open-index/open-wikipedia-markdown huggingface dataset:
La Belle Pierre

D**'Belle Pierre** ass eng monumental Grenzmaark op der N421 (Chaussée de Liège). Se steet op der Bréckemauer vum *Ruisseau du Bois l'Evêque*, engem Niewefloss vun der Magne, op der Grenz vun de Gemenge Soumagne an Herve.

D'Monument besteet aus engem sculptéierte Steeblock aus gro-bloem Steen, dee vill am Pays de Herve gebraucht gëtt. Déi am grousse Ganze poléiert Fläche si plazeweis geriffelt. Um Sockel ass d'Joreszuel « 1787 » erausgemeesselt. An der Cartouche sinn op der rietser Säit nach Spuere vum Wope vum Prënzbistum Léck ze gesinn. Vum Wope vum Keeserräich op der lénkser Säit ass näischt méi ze gesinn. 

Bis zum Enn vum Ancien Régime, huet d'Maark d'Grenz tëscht dem Prënzbistum Léck am dem Herzogtum Limburg markéiert. Déi aktuell Strooss war deemools ee vun de Weeër déi Léck mat Ooche verbonnen hunn.
Zesummen - d'Bréck

***Zesummen - d'Bréck*** ass eng Walunioun, bei där sech d'Partei Zesummen mat der Vereenegung D'Bréck zesummegedoen huet fir eng gemeinsam Lëscht bei de Wale fir d'Europäescht Parlament 2024 ze presentéieren.

President ass de fréieren LSAP- an Déi-Gréng-Politiker David Foka. Zesummen-D'Bréck huet als Zil, de kulturellen Austausch tëschent de verschiddene Communautéiten zu Lëtzebuerg ze fërderen an allgemeng en „universellen Humanismus“ ze promovéieren.

*Zesummen - d'Bréck* setzt sech ënner anerem dofir an, datt och net-EU-Bierger bei Lëtzebuerger Walen dierfen wielen goen.

Bei den Europawale vum 6. Juni 2024 krut *Zesummen - d'Bréck* 6.172 Stëmmen (0,45 %) - net genuch fir ee Sëtz.
O. J. Simpson

Den **Orenthal James** ("**O.J.**") **Simpson**, gebuer den 9. Juli 1947 zu San Francisco, a gestuerwen den 
10. Abrëll 2024 zu Las Vegas, war en US-amerikaneschen American-Football-Spiller a Schauspiller.

Hie gouf 1994 weltwäit bekannt, wéi em de Prozess gemaach gouf, seng Exfra Nicole Brown Simpson an där hire Bekannten Ronald Goldman ëmbruecht ze hunn; hie gouf awer vun enger Jury fräigesprach. Vun 2008 bis 2017 souz hien awer wéinst bewaffnetem Iwwerfall mat Geiselnam am Prisong.

Als Football-Spiller huet hien haaptsächlech fir d'Buffalo Bills gespillt.

## Um Spaweck
Schëld F, 20a

D**'Schëlter F, 20a**, **F, 20aa**, **F, 20b** an **F, 20ba** sinn Hiwäisschëlter aus dem Lëtzebuerger Code de la route déi den Ufank oder d'Enn vun engem recommandéierte Wee fir Foussgänger a Vëlosfuerer uweisen.

D**'Schëlter F, 20a** an **F, 20b** weisen un, datt de Wee wou d'Schëld steet fir Foussgänger a Vëlosfuerer reservéiert ass an datt déi anere Benotzer en net benotzen däerfen. D'Vëlosfuerer mussen de Vëloswee net benotzen. D'Schëld F, 20a weist de Vëlosfuerer an de Foussgänger och nach un, datt se dee fir si reservéierten Deel vum Wee benotze mussen an datt se net d'Recht hu fir den aneren Deel ze benotzen. D'Symboler weisen u wat fir en Deel vum Wee vu wiem benotzt muss ginn; d'Symboler kënnen ëmgedréint sinn. D'Vëlosspuer an de Wee fir Foussgänger musse mat engem wäissen duerchgezunne Stréch oder engem Belag deen eng aner Faarf oder Struktur huet, vunenee getrennt sinn.

D**'Schëlter F, 20b** an **F, 20ba** weisen d'Enn vum recommandéierte Wee fir Foussgänger a Vëlosfuerer un.


Luxembourg road sign diagram F,20a (2018).svg|F, 20a…
Luxembourg road sign diagram F,20b (2018).svg|oder F, 20b am Ufank…
Luxembourg road sign diagram F,20aa (2018).svg|an F, 20aa…
Luxembourg road sign diagram F,20ba (2018).svg|oder F, 20ba um Enn vum recommandéierte Wee


## Originaltext aus dem Code de la route

Artikel 107 – V. Signaux d'indication 
« 47ter. Chemin conseillé pour cyclistes et piétons – Le signal F,20a ou F,20b indique que le chemin à l'entrée duquel il est placé est réservé aux conducteurs de cycles et aux piétons et que les autres usagers n'ont pas le droit de l'emprunter.

Les conducteurs de cycles ne sont pas obligés d'emprunter ce chemin. Le signal F,20a indique en plus aux conducteurs de cycles et aux piétons utilisant ce chemin qu'ils doivent emprunter la partie du chemin qui leur est réservée, et qu'ils n'ont pas le droit d'emprunter l'autre partie. Les symboles indiquent la partie du chemin qui est à emprunter par la catégorie d'usagers représentés ; ils peuvent être inversés. La voie cyclable et le chemin pour piétons doivent être séparés soit par l'application d'une ligne blanche continue, soit par des revêtements de couleurs ou de structures visiblement différentes.Le signal F,20b indique en plus aux conducteurs de cycles et aux piétons qu'ils peuvent emprunter le chemin en commun, et qu'ils ont l'obligation réciproque de ne pas se gêner ni de se mettre en danger.

Les signaux F,20aa et F,20ba indiquent la fin d'un chemin conseillé pour piétons et cyclistes. »


## Kuckt och
* Schëld D, 5a a Schëld D, 5b: Obligatoresche Wee fir Vëlosfuerer a Foussgänger

## Biller

## Um Spaweck
Amstel Gold Race 2011

Déi 46. Editioun vum **[[Amstel Gold Race]]** gouf 2011 de 17. Abrëll op enger Streck vun 260,4,4&nbsp;km tëscht Maastricht an dem Cauberg zu Valkenburg gefuer.

Et war déi 10. Course um Kalenner vum UCI World Tour 2011.

De Belsch Philippe Gilbert, konnt d'Course fir d'zweet hannerenee fir sech entscheeden an dat mat enger decisiver Attack am Stouss vum Cauberg, just virun der Arrivée.

D'Lëtzebuerger an der Course waren den Andy an de Fränk Schleck déi als 11. respektiv als 22. agelaf sinn, souwéi de Laurent Didier deen d'Course net op en Enn gefuer ass.
## Klassement
Schëld F, 20c

D**'Schëlter F, 20c** an **F, 20ca** sinn Hiwäisschëlter aus dem Lëtzebuerger Code de la route déi den Ufank (F, 20c) oder d'Enn (F, 20ca) vun enger recommandéierter Spuer fir de Covoiturage uweisen.

D**'Schëld F, 20a** weist un, datt d'Spuer wou d'Schëld steet, fir Chauffere reservéiert ass déi Covoiturage maachen an datt déi anere Benotzer se net benotzen däerfen. D'Chauffere vum Covoiturage mussen d'Spuer net benotzen. D'Zuel um Symbol ka variéieren am Aklang mam Artikel 156bis; se weist déi minimal Zuel vu Leit un, déi am d'Gefier musse sinn, fir datt et als Covoiturage-Gefier zielt.

D**'Schëld F, 20ca** weist d'Enn vun der recommandéierter Spuer fir de Covoiturage un.


Luxembourg road sign F,20c.svg|F, 20c am Ufank…
Luxembourg road sign F,20ca.svg|an F, 20ca um Enn vun der recommandéierter Covoiturage-Spuer


Op der Grousser Strooss kënne verschidden Deeler vun enger Spuer vum Centre de contrôle du trafic zäitweis fir Linnebussen, Gefierer vum Schülertransport a Covoiturage-Gefierer reservéiert ginn. Jee nodeem wéi den Trafick ass, kann d'Zuel vun de Leit déi am Gefier sëtze musse fir datt et als Covoiturage-Gefier zielt, ugepasst ginn.

## Originaltext aus dem Code de la route

Artikel 107 – V. Signaux d'indication 
« 47quater. Voie conseillée pour véhicules en covoiturage – Le signal F,20c indique que la voie de circulation, à l'entrée de laquelle il est placé, est réservée aux conducteurs de véhicules en covoiturage et que les autres usagers n'ont pas le droit de l'emprunter. Les conducteurs de véhicules en covoiturage ne sont pas obligés d'emprunter cette voie. Le chiffre inscrit sur le symbole peut varier conformément à l'article 156bis ; il indique le nombre minimal de personnes devant occuper le véhicule pour que celui-ci soit considéré comme véhicule en covoiturage.

Le signal F,20ca indique la fin d'une voie conseillée pour véhicules en covoiturage. Le chiffre inscrit sur le symbole peut varier. »  »


## Kuckt och
* Zousazschëld Modell 6ac: Covoiturage-Gefierer erlaabt

## Biller

## Um Spaweck
Marie Heinz

D**'Marie Des Lys Heinz**, gebuer den 13. Januar 2001 , ass eng Lëtzebuerger Muay-Thai-Sportlerin, déi zanter 2019 an Thailand lieft. Virdrun huet si um Belair gelieft a war am Lycée Aline-Mayrisch an der Schoul. Den 31. Mäerz 2024 gouf si zu Phuket Weltmeeschterin am Fiedergewicht (bis 57,2&nbsp;kg). Den 22. Abrëll 2023 huet si a Japan den Titel am *IMSA World Women's Featherweight Championship* gewonnen.

## Kuckt och

## Um Spaweck
* Marie Heinz op M2MMA
* Marie Heinz op tapology.com
* World Muay Thai Organization
American Broadcasting Company

D**American Broadcasting Company** (**ABC**) ass en US-amerikanesche Fernseh- a Radiosender am Besëtz vun der Walt Disney Company. En huet säi Sëtz zu Manhattan, New York City.

## Um Spaweck

en]]
Schëld F, 21a

D**'Schëlter F, 21a** an **F, 21aa** sinn Hiwäisschëlter aus dem Lëtzebuerger Code de la route déi den Ufank (F, 21a) oder d'Enn (F, 21aa) vun engem Drénkwaasserschutzgebitt  uweisen.

D**'Schëld F, 21a** weist de Chaufferen déi Gidder transportéieren, déi geféierlech fir d'Waasser sinn un, datt s'an en Drénkwaasserschutzgebitt erafueren an datt se sech besonnesch virsiichteg behuele sollen, fir esou d'Verschmotze vum Drénkwaasser ze verhënneren.

D**'Schëld F, 21aa** weist d'Enn vum Drénkwaasserschutzgebitt un.


Luxembourg road sign diagram F,21a (2018).svg|F, 21a Ufank…
Luxembourg road sign diagram F,21aa (2018).svg|an F, 21aa Enn vum Drénkwaasserschutzgebitt


## Originaltext aus dem Code de la route

Artikel 107 – V. Signaux d'indication 
« 47quinquies. 1 Zone de protection eau potable – Le signal F,21a indique aux conducteurs transportant des substances dangereuses pour l'eau le début d'une zone de protection des masses d'eau ou parties de masses d'eau servant de ressource à la production d'eau destinée à la consommation humaine et qu'ils sont invités à se comporter de manière particulièrement prudente, afin de prévenir la détérioration de l'état des eaux.Le signal F,21aa indique aux conducteurs transportant des substances dangereuses pour l'eau la fin d'une zone de protection des masses d'eau ou parties de masses d'eau servant de ressource à la production d'eau destinée à la consommation humaine. »


## Biller

Luxembourg road sign F,21a.jpg
Luxembourg road sign F,21aa.jpg


## Um Spaweck
CBS

**CBS** ass en US-amerikanesche Fernseh- a Radiosender am Besëtz vu Paramount Global. En huet Sëtz am CBS Building zu Manhattan, New York City.

## Um Spaweck
NBC

**National Broadcasting Company** (**NBC**) ass eng US-amerikanesch Fernseh- a Radiosender am Besëtz vun NBCUniversal, enger Divisioun vu Comcast. Et huet säi Sëtz am Comcast Building zu New York City.

## Um Spaweck
Schëld F, 22

D**'Schëlter F, 22** an **F, 23** sinn Hiwäisschëlter aus dem Lëtzebuerger Code de la route déi déi maximal erlaabt Vitesse widderhuelen.

D**'Schëld F, 22** weist – am Aklang mam Artikel 139 – déi maximal erlaabt Vitess op der ëffentlecher Strooss un. D**'Schëld F, 23** weist déi maximal erlaabt Vitess op der ëffentlecher Strooss fir Chauffere vu Gefierer mat engem maximal erlaabten Héchstgewiicht vu méi wéi 7,5 Tonnen un.


Luxembourg road signs F,22.svg|F, 22
Luxembourg road sign diagram F,23 (2018).svg|an F, 23


## Originaltext aus dem Code de la route

Artikel 107 – V. Signaux d'indication 
« 48. Rappel des vitesses maximales autorisées – Le signal F,19 indique les vitesses maximales autorisées qui sont en général applicables sur la voie publique, sans préjudice des dispositions de l'article 139. »


## Biller

## Um Spaweck
Die Heuchler

**Die Heuchler** (Alternativtitel: **Die Gejagten**) ass e Schwäizer Film vum Max Michel aus dem Joer 1962 mam Heinrich Gretler a mat der Claude Farell an den Haaptrollen nom Roman *Die Gejagten* vum Walter Blickensdorfer.

## Ëm wat geet et am Film?
An engem Bësch an der Schwäiz gëtt d'Läich vun engem Mann fonnt. Hie gouf erschoss. De Polizist Müller soll de Fall opklären ...

## Um Spaweck
The 300 Spartans

**The 300 Spartans** ass en US-amerikanesche Film vum Rudolph Maté aus dem Joer 1962 mam Richard Egan an der Diane Baker an den Haaptrollen.

## Ëm wat geet et am Film?
De Perserkinnek Xerxes wëll mat enger grousser Arméi Griichenland erueweren. Et kënnt zu der Schluecht vun den Thermopylen...

## Um Spaweck
Schëld F, 19a

D**'Schëlter F, 19** an **F, 19aa** sinn Hiwäisschëlter aus dem Lëtzebuerger Code de la route déi den Ufank (F, 19a) oder d'Enn (F, 19aa) vun engem recommandéierte Vëloswee uweisen.

D**'Schëld F, 19a** weist de Vëlosfuerer un, datt de Vëloswee wou d'Schëld steet fir si reservéiert ass an et weist den anere Benotzer un, datt si en net benotzen däerfen. D'Vëlosfuerer mussen de Vëloswee net benotzen. D**'Schëld F, 19aa** weist d'Enn vum recommandéierte Vëloswee un.


Luxembourg road sign diagram F,19a (2018).svg|Schëlter F, 19a…
Luxembourg road sign diagram F,19aa (2018).svg|an F, 19aa


## Originaltext aus dem Code de la route

Artikel 107 – V. Signaux d'indication 
« 47bis. Piste cyclable conseillée – Le signal F, 19a indique aux conducteurs de cycles que la piste cyclable à l'entrée de laquelle il est placé leur est réservée, et aux conducteurs d'autres véhicules qu'ils n'ont pas le droit d'emprunter cette voie publique ou cette partie de voie publique. Les conducteurs de cycles ne sont pas obligés d'emprunter cette voie publique ou cette partie de voie publique.Le signal F, 19aa indique la fin d'une piste cyclable conseillée. »


## Kuckt och
* Schëld D, 4: „Obligatoresche Vëloswee oder obligatoresch Vëlosspuer“

## Biller

## Um Spaweck
Ein wunderbarer Sommer

**Ein wunderbarer Sommer** ass e liechtensteinesche Film vum Georg Tressler aus dem Joer 1958 mam Maximilian Schell a mat der Barbara Rütting an den Haaptrollen.

## Ëm wat geet et am Film?

De Josef an d'Marianne, eng liechtensteinesch Koppel aus einfache Verhältnesser, kafe sech e Bauerenhaff, fir sech eropzeschaffen. Ma hir Kou, d'Ludmila, gëtt keng Mëllech, an de Josef brécht sech e Been. Si decidéieren, d'Ludmila ze schluechten, ma hir zwee Kanner, déi sech ëm d'Kou këmmeren, wëllen dat verhënneren…

## Um Spaweck
Morgen beginnt das Leben (Film 1961)

**Morgen beginnt das Leben** (Alternativtitel: ** Verdammt die jungen Sünder nicht**) ass en éisträichesche Film vum Hermann Leitner aus dem Joer 1962 mat der Cordula Trantow a Corny Collins an den Haaptrollen.

## Ëm wat geet et am Film?
D'Geschicht ëm zwee jonk Meedercher, déi riskéieren op déi schif Bunn ze geroden: Dat 17 Joer aalt Sylvia erwaart e Kand vum Walter, deen ufanks näischt méi vun him wësse wëll, an d'Ruth rebelléiert géint säi strenge Papp, hält sech mat dubiéise Leit op a mécht alkoholiséiert en Accident mam Auto...

## Um Spaweck
Schëld A, 12c

D****' ass e Verkéierswarnschëld aus dem Lëtzebuerger Code de la route, dat uweist, datt ee bei eng Plaz kënnt wou Gefor besteet, datt Reider iwwer d'Strooss ginn oder op se stoussen.

## Originaltext aus dem Code de la route:

Artikel 107 – V. Signaux d'indication 
« 12bis. Débouché de cavaliers – Le signal A,12c indique l'approche d’un tronçon de voie publique où des cavaliers traversent la chaussée ou débouchent sur celle-ci. »


## Kuckt och
* Schëld A, 14: Passage vun Déieren
* Schëld A, 14a: Passage vu Véi

## Biller

## Um Spaweck
La rivolta degli schiavi

**La rivolta degli schiavi** (lb:*D'Revolt vun de Sklaven*) ass en éisträichesche Film vum Nunzio Malasomma aus dem Joer 1960 mam Lang Jeffries a mat der Rhonda Fleming an den Haaptrollen nom Roman *Fabiola* vum Kardinol Nicholas Wiseman.

## Ëm wat geet et am Film?

De Vibio ass Sklav am anticke Roum. Well hie Chrëscht ass, refuséiert en, als Gladiator ze kämpfen. Sengem Besëtzer seng Duechter, d'Claudia, dat an hie verléift a wéinst senger konvertéiert ass, hëlleft him aus dem Prisong erauszekommen. Hien organiséiert en Opstand vun de Sklaven...

## Um Spaweck
Ihr schönster Tag

**Ihr schönster Tag** ass en däitsche Film vum Paul Verhoeven aus dem Joer 1961 mat der Inge Meysel a mam Rudolf Platte an den Haaptrollen.

## Ëm wat geet et am Film?

D'Anni Wiesner (Inge Meysel freet sech driwwer, datt hir Duechter Helene an Amerika e Millionär bestuet huet, an elo mat hirem Kand op Besuch kënnt; datt hire Bouf Herbert dichteg Medzinn studéiert, an hire Mann Carrière als Tramschauffeur mécht. Hir Duechter Inge, déi als Serveuse schafft, an es genuch huet, vermeintlech dat schwaarzt Schof ze sinn, kläert hir Mamm driwwer op, datt déi aner Familljemembere e gudde Krack manner gutt do stinn wéi si mengt...

## Um Spaweck
Il trionfo di Maciste

**Il trionfo di Maciste** ass en italieenesche Film vum Tanio Boccia aus dem Joer 1961 mam Kirk Morris a mat der Cathia Caro an den Haaptrollen.

## Ëm wat geet et am Film?
De Maciste muss d'Räich Axur vun enger béiser Kinnekskoppel befreien. Hie gëtt gefaane geholl, ma en Zauberdronk vun der Zauberin Yalis hëlleft em nees op d'Spréng...

## Um Spaweck
Costantino il Grande (Film)

* Costantino il Grande* ass en italieenesche Sandalefilm vum Lionello De Felice aus dem Joer 1961 mam Cornel Wilde a mat der Belinda Lee an den Haaptrollen.

## Ëm wat geet et am Film?
De Film erzielt Episoden aus dem Liewe vum réimesche Keeser Konstantin dem Groussen.

## Um Spaweck
Rome Adventure

**Rome Adventure**  ass en US-amerikanesche Film vum Delmer Daves aus dem Joer 1962 mam Troy Donahue a mat der Angie Dickinson an den Haaptrollen nom Roman *Lovers Must Learn* vum Irving Fineman.

## Ëm wat geet et am Film?
Op enger Rees an Italien verléift sech eng US-amerikanesch Léierin an zwee Männer: e jonken Architekt an an e Mann dee vill méi al wéi si ass.

## Um Spaweck
The Golden Blade

**The Golden Blade**  ass en US-amerikanesche Film vum Nathan Juran aus dem Joer 1963 mam Rock Hudson an der Piper Laurie an den Haaptrollen.

## Ëm wat geet et am Film?

De Film spillt an engem mäerchenhafte Bagdad a behandelt Theemen aus 1001 Nuecht.

## Um Spaweck
Ist Geraldine ein Engel?

**Ist Geraldine ein Engel?** ass en éisträichesche Film vum Steve Previn aus dem Joer 1963 mat der Cornelia Froboess a mam Peter Weck an den Haaptrollen.

## Ëm wat geet et am Film?

## Um Spaweck
Lai Ching-te

De **Lai Ching-te** (chineesesch 賴清德, Pinyin Lài Qīngdé, W.-G. Lai Chʻing-tê, Pe̍h-ōe-jī Loā Chheng-tek), gebuer de 6. Oktober 1959 am Bezierk Wanli, och bekannt als **William Lai**, ass en taiwanesche Politiker vun der Demokratescher Fortschrëttspartei (DPP). Hien ass zanter dem 20. Mee 2024 President vun Taiwan.

Hie war vum 20. Mee 2020 bis den 20. Mee 2024 Vizepresident vun Taiwan.

## Um Spaweck
Der Schatz vom Toplitzsee

**Der Schatz vom Toplitzsee** ass en däitsche Film vum Franz Antel aus dem Joer 1959 mam Joachim Hansen an der Sabine Sesselmann an den Haaptrollen.

## Ëm wat geet et am Film?

D'Sich vum Reporter Wolfgang Löhde vum Magazin *[[Stern (Magazin)|Stern]]* no Këschte voll mat Geheimdokumenter a gefälschte Pond-Billjeeën, déi d'Nazien um Enn vum Zweete Weltkrich am Toplitzsee versenkt haten...

## Um Spaweck
Liège-Bastogne-Liège 2024

**[[Léck-Baaschtnech-Léck]] 2024** war déi 110. Editioun vun dëser Vëloscourse fir Hären op der Strooss. Si gouf den 21. Abrëll 2024 gefuer a stoung um Kalenner vum UCI World Tour 2023 an der Kategorie 1.UWT.

Se gouf vum Sloween Tadej Pogačar vun der Ekipp *UAE Emirates* gewonnen.

Lëtzebuerger um Depart waren de Bob Jungels an de Michel Ries déi als 45. respektiv 98. agelaf sinn
## Koppen op der Streck

## Klassementer

## Coureuren um Depart
Passerelle des Arts

D**'Passerelle des Arts** ("OA  798") ass eng Bréck fir Foussgänger a Vëlosfuerer um Kierchbierg, an der Stad Lëtzebuerg, déi direkt hannert der Rouder Bréck, d'Avenue John F. Kennedy iwwer en Dällchen ewech, wou de fréiere Kiem vum Pafendall eropkoum, mam Plateau vum Fort Thüngen verbënnt.

Si ass 87 Meter laang a maximal 12 Meter héich a féiert iwwer an duerch de Bësch, fir d'Avenue mam Plateau vum Park Dräi Eechelen ze verbannen, wou, am Fort Thüngen, de Mudam an de Musée Dräi Eechelen sinn.

Se huet eng laanggezunnen S-Form an ass ganz aus Inox-Stol, dee bausse blénkeg a banne matt poléiert ass. 3 Stäiler droen d'Bréck.

D'Bréck, déi eng 7 Milliounen Euro kascht huet, gouf vum Fonds Kirchberg an de Ponts et Chaussées baue gelooss, no Pläng vun den Architekten an Ingenieure Marc Mimram, Tatiana Fabeck a Greisch. Se gouf de 26. Abrëll 2024 ageweit.

## Um Spaweck
* "Inauguration de la Passerelle des Arts dans le quartier européen du plateau de Kirchberg." Communiqué op gouvernement.lu, 26.04.2024.
La furia dei barbari

**La furia dei barbari** ass en italieenesche Film vum Guido Malatesta aus dem Joer 1960 mam Edmund Purdom a mat der Rossana Podestà an den Haaptrollen.

## Ëm wat geet et am Film?

## Um Spaweck
Liège-Bastogne-Liège 2022

**[[Léck-Baaschtnech-Léck]] 2022** war déi 108. Editioun vun dëser Vëloscourse fir Hären op der Strooss. Si gouf de 24. Abrëll 2022 gefuer a stoung um Kalenner vum UCI World Tour 2023 an der Kategorie 1.UWT.

Se gouf vum Belsch Remco Evenepoel vun der Ekipp *Quick-Step Alpha Vinyl* gewonnen.

Lëtzebuerger um Depart waren de Luc Wirtgen de Bob Jungels an de Kevin Geniets déi als 48. respektiv als 58. an 59. agelaf sinn
## Koppen op der Streck

## Klassementer

## Coureuren um Depart
Prince Valiant (Film 1954)

**Prince Valiant** ass en US-amerikanesche Film vum Henry Hathaway aus dem Joer 1954 mam Robert Wagner a mat der Janet Leigh an den Haaptrollen no der Comicserie *Prince Valiant* vum Hal Foster.

## Ëm wat geet et am Film?

## Um Spaweck
Allotria in Zell am See

**Allotria in Zell am See** ass en däitsche Film vum Franz Marischka aus dem Joer 1963 mam Adrian Hoven a mat der Hannelore Elsner an den Haaptrollen.

## Ëm wat geet et am Film?

## Um Spaweck
Jubal

**Jubal** ass en US-amerikanesche Western-Film vum Delmer Daves aus dem Joer 1956 mam Glenn Ford a mam Ernest Borgnine an den Haaptrollen nom Roman * Jubal Troop* vum Paul Wellman.

## Ëm wat geet et am Film?
Den Jubal Troop (Glenn Ford) gëtt vum Shep Horgan (Ernest Borgnine) als Cowboy op senger Ranch engagéiert. De Pinky (Rod Steiger), deen och do schafft, huet et séier um Jubal sëtzen. Dem Horgan seng Fra Mae (Valerie French) fënnt iwwerdeems Gefalen um Jubal. Dësen intresséiert sech awer méi fir d'Naomi (Felicia Farr), eng jonk Fra aus enger Grupp vu Reesenden...

## Um Spaweck
The Deadly Companions

**The Deadly Companions** ass en US-amerikanesche Film vum Sam Peckinpah aus dem Joer 1961 mat der Maureen O'Hara am Brian Keith an den Haaptrollen.

## Ëm wat geet et am Film?

## Um Spaweck
Der Musterknabe

**Der Musterknabe** ass en éisträichesche Film vum Werner Jacobs aus dem Joer 1963 mam Peter Alexander a mat der Cornelia Froboess an den Haaptrollen.

## Ëm wat geet et am Film?

## Um Spaweck
Guns of Darkness

**Guns of Darkness** ass e brittesche Film vum Anthony Asquith aus dem Joer 1962 mat der Leslie Caron a mam David Niven an den Haaptrollen.

## Ëm wat geet et am Film?

## Um Spaweck
The War Lover

**The War Lover** ass e brittesche Film vum Philip Leacock aus dem Joer 1962 mam Steve McQueen an der Shirley Anne Field an den Haaptrollen no engem Roman vum John Hersey. 

## Ëm wat geet et am Film?

## Um Spaweck
Dëschtelen (Cirsium)

**Dëschtele** si Planzen, an dësem Fall aus der Gattung ***Cirsium***, bannent der Famill vun den Asteraceae.

Et gëtt ronn 370 Cirsium-Aarten an Nordamerika, Eurasien an Afrika.

Zu Lëtzebuerg heefeg Aarte sinn:
* *[[Cirsium acaule]]*; Hondsdëschtel oder Plaut/Plout genannt (de: stengellose Kratzdistel);
* *[[Cirsium oleraceum]]*; Speck- oder Wisendëschtel genannt (de: kohlartige Distel) 
* *[[Cirsium arvense]]* (de: Ackerdistel);

## Beschreiwung
## Kuckt och
*Dëschtelen

## Um Spaweck
Schëld D, 12

D****' ass e Verkéiersgebuetsschëld aus dem Lëtzebuerger Code de la route dat de Chauffere vu Gefierer déi geféierlech Gidder transportéieren, d'Richtung oder d'Richtungen ugëtt an déi si obligatoresch fuere mussen, jee nodeem wou de Feil oder d'Feiler hiweisen. Dës kënne geännert ginn, a Funktioun vun der Konfiguratioun vun der Plaz.

Ënner dem Schëld kann en Zousazschëld Modell 10 mat de Buschtawen B, C, D oder E hänken.

D'Illustratiounen hei drënner si Beispiller vum :

Luxembourg road signs D,12 (1).svg
Luxembourg road signs D,12 (2).svg
Luxembourg road signs D,12 (3).svg


## Originaltext aus dem Code de la route

## Bemierkungen
* Wann een dëst Gebuetsschëld net respektéiert, riskéiert een e Pretekoll vu 74 Euro (awer kee Verloscht vu Punkte vum Punktefürerschäin).

## Um Spaweck
Dëschtelen (Sonchus)

**Dëschtele** si Planzen, an dësem Fall aus der Gattung ***Sonchus***, bannent der Famill vun den Asteraceae. 

Si sinn an Eurasien an Afrika, a welwäit an temperéierte Klimazonen ze fannen. Et gëtt eng 100 verschidden Aaarten.

An Nord- a Westeuropa sinn déi verbreetst Aarten:

* *[[Sonchus arvensis]]* L. (de: Acker-Gänsedistel);
* *[[Sonchus asper]]* (L.) Hill (de: Raue Gänsedistel);
* *[[Sonchus oleraceus]]* L. (de: Gemüse-Gänsedistel);
* *[[Sonchus palustris]]* L. (de: Sumpf-Gänsedistel).





## Beschreiwung
Dëschtel-Aarte si meeeschtens ee- bis zweejäreg krauteg Planzen

## Kuckt och
*Dëschtelen

## Um Spaweck
Schëld E, 22e

D****' ass en Hiwäisschëld aus dem Lëtzebuerger Code de la route fir d'Streck vun enger Deviatioun unzeweisen, am Fall wou een oder e puer Deeler vun der grousser Strooss temporär gespaart sinn oder et schwiereg ass do duerchzekommen.

## Originaltext aus dem Code de la route

Artikel 107 – V. Signaux d'indication
« 24. Déviation – Le signal E,22e (…) indique un itinéraire de déviation en cas de fermeture ou d'existence d'un passage difficile à caractère temporaire sur un ou plusieurs tronçons de la grande voirie. »


## Bemierkungen

## Kuckt och
* Schëld E, 22a: Deviatiounsschëld
* Schëld E, 22d: Deviatioun fir Vëlosfuerer

## Biller

Luxembourg road sign E,22e D1 (right).jpg
Luxembourg road sign E,22e D2.jpg

 
## Um Spaweck
Zousazschëld Modell 10

De **Modell 10** ass en Zousazschëld aus dem Lëtzebuerger Code de la route dat ënner de Schëlter C, 3n an D,12 kann ubruecht ginn. Um Zousazschëld sinn d'Buschtawe B, C, D oder E drop fir unzeginn, datt den Accès an en Tunnel vun de Kategorie B, C, D oder E verbueden ass. D'Kategorië vun den Tunnelle sinn an der Annex A vum europäeschen Accord iwwer den internationale Stroossentransport vu geféierleche Gidder festgehalen ( **''A**ccord européen relatif au transport international des marchandises **d**angereuses par **r**oute (ADR)'')

D'Illustratiounen hei drënner si Beispiller vum :

Luxembourg road sign modèle 10 (B).svg
Luxembourg road sign modèle 10 (C).svg
Luxembourg road sign modèle 10 (D).svg
Luxembourg road sign modèle 10 (E).svg

 
## Originaltext aus dem Code de la route

Artikel 107 – IX. Symboles et inscriptions additionnels
« 2.10. Le modèle 10, qui peut compléter les signaux C,3n et D,12, peut porter la lettre B, C, D ou E pour indiquer que le signal qu'il complète s'applique aux véhicules transportant des marchandises dangereuses dont l'accès est interdit respectivement dans les tunnels de catégorie B, C, D ou E, telles que ces catégories sont prévues par l'article 1.9.5.2 de l'annexe A de l'accord européen relatif au transport international des marchandises dangereuses par route (ADR) fait à Genève le 30 septembre 1957. »

## Bemierkungen
Am ADR-Accord sinn d'Tunnellen a fënnef Kategorien agedeelt:

## Biller

 Luxembourg road sign C,3n (code E).jpg|De Code "E" um Zousazschëld gëtt un, datt den Accès an den Tunnel fir all geféierlech Gidder verbueden ass, mat Ausnam vu bestëmmte radioaktive Matièren a klineschem Offall.

 
## Um Spaweck

* Arrêté grand-ducal du 12 décembre 2012 portant publication de l'Accord européen relatif au transport international des marchandises dangereuses par route (ADR), signé à Genève en date du 30 septembre 1957 et approuvé par la loi du 23 avril 1970, du protocole de signature et des annexes A et B, y compris les amendements en vigueur au 1<sup>er</sup> janvier 2013
Ieweschte Juegdrot

Den **ieweschte Juegdrot** (Conseil supérieur de la chasse) ass e consultatiivt Organ dat dem Ëmweltministère ënnersteet. Et ass mam Artikel 82 vum Juegdgesetz gegrënnt ginn.

## Missiounen
D'Missioune vum Juegdrot sinn
* op eegen Initiativ hin dem Minister Propositiounen iwwer d'Juegd ënnerbreeden
* dem Minister seng Meenung iwwer all Froen a Projete ginn, déi deen dem Rot stellt
* een Avis iwwer all Problemer am Zesummenhang mat der Juegd ausschaffen, déi him vu sengem President oder vun der Majoritéit vu senge Membere presentéiert ginn
* d'legislativ a reglementaresch Moossname studéiere fir d'Konditioune vun der Juegd ze verbesseren.

Säin Avis muss och gefrot gi wann als Wëld klasséiert Déieren ausgesat solle ginn, an ier de Minister eng administrativ Juegd ordonéiert.

## Zesummesetzung
De Conseil supérieur de la chasse besteet aus:
* engem Representant vum Ëmweltministère
* zwéi Representante vun der Natur- a Bëschverwaltung
* engem Representant vum Ministère deem d'Landwirtschaft ënnersteet
* dräi Representante vun der Chambre d'agriculture
* engem Representant vun de Bëschbesëtzer
* véier Representante vun de Juegdassociatiounen
* zwéi Representante vun den Naturschutzorganisatiounen

Fir all effektive Member ernennt de Minister e Suppleant, an all Membere kréien hir Nominatioun fir dräi Joer. De President an de Sekretär ginn och fir dräi Joer vum Minister bestëmmt.

## Um Spaweck
* D'Juegdgesetz vum 25. Mee 2011
Paul Auster

De **Paul Benjamin Auster**, gebuer den 3. Februar 1947 zu Newark, am New Jersey, a gestuerwen den 30. Abrëll 2024 zu New York, war en US-amerikanesche Schrëftsteller, deen och als Filmregisseur, Dréibuchauteur, Kritiker, Iwwersetzer an Editeur geschafft huet.

Hien ass virun allem fir seng *[[The New York Trilogy|New York Trilogy]]* a fir seng Romaner *Leviathan* a *4 3 2 1* bekannt.

Seng Wierker goufen an iwwer 40 Sproochen iwwersat.

## Wierk

## Gielercher
* 

## Um Spaweck
Fassad a Substanz

***Fassad a Substanz *** ass e Roman a Lëtzebuerger Sprooch vum Joël Adami, deen 2023 am Verlag Op der Lay erauskoum. Et ass dem Adami säin éischte Roman.

## Wourëms geet et am Roman?

Den Ech-Erzieler geréit um Aldringer, virum Lach wou den neie Gebaierkomplex Royal-Hamilius gebaut gëtt, an eng Zort existentiell Kris: Alles wierkt, wéi wann et just eng bëlleg Kuliss wier. Als 'Therapie' fiert hie mam Lis, enger Frëndin, uechter d'Land, fir do op embleematesche Plazen nees op de Buedem vun der Realitéit zeréckzekommen. Si besichen ënner anerem de Bockfiels, de *Flying Dutchman*, de Stau an d'Aire de Berchem...

## Soss
D'Buch ass an engem "gegenderte" Stil geschriwwen.

## Kriticken
* Den Antoine Pohu schreift am Tageblatt:

*... „Fassad a Substanz“ [ass] en interessante Portrait vun enger Generatioun, déi sech an der Welt verluer fillt. De Choix, op Lëtzebuergesch ze schreiwen, mat enger witzeger Ausdrocksweis an engem jonke Vokabular, mécht dee Portrait nach méi staark.*
* Am *[[d'Lëtzebuerger Land|Lëtzebuerger Land]]* schreift den "Don John":

*"Interessant Passage [...] ginn duerch éiweg Widderhuelunge vu [...] Metapheren [...], sproochlech Ongenauegkeeten an onnatierlech Dialoger gestéiert – wat schued ass, well dem Adami säin Debut Potenzial zum Generatiounsroman hat, trotz dem immens dialekteschen Opbau mat Amenter duerchaus intelligent ass an den Auteur eng Rei Pärele bereet hält..."*


## Literatur
* Joël Adami: *Fassad a Substanz.* Eilereng: Verlag Op der Lay, 2024. ISBN 978-2-87967-265-6.
 
## Um Spaweck
*  Fiche op autorenlexikon.lu.
Haut de Cry

Den **Haut de Cry** ass en 2.969 Meter héije Bierg an den Alpen, am Schwäizer Kanton Wallis. 

Säin Numm ass ofgeleet vum Wuert *cray*, dat *stengeg* heescht. 

## Geographie
Den Haut de Cry ass en Deel vun enger Biergkette vun de Berner Alpen, déi vu Sudwesten no Nordoste verleeft, an deen héchste Bierg dovun. E läit no bei den Dierfer Chamoson, Ardon a Vétroz. Déi nordwestlech Häng vum Haut de Cry fidderen d'Derbonne, déi iwwer d'Lizerne an de Rhône leeft, iwwerdeems déi am Südosten an den Torrent de Cry, en Niewefloss vun der Losentse, lafen, déi och zum Rhône-Baseng gehéiert.


Fichier:Valère et Haut de Cry.jpg|D'Buerg vum Valère an den Haut de Cry vu Sion aus.
Fichier:Haut de Cry - Diablerets.jpg|Den Haut de Cry vun der Tour Saint-Martin aus.
Fichier:Haut de Cry - Château de la Soie.jpg|Haut de Cry
Alfons Ennesch

Den **Alfons** (och **Alphons** oder **Alphonse**) **Ennesch**, gebuer als **Alphonsus Desiderius Ennesch** den 8. Mäerz 1873 zu Betten (haut: Klengbetten), a gestuerwen de 15. Mäerz 1946 an der Stad Lëtzebuerg, war e lëtzebuergeschen Ingenieur an Auteur.

## Liewen

Hie war Ingenieur a Gewerbeinspekter op der Schmelz Rothe Erde zu Oochen a méi spéit bei der Société métallurgique des terres rouges zu Lëtzebuerg.

Well hie sech geweigert hat, an d'VdB anzetrieden, gouf hien 1941 vun der Gestapo verhaft.

Hie war de Papp vun der Carmen Ennesch.

## Wierk (Auswiel)
* Ennesch, A. *„Phantasien eines Hütten-Technikers beim Nachtdienst“*. Freie Deutsche Blätter. N.p., 1901. Print.
* Ennesch, A. Blum, M. *Beitrag zur Frage der Pensionsversicherung der Privatbeamten*. 3. Tsd., mit vermehrtem Text ed. Aachen: La Ruelle, 1903.
* Ennesch, A. *Die historischen Werdegänge eines sozialreformatorischen Werkes*. Leutkirch: J. Bernklau, 1906.
* Ennesch, A. *Materialien zur Pensionsversicherung der Privatbeamten*. Aachen: La Ruelle, 1909.
* Ennesch, A. *Die allgemeine österreich[ische] Pensionsanstalt für Angestellte in Wien : Bericht an das Großherzoglich Luxemburg*. Staatsministerium. Aachen: [s.n.], 1910.
* Ennesch, A. *Der Weltkrieg : Luxemburg und der Weltkrieg*. M. Gladbach: Volksvereins-Dr., 1916.
* Diderich, G. Ennesch, A. *Leitfaden zum Privatangestellten-Gesetz : auf Grund des Gesetzes vom 31. Oktober 1919 : betreffend die gesetzliche Regelung des Diensvertrages der Privatangestellten*. 4. Aufl. ed. Luxemburg: P. Worré-Mertens, 1920.
* Ennesch, A. *Skizzen und Bilder aus dem luxemburgischen Bundeskontingent zum deutschen Heere (1937-1947)* (33 Hefter).
* Ennesch, A. *Meine Verhaftung durch die Gestapo am 3. November 1941*, Luxemburg, 1944. Print.
Bernard Pivot

De **Bernard Pivot**, gebuer de 5. Mee 1935 zu Lyon, a gestuerwen de 6. Mee 2024 zu Neuilly-sur-Seine, war e franséische Journalist a Schrëftsteller.

Hie war ville Fransouse ënner anerem fir seng literaresch Televisiounsemissioun *Apostrophe* (1975-1990) bekannt. Dono huet hie *Bouillon de culture* moderéiert (1991-2001), an huet zënter 1985 den Orthographie-Championnat *Dicos d'or* organiséiert.

Vun 2014 bis 2019 war hie President vun der *[[Académie Goncourt]].*

## Publikatiounen (Auswiel)
* *L'Amour en vogue*, Roman, Calmann-Lévy, 1959.
* *La Vie oh là là !*, Chroniken, Éditions Grasset, 1966.
* *Les Critiques littéraires*, Essai, Flammarion, 1968.
* *Le Football en vert*, Hachette-Gamma, 1980.
* *Remontrance à la ménagère de moins de 50 ans*, Plon, 1998.
* *Le Métier de lire, réponses à Pierre Nora*, Gallimard, 1990. Réédité et complété, Folio, 2001.
* *100 mots à sauver*, Albin Michel, 2004.
* *Les Dictées de Bernard Pivot*, Albin Michel, 2006.
* *Dictionnaire amoureux du vin*, Plon, 2006. Édition illustrée, 2013.
* *100 expressions à sauver*, Albin Michel, 2008.
* *Les Mots de ma vie*, Autobiographie, Albin Michel, 2011.
* *Oui, mais quelle est la question ?* Autobiographesche Roman, NiL Éditions, 2012.
* *Les tweets sont des chats*, Albin Michel, 2013.
* *Au secours ! Les mots m'ont mangé*, Allary Éditions, 2016.
* *La mémoire n'en fait qu'à sa tête*, Albin Michel, 2017.
* *Lire !*, zesumme mat der Cécile Pivot, Flammarion, 2018.
* *... Mais la vie continue*, Albin Michel, 2021.
* *Amis, chers amis*, Allary Éditions, 2022.
## Gielercher
* Chevalier de l'Ordre du Mérite agricole
*  Chevalier de l'Ordre national du Québec (2001), « en reconnaissance de sa contribution au rayonnement des écrivains québécois en France ».
*  Officier de l'Ordre du Canada (2008).

## Um Spaweck
Experiment in Terror

**Experiment in Terror** ass en US-amerikanesche Film vum Blake Edwards aus dem Joer 1962 mam Glenn Ford a mat der Lee Remick an den Haaptrollen.

## Ëm wat geet et am Film?

## Um Spaweck
The Way to the Gold

**The Way to the Gold** ass en US-amerikanesche Film vum Robert D. Webb aus dem Joer 1957 mam Jeffrey Hunter an der Sheree North an den Haaptrollen. 

## Ëm wat geet et am Film?

## Um Spaweck
Forst (Oochen)

**Forst** ass e Quartier vun der Stad Oochen. E läit am Stadbezierk Aachen-Mitte, tëscht de Quartieren Aachen-Frankenberg, Rothe Erde an Aachen Brand.
José Raúl Mulino

De **José Raúl Mulino Quintero**, gebuer den 13. Juni 1959 zu David am Panama, ass e panameesesche Jurist, Diplomat a Politiker. De 5. Mee 2024 gouf hien zum President vu sengem Land gewielt.

## Liewen a Karriär
De Mulino war 1990 bis 1994 Vize-Minister fir Baussenzeg Bezéiungen ënner dem President Guillermo Endara. Vun 1994 bis 1995 war hie Member vum Nationale Conseil fir Aussebezéiungen an Deputéierte Magistrat vun der Ziviler Chamber vum Ieweschte Geriicht. 

Vun 2009 bis 2010 war hie Minister fir Justiz an dono bis 2014 Minister fir Ëffentlech Sécherheet ënner dem President Ricardo Martinelli.

Bei de Walen am Fréijoer 2024 war hie Kandidat fir Vizepresident ënner dem Martinelli. Wéi dëse vun de Walen disqualifizéiert gouf, huet de Mulino d'Kandidatur fir President iwwerholl, a gouf mat 34,26 % vun de Stëmme  gewielt.

## Um Spaweck
Samuel Hamen

De **Samuel Hamen**, gebuer 1988 an der Stad Lëtzebuerg, ass e lëtzebuergesche Schrëftsteller, Kritiker a Literaturwëssenschaftler.

## Liewen
De Samuel Hamen ass zu Dikrech opgewuess an huet op der Universitéit Heidelberg Däitsch a Geschicht studéiert. Hie schreift Prosa, Lyrik an Theatertexter op Lëtzebuergesch an Däitsch. Als Kritiker beschäftegt hie sech ë. a. fir den Deutschlandfunk mat däitschsproocheger Géigewaartsliteratur, als Literaturwëssenschaftler mat Auteure wéi dem Thomas Kling a mat der lëtzebuergescher Literaturgeschicht.

Hie war vun 2020 bis 2023 Grënnungspresident vum lëtzebuergesche Schrëftstellerverband A:LL Schrëftsteller*innen.

2024 bis 2027 ass hien *Artiste-Associé·e en résidence* an der Escher Kulturfabrik.

## Wierker (Auswiel)
**Prosa**
* *LTZBG* (Éditions Guy Binsfeld, 2025)
* *Wie die Fliegen*, Roman (Diaphanes, 2023)
* *Quallen*. *Ein Portrait* (Matthes & Seitz Berlin, 2022)
* *Zeeechen*, Erzählungen (Éditions Guy Binsfeld, 2020)
* *V wéi vreckt, w wéi Vitess*, Erzählung (Editions Guy Binsfeld, 2018)

**Theater**
* *Ech sinn um Enn vun deem, wat ass* (Théâtre national du Luxembourg, 2024)
* *De Geescht oder D'Mumm Séis* (Groussen Theater an der Stad, 2023)
* *False Sun. Scenes from Anna Kavan's Literature* (Théâtre national du Luxembourg, 2023)
* *Was heißt hier Liebe?* (Escher Theater, Esch, 2020)
* *ëm-* (MASKéNADA, Woltz, 2019)

**Soss**
* Léopold Hoffmann. *Ausgewählte Werke, vorgestellt und kommentiert von Samuel Hamen*, (Centre national de littérature, 2020)

## Auszeechnungen
* 2024–27 Auteur a Residenz an der Escher Kulturfabrik
* 2024: Prix Servais
* 2022/23 Auteur a Residenz am Théâtre national du Luxembourg
* 2022 Stipendiat vun der Roger-Willemsen-Stiftung
* 2021 Stipendiat vun der Kunststiftung Baden-Württemberg
* 2020 Lëtzebuerger Buchpräis
* 2020 Bourse Bicherfrënn (Literarisches Colloquium Berlin)
* 2019 1. Präis am  Nationale Literaturconcours
* 2018 3. Präis am Nationale Literaturconcours
* 2016 Hans-Bernhard-Schiff-Literaturpreis (Saarbrécken; ënner dem Pseudonym *Linus I. Molitor*)

## Um Spaweck
Wale fir d'Europäescht Parlament

D**'Wale fir d'Europäescht Parlament**, oder kuerz **Europawalen**, si Walen an der Europäescher Unioun, bei deenen d'Deputéiert fir d'Europäescht Parlament gewielt ginn. D'Europawale goufe fir d'éischt Kéier 1979 ofgehalen a ginn all fënnef Joer widderholl. D'Membere vum Europäesche Parlament gi fir all Memberstaat vun der EU eenzel gewielt.

Déi lescht Europawale goufen an deenen eenzele Memberstaaten tëscht dem 6. an dem 9. Juni 2024 ofgehalen; zu Lëtzebuerg waren d'Walen den 9. Juni 2024.

## Um Spaweck

* https://elections.europa.eu/
Wale fir d'Europäescht Parlament 2024

D**'Wale fir d'Europäescht Parlament 2024** waren déi 10. Direktwal fir d'Europäescht Parlament. Se goufen an de 27 Memberstaate vun der EU tëscht dem 6. an 9. Juni 2024 ofgehalen. Zu Lëtzebuerg waren d'Walen den 9. Juni 2024. Bei dësen Europawale goufen am Ganze 720 Deputéiert gewielt, dovu 6 fir Lëtzebuerg.

## Kuckt och
* Wale fir d'Europäescht Parlament 2024 (Lëtzebuerg)
* Lëscht vun de lëtzebuergeschen Europadeputéierten

## Um Spaweck

* https://elections.europa.eu/
2029

D'Joer **2029** fänkt op engem Méindeg un. Et ass kee Schaltjoer.

## Evenementer

### Europa

#### Lëtzebuerg

### Afrika

### Amerika

#### Nordamerika

#### Mëttel- a Südamerika

### Asien

#### Arabesch Welt an Noen Osten

## Konscht a Kultur

### Molerei

### Literatur

### Musek

### Kino

## Ekonomie

## Wëssenschaft an Technik

## Sport

## Gebuer

## Gestuerwen

## Um Spaweck
Fox Broadcasting Company

D**'Fox Broadcasting Company** (allgemeng als **FOX** bekannt) ass en engleschsproochege Fernseesender an de Vereenegte Staaten, deen am Besëtz vun der Fox Corporation ass. E gouf den 9. Oktober 1986 gegrënnt an huet säi Sëtz zu New York City.

## Um Spaweck
Telemundo

**Telemundo**  ass e spueneschsproochege Fernseesender an de Vereenegte Staaten deen am Besëtz vun NBCUniversal, enger Divisioun vu Comcast, ass

E gouf den 29. Juni 1984 gegrënnt an huet säi Sëtz zu Miami, Florida.

## Um Spaweck
Venevisión

**Venevisión** ass e venezuelanesche Fernseesender am Besëtz vum Grupo Cisneros. E gouf den 1. Mäerz 1961 vum Diego Cisneros gegrënnt. De Fernseesender huet säi Sëtz zu Caracas.

Et ass ee vun de gréisste Produzente vun Telenovelas, zesumme mat Televisa, Telemundo, TV Globo, Caracol Televisión an RCN Televisión.

## Um Spaweck
Die Försterchristel (Film 1962)

**Die Försterchristel** ass en däitschen Heimat-Film vum Franz Josef Gottlieb aus dem Joer 1962 mat der Sabine Sinjen a mam Peter Weck an den Haaptrollen.

E baséiert op der Operett mam selwechten Numm vum Georg Jarno a vum Bernhard Buchbinder aus dem Joer 1907.

## Ëm wat geet et am Film?
Um Wee fir op d'Land bei eng adeleg Koppel, mat där e wollt op d'Juegd goen, huet dem Keeser Franz Josef seng Kutsch eng Pann. Hie geet eleng zu Fouss weider, a begéint kuerz drop dem Christel, der Duechter vum Fierschter. Well de Keeser, dee sech net z'erkenne gëtt, e Gewier bei sech huet, hält d'Christel hie fir e Braquonnier. A well en 1 Daler Strof net bezuele kann, hëlt hatt e mat heem fir een Dag Arrest...

## Um Spaweck
Foussgänger

E **Foussgänger** ass eng Persoun déi sech zu Fouss fortbeweegt, andeem se geet oder leeft, am Géigesaz zu enger déi e Gefier benotzt. De Foussgänger zielt zur duusser Mobilitéit.

D'Vitess vun engem Foussgänger läit bei ronn engem Meter pro Sekonn (m/s), dat entsprécht 3,6&nbsp;km/h. E Wanderer geet am Duerchschnëtt mat 2,5 bis 4&nbsp;km/h an e Foussgänger am dichten urbanen Ëmfeld mat 4 bis 5&nbsp;km/h.

Bei enger Vitess op flaachem Buedem vun ënner 4&nbsp;km/h schwätzt ee vun normalem Goen. Vu 4 bis 5&nbsp;km/h ass et en dynamescht, tëscht 5 a 6&nbsp;km/h e séiert an iwwer 6&nbsp;km/h e sportlecht Goen.

## Foussgänger am Stroosseverkéier

### Lëtzebuerg
De Begrëff vum Foussgänger ass net am Lëtzebuerger Code de la route definéiert; verschidde Stroossebenotzer sinn de Foussgänger awer gläichgesat, sou z.&nbsp;B. e Rollschong-oder Skateboardfuerer, eng Persoun an engem net-motoriséierte Rollstull oder an engem motoriséierte Rollstull, deen net méi wéi mat 15&nbsp;km/h fiert.

De Foussgänger muss och eng Rëtsch Reegelen anhalen, wéi ë.&nbsp;a.:

* De Foussgänger muss um Trëttoir oder um obligatoresche Wee fir Cyclisten a Foussgänger goen, soulaang dee benotzbar ass. Wa keen Trëttoir oder keen esou e Wee do ass, däerf en am Summerwee goen, wann och kee Summerwee do ass, dann däerf en op der Strooss goen;
* en däerf nëmmen op d'Strooss trëppele wann e sécher ass, datt en dat ouni Gefor an ouni Behënnerung fir aner Benotzer maache kann;
* e muss vertikal zur Achs vun der Strooss iwwer d'Strooss goen;
* wann e bis am Gaang ass iwwer d'Strooss ze goen, däerf en net träntelen oder ouni Grond stoebleiwen;
* e muss iwwer de Foussgängeriwwergank goen, wann dee bannent 30 m. z'erreechen ass;
* bei engem Foussgängeriwwergank dee mat Luuchte gereegelt ass, däerf de Foussgänger nëmmen iwwer d'Strooss goen, wann et gréng ass oder – am Fall vun eefaarwege Luuchten - wann déi rout Luucht aus ass.

Et gëtt och nach verschidde Virschrëfte wat z.&nbsp;B. d'Foussgängerzon, d'Wunnzon oder d'Zon fir sech ze begéinen ugeet.

De Code de la route huet och eng Abberzuel vu Schëlter déi de Foussgänger betreffen, ë.&nbsp;a. déi hei drënner:

Luxembourg road sign A,11a.svg|Foussgängeriwwergank
Luxembourg road sign A,12a (2024).svg|Debouché vu Foussgänger
Luxembourg road sign D,5.svg|Obligatoresche Foussgängerwee
Luxembourg road signs D,5a.svg|Obligatoresche Wee fir Vëlosfuerer a Foussgänger
Luxembourg road sign C,3g.svg|Zougank fir Foussgänger verbueden
Luxembourg road sign E,11a.svg|Foussgängeriwwergank
Luxembourg road sign E,11c.svg|Ënner- oder Iwwerféierung
Luxembourg road sign diagram E,14 (2) (2018).svg|Sakgaass, ausser fir Foussgänger


## Um Spaweck
Bassirou Diomaye Faye

De **Bassirou Diomaye Faye**, gebuer de 25. Mäerz 1980 zu N'Diaganiao, ass e senegaleesesche Politiker. Hien ass zanter dem 2. Abrëll 2024 President vu Senegal.

Hie gouf bei der Presidentschaftswal 2024 zum neie President vu Senegal gewielt.

Hien huet e Master am Droit vun der Université Cheikh Anta Diop de Dakar, an huet dono bis 2007 als Steierinspekter op der *[[École nationale d’administration du Senégal]]* Verwaltungsrecht studéiert. Doropshin huet hien an der *Direction Générale des Impôts et des Domaines* (DGID) geschafft, Zesumme mam Ousmane Sonko huet hien engGewerkschaft gegrënnt a gouf Member, a spéider Generalsekretär, am Sonko senger Partei, der *PASTEF*.

Wéi den Ousmane Sonko bei de Presidentaschaftswalen 2024 disqualifizéiert gouf, huet hie kandidéiert a gouf am éischten Tour gewielt. Hien huetsech am Walkampf engagéiert, géint Korruptioun a fir méi Gerechtegkeet anzetrieden.

## Um Spaweck
Luís Montenegro

De **Luís Filipe Montenegro Cardoso de Morais Esteves**, gebuer de 16. Februar 1973 zu Porto, genannt **Luís Montenegro**, ass e portugisesche Jurist a Politiker. Hien ass zanter dem 2. Abrëll 2024 Premierminister vu Portugal. Zanter Mee 2022 ass hien och President vun der Partido Social Democrata. Vun du bis zu de Parlamentswalen am Mäerz 2024 war hien Oppositiounsleeder am portugisesche Parlament.

Hien huet op der Kathoulescher Universitéit vu Portugal Droit studéiert an dono do nach eng Spezialisatioun am Droit vum Dateschutz gemaach.

Hie war Conseiller am portugisesche Staatsrot a gouf 2002 fir d'éischt an dat portugisescht Parlament gewielt (2005, 2009, 2011 an 2015 erëmgewielt).

Bei de Parlamentswalen am Mäerz 2024 gouf d'PSD ënnert dem Motenegro knapps déi stäerkste Partei. De Staatspresident Marcelo Rebelo de Sousa huet hien doropshin den 21. Mäerz zum Formateur vun enger Minoritéitsregierung ernannt.

## Um Spaweck
Sea Wife

**Sea Wife** ass en US-amerikanesche Film vum Bob McNaught aus dem Joer 1957 mam Richard Burton a mat der Joan Collins an den Haaptrollen nom Roman *Sea-Wyf and Biscuit* vum James Maurice Scott.

## Ëm wat geet et am Film?

Véier Leit landen no engem Schëffsënnergang am Pazifik mat engem Rettungsboot op enger Insel, dorënner de "Biscuit" an d'"Sea Wife"...

## Um Spaweck
Übermut im Salzkammergut

**Übermut im Salzkammergut** ass en däitsche Film vum Hans Billian aus dem Joer 1963 mam Claus Biederstaedt an der Helga Sommerfeld an den Haaptrollen.

## Ëm wat geet et am Film?
Bëllegen däitsche Kaméidisfilm mat ville Schlager. 

## Um Spaweck
Schleich (Homonymie)

**Schleich** ass:
* Schleich, eng däitsch Uertschaft a Rheinland-Pfalz
* de Familljennumm vun ë.&nbsp;a. follgende Persounen:
** Armand Schleich (1909 – 1994), lëtzebuergesche Journalist
** Sven Schleich (*1986), lëtzebuergeschen Handballspiller
Verrückt und zugenäht

**Verrückt und zugenäht**  ass en däitsche Film vum Rolf Olsen aus dem Joer 1962 mam Peter Kraus an der  Vivi Bach an den Haaptrollen.

## Ëm wat geet et am Film?

## Um Spaweck
Solange das Herz schlägt

**Solange das Herz schlägt**  ass en däitsche Film vum Alfred Weidenmann aus dem Joer 1958 mam O. E. Hasse an der  Heidemarie Hatheyer an den Haaptrollen.

## Ëm wat geet et am Film?

## Um Spaweck
Der Unsichtbare (Film 1963)

** Der Unsichtbare** ass en däitsche Film vum Raphael Nussbaum aus dem Joer 1963 mam Hans von Borsody an der Christiane Nielsen an den Haaptrollen.

## Ëm wat geet et am Film?
De Fuerscher Max Vogel huet eng radioaktiv Substanz entwéckelt, déi Mënschen onsiichtbar maache kann. Nodeems e sengem Brudder Walter iwwer Telefon dovun erzielt huet, verschwënnt e stënterlech. Kuerz dono geschéie Verbriechen, bei deenen den Täter net ze gesi war...

## Um Spaweck