Musée d'art moderne grand-duc Jean

De **Musée d'art moderne grand-duc Jean**, kuerz **MUDAM** oder **Mudam**, ass e Musée fir zäitgenëssesch Konscht, dee beim Fort Thüngen ("*Dräi Eechelen*") um Kierchbierg, an der Stad Lëtzebuerg gebaut gouf. De Mudam huet den 1. Juli 2006 seng Dieren opgemaach.

Architekt vum Gebai ass de Ieoh Ming Pei; benannt ass et nom Groussherzog Jean, dem Papp vum aktuelle Groussherzog Henri.

## D'Gebai
D'Gebai, dat op d**Enveloppe'' vum Fort Thünge gebaut gouf, huet eng [[Fläch]] vu ronn 10.000 m³ wouvun der 4.800 fir d'Ausstellunge sinn.

D'Geschicht geet op déi spéit 1980er Joren zeréck, wou et ëmmer méi däitlech gouf, datt zu Lëtzebuerg ee Musée fir modern Konscht géif feelen. Well Lëtzebuerg [[1995]] [[Europäesch Kulturhaaptstad]] sollt sinn, huet d'[[Regierung Santer-Poos II]] de [[China|sino]]-[[Vereenegt Staate vun Amerika|amerikaneschen]] Architekt gefrot, e Plang vun engem Musée auszeschaffen, deen och vum architektonesche Standpunkt hir "eppes sollt hierginn". Als Plaz war en Terrain beim Fort Thüngen um [[Kierchbierg]] erausgesicht ginn, an dem Pei huet déi Iddi, Ales - de Festungsfort - mat Neiem ze verbannen, gefall. 

Déi éischt Projeten, déi de Pei uganks der 1990er virgeluecht huet sinn awer op staark Oppositioun gestouss: deenen enge war et ze grouss an ze deier, déi aner, wéi d'[[Frënn vun der Festungsgeschicht Lëtzebuerg|Frënn vun der Festungsgeschicht]], hu gefaart, d'Reschter vum Réduit vum Fort Thüngen, op déi de Musée hätt solle gebaut ginn, géifen doduerch zerstéiert ginn. Iwwer 14.000 Leit hunn 1992 eng Petitioun mam Titel "D'Fangeren ewech vun den Dräi Eechelen" ënnerschriwwen.

De Pei gouf gefrot, en neie Plang ouni d'Gebai vun den Dräi Eechelen ze maachen, an d'Festungsfrënn krute versprach, datt e [[Musée Dräi Eechelen - forteresse, histoire, identités|Festungsmusée]] géif dora kommen. [[1996]] - d'Kulturjoer war grad eriwwer - gouf da vun der [[Regierung Juncker-Poos]] e [[Gesetz]]projet virgeluecht, fir de Mudam ze bauen, deen am Dezember 1996 vun der [[Chamber]] gestëmmt gouf an de [[17. Januar]] [[1997]] a Kraaft getrueden ass. Bal genee zwee Joer drop, den [[22. Januar]] [[1999]], gouf deen éischte Stee geluecht.

De Bau huet 88 Milliounen [[Euro]] kascht. An der Bauphase koum et zu juristesche Reiwereien (an dowéinst Verspéidungen) well ee Soumissionaire, dee sech bei der Auswäertung vun engem Appel d'offres iwwer d**Magny dorés*-Steng ongerecht bewäert gefillt huet.

2006 waren d'Aarbechte fäerdeg, an de Musée konnt den 1. Juli ageweit ginn.

== De Musée ==
De Mudam gëtt vun der 1997 geschaafter *Fondation Musée d'art moderne Grand-Duc Jean*, där hiren abléckleche President de [[Jacques Santer]] ass, verwalt.

Éischt Direktesch vum Musée, vun 2000 bis 2008, war d'[[Marie-Claude Beaud]]. Si hat ier de Musée opgoung, mat Hëllef vun engem Expertë-Comité, d'Sammlung zesummegestallt. E groussen Deel vun den Exponate kënnt vun Artisten aus Lëtzebuerg a sengen Nopeschlänner. Am Ganzen ëmfaasst d'Sammlung bis ewell eng 750 Wierker vu Kënschtler vu Lëtzebuerg an aus der ganzer Welt. Vill dervu sinn Optragsaarbechten, déi sou de Raimlechkeeten ugepasst konnte ginn.

Si decken déi verschiddenst Disziplinnen a Konschtdomänen of, vun der [[Molerei]] bis bei d'[[Fotografie]], vun der [[Zeechnung]] bis zum [[Video]]-Support, vu [[Multimedia]] bis [[Moud]], vum [[Design]] bis zu der [[Graphik]], vum [[Toun (Akkustik)|Toun]] bis zu der [[Architektur]].
Eng 30 Kënschtler goufen an de Projet *Be the Artists' Guest* mat agebonnen, wou se a verschiddene Raimlechkeete vum Musée hir Wierker konnten integréieren.

=== Direktioun ===
 


== Kënschtler, deenen hir Wierker ausgestallt ginn ==
[[Alvar Aalto]], [[Marina Abramovic]], [[Emmanuelle Antille]], [[Stephan Balkenhol]], [[Bernd an Hilla Becher]], [[Pierre Bismuth]], [[Sophie Calle]], [[Hussein Chalayan]], [[Claude Closky]], [[James Coleman]], [[Tony Cragg]], [[Richard Deacon]], [[Mark Dean]], [[Wim Delvoye]], [[Damien Deroubaix]], [[Stan Douglas]], [[Jan Fabre]], [[Ian Hamilton Finlay]], [[Roland Fischer]], [[Günther Förg]], [[Charles Fréger]], [[Gilbert & George]], [[Nan Goldin]], [[Andreas Gursky]], [[Thomas Hirschhorn]], [[Fabrice Hybert]], [[William Kentridge]], [[Claude Lévêque]], [[Mark Lewis]], [[Richard Long]], [[Michel Majerus]], [[Christian Marclay]], [[Martin Margiela]], [[Steve McQueen (Regisseur)|Steve McQueen]], [[Bady Minck]], [[Bruce Nauman]], [[Shirin Neshat]], [[Albert Oehlen]], [[Blinky Palermo]], [[Philippe Parreno]], [[Grayson Perry]], [[Fiona Rae]], [[Pipilotti Rist]], [[Thomas Ruff]], [[Thomas Scheibitz]], [[Julian Schnabel]], [[Thomas Schütte]], [[Cindy Sherman]], [[Katharina Sieverding]], [[Thomas Struth]], [[Wolfgang Tillmans]], [[Laure Tixier]], [[Cy Twombly]], [[Xavier Veilhan]], [[Kara Walker]] a [[Rémy Zaugg]].


== Ausstellungen ==
* *Eldorado* (Fir d'ouverture) 01/07/2006 - 20/11/2006
* *Michel Majerus* (europäesch Retrospektiv) 09/12/2006 - 07/05/2007
* *TOMORROW NOW - when design meets science fiction*, 25/05/2007 - 24/09/2007
* "bloom! Experiments in Color Photography by [[Edward Steichen]]" 14/07/2007 - 03/09/2007
* "[[Glenn Ligon]]: some changes" 13/10/2007 - 19/02/2008
* "Mudam Guest House 07": [[François Boisrond]], [[Marie Cool & Fabio Balducci]], [[Pascal Convert]], [[Wim Delvoye]], [[Thomas Demand]], [[James P. Graham]], [[Charles Kaisin]], [[Vera Weisgerber]], [[Simon Jacquard]], [[Yazid Oulab]], [[Jan Wangaard]]" 13/10/2007 - 26/11/2007
* "Portugal Agora - A propos des lieux d'origine" (Iwwerbléck iwwer zäitgenëssesch portugisesch Kreatiounen) 15/12/2007 - 07/04/2008
* "[[Michel Paysant]] - Nusquam" 15/12/2007 - 07/04/2008
* *Frédéric Prat* 06/03/2008 - 26/05/2008
* *Out of Storage I - peintures choisies de la Collection*: [[Rosson Crow]], [[Dominique Gauthier]], [[Peter Halley]], [[Federico Herrero]], [[Jonathan Lasker]], [[Michel Majerus]], [[Jean-Luc Moerman]], [[Frank Nitsche]], [[Albert Oehlen]], [[Fiona Rae]], [[Thomas Scheibitz]], [[Juan Uslé]] 06/03/2008 - 26/05/2008
* *China Power Station: Part III*: [[Cao Fei]], [[Chen Qiulin]], [[Chu Yun]], [[Hu Xiangqian]], [[Ji Weiyu]], [[Kan Xuan]], [[Liu Wei]], [[Ou Ning]], [[Qiu Anxiong]], [[Xu Zhen]], [[Xue Tao]], [[Yang Fudong]], [[Zhang Ding]], [[Zhou Tao]]... 26/04/2008 - 01/09/2008
* *Candice Breitz - Be My Somebody* 26/04/2008 - 22/09/2008
* *H Box* 14/05/2008 - 23/06/2008
* *Grayson Perry - My Civilisation* 19/06/2008 - 22/09/2008
* *Thomas Scheibitz - about 90 elements / TOD IM DSCHUNGEL* 19/06/2008 - 22/09/2008
* *Laurent Pariente* 03/07/2008 - 15/09/2008
* *Nouvelles Formes, Pierre Charpin à Sèvres* 11/10/2008 - 07/11/2008
* *Ettore Sottsass & Sottsass Associati* 11/10/2008 - 01/12/2008
* *John Lurie - Bones are on the Outside* 11/10/2008 - 08/12/2008
* *Go East I - Mudam Collection supported by KBL European Private Bankers* 11/10/2008 - 08/12/2008
* *ELO. Inner Exile - Outer Limits*: [[Götz Arndt]], [[Jean-Marie Biwer]], [[Gast Bouschet]] & [[Nadine Hilbert]], [[Simone Decker]], [[Stina Fisch]], [[Christian Frantzen]], [[Tina Gillen]], [[Tom Hermes]], [[Paul Kirps]], [[Yvan Klein]], [[Filip Markiewicz]] ([[Raftside]]), [[Isabelle Marmann]], [[Bertrand Ney]], [[Moritz Ney]], [[Antoine Prum]], [[Dany Prum]], [[Roland Quetsch]], [[Pasha Rafiy]], [[Saskia Raux]] & [[Marc Scozzai]], [[Danielle Scheuer]], [[Eric Schockmel]], [[Jean-Louis Schuller]], [[The Plug]], [[Jeanine Unsen]], [[Roger Wagner]], [[Trixi Weis]], [[Vera Weisgerber]], [[Wennig & Daubach]] 11/10/2008 - 02/02/2009
* *RRRIPP!! Paper Fashion* 11/10/2008 - 08/12/2008
* *Ena Swansea* 11/10/2008 - 02/02/2008
* *Finns at Venini* 11/10/2008 - 08/12/2008
* *Jochen Gerner - Home* 18/12/2008 - 02/03/2009
* *Laure Tixier - Plaid Houses* dans le cadre du cycle "Habiter" 18/12/2008 - 02/03/2009
* *The Space of Words* 19/02/2009 - 25/05/2009
* *Moving Stills* dans le cadre du "Mois Européen de la Photographie / Mutations II 19/02/2009 - 25/05/2009
* *Dominique Petitgand. La porte ne s'est pas ouverte (The door didn't open)* 19/02/2009 - 25/05/2009
* *Beyond Kiosk. Modes of Multiplication* 15/03/2009 - 13/09/2009
* *Nikolay Polissky. Large Hadron Collider* am Kader vum Zyklus "Habiter" 07/05/2009 - 13/09/2009
* *Guillaume Leblon* 18/06/2009 - 13/09/2009
* *Florian Pumhösl* 18/06/2009 - 13/09/2009
* *Out of Storage II. Rythmes* 18/06/2009 - 13/09/2009
* *Jerszy Seymour. Coalition of Amateurs* 18/06/2009 - 13/09/2009
* *Claire Barclay* 10/10/2009 - 03/01/2010
* *Olivier Foulon* 10/10/2009 - 03/01/2010
* *Didier Marcel* 10/10/2009 - 03/01/2010
* *Tomás Saraceno* 10/10/2009 - 03/01/2010
* *Go East II. Mudam Collection supported by KBL European Private Bankers* 10/10/2009 - 03/01/2010
* *Dayanita Singh* 12/05/2023 - 10/09/2023
* *Michel Majerus* 31/03/2023 - 01/10/2023
* *Peter Halley* 31/03/2023 - 15/10/2023
* *Tourmaline* 03/03/2023 - 15/10/2023

== Literatur ==
*Musée d'art moderne grand-duc Jean, 2009. Mudam, le bâtiment de [[Ieoh Ming Pei]]. Imprimerie centrale, Lëtzebuerg. 180 S., 107 Fotoen, Pläng an historesch Dokumenter (Fotoe vum [[Christian Aschman]]).
* Ministère des Travaux publics, 2006. Musée d'Art Moderne Grand-Duc Jean. *Gazette*.

== Zuelen ==
* Bruttorauminhalt: +/- 72.000 m³
* Bruttogesamtfläch: +/- 12.000 m²
* Nettogesamtfläch: +/- 10.000 m²
* Ausstellungsfläch: +/- 3.500 m²
* Maximal Héicht: +/- 33 m
* Tëscht dem [[1. Juli]] [[2006]] an dem [[30. Juni]] [[2007]] hat de Mudam 114 389 Entréeën. [http://www.mudam.lu/downloads/Mudam_Un_An.pdf (Quell)]

== Um Spaweck ==

* [http://www.mudam.lu/ Websäit vum Mudam]
* [http://www.facebook.com/pages/Luxemburg-Luxembourg/Mudam/14917572726 Mudam op Facebook]
* [http://www.youtube.com/mudamLU Mudam op youtube]
* [http://www.pcf-p.com/a/p/9022/s.html De Mudam op der Websäit vu *Pei Cobb Freed & Partners'']
* Fotosreportage iwwer d'Ouverture vum Mudam