open-index/open-wikipedia-markdown huggingface dataset:
Jemp Schuster

De **Jemp Schuster**, gebuer den 29. Februar 1948 zu Ettelbréck, ass e lëtzebuergeschen Auteur, Kabarettist, Theaterregisseur a fréiere Sportsenseignant.

Hien ass Auteur vu sozialkriteschen an historeschen Theaterstécker, Cabaretsprogrammer a Kannertheatherstécker.

## Liewen

1983 huet hien de Kannertheaterensembel Jaddermunnes an d'Liewe geruff.

1988 huet hien de Verlag Haartnol gegrënnt, an deem hie seng Bicher, CDen an DVDe verëffentlecht.

De Jemp Schuster ass President vum Theater Spektakel asbl.

Hie war 1996, als Vertrieder vu Spektakel asbl, Matgrënner vun der *[[Fédération luxembourgeoise des théâtres professionnels|Fédération luxembourgeoise des théâtres professionnels (FLTP)]]* a vun 2000 bis 2008 war hien och hire President.

De Jemp Schuster ass Member vun der *[[Section des arts et lettres (Institut grand-ducal)|Section des arts et lettres]]* a vum *[[Institut grand-ducal]]*. Hie war och Member am Lëtzebuerger Schrëftstellerverband.

## Wierk

2020 an 2021 koum säin historesche Roman an zwéin Deeler, *[[Bluttsëffer (Roman)|Bluttsëffer]]* an *[[Ouereschlëffer (Roman)|Ouereschlëffer]]*, eraus. 2023 huet hien de Roman *[[Béischten]]* publizéiert.

## Interview
* mam David Thinnes: *Ich genieße das Alleinsein - Der Autor und Kabarettist Jemp Schuster hat in seiner Rente das Spazierengehen für sich entdeckt* am Luxemburger Wort vum 20. Dezember 2019 an op wort.lu
Fédération luxembourgeoise des arts de la scène

D**'Fédération luxembourgeoise des arts de la scène** och **Theaterfederatioun** genannt, ass eng lëtzebuergesch ASBL déi professionell Theaterensembelen an Theaterhaiser zu Lëtzebuerg regruppéiert. 

De Veräin gouf 1996 als **Fédération luxembourgeoise des théâtres professionnels**, kuerz **FLTP**, gegrënnt; e krut 2018 den haitegen Numm.

## Ziler vum Veräin
D'Haaptziler vum Veräin sinn:

## Memberen
### Stättesch Theateren
* D'Theatere vun der Stad:
** Groussen Theater
** Kapuzinertheater
* Escher Theater

### Privat Theateren
* Théâtre ouvert Luxembourg (TOL)
* Théâtre national du Luxembourg (TNL)
* Théâtre du Centaure
* Kasemattentheater

### Regional Kulturzentren
* ArcA
* Mierscher Theater
* Kulturhaus Nidderaanwen
* Kinneksbond
* Cube 521
* Centre des Arts Pluriels Ettelbréck (CAPE)
* Kulturfabrik

### Kulturzentren a Strukture mat enger spezifescher kënschtlerescher Disziplin
* neimënster - Centre culturel de rencontre Abbaye de Neumünster (CCRN);
* Centre culturel Rotondes
* Trois C-L | Maison pour la danse

### Onofhängeg Theaterensembelen
* Bombyx
* Fundamental
* Projeten
* MASKéNADA
* Kaleidoskop-Theater
* Independent Little Lies (ILL)
* La Compagnie du grand boube
* Cie Eddi van Tsui

## Presidenten
* 1996 - 2000: Philippe Noesen 
* 2000 - 2008: Jemp Schuster
* 2008 - 2012: Serge Tonnar
* 2012 - 2016: Christian Kmiotek
* 2016 - 2018: Carole Lorang
* 2018 - 2019: Nicolas Steil
* 2019 - 2023: Claude Mangen
* Zenter 2024: Sascha Dahm

## Um Spaweck
* theater.lu - Websäit vun der *Fédération luxembourgeoise des théâtres professionnels* 
* Statute vun der ''Fédération luxembourgeoise des théâtres professionnels'' am Mémorial C — N° 667 vum 28. Dezember 1996
Maginot-Linn

**Maginot-Linn** (fr. **Ligne Maginot**) ass d'Bezeechnung vun engem militäresche Verdeedegungssystem, dee Frankräich an den 1920er an an den 1930er Jore laanscht seng ëstlech Grenze mat der Belsch, Lëtzebuerg, Däitschland an Italie gebaut huet. Dës Verdeedegungslinn gouf nom André Maginot (1877-1932) genannt, e franséische Politiker, dee vun 1929 u Krichsminister war. Se besteet aus iwwer 14.000 Festungswierker (Ouvrage), Kasematten a Blockhaiser.

Den Numm Maginot-Linn bezeechent mol dee ganze Verdeedegungssystem, mol nëmme säin nërdlechen Deel laanscht d'Belsch, Lëtzebuerg an Däitschland. De südlechen Deel laanscht Italie gëtt Alpin Linn genannt (fr. Ligne alpine). Dat däitscht Géigestéck zur Maginot-Linn ass d'Siegfried-Linn.

## Andeelung vun der Maginot-Linn
* Festungsregioun vu Metz
** Festungssecteur vun der Crusnes
** Festungssecteur vun Diddenuewen
*** Fort d'Illange
** Festungssecteur vu Boulay
** Festungssecteur vu Faulquemont
* Festungsregioun vun der Lauter
** Festungssecteur vu Rohrbach
** Festungssecteur vun de Vogesen
** Festungssecteur vun Haguenau
* Alpin Maginot-Linn
** Festungssecteur vun der Savoie
** Festungssecteur vum Dauphiné
** Festungssecteur vun den Alpes-Maritimes
* Extensiounen déi am Ufank net zur Maginot-Linn gehéiert hunn
** Festungssecteur Montmédy
*** Fort de Villy-la-Ferté

## Literatur
* Mary, Jean Yves, 1985. La Ligne Maginot. Paris. ISBN 2-7321-0220-2.
* Truttmann, Philippe, 1988. La muraille de France ou la ligne Maginot. Thionville. ISBN 3-8132-0685-8.
* Wahl, Jean Bernard, 2000. Damals und heute. Die Maginotlinie. Hamburg. ISBN 3-8132-0685-8.

## Um Spaweck

* www.maginot.org
* www.lignemaginot.com
* Maginot-Linn am Krich 1939-1940
André Maginot

Den **André Maginot**, gebuer de 17. Februar 1877 zu Paräis an do de 7. Januar 1932 gestuerwen, ass e franséische Politiker, dee vun 1929 un Krichsminister war.

Dee militäresche Verdeedegungssystem, dee Frankräich an den 1920er an 1930er Jore laanscht seng Ostgrenze gebaut huet, gouf no him Maginot-Linn benannt.
Grand théâtre de la ville de Luxembourg

De **Grand théâtre de la ville de Luxembourg**, ass de groussen Theater vun der Stad Lëtzebuerg. E läit beim Rond-Point Robert-Schuman‎.

Den Theater gouf an de Joren 1960 bis 1964 no de Pläng vum franséischen Architekt Alain Bourbonnais gebaut a gouf de 15. Abrëll 1964 feierlech ageweit. Vun 1999 bis 2003 goufe Vergréisserungs- a Renovéierungsaarbechten no de Pläng an ënner der Leedung vun der *Gerling + Arendt Planungsgesellschaft mbH* vu Berlin ausgefouert. Den Theater huet de 26. September 2003 seng Dieren erëm opgemaach.

De *Grand théâtre de la ville de Luxembourg* ass Member vun der *[[Fédération luxembourgeoise des théâtres professionnels]]*.

## Nimm vum Theater
* **Nouveau théâtre de Luxembourg** (Numm bei der Aweiung)
* **Théâtre municipal Luxembourg**
* **Grand théâtre de la ville de Luxembourg** (zanter 2003)

## Direkteren
* Ferdy Reiff (1956 - 1991)
* Jeannot Comes (1991-2000)
* Frank Feitler (2001-2015)
* Tom Leick (2015-)

## Literatur zum Theema
* *Théâtre Municipal Luxembourg. 1964-1989. Plaquette commémorative du 25<sup>e</sup> anniversaire.*

## Um Spaweck

* Websäit vun den Theatere vun der Stad Lëtzebuerg
Théâtre national du Luxembourg

Den **Théâtre national du Luxembourg**, kuerz **TNL**, ass eng Vereenegung ouni Gewënnzwéck.

Den TNL gouf den 30. Abrëll 1996 vum Frank Hoffmann, Jean Flammang, Olivier Ortolani, Camille Kerger a Karl Horsburgh gegrënnt.

Déi éischt Opféierung war den 1. Oktober 1997 mam Stéck *"Ein Traumspiel"* vum August Strindberg, ënner der Regie vum Frank Hoffmann.

Zanter der Saison 2004/2005 huet den Théâtre national du Luxembourg seng Opféierungen an de Raimlechkeete vun enger fréierer Schmëdd op der Lonkecher Strooss an der Stad Lëtzebuerg, déi zum Theater ëmgebaut gouf.

Den Théâtre national du Luxembourg ass Member vun der *[[Fédération luxembourgeoise des théâtres professionnels]]*.

## Um Spaweck
* Websäit vum ''Théâtre national du Luxembourg''
Jean Flammang

Et gëtt verschidde Leit déi **Jean Flammang** heeschen:
* de lëtzebuergesche Boxer Jean Flammang (1905 - 1990)
* de lëtzebuergeschen Architekt a Scenograph Jean Flammang (*1954)
Kim Dae-jung

De **Kim Dae-jung**, gebuer den 3. Dezember 1925 als *Kin Daichū* op der Insel Hauido (deemools Japanescht Keeserräich, haut Südkorea), a gestuerwen den 18. August 2009 zu Seoul, war e südkoreanesche Politiker.

Hie war laang Zäit Leader vun der Oppositioun, ier en 1998 de Kim Young-sam als President vun der Republik Korea (Südkorea) ofgeléist huet. Hie war bis 2003 an deem Amt.

2000 krut hien de Friddensnobelpräis fir seng Beméiungen, d'Relatioune mat Nordkorea ze verbesseren.

## Literatur
* Kim, Dae-jung: *Mein Leben, mein Weg. Autobiografie des Präsidenten der Republik Korea*. Aus dem Koreanischen übertragen von Chei Woon-jung, Frankfurter Allg. Buch, Frankfurt am Main 2000, Paralleltext a koreanescher Schrëft, ISBN 3-933180-71-6 (Autobiographie).

## Um Spaweck
Chrëscht Beneké

De **Chrëscht Beneké**, gebuer den 20. Abrëll 1976 zu Lëtzebuerg ass e lëtzebuergesche Motorradpilot, Auteur a Journalist.

Hien ass den éischte Lëtzebuerger, deen e Paris-Dakar mam Motorrad zu Enn gefuer ass. 1999 war hie säin éischte WM-Laf (Tunesienrallye) gefuer. Vun Enn 2003 bis Enn 2007 ass hie professionell gefuer a war an der Sektioun ''Sport d'élite'' vun der Arméi an am COSL Elite-Kader.

Als Journalist huet hien 2017 den 2. Präis vum Amnesty Mediepräis gewonnen.

## Resultater
*2000: 80. um Paris-Dakar, Gewënner vun enger Marathonsetapp.
*2004: 3. an der FIM-Rallye-Weltmeeschterschaft bis 450cc.

## Publikatiounen
* 'Luxemburger Sportler des 20. Jahrhunderts. -49'
* 'Luxemburger Sportler des 20. Jahrhunderts. 50er'
* 'Luxemburger Sportler des 20. Jahrhunderts. 60er'
* 'Luxemburger Sportler des 20. Jahrhunderts. 70er'
* 'Luxemburger Sportler des 20. Jahrhunderts. 80er'
* 'Luxemburger Sportler des 20. Jahrhunderts. 90er'
## Kuckt och
*Lëscht vu lëtzebuergesche Schrëftsteller

## Um Spaweck

* Invité vun der Redaktioun - Chrëscht Beneké: Referendum a Gewalt a Katalounien de 4. Oktober 2017 op rtl.lu, fir d'lescht gekuckt den 20. November 2018
MASKéNADA

**MASKéNADA** ass e Kënschtlerkollektiv a Produktiounsgrupp, déi 1995 vum Serge Tonnar a Claude Mangen gegrënnt gouf. D'Grupp konnt sech an der Zäit vun e puer Joer duerch hir Experimentéierfreedegkeet an héich Qualitéit e gudde Ruff erschaffen.

An der Tëschenzäit gehéieren iwwer 25 Leit zur Grupp aus de Beräicher Musek, Theater, Danz, Film a Performance. Opgetratt gëtt op ville verschiddenen, an dacks ongewéinleche Plazen iwwer d'ganzt Land.

Den Numm kënnt vum Spueneschen *"mas que nada"*, wat sou vill heescht wéi "méi wéi näischt".

MASKéNADA ass Member vun der *[[Fédération luxembourgeoise des théâtres professionnels]]*.

## Um Spaweck
* Websäit vu MASKéNADA
Spektakel (Veräin)

**Spektakel** ass eng lëtzebuergesch ASBL déi den 9. Februar 1988 gegrënnt gouf. Et ass e professionelle lëtzebuergeschen Theater ouni eegene Sall.

D'Grënnungsmembere waren de Jemp Schuster, d'Mady Bertemes-Durrer an de Felix Schaber.

Well et keng Aktivitéite méi gouf, huet d'ausseruerdentlech Generalversammlung den 3. Juli 2015 decidéiert de Veräin opzeléisen. Et war näischt an der Keess wat hätt missten opgedeelt ginn.

Spektakel war Member vun der *[[Fédération luxembourgeoise des théâtres professionnels]]*.

## Ziler vum Veräin
D'Haaptziler vum Veräin sinn:
Helmut Fritz

Den **Helmut Fritz** ass eng fiktiv Persoun, déi vum franzéiseschen DJ a Museksproduzent Laurent Konrad erschafft gouf. Hie stellt en Däitschen duer, deen a Frankräich geplënnert a stänneg um Granzen ass. Verkierpert gëtt d'Figur vum Sänger Eric Greff.

## Fiktiv Biographie
Den Helmut Günter von Fritz gouf zu Reinbek a Schleswig-Holstein als Bouf vum Rudy von Fritz an der Annegret Spiegeln gebuer. Seng Eltere si Besëtzer vum Fritzhof, op deem eng Fabrick fir Stréckpullovere steet.

Wéi dem Helmut säi Groussmonni, de Baron Titten von Fritz, 1998 bei enger Juegd vun engem Wëllschwäin doutgemaach gëtt, ierft den Helmut Fritz als Elengierwen e Verméige vun 300 Milliounen D-Mark. Räich, mä ongeheierlech knéckeg, keeft hien eng Occasiouns-Vespa, verléisst seng Elteren a setzt sech no Frankräich of. Hie léisst sech zu Paräis nidder. Säin ongeheierlecht Verméigen erméiglecht him en extravagante Liewesstil. Hien ësst an de beschte Restaurante vun der Stad a kleet sech wéi en Neo-Dandy. Mä dat extravagant Liewe geet em mat der Zäit op de Kéis.

2009 ass d'Mooss voll: hie kann d'Haute Couture, Vernissagen a Partyen net méi gesinn. Op der Sich no engem Gespréichspartner trëfft hien op de Laurent Konrad, den him e Song virschléit.

## D'Single
D'Single *Ça m'énerve* gouf a Frankräich de 16. Mäerz 2009 bei Sony Music Entertainment verëffentlecht. Véier Woche méi spéit war se op der 2. Plaz vun de franséische Singlecharts. Kuerz virun der Verëffentlechung vum Album *En observation* ass d'Lidd souguer Nummer 1 ginn.

## Discographie
**Album**
* 2009: *En observation*

**Singles**
* 2009: *Ça m'énerve*
* 2009: *Partout*
* 2009: *Ça gère*
* 2009: *Miss France*

## Um Spaweck
* Websäit von Helmut Fritz
* Bebilderte Biografie von Helmut Fritz bei YouTube
Den Atelier

**Den Atelier** ass e Sall zu Hollerech an der Stad Lëtzebuerg, an deem reegelméisseg Concerte vun international bekannte Bands organiséiert ginn. E gëtt vun der s.à&nbsp;r.l. *Den Atelier* bedriwwen.

D'Iddi fir d'Grënnung vum Atelier war doduerch motivéiert, datt et deemools zu Lëtzebuerg keen zerguttsterte Sall gouf, fir Live-Concerte vu renomméierten internationale Bands z'organiséieren, e Sall wéi d*'Ancienne Belgique* zu Bréissel, de *Paradiso* zu Amsterdam oder de *Bataclan* zu Paräis.

De Sall ass am Atelier vun enger fréierer Renault-Camionsgarage amenagéiert ginn, dohier den Numm. Ouverture war den 23. Oktober 1995. Den 1. November 1995 huet de Jimmy Somerville deen éischte Live-Concert do gespillt. An der Ufankszäit vum Atelier huet en och wéi eng Diskothéik mat DJ's an de Weekend mat Clubnuechte funktionéiert, bis awer schonn no relativ kuerzer Zäit d'Zuel vun de Concerte sou staark zougeholl hat, datt dat net méi néideg war.

De Sall huet Plaz fir zirka 1000 Leit. Déi meescht Concerten déi am *Atelier* organiséiert ginn, si vu Bands aus de Museksberäicher Rock-, Alternative Rock- an Indie.

Bekannt Museker oder Bands, déi bis ewell do opgetruede sinn, sinn ë.&nbsp;a.: Lily Allen, Moof, Jane Birkin, Blondie (zweemol), The Corrs, Deftones, Al Di Meola, Foreigner, Good Charlotte, Cyndi Lauper, Megadeth (zweemol), Moby, Motörhead, Muse, My Chemical Romance, Queens of the Stone Age (zweemol), Razorlight, The Smashing Pumpkins & Brandon Flowers.

Den Atelier ass och Coorganisateur vu Concerten aneschtwous, wéi z.&nbsp;B. an der Rockhal zu Esch-Uelzecht oder dem Open-Air Rock-A-Field bei Réiser.

## Literatur
* Yves Stephany, 2010. *15 Joer Atelier*. Forum 302, S. 56. PDF
* Loschetter, Laurent: *No beer till Placebo* Éditions Guy Binsfeld, 2010. ISBN 978-2-87954-233-1.

## Um Spaweck

* Websäit vum Atelier
Vernissage

**Vernissage** ass de Begrëff, mat deem d'Ouverture vun enger Konschtausstellung benannt gëtt.

Den Numm kënnt dohier, well bei engem Tableau mam Vernis déi lescht, definitiv Couche dropkënnt.

Bei engem Vernissage ass de Kënschtler dacks present an et gëtt en Éierewäin zerwéiert.

Den Ofschloss vun enger Ausstellung gëtt Finissage genannt.
Léon Metzler (Politiker)

De **Léon Metzler**, gebuer als **Maria Nicolas Leo Metzler** den 8. Mäerz 1877 zu Esch-Uelzecht, a gestuerwen den 20. Mäerz 1954 an der Stad Lëtzebuerg, war e lëtzebuergesche Politiker a Jurist.

Nom Secondaire goung hien op Heidelberg, Berlin a Paräis Droit studéieren a gouf Affekot an der Stad.

Vun 1902 bis 1918 war hie sozialdemokrateschen Deputéierten an der Chamber.

1918 gouf hien Direkter vum Contentieux op der Arbed. 1922 koum hien an de Verwaltungsrot vun der **SAMOD** *(Société Anonyme pour la construction de maisons ouvrières à Dudelange)*.

## Wierker (Auswiel)
De Léon Metzler ass bekannt duerch seng Fachpublikatiounen am Beräich vum Droit des sociétés zu Lëtzebuerg:
* 1933: “La société à responsabilité limtée dans le Grand-Duché de Luxembourg”. Extrait aus: “Revue pratique des sociétés civiles et commerciales”, n° 3341, p.&nbsp;300-307, Louvain: Impr. Van Linthout 
* 1950: “La personnalité morale et ses limites dans la législation luxembourgeoise”, Luxembourg: Joseph Beffort
* 1951: “Le plan Schuman dans la perspective luxembourgeoise”, Luxembourg: Impr. Jos. Beffort.
* 1952: “L'Humanisme juridique” Bruxelles: E. Bruylant, Luxembourg: V. Buck
* 1953: “L'affaire Dreyfuss: Grand drame des temps modernes: 1894-1906”. Axtrait aus: “Chronique publ. dans la "Pasicrisie luxembourgeoise”
* “In memoriam Paul Eyschen”.

## No him genannt
Als Undenken un de Léon Metzler gouf zu Bouneweg eng Strooss (Rue Léon Metzler) no him genannt.

## Gielercher
* 

## Um Spaweck
* In memoriam Léon Metzler d'Lëtzebuerger Land, 26.03.1954
Jeannot Comes

De **Jeannot Comes**, gebuer den 31. August 1952 an der Stad Lëtzebuerg, och do gestuerwen den 8. November 2000, war e lëtzebuergesche Museker.

Nom Ofschloss vum Lycée, huet hie Musek an de Conservatoirë vu Bréissel an Nanzeg, op der Interlochen High School, am Michigan an am Conservatoire Royal zu Mons studéiert. Dono war e vun 1976 bis zu senger Beruffung als Direkter vum Groussen Theater Museksenseignant am Conservatoire vun der Stad Lëtzebuerg an Dirigent.

Vun 1991 bis zu sengem Doud war hien Direkter vum *[[Grand théâtre de la ville de Luxembourg]]*.

## Kuckt och
*Lëscht vu lëtzebuergesche Museker
Goldene Bremm

D**'Goldene Bremm** (fr: La Brême d'Or) ass e Lieu-dit am däitsch -franséische Grenzgebitt, tëscht dem Saarland an dem Museldepartement. Iwwer d'Goldene Bremm féiert déi däitsch Autobunn A6 déi op der Grenz Uschloss un déi franséisch A320 huet, an d'Bundestrooss B41 déi vu Saarbrécken bis op d'Grenz féiert.

Am Franséisch-Preisesche Krich vun 1870-1871 an am Zweete Weltkrich gouf do haart gekämpft, an et gouf do och e Gestapolager, d'Lager Neue Bremm. Dorun erënnert haut e Memorial, d*'[[Gedenkstätte Gestapo-Lager Neue Bremm]]*.
Zéissenger Baach

D**'Zéissenger Baach** ass eng Lëtzebuerger Baach an de Gemenge Reckeng op der Mess, Leideleng a Lëtzebuerg.

Si huet hir Quell am Oste vum *Groussebësch* um hallwe Wee tëscht dem Luerenzscheierhaff a Riedgen op enger Héicht vu ronn 335 m. Vu do aus leeft se no Osten a fiddert tëscht der *Breetheck* an dem *Bettléngerbësch* zwéi kleng Weieren déi zesumme ronn 60 a hunn, fir da weider an Direktioun Schléiwenhaff ze lafen. Do leeft se ënner dem CR163 erduerch, fir dann duerno um Zéissenger Kräiz ënner der Escher an der Areler Autobunn erduerch weider bis op Zéisseng ze lafen. Vun do geet et da weider ënner dem CR179 erduerch bis op Hollerech. Zu Hollerech leeft se dann ënner dem Y vun den Eisebunnsstrecken Péiteng-Lëtzebuerg a Lëtzebuerg-Klengbetten, an ënner dem CR178 erduerch, fir direkt nieft dem südlechen Deel vun der Hollerecher Autobunnsgafel, op enger Héicht vun 265&nbsp;m an d'Péitruss ze lafen.

D'Zéissenger Baach ass 7,4&nbsp;km laang.

## Renaturéierung zu Zéisseng
2012 gouf d'Zéissenger Baach op enger Längt vu ronn 500 Meter renaturéiert. De Projet gouf an zwou Phase realiséiert: Um Lieu-dit *am Brill* gouf d'Baachbett op enger Längt vun 230 Meter méi breet gemaach an d'Uwänner flaach ugeluecht. An der zweeter Etapp gouf d'Bëtongsbett am Zéissenger Park op enger Längt vun 300 Meter erausgerappt, et goufe Meanderen ugeluecht an d'Uwänner kruten eng natierlech Form. De Projet gouf vun der Stad Lëtzebuerg, där d'Terraine gehéieren, an Optrag ginn, an d'Administration de la gestion de l'eau huet e realiséiert. D'Renaturéierung huet 135.000 Euro kascht.

D'Renaturéierung vun engem Deel vun der Zéissenger Baach, wéi och déi aner Baachrenaturéierungen zu Lëtzebuerg, ginn am Kader vun der EU-Waasserdirektiv realiséiert. Mat där Direktiv huet Lëtzebuerg sech verflicht, e groussen Deel vu senge Waasserleef erëm an en natierlechen Zoustand zeréckzeféieren.

## Fotoen

Fichier:Zéissengerbaach - May 2012 (1).JPG|D'Zéissenger Baach onkanaliséiert
Fichier:Zéissengerbaach - May 2012 (4).JPG|D'Zéissenger Baach kanaliséiert...
Fichier:Zéissengerbaach - May 2012 (3).JPG|...ënner der Bréck zu Zéisseng
Fichier:Zéissengerbaach - May 2012 (5).JPG|Am Zéissenger Park gouf d'Kanalisatioun 2012 erëm ewechgemaach
Fichier:Zéissengerbaach and Park in Cessange - May 2018.jpg|Déi renaturéiert Baach am Park sechs Joer méi spéit.


## Kuckt och

## Um Spaweck

* Jacques Ganser „Internationaler Tag der Flüsse - Renaturierung ist Hochwasserschutz” de 25. September 2016 op wort.lu
Kim Clijsters

D**'Kim Clijsters**, gebuer den 8. Juni 1983 zu Bilzen an der Belsch, ass eng belsch Profi-Tennisspillerin. Den 11. August 2003 war si Nummer 1 op der Weltranglëscht. Si war fënnefmol an der Finall bei engem Grand-Slam-Turnéier an huet d'US Open 2005 gewonnen.

Den Ufank am Profitennis hat d'Kim Clijsters am Mee 1999 zu Antwerpen an am selwechte Joer huet si zu Lëtzebuerg hiren éischten Titel am Eenzel gewonnen.

## Um Spaweck
Justine Henin

D**'Justine Henin**, gebuer zu Léck den 1. Juni 1982, ass eng fréier belsch Profi-Tennisspillerin.

Hir gréisst sportlech Erfolleger waren de Gewënn vu siwe Grand-Slam-Titelen am Eenzel, d'Goldmedail bei den Olympesche Spiller vun Athen souwéi Gewënnerin bei de WTA Tour Championships 2006 an 2007. Als sechst Spillerin vun der Tennisgeschicht war si zesummegerechnet iwwer 100 Wochen un der Spëtz vun WTA-Weltranglescht, an an de Joren 2003, 2006 an 2007 huet si d'Saisoun als Nummer 1 vun der Welt ofgeschloss.

Wärend enger Pressekonferenz de 14. Mee 2008 huet si onerwaart a mat direkter Wierkung hire Récktrëtt als Spillerin bekannt ginn. Domat ass d'Justine Henin déi bis elo eenzeg Tennisspillerin, déi als amtéierend Nummer 1 vun der Tennis-Weltranglescht zeréckgetrueden ass.

## Um Spaweck

* Websäit vun der Jusine Henin
Sernigerbaach

D**'Sernigerbaach** ass eng Baach am Oste vu Lëtzebuerg an de Gemenge Rouspert-Mompech a Mäertert.

Si huet hir Quell eng ronn 1.100 Meter südwestlech vu Mompech an enger Zoch um Bord vun de Bëscher *Honsréck* a *Fooscht*  op enger Héicht vun 340 Meter. Si leeft dann a südëstlecher Direktioun bis bei en Hank mam Numm *Schuerbierg* wou se dann no Osten dréint.

Duerno leeft se bei der Wollefsmillen ënner dem Viaduc deen hiren Numm dréit an deen zurTréierer Autobunn gehéiert erduerch, fir eng ronn 600 Meter duerno ënner der N10 erduerch, an eng 10 Meter weider an d'Sauer ze lafen.

Si ass 6.2&nbsp;km laang.

Déi eenzeg nennenswäert Niewebaach ass d'Kléngelbaach, déi vu Mompech erfort kënnt, an *Op Auleft* vu lénks an d'Sernigerbaach leeft.
## Chainage
*Kléngelbaach
** **Sernigerbaach**
*** Sauer
****Musel
*****Rhäin
******Nordséi

## Kuckt och
Irma Krauß

**Irma Krauß**, gebuer de 25. Februar 1949 zu Buttenwiesen-Unterthürheim bei Augsburg, ass eng daïtsch Schrëftstellerin.

2002 gouf si mat der Kanner- a Jugendbuchauteursresidenz *[[Struwwelpippi kommt zur Springprozession]]* ausgezeechent.

2003 krut se fir hir Geschicht *Der Verdiener* den éischte *Frau-Ava-Präis*.
## Wierker
* *Karogatto*, zesumme mam Guy Rewenig, Éditions Ultimomondo, Nouspelt, 2004, ISBN 2-919933-24-8
* *Tante Doras Killerblick*, Éditions Ultimomondo, Nouspelt, 2004, ISBN 2-919933-25-6
* *Es regnet Hühner*, mat Illustratioune vun der Annick Sinner, datscharitschi, Éditions Ultimomondo, 2011, ISBN 978-2-919933-72-3

## Literatur
* *Bicherbuch - Livre des livres - Bücherbuch - Book of books*, Éditions Ultimomondo, 2010, ISBN 978-2-919933-65-5, Ss. 49-54

## Um Spaweck
* Websäit vun der Irma Krauß
Struwwelpippi kommt zur Springprozession

**Struwwelpippi kommt zur Springprozession** ass eng Kanner- a Jugendbuchauteursresidenz zu Lëtzebuerg, déi vum *[[Centre national de littérature]]* a vun der Stad Iechternach an Zesummenaarbecht vum Kulturministère ausgeschriwwe gëtt.

Dës Auteursresidenz ass eng Auszeechnung fir däitschsproocheg Kanner- a Jugendbuchauteuren, déi mat enger Bourse vu 5000 Euro a mat engem Openthalt vun engem Mount am Stadkär vun Iechternach verbonnen ass.

## Laureaten
 
* 2002: Irma Krauß
* 2003: Regula Venske
* 2004: Martin Klein
* 2005: Karin Gündisch
* 2006: Bettina Obrecht
* 2007: Doris Meißner-Johannknecht
* 2008: Dietlof Reiche 
* 2009: Manfred Theisen
* 2010: Jutta Richter
* 2011: Andrea Hensgen
* 2012: Frank Maria Reifenberg
* 2013: Andrea Karimé
* 2014: Finn-Ole Heinrich
* 2015: Kilian Leypold
* 2016: Kathrin Schrocke
* 2017: Christina Erbertz
* 2018: Anne C. Voorhoeve
* 2019: Nina Blazon
* 2020-2021: Martina Wildner
* 2023: Katharina Bendixen

## Um Spaweck
* Websäit vu ''Struwwelpippi kommt zur Springprozession''
Méchelbaach (Dirbech)

D**'Méchelbaach** (deemno wou och *Mechelbaach* oder *Mëchelbaach* geschriwwen) ass e Waasserlaf am Éislek.

Si entspréngt op 446 m (NG-L) um Lieu-dit "Buregrond" bei Brattert.

Si ass ~ 4,310&nbsp;km laang a fléisst an nërdlecher Richtung.

Op 334 m i. NN leeft se an d'Dirbech.

Si leeft laanscht d'Uertschaft Néngsen.

## Kuckt och
Monte-Carlo

**Monte-Carlo** ass ee vun den 11 Quartiere vu Monaco. Den Numm krut en den 1. Juli 1866 zu Éiere vum Prënz Charles III. vu Monaco. Vun 1911-1917 war et eng eegestänneg Gemeng, zanterhier besteet ganz Monaco just aus enger Gemeng.

Nom Quartier genannt sinn de Casino an d'Oper vu Monaco, an och ë.&nbsp;a. eng Radiosstatioun (Radio Monte-Carlo) an e Rallye (Rallye automobile Monte-Carlo).

## Um Spaweck
Lucien Richard

De **Jean Baptiste Lucien Richard**, gebuer 1820 a gestuerwen de 17. Dezember 1900 war e lëtzebuergeschen Affekot, Magistrat, Verwaltungsdirekter a Politiker.

Éier hien 1848 eng Nominatioun als Substitut um Bezierksgeriicht vu Lëtzebuerg krut war hien Affekot zu Dikrech.

1850 krut hien eng Nominatioun als Friddensrrichter vum Kanton Lëtzebuerg.

1860 krut hien eng Nominatioun als President vum Bezierksgeriicht vun Dikrech.

1867 krut hien eng Nominatioun als Direkter vun der *[[Administration des contributions directes|Administration des contributions directes et des accises]]*.

1848 war hie Member vun der *[[Assemblée constituante vun 1848 (Lëtzebuerg)|Assemblée constituante]]* a vun 1848 bis 1856 Deputéierten an der Chamber.

Hie war vum 15. Mäerz 1871 bis zu sengem Doud Member vum Staatsrot.

Hie war mat der Marie Caroline Heuardt betuet an hat dräi Kanner.

## Gielercher
*
Laangmuer

D**'Laangmuer** ass eng kleng Baach an der Gemeng Dikrech.

Si huet zwou Quellen am *Fridbësch* eng ronn 300 Meter südwestlech vum Fridhaff. No engem Laf vu knapps 600 Meter leeft s'op enger Héicht vun 279 Meter an d'Méchelbaach déi dann an d'Sauer leeft.

## Kuckt och
* Naturschutzgebitt Laangmuer an der Gemeng Nidderaanwen
Michèle Thoma

D**'Michèle Thoma**, gebuer de 5. September 1951 an der Stad Lëtzebuerg, ass eng lëtzebuergesch Schrëftstellerin.

1986 gouf si beim *[[Concours littéraire national]]* fir hire Prosatext an däitscher Sprooch *"Der Ernst des Lebens"* mam éischte Präis ausgezeechent.

Zanter 1987 wunnt si zu Wien.

## Wierker
* *Keine Angst* (koum ënner dem Pseudonym Egonia vun Dannen eraus), 1980
* *Das Blaue vom Himmel*, 1985
* *Der Ernst des Lebens*, Éditions Phi, Iechternach, 1989, ISBN 3-88865-059-3
* *Türm aus deinem Turm Rapunzel*, Alpha Presse, Frankfurt am Main, 2001
* *Mobil Home*, Éditions Ultimomondo, Nouspelt, 2003, ISBN 2-919933-05-1
* *Wie ich die georgische Mafia suchte und Charlie Chaplin, Buddha und Bambi fand*, Kuerzgeschichten, Éditions Ultimomondo, 2009, ISBN 978-2-919933-57-0

## Literatur
* *Bicherbuch - Livre des livres - Bücherbuch - Book of books*, Éditions Ultimomondo, 2010, ISBN 978-2-919933-65-5, Ss. 147-151
Méchelbaach (Sauer)

D**'Méchelbaach** (deemno wou och alt *Mechelbaach* oder *Mëchelbaach* geschriwwen), ass eng lëtzebuergesch Baach an de Gemengen Dikrech an Ierpeldeng.

Si huet hir Quell op enger Héicht vun 355 Meter am *Fridbësch* eng ronn 1.100 Meter südwestlech vum Fridhaff. Si leeft vun do aus op enger Streck vun 800 Meter no Osten bis zum Zesummelaf mat der Laangmuer. Dann ännert se hire Laf no Südwesten an Direktioun Ierpeldeng fir do eng ronn 500 uewenzeg vun der Ierpeldenger Millen op enger Héicht vun 206 Meter an d'Sauer ze lafen.

Si ass ronn 3,1&nbsp;km laang.
Edward Kennedy

Den **Edward Moore** ("**Ted**") **Kennedy**, gebuer den 22. Februar 1932 zu Boston am Massachusetts, a gestuerwen de 25. August 2009 zu Hyannis Port, war en US-amerikanesche Politiker.

Hie war vun 1962 bis zu sengem Doud Member vum Amerikanesche Senat fir de Staat Massachusetts.

Den Edward Kennedy war dat jéngst vun den néng Kanner vum Entreprener Joseph P. Kennedy, Sr. an deem senger Fra Rose. Hie war de leschte männlechen Iwwerliewende vun der zweeter Generatioun vun der Kennedy-Famill, an de Brudder vum John F. Kennedy a vum Robert F. Kennedy, déi allenzwéin ermuert goufen.

## Literatur
* Richard Burke, *The senator: my ten years with Ted Kennedy*. St. Martin's Press, 1993. ISBN 0-312-95133-7.

## Kuckt och
* 
## Um Spaweck
* Biographie op der Websäit vum Amerikanesche Kongress
* Dem Kennedy seng Säit op der Websäit vum US-Senat
Toni Sailer

Den **Anton Engelbert "Toni" Sailer**, gebuer de 17. November 1935 zu Kitzbühel am éisträichesche Bundesland Tiroul, a gestuerwen de 24. August 2009 zu Innsbruck, war en éisträichesche Schileefer a Schauspiller.
## Palmarès
### [[Olympesch Spiller]]
* Olympesch Wanterspiller 1956 zu Cortina d'Ampezzo an Italien:
**  Goldmedail an der Descente
**  Goldmedail am Super-G
**  Goldmedail am Slalom

### [[Weltmeeschterschaft am Alpinschi]]
* Weltmeeschterschaft 1956 zu Cortina d'Ampezzo:
**  Goldmedail an der Descente
**  Goldmedail am Super-G
**  Goldmedail am Slalom
**  Goldmedail an der Kombinatioun
* Weltmeeschterschaft 1958 zu Bad Gastein:
**  Goldmedail an der Descente
**  Goldmedail am Super-G
**  Goldmedail an der Kombinatioun
**  Sëlwermedail am Slalom

### [[Arlberg-Kandahar]]
* Bescht Resultat:3. an der Descente 1954 zu Garmisch

## Gielercher
*  *Großes Ehrenzeichen für Verdienste um die Republik Österreich*.
## Filmographie
### Kino
*1957: *Ein Stück vom Himmel*, vum Rudolf Jugert mam Ingrid Andree a Georg Thomalla
*1958: *Der schwarze Blitz*, vum Hans Grimm mam Maria Perschy a Waltraut Haas
*1959: * [[1000 Sterne leuchten]] *, vum Harald Philipp mam Germaine Damar a Maria Sebaldt
*1959: *[[12 Mädchen und 1 Mann]]*, vum Hans Quest mam Gunther Philipp a Gerlinde Locker
*1960: *Ginrei No Ohja* (Der König der silbernen Berge), vum Yoshiaki Bansho mam Tsutomu Baba
*1961: *[[Kauf Dir einen bunten Luftballon]]*, vum Géza von Cziffra mam Ina Bauer an Heinz Erhardt
*1961: *[[Ein Stern fällt vom Himmel (Film 1961)|Ein Stern fällt vom Himmel]]*, vum Géza von Cziffra mam Ina Bauer a Gunther Philipp
*1962: *Auf Wiedersehen am blauen Meer*, vum Helmut Weiss mam Hannelore Cremer an Eva Astor
*1962: * [[Sein bester Freund (Film 1962)|Sein bester Freund]] *, vum Luis Trenker mam Dietmar Schönherr an Hans Nielsen
*1964: *Sansone e il tesoro degli Incas*, vum Piero Pierotti mam Pierre Cressoy a Wolfgang Lukschy
*1967: *Das große Glück*, vum Franz Antel mam Hans-Jürgen Bäumler an Uschi Glas
*1969: *Ski Fever*, vum Curt Siodmak mam Dietmar Schönherr a Vivi Bach
*1971: *[[Verliebte Ferien in Tirol]]*, vum Harald Reinl mam Uschi Glas a Rudolf Prack
*1971: *Tante Trude aus Buxtehude*, vum Franz Josef Gottlieb mam Rudi Carrell an Ilja Richter
*1982: *Traumbus*, vum Franz Antel mam Sascha Hehn an Olivia Pascal

### TV
*1964: Das Blaue vom Himmel
*1969: Luftsprünge (TV-Serie)
*1992: Die Leute von St. Benedikt (TV-Serie)
*2000: Da wo die Berge sind
*2002: Da wo die Liebe wohnt
Administration des contributions directes

D**'Administration des contributions directes**, am allgemenge lëtzebuergesche Sproochgebrauch „**Steierverwaltung**“ genannt, ass eng Verwaltung vum Lëtzebuerger Staat, déi dem Finanzministère ënnersteet.

## Historique
D'Steierverwaltung, als autonoomt Organ vun engem onofhängege Groussherzogtum Lëtzebuerg, gouf duerch kinneklech-groussherzogleche Beschloss vum 7. Mäerz 1842 ënner dem Numm ***Administration des contributions et des accises*** an d'Liewe geruff.

Duerch d'Gesetz vum 27. Juli 1993 gouf den Numm vun der Steierverwaltung an ***Administration des contributions directes*** ëmgeännert.

## Um Spaweck
* Websäit vun der ''Administration des contributions directes''
Bësch

E **Bësch** ass eng gréisser Usammlung vu Beem mat Traisch an Ënnerholz, déi entweeder natierlech gewuess oder vum Mënsch, da meeschtens a Monokultur, ugeplanzt goufen. E Bësch ass en Ekosystem, wou, ausser de Beem, eng ganz Rëtsch vun Organismen dra liewen.

Jee no Klimazone gëtt et verschidden Zorte vu Bëscher, vum tropesche Reebësch bis hin zu der Taiga ëm de Polarkrees.

Zu Lëtzebuerg, dat zu 34,3 % mat Bëscher bedeckt ass, si ronn 70 % Lafbëscher, wouvu Bichen an Eechen déi geleefegst Beem sinn.

## Um Spaweck
Limonad

**Limonad** (gekierzt **Limo**) ass e méi oder manner séisst Gedrénks ouni Alkohol, dat meeschtens mat Kuelesaier ugeräichert ass. Grondbestanddeeler si Friichtenextrakter a Waasser. D'Wuert Limonad kënnt vum italieenesche *limonada* (Zitrounewaasser), mä de Begrëff staamt vu "*laimun*", der persescher Bezeechnung fir Zitroun.

## Limonadszorten aus Lëtzebuerg
* Congola
* Frutio
* Libellor
* MI-LI
* Mosella

## Literatur
Hoffmann, Fränz, 2009. Luxemburg als Eldorado der Limo-Produktion. Tageblatt Nr. 198 vum 27. August 2009, S. 21.

## Um Spaweck
Charles Munchen

De **Franz Carl** oder **François Charles Munchen**, gebuer de 4. September 1813 zu Iechternach a gestuerwen de 4. Januar 1882 an der Stad Lëtzebuerg, war e lëtzebuergesche Jurist, Journalist, a Politiker.

## Politik
De Charles Munchen war 1848 Member vun der *[[Assemblée constituante vun 1848 (Lëtzebuerg)|Assemblée constituante]] a v*un 1848 bis 1849 Member vun der Frankfurter Nationalversammlung.

Nieft dem Charles Metz an dem Emmanuel Servais war de Charles Munchen ee vun de „Pappen“ vun der Lëtzebuerger Constitutioun vun 1848.

Hien huet déi éischt Lëtzebuerger satiresch Zäitschrëft mam Titel *[[L'Arlequin (Zäitschrëft 1848)|L'Arlequin]]* erausginn, vun där am Ganzen 3 Nummeren tëscht Mäerz a Mee 1848 erauskoumen.

De Munchen huet 1850 och déi éischt *[[Pasinomie]]* publizéiert, eng Sammlung vu legale Bestëmmungen, déi net am Mémorial verëffentlecht goufen.

Vum 14. Januar 1868 bis den 13. August 1881 war hie Member vum Staatsrot.

## Heraldik an aner Interessen
Dem Louis Wirion no war de Munchen den éischte Lëtzebuerger dee sech fir d'Heraldik interesséiert huet. Hien hat 1840 en Entworf fir de Lëtzebuerger Fändel an de Faarwe wäiss - rout - himmelblo gemaach. Ob de Munchen seng Fangerer och am Spill hat fir déi definitiv Versioun vum Fändel vun 1845 ass – dem Wirion no – net gewosst.

De Charles Munchen war 1845 Grënnungsmember vun der *Société pour la recherche et la conservation des monuments historiques dans le Grand-duché de Luxembourg*, aus där 1868 d'Section historique vum Institut Grand-ducal gouf. 1850 huet hien och d'Société des sciences naturelles du Grand-Duché de Luxembourg matgegrënnt; se gouf méi spéit als *[[Section des sciences naturelles, physiques et mathématiques (Institut grand-ducal)|Section des sciences naturelles et mathématiques]]* an den Institut Grand-ducal integréiert.

## Privatliewen
De Charles Munchen huet sech de 17. Februar 1842 mat der Marguerite Angélique Pescatore bestuet; d'Koppel krut dräi Meedercher: d'Laure, d'Angéle an d'Résie.

1858 huet hien d'Schlass Gréiwels kaaft an et ëmgebaut, vergréissert a renovéiert.

De François Charles war de Monni vum Alphonse Munchen.

## Gielercher
*

## Publikatiounen
* München, Charles. La Constitution Luxembourgeoise Et Les Couvents. Luxembourg: Th. Schroell, 1873. Print.
* München, Charles. Célébration Du Jubilé Centenaire Le 16-V-5876 (16 Juillet 1876) Dans La Loge Centrale Des Enfants De La Concorde Fortifiée: Rapport Historique. Luxembourg: Th. Schroell, 1900. Print.
* München, Charles. La Question De L'évêché Luxembourgeois. Luxembourg: Th. Schroell, 1872. Print.
* München, Charles. Blason Des Comtes Et Ducs De Luxembourg. Luxembourg: V. Bück, 1865. Print.

## Kuckt och
* Famill Munchen
Frankfurter Nationalversammlung

D**'Frankfurter Nationalversammlung**, déi vum 18. Mee 1848 bis zum 31. Mee 1849 an der *Paulskirche* zu Frankfurt debattéiert huet, war dat éischt fräi gewielt Parlament fir ganz Däitschland. Als Member vum Däitsche Bond hat Lëtzebuerg 3 Deputéiert an där Versammlung.

## Vertrieder vu Lëtzebuerg

D'Vertrieder vu Lëtzebuerg goufen den 11. Mee 1848 gewielt: 3 Deputéiert (Willmar, Servais, Munchen) an 3 Suppléanten (Boch-Buschmann, Pescatore, Schon).
;Deputéiert:
* Charles Munchen (Mee 1848 - Mee 1849)
* Emmanuel Servais (Mee 1848 - Mee 1849)
* Jean-Jacques Willmar (Mee 1848 -Dezember 1848)
;Suppleanten:
* Jean Boch-Buschmann (Januar 1849 - Mee 1849, nogeréckelt als Deputéierte fir de J.-J. Willmar)
* Antoine Pescatore
* Michel-Xavier Schon
Danne-et-Quatre-Vents

**Danne-et-Quatre-Vents** ass eng franséisch Gemeng am Museldepartement an der Regioun Grand Est.

Net wäit vun Danne-et-Quatre-Vents ass d'Pilgerplaz Bonne-Fontaine, där hir Originn op den Drëssegjärege Krich zeréckgeet. 1638 gouf d'Kapell vun de Kroaten zerstéiert a 1715 gouf se vun Zaldote vu Phalsbourg erëm opgeriicht. 
## Geschicht
Ëm 1128 gëtt d'Uertschaft ënner dem Numm *Dhann* ernimmt. Nom Traité vu Vincennes gouf Danne 1661 vu Frankräich besat.

## Kuckeswäertes
*D'Reschter vun engem Haus vun 1347
*D'Kierch *Saint-Etienne* aus dem 19. Joerhonnert
Brouviller

**Brouviller** ass eng franséisch Gemeng am Museldepartement an der Regioun Grand Est.

## Geschicht
Fréier huet Brouviller zum Fürstentum vu Lixheim gehéiert a gouf 1661 u Frankräich ugeschloss. 
## Kuckeswäertes
* D'Kierch *Saint-Remi* aus dem 18. Joerhonnert mat Miwwelen aus der selwechter Zäit. Den Haaptaltor ass vum Kënschtler Labroise.
Eechel

Mat **Eechel** ka gemengt sinn:
* d'Fruucht vun den Eechen;
* d'Këppche vum Peenis, d**[[Glans penis]]'';
* d'Këppche vun der [[Geschlechtsorganer bei der Fra|Klitoris]], d**Glans clitoridis''.

## Kuckt och
* Dräi Eechelen
Jean Boch-Buschmann

De **Jean François Nicolas Boch-Buschmann**, gebuer den 9. Mäerz 1782 op de Siwebueren an do gestuerwen den 9. Februar 1858, war en Industriellen a Politiker.

Hie war de Jong vum Pierre-Joseph Boch (1737–1818) an der Antoinette Nothomb (1752–1805).

Vun 1829 bis 1838 a vun 1844 bis 1853 huet hien d'Faïencefabréck op de Siwebueren geleet.

Den 11. Mee 1848 gouf hien als Suppléant an d'Frankfurter Nationalversammlung gewielt. Nodeem de Jean-Jacques Willmar als Deputéierten an der Frankfurter Nationalversammlung zeréckgetrude war fir President vum Regierungsconseil vun der Regierung Willmar ze ginn, gouf de Jean Boch-Buschmann den 3. Januar 1849 säin Nofollger.

1850 war hie Grënnungsmember vun der *[[Section des sciences naturelles, physiques et mathématiques (Institut grand-ducal)|Société des sciences naturelles]]*, där hiren éischte President hie gouf (1850-1857).

## No him benannt
* An der Stad Lëtzebuerg ass am Quartier Rollengergronn eng Strooss no him benannt: *[[rue Jean-François-Boch|rue Jean-François Boch]]* (L-1244); se verleeft parallel mat der *[[rue de Rollingergrund]]* vun der Stäreplaz bis op d*'[[place Maurice Pescatore]]*.
* De Centre Culturel am Rollengergronn ass och no him benannt.

## Kuckt och
*Famill Boch

## Literatur
*Desens, R. (1998): *Villeroy & Boch. Ein Vierteljahrtausend europäische Industriegeschichte 1748-1998*. Mettlach, Villeroy & Boch-Aktiengesellschaft, 192 S.
*Killy, W. (Hrsg.) (1995): *Deutsche Biographische Enzyklopädie (DBE). Bd. 1.* K.G. Saur, München, 642 S. (Boch-Buschmann, S. 593).
*Lauer, W. (1955): *J. Fr. N. Boch-Buschmann.* Neue Deutsche Biographie, 2, S. 339-340.
*Neyen, A. (1860): *Biographie Luxembourgeoise. Histoire des hommes distingués originaires de ce pays considéré à l'époque de sa plus grande étendue ou qui se sont rendus remarquables pendant le séjour qu'ils y ont fait. Tome 1.* Luxembourg, P. Bruck, 480 S. (J. F. N. Boch: S. 81-88).
*Schötter (1875): *Boch-Buschmann, Johann Franz Nicolaus.* In: Allgemeine Deutsche Biographie (ADB). Band 2, Duncker & Humblot, Leipzig, S. 760-761. ADB
*Thill, H. (1958): *Centenaire de la mort de M. Boch-Buschmann, 1er président de la Société des Sciences naturelles du Luxembourg (1782-1858).* Archives de l'Institut grand-ducal de Luxembourg, Section des Sciences naturelles physiques et mathématiques, N.S. 25, S. 53-57.
Sergei Wladimirowitsch Michalkow

De **Sergei Wladimirowitsch Michalkow** (ru.: Сергей Владимирович Михалков, wëss. Transliteratioun *Sergej Vladimirovič Michalkov*), gebuer den 12. Mäerz (de 27. Februar nom Julianesche Kalenner) 1913 zu Moskau, a gestuerwen de 27. August 2009 och do, war e russesche Schrëftsteller.

Hie war den Auteur vu Kannerbicher, Gedichter an aneren Texter. Bekannt ass e virun alem dofir, datt en den Text fir déi sowjetesch Nationalhymn geschriwwen hat. Hie war e grousse Bewonnerer vum Stalin.

An den 1990er Joren huet hien den Text nei geschriwwe fir en onofhängegt Russland, awer ëmmer op där nämmlechter Melodie.

## Um Spaweck
Gottfried Fittbogen

De **Gottfried Fittbogen**, gebuer den 20. Januar 1878 zu Ahrenshagen (Nordvorpommern) an Däitschland, a gestuerwen den 22. September 1941 zu Berlin, war en däitsche Privatgeléierten an Auteur.

Nodeem hie fir d'éischt Theologie studéiert hat, huet hie sech der Germanistik zougewannt. 1907 gouf hien "Oberlehrer" ("Studienrat") zu Berlin-Neukölln. Am Oktober 1911 huet hien de Schouldéngscht zu Gonschte vun der wëssenschaftlecher Fuerschung verlooss. Als Privatgeléierten huet hie sech vun elo u virun allem mat dem "Grenz- und Auslandsdeutschtum" befaasst. De Fittbogen huet eng ganz Rei vu Wierker an Artikelen zu där Thematik publizéiert.

Säin Haaptwierk "*Was jeder Deutsche vom Grenz- und Auslanddeutschtum wissen muß"*, dat an der éischter Editioun (1924) nëmme 64 Säiten déck war, huet et an der néngter a leschter Oplo (1938) op 280 Säite bruecht. Hien huet och eng Rei vun Artikelen iwwer Lëtzebuerg, a besonnesch iwwer dem Karl Theodor André säi literarescht Wierk a seng Virléift fir déi däitsch Sprooch, geschriwwen.

## Artikele vum Fittbogen iwwer Lëtzebuerg

* *Von der Volksschule in Luxemburg*. In: Deutsche Schule, 29 (Dez. 1925), 12, S. 561-565 (Leipzig). 
* *Luxemburg: ein Beitrag zur Psychologie des Landes und seiner Bewohner.* In: Der deutsche Gedanke, 3. Jg (10. Mai 1926), Nr. 9, S. 547-550 (Berlin).
* *Karl Theodor André als Dichter*. In: Jonghémecht: Blätter für heimatliches Schrift- und Volkstum, Jg. 10 (1936), H. 5, S. 151-154 (Luxemburg). http://www.luxemburgensia.bnl.lu/cgi/luxonline1_2.pl?action=fv&sid=jonghemecht&year=1936&issue=05&page=151&zoom=3
* *Zur Biographie von Karl Theodor André.* In: Jonghémecht: Blätter für heimatliches Schrift- und Volkstum, Jg. 11 (1936), H. 1, S. 12-14 (Luxemburg). http://www.luxemburgensia.bnl.lu/cgi/luxonline1_2.pl?action=fv&sid=jonghemecht&year=1936&issue=01&page=12&zoom=3
* *Bevölkerungsbewegung in Luxemburg.* In: Jonghémecht: Blätter für heimatliches Schrift- und Volkstum, Jg. 12 (1938), Nr. 5, S. 183-185 (Luxemburg). http://www.luxemburgensia.bnl.lu/cgi/luxonline1_2.pl?action=fv&sid=jonghemecht&year=1938&issue=05-06&page=183&zoom=3
**Der luxemburgische Dichter und Politiker Karl Théodor André (1822-1883).* In: Jong-Hémecht: Blätter für heimatliches Schrift- und Volkstum, Jg.12 (1938), H. 7/8, S. 258-264 http://www.luxemburgensia.bnl.lu/cgi/luxonline1_2.pl?action=fv&sid=jonghemecht&year=1938&issue=07-08&page=258&zoom=3; Jg. 13 (1939), H. 1/2, S. 7-15 http://www.luxemburgensia.bnl.lu/cgi/luxonline1_2.pl?action=fv&sid=jonghemecht&year=1939&issue=01-02&page=7&zoom=3; Jg. 13 (1939), H. 3/4, S. 66-71 http://www.luxemburgensia.bnl.lu/cgi/luxonline1_2.pl?action=fv&sid=jonghemecht&year=1939&issue=03-04&page=66&zoom=3 (Luxemburg).

## Literatur
*Bierbach, Karl: *Gottfried Fittbogen † (1878-1941)*. In: Südost-Forschungen. Internationale Zeitschrift für Geschichte, Kultur und Landeskunde Südosteuropas, 7. Jhg. (1942), S. 668-669.
*Loesch, Karl C. von: *Gottfried Fittbogen, 1878-1941*. In: Ungarische Jahrbücher. Berlin 1942, S. 311-314.

## Um Spaweck
* Weider Artikele vum Fittbogen (Online Lexikon von Klaus Popa: Gottfried Fittbogen, S. 11-12).
Square Émile Duployé

De **Square Émile Duployé** (nl: *Émile Duployésquare*) ass e Square zu Bréissel an der Gemeng Schaerbeek um südëstlechen Eck vun der Kräizung déi vun der Avenue Paul Deschanel an der Avenue Rogier gebilt gëtt. Vis-à-vis vum Square ass d'Rue Thiéfry.

De Square huet den Numm vum franséische Geeschtlechen Émile Duployé, Erfinder vun enger Stenographiesmethod.

Um Square steet eng Skulptur vum belsche Kënschtler Alfred Blondel.
Joseph-Antoine Pescatore

**Joseph-Antoine Pescatore** ass den Numm vu follgende Memberen aus der Famill Pescatore:
*Joseph-Antoine Pescatore, (1773 – 1807);
*Joseph-Antoine Pescatore, (1800 – 1860), Mann vun der Eugénie Dutreux-Pescatore.
Arzviller

**Arzviller** ass eng franséisch Gemeng am Museldepartement an der Regioun Grand Est.

Et ass eng kleng Uertschaft déi an engem Touristenzentrum läit.

Net wäit ewech vun Arzviller ass de Plan incliné vu St.Louis/Arzviller um Marne-Rhäin Kanal an de Fiels vun Dabo

## Geschicht
Fréier huet Arzviller zum Baillage vu Lixheim gehéiert, an am Drëssegjärege Krich gouf d'Uertschaft zerstéiert, an d'Awunner massakréiert.
## Kuckeswäertes
* D'Kierch *Saint-Michel* aus dem 18. Joerhonnert mat der Uergel aus der selwechter Zäit.

## Um Spaweck
Berling

**Berling** ass eng franséisch Gemeng am Museldepartement an der Regioun Grand Est.

## Geschicht
Fréier huet Berling zu der Seigneurerie Petite-Pierre a géint 1519 gouf an der Uertschaft eng Glasfabréck.
## Kuckeswäertes
* D'Kierch *Saint-Michel* aus dem 19. Joerhonnert
* Den Tempel vu 1738 mat enger Silbermann-Uergel
Hangviller

**Hangviller** ass eng franséisch Gemeng am Museldepartement an der Regioun Grand Est.

Hangviller läit am Dall vun der Zinsel

### Geschicht
Fréier huet Hangviller der Abtei Graufthal gehéiert.

Zu Hangviller gëtt et e protestanteschen Tempel vu 1780. D'Uertschaft huet keng Kierch.
Haselbourg

**Haselbourg** ass eng franséisch Gemeng am Museldepartement an der Regioun Grand Est.
## Geographie
D'Uertschaft läit op enger Kopp tëscht Bëscher südëstlech vu Saint-Louis. Op Haselbourg féieren zwou kleng Stroossen déi an der Entrée vum Duerf zesummelafen. Duerch d'Duerf féiert nëmmen eng Strooss, déi do ophält wou se ugefaangen huet, an aus der Loft gesinn huet d'Uertschaft d'Form vun enger Drëps.

Am Dall westlech a südlech vun Haselbourg leeft de klenge Floss Zorn deen eng 3 Kilometer weider no Norden, net wäit vum Plan incliné vu St.Louis/Arzviller eng Parti vu sengem Waasser hiergëtt fir de Marne-Rhäin Kanal ze fëllen.
### Geschicht
Haselbourg gouf am 16. Joerhonnert vum Franz vu Sickingen zerstéiert a vum Pfalzgrof Jang vu Veldenz d'Uerschaft erëm opriichte gelooss. 1593 gouf se u Frankräich verkaaft.
Metting

**Metting** ass eng franséisch Gemeng am Museldepartement an der Regioun Grand Est.

Si gehéiert zur *Communauté de Communes du Pays de Phalsbourg* a läit am westlechen Deel vun de Vogesen.

## Numm
Den Numm huet germanesch Wuerzelen a kënnt vun enger Persoun, déi Matto geheescht huet. Do ass dann *-ingen* oder *-ing* dru gehaange ginn. Déi zwou Alternativen hu sech ofgewiesselt: sou gëtt d'Uertschaft an Dokumenter 1791 an tëscht 1871 an 1918 Mettingen genannt, an 1793 just als Metting bezeechent.

Op Franséisch ginn d'Awunner Mettingeois a Mettingeoises genannt.

## Bevëlkerung
Zënter 1793 gëtt an der Gemeng reegelméisseg d'Bevëlkerung gezielt. 2016 hunn zu Metting 385 Leit gewunnt. Dat waren der 6,94% méi wéi 2011.
 
Fichier:Population - Municipality code 57462.svg|D'Entwécklung vun der Bevëlkerung tëscht 1962 an 2008


## Geographie
Zu Metting gëtt et eng Baach déi einfach *Ruisseau de Metting* genannt gëtt an den Haaptwaasserlaf an der Gemeng ass.

Am Schnëtt läit Metting op enger Héicht vun 260 Meter.

## Biller
 
Fichier:Metting cimetière israélite.jpg|De jiddesche Kierfecht vu Metting
Fichier:Temple Metting.JPG|D'protestantesch Kierch
Fichier:Eglise Metting.JPG|D'kathoulesch Kierch
François Hubert Abinet

De **François Hubert Abinet**, gebuer 1745 zu Saint-Hubert haut an der belscher Provënz Lëtzebuerg), a gestuerwen an der Stad Lëtzebuerg den 30. Juni 1813 war e lëtzebuergeschen Dokter a Politiker.

Hie war vum 7. Nivôse vum Joer IV (28. Dezember 1795) bis den 18. Nivôse vum Joer V (7. Januar 1797), a vum 1. Germinal vum Joer V (21. Mäerz 1797) bis de 7. Nivôse vum Joer VI (27. Dezember 1797) Buergermeeschter vun der Stad Lëtzebuerg, déi dunn d'Préfecture vum Departement Forêts war.
De Tornaco

*Arnould François de Tornaco (1696-1766)
*Charles Auguste de Tornaco (1763-1837), Fabrikant a Buergermeeschter vun der Stad Lëtzebuerg, bestuet mat der Elisabeth de Berlo-Suys.
**Algegonde Ursula de Tornaco (1803-1856) ∞ Adrien de Lannoy-Clervaux (1793-1854)
**Sidonie de Tornaco (1804-1876)
**Victor de Tornaco (1805-1875), Politiker a Staatsminister vu Lëtzebuerg ∞ Anne Marie Louise de Beghein (1811-1890)
*** Arnould de Tornaco (1840-1885), lëtzebuergeschen Deputéierten
*** Charles de Tornaco (1847-1912), lëtzebuergeschen Deputéierten
****Raymond de Tornaco
*****Charles de Tornaco, belsche Formel-2- a Formel-1-Pilot op Ferrari 500. 
**Mathilde de Tornaco (1813-1885)
**Camille de Tornaco (1807-1880)
**Auguste de Tornaco (?)
----
*Jean-Théodore de Tornaco de Vervoz
Kuckt och: Regierung de Tornaco