Vëlo

E **Vëlo** ass en eespueregt Gefier, dat meeschtens zwee Rieder huet, vun deenen dat viischt mat engem Guidon gerenkelt ka ginn, an dat duerch Muskelkraaft iwwer Pedallen an, meeschtens, iwwer eng Ketten ouni Enn iwwer en Zännkranz um hënneschte Rad ugedriwwe gëtt.

Dat franséischt Wuert *vélo*, vun deem d'Wuert „Vëlo“ kënnt, ass d'Ofkierzung vu *vélocipède* „séiere Fouss“ (aus dem Latäin *velox* „séier“ a *pes* „Fouss“).

De Vëlo war dat éischt mechanescht Individualverkéiersmëttel. No der Bitzmaschinn war de Vëlo dat zweet technescht Seriëprodukt.

## Geschicht

## Mechanik



## Zorte vu Vëloen
### Coursevëlo
E **Coursevëlo** huet en dënne liichte Kader a keng Fiederen, ganz schmuel Felgen a Pneuen, ee Guidon, dee verschidde Grëffpositiounen zouléisst, deen och méi schmuel wéi déi normal Guidonen ass. E Courseguidon, huet meeschtens eng Breet vu 44&nbsp;cm. Wichteg ass virun allem datt de Vëlo sou liicht wei méiglech ass.

### Mountainbike
E **Mountainbike** (**MTB**) (engl. fir *Biergvëlo*) ass e Vëlo, dee virun allem ofsäits vun der befestegter Strooss benotzt gëtt. Grondsätzlech ass de Mountainbike genee wéi de Coursevëlo éischter e Sportsgeschir wéi e Verkéiersmëttel.
 
#### All Mountain (AM), Tour
Den **All Mountain** ka souwuel en Hardtrail (Vëlo dee keng hënnescht Fiederung, awer eng um viischte Rad huet) wéi och e Full Suspension Bike oder och Fully (Vëlo mat Fiederung vir an hannen) sinn. Hei ass virun allem Zouverlässegkeet an de Confort wichteg. Anescht wéi beim Cross-Country-Mountainbike sinn d'Rieder méi breet a méi profiléiert, well se am Laf vun der Tour verschiddenen Ufuerderunge gerecht musse ginn. D'Gewiicht läit tëscht 12 a 15 Kilogramm an de Fiederwee variéiert tëscht 100 an 140&nbsp;mm.

#### Cross-Country (XC) (XX)
De **Cross-Country-Moutainbike** ass fir de (Renn-)Asaz op onbefestegte Weeër a Stroossen ausgeluecht. Meeschtens sinn et Hardtrailen et gëtt awer och Fullyen, déi fir de Cross-Country ausgeluecht ginn. Vill Fuerer benotzen an dësem Beräich en Hardtrail wéinst dem Gewiicht, dem Präis an der Stabilitéit. De Fiederwee ass zimmlech kleng a läit tëscht 75 an 100&nbsp;mm.

Nieft V-Bremsen (eng Brems, déi op d'Felg vum Vëlo dréckt) ginn ëmmer méi Scheiwebremse verbaut. D'Gewiicht vun engem Cross-Country gëtt ëmmer méiglechst niddreg gehalen (ënner 10&nbsp;kg). En typescht Cross-Country-Mountainbike weit manner wéi 13&nbsp;kg.

#### Downhill (DH)
**Downhill-Mountainbikes** si fir séier Offaarten op schwéierem Terrain ausgeluecht. Vu datt et bei Downhill-Mountainbikes bal nëmme biergof geet, ass e Gewiicht bis 22&nbsp;kg acceptabel. Dat grousst Gewiicht kënnt duerch d'stabil Bauaart, déi wéinst de Kräfte bei der Offaart noutwenneg ass. De Vëlo ass komplett gefiedert an huet e Fiederwee vu bis zu 250&nbsp;mm, huet e méiglechst déiwe Schwéierpunkt an eng kompakt Geometrie. D'Bremse vun engem Downhill-Mountainbike si fir héich Ufuerderungen ausgeluecht. Dat ass de Grond firwat nëmmen hydraulesch Scheiwebremse mat engem grousse Bremsscheiwenduerchmiesser (190 bis 230&nbsp;mm) benotzt ginn. D'Pneuen hunn normalerweis eng Breet tëscht 54 a 76&nbsp;mm (2,1 – 3,0 Zoll). Schutzgezei (d.&nbsp;h. Integralhelm, Uewerkierper-, Schëller-, Aarm- a Beenprotektiounen) ass a Vëlosparken a bei Coursse Flicht.

#### Enduro
**Enduro-Mountainbikes** si meeschtens voll gefiedert. Si hunn am Verglach zu Cross-Country- an Touren-Mountainbike méi ee grousse Fiederwee (130 bis 160&nbsp;mm) a méi breet a staark profiléiert Pneuen. D'Gewiicht läit tëscht 12 a 16 Kilogramm. Den Ënnerscheed zu engem Freeride-Bike besteet doran, datt ee mat Enduroen och géi Bierger fuere kann.

### BMX
**BMX** ass d'Ofkierzung vu Bicycle Moto Cross. Den X steet fir dat englescht Wuert Cross, iwwersat Kräiz, anerersäits ass awer och d'Verb “to cross” gemengt, wat sou vill heescht wéi iwwerquieren. BMX-Vëloe bestinn aus engem klengen, wendege Kader mat 20 Zoll Rieder. Virun allem geet et drëm mam Vëlo iwwer Rampen ze sprangen an Tricker ze maachen.

## Kuckt och
* Verband vum lëtzebuergesche Vëlossport
* vel'oH! - Vëloslocatiounssystem an der Stad
* Vël'Ok - Vëlosdéngscht vun der Gemeng Esch-Uelzecht
* mamer velo - Vëlosdéngscht vun der Gemeng Mamer

## Um Spaweck
* Lëtzebuerger Vëlos-Initiativ  
* Das Fahrradlexikon