Jean-Baptiste Fallize

De **Jean-Baptiste (Olav) Fallize**, vu lëtzebuergeschen Eltere gebuer den 9. November 1844, net wäit vun Harel, an der Gierwerei zu Bëtleng (fr.: *Bettelange*) an der belscher Gemeng Villers-la-Bonne-Eau, a gestuerwen den 23. Oktober 1933 an der Stad Lëtzebuerg, war e lëtzebuergesche Geeschtlechen, Editeur, Journalist, Polemist, Politiker an éischte Bëschof vun Norwegen.
__TOC__
Kuerz no senger Gebuert si seng Elteren op Ueschdref geplënnert. Am Joer 1850 hu si sech zu Harel niddergelooss, an do e Gierwereibetrib gefouert. Seng Jugendzäit huet de Fallize deementspriechend zu Harel verbruecht.

De J.B. Fallize war de Matgrënner vun der *[[Saint-Paul Luxembourg|Sankt-Paulus-Dréckerei]]* an Editeur vun e puer Zeitungen an Zäitschrëften, an deenen hien och matgeschafft huet.

1875, wéi de Fallize Paschtouer zu Pënsch war, hat hien d'Redaktioun vum kathoulesche Familljeblietchen *Luxemburger Sonntags-Blättchen für Stadt und Land* iwwerholl, an huet et *[[Luxemburger Sonntagsblatt für Erbauung, Unterhaltung und Belehrung]]* ëmbenannt. D'Blat gouf staark politiséiert an et huet sou gutt géint de "Sitteverfall" geschriwwe wéi géint d'Fräimaurer, d'Judden an déi Liberal. Sou gouf de Fallize ee vun den äerdegste "Kulturkämpfer" vu senger Zäit.

Hie war vun 1881 bis 1887 Deputéierten an der Chamber.

Wéi de Fallize 1887 an Norwegen gaangen ass, fir do méi spéit Bëschof ze ginn, war et mat senge politeschen Aktivitéiten zu Lëtzebuerg eriwwer.

Déi lescht 12 Joer huet de Fallize am Zithaklouschter verbruecht, wou hien den 23. Oktober 1933 am Alter vun 89 Joer gestuerwen ass. Hien ass um Nikloskierfecht um Lampertsbierg begruewen.

Fir un hien z'erënneren hunn déi Hareler zu Bëtleng op der Plaz, wou d'Gierwerei laanscht Bëtler Baach stoung, e Monument mat zwou Erënnerungsplacken opgeriicht; zu Harel gouf och eng Strooss no him genannt: d*'rue Mgr. Fallize*.

Zu Ettelbréck war eng Gässelchen no him benannt. Déi gouf awer no längerer Diskussioun 2017, wéinst dem Falize sengen antisemitteschen Usiichten, op *An der Baach* ëmgedeeft.

Hie war de Brudder vum Michel Fallize.

## Wierker
* *Promenades en Norvège.* X. Jevain, Lyon 1901, 282 S.
* *Römisches Tagebuch 1866-1871*. Joachim Köhler (Hgb) mat der Hëllef vum Jean Malget, Herder Verlag, 2015, 391 S. ISBN 978-3-451-30747-8

## Literatur
* Edouard Molitor, *Monseigneur Dr. Johann Olav Fallize - Ein Kämpfer für das Reich Christi*; in: Luxemburger Priestergestalten V.; Lëtzebuerg, Sankt-Paulus-Dréckerei, 1969;
* E.M., *Von der Gerberei am Bettlingerbach bis zum Nordkap - Erzbischof Johann Olav Fallize (1844-1933)*; in: Luxemburger Wort, Ausgab vum 22. Oktober 1983; S. 7;
* Jean Malget, *Johann Olav Fallize, Apostolischer Vikar von Norwegen und Spitzbergen*; in: Hémecht, Jg. 35(1983), Heft 4, S. 613-634 ; Jg. 36(1984), Heft 1, S. 51-78 ; Heft 3, S. 415-456.
* *Personnagen: Johannes Olav Fallize.* In: Lëtzebuerger Journal 1996 (9./10. November), S. 8.	
* André Heiderscheid, *Ehre, wem Ehre gebührt!*; in: Luxemburger Marienkalender 1998, S. 1;
* Ed Kayser, *Jean-Baptiste (Olav) Fallize 1844-1933.* In: *400 Joer Kolléisch*, Band II, S. 301-303; Lëtzebuerg, Sankt-Paulus-Verlag, 2003. ISBN 2-87963-419-9.
* *Johannes Olaf Fallize, Römisches Tagebuch 1866-1871*. Herausgegeben von Joachim Köhn unter Mitarbeit von Jean Malget. Herder Verlag, 2015, 391 S. ISBN 978-3-451-30747-8
* Marcel Kieffer, 2016. *Schicksalsjahre 1866-1872. Ein Luxemburger Seminarist zwischen Garibaldi und Pius IX.* Die Warte 21|2514 vum 7. Juli 2016, S. 10-11.
* Denis Scuto, 2016. *Chroniques sur l'an 40. Les autorités luxembourgeoises et le sort des juifs persécutés.* Éd. Fondation Robert Krieps, Luxembourg, 197 p. ISBN 978-2-91-9908-10-3

## Um Spaweck