open-index/open-wikipedia-markdown huggingface dataset:
Paul Schuster Taylor

De **Paul Schuster Taylor**, gebuer 1895 zu Sioux City, Iowa, a gestuerwen 1984 zu Berkeley, Kalifornien, war e sozial engagéierte Sozialwëssenschaftler. Hie war vun 1922 bis zu senger Pensioun 1962 Professer fir Ekonomie op der University of California zu Berkeley.

## Liewen
Den Taylor war fundamental u Fuerschungsprojeten am Kader vum New Deal bedeelegt an huet zesumme mat senger Fra, der Fotografin Dorothea Lange, de Misère vun de Landaarbechter an der Zäit vun der Grousser Depressioun an och d'Internéierung vun de japaneschen Amerikaner am Zweete Weltkrich dokumentéiert.

## Publikatiounen
* *The Sailors’ union of the Pacific*, New York: The Ronald press company, 1923.
* *Marine labor union leadership*, San Francisco, 1925.
* *Mexican labor in the United States*, Berkeley: University of California press, 1928-34.
* *A Spanish-Mexican peasant community*, Berkeley: University of California press, 1933.
* *An American-Mexican frontier*, Chapel Hill: The University of North Carolina press, 1934.
* California Farm Labor, 1937
* Taylor, Paul Schuster und Lange, Dorothea: *American Exodus*, New York: Reynal & Hitchcock, c1939.
* *Adrift on the land*, New York: Public Affairs Committee, 1940.
* *Venezuela*, Caracas, 1960.
* *Communist strategy and tactics of employing peasant dissatisfaction over conditions of land tenure for revolutionary ends in Vietnam*, Washington: U.S. Govt. Print. Off., 1970.
* *Georgia plan*, Berkeley: Institute of Business and Economic Research, University of California, 1971/c1972.
* *Essays on land, water, and the law in California*, New York: Arno Press, 1979. ISBN 0405113943.
* Lange, Dorothea und Taylor, Paul Schuster: *Dorothea Lange: Farm Security Administration photographs, 1935–1939*, Glencoe: Text-Fiche Press, 1980. ISBN 0899690025.
* *Labor on the land*, New York: Arno Press, 1981. ISBN 0405142080.
* *On the ground in the thirties*, Salt Lake City: G.&nbsp;M. Smith, 1983. ISBN 0879051426.

## Literatur
* Goggans, Jan: *California on the breadlines: Dorothea Lange, Paul Taylor, and the making of a New Deal narrative*, Berkeley: University of California Press, 2010. ISBN 9780520266216.

## Um Spaweck
* Literatur vum an iwwer de Paul Schuster Taylor am Katalog vun der Däitscher Nationalbibliothéik
* biographesche Resümmee vum Clark Kerr op calisphere.org, der Internetsäit vun der University of California (gekuckt de 16. Mee 2016)
P Cygni

Bis an d'17. Joerhonnert war de Stär **P Cygni** onbekannt. Hie gouf fir d'éischt den 18. August 1600 vum Willem Blaeu, engem hollänneschen Astronom, Mathematiker a Kartograph observéiert. Sechs Joer laang ass de Stär dann ëmmer méi däischter ginn, bis een en am Joer 1626 net méi mat bloussem A konnt gesinn. Vu 1655 bis 1662 war en dann nees ze gesinn. Bis 1715 huet seng Hellegkeet dann ëmmer nees variéiert. Am Laf vun der Zäit krut hien du seng haiteg Hellegkeet vu 4,8 mag ± 0,5.

De P Cygni ass en Hyperris mat der Spektralklass B2 Ia a läit zirka 6000 bis 7000 Liichtjoer vun eiser Äerd ewech. Et ass ee vun den hellste Stären aus eiser Mëllechstrooss. Déi genee Bestëmmung vu senger Distanz ass schwiereg, well seng Parallax nëmmen 0,52 dausendstel Bousekonnen (Hipparcos-Miessung) ass.

Wéinst senge spronghaften Hellegkeetsschwankunge gouf de P Cygni och dacks als „permanent Nova“ bezeechent, woubäi säin tatsächlecht Verhalen awer net mam Verhalen vun enger richteger Nova iwwereneestëmmt.

Liichtkräfteg blo Verännerlecher wéi de P Cygni si ganz rar an hunn nëmmen eng kuerz Liewensdauer. Et fënnt ee s'och nëmmen an Deeler vu Galaxien, an deenen et intensiv Stäregebuertsprozesser gëtt. Wéinst hirer Mass (zirka 50 Sonnemassen) an dem intensiven Energieverloscht (zéngdausendmol méi hell wéi d'Sonn) ass de Kärbrennstoff vu sou Stäre séier um Enn. No en ettleche Millioune Joer stierwen déi Stären als Supernova. D'Supernova SN 2006gy war warscheinlech d'Enn vun engem LBV-Stär wéi de P Cygni.

No dësem Stär ass de P-Cygni-Profil vu Spektrallinne genannt.

## Um Spaweck
* Chris’s No-Frills Home Page: P Cygni
* WikiSky-Koordinaten
Erika Berger

D**'Erika Berger**, gebuer den 13. August 1939 zu München, a gestuerwen de 15. Mee 2016 zu Köln, war eng däitsch Fernseemoderatorin, Autorin a Sexberoderin.

1987 gouf se beim grousse Publikum bekannt mat der RTL-Sendung *Eine Chance für die Liebe*, an där se Froe vum Publikum iwwer d'Sexualitéit beäntwert huet.

## Bicher (Auswiel)
* *Der Bett-Knigge: vom Umgang mit dem geliebten anderen Geschlecht*, Heyne, München 1986
* *Was Sie schon immer über Liebe wissen wollten: Ein Handbuch für die glückliche Partnerschaft* Heyne, München 1987
* *Die neue Zärtlichkeit: Liebe ohne Angst* Heyne, München 1988
* *Eine Chance für die Liebe: das Buch zur Fernsehsendung*, Goldmann, München 1989
* *Körpersprache der Erotik*, Heyne, München 1993
* *Power mit 50: der Weg zu einem neuen Lebensgefühl*, Lübbe, Bergisch Gladbach 1994
* *Lust statt Frust: meine Wohlfühlformeln* mvgVerlag, 2007
* *Spätes Glück: Liebe, Sex und Leidenschaft in reifen Jahren* mvgVerlag, 2008
* *Langenscheidt, Sex-Deutsch, Deutsch-Sex* Langenscheidt, 2009

## Um Spaweck

* Interview fir hire 75. Gebuertsdag - ''"Worüber soll man denn sonst reden?"'', SPON 13. August 2014
NGC 6886

Den **NGC 6886** ass e planetareschen Niwwel am Stärebild Sagitta. Hie läit ronn 2 kpc vun eis ewech.

Den Objet gouf de 17. September 1884 vum engleschen Astronom Ralph Copeland entdeckt.

## Literatur
* Siek Hyung, Charles Keyes, Lawrence Aller: *The spectrum of the planetary nebula NGC 6886.* Am Monthly Notices of the Royal Astronomical Society, Volume 272, Issue 1, Säiten 49-60. 1995.

## Kuckt och

## Um Spaweck

* SEDS
* http://aladin.u-strasbg.fr/java/alapre.pl?NGC6886
* https://web.archive.org/web/20211207021137/https://skyview.gsfc.nasa.gov/current/cgi/runquery.pl?Interface=quick&VCOORD=NGC6886&SURVEY=Digitized%20Sky%20Survey
* SIMBAD Query
* Artikel a Biller vum NGC 6886 op wikisky.org
* NGC/IC Projet
*  ''NGC 6886'' an der NASA Extragalactic Database
Battincourt

**Battincourt** (op Lëtzebuergesch: *Beetem*, op Däitsch: *Bettenhofen*) ass eng Uertschaft an der Gemeng Éibeng (*Aubange*), an der Provënz Lëtzebuerg.

Bis zur belscher Gemengereform vun 1977 war Beetem en Deel vun der Gemeng Halanzy.
## Lourdes-Grott
 Dës Grott gouf vum Paschtouer Paul Ley op engem Terrain deen hien 1913 kaaft hat oprichte gelooss. De Paul Ley, gebuer 1892 zu Béiwen op der Atert war e Resistenzler an den zwéi Weltkricher. E Portait vun him ass an enger Kierchefënster an der Beetemer Kierch mat der Opschrëft:*GRAND RESISTANT DES DEUX GUERRES*.

## Kuckt och
*Batte (Baach)

## Um Spaweck
* Websäit vun der Uertschaft
Catherine Hessling

D**'Catherine Hessling**, gebuer als *Andrée Madeleine Heuschling* den 22. Juni 1900 zu Moronvilliers, a gestuerwen den 28. September 1979 zu La-Celle-Saint-Cloud, war eng franséisch Schauspillerin.

Si war vun 1920 bis 1930 mam Filmregisseur Jean Renoir bestuet.

## Soss
D'Grousseltere vun der Andrée Heuschling ware Lëtzebuerger. De Grousspap Nicolas Heuschling ass 1828 zu Zolwer gebuer an d'Groussmamm Adeline Herber ass 1841 zu Bäerdref gebuer.

## Filmographie
* 1924: *[[Catherine ou Une vie sans joie]]* - Regie: Albert Dieudonné, Jean Renoir - Haaptacteuren: Albert Dieudonné, Eugénie Nau
* 1925: *[[La fille de l'eau]]* - Regie: Jean Renoir - Haaptacteuren: Charlotte Clasis, Pierre Champagne
* 1926: *[[Nana (Film 1926)|Nana]]* - Regie: Jean Renoir - Haaptacteuren: Jacqueline Forzane, Werner Krauss
* 1927: Sur un air de Charleston - Regie: Jean Renoir - (Kuerzfilm)
* 1927: La p'tite Lili - Regie: Alberto Cavalcanti - (Kuerzfilm)
* 1928: *[[Yvette]]* - Regie: Alberto Cavalcanti - Haaptacteuren: Jean-François Martial, Pauline Carton
* 1928: *[[En rade]]* - Regie: Alberto Cavalcanti - Haaptacteuren: Pierre Batcheff, Nathalie Lissenko
* 1928: *La petite marchande d'allumettes* - Regie: Jean Renoir, Jean Tédesco - (Kuerzfilm)
* 1928: *[[Tire au flanc]]* - Regie: Jean Renoir - Haaptacteuren: Michel Simon, Félix Oudart
* 1930: *[[Le petit chaperon rouge]]* - Regie: Alberto Cavalcanti - Haaptacteuren: Jean Renoir, André Cerf
* 1930: *Die Jagd nach dem Glück* - Regie: Rochus Gliese - (Kuerzfilm)
* 1933: *[[Du haut en bas]]* - Regie: G.W. Pabs - Haaptacteuren: Jean Gabin, Janine Crispin
* 1933: *[[Coralie et Cie]]* - Regie: Alberto Cavalcanti - Haaptacteuren: Françoise Rosay, Pierre Bertin
* 1935: *[[Crime et châtiment (Film 1935)|Crime et châtiment]]* - Regie: Pierre Chenal - Haaptacteuren: Harry Baur, Pierre Blanchar

## Um Spaweck
Die Reise nach Wien

**Die Reise nach Wien** ass en däitsche Film vum Edgar Reitz aus dem Joer 1973.

## Ëm wat geet et am Film?
D'Toni an d'Marga liewen am Krichsjoer 1943 an engem klengen Duerf am Honsréck. Duerch Zoufall fanne si eng gewëssen Zomm Geld a beschléissen domat op Wien ze reesen…

## Um Spaweck
* De Film op filmportal
* De Film op der Websäit vum E. Reitz
Lëscht vu potentiell bewunnbare Planéiten

D**'Lëscht vu potentiell bewunnbare Planéiten** baséiert op dem *Habitable Exoplanets Catalog* vum *Planetary Hability Laboratory* (*PHL*) vun der University of Puerto Rico at Arecibo.

## Legend
; Numm: Den Numm respektiv d'Katalogbezeechnung vum Planéit.
; ESI: Earth Similarity Index, Grad vun der Planéitenähnlechkeet par Rapport zu der Äerd a Bezuch op Energiefloss (Flux), Mass a Radius. Wäert tëscht 0 an 1.
; Planéiteklass: Klassifikatioun vum PHL, doranner d'Spektralklass vum Zentralstär (G, K, M), d'Positioun vum Planéit an der habitabler Zon (Hot, Warm, Cold), an d'Gréisst vum Planéit (Miniterran, Subterran, Terran, Superterran, Jovian, Neptunian).
; Mass: Minimal Mass vum Planéit an Äerdmassen (Äerd=1). Wann näischt virläit, si Schätzwäerter jee no méiglecher Zesummesetzung (rengt Eisen, Fiels, Waasser) uginn.
; Radius: Radius vum Planéit an Äerdradien (Äerd=1). Wa näischt virläit, si Schätzwäerter jee no méiglecher Zesummesetzung (rengt Eisen, Fiels, Waasser) uginn.
; Flux: Duerchschnëttlechen Energiefloss op de Planéiten (Äerd=FE=1,0).
; Teq: Gläichgewiichtstemperatur a Kelvin (K) bei enger ugehollener Bond-Albedo vun der Äerd vun 255 K. Déi tatsächlech Temperaturwäerter dierften, ofhängeg vun der net bekannter Atmosphär vum jeeweilege Planéit, méi héich wéi d'Gläichgewiichtstemperatur leien (d'Temperaturmoyenne op der Äerduewerfläch ass z.&nbsp;B. 288 K oder 15&nbsp;°C).
; Ëmlafzäit: D'Zäit an Äerddeeg, déi de Planéit fir eng Ëmkreesung vu sengem Zentralstär brauch.
; Distanz: D'Distanz vum Planéit, d.&nbsp;h. vu sengem Zentralstär, vun der Äerd a Liichtjoer.
; Status: Gëtt un, ob déi tatsächlech Existenz vum Planéit duerch genuch Observatioune konnt confirméiert ginn.

## Lëscht
### Konservativ Ausleeung
Déi an der follgender Lëscht opgefouert Planéite kënne wéinst hirem Duerchmiesser (ongeféier 1,5 Äerdradien oder manner) an hirer Mass (ongeféier 5 Äerdmassen oder manner) als Gestengsplanéiten ugesi ginn, op hirer Uewerfläch kéint méiglecherweis flëssegt Waasser existéieren. Si sinn no konservativer Ausleeung an der habitabler Zon vun hirem Zentralstär. Als esou eng Zon gëtt z.&nbsp;B. am Fall vun engem sonnenänleche Stär vun der Spektralklass G de Beräich vun 0,99 bis 1,69 AE Distanz vum Stär ugesinn. D'Äerd ass fir ze vergläiche mat opgefouert.

### Optimistesch Ausleeung
Bei deenen an der follgender Lëscht opgefouerte Planéiten ass wéinst hirem Duerchmiesser (méi héich wéi 1,5 Äerdradien) an hirer Mass (méi héich wéi 5 Äerdmassen) d'Wahrscheinlechkeet kleng, datt si tatsächlech Gestengsplanéite sinn. Si sinn och nëmmen no optimistescher Ausleeung an der habitabler Zon vun hirem Zentralstär. Sou Planéite ginn z.&nbsp;B. am Fall vun engem sonnenänleche Stär mat der Spektralklass G am Beräich vun 0,75 bis 1,84 AE Distanz vum Stär ugesinn. D'Äerd ass fir de Verglach mat opgefouert.

## Kuckt och

* Lëscht vun Exoplanéiten
Bricherhaff (Stad Lëtzebuerg)

**Bricherhaff** ass e fréiere Bauerenhaff an e Lieu-dit um Weimeschhaff an der Stad Lëtzebuerg.

## Geographie
Den Domaine vum fréiere Bricherhaff, en Terrain vun ongeféier 1,17 Hektar, läit tëscht der Rue des Muguets an dem Huesegrëndchen. Um südleche Bord laanscht den Terrain, verbënnt d'Bricher Gässel déi zwou Stroosse mateneen.

## Geschicht
De fréieren Haff ass haut d'Residenz vum hollänneschen Ambassadeur zu Lëtzebuerg.

E prominente Bewunner vum Bricherhaff war vun 1953 bis 1955 de Jean Monnet, sengerzäit den éischte President vun der „Héijer Autoritéit“ (*Haute Autorité de la Communauté européenne du charbon et de l'acier*). 1986 gouf eng Gendenkplack bei der Agankspaart ubruecht.

## Biller

Luxembourg, Bricherhaff (2).jpg|D'Residenz vum hollänneschen Ambassadeur am fréiere Bricherhaff.
Luxembourg, Bricherhaff, plaque Jean Monnet.jpg|Erënnerungsplack un de Jean Monnet, deen hei gewunnt huet.


## Kuckt och

## Um Spaweck
Rue Munkacsy

D**'Rue Munkacsy ** ass eng Strooss am Quartier Hamm vun der Stad Lëtzebuerg. Et ass eng Stéchstrooss, déi vun der Hammer-Strooss a Richtung Südoste bis kuerz hannert d'Kräizung mat der Rue Fanny Leclerc féiert.

## Geschicht
D'Strooss huet den Numm als Ërennerung un den ungaresche Moler Mihály Munkácsy, deen eng Zäit zu Lëtzebuerg um Kolpecher Schlass gelieft a gemoolt huet.

Den Odonym geet op e Beschloss vum Stater Gemengerot vum 4. Juli 1930 zeréck. 1907 hat de Gemengerot deen Numm allerdéngs schonn eng éischt Kéier verdeelt, an zwar fir eng Strooss, déi d'Grenz tëscht der Stad an der deemoleger Gemeng Hollerech gemaach huet. Eng Säit vun där Strooss louch op Stater Gebitt, an d'Haiser op där Säit waren an der rue Munkácsy, déi aner Säit louch um Gebitt vun der Gemeng Hollerech, an op där Säit hunn d'Leit an der rue Ste Zithe gewunnt. An de Joren no der Fusioun vun der Gemeng Hollerech mat der Stad Lëtzebuerg, déi 1920 war, ass d'Bezeechnung rue Munkácsy verschwonnen, wéini genee, ass onkloer. Gewosst ass awer, datt de Stater Gemengerot de 16. Mee 1925 confirméiert huet, datt déi zwou Säite vun der Strooss den Numm Zithastrooss droe géifen.

Ënner der däitscher Besatzung (1940 - 1944) war d'Strooss a *Breughel-Straße* ëmgenannt ginn.

## Gebaier

## Biller

## Um Spaweck
Chiang Kai-shek

Den **Chiang Kai-shek** oder **Tschiang Kai Schek**, gebuer den 31. Oktober 1887 zu Xikou an der Provënz Zhejiang, a gestuerwen de 5. Abrëll 1975 zu Taipeh, war e chineeseschen Offizéier (Marschall a Generalissimus) a Politiker, a vun 1925 u Leader vun der Kuomintang. Als solleche war hien am Chineesesche Biergerkrich (1927–1949) de Géigespiller vum Mao Zedong a bis 1946 ee vun den aflossräichste Politiker vu China.

No der Néierlag géint Kommunisten huet den Chiang Enn 1949 op Taiwan (fréier Formosa) déi provisoresche Regierung vun der Republik China proklaméiert. En huet do deelweis diktatoresch regéiert an huet bis zu sengem Doud 1975 mat US-Ënnerstëtzung Usproch op ganz China erhuewen.

## Literatur
* Frank Dikötter, *The Tragedy of Liberation. A History of the Chinese Revolution 1945 – 57*, Bloomsbury, London – New Delhi – New York – Sydney 2013, ISBN 978-1-62040-347-1.
* Jonathan Fenby, *Chiang Kai Shek. China's Generalissimo and the Nation He Lost*, Carroll & Graf, New York 2004, ISBN 0-7867-1318-6.
* Friedrich Wilhelm Schlomann a Paulette Friedlingstein, *Tschiang Kai-schek. Ein Leben für China*, Lizenzeditioun. Bastei Lübbe, Bergisch Gladbach 1979, ISBN 3-404-01158-9, (*Bastei Lübbe* 61040).
* Jung Chang a Jon Halliday *Mao. Das Leben eines Mannes. Das Schicksal eines Volkes*, 2. Oplo, Pantheon, München 2008, ISBN 978-3-570-55033-5.
* Oskar Weggel, *Geschichte Taiwans. Vom 17. Jahrhundert bis heute.* Edition global, München 2007, ISBN 3-922667-08-2.
* Thomas Weyrauch, *Chinas demokratische Traditionen vom 19. Jahrhundert bis in Taiwans Gegenwart*, Longtai, Giessen (i. e.) Heuchelheim 2014, ISBN 978-3-938946-24-4.
* Thomas Weyrauch, *Chinas unbeachtete Republik. 100 Jahre im Schatten der Weltgeschichte*, Longtai, Giessen (i. e.) Heuchelheim 2009, ISBN 978-3-938946-14-5.
* Thomas Weyrauch, *Chinas unbeachtete Republik. 100 Jahre im Schatten der Weltgeschichte, Band 2 (1950–2011).* Longtai, 2011, ISBN 978-3-938946-15-2.

## Um Spaweck

* Biographie, op der Säit vun der Bundeszentrale für politische Bildung
British Airways

**British Airways** (kuerz: *BA*) ass déi gréisst brittesch Fluchgesellschaft, wat d'Fligerflott betrëfft, an déi zweetgréisst no easyJet, wat d'Zuel vun transportéierte Passagéier betrëfft. Si huet hire Sëtz zu Waterside beim Londoner Fluchhafen Heathrow Airport. 2011 huet d'British Airways mat der spuenescher Iberia fusionéiert. Doraus ass d'International Airlines Group (IAG) ervirgaangen, eng Holdinggesellschaft, déi zu Madrid enregistréiert ass.

D'BA gouf den 31. Mäerz 1974 mat der Fusioun vun e puer nationalen a regionale brittesche Fluchgesellschafte gegrënnt. No bal 13 Joer a Staatsbesëtz ass d'Entreprise dunn am Februar 1987 privatiséiert ginn. Si huet 1987, 1992 an 2012 nach weider brittesch Fluchgesellschaften opkaaft (*British Caledonian*, *Dan-Air* a *British Midland International*).

D'British Airways ass e Grënnungsmember vun der Oneworld Alliance. 2016 hat si méi wéi 39.000 Mataarbechter, déi 44,5 Millioune Passagéier transportéiert an en Ëmsaz vun 11,4 Milliarde Pond Sterling generéiert hunn.

## Um Spaweck

* www.britishairways.com
Wolf 1061

Den **Wolf 1061** (oder Gliese 628, HIP 80824 an V2306 Ophiuchi) ass e Rouden Zwerg mat der Spektralklass M. Hie läit ronn 13,8 Liichtjoer vun eiser Sonn ewech am Stärebild Ophiuchus. Dat extrasolart System huet mat 1,2 Bousekonnen pro Joer eng relativ héich Eegebeweegung. Wéi déi meescht rout Zwergen huet de Wolf 1061 eng lues Rotatiounsperiod vu méi wéi 100 Deeg, och wa genee Miessungen bis elo nach net virleien. De Stär ass ganz stabil, ass warscheinlech wéineg aktiv a weist keng spektroskopesch Eegenheeten op. De Stär gouf 1919 vum däitschen Astronom Max Wolf katalogiséiert, wou hien eng Lëscht mat donkle Stären an héijen Eegebeweegunge publizéiert hat. Den Numm *Wolf 1061* staamt aus dëser Lëscht.

## Planéitesystem

Am Dezember 2015 hat en Astronomenteam vun der University of New South Wales d'Entdeckung vun dräi Planéiten, publizéiert, déi ëm de Wolf 1061 kreesen. D'Planéite goufen duerch d'Analys vun 10 Joer laang gesammelten Observatiounsdaten vum HARPS-Spektrograph um La-Silla-Observatoire am Chile entdeckt. Duerch Moossunge vum Spektrum mam HARPS an fotometresch Miessungen duerch All Sky Automated Survey huet d'Team zwéin Exoplanéite mat Ëmlafzäiten vu 4,9 an 17,9 Deeg an zimmlech warscheinlech och nach en drëtte mat enger Ëmlafzäit vu 67,3 Deeg entdeckt.

D'Mass vun allen dräi Planéiten ass niddreg genuch, fir wéi déi bannenzeg Planéiten am Sonnesystem Gestengsplanéiten ze sinn, och wann déi tatsächlech Gréisst an Dicht nach onbekannt ass. Dat konnt vun der Äerd aus duerch eng Bedeckung vum Stär duerch d'Planéite gesinn a berechent ginn. Well allen dräi Planéiten de Stär relativ no ëmkreesen a kuerz Ëmlafzäiten hunn, war d'Chance grouss, datt dat och passéiert ass.

Ee vun de Planéiten, den Wolf 1061c, ass eng Superäerd, déi am bannenzege Rand vun der habitabler Zon vum Stär läit, déi vun ongeféier 0,073 bis 0,190 AE reecht. Hien ass dee potentiell bewunnbaren Exoplanéit deen am nooste bei der Äerd ass. Och deen Wolf 1061d deen eppess méi wäit bausse läit , kéint, wa seng Atmosphär richteg beschafen ass, bewunnbar sinn, well hien nëmme knapps baussent der habitabler Zon läit.
 
## Planéitesystem vum Wolf 1061

## Kuckt och

* Lëscht vun Exoplanéiten
* Lëscht vu potentiell bewunnbare Planéiten

## Um Spaweck
* SIMBAD Datenbanknotiz
* Hipparcos Datenbanknotiz
* Simulation des Systems Wolf 1061 vun der University of New South Wales
Astrofotometrie

D**'Astrofotometrie** ass d'Léier, déi sech dermat beschäftegt d'Hellegkeet vun de Stären an hir Variatiounen ze moossen an domat och hir Gréisst festzestellen.

D'Hellegkeet vu Fixstäre fir d'Bestëmmung vun hirer Gréisst gouf schonn 1925 vum schweedesch-däneschen Astronom Svante Elis Strömgren a sengem Buch *Die Haaptprobleme der modernen Astronomie* beschriwwen.

## Aarte vun Astrofotometrie
Et ënnerscheet een dräi verschidden Aarte vun Astrofotometrie. Jee no Gebrauchszweck respektiv gewolltem Fuerschungsresultat gëtt entweeder déi *visuell Astrofotometrie*, déi *fotografesch Astrofotometrie* oder déi *fotoelektresch Astrofotometrie* benotzt.

## Zweck
Wichteg ass bei deene verschiddenen Aarten de Fuerschungszweck, d'Ermëttele vun der Stärenhellegkeet. Allgemeng ass haut d'fotoelektresch Astrofotometrie am Gebrauch, well sech duerch d'Bäischalte vu verschiddene Faarffilteren zousätzlech Asiichten iwwer de physikaleschen Zoustand vun de Stären erkenne loossen.

## Kuckt och
Frank Shu

De **Frank Shu** (chineesesch: 徐遐生), gebuer den 2. Juni 1943 zu Kunming, ass en US-amerikaneschen Astrophysiker mat chineesescher Ofstamung.

De Shu gouf am chineesesche Kunming gebuer a koum mat sechs Joer an d'Vereenegt Staaten, wou hien zu Chicago an zu West Lafayette opgewuess ass. Hie krut 1963 de Bachelor a Physik am Massachusetts Institute of Technology. Den Doktorgrad an der Astronomie koum 1968 op der Harvard Universitéit derbäi. Duerno huet hie fënnef Joer op der SUNY Stony Brook geléiert. De Shu war vun 1973 bis 2002 Professer op der University of California, Berkeley, an huet do d'Astronomie-Departement vun 1984 bis 1988 geleet. Vun 2002 bis 2006 war hie President vun der National Tsing Hua University an der Taiwan. Zanter 2006 ass hien op der University of California, San Diego, an zanter 2009 emeritéierte Professer.

Vun 1994 bis 1996 war de Shu President vun der American Astronomical Society (AAS).

De Shu huet als Theoreetiker un Theeme wéi den Urspronk vu Meteoritten, Genesis a fréi Entwécklung vu Stären, Massentransfer an enke Duebelstären an d'Struktur vu Spiralgalaxië geschafft. Als Student hat hie mam Chia-Chiao Lin déi als Dichtewellentheorie bekannt Theorie vun de Spiraläerm a Galaxien entwéckelt. 1977 huet hien e Modell fir d'Genesis vun engem Stär duerch e Kollaps vun enger sphärescher Gaswollek am Kär vun enger Moleküllwollek publizéiert.

## Schrëften (Auswiel)
* *The Physical Universe: An Introduction to Astronomy.* University Science Books, Mill Valley 1982, ISBN 0-935702-05-9.

## Éierungen
* 1977 Helen-B.-Warner-Präis
* 1987 Member vun der National Academy of Sciences
* 1990 Member vun der Academia Sinica zu Taiwan
* 1996 Oort Professur an der Universitéit Leiden
* 1996 Brouwer Award
* 2000 Dannie-Heineman-Präis fir Astrophysik
* 2003 Member vun der American Philosophical Society
* 2008 Centennial Medal der Graduate School of Arts and Sciences der Harvard University
* 2009 Shaw Präis
* 2009 Bruce Medal
* Den Asteroid (18238) Frankshu gouf no him genannt

## Kuckt och

## Um Spaweck
* Autobiographie
Song Joong-ki

De **Song Joong-ki** (an Hangeul 송중기 an an Hanja 宋仲基), gebuer den 19. September 1985 zu Daejeon, ass e südkoreanesche Schauspiller.

## Filmer
### Kino
* 2008: A Frozen Flower
* 2009: Five Senses of Eros
* 2010: Hearty Paws 2
* 2011: Penny Pincher
* 2012: The Grand Heist
* 2012: A Werewolf Boy

### Televisioun
* 2008: My Precious Man
* 2008: Love Racing
* 2009: Triple
* 2009: Will It Snow For Christmas?
* 2009: My Fair Lady
* 2010: Sungkyunkwan Scandal
* 2010: OB/GYN Doctors
* 2011: Deep Rooted Tree
* 2012: Nice Guy
* 2016: Descendants of the Sun

## Um Spaweck
Jo Jung-suk

Den **Jo Jung-suk** (op Hangeul 조정석 an op Hanja 曺政奭), gebuer de 26. Dezember 1980 zu Seoul, ass e südkoreanesche Schauspiller.

## Filmer
### Kino
* 2012: Architecture 101
* 2012: Almost Che
* 2013: The Face Reader
* 2014: The Fatal Encounter
* 2014: My Love, My Bride
* 2015: The Exclusive: Beat the Devil's Tattoo

### Televisioun
* 2011: What's Up?
* 2012: The King 2 Hearts
* 2013: You're the Best, Lee Soon-shin
* 2015: Oh My Ghostess

## Um Spaweck
Meridian

D'Wuert **Meridian** (lat. *circulus meridianus* ‚Mëtteskrees‘) steet fir:

* Meridian (Astronomie), oder Himmelsmeridian, e Grousskrees op der Himmelskugel, deen duerch de Zenit, Nadir an d'Himmelspole verleeft
* Meridian (Geographie), en Hallefkrees dee vertikal zum Equator steet a vum Nord- op de Südpol leeft.
* Meridian (Satellit), eng russesch Kommunikatiounssatellitteserie
* Magnéitesche Meridian, e Plang oder Linn, deen d'Richtung vun der Horizontalkomponent vum Äerdmagnéitfeld beschreift.
* Meridian (TCM), an der traditioneller chineesescher Medezin (TCM) eng Bunn am Kierper, an där de Qi, déi bannenzeg Energie, fléisst.
* Meridianschnëtt, e Schnëtt laanscht d'Rotatiounsachs vun engem Rotatiounskierper
* Meridianbou, eng laang Moossstreck op der Äerduewerfläch, vun Norden no Süden, fir d'Äerdfigur ze bestëmmen.

**Kuckt och:**
* Himmelsrichtung
* Orientéierung (Geodesie)
Lili Marleen (Film)

**Lili Marleen** ass en däitsche Film vum Rainer Werner Fassbinder aus dem Joer 1981 fräi nom Roman *Der Himmel hat viele Farben* vun der Lale Andersen.

## Ëm wat geet et am Film?
De Film ass e Melodrama aus dem Zweete Weltkrich ëm d'Lidd *[[Lili Marleen (Lidd)|Lili Marleen]]*

## Um Spaweck
*  Kritik vum R. Ebert
* De Film op dvdclassik
* Kritik vum Ulrich Behrens op Filmzentrale
Il trionfo di Ercole

** Il trionfo di Ercole** ass en italieenesch-franséische Film vum Alberto De Martino aus dem Joer 1964. 
## Ëm wat geet et am Film?
De Kinnek vu Mykene gëtt vum Intrigant Milo ermuert. Dem Euristeo geléngt et mat Hëllef vum Herkules de Milo ze stierzen.

## Um Spaweck
Richard Salisbury Ellis

De **Richard Salisbury Ellis**, gebuer de 25. Mee 1950 zu Colwyn Bay a Wales, ass e britteschen Astronom. Hien ass Professer um Caltech.

Den Ellis huet um University College London an um Wolfson College vun der Universitéit Oxford Astronomie studéiert an huet am Joer 1974 promovéiert. Duerno war hien op der Universitéit vun Durham an um Royal Greenwich Observatory. 1985 gouf hie Professer zu Durham an 1993 *Plumian Professor* fir Astronomie op der Universitéit vu Cambridge a Fellow vum Magdalene College. Vun 1994 bis 1999 war hien do Direkter vum Astronomeschen Institut. 1999 goung hie bei de Caltech. Vun 2000 bis 2005 war hien do Direkter vum Palomar-Observatoire.

Den Ellis ass en Observatiounsastronom, dee sech besonnesch mat der Evolutioun vu fréie Galaxien a grousse Strukturen am Kosmos befaasst. Hie war Member vum Supernova Cosmology Project, dat d'Acceleratioun vum Universum festgestallt huet, woufir hire Leeder, de Saul Perlmutter am Joer 2011 de Nobelpräis krut. Enn vun den 1990er Jore war den Ellis un der *Morphs Collaboration* bedeelegt (ënner anerem mam Alan Dressler), déi d'Entwécklung vu verschiddene Forme vu Galaxien ënnersicht huet. Weider huet hie fréier Stären a Galaxien erfuerscht, ënner anerem mat Gravitatiounslënseneffekter a mam Hubble-Weltraumteleskop souwéi am Keck-Observatoire.

Hien huet och eng wichteg Roll bei der Virbereedung fir de geplangte Thirty Meter Telescope gespillt.

1995 gouf hie Fellow vun der Royal Society, där hir Bakerian Lecture hien am Joer 1998 gehalen huet (*The morphological evolution of the galaxies*). 2008 gouf den Ellis CBE an am Joer 2011 krut hien d'Goldmedail vun der Royal Astronomical Society.

## Um Spaweck
* Websäit vum Caltech
(10370) Hylonome

Den **(10370) Hylonome** ass en Asteroid aus der Grupp vun den Zentauren.

Hie gouf de 27. Februar 1995 vum David C. Jewitt an der Jane Luu um Mauna-Kea-Observatoire op Hawaii entdeckt.

De 26. Juli 2000 gouf en no der Hylonome, der Fra vum Zentaur Kyllaros genannt.

## Kuckt och

* Lëscht vun den Asteroiden
* Lëscht vun den Zentaurasteroiden

## Um Spaweck
* Asteroid Hylonome: Discovery Circumstances nom Minor Planet Center vun der Internationaler Astronomescher Unioun beim Harvard-Smithsonian Center for Astrophysics, Cambridge, USA
* Asteroid Hylonome an der Small-Body Database vum Jet Propulsion Laboratory vun der NASA beim California Institute of Technology, Pasadena, USA
* Astronomesch Date vum (10370) Hylonome
Jos Hoffmann (Cabaretsbedreiwer)

De **Joseph** (**Jos**) **Hoffmann**, gebuer 1934 a gestuerwen den 23. Mee 2016 op der Cap, war e lëtzebuergesche Schmelzenaarbechter a Cabaretsbedreiwer.

Den Hoffmann war zënter den 1970er Jore Besëtzer vun enger Rëtsch Cabareten an der Stad Lëtzebuerg an huet als "Kinnek vum Nuetsliewe" gegollt.

Hie war bestuet an hat dräi Kanner.

## Publikatiounen
* *Défense d'en parler. Les mémoires du roi de la nuit*, Mersch 1985 (mam Jean Nicolas als Ghostwriter).

## Kuckt och
* Joerhonnertaffär (Zeien)

## Um Spaweck
* Artikel op wort.lu
Munneref (Homonymie)

**Munneref** ass den Numm vun zwou Uertschaften:
*Munneref, eng Lëtzebuerger Uertschaft am Kanton Réimech.
*Munneref, eng belsch Uertschaft an der Gemeng Fäteler
Jos Hoffmann

Et gëtt e puer Persoune mam Numm **Jos Hoffmann**:

* e Biolog, dee vun 1911-2000 gelieft huet, kuckt: Jos Hoffmann (Biolog),
* e Cabaretsbedreiwer, dee vun 1934-2016 gelieft huet, kuckt: Jos Hoffmann (Cabaretsbedreiwer).

### Kuckt och
* Hoffmann fir weider Persoune mat deem Familljennumm.
Rue Sainte-Zithe

D**'Rue Sainte Zithe** ass eng Strooss am Garer Quartier vun der Stad Lëtzebuerg. Se verleeft vum Boulevard de la Pétrusse a südëstlecher Richtung laanscht de Rousegäertchen bis bei d'Paräisser Plaz.

## Geschicht
Wéi Hollerech nach eng eegestänneg Gemeng war, huet d'Zithastrooss d'Grenz gemaach tëscht Hollerech an der Stad; op der Stater Säit huet d'Strooss awer Rue Munkácsy geheescht. An de Joren no der Gemengefusioun (1920) ass d'Bezeechnung rue Munkácsy verschwonnen. De 16. Mee 1925 huet de Stater Gemengerot confirméiert, datt déi zwou Säite vun der Strooss den Numm Zithastrooss droe géifen.

D'Strooss ass benannt no der Helleger Zitha (1218 - 1278), der Patréinesch vum Déngschtpersonal an den Haushälterinnen.

## Gebaier
*Zithaklinik
*Zithaklouschter
*fréiere Kino Marivaux

## Biller

Ambassade des Pays-Bas, Luxembourg-101.jpg|Nummer 6: D'Ambassade vun Holland
8, rue Sainte-Zithe-101.jpg|Nummer 8: D'Konsulat vu Malta
10, rue Sainte-Zithe-101.jpg|Nummer 10: D'Étude André Lutgen
Luxembourg City St Zita Convent.jpg|D'Zithaklouschter


## Um Spaweck
Primo Zeglio

De **Primo Zeglio**, gebuer den 8. Juli 1906 zu Buronzo, a gestuerwen den 30. Oktober 1984 zu Roum, war en italieenesche Filmregisseur an Dréibuchauteur.

## Filmographie
### als Regisseur
* 1943: *[[Sucedió en Damasco]]* - Regie zesumme mam José López Rubio
* 1943: *[[Febbre]]* - Haaptacteuren: Paola Barbara, Carlo Tamberlani
* 1947: *[[Genoveffa di Brabante]]* 
* 1951: *[[La vendetta del Corsaro]]* - Haaptacteuren: Jean-Pierre Aumont, Maria Montez
* 1952: *[[La figlia del diavolo]]* - Haaptacteuren: Massimo Serato, Marina Vlady
* 1953: *[[Captain Fantasma]]* - Haaptacteuren: Frank Latimore, Anna-Maria Sandri
* 1953: *[[Nerone e Messalina]]* - Haaptacteuren: Gino Cervi, Yvonne Sanson
* 1956: *[[Dimentica il mio passato]]* - Haaptacteuren: María Luz Galicia, Ettore Manni
* 1958: *[[Il figlio del corsaro rosso]]* - Haaptacteuren: Lex Barker, Sylvia Lopez
* 1960: *[[Morgan il pirata]]* - Haaptacteuren: Steve Reeves, Valérie Lagrange
* 1961: *[[Le sette sfide]]* - Haaptacteuren: Ed Fury, Elaine Stewart
* 1962: *[[Il dominatore dei sette mari]]* - Haaptacteuren: Rod Taylor, Keith Michell
* 1962: *[[Io Semiramide]]* - Haaptacteuren: Yvonne Furneaux, John Ericson
* 1964: *[[I due violenti]]* - Haaptacteuren: Alan Scott, George Martin
* 1965: *[[I quattro inesorabili]]* - Haaptacteuren: Adam West, Robert Hundar
* 1967: *[[4… 3… 2… 1… morte]]* - Haaptacteuren: Lang Jeffries, Pinkas Braun
* 1968: *[[Killer, adios]]* - Haaptacteuren: Peter Lee Lawrence, Peter Lee Lawrence

## Um Spaweck
Jules Diederich

De **Jules Diederich**, gebuer den 11. Abrëll 1864 zu Fenteng, a gestuerwen den 9. Juli 1930 an der Stad Lëtzebuerg, war e lëtzebuergesche Veterinär.

De Jules Diederich huet zu Cureghem Veterinärmedezin studéiert an do den 22. Oktober 1887 säin Ofschlossexamen als Veterinär gemaach. Dono huet hie sech zu Lëtzebuerg als Véidokter etabléiert. Hie war vun 1902 bis 1912 Direkter vum Hollerecher Schluechthaus. Am Mäerz 1904 ass hie Staatsveterinär fir de Kanton Lëtzebuerg genannt ginn.

Vun 1902 bis 1904 war hien Deputéierten.

Zesumme mam Dr. Auguste Praum huet hien 1911 eng Broschür iwwer d'Tuberkulos beim Rand a beim Schwäin erausginn, déi s'unhand vun de Publikatioune vum däitsche Veterinär Hugo Rautmann (gebuer 1879), zesummegestallt haten. De Rautman war den Auteur, ënner anerem, vum Buch «Die Tuberkulose beim Rind und Schwein und ihre Bekämpfung in der Praxis» (Faber, Magdeburg 1909, Bücherei der 'Landwirtschaftlichen Umschau', Bd. 2).

Fir un hien z'erënnere gouf zu Hesper eng Strooss no him genannt: d'Rue Jules-Diederich

## Gielchen
* 

## Literatur
* Theves, G., 1991. *Le Luxembourg et ses vétérinaires, 1790-1990.* Luxembourg, Arts et Livres, 310 S.
Place de Paris (Stad Lëtzebuerg)

D**'Paräisser Plaz** (offiziell *Place de Paris*) ass eng Plaz am Garer Quartier vun der Stad Lëtzebuerg; se besteet am Fong aus zwéin Deeler, westlech an ëstlech vun der Neier Avenue.

Als Adresse „Place de Paris“ zielt nëmmen den Deel vun der Strooss dee vun der Rue du Fort Elisabeth a westlecher Richtung bis bei d'Antwerpener Strooss laanscht d'Plaz verleeft. D'Haiser tëscht der Duchscher-Strooss an der Neier Avenue gehéieren zur Antwerpener Strooss iwwerdeems déi op der ëstlecher Säit, tëscht der Bourbon-Strooss an der Origer-Strooss zur Rue du Fort Elisabeth gehéieren.

## Geschicht

D'Plaz gouf nom Bau vun der Neier Bréck vum Staat op dem Gebitt vun de fréiere Festungsanlage gebaut. De Stater Gemengerot huet der Plaz de 5. Dezember 1907 hiren Numm ginn. Virdru gouf se *Place de l'Éventail* genannt.

D'Plaz huet bis 1920 d'Grenz tëscht der Stad Lëtzebuerg an der Gemeng Hollerech gemaach. Fir Wueren déi an d'Stad erabruecht goufen, huet missen eng Steier bezuelt ginn. Gemengepersonal huet de sougenannten Octroi an engem Pavillon („Octroishaischen“) akasséiert. Nodeems keen Octroi méi opgehuewe gouf, war uganks den 1930er Joren e Büro fir Touristeninformatiounen am Pavillon.

### Déi „nei“ Paräisser Plaz
Wéi den Tram bis op d'Gare gebaut gouf, ass och d'Paräisser Plaz am Kader vun enger Biergerbedeelegung vu Luxtram, zesumme mat der Stad Lëtzebuerg, nei amenagéiert ginn. Et gouf en oppenen a geraimegen ëffentleche Beräich geschaaft, wou Mäert, Fester asw. organiséiert kënne ginn. Déi „nei“ Paräisser Plaz, op där och 18 nei Platane geplanzt goufen, ass de 26. Juni 2021 ageweit ginn.

## Gebaier
* Den Hôtel de Paris, gebaut 1909-1912 (Architekten: Joseph Nouveau a Léon Muller); zënter dem 6. Juli 1978 op der Lëscht vum Zousazinventaire vun de klasséierte Monumenter agedroen.

## Biller
### D'Plaz haut

Luxembourg, Place de Paris (102).jpg|Den Deel am Westen, mat Vue op d'Zitha-Strooss…
Luxembourg, Place de Paris (107).jpg|d'Nei Avenue mat den Tramsgleiser an der Mëtt…
Luxembourg, Place de Paris (105).jpg|…an den ëstlechen Deel.


### D'Plaz fréier

Place de Paris, 5 juin 1917.jpg|D'Paräisser Plaz nom Bombardement vum 5. Juni 1917
Luxembourg, ancien Hotel de Paris (1).JPG|De fréieren Hotel de Paris
PlaceParis4.jpg|De roude Buer op der ëstlecher Säit vun der Plaz


## Kuckt och
* Paräisser Plaz / Place de Paris (Tramshalt)

## Um Spaweck
Pierre Schmol

De **Pierre Schmol**, gebuer de 17. August 1889 um Fridhaff an der Gemeng Dikrech, a gestuerwen de 17. August 1976 zu Ettelbréck, war e lëtzebuergeschen Dokter an Direkter vum Staatslaboratoire.
 
## Dokter an Direkter vum Staatslaboratoire

De Pierre Schmol huet am Abrëll 1913 den Doktorat an der Medezin an am Oktober 1915 den Doktorat an der Chirurgie an den Doktorat an der Gebuertshëllef am Kader vun der *Collation des grades* gepackt. Den 28. Oktober 1915 ass hien doropshin als Dokter zu Lëtzebuerg zougelooss ginn. Hien huet dono eng Praxis zu Jonglënster opgemaach.

Am November 1920 annoncéiert hien an der Zeitung, datt hie « studienhalber » fort wier. 1922 kënnt hien Assistenzdokter (médecin-assistant) an de Staatslaboratoire, deen duerch d'Gesetz vum 17. Abrëll 1900 ënner dem Numm *Laboratoire pratique de bactériologie* kreeéiert gouf. Den 30. Juli 1928 gouf hien Direkter vum Staatslaboratoire als Nofollger vum verstuerwenen Dr. Auguste Praum. Am August 1954 ass hien an d'Pensioun gaangen; säin Nofollger gouf den Dr. Fernand Schwachtgen, bis elo *Médecin-assistant* am Staatslaboratoire.

## Member vun der SNL a vum Institut grand-ducal

De Pierre Schmol war vun 1922 u Member vun der *[[Société des naturalistes luxembourgeois]]* (SNL) an ass 1973 Éieremember genannt ginn.

Am Februar 1924 gouf de P. Schmol *Membre agrégé* vun der wëssenschaftlecher Sektioun vum *[[Institut grand-ducal]]*, an am Januar 1929 *Membre effectif* a senger neier Qualitéit als Direkter vum Staatslaboratoire.

## Gielchen
* 

## Literatur
* Betz, A., 1989. *Le Laboratoire National de Santé. * Bulletin de la Société des sciences médicales du grand-duché de Luxembourg, N° jubilaire du 125e anniversaire, S. 77-80.
*Kugener, H., 2005. *Die zivilen und militärischen Ärzte und Apotheker im Großherzogtum Luxemburg.* Band 3/3 (S-Z). Luxemburg, Eigenverlag, S. 1343-1756, [1]-23, [1].
* Schaus, R., 1963. *Contribution à l'histoire du laboratoire bactériologique de l'État. * Bulletin de la Société des sciences médicales du grand-duché de Luxembourg 100, S. 69-101.

## Um Spaweck
Historique du Laboratoire national de santé.
A Private Function

**A Private Function** ass e brittesche Film vum Malcolm Mowbray aus dem Joer 1984.

## Ëm wat geet et am Film?
Nom Krich am Joer 1947 sinn d'Liewensmëttel nach rationéiert. E Bauer zillt heemlech e Schwäi fir e puer besser Leit. De Gilbert Chilvers kann dat Schwäi klauen an hëlt et mat a seng Wunneng fir et do ze schluechten…

## Um Spaweck
* De Film op der IMDb
Place de Metz (Stad Lëtzebuerg)

D**'Place de Metz** ass eng Plaz am Garer Quartier vun der Stad Lëtzebuerg; se besteet aus zwéin Deeler, westlech an ëstlech vun der Neier Avenue.

D'Plaz läit südlech vun der Neier Bréck; vun hir aus ginn a Richtung Süden d'Nei Avenue an no Westen an Osten de Boulevard de la Pétrusse fort.

## Geschicht
Och wann déi franséisch Stad Metz ni zu Lëtzebuerg gehéiert huet, sou haten déi zwou Stied awer ëmmer enk Verbindungen ënnerteneen. Dës huet déi zwéi Buergermeeschteren 1952 dozou verleet, eng Partnerschaft (*Jumelage*) an d'Liewen ze ruffen. Bei enger grousser Feier den 21. Juni 1953 an der Stad, war och - als liewege Symbol fir dëse Jumelage - de Robert Schuman (1886 - 1963) derbäi, deen zu Lëtzebuerg op d'Welt koum a Metz als Députéierte vertrueden huet.

## Gebaier
* Siège vun der Spuerkeess
* fréiert Gebai vun der *Direction générale impériale des Chemins de fer en Alsace-Lorraine*, duerno Sëtz vun der CECA, an haut och am Besëtz vun der Spuerkeess.

## Biller

Spuerkeess headquarters 2012-04.JPG|Siège vun der Spuerkeess
Luxembourg, place de Metz, Spuerkeess (anc. CECA) (101).jpg|Fréiere Sëtz vun der Eisebunnsgesellschaft Alsace-Lorraine


## Kuckt och
* Place de Metz (Tramshalt)

## Um Spaweck
Giorgio Albertazzi

Den **Giorgio Albertazzi**, gebuer den 20. August 1923 zu San Martino a Mensola, a gestuerwen den 28. Mee 2016 zu Roccastrada, war en italieenesche Schauspiller a Regisseur.

## Filmographie (Auswiel)
* 1953: *[[I Piombi di Venezia]]* - Regie: Gian Paolo Callegari - Haaptacteuren: Armando Francioli, Franca Marzi
* 1960: *[[Labbra rosse]]* - Regie: Giuseppe Bennati - Haaptacteuren: Jeanne Valérie, Christine Kaufmann 
*1961: *[[L'année dernière à Marienbad]]* - Regie: Alain Resnais - Haaptacteuren: Delphine Seyrig, Sacha Pitoëff
*1962: *[[Die Rote]]* - Regie: Helmut Käutner - Haaptacteuren: Ruth Leuwerik, Rossano Brazzi
*1968: *[[Caroline chérie (Film 1968)|Caroline chérie]]* - Regie: Denys de La Patellière - Haaptacteuren: France Anglade a Bernard Blier

## Um Spaweck
Lëscht vun de Lourdes-Grotten zu Lëtzebuerg

Dës **Lëscht vun de [[Grott vu Massabielle|Lourdes-Grotten]] zu Lëtzebuerg** ass en Deel vun de .
Se ass nach net komplett.

## A

## B

## D

## E

## F

## G

## H

## I

## K

## L

## M

## N

## P

## R

## S

## T

## U

## V

## W

## Kuckt och
* Lëscht vun de Weekräizer zu Lëtzebuerg
* Lëscht vun de Weekapellen zu Lëtzebuerg
* Lëscht vu reliéise Gebaier zu Lëtzebuerg
* Lëscht vun de reliéisen Objeten zu Lëtzebuerg

## Um Spaweck
Place Jean-Heinisch

D**'Place Jean Heinisch** ass eng Plaz am Garer Quartier vun der Stad Lëtzebuerg. Se läit virun der Haaptentrée vun der Garer Kierch an ass vum Boulevard de la Pétrusse, der Rue du Fort Elisabeth an der Rue Dicks ëmginn.

## Geschicht
D'Plaz ass nom Paschtouer Jean Heinisch, fréieren Deche vun der Garer Kierch genannt.

## Gebaier
* Häerz-Jesu Kierch

## Biller

## Um Spaweck
Jean Heinisch

De **Jean Heinisch**, gebuer de 7. Mäerz 1913 zu Biissen, a gestuerwen de 25. Januar 1998, war e lëtzebuergesche kathoulesche Geeschtlechen.

De Jean Heinisch huet wärend senger ganzer Carrière (1939 - 1992) an der Garer Par als Paschtouer a vun 1961 un als Deche gewierkt.

De Jean Heinisch war sozial engagéiert an huet ë.&nbsp;a. den *Tricentenaire* an d*Fondatioun Maison de la Porte Ouverte* matgegrënnt. Wéinst sengem sozialen Engagement gouf eng Plaz no him genannt, d*'[[Place Jean-Heinisch]]*.
## Um Spaweck
*Stater Chronik: Abbé Jean Heinisch - In memoriam an Ons stad 1998, Nr. 57: 26-27
Arsène Betz

Den **Arsène Betz**, gebuer den 22. September 1923 zu Käerch, a gestuerwen de 17. November 2003 an der Stad Lëtzebuerg, war e lëtzebuergeschen Dokter, Zwangsrekrutéierten, Auteur an Direkter vum Staatslaboratoire.
 
## Den Dokter an Direkter vum Staatslaboratoire

Den Arsène Betz, deen am Zweete Weltkrich zwangsrekrutéiert gi war, huet säin Dokteschdiplom de 26. Abrëll 1951 kritt. Den 22. Mäerz 1952 ass hien als Dokter zu Lëtzebuerg zougelooss ginn. Hien huet ufanks als Generalist zu Beetebuerg praktizéiert.

1955 koum hien als Mikrobiolog an de Staatslaboratoire. Hien huet seng Kenntnesser an der Mikrobiologie an an der Immunologie am *Institut Pasteur* vu Paräis approfondéiert. Vun 1959 un huet hien zu Lëtzebuerg am Staatslaboratoire e virologesche Laboratoire ageriicht. Vun 1977 bis 1988 gouf hien als Nofollger vum Eugène Ost Direkter vum Staatslaboratoire, deen am November 1980 den Numm *Laboratoire national de santé* krut. Den 2. September 1988 ass den Arsène Betz a Pensioun gaangen.

Vun 1988 bis 1995 war de Betz President vum *Centre de recherche public – Santé*. Hie war President vun der nationaler Ethikkommissioun bis 1995.

## Member vum Institut grand-ducal

Am Februar 1968 gouf den Arsène Betz als *Membre correspondant* vun der wëssenschaftlecher Sektioun vum *[[Institut grand-ducal]]* proposéiert. An der Sëtzung vum 4. Abrëll 1968 ass déi Propose akzeptéiert ginn. Hie war deemools *médecin-chef au département de virologie de l'Institut d'hygiène et de santé publique*.

## Den Auteur

Den Arsène Betz huet eng Rei medezinesch Fachartikelen am Bulletin vun der *[[Section des sciences médicales (Institut grand-ducal)|Société des sciences médicales]]* publizéiert.

1968 krut hien de *Prix de sciences* an 1973 de *Prix Lions*.

## Literatur

*Betz, A., 1989. *Le Laboratoire National de Santé. * Bulletin de la Société des sciences médicales du grand-duché de Luxembourg, N° jubilaire du 125e anniversaire, S. 77-80.
*Kugener, H., 2005. *Die zivilen und militärischen Ärzte und Apotheker im Großherzogtum Luxemburg.* Band 1 (A-G). Luxemburg, Eigenverlag, S. 1-652.

## Um Spaweck
*Historique du Laboratoire national de santé.
*Interview mit Dr. Betz, dem Vorsitzenden der Ethikkommission. Forum Nr. 120 (Mai 1990), S. 36-39.
Pardners

**Pardners** ass en US-amerikanesche Film vum Norman Taurog aus dem Joer 1956.

## Ëm wat geet et am Film?
De Wade an de Slim versichen de Muerd vun hire Pappen ze rächen…

## Um Spaweck
François Schneider

De **François Schneider**, gebuer de 26. Februar 1944, ass e lëtzebuergeschen Dokter a fréieren Direkter vum Staatslaboratoire.
 
De François Schneider ass de 17. August 1973 als Dokter zu Lëtzebuerg zougelooss ginn.

Hien huet als Mikrobiolog am Staatslaboratoire geschafft. Duerch den *Arrêté grand-ducal* vum 9. September 1988 gouf hien den Nofollger vum Arsène Betz als Direkter vum Staatslaboratoire, deen zënter November 1980 den Numm *Laboratoire national de santé* dréit. Am Joer 2008 ass de François Schneider a Pensioun gaangen.

De François Schneider ass den Auteur oder Koauteur vu medezinesche Fachartikelen am Bulletin vun der *[[Section des sciences médicales (Institut grand-ducal)|Société des sciences médicales]]*.

## Literatur
*Betz, A., 1989. *Le Laboratoire National de Santé. * Bulletin de la Société des sciences médicales du grand-duché de Luxembourg, N° jubilaire du 125e anniversaire, S. 77-80.
*Kugener, H., 2005. *Die zivilen und militärischen Ärzte und Apotheker im Großherzogtum Luxemburg.* Band 3/3 (S-Z). Luxemburg, Eigenverlag, S. 1343-1756, [1]-23, [1].
*Wennig, R. & R.L. Humbel, 2014. *Évolution historique des laboratoires de biologie médicale au Luxembourg. * Bulletin de la Société des sciences médicales du grand-duché de Luxembourg, N° spécial 150 ans, S. 21-44.http://ssm.lu/wp-content/uploads/2015/09/150-ans-Bulletin-2-2014.pdf

## Um Spaweck
*Historique du Laboratoire national de santé.
Artists and Models

**Artists and Models** ass en US-amerikanesche Film vum Frank Tashlin aus dem Joer 1955.

## Ëm wat geet et am Film?
De Rick Todd an den Eugene Fullstack deele sech eng Wunneng. De Rick ass Moler, dernieft zeechent hie Comics fir iwwer d'Ronnen ze kommen. Den Eugene verdéngt säi Geld mat séisse Geschichte fir Kanner. Duerch e blöden Zoufall geroden déi zwéin an d'Viséier vu sowjetesche Geheimagenten…

## Um Spaweck
* De Film op dvdclassic
Eugène Ost

Den **Eugène Nicolas Ost**, gebuer den 20. Mee 1913 an der Stad Lëtzebuerg, an do gestuerwen den 10. Januar 2001, war e lëtzebuergeschen Dokter, Kazettler, Auteur an Direkter vum Staatslaboratoire.
 
## Den Dokter an Direkter vum Staatslaboratoire

Den Eugène Ost huet am Abrëll 1940 d'Kandidatur an den Naturwëssenschaften, déi op de Medezinstudium virbereet huet, d.&nbsp;h. den entspriechenden Exame vum Cours supérieur, gepackt. Am Dezember 1945 huet hien den Exame fir d'Kandidatur an der Medezin bestanen.

Säin Dokteschdiplom krut hien de 24. November 1948. De 14. November 1949 ass hien als Dokter zu Lëtzebuerg zougelooss ginn; hie war Spezialist an der Hematologie an an der Mikrobiologie.

De 16. Oktober 1954 krut den Eugène Ost eng Nominatioun als *Médecin-assistant* am Staatslaboratoire. Wéi de Fernand Schwachtgen 1975 an d'Pensioun gaangen ass, gouf den E. Ost Direkter vum Staatslaboratoire, deen zënter 1965 offiziell *Institut d'hygiène et de santé publique* geheescht huet. Den E. Ost goung am Dezember 1976 a Pensioun.

## De Kazettler

Am Zweete Weltkrich war den Eugène Ost am KZ Dachau internéiert ginn. Hie war ee vun den «Dachauer», déi den 1. Juni 1945 aus der amerikanescher Quarantaine zu Munneref entlooss goufen a vun do aus mat Camionen an d'Stad bruecht gi sinn, wou se feierlech begréisst goufen. Hi war Member vun der Delegatioun, déi vun der Groussherzogin Charlotte am Palais empfaange goufen.

## De Member vum Institut grand-ducal

Am Februar 1968 gouf hien als *Membre correspondant* vun der wëssenschaftlecher Sektioun vum *[[Institut grand-ducal]]* proposéiert. An der Sëtzung vum 4. Abrëll 1968 ass déi Propose akzeptéiert ginn. Hie war deemools *Médecin-chef au département de bactériologie de l'Institut d'hygiène et de santé publique*.

## Den Auteur

A villen Artikelen, déi tëscht 1968 an 1985 am «Rappel», dem Organ vun der *Ligue luxembourgeoise des prisonniers et déportés politiques*, publizéiert goufen, huet den Eugène Ost iwwer d'Liewen am KZ an iwwer a seng eegen a senge Komeroden hir Erliefnesser geschriwwen. An der Zäitschrëft *[[Dachauer Hefte]]* huet hien 1988 en Artikel iwwer d*'Malaria-Versuchsstation* am KZ Dachau publizéiert.

Den Eugène Ost huet awer och medezinesch Fachartikelen am Bulletin vun der *[[Section des sciences médicales (Institut grand-ducal)|Société des sciences médicales]]* publizéiert.

## Literatur

* Betz, A., 1989. *Le Laboratoire National de Santé. * Bulletin de la Société des sciences médicales du grand-duché de Luxembourg, N° jubilaire du 125e anniversaire, S. 77-80.
* Kugener, H., 2005. *Die zivilen und militärischen Ärzte und Apotheker im Großherzogtum Luxemburg.* Band 2/3 (H-R). Luxemburg, Eigenverlag, S. 653-1342.

## Um Spaweck
*Historique du Laboratoire national de santé.
*Den Eugène Ost op Haus der bayerischen Geschichte
Place Abbé-P.-J.-Charles-Mullendorff

D**'Place Abbé P.J. Charles Mullendorff** ass eng Plaz um Kierchbierg an der Stad Lëtzebuerg. Se läit am „Domaine du Kiem“, tëscht der Rue Léon Thyes an der Rue Paul Palgen.

## Geschicht
D'Plaz ass nom Charles Mullendorff (1830 - 1902), Auteur, Geeschtlechen an Enseignant genannt.

## Gebaier

## Biller

## Um Spaweck