open-index/open-wikipedia-markdown huggingface dataset:
Miklós Jancsó

De **Miklós Jancsó**, gebuer de 27. September 1921 zu Vác, Ungarn, a gestuerwen den 31. Januar 2014 zu Budapest, war en ungaresche Filmregisseur an Dréibuchauteur.

## Filmographie
* 1958: *A harangok Rómába mentek* (*Les cloches sont parties à Rome*) 
* 1961: *Alkonyok és hajnalok* (*Crépuscules et aubes*)
* 1965: *Szegénylegények* (*Les Sans-Espoir*)
* 1967: *Csillagosok, katónak* (*Rouges et blancs*) 
* 1968: *Csend és kiáltás* (*Silence et cri*)
* 1968: *Fényes szellek* (*Ah! ça ira*)
* 1969: *Sirokkó* (*Sirocco d'hiver*)
* 1971: *Égi bárány* (*Agnus Dei*) 
* 1972: *Még kér a nép* (*Psaume rouge*)
* 1974: *Szerelmem, Elektra* (*Pour Electre*)
* 1975: *Vizi privati, pubbliche virtù* (*Vices privées, vertus publiques*) 
* 1981: *A zsarnok szíve, avagy Boccaccio Magyarországon*
* 1984: *Muzsika*
* 1985: *A hajnal*
* 1989: *Jézus Krisztus horoszkópja*
* 1989: *Kék Duna keringö* (*La valse du Danube bleu*)	
* 2001: *Utolsó vacsora az Arabs Szürkénél* (*Last Supper at the Arabian Gray Horse*) 
* 2002: *Kelj fel, komám, ne aludjál* (*Wake Up, Mate, Don't You Sleep*)
* 2006: *Ede megevé ebédem*
* 2010: *Oda az igazság* (*So Much for Justice!*)

## Auszeechnungen
* 1972: Festival vu Cannes: Präis fir déi bescht Regie fir de Film *Még kér a nép* (*Psaume rouge*)

## Um Spaweck
Luis Aragonés

De **José Luis Aragonés Suárez Martínez**, dacks just "Luis" genannt, gebuer den 28. Juli 1938 zu Madrid, an och do den 1. Februar 2014 gestuerwen, war e spuenesche Foussballspiller an -trainer.

## Karriär
Als Spiller huet den Aragonés déi meeschten Zäit vu senger Karriär (1957-1974) beim Atlético Madrid verburecht an huet eelef Mol an der spunescher Nationalekipp gespillt, wou en dräi Goler geschoss huet. Duerno gouf en Trainer, fir d'éischt zu Madrid, duerno och beim FC Barcelona, FC Sevilla, Valencia CF, Espanyol Barcelona, Real Betis, Real Oviedo an RCD Mallorca.

International bekannt gouf den Aragonés als Trainer vun der spuenescher Nationaléquipe, mat där en d'Foussball-Europameeschterschaft 2008 gewonnen huet. Duerno war en nach eng Saison Trainer bei Fenerbahçe Istanbul.

## Um Spaweck

* Spillerstatisitiekn iwwer de Luis Aragonés bei bdfutbol.com
* Managerstatistiken iwwer de Luis Aragonés bei bdfutbol.com
Musekslabel

E **Musekslabel** oder **Plackelabel** ass an der Museksindustrie eng Struktur (zum Beispill eng Entreprise oder eng ASBL), déi Opname vun eenzele Kënschtler oder Museksgruppen oder soss musikalesch Opnamen an engem oder méi Formater verëffentlecht (digital, CD, Vinyl, Kassett, etc). Dernieft këmmert sech e Musekslabel dacks ëm d'Produktioun, d'Vermaartung an ëm rechtlech Froen.

## Musekslabelen zu Lëtzebuerg

## Um Spaweck
Schëld C, 3fbis

D****' ass e Verkéiersverbuetsschëld aus dem Lëtzebuerger Code de la route dat ugëtt, datt et verbueden ass eran ze fuere fir motoriséierte Gefierer un déi en Unhänger oder eng Semi-remorque ugehaangen ass. D'Opschrëft vun engem Tonnage an der Silhouette vum Unhänger oder op engem Zousazschëld heescht, datt de Verbuet nëmme gëllt wann dat maximal zougeloossent Gesamtgewiicht vum Unhänger oder der Semi-remorque méi héich ass wéi dëse Wäert.

## Originaltext aus dem Code de la route:

## Bemierkungen
* Wann een dëst Verbuetsschëld net respektéiert, riskéiert een e Pretekoll vu 74 Euro (awer kee Verloscht vu Punkten um Punktefürerschäin).

## Biller

Luxembourg road sign C,3fbis (bottom) and E,23.jpg|Verkéiersschëld E, 23 "Parking" zesumme mam Schëld C, 3fbis "Accès interdit aux remorques et semi-remorques"


## Um Spaweck
Jean-Claude Wolff (Journalist)

De **Jean-Claude Wolff**, gebuer den 29. Mäerz 1961, a gestuerwen den 31. Januar 2014, war e lëtzebuergesche Journalist.

Hien huet vun 1991 bis 1996 beim Tageblatt geschafft an duerno beim Radio 100,7.

De Jean-Claude Wolff war President vun der Association luxembourgeoise des journalistes an dem 2004 gegrënnte Syndicat des journalistes - Luxembourg, a gouf 2013 als Vertrieder vum OGBL an d'Chambre des salariés gewielt.

## Gielchen
* Commandeur vum Ordre de Mérite du Grand-Duché de Luxembourg (Promotioun 2010)

## Um Spaweck
* "De Journalist Jean-Claude Wolff ass dout." Portrait vum Jean-Claude Franck an "Zum Doud vum Jean-Claude Wolff" Noruff vun der Françoise Medernach, op 100komma7.lu, 1. an 3. Februar 2014.
Claudio Abbado

De **Claudio Abbado**, gebuer de 26. Juni 1933 zu Mailand, a gestuerwen den 20. Januar 2014 zu Bologna, war en italieeneschen Dirigent.

Hie gouf 1968 Dirigent op der Scala vu Mailand. No enger kuerzer Zäit bei de Wiener Philharmoniker gouf en 1989 Chefdireigent vun de Berliner Philharmoniker. Nach ier en do 2002 zeréckgetrueden ass, hat en eng ganz Rëtsch international Orchestere matgegrënnt.

## Um Spaweck
Jean-Claude Wolff

**Jean-Claude Wolff** ass den Numm vun ë.&nbsp;a.:
* engem franséische Komponist: Jean-Claude Wolff (Komponist);
* engem lëtzebuergesche Journalist: Jean-Claude Wolff (Journalist).
Fratercula arctica

***Fratercula arctica*** (och alt *Papageitaucher* wéi am Däitschen, oder *Puffin* wéi am Engleschen) ass en opfällege Vull aus der Famill vun den Alken (Alcidae). En ass liicht u sengem schwaarzwäisse Fiederkleed a sengem, besonnesch an der Bruttsaison, knallfaarwege Schniewel z'erkennen.

## Ausgesinn
De *Fratercula arctica* gëtt 28 bis 34&nbsp;cm grouss, huet eng Flillekespaanwäit vu 50 bis 60&nbsp;cm a weit tëscht 300 a 700 g. E frësst virun allem Fësch. Am Wanter ass de Schniewel méi kleng, well am Hierscht déi baussenzeg Loen eroffalen. Dat geschitt net ëmmer an enger Kéier, an d'Déiere mussen da mat hirer Patt probéieren,, déi Placken erofzekrazen.

## Virkommen
E kënnt laanscht d'Küsten am Nordatlantik vir, bis un d'Grenz vum Polarmier, wou en a Kolonie britt, a selwer gegruewenen Hielen am Gras, um Bord vu géie Fielsküsten. Seele komme Papageiendaucher als Wantergäscht bis op d'belsch oder hollännesch Plage.

Déi gréisst Kolonie ass op Island ze fannen. Et gëtt der och op de schotteschen Inselen, den Hebriden, an Irland, op Grönland, Nova Zembla, Norwegen, Spitzbergen an op der Küst vun Nordamerika. Am Wanter zéie se no Süden, bis op d'Héicht vum Mëttelmier. Si verbréngen déi Zäit um Waasser.

## Fortplanzung
D'Bruttkolonien hunn e puer Dosende bis Dausende vu Koppelen. D'Weibche leet een Ee, och alt emol zwee, an eng Kaul. D'Eeër si liicht brong getëppelt a 6&nbsp;cm laang. Si brauchen zwou Wochen, ier se (haaptsächlech duerch d'Weibchen) ausgebréit sinn.

Déi Kleng gi mat frësch gefaangene klenge Fësch gefiddert. Op engem bestëmmte Moment halen d'Elteren op mat Fidderen, an dat Jonkt muss sech selwer op d'Sich no Friesse maachen. Dat ass dee Moment, wou der vill d'Affer vu Friessfeinde ginn, wéi z.&nbsp;B. de Mantelméiwen.

## Juegd
Op verschiddene Plazen an Island an op de Faröerinselen ass et legal, Papageiendaucher ze fänken. Déi gebroden Déiere gëllen als Delikatess. Och hir Eeër kënne giess ginn; d'Déier wéi och d'Ee hunn e fëschelzege Goût.

## Ënneraarten
Et gëtt dräi Ënneraarten:
* *Fratercula arctica arctica*
* *Fratercula arctica grabae*
* *Fratercula arctica naumanni*
Roger Soubie

De **Roger Soubie**, gebuer de 14. Juni 1898, a gestuerwen den 10. Mäerz 1984, war e franséische Moler an Zeechner.

Nieft Affichë fir Autosmarken an Tourismusaffichen huet de Roger Soubie sech besonnesch op Filmplakater spezialiséiert. Hien huet fir iwwer 2000 franséisch an international Filmer Plakater a franséischer Sprooch, fir déi op franséisch synchroniséiert Versioune vun deene Filmer, gemoolt.

## Literatur
* Martine Boyer a Pierre Bourdy: *Roger Soubie - Affiches de cinéma*, 2005, ISBN 2-9517702-1-9

## Um Spaweck
*Affiches de Roger Soubie Site ruedescollectionneurs.com
Erebus (Marskrater)

Den **Erebus** ass en Impaktkrater um Mars. En huet en Duerchmiesser vun 350&nbsp;m an ass um Meridiani Planum am MC-19 Margaritifer Sinus-Gradfeld.
Hie gouf vum Opportunity Rover op sengem Wee bei de grousse Victoriakrater besicht. Den Numm krut de Krater vum Expeditiounsschëff HMS Erebus mat deem den James Clark Ross d'Ross-Schelfäis entdeckt hat. Erebus war och Flaggschëff vun der verluer gaangener Franklin-Expeditioun.

De Rover war am Oktober 2005 an d'Géigend vum Krater komm a war do bis Mäerz 2006 bliwwen (Sol 550 bis Sol 750).

De Krater läit ongeféier 2.500 Meter südlech vum klenge Wostokkrater, deen den Opportunity virdrun ënnersicht hat. Op senger westlecher Säit ass e flaache Fielsopschloss mam Numm *Payson Ridge* an op sengem nordwesteche Rand e Fielsopschloss deen *Olympia Ridge* genannt gëtt. D'Topographie vum Krater gëtt vu Geologen och als *etched Terrain* bezeechent, dobäi handelt et sech ëm e relativ flaachen Terrain bei deem flaach Fielsen e Gebitt mat Düne begrenzen.


Fichier:Payson Ridge, Erebus Crater, Mars Opportunity Rover.jpg|De Payson Ridge op der westlecher Säit vum Krater.
Fichier:PIA03621-Opportunity Rover-Olympia Panorama.jpg|Olympia Ridge um nordwestleche Rand vum Krater
Fichier:Erebus 360 L257atc-B652R1.jpg|Panoramafaarfbild opgeholl vum Opportunity um Kraterrand. De Krater selwer ass an dem flaache Gebitt an der Mëtt uewen.


## Kuckt och

## Um Spaweck
* Astronomy Picture of the Day from Nov 8 2005 on Erebus and Opportunity Rover
* Structure and Sedimentology of the Western Margin of Erebus Crater, Meridiani Planum, Mars
The Tulse Luper Suitcases, Part 2: Vaux to the Sea

De Spillfilm *'00The Tulse Luper Suitcases, Part 2: Vaux to the Sea*00' ass eng spuenesch-lëtzebuergesch-italieenesch-brittesch-hollännesch-däitsch-ungaresch Koproduktioun vum Peter Greenaway aus dem Joer 2004.

## Ëm wat geet et am Film?
Dem Tulse seng Geschicht geet weider…

## Kuckt och
* Lëscht vu lëtzebuergesche Filmer
Genre

E **Genre** ass eng Klassifikatioun, mat där verschidde Charakteristike vun der Konscht (Musek, Film, Molerei, Theater...) an dem Journalismus nom raimlechen an zäitleche Bezuch vum kënschtlereschen Inhalt opgedeelt ginn.

## Kuckt och
* Literaresche Genre
Meridiani Planum

De **Meridiani Planum** oder **Terra Meridiani** (d'Fläch an der Mëtt) ass eng grouss Héichfläch *(Planum)* um Planéit Mars.

Well de Meridiani Planum am Teleskop eng opfälleg donkel Struktur op der Héicht vum Marsequator ass, gouf s'als Bezuchspunkt fir d'Längten- an d'Breedegradandeelung vum Planéit erausgesicht. Dofir verleeft de Nullmeridian vum Mars duerch de Meridiani Planum.

Bei spektroskopeschen Ënnersich aus dem Marsorbit gouf um Meridiani Planum d'Mineral Hämatit fonnt. Dofir gouf e fir eng Marsmissiounslandeplaz erausgesicht. Hämatit bilt sech op der Äerd a waarme Quellen oder rouegem Waasser. Donieft gëtt et um Meridiani Planum vulkanesche Basalt an Impaktkrateren.

De 25. Januar 2004 war d'Raumsond Opportunity am klengen Eagle-Krater um Meridiani Planum gelant. Am Gebitt vun der Landeplaz si lasse Sedimentstrukturen ze gesinn. Staark vergréissert Fotoe weise mineralesch Konkretioune vun Hämatit an Huelraim a Gestengs, déi méiglecherweis duerch flëssegt Waasser gebilt goufen. D'Gestengs ass räich u Magnesiumsulfater an anere Sulfater, wéi Jarosit.

Déi virleefeg Resultater vun der Opportunity-Missioun weisen drop hin, datt am Gebitt vum Meridiani Planum an der Vergaangenheet iwwer laang Zäit flëssegt Waasser war.
## Geologie vun der Meridiani Fläch

Dës Kaart weist déi geologesch Strukturen an der Regioun vun der Meridiani Fläch, déi vum Marsrover Opportunity zanter 2004 erfuerscht gouf.

Déi südlech, hei bloschattéiert Regioun ass eng al verkratert Landschaft. Déi nërdlech Regioun ass iwwerlagert duerch jonk Sedimenter vun der Meridiani Fläch, nëmme duerchbrach vum nach jonkem Bopolu-Aschlagskrater.

Ronderëm de Krater Endeavour kënnt och ale verkraterte Buedem zum Virschäin. Observatioune aus dem Marsorbit hunn do an op zwou weidere Plaze Schichtsilikat entdeckt. D'Virkomme vun dëse Silikate gëtt mat der fréierer Existenz vu Waasser a Verbindung gesat.
## Kuckt och

* Endurance (Marskrater)
## Um Spaweck

* Google Mars zoomable map – centered on Meridiani Planum
* The sedimentary rocks of Sinus Meridiani: Five key observations from data acquired by the Mars Global Surveyor and Mars Odyssey orbiters
AVL-Linn 7A

D**'AVL-Linn 7A** war eng Buslinn vun de Stater Bussen déi vun 1983 bis 1990 op der Streck Gare – Stad – Centre Hospitalier - Stroossen an zeréck gefuer ass.

Am Mee 1990 gouf d'Linn 7A zougemaach.

## Um Spaweck
UEFA Jubilee 52 Golden Players

Fir hire 50. Gebuertsdag, hat d'UEFA am Joer 2004 déi 52 affiliéiert Foussballfederatiounen opgefuerdert de beschte Spiller aus hirem Land ze nennen. Déi Spiller goufen allgemeng als **Golden Players** bekannt, dohier huet d'Lëscht och den Numm **UEFA Jubilee 52 Golden Players**.

## Golden Players

## Kuckt och
* FIFA 100
Red Boys Déifferdeng

D**'Red Boys Déifferdeng** bezeechent:
* BBC Red Boys Déifferdeng, Baasketballclub.
* **[[FA Red Boys Déifferdeng]]**, Foussballclub.
* HB Red Boys Déifferdeng, Handballclub.
Schëld C, 6

D****' ass e Verkéiersverbuetsschëld aus dem Lëtzebuerger Code de la route dat ugëtt, datt et verbueden ass an d'Strooss eranzefuere fir Gefierer déi méi héich wéi … Meter sinn.

## Originaltext aus dem Code de la route:

 
## Bemierkungen
* D' gehéiert zu de Schëlter déi 1955 an der éischter Versioun vum Code de la route agefouert goufen; et war deemools ënnert der Nummer 36 vum Artikel 107 definéiert.
* Wann een dëst Verbuetsschëld net respektéiert, riskéiert een e Pretekoll vu 74 Euro (awer kee Verloscht vu Punkte vum Punktefürerschäin).

## Biller

Luxembourg road signs C,6 & C,5 Lenningen.jpg
Luxembourg road sign C,6 & model 3a.jpg
Luxembourg, road sign C,6 (3,6m) & Modèle 3a.jpg
Luxembourg road sign C,6.jpg
Luxembourg, road sign C,6 (4,8m).jpg


## Um Spaweck
Eagle (Marskrater)

Den **Eagle** ass en Impaktkrater um Planéit Mars um Meridiani Planum am Margaritifer Sinus-Gradfeld (MC-19). En ass 22 Meter laang an 3 Meter déif. De Mars-Rover Opportunity war 2004 an dësem Krater gelant. Moossresultater vun Opportunity hu bestätegt, datt de Meridani Planum e Buedem vun engem Ozean war.

## Numm
Den Numm vum Krater *Eagle* huet dräi Urspréng:
# Zu Éiere vun der éischter bemannter Moundlandefär (Raumfaartmissioun Apollo 11, och *Eagle* genannt).
# Zu Éiere vun der USA, deenen hiert Wopendéier de Wäisskappséiadler ass.
# *Eagle* ass zudeem e Begrëff aus dem Golfsport fir wann e Golfer de Ball mat 2 *Schléi ënner Par* an d'Lach schloe kann.

## Entdeckungen am Krater
D'Wëssenschaftler vun der Opportunity-Missioun ware begeeschtert vun der Heefegkeet vun den Fielsopschlëss am Krater. De Kraterbuedem ass aus wëssenschaftlecher Siicht ganz interessant, well hie besteet aus enger Méschung vu graffe groe Kären a renge roudelzege Kärecher. Bei geneeën Ënnersich vun de fangerdecke Opschlëssgestengsloe bestätegt sech d'Meenung, datt de Meridiani Planum fréier e schwaacht sauer a salzhaltegen Ozean war. D'Erkenntnesser iwwer dëst Gebitt konnten dräi Méint méi spéit bestätegt ginn, wou den Opportunity den däitlech méi groussen Endurance-Krater ëstlech vum Eagle opgesicht hunn.

## Kuckt och

## Um Spaweck

*  Offiziell Internetsäit vun de Mars-Rover
*  Geologie vum Eagle-Krater
Noiseworks Records

**Noiseworks Records** ass e lëtzebuergesche Musekslabel deen 1989 zu Chemnitz gegrënnt gouf an 2004 an d'Stad Lëtzebuerg geplënnert war.  2011 huet et fir eng Zäit opgehale mat existéieren. Um Zäitpunkt vum Ophale gouf Noiseworks Records als "dienstälteste Plattenlabel Ostdeutschlands" beschriwwen. Nieft villen däitsche Gruppe stounge bei Noiseworks Records och eng Rei lëtzebuergesch Bands ënner Vertrag (z.&nbsp;B. Metro).

2013 ass de Label vum Giordano Bruno, dem Bassist vun Versus You a fréiere *CEO* vum Label Winged Skull Records, erëm zeréck an d'Liewe geruff. Zu den éischte Placken um neie Label mat Sëtz zu Bartreng zielen den Album *Ziel mir net däi Liewen* vu Freshdax an d'EP *Be Better Than Me* vu Versus You.

## Um Spaweck
* Homepage: saungdigital.net
* Geschicht vum Label op www.cuban-traditions.com
Schëld C, 13ba

D***'' ass e [[Verkéiersverbuetsschëld]] aus dem Lëtzebuerger [[Code de la Route (Lëtzebuerg)|Code de la route]] dat uweist, datt et de Chauffere vu [[Motoriséiert Gefier|motoriséierte Gefierer]] fir de [[Giddertransport]] a mat engem maximal erlaabte Gewiicht vun iwwer 3,5 Tonnen, verbueden ass motoriséiert Gefierer z'iwwerhuelen, mat Ausnam vun de [[Motorrad|Motorrieder]] mat zwéi Rieder ouni [[Siddekärchen]] an de [[Cyclomotor]]en.

Wann de Grenzwäert, vun deem un de Verbuet u gëllt, den 3,5 Tonnen net entsprécht, da gëtt de richtegen Tonnage op engem [[Verkéiersschëlter aus dem lëtzebuergesche Code de la Route#Symboler an aner Beschrëftungen|Zousazschëld]] uginn.

Mat „maximal erlaabt Gewiicht“ – am Code de la route geet rieds vun ***' « masse maximale autorisée » – ass déi effektiv Mass vum Gefier am geluedenen Zoustand, inklusiv de Passagéier gemengt.

## Originaltext aus dem Code de la route:

## Bemierkungen
* D' gehéiert zu de Schëlter déi 1955 an der éischter Versioun vum Code de la route agefouert goufen; et war deemools ënnert der Nummer … vum Artikel 107 definéiert.
* Wann een dëst Verbuetsschëld net respektéiert, riskéiert een e Pretekoll vun 145 Euro an de Verloscht vun 2 Punkten um Punktefürerschäin).

## Biller

Luxembourg road sign C,13ba.jpg
Luxembourg road sign C,13ba 7,5 t.jpg


## Um Spaweck
Schëld C, 16

D****' ass e Verkéiersverbuetsschëld aus dem Lëtzebuerger Code de la route dat ugëtt, datt et verbueden ass op enger Douane weiderzefueren, ouni stoen ze bleiwen. Dat selwecht Schëld mat enger anerer Beschrëftung ka gebraucht gi fir en anert Verbuet unzeginn, wou et verbueden ass weiderzefueren, ouni stoenzebleiwen.

## Originaltext aus dem Code de la route:

## Bemierkungen
* D' gehéiert zu de Schëlter déi 1955 an der éischter Versioun vum Code de la route agefouert goufen; et war deemools ënnert der Nummer 39 vum Artikel 107 definéiert.

## Biller

Fichier:KeeBild.jpg


## Um Spaweck
Schëld C, 17b

D****' ass e Verkéiersverbuetsschëld aus dem Lëtzebuerger Code de la route, dat d'Enn vun der Vitesslimitatioun déi um Schëld steet uweist.

## Originaltext aus dem Code de la route

Artikel 107 – III. Signaux d'interdiction et de restriction 
« 17. Fin d'interdiction ou de restriction – Le signal C,17b indique la fin de la vitesse maximale autorisée qui est inscrite sur le signal. »


## Bemierkungen

## Biller

Luxembourg road sign C,17b 30 (101).jpg |Verkéiersschëld C, 17b
Luxembourg_road_signs_C,17b_and_C,17c.jpg|Schëlter C, 17b (uewen) an C, 17c


## Um Spaweck
Schëld D, 1a

D****' ass e Verkéiersgebuetsschëld aus dem Lëtzebuerger Code de la route dat de Chaufferen d'Richtung oder d'Richtungen ugëtt an déi si obligatoresch fuere mussen, jee nodeem wou de Feil oder d'Feiler hiweisen. Dës kënne geännert ginn, a Funktioun vun der Konfiguratioun vun der Plaz.

## Originaltext aus dem Code de la route:

## Bemierkungen
* D' gehéiert zu de Schëlter déi 1955 an der éischter Versioun vum Code de la route agefouert goufen; et war deemools ënnert der Nummer 42a vum Artikel 107 definéiert.
* Wann een dëst Gebuetsschëld net respektéiert, riskéiert een e Pretekoll vu 74 Euro (awer kee Verloscht vu Punkte vum Punktefürerschäin).

## Kuckt och
* Schëld D, 2: Gebuet fir z'ëmfueren
* Schëlter C, 11a an 11b: verbueden no lénks / riets ofzebéien

## Biller

Luxembourg road sign D,1a (left here).jpg|Schëld D, 1a „hei lénks“
Luxembourg road sign D,1a (straight on).jpg|Schëld D, 1a „riichtaus“ zesumme mam Zousaz Modell 5a
D,1a Obligatoire à gauche.jpg|Schëld D, 1a „lénks“
Luxembourg road sign D,1a (right).jpg|... „riets“
Luxembourg road sign D,1a (4) (101).jpg|Schëld D, 1a „riichtaus oder riets“


## Um Spaweck
Schëld D, 5

D****' ass e Verkéiersgebuetsschëld aus dem Lëtzebuerger Code de la route dat de Foussgänger uweist, datt de Wee wou d'Schëld steet fir si reservéiert ass an et weist den anere Benotzer un, datt si en net benotzen däerfen. D'Foussgänger mussen de Wee benotze wann dee laanscht eng Strooss, e Vëloswee oder e Wee fir Reider féiert a wann deen an déi selwecht Richtung geet.

## Originaltext aus dem Code de la route

## Bemierkungen
* Wann een dëst Gebuetsschëld net respektéiert, riskéiert een e Pretekoll vu 74 Euro (awer kee Verloscht vu Punkte vum Punktefürerschäin)

## Kuckt och
* Schëld D, 5c: „Enn vum obligatoresche Wee fir Foussgänger“

## Biller

Luxembourg road signs D,5 with 6b.jpg|Verkéiersschëld D, 5 mam Zousazschëld Modell 6b
Luxembourg road sign D,5 (old symbol).jpg|Schëld D, 5 mam fréiere Symbol


## Um Spaweck
Schëld C, 17c

D****' ass e Verkéiersverbuetsschëld aus dem Lëtzebuerger Code de la route dat d'Iwwerhuelverbuet – dat mam Schëld C, 13aa ugewise gouf – ophieft.

## Originaltext aus dem Code de la route:

## Biller

Luxembourg_road_signs_C,17b_and_C,17c.jpg|Verkéiersschëlter C, 17a (uewen) an C, 17c


## Um Spaweck
Die Büchse der Pandora (Film 1929)

**Die Büchse der Pandora** ass en däitsche Stommfilm vum Georg Wilhelm Pabst nom Theaterstéck *Die Büchse der Pandora* vum Frank Wedekind aus dem Joer 1929.
## Ëm wat geet et am Film?
D'Lulu ass eng jonk Dänzerin, an déi sech d'Männer an och d'Frae verléiwen. Si ass dem Zeitungsediteur Dr Schön seng Maîtresse. Dem Lulu geléngt et duerch ee vun hir inzenéierte Skandal d'Hochzäit vum Schön mat enger jonker Fra aus senge Kreesser ze verhënneren. Elo bestit de Schön sech mam Lulu. An der Hochzäitsnuecht gëtt et Sträit an den Dr Schön gëtt erschoss. D'Lulu kënnt viru Geriicht…

## Um Spaweck
* De Film op filmportal.de
Porn Queen

**Porn Queen** ass eng lëtzebuergesch Rockband.

## Bandgeschicht

Porn Queen war schonn 2007 aktiv. Ufanks waren et just déi zwéi Brasilianer Lucas Ferraz a Fred Barreto, déi zu Lëtzebuerg gewunnt hunn a schonn a Brasilien zesummen a Museksgruppe gespillt haten. D'Formatioun mam Numm Porn Queen gouf et vun 2010 un well an deem Joer de Lucas Ferraz d'Méiglechkeet krut, als Opener vum Gittarist Slash (fréiere Member vu Guns N' Roses) an der Rockhal opzetrieden. Hien huet doropshin de Fred an den Yves Deville kontaktéiert fir eng richteg Band ze grënnen, an den Yves Deville huet nach den Dan Fastro als Batteur virgeschloen. Déi véier Memberen koumen aus verschiddene musikalesche Richtunge (Blues, Funk, Heavy Metal, Rock) an hu mat Porn Queen Hard Rock gespillt.

Am Juni 2011 ware si d'Virband vun der Grupp Duff McKagan's Loaded zu Lille an am Juli hu si nach eng Kéier dem Slash säi Concert zu Paräis am *Zénith* viru 6.500 Leit opgemaach. Bei där Geleeënheet hu si och eng op 300 Exemplaire limitéiert Editioun vun der EP *Devil's Way* verkaaft. Am September gouf déi dann och op iTunes disponibel.

Wärend den éischten dräi Méint vum Joer 2012 ass Porn Queen op Europatour mam Rockgittarist Richie Kotzen gaangen an huet do 16 Concerten an 12 Länner gespillt. Duerno hu si d'EP *Acoustic Session* verëffentlecht, sinn op weidere lëtzebuergeschen an europäesche Festivaller opgetrueden a kruten am Juni eng drëtt Kéier d'Méiglechkeet fir mam Slash ze spillen, dës Kéier erëm an der Rockhal. Doropshin huet de Slash si als Virband op zwéi Concerte vu senger Latäinamerikatour invitéiert, a sou hu si am November an ausverkaaften Halen zu Rio de Janeiro an zu Porto Alegre gespillt.

E Studioalbum mam selwechten Titel wéi d'Grupp gouf mam Charel Stolz opgeholl a koum am Abrëll 2014 eraus. D'Releaseparty war an der Rockhal.

No 2015 huet d'Grupp eng laang Paus gemaach. 2017 hunn dräi Memberen – de Lucas Ferraz, den Dan Fastro an den Yves Ditsch – mat engem anere Gittarist d'Formatioun Dead Sinners gegrënnt.

Porn Quenn hat hire Comeback am Summer 2019 um Rock um Knuedler, wou si och schonn 2011, 2013 an 2015 opgetruede waren. Duerno huet d'Grupp eng Rei Singele verëffentlecht: *Mantra* (2020) *Stop Running Away* a *Nothing Left to Say* (2021), a *Future Past* (2022).

## Diskografie
### EPen
* 2011: *Devil's Way*
* 2012: *Acoustic Session*

## Um Spaweck
* Porn Queen op um Luxembourg Export Office
* Porn Queen op Rate Your Music
Santa Maria (Marskrater)

**Santa Maria** ass en Impaktkrater um Planéit Mars a läit um Meridiani Planum am MC-19 Margaritifer Sinus-Gradfeld. Hie läit am Nord-Westeck vum groussen Endeavour Krater an huet en Duerchmiesser vu ronn 80–90 Meter.
Genannt ass de Krater no der Santa Maria, dem Flaggschëff vum Christoph Kolumbus bei senger Entdeckungsrees am Joer 1492.

## Fuerschung
De Rover Opportunity hat de Krater de 15. Dezember 2010 erreecht.
De Rover gouf op de südëstleche Kraterrand gesteiert an do hat hien en ettlech Biller opgeholl a gouf uschléissend op eng Sonne-Konjunktioun virbereet. Déi lescht Kommunikatioun virun der Konjunktioun war den 3. Februar 2011.
Eng Woch méi spéit gouf d'Verbindung mam Rover nees hiergestallt an der Rover konnt mat senge Feldstudien, op de Fielse "Luis de Torres" an "Ruiz Garcia" nees weiderfueren. De Rover huet de Krater den 22. Mäerz 2011 an ëstlecher Richtung op den Endeavour Krater verlooss.

### Krateren déi vun ''Opportunity'' (MER-B) besicht goufen
* Eagle
* Fram
* Endurance
* Argo
* Wostok
* Erebus
* Beagle
* Emma Dean
* Victoria Krater

## Kuckt och

* Mars

## Um Spaweck

*  Offiziell Internetsäit vun de Mars-Rover
Tagebuch einer Verlorenen (Film 1929)

**Tagebuch einer Verlorenen** ass en däitsche Stommfilm vum Georg Wilhelm Pabst aus dem Joer 1929.
## Ëm wat geet et am Film?
Dem Apdikter säi jonkt net bestuete Meedchen d'Thymian erwaart e Kand. Dofir gëtt hatt vun doheem erausgehäit. D'Thymian kënnt an en Erzéiungsheem. Do lieft hatt ënner dem strengen Direkter wéi an engem Prisong. Mat engem anere Meedchen aus dem Heem leeft hatt vun do fort. Déi zwee Meedercher landen dann an engem Bordell...

## Um Spaweck
* De Film op filmportal.de
Endeavour

Den Numm **Endeavour** (engl. *Sech-Méi-Ginn*, *Ustrengung*) bezeechent:

Schëffer
* Endeavour (Schëff), e Seegelschëff vum James Cook, 
* Endeavour (Yacht), eng Seegelyacht beim America's Cup 
* HMS Endeavour, néng Schëffer vun der Royal Navy
* HMNZS Endeavour, dräi Schëffer vun der Royal New Zealand Navy

Raumfahrt
* d'Kommandomodul vum Apollo 15
* en US-amerikanesche Space Shuttle, kuckt: Endeavour (Raumfär)

Soss
* e Krater um Mars: Endeavour (Marskrater)

Uertschaften
* Endeavor (Wisconsin), Vereenegt Staaten
* Endeavour (Saskatchewan), Kanada
* Endeavour Inlet, Neiséiland
CHARA-Array

Den **CHARA-Array** ass en opteschen astronomeschen Interferometer. Et gëtt vum *The Center for High Angular Resolution Astronomy* (CHARA) vun der Georgia State University (GSU) benotzt a steet beim Mount Wilson-Observatoire, no bei Los Angeles a Kalifornien.

Den Interferometer besteet aus sechs Spigelteleskopen, vu jee engem Meter Duerchmiesser, déi laanscht dräi Achse stinn. D'Teleskope kënnen dobäi bis zu 330 Meter vunenee ewech sinn. Dat vun den Teleskope agefaange Liicht gëtt dann duerch evakuéiert Réier geleet an optesch iwwerlagert. Fir datt déi Iwwerlagerung phaserichteg erfollegt, ginn d'Gruppelafzäitënnerscheeder vum Stäreliicht zu den eenzelen Teleskope an engem 100 Meter laange Gebai mat fuerbare Spigelen ausgeglach. Den Array huet eng Wénkelopléisung vun 0,0005 Bousekonnen am Infrarout. Éischt wëssenschaftlech Observatioune goufen 2002 ugefaangen, a vun 2005 un, gouf et routineméisseg Bildresultater. Dat éischt Bild vun enger Stärenuewerfläch, déi vum Stär Altair, gouf 2007 publizéiert.

## Kuckt och

*Lëscht vun de gréissten opteschen Teleskopen
*Magdalena Ridge Observatoire
*Infrared Spatial Interferometer
*Palomar Testbed Interferometer

## Um Spaweck
*  CHARA Homepage
*  First 4-Telescope Fringes at the CHARA Array
*  Vega Mystery Solved; Red Dwarf Mystery Grows, Sky & Telescope Artikel über CHARA.
*  First Results from the CHARA Array. III. Oblateness, Rotational Velocity and Gravity Darkening of Alderamin archiv.org
Cloudcroft Observatoire

De **Cloudcroft Observatoire** ass ass en astronomeschen Observatoire an der Géigend vun der Stad Cloudcroft am US-Bundesstaat New Mexico, deen ëm 1962 opgeriicht gouf. Zënterhier gouf e vu verschiddenen Organisatiounen ënner stänneg verännertem Numm mat ënnerschiddlechen Teleskopen an Ziler bedriwwen.

## Geschicht
### Cloudcroft Electro-Optical Research Facility
Den Observatoire gouf am Joer 1962 vun der US Air Force gegrënnt an duerno vum Air Force Avionics Laboratory (AFAL) bis 1982 bedriwwen a benotzt. Am sougenannten Electro-Optical Surveillance Telescope (EOST) gouf vun 1964 u mat engem 1,22&nbsp;m-Newton-Teleskop mat enger dräiachseger, Azimuth-Montéierung geschafft. Den AFAL huet do bis 1975 eng Space Object Identification (SOI) duerchgefouert. Duerno gouf d'Ariichtung der USAF Space and Missile Systems Organization (SAMSO) iwwerginn, haaptsächlech fir Zäitvariatioune vu planetareschen Objeten a Stären z'ënnersichen a blouf bis 1982 a Betrib. Enn vun den 1980er gouf den Teleskop dunn an den Table Mountain Observatory vum Jet Propulsion Laboratory verluecht.

### NASA Orbital Debris Observatory
 

Vun 1995 bis 2002 hat d'NASA den Observatoire iwwerholl an huet en 3&nbsp;m-Flëssegspigelteleskop installéiert, fir domat no Weltraumschrott ze sichen. Den Observatoire gouf doropshin *NASA Orbital Debris Observatory* ëmgenannt. Mat enger Rei vu Schmuelbandfiltere goufen zudeem Galaxië mat moderater kosmologescher Routverrécklung am Siichtfeld vum Teleskop ënnersicht. Deeler vum Teleskop goufe méi spéit am Large Zenith Telescope weidergebraucht. D'Sich no Weltraumschrott gëtt vun der NASA op enger anere Plaze weidergefouert, beispillsweis mam 1,3&nbsp;m-MCAT op dem Kwajalein-Atoll an dem Curtis Schmidt-Teleskop am Cerro Tololo Inter-American Observatory.

Den Observatoire hat am Zäitraum vun 1997 bis 2001 en 32&nbsp;cm-Schmidt-Teleskop, deen och fir Weltraumschrottobservatioune agesat gouf.

### Cloudcroft Facility
Duerno gouf d'Ariichtung Privatbesëtz vun der Firma Tzec Maun Foundation. Am Haaptgebai ass en 1&nbsp;m-Ritchey-Chrétien-Teleskop ënnerbruecht.

## Kuckt och

* Lëscht vun de gréissten opteschen Teleskopen

## Um Spaweck

* NASA Orbital Debris Programs
Korallen

**Korallen** (vum gr. *korállion*) si sessil (d.&nbsp;h. fest ugewuessen) Nesseldéieren, déi a Kolonien am Mier liewen. Déi verschidde Gruppe vu Koralle si weider net matenee Famill a bilden eegen Taxa vun den Nesseldéieren. Déi bekanntste sinn d'Steekorallen, déi e groussen Deel mat fir d'Bildung vun de Koralleriffer responsabel sinn. Eng aner bedeitend Grupp mat villen Aarte sinn d'Oktokorallen.

Koralle liewen nëmmen am Mier, besonnesch an den Tropen. Et gëtt allgemeng tëscht Steekoramllen a mëlle Korallen ënnerscheet, woubäi d'Steekorallen duerch Kallek-Depote Skeletter bilden, duerch déi Korallebänken oder e Koralleriff entstinn. Koralleskeletter bestinn haaptsächlech aus Aragonit, deen d'Korallendéieren aus hirer Foussscheif oder hirem Ektoderm ofsonneren, fir d'Kolonie ze stâipen. D'Eenzelskeletter sinn an der Reegel planzenaarteg verzweigt an hunn, un hire Spëtze faarweg Polypen.

Vill Korallen erniere sech doduerch, datt se de Mikroplankton, Nierstoffer a Spuerenelementer aus dem Mierwaasser erausfilteren. Verschiddener, déi méi no un Waasseruewerfläch sinn, liewe mat Endosymbionten zesummen, d.&nbsp;h. eenzelleg Algen (Zooxanthellen), déi an de Polypenzellen agelagert sinn, an déi mat hirem Photosynthes-Stoffwiessel an der Korall hiren Ernierungssystem integréiert sinn.

Koralle gëtt et zanter iwwer 400 Millioune Joer.

Nieft de Steekorllen an den Trope gëtt et och Korallen, déi am kale Waasser oder déif am Mier liewen. Dës hu keng Zooxanthellen an erniere sech nëmmen duerch d'Filtréierung vum Plankton.

D'Algen, déi mat de Koralle liewen, si ganz kriddelech, wat d'Temperatur vum Mier betrëfft. Wann dat ze waarm gëtt, bilden d'Alge Gëftstoffer. Si ginn da vun de Korallen ofgestouss a stierwen direkt of. Rescht bleift dann nëmme de Mantel aus Kallek. Geschitt dat ze vill an ze laang, stierwen och d'Koralle selwer of. D'Versaierung vun de Mierer, duerch d'Ophuele vu méi grousse Quantitéite vun den anthropogenen Emissioune vun Kuelendioxid, bewierkt sengersäits, datt d'Koralle méi schwéier nei Kallekschuele bilde kënnen.

Et gëtt doruechter Nationalparken an de Mierer, déi ausgeruff goufen, fir der Zerstéierung vun de Koralleriffer entgéintzewierken. Dee gréissten a bekanntsten ass de Great Barrier Reef, deen och zu den UNESCO Weltierwen zielt. Dacks ginn och kënschtlech Riffer ugeluecht (z.&nbsp;B. Schëffswracken, déi ënnergoe gelooss ginn) fir et de Koralle méi einfach ze maachen, nees 'unzekommen'.

## Um Spaweck
Société anonyme luxembourgeoise des chemins de fer et minières Prince-Henri

D**'Société anonyme luxembourgeoise des chemins de fer et minières Prince-Henri** war eng lëtzebuergesch Eisebunnsgesellschaft, déi vun 1877 bis 1940 als Haaptgeschäft den Transport vun Eisenäerz am Süde vum Land hat.

Hiren Numm krut se zu Éiere vum Prënz Hari, deen deemools *prince-lieutenant* vu Lëtzebuerg war. D'Ofkierzung "PH" konnt een op ville Garen a Waggone gesinn.

Hir Virgängergesellschaft an deem Beräich war d'Compagnie des chemins de fer Prince-Henri, déi awer a schlecht Dicher gerode war a liquidéiert huet misse ginn, soudatt dunn den 28. Oktober 1877 duerch en Arrêté Royal grand-ducal déi zweet Gesellschaft vum *Prënz*, wéi se am Volleksmond genannt gouf, hir Statuten approuvéiert krut.

Exploitéiert Eisebunnsstrecke waren ë.&nbsp;a.:
* Péiteng-Lëtzebuerg
* Péiteng - Fond-de-Gras - Doihl
* Péiteng - Ettelbréck
* Ettelbréck - Waasserbëlleg
* Grondhaff - Beefort
*Eisebunnsstreck Esch-Uelzecht - Péiteng
* Eisebunnsstreck Waasserbëlleg - Gréiwemaacher
Si krut och vum Staat eng jett Hektar Minett-Konzessiounen, déi se awer meeschtens un aner Gesellschafte weiderverkaaft huet.

Am Zweete Weltkrich gouf hire Bunnereseau vum Nazi-Okkupant an dee vun der Deutscher Reichsbahn integréiert. Nom Krich huet déi 1946 gegrënnt CFL de Reseau iwwerholl, an d'Gesellschaft vum Prënz gouf den 1. Juli 1948 opgeléist.
## Kuckt och
*Geschicht vun der Eisebunn zu Lëtzebuerg
*Société royale grand-ducale des chemins de fer Guillaume-Luxembourg

## Um Spaweck
* Mémorial A N° 61 vum 30. Oktober 1877 Arrêté Royal grand-ducal vum 28. Oktober 1877 a Statute vun der PH
* PH op industrie.lu a rail.lu
Split (Musek)

E **Split** oder **Splitrelease** ass eng musikalesch Opnam (Album, EP, Single) vun zwéi Kënschtler oder Gruppen. Anescht wéi bei engem Kollaboratiounsalbum hu si net onbedengt zesummegeschafft, mä all Interpret huet eege Lidder opgeholl, déi just getrennt vuneneen um selwechte Medium verëffentlecht ginn. E Splitrelease ënnerscheet sech vun enger Kompilatioun andeem net vill Kënschtler mat jeeweils engem Lidd drop ze héiere sinn, mä zwéin Interprete mat jeeweils e puer Lidder. Et gëtt och Splitrelease mat méi wéi zwéin Interpreten; si ginn dann *3-Way Split*, *4-Way Split*, asw. genannt a komme manner dacks fir.

Bei Schallplacken oder Kassetten gëtt normalerweis eng ganz Säit mam Material vun engem Kënschtler oder enger Grupp bespillt. Bei CDe stinn d'Lidder meescht hannereneen (z.&nbsp;B. aacht Lidder vun engem Interpret, aacht Lidder vum aneren Interpret), mä heiandso wiesselen d'Interpreten och of.

### Beispill

2005 hunn déi zwou lëtzebuergesch Gruppen Treasure Chest at the End of the Rainbow a Mutiny on the Bounty e Splitalbum verëffentlecht:

{|
Museksalbum

E **Museksalbum** (oder einfach *Album*) ass eng Kollektioun vu Museksstécker déi zesummen an engem Audioformat meescht kommerziell verëffentlecht ginn. Déi verschidde Lidder hunn eng Relatioun andeem se zum Beispill vum selwechte Kënschtler kommen (Interpret, Museksgrupp, Komponist) oder zum selwechte Museksstil gehéieren.

Traditionell bestounge Museksalbumen aus enger oder méi LPen, déi an enger Kartongshousse waren, op där meeschtens, nieft dem Titel an dem oder den Interpret(en), och Informatiounen iwwer d'Musek oder d'Texter ze fanne waren. Déi Housse war dacks an engem kënschtleresche Layout. Mam Opkomme vun der CD, Mëtt vun den 1980er Joren, gouf dat Konzept op d'Verpakung vun den CDen iwwerdroen. Obwuel haut, bei Musek-Downloaden, d'Konzept vum Album u sech net méi vill Sënn mécht, well kee materielle Support méi gebraucht gëtt, hält et sech weiderhin zu engem groussen Deel bäi.

## Um Spaweck
Single

De Begrëff **Single** (engl.: "eenzel") bezeechent:

* en erwuessene Mënsch, deen net a Relatioun mat engem feste Partner oder enger fester Partnerin lieft: Single (Persoun);
* am Sport (Badminton, Tennis) e Match tëscht just zwéi Spiller: Eenzelspill;
* en Toundréier mat just engem oder zwéin Titelen drop: Single (Musek).

## Kuckt och
* Singles, eng franséisch Gemeng am Departement Puy-de-Dôme.
Single (Musek)

Eng **Single** ass an der Musek eng Opnam mat nëmmen engem eenzegen oder enger klenger Zuel vu Lidder. An éischter Linn ass eng Single haut eng Auskopplung aus engem Museksalbum, dat heescht e Lidd, dat op deem Album ze fannen ass an zum Beispill u Radiostatioune geschéckt gëtt oder dat et separat vum Album ze kafe gëtt. Eng Single kann a verschiddene Formater verëffentlecht ginn (CD, Schallplack, Kassett, digital...).

Eng Radiosingle ass eng Single, déi een net kafe kann, an déi just fir Promotiounszwecker an engem bestëmmte Format verëffentlecht oder op engem Radiosender gespillt gëtt.

Nieft dem Titellidd kënnen op enger Single nach aner Lidder op enger Single ze fanne sinn (bei enger Schallplack *B-Säit* genannt): Lidder, déi et net op den Album gepackt hunn, Live-Versiounen, Remixen, asw.
Khinalug

**Khinalug** (Khinalugesch: **Kətş**, Aserbaidjanesch: **Xınalıq**; och als **Khanaluka**, **Khanalyk**, **Khinalykh**, oder **Khynalyk** erëmginn) ass den Numm vun engem Duerf a vun enger Gemeng am Kaukasus. D'Gemeng läit an de Bierger vum Grousse Kaukasus, am Quba Rayon nërdlech vun der Stad Quba an Aserbaidjan, a besteet hautdesdaags aus den Dierfer Khinalug and Qalayxudat.

Khinalug ass eent vun den am héchsten an am wäitsten ewech geleeënen Dierfer an Aserbaidjan. Am Wanter ass et do −20&nbsp;°C am Summer 18&nbsp;°C. Eppes iwwer 2000 Leit liewen do, déi eng eege Sprooch schwätzen, Khinalugesch, an déi zu den Nordëstleche Kaukasussprooche gehéiert. Vill vun hinne schwätzen och Aserbaidjanensch.

Et ass zanter 5000 Joer an engem Stéck bewunnt. Well et sou wäit ewech vun allem ass, si vill Invasiounen einfach "laanscht gaangen". Paradoxerweis ass Khinalug, wéinst senger entleeëner Lag, mëttlerweil eng Destinatioun fir Reesender ginn.

U Kuckeswäertem wieren eng Moschee aus dem 12. an eng aus dem 15. Joerhonnert z'ernimmen, sou wéi al Kierfechter an de Bierger an al, "helleg", Hielen.

## Biller vu Khinalug


Fichier:Xinaliq Panorama.jpg|Panorama vu Khinalug
Fichier:Khinaliqmuseum.jpg|Musée
Fichier:Khinaliqmountain.JPG
Fichier:Khinaliqhouse1.jpg


## Um Spaweck

*Websäit iwwer Xinaliq
CD (Homonymie)

**CD** steet als Ofkierzung fir:
* Compact Disc, en optescht Späichermedium vun Donnéeën a Form vun engem Disk;
* CD (Kosmeetik), e Markennumm vu Kosmeetikprodukter;
* Logo vum Christian Dior, engem franséische Couturier;
* **C**lub **D**eportivo resp. *Clube Desportivo*, den Numm vu verschiddene spuenesche resp. portugisesche Foussballveräiner;
* Corporate Design, eng Design-Disziplin;
* **C**orps **D**iplomatique, frans. fir den Diplomatesche Corps;
* Den ISO-Code (ISO 3166) vun der Demokratescher Republik Kongo.

**Cd** steet als Ofkierzung fir:
* Kadmium, e cheemescht Element;

**cd** steet als Ofkierzung fir:
* Candela, eng physikalesch Eenheet fir d'Liichtstäerkt

**.cd** steet als Ofkierzung fir:
* .cd, lännerspezifesch Top-Level-Domän (ccTLD) vun der Demokratescher Republik Kongo
Endurance (Marskrater)

Den **Endurance** ass en Aschlagkrater um Planéit Mars. Hie läi um Meridiani Planum, an huet en Duerchmiesser vun 130 Meter an eng Déift vu ronn 20 Meter. Genannt ass de Krater nom Schëff *[[Endurance]]*, mat deem de brittesche Polarfuerscher Ernest Shackleton seng Imperial Transantarktis-Expeditioun (1914–1917) ënnerholl hat.

De Marskrater gouf vum 15. Juni (Sol 135) bis 14. Dezember 2004 (Sol 315) vum Mars-Rover Opportunity erfuerscht.

## Erfuerschunge vum Opportunity
### Karatepe

Nodeem den Opportunity de Krater erreecht hat, gouf e Fuerschungsplang opgestallt an déi interessant Standplaze bestëmmt. Eng Standplaz, déi „Karatepe“ genannt gouf, hat als Astig an de Krater gedéngt, fir d'Grondgestengs vum Krater méi genee z'analyséieren.

D'Bild op der rietser Säit weist Ännerunge vun der Faarf an de Schichten. D'Schicht „A“ ass méi dicht um Rover a méi héich wéi d'Schichten „B“ bis „E“. Muster a Faarf vun de Schichte variéiere mat der Déift vun de Schichte. Doraus kënnen d'Wëssenschaftler Schlussfollgerunge iwwer den Alter vun de Schichte bestëmmen, andeem si dëst Bild mat anere Schicht-Biller vum Mars vergläichen.

Uschléissend ass den Opportunity méi déif an de Krater gefuer, fir Sanddüne méi no ze betruechten. E puer Fielse goufe beim Ofstig analyséiert. Dorophin gouf beschloss, net an d'Sanddünen ze fueren. Et bestoung d'Gefor, datt de Rover sech festfuere kéint an eng weider Fuerschung mat dem Opportunity onméiglech wier. Dofir goufe weider Fielsen ënnersicht, ier de Rover sech nees op de Réckwee gemaach hat. Op sengem Wee ass den Opportunity op e Fiels, dee 'Wopmay' genannt gouf, gestouss. Dëse Fiels hat Hiweiser geliwwert, datt d'Fielsen am Krater méiglecherweis eemol mat Waasser ëmspullt waren. Duerno hat de Rover d'Klipp *Burns Cliff* ugesteiert.

### Burns Cliff

'Burns Cliff', genannt no engem verstuerwene Mineralog Roger Burns vum MIT, gouf grëndlech vum Opportunity studéiert. Déi héich Rutschgefor duerch de Sand hat den Asaz vum Roboteraarm verhënnert. Vill héichopléisend Fotoe si mat der Pancam gemaach ginn. Dës weise Sedimentschichten, déi duerch fréier Virkomme vu Flëssegkeet entstane konnte sinn.

De 'Burns Cliff' war dee leschte wëssenschaftleche Stopp bei der Erfuerschung vum Endurance-Krater.

## Kuckt och

## Um Spaweck
Release (Musek)

An der Musekindustrie beschreift e **Release** (engl. fir "Verëffentlechung" oder "Fräiloossung") all Output ("Ausstouss") vun engem Kënschtler oder enger Grupp, deen an de Musekverkaf oder an d'Distributioun geet. Et ass e wäitleefege Begrëff, deen all déi verschidde Formater a Formen, an deene Musek ka verëffentlecht ginn, ëmfaasst.

E Release (och nach **Releaseparty**) kann awer och d'Evenement sinn, mat deem d'Éischtverëffentlechung vun engem Museksalbum oder enger EP, oder méi rar och vun enger Single oder engem Museksvideo, gefeiert gëtt. Meescht gëtt den Interpret oder d'Grupp e Concert op deem Lidder presentéiert ginn, déi op deem Wierk ze fanne sinn. E kann dobäi och vu Gaaschtmuseker oder -gruppen ënnerstëtzt ginn. Heiansdo ass am Entréespräis och eng CD (oder en anert Format) vum Wierk matabegraff.
Sol (Zäiteenheet)

**Sol** ass d'Bezeechnung fir d'Rotatiounsperiod vum Mars géigeniwwer der Sonn, also fir e **Mars-Dag**. Deen Dag-a-Nuecht-Zyklus (en *[[Dag]]*) huet 24&nbsp;Stonnen, 39&nbsp;Minutten a 35,244&nbsp;Sekonnen.

Am Ënnerscheed zu der siderescher Rotatiounsperiod vum Mars – senger Rotatioun géigeniwwer de Fixstären – déi nëmme 24&nbsp;Stonne, 37&nbsp;Minutte a 22,66&nbsp;Sekonne ass, dauert de Sonnendag e bëssi méi laang, well hie sech duerch seng Ëmlafbeweegung ëm d'Sonn dofir nach eppes méi wäit ëm déi eegen Achs dréie muss.

De Sol gouf agefouert fir Stonnen an Datumen um Mars onofhängeg vun den ierdesche Kalennere kënne festzehalen an e gëtt haaptsächlech vu Wëssenschaftler vun der NASA als Zäitmooss gebraucht, fir den Asaz vun de Marsroveren ze plangen an z'iwwerwaachen.

## Kuckt och

* Daresche Kalenner

## Um Spaweck
* De Marskalenner
Own Records

**Own Records** war e Lëtzebuerger Musekslabel deen 2000 vun e puer Frënn zu Esch-Uelzecht gegrënnt gouf. Own Records war eng a.s.b.l. mam Hélio P. Camach als President. Och de Valentin Sanchez, de Victor Ferreira, besser bekannt als Sun Glitters, an den Emre Sevindik waren involvéiert.

De Label huet ënner anerem d'Releasë vun Tiger Fernandez an e puer Albume vun den US-amerikanesche Rockgruppen Uzi and Ari a Gregor Samsa erausbruecht.

## Um Spaweck
* Own Records op Bandcamp
* Verëffentlechunge vun Own Records op rateyourmusic.com
Kompilatioun (Musek)

Eng **Kompilatioun** ass an der Musekindustrie e Museksalbum mat Lidder vun engem oder verschiddenen Interpreten, déi aus ënnerschiddleche Quelle kommen (Studiosalbumen, Livealbumen, Singelen, Demoen...). Zu de geleefegen Typpe vu Kompilatioune gehéieren ënner anerem *Greatest Hits*, *Best Of* oder *Singles Collection*, bei deenen op engem Album engem Interpret seng bescht oder bekanntst Lidder regruppéiert sinn; Genrekompilatiounen, op deene Museksstécker vun engem bestëmmte Genre ze fanne sinn (z.&nbsp;B. eng Jazz); oder Theemekompilatiounen, op deene Museksstécker mat engem bestëmmten Theema ze fanne sinn (Zum Beispill Chrëschtdag, Léift...).
Lëscht vun de Weekräizer zu Lëtzebuerg

Dëst ass d**'Lëscht vun de [[Weekräiz]]er zu Lëtzebuerg**. Si ass en Deel vun de .

Se ass nach net komplett.

D'Weekräizer sinn alphabetesch no der Uertschaft klasséiert; an der Stad Lëtzebuerg stinn s'ënnert dem Numm vum Stater Quartier.

Well dës Lëscht ze laang ginn ass, gouf s'opgespléckt op eng Säit pro Ufanksbuschtaf vun den Uertschaftern.

Iwwer dës Navigatiounsschabloun kommt der op déi eenzel Säiten:


## Literatur
* Norbert Weins, 1982: *Auf Wegkreuzfahrt durch das Großherzogtum* Band I, Imprimerie Centrale, Luxembourg, 125 S.
* Norbert Weins, 1982: *Auf Wegkreuzfahrt durch das Großherzogtum* Band II, Imprimerie Centrale, Luxembourg, 149 S.
* Norbert Weins, 1983: *Auf Wegkreuzfahrt durch das Großherzogtum* Band III, Imprimerie Centrale, Luxembourg, 146 S.
* Norbert Weins, 1983: *Auf Wegkreuzfahrt durch das Großherzogtum* Band IV, Imprimerie Centrale, Luxembourg, 128 S.
* Norbert Weins, 1984: *Auf Wegkreuzfahrt durch das Großherzogtum* Band V, Imprimerie Centrale, Luxembourg, 164 S.
* Norbert Weins, 1984: *Auf Wegkreuzfahrt durch das Großherzogtum* Ergänzungsband, Imprimerie Centrale, Luxembourg, 123 S.
* Joseph Hirsch, 1992: *Die Wegkreuze des Kantons Mersch*, Beiheft zu Hémecht, Impr. St. Paul, ISBN 2-87963-166-1
* Serge Frantzen, 2016: *Wegkreuze der Gemeinde Frisingen*, Impr. Kräizbierg, ISBN 978-99959-794-1-6
* *Weekräizer aus éiser Géigend*, 1981, (Paren Éinen, Fluessweiler, Gouschteng, Meechtem, Nidderdonwen a Wuermer), Ed. LASEP - Centre scolaire Dreiborn, 14. Band vun de Wormer Muselbéicher, Impr. E. Faber, Gréiwemaacher, 102 S.
* Gilbert Jeitz, 2012: *Wegkreuze und Sagen der Gemeinde Bettemburg* S.118-168 an: Beetebuerg am Laf vun der Zäit, Band II, 170 S. Geschichtsfrënn aus der Gemeng Beetebuerg, Impr. Polyprint S.A., Esch-Uelzecht
* *Weekräizer a Monumenter an der Gemeng Miedernach*, 1996, vun der Aarbechtsgrupp "Plan de Développement Communal - Commune de Medernach", 76&nbsp;S. ISBN 2-9599870-1-2
* Alex Langini, Les croix de chemin de la ville de Luxembourg, Ons Stad, 52/1996, S. 22-25

## Kuckt och
* Lëscht vu reliéise Gebaier zu Lëtzebuerg
* Lëscht vun de Weekapellen zu Lëtzebuerg
* Lëscht vun de Lourdes-Grotten zu Lëtzebuerg
* Lëscht vun de reliéisen Objeten zu Lëtzebuerg

## Um Spaweck

* Weekräizer an der Gemeng Miersch (pdf)
Sans queue ni tête

***Sans queue ni tête*** ass eng belsch-franséisch-lëtzebuergesch Koproduktioun, e Film vun der Regisseurin Jeanne Labrune.

E koum den 29. September 2010 a Frankräich eraus.

## Ëm wat geet et am Film?
De Xavier ass Psycholog; seng Fra huet e grad verlooss. D'Alice ass eng Prostituéiert, déi hiert Liewen a Fro stellt a sech enger Psychanalys ënnerzéie wëll....

## Kuckt och
* Lëscht vu lëtzebuergesche Filmer

## Um Spaweck
* Fiche op samsa.lu.
La Régate

***La Régate*** ass eng belsch-lëtzebuergesch-franséisch Koproduktioun, e Film vum belsche Regisseur Bernard Bellefroid.

E koum de 17. Februar 2010 a Frankräich, de 24. Februar 2010 an der Belsch an zwéin Deeg drop zu Lëtzebuerg eraus.

## Ëm wat geet et am Film?
Den Alexandre, e Jugendleche vu 15 Joer, lieft eleng bei sengem Papp, deen en dacks beetscht. Seng grouss Passioun an eenzegen Auswee aus dësem Alldag ass d'Rudderen. Mat all senger Kraaft, a mat Hëllef vu sengem Trainer, wëll en d'Championat vun der Belsch gewannen...

## Kuckt och
* Lëscht vu lëtzebuergesche Filmer

## Um Spaweck
* Säit bei samsa.lu