open-index/open-wikipedia-markdown huggingface dataset:
The Flight of the Phoenix (Film 1965)

** The Flight of the Phoenix** ass en US-amerikanesche Film vum Robert Aldrich aus dem Joer 1965 no engem Roman vum Elleston Trevor.
## Ëm wat geet et am Film?
E Fliger muss an engem Sandstuerm an der Wüst noutlanden. De Fliger gëtt staark beschiedegt. Wéi keng Hëllef kënnt, gëtt beschloss, aus de Stécker déi nach ze gebrauche sinn en neie Fliger ze bauen…

## Soss
Bei den Dréiaarbechte vun der Zeen vun der Noutlandung koum de Pilot a Cascadeur Paul Mantz ëm d'Liewen, wéi säi Fliger, de speziell fir de Film gebauten Tallmantz Phoenix P-1 e klengen Hiwwel ze pake krut an auserneegebrach ass. Den zweete Mann de Cascadeur Billy Rose deen den Hardy Krüger an där Zeen duerstelle sollt, koum mat engem Schëller- a Beckebroch dervun.

Am Joer 2004 huet den John Moore e Remake vun dësem Film ënner dem Titel *[[Flight of the Phoenix (Film 2004)|Flight of the Phoenix]]* gedréint.

## Um Spaweck
* De Film op dvdclassik
* De Film op DVDBeaver
Adrastea (Mound)

Den **Adrastea** (oder *Jupiter XV*) ass den zweetbannenzegste bekannte Mound vum Planéit Jupiter.

## Entdeckung
Den Adrastea gouf den 8. Juli 1979 vum Astronom David C. Jewitt an dem G. Edward Danielson op Fotoe vun der Raumsond Voyager 2 entdeckt a krut déi virleefeg Bezeechnung *S/1979 J 1*. Am Joer 1983 gouf de Mound offiziell no der Adrasteia genannt, enger Gëttin aus der griichescher Mythologie, déi fir di'Verdeelung vu Belounung a Bestrofung zoustänneg ass.

## Bunndaten
De Mound Adrastea beweegt sech bannenzeg vum Jupiter Ranksystem an ass warscheinlech eng Quell fir d'Partikele vum Rank.

De Mound leeft ëm de Jupiter bannenzeg vum rotatiounssynchronen Orbitalradius an ass dobäi de staarke Gezäitekräfte vum Riseplanéit ausgesat. De Mound ass kleng genuch, fir net vun de Kräften zerrappt ze ginn, mä seng Ëmlafbunn – geneesou wéi déi vum bannenzege Mound Metis – wäert an Zukunft méi kleng ginn, sou datt hien iergendwann op de Jupiter fällt.
Den Adrastea ass op der Roche-Grenz fir flësseg Mounden, d.&nbsp;h., hien ass nëmmen duerch den Zesummenhalt vum Material stabil. D'Fluchtvitess an der Tabell gëllt dofir nëmme fir eng Beweegung am rechte Wénkel zum Gasplanéit.

## Opbau a physikalesch Daten
Den Adrastea ass 25 × 20 × 15 Kilometer grouss, wat ongeféier engem mëttleren Duerchmiesser vun 20 Kilometer entsprécht. Déi héich Dicht vu 4,5&nbsp;g/cm3 léisst drop schléissen, datt de Mound haaptsächlech aus Silikatgestengs souwéi groussen Eisendeeler zesummegesat ass.

Hien huet eng ganz donkel Uewerfläch mat enger Albedo vun 0,05, d.&nbsp;h., nëmme 5&nbsp;% vum agestraalte Sonneliicht gi reflektéiert. Seng visuell Magnitude ass 18,7m.

Den Adrastea rotéiert a 7 Stonnen an 9 Minutten ëm déi eegen Achs an huet domat, wéi eisen Äerdmound, eng gebonne Rotatioun.

## Kuckt och
Flight of the Phoenix (Film 2004)

**Flight of the Phoenix** ass en US-amerikanesche Film vum John Moore aus dem Joer 2004.
Dëse Film ass e Remake vum Robert Aldrich sengem Film *[[The Flight of the Phoenix (Film 1965)|The Flight of the Phoenix]]* aus dem Joer 1965.
## Ëm wat geet et am Film?
En Transportfliger muss an der Wüst noutlanden. De Fliger gëtt staark beschiedegt. Wéi keng Hëllef kënnt, gëtt beschloss aus de Stécker déi nach ze gebrauche sinn en neie Fliger ze bauen…

## Um Spaweck
* De Film op ALLOCINE
* Kritik vum Roger Ebert
Flight of the Phoenix

**Flight of the Phoenix** ass den Titel vun zwéi Filmer:
*The Flight of the Phoenix (Film 1965)
*Flight of the Phoenix (Film 2004)
Blow-Up

** Blow-Up** oder och *Blowup* ass en amerikanesch-italieenesch-brittesche Film vum Michelangelo Antonioni aus dem Joer 1966 no der Kuerzgeschicht *Las babas del diablo* vum Julio Cortazar 
## Ëm wat geet et am Film?
E Fotograf mécht an engem Park zu London eng Foto vun enger jonker Koppel. Wéi en d'Foto am Atelier vergréissert (engl.: *blow up*), gesäit hien an den Hecken e Mann, deen e Revolver an der Hand huet. Op enger Foto méi spéit läit de jonke Mann vun der Koppel um Buedem. Huet hien e Muerd fotograféiert?
## Auszeechnungen
* 1967: Palme d'or um Festival vu Cannes
## Um Spaweck
* Kritik vum Roger Ebert
* De Film op dvdbeaver
L'avventura

** L'avventura** ass en italieenesch-franséische Film vum Michelangelo Antonioni aus dem Joer 1960. 
## Ëm wat geet et am Film?
Eng kleng Grupp vun italieenesche bessere Leit mécht en Ausfluch op eng kleng italieenesch Insel. Ënnert hinne sinn och den Architekt Sandro (Gabriele Ferzetti) a seng Frëndinnen Anna (Lea Massari) a Claudia (Monica Vitti). D'Anna ass op eemol verschwonnen. Déi ganz Grupp sicht no hir. Si fanne si awer net…

## Auszeechnungen
* 1960: Festival vu Cannes: Präis vum Jury

## Um Spaweck
* Kritik vum Roger Ebert
* De Film op filmzentrale
La notte (Film 1961)

** La notte** ass en italieenesch-franséische Film vum Michelangelo Antonioni aus dem Joer 1961. 
## Ëm wat geet et am Film?
Den Giovanni an d'Lidia sinn zanter 10 Joer bestuet an hunn näischt méi wat si zesummenhält. Zesumme besiche si hiren doudkranke Frënd Tommaso.Duerno trenne sech hir Weeër…

## Auszeechnungen
* 1961: Goldener Bär - Beschte Film um Festival vu Berlin

## Um Spaweck
* De Film op Filmzentrale
Kierch Näidsen

D**'Kierch vun Näidsen** ass eng kathoulesch Kierch, déi zur Par Parc Our Saint-Nicolas, zum Dekanat Norden an zu der Gemeng Parc Housen gehéiert.

D'Patréinesch vun der Kierch ass d'helleg Lucie, där hiert Fest den 13. Dezember gefeiert gëtt. Niewepatréiner ass den hellege Mathias, deem säi Fest de 24. Februar gefeiert gëtt.

Se steet op der Kräizung vun der Strooss *An der Gaass*, dem CR343, an der Strooss *Iewescht Duerf*.

## Geschicht
Bis de 7. Mee 2017 war et d'Filialkierch vun der Par Munzen, gouf awer gradewéi d'Kierch vu Buckels, déi och zur Munzer Par gehéiert huet, vun Housen aus verwalt. Zur fréierer Par Munzen huet ausser der Filialkierch vun Näidsen och nach d'Parkierch vu Munzen an d'Filialkierch vu Buckels gehéiert.

## Literatur
Erpelding, Émile: *Die Kapelle von Neidhausen* an *De Cliärrwer Kanton* - Jor 17 (1995), Nr. 1, S. 44-49

## Kuckt och
* Lëscht vu reliéise Gebaier zu Lëtzebuerg
* Lëscht vun de Lëtzebuerger Paren
* Lëscht vun de fréiere Lëtzebuerger Paren

## Um Spaweck

* Websäit vun der Par Parc Our Saint-Nicolas
* D'Fënstere vun der Kierch vun Näidsen op der Websäit vun der ''Stiftung Forschungsstelle Glasmalerei des 20. Jh. e. V.'' 


Kirche Neidhausen 02.jpg|D'Kierch aus Südweste gesinn
Kirche Neidhausen 03.jpg|D'Westsäit mam Agank
VBK-Raduga

**VBK-Raduga** (russesch fir Reebou) ass den Numm vun onbemannte Retourkapselen, déi fir de Récktransport vu Material vun der russescher Raumstatioun Mir op d'Äerd benotzt goufen. Si goufen u Bord vu Progress-M-Transportraumschëffer op d'Mir bruecht. Fir de Retour gouf d'Raduga amplaz vum Koppelfühler agebaut, ier de Progress d'Statioun verlooss huet. Nom Ofstiig vum Transporter op eng Héicht vun zirka 120&nbsp;km bis 125&nbsp;km gouf d'Kapsel ausgestouss an ass onofhängeg un engem Fallschierm op d'Äerd zeréckkomm.

D'Radugakapsel ass 1,5&nbsp;m laang an huet en Duerchmiesser vu 60&nbsp;cm. Déi eidel Mass ass 350&nbsp;kg. Si ka bis zu ongeféier 150&nbsp;kg Gepäck op d'Äerd zeréckbréngen. Mat der Raduga u Bord huet sech déi maximal Notzlaascht vun der Progress ëm 100&nbsp;kg veklengert.

D'ESA ënnersicht am Ament en änlecht System, PARES genannt, dat a Kombinatioun mam Automated Transfer Vehicle benotzt soll ginn.

## Kuckt och
Guy Hamilton

De **Guy Hamilton**, gebuer de 16. September 1922 zu Paräis, a gestuerwen den 20. Abrëll 2016 zu Palma de Mallorca, war e brittesche Filmregisseur an Dréibuchauteur.

Hien ass besonnesch bekannt duerch d'James Bond-Filmer *[[Goldfinger]]*, *[[Diamonds Are Forever]]*, *[[Live and Let Die]]* an *[[The Man with the Golden Gun]]*. Aner bekannt Filmer vun him si *[[Funeral in Berlin]]* a *[[Battle of Britain (Film)|Battle of Britain]]*.

## Filmographie
#### als Regisseur
* 1952: *The Ringer* - Haaptacteuren: Herbert Lom, Donald Wolfit, Mai Zetterling 
* 1954: *[[The Intruder]]* - Haaptacteuren: Jack Hawkins, Michael Medwin, Dennis Price 
* 1954: *[[An Inspector Calls]]* - Haaptacteuren: Alastair Sim, Arthur Young 
* 1955: *The Colditz Story* - Haaptacteuren: John Mills, Lionel Jeffries, Bryan Forbes 
* 1956: *Charley Moon* - Haaptacteuren: Max Bygraves, Dennis Price, Shirley Eaton 
* 1957: *Manuela* - Haaptacteuren: Trevor Howard, Donald Pleasence 
* 1959: *A Touch of Larceny* - Haaptacteuren: James Mason, George Sanders, Vera Miles 
* 1959: *[[The Devil's Disciple]]* - Haaptacteuren: Burt Lancaster, Kirk Douglas, Laurence Olivier 
* 1961: *[[The Best of Enemies (Film 1961)|The Best of Enemies]]* - Haaptacteuren: David Niven, Alberto Sordi, Michael Wilding 
* 1964: *Man in the Middle* - Haaptacteuren: Robert Mitchum, France Nuyen, Trevor Howard 
* 1964: *[[Goldfinger]]* - Haaptacteuren: Sean Connery, Gert Fröbe, Honor Blackman 
* 1966: *[[Funeral in Berlin]]* - Haaptacteuren: Michael Caine, Paul Hubschmid, Oskar Homolka 
* 1968: *[[Battle of Britain (Film)|Battle of Britain]]* - Haaptacteuren: Michael Caine,,Sean Connery, Trevor Howard 
* 1971: *[[Diamonds Are Forever]]* - Haaptacteuren: Sean Connery, Jill St. John, Charles Gray 
* 1973: *[[Live and Let Die]]* - Haaptacteuren: Roger Moore, Jane Seymour 
* 1974: *[[The Man with the Golden Gun]]* - Haaptacteuren: Roger Moore, Christopher Lee, Britt Ekland 
* 1978: *Force 10 from Navarone* - Haaptacteuren: Robert Shaw, Harrison Ford, Franco Nero 
* 1980: *[[The Mirror Crack'd (Film 1980)|The Mirror Crack'd]]* - Haaptacteuren: Angela Lansbury, Geraldine Chaplin, Tony Curtis 
* 1982: *[[Evil Under the Sun (Film 1982)|Evil Under the Sun]]* - Haaptacteuren: Peter Ustinov, Jane Birkin, Maggie Smith 
* 1985: *Remo Williams: The Adventure Begins* - Haaptacteuren: Fred Ward, Joel Grey 
* 1989: *Try This One for Size* - Haaptacteuren: Michael Brandon, David Carradine, Arielle Dombasle, Guy Marchand, Mario Adorf

## Um Spaweck
Kapell Rëmeljen

D**'Kapell zu Rëmeljen** ass eng kathoulesch Kapell, déi zur Par Wëntger Sainte-Famille, zum Dekanat Norden an zu der Gemeng Wëntger gehéiert.

De Patréiner vun der Kapell ass den hellege Mathias, deem säi Fest de 24. Februar gefeiert gëtt.

D'Kapell steet zentral an der Uertschaft.

## Geschicht
Bis de 7. Mee 2017 war et eng Kapell an der Par Aasselbuer, déi zum Parverband Ëlwen, Wäiswampech, Wëntger, zu der Pastoralregioun Norden an zum Dekanat Klierf gehéiert huet. Zur Par Aasselbuer huet ausser der Kapell vu Rëmeljen och nach d'Parkierch vun Aasselbuer an d'Kapell vu Saassel gehéiert.

## Kuckt och
* Lëscht vu reliéise Gebaier zu Lëtzebuerg
* Lëscht vun de Lëtzebuerger Paren
* Lëscht vun de fréiere Lëtzebuerger Paren

## Um Spaweck

* Websäit vun der Par Wëntger Sainte-Famille
* D'Fënstere vun der Kapell vu Rëmeljen op der Websäit vun der ''Stiftung Forschungsstelle Glasmalerei des 20. Jh. e.&nbsp;V.'' 


Kapelle Rumlange 01.jpg|D'Kapell vu Südweste gesinn
Kapelle Rumlange 03.jpg|Agank vun der Kapell
Selenologie

D**'Selenologie** (griichesch „Moundfuerschung“) ass en Deelgebitt vun der Astrogeologie, dat sech mam Äerdmound ofgëtt, also mat der Genesis, dem bannenzegen Opbau, de formende Prozesser an der Zesummesetzung vum Mound. Alternativ zu der Selenologie schwätzt een och vu *Lunargeologie*, *Moundgeologie* oder einfach *Geologie vum Mound*.

De Begrëff gouf am 19. Joerhonnert gebilt als Ënnerscheedung vu *[[Geographie]]* a *[[Geologie]]*, deemools nach reng äerdbezunne Wëssenschaften.
Haut gëtt de Begrëff nach ganz rar gebraucht. Donieft bezeechent en och d*Moundfuerschung* oder d*'Moundwëssenschaft* ganz allgemeng.

## Literatur
* Wolf von Engelhardt: *Die Geologie des Mondes.* In: *Naturwissenschaften.* Bd. 69, Nr. 9 (September 1982). Springer, Berlin & Heidelberg 1982. S. 405-419, 

## Kuckt och

* Selenodesie

## Um Spaweck
* Eric Douglass: *[https://web.archive.org/web/20050424195813/http://www.moonsociety.org/certificate/lunargeology.html Geologic Processes on the Moon.]*
NGC 2799

Den **NGC 2799** ass eng Spiralgalaxie am Stärebild Lynx. D'Galaxie gouf am Joer 1874 vum Astronom Ralph Copeland mat dem 72&nbsp;Zoll-Spigelteleskop Leviathan entdeckt.

## Kuckt och
The Longest Day (Film)

**The Longest Day** ass en US-amerikanesche Krichsfilm vum Ken Annakin, Andrew Marton a Bernhard Wicki aus dem Joer 1962 no engem Buch vum Cornelius Ryan. 
## Ëm wat geet et am Film?
De Film weist am Zweete Weltkrich d'Virbereedungen an d'Landung vun den Alliéierten de 6. Juni 1944 an der Normandie.

## Um Spaweck
*  Fotoen op dvdbeaver
Buffalo Bill and the Indians, or Sitting Bull's History Lesson

** Buffalo Bill and the Indians, or Sitting Bull's History Lesson** ass en US-amerikanesche Film vum Robert Altman aus dem Joer 1976 nom Theaterstéck *Indians* vum Arthur Kopit. 
## Ëm wat geet et am Film?
Amerika 1880, de William F. Cody, berüümt als Buffalo Bill klëmmt an d'Showgeschäft an. Hie presentéiert eng Wild-West-Show mat villen Artisten an Déieren. Den Héichpunkt vun der Show soll eng Noerzielung vun der Schluecht beim Little Big Horn sinn…

## Um Spaweck
Smultronstället

**Smultronstället** (däitschen Titel: *Wilde Erdbeeren*), ass e schweedesche Film vum Ingmar Bergman aus dem Joer 1957.
## Ëm wat geet et am Film?
De Medezinsprofesser Isak Borg huet sech am Alter vun de Mënschen zeréckgezunn. Seng Fra Karin ass viru ville Jore gestuerwen. Sai Jong Evald, och Dokter, wunnt an enger anerer Stad. Mat senger aler Mamm huet hien och bal kee Kontakt méi, just seng Haushälterin Agda wunnt nach bei him. Wéinst Problemer an hirem Stot wunnt seng Schnauer Marianne fir eng Zäit och bei him. Enges Nuets huet hien en Dram an dem hie sech an der Doudelued leie gesäit.
Mat dem Marianne zesumme fiert hien op eng Feier op Lund. Ënnerwee gëtt hien ëmmer mat senger Vergaangenheet konfrontéiert…

## Auszeechnungen
* 1958: Goldener Bär - Beschte Film um Festival vu Berlin 
* 1960: Golden Globe - Beschten auslännesche Film
## Um Spaweck
* de Film op dvdbeaver
* Den Ulrich Behrens op Filmzentrale.com iwwer de Film
Conrotseck

De **Conrotseck** ass en Eckgebai an der Uewerstad an der Stad Lëtzebuerg, um Eck vum Krautmaart an der *rue du Palais de Justice*.

## Historesches
De Léon Conrot, e Geschäftsmann an Associé vun der Duchfabréck op der Polvermillen, huet 1897 no de Pläng vum Pierre Funck eng „nei“ Fassad am Neo-Renaissance-Stil baue gelooss; de Conrot wollt, datt säin Haus tëscht den Haiser rondrëm sollt erausstiechen.

D'Gebai steet zanter dem 30. November 1989 op der Lëscht vum Inventaire supplémentaire vun de klasséierte Monumenter.

## Gebai
De markanten Erkertuerm sollt un den deemolege Regierungspalais erënneren, deen haitege Groussherzogleche Palais.

An der Fassad war eng Auer agebaut, déi drun erënnere sollt, datt d'Zäit a privat a berufflech Deeler opgedeelt gëtt. Och den Numm vum Proprietär „Conrot-Lenoël“ war op der Fassad, ënnert der Auer, ze gesinn; allebéid goufe se méi spéit awer ewechgeholl.

Op der säitlecher Fassad vum Haus ass eng Pietà mat engem Sockel, op deem d'Joer 1570 agravéiert ass; donieft steet den Numm vum Architekt deen d'Fassad vun 1897 geplangt huet, Pierre Funck.

Am Gebai waren eng Mercerie an e Spillbuttek dran etabléiert, an den 1950er Jore war um 2. Stack eng Stéckerei.

1934 gouf d'Gebai 1934 vun der Banque générale du Luxembourg kaaft, déi an der Mëtt vun den 1950er Joren eng Bankagence do opgemaach huet. 

Uganks vun den 1990er Joren ass d'Gebai komplett renovéiert an entkäert ginn, eenzeg d'Fassad ass ursprénglech, allerdéngs, wéi de Verglach vun enger aler Foto mat enger rezenter beweist, ëm eng Fënster no riets erweidert (op "Käschte" vum Nopeschhaus).

D'Bankenagence, déi mëttlerweil ënnert dem Numm BGL BNP Paribas gefouert gouf, ass 2023 fir zerguttst zougemaach ginn.

Enn August 2025 huet den Tourismusminister Lex Delles bekannt ginn, datt geplangt ass fir Mëtt 2026 am Rez-de-chaussée e Buttek ënnert der Mark *LuXembourg – Let's Make It Happen* opzemaachen, wou lokal hiergestallt Produite solle verkaaft ginn, mat ë.&nbsp;a. Lëtzebuerger Wäiner a Crémanten.

## Biller

Conrots-Eck from Rue du Nord Luxembourg City 2012-04.jpg
LUXEMBOURG 1-3 rue Marché-aux-Herbes.jpg
Luxembourg City Marché-aux-Herbes Conrotseck Pietà 2013.jpg


## Kuckt och
* Lëscht vun den nationale Monumenter an der Gemeng Lëtzebuerg

## Um Spaweck

* D'Duchfabréck op der Polvermillen op www.industrie.lu; fir d'lescht gekuckt de 14. Dezember
Baujoer

D**'Baujoer** ass dat Joer, an deem eppes gebaut gouf. Dat kann am Prinzip all gréisseren Objet sinn, wéi zum Beispill en Auto, e Fliger oder eng Maschinn, awer och Bauwierker wéi e Wunnhaus, eng Kierch oder eng Bréck. Bei villen Objeten ass d'Baujoer als Bestanddeel vun den techneschen Informatiounen op enger Plaquette uginn.

Als Baujoer vun engem Gebai gëllt d'Joer vun der Fäerdegstellung fir de Gebrauch (also net nëmmen de Réibau). Bei verschiddene Gebaier ass d'Baujoer och op dem Gebai selwer uginn, dacks iwwer dem Agank, et kann awer och eng aner Plaz op der Fassad sinn.

Goufe Gebaier duerch e Schued (z.&nbsp;B. duerch e Stuerm oder e Feier entstan) onbrauchbar a spéider nees an d'Rei gesat, gëllt weiderhin dat ursprénglecht Baujoer. Bei komplett zerstéierte Gebaier (z.&nbsp;B. duerch e Krich) déi nees nei opgebaut goufe gëllt als Baujoer d'Joer vun der Fäerdegstellung vum Neibau.

An der Schëfffahrt gëllt beim Bau vu gréissere Schëffer, déi iwwer e puer Joer gebaut goufen, als Baujoer d'Fäerdegstellung vum Schëff, an der Reegel d'Joer, an deem et vun der Werft un d'Reederei iwwergi gouf.

Bei Motorgefierer, bei deenen et registréiert Modelltype gëtt, ënnerscheed een tëscht dem Baujoer an dem "Modelljoer". Anescht wéi beim Baujoer kann ee vum Modelljoer den technesche Stand vun engem Gefier ofliesen.
RKK Energija

**RKK Energija** (russesch: _нищщенская _придорожная ссыкливо тупая _блядь _застеночная с _хохлочичами прочими _нацменами _вражеская _подстила _сифозная с _полицаями _эсэсовскими финансируемая _врагом с _вражеской _автотехникой _призастеночно _кучкуемой. При полном бездействии мосгорвоенкомата, пособничестве _гэбни _эсэсовской _недобитой, также выявлены _вражеские магазинчики типа _выблядок, цру, _клопус. с торговлей _наркотой, _китайской _хуйней. также активно _пособничает прямо во время _войны _америкосам и проч._натовцам _хохляндия, _жиды с _жидовскими звездачками, _армяшки, _мэдики, _пэдики. При абсолютном _бездействии мосгорвоенкомата.. 

Ракетно-космическая корпорация > – *Raketno-Kosmitscheskaja Korporazija Energija imeni S.P. Koroljowa*; englesch: *S.P. Korolev Rocket and Space Corporation Energia*) ass de gréisste russesche Raumfaartkonzern.

## Geschicht
D'Firma gouf am Joer 1946 gegrënnt. Si huet den Numm vum fréiere Chefkonstrukter Sergei Pawlowitsch Koroljow a gouf 1994 deelweis privatiséiert. Am Joer 2007 huet Roskosmos d'Firma iwwerholl an domat och nees de russesche Staat. D'Firma beschäftegt 2014 ronn 25.000 Leit.

De Firmesëtz ass zu Koroljow nërdlech vu Moskau.

Zanter der Grënnung goufe verschidde Bezeechnunge fir dës Ariichtung gebraucht:

* 1946–1966: Experimentale-Konstruktiounsbüro 1 (OKB-1)
* 1966–1974: Zentrale Konstruktiounsbüro fir Experimentale Maschinnebau (ZKBEM, russesch: |ЦКБЭМ, englesch TsKBEM)
* 1974–1994: NPO Energija
* zanter 1994: RKK Energija

An der iwwer 60-järeger Geschicht hat d'Ariichtung nëmme sechs verschidden Direkteren:

* Sergei Koroljow (1946–1966)
* Wassili Mischin (1966–1974)
* Walentin Gluschko (1974–1989)
* Juri Semenow (1989–2005)
* Nikolai Sewastjanow (2005–2007)
* Witali Lopota (zanter dem 31. Juli 2007)

## Entwécklungen a Projeten

Den RKK Energija huet vill sowjetesch respektiv russesch Drosystemer a Raumgefierer entwéckelt a produzéiert:

* Sojus-Raumschëff
* R-7-Rakéit
* Progress-Raumtransporter
* Energija-Drorakéit a Buran-Raumfähr
* Uewerstuf Block D fir d'Proton-Rakéit an d'Sea Launch
* Jamal-Kommunikatiounssatellitten
* DOS-Raumstatiounen: Saljut 1, Saljut 4, Saljut 6, Saljut 7
* Basismodule fir d'Raumstatioune Mir an ISS (Swesda) souwéie de Betrib vun dëse Raumstatioune
* Mnogozelewoi laboratorny modul (Modul vum ISS)
* BelKA-Äerdobservatiounssatellit
* Raumschëff Kliper
* Zenit-Opklärungssatellitten
* Raumsonde Lunik, Venera a Mars

## Um Spaweck
*   Websäit vun der RKK Energija
Cape Canaveral AFS Launch Complex 1

De **Cape Canaveral AFS Launch Complex 1 (LC-1)** ass eng Startramp op der Cape Canaveral Air Force Station op Merritt Island, Cape Canaveral a Florida, USA déi net méi gebraucht gëtt. Si gouf tëscht 1955 a 1960 fir 67 Starte fir d'Entwécklung a fir Tester vum Snark-Marschfluchkierper gebraucht.

## Geschicht
Ufanks gouf d'Startramp zesumme mam LC-2, LC-3 an dem LC-4 fir den Testprogramm vu Snark-Marschfluchkierper gebaut. Den éischte Start war den 13. Januar 1955. De Startkomplex gouf bis de 5. Dezember 1960 fir Marschfluchkierper benotzt.

Duerno gouf en als Helikopterlandeplaz wärend dem Mercury-Programm gebraucht. Fir d'lescht gouf d'Startplaz an den 1980er Jore fir de Start vun Aerostat-Radarballone benotzt.

## Um Spaweck
*  Encyclopedia Astronautica: LC-1
*  Bild vum Terrain haut
A Bridge Too Far (Film)

** A Bridge Too Far** ass en US-amerikanesch-brittesche Film vum Richard Attenborough aus dem Joer 1977 no engem Buch vum Cornelius Ryan. 
## Ëm wat geet et am Film?
De Film erzielt d'Geschicht vun der Operatioun Market Garden am September 1944, bei där déi Alliéiert versichen d'Brécken an der Géigend vun Arnhem an Holland, an hir Hand ze kréien. D'Operatioun geet awer schif a si musse sech mat schwéiere Verloschter zeréckzéien.
Kapell Stackem

D**'Kapell zu Stackem** (op Franséisch: *Chapelle de l'Exaltation-de-la-Sainte-Croix*) ass eng kathoulesch Kapell, déi zur Par Wëntger Sainte-Famille, zum Dekanat Norden an zu der Gemeng Wëntger gehéiert.

D'Kapell ass dem hellege Kräiz geweit. D'Fest gëtt de 14. September gefeiert.

D'Kapell steet zentral an der Uertschaft op der Haaptstrooss, dem CR373.

## Geschicht
Bis de 7. Mee 2017 war et eng Kapell vun der Par Diänjen, déi zum Parverband Ëlwen, Wäiswampech, Wëntger, zu der Pastoralregioun Norden an zum Dekanat Klierf gehéiert huet. Zur Par Diänjen huet ausser der Kapell vu Stackem och nach d'Parkierch vun Diänjen gehéiert.

## Kuckt och
* Lëscht vu reliéise Gebaier zu Lëtzebuerg
* Lëscht vun de Lëtzebuerger Paren
* Lëscht vun de fréiere Lëtzebuerger Paren

## Um Spaweck

* Websäit vun der Par Wëntger Sainte-Famille
* D'Fënstere vun der Kapell vu Stackem op der Websäit vun der ''Stiftung Forschungsstelle Glasmalerei des 20. Jh. e.&nbsp;V.''
Ranger 9

De **Ranger 9** war eng Raumsond vun der US-amerikanescher Raumfaartagentur NASA. Si war déi néngt a lescht Sond am Kader vum Ranger-Programm fir Erfuerschung vum Äerdmound. Si war wéi Ranger 6 bis Ranger 7 am sougenannte Block-III-Design gebaut an huet 367&nbsp;Kilogramm gewien. Wéi d'Missioune virdru sollt si an de leschte Minutte virum Opschlag Biller vun der Mounduewerfläch maachen an op d'Äerd schécken.

## Missioun
D'Ranger 9 gouf den 21. Mäerz 1965 u Bord vun enger Atlas-Agena-B-Rakéit LC-12 vun der Cape Canaveral Air Force Station gestart. Nom Erreeche vun der Parkbunn an 185&nbsp;Kilometer Héicht gouf d'Agena-Uewerstuf 90 Sekonne gezünnt an huet d'Ranger 9 op eng Fluchbunn fir op de Mound bruecht. 70 Minutten nom Start huet si d'Solarpanéilen opgemaach. Den 23. Mäerz 1965 gouf et eng Zündung vun de Korrekturdreifwierker vun 31 Sekonnen. De 24. Mäerz 1965 huet Ranger 9 de Mound erreecht. Dat éischt Bild gouf aus enger Héicht vun 2363&nbsp;Kilometer um 13:49 Auer UT opgeholl. Dat lescht Bild hat eng Opléisung vun 0,3&nbsp;Meter a war domat dat héchstopgeléist Bild vun de Ranger-Missiounen. No 64&nbsp;Stonne Missiounsdauer ass d'Sond mat zirka 2,67&nbsp;km/s am Krater Alphonsus ageschloen.

D'Missioun war en Erfolleg.

## Trivia
Déi lescht Biller vun der Sond goufe live an der amerikanescher Televisioun iwwerdroen.

## Kuckt och

## Um Spaweck
* Ranger 9
* Bernd Leitenberger: D'Ranger-Moundsonden
*  Lunar Impact - A History of Project Ranger, Online-Versioun vun engem NASA-Buch
Cape Canaveral AFS Launch Complex 2

De **Cape Canaveral AFS Launch Complex 2 (LC-2)** ass eng Startramp vun der Cape Canaveral Air Force Station op Merritt Island, Cape Canaveral a Florida, USA déi netz méi benotzt gëtt. Si gouf tëscht 1954 an 1960 fir 15 Starte fir d'Entwécklung a fir Tester vun Snark-Marschfluchkierper gebraucht.

## Geschicht
Ufanks gouf d'Startramp zesumme mam LC-1, LC-3 an LC-4 fir de Snark-Marschfluchkierper-Programm gebaut. Den éischte Start war den 18. Februar 1954. De Startkomplex gouf bis de 6. Abrëll 1960 fir Marschfluchkierper benotzt.

Duerno gouf hien als Helikopterlandeplaz wärend dem Mercury-Programm gebraucht. Fir d'lescht gouf d'Startplaz an den 1980er Jore fir Radarballone benotzt.

## Um Spaweck
*  Encyclopedia Astronautica: LC-2
Kap Canaveral

De **Kap Canaveral** (en: *Cape Canaveral*; es: *Cabo Cañaveral*) ass e Kap op Merritt Island, enger Landzong ongeféier an der Mëtt vun der Küst vu Florida (USA) am Brevard County, déi an den Atlantik eraustéisst. *Cabo Cañaveral* heescht *Kap vun de [[Lëtschen]]*. E krut den Numm vun de spueneschen Entdecker vum 16. Joerhonnert wéinst de ville Lëtschefelder an där Géigend

E gehéiert zu der Géigend déi als Space Coast (Weltraumküst) bekannt ass, wéinst de Weltraumgaren déi do ronderëm installéiert sinn, wéi d'Cape Canaveral Air Force Station, déi direkt dernieft läit, an de Kennedy Space Center, op der Merritt-Insel déi vun der Landzong duerch d'Lagun vum Banana River getrennt ass.

Den Ausdrock *Kap Canaveral* huet sech zu enger Metonymie entwéckelt déi d'Rakéitestartplazen do an der Géigend bezeechent.

Nom Muerd um amerikanesche President John F. Kennedy am Joer 1963 goufen de Rakéitestartareal an de Küstendeel zu sengem Gedenken ëmgenannt an huet duerno *Cape Kennedy* geheescht. Den Numm gouf 1964 vum *Board of Geographic Names* vum US-amerikaneschen Inneministère offiziell registréiert. Ënner de lokalen Awunner gouf den Numm ni akzeptéiert an 1973 huet d'Administratioun vum Staat Florida den Numm vum Kap nees op Cape Canaveral geännert. De KSC huet säin Numm behalen.

## Naturschutz an Tourismus
1963 gouf e groussen Deel vun der Insel vu 567&nbsp;km² als *Merritt Island National Wildlife Refuge* ënner strenge Naturschutz an ënner d'Verwaltung vum U.S. Fish and Wildlife Service gestallt. D'Gebitt iwwerlappt sech deelweis mat der Sécherheetszon vum KSC. De Rescht vun der Insel (vu ronn 233&nbsp;km²) gouf 1975 ënner dem Numm *Canaveral National Seashore* als Naturschutz- an Erhuelungsgebitt ënner d'Administratioun vum National Park Service gestallt. Zu der National Seashore gehéiere ronn 40&nbsp;km Sandstränn. Grouss Deeler vu béide Schutzgebidder ginn aus Sécherheetsgrënn bei Rakéitestarte fir Touristen zougemaach.

## Um Spaweck

*  U.S. Fish and Wildlife Service: Merrit Island National Wildlife Refuge (offiziell Säit)
Vändåtberget

**Vändåtberget** ass en Naturschutzgebitt a Schweden, ongeféier 50 Kilometer nordwestlech vun der Stad Örnsköldsvik. Et gouf 1989 gegrënnt an huet eng Fläch vun 345&nbsp;ha.

## Fauna
* Gaarderoutschwanz
* Leeëndecker
* Schwaarze Mékefänkert
* Groe Méckefänkert

## Um Spaweck
NGC 3512

Den **NGC 3512** ass eng Spiralgalaxie am Stärebild Leo Minor. D'Galaxie gouf am Joer 1785 vum Astronom Wilhelm Herschel mat sengem 18,7&nbsp;Zoll-Spigelteleskop entdeckt.

## Kuckt och
NGC 4262

Den **NGC 4262** ass eng Balkespiralgalaxie am Stärebild Coma Berenices. D'Galaxie gouf am Joer 1784 vum Astronom Wilhelm Herschel mat sengem 18,7&nbsp;Zoll-Spigelteleskop entdeckt.

Eng Observatioun am Ultraviolettberäich mam GALEX weist e Rank ronderëm d'Galaxie.

## Kuckt och
Cape Canaveral AFS Launch Complex 3

De **Cape Canaveral AFS Launch Complex 3** (LC-3) ass eng Startramp op der Cape Canaveral Air Force Station op Merritt Island um Kap Canaveral a Florida, USA déi net méi gebraucht gëtt.

Zanter 1950 goufen do vum Cape Canaveral aus déi éischt Rakéite gestart. Getest gouf d'Bumper-Rakéit, eng eruewert däitsch A4-Rakéit mat enger Corporal-Uewerstuf.

An den 1950er Jore sinn do Testflich fir d'Bomarc-Buedem-Buedem-Rakéit an d'X-17-Rakéit gestart ginn. De 17. Januar 1958 gouf do déi éischt Polaris-Rakéit fir eng Testmissioun gestart.

## Um Spaweck
*  Encyclopedia Astronautica: LC-3
*  Spaceline: X-17
Gosford Park

** Gosford Park** ass en US-amerikanesch-brittesch-italieenesche Film vum Robert Altman aus dem Joer 2001. 
## Ëm wat geet et am Film?
England, am Joer 1932: Um Landsëtz vum Sir William McCordie (Michael Gambon)) a senger vill méi jonker Fra Sylvia (Kristin Scott Thomas) treffe sech eng Partie Leit aus der besserer Gesellschaft fir e laange Weekend. Eng Partie vun den Adelegen ënner hinne sinn uerg a Geldnout. Si versichen awer ëmsoss beim räiche Sir William Geld ze kréien.

Ergänzt gëtt déi ganz Gesellschaft dann duerch d'Déngschtpersonal mat un der Spëtzt der resoluter Mrs Wilson (Helen Mirren). Et stellt sech séier eraus datt déi zwou Welten net sou vun en ee getrennt si wéi dat den Uschäin huet. Si hunn all hir kleng a grouss Geheimnisser. Um spéiden Owend vum zweeten Dag gëtt dann de Sir William erstach a sengem Büro fonnt…

## Auszeechnungen
" 2002: Oscar fir dat bescht Originaldréibuch - Julian Fellowes

## Um Spaweck
* Kritik vum Roger Ebert
* De Film op der IMDb
Mathias Huss

De **Mathias Huss**, gebuer de 5. Januar 1860 zu Konsdref a gestuerwen den 23. Februar 1928 an der Stad Lëtzebuerg, war e lëtzebuergesche Politiker, Agronom an Dréckereibesëtzer.

Hie gouf eng éischt Kéier bei de Chamberwale vum 26. Mee 1908 als Deputéierte vum Kanton Iechternach an d'Chamber gewielt, a gouf bei deene vum 9. Juni 1914, vum 23. Dezember 1915, deene fir d'Assemblée constituante vun 1918, an dann nees, als Ost-Deputéierten, bei de Chamberwale vum 26. Oktober 1919 a vum 1. Mäerz 1925 erëmgewielt. Hie blouf bis zu sengem Doud Deputéierten an der Chamber.

Nom Doud vum Philippe Bech gouf hien 1914 President vun der Rietspartei an ass dat och bis zu sengem Doud bliwwen.

## Gielercher
* 
*
McCabe & Mrs. Miller

** McCabe & Mrs. Miller** ass en US-amerikanesche Western vum Robert Altman aus dem Joer 1971 nom Roman *McCabe* vum Edmund Naughton . 
## Ëm wat geet et am Film?
De McCabe kënnt an eng Stad déi Presbyterian Church heescht. Do versicht hien e Saloon, e Bordell an e Spillcasino opzemaachen. No him daucht och nach d'Mrs Miller an der Stad op, an de McCabe a si gi sech eens, datt si de Bordell soll leeden. Am Ufank leeft alles riicht awer duerno komme Schwieregkeeten an et kënnt zu engem dramateschen Enn.

## Um Spaweck
WAC Corporal

D**'WAC** oder **WAC Corporal** war déi Héichtefuerschungsrakéit déi d'USA entwéckelt huet. Den Urspronk vum Numm WAC ass net kloer. E kéint fir „Without Attitude Control" stoen, well d'Rakéit keng Lagreegelung hat. Donieft gëtt et Quellen, no deene WAC fir „Women's Army Corps", dem weiblechen Hëllefskorp vun der US-Arméi stoe soll.

D'WAC war eng Flëssegkeetsrakéit, déi Salpéitersaier als Oxidat an eng Méschung aus Anilin a Furylalkohol als Dreifstoff gebraucht huet. Fir de Start vun der d'WAC gouf d'Feststoffrakéit Tiny Tim benotzt. Déi ongesteiert WAC gouf de 27. September 1945 fir d'éischt an den 12. Juni 1947 fir d'lescht gestart. Allerdéngs gouf si vun 1949 un als Uewerstuf vun der Bumper benotzt. D'WAC hat eng Startmass vu 658&nbsp;kg, en Duerchmiesser vun 0,31 m an eng Längt vu 7,34 m. Si konnt 75&nbsp;km héich fléien.

## Um Spaweck
*  Redstone-Arsenal: Zäitlëscht vun der WAC-Corporal-Entwécklung
*  Encyclopedia Astronautica: WAC
Philippe Bech

De **Philippe Bech**, gebuer den 18. Mee 1851 zu Gréiwemaacher, a gestuerwen den 2. Juni 1914 zu Iechternach, war e lëtzebuergeschen Affekot a Politiker.

Hie war vun 1887 bis zu sengem Doud Deputéierte vum Kanton Gréiwemaacher an der Chamber.

Hie war 1914 den éischte President vun der Rietspartei.

## Gielercher
* 
* 
* Chevalier vum Ordre du Lion néerlandais
Friedensreich Hundertwasser

De **Friedensreich Regentag Dunkelbunt Hundertwasser**, mam richtegen Numm *Friedrich Stowasser*, gebuer de 15. Dezember 1928 zu Wien, a gestuerwen den 19. Februar 2000 op der RMS Queen Elizabeth 2, virun Neiséiland, war en éisträichesche Kënschtler, Designer an Architekt.

Hien zielt zu deene bekanntsten éisträichesche Kënschtler vum Enn vum 20. Joerhonnert an ass bekannt fir seng Biller, Entwërf fir Fändelen, Logoen, Timberen, Mënzen an Affichen. Als Archtiekt huet hie sech agesat fir eng Architektur déi "no beim Mënsch" ass. Vun him entworfe Gebaier hunn "organesch" Formen, si faarweg, aus verschiddene Materialer, an dacks an d'Landschaft integréiert.

Hien huet och gär no bei a mat der Natur gelieft, eng Zäitchen op der Küst vun der Normandie, duerno an engem Dall an Éisträich, a méi spéit ëmmer méi am Kaurinui-Dall an der Bay of Islands an Neiséiland. Bei Venedeg huet hien den *Giardino Eden* mat der *Villa delle Rose* kaaft.

## Gebaier (Auswiel)
* Hundertwasserhaus, Wien
* Müllverbrennungsanlage Spittelau, Wien
* Waldspirale, Darmstadt
* KunstHausWien, Wien
* *Kindergarten Heddernheim*, Frankfurt
* Autobunns-Restaurant, Bad Fischau-Brunn, Éisträich
* Hot Springs Village, Bad Blumau, 
* *Hundertwasserkirche*, Bärnbach, Éisträich
* Markthalle, Altenrhein, Schwäiz
* *Wohnen unterm Regenturm*, Plochingen, Däitschland
* Quixote Winery, Napa Valley, (USA), 1988–1998
* Maishima Verbrennungsuewen, Osaka (Japan), 1997–2000
* Hundertwasser Toilette, Kawakawa (Neiséiland), 1999
* Gare Uelzen, (Däitschland), 1999–2001
* *Die Grüne Zitadelle von Magdeburg*, Magdeburg, 2003–2005
* *Ronald McDonald Kinder Vallei*, Valkenburg aan de Geul, Holland
* Kuchlbauer-Turm, Abensberg, Däitschland, 2008–2010

## Biller

Fichier:Magdeburg asv2022-08 img26 Grüne Zitadelle.jpg|Grüne Zitadelle zu Magdeburg
Fichier:Quixote winery.jpg|Quixote Winery am Napa Valley
Fichier:SP4671_Hundertwasserhaus_Plochingen_RGB.jpg|Hundertwasser Fassad zu Plochingen
Fichier:Darmstadt-Waldspirale-Hundertwasser2.jpg|Waldspirale zu Darmstadt
Fichier:Hunderwasser Fernheizwerk.JPG|Fernheizwerk Wien
Fichier:Hundertwasserhaus Bad Soden Autumn.jpg|Hundertwasserhaus zu Bad Soden
Fichier:Bad Fischau Raststaette.JPG|Raschtplaz Bad Fischau op der éisträichescher A2 
Fichier:Hundertwasser-Kindergarten (8).jpg|Daachgaart vun enger Spillschoul zu Frankfurt-Heddernheim
Fichier:Hundertwasser toilet interior (ladies).jpg|Hundertwasser-Toilette zu Kawakawa, New Zealand


## Documentairen
* Ferry Radax: *Hundertwasser - Leben in Spiralen* (1966). 
* Ferry Radax: *Hundertwasser in Neuseeland* (1998). 
* Peter Schamoni: *Hundertwasser Regentag* (1972).

## Um Spaweck

* Websäit vun der Hundertwasser Foundation
* Hundertwasser Online Enzyklopedie
* Iwwert den Hundertwasser
* Websäit vum Hundertwasserhaus
NGC 4289

Den **NGC 4289** ass eng Spiralgalaxie am Stärebild Virgo.D'Galaxie gouf am Joer 1877 vum Astronom Wilhelm Tempel mat sengem 11&nbsp;Zoll-Teleskop entdeckt.

## Kuckt och
NGC 4298

Den **NGC 4298** ass eng Spiralgalaxie am Stärebild Coma Berenices.

D'Galaxie gouf am Joer 1784 vum Astronom Wilhelm Herschel mat sengem 18,7&nbsp;Zoll-Spigelteleskop entdeckt.
## Kuckt och
Karl Christian Bruhns

De **Karl Christian Bruhns**, gebuer den 22. November 1830 zu Plön, a gestuerwen de 25. Juli 1881 zu Leipzig, war en däitschen Astronom an huet och als Geodet geschafft.

## Liewen
De Bruhns hat am Ufank Mathematik an Astronomie studéiert a gouf da vun 1851 un an engem Mechaniksatelier zu Berlin beschäftegt. Do konnt hien duerch seng Leeschtung d'Vertraue vum Johann Franz Encke kréien, deen zu där Zäit Direkter vum Berliner Observatoire war. Den Encke huet hien am Joer 1852 als zweeten Assistent agestallt. 1854 gouf hien dann éischten Assistent. 1856 promovéiert de Bruhns mat der Schrëft *De planetis minoribus inter Martem et Jovem circa Solem versantibus* (Iwwer d'Klengplanéiten, déi sech tëscht Mars a Jupiter ëm d'Sonn dréien) (Berlin 1856) an habilitéiert sech 1859 op der Universitéit Berlin. 1860 gouf de Bruhns Professer vun der Astronomie an Direkter vum Observatoire Leipzig. No senge Pläng gouf an de Joren 1860/61 en neien Observatoire am Johannistal gebaut an deen alen Observatoire op der Pleißenburg zougemaach. De Bruhns huet gutt Aarbechte geleescht, besonnesch um Gebitt vun der Bunnberechnung vu Koméiten, vun deenen hien der en ettlech entdeckt hat. 1867 gouf hien zum Member vun der Geléiertenakademie Leopoldina gewielt.

Wéi de Johann Jacob Baeyer mat der mëtteleuropäescher Gradmiessung beoptragt gouf, hat de Bruhns déi astro-geodetesch Aarbechten a Sachsen iwwerholl. Iwwer laang Zäit war de Bruhns och Chef vum preisesche geodeteschen Institut an hat tëscht 1865 an 1874 vill Publikatiounen erausginn.

Um Gebitt vun der Meteorologie hat sech de Bruhns duerch d'Opriichte vun engem dichte Netz vu Wiederstatiounen a Sachsen och en Numm gemaach.

1857 krut de Bruhns de Lalande-Präis

## Kuckt och

## Um Spaweck
* 
* Publikatioune vum C. Bruhns am Astrophysics Data System
* Bruhns am Leipzig-Lexikon
* Univ. Kiel: Carl Christian Bruhns (PDF-Datei; 35,26 MB)
*  N. N.: ''Carl Christian Bruhns.'' Monthly Notices of the Royal Astronomical Society, Vol. 42 (1882), p.&nbsp;147. (Noruff)
* N. N.: ''Todes-Anzeige.'' Astronomesch Noriichten, Bd. 100 (1881), S. 129. (Noruff)
Kierch Baastenduerf

D**'Kierch zu Baastenduerf** ass eng kathoulesch Kierch, déi zur Par Parc Our Saint-Nicolas zum Dekanat Norden an zu der Gemeng Tandel gehéiert.

De Patréiner vun der Kierch ass den hellege Gangolf, deem säi Fest den 11. Mee gefeiert gëtt.

D'Kierch steet am Duerfzentrum op der Haaptstrooss, dem CR353, nieft dem Gemengenhaus.

Den 21. Juni 2017 gouf se als *nationaalt Monument* op d'Lëscht vun de klasséierte Monumenter agedroen.

Zur fréierer Par Branebuerg huet ausser der Parkierch vu Baastenduerf och nach d'Kapell vun Tandel gehéiert.

## Geschicht
Déi al, dräischëffeg Kierch vu Baastenduerf gouf 1853 no Pläng vum Architekt Koenig vun Dikrech gebaut.

Am Zweete Weltkrich gouf se wärend der Ardennenoffensiv awer sou staark beschiedegt, datt eng nei Kierch no de Pläng vum Architekt Nicolas Schmit-Noesen vun der Firma J. Bauler vun Esch-Uelzecht gebaut gouf.

Déi nei Kierch gouf de 17. Mee 1950 vum Bëschof-Koadjutor Léon Lommel a Presenz vum Minister Pierre Frieden a vum Chamberpresident Émile Reuter konsekréiert.

## Uergel
Zanter 1997 steet an der Kierch eng digital Uergel vum Typ Ahlborn Hymnus III mat zwéi Manualen an enger Pedall.

## Kuckt och
* Lëscht vu reliéise Gebaier zu Lëtzebuerg
* Lëscht vun den nationale Monumenter an der Gemeng Tandel
* Lëscht vun de Lëtzebuerger Paren
*Lëscht vun de fréiere Lëtzebuerger Paren

## Um Spaweck

* Websäit vum Parverband Veianen
* D'Fënstere vun der Kierch vu Baastenduerf op der Websäit vun der ''Stiftung Forschungsstelle Glasmalerei des 20. Jh. e.&nbsp;V.''
Those Magnificent Men in Their Flying Machines or How I Flew from London to Paris in 25 hours 11 minutes

** Those Magnificent Men in Their Flying Machines or How I Flew from London to Paris in 25 hours 11 minutes** ass e brittesche Film vum Ken Annakin aus dem Joer 1965. 
## Ëm wat geet et am Film?
Am Joer 1910 setzt eng englesch Zeitung e Präis aus fir dee Pilot, dee mat sengem Fliger am séierste vu London op Paräis flitt. Un der Course huele Piloten aus Groussbritannien, Däitschland, Japan,Italien, Frankräich an den USA deel.

## Um Spaweck
Nashville (Film 1975)

**Nashville** ass en US-amerikanesche Film vum Robert Altman aus dem Joer 1975. 
## Ëm wat geet et am Film?
De Film erzielt vum Liewe vu Mënschen déi sech an iergendenger Form mat der Stad Nashville verbonne fillen, sou ënner anerem vu Produzenten a Sänger vu Folk-, Country- oder Westernmusek..

## Um Spaweck
* Kritik vum Roger Ebert
Eugène Dondelinger

Den **Eugène Dondelinger**, gebuer als **Henri Joseph Eugène Dondelinger** den 20. Mäerz 1875 zu Keel an do gestuerwen den 10. Januar 1934, war e lëtzebuergesche Geschäftsmann a Politiker.

Eng éischt Kéier gouf hien den 11. Abrëll 1911 an d'Chamber gewielt.
Hie gouf bei de Chamberwale vum 26. Oktober 1919 nees als Deputéierten an d'Chamber gewielt a bei de Chamberwale vum 1. Mäerz 1925 erëmgewielt.
Hie war vun 1921 bis 1925 Vizepresident vun der Chamber.

Hie war vun 1930 bis 1934 President vun der Rietspartei.

Hie war vun 1919 bis 1934 President vun der Fédération des commerçants.

## Gielercher
* 
* 
* 
* Officier vum Ordre de St. Maurice et St. Lazare
Emil Faber

Den **Emil Faber**, gebuer den 12. Mee 1843 zu Ettelbréck a gestuerwen de 14. Mäerz 1927 an der Stad Lëtzebuerg, war e lëtzebuergesche Magistrat a Member vum Staatsrot.

## Carrière als Magistrat
No sengem Studium vum Droit war hien zwee Joer Stagiairesaffekot zu Dikrech.

1868 gouf hie Friddensriichter zu Réiden op der Atert, 1872 huet hie déi selwecht Funktioun zu Wolz iwwerholl. 1873 gouf hie Riichter an der Stad Lëtzebuerg.

1878 gouf hien Untersuchungsriichter an der Stad Lëtzebuerg.

1879 war hie Vizepresident vum Bezierksgeriicht Lëtzebuerg a gouf 1884 President dovun.

1885 gouf hie Member vun der Cour supérieure de justice.

## Direkter vum Enregistrement a Member vum Staatsrot
Hie war vun 1887 bis 1915 Direkter vum Enregistrement a vum 2. Mee 1892 bis zu zu sengem Doud Member vum Staatsrot.

## Gielchen
*
Abell 36

Den **Abell 36** ass e planetareschen Niwwel. Hien ass 780 Liichtjoer vun eis ewech a läit am Stärebild Virgo. Den George Ogden Abell huet de planetareschen Niwwel op enger fotografescher Plack vum 48&nbsp;Zoll-Schmidt-Teleskop, déi am Kader vum Palomar Observatory Sky Survey opgeholl gouf, entdeckt. Am Joer 1955 huet den Abell de Bericht publizéiert..

## Kuckt och

* Abell-Katalog
Kapell Weiler (Wëntger)

D**'Kapell zu Weiler** bei Helzen ass eng kathoulesch Kapell, déi zur Par Wëntger Sainte-Famille, zum Dekanat Norden an zu der Gemeng Wëntger gehéiert.

De Patréiner vun der Kapell ass den hellegen Albinus, deem säi Fest den 1. Mäerz gefeiert gëtt.

D'Kapell steet op der Haaptstrooss, dem CR333, an ass un d'Gebai vun engem Haff ugebaut.

## Geschicht
Den Haff vum Här Menschel gouf 1706 gebaut. D'Kapell gouf awer eréischt ëm 1713-15 un d'Haus ugebaut. D'Konsekratioun war 1721.

Bis de 7. Mee 2017 war et eng Kapell vun der Par Helzen, déi zum Parverband Ëlwen, Wäiswampech, Wëntger, zu der Pastoralregioun Norden an zum Dekanat Klierf gehéiert huet. Zur Par Helzen huet ausser der Kapell vu Weiler och nach d'Parkierch vun Helzen, d'Filialkierch vun Houfelt an d'Helzerklaus gehéiert.

## Kuckt och
* Lëscht vu reliéise Gebaier zu Lëtzebuerg
* Lëscht vun de Lëtzebuerger Paren
* Lëscht vun de fréiere Lëtzebuerger Paren

## Um Spaweck

* Websäit vun der Par Wëntger Sainte-Famille
* D'Fënstere vun der Kapell vu Weiler op der Websäit vun der ''Stiftung Forschungsstelle Glasmalerei des 20. Jh. e.&nbsp;V.''
Hercules–Corona Borealis Great Wall

Den **Hercules–Corona Borealis Great Wall** ass eng immens kosmesch Superstruktur, déi aus Supergalaxiekéip besteet, déi e Filament, mat enger Gréisst vun 10 Milliarde Liichtjoer bilden. Domat ass et déi gréisst a masseräichst bekannt Struktur am observéierbaren Universum.

## Positioun
Déi Struktur läit a Richtung vun de Stärebiller Hercules a Corona Borealis, déi där *Mauer* hiren Numm ginn. Si läit op enger Distanz vu ronn 10 Milliarde Liichtjoer vun eis ewech, entspriechend der Routverrécklung vun z = 1,6–2,1.

Den Hercules–Corona Borealis Great Wall ass mat 10 × 7,2 Milliarde Liichtjoer (3 × 2,2 Gpc) méi wéi duebel sou grouss wéi déi am November 2012 entdeckt Huge-LQG an ass sechsmol sou grouss wéi de Sloan Great Wall.

## Entdeckung

D'Regioun gouf am November 2013 entdeckt a war duerch eng ongewéinlech héich Zuel vu Gammablëtzer opgefall, déi en Indikater fir Galaxië sinn. D'Dategrondlag huet d'Fuerschungsmissioun *Gamma Ray* vum Swift-Satellit fir d'Duerchmusterung vum wäiten Universum geliwwert.

## Skaleproblem
Wéinst der grousser Distanz weist déi haiteg Observatioun den zäitlechen Zoustand vu viru ronn 10 Milliarde Joer. Datt sou extreem grouss Strukture schonn 3,8 Milliarde Joer nom Urknall hätte kënnen existéieren, géif awer de gängege Meenungen iwwer d'kosmologesch Entwécklung widersspriechen. Déi ginn nom Kosmologesche Prinzip op grousse Skale vun enger relativ homogeener Matièreverdeelung aus, mat enger maximal méiglecher Strukturgréisst vun 1,2 Milliarde Liichtjoer.

Dat wier ongeféier d'Gréisst vum Sloan Great Wall, der drëttgréisster Struktur am bekannten Universum. Huge-LQG wier scho véiermol an den Hercules–Corona Borealis Great Wall aachtmol sou grouss.

Et kann awer net ausgeschloss ginn, datt et sech ëm net zesummenhängend Strukturen handelt, déi zoufälleg déi selwecht Routverrécklung opweisen.

## Kuckt och

* Grouss Mauer

## Um Spaweck
*Artikel am Focus
Alpha Centauri Bb

Den **Alpha Centauri Bb** ass e méiglechen Exoplanéit, deen ëm de Stär Alpha Centauri B kreest. Hien ass ongeféier 4,37 Liichtjoer vun eis ewech am südleche Stärebild Centaurus. Seng Entdeckung gouf am Oktober 2012 bekannt gemaach.

D'Entdeckung gouf a Fachkreesser vun Ufank u mat Skepsis gesinn. Nei Ënnersich hunn d'Entdeckung net bestätegt (awer och net definitiv widerluecht).

Wann de Planéit existéiert, ass et deen der Äerd am nooste bekannten Exoplanéit an ee vun de massenäermste bekannte Planéiten, déi e sonnenänleche Stär ëmkreesen. D'Mindestmass vum Exoplanéit ass vun den Entdecker mat ronn 1,1 Äerdmassen uginn. Den Orbit vum Exoplanéit um Alpha&nbsp;Centauri&nbsp;B ass mat enger Ëmlafperiod vun 3,236 Deeg an enger grousser Hallefachs vun 0,04&nbsp;AE uginn. Op Basis vum leschte Wäert ass dovun auszegoen, datt et sech am Fall vu senger Existenz ëm e Gestengsplanéit handelt, op deem Liewe méiglech ass.

## Literatur
* Preprint; PDF; 1,5&nbsp;MB

## Kuckt och
Persona

**Persona**, ass e schweedesche Film vum Ingmar Bergman aus dem Joer 1966. 
## Ëm wat geet et am Film?
D'Krankeschwëster Alma (Bibi Andersson) muss sech ëm eng krank Fra këmmeren. Et ass d'Schauspillerin Elisabet Vogler (Liv Ullmann) , déi op der Bün an engem Theaterstéck op eemol opgehalen huet ze schwätzen. No der Diagnos ass d'Elisabet Vogler gesond, si ass och net hysteresch. D'Alma hëlt d'Elisabet mat an hiert Weekendhaus um Mier. Do erzielt d'Alma der Elisabet aus hirem Liewen, vun hiren intimen an eroteschen Erliefnesser, vun hirer Ofdreiwung. No an no fënnt si datt d'Elisabet a si sech ëmmer méi gläichen…

## Um Spaweck
* De Film op Filmzentrale
Tystnaden

** Tystnaden** (franséischen Titel: *Le silence*), ass e schweedesche Film vum Ingmar Bergman aus dem Joer 1963.
## Ëm wat geet et am Film?
D'Ester, hir Schwëster Anna an där hire Bouf Johan sinn op der Heemrees no Schweden. D'Ester ass krank a si mussen hir Rees an der Stad Timoka, wou si d'Landessprooch net verstinn, ënnerbriechen. Zu Timoka sinn iwwerall Zaldoten, et ass bal wéi am Krich.
D'Anna an d'Ester lounen en Zëmmer an engem Hotel. D'Anna léisst de Johan an d'Ester eleng am Hotel zeréck…

## Um Spaweck
* Kritik vum Roger Ebert
* De Film op Filmzentrale.com
Det sjunde inseglet

**Det sjunde inseglet**, (däitschen Titel: *Das siebente Siegel*) ass e schweedesche Film vum Ingmar Bergman aus dem Joer 1957. 
## Ëm wat geet et am Film?
De Ritter Antonius Block kënnt aus dem Hellege Land vun engem Kräizzuch zeréck. Seng Heemecht ass vun der Pescht verwüst. Mueres beim Sonnenopgank erschéngt him der Doud a seet seng Zäit wier komm. De Block schléit dem Doud eng Partie Schach fir, déi iwwer säi Liewen entscheede soll…

## Auszeechnungen
* 1957: Festival vu Cannes: Präis vum Jury

## Um Spaweck
* De Film op Filmzentrale
* Kritik vum Roger Ebert
* IMDb
Vargtimmen

**Vargtimmen** (franséischen Titel: *L'heure du loup*) ass e schweedesche Film vum Ingmar Bergman aus dem Joer 1968.

## Ëm wat geet et am Film?
De Johan Borg huet sech mat senger Fra, déi e Kand erwaart an en eleng geleeënt klengt Haus zeréckgezunn. Hie fillt sech ëmmer vu Persounen an Dämone verfollegt. Enges Daags daucht eng al Fra bei hirem Haus op a seet der Alma dat de Johan säin Tagebuch an deem e seng Gedanken an Obsessiounen opgeschriwwen huet, ënner sengem Bett verstoppt. D'Alma fänkt un dat Tagebuch ze liesen…

## Um Spaweck
* Kritik vum Roger Ebert
* De Film op Filmzentrale.com
Images (Film 1972)

** Images** ass en US-amerikanesch-brittesche Film vum Robert Altman aus dem Joer 1972 nom Buch *In Search of Unicorns* vun der Susannah York . 
## Ëm wat geet et am Film?
Cathryn kritt Uriff um Telefon hire Mann géif friem goen. Dat geheit si ganz aus dem Gläichgewiicht…

## Um Spaweck
* Kritik vum Roger Ebert
Short Cuts

** Short Cuts** ass en US-amerikanesche Film vum Robert Altman aus dem Joer 1993. 
## Ëm wat geet et am Film?
Short Cuts erzielt Episoden aus dem Liewe vun enger Rei Leit déi zu Los Angeles liewen. 
## Um Spaweck
* Kritik vum Roger Ebert
* De Film op Filmzentrale