Gemeng Wolz

D****' (lokal: *Wooltz*) ass eng vun den  lëtzebuergesche Gemengen. Se läit am Kanton Wolz an de Chef-lieu vun der Gemeng ass d'Stad  vun där se och hiren Numm huet.

## Uertschaften a [[Lieu-dit]]en an der Gemeng

* **Uertschaften an der fréierer Gemeng Wolz:**
** Rulljen
** Wegdichen
** Wolz
* **Uertschaften an der fréierer Gemeng Eeschwëller:**
** Eschweiler
** Ierpeldeng
** Knapphouschent
** Selschent
* **Häff a Lieu-diten an der fréierer Gemeng Wolz:**
** Batzendellt
** Lameschmillen
** Nacher Strooss
** Nidderwolz
** Tutschemillen
* **Häff a Lieu-diten an der fréierer Gemeng Eeschwëller:**
** Café Halte
** Klenghouschent

## Geographie
Wolz läit am Nordweste vum Land, an den Ardennen an dem Naturpark Öewersauer.

Nopeschgemenge si Géisdrëf, Kiischpelt, Klierf, d'Stauséigemeng, Wanseler a Wëntger.

## Geschicht
Duerch d'Gesetz vum 24. Februar 1843 krut d'Gemeng d'Recht den Titel ''Stad'' ze droen.

Den 1. Januar 2015 ass d'Gemeng Eschweiler mat der Gemeng Wolz zu enger vergréisserter "Gemeng Wolz" fusionéiert. Déi zwéi Gemengeréit haten de 24. Februar 2014 dozou gréng Luucht ginn. De 25. Mee 2014 gouf an deenen zwou Gemengen e Gemengereferendum doriwwer ofgehalen. Zu Wolz hu sech ronn 80 Prozent vun de Leit fir eng Fusioun mat Eschweiler ausgeschwat, zu Eschweiler ware just eng 54% fir eng Fusioun. D'Gesetz dozou ass den 19. Dezember 2014 gestëmmt ginn.


Fichier:Map_Eschweiler.PNG|Eschweiler...
Fichier:Map Wiltz 2012-2014.png|... a Wolz
Fichier:Map Wiltz.PNG|...fusionéieren zu Wolz


### Entwécklung vun der Awunnerzuel

Colors=
 id:lightgrey value:gray(0.8)
 id:darkgrey value:gray(0.6)
 id:bar value:rgb(0.9,0.35,0.25)

ImageSize = width:500 height:300
PlotArea = left:50 bottom:20 top:20 right:30
DateFormat = x.y
Period = from:0 till:9000
TimeAxis = orientation:vertical
AlignBars = justify
ScaleMajor = gridcolor:darkgrey increment:1000 start:0
ScaleMinor = gridcolor:lightgrey increment:200 start:0
BackgroundColors = canvas:white

BarData=
 bar:1821 text:1821
 bar:1871 text:1871
 bar:1910 text:1910
 bar:1922 text:1922
 bar:1935 text:1935
 bar:1947 text:1947
 bar:1960 text:1960
 bar:1970 text:1970
 bar:1981 text:1981
 bar:1991 text:1991
 bar:2001 text:2001
 bar:2011 text:2011
 bar:2015 text:2015
 bar:2018 text:2018
 bar:2021 text:2021
 bar:2024 text:2024
PlotData=
 color:bar width:20 align:left
 bar:1821 from:0 till:2135
 bar:1871 from:0 till:3903
 bar:1910 from:0 till:3280
 bar:1922 from:0 till:3410
 bar:1935 from:0 till:4184
 bar:1947 from:0 till:4098
 bar:1960 from:0 till:3904
 bar:1970 from:0 till:3920
 bar:1981 from:0 till:3824
 bar:1991 from:0 till:3961
 bar:2001 from:0 till:4567
 bar:2011 from:0 till:4977
 bar:2015 from:0 till:6387
 bar:2018 from:0 till:6866
 bar:2021 from:0 till:7533
 bar:2024 from:0 till:8102
PlotData=
 bar:1821 at: 2135 fontsize:S text:2.135 shift:(-14,5)
 bar:1871 at: 3903 fontsize:S text:3.903 shift:(-14,5)
 bar:1910 at: 3280 fontsize:S text:3.280 shift:(-14,5)
 bar:1922 at: 3410 fontsize:S text:3.410 shift:(-14,5)
 bar:1935 at: 4184 fontsize:S text:4.184 shift:(-14,5)
 bar:1947 at: 4098 fontsize:S text:4.098 shift:(-14,5)
 bar:1960 at: 3904 fontsize:S text:3.904 shift:(-14,5)
 bar:1970 at: 3920 fontsize:S text:3.920 shift:(-14,5)
 bar:1981 at: 3824 fontsize:S text:3.824 shift:(-14,5)
 bar:1991 at: 3961 fontsize:S text:3.961 shift:(-14,5)
 bar:2001 at: 4567 fontsize:S text:4.567 shift:(-14,5)
 bar:2011 at: 4977 fontsize:S text:4.977 shift:(-14,5)
 bar:2015 at: 6387 fontsize:S text:6.387 shift:(-14,5)
 bar:2018 at: 6866 fontsize:S text:6.866 shift:(-14,5)
 bar:2021 at: 7533 fontsize:S text:7.533 shift:(-14,5)
 bar:2024 at: 8102 fontsize:S text:8.102 shift:(-14,5)


### Wopen a Logo

## Politik
De Gemengerot gëtt nom Proporzsystem gewielt. E besteet zanter 2017 (an no der Fusioun mat Eschweiler) aus 13 Conseilleren; virdru waren et der 11.

No de Gemengewale vum 11. Juni 2023 gouf de Schäfferot ufanks vun enger CSV-DP-Koalitioun gestallt, mat der [Carole Weigel|Carole Petitnicolas-Weigel]] (CSV) als neier Buergermeeschtesch Enn 2025 ass de Conseiller Patrick Comes vun der CSV bei d'LSAP gewiesselt, sou dass et och zu engem Koalitiounswiessel koum an hie Buergermeeschter amplaz vun der Carole Weigel gouf.

Schonns 2017 war eng Koalitioun vun LSAP an CSV, am Gemengerot.

**Zesummesetzung**

 

### Buergermeeschtere säit dem Enn vun der franséischer Revolutioun

* 1814 - 1818: Jean-Joseph Faber
* 1818 - 1923: Henry Gérardy
* 1823 - 1834: Jean-Pierre Simon
* 1844 - 1847: Jacques Spedener
* 1847 - 1854: Jean Joseph Georges Faber
* 1854 - 1868: Jean-François Lambert
* 1868 - 1882: Jean Joseph Georges Faber
* 1882 - 1890: Eugène Simon
* Juni 1890 - Mee 1894: *kee Buergermeeschter*
* 1894 - 1900: Alphonse Mertens
* 1900 - 1909: Max Schmeltzer
* 1909 - 1924: Charles Mathieu
* 1925 - Februar 1934: Eugène Thilges
* Mäerz 1934 - Dezember 1934: François Lambert
* 1935 - Juli 1941: Joseph Simon
* September 1944 - 1945: Joseph Simon
* 1946 - 1957: Nicolas Kreins
* 1958 - 1963: Alphonse Schiltges
* Januar 1964 - Juli 1964: Nicolas Kreins
* Juli 1964 - Januar 1967: René Miller
* Mäerz 1967 - Dezember 1969: Joseph Merres
* 1970 - 1981: Emile Gerson
* 1982 - 1987: Jean-Pierre Dichter
* 1988 - 1993: André Biver
* 1994 - 1999: John Muller
* 2000 - Juli 2009: Romain Schneider
* August 2009 - 2023: Fränk Arndt
* 2023 - 2025:
: Carole Petitnicolas-Weigel (CSV)
* zanter 2026: Patrick Comes (LSAP)

## Kuckeswäertes

* Schlass Wolz
* Jardin de Wiltz
* Nationaalt Streikmonument: zur Erënnerung un de Streik vum 31. August an 1. September 1942
* Rodange-Reenert-Kulturwee mat dem Michel-Rodange-Monument am Schoulbierg
* Musée vun der Ardennenoffensiv
* Brauerei- a Gierwereimusée Wolz
* Kannermusée Plomm um Campus Geenzepark
* Pompjeesmusée an der Géitzt
* Geriichtskräiz bei der Gemeng
* Kierch Nidderwolz
* Kierch Wolz
* Monument Notre-Dame vu Fatima

## Kulturelles
* De Kino Prabbeli
* De Wëlzer Festival all Joer am Juni-Juli;
* d'Gënzefest all Joer op Päischtméindeg. E Cortège mat der Gënzekinnigin zitt vun der Uewerstad erof an d'Ënnerstad vu Wolz.

## Jumelagen
*  Wolz ass zanter dem 22. Juni 2005 mat der nordportugisescher Stad Celorico de Basto, net wäit vu Porto ewech, jumeléiert.
*  Zavidovići a Bosnien an Herzegowina,
*  De 17. Juni 2006 huet Wolz e *Pacte d'Amitié* mat der belscher Stad Baaschtnech ënnerschriwwen.

## Interkommunal Syndikater
D'Gemeng Wolz ass Member vu follgenden interkommunale Syndikater:

* DEA
* Schoulkauz
* SICEC
* SIDEC
* SIDEN
* SIGI
* SYVICOL
* ZAE Wiltz

## Economie circulaire
Zanter 2015 huet d'Gemeng Wolz de Statut als "hotspot communal de l'économie circulaire". Zil ass et, fir d'Prinzipie vun der Economie Circulaire, och "Kreeslafwirtschaft" genannt, no an no an alle Beräicher vum deegleche Liewen anzebannen. 2018 huet de Gemengerot eng entspriechend Charta ënnerschriwwen, an där eng Rei vu Moossname genannt ginn, déi ëmgesat solle ginn. Als Haaptprojet gëllt de Bau vun engem neie Quartier mam Numm "Wunne mat der Wooltz" an Zesummenaarbecht mam Fonds du Logement, dee ganz no de Prinzippie vun der Economie Circulaire soll opgebaut ginn a bei dem eng 780 Logementer entstoe sollen.

## Bekannt Leit aus der Gemeng

* François Alesch (*1952), Dokter a Chirurg
* René Arend (1928-2016), Kach
* Fränk Arndt (*1959), Politiker
* Carlo Back (*1952), Physiker a Politiker
* Jacques Bernard (1797-1882), Nottär, Magistrat a Politiker
* André Biever (1938-2025), Politiker
* Franz Binsfeld (1891-1956), Auteur
* Alex Boever (1892-1971), Ingenieur
* René Brück (1924-2002), Ingenieur, Industriemanager a Russlandkenner
* Rob Deltgen (*1950), Fotograf an Genealogie-Fuerscher
* Philippe Ernzer (*1998), Entreprener am Beräich Meteorologie
* Georges Everling (1907-1944), Beamten, Scout a Resistenzler
* Michel Ewen (1902-1974), Resistenzler a Politiker
* Jean Joseph Georges Faber (1806-1882), Gierwer a Politiker
* Claude Fontaine (1940-2000), Graphiker a Moler
* Dana Gales (*1991), Schwëmmerin
* Johnny Glesener (1914-1989), Pianist an Arrangeur
* Joseph Glesener (1862-1935), Industriellen
* Albert Hansen (*1941), Jurist
* Christophe Hansen (*1982), Politiker
* Martine Hansen (*1965), Politikerin
* Tessy Hetting (*1986), Basketballspillerin
* Edmond Joseph Klein (1866-1942), Naturwëssenschaftler
* Eugène Kuborn (1902-1991), Schwëmmer an Olympionik
* Adolphe Kunnen (1890-1956), Magistrat a Member vum Staatsrot
* Roger Leiner (1955-2016), Zeechner
* Mariette Lentz (*1964), Sopranistin
* Nico Loes (*1952), Politiker
* Jean Logeling (1868-1930), Auteur vu Schoulbicher, Moler an Zeecheprofesser
* Ger Maas (1931-2020), Molerin a Graphikerin
* Jacques Majerus (1916-1972), Vëlossportler an Olympionik
* Kevin Malget (*1991), Foussballspiller
* Théo Malget (*1961), Foussballspiller a Kriminellen
* Charles Mathieu (1863-1933), Geschäftsmann a Politiker
* Roger Molitor, (*1953), Wirtschaftspréifer
* Guy de Muyser (*1926), Jurist, Ekonomist an Diplomat
* Chris Philipps (*1994), Foussballspiller
* Jacques Plein (*1987), Foussballspiller
* Agnès Rausch, (*1954), Assistante d'hygiène sociale
* Rob Roemen (1945-2012), Journalist a Politiker
* Danielle Roster (*1964), Musekologin a Konschthistorikerin
* Lex Roth (*1933), Schoulmeeschter, Regierungsrot, Politiker an Auteur
* Jos Scheer (1939-2015), Schoulmeeschter
* Arny Schmit (*1959), Moler
* Claude Schmit (*1947) Acteur, Theaterregisseur, Auteur a Lycéesprofesser
* Philippe Schneider (1908-1980), Filmregisseur a -produzent
* Romain Schneider (*1962), Politiker
* Jean-François Schneiders (*1990), Schwëmmer
* Joseph Simon (1886-1954), Brauereisbesëtzer a Politiker
* Christian Spielmann (*1958), Filmkritiker an Auteur
* Gollo Steffen (*1952), Museker, Schrëftsteller an Editeur
* Eugène Thilges, (1869-1934), Industriellen a Lokalpolitiker, Buergermeeschter vu Wolz
* Jean Ulveling (1796-1878), Politiker
* Claude Wey (*1954), Geschichtsprofesser an Historiker
* Paul Wilwertz (1905-1979), Politiker

## Kuckt och

## Um Spaweck

* Offiziell Säit vun der Gemeng a Stad Wolz
* D'Gemeng Wolz op der Websäit vum Syvicol