1961

D'Joer **1961** huet op engem Sonndeg ugefaangen. Et war kee Schaltjoer.

## Evenementer
### Europa
* 15. Februar: Eng Boeing 707 vun der Sabena fällt bei der Landung zu Bréissel erof, 74 Passagéier an eng Persoun um Buedem stierwen dobäi. Ënner den Affer sinn 18 Membere vun der amerikanescher Schlittschongleeferekipp.
* 13. August: Ufank vum Bau vun der Berliner Mauer.
* 17. September: Bei der Wal fir de westdäitsche Bundestag verléiert d'CDU hir absolut Majoritéit.
* 17. Oktober: Eng Manif zu Paräis vun 30.000 Algerier, déi géint d'Ausganksspär protestéieren, gëtt bluddeg niddergeschloen, mat Dosende vun Doudegen, Dausende vu Blesséierten a 14.000 Verhaftungen. 
* 27. Oktober: Zu Berlin um Checkpoint Charlie sti sech sowjetesch an amerikanesch Tankse géintiwwer, nodeem DDR-Grenzzaldote Westalliéierter dru gehënnert haten, an de sowjetesche Secteur eran ze goen.

#### Lëtzebuerg
*23. Abrëll: D*'Union luxembourgeoise des consommateurs*, déi am Konsumenteschutz aktiv ass, gëtt gegrënnt.
* : Lescht Faart vum Märeler Tram.
* : Den Ierfgroussherzog Jean gëtt zum *[[Lieutenant-Représentant]]* erannt.
* 11. Mee: 10.000 Zwangsrekrutéiert demonstréieren dofir, als Naziaffer unerkannt ze ginn, a géint en Accord mat Däitschland, deen se däitsche Militär gläichsetze géif.
* 7. August: De Fonds d'urbanisation et d'aménagement du plateau de Kirchberg gëtt gegrënnt.

### Afrika
* 21. Abrëll: Putsch vu 4 algeeresche Genereel vun der OAS géint de franséische Staatspresident Charles de Gaulle.
* 1. Oktober: Vereenegung vum Staat Kamerun mat dem vu Groussbritannien verwalte Kamerun (*British Southern Cameroons*)

### Amerika
#### USA
* 20. Januar: Den John F. Kennedy gëtt als neien amerikanesche President vereedegt.

#### Mëttel- a Südamerika
* 17. Abrëll: Invasioun an der Schwéngsbucht op Kuba.

### Asien
* 12. Abrëll: De Juri Alexejewitsch Gagarin gëtt als éischte Mënsch an de Weltraum geschéckt.
* 16. Juni: Kuwait gëtt onofhängeg.

### Ozeanien & Pazifik

### Arabesch Welt

## Konscht a Kultur

### Molerei

### Literatur

### Musek
* 18. Mäerz: De Jean-Claude Pascal gewënnt fir Lëtzebuerg mam Lidd *[[Nous les amoureux]]* de 6. Eurovision Song Contest zu Cannes.

## Wëssenschaft an Technik
* Den däitschen Ingenieur Walter Bruch entwéckelt d'PAL-Faarftëlee-System.
* IBM entwéckelt de Kugelkapp fir hir Schreifmaschinnen.

## Sport
* D'Sylvie Hülsemann gëtt Weltmeeschtesch am Waasserschi.
### Foussball
* D'Spora Lëtzebuerg gëtt Landesmeeschter am Foussball.
* : Déi lëtzebuergesch Foussballnationalekipp verléiert zu Jambes 0:3 géint Belsch.
* 19. Mäerz: Déi lëtzebuergesch Foussballnationalekipp verléiert zu Lissabon, am Kader vun der Qualifikatioun fir d'Foussball-Weltmeeschterschaft 1962, 0:6 géint Portugal. De Lëtzebuerger Fernand Brosius schéisst ee Selbstgol.
* 30. Abrëll: Déi lëtzebuergesch Foussballnationalekipp verléiert an der Stad Lëtzebuerg 1:2 géint Italien. De Gol fir d'Lëtzebuerger huet de Paul May geschoss.
* 11. Mee: Déi lëtzebuergesch Foussballnationalekipp verléiert zu Lonkech 1:4 géint Frankräich. De Gol fir d'Lëtzebuerger huet de Paul May geschoss.
* 28. Mee: Déi lëtzebuergesch Foussballnationalekipp verléiert zu Luzern 2:4 géint Schwäiz. D'Goler fir d'Lëtzebuerger hunn den Ady Schmit an ee Schwäizer Spiller (Selbstgol) geschoss.
* 10. Juni: Déi lëtzebuergesch Foussballnationalekipp verléiert zu Modena 0:1 géint Italien.
* : Déi lëtzebuergesch Foussballnationalekipp verléiert zu Wuppertal 0:5 géint d'Bundesrepublik Däitschland.
* 28. September: Déi lëtzebuergesch Foussballnationalekipp verléiert zu London, am Kader vun der Qualifikatioun fir d'Foussball-Weltmeeschterschaft 1962, 1:4 géint England. De Gol fir d'Lëtzebuerger huet de Camille Dimmer geschoss.
* : Déi lëtzebuergesch Foussballnationalekipp gewënnt an der Stad Lëtzebuerg, am Kader vun der Qualifikatioun fir d'Foussball-Weltmeeschterschaft 1962, 4:2 géint Portugal. D'Goler fir d'Lëtzebuerger hunn den Ady Schmit (3) an Nicky Hoffmann geschoss.
* 12. November: Déi lëtzebuergesch Foussballnationalekipp verléiert zu Turnhout 1:2 géint Belsch. De Gol fir d'Lëtzebuerger huet de René Schneider geschoss.
* 10. Dezember: Déi lëtzebuergesch Foussballnationalekipp verléiert zu Esch-Uelzecht 0:2 géint Frankräich.

## Gebuer
* : Acácio da Silva, portugisesche Vëlossportler.
* 2. Januar: Nicolas Steil, lëtzebuergesche Filmproduzent, Theater- a Filmregisseur.
* : Françoise Folmer, lëtzebuergesch Architektin a Politikerin.
* 6. Januar: Jean-Paul Girres, lëtzebuergesche Foussballspiller.
* 11. Januar: Albert Dupontel, franséische Schauspiller, Dréibuchauteur a Filmregisseur.
* 20. Januar: Jeannot Trampert, lëtzebuergesche Geophysiker.
* 24. Januar: Nastassja Kinski, däitsch Schauspillerin.
* 24. Januar: Patrick Sadler, lëtzebuergesche Moler.
* 30. Januar: Liu Gang, chineesesche Mathematiker, Physiker an Dissident.
* : Keith Gordon, US-amerikanesche Schauspiller, Filmregisseur, Filmproduzent an Dréibuchauteur.
* 10. Februar: Alexander Payne, US-amerikanesche Filmregisseur, Filmproduzent an Dréibuchauteur.
* 12. Februar: Michel Martelly, haitianesche Sänger; Staatspresident.
* 24. Februar: Erna Solberg, norwegesch Politikerin.
* 25. Februar: Sergio Sardelli, lëtzebuergesche Sculpteur.
* : Théo Malget, lëtzebuergesche Foussballspiller.
* 2. Mäerz: Raymond Colombo, lëtzebuergesche Moler.
* : Sanae Takaichi, japanesch Politikerin.
* 10. Mäerz: Gérard Jeitz, lëtzebuergesche Foussballspiller.
* 13. Mäerz: Luc Deitz, lëtzebuergesche Philolog.
* 14. Mäerz: Romain Wolff, lëtzebuergesche Gewerkschaftler.
* 23. Mäerz: Alain Nurenberg, lëtzebuergesche Foussballspiller.
* 24. Mäerz: Marc Schaefer, lëtzebuergeschen Affekot a Member vum Staatsrot.
* 25. Mäerz: Pitt Brandenburger, lëtzebuergesche Sculpteur. 
* 25. Mäerz: John Stockwell, US-amerikanesche Schauspiller, Filmregisseur, Filmproduzent an Dréibuchauteur.
* 27. Mäerz: Tony Rominger, Schwäizer Vëlossportler.
* 29. Mäerz: Michael Winterbottom, brittesche Filmregisseur.
* 29. Mäerz: Jean-Claude Wolff, lëtzebuergesche Journalist.
* : Eddie Murphy, US-amerikanesche Schauspiller a Komiker.
* : Laurent Bouhnik, franséische Filmproduzent, Schauspiller a Filmregisseur.
* 18. Abrëll: Élisabeth Borne, franséisch Politikerin.
* 23. Abrëll: Dirk Bach, däitsche Schauspiller an Tëlees-Moderator.
* 25. Abrëll: Juha Sipilä, finnesche Politiker.
* : George Clooney, US-amerikanesche Schauspiller, Dréibuchauteur, Produzent a Regisseur.
* : Henri Kox, lëtzebuergesche Politiker.
* 10. Mee: Luc Bonblet, lëtzebuergesche Politiker.
* 14. Mee: Ulrike Folkerts, däitsch Schauspillerin.
* 17. Mee: Enya, iresch Sängerin.
* 19. Mee: Sus Hierzig, lëtzebuergesch Grafikerin a Graveuse.
* 26. Mee: Ben Homan, lëtzebuergesche Lokalpolitiker.
* : Steve Karier, lëtzebuergesche Schauspiller.
* 1. Juni: Jewgeni Wiktorowitsch Prigozhin, russeschen Oligarch a Söldnerchef.
* : Guy Berg, lëtzebuergesche Sproochwëssenschaftler.
* : Ferenc Gyurcsány, ungaresche Geschäftsmann, Politiker a Ministerpresident.
* : Michael J. Fox, kanadesche Regisseur a Filmschauspiller.
* 14. Juni: Boy George, brittesche Sänger.
* 18. Juni: Alison Moyet, brittesche Sängerin.
* 18. Juni: Yves Kemp, lëtzebuergeschen Atomphysiker a President vun der Tennisfederatioun.
* 19. Juni: Bidhya Devi Bhandari, nepaleesesch Politikerin.
* 21. Juni: Joko Widodo, indoneesesche Politiker.
* 22. Juni: Jimmy Somerville, brittesche Museker.
* 26. Juni: Greg LeMond, US-amerikanesche Vëlossportler.
* : Diana, Princess of Wales, éischt Fra vum britteschen Trounfollger Charles.
* 1. Juli: Pascal Husting, lëtzebuergeschen Ëmweltaktivist.
* 1. Juli: Carl Lewis, Liichtathleet.
* : Fred Schreiner, lëtzebuergesche Foussballspiller.
* 10. Juli: Lino Galvão (Lino Gomes), lëtzebuergesche Moler a Sculpteur.
* 13. Juli: Pierre Petry, lëtzebuergesche Foussballspiller.
* 13. Juli: Martine Schommer, lëtzebuergesch Diplomatin.
* 15. Juli: Forest Whitaker, US-amerikanesche Schauspiller, Produzent a Regisseur.
* 17. Juli: António Costa, portugisesche Politiker.
* 21. Juli: Yannchen Hoffmann, lëtzebuergesch Sängerin.
* 30. Juli: Laurence Fishburne, US-amerikanesche Schauspiller.
* : Barack Obama, US-amerikanesche Politiker.
* : John Key, neiséilännesche Politiker.
* 15. August: Rol Backendorf, lëtzebuergesche Sculpteur.
* 17. August: Lydia Mutsch, lëtzebuergesch Politikerin.
* 18. August: Birol Ünel, däitsche Schauspiller.
* 20. August: Linda Manz, US-amerikanesch Schauspillerin.
* 21. August: Stephen Hillenburg, US-amerikanesche Mieresbiolog an Trickfilmregisseur.
* 24. August: Jempy Drucker sen., lëtzebuergesche Vëlossportler.
* : Josée Lorsché, lëtzebuergesch Politikerin.
* 12. September: Mylène Farmer, franko-kanadesch Popsängerin.
* 14. September: Martina Gedeck, däitsch Schauspillerin.
* 18. September: James Gandolfini, US-amerikanesche Schauspiller.
* 23. September: Jeannot Nies, lëtzebuergesche Jurist a Member vum Staatsrot.
* 29. September: Julia Gillard, australesch Politikerin.
* 13. Oktober: Abderrahmane Sissako, mauretanesche Filmregisseur.
* 16. Oktober: Marc Levy, franséische Schrëftsteller.
* 17. Oktober: Yves Verhoeven, franséische Schauspiller
* 26. Oktober: Uhuru Kenyatta, kenianesche Politiker.
* 31. Oktober: Peter Jackson, neiséilännesche Regisseur, Produzent an Auteur.
* : Petr Pavel, tschechesche Generol a Staatspresident.
* : Pit Hentgen, lëtzebuergesche Finanzanalyst a Manager.
* 14. November: Lucas Belvaux, belsche Schauspiller a Filmregisseur.
* 15. November: Daniele Zoratto, italieenesche Foussballspiller a -manager.
* 16. November:Corinne Hermès, franséisch Sängerin.
* 19. November: Meg Ryan, US-amerikanesche Schauspillerin.
* 24. November: Arundhati Roy, indesch Schrëftstellerin.
* 28. November: Māris Kučinskis, lettesche Politiker.
* 30. November: Wadeck Stanczak, franséische Schauspiller.
* : Christine Kangaloo, Politikerin aus Trinidad an Tobago.
* : Nicole Max, lëtzebuergesch Schauspillerin.
* 11. Dezember: Macky Sall, senegaleesesche Politiker.
* 24. Dezember: İlham Əliyev, aserbaidjanesche Politiker.
* 25. Dezember: Íngrid Betancourt, kolumbianesch Politikerin.
* 25. Dezember: David Thompson, Politiker vu Barbados.
* 27. Dezember: Dan Kersch, lëtzebuergesche Politiker a Member vum Staatsrot.
* 27. Dezember: Guido Westerwelle, däitsche Politiker.
* 29. Dezember: Isabel Wiseler-Santos Lima, lëtzebuergesch Politikerin.
* 30. Dezember: Bill English, neiséilännesche Politiker.
* Evamaria Bange, Historikerin zu Lëtzebuerg.
* Stéphane Udry, Schwäizer Astronom.

## Gestuerwen
* : Emily Greene Balch, US-amerikanesch Ekonomistin a Friddensnobelpräisdréierin.
* 10. Januar: Dashiell Hammett, US-amerikanesche Schrëftsteller.
* 14. Januar: Barry Fitzgerald, iresche Schauspiller.
* 17. Januar: Patrice E. Lumumba, éischte Ministerpresident vum onofhängege Kongo.
* 27. Januar: François Weber, lëtzebuergesche Foussballspiller an Olympionik.
* : François Erpelding, lëtzebuergesche Politiker.
* 12. Februar: Walter Stoeckel, däitsche Gynekolog a Gebuertshëllefspezialist.
* 13. Februar: Arthur Ripley, US-amerikanesche Filmregisseur.
* 20. Februar: Jean Lutz, lëtzebuergeschen Architekt.
* 22. Februar: Henri Werling, lëtzebuergesche Jesuitt, Paschtouer an apostouleschen Administrateur ad interim fir Estland.
* 12. Mäerz: Belinda Lee, englesch Schauspillerin.
* 30. Mäerz: Philibert Jacques Melotte, britteschen Astronom.
* : Jules Bordet, belsche Biolog an Immunolog.
* 13. Abrëll: Michel Lucius, Lëtzebuerger Geolog.
* 26. Abrëll: Gustav Ucicky, éisträichesche Filmregisseur.
* 13. Mee: Gary Cooper, US-amerikanesche Schauspiller.
* 17. Mee: Fernand Schammel, lëtzebuergesche Foussballspiller an Olympionik.
* 24. Mee: Philippe Bevinger, lëtzebuergesche Vëlossportler.
* 30. Mee: Rafael Leónidas Trujillo Molina, Politiker a Staatschef vun der Dominikanescher Republik.
* : Hubert Schumacher, lëtzebuergeschen Architekt, Urbanist a Moler.
* : Carl Gustav Jung, Schwäizer Psychoanalytiker.
* : Camille Guérin, franséische Veterinär, Bakteriolog an Immunolog. 
* : Louis-Ferdinand Céline, franséische Schrëftsteller an Dokter.
* : Ernest Hemingway, amerikanesche Schrëftsteller.
* 12. Juli: Aloïse Klensch, lëtzebuergesche Vëlossportler.
* 19. Juli: Paul Willard Merrill, US-amerikaneschen Astronom.
* 22. Juli: Jean Eiffes, lëtzebuergesche Komponist.
* : Maurice Tourneur, franséische Filmregisseur, Dréibuchauteur, Schauspiller a Filmproduzent. 
* 10. August: Géza von Bolváry, Filmregisseur.
* 13. September: Léon Berchem, lëtzebuergeschen Auteur.
* 15. September: Lucien Koenig, lëtzebuergesche Schrëftsteller a Politiker.
* 18. September: Dag Hammarskjöld, schweedesche Politiker an UNO-Generalsekretär.
* 30. September: Nicolas Pletschette, lëtzebuergeschen Auteur.
* : Mona Goya, franséisch-mexikanesch Schauspillerin.
* 11. Oktober: Eugène Nickels, lëtzebuergesche Lokalpolitiker.
* 17. November: Julien Berger, lëtzebuergeschen Dokter. 
* 24. November: Jean Majerus, lëtzebuergesche Vëlossportler an Olympionik.
* 27. November: Maximilian Gold, éisträichesche Foussball-Nationalspiller an -trainer.
* : Jean Kieffer, lëtzebuergesche Boxer an Olympionik.
* : Frantz Fanon, Psychiater, politesche Militant, Schrëftsteller, a Virdenker vun der Dekolonialiséierung.

## Um Spaweck