open-index/open-wikipedia-markdown huggingface dataset:
Aigues-Vives

De Begrëff **Aigues-Vives** bezeechent:
* Aigues-Vives, eng franséisch Gemeng am Kanton Mirepoix.
* Aigues-Vives, eng franséisch Gemeng am Kanton Rieux-Minervois.
* Aigues-Vives, eng franséisch Gemeng am Kanton Vauvert.
* Aigues-Vives, eng franséisch Gemeng am Kanton Saint-Pons-de-Thomières.
Allonnes

De Begrëff **Allonnes** bezeechent:
* Allonnes, eng franséisch Gemeng am Kanton Voves.
* Allonnes, eng franséisch Gemeng am Kanton Longué-Jumelles (Maine-et-Loire).
* Allonnes, eng franséisch Gemeng am Kanton Le Mans-7 (Sarthe).
* Canton d'Allonnes (Maine-et-Loire).
* Canton d'Allonnes (Sarthe).
Amance

De Begrëff **Amance** bezeechent:
* Amance, eng franséisch Gemeng am Kanton Vendeuvre-sur-Barse.
* Amance (Meurthe-et-Moselle), eng franséisch Gemeng am Kanton Grand Couronné.
* Amance (Haute-Saône), eng franséisch Gemeng am Kanton Port-sur-Saône.
* Amance, fréier franséisch Gemeng am Doubs.
* Amance, e rietsen Niewefloss vun der Saône.
* Amance, en Niewefloss vun der Aube deen dem Séi Amance den Numm gëtt. 
* Canton d'Amance.
Andilly

De Begrëff **Andilly** bezeechent:
* Andilly, eng franséisch Gemeng am Kanton Marans.
* Andilly, eng franséisch Gemeng am Kanton Nord-Toulois.
* Andilly, eng franséisch Gemeng am Kanton La Roche-sur-Foron.
* Andilly, eng franséisch Gemeng am Kanton Montmorency.

## Kuckt och
* Andilly-en-Bassigny.
Ardon

De Begrëff **Ardon** bezeechent:

## Toponymmen
* Ardon, eng CDP (*Census-Designated Place*) am Bundesstaat Iowa an den USA.
* Ardon, eng franséisch Gemeng am Kanton Champagnole.
* Ardon, eng franséisch Gemeng am Loiret.
* Ardon, eng russesch Stad an der Republik Nordossetien.
* Ardon, eng Schwäizer Gemeng am Distrikt Conthey.

## Hydronymmen
* Ardon, e russesche Floss an der Republik Nordossetien.
* Ardon, e franséische Floss an der Aisne an Niewefloss vum Ailette

## Nimm
* Ardon vun Aniane († 843), e Pater an der Abtei vun Aniane (Fest de 7. Mäerz).
* Mordecai Ardon (1896–1992), en israeelesche Moler.

## Kuckt och
* Ardo.
Islännesch Foussballnationalekipp

D**'Islännesch Foussballnationalekipp** (op Islännesch: Íslenska karlalandsliðið í knattspyrnu) ass eng Selektioun vun de beschten islännesche Foussballspiller, déi vun der Islännescher Foussball-Associatioun (KSÍ) erausgesicht ginn. Si representéiert Island op internationalem Niveau, zum Beispill bei de Qualifikatioune fir d'Europameeschterschaft (UEFA) an d'Weltmeeschterschaft (FIFA).

An der FIFA-Weltranglëscht läit d'islännesch Nationalekipp op der Plaz *22* .

Zanter 2011 ass den Heimir Hallgrímsson Haapttrainer vun der Foussballnationalekipp.

## Kuckt och
* FIFA
* UEFA
* FIFA-Weltranglëscht

## Um Spaweck
Arville

De Begrëff **Arville** bezeechent:
* Arville, eng belsch Uertschaft an der Gemeng Saint-Hubert.
* Arville, eng franséisch Gemeng am Loir-et-Cher.
* Arville, eng franséisch Gemeng an der Seine et Marne.
Arques

De Begrëff **Arques** bezeechent:
* Arques (Aude), eng franséisch Gemeng am Kanton Haute-Vallée de l'Aude.
* Arques (Aveyron), eng franséisch Gemeng am Kanton Raspes et Lévezou.
* Arques (Pas-de-Calais), eng franséisch Gemeng am Kanton Arques.
* Arques (Floss), e franséische Floss an der Regioun Normandie.
* Canton d'Arques.

## Kuckt och
* Les Arques.
Artigues

De Begrëff **Artigues** bezeechent:
* Artigues, eng franséisch Gemeng an der Ariège.
* Artigues, eng franséisch Gemeng an der Aude.
* Artigues, eng franséisch Gemeng an den Hautes-Pyrénées.
* Artigues, eng franséisch Gemeng am Var.

## Kuckt och
* Artigues-près-Bordeaux.
Brjansk

**Brjansk** (op Russesch: Брянск) ass eng Universitéitsstad am Oblast Brjansk am Zentralrussesche Federatiounskrees a Russland.

Et ass d'Haaptstad vun hirer Regioun an huet 415.721 Awunner (Stand 2010). D'Stad huet eng Fläch vun 230&nbsp;km².

Brjansk gouf am d'Enn vum 10. Joerhonnert (980er Joren?) als **Debrjansk** (Дебрянск; alostslawesch: Дьбряньскъ) gegrënnt. D'Stad gouf 1146 fir d'alleréischt ernimmt.

## Um Spaweck
Aspach

De Begrëff **Aspach** bezeechent:
* Aspach (Baden-Württemberg), eng däitsch Gemeng am Landkrees Rems-Murr-Kreis.
* Aspach (Thüringen), eng däitsch Uertschaft an der Gemeng Hörsel.
* Aspach (Ueweréisträich), eng éisträichesch Gemeng am Distrikt Braunau am Inn.
* Aspach (Haut-Rhin), eng franséisch Gemeng am Kanton Altkirch.
* Aspach (Moselle), eng franséisch Gemeng am Kanton Phalsbourg.

## Kuckt och
* Aspach-le-Bas.
* Aspach-le-Haut.
Bruno Paolinelli

De **Bruno Paolinelli**, gebuer am Joer 1923 zu Roum, a gestuerwen de 16. September 1991 zu Roquebrune-Cap-Martin a Frankräich, war en italieenesche Filmregisseur, Filmproduzent an Dréibuchauteur.

Verschidde Filmer huet hien och ënner dem Pseudonym John Huxley gedréint.

## Filmographie
### als Regisseur
* 1955: *[[I pappagalli]]* - Haaptacteuren: Aldo Fabrizi, Alberto Sordi
* 1959: *[[Tunisi top secret]]* - Haaptacteuren: Elsa Martinelli, Giorgia Moll
* 1961: *[[Legge di guerra]]* - Haaptacteuren: Mel Ferrer, Peter van Eyck
* 1965: *[[La suora giovane]]* - Haaptacteuren: Laura Efrikian
* 1965: *[[OSS 77 - Operazione fior di loto]]* - Haaptacteuren: Dominique Boschero, Yôko Tani
* 1955: *[[Borman]]* - Haaptacteuren: Robert Kent, Liana Orfei
* 1976: *[[Il colpaccio]]* - Haaptacteuren: Al Cliver, Claudine Auger

## Um Spaweck
Laangwell

Als **Laangwell** (LW) bezeechent een eng elektromagnéitesch Well mat Wellelängten tëscht 1000 an 10.000&nbsp;Meter, déi Frequenzen tëscht 30&nbsp;kHz an 300&nbsp;kHz entspriechen (am Verglach: Mëttelwell 100&nbsp;m bis 1&nbsp;km; Kuerzwell 10 bis 100&nbsp;m; Ultrakuerzwell 1 bis 10&nbsp;m). Funkwellen ënner 30&nbsp;kHz ginn als Längstwellen (VLF – Very Low Frequency) duergestallt.

D'Ausbreedung erfollegt als Buedemwell, wärend déi schwaach profiléiert Raumwell daagsiwwer bal ganz vun der D-Schicht vun der Ionosphär absorbéiert gëtt an dofir net op d'Äerduewerfläch zeréckkënnt. Nëmme bei der Ausbreedung iwwer d'Nuetssäit vun der Äerd ass Wäitempfang méiglech. Beim Zesummentreffe vu Raum- a Buedemwell sinn dann och Interferenzbiller (Fading) z'observéieren.

## Kuckt och
* Laangwelleradio 
* Laangwellesender

## Um Spaweck
* The Medium Wave Circle - The premier club for MW/LW enthusiasts 
* Euro-African Medium Wave Guide 
* Longwave Club of America 
* How to receive DRM from Kalundborg longwave station
Unetscha

**Unetscha** (op Russesch: Унеча) ass eng Stad am Oblast Brjansk am Zentralrussesche Federatiounskrees a Russland.

Et ass de Verwaltungszentrum vum Distrikt Unetscha. Si huet 24.320 Awunner (Stand 2016) an eng Fläch vu 15&nbsp;km².

Unetscha gouf am Joer 1885 gegrënnt. Den Numm kënnt vum Floss mat dem selwechten Numm.

## Um Spaweck
Unetscha (Homonymie)

De Begrëff **Unetscha** bezeechent:
* eng russesch Stad an der Oblast Brjansk: Unetscha,
* e russesche Floss an der Oblast Brjansk, no deem d'Stad benannt gouf: Unetscha (Floss),
* d'Gare an der Stad mam selwechten Numm: Gare Unetscha.
Aubigny

De Begrëff **Aubigny** bezeechent:
* Aubigny (Allier), eng franséisch Gemeng am Kanton Moulins-Ouest.
* Aubigny (Calvados), eng franséisch Gemeng am Kanton Falaise-Nord.
* Aubigny (Deux-Sèvres), eng franséisch Gemeng am Kanton Thénezay.
* Aubigny (Somme), eng franséisch Gemeng am Kanton Corbie.
* Aubigny (Vendée), eng franséisch Gemeng am Kanton La Roche-sur-Yon-Sud.

## Kuckt och
* Aubigny-au-Bac.
* Aubigny-aux-Kaisnes.
* Aubigny-en-Artois.
* Aubigny-en-Laonnois.
* Aubigny-en-Plaine.
* Aubigny-la-Ronce.
* Aubigny-les-Pothées.
* Aubigny-lès-Sombernon.
* Aubigny-sur-Nère.
Erich Engels (Filmregisseur)

Den **Erich Engels**, gebuer den 23. Mee 1889 zu Remscheid, a gestuerwen de 25. Abrëll 1971 zu München, war en däitsche Filmregisseur an Dréibuchauteur.

## Filmographie
### als Regisseur
* 1931: *[[Der Mörder Dimitri Karamasoff]]* - Haaptacteuren: Fritz Kortner, Fritz Rasp
* 1932: *[[Kriminalreporter Holm]]* - Haaptacteuren: Hermann Speelmans, Elga Brink
* 1932: *[[Das Millionentestament]]* - Haaptacteuren: Johannes Riemann
* 1932: *[[Geheimnis des blauen Zimmers]]* - Haaptacteuren:Charlotte Ander
* 1933: *[[Die Nacht im Forsthaus]]* - Haaptacteuren: Hermann Speelmans, Camilla Spira
* 1933: *Karikaturen* - (Kuerzfilm)
* 1933: *[[Das lustige Kleeblatt]]* - Haaptacteuren: Ines von Taube, Harald Paulsen
* 1935: *[[Peter, Paul und Nanette]]* - Haaptacteuren: Hermann Thimig, Hans Junkermann 
* 1935: *[[Kirschen in Nachbars Garten (Film 1935)|Kirschen in Nachbars Garten]]* - Haaptacteuren: Adele Sandrock, Liesl Karlstadt 
* 1939: *[[Donner, Blitz und Sonnenschein]]* - Haaptacteuren: Karl Valentin, Liesl Karlstadt
* 1936: *Musik zu zweien* - (Kuerzfilm) 
* 1936: *Die karierte Weste* - (Kuerzfilm)
* 1936: *Der Bittsteller* - (Kuerzfilm)
* 1936: *Beim Rechtsanwalt* - (Kuerzfilm)
* 1936: *Beim Nervenarzt* - (Kuerzfilm)
* 1937: *[[Sherlock Holmes (Film 1937)|Sherlock Holmes]]* - Haaptacteuren: Hermann Speelmans, Trude Marlen
* 1938: *[[Mordsache Holm]]* - Haaptacteuren: Ursula Deinert, Walter Steinbeck
* 1939: *[[Im Namen des Volkes]]* - Haaptacteuren: Rudolf Fernau, Christine Grabe
* 1939: *[[Zentrale Rio]]* - Haaptacteuren: Leny Marenbach, Camilla Horn
* 1941: *[[Das himmelblaue Abendkleid]]* - Haaptacteuren: Elfie Mayerhofer, Hans Halder
* 1942: *[[Dr. Crippen an Bord]]* - Haaptacteuren: Rudolf Fernau, René Deltgen 
* 1943: *[[Die goldene Spinne]]* 
* 1944: *[[Freitag, der 13.]]* - Haaptacteuren: Fritz Kampers, Angelika Hauff
* 1949: *[[Mordprozess Dr. Jordan]]* - Haaptacteuren: Rudolf Fernau, Maria Holst 
* 1951: *[[Die Dame in Schwarz (Film 1951)|Die Dame in Schwarz]]* - Haaptacteuren: Paul Hartmann, Mady Rahl
* 1953: *[[Lachkabinett]]* - Regie zesumme mam Carl Lamac, Rolf Raffé, Willem Holsboer, Wolfgang Becker
* 1954: *[[Keine Angst vor Schwiegermüttern]]* - Haaptacteuren: Grethe Weiser, Claus Biederstaedt 
* 1956: *[[Kirschen in Nachbars Garten (Film 1956)|Kirschen in Nachbars Garten]]* - Haaptacteuren: Oskar Sima, Grethe Weiser 
* 1957: *[[Witwer mit fünf Töchtern]]* - Haaptacteuren: Heinz Erhardt, Susanne Cramer 
* 1958: *[[Dr. Crippen lebt]]* - Haaptacteuren: Elisabeth Müller, Peter van Eyck 
* 1958: *[[Grabenplatz 17]]* - Haaptacteuren: Wolfgang Preiss, Kai Fischer 
* 1958: *[[Vater, Mutter und neun Kinder]]* - Haaptacteuren: Heinz Erhardt, Corny Collins 
* 1959: *[[Natürlich die Autofahrer]]* - Haaptacteuren: Heinz Erhardt, Maria Perschy
* 1960: *[[Im Namen einer Mutter]]* - Haaptacteuren: Ulla Jacobsson 	Ulla Jacobsson, Claus Holm

## Um Spaweck
* Filmportal.de
Eugen York

Den **Eugen York**, gebuer de 26. November 1912 zu Rybinsk, a gestuerwen den 18. November 1991 zu Berlin, war en däitsche Filmregisseur an Dréibuchauteur.

## Filmographie
### Kino
* 1945: *[[Heidesommer]]* - Haaptacteuren: Dagmar Altrichter, Eva Maria Meineke
* 1948: *[[Morituri (Film 1948)|Morituri]]* - Haaptacteuren: Lotte Koch, Winnie Markus
* 1949: *[[Die letzte Nacht (Film 1949)|Die letzte Nacht]]* - Haaptacteuren: Sybille Schmitz, Karl John
* 1950: *[[Schatten der Nacht]]* - Haaptacteuren: Hilde Krahl, Willy Fritsch
* 1950: *[[Export in Blond]]* - Haaptacteuren: Lotte Koch, René Deltgen
* 1950: *[[Der Schatten des Herrn Monitor]]* - Haaptacteuren: Carl Raddatz, Paul Dahlke
* 1950: *[[Lockende Gefahr]]* - Haaptacteuren: Angelika Hauff, Walter Richter
* 1955: *[[Das Fräulein von Scuderi (Film 1955)|Das Fräulein von Scuderi]]* - Haaptacteuren: Henny Porten, Anne Vernon
* 1956: *[[Ein Herz kehrt heim]]* - Haaptacteuren: Hans Nielsen, Maria Holst
* 1957: *[[Das Herz von St. Pauli]]* - Haaptacteuren: Hans Albers, Hansjörg Felmy
* 1958: *[[Der Greifer (Film 1958)|Der Greifer]]* - Haaptacteuren: Hans Albers, Hansjörg Felmy
* 1958: *[[Der Mann im Strom]]* - Haaptacteuren: Hans Albers, Helmut Schmid
* 1958: *[[Das Mädchen mit den Katzenaugen]]* - Haaptacteuren: Vera Tschechowa, Joachim Fuchsberger 
* 1964: *[[Nebelmörder]]* - Haaptacteuren: Hansjörg Felmy, Ingmar Zeisberg
* 1977: *[[Das Gesetz des Clans]]* - Haaptacteuren: Horst Frank, Heidi Brühl

## Um Spaweck
Fernando Di Leo

De **Fernando Di Leo**, gebuer den 11. Januar 1932 zu San Ferdinando di Puglia, a gestuerwen den 1. Dezember 2003 zu Roum, war en italieenesche Filmregisseur, Schauspiller an Dréibuchauteur.

De Fernando Di Leo huet um Dréibuch vun iwwer 40 Filmer matgeschafft an huet iwwer 30 Filmer als Regisseur gedréint.

## Filmographie
### als Regisseur
* 1964: *[[Gli eroi di ieri… oggi… domani]]* - Haaptacteuren: Giambattista Salerno, Maria Monti
* 1968: *[[Rose rosse per il führer]]* - Haaptacteuren: James Daly, Anna Maria Pierangeli
* 1969: *[[Amarsi male]]* - Haaptacteuren: Susan Scott, Gianni Macchia
* 1969: *[[Brucia, ragazzo, brucia]]* - Haaptacteuren: Gianni Macchia, Françoise Prévost
* 1969: *[[I ragazzi del massacro]]* - Haaptacteuren: Pier Paolo Capponi, Renato Lupi
* 1971: *[[La bestia uccide a sangue freddo]]* - Haaptacteuren: Klaus Kinski, Margaret Lee
* 1972: *[[Milano calibro 9]]* - Haaptacteuren: Gastone Moschin, Barbara Bouchet
* 1972: *[[La mala ordina]]* - Haaptacteuren: Mario Adorf, Henry Silva
* 1973: *[[Il boss]]* - Haaptacteuren: Henry Silva, Richard Conte
* 1973: *[[La seduzione]]* - Haaptacteuren: Maurice Ronet, Lisa Gastoni
* 1974: *[[Il poliziotto è marcio]]* - Haaptacteuren: Luc Merenda, Richard Conte
* 1975: *[[Colpo in canna]]* - Haaptacteuren: Ursula Andress, Woody Strode
* 1975: *[[La città sconvolta: caccia spietata ai rapitori]]* - Haaptacteuren: Luc Merenda, James Mason
* 1976: *[[Gli amici di Nick Hezard]]* - Haaptacteuren: Luc Merenda, Lee J. Cobb
* 1976: *[[I padroni della città]]* - Haaptacteuren: Jack Palance, Al Cliver
* 1978: *[[Avere vent'anni]]* - Haaptacteuren: Gloria Guida, Lilli Carati
* 1980: *[[Vacanze per un massacro]]* - Haaptacteuren: Joe Dallesandro, Gianni Macchia
* 1984: *[[Razza violenta]]* - Haaptacteuren: Henry Silva, Woody Strode
* 1985: *[[Killer contro killers]]* - Haaptacteuren: Henry Silva, Dalila Di Lazzaro

## Um Spaweck
Gottfried Reinhardt

De **Gottfried Reinhardt**, gebuer den 20. Mäerz 1913 zu Berlin, a gestuerwen den 18. Juli 1994 zu Los Angeles, war en éisträichesch-US-amerikanesche Filmproduzent a Filmregisseur.

Hie war de Jong vum Regisseur Max Reinhardt an der Schauspillerin Else Heims. Hien hat seng éischt Optrëtter als Schauspiller an als Regisseur zu Berlin am Deutschen Theater.

Hien ass fir e weidere Studium 1932 an Amerika gaangen an ass nodeem d'Nationalsozialisten an Däitschland un d'Muecht komm waren, an Amerika bliwwen.

## Filmographie
* 1952: *[[Invitation]]* - Haaptacteuren: Van Johnson, Dorothy McGuire
* 1953: *[[The Story of Three Loves]]* - Regie zesumme mam Vincente Minnelli - Haaptacteuren: Pier Angeli, James Mason
* 1954: *[[Betrayed]]* - Haaptacteuren: Clark Gable, Victor Mature
* 1956: *[[Vor Sonnenuntergang (Film 1956)|Vor Sonnenuntergang]]* - Haaptacteuren: Hans Albers, Martin Held
* 1959: *[[Menschen im Hotel]]* - Haaptacteuren: O. W. Fischer, Michèle Morgan
* 1959: *[[Abschied von den Wolken]]* - Haaptacteuren: Sonja Ziemann, O. W. Fischer
* 1960: *[[Liebling der Götter (1960)|Liebling der Götter]]* - Haaptacteuren: Ruth Leuwerik, Peter van Eyck
* 1961: *[[Town Without Pity]]* - Haaptacteuren: Kirk Douglas, Christine Kaufmann
* 1961: *[[Jedermann (Film 1961)|Jedermann]]* - Haaptacteuren: Walther Reyer, Ellen Schwiers
* 1963: *[[Elf Jahre und ein Tag]]* - Haaptacteuren: Ruth Leuwerik, Bernhard Wicki
* 1965: *[[Situation Hopeless… But Not Serious]]* - Haaptacteuren: lec Guinness, Paul Dahlke

## Um Spaweck
Luc Schuler

De **Luc Schuler**, gebuer den 28. September 1978, ass e lëtzebuergesche Bouschéisser. Hien huet seng Sportscarrière 2004 ugefaangen. An der *WorldArchery*-Weltranglëscht läit de Luc Schuler op der Plaz *599* (Stand: August 2017).

Am Joer 2013 huet hie Lëtzebuerg bei de World Archery Championships zu Belek an der Tierkei vertrueden, wou en op déi 133. Plaz koum.

Ausserhalb vum Sport schafft hien als e forensesche Medezinner.

## Kuckt och
Paul Reubens

De **Paul Reubens**, gebuer als *Paul Rubenfeld* de 27. August 1952 zu Peekskill am US-Bundesstaat New York, a gestuerwen den 30. Juli 2023 zu Los Angeles a Kalifornien, war en US-amerikanesche Stand-Up-Komiker, Schauspiller a Filmregisseur.

Hien ass virun allem duerch seng Roll vum *Pee-wee Herman* am Film Pee-wee's Big Adventure bekannt ginn. 1987, 1988, 1989 an 1995 gouf hie fir en Emmy nominéiert. 1988 krut hien e Stär um *Hollywood Walk of Fame*.

## Filmer (Auswiel)

## Um Spaweck
Serra da Bocaina

Den Nationalpark **Serra da Bocaina** ass en Deel vun der Biergkette mam selwechten Numm tëscht São Paulo a Rio de Janeiro. Si zitt sech vum Mieresspijel bis an d'Biergland, wouvun de *Pico do Tira Chapéu* (2200&nbsp;m) den héchste Punkt ass. *Bocaina* heescht an der Sprooch vun den Tupi-Guarani "Wee erop".

Iwwerdeems den ënneschten Deel vum Naturpark aus dichtem tropesche Reebësch mat Beem bis zu enger Héicht vu 40&nbsp;m besteet, gëtt, wat ee méi héich erop kënnt, d'Vegetatioun manner dicht. Un e Mëschbësch mat ë.&nbsp;a. Afebeem a Kifere schléisse sech dann, iwwer 2000&nbsp;m, déi sougenannt *Campos de Altitude*, e montaant Grasland, un.

An de méi nidderege Regioune mat Reebësch fënnt ee vill Orchideeën a Bromelienaarten. D'Fauna am Park ass geschützt, et gëtt do Brëllafen, Tapiren, Otteren, Capibaraen, vill Schlaangenaarten a verschidde geschützt Vullenaarten (Macuco, Inhambus).

## Um Spaweck
* Lag
Gibbaeum nebrownii

***Gibbaeum newbrownii*** ass eng vun den 21 Aarten aus der Gattung Gibbaeum, aus der Famill vun den Aizoaceae. Et sinn dëst kleng sukkulent Planzen, déi endeemesch an der Regioun Little Karoo a Südafrika sinn. Den Numm "Gibbaeum" kënnt vum Laténgesche *gibbosus* (Bockel).

Si wuessen a Polsteren an hu rosa Bléien am Fréijoer.

## Um Spaweck
Gilles Seywert

De **Gilles Seywert**, gebuer den 28. Januar 1984, ass e lëtzebuergesche Bouschéisser. Hien huet seng Carrière als Bouschéisser 1994 mam Recurve Bou ugefaangen an huet spéiderhin mat 20 Joer op de Compound Bou gewiesselt. Säi bescht Resultat war eng Sëlwermedail bei den Eurogames 2019 zu Minsk. An der *WorldArchery*-Weltranglëscht läit de Gilles Seywert op der Plaz *39* an der Compound-Kategorie (Stand: Dezember 2019).

2005, 2007, 2009 an 2011 huet hie Lëtzebuerg bei de World Archery Championships vertrueden.

Ausserhalb vum Sport schafft hien als Polizist.

## Kuckt och

## Um Spaweck
Aulnay

De Begrëff **Aulnay** bezeechent:
* Aulnay (Aube), eng franséisch Gemeng am Kanton Chavanges.
* Aulnay (Charente-Maritime), eng franséisch Gemeng am Kanton Aulnay.
* Aulnay (Vienne), eng franséisch Gemeng am Kanton Moncontour.
* Canton d'Aulnay.

## Kuckt och
* Aulnay-l'Aître.
* Aulnay-la-Rivière.
* Aulnay-sous-Bois.
* Aulnay-sur-Iton.
* Aulnay-sur-Marne.
* Aulnay-sur-Mauldre.
Lapislazuli

**Lapislazuli**, och *Lapis Lazuli*, respektiv *Lapis lazuli*, ass e fest a blénkegt Gemësch aus mikroskopesche Grimmele vun de Mineralen Lasurit, Pyrit, Calcit, an, a méi klenge Quantitéiten, Diopsid, Sodalith a soss nach aneren. Well se, an ënnerschiddleche Proportioune vun hire Bestanddeeler, natierlech virkommen, gehéiert de Lapislazuli éischter zum Gestengs wéi zu de Mineralen.

Markant ass seng opfälleg blo Faarf, wat och am Numm erëmgi gëtt: *Lapis* heescht op Laténgesch "Steen" a *lazulum* (Geenitiv: *lazuli*) ass Mëttellatäin fir "blo" (et kënnt sengersäits vum Perseschen لاژورد "himmelblo" hier).

Déi bekanntst Fondplaze sinn am westlechen Hindukusch, an an der afghanescher Provënz Badachschan an a Russland, an der Géigend vum Baikalséi.

Lapislazuli gëtt schonn zanter op d'mannst 7000 Joer gebraucht fir Bijouen a soss dekorativ Saachen draus ze maachen.

Ier Ultramarin syntheetesch produzéiert konnt ginn, war Lapislazuli e wichtegt an deiert Pigment fir blo Faarf ze maachen. An der Renaissancezäit z.&nbsp;B. war et op d'Gewiicht sou wäertvoll wéi Gold. An der Buchmolerei, z.&nbsp;B. d'Book of Kells (ëm 800) oder am Codex Aureus Epternacensis goufen domat déi himmlech Sphäre gemoolt.

## Um Spaweck
Uglegorsk

De Begrëff **Uglegorsk** bezeechent:
* eng russesch Stad am Distrikt Uglegorsk, Oblast Sachalin: Uglegorsk (Oblast Sachalin),
* en russeschen Hafen, nieft der Stad mam selwechten Numm: Hafen Uglegorsk,
* de fréieren Numm vun enger russescher Stad: Ziolkowski.

## Kuckt och
* Wuhlehirsk, och bekannt als *Uglegorsk* (russesch-sproochegen Numm vun der Stad), eng ukrainesch Stad am Distrikt Bachmut, Oblast Donezk,
* Uglegorski.
Rosemary Harris

D**'Rosemary Ann Harris**, gebuer den 19. September 1927 zu Ashby-de-la-Zouch am Leicestershire, England, ass eng brittesch Theater- a Filmschauspillerin. Si huet hir Carrière 1948 ugefaangen.

Fir de Film *[[Tom & Viv]]* gouf si 1995 fir den Oscar als Bescht Schauspillerin an enger Nieweroll nominéiert. Si ass d'Gewënnerin vum engem Golden Globe a vun engem Primetime Emmy.

## Filmographie (Auswiel)

* 1954: *[[Beau Brummell]]*
* 1978: *[[The Boys from Brazil]]*
* 1988: *[[Crossing Delancey]]*
* 1994: *[[Tom & Viv]]*
* 1996: *[[Hamlet (Film 1996)|Hamlet]]*
* 1999: *[[My Life So Far]]*
* 1999: *[[Sunshine (Film 1999)|Sunshine]]*
* 2000: *[[The Gift]]*
* 2001: *[[Blow Dry]]*
* 2002: *[[Spider-Man (Film 2002)|Spider-Man]]*
* 2004: *[[Spider-Man 2]]*
* 2004: *[[Being Julia]]*
* 2007: *[[Spider-Man 3]]*
* 2007: *[[Before the Devil Knows You're Dead]]*
* 2008: *[[Is Anybody There|Is Anybody There?]]*
* 2012: *[[This Means War]]*

## Um Spaweck

* Offiziell Säit
Mzensk

**Mzensk** (op Russesch: Мценск) ass eng Stad am Oblast Orjol am Zentralrussesche Federatiounskrees a Russland.

Si ass de Verwaltungszentrum vum Stadkrees Mzensk an huet 39.181 Awunner (Stand 2015) op enger Fläch vun zirka 21&nbsp;km².

Mzensk gouf am Joer 1137 fir d'alleréischt ernimmt.

## Um Spaweck
Prime Minister (Museksgrupp)

**Prime Minister** ass den internationalen Numm vu **Premjer-Ministr** (cyrl: **Премьер-министр**), enger russescher Popmuseksgrupp vu Moskau, déi 1997 vum Museksproduzent Jewgeni Fridljand gegrënnt gouf.

Prime Minister huet Russland um Eurovision Song Contest 2002 zu Tallinn vertrueden. Mam Lidd *[[Northern Girl]]* ass si do op déi 10. Plaz komm mat 55 Punkten.

Hir beléift Hitte waren d'Cover-Versioun vum Lidd *[[Wostotschnaja pesnja]]* (Восточная песня/"D'Orientalescht Lidd", 2000) an d'Lidd *Dwa brillianta* (Два бриллианта/"Zwéin Diamanten", 2002).

## Discographie
* 1999: *Грязные танцы*
* 2001: *Поход на Восток*
* 2001: *Всё включено*
* 2002: *Девочка с севера*
* 2003: *Пятый океан*
* 2006: *8 Марта*
* 2008: *Мы так хотели*

## Um Spaweck
* Offiziell Säit vun der Grupp

## Kuckt och
* Lëscht vun de russesche Bäiträg beim Eurovision Song Contest

__NOTOC__
Noen Infrarout

Als **noen Infrarout** (**NIR**) gëtt de Beräich vum elektromagnéitesche Spektrum genannt, dee sech a Richtung vu méi grousse Wellelängten un dat visuellt Liicht uschléisst. De Beräich vum Infraroutliicht streckt sech vu 780&nbsp;nm bis 3&nbsp;µm an ëmfaasst sou d'Spektralberäicher **IR-A** an **IR-B**.

## Feststellen op Distanz

Beim Feststellen op Distanz déngt dat not Infrarout ënner anerem bei der Analys vu Loft- a Satellittebiller fir d'Beuerteelung vun der Vitalitéit vun der Vegetatioun. Am noen Infrarout huet Chlorophyll eng däitlech, ongeféier 6-mol, méi héich Reflektivitéit wéi am visuelle (besonnesch grénge) Spektrum. Dësen Effet fir d'Erkenne vu Vegetatioun benotzt. Dobäi gëtt e Bild am visuellen (haaptsächlech am roude) Spektrum an am noen Infrarout gemaach. Notzobjeten hu souwuel am visuelle wéi och am noen Infraroutberäich eng änlech Reflektivitéit, wärend chlorophyllhalteg Vegetatioun am noen Infrarout en däitlech méi héije Reflexiounsgrad huet. Sou kënnen z.&nbsp;B. och gréng Notzobjete vun der grénger Vegetatioun ënnerscheet ginn.

## Signaliwwerdroung
Technesch gëtt dee Beräich an optesche Glasfasere benotzt fir Signaler z'iwwerdroen. En gëtt dofir an en ettlech Frequenzbänner ënnerdeelt.

## Medezin
Medezinesch gëtt de Beräich vun ongeféier 700 bis 1100&nbsp;nm wéinst der Transparenz vum opteschen Apparat an der Aentherapie (Ophthalmologie) souwéi bei der Diagnos (zum Beispill: Optesch Kohärenztomografie) wéi och bei der Chirurgie (zum Beispill: Uschweesse vun der Netzhaut) benotzt. Jee no Wellelängt ënnerscheet sech dobäi och d'Afléissdéift vun der Stralung.

## Chimie an Astronomie
An der Chimie an an der Astronomie ka mat Hëllef vun der Infraroutspektroskopie (Absorptiounsbänner) d'Existenz vu Moleküllen respektiv funktionelle Gruppen nogewise ginn, beispillsweis Azeton a Waasser respektiv CH- an OH-Gruppen.

## Literatur
* Donald A. Burns: *Handbook of near-infrared analysis.* CRC Press Boca Raton 2008, ISBN 978-0-8493-7393-0.
* Ramesh Raghavachari: *Near-infrared applications in biotechnology. * Dekker, New York 2001, ISBN 0-8247-0009-0.
* John T. Houghton: *Infra-red physics.* Clarendon Press, Oxford 1966
* Martin Giard: *Infrared and submillimeter space astronomy.* EDP Sciences, Les Ulis 2002, ISBN 2-86883-612-7.
Orjol

**Orjol** (op Russesch: Орёл) ass eng Universitéitsstad am Oblast Orjol am Zentralrussesche Federatiounskrees a Russland.

Se ass d'Haaptstad vun hirer Regioun an huet 317.900 Awunner (Stand 2011). D'Stad huet eng Fläch vun zirka 128&nbsp;km².

Orjol gouf den 21. September 1566 vum Zar Iwan IV. vu Russland gegrënnt.

## Um Spaweck
Universitéit TISBI

D**'Universitéit TISBI** (ru: Университет Управления "ТИСБИ" – Татарский институт содействия бизнесу, tt: "ТИСБИ" идарә университеты – Татарстан бизнеска ярдәм итү институты) ass eng Universitéit an eng Akademie an der Stad Kasan an der russescher Republik Tatarstan.

Departementer:
* Droit
* Ekonomie
* Geeschteswëssenschaften (ëmfaasst international Relatiounen - englesch, däitsch, franséisch an tierkesch)
* IT

## Um Spaweck
* Offiziell Websäit vun der Universitéit TISBI
Technesch Universitéit Saratow

D**'Technesch Universitéit Saratow ''J. A. Gagarin**'' (op Russesch: Саратовский государственный технический университет имени Ю. А. Гагарина) ass eng Universitéit an der russescher Stad Saratow. Op der Universitéit sinn iwwer 25.000 Studenten ageschriwwen.

D'Universitéit gouf 1930 gegrënnt. Zanter 2013 ass se nom Juri Alexejewitsch Gagarin, dem éischte Mënsch am Weltraum, benannt.

## Um Spaweck
* Offiziell Websäit vun der Technescher Universität Saratow
Pierre Even (Politiker)

De **Pierre**, genannt Jean-Pierre **Even**, gebuer den 22. Februar 1828 zu Beefort, an och do gestuerwen de 25. Februar 1886, war e lëtzebuergesche Politiker.

Vun 1866 bis zu sengem Doud war hie Buergermeeschter vun der Gemeng Beefort. Hie war och e puer Joer Deputéierten an der Chamber.
Nataraja

Den **Nataraja** (Sanskrit:{नटराज [] "Kinnek vum Danz") ass eng Erscheinungsform vum Hindu-Gott Shiva. A senger Form als Nataraja féiert de Shiva e kosmeschen Danz (*[[tandava]]*) op, deen de Prozess vun der Schëpfung, Zerstéierung an Nei-Erschafung vum Universum symboliséiert. D'Figur vum Nataraja ass virun allem duerch eng gnaz Rëtsch südindesch Bronzeskulpturen aus der Zäit ëm d'Joer 1000 bekannt ginn a se gehéiert haut am Westen zu de bekanntste Symboler vum Hinduismus.

De Shiva gëtt an der Ikonographie als eng anthropomorph Gestalt mat véier Äerm representéiert, déi bannet engem Krees aus Flamen danzt. Dëse Krees symboliséiert d'Energie, déi sech ausbreet, an och d'Limit vum Universum. D'Hoer déi beim Dréie vum Kapp stinn, formen eng Zort Aura ronderëm dem Shiva säi Kapp. Dat lénkst Been huet e gehuewen, mam rietsen trëppelt en op den Zwergdämon Apasmara, deen um Buedem läit, an deen d'Ignoranz an d'Dommheet symboliséiert. A senger rietser, ieweschter Hand hält den Nataraja d'Sandauertromm vun den Asketen, déi ronderëmwanderen (*[[damaru]]*); mat senger ënneschter rietser Hand weist en de Geste vum Schutz (*[[abhayamudra]]*). An der Handfläch vun der ieweschter lénkser Hand brennt eng Flam, déi ënnescht forméiert eng Parallelfigur zu sengem lénkse Been.

Dem Mythos zur Folleg huet de Shiva deen Danz zu Chidambaram opgefouert. Do gëtt et haut en Tempel, den Nataraja-Tempel, deen him geweit ass.

Doduerch, datt vum fréien 20. Joerhonnert un am Westen den Intressi un der indescher Kultur a Mystik méi grouss gouf, ass d'Figur vum Nataraja aoch do bekannt ginn. Dozou bäigedroen huet den Aufsatz *The Dance of Shiva* vun 1918, vum Ananda Kentish Coomaraswamy, deen aus Sri Lanka hierkoum. An de Joren dono hu vill Muséeën Nataraja-Bronzen an hir Kollektiounen opgeholl, wouduerch de Shiva als Dänzer zu enger Ikon vum Hinduismus gouf an, nieft dem Om-Zeiechen, als ee vun de bekanntste Symboler.

## Literatur
* Johannes Beltz (Hrsg.): *Shiva Nataraja. Der kosmische Tänzer.* Mit einem Beitrag von Saskia Kersenboom. Zürich 2008. (Katalog zur Ausstellung im Museum Rietberg, Zürich).
* Ananda K. Coomaraswamy: *The Dance of Shiva. Fourteen Indian Essays.* London 1958.

## Um Spaweck
*
Pierre Even

Et gëtt verschidde Persounen, déi **Pierre [[Even]]** heeschen:‎
* Pierre Even (* 1946), e lëtzebuergeschen Affekot, Komponist an Hobbyhistoriker.
* Pierre (Jean-Pierre) Even (1828–1886), e lëtzebuergesche Politiker.
* Pierre Even, e kanadesche Filmproduzent.
* Pierre Even (1929–2001), e franséische Vëlossportler.
Aulon

De Begrëff **Aulon** bezeechent:
* Aulon (Creuse), eng franséisch Gemeng am Kanton Bénévent-l'Abbaye.
* Aulon (Haute-Garonne), eng franséisch Gemeng am Kanton Aurignac.
* Aulon (Hautes-Pyrénées), eng franséisch Gemeng am Kanton Arreau.
* de fréieren Numm vun der albanescher Stad Vlorë (oder Vlora).
Nowosil

**Nowosil** (op Russesch: Новосиль) ass eng Stad am Oblast Orjol am Zentralrussesche Federatiounskrees a Russland. Si läit eng 70&nbsp;km ëstlech vun Orjol, um rietsen Uwänner vum Suscha, engem Niewefloss vum Oka.

Si ass de Verwaltungszentrum vum Distrikt Nowosil an huet 3.658 Awunner (Stand 2010) op enger Fläch vun zirka 5&nbsp;km².

Nowosil gouf am Joer 1155 fir d'alleréischt ernimmt, als Festung *Itil* am Fierschtentum Tschernihiw. Uganks vum 14. Jh. war se schonn ënner dem Numm Nowosil Haaptuert vun engem klenge selbstännege Fierschtentum. Se war praktesch bis Enn vum 17. Jh. eng ëmmer nees ëmkämpfte Siidlung mat Holzbefestegungen, duerno huet sech hir militäresch Bedeitung awer verluer. 1777 krut se d'Stadrecht.

Well se wäit ewech vun de wichtegste Verkéiersverbindunge läit konnt sech d'Stad an der Folleg wirtschaftlech awer ni grouss entwéckelen. Vum Joer 2000 u vereelzt hir Bevëlkerung ëmmer méi a geet vun alt mol 4600 Awunner just nach kontinuéierlech zeréck.

## Um Spaweck
Marija Lwowna Kaz

D**'Marija Lwowna Kaz** (op Russesch: Мария Львовна Кац) oder **Mascha Kaz** (russ.: Маша Кац), gebuer den 23. Januar 1973 zu Moskau, an der deemoleger Sowjetunioun, ass eng russesch Rock- an Jazzsängerin a Synchronspriecherin vu jiddescher Ofstamung.

1994 huet si Russland mam Lidd "Wetschny strannik" (Вечный странник) beim Eurovision Song Contest zu Dublin ënner dem Kënschtlernumm **Youddiph** (russ.: Юдифь) vertrueden. Si koum op déi 9. Plaz mat 70 Punkten.

2015 huet d'Marija Kaz bei der russescher Museksshow *[[Golos (Televisiounsshow)|Golos]]* (dem lokalen Equivalent vu *[[The Voice (Castingshow)|The Voice]]*) matgemaach.

## Discographie
* *Eternal Wanderer*
* *Рыжий блюз*
* *Чувство ритма*

## Kuckt och
* Lëscht vun de russesche Bäiträg beim Eurovision Song Contest

## Um Spaweck
* Offiziell Websäit

__NOTOC__
Intelsat I

Den **Intelsat I F1** (oder „Early Bird“) war deen éischte kommerzielle geostationären Televisiounssatellit weltwäit an deen éischte vun der *[[Intelsat|International Telecommunication Satellite]]*.

Den Intelsat I gouf fir d'Communications Satellite Corporation (COMSAT) vun der Space and Communications Group vun der Hughes Aircraft Company, spéider Hughes Space and Communications Company an haut Deel vun der Boeing Satellite Systems op Basis vun de Syncom-Satellitte vun der NASA gebaut an ass de 6. Abrëll 1965 mat enger Delta-D-Rakéit vun der Weltraumgare Cape Canaveral zu Florida an de Weltraum gestart ginn All.

De Satellit gouf vun der New York Times „Early Bird“ (Fréiop) gedeeft. Hie gouf vun der US-Noriichtegesellschaft Comsat kaf a Jore méi spéit un déi weltwäit aktiv Noriichtesatellittenorganisatioun Intelsat weiderverkaf. Den Early Bird huet vu senger Positioun 35.800&nbsp;km iwwer dem Equator um 28° westleche Längegrad den 2. Mee 1965 d'Televisiounsspaasssendung „Premiere im Weltraum“ op béid Säite vum Atlantik iwwerdroen. En huet mam kommerziellen Déngscht den 28. Juni 1965 offiziell ugefaangen. Trotz der geplangter Liewensdauer vun nëmmen 18 Méint huet hie méi wéi dräi Joer funktionéiert a gouf eréischt am Januar 1969 ofgeschalt, awer am Juni 1969 fir d'Missioun vun Apollo 11 nees fir zwéi Méint reaktivéiert. Am Joer 1984 gouf hien nach eng Kéier fir dat zwanzegjäregt Jubiläum vun der ITSO kuerz reaktivéiert.

Den Early Bird war zylindreg, spinstabiliséiert a konnt 240 Telefongespréicher oder eng Televisiounssendung iwwerdroen. Ouni Undriff war si nëmme 34,5 Kilogramm schwéier. D'Sendeleeschtung vun de béiden Transponder (jee ee pro Richtung Europa-Amerika an zeréck) war jee 6 Watt, déi ganz Leeschtung hat 40 Watt. De Satellit huet en Duerchmiesser vun 72 Zentimeter an eng Längt vun 59 Zentimeter.

## Um Spaweck
* Offiziell Intelsat Websäit
*  Boeing Websäit iwwer den Intelsat 1
Portugisesch Foussballnationalekipp

D**'Portugisesch Foussballnationalekipp** (op Portugisesch: Seleção Portuguesa de Futebol) ass eng Selektioun vun de beschten portugisesche Foussballspiller, déi vun der Portugisescher Foussball-Federatioun (FPF) erausgesicht ginn. Si representéiert Portugal op internationalem Niveau, zum Beispill bei de Qualifikatioune fir d'Europameeschterschaft (UEFA) an d'Weltmeeschterschaft (FIFA).

An der FIFA-Weltranglëscht läit d'Portugisesch Nationalekipp op der Plaz *3* . 2016 huet Portugal d'Foussball-Europameeschterschaft gewonnen.

Zanter 2022 ass de Roberto Martínez Haapttrainer vun der Foussballnationalekipp.

## Kuckt och
* FIFA
* UEFA
* FIFA-Weltranglëscht

## Um Spaweck
Dmitrowsk

**Dmitrowsk** (op Russesch: Дмитровск) ass eng Stad am Oblast Orjol am Zentralrussesche Federatiounskrees a Russland. Si läit eng 80&nbsp;km südwestlech vun Orjol.

Si ass de Verwaltungszentrum vum Distrikt Dmitrowsk an huet 5.648 Awunner (Stand 2010) op enger Fläch vu 6&nbsp;km². Se läit um rietsen Uwänner vum Obschtscheriza, engem Niewefloss vum Nerussa.

Dmitrowsk gouf am Joer 1711 vum moldawesche Woiwod (Herzog) Dimitrie Cantemir als Siidlung **Dmitrowka** (Дмитровка) oder **Dmitrijewka** (Дмитриевка) gegrënnt, op Land dat dem Woiwod virdru vum Zar Péiter de Grousse geschenkt gouf. Am Joer 1782 gouf d'Duerf als Stad unerkannt an op Dmitrowsk ëmbenannt. Vun 1929 bis 2005 hat si den Numm **Dmitrowsk-Orlowski** (Дмитровск-Орловский), fir se vun der Stad Dmitrow bei Moskau z'ënnerscheeden.

## Um Spaweck
Wolf Vostell

De **Wolf Vostell**, gebuer de 14. Oktober 1932 zu Leverkusen, a gestuerwen den 3. Abrëll 1998 zu Berlin, war en däitsche Moler a Sculpteur.

## Literatur
* *Wolf Vostell. Artista Europeo*. Mudima Edizioni, Mailand 2010, ISBN 978-88-96817-04-9.
* *Das Theater ist auf der Straße*, Die Happenings von Wolf Vostell. Museum Morsbroich Leverkusen. Kerber Verlag, 2010, ISBN 978-3-86678-431-4.
* Klaus Gereon Beuckers: *Dé-coll/age und Happening. Studien zum Werk von Wolf Vostell*. Ludwig, Kiel 2012, ISBN 978-3-86935-145-2.
* Klaus Gereon Beuckers, Hans-Edwin Friedrich und Sven Hanuschek: *dé-coll/age als Manifest, Manifest als dé-coll/age. Manifeste, Aktionsvorträge und Essays von Wolf Vostell*. neoAvantgarden, Bd. 3, edition text + kritik: München 2014, ISBN 978-3-86916-260-7.

## Um Spaweck
Buranowskije Babuschki

**Buranowskije Babuschki** (ru: Бурановские бабушки, udm.: Брангуртысь песянайёс – **D'Buranowoer Grousmammen**) ass eng russesch Folk- an Ethnopopmuseksgrupp vu Buranowo an der russescher Republik Udmurtien, déi 2000 (offiziell) gegrënnt gouf. Bal all hir Lidder waren am Ufank op Udmurtesch.

Buranowskije Babuschki huet Russland um Eurovision Song Contest 2012 zu Baku mam Lidd *[[Party for Everybody]]* vertrueden. Bei der Finall ass d'Grupp mat 259 Punkten op déi 2. Plaz komm.

2016 gouf d'Museksgrupp mat neie Memberen op **Babuschki is Buranowo** (ru: Бабушки из Бураново – "D'Groussmamme vu Buranowo") ëmbenannt.

## Kuckt och
* Lëscht vun de russesche Bäiträg beim Eurovision Song Contest

__NOTOC__
Jean Pierre Kirsch

De **Jean Pierre** (Giovanni Pietro, Johann Peter) **Kirsch**, gebuer den 3. November 1861 zu Dippech, a gestuerwen de 4. Februar 1941 zu Roum, war e lëtzebuergesch-italieenesche kathoulesche Priister, Kierchenhistoriker a chrëschtlechen Archeolog. Hie war ee vun den Auteure vun der *[[Catholic Encyclopedia]]*.

Hie war vun 1888 bis 1890 Direkter vum Historeschen Institut vun der Görres-Gesellschaft zu Roum. Vun 1890 bis 1932 war hie Professer fir Patrologie a Chrëschtlech Archeologie op der Universitéit Fribourg (Schwäiz). Vun 1925 u war hien Direkter vum Pontificio Istituto di Archeologia Cristiana.

Fir un hien z'erënneren gouf zu Dippech eng Strooss no him genannt, an zwar d'Rue Monseigneur Jean-Pierre Kirsch, déi ënne laanscht Kierch leeft.

## Wierker
* "Financial management of the College of Cardinals in the 13th and 14th centuries", An *Church Historical Studies*, Vol. 2, No. 4. Münster: Schöningh, 1895.
* *The doctrine of the communion of Saints in the ancient Church: a study in the history of dogma*, 1910 
* "Roman titular churches in ancient times". A *Studies of history and culture in antiquity*. Paderborn: Schöningh, 1918.
* "The city of Roman in the ancient Christian feast calendar. Critical textual studies on the Roman *Depositiones* and the *Martyrologium Hieronymianum*". An *Historical liturgy sources*. Münster: Aschendorff, 1924.
* "The station churches of the *Missale Romanum*. With an investigation of the origin and development of the liturgical station rites". An *Ecclesia orans*, Vol. 19. Freiburg im Breisgau: Herder & Co., 1926.
* *The Roman Catacombs*, 1933.

## Literatur
*Mossong, Isabelle, 2025. *Der "Dippëcher Jong" Jean-Pierre Kirsch, der Rom prägte.* Die Warte 35/2848, 18. Dezember 2025, S. 10-11.

## Um Spaweck
Däitscht Räich

**Däitscht Räich** (de: *Deutsches Reich)* war den Numm vum däitschen Nationalstaat vun 1871 bis 1945 a konstitutionellen Numm vun Däitschland bis 1943.

Et ënnerscheet een e puer Perioden: 
* d'Monarchie vum keeserlechen Däitschland (1871–1918);
* déi pluralistesch, semipresidentiell Demokratie vun der Weimarer Republik (1919–1933) an
* déi totalitär Diktatur vun den Nationalsozialisten (1933–1945). 

An der Iwwerganksperiod tëscht 1945 bis 1949 (wéi am Westen d'Bundesrepublik Däitschland a kuerz drop am Osten d'Däitsch Demokratesch Republik gegrënnt goufen) ass de Begrëff kaum nach gebraucht ginn.

An der Zäit vum Nationalsozialismus gouf de Begrëff *Däitscht Räich* op d'Hellegt Réimescht Räich (vun Däitscher Natioun) (926-1806) ausgedeent (dat se "1. Räich" genannt hunn); d'Keeserräich vun 1871-1918 war deemno "2. Räich", an d'Nazi-Diktatur d'"Drëtt Räich" (*Drittes Reich*). 1943-45 gouf et och, wéinst de ville besaten Territoiren, de Begrëff *"Großdeutsches Reich"*.

## Um Spaweck
Bolchow

**Bolchow** (op Russesch: Болхов) ass eng Stad am Oblast Orjol am Zentralrussesche Federatiounskrees a Russland.

Si ass de Verwaltungszentrum vum Distrikt Bolchow an huet 11.421 Awunner (Stand 2010) op enger Fläch vun zirka 11&nbsp;km². Se läit um Uwänner vum Nugr, engem Niewefloss vum Oka.

Bolchow gouf am Joer 1196 fir d'alleréischt ernimmt, wéi d'Stad vum wladimiresche Knjas (Fierscht) Wsewolod III. verbrannt gouf.

## Um Spaweck
Amos (Satellit)

**Amos** ass den Numm vun enger israeelescher Kommunikatiounssatellitteserie. D'Satellitte vun der Serie goufe vun der Israel Aerospace Industries gebaut a gi vu Spacecom bedriwwen.

## Amos 1
Amos 1 war den éischten israeelesche Kommunikatiounssatellit. E gouf op Basis vun den Ofeq-Opklärungssatellitten an Zesummenaarbecht mat der DASA an der Alcatel Espace entwéckelt. De Start war de 16. Mee 1996 um Centre Spatial Guyanais a Franséisch-Guayana.

## Amos 2
Den Amos 2 gouf de 27. Dezember 2003 vum Kosmodrom Baikonur a Kasachstan mat enger Sojus-Rakéit gestart. En iwwerdréit Televisiouns- a Radiosignaler fir d'Regiounen am Noen/Mëttleren Osten (mat Israel), Europa an ëstlech USA.

## Amos 3
Den Amos 3 gouf den 28. Abrëll 2008 vum Kosmodrom Baikonur mat enger Zenit-Rakéit gestart.

## Amos 4
Den Amos 4 gouf den 31. August 2013 mat enger Zenit-Rakéit an e Geotransferorbit bruecht a soll d'Orbitalpositioun 65° Ost erreechen.

De Satellit ass ronn 4,2 Tonne schwéier a gouf vun IAI an Thales gebaut. Hie soll Indien, den Noen/Mëttleren Osten a Russland zerwéieren, kann awer, wann erfuerdert och China, Osteuropa a Südafrika ofdecken. Hien ass mat 4 Ku- an 8 Ka-Band-Transpondere souwéi 10 Antennen ausgerëscht. Seng Liewensdauer ass fir 12 Joer virgesinn.

## Amos 5
Den Amos 5 ass den 11. Dezember 2011 erfollegräich mat enger Proton-Rakéit gestart. Hien huet en 18 C-Band-Transponder a 16 Ku-Band-Transponder. Anescht wéi seng Virgängersatellitte gouf den Amos 5 vum russesche Fabrikant ISS Reshetnev gebaut. De Satellit baséiert op dem Bussystem *Express 1000H* a kascht 157&nbsp;Milliounen US-$.

## Amos 6
De Start vum Amos 6 ass fir de Juli 2016 geplangt. Hie soll nieft de Ku-Band-Transponderen och Ka-Band-Transponderen hunn. Den neie Satellit soll den Amos&nbsp;2 op der Positioun 4°W ersetzen.

## Um Spaweck
*  Spacecom: Bedreiwersäit zu der Amos-Satellitteserie
*  Amos an der Encyclopedia Astronautica
Reinhardt Vincent von Hompesch

De **Reinhard Vincent Graf von Hompesch**, gebuer 1660, a gestuerwen den 20. Januar 1733, war en hollännesche Generol a Gouverneur vu Lëtzebuerg.

Seng Eltere waren de Johann Dietrich II. von Hompesch zu Bollheim und Rurich an deem seng Fra d'Anna Louisa von Ketzgen.

Hie gouf 1691 zum Majouer an der Kavaleries-Garde ernannt, a 1701 zum Generolmajouer. 
Hien huet am Spueneschen Ierffollegkrich 1703 an der Schluecht bei Eeckeren, 1704 bei Höchstädt gekämpft, a krut dunn, mam Noyelles, vum John Churchill, 1. Herzog vu Marlborough, den ieweschte Kommnado am Raum Tréier. Hien huet Tréier befestege gelooss a Saarbrécken besat.

1704 gouf e Kommandant vu Grave, 1705 und 1706 hat hien de Kommando laanscht d'Meuse. 1706 huet de Keeser Joseph I. e mat enger Ernennung zum Grof belount.

1708 war hie bei der Schluecht bei Oudenaarde mat dobäi, a 1709 bei där vu Malplaquet. Am Juli 1710 gouf hie Gouverneur vun Douai.

Den 29. Juli 1712 gouf e bei enge Feldzuch bei Marchiennes vun de Fransouse gefaange geholl.

1713 gouf e Gouverneur vu Lëtzebuerg, 1714 Gouverneur vun Namouer, a 1718 vun 's-Hertogenbosch (bis zu sengem Doud 1733). Do huet hie sech d'Schlass Stevensweert kaaft.

Am Abrëll 1723 gouf hien zum Generol vun der Kavallerie ernannt.

## Um Spwaweck
* HOMPESCH, REINHART VINCENT, baron. @ # I-V; VII-XIX
* Pierer-1857 Pierer-1857
Theresa May

D**Theresa Mary May**, gebuer den 1. Oktober 1956 als *Theresa Mary Brasier* zu Eastbourne, an England, ass eng brittesch Politikerin vun der Conservative Party.

Si war vu Mee 2010 bis Juli 2016 Inneministesch (*Home Secretary*) an den zwou Regierunge vum David Cameron.

Den 11. Juli 2016 gouf si als dem Cameron seng Nofollgerin Presidentin vun der Konservativer Partei. Zwéin Deeg drop, den 13. Juli 2016, gouf si zur neier Premierministesch vum Vereenegte Kinnekräich ernannt.

De 7. Juni 2019 huet si hire Récktrëtt ugekënnegt, well se keng Méiglechkeet gesouch, fir dat vun hirer Regierung mat der EU ausgehandelt Ofkommes iwwer den Austrëtt aus der Europäescher Unioun am House of Commons eng Majoritéit ze fannen. De 24. Juli 2019 huet de Boris Johnson hiert Amt iwwerholl.

## Um Spaweck

* Offiziell Websäit vun der Theresa May
Laserteleskop

E **Laserteleskop** ass d'Kuerzbezeechnung fir en Teleskop mat liichtelektreschem Empfänger, dee fir Laser-Distanzmiessungen op Äerdsatellitten (Satellite Laser Ranging, SLR) an op de Mound (Lunar Laser Ranging, LLR) agesat gëtt.

Et si meeschtens Spigelteleskope mat enger Ëffnung vu 40 bis 80&nbsp;cm an e puer Meter Brennwäit. Bei Instrumenter vun der 3. a 4. Generatioun (zanter 1990) gëtt *déi selwecht* Optik fir d'Aussenden an d'Empfänke vu Laserstrale benotzt. D'Strale ginn um Satellit vun Tripelspigelen an d'Ursprongsrichtung reflektéiert. Hir Lafzäit ergëtt déi duebel Distanz zum Satellit.

Béid Stralegäng gi mat engem hallefduerchlässege Spigel getrennt. 

Eeler Instrumenter hate fir de Laser eng eege Sendeoptik.

Och Miessteleskope vu modernen Theodoliten an Tachymeteren si kleng Laserteleskopen, mat deenen op änlech Aart a Weis d'Distanze vu Vermiessungspunkte bestëmmt ginn. Wéinst der klenger Intensitéit (maximal 200 bis 2000 m Distanz) kann d'Richtungsmiessung (visuellt Okular + Fuedemnetz), de Laser a seng Empfangsoptik koaxial an den nëmmen 10–15&nbsp;cm laange Miessteleskopen ënnerbruecht ginn.

Speziell Asätz vu klenge Laserteleskope si Justéier- a Kanallaser souwéi Lasertracker.

## Kuckt och

* Satellittenobservatioun
* Mikrowelle-Systemer, 
* Sequential Collation of Range (SECOR)
* Satellittenteleskop
Maximilian zu Salm-Salm

De **Maximilian Friedrich Ernst von Salm-Salm**, gebuer den 28. November 1732 am Schlass Anholt, a gestuerwen de 14. September 1773 zu Antwerpen, war Fürst vu Salm-Salm an Herzog vun Hoogstraten.

Hie war keeserlech- a kinnekleche Kämmerer, Gouverneur vun der Festung Lëtzebuerg, keeserleche *Feldmarschall-Läitnant* a Feldmarschall-Läitnant vum Uewerrhäinesche Räichskrees.

Seng Eltere waren de Fürst Nikolaus Leopold zu Salm-Salm (1701–1770) a seng Fra Dorothea Franziska Agnes von Salm (1702–1751). Hie war zënter 1756 mat der Maria Louise Eleonore von Hessen-Rheinfels (1729-1800) bestuet. Si hate 7 Kanner.

De Maximilian zu Salm-Salm war Dréier vum Uerde vum Gëllene Vlies, Ritter vum kurpfälzeschen Hubertusuerden a vum Maria-Theresia-Uerden.

## Um Spaweck
* De Stammbam vum Salm
Päiperleksgaart Gréiwemaacher

De **Päiperleksgaart Gréiwemaacher** (fr: Jardin des Papillons à Grevenmacher) ass en Insektarium mat Päiperleken zu Gréiwemaacher an der Tréierer Strooss, deen eng total Fläch vun zirka 600 m² huet.

## Geschicht
De Gaart gouf am Joer 1989 vun der Kellerei Bernard-Massard opgemaach a vun der Famill Clasen geréiert. Am Joer 2010 gouf e vun der Elisabeth-Grupp iwwerholl an 2011 vun der Yolande Coop als Atelier protégé mat 6 Aarbechtsplaze fir handicapéiert Persounen amenagéiert. 2013 gouf de Päiperleksgaart no enger kompletter Moderniséierung nei opgemaach.

## Um Spaweck

* Websäit vum Päiperleksgaart