open-index/open-wikipedia-markdown huggingface dataset:
Allegorie

Eng **Allegorie**  (vum algr.: ἄλλον / állon, "eppes anescht" an ἀγορεύειν / agoreúein, "ëffentlech schwätzen") ass e Stilmëttel, an der Literatur oder an der Konscht, fir eppes (meeschtens eppes Abstraktes, wéi eng Iddi oder e Konzept) duerch eppes Konkreetes (eng Persoun, en Déier oder Géigestand) duerzestellen.

Bekannt Allegorien sinn z.&nbsp;B. d'Nationalallegorien, wéi d'Marianne fir Frankräich, d'Germania fir Däitschland, de Roude Léiw fir Lëtzebuerg, asw., oder awer déi vu Wäerter oder Konzepter, wéi d'Justitia  (fir d'Gerechtegkeet, déi duerch eng Fra mat verbonnenen Aen (Onparteilechkeet), enger Wo (genee Ofstëmmung) an engerm Schwäert (Duerchsetzungskraaft) an der Hand symboliséiert gëtt), d'Fräiheet (dacks eng Fra mat gesprengte Fesselen), der Doud (duerch e Schankemännche mat enger Séissel symboliséiert), asw. Och Flëss oder Stied ginn dacks duerch Allegorië representéiert.

## Beispiller

File:Iustitia.svg|D'Justitia - Gerechtegkeet
File:La Liberté guidant le peuple - Eugène Delacroix - Musée du Louvre Peintures RF 129 - après restauration 2024.jpg|*La Liberté guidant le Peuple* - Fräiheet
File:Image_Germania_(painting).jpg|D'Germania - Däitschland
File:Gare_de_l%27Est_Strasbourg3.jpg|Stroossbuerg op der Paräisser Gare de l'Est
File:0 Triomphe de l'Histoire sur le Temps - Camera dei Papiri.jpg|Den Triumph vun der Geschicht iwwer d'Zäit
Alldays

**Alldays** ass eng kleng Stad an der Gemeng Blouberg an der Provënz Limpopo a Südafrika.

Se huet 2987 Awunner (Stand: 2011) an eng Fläch vun 2&nbsp;km². Vun der Bevëlkerung si ronn 86&nbsp;% ethnesch Sepedi.
Denis Sassou-Nguesso

Den **Denis Sassou-Nguesso**, gebuer den 23. November 1943 zu Edou am Bezierk Oyo am Kongo, ass en Offizéier a war vun 1979 bis 1992 President vun der Volleksrepublik Kongo.

Hien ass nees zanter 1997 Staatspresident vun der Republik Kongo. Dofir huet hien ë.&nbsp;a. d'Verfassung ännere gelooss, déi eng Limitt virgesinn hat.

## Um Spaweck
Shavkat Mirziyoyev

De **Shavkat Miromonovich Mirziyoyev** (uz-cyrl: Шавкат Миромонович Мирзиёев), gebuer de 24. Juli 1957 am Distrikt Zomin, Provënz Jizzax, dunn Usbeekesch SSR an der Sowjetunioun, ass en usbeekesche Politiker an zanter 2016 President vu sengem Land.

Hie war zënter dem 12. Dezember 2003 Premierminister vum Usbekistan. Nom Doud vum President Islom Karimov gouf de Mirziyoyev den 8. September 2016 zum Staatschef faisant-fonction ernannt. De 5. Dezember 2016 gouf hie bei Walen a senger Fonctioun confirméiert. Bei de Wale vum 24. Oktober 2021 an deene vum 9. Juli 2023 gouf hien erëmgewielt.

De Mirziyoyev ass diploméierte Maschinneningenieur, spezialiséiert an der Bewässerungstechnik.
Kat Green

D**'Kat Green**, gebuer als **Kathryn Greenblatt** an och heiansdo als *Kate Green* ernimmt, ass eng US-amerikanesch Cinematographin. Si ass bekannt ënner anerem als Komponistin, Filmregisseurin a fréier Filmschauspillerin. Si huet hir kuerz Karriär als Schauspillerin 1988 ugefaangen.

Fir hire Kuerzfilm *The Big Swim* gouf si 2016 fir den *Jury Prize* am *Connect Film Festival* als Bescht Regisseurin nominéiert.

## Um Spaweck
Das Vermächtnis (Film 2014)

***Das Vermächtnis*** ass e lëtzebuergesche Kuerzfilm an däitscher Sprooch vum Yasin Özen. En hat seng Première 2014 um Discovery Zone Luxembourg City Film Festival. E gouf vum CNA, de Feierblumm Productions an dem Service national de la jeunesse, produzéiert. D'Geschicht vum Film ass d'Adaptatioun vum Dréibuch, dat 2013 de Concours "Crème Fraîche" um Discovery Zone Luxembourg City Film Festival gewonnen hat.

## Ëm wat geet et am Film?
D'Welt, wéi mir se kennen, huet opgehalen z'existéieren. De leschte Mënsch op der Welt huet näischt Besseres ze dinn, wéi dat, wat e schonn ëmmer gemaach huet: E botzt weiderhin eng verloosse Militärbasis.

Mä wéi hie bei enger Expeditioun an d'Ëmgéigend e Camcorder fënnt, mengt en, eng Missioun fir sech entdeckt ze hunn. E wëll dat lescht Testament vun der Mënschheet festhalen.

## Um Spaweck
* Filmographie vum CNA
* Short Film Catalog - Festival de Cannes, Festival Corner

## Kuckt och
* Lëscht vu lëtzebuergesche Filmer
Maha Vajiralongkorn

De **Maha Vajiralongkorn Bodindradebayavarangkun** (Thai: มหาวชิราลงกรณ บดินทรเทพยวรางกูร) oder **Rama X.**, gebuer den 28. Juli 1952 zu Bangkok, ass zanter dem 1. Dezember 2016 Kinnek vun Thailand. Hien ass dat zweet Kand vum verstuerwene Kinnek Bhumibol Adulyadej *(Rama IX.)* an der Kinnigin Sirikit Kitiyakara. Hie war vun 1972 bis 2016 Krounprënz.

Den 3. Januar 1977 huet hie seng Cousine, d'Prinzessin Soamsavali Kitiyakara bestuet, mat där en eng Duechter huet, d'Prinzessin Bajrakitiyabha (Phra Chao Lan Thoe Phra Ong Chao Bajrakitiyabha, * 1978). D'Bestietnes gouf 1993 gescheet.

Zanter den 1970er war hie mat der Schauspillerin Sucharinee Vivatcharavong, geb. Yuvadhida Polpraserth zesummen; si hu 4 Jongen, de Prënz Chudhavajra (*Mom Chao* Chudhavajra Mahidol, * 1979), de Prënz Vajraresra (*Mom Chao* Vajraresra Mahidol, *&nbsp;1981), de Prënz Chakrivajra (*Mom Chao* Chakrivajra Mahidol, * 1983) an de Prënz Vajraravira (*Mom Chao* Vajraravira Mahidol, * 1985), an eng Duechter, d'Prinzessin Sirivannavari Nariratana (Phra Chao Lan Thoe Phra Ong Chao Sirivannavari Nariratana, * 1987).

D'Sucharinee huet hien 1996 verlooss an ass mat de Kanner an England geflücht, de Vajiralongkorn huet déi jéngst Prinzessin zeréck an Thailand huele gelooss.

2001 huet de Vajiralongkorn sech fir d'drëtt bestuet, mat der Srirasmi Suwadee huet hien ee Kand, de Prënz Dipangkorn Rasmijoti (* 2005). 2015 goufe se gescheet.

## Titel
Säi kinneklechen Titel ass *Somdet Phra Chao Yu Hua Maha Vajiralongkorn Bodindradebayavarangkun* (Thai: สมเด็จพระเจ้าอยู่หัวมหาวชิราลงกรณ บดินทรเทพยวรางกูร).

Hien ass zanter 1992 Generol an der Royal Thai Army (Landarméi), Admirol an der Royal Thai Navy (Marinn) a Generol an der Royal Thai Air Force.

## Um Spaweck
Arrondissementer am Departement Loiret

D'Departement Loiret besteet zanter 1942 aus follgenden dräi Arrondissementer:
*Arrondissement Montargis
*Arrondissement Orléans
*Arrondissement Pithiviers
## Geschicht
*1790 gouf d'Departement Loiret gegrënnt an huet deemools aus follgende siwen Distrikter bestanen: Beaugency, Boiscommun, Gien, Montargis, Neuville, Orléans a Pithiviers.
*1800 goufen d'Distrikter mat de véier Arrondissementer Gien, Montargis, Orléans a Pithiviers ersat.
*1926 goufen d'Arrondissementer Gien a Pithiviers suppriméiert.
*1942 gouf d'Arrondissement Pithiviers restauréiert.
Mongar

**Mongar** oder **Monggar** (op Dzongkha: མོང་སྒར་) ass eng kleng Stad am Bhutan. Et ass d'Haaptstad vum Distrikt (Dzongkhag) Mongar an huet 3.775 Awunner(Stand: 2010).

## Um Spaweck
Arrondissementer am Departement Puy-de-Dôme

D'Departement Puy-de-Dôme setzt sech aus fënnef Arrondissementer zesummen, mat follgenden Haaptuertschaften: **[[Clermont-Ferrand]]**, Ambert, Issoire, Riom an Thiers
* Arrondissement Ambert
* Arrondissement Clermont-Ferrand
* Arrondissement Issoire
* Arrondissement Riom
* Arrondissement Thiers

## Geschicht
* 1790 gouf d'Departement Puy-de-Dôme mat aacht Distrikter gegrënnt an zwar: Ambert, Besse, Billom, Clermont-Ferrand, Issoire, Montaigu, Riom, Thiers.
* 1800 goufen d'Distrikter mat den Arrondissementer Ambert, Clermont-Ferrand, Issoire, Riom an Thiers ersat
* 1926 gouf d'Arrondissement Ambert suppriméiert.
* 1942 gouf d'Arrondissement Ambert nees restauréiert.
Rubus grabowskii

D***'Rubus grabowskii*** ass eng Planzenaart aus der Gattung *[[Rubus]]* an der Famill vun de Rosaceae.

D'Verbreedungsgebitt vun der Aart läit an der Belsch, zu Lëtzebuerg, a Frankräich, an Éisträich, an der Schwäiz, an Däitschland, an Dänemark, an der Tschechescher Republik, an Ungarn, a Polen, an der Slowakei, a Schweden, an Norwegen an an der Ukrain, an och warscheinlech an Holland, an Italien an a Rumänien. D'Aart gëllt a Finnland als ausgestuerwen.

Se gouf 1819 vum däitsche Biolog Carl Ernst August Weihe beschriwwen.
Shkodra

**Shkodra**, op Albanesch och **Shkodër**, vereelzt **Skutari**, ass eng Stad am Norde vun Albanien, eppes iwwer 20&nbsp;km vun der Grenz mam Montenegro ewech. Se läit tëscht dem Skutariséi an de Flëss Kir, Drin a Buna.

Se gouf viru ronn 2400 Joer mam Numm *Scodra* als Residenzstad vun den Adriäer, engem illyresche Stamm gegrënnt. Zanterhier ass et e regionalen administrativen a kulturellen Zentrum. Hautdesdaags ass et de Chef-lieu vum Qark Shkodra. D'Stad huet 142.513 Awunner (Stand: 2011) an ass déi fënneftgréisst Stad vum Land.

Bis 2015 war Shkodra eng eegestänneg Gemeng, gouf dunn awer mat aneren aus dem Arrondissement Shkodra zesummegeluecht.

## Um Spaweck
Salar de Uyuni

De **Salar de Uyuni** (och *Salar de [[Tunupa]]*) am Südweste vu Bolivien ass mat 10.582 Quadrat&shy;kilometer déi gréisst Salzpan vun der Welt. D'Salzkuuscht ass virun iwwer 10.000 Joer entstanen, wéi de Paleoséi Tauca ausgedréchent ass.

E läit op enger Héicht vun 3.653 m a gehéiert zu de Landschafte vum Altiplano.

Wärend der Reeperiod (éischt Halllschecht am Joer) kann d'Salzkuuscht lokal mat e puer Dezimeter Waasser bedeckt sinn, de Rescht vum Joer ass de Salar dréchen.

Am Séi ass eng Insel, Incahuasi genannt (op Quechua heescht dat *Haus vum Inka*), déi bekannt ass fir hir meterhéich a bis zu 1.200 Joer al Sailekakteen. Eng aner Insel ass d'Isla del Pescado.

Et gëtt geschat, datt ongeféier zéng Milliarden Tonnen Salz do leien. All Joer ginn dovun eng 25.000&nbsp;Tonnen ofgebaut.

Am Salzséi vun Uyuni ass och dat gréisste Virkomme vu Lithium op der Welt (geschate 5,4 Millionen Tonnen).

## Galerie


Fichier:Isla de Pescado Bolivia Salar de Uyuni 1.jpg|Vue vun der Isla de Pescado
Image:Piles of Salt Salar de Uyuni Bolivia Luca Galuzzi 2006 a.jpg|Salzgewënnung
Image:Salar Uyuni au02.jpg|Lamaen am Salzséi
Image:Salar uyuni 200701.jpg|Salar de Uyuni 
Image:Reflection_on_the_Salar_de_Uyuni,_bolivia.jpg|Am Wanter


## Um Spaweck
Däitschen Zaldotekierfecht Lommel

Den **Zaldotekierfecht zu [[Lommel]]** an der Belsch ass dee gréissten däitschen Zaldotekierfecht vum Zweete Weltkrich a Westeuropa baussent Däitschland. Op enger Fläch vu 16 ha (427x350 m) leien do 542 gefalen däitsch Zaldoten aus dem Éischte Weltkrich an der 38.560 aus dem Zweete Weltkrich. Ee Kräiz steet fir zwéin Zaldoten. Hir Nimm an Donnéeë sinn op metallene Schëlter, op den zwou Säite vun de Kräizer, agedroen.

De Kierfecht gouf de 6.&nbsp;September 1959 ageweit. Virdru louchen déi stierflech Iwwerreschter vun deenen Zaldoten op de Sammelkierfechter vun Henri-Chapelle, Overrepen, Neuville-en-Condroz a Fosse, souwéi, vum Éischte Weltkrich, vu Leopoldsburg. 1946 gouf dermat ugefaangen, s'op Lommel ëmzebetten.

Pro Joer ginn iwwer 30.000 Leit de Kierfecht besichen..

De Volksbund Deutsche Kriegsgräberfürsorge këmmert sech zanter 1953 ëm de Kierfecht, zu deem och e groussen Informatiounszentrum gehéiert.

## Um Spaweck

* Volksbund Deutsche Kriegsgräberfürsorge e.&nbsp;V. iwwer den ZaldotekierfechtLommel
Greg Lake

De **Gregory Stuart "Greg" Lake**, gebuer den 10. November 1947 zu Poole, an England, a gestuerwen de 7. Dezember 2016, war e brittesche Bassist, Gittarist, Sänger, Songwriter a Museksproduzent.

Hie gouf bekannt als Member vun de Progressive-Rock-Bands *[[King Crimson]]* an *[[Emerson, Lake and Palmer]]*.

Seng bekanntst Kompositioun dierft d'Ballad *Lucky Man* sinn, déi en nach wärend senger Schoulzäit geschriwwen hat.

## Um Spaweck

* http://www.emersonlakepalmer.com
* http://www.greglake.com
Concours littéraire national 2017

De **[[Concours littéraire national]] 2017** ass ee lëtzebuergesche Literaturconcours, dee vum Kulturministère organiséiert gëtt. En huet sech 2017 ëm Erzielunge gedréint.

Auteuren, déi Lëtzebuerger sinn oder zu Lëtzebuerg wunnen, konnte bis den 30. Juni 2017 déi vun hinne verfaassten Erzielungen areechen, no Modalitéiten, déi vum Kulturministère festgeluecht gi waren.

Wéi virdru gëtt et zwou Kategorië Präisser: fir Auteuren tëscht 15 a 25 Joer, a fir déi méi al.

## Gewënner
Den 1. Präis goung un d'Anja Di Bartolomeo fir hire Recueil *Chamäleons*. De Bernd Marcel Gonner krut den zweete Präis fir säi Sammelband *Volk der Freien*, an déi drëtte Plaz war fir der Elise Schmit hir Erzielungen *Stürze aus unterschiedlichen Fallhöhen*.

D'Claire Schmartz gouf fir hir *Übertragungsneurosen* mam 1. Präis an der Katagorie "Jeunes auteurs" ausgezeechent.

Den nationale Literaturpräis gouf de 6. Dezember am nationale Literaturzenter zu Miersch iwwerreecht.
Randall Schmit

De **Randall Schmit**, gebuer 1955 zu Newark am Bundesstaat New Jersey, ass en US-amerikanesche Moler a Collagist. Hien huet seng Carrière als Profi-Moler am Joer 1977 ugefaangen an am Stil vum abstrakten Expressionismus schafft.

## Um Spaweck
* Offiziell Websäit
Banque Fortuna

D**'Banque Fortuna** ass eng lëtzebuergesch Bank mat Sëtz an der Stad Lëtzebuerg.

D'Fortuna ass eng kooperativ Bank déi zu 100&nbsp;% Privatpersoune gehéiert. Op den 31. Dezember 2019 waren 395 Leit Member vun der Fortuna. Si huet ronn 7000 Clienten, virun allem Privatleit a Betriber zu Lëtzebuerg an an der Groussregioun. Se beschäftegt 29 Employéen, dat bei engem Kapital vun eppes méi wéi 261 Milliounen Euro (Stand 2019).

Haaptsächlech fir hiert Kapital opzestocken, huet d'Fortuna Bank Enn vun den 2010er Jore versicht e Partner ze fannen an 2018 gouf ugekënnegt, datt d'Bank of Beirut d'Fortuna iwwerhuele géif. Wéinst enger grousser Wirtschaftskris am Libanon koum den Deal awer net zustan.

Am Juni 2020 gouf du bekannt gemaach, datt d'Fortuna e Strategie-Accord mat Chenavari ënnerschriwwen huet, fir datt se vu Chenavari iwwerholl soll ginn, esoubal den Accord vun der CSSF an der BEI virléich. Mä och dee Kontrakt gouf am Summer 2021 mat béidsäitegem Averständnis resiliéiert, sou datt d'Fortuna nees op der Sich no engem neien Acquéreur war. Fir hir Konten ze sanéieren, huet se hir zwee Gebaier um Boulevard de la Pétrusse, déi zanter 1930 an 1962 an hirem Besëtz waren, verkaaft.

Am August 2022 huet d'Fortuna du matgedeelt, datt se mam Bankgeschäft ophale géif. Duerch en Accord mat der Spuerkeess kéinten d'Fortuna-Cliente vun der Spuerkeess iwwerholl ginn.

## Geschicht
D'Fortuna gouf 1920 vu Privatpersoune gegrënnt déi am LCGB organiséiert waren. D'Bank war ursprénglech geduecht fir den Aarbechter Bankeservicer z'offréieren. Grënnungsmembere waren de Gewerkschaftler a Politiker Jean-Baptiste Rock, den Notär Edmond Reiffers and d'Affekoten Hubert Loutsch, Aloyse Hentgen an Alphonse Bervard.

## Kuckt och
*Déi aner dräi 100&nbsp;% lëtzebuergesch Banken:
** Spuerkeess, BCEE
** Banque Raiffeisen
** Société nationale de crédit et d'investissement, SNCI

## Um Spaweck
* Websäit vun der Banque Fortuna
Talavera inopinata

D***'Talavera inopinata*** ass eng Wiefspannenaart aus der Gattung Talavera an der Famill vun de Sprangspannen (Salticidae). Se gouf 1993 vum däitschen Zoolog Jörg Wunderlich beschriwwen.

D'Verbreedungsgebitt vun der Aart läit a Frankräich, an Däitschland, zu Lëtzebuerg, an Éisträich an an der Schwäiz.
Lentz

**Lentz** ass e Familljennumm, deen op e Patronym, nämlech d'Kuerzform vum Virnumm Lorenz (Laurent, Laurentius), zeréckzeféieren ass.

Et ass de Familljennumm vun ë.&nbsp;a. follgende Persounen:
* Corneille Lentz (1879–1937), e lëtzebuergesche Moler.
* Fabienne Lentz (* 1978), eng lëtzebuergesch Historikerin a Politikerin (Déi Lénk).
* Georges Lentz (* 1965), e lëtzebuergesch-australesche Komponist.
* Hanno Lentz (* 1965), en däitsche Kameramann.
* Irene Lentz (1900–1962), eng US-amerikanesch Costumière a Schauspillerin.
* Leary Lentz (* 1945), en US-amerikanesche Basketballspiller.
* Michel Lentz (1820–1893), e lëtzebuergesche Schrëftsteller an Dichter.
* Marcel Lentz (1929–2008), e lëtzebuergesche Kanut.
* Mariette Lentz (* 1964), e lëtzebuergesch Sopran-Sängerin.
* Oliver Lentz (* 1962), en däitsche Schauspiller a Filmproduzent.
* Robert Lentz (1918–1970), e lëtzebuergeschen Architekt.
* Marcelle Lentz-Cornette (1927–2008), eng lëtzebuergesch Politikerin (CSV).

## Kuckt och
* Lenz
Bernard Cazeneuve

De **Bernard Cazeneuve**, gebuer den 2. Juni 1963 zu Senlis, ass e franséische Politiker vum Parti Socialiste (PS). Hie war vum 6. Dezember 2016 bis den 10. Mee 2017 franséische Premierminister ënner dem President François Hollande.

Virdru war hie vum 2. Abrëll 2014 Inneminister an der Regierung vu sengem Virgänger Manuel Valls, an do virdru kuerz noeneen Delegéierte Minister fir Europäesch Affairen a Minister fir de Budget an der Regierung vum Jean-Marc Ayrault.

Um lokale Plang war de Bernard Cazeneuve vun 2001 bis 2012 Buergermeeschter vu Cherbourg-Octeville a vun 2008 bis 2012 President vun der *Communauté urbaine de Cherbourg*. 
## Um Spaweck
Giulio Bosetti

Den **Giulio Bosetti**, gebuer de 26. Dezember 1930 zu Bergamo, a gestuerwen de 24. Dezember 2009 zu Berceto, war en italieenesche Schauspiller an Theaterregisseur.

Als Schauspiller war den Giulio Bosetti haaptsächlech am Theater aktiv, hien huet awer dernieft och an enger 30 Kinos- 
an TV-Filmer matgespillt..

## Filmographie
### Kino
* 1960: *[[Morgan il pirata]]* - Regie: André De Toth - Haaptacteuren: Steve Reeves, Valérie Lagrange
* 1962: *[[Le sette spade del vendicatore]]* - Regie: Riccardo Freda - Haaptacteuren: Brett Halsey, Béatrice Altariba
* 1962: *[[The Reluctant Saint]]* - Regie: Edward Dmytryk - Haaptacteuren: Maximilian Schell, Ricardo Montalban
* 1962: *[[La città prigioniera]]* - Regie: Joseph Anthony - Haaptacteuren: David Niven, Lea Massari
* 1962: *[[Venere imperiale]]* - Regie: Jean Delannoy - Haaptacteuren: Gina Lollobrigida, Stephen Boyd
* 1963: *[[Oro per i Cesari]]* - Regie: André De Toth - Haaptacteuren: Jeffrey Hunter, Mylène Demongeot
* 1963: *[[Il segno di Zorro]]* - Regie: Mario Caiano - Haaptacteuren: Sean Flynn, Folco Lulli 
* 1963: *[[Il terrorista]]* - Regie: Gianfranco De Bosio - Haaptacteuren: Gian Maria Volontè, Philippe Leroy
* 1963: *[[Un tentativo sentimentale]]* - Regie: Pasquale Festa Campanile, - Haaptacteuren: Françoise Prévost, Jean-Marc Bory
* 1963: *[[I compagni]]* - Regie: Mario Monicelli - Haaptacteuren: Marcello Mastroianni, Renato Salvatori
* 1965: *[[Made in Italy]]* - Regie: Nanni Loy 
* 1966: *[[Requiem per un agente segreto]]* - Regie: Sergio Sollima - Haaptacteuren: Stewart Granger, Peter van Eyck
* 1967: *[[Un amico]]* - Regie: Ernesto Guida 
* 1968: *[[Rose rosse per Angelica]]* - Regie: Steno - Haaptacteuren: Jacques Perrin, Raffaella Carrà
* 1980: *[[Il ritorno di Casanova]]* - Regie: Pasquale Festa Campanile 
* 1988: *[[Il segreto dell'uomo solitario]]* - Regie: Ernesto Guida - Haaptacteuren: Mimsy Farmer, Didi Perego
* 1999: *[[Nag la bombe]]* - Regie: Jean-Louis Milesi - Haaptacteuren: Ariane Ascaride, Johan Leysen
* 2003: *[[Il cuore altrove]]* - Regie: Pupi Avati - Haaptacteuren: Giancarlo Giannini, Vanessa Incontrada
* 2003: *[[Buongiorno, notte]]* - Regie: Marco Bellocchio - Haaptacteuren: Maya Sansa, Luigi Lo Cascio
* 2008: *[[Il divo]]* - Regie: Paolo Sorrentino - Haaptacteuren: Toni Servillo, Anna Bonaiuto

## Um Spaweck
Canton de Bavella

De **Canton de Bavella** ass eng franséisch administrativ Andeelung am Arrondissement Sartène, am Departement Corse-du-Sud op Korsika.

Den Haaptuert ass Porto-Vecchio.

## Gemengen am Kanton
***Porto-Vecchio** (en Deel)
*Conca
*Lecci
*San-Gavino-di-Carbini
*Sari-Solenzara
*Zonza
Rubus eifeliensis

D***'Rubus eifeliensis*** ass eng Planzenaart aus der Gattung *[[Rubus]]* an der Famill vun de Rosaceae.

D'Verbreedungsgebitt vun der Aart läit an Holland, an der Belsch, an Däitschland an zu Lëtzebuerg.

Se gouf 1858 vum däitsche Biolog Philipp Wilhelm Wirtgen beschriwwen.
Canton de Gravona-Prunelli

De **Canton de Gravona-Prunelli** ass eng franséisch administrativ Andeelung am Arrondissement Ajaccio, am Departement Corse-du-Sud op Korsika.

Den Haaptuert ass Afa.

## Gemengen am Kanton
* **Afa** 
* Appietto
* Bastelica
* Bocognano
* Carbuccia
* Cuttoli-Corticchiato 
* Ocana
* Peri
* Sarrola-Carcopino
* Tavaco
* Tavera 
* Tolla
* Ucciani
* Valle-di-Mezzana
* Vero
Jean Entenich

De **Jean Entenich**, gebuer den 11. Februar 1884 zu Leideleng, a gestuerwen den 21. Juli 1959 zu Lëtzebuerg, war e lëtzebuergesche Bauer, Erfinder an Assurancenagent. Hie gouf och 1937 Member an der Landwirtschaftskummer.

Hien huet versicht, d'Agrarproduktioun ze hiewen a besser Produktiounsmethoden anzeféieren. Seng éischt Erfindung, déi Unerkennung fonnt huet, war eng Verbesserung vum Plou. Seng Visioun, all Felder zesummenzeleeën a sou en eenzegen industrielle Bauerebetrib zu Leideleng ze schafen, ass op allgemeng Ofleenung gestouss. Seng Grondiddi war fir duerch Kollektivéierung a Mechaniséierung vun der Landwirtschaft méi eng héich Produktioun z'erreechen.

De Jean Entenich huet fir seng Erfindunge follgend Breveten:
* Brevet N. 12504 vum 26. November 1921 fir seng *Selbsttätig wirkende Vakuum-Wasser-Luft-Kraftmaschine, welche in allen stehenden Betrieben verwendet werden kann*
* Brevet N. 14349 vum 11. Februar 1926 fir säi *Feldwagen mit Geleiseanlagen*
* Brevet N. 17015 vum 10. Oktober 1929 fir säin *Landwirtschaftlicher Feld- und Transportwagen*

## Quellen
* http://www.industrie.lu/EntenichLeudelange.html
* http://buch-info.org/verlag/J._Entenich
* Administration communale de Leudelange, *Gemeng Leideleng 1856-1996*, Imprimerie Saint-Paul 1997, S.135-136, ISBN 2-9599931-0-1
* Rob Roemen, *Ein verkanntes Genie?*, Amis de la Fleur Leideleng 75e Anniversaire, 2002.
* Administration communale de Leudelange, *Journal du 150e Anniversaire*, 2006
* ENTENICH Jean, KAUFFMANN Raymond, *Jean ENTENICH, ein Erfinder aus Leudelingen*, Cercle Culturel et Historique de Leudelange, Imprimerie Reka, 2008, 76 S, ISBN 978-2-87996-660-1
Biver

De Begrëff Biver kann op verschidde Bedeitungen zoutreffen:
* de Familljennumm Biver;
* den Asteroid Biver;
* d'Uertschaft Biver (Bouches-du-Rhône).
## Homophonen
* Biever
* Biewer
* Biwer
Canton de Biguglia-Nebbio

De **Canton de Biguglia-Nebbio** ass eng franséisch administrativ Andeelung an den Arrondissementer Bastia an Calvi, am Departement Haute-Corse op Korsika.

## Gemengen am Kanton
* Barbaggio
* Biguglia
* Murato
* Oletta
* Olmeta-di-Tuda
* Piève
* Poggio-d'Oletta
* Rapale
* Rutali
* Sorio
* Saint-Florent
* San-Gavino-di-Tenda
* Santo-Pietro-di-Tenda
* Vallecalle
Canton du Cap Corse

De **Canton du Cap Corse** ass eng franséisch administrativ Andeelung an den Arrondissementer Calvi a Bastia am Departement Haute-Corse op Korsika.

Den Haaptuert ass San-Martino-di-Lota.

## Gemengen am Kanton

* Barrettali
* Brando
* Cagnano
* Canari
* Centuri
* Ersa
* Farinole
* Luri
* Meria
* Morsiglia
* Nonza
* Ogliastro
* Olcani
* Olmeta-di-Capocorso
* Patrimonio
* Pietracorbara
* Pino
* Rogliano
* Sisco
* San-Martino-di-Lota
* Santa-Maria-di-Lota
* Tomino
Canton de Casinca-Fiumalto

De **Canton de Casinca-Fiumalto** ass eng franséisch administrativ Andeelung am Arrondissement Corte am Departement Haute-Corse op Korsika.

Den Haaptuert ass Penta-di-Casinca.

## Gemengen am Kanton

* Casabianca
* Casalta
* Castellare-di-Casinca
* Croce
* Ficaja
* Giocatojo
* Loreto-di-Casinca
* Penta-di-Casinca
* Pero-Casevecchie
* Piano
* Poggio-Marinaccio
* Polveroso
* Porri
* La Porta
* Pruno
* Quercitello
* Scata
* Silvareccio
* Sorbo-Ocagnano
* San-Damiano
* San-Gavino-d'Ampugnani
* Taglio-Isolaccio
* Talasani
* Venzolasca
* Vescovato
Canton de Castagniccia

De **Canton de Castagniccia** ass eng franséisch administrativ Andeelung am Arrondissement Corte am Departement Haute-Corse op Korsika.

Den Haaptuert ass San-Nicolao.

## Gemengen am Kanton

* Campana
* Canale-di-Verde
* Carcheto-Brustico
* Carpineto
* Cervione
* Chiatra
* Felce
* Monacia-d'Orezza
* Nocario
* Novale
* Ortale
* Parata
* Perelli
* Piazzali
* Piazzole
* Piedicroce
* Piedipartino
* Pie-d'Orezza
* Pietra-di-Verde
* Pietricaggio
* Piobetta
* Poggio-Mezzana
* Rapaggio
* Stazzona
* San-Giovanni-di-Moriani
* San-Giuliano
* San-Nicolao
* Sant'Andréa-di-Cotone
* Santa-Lucia-di-Moriani
* Santa-Maria-Poggio
* Santa-Reparata-di-Moriani
* Tarrano
* Valle-d'Alesani
* Valle-di-Campoloro
* Valle-d'Orezza
* Velone-Orneto
* Verdèse
Canton de Fiumorbo-Castello

De **Canton de Fiumorbo-Castello** ass eng franséisch administrativ Andeelung am Arrondissement Corte, am Departement Haute-Corse op Korsika.

## Gemengen am Kanton
* Chisa
* Ghisoni
* Isolaccio-di-Fiumorbo
* Lugo-di-Nazza
* Noceta
* Pietroso
* Poggio-di-Nazza
* Prunelli-di-Fiumorbo
* Rospigliani
* San-Gavino-di-Fiumorbo
* Serra-di-Fiumorbo
* Solaro
* Ventiseri
* Vezzani
Canton de Ghisonaccia

De **Canton de Ghisonaccia** ass eng franséisch administrativ Andeelung am Arrondissement Corte, am Departement Haute-Corse op Korsika.

## Gemengen am Kanton
* Aghione
* Aléria
* Altiani
* Ampriani
* Antisanti
* Campi
* Casevecchie
* Ghisonaccia
* Giuncaggio
* Linguizzetta
* Matra
* Moïta
* Pancheraccia
* Pianello
* Piedicorte-di-Gaggio
* Pietraserena
* Tallone
* Tox
* Zalana
* Zuani
Canton de Golo-Morosaglia

De **Canton de Golo-Morosaglia** ass eng franséisch administrativ Andeelung an den Arrondissementer Corte a Calvi, am Departement Haute-Corse op Korsika.

## Gemengen am Kanton

* Aiti
* Alando
* Albertacce
* Alzi
* Asco
* Bigorno
* Bisinchi
* Bustanico
* Calacuccia
* Cambia
* Campile
* Campitello
* Canavaggia
* Carticasi
* Casamaccioli
* Castellare-di-Mercurio
* Castello-di-Rostino
* Castifao
* Castiglione
* Castineta
* Castirla
* Corscia
* Crocicchia
* Erbajolo
* Érone
* Favalello
* Focicchia
* Gavignano
* Lano
* Lento
* Lozzi
* Mazzola
* Moltifao
* Monte
* Morosaglia
* Olmo
* Omessa
* Ortiporio
* Penta-Acquatella
* Piedigriggio
* Pietralba
* Popolasca
* Prato-di-Giovellina
* Prunelli-di-Casacconi
* Rusio
* Saliceto
* San Lorenzo
* Sant'Andréa-di-Bozio
* Santa-Lucia-di-Mercurio
* Scolca
* Sermano
* Soveria
* Tralonca
* Valle-di-Rostino
* Volpajola
Canton de Thizy-les-Bourgs

De **Canton de Thizy-les-Bourgs** ass eng franséisch administrativ Andeelung am Arrondissement Villefranche-sur-Saône, am Departement Rhône an der Regioun Auvergne-Rhône-Alpes.

## Gemengen am Kanton
* Aigueperse
* Amplepuis
* Azolette
* Chénelette
* Claveisolles
* Cours
* Cublize
* Meaux-la-Montagne
* Monsols
* Ouroux
* Poule-les-Écharmeaux
* Propières
* Ranchal
* Ronno
* Saint-Bonnet-des-Bruyères
* Saint-Bonnet-le-Troncy
* Saint-Christophe
* Saint-Clément-de-Vers
* Saint-Igny-de-Vers
* Saint-Jacques-des-Arrêts
* Saint-Jean-la-Bussière
* Saint-Mamert
* Saint-Nizier-d'Azergues
* Saint-Vincent-de-Reins
* Thizy-les-Bourgs
* Trades
Canton de Genas

De **Canton de Genas** ass eng franséisch administrativ Andeelung am Arrondissement Villefranche-sur-Saône, am Departement Rhône an der Regioun Auvergne-Rhône-Alpes.

## Gemengen am Kanton
* Colombier-Saugnieu
* Genas
* Jons
* Pusignan
* Saint-Bonnet-de-Mure
* Saint-Laurent-de-Mure
* Saint-Pierre-de-Chandieu
* Toussieu
Medea de Novara

D**'Medea de Novara**, och heiansdo als *Herminne de Movarry* ernimmt, gebuer 1905 zu Vaduz am Fürstentum Liechtenstein als **Hermine Kindle Flutcher**, a gestuerwen den 1. November 2001 am Liechtenstein, war eng mexikanesch-liechtensteinesch Filmschauspillerin.

Hire Mann war de mexikanesche Filmregisseur a -schauspiller Miguel Contreras Torres, si huet a senge Filmer gespillt. Si gouf mat hirer Roll als Maria Magdalena am Film *[[María Magdalena, pecadora de Magdala]]* (1945-46) bekannt. Vun 1951 un, bis zu hirem Doud huet d'Medea nees an hirer Heemecht gelieft.

## Filmographie

* 1931: *Zitari* (Kuerzfilm)
* 1932: *Soñadores de gloria*
* 1933: *La noche del pecado*
* 1934: *[[Juárez y Maximiliano]]*
* 1935: *Tribu*
* 1937: *La paloma*
* 1938: *La golondrina*
* 1939: *[[The Mad Empress]]*
* 1940: *Hombre o demonio*
* 1942: *Caballería del imperio*
* 1946: *[[María Magdalena, pecadora de Magdala]]*

## Um Spaweck
Maison de la vie

D**'Maison de la Vie** ass den Numm vun engem fënnefstäckege Gebai, dat am Kader vun der Cité des sciences, de la recherche et de l'innovation op der sougenannter Héichiewenterrasss um Belval, am Universitéitsquartier, gebaut soll ginn.

Et soll, zesumme mat der Maison de l'environnement, nërdlech vun der Place de l'Université, vis-à-vis vun der Maison du savoir, stoe kommen.

Architekt ass *Architecture & Environnement*; Bauhär ass de Fonds Belval.
Departement Gard

De **Gard** ass e franséischt Departement an der Regioun Occitanie dat säin Numm vum Floss Gard (och nach *Gardon*) hierhuet. D'Departement läit am Süde vu Frankräich a seng Haaptstad ass Nîmes, déi duerch gutt erhale Bauwierker aus der Réimerzäit (d'Maison carrée an den Amphitheater) bekannt ass.

## Um Spaweck
Departement Haute-Garonne

D**'Haute-Garonne** ass e franséischt Departement an der Regioun Occitanie, op der Grenz mat Spuenien.

D'Departement huet den Numm vum Floss Garonne, deen a sengem ieweschte Laf duerch d'Departement fléisst.

## Um Spaweck
Departement Gers

De **Gers ** ass e franséischt Departement an der Regioun Occitanie, am Südweste vu Frankräich.

D'Departement huet den Numm vum Floss Gers, engem Niewefloss vun der Garonne.

## Um Spaweck
Maison des matériaux

**Maison des matériaux I an II** ass den Numm vun zwee uneneegebaute Gebaier, déi am Kader vun der Cité des sciences, de la recherche et de l'innovation op der sougenannter Héichiewenterrasss um Belval, am Universitéitsquartier vum Fonds Belval baue gelooss goufen an déi 2020/21 a Betrib geholl goufen. En Deel vum Gebai war wärend der COVID-19-Pandemie an en Impfzentrum ëmfonctionnéiert ginn.

Se stinn nordëstlech vun der Maison du savoir. An enger méi fréier Planungsphas goung vum *Bâtiment laboratoires – aile Nord / aile Sud* rieds.

D'Maison de matériaux I gouf vum Architektebüro *Architecture et Aménagement Bertrand Schmit* entworf, d'Gebai Nummer II vu *Behles & Jochimsen / ww+ architektur + managment*.

## Um Spaweck
* Fonds Belval
Canton des Boutières

De **Canton des Boutières** ass eng franséisch administrativ Andeelung am Arrondissement Yssingeaux, am Departement Haute-Loire an der Regioun Auvergne-Rhône-Alpes.

## Gemengen am Kanton
*Chenereilles
* Dunières
* Le Mas-de-Tence
* Montfaucon-en-Velay
* Montregard
* Raucoules
* Riotord
* Saint-Bonnet-le-Froid
* Saint-Jeures
* Saint-Julien-Molhesabate
* Saint-Romain-Lachalm
* Tence
Departement Landes

**Landes ** (gasconesch: *Las Lanas*) ass den Numm vun engem franséischen Departement an der Regioun Nei-Aquitaine, am Südweste vu Frankräich.

Den Numm vum Departement ass eng Méizuel ( *les Landes, département des Landes*) a gëtt dovun ofgeleet, datt fréier grouss Heedlandschaften ( *lande*) do bestoungen. Nodeems op Uerder vum Napoléon III. eng Abberzuel Beem ugeplanzt goufen ass e grousse Bësch entstanen, dat haut gréisst Bëschgebitt a Westeuropa.

D'Haaptstad vum Departement ass Mont-de-Marsan; eng aner wichteg Stad ass Dax.

## Um Spaweck
Paolo Gentiloni

De **Paolo Gentiloni Silveri**, gebuer den 22. November 1954 zu Roum, ass en italieenesche Politiker vun der Partito Democratico (PD).

Nodeems hien an der Lokalpolitk an als Journalist geschafft huet, gouf hien 2001 als Deputéierten an d'Camera dei deputati gewielt. Vun 2006 bis 2008 war hie Kommunikatiounsminister ënner dem Romano Prodi. Vum 31. Oktober 2014, bis Dezember 2016 war en Ausseminister.
Dono war hien, tëscht dem 12. Dezember 2016 an dem 1. Juni 2018, Ministerpresident vun Italien.

## Um Spaweck

* Den Aussemininster Gentiloni
François Fillon

De **François Fillon**, gebuer de 4. Mäerz 1954 zu Le Mans, ass e franséische Politiker.

Vun 2007 bis 2012 war e Premierminister ënner dem Staatspresident Nicolas Sarkozy. Virdrunn hat en tëscht 1993 an 2005 verschidde Ministeschmandater: Vun 1993–1995: Minister fir Héichschoulen a Fuerschung ënner dem Edouard Balladur, 1995–1997: Minister fir Post, Telekommunikatioun a Raumfaart ënner dem Alain Juppé, 2002–2004 Minister fir Soziales, Aarbecht a Solidaritéit, an 2004–2005 Minister fir Bildung, Héichschoulen a Fuerschung ënner dem Jean-Pierre Raffarin.

Hie gouf zanter 1981 als Deputéierte vun der Sarthe an d'Nationalversammlung gewielt (op dat Mandat huet hie verzicht wéi e Minister war) a war och nach vun 1981 bis 2001 Gemengerotsmember oder Buergermeeschter zu Sablé-sur-Sarthe, war Member a vun 1992 bis 1998 President vum Conseil général vun der Sarthe, a Member a vun 1988 bis 2004 President vum Conseil régional vum Pays de la Loire.

Ausserdeem war hie Parteisekretär vum RPR an 2002 Grënnungsmember vun der UMP.

2017 war hie Kandidat vun der Partei Les Républicains fir d'Presidentschaftswalen 2017. Seng Campagne war vu sukzessive Revelatiounen iwwer Membere vu senger Famill (Fra a Kanner) markéiert, déi jorelaang als seng parlamentaresch Assistente mat ëffentleche Gelder bezuelt goufen, ouni datt e schlësseg noweise konnt, wouran déi Aarbecht bestanen hätt. Hie gouf Drëtten am 1. Tour a war domat eliminéiert. Den 29. Juni 2020 gouf hien dofir ë.&nbsp;a. wéinst Verontreiung vun ëffentléeche Suen a *Faux-emplois* zu 5 Joer Prisong (3 dovun op Sursis) verurteelt.

Hien ass bestuet a Papp vu 5 Kanner.

## Publikatiounen (Auswiel)
* *La France peut supporter la vérité*; Paräis (Albin Michel), 2006.
* *Les retraites*; Paräis (Michalon), 2007.
* *Faire*; Paräis (Albin Michel), 2015.
* *Vaincre le totalitarisme islamique*; Paräis (Albin Michel), 2016.

## Literatur
* Michel Crépu, *Un empêchement - Essai sur l'affaire Fillon*; Paräis (Gallimard), 2018; 100 S.; ISBN 978-2-07-278941-0
## Gielercher
*

## Um Spaweck

* Dem François Fillon säi Blog
Canton d'Adour Armagnac

De **Canton d'Adour Armagnac ** ass eng franséisch administrativ Andeelung am Arrondissement Mont-de-Marsan, am Departement Landes an der Regioun Nei-Aquitaine.

## Gemengen am Kanton

* Aire-sur-l'Adour
* Artassenx
* Arthez-d'Armagnac
* Bahus-Soubiran
* Bascons
* Bordères-et-Lamensans
* Bourdalat
* Buanes
* Castandet
* Cazères-sur-l'Adour
* Classun
* Duhort-Bachen
* Eugénie-les-Bains
* Le Frêche
* Grenade-sur-l'Adour
* Hontanx
* Lacquy
* Larrivière-Saint-Savin
* Latrille
* Lussagnet
* Maurrin
* Montegut
* Perquie
* Pujo-le-Plan
* Renung
* Saint-Agnet
* Saint-Cricq-Villeneuve
* Saint-Gein
* Saint-Loubouer
* Saint-Maurice-sur-Adour
* Sainte-Foy
* Sarron
* Vielle-Tursan
* Le Vignau
* Villeneuve-de-Marsan
Canton de Chalosse Tursan

De **Canton de Chalosse Tursan** ass eng franséisch administrativ Andeelung am Arrondissement Mont-de-Marsan, am Departement Landes an der Regioun Nei-Aquitaine.

## Gemengen am Kanton

* Arboucave
* Aubagnan
* Audignon
* Aurice
* Banos
* Bas-Mauco
* Bats
* Castelnau-Tursan
* Castelner
* Cauna
* Cazalis
* Clèdes
* Coudures
* Dumes
* Eyres-Moncube
* Fargues
* Geaune
* Hagetmau
* Haut-Mauco
* Horsarrieu
* Labastide-Chalosse
* Lacajunte
* Lacrabe
* Lauret
* Mant
* Mauries
* Miramont-Sensacq
* Momuy
* Monget
* Monségur
* Montaut
* Montgaillard
* Montsoué
* Morganx
* Payros-Cazautets
* Pécorade
* Peyre
* Philondenx
* Pimbo
* Poudenx
* Puyol-Cazalet
* Saint-Cricq-Chalosse
* Saint-Sever
* Sainte-Colombe
* Samadet
* Sarraziet
* Serres-Gaston
* Serreslous-et-Arribans
* Sorbets
* Urgons
Canton des Grands Lacs

De **Canton des Grands Lacs** ass eng franséisch administrativ Andeelung am Arrondissement Mont-de-Marsan, am Departement Landes an der Regioun Nei-Aquitaine.

## Gemengen am Kanton

* Belhade
* Biscarrosse
* Gastes
* Liposthey
* Lüe
* Mano
* Moustey
* Parentis-en-Born
* Pissos
* Sainte-Eulalie-en-Born
* Sanguinet
* Saugnacq-et-Muret
* Ychoux
Canton de Mont-de-Marsan-2

De **Canton de Mont-de-Marsan-2** ass eng franséisch administrativ Andeelung am Arrondissement Mont-de-Marsan, am Departement Landes an der Regioun Nei-Aquitaine.

## Gemengen am Kanton

* Mont-de-Marsan
* Benquet
* Bougue
* Bretagne-de-Marsan
* Campagne
* Laglorieuse
* Mazerolles
* Saint-Perdon
* Saint-Pierre-du-Mont
Canton du Seignanx

De **Canton du Seignanx** ass eng franséisch administrativ Andeelung am Arrondissement Dax, am Departement Landes an der Regioun Nei-Aquitaine.

## Gemengen am Kanton

* Biarrotte
* Biaudos
* Ondres
* Saint-André-de-Seignanx
* Saint-Barthélemy
* Saint-Laurent-de-Gosse
* Saint-Martin-de-Seignanx
* Tarnos
Roude-Croissant-Gesellschaft vum Aserbaidjan

D**'Roude-Croissant-Gesellschaft vum Aserbaidjan** (Aserbaidjanesch: Azərbaycan Qızıl Aypara Cəmiyyəti), déi national Rout-Kräiz-Gesellschaft vum Aserbaidjan, ass en Deel vum *[[Mouvement international de la Croix-Rouge et du Croissant-Rouge]]*.

## Historique
De Roude Croissant vum Aserbaidjan gouf den 10. Mäerz 1920 an d'Liewe geruff a gouf dat selwecht Joer vum *[[Comité international de la Croix-Rouge]]* unerkannt.

## Um Spaweck

*  Offiziell Säit vun der ''Roude-Croissant-Gesellschaft vum Aserbaidjan''
Canton du Pays tyrossais

De **Canton du Pays tyrossais** ass eng franséisch administrativ Andeelung am Arrondissement Dax, am Departement Landes an der Regioun Nei-Aquitaine.

## Gemengen am Kanton

* Bénesse-Maremne
* Capbreton
* Josse
* Labenne
* Orx
* Saint-Jean-de-Marsacq
* Saint-Martin-de-Hinx
* Saint-Vincent-de-Tyrosse
* Sainte-Marie-de-Gosse
* Saubion
* Saubrigues
Canton de Haute Lande Armagnac

De **Canton de Haute Lande Armagnac** ass eng franséisch administrativ Andeelung am Arrondissement Mont-de-Marsan, am Departement Landes an der Regioun Nei-Aquitaine.

## Gemengen am Kanton

* Argelouse
* Arue
* Arx
* Baudignan
* Bélis
* Betbezer-d'Armagnac
* Bourriot-Bergonce
* Brocas
* Cachen
* Callen
* Canenx-et-Réaut
* Cère
* Commensacq
* Créon-d'Armagnac
* Escalans
* Escource
* Estigarde
* Gabarret
* Garein
* Herré
* Labastide-d'Armagnac
* Labouheyre
* Labrit
* Lagrange
* Lencouacq
* Losse
* Lubbon
* Luglon
* Luxey
* Maillas
* Maillères
* Mauvezin-d'Armagnac
* Parleboscq
* Retjons
* Rimbez-et-Baudiets
* Roquefort
* Sabres
* Saint-Gor
* Saint-Julien-d'Armagnac
* Saint-Justin
* Sarbazan
* Le Sen
* Solférino
* Sore
* Trensacq
* Vert
* Vielle-Soubiran
Canton d'Orthe et Arrigans

De **Canton d'Orthe et Arrigans ** ass eng franséisch administrativ Andeelung am Arrondissement Dax, am Departement Landes an der Regioun Nei-Aquitaine.

## Gemengen am Kanton

* Bélus
* Cagnotte
* Cauneille
* Estibeaux
* Gaas
* Habas
* Hastingues
* Labatut
* Mimbaste
* Misson
* Mouscardès
* Oeyregave
* Orist
* Orthevielle
* Ossages
* Pey
* Peyrehorade
* Port-de-Lanne
* Pouillon
* Saint-Cricq-du-Gave
* Saint-Étienne-d'Orthe
* Saint-Lon-les-Mines
* Sorde-l'Abbaye
* Tilh
Canton du Marensin-Sud

De **Canton du Marensin-Sud** ass eng franséisch administrativ Andeelung am Arrondissement Dax, am Departement Landes an der Regioun Nei-Aquitaine.

## Gemengen am Kanton

* Angresse
* Azur
* Magescq
* Messanges (Landes)Messanges
* Moliets-et-Maa
* Saint-Geours-de-Maremne
* Saubusse
* Seignosse
* Soorts-Hossegor
* Soustons
* Tosse
* Vieux-Boucau-les-Bains
IC 5201

Den **IC 5201** ass eng Spiralgalaxie am Stärebild Grus. Si läit ronn 42 Millioune Liichtjoer vun eis ewech.

D'Galaxie gouf am Joer 1900 niewebäi vum Astronom Joseph Lunt entdeckt, wéi hien am Royal Observatory no bei Kapstad mat engem 18-Zoll-Teleskop no engem Koméit gesicht huet, deen den Theodor Brorsen entdeckt hat.

## Kuckt och

* Index-Katalog
* Lëscht vun den IC-Objeten
Canton de Dax-1

De **Canton de Dax-1** ass eng franséisch administrativ Andeelung am Arrondissement Dax, am Departement Landes an der Regioun Nei-Aquitaine.

## Gemengen am Kanton

* Dax
* Angoumé
* Gourbera
* Herm
* Mées
* Rivière-Saas-et-Gourby
* Saint-Paul-lès-Dax
* Saint-Vincent-de-Paul
* Siest
* Tercis-les-Bains
* Téthieu
Canton de Dax-2

De **Canton de Dax-2** ass eng franséisch administrativ Andeelung am Arrondissement Dax, am Departement Landes an der Regioun Nei-Aquitaine.

## Gemengen am Kanton

* Dax
* Bénesse-lès-Dax
* Candresse
* Heugas
* Narrosse
* Oeyreluy
* Saint-Pandelon
* Saugnac-et-Cambran
* Seyresse
* Yzosse
Canton de Coteau de Chalosse

De **Canton de Coteau de Chalosse** ass eng franséisch administrativ Andeelung am Arrondissement Dax, am Departement Landes an der Regioun Nei-Aquitaine.

## Gemengen am Kanton

* Amou
* Argelos
* Arsague
* Baigts
* Bassercles
* Bastennes
* Bergouey
* Beyries
* Bonnegarde
* Brassempouy
* Cassen
* Castaignos-Souslens
* Castelnau-Chalosse
* Castel-Sarrazin
* Caupenne
* Clermont
* Doazit
* Donzacq
* Gamarde-les-Bains
* Garrey
* Gaujacq
* Gibret
* Goos
* Gousse
* Hauriet
* Hinx
* Lahosse
* Larbey
* Laurède
* Louer
* Lourquen
* Marpaps
* Maylis
* Montfort-en-Chalosse
* Mugron
* Nassiet
* Nerbis
* Nousse
* Onard
* Ozourt
* Pomarez
* Poyanne
* Poyartin
* Préchacq-les-Bains
* Saint-Aubin
* Saint-Geours-d'Auribat
* Saint-Jean-de-Lier
* Sort-en-Chalosse
* Toulouzette
* Vicq-d'Auribat
Rosso Fiorentino

De **Rosso Fiorentino**, gebuer den 8. Mäerz 1495 zu Florenz, a gestuerwen de 14. November 1540 zu Paräis, mam richtegen Numm *Giovan Battista di Jacopo di Gasparre* (säi Spëtznumm "Roude Florentiner" hat hie wéinst senge rouden Hoer), war en italieenesche Moler vun der Stilrichtung vum Manierismus.

Hien huet zu Florenz, zu Arezzo a vu 1523 bis 1527 zu Roum geschafft. Do gouf hie staark vum Michelangelo beaflosst. Nom Sacco di Roma huet hie bal alles verluer a goung doropshin an Norditalien, ë.&nbsp;a. op Citta di Castello, Perugia, Sansepolcro, Arezzo a Venedeg.

1530 huet de François I. en op Fontainebleau op säin Haff invitéiert, wou e bis zu sengem Doud Haffmoler war. Am Schlass vu Fontainebleau, dat grad fäerdeg gebaut gi war, huet hien eng jett Dekoratioune gemoolt, absënns déi sougenannt *Galerie*.

Zesumme mam Francesco Primaticcio zielt de Rosso als Grënner vun der École de Fontainebleau.

## Galerie

Image:Rosso Fiorentino 002.jpg| *D'Erofhuele vum Kräiz*, 1521. 
Image:Rosso Fiorentino 003.jpg| Detail
Image:Rosso Fiorentino 004.jpg| Detail
Fichier:Rosso Fiorentino - A Young Man - WGA20114.jpg|*E jonke Mann*
Image:Fontainebleau interior francois I gallery 02.JPG|*Den Elefant*, Schlass vu Fontainebleau (c. 1536)
Image:Fontainebleau interior francois I gallery 03.JPG|*Diana*, Château de Fontainebleau
Image:Rosso Fiorentino 001.jpg|
Image:The Holy Family with the Infant Saint John the Baptist.jpg|*D'Helleg Famill*


## Literatur
* 1985, V. Plagemann, Rosso Fiorentino, in: Kindlers Malerei Lexikon, Bd. 10
* 1994, David Franklin,	Rosso in Italy: the Italian career of Rosso Fiorentino, New Haven [u.a.]: Yale Univ. Press, 1994
* 2004, Giorgo Vasari, Das Leben des Rosso Fiorentino. Edition Giorgio Vasari Band 6. In der neuen Übersetzung von Victoria Lorini. Hrsg. von Alessandro Nova. Bearb. von Sabine Feser. 96 Seiten mit vielen z.T. farbigen Abb. Berlin: Verlag Klaus Wagenbach, ISBN 978-3-8031-5025-7

## Um Spaweck
*
Marcelle Monthil

D**'Marcelle Monthil**, gebuer den 8. Juni 1892 am Fürstentum Monaco als **Marcelle Madeleine Montalenti**, a gestuerwen den 8. November 1950 zu Paräis, war eng franséisch Theater- a Filmschauspillerin.

Si huet hir Karriär 1910 als Filmschauspillerin ugefaangen. D'Monthil gouf gréisstendeels mat Rollen am Theater bekannt.

## Filmographie (Auswiel)

* 1922: *[[Le grillon du foyer]]*
* 1930: *[[L'amour chante]]*
* 1932: *[[Un monsieur qui suit les dames]]*
* 1932: *[[Aux urnes, citoyens!]]*
* 1932: *[[Les trois mousquetaires (Film 1932)|Les trois mousquetaires]]*
* 1932: *[[Sa meilleure cliente]]*
* 1933: *[[Roger la Honte (Film 1933)|Roger la Honte]]*
* 1933: *[[Une idée folle]]*
* 1934: *[[Crainquebille]]*
* 1934: *[[Miquette et sa mère]]*
* 1936: *[[La terre qui meurt]]*
* 1937: *[[La fessée]]*
* 1937: *[[Un déjeuner de soleil]]*
* 1940: *[[Menaces...]]*
* 1940: *[[Battement de cœur (Film)|Battement de cœur]]*
* 1941: *[[Péchés de jeunesse]]*
* 1942: *[[Caprices (Film)|Caprices]]*
* 1943: *[[Le camion blanc]]*
* 1943: *[[Vingt-cinq ans de bonheur]]*
* 1943: *[[L'homme de Londres]]*
* 1943: *[[Lucrèce (Film 1943)|Lucrèce]]*
* 1943: *[[La valse blanche (Film)|La valse blanche]]*
* 1944: *[[La collection Ménard]]*
* 1945: *[[Vingt-quatre heures de perm']]*
* 1945: *[[Fausse alerte (Film)|Fausse alerte]]*
* 1945: *[[Les enfants du paradis]]*
* 1947: *[[Dernier refuge]]*
* 1948: *[[Le diamant de cent sous]]*
* 1948: *[[Mort ou vif]]*
* 1948: *[[Les dernières vacances]]*
* 1948: *[[L'armoire volante]]*
* 1948: *[[Le coeur sur la main]]*
* 1949: *[[Marlène (Film 1949)|Marlène]]*
* 1949: *[[Dernier amour (Film 1949)|Dernier amour]]*
* 1950: *[[Le trésor des Pieds-Nickelés]]*
* 1950: *[[La dame de chez Maxim]]*

## Theaterrollen (Auswiel)
* 1921: *Simone est comme ça* vum Yves Mirande
* 1923: *La Vagabonde* vun der Colette
* 1932: *La Voie lactée* vum Alfred Savoir
* 1934: *Mon crime !...* vum Georges Berr
* 1938: *La Dame de bronze et le Monsieur de cristal* vum Henri Duvernois
* 1941: *Le Rendez-vous de Senlis* vum Jean Anouilh
* 1942: *Sylvie et le Fantôme* vum Alfred Adam
* 1943: *L'Honorable Monsieur Pepys* vum Georges Couturier
* 1947: *Virage dangereux* vum John Boynton Priestley
* 1948: *Lucienne et le Boucher* vum Marcel Aymé

## Um Spaweck
Departement Loir-et-Cher

De **Loir-et-Cher** ass e franséischt Departement. Et läit am Zentrum vum Land, an der Regioun Centre-Val de Loire an dréit den Numm vun den zwéi Flëss Loir a Cher déi duerch d'Departement fléissen. Seng Haaptstad ass Blois.
__NOTOC__
## Administrativ Opdeelung

Zanter dem 1. Januar 2015 ass de Loir-et-Cher a 15 Kantonen déi op respektiv dräi Arrondissementer opgedeelt sinn. (Virun dem *redécoupage cantonal* vun 2014 waren et 30 Kantonen.)
Déi 15 Kantone bestinn aus am Ganzen 267 Gemengen.

.

## Um Spaweck
Departement Lot

De **Lot** ass e franséischt Departement an der Regioun Occitanie, am Südweste vu Frankräich. D'Departement huet den Numm vum Floss Lot, engem Niewefloss vun der Garonne.

D'Haaptstad vum Departement ass Cahors, bekannt fir seng Wéngerten an d'Gastronomie (Trüffelen a Foie gras).

## Um Spaweck
Rubus orthostachys

D***'Rubus orthostachys*** ass eng Planzenaart aus der Gattung *[[Rubus]]* an der Famill vun de Rosaceae.

D'Verbreedungsgebitt vun der Aart läit an Holland, an der Belsch, zu Lëtzebuerg, an Däitschland, a Frankräich, an der Schwäiz, a Polen, an der Slowakei an an der Ukrain.

Se gouf 1881 vum däitsche Biolog Gottlieb Braun beschriwwen.
HAT-P-7b

Den **HAT-P-7b** oder **[[Kepler (Weltraumteleskop)|Kepler]]-2b** ass en Exoplanéit. Hie kreest, all 2,205 Deeg, ëm den Haaptreiestär HAT-P-7. Wéinst senger héijer Mass gëtt ugeholl, datt et sech ëm e Gasplanéit handelt.

## Geschicht
De Planéit gouf mam HATNet Projet, duerch d'Transitmethod am Joer 2008 entdeckt. Well säi Stär am vum Kepler-Weltraumteleskop observéierten Himmelausschnëtt am Stärebild Cygnus steet, konnt seng Existenz geséchert a seng Parametere prezis vermooss ginn.

## Ëmlaf a Mass
De Planéit kreest ëm säi Stär op enger Distanz vun zirka 0,0377 A. E. an huet eng Mass vun zirka 564,6 Äerdmassen, respektiv 1,776 Jupitermassen.

## Kuckt och

* Lëscht vun Exoplanéiten
* HAT-P-11b
* Hot Jupiter
* Kepler (Weltraumteleskop)

## Um Spaweck
* HAT-P-7b light curve using differential photometry
* Kepler Shows Exoplanet Is Unlike Anything in Our Solar System
Okarina

D**'Okarina** ass e Museksinstrument aus der Famill vun den Aerophonen. Den Numm kënnt vum Italieeneschen *ocarina*, wat "kleng Gäns" heescht; dat, wéinst dem Glach vun der Form mat där vum Kapp vun enger Gäns.

Et ass en traditionellt Instrument, dat et warscheinlech schonn eng 12.000 Joer gëtt, an zwar an Afrika, wou et aus der haarder Schuel vu verschiddene Friichte gemaach gouf, an Amerika, wou et aus gebranntem Leem, an a China, wou et aus Parzeläin produzéiert gouf.

An Europa ass d'Okarina fir d'éischt opgedaucht, wéi amerindianesch Museker 1527 virum François Ier mat sou engem Instrument Dänz opgefouert hunn, mä se gouf e puer Joerhonnerte laang dono just als Kannerspillgezei ugesinn.

Eréischt ëm 1860 huet de Museker a Bäcker Giuseppe Donati déi modern Okarina, mat 10 Lächer gebaut (an hir och den nach haut geleefegen Numm ginn). Méi spéit krut se 12 Lächer, sou datt een annerhallef Oktav drop spille konnt.

Haut gëtt et der mat ënnerschiddlechen Zuele vu Lächer, a och där mat engem, zwee oder dräi Mondstécker.

Et spillt een eng Okarina, andeems een an d'Mondstéck bléist, an den Toun variéiert, jee nodeem wéi vill oder wat fir Lächer ee mat de Fangeren zouhält.

Komponiste wéi de Leoš Janáček an de György Ligeti hu s'och a Kompositioune vu klasseschen Orchesterstécker virgesinn.
## Um Spaweck
Bill English

De **Simon William „Bill“ English**, gebuer den 30. Dezember 1961 zu Lumsden, ass en neiséilännesche Politiker vun der New Zealand National Party.

Hie war vum Dezember 2016 bis Oktober 2017 den 39. Premierminister vun Neiséiland. Virdru war hie vun 2008 bis 2016 Finanzminister an *Deputy Prime Minister*, an domat Stellvertrieder vu sengem Virgänger John Key.

## Um Spaweck