open-index/open-wikipedia-markdown huggingface dataset:
Franz-Max Dupont

De **Franz-Maximilian Dupont**, gebuer de 24. Oktober 1825 zu Schönau a gestuerwen..., war de Successeur vum Jean-Philippe Eberhardt als Chef de Gare vun der Gare Lëtzebuerg.

Hien huet d'Plaz als Chef de Gare den 9. Mäerz 1860 iwwerholl an ass bis de Mee 1871 op där Plaz bliwwen.

## Literatur
* "Kapitel 07: Bahnhof Luxemburg und seine Vorsteher", in: 100 Joer Gare Lëtzebuerg. Éditions Guy Binsfeld, ISBN 978-2-87954-256-0, S.124-125.
Eeërcrème mat Schnéi

**Eeërcrème mat Schnéi** ass en Dessert, dee franséisch Originnen huet. D'Eeërcrème gëtt aus Mëllech, Vanillextrakter, Zocker an dem Dueder vum Ee gemaach. De Schnéi ass aus Eewäiss an Zocker.

## Um Spaweck
Claire Lademacher

D**'Claire Margareta Lademacher**, gebuer den 21. Mäerz 1985 zu Filderstad an Däitschland, ass d'Fra vum Prënz Félix vu Lëtzebuerg. Si dréit dofir zanter hirëm Bestietnes den Titel *Prinzessin vu Lëtzebuerg, vun Nassau a vu Bourbon-Parma*.

Déi Zwee goufen de 17. September 2013 zu Königstein im Taunus (Hessen) an der Villa Rothschild bestuet. D'Hochzäit an der Kierch war den 21. September an der Basilika Sainte-Marie-Madeleine zu Saint-Maximin-la-Sainte-Baume am Departement Var a Südfrankräich.

De 15. Juni 2014 krut d'Koppel hiert éischt Kand, d'Amalia Gabriela Maria Teresa vun Nassau

Den 28. November 2016 koum hiert zweet Kand, de Liam Henri Hartmut vun Nassau zu Genf op d'Welt.

De 7. Januar 2024 koum dat drëtt Kand, de Balthazar Félix Karl vun Nassau an der Stater Maternité op d'Welt.

## Studium
Si ass dat zweet Kand vum Grënner vun der Softwarefirma LHS, Hartmut Lademacher, a senger Fra Gabriele. No der Primärschoul zu Usingen ass si am Alter vun eelef Joer mat hiren Elteren an d'USA ausgewandert, wou se hire Secondaire an der Atlanta International School ugefaangen huet.

1999 ass se mat hirer Famill zeréck an Däitschland geplënnert, wou se an der Frankfurt International School weiderstudéiert huet, fir dann hir lescht zwee Joer Secondaire an der Schwäizer Privatschoul Collège alpin Beau Soleil z'absolvéieren. 2003 gouf se do mam "Prize of Excellency" ausgezeechent.

Si huet duerno eng Lizenz an internationaler Kommunikatioun op der American University of Paris gemaach, dunn hire Studium 2007 ënnerbrach fir Beruffserfarungen zu New York a München beim Condé Nast Verlag am Departement Publicitéit an zu Berlin bei IMG World als Projetsmanagerin ze sammelen. Si huet vun 2009-2011 am Bioeethik- a Mënscherechtsberäich am Kommunikatiounsdepartement vun der UNESCO geschafft, a goung 2011 op Roum fir do e Master a Bioeethik um Pontificio Ateneo Regina Apostolorum unzefänken. No hirem Ofschloss *summa cum laude* huet se decidéiert do en Doktorat iwwer déi eethesch Aspekter vun der Averständneserklärung bei Organspenden ze maachen an 2017 mat hirer Thees *A bioethical analysis of the place of consent in organ donation with particular reference to the United States, Germany and Austria* ofgeschloss.

## Um Spaweck
* Biographie op der Säit vum Haff
* Annonce vun der Verlobung op Wort.lu
Alex Wantz

Den **Alex Wantz**, gebuer de 14. Januar 1912 zu Réiden op der Atert, an do gestuerwen de 4. Oktober 1993, war e lëtzebuergesche Politiker (DP), Schmadd, Händler vu landwirtschaftleche Maschinnen a Wiert.

Hie war vun 1969 bis 1979 Deputéierten an der Chamber.

## Gielercher

*
CR371

Den **CR371** ass e Chemin repris am Kanton Iechternach a geet vun der Kräizung mam CR370 viru Giischt bis zur Kräizung mam CR370 virun Hénkel.

Den CR371 ass ronn 1,7&nbsp;km laang.
Usingen

**Usingen** ass eng Stad am Hochtaunuskrees am däitsche Bundesland Hessen. Si läit um Floss Usa, eng 35&nbsp;km nërdlech vu Frankfurt am Main.

D'Claire Lademacher, Duechter vum Grënner vun der Softwarefirma LHS Hartmut Lademacher a Verloobt vum Prënz Felix, huet déi éischt eelef Joer vun hirer Kandheet do gewunnt.
## Kuckeswäertes
* Usinger Schlass (1873)
* Evangeelesch Laurentiuskierch (13. Joerhonnert)
* Hugenottekierch (1705)
* Märei Usingen (1687)

## Um Spaweck

* Offiziell Säit vun Usingen
CR373

Den **CR373** ass e Chemin repris am Kanton Klierf a geet vun der N12 bei Stackem an ëstlecher Richtung bis op d'Maulesmillen.

Den CR373 ass ronn 9,6&nbsp;km laang.
Intracoastal City

**Intracoastal City** ass eng Hafestad am Vermilion Parish am US-Bundesstaat Louisiana, 21&nbsp;km südlech vun Abbeville. Si läit um Westuwänner vum Vermilion River no beim Kanal Gulf Intracoastal Waterway a gëtt vu Schëffer aus dem Golf vu Mexiko ugelaf.

Den Hafe vun der Stad ass ë.&nbsp;a. mat Heliporten, Anlage fir d'fëschverschaffend Industrie, Pompelanlagen, Uelegtanken an Dréchendocken ekipéiert.
CR374

Den **CR374** ass e Chemin repris am Kanton Klierf a geet vun der N12 zu Ëlwen a westlecher Richtung bis op Biwesch.

Den CR374 ass ronn 1,4&nbsp;km laang.
CR378

Den **CR378** ass e Chemin repris am Kanton Iechternach a geet vun der N11 zu Iechternach a südlecher Richtung laanscht den Iechternacher Séi bis un d'Kräizung mat der rue du Gibraltar. D'Strooss féiert duerno nach weider (net méi als CR) laanscht de Roudenhaff op Uesweller.

Den CR378 ass ronn 1,7&nbsp;km laang.
Dan Kersch

Den **Dan Kersch**, gebuer de 27. Dezember 1961, ass e lëtzebuergesche Politiker (LSAP, bis 1991 KPL).

Hie gouf de 5. Dezember 2018 Minister fir Aarbecht a Sozialwirtschaft, sou wéi Minister fir Sport an der Regierung Bettel-Schneider-Braz. Bei enger Ëmbildung, nom Depart vum Etienne Schneider, gouf hien de 4. Februar 2020 zousätzlech Vizepremier. Op de 5. Januar 2022 huet hie vu senge Ministeschfonctiounen demissionéiert, fir den 11. Januar nees Deputéierten an der Chamber ze ginn.

## Karriär
Den Dan Kersch war vun 2005 bis 2013 Buergermeeschter vun der Gemeng Monnerech, war vun 2009 bis 2012 President vum SYVICOL a war vum 14. Dezember 2011 bis den 13. November 2013 Member vum Staatsrot

Bei de Chamberwale vum 20. Oktober 2013 gouf hien an d'Parlament gewielt an do den 13. November vereedegt. Hien huet awer op säin Deputéiertemandat verzicht, fir Inneminister, Minister fir d'Fonction publique an der Regierung Bettel-Schneider ze ginn. Bei deene vum 14. Oktober 2018 gouf hien erëmgewielt, an huet op en Neits säi Chambermandat opginn, fir Minister fir Aarbecht an Économie sociale et solidaire, a Sportsminister an der Regierung Bettel-Schneider-Braz ze ginn.

Vum 4. Februar 2020 bis de 5. Januar 2022 war hien zousätzlech Vizepremier an der ewell *Regierung Bettel-Kersch-Bausch* genannter Regierung. Den 29. November 2021 huet hie matgedeelt säi Ministerposten am Januar 2022 opzeginn an als Deputéierten an d'Chamber ze goen. Hien huet säi Mandat bis un d'Enn vun der Chambersessioun 2022-23 ausgefëllt.

## Um Spaweck
CR379

Den **CR379** ass e Chemin repris am Kanton Dikrech a geet vun der N7 bei Fléiber a westlecher Richtung bis op Méchela.

Den CR379 ass ronn 3,3&nbsp;km laang.
Sassel

*Den däitschen a franséischen Numm vun der Uertschaft Saassel
*Sassel, eng Uertschaft am Schwäizer Kanton Vaud
CR373A

Den **CR373A** ass e Chemin repris am Kanton Klierf. Et ass eng Verbindungsstrooss vum CR373 tëscht Boxer a Rëmeljen a südlecher Richtung bis op d'N18 bei Lenzweiler.

Den CR373A ass ronn 1,1&nbsp;km laang.
Martine Deprez

D**'Martine Deprez**, gebuer de 26. Abrëll 1969 zu Wolz, ass eng lëtzebuergesch Politikerin (CSV). Zanter dem 17. November 2023 ass si Gesondheetsministesch an der Regierung Frieden-Bettel.

## Karriär
Si huet op der Universitéit vu Léck Mathematik studéiert (1989-1992) a huet duerno, vun 1992 bis 2001 als Chargée d'études bei der Inspection générale de la sécurité sociale geschafft. Vu Januar 2002 u war si Mathematikprofessesch am Lycée Aline-Mayrisch an duerno am Lycée Hubert-Clément bis si Ministesch gouf.

Si war Kandidatin am Südbezierk fir d'Chamberwale vum 7. Juni 2009 a gouf do déi fënneft op der Lëscht vun hirer Partei, net genuch fir e Sëtz am Parlament.

Si war zanter dem 8. November 2012 Member vum Staatsrot, bis s'am November 2023 an der Regierung Frieden-Bettel de Posten als Gesondheetsministesch a Ministesch fir d'Sécurité sociale ugeholl huet.

Vun Oktober 2015 bis 2019 war si Presidentin vun der Union Grand-Duc Adolphe (UGDA).

## Um Spaweck

* Martine Deprez: Portrait vun der neier Quereinsteigerin op play.rtl.lu, 28.11.2023
Carla Lucarelli

D**'Carla Lucarelli**, gebuer den 12. Oktober 1968 an der Stad Lëtzebuerg, ass eng lëtzebuergesch Autorin, Regisseurin a Schauspillerin.

Si huet Literatur, Konschtgeschicht an Theaterwëssenschaften zu Lëtzebuerg, Perugia a Stroossbuerg studéiert an zu Lëtzebuerg, Paräis a Mülheim an der Ruhr eng Ausbildung an Dramaturgie gemaach.

Si schafft hallefzäit als Professesch an engem Lycée a féiert Regie bei Theaterstécker.
An der lëtzebuergescher Sitcom *[[Comeback (Sitcom)|Comeback]]* (2012/13) war si an der Roll vun der Elisabeth, der Mamm vum Pit a vum Jacques, ze gesinn.

D'Carla Lucarelli huet beim nationale Literaturconcours 2011 fir *Lyrikfetzen mit Hund und Dame * eng Spezialmentioun kritt an 2012 mat hirer Novell *Le prix du silence* déi 3. Plaz (*[[ex aequo]]*) beluecht. Ausserdeem huet si e puer Theaterstécker geschriwwen, wouvu bis ewell der 2 opgefouert goufen: *Männer plus minus* zu Saarbrécken an *Zwei Schwestern, Fragmente einer Verwandtschaftsgeschichte* zu Miersch.

Zanter Dezember 2025 ass si Vizepresidentin a Sekretärin vum Institut grand-ducal, Sektioun *Arts et Lettres*

Gedichter vun hir goufen an diversen Online-Zäitschrëften an Antologië publizéiert. Bei Phi koum 2012 hire Gedichtsband *Aquatiques* an 2013 hiren éischte Roman eraus.

## Wierker
* *Aquatiques. Poèmes*. Graphiti/Éditions Phi, 2012.
* *Terrains vagues. Microfictions*. Éditions lesVenterniers, 2013
* *Carapaces*. *Roman*. Éditions Phi, 2013
* *Dekagonon. Prose poétique / Lyrikfetzen*. Editions Phi, 2016
* *La Disparition de Wanda B.* Editions Phi, 2017
* *Enfance, instantanés*. Editions Phi, 2020, ISBN 978-2-919791-26-2

## Um Spaweck
* D'Carla Lucarelli am Autorenlexikon.lu
* Blog vun der Carla Lucarelli
CR372

Den **CR372** ass e Chemin repris am Kanton Iechternach a geet vun Dickweiler an nordëstlecher Richtung bis op Rouspert, wou en Uschloss un déi däitsch L42 huet, déi op Ralingen féiert.

Den CR372 ass ronn 3,7&nbsp;km laang.
CR359

Den **CR359** ass e Chemin repris am Kanton Dikrech a geet vun der N7 hanner Ettelbréck an ëstlecher Richtung bis an d'Industriezon vun Angelduerf an nees zeréck op d'N7. D'Strooss leeft bal op hirer ganzer Streck laanscht d'Eisebunnsstreck Ettelbréck-Dikrech.

Den CR359 ass ronn 2,2&nbsp;km laang.
CR366

Den **CR366** ass e Chemin repris am Kanton Iechternach an der Gemeng Iechternach a geet vun der N11A op der ëstlecher Säit vun Iechternach duerch d'Stadgebitt vun Iechternach bis en Uschloss un d'N10 op der westlecher Säit vun Iechternach huet.

Den CR366 ass ronn 1,7&nbsp;km laang.
CR369

Den **CR369** ass e ganz kuerze Chemin repris am Kanton Iechternach a geet vu Bollenduerfer Bréck vun der Kräizung mat der N10 bis op déi däitsch Grenz op der Bréck iwwer d'Sauer.

Den CR369 ass ronn 80 m laang.
CR375

Den **CR375** ass e Chemin repris am Kanton Klierf a geet vum CR325 bei der *Plakech Lee* an nërdlecher Richtung bis op Wäicherdang.

Den CR375 ass ronn 3,1&nbsp;km laang.
CR377

Den **CR377** ass e Chemin repris am Kanton Veianen a geet vum CR353 bei Branebuerg a südlecher Richtung bis op d'N7 beim Koeppenhaff.

Den CR377 ass ronn 1,8&nbsp;km laang.
CR232

Den **CR232** ass e Chemin repris an zwéin Deeler am Kanton Lëtzebuerg an der Gemeng Lëtzebuerg. Den éischten Deel geet vun Eech bis op de Boulevard Konrad Adenauer um Kierchbierg. Den zweeten Deel geet vum Rond-point beim Bricherhaff bis an d'Neiduerf.

Déi zwéin Deeler vum CR232 si ronn 3,7&nbsp;km laang.
Julie London

D**'Julie London**, gebuer als *Gayle Peck* de 26. September 1926 zu Santa Rosa (Kalifornien), USA, a gestuerwen den 18. Oktober 2000 zu Encino, war eng US-amerikanesch Schauspillerin a Sängerin.

## Filmer
### Kino
* 1944: *Nabonga*, vum Sam Newfield mam Buster Crabbe
* 1945: *Diamond Horseshoe*, vum George Seaton mam Betty Grable
* 1945: *On Stage Everybody*, vum Jean Yarbrough mam Jack Oakie
* 1946: *Night in Paradise*, vum Arthur Lubin mam Merle Oberon
* 1947: *The Red House*, vum Delmer Daves mam Edward G. Robinson a Rory Calhoun
* 1948: *Tap Roots*, vum George Marshall mam Van Heflin a Susan Hayward
* 1949: *Task Force*, vum Delmer Daves mam Gary Cooper an Jane Wyatt
* 1950: *Return of the Frontiersman*, vum Richard L. Bare mam Gordon MacRae a Rory Calhoun
* 1951: *The Fat Man*, vum William Castle mam Rock Hudson
* 1955: *The Fighting Chance*, vum William Witney mam Rod Cameron
* 1956: *The Girl Can't Help It*, vum Frank Tashlin mam Tom Ewell an Jayne Mansfield
* 1956: *Crime Against Joe*, vum Lee Sholem mam John Bromfield
* 1956: *The Great Man*, vum José Ferrer mam José Ferrer an Dean Jagger
* 1957: *Drango*, vum Hall Bartlett mam Jeff Chandler an Joanne Dru
* 1958: *Saddle the Wind*, vum Robert Parrish mam Robert Taylor an John Cassavetes
* 1958: *A Question of Adultery*, vum Don Chaffey mam Anthony Steel an Donald Houston
* 1958: *[[Voice in the Mirror]]*, vum Harry Keller mam Richard Egan a Walter Matthau
* 1958: *[[Man of the West]]*, vum Anthony Mann mam Gary Cooper a Lee J. Cobb
* 1959: *Night of the Quarter Moon*, vum Hugo Haas mam John Drew Barrymore an Agnes Moorehead
* 1959: *The Wonderful Country*, vum Robert Parrish mam Robert Mitchum a Gary Merrill
* 1960: *The 3rd Voice*, vum Hubert Cornfield mam Edmond O'Brien a Laraine Day
* 1961: *The George Raft Story*, vum Joseph M. Newman mam Ray Danton an Jayne Mansfield

## Discographie

* *Bethlehem's Girlfriends*(1955)
* *Julie Is Her Name* (1955)
* *Lonely Girl* (1956)
* *Calendar Girl* (1956)
* *About the Blues* (1957)
* *Make Love to Me* (1957)
* *Julie* (1958)
* *Julie Is Her Name, Volume II* (1958)
* *London by Night* (1958)
* *Swing Me an Old Song* (1959)
* *Your Number Please* (1959)
* *Julie...At Home* (1960)
* *Around Midnight* (1960)
* *Send for Me* (1961)
* *Whatever Julie Wants* (1961)
* *The Best of Julie* (1962)
* *Sophisticated Lady* (1962)
* *Love Letters* (1962)
* *Love on the Rocks* (1962)
* *Latin in a Satin Mood* (1963)
* *Julie's Golden Greats* (1963)
* *The End of the World* (1963)
* *The Wonderful World of Julie London* (1963)
* *Julie London Album* (1964)
* *In Person at the Americana* (1964)
* *Our Fair Lady* (1965)
* *Feeling Good* (1965)
* *All Through the Night: Julie London Sings the Choicest of Cole Porter* (1965)
* *For the Night People* (1966)
* *Nice Girls Don't Stay for Breakfast* (1967)
* *With Body & Soul* (1967)
* *Easy Does It* (1968)
* *Yummy, Yummy, Yummy* (1969)
* *The Very Best Of Julie London* (1975)
* *The Ultimate Collection* (2006) [3 CD Box Set]

## Um Spaweck
Victor Gillen

De **Victor Gillen**, gebuer de 6. Januar 1946, ass e lëtzebuergesche Jurist an Affekot.

Hien ass zanter dem 20. Dezember 1999 Member vum Staatsrot. Den 18. Januar 2012 gouf hien zum Vizepresident an den 8. August 2012 zum President vun där Institutioun ernannt. Säi Mandat goung den 20. Dezember 2014 op en Enn, seng Nofollgerin gouf d'Viviane Ecker.

## Gielchen
*
Charles Lampers

De **Charles Lampers**, gebuer de 24. Juli 1955, ass e lëtzebuergesche Jurist an Distriktskommissär.

Den 28. Februar 2011 gouf hien zum Member vum Staatsrot ernannt.

## Gielercher

*
Georges Wivenes

De **Georges Wivenes**, gebuer den 31. Dezember 1954 an der Stad Lëtzebuerg, ass e lëtzebuergesche Jurist a war bis zu senger Pensioun Procureur général d'État adjoint.

Den 1. August 2006 gouf hien zum Member vum Staatsrot ernannt, wou hien de Charles Ruppert ersat huet. De 15. November 2015 gouf hien ee vun de Vizepresidenten an den 30. Mäerz 2016 President vun där Institutioun.

Am September 2016 huet hien d'Pensioun an der Magistratur geholl, säin Nofollger gouf de Premier avocat général Jeannot Nies.

## Gielercher
* 

## Um Spaweck
Françoise Thoma

D**'Françoise Thoma**, gebuer de 25. August 1969 an der Stad Lëtzebuerg, ass eng lëtzebuergesch Juristin. Si ass *Docteur en droit* a *Maître en science politique*.

Si war vum 27. Oktober 2000 bis de 27. Oktober 2015 Member vum Staatsrot. Vum 15. Januar 2015 bis zum Enn vun hirem Mandat war si ee vun den zwéi Vizepresidenten. Si gouf am Staatsrot duerch de Marc Colas ersat.

D'Françoise Thoma ass 1999 bei Spuerkeess schaffe gaangen a gouf am Joer 2009 Member vum Direktiounskommitee; den 1. Juni 2016 gouf si Generaldirektesch vun der Bank. Den 10. November 2025 huet d'Spuerkeess matgedeelt, datt et bannent der Bank zu enger strategescher Ännerung kéim an datt d'Françoise Thoma hir Plaz als Generaldirektesch géif opginn. Net confirméiert gouf, ob de Récktrëtt mat de Schwächten am Finanzmonitoring vun der Spuerkeess zesummenhänkt, deen d'CSSF an der Folleg vun der Caritas-Affär festgestallt hat.

D'Françoise Thoma ass zanter 2010 Verwaltungsrotsmember vun der *Sofisa Finance [[Société anonyme (Lëtzebuerg)|SA]] Sicaf-FIS*, enger Investitiounsgesellschaft vum Grupp Cactus ënnert der Leedung vun der Famill Leesch.
Marc Schaefer

De **Marc Schaefer**, gebuer de 24. Mäerz 1961 zu Dikrech, ass e lëtzebuergesche Politiker (LSAP).

Hie war vu Mäerz 2012 bis 2018 President vum Office national du tourisme a war vun 2000-2004 an 2011-2017 Buergermeeschter vun der Gemeng Veianen.

Den 18. Dezember 2006 gouf hien zum Member vum Staatsrot ernannt an den 30. Oktober 2019 zum Vizepresident. Enn Dezember 2021 war säi Mandat, no 15 Joer, eriwwer.

## Gielercher

* Commandeur vum Ordre de Mérite du Grand-Duché de Luxembourg (Promotioun 2022)
Albert Rodesch

Den **Albert Rodesch**, gebuer den 18. Dezember 1952, ass e lëtzebuergesche Jurist an Affekot.

Vumn 13. Februar 2003 bis den 13. Februar 2018 war hie Member vum Staatsrot wou hie vun der Véronique Stoffel ersat gouf.

## Gielercher
*
Romain Nati

De **Romain Nati**, gebuer de 4. Oktober 1959 an der Stad Lëtzebuerg, ass e lëtzebuergeschen Dokter a Pneumolog.

Hien ass zanter Juli 2012 Generaldirekter vum Centre hospitalier de Luxembourg.

De 15. Oktober 2004 gouf hien zum Member vum Staatsrot ernannt, an den 9. Mäerz 2018 zum Vizepresident vun där Institutioun.

Bei de Chamberwalen 2023 war hie Kandidat op der Zentrumslëscht bei der LSAP.

## Gielchen
*
Agnès Durdu

D**'Agnès** ("**Agny**") **Durdu**, gebuer de 24. Mäerz 1964 zu Klierf, ass eng lëtzebuergesch Juristin, Affekotin a Politikerin (DP).

Si war vun 1993 bis 2005 Buergermeeschtesch vun der Gemeng Wëntger a vun 1994 bis 2004 Deputéiert an der Chamber.

De 7. Abrëll 2006 gouf si zum Member vum Staatsrot ernannt an den 19. Juni 2015 zur Vizepresidentin vun där Institutioun. Vum 1. Abrëll 2019 bis de 6. Abrëll 2021 war si Presidentin vum Staatsrot, op deem Dag koum och hiert Mandat als Member vum Staatsrot op en Enn.

## Gielercher
*
Paul Schmit

De **Paul Schmit**, gebuer de 26. Februar 1953 an der Stad Lëtzebuerg, ass e lëtzebuergesche Jurist a Staatsbeamten.

Hie war Administrateur Général am Ministère du Développement durable et des Infrastructures an hien ass Commissaire du Gouvernement bei der CFL.

Den 9. Juni 2000 gouf hien zum Member vum Staatsrot ernannt. Am August 2015 gouf hien do duerch d'Héloïse Bock ersat.

### Publikatiounen (Auswiel)
* Mam Emmanuel Servais jr., *Précis de droit constitutionnel - Commentaire de la Constitution luxembourgeoise; avec une version coordonnée du texte de la Constitution* ; Lëtzebuerg (Sankt Paulus), 2009; 312 Säiten.
## Gielecher
*  *Großes Goldenes Ehrenzeichen mit dem Stern für Verdienste um die Republik Österreich*.
Agnès Rausch

D**'Agnès Rausch**, gebuer den 23. Mäerz 1954 zu Wolz, ass eng lëtzebuergesch *Assistante d'hygiène sociale*.

Si war vum 11. Februar 2000 bis den 11. Februar 2015 Member vum Staatsrot, wou si am Juni 2015 duerch d'Sam Tanson ersat gouf.
Viviane Ecker

D**'Viviane Ecker**, gebuer den 20. Abrëll 1952 an der Stad Lëtzebuerg, ass eng lëtzebuergesche Juristin, *Docteur en Droit*.

Den 29. Mäerz 2001 gouf si zum Member vum Staatsrot ernannt an den 18. November 2009 zur Vizepresidentin. Vum 23. Dezember 2014 bis den 28. Mäerz 2016 hat si d'Presidence a war domat déi éischt Presidentin vun där Institutioun. Hiren Nofollger gouf de Georges Wivenes.

Zanter Juli 2023 ass si Member vum Conseil national de la justice, dee mam Akraafttrieden vun der neier Verfassung agefouert gouf.
Georges Pierret

De **Georges Pierret**, gebuer de 26. Februar 1954 an der Stad Lëtzebuerg, ass e lëtzebuergesche Jurist an Affekot.

De 14. Januar 2000 gouf hien zum Member vum Staatsrot ernannt, an de 7. August 2012 zum Vizepresident vun där Institutioun. Hien hat dës Fonctioune bis Enn 2014.
Nationalstrooss 7A

D**'Nationalstrooss 7A** oder d**'N7A** ass eng kuerz Nationalstrooss am Kanton Dikrech um Territoire vun der Gemeng Ettelbréck. Dës Strooss ass néideg well d' zu Ettelbréck op engem Stéck nëmmen an enger Richtung (*[[Sens unique]]*) befuerbar ass.

Se geet vun der  (Kräizung *Rue du Canal* / *Rue Prince Henri*) aus an nordwestlecher Richtung fort, leeft parallel mat der Waark bis op d'Héicht vun der *Grand Rue* an dréint dann no riets a Richtung Osten a leeft iwwer d*'Avenue J.F. Kennedy* bis s'op der Kräizung mat der *Rue de la Gare* nees op d'N7 stéisst.

D'N7A ass ronn 350 m laang.

## Entwécklung vun der N7A
* Vun den 1940er Jore bis 1958 hat d'Strooss, déi vu Bierschbech duerch den Dall vun der Uelzecht iwwert Kruuchten op d'Colmer Bréck gelaf ass (en Deel vum haitegen CR123), d'Nummer N7A;
* Vun 1958 bis 1995 war d'N7A déi al Streck, déi parallel mat der nei gebauter , am *Walebroch*, tëscht Angelduerf an Dikrech (den haitegen CR359) gelaf ass.

## Um Spaweck

* Iwwersiichtskaart vum nationale Stroossereseau op der Internetsäit vun der Bauverwaltung
Nationalstrooss 7C

D**'Nationalstrooss 7C** oder d**'N7C** ass eng Nationalstrooss am Kanton Miersch um Territoire vun der Gemeng Colmer-Bierg.

Se féiert vun der  um Rouscht, nërdlech vum Brongeshaff (géintiwwer vun der Goodyear-Testpist) bis bei d'N22 zu Colmer.

D'N7C ass ronn 1,187&nbsp;km laang.

## Entwécklung vun der N7C

* Déi fréier Gemengestrooss huet 1995 am Kader vun der Ëmklasséierung vun Deeler vum staatleche Stroossereseau de Statut vun enger Nationalstrooss kritt. Am Gesetzestext steet d'Stroossennummer als „N7E“, sou datt se warscheinlech an der Zäit duerno ëmgenannt gouf.
* Virun 1995 war d'Traversée vun Houschent op der Héicht vum Waassertuerm als N7C klasséiert.

## Um Spaweck

* Iwwersiichtskaart vum nationale Stroossereseau op der Internetsäit vun der Bauverwaltung
Nationalstrooss 10B

D**'Nationalstrooss 10B** oder **N10B**, ass eng kuerz Nationalstrooss op der Doosber Bréck an der Gemeng Parc Housen am Kanton Klierf.

Se geet vun der N10 iwwert d'Bréck vun der Our bis op déi däitsch Grenz, wou se Uschloss un d'B410 huet, déi op Doosber féiert.

D'N10B ass ronn 70 m laang.

## Um Spaweck

* Iwwersiichtskaart vum nationale Stroossereseau op der Internetsäit vun der Bauverwaltung
Ady Jung

Den **Ady Jung**, gebuer den 13. Dezember 1938 zu Esch-Uelzecht, an och do gestuerwen de 15. September 2023, war e lëtzebuergesche Geschäftsmann a Politiker (bis an d'1970er Joren DP, dono CSV).

Hie war vun 1989 bis den 28. Mee 2003 Deputéierten an der Chamber.

Hie gouf den 28. Mee 2003 an de Staatsrot nominéiert an huet säi Mandat bis den 12. Dezember 2010 ausgefouert, wéi hien d'Alterslimitt erreecht hat.

Den Ady Jung war vun 1981-1983 am Gemengerot a vun 1993-2000 Schäffen zu Esch-Uelzecht. An der Period 1995-1996 war e President vum Benelux-Parlament.

### Gemengewalen 1999

## Gielercher
*
NGC 1809

Den **NGC 1809** ass eng Spiralgalaxie am Stärebild Dorado. Si gouf 1834 vum John Herschel mat engem 18,7" Reflekter entdeckt a gouf duerno vum Dreyer am New General Catalogue agedroen.

## Kuckt och
Nationalstrooss 11A

D**'Nationalstrooss 11A** oder **N11A**, ass eng Nationalstrooss am Kanton Iechternach zu Iechternach.

Se geet vun der N10 iwwer d'Sauerbréck bis op déi däitsch Grenz wou se Uschloss un d'B257 huet, déi op Iechternacherbréck féiert.

D'N11A ass ronn 800 m laang.
Nationalstrooss 11B

D**'Nationalstrooss 11B** oder **N11B**, ass eng Nationalstrooss am Kanton Iechternach zu Iechternach.

Se geet vun der N10 bei der Kläranlag bis zum Rond-point mat der N11A.

D'N11B ass ronn 300 m laang.
Nationalstrooss 14A

D**'Nationalstrooss 14A** oder **N14A**, ass eng Nationalstrooss am Kanton Dikrech zu Miedernach.

Se béit vun der N14 am Agank vu Miedernach of a geet duerch d'Uertschaft fir dann nees op der N14 erauszekommen.

D'N14A ass ronn 950 m laang.

## Um Spaweck
Nationalstrooss 15A

D**'Nationalstrooss 15A** oder **N15A**, ass eng Nationalstrooss am Kanton Wolz beim Donkelsser Poteau an der Gemeng Wanseler.

Et ass eng Verbindungsstrooss tëscht der rietser Säit vun der N15 an dem CR309.

D'N15A ass ronn 160 m laang.

## Um Spaweck
Julia Roberts

D**'Julia Fiona Roberts**, gebuer den 28. Oktober 1967 zu Atlanta, Georgia, ass eng US-amerikanesch Filmschauspillerin. Duerch d'Filmromanz *[[Pretty Woman]]* 1990 gouf si weltberüümt a krut dofir de Golden Globe an eng Oscar-Nominéierung.

## Filmographie
### Kino
* 1987: *Firehouse* als Babs
* 1988: *Blood Red* als Maria Collogero
* 1988: *Mystic Pizza* als Daisy Arujo
* 1988: *Satisfaction* als Daryle
* 1989: *Steel Magnolias* als Shelby Eatenton Latcherie
* 1990: *[[Pretty Woman]]* als Vivian Ward
* 1990: *Flatliners* als Rachel Mannus
* 1991: *[[Hook]]* als Tinkerbell
* 1991: *Dying Young* als Hilary O'Neil
* 1991: *[[Sleeping with the Enemy]]* als Sara Waters/Laura Burney
* 1992: *The Player* als Cameo-Optrëtt
* 1993: *[[The Pelican Brief]]* als Darby Shaw
* 1994: *[[Prêt-à-Porter]]* als Anne Eisenhower
* 1994: *I Love Trouble* als Sabrina Peterson
* 1995: *Something to Talk About* als Grace King Bichon
* 1996: *Everyone Says I Love You* als Von Sidell
* 1996: *Michael Collins* als Kitty Kiernan
* 1996: *Mary Reilly* als Mary Reilly
* 1997: *Conspiracy Theory* als Alice Sutton
* 1997: *[[My Best Friend's Wedding]]* als Julianne Potter
* 1998: *Stepmom* als Isabel Kelly
* 1999: *[[Runaway Bride]]* als Maggie Carpenter
* 1999: *[[Notting Hill]]* als Anna Scott
* 2000: *[[Erin Brockovich (Film)|Erin Brockovich]]* als Erin Brockovich
* 2001: *[[Ocean's Eleven (Film 2001)|Ocean's Eleven]]* als Tess Ocean
* 2001: *America's Sweethearts* als Kathleen "Kiki" Harrison
* 2001: *The Mexican* als Samantha Barzel
* 2002: *Confessions of a Dangerous Mind* als Patricia Watson
* 2002: *Grand Champion* als Jolene
* 2002: *Full Frontal* als Catherine/Francesca
* 2003: *[[Mona Lisa Smile]]* als Katherine Ann Watson
* 2004: *[[Ocean's Twelve]]* als Tess Ocean
* 2004: *[[Closer (Film 2004)|Closer]]* als Anna Cameron
* 2006: *Charlotte's Web* als Charlotte the Spider (Stëmm)
* 2006: *Beslan: Three Days In September* als Erzieler
* 2006: *The Ant Bully* als Hova (Stëmm)
* 2007: *Charlie Wilson's War* als Joanne Herring
* 2008: *Fireflies in the Garden* als Lisa Waechter
* 2009: *Duplicity* als Claire Stenwick
* 2010: *Valentine's Day* als Kate
* 2010: *Eat Pray Love* als Elizabeth Gilbert
* 2011: *Larry Crowne* als Mercedes Tainot
* 2012: *Mirror, Mirror* als Queen Clementianna
* 2012: *August: Osage County* als Barbara Fordham
* 2012: *The Normal Heart* als Emma Brookner

### Fernsee
* 1987: *Crime Story* als Tracy an der Episod "The Survivor" (1.19)
* 1988: *[[Miami Vice]]* als Polly Wheeler an der Season 4 Episod 22: "Mirror Image"
* 1988: *Baja Oklahoma* (Fernseefilm) als Candy Hutchins
* 1996: *[[Friends]]* als Susie Moss an der Episod "The One After the Superbowl: Part 2" (2.13)
* 1999: *[[Law & Order]]* als Katrina Ludlow an der Episod "Empire"
* 2003: *Freedom: A History of Us* als Virginia Eyewitness an den 2 Episode "What Is Freedom?" (1.07) a "Yearning to Breathe Free" (1.10)

## Um Spaweck
Navier-Stokes-Equatiounen

D**'Navier-Stokes-Equatioune** si partiell Differentialequatiounen, déi d'Stréimung vun Newton-Fluide beschreiwen. Si si benannt nom Claude Navier an dem George Stokes. D'Equatiounen erweideren d'Euler-Equatiounen ëm d'Viskositéit.
NGC 3021

Den **NGC 3021** ass eng Spiralgalaxie am Stärebild Leo Minor. D'Galaxie gouf de 7. Dezember 1785 vum Wilhelm Herschel entdeckt.

## Kuckt och
Nationalstrooss 18A

D**'Nationalstrooss 18A** oder **N18A**, ass eng Nationalstrooss am Kanton Klierf zu Maarnech an der Gemeng Klierf.

Et ass eng Verbindungsstrooss tëscht der N18 an der N7.

D'N18A ass ronn 240 m laang.

## Um Spaweck

*Iwwersiichtskaart vum nationale Stroossereseau op der Internetsäit vun der Bauverwaltung
Streeexperiment vum Rutherford

D**'Streeexperiment vum Rutherford** beschreift wéi Alpha-Deelercher op Gold-Atomkäre geschoss goufen a wéi se sech verdeelt hunn. Well déi meescht riicht duerchgaang sinn an der just e puer deviéiert goufen ass den Experimentleeder Ernest Rutherford zur Erkenntnes komm, datt déi positiv Luedung an den Atomer sech op e klenge Raum am Atomzentrum konzentréiere muss. Bis dohin huet den Atommodell nom Thomson gegollt.
Starburstgalaxie

Eng **Starburstgalaxie** (engl *Starburst* = "Stärenausbroch") ass eng Galaxie, an där méi nei Stären entstinn, wéi fir eng Galaxie vun dëser Gréisst typesch ass.

D'Ofgrenzung zu normale Galaxien ass net schaarf definéiert. Normalerweis bezeechent een als Starburstgalaxie nëmme Galaxien, deenen hir Stäregebuertsquot sou héich ass, datt si aus dem disponibele Gasproviant net iwwer Milliarde Joer oprechterhale ka ginn. De Begrëff Starburst gëtt munnechmol och op Deelberäicher vu Galaxië mat raimlech begrenzter aktiver Stäregebuert benotzt. Hie verléiert säi Sënn op der méi klenger Skala vu Stärenentwéckungsgebidder, wéi si och an normale Spiralgalaxien heefeg sinn.

Déi jonk Stäre vun engem Starburst emittéiere staark am Ultraviolettberäich vun der elektromagnéitescher Stralung a ioniséiere grouss Deeler vun der interstellarer Matière vun der Galaxie. Vill Starburstgalaxien hunn awer sou vill Stëbs, datt de gréissten Deel vun der Liichtkraaft vun de jonke Stäre vum Stëbs absorbéiert an iwwer 90 % vun hirer ganzer Energie am wäiten Infrarout nees ofgestraalt gëtt. Starbursts vun diversen Eegenschafte goufen dofir an Himmelsduerchmusterungen am Ultraviolett (z.&nbsp;B. vum Benjamin Markarjan a senge Mataarbechter an den 1960er Joren) oder am wäiten Infrarout (besonnesch vum IRAS) entdeckt. Vill Infraroutgalaxië si Starburstgalaxien. E bekannt Beispill ass de Messier 82.

Interaktivitéit a Verschmëlze vu Galaxië kënne Starbursten ureegen, geneesou wéi Gasstréim laanscht d'Dunn vu Balkespiralgalaxien.

Ënnersich vu Starburstgalaxië befaasse sech ënner anerem mat der Masseverdeelung vun den neigeformte Stären, mat de kompakte masseräiche Stärekéip déi an de Starbursten entstinn a mat der Réckkopplung déi durch Stralung a Stärewand op den interstellaren an intergalaktesche Medium entstinn. Duerch de Stärewand a Supernovaexplosiounen an enger Starburstgalaxie kann en Deel vun hirem interstellare Medium sou staark opgehëtzt ginn, datt et si an engem *Superwand* verloosse kann.
## Bekannt Starburstgalaxien
* Messier 82, den Urtyp 
* Antennegalaxien, zwou Galaxien déi am Gaang sinn aneneen ze knuppen
* IC 10
* HXMM01 
* HFLS3
* NGC 1569, Zwerggalaxie
* Ierbessegalaxie
## Kuckt och

* Galaxie
Nico Edon

Den **Nico Edon**, gebuer den 22. Juli 1954, ass e lëtzebuergesche Jurist a fréiere Member vum Staatsrot.

Hie war vum 2. Oktober 1992 bis den 1. November 2009 Member vum Staatsrot a vum 13. Mee 2009 bis zu senger Demissioun den 1. November 2009 Vizepresident vun deem Organ.

## Gielercher
*
Stäregebuertsquot

D**'Stäregebuertsquot** beschreift den zäitleche Verlaf vun der Stäregenesis. Et handelt sech ëm e wichtege Parameter zum Verständnes vun der Galaxienentwécklung.

## Schmidt-Gesetz

Den hollänneschen Astronom Maarten Schmidt hat 1959 en empireschen Zesummenhank tëscht der Stäregebuertsquot an der Gasdicht hiergestallt: SFR ~ ρn (SFR: Stäregebuertsquot; ρ: Gasdicht).

Dësen einfachen Zesummenhank beschreift d'Stäregebuertsquot bei héije Gasdichte ganz gutt, woubäi déi observéiert Quoten duerch en Exponent vun ~ 1,3 gutt beschriwwe ginn – bei niddrege Gasdichten ass awer ze bedenken, datt fir d'Stäregenesis eng Mindestdicht erfuerderlech ass.

D'Schmidt-Gesetz gëtt virun allem a Simulatioune gebraucht, well et gutt an einfach an d'Modeller agebaut ka ginn.

## Um Spaweck
* Astronomen entdecken d'Ursaach fir héich Gebuertsquoten am jonken Universum
* The Rate of Star Formation, vum Maarten Schmidt
Peter Struck

De **Peter Struck**, gebuer de 24. Januar 1943 zu Göttingen, a gestuerwen den 19. Dezember 2012 zu Berlin, war en däitsche Politiker, Member vun der SPD zanter 1964.

Hie war vun 2002 bis 2005 Bundesverdeedegungsminister, a vun 1998 bis 2002 gradewéi vun 2005 bis 2009 Fraktiounspresident vu senger Partei am Däitsche Bundestag.

## Um Spaweck
Nationalstrooss 27B

D**'Nationalstrooss 27B** oder **N27B**, ass eng Nationalstrooss am Kanton Wolz zu Esch-Sauer.

Se geet vun der N27 aus duerch d'Uertschaft Esch-Sauer a kënnt dann nees op der N27 eraus.

D'N27B ass ronn 700 m laang.

## Um Spaweck
Nationalstrooss 27C

D**'Nationalstrooss 27C** oder **N27C**, ass eng Nationalstrooss am Kanton Wolz beim Barrage vun Esch-Sauer.

Se geet vun der N27 aus iwwer de Barrage an huet duerno Uschloss un den CR316.

D'N27C ass ronn 700 m laang.

## Um Spaweck
CR101A

Den **CR101A** ass e Chemin repris am Kanton Miersch zu Lëntgen a geet vum CR101 bis op d'N7. Dës Strooss ass néideg well den CR101 zu Lëntgen op engem Stéck nëmmen an enger Richtung befuerbar ass.

Den CR101A ass ronn 300 m laang.
## Um Spaweck
CR105A

Den **CR105A** ass e Chemin repris am Kanton Capellen zu Rued an heescht do *rue de Nospelt*.

Den CR105A ass ronn 500 m laang.
CR105B

Den **CR105B** ass e Chemin repris an de Kantone Capellen a Miersch. Et ass eng Verbindungsstrooss vun der N12 mam CR105 tëscht Dondel an Aansebuerg.

Den CR105B ass ronn 500 m laang. En ass hautdesdaags a béide Richtunge fir den allgemenge Verkéier gespaart.
## Um Spaweck
CR105C

Den **CR105C** ass e Chemin repris am Kanton Miersch zu Recken an heescht do *rue Principale*.

Den CR105C ass ronn 1,0&nbsp;km laang.

## Um Spaweck
James Borges

De **James Borges**, gebuer 1988 als Bouf vun engem portugisesche Schräiner, ass e lëtzebuergesche Sänger vu Rëmeleng, deen engem breede Publikum duerch seng Participatioun 2012 bei der zweeter Staffel vun der däitscher Gesanks-Castingshow The Voice of Germany bekannt gouf, wou en et bis an d'Finall gepackt hat, an do 4. vu véier gouf.

## Um Spaweck
* Sammlung vu Wort.lu Artikelen iwwer den James Borges
* Videoe vun den eenzelen Optrëtter bei The Voice of Germany
Bonn

**Bonn** ass eng Stad an der Bundesrepublik Däitschland. Mat engen 325.000 Awunner (2011) läit se u béiden Uwänner vum Rhäin am Süde vun Nordrhein-Westfalen.

Hir Ufänk ginn 2000 Joer zeréck op germanesch a réimesch Siidlungen. Domat ass et eng vun den eelste Stied an Däitschland. Am Laf vum 19. Joerhonnert huet d'Stad duerch hir Universitéit op sech opmierksam gemaach, déi sech zu enger vun deene bedeitendsten däitschen Héichschoulen entwéckelt huet. Wéinst der Trennung vun Däitschland nom Zweete Weltkrich an Zone war Bonn vun 1949 bis 1990 provisoresch Haaptstad a bis 1999 Regierungssëtz vun der Bundesrepublik Däitschland. Haut hunn ëmmer nach sechs Bundesministerien hei hiren éischten Déngschtsëtz.

## Kuckeswäertes
* Bonner Münster aus dem 11. Joerhonnert
* Al Märei am Rokokostil
* Rheinesch Friedrich-Wilhelms-Universitéit Bonn am Gebai vum fréiere Kurfirschtleche Schlass

## Bekannt Bonner
* Ludwig van Beethoven (1770-1827), Komponist

## Um Spaweck

* Offiziell Websäit vun der Stad Bonn
Patience Dabany

D**'Patience Marie Josephine Kama Dabany**, gebuer den 22. Januar 1944 als **Marie Joséphine Kama** zu Brazzaville, och bekannt ënner dem Numm **Josephine Bongo**, ass eng gabunesch Sängerin.

## Liewen
D'Dabany ass eng Batéké, Member vun enger ethnescher Minoritéit am Gabun, a war bal drësseg Joer mam Omar Bongo Onbimba bestuet, dee vun 1967 bis 2009 President vum Gabun war. No hirer Scheedung huet si eng erfollegräich Karriär als Musekerin gemaach. Si ass d'Mamm vum fréiere President vum Gabun, dem Ali-Ben Bongo Ondimba.
Georgetown

Den Numm **Georgetown** oder **George Town** bezeechent ë.&nbsp;a. follgend Uerter:

* d'Haaptstad vu Guyana: Georgetown (Guyana),
* d'Haaptstad vun de Kaimaninselen: George Town (Kaimaninselen),
* d'Haaptstad vun der Insel Penang a Malaysia: George Town (Penang),
* eng Stad am Texas: Georgetown (Texas),
* eng Stad am Kentucky: Georgetown (Kentucky),
* eng Stad am South Carolina: Georgetown (South Carolina),
* e County am South Carolina: Georgetown County,
Georgetown (Guyana)

**Georgetown** ass mat ronn 245.000 Awunner (2011) d'Haaptstad vum südamerikanesche Land Guyana.

## Um Spaweck
Georgetown (South Carolina)

**Georgetown** ass déi drëtteelst Stad am US-Bundesstaat South Carolina an de County Seat vum Georgetown County. Si läit un der Winyah Bay um Enn vum bekannte Vakanzegebitt Grand Strand um Atlantik an huet deen zweetgréisste Séihafe vum Bundesstaat.

## Um Spaweck
* Offiziell Säit vun der Stad
* Statistiken iwwer Georgetown bei city-data-com
CR106A

Den **CR106A** ass e Chemin repris am Kanton Capellen zu Schuller. E besteet aus der *rue Centrale* an der *rue de Bascharage*.

Den CR106A ass ronn 1,5&nbsp;km laang a verbënnt den CR106 mat der N5.
Cayenne

**Cayenne** ass d'Haaptstad a mat knapp 64 000 Awunner (2018) zugläich gréisst Stad vum franséischen Iwwerséidepartement Guyane.

D'Stad läit um Estuaire dee vun de Flëss Cayenne a Montsinéry gebilt gëtt, an deen och d'Gemengegrenz am Nordweste mécht. Am Norden an am Nordoste stéisst d'Stad un den Atlantik, am Osten a Südoste läit d'Gemeng Rémire-Montholy an am Süden a Südwesten d'Gemeng Matoury.

D'Duerchschnëttshéicht ass 15 m. an déi zwou héchst Plaze mat 114 m. sinn de *Mont Bourda* an de *Mont Baduel.*
## Bekannt Cayenner
* Léon-Gontran Damas, guyanesche franséischsproochege Schrëftsteller
* Félix Éboué, franséische Kolonialpolitiker
* Donovan Léon, franséische Foussballspiller
* Florent Malouda, franséische Foussballspiller
* Gaston Monnerville, franséische Politiker a Verfassungsriichter
* Henri Salvador, franséische Sänger
* Christiane Taubira, franséisch Politikerin
## Biller

Fichier:Cayenne hôtel de ville side view 2013.jpg|Märei vu Cayenne
Fichier:Cayenne place des palmistes rue de Remire 2013.jpg|Place des palmistes
Fichier:Cayenne place du Coq 2013 a.jpg|Place du coq


## Um Spaweck
Detroit

**Detroit** ass mat ronn 700.000 Awunner (Stand 2011) eng Groussstad am US-Bundesstaat Michigan beim Detroit River.

Si bilt als Metropolregioun den Zentrum vun der US-amerikanescher Automobilsindustrie. 1909 huet hei zu Detroit/Highland Park d'Masseproduktioun vun Autoe mam Ford Modell T ugefaangen. Aner Autobauer sinn no an no bäikomm, a sou ass d'Stad bis haut als *Motor City* bekannt.

## Um Spaweck
* Offiziell Säit vun der Stad
Paul Wurth S.A.

D**'Société Anonyme Paul WURTH**, ofgekierzt **Paul WURTH S.A.**, gouf den 28. Mee 1920 zu Lëtzebuerg als **Société Anonyme Des Anciens Etablissements Paul Wurth** gegrënnt, geet awer op d*'Kesselfabréck* zu Hollerech zeréck déi den Eugène Muller 1870 gebaut hat. 1891 goung de Betrib an d'Hänn vum jonken Ingenieur Paul Wurth iwwer.

D'Grupp Paul Wurth gehéiert haut mat ronn1.700 Mataarbechter a 27 Duechtergesellschaften zu de féierenden, weltwäit operéierenden Entreprisë beim Bau vun Héichiewen, Kokereien an ëmwelttechneschen Ekipementer fir den Eisen- a Stolsektor. Am Joer 2011 gouf en Ëmsaz vu 491,1 Milliounen Euro an en Nettoresultat vun 18,2 Milliounen Euro erreecht. Fir 2018 louch den Ëmsaz bei 95,88 Milliounen Euro, d'Nettoresultat bei 13 Milliounen Euro.

De 17. Dezember 2012 hunn ArcelorMittal (48,1 %) a Luxempart (11,0 %) hir Bedeelegungen un déi däitsch Anlagen- a Maschinnebau-Entreprise SMS Holding GmbH verkaaft. De Rescht huet dem Lëtzebuerger Staat gehéiert, zum Deel via d'SNCI an d'Spuerkeess.

Uganks 2021 huet de Staat SMS seng Bedeelegunge verkaaft, sou dës ewell 100% huet.

## Innovatiounen
1970/1971 huet den Édouard Legille vu Paul Wurth de "Giichtverschloss ouni Klack" fir Héichiewen erfonnt (spéider och "Paul-Wurth-Giichtverschloss"), dee sech wéinst senge ville Virdeeler par Rapport zum ale System (méi liicht Konstruktioun, méi prezis a gläichméisseg Koks- a Möllerverdeelung, méi dicht) duerchgesat huet an haut dacks bei modernen Héichuewenanlagen zum Asaz kënnt.

## Um Spaweck
* Offiziell Websäit
* Geschicht vum Grupp Paul Wurth
Eess

Eng **Eess**, och nach **Mateesser** genannt, ass eng krankhaft primär Hautverännerung am Kader vun enger Akne. Duerch eng iwwerméisseg Verhornung vun der Haut oder duerch eng iwwerméisseg Talg-Produktioun kann de Kanal vun engem Talgdrüsefollikel verstoppen, wouduerch den Talg ufänkt sech ze stauen an den Tissu ronderëm platze kann.

Da bilt sech an der Haut eng rout Plaz oder, wa Bakteerien déi op der Haut liewen oder duerch Schmierinfektioun dohikoumen an déi Hautbucht erakommen, eng Entzündung mat Eeter.

Absënns bei "wäissen zouenen Eessen", déi e wäisselzegen Talg-Horn-Stopp hunn deen de Follikelausgank komplett verschléisst, ass sou eng Entzündungsbereetschaft héich. Et gëtt donieft awer och manner empfindlech "schwaarz oppen Eessen", deenen hiren Horn-Lipid-Stopp duerch den an den Hornlamellen agelagerten oxidéierte Faarfstoff Melanin donkel gefierft ass, awer de Follikelausgank net komplett verschléisst.

## Ursaachen

Déi beschriwwen Erhéijung vun der Talgproduktioun kann op hormonell oder psychesch Facteuren zeréckgoen. E fettegen oder ze staark verhornten Hauttyp begënschtegt och d'Entstoe vun Eessen.

Eng gutt Prophylax sinn dowéinst eng konsequent Hautrengegung a Peeling.

## Behandlung

Vill Hautdoktere warnen, et sollt een Eessen net einfach ausdrécken, well doduerch déi uganks net onbedéngt entzünt Hautréidunge mat Bakteerien infizéiert kënne ginn, respektiv Bakteerien déi schonn am Stopp dra si méi déif an d'Haut eragedréckt ginn, wat en Abszess als Konsequenz kann hunn, dee wann en am Beräich vun der Nues oder den Aen optrëtt souguer zu enger Bluttvergëftung féiere kann.

Déi am Handel ugebuede "Clear-Up-Strips", déi wéi eng Plooschter op d'Haut gepecht ginn a beim Erofzéien d'Stëpp léise sollen, sinn och net ze recommandéieren. En Test vun der Zäitschrëft Öko-Test aus dem Joer 1999 huet erginn, datt déi meescht net mol sou effikass si wéi en einfache Peeling, an déi deelweis dran enthale Wierkstoffer och net onbedéngt onbedenklech sinn.

Besser dogéint si Preparater mat Adapalen (wat Tretinoin ofléisst) oder Benzoylperoxid, déi fir besonnesch entzündlech Forme souguer mat baussenzegen Antibiotika wéi Erythromycin oder Clindamycin gemëscht sinn.

Et kann een donieft nach Salicylsaier gebrauchen, wat d'Poren opmécht, oder Preparater mat Zénkoxid, déi Ofwier- an Heelungsprozesser op den entzünte Plazen op der Haut aktivéieren.

Am effektivste si meeschtens professionell Behandlunge vun Dermatologen oder Kosmeetiker, woubäi déi verstoppt Talgdrüsefollikel mat enger Huelnol opgemaach ginn, soudatt d'Eesse vu kierpereegene Friesszellen ofgebaut kënne ginn.

## Etymologie
An der Fachsprooch gi Mateesser als **Komedo** bezeechent (Méizuel *Komedones*), vum laténgesche "comedere" - iessen, verzieren. Dëst verweist op e bis an d'19. Joerhonnert verbreeten Awerglawen, datt ë.&nbsp;a. déi Hautproblemer op Parasitten oder *Mueden* zeréckzeféiere wieren, déi sech am Kierper festsaugen a vu Kierpersekreete liewen. Dohier kënnt och d'Riedensaart "engem de Wiermchen zéien".
Shantel

De **Shantel**, gebuer als **Stefan Hantel** den 2. Mäerz 1968 zu Mannheim, ass en däitschen DJ a Museksproduzent, deem seng Grousseltere vu senger Mamm hirer Säit Flüchtlingen aus dem rumäneschen Deel vun der Bukowina (Tscherniwzi, haut Ukrain) sinn. Hien ass ee vun den international populäerste Vertrieder vum Balkan-Pop.

Haaptstatiounen a sengem Liewen: DJ zanter der Mëtt vun den 1980er Joren, Grënner vun engem Frankfurter Club, Matgrënner 1994 vum Musekslabel *Essay Recordings*, a schlussendlech Grënner vum **Bucovina Club Orkestar**. No sengen Ufänk déi éischter am Downbeat ze siche sinn, mixt de Shantel no senger Osteuroparees 2001 zeréck bei seng Wuerzele mat vill Erfolleg traditionell Balkanmusek mat modernen elektronesche Beats.

Déi 2003 an 2005 op sengem Label verëffentlecht "Bucovina-Club"-Compilatiounen, wou en Titele vu bekannten osteuropäesche Museksgruppen zum Deel remixed huet, hunn him éischte weltwäiten Erfolleg bruecht. Vu sengen eegene Lidder sinn déi bekanntst wuel *Disko Boy*, *Disko Partizani*, a *Citizen of Planet Paprika*. Hien huet och Lidder fir de Soundtrack vun de Filmer "Alles auf Zucker" (2004), "Auf der anderen Seite" (2007) a "Borat" (2007) bäigesteiert.

## De Shantel zu Lëtzebuerg
Den 22. Mee 2015 hat de Shantel, zesumme mam Bucovina Club Orkestar, e Concert am Atelier. De 16. Juli 2016 stoung de Shantel, zesumme mam Bucovina Club Orkestar, am Kader vum MeYouZik-Festival um Knuedler op der Bün.

## Discographie
* *Super Mandarine* (1994)
* *Club Guerilla* (1995)
* *Auto Jumps & Remixes* (1997)
* *EP* (1997)
* *No. 2* (1997)
* *"II" EP* (1998)
* *Higher than the Funk* (1998)
* *Oh So Lovely EP* (1998)
* *Oh So Lovely Remixes* (1998)
* *Backwood* (2001)
* *Great Delay* (2001)
* *Inside* (2001)
* *Bucovina* (2003)
* *Disko* (2003)
* *Bucovina Club Vol. 2* (2005)
* *Gypsy Beats and Balkan Bangers* (2006)
* *Disko Partizani* (2007)
* *Disko Partizani Remixes* (2008)
* *Planet Paprika* (2009)

## Um Spaweck

* Bucovina Club - offiziell Säit vum Shantel 
* Kuerzbiographie an Tourdate bei ''Crammed Discs'' 
* Kuerzbiographie bei ''laut.de''
Kazaky

**Kazaky** ass eng ukrainesch Männer-Danzgrupp, déi sech 2010 zesummefonnt huet an och e puer Electropop an House Lidder erausbruecht huet.

Ursprénglech bestong d'Grupp aus dem Kirill Fedorenko, dem Artur Gaspar, dem Stas Pawlow an dem Oleg Jejel. Am August 2011 huet de Pawlow hinnen awer de Réck gedréint an hie gouf vum Italieener Francesco Borgato ersat.

Apart ass, datt se meeschtens an Talleksschong danzen. Sou och an hirem Debütvideo zum Lidd "In the middle", dat den 30. September 2010 erauskoum an hinnen direkt immense Succès bruecht huet, notamment op YouTube. 2012 huet d'Madonna s'eeben och wéinst deem "gender bender"-Element erausgesicht fir an hirem Clip fir d'Lidd "Girl Gone Wild" opzetrieden.

## Discographie - Singelen
* 2010: In the Middle
* 2011: Love
* 2011: I'm Just a Dancer
* 2012: Dance and Change
* 2012: Stop the Network Now
* 2012: I Can't Stop
* 2012: Barcelona

## Um Spaweck
* Offiziell Websäit
* Der Grupp hire Youtube-Kanal
Tofu

**Tofu** besteet aus wäissem Sojabounendeeg, dee beim Andécke vun den Eewäissbestanddeeler vu Sojamëllech entsteet, an zu Bléck gepresst gëtt. Dowéinst gëllt en als Quell fir qualitatiivt gutt Eewäiss dat net vun Déieren hierkéint.

Tofu gouf fir d'éischt am 2. Joerhonnert v. Chr. am Keeserräich China hiergestallt an huet sech am 8. Joerhonnert iwwer Korea a ganz Asien verbreet. Den Numm "Tofu" krut en a Japan a stamt vum chineeseschen Numm "Dòufù".

E gouf zum Grondkascht a China, Japan, Korea, Vietnam an Thailand. Zanter der Mëtt vum 20. Joerhonnert gëtt en awer och an der westlecher Welt ëmmer méi dacks giess, do absënns vu Vegetarier a Veganer.

Jee no Produktiounsaart a Konsistenz ënnerscheet ee verschidden Zorten Tofu. Sou gëtt z.&nbsp;B. den zaarten a fiichte *Seidentofu* dacks fir séiss Plate gebraucht, well en d'Konsistenz vun dënnem Vanillspudding huet. De *feste westlechen Tofu* dogéint gëtt gemenkerhand als Fleeschersatz gebraucht, well en net ausenanerfält.

Tofu huet vun Natur aus praktesch kee Goût. Wéi e Schwamp kann en awer aner Aromen ophuelen, entweeder scho wärend der Produktioun oder eréischt beim Kachen op gehäerzt oder séiss Aart a Weis.

## Um Spaweck
* Discovery Channel: Video vun der Tofuproduktioun
* essen & trinken: Rezepter mat Tofu
* FAZ: Tofu als Liewensmëttel