open-index/open-wikipedia-markdown huggingface dataset:
Janthina janthina

D***'Janthina janthina*** ass eng Schleekenaart aus der Gattung *[[Janthina]]* bannent der Famill vun de Janthinidae. Si hunn en Haische mat enger mofer Faarf, a liewe pelagial, d.&nbsp;h. am oppene Mier, andeems se sech um Waasser dreiwe loossen, an zwar mat Hëllef vun enger Zort "Loftmatrass" aus chitinhaltegem Schläim, deen se selwer produzéieren, an un deem se ënnendrënner hänken.
Si erniere sech vun Nesseldéieren, absënns vu Jelliskäpp.

D*'Janthina janthina* kënnt an den temperéierte bis tropesche Breete vun dräi Ozeanen, an och am Mëttelmier, vir.

D'Haischen, dat ganz dënn ass, gëtt bis zu 31&nbsp;mm héich, d'Lach dovu bis zu 22&nbsp;mm weit. De Schleek huet e grousse Kapp op engem ganz beweeglechen Hals. Déi ganz kleng Ae sëtzen op der Basis vun de Fühleren.

De Schleek ass fir d'éischt e Männchen a gëtt da méi spéit e Weibchen. D'Eeër entwéckle sech am Eeleeder vum Mammendéier, bis dës opplatzen an d'Veliger-Larven ausgestouss ginn. Dës Veliger-Larve liewen dann als Zooplankton, bis sech dodraus e fäerdege Schleek entwéckelt.

## Literatur
* Douglas P. Wilson and M. Alison Wilson (1956): [A contribution to the biology of Ianthina janthina (L.)](http://sabella.mba.ac.uk/1709/01/A_contribution_to_the_biology_of_Ianthina_janthina_(L.).pdf) (PDF; 9,8&nbsp;MB). Journal of the Marine Biological Association of the United Kingdom, vol. 35, pp.&nbsp;291–305.
* Carol M. Lalli, Ronald W. Gilmer: *Pelagic Snails. The Biology of Holoplanktonic Gastropod Mollusks*. Stanford University Press, Stanford (California) 1989. Chapter 2, pp.&nbsp;8–26: *The Janthinid Snails: Raft Builders*.

## Um Spaweck
Léiffrächen (Homonymie)

**Léiffrächen** bezeechent follgend Plazen zu Lëtzebuerg:

*Léiffrächen, eng Pilgerplaz zu Keel
*Léifrächen, eng lokal Gebietsplaz am Bësch zu Rued-Sir
*Léifrächen, en Naturschutzgebitt am Minett
École nationale des chartes

D**'École nationale des chartes** (*École des Chartes*) ass eng franséisch *[[grande école]]* a Composante vun der Université Paris Sciences et Lettres mam Statut vun engem Grand établissement.

Si ass op historesch Hëllefswëssenschaften spezialiséiert, an déngt dozou, virun allem Archivaren, Konservatoren a Bibliothécairen an héijer Fonctioun auszebilden. Si ass zu Paräis an de Raimlechekeete vun der Sorbonne etabéiert. Studenten, déi do studéieren, gi *chartistes* genannt.

## Geschicht
D'École nationale des chartes gouf vum Kinnek Louis XVIII. vu Frankräich am Joer 1821 gegrënnt.

## Bekannt Graduéiert
* Frantz Funck-Brentano, franséisch-lëtzebuergeschen Historiker an Theaterauteur
* Roger Martin du Gard, franséische Schrëftsteller
* Raymond Schaack, lëtzebuergesche Schrëftsteller a pensionéierte Lycéesprofesser
* Émile Lefort, lëtzebuergesche Resistenzler

## Um Spaweck
* Websäit vun der École nationale des chartes
École pratique des hautes études

D**'École pratique des hautes études** (*EPHE*) ass eng franséisch *[[grande école]]* a Composante vun der Université Paris Sciences et Lettres mam Statut vun engem Grand établissement.

## Geschicht
D'École pratique des hautes études gouf vum Victor Duruy am Joer 1868 gegrënnt.

## Bekannt Graduéiert
* Arlette Farge, franséisch Historikerin
* Gilles Genot, lëtzebuergeschen Historiker a Conservateur am Stater Geschichtsmusée
* Bronisław Geremek, polneschen Historiker a liberale Politiker
* Jean-Pierre Grégoire, lëtzebuergesche Wëssenschaftler, Spezialist vun der Käilschrëft a vun der sumerescher Kultur, an en Historiker
* Henri Pirenne, belschen Universitéitsprofesser, Medievist, Auteur a Resistenzler an der Zäit vun Éischte Weltkrich
* Alexandre Marius Dées de Sterio, lëtzebuergeschen Universitéitsprofesser
* Paul Veyne, franséischen Historiker

## Um Spaweck
* Websäit vun der École pratique des hautes études
Boulevard de Kyiv

De **Boulevard de Kyiv** ass eng Strooss am Quartier Bouneweg-Süd vun der Stad Lëtzebuerg.

De Boulevard huet säin Ufank ëstlech vun der Jean-Pierre-Büchler-Bréck, wou e vun der Diddenuewener Strooss aus a Richtung Süde fortgeet. Tëscht der CFL-Busgarage am Westen an der Tramsstreck leeft e laanscht de Pôle d'échange *Lycée Bouneweg* a stéisst op der Grenz mat der Gemeng Hesper op de Rangwee.

D'Nationalstrooss 40 féiert driwwer.

## Geschicht
De Stater Schäfferot huet de 15. Juli 2022 decidéiert der neier Strooss, déi parallel mat der Tramsstreck gebaut an am Summer 2022 opgaangen ass, no der ukrainescher Haaptstad ze nennen.

An der Begrënnung fir de Choix vum Odonym heescht et, dëst wär e Symbol vu Solidaritéit, Engagement an Ënnerstëtzung vun der Lëtzebuerger Haaptstad fir d'ukrainescht Vollek géintiwwer dem Ugrëff vu Russland op d'Ukrain deen net ze toleréiere wier.

Allerdéngs war den ursprénglech erausgesichten Numm "Boulevard de Kiev". Well d'Stad sech awer selwer "Kyiv" schreift (an der Transkriptioun vum ukrainesche Київ) an de russeschen Numm "Kiew" net gär gesinn ass, gouf dat deen Dag drop rektifizéiert.

Den Deel vum Boulevard tëscht der Diddenuewener Strooss am Norden an der Tramsstatioun „Lycée Bouneweg“ (rue de Neufchâteau) gouf den 31. Juli 2022 opgemaach an den 18. August 2022 offiziell ageweit. De leschten Deel vun der Strooss, bis op d'Limitt vun der Gemeng, ass den 12. Mäerz 2023 opgaangen.

## Biller

Fichier:Luxembourg, Boulevard de Kyiv (104).jpg|De Boulevard op Héicht vun der Tramsstatioun „Lycée Bouneweg“
Fichier:Luxembourg, Boulevard de Kyiv (106).jpg|…an um nërdleche Wupp, wou en op d'Diddenuewener Strooss stéisst.


## Um Spaweck
Ranil Wickremesinghe

De **Ranil Wickremesinghe** (රනිල් වික්‍රමසිංහ; ரணில் விக்கிரமசிங்க), gebuer de 24. Mäerz 1949 zu Colombo, ass e sri-lankeschen Affekot a Politiker.

Hien ass Member an zanter 1994 President vun der Nationaler Eenheetspartei. Hie war e puermol Premierminister vu sengem Land: Vum 7. Mee 1993 bis den 19. August 1994, vum 9. Dezember 2001 bis de 6. Abrëll 2004, vum 9. Januar 2015 bis den 21. November 2019, an dann, no enger konstitutioneller Kris, nach eng Kéier vum 12. Mee 2022 bis de 15. Juli 2022, den Dag wou en zum Intrerims-Staatspresident ernannt gouf.

Den 20. Juli 2022 gouf en dunn offiziell vum Parlament als Nofollger vum Gotabaya Rajapaksa, deen zeréckgetruede war, gewielt.

## Um Spaweck
RGTR-Linn 112

D**'RGTR-Linn 112** ass eng primär regional Buslinn déi zanter dem 17. Juli 2022 am Kader vum RGTR am Optrag vum Ministère fir Mobilitéit an ëffentlech Aarbechten um Trajet Lëtzebuerg - Miersch fiert. 
Se fiert all Dag am Stonnentakt, mat zousätzleche Faarte wiertes an de Spëtzestonnen.

## Halten op der Linn
(*D'Nimm vun den Halte si sou uginn, wéi s'am offizielle Fuerplang publizéiert sinn*.)

## Entwécklung vun der Linn
Virum 17. Juli 2022 ass d'Linn 112 op der d'Streck Jonglënster - Bech - Iechternach gefuer.

## Kuckt och
* Lëscht vun den RGTR-Buslinnen

## Um Spaweck

All d'Informatioune bezéie sech op de Fuerplang vum 18. Mee 2025
Fräihandelszon

Eng **Fräihandelszon**, deels och **Fräihafe** genannt, ass an der Reegel en zouent Gebai oder en agepercht Gebitt an engem Land, an deem keen Zoll a keng Import-Tax ze bezuelen ass. An de Fräihandelszone ginn importéiert Wuere stockéiert, deels weiderverschafft a viru gehandelt.

## Geschicht
Freihandelszone gouf oder gëtt ë. a. zu Livorno (1675), an den Häfe vun Triest a Rijeka (zanter 1719, deemools Fiume), zu Emden (1751 bis 2009), Bremerhaven-lehe (1827), Brake (1835), Bremen (1888-2007), Hamburg (1888-2012), Cuxhaven (1896), Stettin (1898) a Kiel (1924-2009).

Als wichtegen europäesche Fräihafe gëllt dee vun Triest, um Enn vun de maritimer Seidestroosss (*Maritim Silk Road*) mat sengen Ubannungen un Zentraleuropa. Dee gouf vum Keeser Karl&nbsp;VI. am Joer 1719 gegrënnt a méi spéit besonnesch vu senger Duechter Maria Theresia gefërdert.

## Situatioun haut

### Europäesch Zollunioun
Dem Zollrecht vun der Europäescher Unioun no ziele Fräihandelszonen zu de „Fräizone vum Kontrolltyp&nbsp;I“ a gehéieren ëmsazsteierlech net zum Inland. Op Leeschtungen déi bannent enger Fräihandelszon realiséiert ginn, muss deemno keng Ëmsazsteier bezuelt ginn.

### Lëtzebuerg
De 17. September 2014 gouf zu Lëtzebuerg eng Fräihandelszon mat eng Fläch vun 20.000 m2 beim Fluchhafe Lëtzebuerg ageweit.

### Soss doruechter
Anna Linnikova

D**'Anna Linnikova**, op Russesch , gebuer de 4. Abrëll 2000 zu Orenburg, ass e russesche Mannequin. Si war d'Gewënnerin vum Miss Russland 2022 Concours.

D'Linnikova ass zu Orenburg opgewuess an huet am Alter vu 16 Joer ugefaang professionell als Model ze schaffen. Dofir stoung si ënner Kontrakt a Länner wéi China, Japan, Südkorea, Vietnam a Malaysia. Si ass spéider op Sankt Péitersbuerg geplënnert fir do op der Universitéit Management Technologien an Ekonomie ze studéieren.

## Um Spaweck
* D'Anna Linnikova op der Säit vum Pageant Circle
Luxembourg High Security Hub

D**'Luxembourg High Security Hub** ass eng lëtzebuergesch Aktiegesellschaft déi am Beräich vum Fluchhafe Lëtzebuerg zanter 2014 eng Fräihandelszon bedreift. Bis 2021 huet se **Luxembourg Freeport** geheescht.

## Gebai
D'Gebai mat 22.000 Meterkaree op 4 Stäck gouf vum Architektebureau 3BM3 entworf, d'Bannenariichtung ass vun der Johanna Grawunder. Am Atrium ass e grousst Wandbild vum portugiseschen Artist Vhils an enger vun de Bëtongswänn agravéiert.

D'Infrastruktur erlaabt de Stockage vu Konschtwierker an anere Wäertgéigestänn an Depoten an deenen d'Temperatur an d'Loftfiichtegkeet regléiert kënne ginn. D'Sécherheet vun der Anlag gëtt an éischter Linn duerch e System mat méi wéi 300 Iwwerwaachungskameraen assuréiert. Eng zousätzlech Sécherheetsinfrastruktur ass e Brandschutzsystem, deen de "Sauerstoff aus der Atmosphär suckelt", amplaz Waasser ze benotzen, dat Konschtwierker beschiedege kéint.

D'Anlag ass vu Mauere mat pickegem Drot ëmginn an déi véier Goldtresoren hu 50&nbsp;cm déck metallen Dieren. Et gëtt och véier speziell klimatiséiert Raim, an deene bis zu 700.000 Fläsche Wäin gelagert kënne ginn.

## Proprietéit

De Luxembourg High Security Hub deen 2012 op Staatsterrain gebaut gouf, gehéiert majoritär dem Schwäizer Philanthrop a Konschthändler Yves Bouvier, deen och majoritär un de Fräihäfe vu Singapur a Genève bedeelegt ass. De Bouvier war eng vun dräi Persounen, déi am Februar 2015 zu Monaco wéinst Verdacht op Bedruch festgeholl goufen.

## Kritik
2018 hunn zwéin Deputéiert vum Europäesche Parlament, d'Ana Gomes an den Erny Regner de Lëtzebuerger Fräihafe wéinst Manktem un Transparenz kritiséiert. An hirer Analys iwwert Geldwäsch a Steierhannerzéiung an der EU tëscht 2015 an 2017 koume si an hirem Ofschlossrapport zur Konklusioun, datt Fräihandelszonen Offshore-Depoten ubidden, déi Geldwäsch a Steierhannerzéiung begënschtege kéinten. Déi sougenannt Bouvier Affär gouf och an enger Etüd vun der Europäescher Kommissioun aus dem Joer 2018 ernimmt.

Am Januar 2019 huet den däitschen Europadeputéierten Wolf Klinz e Bréif un de Jean-Claude Juncker, deemolege President vun der Europäescher Kommissioun geschéckt, an huet gefrot datt Moossname missten ergraff gi fir sougenannt „Schlupflächer“, déi et erméiglechen Finanzkriminalitéit an der EU z'organiséieren, zouzemaachen. Aner Deputéiert hunn duerno gefuerdert fir Fräihandelszone bannent der EU zu verbidden.

D'Management vum Fräihafen huet dës Virwërf awer bestridden an ë. a. betount datt et prioritär drëm geet fir d'Assurancëprimmen erofzedrécken an net fir Steierhannerzéiung zu bedreiwen.

## Gestioun
Am Mäerz 2020 huet de fréiere Lëtzebuerger Wirtschaftsminister Robert Goebbels, dee vun 2015 u President vum Verwaltungsrot war, säi Mandat néiergeluecht, well e sech mam Yves Bouvier net eens gouf iwwert en zukünftegt Geschäftskonzept vun der Firma. Zanter dem 21. Juli 2020 gëtt de Luxembourg High Security Hub vum Philippe Dauvergne presidéiert.

## Um Spaweck

* Dan Wiroth, Top Secret - E Bunker als gréisste "Safe" vu Lëtzebuerg, rtl.lu, 18.10.2023
Ex und hopp - Ein böses Spiel um Liebe, Geld und Bier

***Ex und hopp - Ein böses Spiel um Liebe, Geld und Bier*** ass en däitsche Film vum Andy Bausch aus dem Joer 1991.

## Ëm wat geet et am Film?

De Brauereimanager Heinrich Hartholz (Mario Adorf) manipuléiert d'Konkurrenz, fir datt se Investitioune mécht, déi se net kann zeréckbezuelen, an hien esou déi aner Brauereien opkafe kann. Dofir schafft hie mat enger krimineller "Drückerkolonne" zesummen, vun där de Markus Keller (Manfred Zapatka) de Chef ass. Alles leeft gut, bis de Keller sech an dem Hartholz seng Fra (Maja Maranow) verléift.

## Filmproduktioun

De Film gouf zwar vun enger däitscher Gesellschaft produzéiert a spillt an Daïtschland, mee e gouf am August a September 1990 zu Dikrech gedréint.

En hat seng Première de 25. Februar 1991 um däitsche Fernseesender ZDF.

Fir seng Rollen an de Filmer *Ex und hopp*, *Gesellschaftsspiele* an *Die Kaltenbach-Papiere* krut de Mario Adorf 1991 de Film- a Mediepräis Goldene Kamera.

## Wat sot d'Press?

Wendelin Leweke, Frankfurter Neue Presse, 27. Februar 1991:
*Der junge Regisseur hat die Lebensart deutscher Kleinbürger und Landleute erstaunlich gut getroffen. Das ist ein böser, aber ehrlicher Film.*

Michael André, Westdeutsche Zeitung, 26. Februar 1991:
*Die Schlusseinstellung bringt Andy Bauschs Wirtschafts-Tragödie aus den, gar nicht so revolutionären, sechziger Jahren auf einen höhnischen, politisch-beziehungsreichen Nenner: 'Keine Experimente - auch beim Bier nicht' steht da auf einer Plakatwand. Wie hier Licht gesetzt wird, wie hier Szenen explosif aufgelöst werden, wie hier geschickt zwei Welten ineinander montiert werden, diese Vorzüge machen 'Ex und Hopp' zu einem überdurchschnittlichen Fernsehfilm.*

Manfred Riepe, TAZ:
*Ohne cineastische Klimmzüge, dafür aber mit einer Fülle witziger Randbeobachtungen und visuellen Erfindungen zeichnet Regisseur Andy Bausch [...] ein unprätentiöses, zwingendes Zeitbild vom sozialen Marktfeudalismus. Gedreht wurde in Luxemburg, wo man von der Architektur her ähnliche Verhältnisse wie in den neuen Bundesländern vorfand.*

TV-Spielfilm:
*Das TV-Brauerdrama ist ziemlich stark auf Adorf zugeschnitten [...] Fazit: Etwas zu eitle Personality-Show*

## Um Spaweck
* De Film op filmportal.de
Thés dansants

***Thés dansants*** ass e lëtzebuergesche Kuerzfilm an Documentaire vum Andy Bausch aus dem Joer 1993. De Film nennt sech op senger Affiche "Rockumentary".

## Ëm wat geet et am Film?

Den Dokumentarfilm ass iwwer d'Rockgruppen, déi an den 1960er zu Lëtzebuerg bekannt waren. Et ginn d'Museker vun deemools interviewt, an och d'Reaktioun vun den Eltere gewisen, éischt Concerten a Fernseesendungen.

## Triviales

Mat *[[Leslie Kent, a Tale of Sex, Booze and the Blues]]* huet den Andy Bausch 2006 dem Museker Guy Theisen, deen am Film interviewt gëtt, en eegenen Documentaire dediéiert.

De Lëtzebuerger Filmfong huet d'Produktioun vun *Thés dansants* 1992 mat engem Subside an Héicht vun 3 Millioune Lëtzebuerger Frang ënnerstëtzt.

## Wat sot d'Press?

J-P.Thiltges, Revue:
*Der 30minütige Rockumentary beschert dem luxemburgischen Dokumentarfilm eine Sternstunde. Eine knackige Collage aus Fotos, Interviews, Zeitdokumenten und nachgestellten Szenen... jetzt sprechen sie, unsere wackeren Rockopas, die sich mit einer Träne im Auge und viel humoriger Selbstkritik an die glorreichen Zeiten des 'Kachkéis-Rock' errinnern.*

## Kuckt och
* Lëscht vu lëtzebuergesche Filmer

## Um Spaweck
* De Film um Site vum Lëtzebuerger Filmfong
RGTR-Linn 606

D**'RGTR-Linn 606** ass eng interregional Express-Buslinn déi am Kader vum RGTR am Optrag vum Ministère fir Mobilitéit an ëffentlech Aarbechten um Trajet Lëtzebuerg - Héiseng fiert.

## Halten op der Linn
(*D'Nimm vun den Halte si sou uginn, wéi s'am offizielle Fuerplang publizéiert sinn.)*

## Entwécklung vun der Linn
Mat der neier Nummeréierung vum RGTR-Reseau de 17. Juli 2022 gouf et follgend Ännerungen:

* déi aktuell Linn 606 gouf virdrun als **Linn 325** gefuer;
* aus der fréierer Linn 606 (Houschent - Klierf / Lycée) gouf déi nei Schoulbus-Linn **A03**.

## Kuckt och
* Lëscht vun den RGTR-Buslinnen

## Um Spaweck

All d'Informatioune bezéie sech op de Fuerplang vum 15. Juli 2023
Fidel Ramos

De **Fidel Valdez Ramos**, gebuer den 18. Mäerz 1928 zu Asingan, Lingayen, an der Provënz Pangasinan, a gestuerwen den 31. Juli 2022 war e philippinnesche Generol a Politiker. Hie war vum 30. Mee 1992 bis den 30. Mee 1998 den 12. President vun de Philippinnen.

De Ramos war, no enger Karriär am Koreakrich an am Vietnamkrich, Chef d'Etat-major ënnert dem Ferdinand Marcos, mat deem e Famill war. Mat der Zäit gouf en ëmmer méi kritsch géintiwwer deem sengem Regime, an hien huet zesumme mam deemolege Verdeedegungsministe Juan Ponce Enrile d'Protester géint de Marcos wärend der EDSA-Revolutioun ënnerstëtzt, wouduerch d'Corazon Aquino 1986 nei Presidentin konnt ginn. Dës huet hien dono zum Generol ernannt.

1988 huet de Ramos seng militärsch Karriär op en Enn bruecht an e gouf Verdeedegungsminister (bis 1991).

Den 30. Juni 1992 gouf hien als zwielefte President vun der Republik vun de Philippinnen vereedegt.

## Um Spaweck
Agefi Luxembourg

**Agefi Luxembourg** ass eng lëtzebuergesch Zeitung iwwer Finanzthemen. Hiren Ënnertitel ass *Le journal financier de Luxembourg*.

Si gëtt all Dag an elektronescher Form an eemol de Mount op Pabeier publizéiert. D'Artikele sinn op Franséisch oder op Englesch.

## Geschicht

Agefi Luxembourg gouf am September 1988 vum Alfred Sluse vun der belscher Wirtschaftszeitung L'Écho gegrënnt. Et war eng Akiëgesellschaft mat engem Kaptial vu 5 Millioune Lëtzebuerger Frang. D'Joer drop hu sech weider lëtzebuergesch institutionell Aktionären um Kapital bedeelegt.

Den Numm Agefi stoung ursprénglech fir "Agence économique et financière". A Frankräich gouf déi schonn 1911 gegrënnt a spéider einfach an *L'Agefi* ëmbennant. Och haut nach gëtt et eng franséisch Finanzeitung mat deem Numm.

2006 huet den Alfred Sluse seng Bedeelegung verkaaft.

De Sëtz vun der Redaktioun ass an der Industriezon vun der Gemeng Kielen. Zënter 2005 ass den Adelin Remy den Editeur. Bei den Artikelen handelt et sech ëm eng Mëschung aus offizielle Pressecommuniquéen, Kontributioune vu Fräiwëlleger, déi als Manager oder héije Kader an der Lëtzebuerger Wirtschaft schaffen, an Artikele vu groussen internationale Presseagencen.

Eng Pabeierausgab kënnt eelef Mol am Joer eraus, de 7. Kalennerdag vun all Mount ausser am August. Donieft gëtt all Schaffdag eng méi kuerz Ausgab publizéiert, déi per Email (Newsletter) oder Fax un d'Lieser geschéckt gëtt. Agefi Luxembourg kann een am Zeitungsbuttek kafen oder d'Lieser kënne sech abonéieren. Eng Ausgab huet tëscht 45 a 60 Säiten mat Informatiounen zu Wirtschafts- a Finanzplaz Lëtzebuerg.
Autorevue

D**'Autorevue** ass eng lëtzebuergesch Zäitschrëft iwwer Autoen a Motorrieder, déi eelefmol d'Joer erauskënnt. Si ass op Däitsch an op Franséisch.

## Geschicht

1937 huet den *Nouvel automobile-club du Grand-Duché de Luxembourg* (NACL), de Virleefer vum haitegen ACL, d'Autoszäitschrëft *Auto-Revue* an d'Liewe geruff.

Déi aktuell Auto-Revue gouf nom Zweete Weltkrich vum François Mersch gegrënnt. Am Juli 1948 koum déi éischt Ausgab vun der *Luxemburger Auto-Revue* op de Maart.

2021 hunn 49.200 Awunner iwwer 15 Joer d'Auto Revue gelies. Dat waren 9,2&nbsp;% vun der Bevëlkerung.

De Sëtz vun der Redaktioun ass zu Déifferdeng. D'Zeitung gëtt zu Moulins-lès-Metz gedréckt. Gréissten Aktionär vun der Auto Revue war Editpress (80&nbsp;%), nieft der Dréckerei Techprint.

## Kuckt och

* Auto Moto, eng Gratisbäilag vum Luxemburger Wort
Draupadi Murmu

D**Draupadi Murmu** (Santali; ᱫᱨᱚᱣᱯᱚᱫᱤ ᱢᱩᱨᱢᱩ; an der englescher Transkriptioun och **Droupadi Murmu**), gebuer den 20. Juni 1958 zu Baidaposi, bei Rairangpur zu Odisha, ass eng indesch Politikerin (Bharatiya Janata Party, BJP). Si ass zanter dem 25. Juli 2022 Presidentin vun der Republik Indien.

D'Murmu ass Member vum Vollek vun de Santhal. Si war vun 2015 bis 2021 Gouverneurin vun Jharkhand.

## Um Spaweck
Nichelle Nichols

D**Grace Dell „Nichelle“ Nichols**, gebuer den 28. Dezember 1932 zu Robbins, am Illinois, a gestuerwen den 30. Juli 2022 zu Silver City, am New Mexico, war eng US-amerikanesch Schauspillerin a Sängerin.

Sie gouf absënns duerch hir Roll als *Leitnant Uhura* an der Tëleesserie *[[Star Treck (Tëleesserie)|Star Treck]]* (1966 bis 1969) an an den Nofollger-Kinofilmer bekannt. An där Roll war si déi éischt Schwaarz Schauspillerin op der amerikanescher Televisioun, déi eng méi 'normal' Roll gespillt huet wéi just en Déngschtmeedchen oder eng Kächen. Ausserdeem huet si an der Episod *Plato’s Stepchildren* als éischt Schwaarz Fra engem Wäisse Mann, de *Captain Kirk* (gespillt vum William Shatner) e Kuss ginn.

Dono huet si e puer Placken als Sängerin opgeholl, an e puer Filmer matgespillt, a vun 1974 bis 1985 periodesch fir d'US-Weltraumagence NASA geschafft, fir déi se representativ Rollen ugeholl huet, a Promotioun fir Nowuessastronaute gemaach huet.

## Filmographie (Auswiel)

## Publikatiounen
* *Nicht nur Uhura. Star Trek und andere Erinnerungen.* 1997, ISBN 978-3-453-12797-5.
* *Saturns Kind.* Roman (mit Margaret Wander), 1991, ISBN 978-3-453-14906-9.

## Literatur
* Thomas A. Herrig: *… wo noch nie eine Frau zuvor gewesen ist. 45 Jahre Star Trek und der Feminismus*, 2011 (ISBN 978-3-8288-2567-3)

## Um Spaweck

* Websäit vun der Nichelle Nichols
Schlesser

**Schlesser ** ass e Familljennumm, vun ënner anerem follgende Persounen:

* Arsène Schlesser (*1965), lëtzebuergesche fréieren Handballspiller,
* Emile André Schlesser (1848-1901), lëtzebuergesche Magistrat a Member vum Staatsrot,
* Émile V. Schlesser (*1986), lëtzebuergesche Filmregisseur,
* Félicie Erpelding-Schlesser (1883-1970), lëtzebuergesch Lokalpolitikerin,
* Isabelle Schlesser (*1973), lëtzebuergesch Juristin a Member vum Staatsrot,
* Jean-Louis Schlesser (Autospilot) (*1948), franséischen Autospilot,
* Jean-Louis Schlesser (Auteur) (*1947) lëtzebuergeschen Auteur an Dréibuchauteur (ë.&nbsp;a. *[[Le club des chômeurs]]*, *[[Réfractaire (Film)|Réfractaire]]*),
* Nicolas Schlesser (?-1952), lëtzebuergeschen Industriellen,
* Tommy Schlesser (*1989), lëtzebuergesche Film- an Tëleesschauspiller.
The Very Last Cha Cha Cha

***The Very Last Cha Cha Cha*** ass en Dokumentarfilm vum Andy Bausch iwwer de leschte Concert vun der lëtzebuergesch Rockband Taboola Rasa.

## Ëm wat geet et am Film?
De Film dokumentéiert de leschte Concert vun der Band Taboola Rasa ëm d'Museker Thierry van Werveke a Serge Tonnar am Juni 1999 am Stater Atelier. Gewise ginn och d'Prouwen an Interview-Extraiten. Et si siwe Lidder vun der Band ze héieren.

## Soss

De Film ass schwaarz-wäiss gedréint.

E koum am Dezember 2000 als Deel vun der Serie "Films Made in Luxembourg" vum CNA op Kassett (VHS) erauskomm.

De Schauspiller Thierry van Werveke huet a ville Produktioune vum Andy Bausch matgewierkt. Mat *[[Inthierryview]]* huet de Bausch 2008 nach een aneren Documentaire iwwer de Werveke an de Kino bruecht. Och de Serge Tonnar ass e reegelméissege Kollaborateur vum Andy Bausch an huet fir vill vu senge Filmer d'Filmmusek geschriwwen.

## Wat sot d'Press?

Josée Hansen, d'Lëtzebuerger Land, 14. Dezember 2000:
*Mais on ne comprend pas vraiment pourquoi Andy Bausch a fait ce film. Tout le long, il scrute le visage de Thierry van Werveke, de façon a devenir même collant, de se faire voyeur [...] Ni actuel, ni inventif, ni vraiment original ou esthétique, The Very Last Cha Cha Cha ne convainc guère. Surtout venant d'un vieux routier comme Andy Bausch.*

woxx Magazine, 22. Dezember 2000, p.&nbsp;568:
*C'était leur dernier et leur plus mauvais concert. Thierry van Werweke and Taboola Rasa n'étaient pas en forme ce soir−là à l'Atelier. Andy Bausch n'a donc utilisé que des bouts de ce qu'il a filmé alors, pour ce Very Last Cha Cha Cha. Le réalisateur illustre en fait une interview de Thierry van Werwerke et de Serge Tonnar − les principaux responsables de toute l'entreprise − avec ce concert, ainsi que des images de répétitions et de "vidéo−clip" en noir et blanc; deux couleurs qui vont très bien à ces mecs−là. Le résultat se laisse voir, ayant la qualité d'un bon reportage télé. Grâce à Thierry, l'interview ne tourne jamais trop au sérieux. Un peu plus de musique aurait été sympa. Quand même: un beau témoignage sur ce qui aura été l'une des meilleures formations luxembourgeoises jamais gravées sur CD.*

## Kuckt och
* Lëscht vu lëtzebuergesche Filmer
Letters Unsent

***Letters Unsent*** ass e lëtzebuergesche Kuerzfilm vum Andy Bausch aus dem Joer 1996.

## Ëm wat geet et am Film?

De Film erzielt dräi Geschichte vun Europäer, déi an Amerika ausgewandert sinn, an e baséiert op Bréifer, déi si ni ofgeschéckt hunn. Et geet ëm ee jonke Mann ouni Moyenen, deen 1860 am Hafe vu Bremen hänke bleift, eng Fra, där hire Mann bei engem Indianeopstand zu Ottawa ëm d'Liewe kënnt, an eng jonk Fra, déi 1906 op eidel Versprieche vum ale Bill Cody alias Mr. Buffalo Bill erafällt.

## Filmproduktioun

De Film gouf op Initiativ vum CNA am Kader vum Evenement "Lëtzebuerg, europäesch Kulturhaaptstad 1995" gedréint. Dofir hat den CNA all déi deemoleg aacht lëtzebuergesch Filmmécher kontaktéiert a si gefrot, e Kuerzfilm ze dréinen, dorënner och den Andy Bausch. De Plang war, déi Filmer um Saarbréckener Filmfestival Max Ophüls Preis am Januar 1996 ze weisen.

D'Produktiounsgesellschaft Lynx Productions krut 1996 eng "Aide à la distribution" vum Lëtzebuerger Filmfong an Héicht vu 600.000 Lëtzebuerger Frang accordéiert.

De Film gouf ënner anerem am Fond-de-Gras gedréint.

## Kuckt och
* Lëscht vu lëtzebuergesche Filmer
Rockin' Warriors

***Rockin' Warriors*** ass e lëtzebuergeschen Documentaire vum Andy Bausch aus dem Joer 1998.

## Ëm wat geet et am Film?

De Film suivéiert indianesch Rockmuseker aus den USA an hire Reservater am Arizona, wärend Concerten an der Wüst vun New Mexico, an Däitschland an zu Lëtzebuerg. Et besteet aus Interviewen an direkten Opnamen, an nogestallten Zeenen aus dem Liewe vun de portraitéierte Kënschtler. Zu deenen zielen d'Buffy Sainte-Marie, den John Trudell, de Keith Secola, de Leader vun de Wild Band of Indians (eng Grupp vu iwwer 100 Museker, déi iwwer d'ganz USA verspreet sinn), an d'Songcatchers aus Seattle.

## Filmproduktioun an Diffusioun

De Film gouf am Juli 1998 an der vum CNA organiséierter "Woch vum lëtzebuergeschen Documentaire" gewisen. E gouf och op engem amerindianesche Filmfestival an den USA gewisen.

*Rockin' Warriors* gouf och op der Woch vum Lëtzebuerger Dokumentarfilm gewisen, déi 1998 vu Samsa Film an dem CNA organiséiert gouf.

De Film ass am Dezember 1999 op Kassett (VHS) op de Maart komm, als Deel vun der Rei "Films Made in Luxembourg" vum CNA. E krut eng "Aide à la distribution" am Héicht vu 600.000 Lëtzebuerger Frang vum Lëtzebuerger Filmfong.

## Kuckt och
* Lëscht vu lëtzebuergesche Filmer
Läif a Séil

***Läif a Séil*** (engleschen Titel: *The Last Ashes*) ass e lëtzebuergesch-belsche Spillfilm a Lëtzebuerger Sprooch vum Loïc Tanson. E koum de 25. Oktober 2023 an de Kino. Et handelt sech ëm e Western a Filmdrama.

## Ëm wat geet et am Film?
D'Hélène kënnt 1854, no 15 Joer ënner enger neier Identitéit, an d'Duerf zeréck, wou et als Kand opgewuess ass, a vu wou et deemools huet misse fortlafen. Hatt kënnt zeréck fir Revanche un der Graff-Famill ze huelen...

## Produktioun
D'Dréibuch fir de Film huet de Loïc Tanson zesumme mam Frédéric Zeimet geschriwwen.

De Film Fund Luxembourg huet 2.800.000 Euro vum Gesamtbudget, deen op 3.718.000 Euro chiffréiert gouf, bäigedroen.

D'Dréiaarbechte ware vum 25. Abrëll bis de 25. Juni 2022, virun allem bei der Buerg Eyneburg zu Hergenrath an der Gemeng Kelmis, an der däitschsproocheger Belsch.

Fir de Film, dee viru bal 200 Joer Joer an am Éislek spillt, gouf vum Ian De Toffoli ënner Mataarbecht vun der Uni Lëtzebuerg eng speziell Sprooch entwéckelt, déi Charakteristike vun engem Dialekt aus dem Norde soll hunn an e bëssen archaesch klénge soll, ma trotzdeem verständlech soll sinn, ouni lächerlech ze kléngen.

## Bewäertungen

## Auszeechnungen
*Läif a Séil* krut 4 Auszeechnungen beim Lëtzebuerger Filmpräis 2025: bescht weiblech a bescht männlech Haaptroll, bescht Kamera a Filmkritikerpräis.

## Um Spaweck
* [Fiche](https://web.archive.org/web/20230818151240/https://filmfund.lu/film-catalogue/films/the-last-ashes-laeif-a-seil/(from)/letter) op filmfund.lu (nogekuckt 2023-08-18).
* Trailer op vimeo.com
* "Ee Bléck hannert d'Kulisse vun engem Lëtzebuerger Western." rtl.lu, 07.06.2022.
Electric Theatre

***Electric Theatre*** ass e lëtzebuergeschen Documentaire a Kuerzfilm vum Andy Bausch aus dem Joer 2000.

## Ëm wat geet et am Film?

De Film behandelt den Ufank vum Kino zu Lëtzebuerg, a méi prezis déi éischt 20 Joer. Behandelt ginn déi éischt Filmprojektiounen am Joer 1896 (ee Joer no der Erfindung vum Cinématograph duerch de Louis an den Auguste Lumière), déi éischt Dréiaarbechten, an d'Pionéier vum Lëtzebuerger Film. Zu den authentesche Biller aus där Zäit, déi am Film ze gesi sinn, gehéieren ënner anerem d'Opname vun de Bridder Lumière an der Stater Champesfabrik Mercier (1899) an de franséische Slapstickclip *[[L'Arroseur arrosé]]*.

Well et net vill Opnamen aus där Zäit ginn, gi si wéi an den aneren Documentaire vum Andy Bausch duerch mat Schauspiller nogestallten Zeene komplettéiert.

## Filmproduktioun
Fir d'Schreiwen an d'Entwéckele vun der Iddi vum Film krut d'Produktiounsgesellschaft Rattlesnake Pictures 1998 e Subside vum Lëtzebuerger Filmfong an Héicht vu 480.000 Lëtzebuerger Frang. D'Joer drop koum e weider Subside vu 4.155.000 Frang fir d'Produktioun vum Documentaire dobäi.

*Electric Theatre* gouf 1999 ënner anerem am Fond-de-Gras gefilmt.

## Wat sot d'Press?
Josée Hansen, d'Lëtzebuerger Land:
*Le résultat est un produit hybride, douteux, qui zigzague entre documentaire historique et fiction, entre images réellement vieilles, d'autres reconstruites puis traitées pour faire vieilles et des entretiens nouvellement filmés et en couleur avec des musiciennes de cinéma. Il faut dire que les séquences reconstituées sont très réussies dans leur forme, mais leur montage-collage n'est pas très scientifiquement correct, les manipulations pas toutes désignées comme telles.*

## Kuckt och
* Lëscht vu lëtzebuergesche Filmer
RGTR-Linn 306

D**'RGTR-Linn 306 ** ass eng interregional Express-Buslinn déi zanter dem 17 Juli 2022 am Kader vum RGTR am Optrag vum Ministère fir Mobilitéit an ëffentlech Aarbechten um Trajet Bieles - Tréier fiert.

Se fiert vu méindes bis freides eemol d'Stonn.

## Halten op der Linn
(*D'Nimm vun den Halte si sou uginn, wéi s'am offizielle Fuerplang publizéiert sinn*.)

## Kuckt och
* Lëscht vun den RGTR-Buslinnen

## Um Spaweck

All d'Informatioune bezéie sech op de Fuerplang vum 17. Juli 2022
Vëlosummer

De **Vëlosummer** ass eng Manifestatioun uechter d'Land, déi zanter 2020 vum Mobilitéitsministère an Zesummenaarbecht mat der Generaldirektioun fir Tourismus vum Wirtschaftsministère am Summer organiséiert gëtt. Et geet drëm fir d'Lëtzebuerger Land an d'Vëlofueren z'entdecken an awer och fir den Tourismus ze fërderen.

## Geschicht

### 2020
Déi éischt Editioun gouf 2020 an d'Liewe geruff, nodeems d'Vëlofuere besonnesch zanter dem Ufank vun der Covid-19-Kris vu ville Leit nei entdeckt gouf. De Staat wollt doropshin en Akzent setze fir de Cyclissem z'ënnerstëtzen an ze stäerken. Et goufe sechs Strecke vum staatleche Stroossereseau erausgesicht, op deenen am August 2020 just Cyclisten, Awunner an RGTR-Busse fuere konnten. Ënner anerem ware follgend Strecke betraff:

* Alzeng – Siren
* Mamer – Schëndels
* Munneref – Elleng
* Kéideng – Guedber
* Wilwerdang - Wäiswampech
* Steesel – Hënsdref – Pretten – Gousseldeng – Miersch.

### 2021
Bei der zweeter Editioun hu ronn 20.000 Vëlosfuerer matgemaach.

### 2022
Fir d'2022er Editioun déi vum 30. Juli bis den 28. August gaangen ass, waren um Territoire vu 56 Gemengen am Ganzen 11 cyclotouristesch Tier mat enger Streck vun iwwer 450 Kilometer a mat verschiddene Schwieregkeetsgraden erausgesicht ginn. Mam Programm „Move we carry“ konnten d'Cyclisten bei méi laangen Tier hiert Gepäck vun enger Etapp op déi aner transportéiere loossen.

Déi 11 Strecke waren:

* Mam Jangeli bei d'Kätti
* Sir-Uelzechtdall-Tour
* Family Tour am Süden
* City-Tour
* Uewersauer-Tour
* Dräi Däller-Tour
* VëloViaNorden
* Mëllerdall-Tour
* Äischdall-Tour
* Wëlle Westen-Tour
* Mamerdall-Tour

### 2023
Vum 29. Juli bis de 27. August 2023 konnten zwielef Tier tëscht 14 an 93&nbsp;km entdeckt ginn.

### 2024
Bei der Editioun 2024 (27. Juli bis 25. August) si ronn 31.000 Leit matgefuer. Et goufen 13 Tier duerch 67 Gemengen (inklusiv zwou op franséischem Territoire) ugebueden.

### 2025
Op der 6. Editioun vum Vëlosummer gouf et tëscht dem 19. Juli an dem 24. August 17 verschidden Tier an 59 Gemengen z'entdecken. Bei de 14 proposéierten Tier gouf et der dräi, bei deenen et eng kleng an eng grouss Variant gëtt.

## Um Spaweck

* Promotiounsvideo Vëlosummer 2022 - Lëtzebuerg, dat ass Vakanz op youtube
* Websäit Vëlosummer op visitluxembourg.com
* Iwwersiichtskaart vum Vëlosummer 2025 op geoportail.lu
* Le Vëlosummer 2025 franchit un nouveau cap avec une hausse de 40% du nombre de cyclistes à l'arrivée
Poison (Film 2024)

***Poison*** ass e Film vun der lëtzebuergescher Schauspillerin a Filmregisseurin Désirée Nosbusch. En hat seng Première de 5. Juli  2024 um Filmfest München. E koum am Januar 2025 an Däitschland an am Mäerz 2025 zu Lëtzebuerg an d'Kinoen.

## Ëm wat geet et am Film?
De Film erzielt en Treffen tëscht engem Mann an enger Fra, zéng Joer nodeem hiert Kand bei engem Autosaccident ëm d'Liewe koum. Déi Renconter ass um Kierfecht, kuerz éier dem Jong säi Kierper soll exhuméiert ginn, well am Buedem, an deem hie begruewen ass, Gëftstoffer sinn.

## Filmproduktioun

*Poison* ass inspiréiert vum Theaterstéck mam selwechten Numm vun der hollännescher Dramatikerin Lot Vekemans. D'Regisseurin Désirée Nosbusch hat 2014 am Kasemattentheater d'Roll vun der Mamm Edit gespillt, zesumme mam Germain Wagner als Papp. Kuerz drop huet si sech mat der Lot Vekemans getraff, déi der Désirée Nosbusch den Accord ginn huet, d'Stéck ze verfilmen wa si selwer d'Dréibuch kéint schreiwen.

Bis zum Enn vun den Dréiaabrechte sollte méi wéi aacht Joer vergoen. Den Ufank vun den Dréiaarbechte war ursprénglech fir den August 2021 geplangt, mee goufe verluecht a waren tëscht dem 31. Januar an dem 3. Mäerz 2022. Déi éischt Woch gouf an Holland gedréint, de Resch dunn zu Lëtzebuerg, dorënner um Kierfecht vu Veianen.

D'Haaptrolle goufe vum Englänner Tim Roth an der Dänin Trine Dyrholm gespillt.

De Budget louch bei 4 Milliounen Euro. De Film ass eng Koproduktioun tëscht der lëtzebuergescher Filmgesellschaft Deal Productions, déi 73% vum Budget bäigedroen huet, der hollännescher Phanta Film (17%) an der englescher Filial vum däitsche Studio Hamburg (10%). Deal Productions krut eng Produktiounshëllef vum Lëtzebuerger Filmfong an Héicht vun 2,7 Milliounen Euro. De Film krut och e Subside vum hollännesche Filmfong.

De Film hat de 5. Juli 2024 um Filmfest München seng Première. Zu Lëtzebuerg ass en eng éischt Kéier den 11. Mäerz 2025 um 15. LuxFilmFest gelaf.

## Um Spaweck
* De Film op der Websäit vun der Produktiounsgesellschaft Deal Productions
Olivia Newton-John

D**Dame'' **Olivia Newton-John*', [[Order of Australia|AC]], [[Order of the British Empire|DBE]], gebuer de [[26. September]] [[1948]] zu [[Cambridge (England)|Cambridge]], am [[Cambridgeshire]]; a gestuerwen den [[8. August]] [[2022]] zu [[Santa Ynez Valley]], a [[Kalifornien]], war eng [[Vereenegt Kinnekräich|brittesch]]-[[Australien|australesch]] [[Sängerin]], [[Songwriterin]] a [[Schauspiller]]in.

Si hat hire gréisste Succès an den 1970er an 1980er Joren, mat Filmer wéi *Grease* oder *Xanadu'', an huet ë. a. an de Genrë Country, Folk, Pop, Disco gesongen.
## Um Spaweck
Bob Rafelson

De **Bob Rafelson**, gebuer den 21. Februar 1933 zu New York City, a gestuerwen en 23. Juli 2022 zu Aspen, war en US-amerikanesche Filmregisseur, Dréibuchauteur, Schauspiller a Filmproduzent. 
## Filmographie
### Kino
#### als Regisseur
* 1968: *Head* - Haaptacteuren: Peter Tork, Davy Jones
* 1970: *Five Easy Pieces* - Haaptacteuren: Jack Nicholson, Karen Black
* 1972: *The King of Marvin Gardens* - Haaptacteuren: Jack Nicholson, Bruce Dern, Ellen Burstyn
* 1976: *Stay Hungry* - Haaptacteuren: Jeff Bridges, Sally Field, Arnold Schwarzenegger
* 1981: *Modesty* - (Kuerzfilm)
* 1981: *[[The Postman Always Rings Twice (Film 1981)|The Postman Always Rings Twice]]* - Haaptacteuren: Jack Nicholson, Jessica Lange, John Colicos
* 1987: *Black Widow* - Haaptacteuren: Debra Winger, Theresa Russell, Sami Frey
* 1990: *Mountains of the Moon* - Haaptacteuren: Patrick Bergin, Iain Glen
* 1992: *[[Man Trouble (Film 1992)|Man Trouble]]* - Haaptacteuren: Jack Nicholson, Ellen Barkin, Harry Dean Stanton
* 1994: *Tales of Erotica* – Episod: *Wet* - Haaptacteuren: Arliss Howard, Cynda Williams,
* 1996: *Blood and Wine* - Haaptacteuren: Jack Nicholson, Stephen Dorff, Jennifer Lopez
* 2002: *No Good Deed* - Haaptacteuren: Samuel L. Jackson, Milla Jovovich, Stellan Skarsgård

## Um Spaweck
La journée des orphelins

***La journée des orphelins*** ass e lëtzebuergesche Kuerzfilm an Documentaire vum Evy Friedrich aus dem Joer 1931. An der däitschsproocheger Lëtzebuerger Press gouf en och nach ***Luxemburger Waisenkinderfilm*** genannt.

E weist Biller iwwer Weesekanner zu Lëtzebuerg.
 
De Film hat seng Première den 23. Juli 1931 am Ciné l'Écran an der Stad Lëtzebuerg. Op d'Première huet de Comité vun der *Oeuvre des orphelins luxembourgeois* agelueden, vun där den deemolege Prënz Jean vu Lëtzebuerg den "Haut-Protecteur" war, an deem seng Presenz fir d'Evenement och an der Press annoncéiert gouf. Et ass awer net kloer, op hie bei der Première derbäi war. D'Recette vum Film ass un d'Oeuvre des orphelins gaangen.

De Centre national de l'audiovisuel (CNA) huet de Film 1998 nei zesummegeschnidden a vertount, gläichzäiteg mat dem Pierre Bertogne sengem *[[D'Weesekanner op der Schueberfouer]]* (1936). Déi restauréiert Versioun gouf dunn op der Televisioun am Kader vun der Emissioun *[[Films Made in Luxembourg]] - Biller aus Lëtzebuerg* gewisen.

## Kuckt och
* Lëscht vu lëtzebuergesche Filmer
Visions of Europe

***Visions of Europe*** ass en europäesche Film mat 25 Kuerzfilmsegmenter vu 25 europäesche Regisseuren aus dem Joer 2004.

## Hannergrond

D'Iddi fir de Film kënnt vum dänesche Filmregisseur Lars von Trier. En ass den 1. Mee 2004 fir d'éischt Kéier op der Televisioun gelaf, de selwechten Dag, wéi 10 nei Länner EU-Memberstaate goufen. Fir de Film hu 25 Regisseuren a Regisseurinnen aus 25 europäesche Länner e Segment vu 5 Minutte gedréint. D'Thema war "Europa" an d'Filmformat 16:9. Fir de Rescht hate si absolut kënschtleresch Fräiheet.

De Film ass op enger Rei Filmfestivalle gelaf, dorënner um Filmfestival vu Locarno.

## Iwwersiicht

* : *Die alten bösen Lieder*, vum Fatih Akin
* : *Mars*, vum Barbara Albert
* : *Children Lose Nothing* vum Sharunas Bartas
* : *The Language School* vum Andy Bausch
* : *Europe Does Not Exist* vum Christoffer Boe
* : *Anna Lives in Marghera* vum Francesca Comencini
* : *Self Portrait* vum Stijn Coninx
* : *Paris by Night* vum Tony Gatlif
* : *Unisono* vum Sasa Gedeon
* : *My Life on Tape* vum Christos Georgiou
* : *Room for All* vum Constantine Giannaris
* : *European Showerbath* vum Peter Greenaway
* : *Our Kids* vum Miguel Hermoso
* : *Euroflot* vum Arvo Iho
* : *Bico* vum Aki Kaurismäki
* : *Europa* vum Damjan Kozole
* : *It'll Be Fine* vum Laila Pakalnina
* : *The Isle* vum Kenneth Scicluna
* : *The Miracle* vum Martin Sulík
* : *Crossroad* vum Malgorzata Szumowska
* : *Prologue* vum Béla Tarr
* : *The Yellow Tag* vum Jan Troell
* : *Euroquiz* vum Theo van Gogh
* : *Cold Wa(te)r* vum Teresa Villaverde
* : *Invisible State* vum Aisling Walsh

## Dat lëtzebuergescht Segment

Dat lëtzebuergescht Segment *The Language School* gouf vum Andy Bausch geschriwwen, gedréint a produzéiert.

Et geet ëm en Zouhälter (gespillt vum Hervé Sogne), deen eng Rei litauesch Prostituéiert (Runa Egilsdóttir, Gintare Parulyte, Mendaly Ries, Claudia Girotto, Sarah Cottani) an e Sproochecours bréngt, wou en EU-Beamten (Marco Lorenzini) hinne lëtzebuergesch Ausdréck bäibréngt, déi si fir hir Aarbecht brauchen. E Pechert (Franck Sasonoff) ass an eng vun de Fraen, d'Ludmilla, verléift. Hie geet an d'Klass niewendrun, wou e Mann enger Grupp Erwuessene bäibréngt, wéi een e Pechert op Lëtzebuergesch beleidegt wann een e Protokoll kritt. Ee vun de Schüler (Christian Kmiotek) schléit dem Pechert eng op de Bak. Hie geet op d'Toilett well seng Nues blutt a begéint dem Ludmilla am Gank. Si kësse sech. Den Zouhälter rifft de Pechert, mä déi aner Frae stelle sech virun de Pechert an d'Ludmilla fir se ze schützen.

De Serge Tonnar huet d'Filmmusek geschriwwen, de Klaus Peter Weber d'Kameraarbecht gemaach an de Misch Bervard de Schnëtt.

## Lëtzebuerger Filmsegment op YouTube
* ''The Language School'' vum Andy Bausch op YouTube
D'Weesekanner op der Schueberfouer

***D'Weesekanner op der Schueberfouer***, an der deemoleger Schreifweis *D'Wésekanner op der Schueberfo'er*, ass e lëtzebuergeschen Documentaire a Kuerzfilm vum Pierre Bertogne aus dem Joer 1936.

## Ëm wat geet et am Film?

De Film weist wéi ronn 420 Weesekanner aus dem ganze Land en Nomëtteg op der Stater Schueberfouer verbréngen. D'Kanner aus den Heemer vun den Elisabethinnen an de Schwëstere vun der Doctrine chrétienne maachen eng éischt Etappe beim Roude Pëtz, wou se vun der Confiserie François Bertogne an der Groussgaass Séissegkeete geschenkt kréien. Op d'Schueberfouer kommen och d'Kanner aus den Heemer vun Izeg a Gréiwemaacher dobäi an et gesäit ee Perséinlechkeeten aus där Zäit, déi den Oeuvre des orphelins luxembourgeois ënnersëtzt hunn, dorënner de Siggy vu Lëtzebuerg (Lucien Koenig). Da gesäit een d'Kanner op de mechaniséierte Spiller, wéi engem Karussell oder de Virgänger vun de Knuppautoen, a beim Zirkus. Gewise ginn och d'Frittebud vum Josy Comes a Stänn mat Séissegkeeten.

## Filmproduktioun

De speziellen Dag op der Schueberfouer fir d'Weesekanner gouf schonn zënter 1919 all Joer organiséiert. De Pierre Bertogne huet d'Opnamen de 4. September 1936 gemaach. Hie war de Jong vum François Bertogne, deen d'Confiserie an der Groussgaass hat, an hat selwer e Fotosbuttek e puer Meter méi wäit an der selwechter Strooss. Aner Zeene goufe vum Pierre Bertogne a sengem laangjärege Mataarbechter Alfred Heinen festgehalen.

De Film zielt zu den éischte faarwege Filmopnamen zu Lëtzebuerg.

De Centre national de l'audiovisuel (CNA) huet de Film 1998 nei zesummegeschnidden a vertount, gläichzäiteg mat dem Evy Friedrich sengem *[[La journée des orphelins]]* (1931). An déi restauréiert Versioun goufen och e puer Opname vu der Schueberfouer aus dem Joer 1929 vum Mathias Quaring agebaut. Zu de vum Quaring gefilmten Zeenen zielen och déi vun enger Vëlkerschau, bei där afrikanesch Männer, Fraen a Kanner als Attraktioun "ausgestallt" goufen.

An der restauréierter Versioun ass den Ed Kohl de Spriecher. Och dem Alex John seng Stëmm ass ze héieren; hie liest Auszich aus der lëtzebuergescher Press op Däitsch vir. D'historesch Nofuerschunge fir den CNA huet de Paul Lesch gemaach.

Déi restauréiert Versioun gouf 1998 op der Televisioun am Kader vun der Emissioun *[[Films Made in Luxembourg]] - Biller aus Lëtzebuerg* gewisen. 1999 gouf de Film an der Maison du Grand-Duché de Luxembourg zu Bréissel gewisen. Dofir huet de CNA eng Versioun op Franséisch produzéiert.

## De Film

* De restauréierte Film fir erofzelueden op der Lëtzebuerger Dateplattform data.public.lu/

## Kuckt och
* *[[La journée des orphelins]]*, e weider Film iwwer Weesekanner zu Lëtzebuerg aus dem Joer 1931
* Lëscht vu lëtzebuergesche Filmer
John Stockwell

Den **John Stockwell**, gebuer als *John Stockwell Samuels IV* de 25. Mäerz 1961 zu Galveston am Texas, ass en US-amerikanesche Filmregisseur, Dréibuchauteur a Schauspiller, 
## Filmographie
### als Schauspiller
* 1981: *So Fine* - Regie: Andrew Bergman - Haaptacteuren: Ryan O'Neal, Mariangela Melato
* 1983: *Losin' It* - Regie: Curtis Hanson - Haaptacteuren: Tom Cruise, Jackie Earle Haley
* 1983: *Eddie and the Cruisers* - Regie: Martin Davidson - Haaptacteuren: Tom Berenger, Michael Paré
* 1983: *[[Christine (Film 1983)|Christine]]* - Regie: John Carpenter - Haaptacteuren: Keith Gordon, Harry Dean Stanton 
* 1984: *City Limits* - Regie: Aaron Lipstadt - Haaptacteuren: James Earl Jones, Kim Cattrall
* 1984: *Radioactive Dreams* - Regie: Albert Pyun - Haaptacteuren: Michael Dudikoff, Don Murray
* 1985: *My Science Project* - Regie: Jonathan R. Betuel 
* 1983: *Dangerously Close* - Regie: Albert Pyun
* 1986: *Top Gun* - Regie: Tony Scott - Haaptacteuren: Tom Cruise, Kelly McGillis
* 1991: *Miliardi* - Regie: Carlo Vanzina - Haaptacteuren: Billy Zane, Lauren Hutton, Jean Sorel
* 1991: *Born to Ride* - Regie: Graham Baker 
* 1995: *Aurora: Operation Intercept* - Regie: Paul Levine 
* 1995: *I Shot a Man in Vegas* - Regie: Keoni Waxman 
* 1983: *[[Nixon (Film)|Nixon]]* - Regie: Oliver Stone - Haaptacteuren: Anthony Hopkins, Ed Harris
* 1997: *The Nurse* - Regie: Robert Malenfant 
* 1997: *Stag* - Regie: Gavin Wilding - Haaptacteuren: Mario Van Peebles, Jerry Stiller
* 1997: *Legal Deceit* - Regie: Monika Harris 
* 2006: *Turistas* - Regie: John Stockwell - Haaptacteuren: Josh Duhamel, Melissa George
* 2008: *Ride the Wake* - Regie: Jennifer Akana Sturla - (Kuerzfilm)
* 2012: *Breaking the Girls* - Regie: Jamie Babbit - Haaptacteuren: Agnes Bruckner, Madeline Zima

### als Regisseur
* 1987: *Under Cover* - Haaptacteuren: David Neidorf, Jennifer Jason Leigh
* 2001: *Crazy/Beautiful* - Haaptacteuren: Kirsten Dunst, Jay Hernandez
* 2002: *Blue Crush* - Haaptacteuren: Kate Bosworth, Matthew Davis
* 2005: *Into the Blue* - Haaptacteuren: Paul Walker, Jessica Alba
* 2006: *Turistas* - Haaptacteuren: Josh Duhamel, Melissa George
* 2008: *Middle of Nowhere* - Haaptacteuren: Eva Amurri, Susan Sarandon
* 2011: *Cat Run* - Haaptacteuren: Paz Vega, Janet McTeer
* 2011: *Killer in the Family* 
* 2012: *Dark Tide* - Haaptacteuren: Halle Berry, Olivier Martinez
* 2014: *Kid Cannabis* - Haaptacteuren: Jonathan Daniel Brown, Ron Perlman
* 2014: *In the Blood* - Haaptacteuren: Gina Carano, Danny Trejo
* 2014: *Cat Run 2* - Haaptacteuren: Scott Mechlowicz, Alphonso McAuley 
* 2016: *Countdown* - Haaptacteuren: Dolph Ziggler, Katharine Isabelle
* 2016: *Kickboxer: Vengeance* - Haaptacteuren: Alain Moussi, Jean-Claude Van Damme
* 2017: *Armed Response* - Haaptacteuren: Wesley Snipes, Anne Heche

## Um Spaweck
Verrouillage central

***Verrouillage central*** ass e Kuerzfilm vun der Geneviève Mersch aus dem Joer 2001.

## Ëm wat geet et am Film?

D'Cathy ass Singel a Romantikerin. All seng Aarbechtskolleeginnen a Frëndinnen aus dem Coiffeurssalon si bestuet, an säi Gebuertsdag fält och nach grad op Vältesdag. Wéi hat eng magesch Formel entdeckt, fir säin Dramprënz ze fannen, zéckt hat net fir se ze gebrauchen, mee well deen éischten näischt ass, probéiert hat direkt nach e puermol.

## Filmproduktioun
Fir *Verrouillage central* krut d'Produktiounsgesellschaft Samsa Film 1998 e Subside vum Lëtzebuerger Filmfong an Héicht vun 300.000 Lëtzebuerger Frang fir d'Dréibuch vum Film ze schreiwen. D'Joer drop koum e weidere Subside vu 3,5 Millioune Frang fir d'Produktioun vum Kuerzfilm dobäi, an 2001 eng « Aide à la promotion » vu ronn 5.500 Euro.

## Accueil

De Film gouf ënner anerem 2001 um Bréisseler Kuerzfilmfestival gewisen.

Um franséische Festival international de films de femmes zu Créteil krut en de "Prix Beaumarchais" als beschte franséischssproochege Kuerzfilm.

## Quellen
* De Film op cinergie.be
* De Film an der Internet Movie Database (IMDb)