifer Jason Leigh
* 2013: *[[The F Word]]* - Regie: Michael Dowse - Haaptacteuren: Zoe Kazan, Megan Park
* 2014: *[[Horns]]* - Regie: Alexandre Aja - Haaptacteuren: Max Minghella, Joe Anderson 
* 2015: *[[Trainwreck]]* - Regie: Judd Apatow 
* 2015: *[[Victor Frankenstein]]* - Regie: Paul McGuigan - Haaptacteuren: Jessica Brown Findlay, James McAvoy
* 2016: *[[Now You See Me 2]]* - Regie: Jon Chu - Haaptacteuren: Jesse Eisenberg, Woody Harrelson 
* 2016: *[[Swiss Army Man]]* - Regie: Dan Kwan, Daniel Scheinert - Haaptacteuren: Paul Dano, Mary Elizabeth Winstead
* 2016: *[[Imperium (Film 2016)|Imperium]]* - Regie: Daniel Ragussis - Haaptacteuren: Toni Collette, Tracy Letts
* 2017: *[[Lost in London]]* - Regie: Woody Harrelson - Haaptacteuren: Woody Harrelson, Owen Wilson 
* 2017: *[[Jungle (Film 2017)|Jungle]]* - Regie: Greg McLean - Haaptacteuren: Yasmin Kassim, Luis Jose Lopez 
* 2018: *[[Beast of Burden]]* - Regie: Jesper Ganslandt - Haaptacteuren: Grace Gummer, Pablo Schreiber

## Um Spaweck
Rupert Grint

De **Rupert Lloyd Alexander Grint**, gebuer de 24. August 1988 zu Stevenage an Hertfordshire, ass en englesche Schauspiller. Hie gouf bekannt duerch seng Roll als *Ron Weasley* an de Verfilmunge vun den *[[Harry Potter|Harry-Potter]]*-Romaner vun der Joanne K. Rowling.
## Filmer

* 2001: *[[Harry Potter and the Philosopher's Stone]]*, Regie: Chris Columbus, Schauspiller: Daniel Radcliffe, Maggie Smith an Emma Watson
* 2002: *Thunderpants*, Regie: Peter Hewitt, Schauspiller: Stephen Fry, Ned Beatty a Simon Callow 
* 2002: *[[Harry Potter and the Chamber of Secrets]]*, Regie: Chris Columbus, Schauspiller:Daniel Radcliffe, Emma Watson a Robbie Coltrane
* 2004: *[[Harry Potter and Prisoner of Azkaban]]*, Regie: Alfonso Cuarón, Schauspiller:Daniel Radcliffe, Emma Watson a Gary Oldman
* 2005: *[[Harry Potter and the Goblet of Fire]]*, Regie: Mike Newell, Schauspiller:Daniel Radcliffe, Emma Watson a Ralph Fiennes
* 2006: *Driving Lessons*, Regie: Jeremy Brock, Schauspiller:Julie Walters
* 2007: *[[Harry Potter and the Order of the Phoenix]]*, Regie: David Yates, Schauspiller: Daniel Radcliffe, Emma Watson a Ralph Fiennes
* 2009: *[[Harry Potter and the Half-Blood Prince]]*, Regie: David Yates, Schauspiller: Daniel Radcliffe, Emma Watson a Alan Rickman
* 2009: *Cherrybomb*, Regie: Lisa Barros Sa,Schauspiller: Robert Sheehan, a Niamh Quinn
* 2010: *Wild Target*, Regie: Jonathan Lynn, Schauspiller:Emily Blunt, Rupert Everett a Rory Kinnear
* 2010: *[[Harry Potter and the Deathly Hallows: Part I]]*, Regie: David Yates, Schauspiller: Daniel Radcliffe, Emma Watson an Helena Bonham Carter
* 2011: *[[Harry Potter and the Deathly Hallows: Part II]]*, Regie: David Yates, Schauspiller: Daniel Radcliffe, Emma Watson a Ralph Fiennes

## Um Spaweck
Emma Watson

D**'Emma Charlotte Duerre Watson**, gebuer de 15. Abrëll 1990 zu Paräis, ass eng englesch Schauspillerin.

Si gouf bekannt duerch hir Roll als *Hermione Granger* an de Verfilmunge vun den *[[Harry Potter|Harry-Potter]]*-Romaner vun der Joanne K. Rowling. Aner bekannt Filmer mat hir sinn *My Week with Marilyn* (2011) vum Simon Curtis, *The Bling Ring* (2013) vun der Sofia Coppola, *[[Colonia (Film)|Colonia]]* (2015) vum Florian Gallenberger a *[[Beauty and the Beast]]* (2017) vum Bill Condon.

Si ass zanter Juni 2014 UN-Botschafterin fir Fraerechter.

## Filmographie
* 2001: *[[Harry Potter and the Sorcerer's Stone|Harry Potter and the Philosopher's Stone]]*, vum Chris Columbus mam Richard Harris a Maggie Smith
* 2002: *[[Harry Potter and the Chamber of Secrets]]*, vum Chris Columbus mam Daniel Radcliffe a Rupert Grint
* 2004: *[[Harry Potter and the Prisoner of Azkaban]]*, vum Alfonso Cuarón mam Daniel Radcliffe a Gary Oldman
* 2005: *[[Harry Potter and the Goblet of Fire]]*, vum Mike Newell mam Robbie Coltrane an Alan Rickman
* 2007: *[[Harry Potter and the Order of the Phoenix]]*, vum David Yates mam Ralph Fiennes an Daniel Radcliffe
* 2007: *Ballet Shoes*, vum Sandra Goldbacher mam Emilia Fox 
* 2008: *The Tale of Despereaux*, vum Sam Fell mat der Stëmm vum Emma Watson, Dustin Hoffman a Kevin Kline
* 2009: *[[Harry Potter and the Half-Blood Prince]]*, vum David Yates mam Helena Bonham Carter a Maggie Smith
* 2010: *[[Harry Potter and the Deathly Hallows: Part 1]]*, vum David Yates mam Daniel Radcliffe an John Hurt
* 2011: *[[Harry Potter and the Deathly Hallows: Part 2]]*, vum David Yates mam Daniel Radcliffe an John Hurt
* 2011: *My Week with Marilyn*, vum Simon Curtis mam Michelle Williams a Kenneth Branagh
* 2012: *The Perks of Being a Wallflower*, vum Stephen Chbosky
* 2013: *The Bling Ring* vun der Sofia Coppola
* 2013: *This Is the End* vum Seth Rogen an Evan Goldberg
* 2014: *Noa* vum Darren Aronofsky
* 2015: *[[Regression (Film)|Regression]]* vum Alejandro Amenábar
* 2015: *[[Colonia (Film)|Colonia]]* vum Florian Gallenberger
* 2015: *[[Regression]]* vum Alejandro Amenábar
* 2017: *[[Beauty and the Beast]]* vum Bill Condon
* 2017: *[[The Circle]]* vum James Ponsoldt

## Um Spaweck
Arboretum

En **Arboretum** (lat. *arbor* = Bam) ass eng Zort botanesche Gaart, deem seng Sammlung aus verschiddenen Holzplanzen (Traisch a Beem) besteet.

Et gëtt follgend spezifesch Variante vum Arboretum:
* *Fruticetum* (lat. *frutex*, Trausch), eng lieweg Sammlung vun Traisch.
* *Pinetum* (lat. *pinus*, Kifer), en Arboretum, deen op Nolebeem spezialiséiert ass.
* *Viticetum* (lat. *vitis*, Rief), eng lieweg Sammlung vu Riewen.

## Kuckt och
* Botanesch Gäert zu Lëtzebuerg

## Um Spaweck
Gare Diddenuewen

D**'Gare Diddenuewen** ass eng Gare um Territoire vun der Stad Diddenuewen.

Si goung de 16. September 1854 op.
## Geschicht

## Zich déi an der Gare halen

## Zuchdepot
Den Zuchdepot vun Diddenuewen hat den 1. Januar 2010 follgend Material:
* 145 Lokomotiven:
** 1 BB 16500
** 50 BB 27000 fir Gidderzich.
** 59 BB 37000 fir Gidderzich.
** 35 BB 69400 fir Gidderzich.
* 40 Automotricen
** 22 Z 11500
** 18 Z 27500
Gare Tréier

D**'Gare Tréier** ( *Trier Hauptbahnhof*) ass eng Gare um Territoire vun der Stad Tréier.

Si ass 1878 opgaangen a louch un der deemools sougenannter *Kanonenbahn*, déi vu Berlin iwwer Tréier a Perl op Metz goung.

Si läit op den DB-Verbindungen Köln-Tréier, Koblenz-Tréier, Saarbrécken-Tréier, Perl-Tréier a Lëtzebuerg-Tréier via d'Streck Tréier-Diddenuewen an d'Tréierer Weststreck.

## Infrastruktur
2005 gouf d'Gare vu Grond op moderniséiert fir dem Standard vun ICE Garen z'entspriechen.
* D'Quaie goufe mat Placken ekipéiert, déi blanne Leit hëllefe sech z'orientéieren a verhënnere sollen, datt se op d'Schinne falen. 
* Am Gebai selwer gouf e Restaurationsbetrib installéiert an den Zeitungsbuttek gouf vergréissert.
* Et goufen nei Liften installéiert, déi direkt um Quai erauskommen.
* An de leschte Joren ass och un enger Opwäertung vum Quartier ëm d'Gare geschafft ginn.

Fichier:trier_station.jpg|D'Entréeshal vun der Gare (Vir: Den Info Point)
Fichier:Regional Express Trier-Köln at Trier Hauptbahnof, 21 January 2007.jpg|En Zuch um Quai 12/13.
Fichier:DB_reisezentrum_trier.jpg|D'Guicheten.


## Zich, déi an der Gare halen
Regolamento Internazionale delle Carrozze

De **Regolamento Internazionale delle Carrozze**, kuerz *RIC*, ass en 1922 ofgeschlossenen Traité iwwer d'Compatibilitéit vun Eisebunnsvoituren.

Haut sinn d'Staatseisenbunne vun de 27 Memberstaate vun der Europäescher Unioun Member vum Traité. Donieft ass d'Schwäiz Member an huet bis 1982 d'Gestioun vun de Krittäre gemaach. Haut gëtt dat vun der UIC gemaach. Groussbritannien, Irland a Finnland hunn den Traité net ënnerschriwwen.

Eng Voiture déi am Kader vun dësem Traité ënnerwee ass, huet un der Säit e Raster mat de wichtegsten Informatioune wéi Héchstvitesse, Alimentatiounsverträglechkeet an ob se mat enger Fär fuere kann (symboliséiert duerch en Anker).

Wann eng Voiture konform mat den RIC-Krittären ass, dann däerf se ouni weider Formalitéiten an de Memberstaate vum RIC fueren.

Voituren déi d'Krittäre vum RIC net erfëllen, däerfen nëmmen op auslännesche Reseaue fueren, wann déi Länner hiren Accord dozou ginn hunn.

## Situatioun beim CFL
Bei der CFL gëtt et ablécklech 16 Corail Voituren déi iwwer RIC verfügen an eng Handvoll Wegmänner déi konform mam RIC sinn.
Voiture I6

D**'Voituren I6** sinn eng Serie vu belsche Reesvoiturë fir den internationalen Trafic. Wéi all d'Voiturë mat RIC, si s'an de meeschten europäesche Länner zougelooss.
## Asaz

* Geleeëntlech um Interregio m tëscht Liers a Lëtzebuerg, zesumme mat Voituren aus der Serie I10. Well se Kompartimenter hunn, déi vum Zuchpersonnal nëmme schwéier anzegesinn sinn, si s'am Juni 2010 bal ganz verschwonnen. Grond war datt se dacks knaschteg waren an den Entretien dacks mangelhaft war.
* Express Vauban an Express Iris.
* Vereenzelt InterCity-Zich tëscht Bréissel an Amsterdam.
* P Zich uechtert d'Belsch.

## Technesches
D'SNCB huet am Ablack:
* 20 A9, mat 58 Plazen éischt Klass.
* 60 B11, mat 66 Plazen zweet Klass.
** 1989 goufen 15 B11 zu Couchette Voiturë mat 60 Plazen ëmgebaut a B10c genannt.

## Livréen

Image:I6bc_Luxembourg.JPG|I6 Couchette Voiture an der typesch blo-rosaer Livrée
Image:InterRegio_m_44.jpg|CFL 3000 mat I6 Voiture (zweet hanner der Lokomotiv) an der klassescher oranger Eurofima Livrée


## Um Spaweck
* D'I6er op BelRail.
### Referenzen
Lëtzebuerger Bicherpräis

De **Lëtzebuerger Bicherpräis** war e Präis zu Lëtzebuerg, deen tëscht 2010 an 2014 vum Verlag Ultimomondo vergi gouf.

De Präis ass vum Ultimomondo-Verlag gestëft ginn, aus Reaktioun dorop, datt de *[[Lëtzebuerger Buchpräis]]* vun de Lëtzebuerger Bicherediteuren, deen et scho méi laang gëtt, just Bicher aus de Verlagen, déi bei hinne Member sinn, nominéiert, an duerch d'Modalitéit vun der Auswiel d'Lëtzebuerger Literatur net genuch gewierdegt géif. Fir de *Lëtzebuerger Bicherpräis* do dergéint zielt virun allem de Verdéngscht ëm d'Literatur zu Lëtzebuerg. De Laureat ka Lëtzebuerger sinn oder zu Lëtzebuerg wunnen.

D'Laureate gi mat enger Statu vum Klaudia Kampa, *De Koubold* genannt, ausgezeechent a kréien d'Méiglechkeet, eng Publikatioun vun hinne bei engem Verlag erausbruecht ze kréien.

### Laureaten
* 2014: D'literaresch Zäitschrëft abril an de Jean-Marie Reding, President vun der ALBAD,
* 2013: D'Bibliothéik vum Cid-femmes an d'CITIM-Bibliothéik vun der Action solidarité tiers monde. 
* 2012: Cercle de liaison des associations d'étrangers fir d'Organisatioun vum Salon du livre et des cultures.
* 2011: Germaine Goetzinger.
* 2010: Corina Ciocârlie.
Bombardier TRAXX

D'Lokomotive vum Modell TRAXX, sinn eng Famill vu Lokomotiven déi d'Firma Bombardier Transportation zanter 1997 produzéiert.
### Modeller vun der Serie 145

### Modeller vun de Serien 185.1 an 146.1
D'Lokomotive vun der Serie 185.1 sinn 2-System Lokomotive fir de Giddertransport, wärend d'Lokomotive vum Typ 146.1 reng 15kV Lokomotive fir de Persounentrafic sinn. Den Haaptënnerscheed ass hir Héchstvitesse vun 140&nbsp;km/h fir d'185 an 160&nbsp;km/h fir d'146.

Obwuel d'Serie 146 den néidegen Ekipement fir d'Zirkulatioun ënner 25 kV 50 huet, huet se kee 25.000 Volt Pantograph.

D'CFL 4000 sinn eng Verbindung vun béide Serien, well se nieft der 25kV Fäegkeet och en Noverkéierspak fir den Asaz mat Steierween huet.

### Modeller vun der Serie 185.2

## Speziell Serien
Nieft den 2 grousse Famille vun 185er Gidderzuchlokomotiven an den 146er Persounelokomotiven, huet d'Gamme TRAXX nach eng Rei méi speziell Varianten. 
### Bombardier TRAXX F140 MS2

D'Bombardier TRAXX F140 MS2 ass eng Véiersystemlokomotiv fir den Asaz ënner de 4 Haaptstroumsystemer an Europa, sief et de Gläichstroumsystemer vun 1,5 kV an 3 kV an de Wiesselstroumsystemer vu 15 kV ⅔  a 25 kV 50 .

Déi meescht vun den ausgeliwwerte Maschinne sinn un d'Leasingfirma *Angel Trains* gaangen. Ënner anerem d'SNCB huet där Maschinne bei Angel Trains geleast a setzt se als Serie 28 an. An Holland ass et d'NS Hispeed 186 an an Däitschland d'Baureihe 186.

### Serie E483
D'Serie E483 ass eng vun der italieenescher Societéit Trenitalia bestallte Lokomotiv fir den Asaz ënner Gläichstroum. Am Prinzip ass se näischt anescht wéi eng Serie 186 bei där d'Wiesselstroumkomponenten, wéi zum Beispill den Transformator ewechgelooss goufen.
### Renfe S/253

Grad wéi Trenitalia, huet och déi spuenesch Renfe bei Bombardier Lokomotive fir Gläichstroum bestallt, awer an der spuenescher Breetspuer 1668&nbsp;mm.

### Serie 246

D'Serie 246 ass d'Äntwert vu Bombardier op eng Demande vun der däitscher Bunn no dieselelektresche Lokomotive fir den Asaz mat 160&nbsp;km/h. Si kënnt haut exklusiv bei der privater Metronom AG an den Asaz.

### Serie 285
Als Konterpartie zur 246, offréiert Bombardier och eng dieselektresch Gidderlokomotiv. Mä well déi mat enger Leeschtung vun 2200&nbsp;kW net sonnerlech staark ass, huet se sech bis elo nach net sou gutt verkaf wéi hir elektresch Sëschteren.

## Um Spaweck
Martha Argerich

D**'Martha Argerich**, gebuer de 5. Juni 1941 zu Buenos Aires, ass eng argentinesch Pianistin.

## Um Spaweck
Michel Bouquet

De **Michel Bouquet**, gebuer de 6. November 1925 zu Paräis, an och do den 13. Abrëll 2022 gestuerwen, war e franséische Schauspiller.

## Liewen a Karriär

## Filmer (Auswiel)
### vun 1947 bis 1959
* 1947: *[[Monsieur Vincent]]* vum Maurice Cloche
* 1947: *Brigade criminelle* vum Gilbert Gil
* 1948: *[[Manon]]* vum Henri-Georges Clouzot
* 1949: *[[Pattes blanches]]* vum Jean Grémillon
* 1955: *[[La tour de Nesle (Film 1955)|La tour de Nesle]]* vum Abel Gance
* 1959: *[[Katia (Film 1959)|Katia]]* vum Robert Siodmak

### vun 1960 bis 1969
* 1964: *[[Les amitiés particulières]]* vum Jean Delannoy
* 1965: *[[Le tigre se parfume à la dynamite]]* vum Claude Chabrol
* 1968: *[[La mariée était en noir]]* vum François Truffaut
* 1967: *[[Lamiel]]* vum Jean Aurel
* 1967: *[[La route vum Corinthe]]* vum Claude Chabrol
* 1968: *[[La sirène du Mississippi]]* vum François Truffaut
* 1968: *[[La femme infidèle]]* vum Claude Chabrol

### vun 1970 bis 1989
* 1970: *[[Borsalino (Film)|Borsalino]]* vum Jacques Deray
* 1970: *[[Juste avant la nuit]]* vum Claude Chabrol
* 1970: *[[Comptes à rebours]]* vum Roger Pigaut
* 1970: *[[La rupture]]* vum Claude Chabrol
* 1970: *[[Un condé]]* vum Yves Boisset
* 1971: *[[Malpertuis]]* vum Harry Kümel
* 1971: *[[Paulina 80]]* vum Jean-Louis Bertucelli
* 1972: *[[Trois milliards sans ascenseur]]* vum Roger Pigaut
* 1972: *[[Il n'y a pas de fumée sans feu]]* vum André Cayatte
* 1972: *[[L'attentat (Film 1972)|L'attentat]]* vum Yves Boisset
* 1973: *[[Le serpent (Film 1973)|Le serpent]]* vum Henri Verneuil
* 1973: *[[Deux hommes dans la ville]]* vum José Giovanni
* 1973: *[[France société anonyme]]* vum Alain Corneau
* 1973: *[[Défense de savoir]]* vum Nadine Trintignant
* 1974: *[[La main à couper]]* vum Étienne Périer
* 1976: *[[Le jouet]]* vum Francis Veber
* 1978: *[[La raison d'état]]* vum André Cayatte
* 1978: *[[L'ordre et la sécurité du monde]]* vum Clauvum d'Anna
* 1982: *[[Les Misérables (Film 1982)|Les Misérables]]* vum Robert Hossein
* 1985: *[[Poulet au vinaigre]]* vum Claude Chabrol
* 1985: *[[Le regard dans le miroir]]* vum Jean Chapot

### vun 1990 bis
* 1990: *[[Toto le héros]]* vum Jaco Van Dormael
* 1991: *[[Tous les matins du monde]]* vum Alain Corneau
* 1992: *[[Il segno vuml commando]]* vum Giulio Questi
* 1994: *[[Élisa (Film 1995)|Élisa]]* vum Jean Becker
* 2000: *[[Il manoscrioto vuml principe]]* vum Roberto Ando
* 2001: *[[Comment j'ai tué mon père]]* vum Anne Fontaine
* 2003: *[[Les côtelettes]]* vum Bertrand Blier
* 2004: *[[Le promeneur du Champ-vum-Mars]]* vum Robert Guédiguian
* 2013: *[[La petite chambre]]* vun der Stéphanie Chuat an der Véronique Reymond
* 2013: *[[Renoir (Film)]]* vum Gilles Bourdos
* 2014: *Rebecca* vun der Tatiana Becquet - (Kuerzfilm)
* 2015: *[[L'antiquaire]]* vum François Margolin
* 2016: *[[L'origine de la violence]]* vum Élie Chouraqui

## Um Spaweck
Monument aux morts Hollerech

D**'Monument aux morts zu [[Hollerech]]** ass e Monument zu Éiere vun den Affer aus dem Zweete Weltkrich. Et steet laanscht de Foussgängerwee deen d'Escher Strooss (*route d'Esch*) mat der Lavandier-Strooss (*[[Rue Émile-Lavandier|rue Emile Lavandier]]*) verbënnt.

D'Monument gouf 1965 ageweit. Bei där Geleeënheet koum eng Broschür eraus.

## Beschreiwung
Et ass ganz aus schwaarzem Granit a besteet aus zwéi monolitheschen Obelisken déi jee 3,20 m an 1,40 m héich sinn, an op engem längelzege Sockel stinn.

Um groussen Obelisk steet:

:CE QUE L'ON ENTERRE EST SEMENCE
:ANTOINE DE SAINT-EXUPÉRY

Um klengen Obelisk steet:

:A NOS MORTS 1940-1945

D'Monument gouf vum Lucien Wercollier entworf. D'Textgravure si vum Péil Schlechter.

D'Monument huet e Gewiicht vu ronn 5 Tonnen.

## Geschicht
D'Monument gouf ursprénglech 1965 beim Kierfecht zu Hollerech mat Hëllef vun enger Souscriptiounslëscht, déi vun engem Organisatiounscomité vun Hollerech opgeluecht gouf, finanzéiert. D'Stad Lëtzebuerg huet den Terrain zur Verfügung gestallt, d'Bëtongsfondatiounen installéiert, an d'Alentouren amenagéiert.

De Lucien Wercollier, dee vun Hollerech staamt, huet als Benevole matgeschafft. D'Monument gouf vun der Marbrerie Bertrand realiséiert.

D'Monument gouf ufanks der 1980er Joren ewechgeholl, wéi d'Zoufaartsstroossen op d'Escher Autobunn ugeluecht goufen. 1983 gouf et op der haiteger Plaz nei opgeriicht.

## Aweiung vun 1965
D'Monument gouf de 26. September 1965 op senger ursprénglecher Plaz beim Hollerecher Kierfecht ageweit.

Mëttes ass e Cortège vun der Hollerecher Kierch bei den Hollerecher Kierfecht gezunn, wou d'Autoritéiten empfaange goufen, a vu wou aus et weider bei d'Monument goung.

D'Aweiung war a Presenz vum Grand-Maréchal de la Cour, deen de Groussherzog Jean representéiert huet, dem Buergermeeschter Paul Wilwertz, an d'Amabassadeure vu Frankräich a Groussbritannien.

## Literatur
* Etringer, N., 1965. *Inauguration du monument aux morts 1940-1945 Hollerich 26 septembre 1965*. Dréckerei Jos Ewen, Lëtzebuerg-Hollerech. 64 S.
* Etringer, N., 1989. *Liebes, altes Hollerich.* Verlag Emile Borschette, 172 S. Dréckerei Joseph Beffort, Lëtzebuerg. Cf. S. 165.

## Kuckt och
*Och zu Hollerech ze gesinn
** Deportatiounsmemorial
** Monument de la déportation civile et militaire

* Monument aux morts Capellen mat engem Relief vum Lucien Wercollier
Serge Bourguignon

De **Serge Bourguignon**, gebuer den 3. September 1928 zu Maignelay, ass e franséische Filmregisseur an Dréibuchauteur.

## Filmer (Auswiel)
* 1962: *[[Les Dimanches de Ville d'Avray]]* mam Hardy Krüger, Nicole Courcel a Patricia Gozzi
* 1965: *[[The Reward]]* mam Max von Sydow an Yvette Mimieux 
* 1967: *[[À cœur joie]]* mam Brigitte Bardot a Laurent Terzieff

## Um Spaweck
Anna

**Anna** oder **Anne** ass gemenkerhand e weibleche Virnumm deen dacks (och zu Lëtzebuerg) doruechter virkënnt.

E puer Männer haten de Virnumm Anna oder Anne, dorënner:
* Anna vun East Anglia, Kinnek vun East Anglia (635–654)
* Anne de Montmorency (1493–1567), franséische Connetabel

## Varianten an Ofkierzungen
Varianten an Diminutive vum Numm sinn ë.&nbsp;a.:

* Anaïs
* Anéi
* Anita
* Anja
* Ann(a)chen
* Ann
* Änn
* Ännchen
* Änneli
* Annett(e)
* Annettchen
* Annetti
* Anni(c)k
* Anni(e)
* Änni
* Annouschka
* Anouk
* Nan(n)y
* Nann(chen)
* Nannett(e)
* Nanni
* Nanon
* asw.

## Ursprong a Bedeitung vum Numm
E kënnt vum hebräesche Virnumm *Hannah*. Der kathoulescher an orthodoxer Iwwerliwwerung no ass d'Helleg Anna (hebräesch Hannah) dem Jesus seng Bomi d.&nbsp;h. der Maria hirer Mamm.

## Leit mam Virnumm Anna / Anne
Fir eng Lëscht vu Persounen op dëser Wiki,

* mam Virnumm **Anna** kuckt wgl. 
* mam Virnumm **Anne** kuckt wgl. dës Lëscht

## Um Spaweck
Jean-Pierre Hansen

De **Jean-Pierre Hansen**, gebuer den 10. Mee 1942 an der Stad Lëtzebuerg, ass e lëtzebuergesche Physiker.

Säi Brudder war de Jacques Hansen.

## Publikatiounen
* Hansen, Jean-Pierre, Ian Ranald McDonald: *Theory of Simple Liquids*
Néierewou

**Néierewou: En Heckespill** ass en Zeenespill a Balladeform vum Alain Atten aus dem Joer 1992.

D'Stéck gouf am Kulturzenter an der Fiels virgestallt; d'Opféierung vum Buergsonndeg 1992 gouf vun RTL opgeholl an de 14. Mäerz um aacht Auer owes nom *[[RTL Télé Lëtzebuerg|Hei Elei Aktuell]]* gewisen.

Op der Bün hat d'Stéck den Ënnertitel *Eng Weis vun Doud an Däiwel, d'Enn vun engem Nascht!* Dat "Nascht" ass Meesebuerg bei der Fiels. Am virviregte Joerhonnert haten d'Awunner dee Fleck verlooss, déi eng fir an Amerika hiert Gléck ze sichen, déi aner einfach sou.

A fatzegen Zeenen an dobäi an dem Atten sengem Stakkato; an enger ongemiddelter Sprooch kritt den Nolauschterer a kuerzen zwou Dose Balladen e "Weltënnergank am Gebeessglas" mat. Am Stéck ginn nëmmen Hausnimm genannt. D'Sprooch ass déi "vu fréier". Well de Schreiwer der Meenung ass, "*Iwwer Bësch a Gewan däärf op lëtzebuergesch geschwë kee méi schreiwen, dee wëllt verstan gin*", huet en dem Lieser "*E Buch bei d'Buch*" spendéiert. Op 40 Säiten erkläert den Auteur wat eng Freischt an eng "Mongolfjer" ass, wat den Ausdrock "am siwwente Fuurz" an "all siwwe Määrzliichter" bedeit.

Haut erënnert nach d'Schlass, d'Kierch an de Kierfecht u Meesebuerg, dat néierewou am Stéck ernimmt gëtt.
Auguste Mullendorff

Den **Auguste Mullendorff**, gebuer de 24. Juni 1832, a gestuerwen den 21. Juni 1910, war e Geeschtlechen, Enseignant an Naturwëssenschaftler.

Hie war vun 1879 bis 1881 Direkter vum *[[Lycée classique d'Echternach|Progymnase d'Echternach]]*, vun 1881 bis 1891 Direkter vum *[[Lycée classique de Diekirch|Progymnase de Diekirch]]* a vun 1891 bis 1904 Direkter vum *[[Lycée classique de Diekirch|Gymnase de Diekirch]]*.

Vun 1907 bis 1909 war hie President vum *[[Institut grand-ducal]]*, *[[Section des sciences naturelles, physiques et mathématiques (Institut grand-ducal)|Section des sciences naturelles, physiques et mathématiques]]*.

## Gielercher
* Officier de l'Ordre de la couronne de chêne (Promotioun 1894)
Maurice Kohn

De **Maurice Kohn**, gebuer den 31. Januar 1881 zu Dikrech, gestuerwen den 22. Mäerz 1929, war e lëtzebuergesche Jurist a Politiker.

Vum 19. Juni 1917 bis den 28. September 1918 war hie Generaldirekter fir den Interieur an der Regierung Kauffman.

Hie war mat der Lucie Fischer (1890-1949) bestuet an hat zwee Kanner.
Pierre Schumacher

De **Pierre-Charles**, genannt **Pit Schumacher**, gebuer den 3. Januar 1936 an der Stad Lëtzebuerg, ass e lëtzebuergesche Moler, Schrëftsteller a pensionéierten Architekt.

Hien ass de Bouf vum Architekt a fréieren Direkter vun der *Administration des bâtiments publics*, dem Hubert Schumacher.

## Liewen
De Pit Schumacher huet seng Première am Jongelycée an der Stad gemaach, dräi Joer laang Philosophie am Institut catholique de Paris an duerno Architektur op der École des beaux-arts zu Paräis studéiert. Als diploméierten Architekt hat hie vun 1967 bis 1996 en Architektebüro an der Stad.

De Pierre Schumacher ass och Moler a Schrëftsteller. Hien hat eng Rei Ausstellungen zu Lëtzebuerg an huet dräi Gedichter-Sammlunge vum Raymond Schaack illustréiert. Hien huet och verschidde Bicher geschriwwen, gradewéi Gedichter a philosophesch Iwwerleeungen an *[[Nos cahiers]]* an an de ''Cahiers luxembourgeois''.

Hie war eng Zäit laang Member vum *[[Conseil national du livre]]*, bis 2013 President vum *[[Institut grand-ducal]]*, *[[Section des arts et lettres (Institut grand-ducal)|Section des arts et lettres]]* an ass zënter 2012 och *membre correspondant* vun der Académie nationale vu Metz.

## Wierker

### Architektur
Auswiel vun de Bauwierker vum Pit Schumacher:
* *Landesbank Schleswig-Holstein*, Kirechbierg (zesumme mam F. Fabeck)
* *Christiana Bank*, Lampertsbierg
* *Den Norske Kredietbank*, Uewerstad (zesumme mam A. Theisen)
* *Centre Financier Paribas,* Uewerstad (zesumme mam F. Fabeck)
* *Hôtel Le Royal*, Uewerstad
* *Résidence Hôtel de Luxembourg*, Uewerstad

### Molerei
De Pit Schumacher hat eng Rëtsch Ausstellungen, dorënner:
* *Structures Oniriques* (Hôtel Le Royal, 1989)
* *Arrière-Pays* (Hôtel Le Royal, 1991)
* *Lieux* (Hôtel Le Royal, 1994)
* *Terrain Vague* (Hôtel Le Royal, 1997)
* *Correspondances* (Art Gallery, 1999)
Hien huet och verschidde literaresch Wierker Illustréiert, ë.&nbsp;a.:
* Raymond Schaack: *Miniatures* (1986)
* Raymond Schaack: *Onyx* (1996)
* Paul Kremer: *Ein Denken für das XXI. Jahrhundert* (2007)
* Raymond Schaack: *Voyages dans l'imaginaire* (2011)

## Publikatiounen
* *Quand deux trains se croisent*, 2005, 132 S., Ed. Saint-Paul, 940 S. (2 Vol.), ISBN 978-2-87996-781-3, och als digitaalt Buch disponibel.
* *La quatrième saison : journal de 2002 - 2009*, 2010, 940 S. (2 Vol.), Ed. Imprimerie Centrale, ISBN 978-2-87996-580-2.
* *Pages sans défense : 50 poèmes*, 2015, 57 S., Ed. Chloé des Lys (Barry), ISBN 978-2-87459-846-3, och als digitaalt Buch disponibel.
* *Les écluses de la mémoire*, 2016, 126 S., Ed. Imprimerie Centrale, ISBN 978-2-87978-194-5.

## Literatur
* Schmit, Sandra, 2007. Schumacher, Pierre. S. 558 in: 
* Michel Schroeder, 2016. Un livre d'art et de balades médiatives : Pierre Schumacher publie... an der Zeitung vum Lëtzebuerger Vollek, Nr. 236, S. 9.
## Kuckt och
* Lëscht vu lëtzebuergesche Konschtschafenden
* Lëscht vu lëtzebuergesche Schrëftsteller

## Um Spaweck
* Websäit vum Pit Schumacher