Luxtram-Linn T1

D**'Luxtram-Linn T1** ass eng Linn vum Stater Tram déi op der Streck vum Fluchhafe Findel bis bei de Stadion vu Lëtzebuerg fiert.

D'Linn gouf no an no a Betrib geholl. Dat éischt Deelstéck, vun der Luxexpo bis bei d'Rout Bréck, ass den 10. Dezember 2017 opgaangen. Duerno goufen et Verlängerunge bis op d'Stäreplaz (27. Juli 2018), op d'Gare (13. Dezember 2020), bis op Bouneweg (11. September 2022), bis op d'Cloche d'Or (7. Juli 2024), a bis op de Findel (2. Mäerz 2025).

D'Linn T1 war wärend hirer Bauzäit déi eenzeg Linn vum Stater Tram, dee mat hir 2017 nei agefouert gouf, nodeems et scho bis 1964 en Tramsreseau an der Stad gouf.

## Entwécklung vun der Linn
### Bau an Ouverture vum Tronçon A
#### 1. Phas: Luxexpo - Rout Bréck
Nodeems mat de Viraarbechte fir en neien Tramsschapp um Kierchbierg am Januar 2015 ugefaange gouf, ass et den 18. September 2015 mam Bau vun der Linn lassgaangen. Als éischt gouf den Tramsschapp hannert der Luxexpo gebaut. D'Renovéierung vun der Rouder Bréck huet dunn am Oktober ugefaangen, virun allem fir d'Bréck 2 Meter méi breet ze maachen, fir datt den Tram herno driwwer fuere kann. D'Aarbechte konnten dunn am Juli 2017 ofgeschloss ginn. Bei de Viraarbechten um Kierchbierg an um Lampertsbierg déi am Februar 2016 ugefaangen hunn, goufe ronn 50 Beem ewechgeholl an deelweis an eng Bamschoul ëmgeplanzt fir dann 2022/2023 nees laanscht d'Tramsstreck gesat ze ginn.

D'Leedung fir de Bau vum éischten Deel vun der Linn ass am Mäerz 2016 engem Gruppement vu Firmen zougewise ginn an zwar: déi franséisch Firmen *TSO*, *Muller TP* an *NGE GC* an déi Lëtzebuerger *Sopinor* a *Costantini*. De Bau vun der Plattform, also do wou d'Schinne geluecht ginn, huet de Mount duerno ugefaangen. Zu deem Ament sinn d'Archeologe bei de Viraarbechten um Tracé duerch d'Stad op d'Grondmauere vun der Neipuertskapell gestouss.

Déi éischt Schinne goufen am Juli 2016 an der Avenue John F. Kennedy geluecht, do wou scho beim Neibau vun der Strooss eng Verkéiersspuer fir den Tram prett gehale gi war. Vum 24. August u goufen d'Schinnen zesummegeschweesst.

De Schantjen ass schëtzeg virugaangen, verschidden Aarbechte konnten - op Grond vun enger Derogatioun - och wärend dem Kollektivcongé am Bausecteur realiséiert ginn. Just laanscht dem Glacis hunn d'Aarbechte wéinst der Schueberfouer misse rouen. Ob wärend den Aarbechten oder am Definitiven, den Tram hëlt der Fouer 10 % vun de 45.000&nbsp;m2 Ausstellungsfläch ewech.

D'Aschalte vum Stroum an d'Catenairë war den 10. Juli 2017. Domat konnte vum 12. Juli un déi éischt Tester op der Linn gefuer ginn. Mat den Tester ass et dunn ëmmer nuets tëscht 21.00 a 5.00 Auer virugaangen, mam Zil, datt all eenzel Ramm 150&nbsp;km fiert, fir esou d'Materialausdauer ze préiwen. Den 23. a 24. September 2017 war eng „Porte ouverte“ organiséiert ginn, wou déi Intresséiert sech e Bild vum neien Tram an dem Tramsschapp maache konnten. Bei der éischter Faart mat Passagéier ronderëm den Tramsschapp koum et zu engem klengen Accident, well e provisoresche Quai ze vill no bei d'Schinne gebaut gi war.

D'ëffentlech Beliichtung an d'Miwwele laanscht d'Streck goufen am September montéiert an d'Tramshaisercher am November. Vum 2. November u goufen och Testfaarten am normale Verkéier, awer ouni Passagéier gemaach, an et goufe verschidden Übunge mat de Rettungsdéngschter duerchgefouert, bei deenen Accidenter simuléiert goufen. Den éischte "richtegen" Accident mam Tram ass den 1. Dezember 2017 geschitt, wéi en Automobilist, deen duerch rout gefuer war, mam Tram kollidéiert ass.

A Presenz vum Groussherzog Henri goung den 10. Dezember 2017 den éischten Deel vun der Streck op, zesumme mat der neier CFL-Halt Kierchbierg-Pafendall op der Nordstreck an der Pafendaller Seelbunn, déi dës mam Tramsarrêt bei der Rouder Bréck verbënnt.


Fichier:Rails of future tram line Luxexpo-Gare Luxembourg City 2017-04.jpg|D'Pose vun de Schinnen an der Avenue Kennedy um Kierchbierg (Abrëll 2017).
Fichier:Luxembourg, construction tram accès remisage (2).jpg|D'Tramsplattform beim *[[Neien Tramsschapp]]* (August 2017).
Fichier:Luxembourg, inauguration tram (01).jpg|Offiziell Aweiung den 10. Dezember 2017 duerch de Groussherzog Henri.
File:Luxembourg, inauguration tram (06).jpg|1. Faart am Schnéi (10.12).


#### 2. Phas: Rout Bréck - Stäreplaz
D'Linn krut de 27. Juli 2018 eng éischt Verlängerung, iwwer d'Rout Bréck, laanscht de Groussen Theater an de Glacis, duerch d'Allée Scheffer an da via d'Allée des Résistants et des Déportés an d'Rue Jean-Pierre Probst op d'Stäreplaz.

D'Tester op deem Deelstéck haten den 21. Mee 2018, nuets, ugefaangen, den 31. Mee 2018 koum eng éischt Ramm am Testbetrib op der Stäreplaz un.

An der Scheffer-Allee ass just eng Spuer mat Wues beplanzt, déi aner gëtt, wa Schueberfouer ass, fir dës abezunn. Den Tram zirkuléiert dann an ofwiesselende Richtungen op enger Spuer.


Luxembourg, construction tram Glacis (1).jpg|D'Pose vun de Gleiser um Glacis, op der Héicht vun der Halt Theater (Aug. 2017).
Luxtram 2018 03.jpg|D'Schinne ginn op der Rouder Bréck geluecht (Jan. 2018).
Luksemburgo, konstruado de tramhaltejo Stäreplatz, 1.jpeg|Bal fäerdeg Halt *Stäreplaz / Étoile* (Juni 2018).
Luxembourg, Schueberfouer 2018 (121).jpg|D'Spuer um Glacis, déi fir d'Schueberfouer gespaart gëtt (Aug. 2018).
Luxembourg, inauguration tram phase 2 (101).jpg|D**Tramsmusek'', bei den Aweiungsfeierlechkeete vun der 2. Phas.
Luxembourg, inauguration tram phase 2 (103).jpg|D'Bännche gëtt duerchgeschnidden.
</gallery>

=== Tronçon B: Stäreplaz - Gare Centrale ===
Den 29. Oktober 2018 hunn d'Aarbechte fir déi 3. Phas, vun der Stäreplaz op d'[[Gare Lëtzebuerg|Stater Gare]], mat enger liichter Verspéidung, ugefaangen. Fir d'éischt goufen d'Virbereedungsaarbechten an der [[Avenue Émile-Reuter]] an an der [[Nei Avenue|Neier Avenue]] ausgefouert (Beem ewechgeholl, ënnerierdesch Leitungen a Kanalisatioune verluecht, asw.). Am August 2019 goufen déi éischt Schinne geluecht, woubäi mat de Kräizungen ugefaange gouf, fir vum reduzéierten Autostrafick an der [[Summervakanz]] ze profitéieren. Dono koum de [[Boulevard Royal]] drun, wou wéinst zwéi grousse Schantercher, déi vum ''[[Royal-Hamilius]]'' a vum ''Zenit Royal'', huet misse gewaart ginn, bis een do bäikéim fir d'Aarbechte vum Tram.

Op der [[Nei Bréck|Neier Bréck]] goufen d'Schinne fir den Tram scho bei de Renovatiounsaarbechten, déi am Mäerz 2017 ofgeschloss waren, geluecht. Si hunn awer 2020 nees missen erausgerappt ginn, well d'Deen- a Beweegungsfouen ufanks net mat verluecht gi waren.

Déi éischt Testfaarten op dem neien Deelstéck goufen de 5. Oktober 2020 gemaach. Vum 30. November 2020 u gouf mam ''Betrib ouni Passagéier'' bis op d'Stater Gare ugefaangen, an den 13. Dezember 2020 um 10 Auer gouf d'Linn mat hirem neie provisoreschen Terminus op der [[Place de la Gare (Stad Lëtzebuerg)|Garer Plaz]] opgemaach. Bei der Aweiung derbäi waren de Groussherzog Henri, de Bauten- an Transportminister [[François Bausch]] an d'Stater Buergermeeschtesch [[Lydie Polfer]].

D'Aarbechte ronderëm, an der Avenue de la Liberté an op der Garer Plaz goufen iwwerdeems am Fréijoer 2021, an déi op der [[Place de Paris (Stad Lëtzebuerg)|Paräisser Plaz]] an der [[Place de Metz (Stad Lëtzebuerg)|Place de Metz]], am Summer 2021 ofgeschloss.

<gallery mode="packed" heights="150">
Tramway à venir Avenue de la Liberté à Luxembourg (juin 2019).JPG|Virbereedungsaarbechten an der [[Avenue de la Liberté (Stad Lëtzebuerg)|Neier Avenue]]. D'Plattform op der [[Nei Bréck|Neier Bréck]] ass prett zanter Mäerz 2017.
Avenue de la Liberté (Luxembourg City) road works 2019-08.jpg|Am August 2019 an der Neier Avenue...
Luxembourg, avenue Émile Reuter 08-2019 (101).jpg|an an der [[Avenue Émile-Reuter|Arsenalstrooss]].
</gallery>

<gallery mode="packed" heights="150">
Luxembourg, avenue de la Liberté 01-2020 (102).jpg|Am Januar 2020 an der Neier Avenue...
Luxembourg, avenue de la Liberté 01-2020 (105).jpg
Luxembourg, place de la Gare 01-2020 (102).jpg|... an op der Garer Plaz.
</gallery>

<gallery mode="packed" heights="150">
Luxembourg, avenue de la Liberté 08-2020 (102).jpg|Am August 2020 an an der Neier Avenue...
Luxembourg, place de la Gare 08-2020 (102).jpg| op der Garer Plaz...
Luxembourg, place de la Gare 08-2020 (101).jpg

</gallery>

<gallery mode="packed" heights="150">
Luxembourg, bd Royal 11-2020 (104).jpg|''Marche-à-blanc'' um Boulevard Royal...
Luxembourg, av. de la Liberté 11-2020 (102).jpg|an der Neier Avenue...
Luxembourg, place de la Gare 11-2020 (101).jpg|a virun der Gare den 30. November 2020.
</gallery>

<gallery mode="packed" heights="150">
Fichier:Luxembourg, inauguration tram phase 3 (101).jpg| D'Éieregäscht beim Depart an der [[Avenue Émile-Reuter|Arsenalstrooss]]... 
Fichier:Luxembourg, inauguration tram phase 3 (103).jpg| ... an no der Arrivée op der Gare. 
Fichier:Luxembourg, inauguration tram phase 3 (107).jpg| D'Bändche gëtt duerchgeschnidden. 
</gallery>

=== Tronçon C: Gare Centrale - Lycée Bouneweg ===
Fir d'Streck kënnen op [[Bouneweg]] a weider op [[Gaasperech]] ze verlängeren, gouf tëscht Januar 2019 a Summer 2021 d'[[Pont Jean-Pierre-Buchler|Jean-Pierre-Büchler-Bréck]] erneiert an duebel sou breet gemaach, fir datt den Tram driwwer fuere kann. D'Schinnen dofir goufen am November 2021 verluecht. Des Weidere gouf op der Bouneweger Säit, op Terrainen déi brooch louchen, vun 2021 bis 2022 déi nei Plattform fir den Tram an [[Boulevard de Kyiv|eng nei Strooss]] ([[Nationalstrooss 40|N40]]) als Ersatz fir d'[[Route de Thionville (Stad Lëtzebuerg)|N3 (Diddenuewener Strooss)]] gebaut.

Zanter dem 11. September 2022 geet d'Linn vun der Gare aus virun, iwwert d'Statioun ''[[Leschte Steiwer / Dernier Sol (Tramshalt)|Leschte Steiwer / Dernier Sol]]'' bis op d'Halt ''[[Lycée Bouneweg (Tramshalt)|Lycée Bouneweg]]'' an der [[Rue de Houffalize]].

<gallery mode="packed" heights="150">
Luxembourg, Pont Jean-Pierre-Buchler (119).jpg|D'J.-P.-Buchler-Bréck gëtt fir den Tram méi breet gemaach (Mäerz 2021).
Luxembourg, Pont Jean-Pierre-Buchler (132).jpg|Tëscht der Gare an der J.-P.-Buchler-Bréck sinn d'Schinne scho geluecht (Januar 2022).
Luxembourg, tram tronçon C – 01-2022 (101).jpg|alt=D'Schinne laanscht der « Neier N3 » zu Bouneweg (Januar 2022)|D'Schinne laanscht der « [[Nationalstrooss 40|Neier N3]] » zu Bouneweg (Januar 2022).
</gallery>

<gallery mode="packed" heights="150">
Luxembourg, tram tronçon C – 06-2022 (101).jpg|Och op der neier Streck gouf Gréngs ugeluecht (Juni 2022).
Luxembourg, information Den Tram kënnt op Bouneweg (101).jpg|Informatiounspanneau (Juli 2022).
Luxembourg, tram tronçon C – 07-2022 (102).jpg|En Tram op enger Testfaart um zukünftegen Terminus Lycée Bouneweg (August 2022).
</gallery>

<gallery mode="packed" heights="150">
Luxembourg, inauguration tram phase 4 (104).jpg|11. September 2022: D'Éieregäscht op der Gare
Luxembourg, inauguration tram phase 4 (111).jpg|…a beim Duerchschneide vum Bändchen zu Bouneweg.
Luxembourg, tram 2022-09-11 (101).jpg|En Tram op der Jean-Pierre-Buchler-Bréck.
</gallery>

=== Tronçon D: Lycée Bouneweg - Stadion ===
Vum [[Bouneweger Lycée Luxembourg|Bouneweger Lycée]] geet den Tracé duerch d'[[Rue d'Orchimont]] an dann no riets an de [[Rangwee]] a béit dann an de [[Boulevard des Scillas]] of, dee 34 Meter breet gemaach gouf, sou datt nieft dem Gleisbett fir den Tram 2&nbsp;×&nbsp;2 Spuere fir de Stroossentrafick an eng Vëlospist Plaz hunn.

Op der Héicht vun der [[Gare Houwald]] fiert den Tram dann iwwer d'Eisebunnsgleiser a kuerz dono iwwer d'[[Autobunn A3 (Lëtzebuerg)|Autobunn A3]] ewech an de Quartier Cloche d'or. Déi [[Bréck Gare Houwald|éischt Bréck]] gouf, zesumme mat engem [[Pole d'échange|Pôle d'échange]] fir Bussen, direkt iwwer der Gare gebaut. [[Y-Bréck iwwer d'Autobunn A3|Déi iwwer d'Autobunn]] gouf tëscht 2021 an 2024 opgeriicht. Se huet d'Form vun engem Y, well vun hir och eng Ofzweigung bei den zukünftege [[Lycée technique du Centre]] féiert, deem säin Neibau dohinner kënnt.

Am Gaasperecher Bann fiert den Tram da via d'[[Rue Albert-Einstein (Stad Lëtzebuerg)|Rue Albert-Einstein]] weider iwwer de [[Boulevard de Kockelscheuer]] bis op säi südlechen Terminus, beim [[Stadion vu Lëtzebuerg]]. Kuerz virdru geet et nach eng Kéier iwwer d'[[Autobunn A6 (Lëtzebuerg)|A6]]. [[Bréck vum Boulevard de Kockelscheuer|Dës Bréck]], iwwer déi och de Stroosseverkéier an 2&nbsp;×&nbsp;2 Spuere féiert, gouf tëscht Summer 2018 an Hierscht 2019 gebaut.

D'Bauaarbechte fir d'Streck goufen op zwee parallelle Schantercher gemaach: Ee vum Lycée Vauban bis bei de Stadion, deen am September 2022 lassgoung; an ee fir dat Stéck vum Bouneweger Lycée bis dohinner. Dëse huet eng Grëtz méi spéit ugefaangen, wat deels mam Fortgank vum Bau vun den zwou Brécken ofhoung.

Déi éischt Schinnen um Tronçon D goufe Mëtt Oktober 2022 um [[Boulevard de Kockelscheuer]], op der Héicht vum zukünftegen [[Waassertuerm (Tramshalt)|Arrêt ''Waassertuerm'']], geluecht.

Beim südlechen Terminus hunn d'Terrassementsaarbechte fir de [[P+R Stade de Luxembourg]] an den neie Foussballstadion am Mäerz 2017 ugefaangen; e provisoresche Parking ass am Abrëll 2021 opgaangen, de Stadion am September dat Joer; d'Parkhaus ass de 5. Oktober 2023 opgaangen.

D'Streck vu Bouneweg bis bei den Nationalstadion ass de 7. Juli 2024 opgaangen, Ursprénglech war geplangt, dass se 2021 opgoe sollt, ma den Neibau vun der [[Jean-Pierre-Büchler-Bréck]] (dee bis 2021 gedauert huet), an dee vun der [[Nationalstrooss 40|N40]] hu fir Verspéidunge gesuergt.

<gallery mode="packed" heights="150">
Howald,_halte_CFL_en_construction_(2).jpg|Peiler fir déi zukünfteg Bréck bei der [[Gare Houwald]], iwwer déi (och) den Tram fuere soll (2017).
Luxembourg, Boulevard de Kockelscheuer (4).jpg|Um [[Boulevard de Kockelscheuer]] fiert den Tram herno iwwer d'Broochland an der Mëtt vun der Foto (2017).
Howald, Rue des Scillas (105).jpg|D'Rue des Scillas gëtt e gutt Stéck méi breet gemaach, ë. a. fir den Tram; hei: Hal, déi ofgerappt muss ginn (2022).
Luxembourg, pont « Y » 2022-08 (104).jpg|[[Y-Bréck iwwer d'Autobunn A3]], am Bau (2022).
</gallery>
**2023**
<gallery mode="packed" heights="150">
File:Hesperange, Howald Gare tram stop (101).jpg|Zukünftege ''Pôle d'échange'' bei der Halt ''Howald Gare''.
File:Luxembourg, Lycée Vauban tram stop under construction(101).jpg|Schantje vun der Halt ''Lycée Vauban''.
Fichier:Luxembourg, Waassertuerm (South) tram stop under construction(101).jpg|Schantje vun der Halt ''Waassertuerm'', hannen d'Ramp fir op d'Bréck iwwer d'A6. 
</gallery>
**2024**
<gallery mode="packed" heights="150">
Bonnevoie-Cloche d'Or marche à blanc 2024-06 (102).jpg|An der Descente vun der Bréck iwwer d'A6.
Bonnevoie-Cloche d'Or marche à blanc 2024-06 (115).jpg|De provisoresch eegleisegen Deel tëscht Houwald Gare an dem Boulevard des Scillas.
Bonnevoie-Cloche d'Or marche à blanc 2024-06 (120).jpg|Vum Boulevard des Scillas a Richtung Rangwee.
</gallery>
**2025*'
<gallery mode="packed" heights="150">
Luxembourg, Lycée Vauban tram stop (104).jpg|A Richtung *Stadion*.
Luxembourg, Waassertuerm tram stop (103).jpg|D'Tramshalt *Waassertuerm*.
Luxembourg, Scillas tram stop (110).jpg|Vum Boulevard des Scillas a Richtung Rangwee.
</gallery>

=== Tronçon E: Luxexpo - Fluchhafen ===
Vun Enn Oktober 2021 bis uganks 2022 goufen als Virbereedung op am Ganzen 3,2 Hektar d'Beem déi am Wee stoungen ewechgeholl; fir si ginn, als Kompensatioun, op am Ganzen 8,6 Hektar nei [[Eechen]] a [[Bichen]] an de [[Gemeng Jonglënster|Gemenge Jonglënster]], [[Gemeng Luerenzweiler|Luerenzweiler]] an [[Gemeng Nidderaanwen|Nidderaanwen]] ugeplanzt.

Enn Januar 2022 hunn d'Virbereedungsaarbechte fir déi nei [[Tramsbréck iwwer d'A1|Bréck iwwer d'A1]] ugefaangen. D'Bauaarbechte fir d'Bréck selwer hunn am Summer 2022 ugefaangen. Den [[Tablier]], deen nieft der Autobunn zesummegesat gouf, gouf an de Weekender vum 29. Abrëll a vum 6. Mee 2023 op 3 Stäiler geréckelt. Vum Hierscht 2023 u goufen dunn och d'Schinne geluecht.

Am Fréijoer 2023 goufen och d'Aarbechten an Ugrëff geholl un den Ënnerféierunge vun der Autobunnsoffaart Sennengerbierg a vun der [[Nationalstrooss 1|N1]]. Och d'Aarbechten um neie [[Boulevard Héienhaff]] tëscht dem Rond-point beim Cargocenter an deem virum Fluchhafe hunn 2023 ugefaangen; do fiert den Tram laanscht déi ëstlech Säit.

Den 10. Dezember 2024 war déi éischt Testfaart op der neigebauter Streck; den 2. Mäerz 2025 ass se du fir den normalen Trafick opgaangen.

<gallery mode="packed" heights="150">
Fichier:Bréck_Tram_A1-A7.jpg|Tramsbréck iwwer d'A1 an den Uschloss un d'A7 (Juni 2023)
Niederanven, pont tram CRM-A1 2023-12 (103).jpg|Um ëstleche Wupp vun der Bréck (Dezember 2023)
</gallery>
<gallery mode="packed" heights="150" caption="D'Situatioun am Dezember 2023">
Niederanven, tronçon E, 2023-12 (101).jpg|D'Aarbechte laanscht d'Autobunn
Niederanven, tronçon E, 2023-12 (103).jpg|D'Ënnerféierung ënnert dem Autobunnsverdeeler erduerch
Niederanven, tronçon E zone Héienhaff, 2023-12 (106).jpg|De Schantjen um Boulevard Héienhaff
</gallery>
<gallery mode="packed" heights="150" caption="Mäerz 2025">
File:Tronçon E (Luxexpo - Aéroport) (108).jpg
File:Niederanven, Héienhaff P+R tram stop (104).jpg
File:Tram stop Findel-Luxembourg Airport 2025-03 ---1.jpg
File:2025-03-02 Den Tram fiert bis op de Findel - inauguration (113).jpg
</gallery>
Den definitiven Tracé vum Tram féiert iwwer 16&nbsp;km an huet 24 Statiounen. Déi ganz Streck vum Tronçon E läit um Gebitt vun der Gemeng Nidderaanwen. An enger méi spéider Phas kéint d'Streck bis op d'[[Kalchesbréck]] verlängert ginn.

Esoubal d'[[Luxtram-Linn Fluchhafen - Bieles|Linn Fluchhafen - Stadion - Bieles]] („séieren Tram“) bis op ass, fält den Tronçon tëscht dem Fluchhafen an der Luxexpo op der Linn T1 ewech.

== Streck a Statiounen ==

D'Linn T1 huet eng Längt vu 16&nbsp;km. Se gëtt mat 750 Volt Gläichstroum alimentéiert. Op der 3,6&nbsp;km laanger Streck tëscht der Rouder Bréck an der Gare kritt den Tram de Stroum aus [[Superkondensator]]en, et brauchen also keng Pottoen a Catenairen opgeriicht ze ginn, déi den architektoneschen an historesche Patrimoine vun der Stad verschampeléiere géifen. Um Kierchbierg, zu Bouneweg, zu Gaasperech an deelweis um Glacis gouf op der Plattform vum Tram Wues geséint. Um ganzen Trajet vun der Linn ass d'Plattform exklusiv fir den Tram reservéiert, mat Ausnam vun engen 120 Meter um Boulevard Royal, wou d'Stater Busse vum [[Boulevard Franklin-D.-Roosevelt (Stad Lëtzebuerg)|Boulevard Roosevelt]] bis op d'Héicht vun der [[Avenue Monterey|Montereysavenue]] iwwert d'Tramsplattform fueren däerfen. Laanscht den Tracé vun der Linn goufen nei Vëlosweeër ugeluecht an et koumen och nei [[Vel'oH!|Vel'oH]]-Statioune bäi. Op der kompletter Streck - tëscht dem Findel an der Cloche d'or - gëtt et néng sougenannt intermodal *Pôle-d'échangen* fir do wou déi meescht Leit an d'Stad fueren, tëscht dem Tram, dem Bus, dem Auto ([[Parkplaz#Park and ride|Park-and-ride]]) an dem Vëlo ëmklammen ze kënnen.

=== Streckeféierung ===







D'Linn ass vun Norden a Richtung Süde beschriwwen.

D'Linn fänkt ëstlech vum [[Fluchhafe Lëtzebuerg|Fluchhafen-Terminal um Findel]] un a verleeft dann a Richtung vum Park-and-Ride deen um *Héienhaff'', nieft dem Verdeeler Sennengerbierg vun der Autobunn A1 gebaut gëtt. Se geet dann ënnert der Nationalstrooss 1 erduerch a verleeft da parallel mat der Autobunn, laanscht de Verdeeler Gréngewald (Kräizung mat der Nordstrooss), féiert dann iwwer eng Bréck iwwer d'Autobunn a laanscht den neien Tramsschapp, der Rangéiergare vun der Linn.

D'Linn kënnt da beim Rond-point Serra am Quartier Kierchbierg un, wou den zweete Park-and-Ride vun der Linn ass, bei der Luxexpo, wou provisoresch vun 2017 bis 2025 den nordëstlechen Terminus war. D'Linn féiert dann iwwer d'ganzt Längt vun der Avenue John F. Kennedy bis bei d'Rout Bréck, wou bis 2018 provisoresch deen éischten Terminus war, kann een an d'Seelbunn Pafendall-Kierchbierg ëmklamme fir op der CFL-Halt Kierchbierg-Pafendall den Zuch ze huelen.

Den Tram fiert da weider iwwer d'Rout Bréck an dréint um Rond-point Schuman no riets virun de Groussen Theater, dann no lénks iwwer d'Allée Scheffer laanscht de Glacis an den Nikloskierfecht bis op d'Stäreplaz, wou tëscht dem 27. Juli 2018 an dem 13. Dezember 2020 deen zweete provisoreschen Terminus war.

Vun der Stäreplaz geet d'Linn weider iwwer d'Arsenalstrooss an d'Uewerstad, dann no riets iwwer de Boulevard Royal, laanscht den Hamilius an iwwer d'Nei Bréck an de Garer Quartier. Duerch d'Nei Avenue fiert d'Linn weider bis virun d'Stater Gare, wou vum 13. Dezember 2020 bis den 11. September 2022 den nächste provisoreschen Terminus war.

D'Linn geet a Richtung Bouneweg queesch iwwer d'Eisebunnsschinnen iwwer d'Jean-Pierre-Büchler-Bréck, féiert da parallel zum neien Tracé vun der N40 ëstlech laanscht d'CFL-Ateliere bis an d'Géigend vum Lycée Bouneweg, vum 11. September 2022 bis de 7. Juli 2024 de leschte provisoreschen Terminus Richtung Süde war.

Südwestlech geet et - iwwer den Territoire vun der Gemeng Hesper - laanscht den Houwald viru bis iwwer d'Gare Houwald, nieft dem Verdeeler Hesper vun der Autobunn A3. Hei ass dann den drëtte Park-and-Ride vun der Linn.

Iwwer eng nei Bréck fiert d'Linn dann a westlecher Richtung iwwer d'A3 an de Gaasperecher Bann. Se fiert do duerch d'Rue Albert Einstein laanscht de Lycée Vauban a béit dann no Süden an de Boulevard de Kockelscheuer. Iwwer eng weider nei Bréck geet et dann op déi südlech Säit vun der A6. Do dréint d'Streck dann an engem grousse Bou Richtung Weste bis op de südlechen Terminus vun der Linn. Hei gouf nieft dem neien Nationalstadion um Bord vum Quartier Zéisseng a südlech vun der Kräizung tëscht der N4 an dem CR186 de véierte Park-and-Ride gebaut.

Fir den Tram hunn eng Rei Bauwierker misse renovéiert oder nei gebaut ginn:

* En Tunnel ënner der N1 kuerz hannert dem Fluchhafen (2022-2024);
* eng Bréck iwwer d'Autobunn A1 ier ee bei d'Luxexpo kënnt (2022-2023);
* d'Erneieren an d'Verbreede vun der Rouder Bréck (2017);
* d'Renovatioun an d'Verbreede vun der Neier Bréck (2017);
* den Neibau vun der Jean-Pierre-Büchler-Bréck (2019-2021);
* den Neibau vun enger Bréck iwwer d'Eisebunnslinn Lëtzebuerg-Beetebuerg an iwwer d'Gare Houwald (gouf an zwou Etappe gemaach, well de Staat sech eréischt Enn 2023 mam Besëtzer vun engem Terrain konnt eenegen) (2023-2026);
* den Neibau vun enger Bréck iwwer d'Autobunn A3 (2021-2023);
* den Neibau vun enger Bréck iwwer d'Autobunn A6 (2018-2019).

### Lëscht vun de Statiounen
Dës Tabell gëtt en Iwwerbléck iwwer déi 24 Statioune vun der Linn (opgelëscht vun Norden a Richtung Süden)(Stand: 02.03.2025)

## Trafick

De Betrib vun der Linn gëtt vu LuxTram S.A. assuréiert. Virun der Ouverture vun der Linn, gouf dem Tram seng Kadenz wiertes an de Spëtzestonnen all dräi a baussent de Spëtzestonnen all 5 Minutten ugekënnegt, mat enger kommerzieller Vitess vun ongeféier 20&nbsp;km/h an enger Fuerdauer fir d'Streck vun der Luxexpo bis bei d'Rout Bréck vun 11 Minutten.

Mat engem 3-Minutten-Takt gouf fir d'Linn eng Capacitéit vu knapps 10.000 Passagéier pro Stonn a Richtung annoncéiert, géintiwwer vu ronn 2.500 Passagéier fir de Bus. D'Benotzung vun der Linn gouf deemools op 110.000 Passagéier pro Dag geschat. Tëscht Dezember 2017 a Februar 2018 goufen an der Moyenne 17.000 Passagéier den Dag gezielt, duebel esou vill wéi sech erwaart goufen. Dës Zuel ass 2019 op eng Moyenne vun iwwer 20.000 op Wiertes eropgaangen.

Besonnesch wärend der Schueberfouer gëtt d'Linn vill benotzt: 2018 si bannent deenen 3 Wochen am ganze 490.000 Leit mam Tram gefuer, mat Spëtzte vu 40.000 Reesender den Dag. Bannent deem éischte Betribsjoer huet d'Linn T1 4,6 Millioune Passagéier transportéiert.

Den 3. Juni 2019 gouf d'Kadenz vum Tram eropgesat, sou datt vun do un all 5 amplaz all 6 Minutten en Tram pro Richtung gefuer ass, woumat d'Capacitéit ëm 20% eropgesat gouf. Op engem Schaffdag sinn 20.000 Leit den Dag gefouert ginn.

Den Transportministère huet am Hierscht 2019 ugekënnegt, datt wann de Betrib bis op d'Gare verlängert wier, déi 24 Rammen, déi dann am Asaz sinn, zu de Spëtzestonne bis zu 20.000 Persounen an der Stonn kéinten transportéieren. Wann d'Rammen op 56 Meter verlängert géife ginn, kéinte méi spéit souguer bis zu 26.000 Persounen d'Stonn gefouert ginn.

Uganks 2020, virum Ausbroch vun der COVID-19-Pandemie louch d'Zuel vun de Passagéier bei ronn 30.000 den Dag. Wärend dem Lockdown goung dës op 1.200 Passagéier den Dag erof. Am Summer 2020 ass d'Passagéierzuel nees op bis zu 13.000 den Dag eropgaangen, am September 2020 louch se bei 18.000 bis 20.000.

Zwee Joer no der Pandemie, Enn 2023, beleeft sech d'Zuel vun den transportéierte Passagéier an der Moyenne op iwwer 100.000 de Dag. No sechs Joer Betrib goufen op der Linn 4,6 Millioune Kilometer gefuer.

### Fuerplang vum Tram

#### Findel - Luxembourg Airport → Stadion

<sup>◆</sup> Op den Extremitéite vun der Linn (Findel–Luxexpo a Lycée Bouneweg–Stadion) just den hallwen Takt (8' resp. 10').D'Fuerzäit fir déi ganz Streck läit bei 46 Minutten, bei 37 Minutte fir den Deel Luxexpo – Stadion a bei 27 Minutte fir Mëttelstrang (Luxexpo – Lycée Bouneweg).

#### Stadion → Findel - Luxembourg Airport

<sup>◇</sup> Op den Extremitéite vun der Linn (Stadion–Lycée Bouneweg a Luxexpo–Findel) just den hallwen Takt (8' resp. 10').

Den Tram brauch 46 Minutten fir déi ganz Streck, 38 Minutte fir den Deel Stadion – Luxexpo a 27 Minutte fir Mëttelstrang (Lycée Bouneweg – Luxexpo).

D'Statiounen un den zwee Wuppe vun der Linn ginn an der Haaptzäit (sou wéi an den Tabelle gezeechent) just vun all zweetem Tram ugefuer, d.&nbsp;h. just 1 op 2 Tramme fiert op der ganzer Linn, iwwerdeems d'Zousazfaarten just tëscht Luxexpo a Lycée Bouneweg fueren. Domat ass d'Waardezäit tëschent 2 Gefierer do duebel sou laang wéi um Mëttelstrang vun der Linn.

## Ronderëm d'Linn T1

Luxembourg, aérogare Findel lb (101).jpg|Fluchhafe Findel
Luxembourg, Bibliothèque nationale Kirchberg (101).jpg|D'Nationalbibliothéik
CoqueNuets.jpg|D'Coque 
Mudam 04 jnl.jpg|3 Eechelen / Mudam
PHI 8706 w.jpg|D'Philharmonie 
Luxembourg, fontaine parvis Grand Théâtre (blurred).jpg|De Groussen Theater
Villa Vauban Luxembourg 02.jpg|D'Villa Vauban
Luxembourg, pont Adolphe et Caisse Epargne (1).jpg|D'Nei Bréck an d'Spuerkeessgebai
Luxembourg Arcelor Mittal.jpg|D'Arbedsgebai
Estación central, ciudad de Luxemburgo, Luxemburgo, 2023-12-17, DD 73-75 HDR.jpg|Stater Gare
Luxembourg, water tower Gasperich 09-2023 (101) square.jpg|Waassertuerm op der Cloche d'or
Stade de Luxembourg, Luxembourg vs Azebaidjan 2021-09-01 (103).jpg|Stadion vu Lëtzebuerg

D'Linn fiert (vum Nordosten a Richtung Südwesten) dës markant Gebaier a Plazen un:

* de Fluchhafe Findel;
* d'Luxexpo;
* d'Lëtzebuerger Nationalbibliothéik;
* de Campus Kierchbierg vun der Uni;
* d'Coque (Centre national sportif et culturel);
* verschidden europäesch Institutiounen, z.&nbsp;B. d'Sekretariat vum Europaparlament, den Europäesche Geriichtshaff, den Europäesche Rechnungshaff, d'Europäesch Investitiounsbank;
* d'Philharmonie;
* de MUDAM an de Musée Dräi Eechelen;
* d'Rout Bréck;
* de Groussen Theater;
* de Glacis (mat der Schueberfouer Enn August, uganks September);
* den Nikloskierfecht;
* de Stater Park;
* d'Villa Vauban;
* d'Alstad mat hire Monumenter;
* dat aalt Postgebai;
* d'Nei Bréck mam Spuerkeessgebai;
* d'Arbedsgebai an de Rousegäertchen;
* d'Häerz-Jesu Kierch;
* d'Zentralgare;
* de Lycée technique de Bonnevoie;
* den Neibau vum Lycée technique du Centre (geplangt);
* de Gaasperecher Park;
* de Centre national d'incendie et de secours;
* de Lycée Vauban;
* de Waassertuerm op der Cloche d'or;
* de Stadion vu Lëtzebuerg.

## Käschten a Finanzement

Fir den Tracé vum Kierchbierg bis op d'Gare gëtt de Käschtepunkt op 565 Milliounen Euro geschat. De Staat iwwerhëlt ⅔ vun de Käschten an ⅓ gëtt vun der Stad Lëtzebuerg gedroen.

Am Oktober 2017 goufen d'Käschten op 114,9 Milliounen Euro fir d'Streck vun der Gare op d'Cloche d'or, an op 99,1 Milliounen Euro vun der Luxexpo op de Fluchhafe Findel geschat. Dofir kommen dann eng weider 12 Rammen an den Asaz. De Regierungsrot hat dësem Ausbau den 20. September 2017 gréng Luucht ginn. D'Finanzéierungsgesetzer sinn de 14. Dezember 2017 an der Chamber gestëmmt ginn. D'Käschte fir d'Streck Gare - Bouneweg - Cloche d'or a fir déi vum Kierchbierg op de Fluchhafe ginn integral vum Staat iwwerholl.

## Um Spaweck

* Websäit vu Luxtram