open-index/open-wikipedia-markdown huggingface dataset:
Amateurastronom

**Amateurastronome** beschäftege sech aus reng naturwëssenschaftlechen an net professionellem Intressi mat der Astronomie.

Si schaffen op follgende Gebidder:

* Observatioun a Fotografie vu groussen Objete vum Sonnesystem
** besonnesch déi grouss Planéiten an hir Mounden
** Observatioun vun der Sonn, Auswäertung vun der Sonnefleckenaktivitéit
** Observatioun vun der Äerdmounduewerfläch a vun opfällege Verännerungen
** Observatioun vu Klengplanéiten (Asteroiden) a Koméiten, souwéi hir Bunnbestëmmung
* Observatioun vu spezielle Phenomeener am Sonnesystem
** Observatioun vu Meteoren, Auswäertung vu Meteorstréim
** Opstelle vu Moundrandprofiller duerch Miessung vu Stärebedeckungen
** Observatioun vu Stärebedeckungen duerch Planéiten a Klengplanéiten. Stärebedeckungen duerch Klengplanéite si fir Fachastronome wäertvoll: Doraus loosse sech Gréisst a Form schléissen
** Observatioun a Bunnbestëmmung vun Aerdsatelliten an hiren erneiten Antrëtt an d'Äerdatmosphär
* Observatioun a Fotografie vun *[[Deep Sky|Deep-Sky-Objeten]]* (Objete baussenzeg vun eisem Sonnesystem), woubäi do verschidde Veräiner an Ënnergruppen existéieren:
** fir Duebelstären a Stärekéip
** Astrofotografie vun der Mëllechstrooss, Gasniwwelen, Planetaresch Niwwelen, Quasaren a Galaxien
** Observatioun an Auswäertung vu Liichtkurve vu verännerleche Stären
** Opstellen an Auswäertung vu Stärespektren (Spektroskopie)
* Eegebau vun Teleskopen
** Spigelschläifen, Konstruktioun vu Montéierungen asw.
* Geschichtsfuerschung um Gebitt vun der Astronomie
* Didaktesch Aarbechten, wéi Féierungen an Observatoiren
** populärwëssenschaftlech Virträg a Seminairen
** Organisatioun vu Jugendcampen a vun Observatiounskampagnen

Amateurastromen hunn dacks Privatobservatoirë mat leeschtungsstaarken Teleskopen. Duerch Uwennung vun CCD-Technik, liichtempfindlechen Webcams a computerënnerstëtzte Bildbeaarbechtungen hunn Amateuren an der Tëschenzäit Resultater, déi nach virun engem Joerzéngt nëmme grousse Fuerschungsobservatoire virbehale waren.

Eng Abberzuel vun Asteroiden a Koméite si vun Amateurastronomen entdeckt ginn.

Ee weltwäit bekannten Amateurastronom ass den Englänner Patrick Moore, dee vill Bicher iwwer d'Astronomie publizéiert huet an zanter dem Joer 1957 eng astronomesch Sendung bei der BBC moderéiert. Vill gutt Fachbicher an aner Publikatioune stame vun Amateuren, ënner hinnen ze fanne sinn: de Bruno Bürgel, Rudolf Brandt, Hermann Mucke, Günther Roth an den Oswald Thomas.

Amateurastronome sinn dacks a Veräiner organiséiert. Si beschäftege sech dobäi dacks an Observatoiren oder a Planetarien.

## Kuckt och
* Astronom

## Um Spaweck

* Vereinigung der Sternfreunde e.&nbsp;V. (VdS) – Gréissten däitsche Veräin vun Amateurastronomen
*  Ëisträicheschen Astroveräin
*  Schwäizer Astr.Gesellschaft
*  Astronomie.de – Treffpunkt fir Astronomie
*  Space-Agents, eng Grupp vun Amateurastronomen aus der Regioun Karlsruhe, Rastatt, Nordbaden a Südpfalz
*  privat Sternwart an NRW-OWL
*  +  +  Lëtzebuerger Amateurastronomen
Football Conference South

D**'Football Conference South** (och *Blue Square South* genannt) ass, zesumme mat der Football Conference North, déi sechsthéchste Spillklass am englesche Foussball Liga System. An der Saison 2009/10 spillen 22 Veräiner mat an et gëtt mat Hin- a Réckronn gespillt, soudatt bis zum Enn vun der Saison all Ekipp 42 Matcher gespillt huet. Wann d'Saison eriwwer ass, steigen 2 Veräiner an d'Football Conference op, an et mussen 3 Veräiner an déi Divisiounen ënnendrënner ofsteigen, an et kommen der och 2, respektiv 3, aus deenen Divisioune bäi.

An der Saison 2008/09 spillen déi follgend Veräiner an der Football Conference South:

Net méi dobäi aus der Saison 2008/09 sinn d'Veräiner

* AFC Wimbledon (opgestigen an d'Football Conference)
* Hayes & Yeading United FC (opgestigen an d'Football Conference)
* Bognor Regis Town FC (ofgestigen an d'Isthmian League Premier Division)
* Fisher Athletic FC (Veräin opgeléist)
* Team Bath FC (Veräin opgeléist)
Sheffield United FC

**Sheffield United FC** (Spëtznumm *The Blades*) ass en englesche Foussballveräin zu Sheffield am Süd Yorkshire. Déi 1. Härenekipp spillt an der Saison 2008/09 am Football League Championship, der zweethéchster Spillklass am englesche Liga System. De Veräi spillt seng Heemspiller am Bramall Lane Stadion.

De Veräi gouf 1889 gegrënnt. Déi gréisst Erfolleger leie scho méi laang zeréck. Si hunn 1898 den englesche Foussballchampionnat gewonnen, an den FA Cup an de Joren 1899, 1902, 1915 an 1925.

## Um Spaweck
 Offiziell Websäit vu Sheffield United FC
Cimalux

D**'Cimalux S.A.** ass eng lëtzebuergesch Entreprise, déi Zement fabrizéiert.

## Geschicht
Si gouf 1920 als *Ciments Luxembourgeois S.A.* gegrënnt mam Zil, Héichueweschlaken ze verwäerten an doraus Zement ze maachen.

Haaptactionnaire mat 98 % war d'ARBED. Wéi déi hir Gossproduktioun opgehalen huet, do huet se och d'Ciments Luxembourgeois verkaaft, dëst un Dyckerhoff, deen zweetgréissten däitschen Zementproduzent, mat Sëtz zu Wiesbaden. Dyckerhoff selwer ass zanter 2004 eng 100-prozenteg Duechtergesellschaft vun der italieenescher Buzzi Unicem, dem weltwäit aachtgréissten Zementproduzent (Stand 2007).

Am Joer 2007 huet d'Ciments Luxembourgeois mat hirem Distributeur *Matériaux S.A.* zu enger neier Gesellschaft fusionéiert a sech den Numm *Cimalux* ginn.

## Produktioun

Haut hëlt d'Klinkerwierk, déi fréier Intermoselle, de Kalleksteen an de Mergel aus enger Carrière op der lëtzebuergesch-franséischer Grenz tëscht Rëmeleng an Ëtteng, deen do gebrach gëtt an dann iwwer e Fërderband op Rëmeleng kënnt, wou en zu Klinker gebrannt gëtt.

Dee geet da mat der Eisebunn an d'Zementsfabréck um Monkeler an an d'Klinkermillen an Zementsfabréck zu Neuwied a Rheinland-Pfalz.

Um Monkeler ginn all Joer eng 850.000 Tonnen Zement a verschiddene Qualitéite produzéiert.

## Um Spaweck
* Offiziell Websäit vun der Cimalux
Pilsner Urquell

**Pilsner Urquell**, op Tschechesch *Plzeňský Prazdroj* ass e Béier, deen zanter 1842 zu Pilsen (Plzeň), der véiertgréisster Stad an der Tschechescher Republik, gebraut gëtt.

De Pilsener Urquell, dee vum bayeresche Braumeeschter Josef Groll entwéckelt gouf, ass de Modell vun alle spéidere Pils-Béierzorten. Fir d'Produktioun gëtt Happ aus der Géigend ronderëm Žatec gebraucht. De Goût vum Pilsener Urquell ass zimmlech batter.

Kuerz nodeem Pilsen als Stad 1295 gegrënnt gouf, krut et d'Recht fir ze Brauen. Fir d'éiescht schrëftlech ernimmt gouf d'Béierbrauen am Joer 1307, wéi de Wolfram Zwinilinger seng Brauerei a seng Mälzerei der Helleger Bartelméis-Kierch mat Testament vermaach huet.

Pilsener Urquell ass och zu Lëtzebuerg ze kréien.

D'Brauerei gehéiert zanter 2017 zum japanesche Brauereiskonzern Asahi Beer.

## Um Spaweck
Louis II. vu Frankräich

De **Louis II.** genannt *den [[tuddelen|Tuddeler]]*, gebuer 846, a gestuerwen 879 zu Compiègne, war deen eenzege Jong vum Charles II. dem Plakkapp, deen iwwerlieft hat.

Am Februar 856, wéi säi Papp nach gelieft huet, gouf e Kinnek, woubäi e warscheinlech Neustrien krut; am Mäerz 867 krut en d'Aquitaine als Ënnerkinnekräich. Nom Doud vu sengem Papp, de 6. Oktober 877, gouf en de 7. September 878 vum Poopst Jean VIII. zu Troyes zum Kinnek gekréint. Mä schonn dat Joer drop ass en zu Compiègne gestuerwen, wou en och begruewe gouf.

## Nokommen
Éischt Bestietnes: am Mäerz 862 mat der Ansgarde, der Duechter vum Grof Harduin; 866 nees gescheet, d'Ansgarde ass op engem 2. November gestuerwen, méiglecherweis 879. 
* Louis III. (* 863/865 † 882), Kinnek
* Karlmann (* 866, † 884), Kinnek
* Hildegard
* Gisla († virum November 884) ∞ Robert, Grof vun Troyes 876, (X Februar 886 zu Troyes)

Zweet Bestietnes: géint 875 mat der Adelheid, der Duechter vum Adalhard, déi den 18. November warscheinlech 901 gestuerwen ass.
* Ermentrud (* wuel 875) ∞ Werner von Ivrea (* 871, † 939)
* Karl III. den Efalt (* 879, † 929) Kinnek, ∞ I 907 Frederuna († 917), ∞ II géint 919 Ogiva († nach 951), Duechter vum Edward I. vu Wessex

## Um Spaweck
Mendaly Ries

D**'Mendaly Ries**, gebuer de 4. August 1981 zu Lëtzebuerg, ass Juristin, Speakerin vu lëtzebuergesche Reklammen, Underground-Schauspillerin an Ex-Member vun der lëtzebuergescher Garage-Surf Band "Surf me up, Scotty!".

1985 hat d'Mendaly Ries hir éischt Optrëtter op der Tele bei RTL Plus , duerno koume kleng Theaterrollen (z.&nbsp;B.: an der Anna-Lena Blumfeldt hire *Schmetterlingsschatten* /TNL 2001), zanter 2004 ass s'a verschiddene lëtzebuergesche Kinosfilmer ze gesinn an zanter 2010 och erëm op der Bün ënner der Leedung vum Nilton Martins (z.&nbsp;B.: Fra-Mann, d'onendlech Geschicht; Sprang aus der Këscht, Blann an Daf.. seet den Af!).

2006 hat si d'weiblech Haaptroll an Obskura hirem *[[Zombie Film]]*.

Der Mendaly Ries hir Stëmm ass zanter 1997 all Dag am lëtzebuergesche Radio ze héieren. Bis 2000 huet se verschidde Sendungen um Radio ARA moderéiert. Zanter 1999 ass s'ëmmer nees a Publicitéitsspotten ze héieren (z.&nbsp;B.: Chartbreaker, Orange news, Viva Vakanz, Ikea Metz-La Maxe, Messagerie du Livre-Engel).

D'Mendaly Ries war Jugendkommissärin vun der Gemeng Mamer an ass Mensanerin.

## Filmer

*Oleander (Post production in progress)
*Luxembourg Mystery Tale (Post production in progress)
*A Д A M - 2 - Verrot (2013)
*A Д A M - 1 - Verhéier (2012)
*Comeback - Episode 12 (2012)
*D'Belle Epoque (2012)
*Bommeleeër - D'Serie (2007)
*Deepfrozen (2006)
*Leslie Kent, a Tale of Sex, Booze and the Blues (2006)
*Zombie Film (2005)
*La Revanche (2004)
*Language School (2004)
NGC 90

Den **NGC 90** ass eng Balkespiralgalaxie am Stärebild Andromeda. Den NGC&nbsp;90 bilt mam NGC 93 eng interaktiv Galaxiëkoppel. Den Halton Arp huet den NGC 90 ënner dem Numm Arp 65 a säi Katalog opgeholl.

## Entdeckung
D'Galaxie NGC 90 gouf de 26. Oktober 1854 vum ireschen Astronom William Parsons entdeckt. Och de Schultz fuerdert, hien hätt de 17. Oktober 1866 d'Galaxie fir d'éischt gesinn. Doduerch huet si zwou GC-Nummeren.

## Kuckt och

## Um Spaweck
*  NASA/IPAC Extragalactic Database
*  SIMBAD Astronomical Database
*  NASA/IPAC EXTRAGALACTIC DATABASE
NGC 93

Den **NGC 93** ass eng Spiralgalaxie am Stärebild Andromeda. Den NGC&nbsp;93 mécht mat dem NGC 90 eng interaktiv Galaxiëkoppel.

## Entdeckung
D'Galaxie NGC 93 gouf de 26. Oktober 1854 vum ireschen Astronom William Parsons entdeckt. Den däitsch-däneschen Astronom Heinrich Louis d'Arrest mengt sengersäits hien hätt d'Galaxie de 5. Oktober 1864 als Éischte gesinn.

## Kuckt och

## Um Spaweck

*  NASA/IPAC EXTRAGALACTIC DATABASE
Klasika Primavera

D**'Klasika Primavera** ass eng Vëloscourse vun engem Dag déi an der autonomer Gemeinschaft Baskeland a Spuenien, all Joer Mëtt Abrëll gefuer gëtt. Depart an Arrivée sinn an der Stad Amorebieta. D'Course gouf 1946 fir d'éischt gefuer.

Zanter 2005 gehéiert d**Klasika Primavera'' zum [[UCI Europe Tour]] an ass zanterhier an der Kategorie 1.1 klasséiert.

Zwéi Coureuren hunn et fäerdeg bruecht dës Course dräimol ze gewannen. Et sinn dat d'Spuenier [[Eusebio Velez]] (1963, 1964, 1968), [[Federico Echave]] (1985, 1986, 1992) a [[Alejandro Valverde]] (2003, 2004, 2009).

== D'Gewënner ==


== Um Spaweck ==
* [https://web.archive.org/web/20110411235538/http://www.scamorebieta.com/klasika.html D**Klasika Primavera* op der Websäit vun der *Sociedad Ciclista Amorebieta*]
* [https://web.archive.org/web/20160303223716/http://www.memoire-du-cyclisme.eu/ligne/cla_primavera.php Resultater vun der *Klasika Primavera* op der Websäit vu *Mémoire du Cyclisme'']
Normalspuer

Als **Normalspuer** oder **Reegelspuer** gëtt bei den Eisebunnen eng Spuerwäit vu 1.435&nbsp;mm (4' 8,5") bezeechent.

Déi Spuerwäit ass a West- a Mëtteleuropa, an an Nordamerika déi Spuer déi am meeschte gebraucht gëtt. Et gëtt se awer och nach an Nordafrika, am Noen Osten, Australien, China, a bei den Héichvitessstrecken a Japan.

## Kuckt och
* Schmuelspuer
* Kappspuer
* Breetspuer

## Um Spaweck
Alberto Contador

Den **Alberto Contador Velasco**, gebuer de 6. Dezember 1982 zu Madrid, ass e spuenesche Vëlossportler.

De Contador gouf 2003 Profi bei ONCE. Vun 2004 bis 2006 ass bei Liberty Seguros gefuer, d'Ekipp vum Manolo 'Venga' Saiz.

Zanter 2007 fiert de Contador fir déi US-amerikanesch Ekipp Discovery Channel-Team.

Den 18. Mäerz 2007 huet hien déi lescht Etappe an d'Generalklassement vum Paris-Nice gewonnen.

## Palmarès
### [[2005]]
* 1. an der Setmana Catalana de Ciclisme
** 1. an der 3. Etapp vu Castello d'Empuries op Baga, Coll de Pal (157&nbsp;km)

### [[2006]]
* 2. am Tour de Romandie
** 1. an der 3. Etapp vu Bienne op Leysin (164,6&nbsp;km)

### [[2007]]
* 1. am Tour de France (1. am Klassement vun de Jonken)
** 1. an der 14. Etapp vu Mazamet op Plateau de Beille (197&nbsp;km)
* 1. am Paris-Nice
** 1. an der 4. Etapp vu Maurs op Mende (169,5&nbsp;km)
** 1. an der 7. Etapp vu Nice op Nice (129,5&nbsp;km)
* 1. an der Vuelta Ciclista a Castilla y León
** 1. an der 4. Etapp vu Vallodolid op Ildefonso, Alto de Navacerrada (154.4&nbsp;km)
* 40. an der Vuelta Ciclista a la Comunidad Valenciana
** 1. an der 4. Etapp vun Albaida op Vallada, Alt del Campello (162&nbsp;km)

### [[2008]]
* 1. am Giro d'Italia
* 1. an der Vuelta a España
* 1. an der Vuelta Ciclista a Castilla y León
** 1. an der 1. Etapp vu Valsain op La Granja de San Ildefonso, Eenzelzäitfueren (9,7&nbsp;km)
** 5. an der 2. Etapp vu Segovia op Ávila (141,7&nbsp;km)
** 1. an der 4. Etapp vu Carrión de los Condes op Montaña Palentina (160,8&nbsp;km)

### [[2009]]
* 1. an der Volta ao Algarve
** 2. an der 3. Etapp vu Vila Real de Santo António op Malhão (175&nbsp;km)
** 1. an der 4. Etapp vu Castro Marim op Tavira, Eenzelzäitfueren (33,7&nbsp;km)
* 1. an der 1. Etapp vum Paris-Nice (CLM)
* 1. am Tour de France 2009
** 1. an der 4. Etapp (Ekippenzäitfueren)
** 1. an der 15. Etapp
** 1. an der 18. Etapp (Eenzelzäitfueren)

### [[2010]]
* 1. am Paris-Nice
* 1. an der Volta ao Algarve
* 1. an der Vuelta Ciclista a Castilla y León
* 1. am Tour de France

### [[2011]]
* 1. an der Volta Ciclista a Catalunya

### dono

## Um Spaweck
Developpement (Vëlo)

Den **Developpement** beim Vëlo ass déi Distanz déi e mat engem Vëlo mat engem Pedallentour zeréckleet.

Den Developpement gëtt duerch de Braquet bestëmmt, deen d'Zesummespill vun der Zännzuel vum Plateau (viischt Zännrieder) a vum Pignon (hënneschten Zännkranz) ass. De Braquet bestëmmt zesumme mat dem Ëmfang vum hënneschte Rad den Developpement.

E Braquet ka sou ëmmer nëmmen en Developpement bestëmmen. Par Konter kann en Developpement duerch verschidde Braqueten erreecht ginn.

Am Allgemenge kann e soen datt den Developpement méi grouss gëtt wann:

* de Braquet méi grouss ass ;
* de Plateau méi grouss ass ;
* de Pignon méi kleng ass ;
* dat hënnescht Rad méi grouss ass ;

De Wiessel vum Developpement gëtt mat engem Changement gemaach.

Am Fall vun engem Changement an der Nuef hänkt de Braquet, deementspriechent net eleng vun der Gréisst vun den Zännrieder of.

## D'Resultat

* Mat engem groussen Developpement kann ee mat méi Kraaft a manner Toure méi eng grouss Streck zeréckleeën.
* Mat engem klengen Developpement brauch ee manner Kraaft, an d'Streck pro Pedallentour ass méi kleng. Sou Developpementer ginn am Biergopfuere gebraucht, well sou de Vëlosfuerer sech u seng Muskelkraaft upasse kann.

Well de Mënsch nëmmen eng gewëssen Tourenzuel pro Minutt dréine kann, an déi och vun engem zum anere verschidden ass, benotze professionell Sportler Braqueten déi all Kéier der Topographie vun der Etapp oder der Course ugepasst ginn.

Dat bescht Verhältnes fir net professionell Sportler sinn Développementer bei deenen en net iwwerméisseg vill Tier dréint. Well den Häerzrythmus duerch d'Tourenzuel matbestëmmt gëtt, benotze vill Vëlostouristen e Bolsmiesser, a si kënne sou kontrolléieren ob se ze séier dréinen oder d'Muskelen ze vill ustrengen.

## D'Rechnung

Wann de Braquet d'Verhältnes 1 huet, dat heescht wann dat viischt Zännrad souvill Zänn huet wéi dat hënnescht, da leet de Vëlosfuerer bei all Pedallentour eng Streck zeréck, déi dem Ëmfang vu sengem hënneschte Rad entsprécht.

Hei e puer Beispiller mat verschiddene Felgenduerchmiesseren:

Bei dësem Beispill gouf nëmmen de renge Felgenduerchmiesser a Betruecht gezunn. Jiddwereen dee seng Iwwersetzunge genee ausrechne wëll, muss dofir den Duerchmiesser vum Rad mat dem montéierte Pneu moossen.

D'Formel ass an deem Fall:

:L=\frac{U \cdot Z_K}{Z_R}  ZK ass d'Zännzuel vum Plateau; ZR ass d'Zänzuel um Pignon; U den Ëmfang vum hënneschte Rad.

## Reglementatioun fir Coureuren

A ville Länner sinn d'Developpementer déi jonk Coureure kënne benotzen reglementéiert a vir all Klass ass e Maximum festgeluecht.

### Zu Lëtzebuerg
Am FSCL-Reglement sinn déi maximal Developpementer fir d'Jongen an d'Meedercher sou festgeluecht:
* *Minimes* (11 - 12 Joer): 5,66 Meter
* *Cadets* (13 - 14 Joer): 6,10 Meter
* *Débutants* (15 - 16 Joer): 7,01 Meter
* *Juniors* (17 - 18 Joer): 7,93 Meter

### An Däitschland

### A Frankräich

* Minimes (Jongen 13 - 14 Joer): 6,14 Meter
* Cadets (Jonge 15 - 16 Joer): 6,67 Meter
* Minimes a Cadets (Meedercher): 6.67 Meter
* Juniors (1. Joer): 7,93 Meter
Andreas Klöden

Den **Andreas Klöden**, gebuer den 22. Juni 1975 zu Mittweida, ass en däitsche Vëlossportler. Hie fiert vun 2010 un, an der Ekipp RadioShack-Nissan-Trek.

## Palmarès
### [[2000]]
* 1. am Paris-Nice
* 1. an der Vuelta Ciclista al País Vasco
* 2. an der Deutschland Tour

### [[2002]]
* 2. am Rothaus Regio-Tour

### [[2004]]
* 2. am Tour de France
* 2. an der Bayern-Rundfahrt

### [[2006]]
* 1. am Rothaus Regio-Tour
* 2. am Tour de France

### [[2007]]
* 1. am Tirreno - Adriatico
* 1. am Circuit Cycliste Sarthe
* Tour de France
** 2. am Prolog zu London an England (7,9&nbsp;km)

### [[2008]]
* 1. am Tour de Romandie
### [[2009]]
* 1. an der fënnefter Etapp vum Tirreno-Adriatico 2009
* 2. am Generalklassement vum Tour de Luxembourg

## Um Spaweck

* Websäit vum Andreas Klöden
Stuart O'Grady

De **Stuart O’Grady**, gebuer de 6. August 1973 zu Adelaide, ass en ein australesche Vëlossportler. Als Amateur krut hien 1992 op den Olympesche Spiller vu Barcelona eng Sëlwermedail am Pistefueren (Ekipp zu 4), an dat Joer drop gouf e Weltmeeschter an der selwechter Disziplin.

Als Profi huet hien 3 Etappen um Tour de France gewonnen, an 2004 huet en op den Olympesche Spiller vun Athen eng Goldmedail op der Pist (Ekipp zu 2) gewonnen.

## Palmarès
### [[1998]]
* 2. an der Classic Haribo
### [[1999]]
* 1. am Tour Down Under
* 1. an der Classic Haribo
### [[2001]]
* 1. am Tour Down Under
### [[2004]]
* 1. an den HEW Cyclassics
### [[2006]]
* 3. a Paris-Tours
### [[2007]]
* 1. a Paris-Roubaix
* 4. a Milano-Torino
* 5. a Milano-Sanremo
* 5. am Omloop Het Volk
### [[2008]]
* 1. am Jayco Herald Sun Tour
* 5. a Paris-Roubaix (259,5&nbsp;km)

## Um Spaweck

* Websäit vum Stuart O'Grady
Vëlosschell

D**'Vëlosschell** ass eng Schell, déi um Guidon vun engem Vëlo festgeschrauft ass an déi mam Daum ausgeléist gëtt. Si déngt dozou aner Leit am Verkéier op sech opmierksam ze maachen. A ville Länner, dorënner och Lëtzebuerg, ass et obligatoresch, datt Vëloen, déi am Stroosseverkéier circuléieren, mat enger Vëlosschell ekipéiert sinn.

## Um Spaweck
Virbau

De **Virbau** ass en Konstruktiounsdeel vun engem Vëlo. E verbënnt de Guidon mat der Gafel.

## Um Spaweck
Vëlosventil

E **Vëlosventil** ass e Réckschlagventil un engem Vëlospneu resp. Vëlosschlauch, duerch dat de Pneu ka mat Pressloft opgepompelt ginn.

## Galerie

Fichier:Ventil_1.jpg|Dunlopventil mat Schlauchopsaz
Fichier:Ventil_2.jpg|Dunlopventil Blëtzventil fir d'Ausféierung
Fichier:Sclaverand einsatz.jpg|Sclaverandventil
Fichier:Autoventil_lang_60_120.jpg|Laangen Autoventil
Fichier:Presta valve close.jpg|Sclaverandventil
Fichier:Valve Regina avec son bouchon.jpg|Reginaventil mat Kap
Fichier: Valve Regina.JPG|Reginaventil
Fichier:Ventil_3.jpg|Kuerzen Autoventil
Fichier:Valvola Schrader.jpg|Schraderventil
Fichier:Válvulas De Pneus.JPG|Universale Ventilasaz vun der Firma Alligator 


## Um Spaweck
Rustine

Eng **Rustine** ass e klengt Stéck Gummi, dat dozou déngt, fir e Lach an engem Loftschlauch ze stoppen.

Den Numm geet op de franséischen Erfinder Louis Rustin zeréck, deen dat erfonnt hat.
Sascha Georges

De **Sascha Georges**, gebuer 1975, ass e lëtzebuergeschen Noriichte-Speaker.

Hie gouf schonn an den 1990er Joren zu Lëtzebuerg als Sänger vun der Metal-Band Pagan Lorn bekannt, wou hien als Frontman mat extravaganten Optrëtter fir Opmierksamkeet gesuergt huet.

Nodeem d'Grupp Enn vun den 1990er Joren opgeléist gouf, huet de Sascha Georges als éischt bei RTL Radio Lëtzebuerg als Radio-Moderator geschafft, an ass duerno bei RTL Télé Lëtzebuerg gewiesselt, wou hien elo reegelméisseg d'Noriichte presentéiert.

Am Film *[[D'Symmetrie vum Päiperlek]]* huet hien eng kleng Cameo-Roll als Noriichtespeaker.

## Um Spaweck
* Pagan Lorn Websäit
* Interview op der Fanhead Websäit
Meewäin

***Meewäin*** ass e Roman op Lëtzebuergesch vum lëtzebuergeschen Auteur Josy Braun, deen am Abrëll 2007 bei den Éditions Phi vun Esch erauskoum.

## Ëm wat geet et am Roman?
De Roman spillt tëscht Oktober 2004 a Mee 2005 am fiktive Museldirfche "Fréileng", dat "hanner de Miseler Koppe läit", an deem et nieft de Wënzer nach e puer Bauere gëtt.

Um Bresseschhaff liewen dräi Generatiounen ënner engem Daach. De Papp, d'Mamm an de Bop wësse scho laang, datt vun de Kanner keent drun denkt, fir mam Haff weider ze fueren. Am Duerf ass en Amerikaner opgedaucht, deen op de Spuere vu senge Virfueren ass. Dee mécht sech awer net beléift, well do nach eng Beichtstull-Affär ass, déi eng 30 Joer ënner dem Teppech gehale gouf.

Mä et ass net eleng d'Vergaangenheet, déi d'Gefiller an d'Stëmmung am Duerf un d'Schäime bréngt. De Jong vum Bresseschhaff stellt seng nei capverdianesch Frëndin vir an zielt senger Famill, datt déi an Ëmstänn ass.

## Soss
De Roman geheit e Bléck op de kulturellen Ëmbroch, deen, wéi et schéngt, net ze bremsen ass. Et ass och e kritesche Bléck an de Réckspigel, op eng Zäit vu klerikalem Muechtmëssbrauch, an där munneche Som gestreet gouf, deen eréischt an der nächster oder iwwernächster Generatioun seng Friichten dréit.

## Um Spaweck
* Dem Jeff Baden seng Meenung am wort
Braquet

De **Braquet** oder **Iwwersetzung** ass beim Vëlo de Rapport tëscht der Zännzuel vum Zännrad, dat um Pedalier montéiert ass, a *Plateau* genannt gëtt, an dem Zännrad dat op der Nuef vum hënneschte Rad montéiert ass a Pignon genannt gëtt.

Op Vëloen déi een oder zwéi Changementen hunn, kann de Vëlosfuerer de Braquet veränneren, andeems en d'Kette vun engem Zännrad op dat anert wiesselt.

Obschonn de Braquet ënner de Form *52x11* geschriwwe gëtt, ass säi Produkt awer d'Resultat vun der Divisioun vun 52 duerch 11.

Bei Nuewechangemente muss een dat Iwwersetzungsverhältnes mat bei der Berechnung a Betruecht zéien.

D'Produkt Braquet x Ëmfang vum Rad gëtt Developpement genannt.
Flämesch Regioun

D**'Flämesch Regioun** (hollännesch: *Vlaams Gewest*, franséisch *Région flamande*), dacks just nëmme **Flandern** (nl.: *Vlaanderen*, fr.:*la Flandre* oder * les Flandres*) genannt, ass eng vun den dräi Regiounen an der Belsch déi an der belscher Constitutioun festgehale goufen.

D'Offiziell Sprooch ass d'Hollännesch, geschwat gi verschidde Flämesch Dialekter. Flandern huet eng Fläch vun  13.522&nbsp;km², op där  Awunner liewen. Déi *Flämesch Regioun* huet keng eegen Institutiounen, hir Kompetenze gi vun der *[[Flämesch Communautéit|Flämescher Communautéit]]* ausgeféiert. D'Institutiounen an d'Communautéit hunn hire Sëtz zu Bréissel, dat awer net zu der Regioun Flandern gehéiert an eng eege Regioun ass.

Flandern besteet aus de Provënzen (Haaptstad): Antwerpen (Antwerpen), Ostflandern (Gent), Flämesch Brabant (Léiwen), Limburg (Hasselt) a Westflandern (Brugge). Aner wichteg Stied a Flandern si Mechelen, Kortrijk an Ostende.

## Geschicht
Déi haiteg Regioun Flandern besteet aus Deeler vun den historeschen Territoirë vun der Grofschaft Flandern, dem Herzogtum Brabant, dem Prënzbistum Léck an dem Herzogtum Limburg.

Baussent der belscher Regioun Flandern gëtt et Séilännesch-Flandern an Holland an e Streech am Norde vu Frankräich déi och *Flandern* genannt ginn, well s'an der Zäit zur historescher Grofschaft Flandern gehéiert hunn.

## Politesch Struktur

## Ekonomie
Am Joerzéngt tëscht 2010 an 2020 ass d'Ekonomie vun der flämescher Regioun am Schnëtt all Joer ëm 1% gewuess. Dat war méi wéi a Wallounien (+0,6 %) an an der Haaptstadregioun Bréissel (+0,2%).

2020 louch de PIB vu Flandere bei 266 Milliarden Euro. D'Joer virdrun, virun dem negativen Impakt, deen d'Coronaviruspandemie op d'Weltwirtschaft hat, louch en nach bei 279 Milliarden Euro. Pro Awunner louch de PIB a Flanderen am Joer 2020 bei 40.027 Euro, géigeniwwer 29.043 Euro a Wallounien an 68.364 Euro an der Regioun Bréissel.

## Um Spaweck

* Websäit Tourismus Flandern-Brussel
Flandern

D**'Flandern** sinn eng flaach Géigend am Nord-Weste vun Europa an der Belsch an a Frankräich déi sech vun den Héichte vum Artois laanscht d'Nordséi bis op d'Schelde zitt.

## Geographesches
D'Flandern leien op enger Längt vu ronn 100&nbsp;km laanscht d'Nordséiküst an erstrecke sech no bannen an d'Land op enger Breet vun tëscht 50 a 70&nbsp;km.

Déi sougenannt *Maritim Flandern* sinn eng 15&nbsp;km breet Sträif laanscht d'Küst, déi flaach wéi en Dill ass, an déi dem Mier zum gréissten Deel duerch Verpolderung ofgewonne gouf. Den Drainage vun deene flaache Gebidder gëtt vun de *Waterringe* assuréiert. De Buedem ass leemeg, a ganz fruchtbar. Laanscht d'Küst, wou vill Dünen ze fanne sinn, leien eng Partie Häfen vun deenen aus Persounentransport, Fëscherei, an Handel bedriwwe gëtt. Déi wichtegst dovu sinn a Frankräich Calais, Gravelines, an Dunkerque, an an der Belsch Zeebrugge an Ostende.

Déi *Bannenzeg Flandern* si méi hiwweleg an e groussen Deel ass mat Bëscher bewuess. Et gëtt e puer Sandkoppen, déi sougenannt *Monts de Flandre*, déi bis 150 m héich kënne sinn. De Buedem ass sandeg an e gëtt vun der Landwirtschaft intensiv exploitéiert, haaptsächlech mat Rannerzuucht, an dem Ubau vu Kären. En ettlech Stied sinn zanter dem Mëttelalter Héichbuerge vun der Textilindustrie. Am Ufank gouf Woll verschafft, duerno Léngent an zum Schluss Kotteng. Déi wichtegst Stied sinn a Frankräich Lille, Roubaix, an Tourcoing, an an der Belsch Courtrai, Ieper (*Ypres*), Tournai a Gent.

## Kuckt och
* Crête des Flandres
* Grofschaft Flandern
Musée de la vie paysanne

De **Musée de la vie paysanne** zu Montquintin bei Dampicourt an der Gemeng Rouvroy, Provënz Lëtzebuerg, ass e Musée iwwer d'Liewen an d'Aarbecht an de Bauerbetriber vu fréier.

De Musée ass an engem ale Bauerenhaff aus dem Joer 1765. Den Haff gouf vum Johannes Nicolaus von Hontheim, e vun de leschten Häre vun Dampicourt, deen als *évêque contestataire* an der Literatur ënner dem Numm Justinus Febronius bekannt ass, gebaut.

Den Haff selwer ass en Zeie vun der traditioneller Architektur, d'Baussemauere si gewäisst an en ass mat Kanalzille gedeckt.

D'Raim am Haus sinn d'Kichen, mat engem Kamäin an ale Miwwelen, déi sougenannt *Gutt Stuff*, déi *pèle* genannt gouf, mat engem Wandschaf an engem Schafbett.

An engem Sall ass eng Ausstellung vu Fotoen, vun ëmt 1900, an Hauwen aus dem 18. an 19. Joerhonnert.

An der Scheier de Ställ, an um Heeknapp ass landwirtschaftlecht Handwierksgeschier ausgestallt.
Montquintin

**Montquintin** ass e klengt Duerf an der Gemeng Rouvroy am Süde vun der Provënz Lëtzebuerg.

Et läit op enger Kopp vun 330 Meter Héicht a kuckt iwwer d'Géigend vu Virton, den Dall vum Ton, an d'Cellulosefabréck vun Harnoncourt

Montquintin ass haaptsächlech bekannt wéinst de Ruine vum Schlass aus dem Mëttelalter. Dëst Schlass war vu 1760 un de Wunnsëtz vum Johannes Nicolaus von Hontheim a revolutionnaire Bëschof deen och nach ënner dem Pseudonym Justinus Febronius bekannt war.

D'Schlass gouf 1869 duerch e Brand zerstéiert.

Nieft der Kierch an engem ale Bauerenhaff aus dem 18. Joerhonnert ass e Landwirtschaftleche Musée, deen iwwer d'Liewen op den Häff an der Gaume erzielt.
## Kuckeswäertes
*Am Stouss vun Harnoncourt op d'Kopp, ongeféiert um hallwe Wee d'Croix du parjure.
## Um Spaweck
Jos Kirps

De **Jos Kirps**, gebuer den 21. Juni 1974, ass virun allem als Museker a Softwareentwéckler bekannt, obwuel hien eigentlech fir Schoulmeeschter geléiert hat an och eng Rei Jore Schoul gehalen huet.

Eng gewësse Bekanntheet huet hie schonn Enn vun den 1990er Joren als Gittarist bei der Metal-Band Pagan Lorn kritt. Bei dëser Grupp war och den RTL Moderateur Sascha Georges als Sänger dobäi. Ausserdeem huet hien als Graphiker geschafft, ënner anerem fir *Linster Studios*, dem Jang Linster säin Tounstudio, wou Pagan Lorn och hir zwou CDen opgeholl hunn.

Am Joer 2002 huet hie säi Beruff als Schoulmeeschter opgi fir mam Pino Fiermonte a Frank Trierweiler d'Firma EducDesign ze grënnen, déi an der Tëschenzäit als Softwarefirma fir d'Educatioun zu Lëtzebuerg bekannt gouf, ënner anerem mat der OLEFA Software, déi de Jos Kirps zanter 2000 entwéckelt huet, an dem AFELO Bildbeaarbechtungsprogramm. Zanter 2008 ass hien net méi bei EducDesign an och net méi un der Entwécklung vun OLEFA bedeelegt.

Zanter 2006 schafft hien och un enger Open Source Software, dem CorneliOS Web-Betribssystem, deen een als Open Source Software (GPL) erofluede kann. Am Joer 2007 huet hie Galaxiki, eng Collaboratiounsplattform déi sech ëm eng virtuell Galaxis dréit, erausbruecht. Galaxiki huet eng Rei Präisser gewonnen, ënner anerem war d'Plattform Websäit vum Dag bei Yahoo, About.com a PocketLint, Websäit vun der Woch am amerikanesche Linux Magazine an och ee vun de Gewënner vun de SEOmoz Web 2.0 Awards.

Am Joer 2010 war hien ee vun de Grënner vun Joopita Research a.s.b.l.

Zënter 2009 schafft de Jos Kirps um oli.lu, enger gratis Nofolgeplattform vun OLEFA déi d'Konzept weiderféiert, an déi ënner dem Numm Morzino och fir den internationale Public disponibel ass. Den oli.lu ass am November 2011 online gaangen, bis haut hu sech ronn 11.500 Leit ugemellt. Am September 2016 gouf den oli.education.lu als nei Plattform fir d'Grondschoul vum Educatiounsministère virgestallt a ka sou vu ronn 50.000 Schüler an Enseignante via IAM Login benotzt ginn.

De Jos Kirps huet e Brudder.

## Um Spaweck
* Pagan Lorn Websäit
* Private Blog
* CorneliOS Open Source Software
* Galaxiki, eng virtuell Galaxis
* Joopita Research a.s.b.l
* oli.lu e-learning Plattform
Kakographie

**Kakographie**, aus dem griichesche *kakos* (ellen) a *graphein* (schreiwen), bezeechent eng (express) falsch Schreifweis oder eng schlecht schrëftlech Ausdrocksweis.
Coppa Placci

D**'Coppa Placci** ass eng Vëloscourse vun engem Dag déi deelweis an Italien, an zu San Marino, gefuer gëtt.

Vun 1989 bis 2005 war den Depart vun der Course zu Imola an d'Arrivée zu San Marino. 2006 ass d'Course an déi aner Richtung gefuer ginn, vu San Marino op Imola.

Zanter 2005 gehéiert d*'Coppa Placci* zur UCI Europe Tour an ass zanterhier an der Klass 1.HC agestuuft.

2009 gouf d'Course fir d'lescht organiséiert.

## D'Gewënner

## Um Spaweck
* Websäit vun der ''Coppa Placci''
* Resultater vun der ''Coppa Placci'' op der Websäit vu ''Mémoire du Cyclisme''
Jick

Den Ausdrock **Jick** gëtt fir follgend Begrëffer gebraucht:

*Jick: gerullten Tubak fir ze knaen, dee fir d'Ëmgéigend vu Lëtzebuerg haaptsächlech aus der Tubaksfabréck vun Alost hierkoum;
*Jick: eng gliesen, metallen oder äerde Kugel fir e Kannerspill, kuckt: Jickespill;
*Jick: de siichtbaren Deel vun enger Infektioun ënner den Zänn;
* ëmgankssproochlech fir Hoden (meescht an der Méizuel).
Semois

D**'Semois** (oder **Semoy** a Frankräich, **Simwès** op Wallounesch, *Setzbaach* am Areler Land) ass e Floss an der belscher Provënz Lëtzebuerg an a Frankräich am Departement Ardennes.

Si huet hir Quellen zu Arel déi eng, an der *rue de la Semois* déi och als déi offiziell duergestallt gëtt, an déi aner just ënner der Arelerknippchen déi am Keller vun engem Haus erauskënnt. Den Dall vun der Semois läit an enger breeder Depressioun déi sech laanscht de Massif vun de belsche a franséischen Ardennen zitt.

Si leeft vun Arel aus iwwer Alenuewen weider op Frellen wou se an der *Millegewan* vu riets hiren éischten Niewefloss de *Ruisseau de Freylange* kritt. Am Naturschutzgebitt dat an de Suppen ëstlech vu Fouches läit, kënnt dann och vu riets d'Bierbach dran.

Am Naturschutzgebitt vun de Suppe bei Villers-Tortu leeft dann d'Routbaach dran, a gläich duerno de *Ruisseau du Vivier*, och allebéid vu riets.

D'Muere vu Vance bis op Tintigny sinn Zeie vu fréie Besiidlungen an där Géigend, an de Planzen- a Fossile Räichtum zitt vill Naturfrënn un.

Am 19. Joerhonnert gouf do och Truff gestach, deen als Brennmaterial benotzt gouf.

Bei Chantemelle leeft vu lénks de *Ruisseau de Stockem* dran, an 2 Kilometer méi spéit, just virun Étalle, gëtt se vu riets vum *Ruisseau de Sivry* a vum *Ruisseau de l'Enclos* gefiddert. Direkt no Étalle kënnt nach vu riets de *Ruisseau de Montinsart* dobäi.

Tëscht den Uertschafte Villers-sur-Semois a Sainte-Marie leeft se duerch e suppegt Naturschutzgebitt, d*Réserve naturelle des Abattis*, wou och vu lénks de *Ruisseau de Rolle* draleeft.

Nodeem se laanscht oder duerch Tintigny, Jamoigne, Florenville, Chassepierre, Chiny, Herbeumont, Dohan, Bouillon, Poupehan, Frahan, Rochehaut, Nohan, a Vresse-sur-Semois gelaf ass, kënnt se bei Les Hautes-Rivières op d'belsch-franséisch Grenz fir duerno, 10&nbsp;km méi spéit, zu Monthermé an d'Meuse ze lafen.

Si huet eng Längt vun 210&nbsp;km.

Am Ufank vum 20. Joerhonnert war den Dall vun der Semois bekannt wéinst dem Tubak deen do ugebaut gouf, an dee besonnesch als Päifentubak a Jickentubak beléift war.

## Kuckeswäertes
* Den Tombeau du Géant bei Botassart-sur-Semois
* Den Tombeau du Chevalier bei Herbeumont

### Al Schreifweisen
* *Sesomiris* (644)
* *Sesmarus* (950)
* *Sesmoys* (1104)
* *Semoir* (1244)

## Um Spaweck
* Websäit vun der "Contrat de rivière Semois-Semoy"
* Iwwer den Tubak vun der Semois op fumeurs de pipe
Departement Nord

Den **Nord** (**59**) ass e franséischt Departement an der Regioun Hauts-de-France. Et ass dat am nërdlechste geleeënt Departement, dohier säin Numm.

## Geschicht
D'Departement Nord gouf ënner der Franséischer Revolutioun de 4. Mäerz 1790, wéi am Gesetz vum 22. Dezember 1789 virgesinn, mat 83 aneren Departementer gegrënnt, an zwar aus Deeler vun der aler Provënz Flandern an Deeler vum Hainaut an dem Cambrésis.

## Geographie
Den Nord ass en Deel vun der Regioun Hauts-de-France. E grenzt un d'Departementer Pas-de-Calais, Aisne a Somme an un d'Belsch.

Et stéisst och un d'Nordmier. Stréim a Flëss déi derduerch lafe sinn d'Yser, d'Leie, den Escaut, d'Scarpe an d'Sambre. De Kanal vun der Deûle leeft duerch Lille, seng Prefecture.

## Demographie
D'Awunner vum Nord ginn op Franséisch *Nordistes* genannt.

## Kuckt och

* Lëscht vun de Gemengen am Departement Nord

## Um Spaweck
* Préfecture
* Conseil général
* Comité Départemental du Tourisme
Departement Pas-de-Calais

De **Pas-de-Calais** (**62**) ass e franséischt Departement an der Regioun Hauts-de-France. Säin Numm geet op de *Pas de Calais* zeréck, d.&nbsp;h. de Passage an der Mierenkt vum Äermelkanal tëscht Calais a Groussbritannien.

## Geschicht
D'Departement Pas-de-Calais gouf ënner der Franséischer Revolutioun de 4. Mäerz 1790, wéi am Gesetz vum 22. Dezember 1789 virgesinn, mat 83 aneren Departementer gegrënnt.

## Geographie
De Pas-de-Calais ass en Deel vun der Regioun Hauts-de-France. E grenzt un d'Departementer Nord a Somme.

E stéisst och un den Äermelkanal an un d'Nordmier. Stréim a Flëss déi derduerch lafen, sinn: Authie, Canche, Ternoise, Liane, Sensée, Scarpe, Deûle, Leie an Aa.

Stied mat méi wéi 15.000 Awunner sinn: Arras, Béthune, Lens, Liévin, Calais, Boulogne-sur-Mer, Saint-Omer, Hénin-Beaumont, Bruay-la-Buissière, Avion a Carvin.

## Demographie
D'Awunner vum Pas-de-Calais ginn op Franséisch *Pas-de-Calaisien(ne)s* genannt.

## Kuckt och
* Lëscht vun de Gemengen am Departement Pas-de-Calais
## Um Spaweck

* Préfecture
* Conseil général
* Comité Départemental du tourisme du Pas-de-Calais
Pas-de-Calais

* Pas-de-Calais, en Departement am Norde vu Frankräich
* **Pas-de-Calais** eng Mierengt tëscht Frankräich an England, kuckt dofir Strooss vun Dover
Claude Lenners

De **Claude Lenners**, gebuer 1956, ass e lëtzebuergesche Komponist.

De Claude Lenners ass Museksprofessor am Conservatoire vun der Stad Lëtzebuerg.

Als Komponist huet hien an den achtzeger Joren englesch Gedichter vun der Liliane Welch an däitsch Gedichter vum Rilke vertount. Seng Wierker goufe vum Madrigal de Luxembourg, ënner der Leedung vum Carlo Hommel gesongen.

## Seng Wierker (Auswiel)
*D'Musek vum Yann Tonnar sengem Kuerzfilm *Pierres sonores*, dee vun der Association luxembourgeoise d'action culturelle produzéiert gouf.
**Odyssey reloaded*, eng Kammeroper.
* *Der Turm*, no engem Lauschterspill vum Peter Weiss

## Publizéiert Wierker
**Amalgama: pour quintette à vent* Paris: H. Lemoine, 1993. - 1 partition (21 p.) ; 42&nbsp;cm ; 5 parties. Reprod. photomécanique du ms. autogr.
**Buch der Unruhe: pour orchestre* Paris: H. Lemoine, 1997. - 1 partition (92 p.) ; 42&nbsp;cm. Reprod. photomécanique du ms. autogr. daté de juillet 1997
**Dialog I: pour deux percussionnistes* Paris: H. Lemoine, cop. 1998. - 1 partition (12 p.). (Les contemporains) Dédicace: Für Paul Mootz und Peter Sadlo Reprod. photomécanique du ms. autogr. daté du 25.05.1984.
**Euphonia: pour quatre quatuors*. Paris: H. Lemoine, cop. 1995. - 1 partition (72 p.) ; Reprod. photomécanique du ms. autogr. daté de mai 1993
**Ex abrupto: pour flûte et piano*. Paris: H. Lemoine, cop. 1995. - 1 partition (10 p.) ; Durée: 7', Reprod. photomécanique du ms. autogr.
**Found in a bottle*: *phantasmaphonie pour octuor d'après Edgar Allan Poe*. - Paris: H. Lemoine, cop. 1994. - 1 partition (16 p.), Durée: 12 min., Reprod. photomécanique du ms. autogr. daté du 9.11.1994
**Gruppenbild mit Dame*: [pour soprano et ensemble instrumental]. Paris: H. Lemoine, cop. 1996. - 1 partition (17 p.) ; (Les contemporains), Durée: 10 min., Reprod. photomécanique du ms. autogr. daté du 4.10.1995
**Lied pour soprano et piano*. Paris: H. Lemoine, cop. 1984. - 1 partition ([2] p.) ; 36&nbsp;cm. Texte du compositeur, Reprod. photomécanique du ms. autogr.

## Fir ze liesen
*An der forum Nummer 195 vun 1999 war e Gespréich tëscht dem Jean-Claude Barthel an dem Claude Lenners mam Titel *Neue Musik verlangt akives Hören*.

## Um Spaweck
*Homepage vum Claude Lenners
*"Il professore" E Portrait vun der Josée Hansen am "Land"
Arrondissement Boulogne-sur-Mer

Den **Arrondissement Boulogne-sur-Mer** ass eng franséisch administrativ Andeelung am Departement Pas-de-Calais an der Regioun Hauts-de-France.

Den Haaptuert ass Boulogne-sur-Mer.

Den Arrondissement setzt sech aus 8 Kantonen zesummen:

*Canton de Boulogne-sur-Mer-Nord-Est, mat 5 Gemengen:
**Boulogne-sur-Mer, Conteville-lès-Boulogne, Pernes-lès-Boulogne, Pittefaux a Wimille
*Canton de Boulogne-sur-Mer-Nord-Ouest, mat 2 Gemengen:
**Boulogne-sur-Mer a Wimereux
*Canton de Boulogne-sur-Mer-Sud, mat 5 Gemengen:
**Baincthun, Boulogne-sur-Mer, Echinghen, La Capelle-lès-Boulogne a Saint-Martin-Boulogne
*Canton de Desvres, mat 23 Gemengen:
**Alincthun, Bainghen, Belle-et-Houllefort, Bellebrune, Bournonville, Brunembert, Colembert, Courset, Crémarest, Desvres, Henneveux, Le Wast, Longfossé, Longueville, Lottinghen, Menneville, Nabringhen, Quesques, Saint-Martin-Choquel, Selles, Senlecques, Vieil-Moutier aWirwignes
*Canton de Marquise, mat 21 Gemengen:
**Ambleteuse, Audembert, Audinghen, Audresselles, Bazinghen, Beuvrequen, Ferques, Hervelinghen, Landrethun-le-Nord, Leubringhen, Leulinghen-Bernes, Maninghen-Henne, Marquise, Offrethun, Rety, Rinxent, Saint-Inglevert, Tardinghen, Wacquinghen, Wierre-Effroy a Wissant
*Canton d'Outreau, mat 2 Gemengen:
**Équihen-Plage an Outreau
*Canton du Portel, mat 2 Gemengen:
**Boulogne-sur-Mer a Le Portel
*Canton de Samer, mat 18 Gemengen:
**Carly, Condette, Dannes, Doudeauville, Halinghen, Hesdigneul-lès-Boulogne, Hesdin-l'Abbé, Isques, Lacres, Nesles, Neufchâtel-Hardelot, Questrecques, Saint-Étienne-au-Mont, Saint-Léonard, Samer, Tingry, Verlincthun a Wierre-au-Bois
Arrondissement Béthune

Den **Arrondissement Béthune** ass eng franséisch administrativ Andeelung am Departement Pas-de-Calais an der Regioun Hauts-de-France.

Den Haaptuert ass Béthune.

Den Arrondissement setzt sech aus 14 Kantonen zesummen:

*Canton d'Auchel, mat 10 Gemengen:
**Ames, Amettes, Auchel, Burbure, Cauchy-à-la-Tour, Ecquedecques, Ferfay, Lespesses, Lières a Lozinghem
*Canton de Barlin, mat 8 Gemengen:
**Barlin, Drouvin-le-Marais, Gosnay, Haillicourt, Hesdigneul-lès-Béthune, Houchin, Ruitz a Vaudricourt
*Canton de Béthune-Est, mat 5 Gemengen:
**Essars, Hinges, La Couture, Locon a Vieille-Chapelle
*Canton de Béthune-Nord, mat 5 Gemengen:
**Annezin, Béthune, Chocques, Oblinghem a Vendin-lès-Béthune
*Canton de Béthune-Sud, mat 7 Gemengen:
**Allouagne, Béthune, Fouquereuil, Fouquières-lès-Béthune, Labeuvrière, Lapugnoy a Verquin
*Canton de Bruay-la-Buissière, mat der Gemeng Bruay-la-Buissière
*Canton de Cambrin, mat 8 Gemengen:
**Annequin, Auchy-les-Mines, Cambrin, Cuinchy, Festubert, Noyelles-lès-Vermelles, Richebourg, a Vermelles
*Canton de Divion, mat 3 Gemengen:
**Calonne-Ricouart, Divion a Marles-les-Mines
*Canton de Douvrin, mat 5 Gemengen:
**Billy-Berclau, Douvrin, Givenchy-lès-la-Bassée, Haisnes a Violaines
*Canton de Houdain, mat 12 Gemengen:
**Beugin, Bruay-la-Buissière, Camblain-Châtelain, Caucourt, Estrée-Cauchy, Fresnicourt-le-Dolmen, Gauchin-Légal, Hermin, Houdain, Maisnil-lès-Ruitz, Ourton a Rebreuve-Ranchicourt
*Canton de Laventie, mat 6 Gemengen:
**Fleurbaix, Laventie, Lestrem, Lorgies, Neuve-Chapelle a Sailly-sur-la-Lys
*Canton de Lillers, mat 9 Gemengen:
**Busnes, Calonne-sur-la-Lys, Gonnehem, Guarbecque, Lillers, Mont-Bernanchon, Robecq, Saint-Floris a Saint-Venant
*Canton de Nœux-les-Mines, mat 4 Gemengen:
**Beuvry, Labourse, Nœux-les-Mines a Sailly-Labourse
*Canton de Norrent-Fontes, mat 18 Gemengen:
**Auchy-au-Bois, Blessy, Bourecq, Estrée-Blanche, Ham-en-Artois, Isbergues, Lambres, Liettres, Ligny-lès-Aire, Linghem, Mazinghem, Norrent-Fontes, Quernes, Rely, Rombly, Saint-Hilaire-Cottes, Westrehem a Witternesse
Arrondissement Calais

Den **Arrondissement Calais** ass eng franséisch administrativ Andeelung am Departement Pas-de-Calais an der Regioun Hauts-de-France.

Den Haaptuert ass Calais.

Den Arrondissement setzt sech aus 5 Kantonen zesummen:

*Canton de Calais-Centre, mat 3 Gemengen:
**Calais, Coulogne a Les Attaques
*Canton de Calais-Est, mat 2 Gemengen:
**Calais a Marck
*Canton de Calais-Nord-Ouest, mat 9 Gemengen:
**Bonningues-lès-Calais, Calais, Coquelles, Escalles, Fréthun, Nielles-lès-Calais, Peuplingues, Saint-Tricat a Sangatte
*Canton de Calais-Sud-Est, mat engem Deel vun der Gemeng Calais
*Canton de Guînes, mat 16 Gemengen:
**Alembon, Andres, Bouquehault, Boursin, Caffiers, Campagne-lès-Guines, Fiennes, Guînes, Hames-Boucres, Hardinghen, Herbinghen, Hermelinghen, Hocquinghen, Licques, Pihen-lès-Guînes a Sanghen
Austrasien

**Austrasien** (och **Austrien**) war den Numm vum ëstlechen Deel vum Frankeräich. De westleche gëtt Neustrien genannt. D'Karolenger kommen aus Austrasien.

## Geschicht
Austrasien (deemno *Land am Osten*) war zanter dem Doud vum Chlodwig I. am Joer 511 bis zum Pippin dem Jonken meeschtens e selbstännegt Kinnekräich mat Metz als Haaptstad. Den Territore huet déi fränkesch Gebidder ëm de Rhäin, d'Meuse an d'Musel ëmfaasst, mat ë.&nbsp;a. de Stied Metz, Reims, Köln an Tréier. Do derbäi koumen déi Territoirë vun de germanesche Stämm, déi eruewert gi waren: ënner dem éischten Deelkinnek Theuderich Alemannien, méi spéit och Thüringen a Bayern.

Wéi ënner de Karolenger am 8. Joerhonnert d'Räich vereenegt gouf, sinn d'Nimm "Austrasien" an "Neustrien" aus der Geschicht verschwonnen. Ënner den Nokomme vum Karel dem Groussen ass am 9. Joerhonnert d'Räich nei gedeelt ginn an dat, wat dann Däitschland a Frankräich gouf. Dës Andeelung war awer net deckungsgläich mat där vun Austasien an Neustrie virdrun.

### Herzogen a Kinneke vun Austrasien

* ??? – 448 Chlodwig *de Ripuarier*
* 448 – 483 Childebert
* 483 – 509 Sigibert *de Schlammen*
* 509 – 509 Chloderich *de Parasit*
* 509 – 511 Chlodwig I. *a Personalunioun*
* 511 – 534 Theuderich I.
* 534 – 548 Theodebert I.
* 548 – 555 Theudebald
* 555 – 561 Chlothar I. *a Personalunioun*
* 561 – 575 Sigibert I.
* 575 – 596 Childebert II.
* 596 – 612 Theodebert II.
* 612 – 613 Theuderich II. *a Personalunioun*
* 613 – 613 Sigibert II. *a Personalunioun*
* 613 – 623 Chlothar II. *a Personalunioun*
* 623 – 638 Dagobert I. *a Personalunioun*
* 638 – 656 Sigibert III.
* 656 – 662 Childebertus adoptivus
* 662 – 675 Childerich II.
* 676 – 679 Dagobert II.
* 678 – 691 Theuderich III. *a Personalunioun*
* 691 – 695 Chlodwig III. *a Personalunioun*
* 695 – 711 Childebert III. *a Personalunioun*
* 711 – 715 Dagobert III. *a Personalunioun*
* 715 – 717 Karl Martell
* 717 – 719 Chlothar IV.
* 719 – 720 Karl Martell
* 720 – 737 Theuderich IV. *a Personalunioun*
* 737 – 743 Karl Martell *a Personalunioun*
* 743 – 751 Childerich III. *a Personalunioun*

### [[Hausmeier]] vun Austrasien

* ??? – 548 Parthemius
* ??? – ??? ???
* 576 – 581 Gogo
* 581 – ??? Wandalenus
* ??? – ??? ???
* 595 – ??? Protadus
* ??? – 600 Claudius
* 600 – ??? Gundulf
* ??? – 612 Landerich
* 612 – 613 Warnachar
* 613 – 616 Rado
* 616 – 623 Hugo *Chulus*
* 623 – 629 Pippin I.
* 629 – 639 Ansegisel
* 639 – ??? Pippin I. (2. Kéier)
* ??? – 642 Otto
* 642 – 656 Grimoald den Eeleren
* ??? – ??? ???
* 662 – 675 Wulfoald
* 675 – 675 Leudesius
* 675 – 679 Wulfoald (2. Kéier)
* 679 – 714 Pippin II. *de Mëttelsten*
* ??? – ??? ???
* 716 – 741 Karl Martell
* 741 – 747 Karlmann
* 747 – 751 Pippin III. *de Jonken* oder *de Kuerzen*

Am Joer 751 huet de Pippin sech zum Kinnek wiele gelooss an domat d'Functioun vum Hausmeier ofgeschaaft.

## Kuckt och
* Lëscht vun de fränkeschen Herrscher

## Um Spaweck
FC Wolz 71

Den **FC Wolz 71** (offiziell *F.C. Wiltz 71*) ass e lëtzebuergesche Foussballclub vu Wolz. De Veräin ass 1971 aus der Fusioun vun de Clibb aus der Wëlzer Gemeng, der *Union Sportive Niederwiltz* vun Nidderwolz an dem *Gold a Ro'd Wiltz* vu Wolz selwer entstanen. 1976 huet sech dunn nach de Foussballclub vu Wegdichen, d**Arminia Weidingen'' dem Fusiounsveräin ugeschloss.

D'éischt Ekipp vu Wolz ass 1972/73 an d'éischt Divisioun, 1978/79 dunn an d'[[Foussball Éierepromotioun|Éierepromotioun]] gestigen. 1981/82, nëmmen eng zéng Joer no der Fusioun, hunn déi Wëlzer hir éischt Saison [[Foussball Nationaldivisioun|Nationaldivisioun]] gespillt. Zanterhier ass de Club zwar véiermol aus der ieweschter Divisioun erausgerutscht (1985, 1987, 1992, 2001), huet sech awer meeschtens ni ze laang an der Éierepromotioun opgehalen a bis ewell ëmmer nees den Opstig zeréck an d'Nationaldivisioun gepackt. An der Saison 2015/16 huet de Veräi fir d'lescht an der BGL Ligue gespillt.

Gréisste Succès an der Veräinsgeschicht war d'Erreeche vun der [[Coupe de Luxembourg (Foussball)|Coupefinall]] 2000/2001 an där sech um Enn awer d'[[FC Etzella Ettelbréck|Ettelbrécker Etzella]] mat 5-3 duerchsetze konnt.

Wolz huet nach ni bei enger europäescher Clubkompetitioun matmaache kënnen.

D'Championnatsmatcher vun der éischter Ekipp goufe bis Oktober 2015 um ''Terrain Géitzt'' zu Nidderwolz gespillt. Den Terrain war am Ganze fir 2 000 Leit zougelooss, wouvunner 500 Plaze Stéiplazen op der Tribün waren. Net wäit vum Haaptterrain ewech louch en zweeten Terrain mat syntheeteschem Wues. Dës Terraine maache Plaz fir e Wunnquartier.

De 25. Oktober 2015 huet de Veräi fir déi éischt Kéier um neien Terrain ''[[Poetz]]'' zu Wegdiche gespillt. Nieft dem Haaptterrain, sinn op dësem Sportkomplex nach zwee weider Trainingsterrainen, dovun ee mat syntheeteschem Wues.

== Nationale Palmarès ==
**Coupe de Luxembourg**:

* **Finalist''' (1x): 2001

## Rekorder an der BGL Ligue (Stand: Januar 2015)
* Wolz huet déi héchsten Néierlag an der Geschicht vun der BGL-Ligue missen astiechen: den 21. November 2010 gouf d'Ekipp zu Diddeleng vum F91 Diddeleng mat 15:0 iwwerrannt.
* Déi héchst Victoire konnt den FC Wolz de 15. Mee 1983 mat engem 6:0 géint Alliance Diddeleng feieren.
* Rekordspiller ass de Marc Gira mat 253 Asätz an der Nationaldivisioun (tëscht 1984 an 2006).
* Déi meeschte Goaler fir de Veräin huet de Franco Iovino geschoss (81 Goaler).

## Bekannt fréier Spiller
* Samuel Ipoua
* Gauthier Remacle
* Marc Gira
* Théo Malget
* Sanel Ibrahimovic
* Franco Iovino
*Romain Schneider
*Robert Thillens

## Um Spaweck
*  Offiziell Websäit vu Wolz 71