open-index/open-wikipedia-markdown huggingface dataset:
Henri Rodesch

Den **Henri Rodesch**, gebuer den 8. Januar 1935 zu Bauschelt, a gestuerwen de 24. November 2015 zu Nidderaanwen, war e lëtzebuergesche Schoulmeeschter, Museksprofesser a Politiker.

Den Henri Rodesch huet no dem Ofschloss vu sengem Studium an der Normalschoul nach zwee Joer laang Course fir Musekpedagogie zu Trossingen (D) suivéiert. Dono war hie vun 1956 bis 1961 a vun 1964 bis 1967 Schoulmeeschter zu Mënsbech. No weidere Studien op der “Musikhochschule” vu Köln ass hie Museksprofesser am Atheneum (1970-1999) an am ISERP ginn.

Den H. Rodesch war wärend 15 Jor als CSV-Vertrieder Member vum Schëtter Gemengerot: Conseiller (1982-1988), Schäffen (1988-1993), Buergermeeschter (2005-2008).

Den Henri Rodesch huet 47 Jor laang d'Chorale “Schëtter Gesank” dirigéiert, a 15 Jor laang d'Chorale “Eintracht im Thale” vun Hesper.

Hien ass och den Auteur vun enger Rei vu Publikatiounen, déi virun allem a Veräinsbroschüre publizéiert goufen.

## Publikatiounen (Auswiel)

* *Die aktuellen Tendenzen in der Musikerziehung.* In: Festivités du centenaire avec inauguration d'un nouveau drapeau / Chorale Ste Cécile Gostingen. Gostingen 1971, S. 40-44.
* *Haben Musik- und Gesangvereine eine Überlebungschance?* In: Centenaire / Chorale municipale Sainte-Cécile Wiltz. Wiltz 1974, S.78-81.
* *Wie steht es um die Musikerziehung in unseren Schulen?* In: 75e anniversaire: 1905-1980 / Pompiers et Fanfare "L'Écho de l'Alzette" Heisdorf. Luxembourg 1980, S.143-145.
* *Der Vereinsbau des "Schëtter Gesank"*. In: 1863-1988: 125 Joër Schëtter Gesank / Chorale Sainte-Cécile. Schuttrange 1988, S. 37-42.
** Kirche, Kapellen und Wegkreuze.* In: 1863-1988: 125 Joër Schëtter Gesank / Chorale Sainte-Cécile. Schuttrange, 1988, S. 103-111.
* *Lebensbedingungen in Luxemburg: 1860-1870.* In: 1863-1988: 125 Joër Schëtter Gesank / Chorale Sainte-Cécile. Schuttrange, 1988, S. 126-130.
* *Waasser a Stroum.* In: Bauschelt, Baschelt a Syr vu gëschter bis haut / Fanfare Concordia Gemeng Bauschelt. Boulaide, 1989, S. 505-515.
* *Enger B-17 hire läschten Tour.* In: Bauschelt, Baschelt a Syr vu gëschter bis haut / Fanfare Concordia Gemeng Bauschelt. Boulaide 1989, S. 117-122.
* *Iwwerleongen zur Entwëcklong vun der Musekerzéiong an de Lëtzebuerger Schoulen.* In: 1865-1990 / Société chorale "Eintracht im Thale". Hesperange 1990, S. 265-273.
* *Schafft die Musikstunde ab!* In: Nos Cahiers 15 (1994), Nr. 4, S. 65-74.
* *Soen aus dem Syrdall*, illustréiert vum Mario Vandivinit ; an d'neit Lëtzebuergesch ëmschriwwe vum Henri Rodesch. 1995, Lëtzebuerg, 136 S.
* *Die Musik in der Lehrerausbildung 1845-1995.* In: La formation de l'instituteur au Luxembourg: l'École normale, l'Institut pédagogique, l'Institut supérieur d'études et de recherches pédagogiques. ISERP, Luxemburg 2000, S. 52-64.

## Literatur
* rr., 2015. *Henri Rodesch gestorben.* Luxemburger Wort 2015, Nr. 278 (28. November), S. 37.
* Zenner, R., 2015. *À la mémoire de Henri Rodesch d'Uebersyren.* Luxemburger Wort 2015, Nr. 290 (12. Dezember), S. 97.
* Zenner, R., 2015. *Noruff fir den Henri Rodesch. À la mémoire de Henri Rodesch d'Uebersyren.* École et Vie 2016 (1), S. 55.
Charles Crocius

De **Charles Ferdinand Gustave Crocius**, gebuer de 16. Mäerz 1843 zu Réimech a gestuerwen den 18. Mee 1917 an der Stad Lëtzebuerg, war e lëtzebuergeschen Nottär a Politiker.

De Charles Crocius, deen do virdru Greffier beim Friddensgeriicht vu Réimech war, huet am Februar 1878 eng Etude als Nottär an der Arsenalstrooss an der Stad Lëtzebuerg opgemaach, déi hien do bis zu sengem Doud weidergeféiert huet.

Bei de Wale vum 10. Juni 1884 gouf de Charles Crocius mat 346 Stëmmen als Vertrieder vum Kanton Lëtzebuerg-Land als Deputéierten an d'Chamber gewielt. Hie blouf Deputéierte vun 1884 u bis 1908.

## Gielercher
* 
* Chevalier vum Ordre du Lion néerlandais
Mit Eva fing die Sünde an

**Mit Eva fing die Sünde an** ass en däitsche Film vum Fritz Umgelter aus dem Joer 1958.

## Ëm wat geet et am Film?

Däitsche Kaméidisfilm ëm d'Léift.

## Soss
D'Dréibuch ass vum däitsche Kabarettist Dieter Hildebrandt matgeschriwwe ginn.

De Film ass am Hierscht 2015 op DVD an der Kollektioun Filmjuwelen erauskoum.

## Um Spaweck
Le corniaud

**Le corniaud** ass e franséisch-italieenesche Film vum Gérard Oury aus dem Joer 1965.

## Ëm wat geet et am Film?
Den Antoine Maréchal ass mat senger 2 CV ënnerwee fir an d'Vakanz. Du rennt de Leopold Saroyan mat sengem Bentley an hien a seng 2 CV ass just nach Schrott. De Saroyan offréiert dem Maréchal als Ersatz en decapotabele Cadillac deen hien no senger Vakanz nach soll bis op Bordeaux an den Hafe féieren. Wat de Maréchal awer net weess ass, datt de Saroyan e Gangsterboss ass, deen de Cadillac voller Drogen an Diamante vu Bordeaux an d'USA wëll schmuggelen…

## Soss
Den 20. Abrëll 1966 war de Bourvil, op Invitatioun vun den *Amitiés françaises* zu Diddeleng fir de Film am Kino Roxy virzestellen.

## Um Spaweck
* De Film op dvdclassic
Jean-Baptiste Didier

Et gëtt verschidde Persounen déi **Jean-Baptiste Didier** heeschen:
* Jean Baptiste Antoine Charles Constant Didier (1794-1873), lëtzebuergeschen Nottär a Buergermeeschter vun Dikrech
* Jean-Baptiste Didier (1834-1916), Buergermeeschter vu Roudemer an Deputéierten
* Jean-Baptiste Didier (1874-1946), Buergermeeschter vu Roudemer an Deputéierten
Jean-Baptiste Didier (1834)

De **Jean-Baptiste Didier**, gebuer den 9. Februar 1834 zu Dippech, a gestuerwen de 6. November 1916 zu Roudemer, war e lëtzebuergesche Politiker.

1871 gouf de Jean-Baptiste Didier an de Gemengerot vun der Gemeng Roudemer gewielt. De 4. Mee 1877 krut de Jean-Batiste Didier seng Nominatioun als Buergermeeschter vu Roudemer. Hien ass bis 1904 Buergermeeschter bliwwen.

1893 gouf hien als Vertrieder vum Kanton Gréiwemaacher an d'Chamber gewielt an hien huet dat Mandat bis 1911 behal.

Säi Jong Jean-Baptiste war och Deputéierten an der Chamber.
## Gielchen
*
Canton de Courseulles-sur-Mer

De **Canton de Courseulles-sur-Mer** ass eng franséisch administrativ Andeelung an den Arrondissementer Bayeux a Caen am Departement Calvados an der Regioun Normandie.

De Kanton gouf mam Dekreet vum 17. Februar 2014 am Kader vum Gesetz vum 17. Mee 2013, iwwer d'Reorganisatioun vun de Kantonen, gegrënnt.

## Gemengen am Kanton

*Anguerny
*Anisy
*Arromanches-les-Bains
*Asnelles
*Banville
*Basly
*Bazenville
*Bernières-sur-Mer
*Colomby-sur-Thaon
*Courseulles-sur-Mer
*Crépon
*Cresserons
*Douvres-la-Délivrande
*Graye-sur-Mer
*Langrune-sur-Mer
*Luc-sur-Mer
*Meuvaines
*Plumetot
*Saint-Aubin-sur-Mer
*Saint-Côme-de-Fresné
*Sainte-Croix-sur-Mer
*Ver-sur-Mer
Feldgänsen

D**'Feldgänsen** oder och *Echt Gänsen* (***Anser***), sinn eng Gattung vun Echte Gänsen (Anserini), déi zu der Famill vun den Intevullen (Anatidae) gehéieren. Déi Gattung besteet aus 10 (oder 11) Aarten, dorënner déi bekanntst Gänsen-Aarten a Mëtteleuropa.

Zu där Gattung gehéiert d'Hausgäns (*Anser anser domesticus*) als domestizéiert Form vun der Grogäns.

## Morphologie
All d'Aarten, déi zu de Feldgänse gezielt ginn, si grouss Vulle mat kuerze Been an engem laangen Hals. De Schniewel ass staark an un der Wuerzel bal grad sou héich wéi laang. D'lamellefërmeg Zänn kann ee vu bausse gesinn. D'Nueslächer leien ongeféier an der Mëtt vum Schniewel.

D'Flilleke si laang a lafen op eng Spëtzt zou. De Schwanz huet tëscht 16 an 20 Fiederen.

## Aarten
Je nodeem, wiéi *Anser serirostris* aklasséiert gëtt, ginn et 10 oder 11 Aarten:
### Anser

### Chen
Dës Gattung besteet aus dräi Aarten:

## Literatur
* Erich Rutschke: Wildgänse, Lebensweise - Schutz - Nutzung, Berlin: Parey, 1997
* H. Kolbe, Die Entenvögel der Welt, 5. Aufl., Eugen Ulmer Verlag (1999) (nicht eingesehen) - ISBN 3-8001-7442-1
* National Geographic Society, Field Guide to the Birds of North America, S.22; 2006

## Um Spaweck
Delfin (Holding)

**Delfin** S.àr.l. ass eng Holding no Lëtzebuerger Recht, déi der Famill Del Vecchio gehéiert. Si gouf 1998 an Italie gegrënnt an ass 2006 op Lëtzebuerg migréiert.

Si ass virun allem an dëse Secteuren aktiv:
* am Beräich vu Luxusbrëller, via *Luxottica Group* (Marke Ray-Ban, Prada, Ralph Lauren, etc.). Luxottica gouf 1961 vum Leonardo Del Vecchio gegrënnt an ass op de Boursse vun New York a Mailand cotéiert;
* am Immobiliëberäich, via d'Gesellschaft *Foncière des Régions*;
* am Finanzberäich, duerch Bedeelegungen u Banken an Assurancë-Gesellschaften;
* am Lofttransportberäich (zënter Dezember 2015), duerch eng 13% Bedeelegung un der Luxair SA.

## Um Spaweck
* Véronique Pujol: "Delfin, 9 milliards d'actifs." paperjam.lu, 14.12.2015.
* Legilux: Mémorial C Verëffentlechunge vun Defin S.àr.l.
The Dam Busters (Film)

**The Dam Busters** ass e brittesche Krichsfilm vum Michael Anderson aus dem Joer 1955 nom Buch mam selwechten Numm vum Paul Brickhill an nom Buch *Enemy Coast Ahead* vum Guy Gibson.

## Ëm wat geet et am Film?
De Film erzielt d'Geschicht vun der Operatioun Chastise bei där d'Royal Air Force 1943 Staudämm an Däitschland bombardéiert huet. An der Nuecht vum 16. op de 17. Mee fléien 19 ëmgebaut Lancasterbomber vun der 617. Schwadroun mat spezielle Bommen, de sougenannte Rullbomme belueden an Däitschland an zerstéieren d'Staumauere vun der Möhnetalspär a vun der Edertalspär. Déi drëtt um Plang, d'Sorpetalspär gouf nëmme liicht beschiedegt.

## Um Spaweck
Canton de Falaise

De **Canton de Falaise** ass eng franséisch administrativ Andeelung am Caen am Departement Calvados an der Regioun Normandie.

De Kanton gouf mam Dekreet vum 17. Februar 2014 am Kader vum Gesetz vum 17. Mee 2013, iwwer d'Reorganisatioun vun de Kantonen, gegrënnt.

## Gemengen am Kanton

*Aubigny
*Barou-en-Auge
*Beaumais
*Bernières-d'Ailly
*Bonnœil
*Bons-Tassilly
*Cordey
*Courcy
*Crocy
*Damblainville
*Le Détroit
*Epaney
*Eraines
*Ernes
*Falaise
*Fontaine-le-Pin
*Fourches
*Fourneaux-le-Val
*Fresné-la-Mère
*La Hoguette
*Les Isles-Bardel
*Jort
*Leffard
*Les Loges-Saulces
*Louvagny
*Maizières
*Le Marais-la-Chapelle
*Martigny-sur-l'Ante
*Le Mesnil-Villement
*Morteaux-Coulibœuf
*Les Moutiers-en-Auge
*Noron-l'Abbaye
*Norrey-en-Auge
*Olendon
*Ouilly-le-Tesson
*Perrières
*Pertheville-Ners
*Pierrefitte-en-Cinglais
*Pierrepont
*Pont-d'Ouilly
*Potigny
*Rapilly
*Rouvres
*Saint-Germain-Langot
*Saint-Martin-de-Mieux
*Saint-Pierre-Canivet
*Saint-Pierre-du-Bû
*Sassy
*Soulangy
*Soumont-Saint-Quentin
*Tréprel
*Ussy
*Versainville
*Vicques
*Vignats
*Villers-Canivet
*Villy-lez-Falaise
Vossloh Cogifer Kihn

**Vossloh Cogifer Kihn S.A.** ass e lëtzebuergesche Konstruktiounsatelier fir Eisebunnsmaterial zu Rëmeleng, deen haaptsächlech Weichen a Kräizungen hierstellt. En ass aus der Associatioun vum Konstruktiounsatelier Kihn mat dem däitsche Constructeur Vossloh ervirgaangen, a gouf 2013 a *Vossloh Cogifer Kihn* ëmgedeeft.

## Geschicht
1893 huet de Jean Kihn-Horger den Atelier gegrënnt. Déi éischt Produkter waren Eisekonstruktiounen a geschmitten Deeler fir d'Minnen a Schmelzen an der Ëmgéigend. Tëscht 1920 an 1930 sinn dem Jean Kihn seng Jongen Nicolas, Ferdinand a Joseph och an der Firma aktiv ginn, den Nicolas an der Produktioun, de Ferdinand an der Verwaltung an de Joseph huet sech ëm déi geschäftlech Affäre gekëmmert. An den 1930er Joren huet d'Entreprise ugefaange sech op all Zorte vun Eisebunnsweichen ze spezialiséieren.

1935 gouf de Grondsteen fir eng Gesellschaft geluecht déi den Numm *Ateliers de Constructions J. Kihn* krut an déi duerno an de verschiddensten Nimm opgedaucht ass, sou wéi *Fabrik für Eisenbahnbedarf J. Kihn* oder 1920 *Johann Kihn Eisenbahntechnische Werkstätten*.

D'Atelieren déi am Zweete Weltkrich staark gelidden haten, goufen 1945/46 nei opgeriicht. Se stoungen hanner den Haiser vis-à-vis vun der Kierch am Eck tëscht der *rue de la Fontaine* an der *rue des Prés*, do wou haut eng Parkplaz ass. Et waren zwou Fabrikatiouns- an dräi Montagehalen. Den Architekt war de Willy Leurs.

Vun 1947 un hunn déi dräi Bridder Nicolas, Ferdinand a Joseph Kihn sech nom Doud vun hirem Papp sech eleng ëm d'Direktioun vum Betrib gekëmmert. Ufanks vun den 1970er Joren huet sech nom Doud vum Joseph Kihn an duerch d'Erkrankung vum Nicolas Kihn, deen net méi schaffe konnt, d'Fro vun der Nofolleg gestallt. Dee bal 70 Joer ale Ferdinand Kihn war ouni Nofollger nach eleng an der Firma aktiv.

1972 goufen e puer Firmen aus der Lëtzebuerger Stolbranche Mateegentemer vun der Firma Kihn, dorënner d'Arbed an d'MMRA an aus der oppener Handelsfirma gouf dunn eng Sàrl. An der Folleg koum et zu enger Maarterweiderung an zu enger Moderniséierung vum Betrib.

1976 ass de Betrib aus der Uertschaft eraus op d'Plaz vun der fréierer Schmelz geplënnert an d'Direktioun koum an d'Gebai vun der fréierer Schmelzekantin (gebaut 1929). Domat hat d'Firma och en direkten Uschloss un d'Eisebunnsnetz. Et konnt och en neie Geschäftsberäich opgemaach ginn, de Bau vun Tramsweichen.

Den Atelier Kihn gouf 1978 an déi franséisch Firma SOCADER an 1984 an déi franséisch Firma COGIFER (*Compagnie générale d'installations ferroviaires*) integréiert. 2002 gouf de Betrib vum däitsche Grupp VOSSLOH iwwerholl, dee Filialen a ville Länner huet.

1991 gouf eng nei Schmëdd ageriicht déi besonnesch fir d'Schmidde vun de Weichentalonge wichteg ass.

Am Laf vun der Zäit goufen e puer Patenter ugemellt, sou 1949 fir Häerzer vu Kräizungen an 1989 fir Monoblockweichen.
Viville

Den Toponyme Viville ka sech op follgend Urtschafte bezéien:

* Viville, eng Uertschaft an der Gemeng Arel
* Viville, eng Gemeng am Departement Charente
* Viville, eng Uertschaft an der franséischer Gemeng Champniers
Canton de Charente-Champagne

De **Canton de Charente-Champagne** ass eng franséisch administrativ Andeelung am Arrondissement Cognac am Departement Charente an der Regioun Nei-Aquitaine.

De Kanton gouf mam Dekreet vum 20. Februar 2014 am Kader vum Gesetz vum 17. Mee 2013, iwwer d'Reorganisatioun vun de Kantonen, gegrënnt.

## Gemengen am Kanton

*Ambleville
*Angeac-Champagne
*Angeac-Charente
*Birac
*Bonneuil
*Bouteville
*Châteauneuf-sur-Charente
*Criteuil-la-Magdeleine
*Gensac-la-Pallue
*Genté
*Graves-Saint-Amant
*Juillac-le-Coq
*Lignières-Sonneville
*Malaville
*Mosnac
*Nonaville
*Saint-Fort-sur-le-Né
*Saint-Preuil
*Saint-Simeux
*Saint-Simon
*Salles-d'Angles
*Segonzac
*Touzac
*Verrières
*Vibrac
*Viville
Canton de Saint-Flour-1

De **Canton de Saint-Flour-1** ass eng franséisch administrativ Andeelung am Arrondissement Saint-Flour am Departement Cantal an der Regioun Auvergne-Rhône-Alpes.

De Kanton gouf mam Dekreet vum 13. Februar 2014 am Kader vum Gesetz vum 17. Mee 2013, iwwer d'Reorganisatioun vun de Kantonen, gegrënnt.

## Gemengen am Kanton

*Andelat
*Auriac-l'Église
*Bonnac
*La Chapelle-Laurent
*Coltines
*Coren
*Ferrières-Saint-Mary
*Lastic
*Laurie
*Leyvaux
*Massiac
*Mentières
*Molèdes
*Molompize
*Montchamp
*Rézentières
*Roffiac
*Saint-Mary-le-Plain
*Saint-Poncy
*Talizat
*Tiviers
*Valjouze
*Vieillespesse
Canton de Saint-Paul-des-Landes

De **Canton de Saint-Paul-des-Landes** ass eng franséisch administrativ Andeelung am Arrondissement Aurillac am Departement Cantal an der Regioun Auvergne-Rhône-Alpes.

De Kanton gouf mam Dekreet vum 13. Februar 2014 am Kader vum Gesetz vum 17. Mee 2013, iwwer d'Reorganisatioun vun de Kantonen, gegrënnt.

## Gemengen am Kanton

*Arnac
*Ayrens
*Cayrols
*Cros-de-Montvert
*Glénat
*Lacapelle-Viescamp
*Laroquebrou
*Montvert
*Nieudan
*Omps
*Parlan
*Rouffiac
*Le Rouget-Pers
*Roumégoux
*Sainte-Marie
*Saint-Gérons
*Saint-Paul-des-Landes
*Saint-Santin-Cantalès
*Saint-Saury
*Saint-Victor
*La Ségalassière
*Siran
Canton de Tude-et-Lavalette

De **Canton de Tude-et-Lavalette** ass eng franséisch administrativ Andeelung an den Arrondissementer Cognac an Angoulême am Departement Charente an der Regioun Nei-Aquitaine.

De Kanton gouf mam Dekreet vum 20. Februar 2014 am Kader vum Gesetz vum 17. Mee 2013, iwwer d'Reorganisatioun vun de Kantonen, gegrënnt.

## Gemengen am Kanton

*Aignes-et-Puypéroux
*Aubeterre-sur-Dronne
*Bardenac
*Bazac
*Bellon
*Bessac
*Blanzaguet-Saint-Cybard
*Bonnes
*Bors
*Brie-sous-Chalais
*Chadurie
*Chalais
*Charmant
*Châtignac
*Chavenat
*Combiers
*Courgeac
*Courlac
*Curac
*Deviat
*Edon
*Les Essards
*Fouquebrune
*Gardes-le-Pontaroux
*Gurat
*Juignac
*Juillaguet
*Laprade
*Magnac-Lavalette-Villars
*Médillac
*Montboyer
*Montignac-le-Coq
*Montmoreau-Saint-Cybard
*Nabinaud
*Nonac
*Orival
*Palluaud
*Pillac
*Poullignac
*Rioux-Martin
*Ronsenac*Rouffiac
*Rougnac
*Saint-Amant-de-Montmoreau
*Saint-Avit
*Saint-Eutrope
*Saint-Laurent-de-Belzagot
*Saint-Laurent-des-Combes
*Saint-Martial
*Saint-Quentin-de-Chalais
*Saint-Romain
*Saint-Séverin
*Salles-Lavalette
*Vaux-Lavalette
*Villebois-Lavalette
*Yviers
Canton du Sud-Minervois

De **Canton du Sud-Minervois**, virdru **Canton de Sallèles-d'Aude** ass eng franséisch administrativ Andeelung am Arrondissement Narbonne am Departement Aude an der Regioun Occitanie.

Mam Dekreet vum 21. Februar 2014 am Kader vum Gesetz vum 17. Mee 2013, iwwer d'Reorganisatioun vun de Kantonen, gouf de Kanton gegrënnt.

## Gemengen am Kanton

*Argeliers
*Bize-Minervois
*Canet
*Ginestas
*Mailhac
*Marcorignan
*Mirepeisset
*Moussan
*Ouveillan
*Paraza
*Pouzols-Minervois
*Raissac-d'Aude
*Roubia
*Saint-Marcel-sur-Aude
*Saint-Nazaire-d'Aude
*Sainte-Valière
*Sallèles-d'Aude
*Ventenac-en-Minervois
Canton de la Montagne d'Alaric

De **Canton de la Montagne d'Alaric** virdrun **Canton de Trèbes** ass eng franséisch administrativ Andeelung am Arrondissement Carcassonne am Departement Aude an der Regioun Occitanie.

Mam Dekreet vum 21. Februar 2014 am Kader vum Gesetz vum 17. Mee 2013, iwwer d'Reorganisatioun vun de Kantonen, gouf de Kanton gegrënnt.

## Gemengen am Kanton

*Arquettes-en-Val
*Badens
*Barbaira
*Berriac
*Blomac
*Bouilhonnac
*Capendu
*Caunettes-en-Val
*Comigne
*Douzens
*Fajac-en-Val
*Floure
*Fontiès-d'Aude
*Labastide-en-Val
*Marseillette
*Mayronnes
*Montirat (Aude)Montirat
*Montlaur
*Monze
*Moux
*Pradelles-en-Val
*Rieux-en-Val
*Roquecourbe-Minervois
*Saint-Couat-d'Aude
*Serviès-en-Val
*Taurize
*Trèbes
*Villar-en-Val
*Villedubert
*Villetritouls
Canton de la Vallée de l'Orbiel

De **Canton de la Vallée de l'Orbiel** virdru **Canton de Villemoustaussou** ass eng franséisch administrativ Andeelung am Arrondissement Carcassonne am Departement Aude an der Regioun Occitanie.

Mam Dekreet vum 21. Februar 2014 am Kader vum Gesetz vum 17. Mee 2013, iwwer d'Reorganisatioun vun de Kantonen, gouf de Kanton gegrënnt.

## Gemengen am Kanton

*Aragon
*Caudebronde
*Conques-sur-Orbiel
*Fournes-Cabardès
*Les Ilhes
*Labastide-Esparbairenque
*Lastours
*Malves-en-Minervois
*Les Martys
*Mas-Cabardès
*Miraval-Cabardes
*Pennautier
*Pradelles-Cabardès
*Roquefère
*Salsigne
*La Tourette-Cabardès
*Ventenac-Cabardès
*Villalier
*Villanière
*Villardonnel
*Villegailhenc
*Villemoustaussou
Canton d'Aveyron et Tarn

De **Canton d'Aveyron et Tarn** ass eng franséisch administrativ Andeelung an den Arrondissementer Rodez a Villefranche-de-Rouergue am Departement Aveyron an der Regioun Occitanie.

Mam Dekreet vum 21. Februar 2014 am Kader vum Gesetz vum 17. Mee 2013, iwwer d'Reorganisatioun vun de Kantonen, gouf de Kanton gegrënnt.

## Gemengen am Kanton

*La Bastide-l'Évêque
*Bor-et-Bar
*La Capelle-Bleys
*Castelmary
*Crespin
*La Fouillade
*Lescure-Jaoul
*Lunac
*Monteils
*Morlhon-le-Haut
*Najac
*Prévinquières
*Rieupeyroux
*Saint-André-de-Najac
*Saint-Salvadou
*La Salvetat-Peyralès
*Sanvensa
*Tayrac
*Vabre-Tizac
Canton de Tarn et Causses

De **Canton de Tarn et Causses** ass eng franséisch administrativ Andeelung am Arrondissement Millau am Departement Aveyron an der Regioun Occitanie.

Mam Dekreet vum 21. Februar 2014 am Kader vum Gesetz vum 17. Mee 2013, iwwer d'Reorganisatioun vun de Kantonen, gouf de Kanton gegrënnt.

## Gemengen am Kanton

*Buzeins
*Campagnac
*La Capelle-Bonance
*Castelnau-Pégayrols
*La Cresse
*Lapanouse
*Lavernhe
*Montjaux
*Mostuéjouls
*Peyreleau
*Recoules-Prévinquières
*Rivière-sur-Tarn
*La Roque-Sainte-Marguerite
*Saint-André-de-Vézines
*Saint-Beauzély
*Saint-Laurent-d'Olt
*Saint-Martin-de-Lenne
*Saint-Saturnin-de-Lenne
*Sévérac-le-Château
*Verrières
*Veyreau
*Viala-du-Tarn
Hatari!

**Hatari!** ass en US-amerikanesche Film vum Howard Hawks aus dem Joer 1962 no engem Buch vum Harry Kurnitz.

## Ëm wat geet et am Film?
De Film erzielt d'Liewen an d'Abenteuer vun enger Grupp Männer a Fraen déi an Afrika Déiere fir Zooen afänken.
## Um Spaweck
* De Film op der IMDb
* De Film op dvdclassic
Rue de la Toison-d'Or

D**'Rue de la Toison-d'Or** ass eng Strooss am Quartier Hollerech an der Stad Lëtzebuerg. Si zitt sech vun der Kräizung mat der Rue Raymond-Poincaré an nordwestlecher Richtung liicht biergop bis bei de Märeler Park, wou s'op d'Rue de Bragance stéisst. D'Haiser sinn an déi Direktioun numeréiert.

D'Strooss ass nom Gëllene Vlis (fr.: Toison d'or) vum Widder Chrysomallos aus der griichescher Mythologie genannt. Datt d'Strooss en Deel vun der fréierer Rue de l'Abattoir ass, wier eng méiglech Erklärung firwat se no der Woll vun engem Schluechtdéier genannt gouf. Enger anerer Interpretatioun no kéim den Numm vum Uerde vum Gëllene Vlis, dee 1430 vum Philippe de Gudden, Herzog vun der Bourgogne geschaf gouf.

Ongeféier an der Mëtt laanscht d'Strooss läit e Parking fir d'Personal vun de Schoule vum Campus Geesseknäppchen, deen an den 1990er Joren ugeluecht gouf (Entrée vum Parking an der Rue Marie-Adélaïde). Op dësem Parking sti 54 Amerikanesch Eechen déi (2015) ronn 30 Joer al sinn.

Nërdlech vum Parking ass lénks laanscht d'Strooss en Hondsterrain op deem Eschen a Biergahorne stinn.

Tëschent hiren zwee Enner kräizt Rue de la Toison-d'Or sech, vu Süden no Norden, mat:
* der Rue Guido-Oppenheim, eng Sakgaass déi op de Boulevard Pierre-Dupong weist;
* der Rue Marie-Adélaïde, déi op de Boulevard Pierre-Dupong stéisst, an 
* der Rue de Vianden.

Op der Héicht vun der Rue de Vianden, tëscht dem Parking an dem Hondsterrain ass e Foussgängerwee deen d'Rue de la Toison-d'Or mam Boulevard Pierre-Dupong verbënnt.

## Wéi d'Strooss hiren Numm krut
Den 11. Juni 1954 huet de Schäfferot vun der Stad Lëtzebuerg deen Deel vun der Rue de l'Abattoir deen tëscht der Rue Raymond-Poincaré an der Rue de Vianden läit a *Rue de la Toison-d'Or* ëmbenannt. De 17. September 1958 gouf decidéiert d'Rue de la Toison-d'Or op d'Stéck tëschent der Rue de Vianden an der Rue de Bragance auszedeenen.

## Um Spaweck

* D'Rue de la Toison-d'Or um Geoportail
## Biller

Fichier:Rue de la Toison-d'Or Peperoncino - Luxembourg City.jpg|Gebai op der Kräizung mat der Rue de Vianden.
Fichier:Luxembourg rue Marie-Adélaïde – rue de la Toison-d'Or.jpg|Gebai op der Kräizung mat der Rue Marie-Adélaïde.
File:Reynoutria japonica – Luxembourg City Toison d'Or 2018.jpg|Japanesche Knöterich, eng invasiv Planz an der Rue de la Toison-d'Or, zanter c. 2000 bis 2022.
Fliger

E **Fliger** ass e Loftgefier, dat méi schwéier wéi d'Loft ass an deen néidegen Opdriff duerch seng statesch Flilleke kritt.

## Geschicht

An den Ufänk vun der Loftfaart gouf et vill Pionéier. Am erfollegräichste war nach den Otto Lilienthal (1848–1896), dee sech u Gläitfliger versicht huet an domatter och méi wéi 1.000 Mol gesegelt ass, bis zu 250 m wäit.

Et waren awer d'Bridder Wright, déi als éischt e motorgedriwwene Fliger gebaut hunn, mat deem se de 17. Dezember 1903 en erfollegräichen, undauerende gesteierte Fluch fäerdegbruecht hunn.

Am Éischte Weltkrich huet d'Militär de Fliger fir sech entdeckt, ugaangs fir Opklärungsflich, mee herno kruten d'Fliger och Maschinnegewierer a Bomme mat.

An der Tëschekrichszäit ass déi kommerziell zivil Loftfaart opkomm. Déi éischt Flich iwwer den Atlantik goufe méiglech.

Den Zweete Weltkrich huet nees Innovatioune virubruecht, d'Heinkel He 178 war deen éischte Fliger mat enger Loftstralturbin, de 27. August 1939 gouf et deen éischten Test.

1947 huet d'Bell X-1 als éischte Fliger offiziell d'Schallmauer duerchbrach. Inoffiziell war dat schonn 1945 aus Versinn däitsche Kampfpilote mat enger Me 262 gelongen.

Deen éischten Iwwerschall-Passagéierfliger gouf et mat der Concorde, déi tëscht 1976 an 2003 am Linnebetrib war.

Spéider sinn nieft klenge Fliger och ëmmer méi grousser opkomm, wéi den Airbus A380 fir Passagéier an d'Antonow An-225 am Cargoberäich.

D'Militär fir säin Deel huet d'Tarnkappentechnik entwéckelt (1982 mat der Lockheed F-117A Nighthawk), a bréngt neierdengs ëmmer méi onbemannten Dronen an d'Luucht.

## Opbau

De Romp ass de mëttelsten Deel vum Fliger, do sëtzen d'Piloten an hannendrun d'Passagéier oder d'Cargaisoun. Vum Romp sti lénks a riets d'Flilleken ewech, un deenen d'Queeschrudder si fir no lénks oder riets ze *rullen* an d'Stéierklappe fir bei der Landung d'Vitess ze reduzéieren. Dacks ass sinn de Flilleken och d'Motoren, entweeder mat Propeller oder Stralwierker. Hannen huet de Fliger e Leetwierk mat den Héichterudder, déi de Fliger an der Vertikaler erop- oder erofgoe loossen a mam Säiterudder fir d'Direktioun ze steieren. Gelant gëtt meeschtens op Rieder, bei Waasserfligeren och op Kufen oder um Romp.

## Kategorië vu Fliger
* Doppeldecker
* Nëmmeflillek
* Waasserfliger
* Passagéierfliger
* Cargofliger
* Segelfliger
* Ultra-Léger-Motorisé
* Senkrechtstarter

## Kuckt och
* Fligerhiersteller
* Fluchgesellschaften
* Fluchhäfen

## Um Spaweck

* Fotosdatebank vu Fliger 
* Ufänk vun der Loftfaart 
* Physikalesch Grondlagen vum Fléien 
* Live Flich verfollege mat Flighradar24
NGC 146

Den **NGC 146** ass en oppene Stärekoup am Stärebild Cassiopeia.

De Stärekoup gouf de 27. Oktober 1829 vum britteschen Astronom John Frederick William Herschel entdeckt.

## Kuckt och

## Um Spaweck
* DSS Images for NGC 100 through NGC 146
* SEDS
* http://aladin.u-strasbg.fr/java/alapre.pl?NGC146
* https://web.archive.org/web/20160310011118/http://skyview.gsfc.nasa.gov/current/cgi/runquery.pl?Interface=quick&VCOORD=NGC146&SURVEY=Digitized%20Sky%20Survey
* SIMBAD Query
* Artikel a Biller vum NGC 146 op wikisky.org
* NGC/IC Projet
*  ''NGC 146'' an der NASA Extragalactic Database
Tony-Bourg-Bibliothéik

D**'Tony-Buerg-Bibliothéik** ass eng ëffentlech Bibliothéik zu Ëlwen, déi nom Tony Bourg genannt ginn ass. Se gehéiert zum Reseau vun de lëtzebuergesche Bibliothéiken, deenen hire Bestand iwwer catalog.bibnet.lu resp. www.a-z.lu duerchsicht ka ginn.

Den 11. November 2000 ass d'Tony-Bourg-Bibliothéik opgemaach ginn. Si war 10 Joer um éischte Stack vum Gemengenhaus vun Ëlwen. Duerno ass se an dat komplett renovéiert Adameshaus komm, d'Gebuertshaus vum éischte Lëtzebuerger Bëschof, dem Nicolas Adames. Dat Haus ass och nach ënnert sengem Hausnumm *A Schudden* bekannt. D'Aweiung war de 7. Abrëll 2011.

Grënner an och Bedreiwer vun der Bibliothéik war d'Associatioun "De Cliärrwer Kanton". Zënter dem 1. Juli 2022 ass et eng Gemengebibliothéik an d'Gemeng Ëlwen ass de Bedreiwer.

## Quellen
* Braconnier, Léon, 2000, *Ouverture Bibliothèque Tony Bourg le 11 novembre 2000 à Troisvierges*. De Cliärrwer Kanton, 2000/3, S. 33
* Keup, Henri, 2011, *Dat neit Doheem fir d'Bibliothéik Tony Bourg*. De Cliärrwer Kanton, 2011/1, S. 10

## Kuckt och
* Lëscht vun de Bibliothéiken zu Lëtzebuerg
* Bibliothéikswiesen zu Lëtzebuerg
Luis I. vu Spuenien

De **Luis I. vu Spuenien**, gebuer de 25. August 1707 zu Madrid a och do den 31. August 1724 gestuerwen, war 1724 fir 7 Méint Kinnek vu Spuenien.

Hie war den eelste Jong vum Kinnek Felipe V. vu Spuenien a senger éischter Fra, der Maria Luisa Gabriella vun der Savoie, der Duechter vum Herzog Vittorio Amadeo II. vun der Savoie, dem spéidere Kinnek vu Sardinien.

Den 20. Januar 1722 gouf en, knapps 14 Joer al, mat der Prinzessin Louise Elisabeth vun Orléans bestuet, déi der just 12 hat, an d'Duechter vum Régent vu Frankräich, dem Philipp II., Duc d'Orléans, war.

De 15. Januar 1724 huet säi Papp, deen ënner Depressioune gelidden huet, ofgedankt, an de Luis gouf, als Luis I., Kinnek vu Spuenien.

Hien ass no just 7 Méint um Troun un de Pouke gestuerwen. Säi Papp huet doropshin d'Kroun nees iwwerholl.
Seng Wittfra gouf ee Joer drop diskreet a Frankräich hanneschtgeschéckt, gradewéi dem Luis seng Hallefschwëster, déi hätt solle mam Louis XV. bestuet ginn, nees vu Frankräich a Spuenien zeréckgeschéckt gouf.

## Um Spaweck
NGC 145

Den **NGC 145** ass eng Balkespiralgalaxie vum Hubble-Typ SB(s)dm am Stärebild Cetus um Südleche Stärenhimmel.

Den NGC 145 gouf den 9. Oktober 1828 vum britteschen Astronom John Frederick William Herschel entdeckt.

## Kuckt och

## Um Spaweck

* SEDS
* http://aladin.u-strasbg.fr/java/alapre.pl?NGC145
* https://web.archive.org/web/20160310085833/http://skyview.gsfc.nasa.gov/current/cgi/runquery.pl?Interface=quick&VCOORD=NGC145&SURVEY=Digitized+Sky+Survey
* SIMBAD Query
* Artikel a Biller vum NGC 145 op wikisky.org
* NGC/IC Projet
*  ''NGC 145'' an der NASA Extragalactic Database
Akatsuki

**Akatsuki** (op Japanesch: あかつき „Mueresschummerecht“, fréier *PLANET-C*, oder *Venus Climate Orbiter*) ass eng Raumsond vun der japanescher Raumfaartagentur JAXA, déi virun allem d'Atmosphär an d'Klima vum Planéit Venus ënnersiche soll.

## Missioun
D'Fabrikatioun hat am Joer 2007 ugefaangen. Wärend der Virbereedung gouf d'Sond *Planet-C* genannt, den Numm *Akatsuki* krut si am Oktober 2009. De Start war mat enger M-V geplangt. Well awer mat der Produktioun vun der M-V 2006 opgehale gouf an d'Entwécklung vum méi bëllegem Nofollger net virun 2011 ofgeschloss sollt ginn, gouf op eng H-IIA ëmgewiesselt.

Fir e Venusëmlaf goufen 30&nbsp;Stonne festgeluecht. D'Sond sollt op hirer staark exzentrescher Ëmlafbunn bis op 300&nbsp;km un de Planéit erukommen; de wäitste Punkt vum Orbit wier dann 80.000&nbsp;km gewiescht. Als Inklinatioun vun der Ëmlafbunn waren 129&nbsp;Grad virgesinn. D'Primärmissioun gouf op zwee Joer festluecht.

## Verlaf
Den 20. Mee 2010 um 21:58:22 Auer UTC gouf den Akatsuki zesumme mat der Sond IKAROS gestart.

Den 8. Dezember 2010 sollt den Akatsuki op 550&nbsp;km Héicht an de Venusorbit antrieden. Allerdéngs war dëse Versuch net gelongen, well d'Haaptdréifwierk net gezünnt hat. Dofir blouf den Akatsuki op engem Sonnenorbit mat enger Ëmlafzäit vun 203 Deeg. 5 Joer méi spéit, de 6. Dezember 2015, konnt d'Sond bei hirem nächste Rendez-vous mat der Venus um 23:51 UTC mat Hëllef vun enger Aktivéierung vum Manöverdreifwierk, déi 20 Minutte gedauert huet, an en Orbit ëm d'Venus aschwenken. Den Akatsuki kreest elo op enger elliptescher Bunn op enger Distanz vu 400 bis 440.000&nbsp;km mat enger Ëmlafzäit vun 13 Deeg a 14 Stonnen ëm de Planéit. De 26. Mäerz 2016 soll d'Apsis op 330.000&nbsp;km an d'Ëmlafzäit op 9 Deeg reduzéiert ginn.

## Opbau
D'dräiachsestabiliséiert Raumsond hat beim Start zesumme mam Dreifstoff 480&nbsp;kg. gewien D'eidel Mass huet e Gewiicht vun 329&nbsp;kg, vun deenen 34&nbsp;kg op déi wëssenschaftlech Instrumenter falen. Zu den Instrumenter gehéieren och fënnef Kameraen: dräi fir den infraroude Beräich, eng fir den ultraviolette Spektrum an eng weider, d'Lightning and Airglow Camera (LAC), fir Blëtzer an aner Liichtevenementer an der Atmosphär opzehuelen. Zwou vun den Infraroutkamerae si fir d'Erfuersche vun der Uewerfläch, vun den Temperature, vun de Wolleken a vun den Dampkonzentratiounen. D'Long Wave Infrared Camera (LIR) ass virgesinn fir Daten iwwer d'Wollekenhéichten, d'Partikelgréissten an de Kuelemonoxidkonzentratioun ze kréien. Den UV Imager (UVI) soll d'Verdeelung vu Schwieweloxiden a vu bis elo onbekannte Substanze vun der Venusatmosphär erfaassen. Zudeem déngt d'Sond der Technologieerprouwung; et sinn nämlech och neiaarteg Lithium-Ionen-Batterien u Bord.

Aussergewéinlech ass, datt u Bord vun der Sond eng dënn Aluminiumplack ass, op där d'Nimm vun 260.000 Mënschen agravéiert sinn.

## Kuckt och

## Um Spaweck

*  JAXA: Venus Climate Orbiter „AKATSUKI“ (PLANET-C)
*  JAXA: PLANET-C: Venus Climate Orbiter mission of Japan
*  JAXA: Press Kit Akatsuki (PDF; 1,8&nbsp;MB)
Akihito

De Keeser **Akihito** (jap. 明仁), gebuer den 23. Dezember 1933 zu Tokio, war vum 7. Januar 1989 bis den 30. Mäerz 2019 um japanesche Chrysanthementhroun a war den 12. November 1990 offiziell zum 125. Tennō vu Japan proklaméiert ginn.

Hien ass dat véiert Kand an eelste Jong vum Keeser Hirohito (1901–1989) an der Keeserin Kōjun (1903–2000). 1952 gouf hien offiziell zum Krounprënz ernannt. Den Akihito ass den éischte japanesche Keeser, dee studéiert huet. Nieft Ekonomie a Politikwëssenschaft huet hie sech mat Mieresbiologie, méi genee mat Ichthyologie. befaasst. 1967 huet hien eng international unerkannt Publikatioun iwwer Grundelen erausbruecht, vun deenen eng Aart (*Exyrias akihito*) 2005 no him genannt gouf.

Hien ass zënter dem 10. Abrëll 1959 mat der Keeserin Michiko (geb. Shoda Michiko), enger net-adleger Dame, bestuet.

## Kanner
D'Kesserkoppel huet drâi Kanner: 
* Naruhito (* 23. Februar 1960, zanter dem 1. Mee 2019 Keeser)
* Fumihito (Prënz Akishino) (* 30. November 1965)
* Sayako (* 18. Abrëll 1969).

Als éischte japanesche Keeser huet den Akihito offiziell net méi e gottänleche Status vun engem himmleschen Herrscher an Nokomme vun der Sonnegëttin Amaterasu, mä gëllt – der Verfassung no – als Staatssymbol vu Japan.

A Japan gëtt de Keeser aus Respekt net mat sengem Numm genannt. Hie gëtt als *Tennō Heika* (天皇陛下, "Seng Majestéit, den himmlesche Souverain") oder *Kinjō Heika* (今上陛下, "Seng aktuell Majestéit") oder einfach *Tennō* genannt.

## Um Spaweck

* Websäit vum Keeserlechen Haff
Romain Mancinelli

De **Romain Mancinelli**, gebuer den 19. Juni 1959, ass e lëtzebuergeschen Offizéier. Hie war vun Enn 2014 bis den 29. September 2017 Chef d'État Major vun der Lëtzebuerger Arméi.

Hien huet 1982 seng Offizéieschausbildung op der *École Royale Militaire* zu Bréissel ofgeschloss. Dono hat hie verschidde Fonctiounen an der Infanterietrupp vun der Lëtzebuerger Arméi an huet eng Rëtsch weider militäresch Formatioune gemaach.

2008 gouf hien Nofollger vum Gaston Reinig als Kommandant vun der Kasär Grand-Duc Jean um Härebierg, an den 1. Dezember 2014 gouf hien zum Generol (OF-6) befërdert an Nofollger vum Mario Daubenfeld als Chef d'État Major.

Den 29. September 2017 gouf de Generol Alain Duschène säin Nofollger.

De Romain Mancinelli ass bestuet a Papp vun zwou Duechteren.

## Gielercher
* Commandeur am Ordre de Mérite du Grand-Duché de Luxembourg
* Croix de 25 années de service
* Croix d'Honneur et de Mérite Militaire en Bronze
* Médaille commémorative Prince Jean de Luxembourg
* 
* 

## Um Spaweck

* Biographie vum Romain Mancinelli op der Internetsäit vun der NATO.
* Biographie vum Romain Mancinelli op armee.lu;
Leonid Iljitsch Brejnew

De **Leonid Iljitsch Brejnew** (ru: Леонид Ильич Брежнев, uk: Леонід Ілліч Брежнєв - **Leonid Illitsch Brejnjew**), gebuer de  zu Kamjanske an der haiteger Ukrain a gestuerwen den 10. November 1982 zu Moskau, war e sowjetesche Politiker.

Hie war zënter 1952 Member vum Zentralkommitee (ZK) vun der Kommunistescher Partei vun der Sowjetunion (KPvdSU). vun 1964 bis 1982 Parteichef vun der KPvdSU a vun 1966 u Generalsekretär vum ZK vun der KPvdSU a Staatschef. Ausserdeem war hie véierfachen "Held vun der Sowjetunioun".

## Wierker vum Brejnew
* L. I. Breshnew, *Auf dem Wege Lenins. Reden und Aufsätze.* (neun Bände) Dietz Verlag, Berlin (DDR), 1971 − 1984.
* Leonid Breschnew, *Über die Politik der Sowjetunion und die internationale Lage. Reden und Schriften.* Pahl-Rugenstein, Köln, 1973. ISBN 3-7609-0092-5
* L. I. Breshnew, *Die KPdSU im Kampf für die Einheit aller revolutionären und friedliebenden Kräfte.* Verlag Marxistische Blätter, Frankfurt am Main, 1973. ISBN 3-88012-191-5
* L. I. Breshnew, *Fragen der Agrarpolitik der KPdSU und die Erschließung der Neulandgebiete Kasachstans. Ausgewählte Reden.* Dietz Verlag, Berlin (DDR), 1975.
* Leonid Breshnew, *Das kleine Land. Erinnerungen.* Dietz Verlag, Berlin (DDR), 1978.
* Leonid Breshnew, *Wiedergeburt. Erinnerungen.* Dietz Verlag, Berlin (DDR), 1978.
* Leonid Breshnew, *Neuland. Erinnerungen.* Dietz Verlag, Berlin (DDR), 1979.
* Leonid Iljitsch Breshnew, *Die sowjetischen Gewerkschaften unter den Bedingungen des entwickelten Sozialismus.* Verlag Tribüne, Berlin, 1979.
* Leonid Breshnew, *Für Frieden, Entspannung, Abrüstung. Aus Reden und Interviews 1971 − Februar 1980.* Verlag Marxistische Blätter, Frankfurt am Main, 1980. ISBN 3-88012-606-2
* Leonid I. Breshnew, *Für gute Nachbarschaft und Zusammenarbeit zwischen der Sowjetunion und der Bundesrepublik Deutschland.* Pahl-Rugenstein, Köln, 1981. ISBN 3-7609-0670-2
* Leonid Breshnew, *Erinnerungen. Heimatliebe/Leben nach der Werksirene.* Dietz Verlag, Berlin, 1982.

## Literatur
* Institut für Marxismus-Leninismus beim Zentralkomitee der KPdSU (Hrsg.): *Leonid Iljitsch Breshnew. Kurzer biographischer Abriß.* Dietz Verlag, Berlin (DDR), 1977.
* Merle Fainsod: *Wie Rußland regiert wird.* Kiepenheuer & Witsch, Köln / Berlin 1965.
* Reinhard Meier, Kathrin Meier: *Sowjetrealität in der Ära Breschnew.* Seewald, Stuttgart 1980, ISBN 3-512-00612-4.
* Michael Voslensky: *Sterbliche Götter. Die Lehrmeister der Nomenklatura.* Ullstein, Frankfurt / Berlin 1991, ISBN 3-548-34807-6.
* Lothar Kölm (Hrsg.): *Kremelchefs. Politisch-biographische Skizzen von Lenin bis Gorbatschow.* Dietz, Berlin 1991, ISBN 3-320-01697-0.

## Um Spaweck
Cleopatra (Film 1963)

** Cleopatra** ass en US-amerikanesch-brittesch-Schwäizer Film vum Joseph L. Mankiewicz aus dem Joer 1963 nom Buch *The Life and Times of Cleopatra* vum Carlo Mario Franzero. 
## Ëm wat geet et am Film?
De Film erzielt wéi am Joer 48 viru Christus de Julius Caesar sech bei sengem Openthalt an Egypten an d'Kleopatra verléift huet.

## Um Spaweck
* De Film op DVDclassic
King Creole

** King Creole** ass en US-amerikanesche Film vum Michael Curtiz aus dem Joer 1958 no dem Roman *A Stone for Danny Fisher* vum Harold Robbins.

## Ëm wat geet et am Film?
Den Danny Fisher lieft mat sengem Papp a senger Schwëster zu New-Orleans. De Rock'n'roll an d'Sangen zéien hie méi u wéi seng Schoul. Trotzdeem versicht hie seng Schoul fäerdeg ze maachen…
## Um Spaweck
Imitation of Life (Film 1959)

**Imitation of Life** ass en US-amerikanesche Film vum Douglas Sirk aus dem Joer 1959 nom Roman mam selwechten Numm vun der Fannie Hurst. 
## Ëm wat geet et am Film?
D'Lora Merdith, eng jonk Wittfra mat engem Kand begéint d'Annie Johnson, eng schwaarz Fra déi eleng mat hirem Meedche lieft. Déi zwou Fraen zéien zesummen an eng Wunneng. D'Lora verdéngt hiert Liewen ouni vill Erfolleg als Schauspillerin…

## Um Spaweck
IC 4665

Den **IC 4665** ass en Oppene Stärekoup vum Typ III2p am Stärebild Ophiuchus op der Ekliptik. Den IC 4665 huet eng visuell Magnitude vu +4,20&nbsp;mag an en Duerchmiesser vun 41'. Seng Distanz zum Sonnesystem ass ongeféier 1400 Liichtjoer, säin Alter gëtt op 40 Millioune Joer geschat.

Den Objet gouf am Joer 1745 vum Philippe de Chéseaux entdeckt.

## Kuckt och

* Index-Katalog
Place de la Gare (Stad Lëtzebuerg)

D**'Place de la Gare** ass eng Plaz am Garer Quartier vun der Stad Lëtzebuerg. Se fänkt op der Héicht vun der Ausfaart aus der fréierer Busgare vun de Stater Bussen un an erstreckt sech dann a Richtung Süden, bis op d'Kräizung vun der Hollerecher- an der Diddenuewener Strooss.

Zur Place de la Gare gehéieren d'Strooss, déi driwwer féiert (Nationalstrooss 3), grad wéi d'Busgare vun den RGTR-Bussen an de Beräich vun der fréierer Gare vun de Stater Bussen.

Vun 1882 bis 1955 war d'Plaz vum de Jangli markéiert a vun 1904 och nach vum Charly. Duerno si se duerch Bussen ersat ginn.

Am Kader vum Ausbau vum Stater Tram gouf d'Garer Plaz tëscht 2021 an 2022 nei ugeluecht: Eng Tramshalt koum virun d'Dier vun der Gare; d'Quaie fir déi Stater Busse si verschwonnen (en Deel gouf hannert d'Gare op d'Rocade vu Bouneweg verluecht), an nieft d'Tramsgleiser koum eng Vëlospiste an zwou Richtungen.

Deen Deel vun der Plaz virum CFL-Direktiounsgebai, en Areal vu 36 Ar, deen dem Fonds du Rail gehéiert an dee vun den CFL geréiert gëtt, bleift nach eng 4 Joer méi laang e Schantjen: d'Pläng, datt do, wéi vum Transportminister gewënscht, en ënnerierdesche Vëlosparking gebaut soll ginn, mussen nach vun der Stad Lëtzebuerg a vum CFL ugeholl ginn, sou datt et eréischt 2024 zu Ausschreiwunge fir d'Aarbechte komme kéint, an och den Ëmbau vum CFL-Direktiounsgebai, mécht d'Saach net méi einfach.

## Kuckt och

*Gare Lëtzebuerg
*CFL-Direktiounsgebai
*Accinauto
*PostMusée
*Postgebai op der Stater Gare
*Hotel Alfa
*Hotel Clesse
*Hotel International
*Hotel Kons
*Hotel Walsheim
*Kino Eldorado
*Kino Europe

## Biller

Fichier:Lucemburk, Place de la Gare.jpg
Luxembourg, place de la Gare 11-2020 (101).jpg


## Um Spaweck
PostMusée

De **PostMusée** ass e Musée am Garer Quartier an der Stad Lëtzebuerg, an deem d'Geschicht vun der Post an der Telekommunikatioun zu Lëtzebuerg haaptsächlech unhand vun historeschen Exponate gewise gëtt.

E gëtt vun der Lëtzebuerger Post bedriwwen, an ass am Keller vum Accinautosgebai op der Garer Plaz, Eck Rue d'Épernay, ageriicht.

Den Entrée ass gratis. Visitte ginn nëmmen op Rendez-vous organiséiert.

## Exponaten
D'Sammlung setzt sech graff aus dräi Domainen zesummen:
* Telekommunikatioun: Ausgestallt sinn al Telefons- a soss seele Kommunikationsapparater, wéi z.&nbsp;B. e Morseapparat, eng manuell an eng elektromechanesch Telefonzentral an d'Rekonstruktioun vun engem Schantje mat Telefonsleitungen.
*Postwiesen: Hei stinn eng Postkutsch vun 1880, an en Original-Postguichet vun 1912 an e Büro vun enger Poststatioun. Ausserdeem sinn do all Timberen ze gesinn, déi zënter 1852 zu Lëtzebuerg erauskomm sinn, sou wéi och al Drockplacke vu verschiddenen Timbersbéi, an och soss Uniformen a Geschier aus dem Postbetrib.
*Postscheck: Ze gesi sinn al Objeten an Apparaten aus den Ufanksjore vum Postscheck.
## Biller

Fichier:Luxemburg Fernmeldemuseum Baustelle.jpg|Telefonsschantjen
Fichier:Luxemburg Fernmeldemuseum Postkutsche1.jpg|Postkutsch vun der Gare Ëlwen
Fichier:Luxemburg Fernmeldemuseum Telefone.jpg|al Telefonen
Fichier:Luxemburg Fernmeldemuseum Vermittlung.jpg|Elektresch Zentral


## Um Spaweck

*Säit iwwer de Musée op postgroup.lu
*Säit op visitluxembourg.com
Peyto Lake

De **Peyto Lake** ass e Biergséi am Banff National Park an de kanadesche Rocky Mountains.

En ass virun allem wéinst senger turquoisser Faarf bekannt. Dës kënnt dohier, datt reng gemuele Gestengspartikel ("Gestengsmiel") vum Buedem vu Gletscheren (dorënner de Peyto-Gletscher), mam geschmoltene Waasser vun do an de Séi kommen.

Et kënnt een iwwer den Icefields Parkway bis dohinner.

De Peyto Lake gouf nom Ebenezer William "Bill" Peyto genannt, engem bekannten Trapper a Bierg-Guide vum Enn vum 19.&nbsp;Joerhonnert.

## Um Spaweck
Trapper

En **Trapper** (vun engl. *trap* „Fal“) ass e Jeeër vu Pelzdéieren, deen dës virun allem mat Fale fänkt.

Besonnesch an der éischter Hallschent vum 19. Joerhonnert, wéi et eng Héichphas vum Pelzhandel an Nordamerika gouf, waren der vill vun hinnen aktiv. Déi meescht Pelzer goufen an Europa exportéiert.

Niewebäi hunn d'Trapper dozou bäigedroen, bis dohin onbekannt Géigenden z'exploréieren,

Och haut ginn et a Kanada an an Alaska nach eng 200.000 Trapper, déi meescht dovun awer just zäitweileg oder am Nieweverdéngscht.

## Literatur
* Dietmar Kuegler: *In der Wildnis die Freiheit – Trapper, Mountain Men, Pelzhändler – Der amerikanische Pelzhandel.* Verlag für Amerikanistik, Wyk 1989, ISBN 3-924696-33-0

## Um Spaweck
Die Rote

**Die Rote** ass en däitsche Film vum Helmut Käutner aus dem Joer 1962 nom Roman mam selwechten Numm vum Alfred Andersch.

## Ëm wat geet et am Film?
D'Franziska Lukas fënnt hiert Bestietnes mam Herbert Lukas langweileg. Eng Affaire mat engem anere Mann ännert näischt un hirer Langweil. Si verléisst hire Mann an och hire Frënd a geet an Italien. Zu Venedeg fënnt si eng Aarbecht an engem Hotel...

## Um Spaweck
* De Film op filmportal.de
Murder Ahoy

**Murder Ahoy** ass e brittesche Kriminalfilm vum George Pollock aus dem Joer 1964 mat als Haaptpersonnage d'Miss Marple no engem Roman vun der Agatha Christie.

## Ëm wat geet et am Film?
E Member vun engem Verwaltungsrot stierft. Den Inspekter Craddock tippt op eng Häerzattack. D'Miss Marple mengt awer de Mann wier ermuert ginn an ënnersicht de Fall…

## Um Spaweck
Bad Day at Black Rock

**Bad Day at Black Rock** ass en US-amerikanesche Film vum John Sturges aus dem Joer 1955 no der Kuerzgeschicht *Bad Time at Honda* vum Howard Breslin. 
## Ëm wat geet et am Film?
Am Summer 1945 bleift den Zuch no véier Joer erëm eng Kéier zu Black Rock stoen. Aus dem Zuch klëmmt e Frieme mat nëmmen engem Aarm. De Frieme gëtt direkt mësstrauesch vun den Awunner bekuckt...

## Um Spaweck
Kurt Masur

De **Kurt Masur**, gebuer den 18. Juli 1927 zu Brieg (haut Brzeg a Polen, deemools Nidderschlesien), a gestuerwen den 19. Dezember 2015 zu Greenwich, am Connecticut, war en däitschen Dirigent.

Hie war vun 1970 bis 1997 Gewandhauskapellmeister zu Leipzig a vun 1991 bis 2002 Chefdirigent vum New York Philharmonic Orchestra. Vun 2000 bis 2007 war hien doriwwer eraus Museksdirekter vum London Philharmonic Orchestra a vun 2002 bis 2008 vum Orchestre National de France zu Paräis.

## Um Spaweck
NGC 1061

Den **NGC 1061** ass eng Spiralgalaxie vum Hubble-Typ Sd am Stärebild Triangulum um Nërdleche Stärenhimmel.

D'Galaxie gouf am Joer 1849 vum George Johnstone Stoney mat engem ''Leviathan-Teleskop'' vum William Parsons entdeckt.

## Kuckt och

## Um Spaweck

* NASA/IPAC Extragalactic Database
* SIMBAD Astronomical Database
* SEDS
* http://aladin.u-strasbg.fr/java/alapre.pl?NGC1061
* http://skyview.gsfc.nasa.gov/current/cgi/runquery.pl?Interface=quick&VCOORD=NGC1061&SURVEY=Digitized+Sky+Survey
* Artikel a Biller vum NGC 1061 op wikisky.org
* NGC/IC Projet
Pierre Kirsch

De **Pierre Kirsch**, gebuer den 18. Dezember 1832 zu Wickreng, a gestuerwen den 29. Juli 1911 zu Fluessweiler, war e lëtzebuergesche Politiker.

Hie war 50 Joer Buergermeeschter vun der Gemeng Reckeng op der Mess.

Hie gouf den 12. Januar 1875 nom Doud vum Nottär an Deputéierte Victor Wolff als Vertrieder vum Kanton Esch-Uelzecht als Deputéierten an d'Chamber gewielt. Hie gouf bei de Wale vun 1878, 1884 an 1890 jeeweils erëmgewielt.

## Gielchen
*
Liichttuerm Westerheversand

De **Liichttuerm Westerheversand** ass e Liichttuerm a Schleswig-Holstein, op der Nordmierküst.

E steet op enger *Warft* (engem opgekéipten Hiwwel) virun der Uerschaft Westerhever, op der Hallefinsel Eiderstedt an der Gemeng Westerhever, 1 Kilometer vum Däich ewech.

D'Gebai ass 40 Meter héich, d'Feier uewendrop op enger Héicht vun 41 Meter. D'Luucht ka ronn 21 Séimeilen (eng 39 Kilometer) wäit gesi ginn.

Den Tuerm gouf tëscht 1906 an 1908 gebaut an de 26. Mee 1908 a Betrib geholl. Zënter 1975 gëtt e vun enger 2.000-Watt-Xenon-Kuerzbouluucht mat enger Liichtstäerkt vun 183.000 Candela beliicht.

Zënter 2001 kann een den Tuerm besichen.

## Literatur
* Michael Pasdzior, Jens Meyer-Odewald: *Leuchtturm Westerheversand – Eine Reise durch Licht und Zeit.* Eiland, Westerland 2007, ISBN 3-940133-19-1

## Biller

Fichier:Westerheversand Lighthouse.jpg
Fichier:Westerhever.jpg


## Um Spaweck

* Leuchtturm Westerheversand beim ''Wasser- und Schifffahrtsamt Tönning''
* Informatiounen a Biller vum Liichttuerm Westerheversand
Jean-Nicolas Klensch

Et gëtt verschidde Persounen déi **Jean-Nicolas Klensch** heeschen:
* Jean-Nicolas Klensch (1837-1907), lëtzebuergeschen Ingenieur an Deputéierten
* Jean-Nicolas Klensch (1834-1911), lëtzebuergesche Bauer a Buergermeeschter vun Hollerech

## Kuckt och
* Jean Klensch (1831-1914), Buergermeeschter vu Mäerzeg
Jean-Nicolas Klensch (Ingenieur)

De **Jean-Nicolas Klensch**, gebuer de 17. Juli 1837 zu Beetebuerg, a gestuerwen den 23. September 1907 an der Stad Lëtzebuerg, war e lëtzebuergeschen Ingenieur a Politiker.

1868 huet hien eng *Autorisation d'exploitation* fir d'Leekolle vun Aasselbuer ugefrot.

Den 10. Juni 1884 gouf hien als Vertrieder vum Kanton Esch-Uelzecht als Deputéierten an d'Chamber gewielt. Hie gouf 1890 erëmgewielt a war am Ganzen 12 Joer Deputéierten.

## Gielchen
*