open-index/open-wikipedia-markdown huggingface dataset:
Alexandre de Gerlache

De Barong **Alexandre J. Jean de Gerlache de Waillimont**, gebuer de 14. Januar 1860 zu Déifferdeng, an do gestuerwen den 10. August 1908, war e lëtzebuergeschen Industriellen, Politiker a Jurist.

Den Alexandre de Gerlache huet 1896 zesumme mam Paul Wurth d*'[[Société anonyme des hauts-fourneaux de Differdange]]* gegrënnt a war zäitweileg President vun hirem Verwaltungsrot. Vun 1896 bis 1902 war hien Deputéierten an der Chamber.  Wéi seng Firma wéinst enger konjunktureller Baisse faillite goung, huet hie säin Deputéiertemandat opginn an ass op Bréissel geplënnert. Vun do ass hie reegelméisseg op Déifferdeng hannescht komm. Do ass e stënterlech am Alter vun 49 Joer gestuerwen.

Hie war den Neveu vum Étienne de Gerlache an hien hat sech den 22. Oktober 1891 zu Bréissel mat der Louisa-Marie-Sidonie Ablaÿ, der Duechter vum Generol Omer Ablaÿ bestuet. D'Koppel hat 6 Kanner.

*Isabelle M. Augustine Octavie de Gerlache de Waillimont (1892-1925)
*Jean Auguste Paul J. de Gerlache de Waillimont, Ecuyer (1893-1970)
*René Frédéric Auguste J. de Gerlache de Waillimont, Ecuyer (1895-1915)
*Etienne Ernest Paul Auguste de Gerlache de Waillimont, Ecuyer (1897-1977)
*Marguerite L. Je. Augustine de Gerlache de Waillimont (1901-1902)
*Raymond Jean Paul Auguste de Gerlache de Waillimont, Ecuyer (1904-1961)

## Literatur
* Jules Mersch, *Biographie nationale du pays de Luxembourg depuis ses origines jusqu'à nos jours, Volume 9*, 1969.
* Martin Blum, Carlo Hurly, *Bibliographie luxembourgeoise, ou, Catalogue raisonné de tous les ouvrages ou travaux littéraires: A-L*, 1902.
* José Anne de Molina, *État présent de la noblesse du royaume de Belgique, Volume 7*, 1977.

## Kuckt och
* Schlass Gerlache
* Parc de Gerlache
L'essentiel

**L'essentiel** ass eng lëtzebuergesch Gratisdageszeitung a franséischer Sprooch, déi zanter dem 10. Oktober 2007 un a Verdeelerkëschte läit. Si gëtt vum Verlag *EDITA SA* vun Déifferdeng erausginn, enger Duechtergesllschaft vun Editpress an der Schwäizer Tamedia.

Am Verwaltungsrot vun Edita sëtzen de Pietro Supino, de Martin Kall an de Marcel Kohler vun Tamedia an d'Danièle Fonck, den Alvin Sold an de Paul Hammelmann vun der Editpress.

Direkter ass den Emmanuel Fleig, an de Chefredakter ass de Said Kerrou (Denis Berche bis de Juli 2019), an de Responsabele vun der Distributioun ass d'Annick Charlier (Luc Melsen bis den 31. Dezember 2018). *L'essentiel* hat am Juni 2008 eng Oplo vu 82.000 Exemplairen, a läit mueres um 6 Auer a ronn 400 Verdeelerkëschten uechter d'Land. Am Joer 2014 louch d'Oplo bei ronn 107.700 Exemplairen, enger Verdeelung vun 102.500 Exemplairen an dat op méi 1200 Distributiounsplazen. Och a munnechen RGTR-Busse si méi kleng Busverdeelerkëschten. Doriwwer eraus gëtt et och Banneverdeelunge vun der Gratiszeitung a grousse Betriber, wéi Banken. De Verlag liwwert d'Zeitunge bis bei d'Receptioun, déi sech dann ëm d'Verdeele këmmert.

D'Zeitung ass op "de breede Public" ausgeriicht mat Horoskop a Rubricke wéi *Luxembourg*, *Monde*, *Webpage*, *Sports* a *People*.

Nieft der Pabeiereditioun gëtt et och *L'Essentiel online* a franséischer an daïtscher Sprooch an de L'essentiel Radio a franséischer Sprooch.

### Oplo
Zuel vun de verdeelten Exemplairen, wéi se vum *Centre d'information des médias* vu Bréissel confirméiert gouf:

### Lieserstatistik
Der TNS-ILRES Plurimedia Etude 2017.I no hunn tëscht Februar 2016 a Februar 2017 (mat Ausnam vun der Summervakanz) an der Moyenne all Dag 130.000 Leit iwwer 15 Joer den *Essentiel* gelies (27,1 % vun der Wunnbevëlkerung).

## Kuckt och
* Lëscht vun Zeitungen an Zäitschrëften zu Lëtzebuerg
## Um Spaweck

* L'essentiel online 
* L'essentiel online
Schlass Gerlache

D**'Schlass Gerlache** zu Déifferdeng gouf am 16. Joerhonnert gebaut. Säin Numm huet et vum virleschte Proprietär, dem Alexandre de Gerlache, deen do mat senger Famill gewunnt huet.

Wéi d'Faillite vu senger Gesellschaft, der *[[Société anonyme des hauts-fourneaux de Differdange]]*, där d'Déifferdenger Schmelz gehéiert huet, e gezwongen huet, säi Besëtz no an no ze verkafen, ass den de Gerlache op Bréissel geplënnert. D'Schlass stoung du sou gutt wéi eidel a gouf am Éischte Weltkrich vun däitschen, duerno vun US-amerikaneschen Truppe benotzt.

An den 1920er Joren huet d'Déifferdenger Gemeng d'Schlass mat senge Lännereien opkaf. D'Gebai gouf ofgerappt, d'Hallschent vun den 1,7 ha grousse Lännereie gouf urbaniséiert a bebaut, de Rescht gouf an e Park, de Park Gerlache, transforméiert.

Ausser e puer ale Beem ass just nach e Pavillon, deen zum Schlass gehéiert hat, erhalen.
Miami University John E. Dolibois European Center

D**'Miami University John E. Dolibois European Center** (**MUDEC**) ass den europäesche Campus vun der amerikanescher Miami University vun Oxford, Ohio. E bitt Coursen a Sozial- an Humanwëssenschaften un.

## Geschicht

Se gouf 1968 als *Miami University European Center* (MUEC) gegrënnt. Ufanks waren et eng 40 amerikanesch Studenten, déi do en Auslandssemester absolvéiert hunn, haut sinn et der ëm déi 130.

1988 krut d'MUDEC hiren haitegen Numm, fir den John E. Dolibois ze wierdegen, e gebiertege Lëtzebuerger, dee joerzéngtelaang op der Miami University geschafft huet an och vun 1981 bis 1985 US-amerikaneschen Ambassadeur zu Lëtzebuerg war. 
 
D'MUDEC ass zanter 1997 am Déifferdenger Schlass installéiert, virdru war se noeneen op 3 verschiddenen Adressen an der Stad Lëtzebuerg.

## Literatur
* Ewen, L., 2018. *Die erste Universität in Luxemburg. Das Miami University John E. Dolibois European Center in Differdingen feiert sein 50-jähriges Bestehen.* Luxemburger Wort vum 4. Mee 2018, S. 25. 
* *Die Geschichte des Miami University Dolibois European Center (MUDEC)*, In Déifferdang Magazin, Nr. 8/2009, Säit 4-8

## Um Spaweck
D'Websäit vun der MUDEC
Jean de Beck

De Barong **Jean de Beck**, gebuer 1588 als **Jean Beck** am Stadgronn, a gestuerwen den 30. August 1648 zu Arras, war en Arméisoffizéier a Gouverneur vum Herzogtum Lëtzebuerg a vun der Grofschaft Chiny.

De Jean (de) Beck war de Jong vum Paul Beck, engem Buet vum Provënzialrot vu Lëtzebuerg, a senger Fra Catherine Ronck (oder Ronckart). Hie koum am Stadgronn, am Haus Nr 5 (gouf 1958 ofgerappt) vun der Tréierer Strooss, op d'Welt.

1619 ass hien an d'éisträichesch-habsburgesch Arméi agetrueden. 1632 oder 1633 gouf e vum Wallenstein zum Generolmajouer ernannt, a 1634 zum Kommandant vun der Garnisoun vu Prag.

De 25. Februar 1634 gouf e vum Ferdinand II. wéinst senge Verdéngschter an der éisträichescher Arméi an den Adelsstand gehuewen. Am Summer 1635, nodeem e mam Wallenstein gebrach hat, koum en nees op Lëtzebuerg.

Den 18. Abrëll 1637 huet de Ferdinand III. hien zum Barong ernannt. Am selwechte Joer gouf e Festungskommandant vun der Festung Lëtzebuerg. D'Joer drop gouf en a Vertriedung, Gouverneur vum Herzogtum Lëtzebuerg an der Grofschaft Chiny ernannt; den 18. Januar 1642 gouf en offiziell dozou nominéiert. 1643 gouf e "Maître de camp général" vun der Arméi.

1639 huet hien d'Buerg Beefort kaaft an donieft en neit Schlass baue gelooss.

De Beck huet ni vergiess datt hien aus bescheidene Verhältnesser hierstaamt. Obschonn hien e raue Militär war an e beträchtlecht Verméigen ugeheeft hat, ass hie generéis an einfach bliwwen. Wéi hien a Begleedung vu senger Fra feierlech an enger Kutsch als Gouverneur an d'Stad agezunn ass, soll hie gesot hunn: "Wann den Dreck Mëscht gëtt, da wëllt e gefouert ginn".

An der Schluecht vu Lens, den 20. August 1648 gouf e blesséiert an op Arras transportéiert, wou hien awer konsequent all medezinesch Fleeg refuséiert huet. En ass e puer Deeg drop u senge Blesse gestuerwen. Seng Läich koum virun den Altor deen hie fir d'Franziskanerklouschter um Knuedler gestëft hat. Haut steet den Altor an der Kierch zu Izeg.

D'Bastioun Beck vun der Festung Lëtzebuerg, déi 1644, do wou haut d'Konstitutiounsplaz ass, gebaut gouf, ass no him genannt ginn, an eng Strooss an der Stad dréit säin Numm (rue Beck, ouni de Virnumm).

## Familiäres
Dem Jean de Beck seng Duechter Appolone war mam Georges de Bande bestuet. E Bouf aus deem Bestietnes de Philippe-Ernest de Bande, Här um Schlass vu Waha, war mat der Anne vun Iewerleng bestuet.

## Literatur
* Thill, J., 2015. * The last battle of Jean de Beck.* Alan Freeman. 175 S. ISBN 1503235823 [En historesche Roman].
* Vannérus J., 1934. *Jean Beck.* Les cahiers luxembourgeois 3, S. 287-296.

## Um Spaweck
Déifferdenger Schlass

D**'Déifferdenger Schlass** ass e Schlass zu Déifferdeng, an deem haut de Campus vum Miami University John E. Dolibois European Center ass.
## Geschicht
D'Déifferdenger Schlass gouf, enger Quell vun 1310 no, vun engem Brudder vum Ritter vun Zolwer, dem Wëllem vun Déifferdeng, als Buerg gegrënnt. 1400 war dës Famill ausgestuerwen. Am 15. Joerhonnert gouf d'Maria vun der Bourgogne, d'Duechter vum Karel dem Kéngen, an hire Mann Maximilian Proprietär vun der Buerg. 1480 bis 1489 war dat de Claude vun Neuchâtel, Här vu Fay a Grancy.

1552 ass d'Buerg verbrannt. Si gouf op Uerder vun der Anne vun Isenburg (Isembourg), déi duer wunne koum, 1577 am Renaissance-Stil nees opgebaut, e Waassergruef a Schéissschaarte goufen ugeluecht. An de Joerhonnerten duerno gouf ënner verschiddene Proprietären, ëmmer nees aus- an ëmgebaut. D'Schlass a seng Lännereien hunn ë.&nbsp;a. de Famille Metternich an Hohenzollern-Sigmaringen gehéiert. Zanter dem 17. Joerhonnert hunn d'Adelsfamille selwer net méi am Schlass gewunnt.

Am 18. Joerhonnert koum d'Schlass un d'Famill d'Arnould. An der Mëtt vum 19. Joerhonnert huet d'Famill de Cressac d'Schlass iwwerholl. D'Ierwen hunn et 1914 un d'Deutsch-Luxemburgische Bergwerks- und Hütten-AG verkaaft; et ass zanterhier am Besëtz vun deene Gesellschaften, déi d'Déifferdenger Schmelz bedriwwen hunn, respektiv bedreiwen (Hadir, duerno Arbed, Arcelor an haut Arcelor Mittal). Et gouf vun der Hadir an e Casino emgebaut, fir héich Gäscht z'emfänken.

Zanter 1997 gëtt d'Schlass vum Miami University John E. Dolibois European Center gelount, déi do hire Campus installéiert huet.

## Literatur
* Jacques Dollar: *Si le château de Differdange nous était conté*.

## Kuckt och
* Lëscht vun de Lëtzebuerger Buergen a Schlässer

## Um Spaweck

## Biller

Fichier:F-Clement N-Liez chateau-du-baron-de-soleuvre-a-differdange.png|D'Schlass vum Baron de Soleuvre; Zeechnung vum Frantz Clément an Nicolas Liez, 1834.
File:Differdange Castle1.JPG|Haaptentrée
File:Differdange Castle3.JPG|Südost-Tuerm
File:Differdange Castle5.JPG|Südfassad
File:Differdange Castle8.JPG|Haff
Corvus (Stärebild)

De **Kueb** (latäin **Corvus**) ass e Stärebild südlech vum Himmelsequator.

## Beschreiwung
De Corvus ass e klengt Stärebild nërdlech vum Stärebild Hydra. Déi véier hellste Stäre mat enger visueller Magnitude ëm 3 m maachen e Véiereck.

Déi bescht Observatiounszäit sinn d'Méint Mäerz bis Mee.

## Geschicht

De Corvus gehéiert zu den 48 Stärebiller aus der anticker Astronomie, déi schonn dem Ptolemäus bekannt waren.

### Meteorstréim

De Meteorstroum vun de Corviden kann ëm de 27. an 28. Juni observéiert ginn.

## Himmelsobjeten

### Stären

Den γ Corvi ass mat enger visueller Magnitude vun 2,6m den hellste Stär am „Kueb“. Hien ass 190 Liichtjoer vun eis ewech an e liicht blo-wäiss. De Stär gehéiert zu der Spektralklass B8.

Den Numm Gienah ass arabesch a bedeit „Flillek“.

96 Liichtjoer wäit ewech läit de β Corvi (Kraz). Et ass e giele Stär a gehéiert zu der Spektralklass G5.

Och d'Nimm vun de Stäre Minkar (ε Corvi) an Alchiba (α Corvi) sinn arabesch a bedeite *Schniewel* an *Zelt*.

### [[Duebelstär]]en

Den δ Corvi (Algorag kënnt vum arabeschen *al-ġurāb*, „de Kueb“). Et ass en Duebelstäresystem op enger Distanz vu ronn 120 Liichtjoer.

### [[Verännerleche Stär|Verännerlech Stären]]

Den R&nbsp;Corvi ass e laangperiodesche verännerleche Stär vum Typ Mira. Iwwer en Zäitraum vun 317 Deeg verännert hie seng Hellegkeet vu 6,7 bis 14,4m.

### [[Messier-Katalog|Messier]]- an [[New General Catalogue|NGC]]-Objeten

Am Corvus ass d'Galaxiëkoppel NGC 4038 an den NGC 4039. Déi zwou Galaxië goufen duerch déi géigesäiteg Gravitatiounswierkung staark verformt, woubäi op laangbeliichte Fotoen, zwéin dënn Fiedem siichtbar ginn, déi un Antennen erënneren.

De Planetareschen Niwwel NGC 4361 läit op enger Distanz vu 4.300 Liichtjoer. An hirem Zentrum ass en 12,8m hellen Zentralstär, e Wäissen Zwerg, ze gesinn.

## Kuckt och

## Um Spaweck
Kraz (Stär)

De **Kraz** ass de Stär β Corvi (Beta Corvi). 
De Kraz huet eng visuell Magnitude vu +2,8&nbsp;mag a gehéiert zu der Spektralklass G4. Seng Distanz zu eiser Äerd läit bei ronn 140 Liichtjoer (Hipparcos Datebank).

**[[Koordinaten]]** (Equinoxe J2000.0)

*Rektaszensioun 12h34m23s
*Deklinatioun	-23°23'47"
Algorab (Stär)

Den **Algorab** ass de Stär δ Corvi (Delta Corvi). 
Den Algorab huet eng visuell Magnitude vu +3,1&nbsp;mag a gehéiert zu der Spektralklass A0. Seng Distanz zu eiser Äerd ass ronn 87 Liichtjoer (Hipparcos-Datebank).

**[[Koordinaten]]** (Equinoxe 2000)

*Rektaszensioun 12h29m51s
*Deklinatioun	-16°30'55"
Minkar (Stär)

**Minkar** ass den Numm vum Stär ε Corvi (Epsilon Corvi). 
De Minkar huet eng visuell Magnitude vu +3,2&nbsp;mag a gehéiert zu der Spektralklass K3. Seng Distanz zu eiser Äerd ass ronn 303 Liichtjoer (Hipparcos-Datebank).

**[[Koordinaten]]** (Equinoxe 2000)

*Rektaszensioun 12h10m7s
*Deklinatioun	-22°37'11"
Ksora (Stär)

**Ksora**, och "Ruchbah" ("Knéi") ass den Numm vum Stär δ Cassiopeiae (Delta Cassiopeiae). 
De Ksora ass e Bedeckungsverännerleche vum Typ Algol mat enger Period vu 759 Deeg. Déi visuell Magnitude vum Ksora schwankt tëscht +2,68&nbsp;mag a +2,74&nbsp;mag. De Ksora gehéiert zu der Spektralklass A3. Seng Distanz zu der Äerd ass ronn 99 Liichtjoer (Hipparcos Datebank).

**[[Koordinaten]]** (Equinoxe 2000)
*Rektaszensioun 1h25m49s
*Deklinatioun	+60°14'7"
Saint-Aubin-de-Baubigné

**Saint-Aubin-de-Baubigné** ass eng Uertschaft an der Gemeng Mauléon, am Departement Deux-Sèvres an der Regioun Nei-Aquitaine.

D'Gemeng Mauléon ass 1965 entstanen aus der Fusioun vun de fréiere Gemengen Châtillon a Saint-Jouin. Zu der Gemeng gehéieren d'Uertschaften La Chapelle-Largeau, Loublande, Moulins, Rorthais, Saint-Amand-sur-Sèvre, **Saint-Aubin-de-Baubigné** a Le Temple.
Arrondissement Saintes

Den **Arrondissement Saintes** ass eng franséisch administrativ Andeelung am Departement Charente-Maritime an der Regioun Nei-Aquitaine.

Den Haaptuert ass Saintes.

Den Arrondissement setzt sech aus 9 Kantonen zesummen:
Nuaillé

**Nuaillé** ass eng franséisch Gemeng am Departement Maine-et-Loire an der Regioun Pays de la Loire.

## Um Spaweck

*  IGN: ''Nuaillé''.
Parthenay

**Parthenay** ass eng franséisch Gemeng am Departement Deux-Sèvres an der Regioun Nei-Aquitaine.
## Um Spaweck
Gran Premio Industria Commercio Artigianato Carnaghese

De **Gran Premio Industria Commercio Artigianato Carnaghese** ass eng Vëloscourse vun engem Dag, déi an Italie gefuer gëtt.

Zanter 2005 gehéiert dës Course zum *[[UCI Europe Tour]]* an ass zanterhier an der Klass 1.1 agestuuft.

## D'Gewënner

## Um Spaweck
* De ''Gran Premio Industria Commercio Artigianato Carnaghese'' op der Websäit vun der ''Società Ciclistica Carnaghese'' 
* De ''Gran Premio Industria Commercio Artigianato Carnaghese'' op der Websäit vu ''Mémoire du Cyclisme''
Châtillon

**Châtillon** ass den Numm vu verschiddenen Uertschaften:

## Belsch
* en Duerf an der Gemeng Saint-Léger-en-Gaume, kuckt Châtillon (Belsch)

## Frankräich
* eng Gemeng am Allier, kuckt Châtillon (Allier)
* eng Gemeng am Jura, kuckt Châtillon (Jura)
* eng Gemeng an der Vienne, kuckt Châtillon (Vienne)
* eng Gemeng an den Hauts-de-Seine, kuckt Châtillon (Hauts-de-Seine)

## Italien
* eng Gemeng am Aostadall, kuckt Châtillon (Italien)

## Schwäiz
* eng Gemeng am Kanton Fribourg, kuckt Châtillon FR
* eng Gemeng am Kanton Jura, kuckt Châtillon JU
Saint-Aubin

**Saint-Aubin** ass:

## Patronymen

* Gabriel-Germain de Saint-Aubin (1696-1756);
* Augustin de Saint-Aubin (1736-1807);
* Charles-Germain de Saint-Aubin (1721-1786);
* Gabriel-Jacques de Saint-Aubin (1724-1780);
* Louis-Michel de Saint-Aubin

## Toponymen

* eng Insel am Norde vun Angers, kuckt **[[Insel Saint-Aubin]]**;
* en Hafen op Jersey, kuckt **[[Saint-Aubin (Jersey)]]**;
* en Deel vun der belscher Gemeng Florennes, kuckt **[[Saint-Aubin (Belsch)]]**;
* eng Schwäizer Gemeng am Kanton Fribourg, kuckt **[[Saint-Aubin FR]]**;
* eng Schwäizer Gemeng am Kanton Neuchâtel, kuckt **[[Saint-Aubin-Sauges]]**;

### Frankräich

* eng Gemeng am Departement Aisne, kuckt **[[Saint-Aubin (Aisne)]]**;
* eng Gemeng am Departement Aube, kuckt **[[Saint-Aubin (Aube)]]**;
* eng Gemeng op der Côte-d'Or, kuckt **[[Saint-Aubin (Côte-d'Or)]]**;
* eng Gemeng am Departement Indre, kuckt **[[Saint-Aubin (Indre)]]**;
* eng Gemeng am Departement Jura, kuckt **[[Saint-Aubin (Jura)]]**;
* eng Gemeng am Departement Landes, kuckt **[[Saint-Aubin (Landes)]]**;
* eng Gemeng am Departement Lot-et-Garonne, kuckt **[[Saint-Aubin (Lot-et-Garonne)]]**;
* eng Gemeng am Departement Nord, kuckt **[[Saint-Aubin (Nord)]]**;
* eng fréier Gemeng am Departement Orne, haut Cisai-Saint-Aubin, kuckt **[[Saint-Aubin (Orne)]]**;
* eng Gemeng am Departement Pas-de-Calais, kuckt **[[Saint-Aubin (Pas-de-Calais)]]**;
* eng Gemeng am Departement Essonne, kuckt **[[Saint-Aubin (Essonne)]]**;
* e Quartier vun Toulouse, kuckt **[[Saint-Aubin (Toulouse)]]**.
Rovinj

**Rovinj** [ˈrɔʋiɲ] (it. Rovigno, de. fréier Ruwein) ass eng Stad a Kroatien a läit un der Westküst vun der Hallefinsel Istrien. Si huet , dovu gehéiere 16,74 % zur italieenescher Minoritéit.

Geschichtlech gouf Rovinj fir d'éischt am 5. Joerhonnert als *Castrum Rubini* ernimmt a war fir d'éischt en Deel vu Byzanz, ier et vun de Langobarden, an du vun de Franke regéiert gouf. Vun 1283 un huet d'Stad zur Republik Venedeg gehéiert an ass du kuerz opgebléit. Du gouf Rovinj en Deel vum Räich vun den Habsburger. Nom Zesummebroch 1918, vun Éisträich-Ungarn ass Rovinj mat Istrien zu Italie geschloe ginn. No dem Zweete Weltkrich koum d'Uertschaft 1947 bei Jugoslawie respektiv bei d'Deelrepublik Kroatien, déi zanter 1991 onofhängeg ass.

D'Alstad vu Rovinj ass u sech eng Insel. 1763 gouf d'Sträif tëscht der Insel an dem Festland opgeschott.

## Kuckeswäertes

* D'Helleg Euphemia-Kierch, genannt no der chrëschtlecher Märtyrerin, déi uewen op engem Hiwwel dat charakteristescht Bild vu Rovinj dominéiert.
* D'Uferpromenade mat hire Geschäfter
* De Maart
* D'Alstad
* De Stadmusée, ee vun den eelsten am Mëttelmierraum

## Literatur
* Christian Prager, Rainer Landeck: *Kroatien. Zauberhafte Küsten und Inseln*, Rosenheimer Verlagshaus, i. Oplo Februar 2007.

## Biller

Image:Rovinj1.jpg|Rovnij vun der Uferpromenade aus gesinn 
Image:Rovinj7.JPG|Aner Vue vu Rovinj
Image:Rovinjenkstrooss.jpg|Eng enk Strooss an der Alstad
Image:Montenegro-kotor03.jpg|Blëck vun uewen op d'Mierbucht vu Kotor
Image:Rovinj2007.jpg|Panorama vu Rovinj



## Um Spaweck

* Offiziell Säit vun der Stad Rovinj
Ulrich Mühe

Den **Ulrich Mühe**, gebuer den 20. Juni 1953 zu Grimma, a gestuerwen den 22. Juli 2007 zu Walbeck am Landkreis Börde, war en däitsche Film- an Theaterschauspiller. Säi gréisste Succès hat en an der Haaptroll vum Kinofilm *[[Das Leben der Anderen]]*, woufir en den Däitsche Filmpräis 2006 als bescht Haaptroll an den Europäesche Filmpräis 2006 als beschten Acteur krut.

Den Ulrich Mühe huet vun 1975 bis 1979 Schauspillerei op der Theaterhochschule „Hans Otto“ Leipzig studéiert. Hien hat Engagementer zu Karl-Marx-Stadt, Berlin (Volksbühne an Deutsches Theater), bei de Salzburger Festspiele, um Wiener Burgtheater, asw. Hien huet och Literaturvirliesunge gemaach.

Dee leschte Film, an deem e matgespillt huet, war *Mein Führer - Die wirklich wahrste Wahrheit über Adolf Hitler*. Hien ass u Kriibs gestuerwen.

## Filmographie
### Kino
* 1983: *Olle Henry*, vum Ulrich Weiß
* 1983: *Die Frau und der Fremde*, vum Rainer Simon
* 1984: *Hälfte des Lebens*, vum Herrmann Zschoche
* 1989: *Hard Days - Hard Nights*, vum Horst Königstein
* 1989: *Das Spinnennetz*, vum Bernhard Wicki
* 1989: *Sehnsucht*, vum Jürgen Brauer
* 1991: *[[Schtonk!]]*, vum Helmut Dietl
* 1992: *[[Benny's Video]]*, vum Michael Haneke
* 1996: *Der Blaue*, vum Lienhard Wawrzyn
* 1996: *Rennschwein Rudi Rüssel*, vum Peter Timm
* 1997: *Peanuts - die Bank zahlt alles*, vum Carlo Rola
* 1997: *Engelchen*, vum Helke Misselwitz
* 1997: *[[Sterben ist gesünder]]*, vum Gert Steinheimer
* 1997: *Das Schloß*, vum Michael Haneke
* 1997: *Sieben Monde*, vum Peter Fratzscher
* 1997: *[[Funny Games]]*, vum Michael Haneke
* 1998: *Straight Shooter*, vum Thomas Bohn
* 1998: *Feuerreiter*, vum Nina Grosse
* 2000: *Goebbels und Geduldig*, vum Kai Wessel
* 2002: *Amen*, vum Costa-Gavras
* 2003: *Spy Sorge*, vum Masahiro Shinoda 
* 2004: *Hamlet X*, vum Herbert Fritsch
* 2005: *Schneeland*, vum Hans W. Geissendörfer
* 2006: *[[Das Leben der Anderen]]*, vum Florian Henckel von Donnersmarck
* 2007: *Mein Führer - Die wirklich wahrste Wahrheit über Adolf Hitler*, vum Dani Levy

### TV
* 1984: *Die Poggenpuhls*
* 1986: *Das Buschgespenst*
* 1987: *Sansibar oder der letzte Grund*
* 1988: *Späte Ankunft*
* 1988: *Polizeiruf 110*, Folge 124: Flüssige Waffe (Fernseeserie)
* 1989: *Die gläserne Fackel*
* 1991: *Ende der Unschuld*, vum Frank Beyer
* 1991: *Extralarge: Diamonds*
* 1992: *Wehner - die unerzählte Geschichte*
* 1993: *Das letzte U-Boot*
* 1995: *Nikolaikirche*
* 1997: *Todesengel*
* 1998: *[[Der letzte Zeuge]]* (TV-Serie) (1998 - 2007)
* 1990: *Der kleine Herr Friedemann*
* 2002: *Im Schatten der Macht*
* 2002: *Hunger auf Leben*
* 2003: *Alles Samba*
* 2006: *Peer Gynt*

## Um Spaweck
*  Biographie op film-zeit.de
Ulrich Plenzdorf

Den **Ulrich Richard Plenzdorf**, gebuer de 26. Oktober 1934 zu Berlin, a gestuerwen den 9. August 2007, war en däitsche Schrëftsteller.

Den Ulrich Plensdorf huet zu Leipzig Philosophie studéiert, mä en Unisofschloss op der DDR-Filmhochschule Babelsberg a Filmdramaturgie an als Dréibuchauteur gemaach. Hien huet bei der DEFA geschafft, dem "vollekseegene" Filmstudio vun der DDR. Bekannt an Ost- a Westdäitschland gouf e fir säi sozialkritescht Theaterstéck *"Die neuen Leiden des jungen W."*, dat um Goethe sengem *Die Leiden des jungen Werther* (1774) baséiert.

Zanter 2004 war de Plenzdorf Gaaschtlecteur um *Deutsche Literaturinstitut* zu Leipzig.

## Gielercher
*1973 Heinrich-Mann-Preis
*1978 Ingeborg-Bachmann-Preis fir *kein runter kein fern*
*1995 Adolf-Grimme-Präis als Auteur vun der Tëlee-Serie *[[Liebling Kreuzberg]]*

## Säi Wierk
**Karla* (1964)
**Kennen Sie Urban?* (1970)
**Die neuen Leiden des jungen W.*
**Die Legende von Paul und Paula* (Filmdréibuch)
**Der alte Mann, das Pferd, die Straße* (1974)
**Buridans Esel* (1976)
**Auszug* (1977)
**kein runter kein fern* (1978)
**Legende vom Glück ohne Ende* (1979) (Roman, deen um Film *Die Legende von Paul und Paula* baséiert)
**Gutenachtgeschichte* (1980)
**Glück im Hinterhaus*
**Insel der Schwäne* (1983)
**Bockshorn* (1984)
**Ein Tag länger als ein Leben* (1986)
**Der König und sein Narr*
**Der Fall Ö.* (1990)
**Der Verdacht* (1990)
**Freiheitsberaubung* (1987)
**Vater Mutter Mörderkind* (1993/94)
**Eins und Eins ist Uneins*
Arrondissement Blois

Den **Arrondissement Blois** ass eng franséisch administrativ Andeelung am Departement Loir-et-Cher an der Regioun Centre.

Den Haaptuert ass Blois.

Den Arrondissement setzt sech aus 14 Kantonen zesummen:

*Canton de Blois-1
*Canton de Blois-2
*Canton de Blois-3
*Canton de Blois-4
*Canton de Blois-5
*Canton de Bracieux
*Canton de Contres
*Canton d'Herbault
*Canton de Marchenoir
*Canton de Mer
*Canton de Montrichard
*Canton d'Ouzouer-le-Marché
*Canton de Vineuil
Arrondissement Romorantin-Lanthenay

Den **Arrondissement Romorantin-Lanthenay** ass eng franséisch administrativ Andeelung am Departement Loir-et-Cher an der Regioun Centre.

Den Haaptuert ass Romorantin-Lanthenay.

Den Arrondissement setzt sech aus 7 Kantonen zesummen:

*Canton de Lamotte-Beuvron
*Canton de Mennetou-sur-Cher
*Canton de Neung-sur-Beuvron
*Canton de Romorantin-Lanthenay-Nord
*Canton de Romorantin-Lanthenay-Sud
*Canton de Saint-Aignan -
*Canton de Salbris
*Canton de Selles-sur-Cher
Ann Cotten

D**'Ann Cotten**, gebuer 1982 zu Ames, enger Klengstad am Story County am US-Bundesstaat Iowa, koum 1987 op Wien a lieft zanter 2006 zu Berlin als Iwwersetzerin an als Schrëftstellerin.

Si huet Germanistik studéiert, an huet dee Studium mat enger Aarbecht iwwer *D'Lëscht an der konkreeter Poesie* ofgeschloss. Si schreift Prosa a Lyrik. Hiert éischt Buch ass am Mee 2007 am Suhrkamp Verlag erauskomm.

## Wierk
* *Fremdwörterbuchsonette*, Gedichter, Suhrkamp, 2007
* *Nach der Welt. Die Listen der konkreten Poesie und ihre Folgen*, Klever Verlag, 2008
* *Glossarattrappen*, AusnahmeVerlag, 2008
* *Das Pferd*, SuKuLTuR Verlag, 2009
* *Florida-Räume*, Suhrkamp, 2010
* *I, Coleoptile* (mam Kerstin Cmelka), Broken Dimanche Press, 2010
* *Helm aus Phlox. Zur Theorie des schlechten Werkzeugs* (mam Daniel Falb, Hendrik Jackson, Steffen Popp a Monika Rinck), Merve Verlag, 2011

## Um Spaweck
* Texter vun der Ann Cotten op der Websäit "Steirischer Herbst"
Jean-Nicolas Collart

De **Jean-Nicolas Collart**, gebuer 1777, a gestuerwen 1842, war e lëtzebuergeschen Industriellen.

Vun 1813 bis 1836 war hie Buergermeeschter vun der Gemeng Remerschen. Hien hat d'Schengener Schlass geierft an dat aalt Schlass 1812 bis op den Tuerm ofrappe gelooss an dunn en neit Schlass, dat haut nach steet, baue gelooss.

De Jean-Nicolas Collart huet 1816 d'Schmelz zu Berbuerg kaaft. 1837 huet hien déi fréier Eisespléckerei "Les Rochers" zu Berbuerg un de Jacques Lamort verkaaft. D'Berbuerger Schmelz huet hien dat selwecht Joer un d'Sociétéit Metz & Cie verpacht.

Hie war de Fils vum Charles Joseph Collart an de Papp vum Charles a Jules Collart. Hie war mat der Marie Anne Laval bestuet.
Pyramide vu Gizeh

D**'Pyramide vu Gizeh** stinn um westleche Bord vum Dall vum Nil, eng aacht Kilometer südwestlech vum Zentrum vun der Stad Gizeh. Se sinn dat eenzegt vun de siwe Weltwonner aus der Antiquitéit, dat bis haut erhale blouf.

## Kuckt och
* Grouss Sphinx vu Gizeh

## Um Spaweck

*Videoopnamen
Flender-Pulli

Eng **Flender-Pulli** ass eng hëlze Pulli, bei där de Krees an zwou Hallschente gedeelt ass, an d'Deeler vun all Hallschent bestinn aus e puer Loe vun Holzlamellen déi zesummegeläimt a geschrauft goufen. Tëscht de verschiddene Loe vu Lamelle waren Distanzhëlzer sou datt een eng breet Poulie krut, bei engem niddrege Gewiicht. Déi zwou Hallschente goufen op der Well mat Bullonge festgeschrauft.

Sou Poulien huet en haaptsächlech an Ateliere fonnt, an deene méi Maschinne mat Rimmer vun enger Haaptwell aus ugedriwwe goufen.

Den Avantage vun dëse Pullie war, datt s'am Vergläich zu massiven Holzpoulien knapps d'Hallschent vum Gewiicht haten. Doduerch konnte méi schwaach a méi bëlleg Haaptwelle benotzt ginn, a well se aus dënnen Holzlamellen zesummegesat waren, war et och méi einfach, fir se gutt z'equilibréieren. Meeschtens gouf Bichenholz dofir gebraucht, a wa se ganz licht sollte sinn, ass mat Pëppelholz geschafft ginn.

Den Nodeel war datt d'Flender-Pulli net an engem ze warmen oder ze fiichte Raum konnt benotzt ginn.
Schinneplou

Mat engem **Schinneplou** kënnen d'Schwelle vun enger Eisebunnsstreck futti gerappt ginn.

E gouf am Zweete Weltkrich entwéckelt a war geduecht, datt de Krichsfeind d'Gleiser net méi konnt fir seng Zich benotzen. Et war sou en Deel vun der Taktik vum verbrannte Buedem.
Dreschmaschinn

Eng **Dreschmaschinn** ass eng landwirtschaftlech Maschinn déi benotzt gouf fir Kärefriichten, haaptsächlech Fruucht ze dreschen.

D'Dreschmaschinne goufe vu géint 1950 un, lues a lues vun de Méidreschere verdrängt.

Dreschmaschinnen hate keen eegenen Undriff, déi alleréischt goufe vu Päerd iwwer e Gëpel oder en Tapis-roulant op enger schifer Ramp ugedriwwen, spéider mat Dampmaschinnen oder mat Trakteren.

## Um Spaweck

* Video vun enger Dreschmaschinn bei der Aarbecht
Maurice Joseph Louis Gigost d'Elbée

De **Maurice Joseph Louis Gigost d'Elbée**, gebuer den 21. Mäerz 1752 zu Dresden, a gestuerwen de 6. Januar 1794, war e franséische Generol am Krich an der Vendée.

1777 ass den d'Elbée a Frankräich komm, an ass an e Regiment vun der Kavalerie komm, wou hien et bis zum *[[Lieutenant]]* gepackt huet. 1783 huet hien demissionéiert, sech bestuet a sech op Lännereie bei Beaupréau am Anjou zeréckgezunn.

Wärend der Franséischer Revolutioun ass hien op Koblenz gereest, ass awer nees a Frankräich zeréckkomm wéi d'Gesetz den Emigranten ordonéiert huet, zeréckzekommen.

1793 hunn d'Bauere vu Beaupréau decidéiert, datt hien un hirer Spëtzt sollt stoen. Mat senger Trupp huet hien d'Arméie vu Bonchamps, Cathelineau a Stofflet vergréissert. Hien huet fir d'éischt ënner dem Cathelineau gedéngt, gouf als *Généralissime* nom Doud vun dësem unerkannt, a konnt d'Republikaner bei Coron an zu Beaulieu klappen.

Den 30. Juli 1793 war hie bei der Schluecht vu Luçon dobäi, déi d'Republikaner gewonnen hunn. Eng zweet Néierlag vun de Vendéens bei Luçon den 13. August war nach méi déidlech.

D'Kathoulesch a kinneklech Arméi gouf an der Schluecht vu Cholet vum Generol Kléber definitiv geschloen an den d'Elbée gouf an dëser Schluecht blesséiert. Hie gouf op Beaupréau an duerno op Noirmoutier bruecht; dräi Méint drop hunn d'Republikaner d'Insel ageholl, an den d'Elbée gouf vun enger Militärkommissioun zum Doud verurteelt, an erschoss.

De Generol Turreau sot a senge *Mémoires* iwwer den d'Elbée:

:*A un physique agréable et distingué, d'Elbée joignait les talents nécesaires à un chef de parti. Militaire consommé, il avait formé les vendéens à la manière de combattre la plus convenable à la localité et au génie de ce peuple. Ce chef de parti avait toutes les qualités jouer un grand rôle. D'Elbée a donné la preuve de ses talents dans l'exécutions des plans. Ses lieutenants ont été battus à chque fois qu'ils se sont écartés de ses principes.*

## Literatur zum Theema

* « Maurice Joseph Louis Gigost d'Elbée » in: Charles Mullié, *Biographie des célébrités militaires des armées de terre et de mer de 1789 à 1850*, 1852.
Galatasaray

**Galatasaray**, mam ganzen Numm **Galatasaray Spor Kulübü Istanbul**, ass en tierkesche Sportsveräi vum istanbuler Staddeel Beyoğlu, deem säi Foussballclub an der *[[Türkiye Süper Ligi]]*, der héchster Liga am tierkesche Profifoussball, spillt.

Nieft der Foussballsektioun gëtt et bei *Galatasaray* nach eng Basketball-, Turn-, Dëschtennis-, Liichtathleetik-, Tennis-, Handball-, Volleyball-, Rugby-, Äisstackschéissen- a Fansektioun.

De Veräi spillt seng Heemspiller an der Türk Telekom Arena.

## Um Spaweck

* Galatasaray - offiziell Homepage
Uelzecht-Lycée

Den **Uelzecht-Lycée** ass eng ëffentlech lëtzebuergesch Secondairesschoul, déi no bei der Dummeldenger Gare steet.

Den 9. Juli 2015 huet d'Chamber e Gesetz gestëmmt, mat deem den Uelzecht-Lycée an de Lycée technique des arts et métiers integréiert soll ginn.

## Historique

Duerch Gesetz vum 20. Januar 2003 krut d'Regierung d'Erlabnis fir zu Lëtzebuerg-Dummeldeng en Annexgebai vum Lycée technique du Centre (LTC) ze bauen. Et gouf awer duerno festgestellt, dat et besser wier, fir en neien onofhängege Lycée opzeriichten. D'Schüler aus de fënnef provisoreschen Annexgebaier vum LTC sollten do regruppéiert ginn.

De 14. Juli 2007 (Gesetz vum 9. Juli 2007) gouf dee Lycée zu Lëtzebuerg-Dummeldeng an d'Liewe geruff. Dëse krut duerch *Règlement grand-ducal* vum 9. Juli 2007 den Numm "Uelzecht-Lycée".

De 15. September 2007 sinn déi éischt Schoulklassen, mat ronn 600 Schüler, am Uelzecht-Lycée agezunn. D'Schoul gouf de 14. Dezember offiziell ageweit.

Direkter ass de Serge Winandy.

## Kuckt och
* Secondairesschoulen zu Lëtzebuerg

## Um Spaweck
* Websäit vum Uelzecht-Lycée
* D'Gesetz vum 20. Juni 2003 iwwer de Bau vun engem Annexgebai vum ''Lycée Technique du Centre'' zu Lëtzebuerg-Dummeldeng (De Projet gouf net sou realiséiert)
* D'Gesetz vum 9. Juli 2007 iwwer d'Kreatioun vun engem Lycée zu Lëtzebuerg-Dummeldeng
Atert-Lycée

Den **Atert-Lycée** ass eng lëtzebuergesch Secondairesschoul mat engem Internat zu Réiden op der Atert, déi am September 2008 mam Schoulbetrib ugefaangen huet.

## Logo
De Logo vum Atert-Lycée gouf de 17. Juli 2006 der Ministesch Mady Delvaux-Stehres virgestallt. E staamt vum Daniel Pannacci an e weist d'Buschtawen ALR duerch déi e bloe Stréch geet, deen d'Atert duerstellt.

## Historique
De 24. Januar 2004 (Gesetz vum 12. Januar 2004) gouf e Lycée mat Internat zu Réiden op der Atert an d'Liewe geruff. Dëse krut duerch *[[Groussherzoglecht Reglement|Règlement grand-ducal]]* vum 28. Januar 2006 den Numm "Atert-Lycée".

Fir d'Rentrée 2017 gouf de 4. Fligel (N) a Betrib geholl.

## Direkter
* 2004 - 2020: Claude Boever
* zanter 2020: Jeff Kohnen

## Internat
Nieft dem Lycée gëtt et en Internat mat 40 Duebel- an 20 Eenzelzëmmer.

## Kuckt och
* Secondaireschoulen zu Lëtzebuerg

## Um Spaweck

* Websäit vum Atert-Lycée
* Websäit vum ALR-Theater
* ALR Media-Site
Lycée Nic-Biever

De **Lycée Nic-Biever**, kuerz **LNB** oder **LNBD**, ass eng ëffentlech lëtzebuergesch Secondaires– an Héichschoul zu Diddeleng, déi nom Gewerkschaftler a Politiker Nic Biever genannt ass.

De Lycée besteet aus dem Haaptgebai an der Rue du Parc an der Annex « Alliance » an der Rue Reiteschkopp.

## Historique
Den haitege Lycée geet zeréck op eng Mëttelschoul déi op Basis vum Gesetz vum 16. August 1965 iwwer d'Schafe vum *Enseignement moyen* zu Lëtzebuerg, duerch e groussherzoglecht Reglement vum 12. Juli 1968 zu Diddeleng geschaf gouf. D'Coursë goufen ufanks an zwee Gebaier, déi mat Primäreschoule gedeelt goufen, gehalen, d'Administratioun war an enger Villa, an där virdrun e Sanatorium war.

Duerch e groussherzoglecht Reglement vum 14. Dezember 1970 gouf e *Centre d'enseignement professionnel* geschaf an un de *Collège d'enseignement moyen de Dudelange* ugegliddert. Dësen neie Schoulkomplex krut d'Bezeechnung *Collège d'enseignement moyen et professionnel de Dudelange*.

Am Parc vun där Villa gouf dann dat Schoulgebai gebaut, dat haut nach steet, an dat den 20. Oktober 1973 ageweit gouf. Bei där Geleeënheet gouf d'Schoul a *Collège Nic.-Biever* ëmgenannt.

1974/75 koumen och Klassen aus dem Enseignement complémentaire an d'Gebai, a vun 1975/76 un, Septièmes-, Sixièmes- a Cinquièmes-Klassen aus dem Secondaire général (classique & moderne).

Duerch en Arrêté ministériel vum 23. Mee 1979 krut de *Collège Nic.-Biever* d'Erlabnes fir zéng Joer laang eng polyvalent Schoul fir dat 7. bis 9. Schouljoer anzeféieren.

1979 ass d'Schoul an e Lycée technique ëmgewandelt ginn a krut deemno den Numm *Lycée technique Nic. Biever* (LTNB).

1980-1984 ass d'Gebai vergréissert ginn, an 1988 gouf d'Verwaltungsgebai restauréiert, fir doran ënner anerem eng Bibliothéik (déi no der Aline Mayrisch-de Saint-Hubert genannt ass) an Aarbechtsraim ënnerzebréngen.

Wéi de Lycée fir d'Rentrée 2010/2011 och Klassen aus der *Division supérieure* vum Sekundarunterrecht opgeholl huet, gouf en a *Lycée Nic-Biever* ëmgenannt.

## Direkteren
* 1969 - 1978: Cornel Meder
* 1978 - 1984: Ernest Hansen
* 1984 - 1987: Pierre Clees
* 1987 - 1989: Paul Lenert
* 1989 - 2010: José Leiner
* 2010 - 2022: Roger Roth
* 2022 - ...: Yves Schmartz

## Zuel vun de Schüler

* 1968/1969: 79
* 1971/1972: 287
* 1974/1975: 500
* 1977/1978: 540
* 1980/1981: 752
* 1983/1984: 872
* 1986/1987: 682
* 1989/1990: 600
* 1992/1993: 630
* 1995/1996: 825
* 2001/2002: 1.175
* 2004/2005: 1.250
* 2010/2011: 1.600
* 2016/2017: 1.656
* 2022/2023: 1.644

## Kuckt och
* Secondaireschoulen zu Lëtzebuerg

## Literatur
* 25e anniversaire : 1968-1993. Lycée technique Nicolas Biever. Dudelange: LTNB 1993.
* 50 Joer Lycée Nic Biever. 1968-2018. Dudelange: LNB 2018.

## Um Spaweck

* Websäit vum Lycée Nic-Biever
Bronze

**Bronze** ass en Alliage deen haaptsächlech aus Koffer an Zënn besteet. De Gehalt un Zënn deen tëscht 6&nbsp;% a 17&nbsp;% variéiere kann, hänkt dovun of firwat d'Bronze gebraucht gëtt. Heiansdo kënnen och nach Metaller wéi Zénk a Bläi a ganz niddrege Proportioune bäigemëscht ginn.

Bronze schmëlzt méi séier wéi Koffer, ass och méi haart a méi dicht. Se gëtt haaptsächlech gebraucht fir Moulagen ze maachen. D'Schmëlztemperatur vun der Bronze hänkt of vum Undeel vun de verschiddene Metaller.

D'Resistenz vun der Bronze ass am gréisste bei engem Zënngehalt vu 15&nbsp;%, an hir gréissten Dicht huet se bei engem Undeel vun 28&nbsp;%.

## Bronze an der Mechanik
An der Mechanik gëtt Bronze haaptsächlech gebraucht fir Lagerkëssen oder soss Deeler ze bauen déi enger Reiwung ausgesat sinn, wéi z.&nbsp;B. Achsesupporten.

Den Zënngehalt vun der mechanescher Bronze läit tëscht 6&nbsp;% an 18&nbsp;%.
 
**Verschidde Beispiller vun der Mëschung no Gebrauch**



Fir speziell Maschinnendeeler brauch ee gerengegt Bronze, och nach Phosphorbronze genannt. D'Mëschung vu sou Bronzen ass an der Moyenne: Koffer 86,40&nbsp;%, Zënn 8,96&nbsp;%, Zénk 4,20&nbsp;%, Bläi 0,40&nbsp;% a Phosphor 0,04&nbsp;%.

Bei verschiddene Maschinnendeeler, wéi Verbindungsdeeler bei Lokomotiven an am Schëffsbau, gëtt Bronze gebraucht, an där tëscht 2&nbsp;% an 10&nbsp;% Mangan dran ass. Sou Bronze ass ganz haart, verdréit héich Temperaturen an huet en niddrege Verschläiss.

Fréier goufe bronzen Dréit gebraucht fir Telegraphen- an Telefonsleitungen. Fir déi Dréit ze maache gouf Silizium mat bäigemëscht. Doduerch krut een eng zimmlech puer Bronze, déi eng héich Festegkeet hat a gutt gezunn konnt ginn.

Aluminiumbronze ass ganz haart, homogeen, an huet eng grouss Festegkeet. Den Deel vum Aluminium kann tëscht 5&nbsp;% a 15&nbsp;% sinn. Déi Bronze gëtt fir Maschinnendeeler agesat, déi eng héich Aarbechtleeschtung hunn, a bei der Konstruktioun vu Prezisiounsapparaten.

## Anere Gebrauch vun der Bronze
* Kanounen
* Klacken
* Sculpturen
* Mënzen

## Um Spaweck
Pierre Quétineau

De **Pierre Quétineau**, gebuer de 25. August 1756 zu Le-Puy-Notre-Dame, a gestuerwen de 17. Mäerz 1794 zu Paräis, war de Chefgenerol vun der franséischer Armée de l'Ouest wärend der Revolutioun.

Hie war Kommandant an der Vendée wéi et 1793 zum Opstand komm ass. Nodeem hien zu Bressières ugegraff ginn ass, an d'Mauere gefall sinn, huet hie sech op Thouars zeréckgezunn. D'Vendéens hunn d'Stad ageholl an hunn de Quétineau gefaange geholl.

Déi aner Genereel hu versicht him bäizebréngen, datt d'Convention vu senger Néierlag net begeeschtert war, an him dës och net verzéie géif, de Pierre Quétineau huet net op si gelauschtert. Wéi hien nees fräikomm ass, wollt hien direkt bei seng Arméi zeréck. Hie gouf virun d'Revolutiounsgeriicht gestallt, zum Doud verurteelt an de 27. Ventôse vum Joer II guillotinéiert.

Hie war mat der Jeanne Latreille bestuet, déi beim Prozess vum Jacques René Hébert an den Hébertisten dobäi war, an och 1794 en Affer vun der Guillotine ginn ass.

## Literatur zum Theema

* Odile Métais-Thoreau, *Le général Pierre Quétineau, 1756-1794: le courage des vaincus*, Hérault, Maulévrier, 1997.
Clisson

**Clisson** (Gallo/Poitevin: **Cliczon**, Bretonesch: **Klison**) ass eng franséisch Gemeng am Departement Loire-Atlantique an der Regioun Pays de la Loire. Zesumme mat Ancenis, Fougères, Châteaubriant a Vitré gehéiert Clisson zu der Marche de Bretagne.
Canton de Mamers

De **Canton de Mamers** ass eng franséisch administrativ Andeelung am Arrondissement Mamers, an de Sarthe an der Regioun Pays de la Loire.

Den Haaptuert ass Mamers.

## Gemengen am Kanton
Canton de Clisson

De **Canton de Clisson** ass eng fréier franséisch administrativ Andeelung am Arrondissement Nantes, an der Loire-Atlantique an der Regioun Pays de la Loire.

Den Haaptuert ass Clisson.

## Gemengen am Kanton
Trittico Regione Lombardia

Den **Trittico Regione Lombardia**, och **Trittico Lombardo** genannt, ass eng Serie vun dräi Vëloscourssen, déi an der italieenescher Regioun Lombardei an dräi Deeg noenee gefuer ginn.

Déi dräi Courssen heesschen:
* Tre Valli Varesine
* Coppa Ugo Agostoni
* Coppa Bernocchi

De Gewënner vum *Trittico Regione Lombardia* gëtt an engem Punkteklassement ermëttelt, dat op Basis vun de Resultater an deenen dräi Courssen établéiert gëtt.

## D'Gewënner

## Um Spaweck
Méidrescher

De **Méidrescher** oder **Mädrescher** ass eng landwirtschaftlech Maschinn déi, wéi den Numm et verréit, capabel ass fir d'Aarbecht vun zwou Maschinne mateneen ze maachen: der Méimaschinn an der Dreschmaschinn.

De Méidrescher erlaabt et an der Rekolt vu Fruucht, Käremais oder Raps agesat ze ginn.

Am belsche Zedelgem huet de Leon Claeys seng éischt Dreschmaschinn gebaut. Op der selwechter Plaz gouf 1952 deen éischte Méidrescher an Europa, dee fuere konnt, fabrizéiert.

## Um Spaweck
Maacher Lycée

De **Maacher Lycée** ass eng ëffentlech lëtzebuergesch Secondaires- an Héichschoul zu Gréiwemaacher.

## Geschicht
Op Basis vum Gesetz vum 16. August 1965 iwwer d'Schafe vum « Enseignement moyen », gouf duerch e groussherzoglecht Reglement vum 15. Juli 1969 *de Collège d'enseignement moyen et professionnel de l'Est* gegrënnt deen de 15. September vum nämmlechte Joer seng Dieren (an enger fréierer Complémentaires-Schoul) opgemaach huet. Deemools gouf et eng 10 Klasse mat ronn 200 Schüler.

No an no gouf d'Gebai vergréissert, an en Turnsall ass bäikomm. Den 13. Juli 1979 gouf duerch e groussherzoglecht Reglement d'Schoul an e Lycée technique ëmgewandelt a gouf *Lycée technique Joseph-Bech*, kuerz LTJB, gedeeft, nom fréiere Staatsminister Joseph Bech.

Wéi mam Gesetz vum 3. Juni 1994 de *Régime complémentaire* ofgeschaaft an duerch de *[[Enseignement préparatoire (Lëtzebuerg)|Régime préparatoire]]* ersat gouf, si fir d'Schouljoer 1994/95 13 sou Klassen ageriicht ginn.

Den LTJB war déi éischt Schoul zu Lëtzebuerg, déi differenzéierten Unterrecht an Aktivitéiten, déi no de reguläre Schoulstonnen nomëttes ofgehale ginn, agefouert huet.

Mam Schoulufank 2014/2015, gouf en neie Fligel vum Gebai ageweit an dat neit Gebai krut 2015 de Publikumspräis beim *Prix luxembourgeois d'architecture 2015*.

2018 krut de fréiere Lycée technique den neien Numm *Maacher Lycée*.

## Formatiounen
De Maacher Lycée bitt Unterrecht am Secondaire Classique, General an am Professionnel un an zanter 2019 och e BTS.

## Kuckt och
* Secondaireschoulen zu Lëtzebuerg
## Um Spaweck
* maacherlycee.lu
Wezen (Stär)

De **Wezen** (och *Alwazn*, *Wesen*, *Al Wazor*) ass de Stär δ Canis Majoris (Delta Canis Majoris) am Stärebild Canis Major. En huet eng siichtbar Magnitude vun 1,84&nbsp;mag.

De Wezen ass e Stär vun der Spektralklass F8 an huet eng Uewerflächentemperatur vu 6.200 Kelvin. Hie straalt 50.000-mol méi staark wéi eis Sonn an ass zirka 200-mol méi grouss wéi eis Sonn. De Stär ass ongeféier 1.800 Liichtjoer vun eisem Sonnesystem ewech. Den Numm ass arabesch *al-wazn* a bedeit "d'Gewiicht".

**[[Koordinaten]]:**
*Rektaszensioun: 07h 08min 23.486s
*Deklinatioun: -26° 23' 35.548"

## Um Spaweck
*  http://www.astro.uiuc.edu/~kaler/sow/wezen.html
Adhara (Stär)

Den **Adhara** ass de Stär ε (Epsilon) Canis Maioris am Stärebild Canis Major. Den Numm (vum arabeschen **عذارى** = ***aðāra***) bedeit *Jofferen*.

Den Adhara ass en Duebelstäresystem op enger Distanz vu 470 Liichtjoer. Den Haaptstär huet eng siichtbar Magnitude vu +1,5m a gehéiert zu der Spektralklass B2. De +7,5m helle Begleetstär, mat der absolutter Magnitude ass-5M, a steet op engem Wénkelofstand vu 7,5" bei engem Positiounswénkel vun 161 Grad zum Haaptstär. 
Trotz dem relativ grousse Wénkelofstand kann d'System nëmme mat groussen Teleskopen opgeléist ginn, well den Haaptstär dee ronn 250-mol méi liichtschwaache Begleeder iwwerstrahlt.

Koordinaten fir d'Equinoxe J2000.0:
* Rektaszensioun: 6h58m37.50s
* Deklinatioun: -28°58'20.0"
* HR 2618 HD 52089
* Faarfindex: -0.21
* Spektralklass: B2II
* Eegebeweegung am Joer: 0.004 0.003
Gréider

E **Gréider**, aus dem Englesche *grader*, ass eng Baumaschinn déi benotzt gëtt fir grouss Flächen exakt ze planéieren.

Gréideren hu meeschten dräi Achsen. Dovu sinn der zwou um hënneschten Deel beieneen, a si sinn nom Tandemachsesystem montéiert mat enger Spezialophänkung déi vu sech aus schonn kleng Bossen iwwer dem Fueren op d'Hallschent vum Héichtenënnersched deen e bei enger Eenzelachs hätt, reduzéiert. De Motor an d'Kabinn fir de Chauffer sinn iwwer der hënneschter Achs. Déi drëtt Achs, also déi viischt, ass d'Steierachs.

Tëscht der viischter an den hënneschten Achsen ass en Dréikranz ënner deem d'Schëld montéiert ass. Dëst Schëld ka bei de meeschte Gréideren ëm 360° gedréint ginn. Iwwer en hydaulesche System kann och den Ustellwénkel an der vertikaler Linn verstallt ginn. Iwwer eng Schinn déi iwwer den Dréikranz am Niveau verstallt ka ginn, kann et och zur Säit aus, no riets oder lénks iwwer den normale Gabarit erausgefuer ginn, an et ka praktesch bis zu engem 90° Wénkel zu der Fuerrichtung gedréint ginn.

Den Achsestand bei engem Grader ass relativ grouss sou datt Knubbelen, déi en Héichtenënnerscheed op der hënneschter oder viischter Achs erbäiféieren, an der Mëtt op ee Minimum reduzéiert ginn.

D'Direktiounsgestell op der viischter Achs ass sou gebaut, datt de Grader sech an enger Kéier liicht zur bannenzeger Säit vun der Kéier senkt, a sou automatesch d'Iwwerhéijung vun der Kéier mécht, ouni dat d'Schëld dofir muss regléiert ginn.

## Produzente vu Gréideren
*Caterpillar Inc.
*Case
*Grove
*Hitachi Construction Machinery (Europe)
*Ingersoll-Rand, Websäit
*Komatsu
*New Holland
*Terex, Websäit
*Veekmas Oy, e finnesche Produzent, Websäit
*Volvo Construction Equipment
Collinder 140

De **Collinder 140** ass en oppene Stärekoup am Stärebild Canis Major. Den Cr 140 huet en Duerchmiesser vun 42' an eng siichtbar Magnitude vu +3,50mag.

**[[Koordinaten]]** (Equinoxe: (J2000.0)
*Rektaszensioun: 7h23m54.00s
*Deklinatioun: -32°12'00.0"
Émile Kirscht

Den **Émile** (oder **Emil**) **Kirscht**, gebuer den 11. Juni 1913 zu Rëmeleng, a gestuerwen de 26. Oktober 1994 zu Esch-Uelzecht, war e lëtzebuergesche Moler.

Hien huet virun allem abstrakt Biller an Acryl oder Gouache op Pabeier gemoolt.

Hie war 1954 ee vun de Matgrënner vun den Iconomaques.

1959 krut hien de Prix Grand-Duc Adolphe (zesumme mam Alphonse Nies).

## Säi Liewen
Als sechst vu siwe Kanner vun enger Aarbechterfamill gëtt den Émile Kirscht den 11. Juni 1913 zu Rëmeleng gebuer.

Am Alter vu siwe Joer fänkt fir hien d'Berufsliewen un andeems hien als Léierjong bei e Schräiner kënnt. Duerno kritt hien eng Plaz op der Schmelz.

Am Zweete Weltkrich, ënner däitscher Besetzung, refuséiert hie fir Member an der Volksdeutschen Bewegung (VDB) ginn, wat mat dozou féiert datt hien an d'Äifel déportéiert gëtt.

## Wierker
* *Eingeklemmtes Rot*, Acryl op Toile, Nationalmusée fir Geschicht a Konscht

## Ausstellungen
* 1947: Salon vum Cercle artistique de Luxembourg, Kollektivausstellung
* 1950: *Salon de la nouvelle Equipe*, Kollektivausstellung zu Esch-Uelzecht
* 1954: *Salon des Iconomaques*, Kollektivausstellung
* 1966: Perséinlech Ausstellung an der *Galerie d'Art d'Esch*
* 1993: Rétrospective am Staatsmusée an der Stad Lëtzebuerg
* 2007: Kollektivausstellung mat Wierker vun de rëmelenger Konschtschafeneden Félix Corrent (1895-1968), Albert Hames (1910-1989), Émile Kirscht a Foni Tissen (1909-1975) am Kader vum Centenaire vun der Gemeng Rëmeleng

## Literatur
* Guy Wagner: *Emile Kirscht. Monographie d'un peintre*, 1987, Éditions le Phare ISBN 2-87964-000-8
* Marc Theis, Elisabeth Vermast: *Artistes luxembourgeois d'aujourd'hui*, Edition Marc Theis, Lëtzebuerg / Hannover, 1995, S. 42 - S. 43
* Linda Eischen: *La Collection Luxembourgeoise du Musée National d'Histoire et d'Art - Emile Kirscht*, in "ons stad" N° 87, 2008, S.77-S.79

## Kuckt och
* Lëscht vu lëtzebuergesche Konschtschafenden

## Um Spaweck
* Portrait vum Émile Kirscht op der Internetsäit vu mediArt
NGC 2362

Den **NGC 2362** ass en oppene Stärekoup am Stärebild Canis Major. Den NGC 2362 steet beim Stär Tau Canis Maioris, deen awer nëmmen e Stär virdrun ass. Den NGC 2362 huet eng Wénkelausdehnung vun 8' × 8' an eng siichtbar Magnitude vu +4,10mag.

**[[Koordinaten]]** (Equinoxe J2000.0)

* Rektaszensioun: 7 18 42.00 
* Deklinatioun: -24°57'00.0"
## Kuckt och