Rue du Saint-Esprit

D'***', op lëtzebuergesch ***Helleg-Geescht-Strooss***, och nach ***Am Hellege-Geescht*** an am nërdlechen Deel ***Hossegässel** ''genannt, ass eng Strooss an der [[Uewerstad]] vun der [[Lëtzebuerg (Stad)|Stad Lëtzebuerg]]. Se geet vum [[Boulevard Franklin-D.-Roosevelt (Stad Lëtzebuerg)|Boulevard Roosevelt]] aus a Richtung [[Osten|Oste]] fort, dréint dann a Richtung [[Norden]], leeft laanscht de [[Lëtzebuerg City Museum|Stater Musée]] a mécht dann a Kéier Richtung Oste fir am [[Breedewee (Stad Lëtzebuerg)|Breedewee]] erauszekommen.

De südlechen Deel vun der Strooss, vum haitege [[Helleg-Geescht-Plateau|Hellege-Geescht-Plateau]] iwwer d'[[Clairefontaine-Plaz]] bis an den Ufank vun der Ënneschtgaass gouf op Pläng eng Zäit laang als ***Knodlerloch*** gefouert.

Den Numm ''Hossegässel'' kënnt vun engem Haus dat um Eck mam Breedewee louch an enger Famill Hoss gehéiert huet.

Ursprénglech huet d'Strooss awer ''Frewl-'' oder ''Freuwelgasse'' geheescht, vum däitsche ''Fräulein'', an ass deemno och ''Juffrengaass'' oder ''Jufferngasss'' genannt ginn. Bis 1850 bestoung den offiziellen Numm ''Hossegässel'', deen dunn a ''Rue de la Montagne'' (''Bergstraße'') geännert ginn ass. Den [[Odonymie|Odonym]] ''Rue du Saint-Esprit'' gouf de 16. Mee 1925 agefouert.

== Geschicht ==
D'Strooss huet hiren Numm vun engem [[Klouschter]] dat zu Éiere vum [[Hellege Geescht]] am Joer [[1234]] vun der Gräfin [[Ermesinde vu Lëtzebuerg|Ermesinde]] do an der Géigend gegrënnt gi war an an deem jonk [[adel]]eg Fraen opgeholl goufen, fir no de Reegele vun der Béisserin [[Maria Magdalena]] ze liewen. D'Klouschter stoung do, wou uganks vum [[17. Joerhonnert]] den [[Athénée de Luxembourg|Ale Kolléisch]] gebaut gouf.

Am Joer [[1264]] hunn d'Uerdensschwëstere manner strikt Reegelen ugeholl an hunn d'Klouschter op de Fielsvirspronk iwwert dem [[Péitruss]]dall verluecht, déi Plaz, déi haut als [[Helleg-Geescht-Plateau]] bekannt ass. Ënnert dem [[Louis XIV. vu Frankräich|Louis XIV]]. hunn si [[1690]] / [[1691]] de Plateau misse verloossen, well de [[Sébastien Le Prestre de Vauban|Vauban]] déi Plaz fir den Ausbau vu senge Befestegungsanlage gebraucht huet. Se sinn dunn an hiert neit Gebai an der [[Rue Mohrfels|Muerbelsstrooss]] am [[Pafendall]] erageplënnert, an dat Gebai, dat méi spéit den [[Hospice civil am Pafendall|Zivilhospiz]] gouf.

Deen Deel wou se ursprénglech gewunnt hunn, huet awer bis haut den Numm ''Hellege Geescht'' behalen, och wann – nodeems d'Klouschter an de Pafendall geplënnert war - kuerzzäiteg vum ''Alen Hellege Geescht'' geschwat gouf.

== Gebaier ==

Am Ufank vun der Strooss, op der rietser Säit, läit laanscht de [[Boulevard Franklin-D.-Roosevelt (Stad Lëtzebuerg)|Boulevard Roosevelt]] déi fréier [[Kavallerie]]skasär, déi an den [[2000]]<nowiki/>er Jore mat an d'[[Cité judiciaire]] abezu gouf. Am Deel tëscht de [[Lëtzebuerger Nationalarchiven|Staatsarchiven]] an dem ''Lëtzebuerg City Museum'' leie verschidde Gebaier, déi ë.&nbsp;a. vu staatleche Verwaltungen oder politesche Parteie gebraucht ginn.

Rietserhand (Haus Nr 4) war d'Haus vum [[Däitschen Uerden]], deen an der Mëtt vum [[13. Joerhonnert]] vun [[Tréier]] aus op Lëtzebuerg koum. Méi spéit war am Uerdenshaus e Spidol dat der Hl. [[Elisabeth vun Thüringen|Elisabeth]] geweit war (''Elisabethsspidol''). Den Haff nërdlech vum Haus gradewéi dat Haus uewendriwwer hunn och zum däitschen Uerdenshaus gehéiert. Méi spéit war d'[[Administration des douanes et accises (Lëtzebuerg)|Dounesdirektioun]] am Gebai. Hautdesdaags ass et d'Sekretariat vun der Fraktioun vun [[Déi Gréng|déi gréng]].

Op Nr 10 steet dat fréiert Haus vum Grof [[de Custine de Wiltz]] (''Wëlzer Haus''), an deem eng Zäit laang d'[[Nomalschoul|Léierinnen-Normalschoul]] dra war, haut ass et d'Direktioun vun der [[Administration des bâtiments publics]].

Uewenzeg vum ''Wëlzer Haus'', géintiwwer vun der Gaflung mat der Clairefontaine-Plaz, ass en Haus (aktuell Nr 12) op deem sengem Eck e [[Réimescht Räich|réimesche]] Relief an der Fassad ze gesinn ass. Der Vollekszielung vu 1688 no, huet an deem Haus e gewëssene Conseiller Aldringen gewunnt. 1794 gëtt et ënnert de Militärlogementer als ''Haus vum Här vu Biber'' opgezielt.

D'Gebaier 12 a 14 gehéieren haut zum Lëtzebuerg City Museum. De Musée besteet aus engem Ensembel vu véier ale Biergerhaiser aus dem 17. bis 19. Joerhonnert, déi restauréiert an deelweis ëmgebaut goufen. D'Haaptgebai war vu 1732 bis 1797 de [[Refuge vun der Abtei Orval]], a vun 1903 bis 1994 de [[Conservatoire vun der Stad Lëtzebuerg|Conservatoire]] vun der Stad Lëtzebuerg.

Deen Deel vun der Strooss, vum ''Wëlzer Haus'', laanscht de Musée, bis op den Eck vum [[Krautmaart]] huet fréier zur ''Rue de la Trinité'' gehéiert, déi haut an hirem westlechen Deel d'[[Rue de la Congrégation]] ass.

<gallery mode="packed" heights="180">
Fichier:Luxembourg, rue du Saint-Esprit, maison 04, Ordre teutonique(101).jpg|D'Haus vum [[Däitschen Uerden]], fréiert ''Elisabetherinnepidol''
Fichier:Luxembourg, rue du Saint-Esprit, maison de Custine de Wiltz (101).jpg|D**Wëltzer Haus*
Fichier:Luxembourg, rue du Saint-Esprit, vue Corniche (101).jpg|Vue op d'[[Corniche]] an d'Récksäit vun den Haiser an der *Helleg-Geescht-Strooss'' 


### Hossegässel
An der Hossegässel, dem leschten Deel vun der Strooss, läit nërdlech vum Muséeeshaff eng Haiserzeil (Haus Nr 24) déi der Gemeng Lëtzebuerg gehéiert an als Annex vum Musée am Gaang ass(Abrëll 2020) restauréiert ze ginn. Et huet sech ursprénglech ëm d'Haiser 22 a 24 gehandelt, déi uganks de Barongen d'Anethan an duerno dem Antoine Pescatore gehéiert hunn, ier se an de Besëtz vun der Gemeng koumen.

Lénks nieft dem Haus 37 féiert eng privat Trap erop, déi an der Waassergaass erauskënnt. Bis an den 1980er Jore war dës Trap ëffentlech zougänglech. Um Plang vu 1582 ass se als "Verbindungsstrooss" agedroen.


Luxembourg, rue du Saint-Esprit, Hossegässel (103).jpg|D'Entrée vum Lëtzebuerg City Museum an 2 Haiser méi héich de Paste-Up vum Raphael Gindt mam Titel "Mythen a Legenden aus der Hossegässe" (2019)
Luxembourg, rue du Saint-Esprit, Hossegässel (101).jpg|An der Hossegässel a Richtung Süden; lénks d'Niewegebaier vum Musée déi renovéiert ginn
Luxembourg, rue du Saint-Esprit, Hossegässel (107).jpg|Vue an d'Hossegässel, vum Breedewee aus


## Um Spaweck

* Quell vum Artikel, wou net anescht uginn: Josef Hanck (J.H.), Straßennamen erzählen die Geschichte der Stadt an: Luxemburger Wort vum 15. Dezember 1941, S. 3