open-index/open-wikipedia-markdown huggingface dataset:
Jean Parisot de La Valette

De **Jean Parisot de La Valette**, gebuer 1494 am Schlass vu Labro zu Parisot, a gestuerwen den 21. August 1568 zu Valletta op Malta, war e Groussmeeschter vum Souveräne Malteeseruerden.

De Jean Parisot de La Valette entstaamt enger aler Famill vun Toulouse. 1557 gouf hien zum 49. Groussmeeschter vun de Malteeser gewielt, e Posten, deen hie bis zu sengem Doud hat.

Hien huet sech 1565 e groussen Numm gemaach, wéi e bei der Belagerung vu Malta dem Suleiman II. mat senge 40.000 Männer an iwwer 200 Schëffer de Bass gehalen huet, a sou d'Tierken heemgeschéckt huet. Duerno huet hien d'Festung weider ausbaue gelooss an 1566 huet en d'Stad Valletta gegrënnt, déi säin Numm dréit.

## Kuckt och
* Valletta

## Um Spaweck
Sertã

**Sertã** ass eng Klengstad *(Vila)* a Portugal.

## Geschicht
Sertã krut d'Stadrecht am Joer 1513.

## Administratioun
Sertã ass den Administratiounssëtz vun engem Landkrees mam selwechten Numm. D'Nopeschkreesser sinn (dem Zär vun der Auer no, mat Ufank am Norden): Pampilhosa da Serra, Oleiros, Proença-a-Nova, Mação, Vila de Rei, Ferreira do Zêzere, Figueiró dos Vinhos an Pedrógão Grande.

De Buergermeeschter vu Sertã ass de José Paulo Barata Farinha.
Eschatologie

D**'Eschatologie** (v. gr. *εσχατα* - "déi lescht Saachen") ass eng theologesch Disziplin déi sech mat de sougenannte *leschte Saache* beschäftegt. Dës lescht Saache sinn no chrëschtlecher Opfaassung den Doud, de jéngsten Dag, den Himmel an d'Häll. Dës lescht Saache betreffe souwuel dat perséinlecht Liewensenn (*individuell Eschatologie*) wéi och d'Enn vum Universum (*universal Eschatologie*)

## Chrëschtlech Eschatologie
Fir d'Chrëschtentum ass d'Eschatologie vu grousser Bedeitung aus e puer Ursaachen. No chrëschtlecher Opfaassung:
* huet nämlech dat eschatologescht Zäitalter (*i. e.* d'Gottesherrschaft) schonn ugefaangen, nämlech mat der *Menschwerdung* vu Gott (*cf.* Jesus Christus). Dëst beschreift treffend d'Gläichnes vum Sauerdeeg (Mt 13,33). Och de Paulus schreift (z.&nbsp;B. Ph 3) vun der sougenannter eschatologescher Spannung, d.&nbsp;h. d'Räich Gottes ass deelweis elo schonn present awer nach net ganz.
* betrëfft s'all Mënsch, ob e gleeweg ass oder net ("metaphysesche Selbstmord" (ech gleewen näischt, da geschitt mer och näischt) ass net méiglech)
* ass s'onauswäichlech; genee wéi den Universum en Ufank huet, sou huet en och en Enn. 
Iwwer dat wat sech elo konkreet um Enn vun der Zäit z'erwaarden ass ka kaum eppes geneeës gesot ginn. A fréieren Zäite gouf et dofir ergräifend an erschreckend Duerstellungen, déi sech op déi apokalyptesch Literatur baséiert hunn. Haut versteet een dës Erzielungen net méi als Virausreportage iwwer dat wat soll kommen. Wichteg sinn awer ëmmer nach verschidde biblesch Texter, z.&nbsp;B. den Text iwwer d'jéngst Geriicht (Mt 25), dat op e perséinlecht Begéine vu Gott hiweist, an déi sougenannt Séilegpreisungen aus der Biergpriedegt (Mt 5), déi vun enger Aart Belounung am Räich Gottes schwätzen, fir Saachen déi op der Welt geschitt sinn.

## Um Spaweck
Meesebuerg

**Meesebuerg** ass eng Uertschaft an der Gemeng Fiels.

## Geographie
D'Uertschaft läit knapp 2 km ëstlech vun Angelsbierg, um Wupp vum CR117 deen als Sakgaass dohi féiert. Vu Meesebuerg leeft och nach e Gemengewee – dee fir den Duerchgangsverkéier gespaart ass – a Richtung Norden, an huet beim Haff Guddelt Uschloss un den CR118.

## Potamologie
An de Wisen hanner dem Meesebuerger Schlass, a Richtung Angelsbierg, entspréngt d'Manzebaach op enger Héicht vun ongeféier 350 m. Se leeft dann op Meesebuerger Gronn mat der Wisebaach an de Meesebuerger Weier, duerno duerch deen Dall, deem si op iwwer 2 km hiren Numm ginn huet. De leschten Deel leeft si iwwer Iernzer Buedem a leeft zu Iernzen dann an d'Wäiss Iernz.

## Kuckeswäertes
* D'Schlass vu Meesebuerg
*d'Kierch an de Kierfecht vu Meesebuerg


Fichier:Meysembourg.jpg|d'Kierch Meesebuerg gehéiert mam Mobiliar a Kierfecht zu den nationale Monumenter
Fichier:Meysembourg cimetière.jpg|Grafsteen um Meesebuerger Kierfecht
Fichier:Larochette, Meysembourg (106).jpg|Allee um CR117 a Richtung Angelsbierg


## Kuckt och

## Um Spaweck

* Offiziell Säit vun der Gemeng Fiels

## Historesch Biller

Fichier:Ch Bernhoeft 1891 GD Luxembourg 10 Pl 2.2 Ch Meysembourg.jpg|Schlass Meesebuerg, Foto vum Charles Bernhoeft, 1891
Fundamentaltheologie

D**'Fundamentaltheologie** behandelt d'Grondlage vun der Theologie (Virausetzunge vum Glawen, *praeambula fidei*) souwéi d'Relatioun vun dëser mat anere Wëssenschaften wéi z.&nbsp;B. der Philosophie oder der Sproochwëssenschaft. Hiert Aufgabefeld ass sou an éischter Linn d*'fides qua creditur* (de Glawen duerch dee gegleeft gëtt) am Géigesaz zur Dogmatik déi sech mat der *fides quae creditur* (de Glawen dee gegleeft gëtt) also de Glawensinhalter beschäftegt, a mat där zesumme se d'systematesch Theologie duerstellt.

Historesch gesinn entspréngt d'Fundamentaltheologie der Apologetik där hiert Zil et war de Glawe géint den Atheismus, géint aner Reliounen a géint aner Konfessiounen ze verdeedegen.
Monsieur Warum

***Monsieur Warum*** ass en Dokumentarfilm vum Andy Bausch iwwer dem lëtzebuergesche Sänger, Radios- an Televisiounsmoderator, Songschreiwer a Schauspiller Camille Felgen, genannt Camillo, säi Liewen.

## Ëm wat geet et am Film?
De Film retracéiert dem Felgen säi Liewe chronologesch. E sëtzt sech zesummen aus laangen Interview-Zeene mam Camillo Felgen selwer, mä och mat Familljememberen a fréieren Aarbechtskolleegen. Dertëscht sinn eng Hellewull Archivopnamen (Film an Toun) an Dokumenter (Fotoen, Placken, asw.) mat agebaut.

## Soss
Den Titel bezitt sech op dem Camillo Felgen säi gréisste Succès, "*Sag Warum?*" aus dem Joer 1961, deen eleng a Frankräich 1,5 Millioun mol verkaf gouf.

DeN DVD koum 2004 eraus an hat ufanks eng Oplag vun 1.000 Stéck, mee déi war esou séier ausverkaaft, datt de Centre national de l'audiovisuel (CNA) am selwechte Joer nach eng Kéier 1.000 weider Kopien op de Maart bruecht huet.

## Kuckt och
* Lëscht vu lëtzebuergesche Filmer

## Um Spaweck
* De Film um Site vum CNA
* Josée Hansen: ''Monsieur Jovial'', land.lu, 18. Mäerz 2014
Portal:Geschicht

Wëllkomm&nbsp;um&nbsp;**Portal Geschicht...**
...enger Iwwersiicht vun allen Artikelen, déi Dir am Geschichtsrayon vun der lëtzebuergescher Wikipedia fanne kënnt. Vill Spaass beim Bliederen.
***' - ***' - ***' - ***'
« HISTORY, n. An account mostly false, of events mostly unimportant, which are brought about by rulers mostly knaves, and soldiers mostly fools. » (Ambrose Bierce)

[ änneren]


## Aner Portaler
Iernzen

**Iernzen** (lokal: **Ärenz** oder **Ärenzen**) ass eng Uertschaft aus der Gemeng Fiels.

Am Süde vun der Uertschaft gëtt an enger Carrière den Iernzener Sandsteen exploitéiert.

## Geographie
Iernze läit op der Wäisser Iernz

## Kuckeswäertes
* Kapell Iernzen

## Kuckt och
* Iernzener Sandsteen

*Ernzen (Irrel)

## Um Spaweck

* Offiziell Säit vun der Gemeng Fiels
Hauskaz

D**'Hauskaz** *(Felis silvestris f. catus)* ass zanter ville Joerhonnerten en Hausdéier, dat vun de Mënsche gehale gëtt. Si staamt aus der Famill vun de Kazen.
Et gëtt zwou Kategorië vun Hauskazen: déi laanghäreg an déi kuerzhäreg.

Männlech Kaze gi **Kueder** genannt.

## Geschicht
D'Hauskaz staamt vun der Wëllkaz of. Haaptsächlech gëtt ugeholl, datt hiren direkte Virfahr d'Falbkaz *(Felis silvestris libyca)* ass. Dës lieft am Busch an Afrika an an den arabesche Länner. Den zweetstärksten Afloss huet Steppekaz *(Felis silvestris ornata)*, déi hire Liewensraum an Asien huet. Geneetesch Kennzeechen huet d'Hauskaz awer och nach vun der Bëschkaz *(Felis silvestris silvestris)*, déi een an Europa, Klengasien an am Iran fënnt.

## Eegenschaften
Kaze ginn normalerweis tëscht 15 an 20 Joer al. Well d'Kazen zu der Uerdnung vun de Raubdéiere gehéieren, hu si och deenen hiren Driff, fir op d'Juegd ze goen. Si schläiche sech un hir Beit erun, ier si drop sprangen. Haaptsächlech nach jonk Kaze beweisen dësen Driff, andeems si op alles sprangen, wat sech beweegt.

### Kierperbau
### D'Sënner

## D'Hale vun Hauskazen
### Erzéiung
### Ernierung
### Fleeg

## Kazekrankheeten

## Kazerassen
An der Reegel gehéieren all Rasse fënnef Grondkategorien un:
* Perser
* Halleflaanghoer
* British Kuerzhoer
* Amerikanesch Kuerzhoer
* Orientalesch Kuerzhoer
Haut gëtt et bei Wäitem iwwer honnert verschidde Kazerassen. An et kommen der dauernd bäi.

## Literatur

## Um Spaweck
Pseudonym

E **Pseudonym** (Griichesch **ψευδώνυμο**, *pseudónimo* - wuertwiertlech *de Falschnumm* vu *ψεύδος, pséudos* - "d'Ligen" an *όνομα, ónoma* - "den Numm") ass en erfonnten Numm, dee besonnesch vu Kënschtler a Schrëftsteller benotzt gëtt, fir hir richteg Identitéit ze verstoppen.

Et gëtt verschidde Grënn, firwat ee sech e Pseudonym zouleet: D'Angscht viru Verfollgung oder Skandaler spillt geneesou eng Roll wéi de Wonsch no Individualitéit an Originalitéit.

Sou kann een en Allerweltsnumm méi "intressant" klénge loossen, (Gustav Meyer --> Gustav Meyrink) oder awer e komplizéierten oder een ze laangen Numm verkierzen (Nikolaus Günther Nakszynski --> Klaus Kinski). Et gëtt der, déi zäit hires Liewes ënner hirem Pseudonym schaffen, anerer änneren hiren Numm just fir eng bestëmmt Schafensperiod oder fir besonnesch Wierker (déi z.&nbsp;B. "aus der Rei" fale vun deem, wat se soss geschaf hunn), z.&nbsp;B. Agatha Christie --> Mary Westmacott; Stephen King --> Richard Bachman).

Vill Pseudonymme si fräi erfonnt. Heiansdo gëtt awer aus de Buschtawe vum Numm en Anagramm gemaach (z.&nbsp;B. François Rabelais --> Alcofrybas Nasier oder Christian Anton Mayer --> Carl Amery). Och Ananyme si méiglech, bei deenen de richtegen Numm hannevir gelies erëmgi gëtt (z.&nbsp;B. Kurt W. Marek alias C. W. Ceram).

Munnechmol verstoppe sech Fraen hanner Männernimm, dat nennt ee *Pseudoandronym* (z.&nbsp;B. Karen Blixen --> Isak Dinesen) oder ëmgedréit Männer hanner engem Fraennumm, engem *Pseudogynym* (z.&nbsp;B. Prosper Mérimée --> Clara Gazul).

Da gëtt et och *Traduktionymen*: d'Iwwersetzung vum richtegen Numm an eng aner Sprooch (z.&nbsp;B. Ton Koopman --> Antoine Marchand oder Frank Wilhelm --> François Guillaume). Am Mëttelalter an an der fréier Neizäit war gebräichlech, Nimm ze latiniséieren (Müller --> Molitor, Fischer --> Pescator) well an de Geléiertekreesser d'Latäin d'international Kommunikatiounssprooch war.

Bei engem *Aristonym*, gëtt ee sech en Adelstitel, bei engem *Hagionym*', den Numm vun engem Hellegen (z.&nbsp;B. Halldor ''Kiljan'' Laxness). En *Allonym*, baséiert um Numm vun enger bekannter Perséinlechkeet (z.&nbsp;B. beim Pablo Neruda, dee sech nom Jan Neruda genannt huet, oder dem Lucien Koenig, deen ënner dem Numm "Siggy vu Lëtzebuerg" geschriwwen huet), an e *Geonym* um Numm vun enger Uertschaft(z.&nbsp;B.: Stendhal).

Eng besonnesch Form sinn d*Sammelpseudonymmen*: an deem Fall sinn et méi Persounen, déi hanner engem erfonntenen Numm stinn. Dëst ass z.&nbsp;B. bei Verlagen, déi Trivialliteratur a Form vun Heftercher erausginn, de Fall.

Eng aner Form vun alternativen Nimm sinn d'Spëtznimm an d'Benotzernimm, wéi s'am Internet gebräichlech sinn, ë.&nbsp;a. och op der Wikipedia.

## Kuckt och
* Lëscht vu Pseudonymmen
Karthago

**Karthago** war an der Antiquitéit eng grouss Stad an Nordafrika an Zentrum vun enger Thalassokratie a mächteg Handelsmuecht. Haut steet do d'Stad Tunis.

814 v. Chr. hu Phenizier d'Stad *Qart Hadascht* (= nei Stad) als Handelskolonie gegrënnt. No an no ass d'Kolonie zu engem wichtegen Zentrum gewuess, dee fest Bezéiunge mat Sizilien (inklusiv Malta), Sardinien a Südspuenien ënnerhalen huet. Mat der Zäit gouf d'Landmuecht Roum och ëmmer méi mächteg a wollt dat westlecht Mëttelmier beherrschen, eppes, wat d'Karthager sech awer net wollte bidde loossen. Sou koum et geschwënn zu engem laange Konflikt, deen um Enn vun de Réimer gewonne gouf.

Iwwer Karthago erzielt och d'Geschicht vum Trojaner Aeneas, deen nom Fall vu senger Heemechtsstad jorelaang ënnerwee war, fir eng nei Heemecht ze fannen. Wie en zu Karthago Rascht gemaach huet, souz do d'Kinnigin Elissa (op Däitsch: "Dido", op Franséisch "Didon") um Troun. Déi huet sech d'Liewe geholl, well se total an den Äneas verléift war, deen allerdéngs weidergezunn ass bis e schliisslech an Italien eng nei Heemecht fonnt huet. Den Aeneas gëllt als Grënner vun Alba Longa an als Virfare vun den Zwillingsbridder Romulus a Remus.

D'Awunner vu Karthago, déi Karthager oder Punier (< lat. "*Poeni*", fir d'Phenizier) genannt ginn, waren déi, déi an den dräi Punesche Kricher vun de Réimer bekämpft goufen, wéi Roum sech zu enger imperialistescher Muecht entwéckelt hat a keng Konkurrenz am Mëttelmier wollt dulden. Karthago gouf zum Schluss vum drëtte Punesche Krich am Joer 146 viru Christus zerstéiert. Domat war eng Kultur vu villen honnert Joer komplett vernicht. Dobäi koume ganz vill Leit ëm d'Liewen, an déi, déi iwwerlieft hate, goufe versklaavt.

## Literatur
* *Hannibal ad portas - Macht und Reichtum Karthagos*; erausgi vum Badesche Landesmuseum Karlsruhe; Stuttgart (Konrad Theiss Verlag), 2004; 400 S. (ill.); ISBN 3-937345-00-0
* Werner Huss, *Geschichte der Karthager*; München (C. H: Beck Verlag), 1985; ISBN 3-534-04236-0
* Werner Huss, *Karthago*; München (C. H. Beck Verlag, Reihe C. H. Beck Wissen), 2008 (= 4. Oplo) ; ISBN 978-3-406-39825-4

## Um Spaweck
Natierlech Theologie

D**'natierlech Theologie** ass en Deel vun der Theologie, besonnesch, awer net nëmmen, vun där chrëschtlecher. Si baséiert sech net op eng iwwernatierlech Revelatioun vun engem Gott, mä op eng Revelatioun an der Natur, d.&nbsp;h. eng déi duerch d'Vernonft vum Mënsch erfuerbar an erfuerschbar ass (kuckt och Metaphysik).

Usätz vun natierlecher Theologie gouf et schonn an der anticker griichescher Philosophie, besonnesch beim Platon a beim Aristoteles. Hiren Héichpunkt hat se wärend der Scholastik, ë.&nbsp;a. beim Thomas vun Aquin.
Méchelskierch vu Miersch

D**'Méchelskierch vu Miersch** ass eng kathoulesch Kierch, déi zur Par Miersch Saint-François, zum Dekanat Zentrum an zu der Gemeng Miersch gehéiert.

De Patréiner ass den hellege Méchel, deem säi Fest den 29. September gefeiert gëtt.

D'Kierch steet op der Kräizung vun der *Rue Nicolas Welter*, dem CR102 mat der *Place de l'église* an ass d'Nofollgerin vun enger Kierch, déi op der Méchelsplaz stoung a vun där nach de Klackentuerm stoe bliwwen ass.

De 6. Dezember 2023 gouf s'als national Kulturierfschaft klasséiert.

Virun der Kierch ass de Monument aux morts zum Gedenken un d'Affer vum Zweete Weltkrich.

Zur fréierer Par Miersch hunn ausser der Méchelskierch vu Miersch och nach d'Haupeschkierch vu Recken, d'Andreaskierch vu Biereng, d'Appoloniakierch vu Rolleng an d'Willibrorduskierch vu Schëndels gehéiert.

## Geschicht
Déi al Kierch vu Miersch aus dem Mëttelalter war baufälleg. De Grondstee fir déi "nei" Kierch gouf de 24. Juni 1844 vum Apostoulesche Vikar Jean-Théodore Laurent geluecht. Den Architekt Théodore Eberhard huet d'Pläng fir dësen neoklassizistesche Bau gezeechent, dee sech um Modell vun der Kierch vu Stenay inspiréiert huet. Si gouf de 7. Februar 1850 duerch de spéidere Bëschof Nicolas Adames ageseent an de 15. Juni 1868 geweit.

D'Molereien am Banneraum goufen tëscht 1934 an 1939 gemoolt a si vum Benediktinerbrudder Notker Heinrich Becker aus der Abtei Maria Laach, deen ënner anerem och d'Molereien an der Parkierch Diddeleng gemaach hat.

## Kuckt och
* Lëscht vu reliéise Gebaier zu Lëtzebuerg
* Lëscht vun den nationale Monumenter an der Gemeng Miersch

## Um Spaweck

* D'Fënstere vun der Méchelskierch op der Websäit vun der ''Stiftung Forschungsstelle Glasmalerei des 20. Jh. e.&nbsp;V.'' 
* Déi grouss Uergel vun der Kierch op ''Orgues.lu''
* D'Choueruergel vun der Kierch op ''Orgues.lu''
* Video op Youtube aus der Serie: Kierchen a Kapellen zu Lëtzebuerg iwwer d'Mechelskierch zu Miersch
* D'Kierch Miersch an der Facebookgrupp ''Patrimoine religieux Luxembourg - Reliéisen Ierwen Lëtzebuerg'' 

## Biller

Fichier:Ch Bernhoeft 1891 GD Luxembourg 08 Pl 1.5 Egl Mersch.jpg|D'Kierch op enger Foto vum Charles Bernhoeft (1891)
Fichier:Mersch church.jpg|D'Haaptentrée vun der Kierch
Fichier:Michelskirche Mersch 01.jpg|D'Kierch aus nordwestlecher Richtung gesinn
Obeler

**Obeler** ass eng Uertschaft an der Gemeng Beetebuerg.
__TOC__
Et ass en typescht Bauerenduerf mat groussen Häff, déi praktesch all restauréiert goufen, an et läit an der Gewan am Norde vu Beetebuerg, a südlech vum *Beetebuergerbësch*.

Am Deel *Presidentebësch* huet eng kleng Baach hir Quellen déi fir d'éischt dräi Weiere fiddert, de *Presidenteweier* de *Pënteweier* an den *Ditchesweier*, fir da laanscht Uertschaft weider op Fenneng ze lafe wou se vu lénks an d'Uelzecht leeft.

Obeler ass un d'Stroossennetz ugeschloss iwwer den CR163 dee vu Beetebuerg aus, iwwer den *Obelerbierg* op Leideleng féiert.

Déi héchst Plaz vun der Uertschaft ass am *Presidentebësch* mat 333 m op der Grenz mat Leideleng, an déi déifst ass am Dall vun der Baach op der Sektiounsgrenz mat Fenneng op 275,5 m.

## Nopeschdierfer
* Beetebuerg
* Fenneng
* Leideleng

## Literatur
* Graas, Gusti. *Abweiler von seinem Ursprung bis in unsere Zeiten.* Lëtzebuerger Journal 2011, Nr. 160 (20./21. August): 14-15. http://www.webcitation.org/615ApCopF)

## Kuckeswäertes
* Obeler Kapell

## Kuckt och

## Um Spaweck

* Obeler op der Websäit vun der Gemeng Beetebuerg
* Wou der Däiwel ass...? Obeler: Luc Ewen, Zu Besuch in Abweiler: "Bitte zitieren Sie mich nicht", wort.lu [€], 16.10.2024, gekuckt den 28.10.2025
Desert Eagle

D**Desert Eagle** ass eng hallefautomatesch Pistoul, déi um Funktiounsprinzip vum Gasdrocklueder baséiert, wat et erlaabt fir sou staark Patrounen ze schéisse wéi soss just mat Magnum Revolveren.

D'Desert Eagle gëtt vun der israeelescher Firma Israeli Military Industries (IMI) fir den US-amerikanesche Betrib Magnum Research Inc. fabrizéiert. Magnum Research huet den eigentlechen Desert-Eagle-Design entwéckelt a patentéiert, mä d'Ausschaffen huet IMI iwwerholl.

Et gëtt se an dräi verschiddene Versiounen: Mark I, Mark VII a Mark XIX. D'Mark I a VII ginn net méi fabrizéiert a war fir d'Mark I an de Kaliberen .357 Magnum a .44 Magnum ze kréien. D'Mark VII krutt een zousätzlech mat .41 Magnum. Déi am meeschte gebraucht Versioun ass d'Mark XIX, déi et mat .357 Magnum, .44 Magnum a .50 AE gëtt.

Eng Desert Eagle kann ee ganz einfach op eng aner Kummergréisst ëmrëschten andeems ee just en anere Laf abaut, well do déi richteg Kummer scho mat drunhänkt. Déi beléiftst Laflängt ass sechs Zoll, mä et kritt een och zéng- a véierzéng-Zoll-Leef.

D'Desert Eagle huet e Chargeur deen en eraushuele kann, wéi all aner hallefautomatesch Pistoul och. Well se sou grouss Patroune schéisst, ass d'Kapazitéit vum Chargeur éischter limitéiert. Wann z.&nbsp;B. eng SIG Sauer P226 (Kaliber 9×19 mm) op 16 Schoss kënnt, sou läit d'Desert Eagle mat .357 Magnum bei 9 Schoss, mat .44 Magnum bei 8 Schoss a mat .50 AE bei nach just 7 Schoss.

## Kuckt och
* Lëscht vun den Handfeierwaffen

## Um Spaweck

* Offiziell Säit bei Magnum Research, Inc.
* Beschreiwung bei Israeli-Weapons
* Beschreiwung bei waffenHQ.de
* Beschreiwung bei Modern Firearms & Ammunition
Fenneng

**Fenneng**, oder *Fënneng* - wéi déi Eenheemesch soen, ass eng Uertschaft an der Gemeng Beetebuerg.

Bekannt Leit déi zu Fenneng gelieft hu waren d'Sculpteure Maggy Stein an de Jean-Pierre Georg.

## Kuckeswäertes
* D'Kapell vu Fenneng, déi mat hirem Mobiliar 1936 op der Lëscht vun de klasséierte Monumenter als *Nationalmonument* klasséiert gouf.

## Kuckt och

## Um Spaweck

* Fenneng op der Websäit vun der Gemeng Beetebuerg
* Wou der Däiwel ass...? Fenneng: Frank Weyrich, „Paangecher“, Dorfgeschichten und ein Flugzeugmotor: Besuch in einem unterschätzten Ort, wort.lu [€], 03.11.2025, gekuckt den 03.11.2025
Hunchereng

**Hunchereng** ass eng Uertschaft an der Gemeng Beetebuerg.

Aus dem fréiere Kierchenduerf huet sech mat der Zäit e Reienduerf op béide Säite vun der N13 entwéckelt.

## Geschicht
D'Häre vun Hunchereng stamen aus enger Niewelinn vun den Häre vu Roudemaacher. Hir Buerg war wuel eng Tuermhiwwelbuerg, déi 1236 fir d'éischt ernimmt gouf, a vun där et haut just nach Hiwwelreschter op enger Plaz tëscht der Millen an den Eisebunnsschinne gëtt.

De Johann vun Hunchereng war ee vun deenen déi de fofzéngjärege Lëtzebuerger Grof Karel, de spéidere Keeser Karel IV., uganks 1331 an Ueweritalie begleet hunn, wou en e lëtzebuergeschen Herrschaftskomplex erriichte wollt.

De 16. Juni 1367 gëtt den Theoderich/Dietrich vun Hunchereng fir d'éischt Kéier als Ritterriichter ernimmt.

## Kuckt och
* Kierch Hunchereng
* Huncherenger Millen

## Um Spaweck


Armoiries de Huncherange.svg|Wope vun den Häre vun Hunchereng
Koart1Hënchereng1.jpg|Lag vun Hunchereng
Näerzeng

**Näerzeng** ass eng Uertschaft an der Gemeng Beetebuerg.

## Nopeschdierfer
Biergem - Schëffleng - Hunchereng - Keel -Diddeleng

## Verkéier an Transport
Chemin repris CR164

Chemin repris CR165

CFL-Linn 60 a Richtung Rodange an Esch/Uelzecht

CFL-Linn 60b a Richtung Rëmeleng

RGTR-Linn 307 a Richtung Beetebuerg an Esch/Uelzecht

## Kuckt och
* Kapell Näerzeng
* Gare Näerzeng; gouf 2003 op der Lëscht vun de klasséierte Monumenter als *Nationalmonument* klasséiert.
* Lëscht vun de Lëtzebuerger Uertschaften

## Um Spaweck
* Näerzeng op der Websäit vun der Gemeng Beetebuerg
Bill

**Bill** ass e Lieu-dit an der Gemeng Helperknapp.

Um Bill ass den *MS-Day Center* an e Vakanzenheem vun der Lëtzebuerger Multiple Sklerose-Liga (LLSP).

## Geographie
De Bill läit op enger Héicht vun 318 m um CR115 an der Sektioun Béiwen-Atert vun der Gemeng Helperknapp.

## Geschicht
Um Bill ass e galloréimeschen Tumulus.

Bis Enn 2017 war de Bill en Deel vun der Gemeng Béiwen-Atert. Zënter dës op den 1. Januar 2018 mat der Gemeng Tënten fusionéiert huet, gehéiert en zur neier Gemeng Helperknapp.

## Kuckt och

## Um Spaweck
Fënsterdall

**Fënsterdall** (lokal: **Féinsterdall**) ass eng Uertschaft an der Gemeng Helperknapp.

## Geschicht
Bis Enn 2017 war et Deel vun der Gemeng Béiwen-Atert. Zanter dës op den 1. Januar 2018 mat der Gemeng Tënten fusionéiert huet, gehéiert et zu der neier Gemeng Helperknapp.

## Kuckeswäertes
*De Léierpad am *Jongebësch*
* Naturschutzgebitt Fënsterdall
## Kuckt och
Bëschdref

**Bëschdref** ass eng Uertschaft an der Gemeng Helperknapp.

## Geschicht
### Gemeng Bëschdref
Bis 1822 war Bëschdref eng eegestänneg Gemeng.

#### Buergermeeschtere vun der Gemeng Bëschdref
* 1797 - 1806: Johannes Linden
* 1807 - 1811: Lambert Kolbach
* 1811 - 1822: Jean-Guillaume Klein
* 1822 - 1823: Pierre Wieltgen

Duerch en *arrêté royal* vum 12. Juni 1822 gouf d'Gemeng Bëschdref un d'Gemeng Béiwen-Atert ugeschloss.

Zanter dës op den 1. Januar 2018 mat der Gemeng Tënten fusionéiert huet, gehéiert Bëschdref zu der neier Gemeng Helperknapp.

## Kuckt och
* Helpermaart
* Kierch Bëschdref

## Um Spaweck

* Club des Jeunes Bëschdref
* Bëschdref bei de Kierchtuerms­promenaden
Openthalt

Den **Openthalt** (fréier och alt *Obenthalt* geschriwwen) ass e Lieu-dit an der Gemeng Helperknapp. 

## Geographie
E läit op enger Héicht vun 319 m op der Kräizung tëscht dem CR114, dem CR115 an dem CR116 an der Sektioun Bruch vun der Gemeng Helperknapp.

## Geschicht
Bis Enn 2017 war den Openthalt en Deel vun der Gemeng Béiwen-Atert. Zënter dës op den 1. Januar 2018 mat der Gemeng Tënten fusionéiert huet, gehéiert en zur neier Gemeng Helperknapp.

## Kuckt och

* Gehaanskapell um Helperknapp
* Tumulus um Bill

## Um Spaweck
Lëscht vu Pseudonymmen

Dës **Lëscht vu [[Pseudonym]]men** ass en Deel vun de .

## Literatur
*Nicole Sahl: *Kleines ABC der Pseudonyme in Luxemburg.* Mersch, Centre national de la littérature, 2018. ISBN 9782919903627.
Architektur

**Architektur** bezeechent d'Baukonscht, also am wäiteste Sënn d'Ausernanersetzung vum Mënsch mam gebaute Raum: d'Entwerfen, d'Gestalten an d'Konstruktioun vu Bauwierker, dacks mam Wëlle klassesch oder nei esthetesch Konzepter ëmzesetzen, oder sozial Komponenten oder Ëmweltaspekter an d'Fonctioun vum Bauwierk z'integréieren.

Architektur ka sech op all Zort Bauwierk bezéien, vu Wunnhaiser iwwer Bürosgebaier, reliéiser a militärescher, wëssenschaftlecher a musealer, industrieller an dekorativer.

Fréier gouf et dozou nach keng genee Trennlinn tëscht Kënschtler, Architekt an Ingenieur, an d'Bezeechnung huet dacks méi vu regionale Preferenzen ofgehaangen. Och e Kënschtler konnt viraals z.&nbsp;B. Brécken entwerfen, well den néidegen Niveau vu strukturelle Berechnungen nach am Capacitéitsberäich vum Generalist louch.

## Etymologie
D'Wuert *Architektur* ass zusummegesat aus dem griich. *αρχη [arché]* - "Ufank, Ursprong, Grondlag, dat Éischt" an *τεχνη [techné]* - "Konscht, Handwierk", wat wiertlech mat *Éischtem Handwierk* oder *Éischt Konscht* z'iwwersetze wier, respektiv kënnt et vun *αρχι- [archi-]* - "Haapt-" an *τέκτων [tékton]* - "Baumeeschter" oder "Zammermann", also *Haaptbaumeeschter* oder *Chefhandwierker*.

Dovun hiergeleet ass et och an d'Laténgescht agaangen, wou *architectura* fir "Baukonscht" stoung.

## Begrëffsvarianten

Architektur war ëmmer d'Konscht vum Bauen, an dowéinst Deel vun de Beaux-arts. Wat nieft dësem zentralen Deel soss nach genee dozougehéiert, dat huet sech am Laf vun der Geschicht ëmmer erëm gewandelt, sou datt et eng Abberzuel Ënnervariante vun der Definitioun vum Begrëff gëtt, déi ëm verschidden Aufgaben, Contenuen a Bedeitungen zouschreiwen.

Sou hat z.&nbsp;B. am 20. Joerhonnert am Funktionalismus d'Gestaltung sech enk un der zweckméisseger Raumbildung z'orientéieren, wärend an der Rennaissance Architekten als Individuen ervirgetratt sinn, déi absënns am Barock nieft ornamentale Formen och nach Molerei a Skulptur mat an d'Architekur agebonnen hu fir e Gesamtkonschtwierk ze schafen.

## Fotosalbum

Stærnes Søndre Loft, Rollag.jpg|Norwegesch traditionell Holzarchitektur
O Partenon de Atenas adj.JPG|Parthenon a Griicheland
Ravenna_BW_3.JPG|Bannen an der Sant'Apollinare in Classe zu Ravenna
CologneCathedralSouth.jpg|Kölner Doum (1248-1880)
Château de Himeji02.jpg|Buerg Himeji a Japan (1346-1618)
Taj Mahal in March 2004.jpg|Taj Mahal an Indien (1653)
Sagrada Família. Façana del Naixement (cropped).jpg|Sagrada Familia zu Barcelona (1882-)
Sydney Opera House (5449955759).jpg|Oper zu Sidney (1973)
Water tower new Leudelange Luxbg.JPG|Modernistesche Waassertuerm zu Leideleng (2008)
Marina Bay Sands, Singapore - 20140513.jpg|Marina Bay Sands zu Singapur (2010)
London 01 2013 the Shard London Bridge 5205.JPG|The Shard zu London (2012)
Wackershofen Freilandmuseum Wohn-Stall-Haus Schoenenberg 20070530.jpg|Wou fänkt Architektur un an hält einfacht Bauen op?


## Kuckt och
* Bannenarchitektur
* Landschaftsarchitektur
* Urbanistik

## Um Spaweck

* archINFORM - International Architekturdatebank
Droit

De Begrëff **Droit** steet souwuel fir d'Studium vun der Legislatioun a vun de Rechtssystemer, wéi och fir d'Gesamtheet vun de soziale Verhalensreegelen, déi verbindlech fir d'mënschlecht Zesummeliewe sinn.

## Definitioun
### Den Droit objectif

Den Droit objectif ass de Kader an dem déi subjektiv Rechter kënnen ausgeüübt ginn. En ass déi abstrakt Integralitéit vun Normen déi vum Pouvoir législatif gesat gi sinn.

## Subjektiv Rechter

Subjektiv Rechter sinn déi individuell Rechter op déi sech eng Persoun (physesch oder moralesch) ka beruffen. Dës Rechter kënne souwuel perséinlech Rechter (*droits personnels*) wéi och dénglech Rechter (*droits réels* vu lat. *res*) sinn.

## Grondlagen a Quellen

## Déi grouss Branchë vum Droit

### Den Droit privé
Den Droit privé ass deen Deel vum Droit, deen d'Rapporten tëscht deenen Eenzelen reegelt, sief dat physesch oder moralesch Persounen.

D'Haaptberäicher vum Droit privé sinn:

* Den Droit civil:
** Droit de la famille
** Droit des biens
** Droit des obligations 
*** Régime général des obligations
*** Responsabilité civile
* Den Droit pénal:
** Droit pénal général
** Droit pénal spécial
** Procédure pénale
* Den Droit social:
** Droit du travail
** Droit de la sécurité sociale
* Den Droit des affaires:
** Droit commercial
** Droit des sociétés
** Droit de la concurrence
** Droit de la consommation
** Droit bancaire
** Droit des assurances
** Droit de la propriété intellectuelle
* Den Droit international privé

### Den Droit public
Den Droit public ass deen Deel vum Droit, deen d'Existenz an d'Aktioun vun der Puissance publique reegelt.

D'Haaptberäicher vum Droit public sinn:
* Den Droit constitutionnel
* Den Droit administratif
* Den Droit international public

## Kuckt och
* Legislativ Prozedur zu Lëtzebuerg,
* Geriichtsorganisatioun,
* Institutioune vun der Europäescher Unioun,

## Um Spaweck
* Legilux - den Droitsportal vun der Lëtzebuerger Regierung
Biergem

**Biergem** ass eng Uertschaft am Süde vu Lëtzebuerg an der Gemeng Monnerech, a grenzt am Nordwesten u Steebrécken, am Südwesten u Féiz a Schëffleng an am Südosten un Hunchereng an Näerzeng.

Duerch Biergem leeft op der ganzer Längt d'Dräikantonstrooss.

Südlech leeft d'Mess laanscht d'Uertschaft.

## Transport
* RGTR-Linn 205 a Richtung Lëtzebuerg a Monnerech
* RGTR-Linn 307 a Richtung Beetebuerg an Esch/Uelzecht

## Kuckeswäertes
* d'Kapell Biergem
* d'Lannenallee vu Biergem bei d'Lameschmillen; klasséiert zanter dem 7. Mäerz 1984 als Zousazinventaire vun den nationale Monumenter.

## Kuckt och
*Lëscht vun den nationale Monumenter an der Gemeng Monnerech

## Um Spaweck
Psychologie

D**'Psychologie** ass d'Wëssenschaft vum Erliewen a Verhale vu liewegen Organismen, besonnesch vum Mënsch.

De Begrëff kënnt aus dem Algriicheschen ψυχολογία *psychología* „Séilewëssenschaft“ - zesumme gesat aus ψυχή *psyché* „Hauch“, „Séil“, „Gemitt“ a *lógos* „Léier“, „Wëssenschaft“, „Vernonft“, „Wuert“.

## Um Spaweck

* Lëtzebuerger Gesellschaft fir Psychologie (SLP a.s.b.l.)
* Portail vun der Psychologie zu Lëtzebuerg
* Associatioun vun de Lëtzebuerger Psychologie-Studenten (ALEP)
* Uni Lëtzebuerg (UdL): Psychologie
* Educational Measurement and Applied Cognitive Science
* Lëtzebuerger Gesellschaft fir Transpersonal Psychologie MTK asbl
* Klinische Psychologie in Luxemburg im 20.Jahrhundert
Elveng

**Elveng** ass eng Uertschaft an der Gemeng Schengen am Kanton Réimech. Bis Enn 2011 huet se zu der Gemeng Biermereng gehéiert, déi du mat de Gemenge Schengen a Welleschten, fusionéiert huet.

## Nopeschdierfer

## Geschicht
Elveng gouf fir d'éischt am Joer 739 als Aigevingen ernimmt.

## Bekannt Leit
*Nicolas Brücher, Kierchemoler
 

## Kuckt och
* Kierch Elveng

## Um Spaweck

* Websäit vun der Gemeng Schengen
Éimereng

**Éimereng** ass eng Uertschaft an der Gemeng Schengen am Kanton Réimech. Bis Enn 2011 huet se zu der Gemeng Biermereng gehéiert, déi du mat de Gemenge Schengen a Welleschten fusionéiert huet.

## Kuckt och
* Kapell Éimereng

## Um Spaweck

* Wou der Däiwel ass...? Éimereng: Volker Bingenheimer, Im „Wëllen Westen“ ist hinter Hügeln ein Kleinod versteckt, wort.lu [€], 21.06.2025, gekuckt den 28.10.2025
Walt Whitman Rostow

De ** Walt Whitman Rostow**, gebuer de 7. Oktober 1916 zu New York City, a gestuerwen den 13. Februar 2003 zu Austin, Texas, war een US-amerikaneschen Historiker an Ekonomist. Hie gouf bekannt wéinst sengen Theorien iwwer de Wirtschaftswuesstum, déi hien op der Grondlag vun den Aarbechte vum Colin Clark verfäinert an ausgebaut huet. Senger Theorie no entwéckelt eng Ekonomie sech an Etappen, vun der Etapp vun der Ënnerëntwécklung bis hin zur Konsumgesellschaft, der Gesellschaft vum Massekonsum. Hie beschreift d'Konditiounen, déi erfëllt musse sinn, fir datt an engem Land d'Ekonomie den *take off* erreecht an duerchstart.

Hie war och Beroder vum John F. Kennedy an dem Robert McNamara.

## Säi Wierk
Hei e puer vu senge Publikatiounen:
* The Stages of Economic Growth: A non-communist manifesto, 1960. 
* Politics and the Stages of Growth, 1971. 
* How it All Began: Origins of the modern economy, 1975. 
* The World Economy: History and prospect, 1978.

Seng Publikatioune sinn a vill Sproochen iwwersat ginn. Wichteg ass a franséischer Sprooch:
* W.W. Rostow: *Les étapes de la croissance économique*, Éditions du Seuil, Paräis, 1960

## Um Spaweck

* Noruff op de W.W. Rostow
Steyr AUG

D**Steyr AUG** (*Armee-Universal-Gewehr*) oder **StG 77** ass en éisträichescht Stuermgewier. Et gëtt dovun eng hallef Dose Varianten: A1, A2, A3, 9&nbsp;mm, HBAR (liicht Maschinnegewier) an Z (zivil Versioun, reng hallefautomatesch). Si sinn alleguer am Kaliber 5,56×45 mm, ausser natierlech d'9 mm. D'Lëtzebuerger Arméi huet d'Varianten A1 an HBAR als Standard.

Enn der 1960er, ufanks der 1970er Joren huet d'Firma Steyr-Daimler-Puch respektiv Steyr Mannlicher mat der Entwécklung ugefaangen. 1977 huet d'éisträichesch Arméi sech decidéiert, d'Steyr AUG A1 als neit Stuermgewier bei sech anzeféieren, an ee Joer drop huet d'Produktioun dann effektiv ugefaangen.

D'Steyr AUG ass eng Bullpup-Konstruktioun, wat bedeit, datt de Schacht vum Chargeur hanner dem Ofzuch läit. Dat erlaabt et, eng relativ kuerz Waff ze hunn, déi awer mat engem laange Laf ekipéiert ass. Zum Verglach: d'Steyr AUG bréngt et mat 790&nbsp;mm Gesamtlängt op e Laf vu 508&nbsp;mm Längt, wärend déi däitsch G3 mat 1.026&nbsp;mm Gesamtlängt just op e Laf vu 450&nbsp;mm Längt kënnt. Dat eenzegt negatiivt bei där Konstruktioun ass, wann iwwerhaapt an dann och just fir Sammler, den e wéineg futuristesche Look.

De Kierper vun der Waff ass aus engem Anti-choc Haardplastikgemësch, dee se souwuel liicht wéi och robust mécht. Den ieweschte Grëff besteet aus enger optescher Lunette vun Tasco mat enger Vergréisserung vun 1,5. Optional kann een och an d'Plaz eng Mil. Std. 1913 Schinn kréien (bäi der A3 an der Z ass d'Schinn Standard).

D'Steyr AUG ass eng ganz zolidd Waff, déi ouni Problemer an alle méigleche klimateschen Zone gebraucht ka ginn. Sou fënnt ee se ausser an Éisträich an zu Lëtzebuerg och nach an Australien, Neiséiland, Irland, Dänemark, Marokko, Oman, Saudi-Arabien, Malaysia, Bolivien, Ecuador, der Falklands Islands Defence Force a bei ville Spezialunitéiten a Policecorpsen, wéi z.&nbsp;B. bei der US Coast Guard.

## Um Spaweck
* Offiziell Säit bei Steyr-Mannlicher
* Fotoe vun der Steyr AUG am Asaz beim éisträichesche Bundesheer
* Beschreiwung bei waffenHQ.de
* Beschreiwung bei Modern Firearms & Ammunition
Georges Christen

De **Georges Christen**, gebuer den 21. Dezember 1962 zu Lëtzebuerg, ass e Lëtzebuerger Kraaftmënsch.

Hie steet an der Nofolleg vu Leit wéi dem Jean Wolf, John Grün an Eugène Hettinger, déi virun him zu Lëtzebuerg an am Ausland als "stäerkst Männer vun der Welt" opgetratt sinn.

De Georges Christen béit eisen Neel, zerräisst Telefonsbicher a Kaartespiller mat den Hänn, zitt Camionen a Schëffer mat den Zänn, hënnert Fliger um Starten a bréngt warem Bullen duerch Opblosen zum Platzen. Hie steet als villfache Rekordler am Guinness-Buch vun de Rekorden.

## Gielercher an aner Unerkennungen
* 
* Guinness-Buch: 23-fache Weltrekordler
* Den Antoine Prum a Boris Kremer hunn en Documentaire iwwer de Georges Christen gedréit ënner dem Titel: *[[Tour de Force]]*, Lëtzebuerg 2005 / 78 Min. Kuckt hei

## Um Spaweck
* Offiziell Websäit
Steebrécken

**Steebrécken** ass eng Uertschaft an der Gemeng Monnerech.

Nopeschuertschafte si Féiz, Biergem, Monnerech, Wickreng a Leideleng.

## Transport
* TICE-Linn 17 a Richtung Esch/Uelzecht
* RGTR-Linn 611 a Richtung Näerzeng oder Gare Centrale
* RGTR-Linn 612 a Richtung Féiz oder Gare Centrale
* RGTR-Linn 641 a Richtung Esch/Uelzecht oder Beetebuerg

## Kuckt och
* Kierch Steebrécken
* Lëscht vun de Lëtzebuerger Uertschaften
* Pontpierre (Moselle)

## Um Spaweck
Féiz

**Féiz** (lokal: **d'Féiz** oder **op der Féiz**) ass eng Uertschaft an der Gemeng Monnerech.

## Nopeschdierfer
*Steebrécken
*Biergem
*Schëffleng
*Monnerech

## Transport a Verkéier
Féiz ass ugebonnen u follgend Buslinnen:

* RGTR-Linn 205 a Richtung Lëtzebuerg a Monnerech
* RGTR-Linn 307 a Richtung Beetebuerg an Esch/Uelzecht
* RGTR-Linn 313 a Richtung Reckeng op der Mess an Esch/Uelzecht
* RGTR-Linn 314 a Richtung Monnerech an Esch/Uelzecht

an un d'Stroossen CR164 an CR169, gradewéi un d'Autobunn A4.

## Kuckt och
* Féizer Schlass

## Um Spaweck
* D'Féizer Schlass op industrie.lu
Frantz Kinnen

De **Frantz Nicolas Kinnen**, gebuer de 4. Februar 1905 zu Diddeleng, a gestuerwen den 21. August 1979 an der Stad Lëtzebuerg, war e lëtzebuergesche Moler, Sculpteur, Glasmoler, Zeechner, Buchillustrateur a Karikaturist.

Hien huet abstrakt Wierker geschaf. De Frantz Kinnen hat zwar e schwierege Charakter, mä hie war eng staark Perséinlechkeet. De Wenzel Profant, en anere Lëtzebuerger Moler a Sculpteur, war säi Frënd an ass gutt mat him eens ginn.

## Säi Wierk (Auswiel)

* "Envol", eng Monumentalskulptur aus Stol, deen ugestrach ass, aus dem Joer 1965. Se steet bei der Diddelenger Wolkeschdall-Schoul.
* Zwou polychrom Fënsteren an der Primärschoul am Quartier Italien zu Diddeleng (1955).
* D'Glasmolereien am Mëttelportal, an zwou kleng Fënsteren an der Diddelenger Parkierch St. Martin.
* D'Fënstere vun der Eligiuskapell zu Diddeleng op der Schmelz (1964).
* Buedemmosaik am "Centre sportif René Hartmann" vun 1973.
* Bas-reliefen op béide Säite vun der Bün vum Musekskiosk am Diddelenger "Park Le'h" vun 1963.
* Zwéi Polyptychone mat jee fënnef Panneauen aus faarwegem Glas an der Diddelenger Post
* Zwou Fënsteren am Veräinshaus an der Diddelenger A. Zinnen-Strooss, aus faarwegem Glas, dat a Bëtong gefaasst ass. Dat Wierk ass vun 1977.
* Eng metalle Skulptur, déi ugestrach ass, um Square an der Diddelenger Jean-Jaurès-Strooss
* D'Fënsteren an der Kierch zu Sandweiler
* Fënsteren an der Kierch zu Schëffleng
* D'Märtyrerfënster an der Schëfflenger Kierch
* Skulptur *Tulipe* am Kurpark vum Thermalbad zu Munneref
* Am Kader vum *Centenaire* vun der Stad Diddeleng, koum eng Serie vu 35 Skulpturen eraus, déi an der Géisserei Massard, zu Keel aus Bronze gegoss goufen. De Modell dovun, eng abstrakt Figur, gouf vu senger Duechter der Mme&nbsp;Alice Deutsch-Kinnen zur Verfügung gestallt. De Präis war 1.200 Euro.
* De Frantz Kinnen huet och eng Rei vu Lëtzebuerger Käppercher entworf.

## Éierungen a Gielercher
* Dräimol, 1947, 1950, zesumme mam Will Kesseler, an 1956, zesumme mam Charles Kohl krut hien de Prix Grand-Duc Adolphe fir seng Biller.
* Kaiser-Lothar-Preis, Prüm, 1963.
*  Chevalier de l'Ordre de la couronne de chêne (Promotioun 1976).

## Literatur
* RODANGE Michel / KINNEN Frantz: *RENERT A BILLER*, 320 Säiten, a Léngent gebonnen, 21 × 30&nbsp;cm. Zweet Oplo 1997. Fir den 125. Anniversaire vun dësem grousse Lëtzebuerger Klassiker ass déi eemoleg Luxusausgab "Renert a Biller" vum Frantz Kinnen an neier Oplo erouskomm
* Christian Mosar (Text a Fotoen): Katalog *Frantz Kinnen 1905-1979*, Stad Diddeleng, 120 Säiten, ISBN 2919993135

## Kuckt och
* Lëscht vu lëtzebuergesche Konschtschafenden

## Um Spaweck
* Retrospektive zu Diddeleng 2005
Emma Eames

D**'Emma Eames**, gebuer den 13. August 1865 zu Shanghai a China, a gestuerwen den 13. Juni 1952 zu New York, war eng US-amerikanesch Sopranistin a Gesankpedagogin.

## Liewen
D'Emma Eames, d'Duechter vun engem Affekot, huet véier Joer zu Boston studéiert, ier se op Paräis gaangen ass, fir bei der Mathilde Marchesi weiderzeléieren. 1889 gouf se vum Charles Gounod erausgesicht, fir bei der *Première* vu senger Oper *Roméo et Juliette* an der Opéra de Paris d**Juliette'' ze sangen. D'Emma Eames war e [[lyresche Sopran]] a war besonnesch beléift wéinst der dramatescher Ausdrocksstäerkt vun hirer Stëmm.

Wéinst Stëpplereien an déi déi [[Australien|australesch]] Sängerin [[Nellie Melba]] verwéckelt war, ass d'Emma Eames vu Paräis fortgaangen, fir an der [[Metropolitan Opera]] zu New York d**Juliette* ze sangen. Do war si eng vun de Stäipe vum Ensembel an ass bis [[1909]] iwwer 440-mol opgetrueden, mat e puer Gaaschtoptrëtter zu [[London]].

No enger kuerzer Ënnerbriechung vun hirer Carrière ass si [[1911]] an der [[Boston]]er-Oper opgetrueden. Mat hirem zweete Mann, dem US-amerikanesche [[Bariton]] [[Emilio Edoardo de Gogorza]], vun deem si méi spéit gescheet gouf, huet si onreegelméisseg Concert-Tournéeë gemaach. [[1916]] huet se hiren Afschloss vun der Bün gefeiert. [[1936]] ass si op New York geplënnert, wou se Gesanksunterecht ginn huet. Do ass si den 13. Juni 1952 am Alter vun 86 Joer gestuerwen.

== CDen ==
*Eames Emma - The Complete Victor Recordings (1905-1911)*, Duebel-CD bei Romophone

== Bicher zum Theema ==
* *Some Memories and Reflections'', 1927 (Autobiographie)
## Gielercher
*
## Um Spaweck
Alexander Kipnis

Den **Alexander Kipnis**, gebuer den 1. Februar 1891 zu Schitomir an der Ukrain, a gestuerwen de 14. Mee 1978 zu Stanford am Connecticut, war en US-amerikanesche Basssänger mat ukraineschen Originnen.

## Säi Liewen

## CDen
* *The best of Alexander Kipnis*, Pearl
* *Alexander Kipnis*, Lebendige Vergangenheit (Preiser)
Tour de Luxembourg

Den ** Tour de Luxembourg** ass eng Vëloscourse, déi zanter 1935 als Etappecourse zu Lëtzebuerg gefuer gëtt. Si ass vum Pierre Kellner, deemools Direkter vun der Zeitung *[[Nouvelles Sportives]]*, an d'Liewe geruff ginn.

Bei deenen zwou éischten Oploe vum *Tour de Luxembourg* konnten nëmmen "Independanten" a "Lëtzebuerger Profien" un de Start goen. Vun 1937 u waren och Profie vun aneren Natiounen zougelooss.

Zanter 2005 gëtt den Tour vu Škoda gesponsert an heescht zanterhier *ŠkodaTour de Luxembourg*. E gehéiert vun do un zum *[[UCI Europe Tour]]* an ass an der Kategorie 2.HC klasséiert.

## Um Podium

## Literatur zum Theema
Gaston Zangerlé, Fernand Thill, Raymond Elcheroth, Henri Bressler: *Tour de Luxembourg 1939-1990*, Éditions Saint-Paul, Lëtzebuerg, 1990, ISBN 2-87963-093-2 (franséisch Versioun)

## Um Spaweck

* Websäit vum Skoda Tour de Luxembourg
* Resultater vum ''Tour de Luxembourg'' op der Websäit vu ''Mémoire du Cyclisme''
Erminia Frezzolini

D**'Erminia Frezzolini**, gebuer de 27. Mäerz 1818 zu Orvieto an Italien, a gestuerwen de 5. November 1884 zu Paräis, war eng italieenesch Sopranistin.
Microsoft Windows

**Microsoft Windows** ass e Markennumm fir Betribssystemer vun der Firma Microsoft. Déi éischt Versioun vu Microsoft Windows koum 1985 op de Maart a war gradewéi déi nächst Versiounen och eng einfach graphesch Erweiderung vum Betribssystem MS-DOS. Mëttlerweil huet Windows d'DOS Fundament awer komplett verlooss a baut op en eegene Kernel op.

Den 23. Juni 2006, op Nationalfeierdag also, huet Microsoft déi lëtzebuergesch Versioun vu Windows an Office op hirer Internetsäit virgestallt. D'Iwwersetzungsaarbechte goufe vum lëtzebuergesche Linguist Jérôme Lulling superviséiert.

## Um Spaweck
* Säit iwwer all d'Windowsversioune mat ville Screenshots
* Offiziell Säit vu Microsoft zu Lëtzebuerg
* Microsoft Windows an Office op Lëtzebuergesch
Waff

Eng **Waff** ass e Geschier oder soss en Dispositif, dat a senger Konzeptioun oder och just a sengem Gebrauch dozou bestëmmt ass, e Liewewiesen ze bedreeën, ze schloen, ze blesséieren oder doutzemaachen, oder am Kader vun engem Krich eng Zerstéierung ze verursaachen.

Waffe ginn haaptsächlech gebraucht fir:
* Juegd (z.&nbsp;B. fir sech z'ernieren)
* Sport (z.&nbsp;B. fir Trappschéissen)
* Verdeedegung oder Aggressioun (z.&nbsp;B. am Krich)

## Geschicht
### Historesch Waffen
### Feierwaffen
### ABC-Waffen

## Klassifikatioun
### No Gebrauch
### No Funktiounsweis

## Reglementatioun
### Zu Lëtzebuerg
### Am Ausland

### Kuckt och
* Lëscht vun den Handfeierwaffen

## Um Spaweck

* Gesetz vum 15. Mäerz 1983 iwwer d'Waffen an d'Munitioun
* Waffe-FAQ vum Justizministère
Reginald Bottomley

De **Reginald Bottomley**, gebuer den 11. Mäerz 1856 zu London, a gestuerwen den 10. Abrëll 1933 zu Lëtzebuerg, war e Moler vun engleschen Originnen.

Hie war de Jong vum engleschen Déieremoler John William Bottomley.

Hien hat säi Konschtstudium zu Paräis gemaach, wou e sech mat der Lëtzebuergerin Elisabeth Kehler bestuet huet. Vun 1891 un huet hien zu Lëtzebuerg gelieft.

Hie war ee vun de Grënnungsmembere vum Cercle artistique de Luxembourg.
## Galerie

Reginald Bottomley - A mother and child Looking at the Virgin and Child.jpg
Reginald Bottomley - On a walk.jpg
Reginald Bottomley - Portrait of a red-haired woman.jpg
Reginald Bottomley - Portrait of woman.jpg

## Kuckt och
* Lëscht vu lëtzebuergesche Konschtschafenden
Nicolas Brücher

Den **Nicolas** (**Néckel** oder **Nikolaus**) **Brücher (Brucher)**, gebuer den 29. Juli 1874 zu Elveng, an do gestuerwen den 2. Juli 1957, war e Lëtzebuerger Kierchemoler.

Seng Ausbildung als Kierchemoler krut de Brücher zu Kevelaer. Konscht huet hien um *Institut Supérieur des Beaux-Arts* zu Antwerpen studéiert. Hien huet zäitliewens am soug. 'Nazarenerstil' gemoolt.

Als Kierchemoler war hien ausser zu Lëtzebuerg och a Polen, bei ë.&nbsp;a. der Kathedral vu Plock an de Kierche vun Drzicim, Swornegace a Wiele, an a Russland aktiv.

E Katalog vu senge Wierker ass nach net ausgeschafft.

## No him genannt
Zu Elveng ass d'Strooss Rue Nicolas-Brucher (L-5692) no him genannt. An der Strooss steet säin Heemechtshaus mat Wandmolereie vun him, an deem bis haut Nokomme vun der Famill wunnen.

Zu Ueschdref ass d'Plaz Nicolas-Brucher (L-8808) no him genannt.

## Lëtzebuergesch Kierchen an deenen de Brücher geschafft huet
* Chouer vun der Kierch zu Lëtzebuerg-Dummeldeng
* Kierch Lëtzebuerg-Hollerech
* Kierch Elveng zu Elveng
* Chouer vun der Kierch an der Fiels
* Kapell zu Éimereng
* Kierch zu Léiweng
* Kierch vu Rëmeleng
* Kierch zu Ueschdref
* Kapell vun den Elisabetherinnen Lëtzebuerg
* Kierch zu Biermereng
* Kapell vun den Elisabetherinnen Mondorf
* Kierch Beefort vu Beefort, zerstéiert
* Kapell vun den Novizen an der Klierfer Abtei, zerstéiert
* Kapell vum Hl. Benedikt an der Klierfer Abtei, zerstéiert
* Chouer a Schëff an der Paterkierch zu Esch-Uelzecht (zerstéiert bei den Ëmbauaarbechte vun 1964 bis 1966)
* Kapell vun den Schwësteren Remerschen, zerstéiert
* Basilika Iechternach zu Iechternach, zerstéiert
* Kierch vun Elleng
* Kierch vu Welleschten
* Kierch vu Waldbëlleg
* Kierch vun Haler

## Literatur zum Theema
* Malget, Jean: *Die Maler der Mosel Nik Brücher, Nico Klopp und Joseph Sünnen im Licht ihrer Korrespondenz*, J. Malget, Éilereng, 2006
* Malget, Jean: *N. Brücher - Ein Luxemburger Künstler schuf ein Werk von bleibendem Wert in der Kathedrale von Plock in Polen*, Luxemburger Marienkalender, 2001
* Jeck, Marc: *Le divin, l'humain et l'art. Le peintre mosellan Nicolas Brücher est mort il y a 50 ans, le 2 juillet 1957* an "Die Warte" vum 28. Juni 2007 (S.1-2) Woubäi ze bemierken ass, datt den "Autoportrait vun 1909" net den Nicolas weist, mä säi Brudder.

## Kuckt och
* Kierch Saint Sébastien (Rëmeleng)

## Um Spaweck
* Artikel vum Jean Malget am Biographisch-Bibliographisches Kirchenlexikon
* Den Artikel "Bazylika katedralna Wniebowzięcia Najświętszej Marii Panny w Płocku" iwwer d'Kathedral vu Plock an der polnescher Wikipedia