open-index/open-wikipedia-markdown huggingface dataset:
Paul Verhoeven (hollännesche Filmregisseur)

De **Paul Verhoeven**, gebuer den 18. Juli 1938 zu Amsterdam, ass en hollännesche Filmregisseur, Dréihbuchauteur a Filmproduzent.

## Filmer
### als Regiseeur
* 1971: *Wat zien ik* - Haaptacteuren: Ronnie Bierman 
* 1973: *[[Turks fruit]]* - Haaptacteuren: Monique van de Ven, Rutger Hauer
* 1975: *[[Keetje Tippel]]* - Haaptacteuren: Monique van de Ven, Rutger Hauer
* 1977: *[[Soldaat van Oranje]]* - Haaptacteuren: Rutger Hauer, Jeroen Krabbé
* 1980: *Spetters* - Haaptacteuren: Hans van Tongeren, Renée Soutendijk
* 1983: *De vierde man* - Haaptacteuren: Jeroen Krabbé, Renée Soutendijk
* 1985: *[[Flesh+Blood (Film 1985)|Flesh+Blood]]* - Haaptacteuren: Rutger Hauer, Jennifer Jason Leigh
* 1987: *[[RoboCop]]* - Haaptacteuren: Peter Weller, Nancy Allen
* 1990: *Total Recall* - Haaptacteuren: Arnold Schwarzenegger, Sharon Stone
* 1992: * [[Basic Instinct]] * - Haaptacteuren: Michael Douglas, Sharon Stone
* 1995: *Showgirls* - Haaptacteuren: Elizabeth Berkley, Kyle MacLachlan
* 1997: *Starship Troopers* - Haaptacteuren: Casper Van Dien, Denise Richards
* 2000: *Hollow Man* - Haaptacteuren: Elisabeth Shue, Kevin Bacon
* 2006: *[[Zwartboek]]* - Haaptacteuren: Carice van Houten, Sebastian Koch
* 2012: *[[Steckspel]]* - Haaptacteuren: Peter Blok, Robert de Hoog
* 2016: *[[Elle (Film 2016)|Elle]]* - Haaptacteuren: Isabelle Huppert, Virginie Efira
* 2021: *[[Benedetta]]* - Haaptacteuren: Virginie Efira, Charlotte Rampling

## Als Dréibuchauteur
* 1977: *Soldaat van Oranje*
* 1985: *Flesh & Blood* 
* 2006: *Zwartboek*
* 2021: *Benedetta*

## Literatur
* Douglas Keesey/Paul Duncan: *Paul Verhoeven*. Taschen Verlag, Köln 2005, ISBN 3-8228-3098-4.

## Um Spaweck
Monique van de Ven

D**' Monique van de Ven**, gebuer als *Monica Maria Theresia van de Ven* den 28. Juli 1952 zu Zeeland an der Provënz Nordbrabant, ass eng hollännesch Schauspillerin a Filmregisseurin. 
## Filmer
### Kino
### als Schauspillerin
**[[Turks fruit]]* (1973), vum Paul Verhoeven mam Rutger Hauer
**Dakota* (1974), vum Wim Verstappen mam Kees Brusse a Willeke van Ammelrooy
**Verloren maandag* (1974), vum Luc Monheim mam Jan Decleir
**[[Keetje Tippel]]* (1975), vum Paul Verhoeven mam Rutger Hauer a Peter Faber
**De laatste trein* (1975), vum Erik van Zuylen mam Han Bentz van den Berg
**Anita Drogemöller und die Ruhe an der Ruhr (1975*), vum Alfred Vohrer mam Harald Leipnitz an Helga Anders
**Dokter Vlimmen* (1977), vum Guido Pieters
**Dag dokter* (1978), vum Ate de Jong mam Derek de Lint
**Een vrouw als Eva* (1979), vum Nouchka van Brakel mam Maria Schneider a Renée Soutendijk
**Uit elkaar* (1979), vum Herman van Veen mam Herman van Veen
**Hoge hakken, echte liefde* (1981), vum Dimitri Frenkel Frank mam Rijk de Gooyer
**Breach of Contract* (1982), vum Andre R. Guttfreund mam Peter Coyote
**Ademloos* (1982), vum Mady Saks
**Brandende liefde* (1983), vum Ate de Jong
**De schorpioen* (1984), vum Ben Verbong mam Peter Tuinman
**[[De aanslag]]* (1986), vum Fons Rademakers mam Derek de Lint an Huub van der Lubbe
**Een maand later* (1987), vum Nouchka van Brakel mam Renée Soutendijk
**Iris* (1987), vum Mady Saks mam Roger Van Hool
**[[Amsterdamned]]* (1988), vum Dick Maas mam Huub Stapel
**Paint It Black* (1989), vum Tim Hunter mam Martin Landau a Sally Kirkland
**De kassière* (1989), vum Ben Verbong mam Marion van Thijn a Coen van Vrijberghe de Coningh
**[[Romeo]]* (1990), vum Rita Horst mam Johan Leysen
**The Man Inside* (1990), vum Bobby Roth mam Jürgen Prochnow an Nathalie Baye
**Eline Vere* (1991), vum Harry Kümel mam Marianne Basler a Johan Leysen
**De Johnsons* (1992), vum Rudolf van den Berg mam Esmée de la Bretonière
**Lang leve de koningin* (1995), vum Esmé Lammers mam Maya van den Broecke an Derek de Lint
**The Discovery of Heaven* (2001), vum Jeroen Krabbé mam Jeroen Krabbé
**Amazones* (2004), vum Esmé Lammers mam Monic Hendrickx
**[[Isabelle (Film)|Isabelle]]* (2011), vum Ben Sombogaart mam Anna Drijver
**Daglicht* (2013), vum Diederik Van Rooijen mam Derek de Lint

### als Regisseur
**[[Zomerhitte (film)|Zomerhitte]]* (2008), mat der Sophie Hilbrand a Johan Leysen

## Um Spaweck
*
Infrabel-Linn 134

D**'Linn 134** vun Infrabel ass eng 5,5&nbsp;km laang Eisebunnsstreck déi Mariembourg mat Couvin verbënnt.

D'Streck gouf 1854 a Betrib geholl, gläichzäiteg mat deem Deel vun der Linn 132 dee vu Mariembourg op d'franséisch Grenz féiert, an doriwwer eraus zu Vireux-Molhain Uschloss un dat franséischt Eisebunnsnetz huet.

D'Streck gouf de 17. Oktober 1954 zougemaach, awer dunn den 3. Juni 1984 erëm a Betrib geholl. Op der Streck fueren zanter 1995 keng Gidderzich méi. Si ass eegleiseg an net elektifizéiert.

Zanter Dezember 2002 zielt se zum Projet *Qualité totale*, a se gëtt vun InterRegiozich mat modernem Material befuer. 
## Garen an Halten op der Streck
Mariembourg (132) (156)&nbsp;&#124;
Frasnes-lez-Couvin&nbsp;&#124; Couvin

Op der Streck fiert den InterRegio r, Charleroi-Sud - Mariembourg - Couvin, deen aus Autorailen aus der Serie 41 zesummegesat ass.
Alphonse Feyder

Den **Alphonse Feyder** oder **Robert Alphonse Feyder**, gebuer den 12. Juni 1916, a gestuerwen den 23. Juli 1985, war e lëtzebuergesche Foussballspiller an Olympionik.

Hien huet Lëtzebuerg op den Olympesche Summerspiller 1936 zu Berlin vertrueden.

Tëscht dem 11. Abrëll 1937 am 6. Mee 1948 huet hien 23-mol fir déi lëtzebuergesch Foussballnationalekipp gespillt.

## Kuckt och

en]]
Monument fir d'gefale Foussballisten Péiteng

D**'Monument fir d'gefale Foussballisten Péiteng** ass e Monument zu Éiere vu 7 Spiller vum Péitenger Foussball déi net aus dem Krich erëmkoumen, nodeem se zwangsrekrutéiert waren. D'Monument steet beim *Stade municipal* zu Péiteng

Nimm vun de gefalene Foussballisten:

D'Monument stoung fir d'éischt beim fréiere *Stade Antoine Nangeroni* () an der Kuerstrooss, wou et de 14. Mee 1950 ageweit gouf. Wéinst dem Bau vum Contournement vu Péiteng (N 31), uganks der 1990er Joren, gouf d'Monument ofgerappt an et huet 10 Joer gedauert bis et beim neie Stade municipal op der Attemer Strooss (N 5D) nees opgeriicht gouf an de 6. Juli 2003 ageweit gouf.
Gare Philippeville

D**'Gare Philippeville** ass eng belsch Gare um Terrain vun der Gemeng Philippeville déi um PK 99.5 vun der Streck Charleroi-Couvin läit. D'Gare déi fréier op der Linn 136B louch, war nodeem déi Streck desaktivéiert gi war, zanter 1962 zou. Wéi 1970 d'Staudämm vun der Eau d'Heure gebaut goufen, huet d'Linn 132 missen ëmgeleet ginn. D'Linnen 136 an 136B goufen dunn als Ersatz benotzt. D'Gare Philippeville ass déi eenzeg Gare vun der aler Streck déi nees opgemaach gouf.

D'Gare huet ee Quai op deem d'Zich op verschiddene Plazen halen, jee nodeem s'a Richtung Mariembourg oder Walcourt fueren. Dat huet seng Ursaach am Gleisbau. Dat duebelt Gleis op deem d'Zich laanscht enaner fuere kënne geet net iwwer déi ganz Längt vun der Gare.

Déi haiteg Gare ass déi zweet Gare déi zu Philippeville gebaut gouf. Déi éischt stoung eng ronn 1.200 Meter nërdlech dervun an et war am Ufank eng Kappgare déi ganz am bloe Steen gebaut war. Déi Gare besteet haut nach an ass e Wunnhaus ginn. Wéi d'Streck 1908 op Senzeille verlängert gouf, ass déi nei Gare méi no bei d'Stad geréckelt. Dat haitegt Gebai ass en Zillebau vum Typ 1893. 
## Zich déi an der Gare halen

## Um Spaweck
Coen van Vrijberghe de Coningh

De **Coenraad Lodewijk Dirk van Vrijberghe de Coningh**, gebuer den 12. November 1950 zu Amsterdam, a gestuerwen de 15. November 1997 zu Almere, war en hollännesche Schauspiller.

## Filmer
### Kino
* 1989: * Alaska*, vum Mike van Diem mam Willem Nijholt
* 1989: *De kassière*, vum Ben Verbong mam Thom Hoffman a Monique van de Ven
* 1989: *Wilde harten*, vum Jindra Markus 
* 1991: *De onfatsoenlijke vrouw*, vum Ben Verbong mam Huub Stapel a José Way
* 1995:*Flodder 3*, vum Dick Maas 
* 1996: *[[Marie Antoinette is niet dood]]*, vum Irma Achten mam Antje de Boeck a Chris Lomme

### Televisioun
* 1994: *Kats & co*, (TV-Serie)
* 1993-1997: *Flodder*, (TV-Serie)

## Um Spaweck
Valkenburg (Limburg)

**Valkenburg** ass eng Stad an der Gemeng Valkenburg aan de Geul am Südoste vun Holland an der Provënz Limburg mat ronn 11.000 Awunner (2023).

## Geographie
Valkenburg läit am Dall vun der Geul, an um Nordhank vum Cauberg, eng ronn 15 Kilometer ëstlech vu Maastricht.

Op Valkenburg kënnt ee vu Maastricht aus iwwer d'Nationalstrooss N 590, oder iwwer d'Aufaart N° 6 vun der Autobunn A 79 déi vu Maastricht op Heerlen féiert, an do Uschloss un d' A 76 huet.

Mam Zuch kënnt een op Valkenburg iwwer d'Eisebunnsstreck Maastricht - Heerlen. D'Gare vu Valkenburg ass déi eelst Gare an Holland.

### Geschicht

Den éischten erhalenen Text, an deem vu Valkenburg riets geet, ass vum 15. Februar 1041, an deem de Kinnek Henri III., dee spéider däitsche Keeser gouf, senger Niess Irmgard, d' Uertschaften Herve, Epen, Vaals, a Valkenburg schenkt.

D' Festung vu Valkenburg déi an der Stad op enger klenger Kopp läit war a munnech Kricher verwéckelt, wéi z.&nbsp;B. 1672, wéi de Louis XIV., a sengem Feldzuch géint Vereenegt Provënzen, d'Stad zerstéiert huet. D'Festung gouf duerno net méi opgebaut. Haut kann een nach just e puer Deeler déi erhale blouwe gesinn, dorënner zwou Paarten, d*'Berkelpoort* an d*Grendelpoort*, an e puer Iwwerreschter vun de Stadmaueren.

### Valkenburg haut

Valkenburg dat schonn zanter Enn vum 19. Joerhonnert bei den Hollänner als Touristestad beléift war huet seng touristesch Attraktiounen ëmmer weider ausgebaut, an ass haut eng Héichbuerg vum Tourismus am Limburg. Et gëtt ënner anerem e Casino an Thermalbieder zu Valkenburg.

All Joer fir Chrëschtdag zitt de Chrëschtmaart, deen an den ënnerierdesche Mergelcarrièren ofgehale gëtt, zegdausend Leit un. 
## Vëlossport
Valkenburg ass am Vëlossport bekannt wéinst der Arrivée vum Amstel Gold Race.

An de Joren 1938, 1948, 1979 et 1998 gouf zu Valkenburg Stroosseweltmeeschterschaft gefuer.

Am Tour de France 1992 an am Tour de France 2006 war Valkenburg Etappestad.

Am Uertsdeel Cauberg deen op der Kopp vum Cauberg läit, an op deen et zimmlech géi erop geet, sinn traditionell d'Arrivée vun de Courssen.

De 15. Mee 2006 gouf op Initiativ vum Sportsreporter Jean Nelissen um Cauberg e Monument fir de Vëlossportler a Resistenzler Jan van Hout ageweit. Bei der Aweiung dobäi waren dem Van Hout seng Wittfra an de Bernard Hinault. De Jan van Hout war e gebierdege Valkebuerger.

## Um Spaweck

* Statistik vun Valkenburg
Joseph Fischer (Foussballspiller)

De **Joseph "Jos" Fischer**, gebuer de 24. Februar 1909 zu Izeg, a gestuerwen de 6. Juni 1986 zu Esch-Uelzecht, war e lëtzebuergesche Foussballspiller an Olympionik.

Hien huet Lëtzebuerg op den Olympesche Summerspiller 1928 zu Amsterdam an 1936 zu Berlin vertrueden.

Tëscht dem 5. Oktober 1924 an dem 7. Abrëll 1940 huet hien 49-mol fir déi lëtzebuergesch Foussballnationalekipp gespillt.

## Kuckt och
Olivier Messiaen

Den **Olivier Eugène Prosper Charles Messiaen**, gebuer den 10. Dezember 1908 zu Avignon, a gestuerwen de 27. Abrëll 1992 zu Paräis, war e franséische Komponist an Organist.

## Um Spaweck
Schütze

**Schütze** ass dat däitscht Wuert fir Schëtz. Ursprénglech gouf et benotzt fir Bouschëtzen, am Éischte Weltkrich war et dunn deen ënneschsten Déngschtgrad an den däitsche Maschinnegewier-Unitéiten. Am Zweete Weltkrich gouf et deen Déngschtgrad och bei der Waffen-SS. Hautdesdaags ass et ëmmer nach deen ënneschtsten Déngschtgrad an den däitsche Sträitkräften, mam Nato Code OR-1.

No dräi Méint gëtt e Schütze am Reegelfall Gefreiter.

Den Déngschtgrad gëtt et tel quel ënner deem Numm bei den däitsche Ravitaillements-, Feldjeeër-, ABC-Ofwier-, Opklärungs- a Maintenancetruppen. Déi meescht Truppegattunge vun der Bundeswehr gebrauchen awer en aneren Numm fir dësen Déngschtgrad, z.&nbsp;B. *Panzergrenadier* (Panzergrenadiertruppen), *Funker* (Kommunikatiounstruppen), *Flieger* (Loftwaff) oder *Matrose* (Marinn).
Eisebunnsstreck Hasselt-Maastricht

D**'Eisebunnsstreck Hasselt-Maastricht** war eng Eisebunnsstreck an der belscher Provënz Limburg souwéi och an där hollännescher, déi Hasselt mat Maastricht an Holland verbonnen huet. D'Streck war 17,2&nbsp;km laang, dovun 12,7 km an der Belsch. Bei der SNCB gouf se ënner der Linnennummer 20 gefouert. 

## Garen op der Streck

* Gare Munsterbilzen: zougemaach 1954
* Gare Eigenbilzen: zougemaach 1954
* Gare Gellik: zougemaach 1954
* Gare Lanaken: zougemaach 1954 (Verbrannt 2006)
* Gare Maastricht Boschpoort: zougemaach 1954 (ofgerappt 1955)
* Gare Maastricht: Exploitéiert vun der SS, gebaut 1913 op e Plang vum George van Heukelom.
## Brécken
* Bréck vu Gellik, eng Vierendeelbréck iwwer den Albertkanal steet ënner Monumenteschutz. 
* Bréck iwwer de Kanal Briegden-Neerharen zu Lanaken
Stierchen

De **Stierchen** ass eng stenge Bréck iwwer d'Uelzecht aus der Mëtt vum 15. Joerhonnert. Si ass en Deel vun der Wenzelsmauer, déi de Gronn an d'Rumm mat an de Verdeedegungsrank vun der Stad Lëtzebuerg erageholl huet.

## Um Spaweck

*  Mauer a Bréck vum Stierchen op der Websäit vum SSMN
Nadar

Den **Nadar**, gebuer de 6. Abrëll 1820 zu Paräis als *Gaspard-Félix Tournachon*, an do gestuerwen den 21. Mäerz 1910, war e franséische Fotograf, Schrëftsteller, Zeechner a Loftschëffpilot.
## Liewen

## Fotografien (Auswiel)
### Portraiten
**Schrëftsteller**

Fichier:Charles Baudelaire.jpg|Charles Baudelaire
Fichier:Alexandre Dumas Nadar.jpg|Alexandre Dumas (Papp)
Fichier:Théophil Gautier 1856 Nadar.jpg|Théophile Gautier (1856)
Fichier:Kropotkin Nadar.jpg|Peter Kropotkin
Fichier:Félix Nadar 1820-1910 portraits Gérard de Nerval.jpg|Gérard de Nerval
Fichier:Henri Rochefort Nadar.jpg|Henri Rochefort
Fichier:George Sand by Nadar, 1864.jpg|George Sand (1864)
Fichier:Émile Zola Nadar.jpg|Émile Zola (1895)


**Moler**

Fichier:Camille Corot-Nadar corrected.jpg|Camille Corot
Fichier:Gustave Courbet.jpg|Gustave Courbet
Fichier:Charles francois daubigny.jpg|Charles-François Daubigny
Fichier:Félix Nadar 1820-1910 portraits Eugène Delacroix.jpg|Eugène Delacroix
Fichier:Paul Gustave Dore by Felix Nadar 1855-1859.jpg|Gustave Doré (1859)
Fichier:Édouard Manet.jpg|Édouard Manet
Fichier:Jean-FrancoisMillet(Nadar).jpg|Jean-François Millet
Fichier:Claude Monet 1899 Nadar crop.jpg|Claude Monet (1899)


**Komponisten**

Fichier:Hector Berlioz (1857).gif|Hector Berlioz (1857)
Fichier:N_Gabrielli_par_Nadar.jpg|Nicolò Gabrielli
Fichier:Charles Gounod (1890) by Nadar.jpg|Charles Gounod (1890)
Fichier:Franz Liszt by Nadar, March 1886.png|Franz Liszt (1886)
Fichier:GRossini.JPG|Gioachino Rossini


**Schauspilerinnen a Sänger**

Fichier:Nadar 1.jpg|Sarah Bernhardt  (ëm 1860)
Fichier:BRÉSIL, Marguerite Neurdein. Photo Nadar.jpg|Marguerite Brésil
Fichier:Victor Capoul und Madame Rey.jpg|Victor Capoul an d'Madame Rey


**Politiker a Staatsmänner**

Fichier:Georges Clemenceau Nadar.jpg|Georges Clemenceau
Fichier:Jules Favre 1865 Nadar.jpg|Jules Favre (1865)
Fichier:Léon Gambetta 1870 Nadar.jpg|Léon Gambetta (1870)
Fichier:Nasir ad-Din Nadar.jpg|Schah Nasreddin vu Persien
Fichier:Adolphe Thiers Nadar.jpg|Adolphe Thiers
Fichier:Muhammad Said Pascha 1855 Nadar.jpg|Muhammad Said Pascha (1855)


**Generäl**

Fichier:Georges Boulanger Nadar.jpg|Georges Boulanger
Fichier:Galliffet, Gaston de.jpg|Gaston de Galliffet


**Soss Perséinlechkeeten**

Fichier:Félix Nadar 1820-1910 portraits Makhail Bakounine.jpg|Michail Bakunin, Anarchist
Fichier:Ilja Iljitsch Metschnikow Nadar.jpg|Ilja Metschnikow, Biolog an Immunolog
Fichier:Ernest Henry Shackleton Nadar.jpg|Ernest Shackleton, Polarfuerscher


### Selbstportraiten


Fichier:Nadar selfportrait.jpg|Selbstportrait
Fichier:Nadar, Félix - Self-portrait.jpg|Selbstportrait als Loftschëffskapitän
Fichier:Nadar.jpg|Selbstportrait als Loftschëffskapitän


### Gruppeportraiten

Fichier:JapaneseMissionAndNadarSon.JPG|Dem Nadar säi Jong mat zwéi Membere vun enger Delegatioun aus Japan (1863)
Fichier:Nadar05.jpg|Familljeportrait vum Moler Charles Crodel (riets) mat senge Bridder a senger Mamm (1905)


## Um Spaweck
Norbert Franck

Den **Norbert Franck**, gebuer den 28. Mee 1918 zu Esch-Uelzecht, a gestuerwen de 4. Oktober 2006 an der Stad Lëtzebuerg, war e lëtzebuergesche Schwëmmer an Olympionik.

Hien huet Lëtzebuerg op den Olympesche Summerspiller 1936 zu Berlin vertrueden.

## Kuckt och
Neretva

D**'Neretva** ass e Stroum deen duerch Bosnien an Herzegowina a Kroatie leeft. En ass 225&nbsp;km laang, wouvun der 203 a Bosnien an Herzegovina an 22 a Kroatie sinn.

D'Neretva huet hir Quell um Bierg Lebršnik a leeft an nordwestlech Richtung laanscht Konjic an de Jablanica-Séi. Duerno leeft se Richtung Südwesten a Richtung Mostar, wou déi bekannt "Al Bréck" (*Stari most*) driwwer geet.

Se leeft dann, an engem suppegen Delta, an d'Adriatescht Mier.
Scheveninger Variant

D**'Scheveninger Variant** ass eng Variant vun der Sizilianescher Verdeedegung vum Schachspill. Se ass an den ECO-Coden ënner de Schlëssele B80 bis B89 klassifizéiert.

D'Scheveninger Variant fänkt mat de follgenden Zich un:

:**1. e4 c5**
:**2. Sf3 d6**
:**3. d4 cxd4**
:**4. Sxd4 Sf6**
:**5. Sc3 e6**

Déi selwecht Stellung kann och duerch Zuchëmstellung iwwer 1. e4 c5 2. Sf3 e6 3. d4 cxd4 4. Sxd4 Sf6 5. Sc3 d6 entstoen.

## Enzyklopedie vun de Schacherëffnungen
An der Enzyklopedie vun de Schacherëffnungen ass d'Scheveninger Variant ënner de Schlëssele B80 bis B89 klassifizéiert.
* B80: 1. e4 c5 2. Sf3 d6 3. d4 cxd4 4. Sxd4 Sf6 5. Sc3 e6
* B81: 1. e4 c5 2. Sf3 d6 3. d4 cxd4 4. Sxd4 Sf6 5. Sc3 e6 6. g4
* B82: 1. e4 c5 2. Sf3 d6 3. d4 cxd4 4. Sxd4 Sf6 5. Sc3 e6 6. f4
* B83: 1. e4 c5 2. Sf3 d6 3. d4 cxd4 4. Sxd4 Sf6 5. Sc3 e6 6. Le2
* B84: 1. e4 c5 2. Sf3 d6 3. d4 cxd4 4. Sxd4 Sf6 5. Sc3 e6 6. Le2 a6
* B85: 1. e4 c5 2. Sf3 d6 3. d4 cxd4 4. Sxd4 Sf6 5. Sc3 e6 6. Le2 a6 7. 0-0 Dc7 8. f4 Sc6
* B86: 1. e4 c5 2. Sf3 d6 3. d4 cxd4 4. Sxd4 Sf6 5. Sc3 e6 6. Lc4
* B87: 1. e4 c5 2. Sf3 d6 3. d4 cxd4 4. Sxd4 Sf6 5. Sc3 e6 6. Lc4 a6 7. Lb3 b5
* B88: 1. e4 c5 2. Sf3 d6 3. d4 cxd4 4. Sxd4 Sf6 5. Sc3 e6 6. Lc4 Sc6
* B89: 1. e4 c5 2. Sf3 d6 3. d4 cxd4 4. Sxd4 Sf6 5. Sc3 e6 6. Lc4 Sc6 7. Le3

## Literatur
* Craig Pritchett: *Starting Out: Sicilian Scheveningen*. Everyman Chess, 2006, ISBN 1-85744-413-1
* Lorin D'Costa: *Move by Move: The Sicilian Scheveningen*. Everyman Chess, 2012, ISBN 978-185744-690-6
* Zbigniew Ksieski: *Sizilianisch mit d6 und e6 - Scheveninger System*. Schachverlag Kania, 1998, ISBN 3931192113

## Kuckt och
* Schachnotatioun
Gebai fir ëffentlech Verwaltungen (Belval)

D**'Gebai fir ëffentlech Verwaltungen op [[Belval]]** ass e 60&nbsp;m héicht Gebai mat 15 Stäck, an deem op enger Fläch vun 18.000 Quadratmeter zanter Dezember 2012 d'Ëmweltverwaltung, d'Waasserwirtschaftsamt, d'national Dateschutzkommissioun an de Fonds Belval hir Büroen hunn.

**Verdeelung**
*2. - 6. Stack: Waasserwirtschaftsamt;
*7. Stack: National Dateschutzkommissioun;
*8. - 12. Stack: Ëmweltamt;
*13. - 15. Stack: Fonds Belval.

D'Verwaltungsgebai steet um Belval, op der Héichuewenterrass, ëstlech nieft der Rockhal, an der Avenue du Rock'n'Roll.

D'Pläng ware vum Architektebüro Bruck & Weckerle, d'Bauaarbechten hunn am September 2009 ugefaangen. Am Ganze goufe 14.000 Kubikmeter Buedem ewechgeholl an ë.&nbsp;a. 7.000 m³&nbsp;Bëtong an 1.150 Tonne Stol verschafft. Et goufen dofir 57.073.000 Euro investéiert.

Den 18. Mäerz 2013 hunn d'Ministere Claude Wiseler, Marco Schank, Jean-Marie Halsdorf a Mars Di Bartolomeo d'Gebai ageweit.

## Kuckt och
* Héich Konstruktiounen zu Lëtzebuerg

## Um Spaweck
Gare Assesse

D**'Gare Assesse** ass eng Gare vun der SNCB zu Assesse, op der Eisebunnsstreck Sterpenech-Namouer, um PK 79.9 tëscht der Gare vu Florée an där vu Courrière.

Duerch Gare lafen dräi Gleiser a se huet dräi Quaien.

D'Statiounsgebai dat net méi bewunnt war an zanter 2009 och an engem miserabelen Zoustand war, gouf 2017 ewechgerappt.
## Verbindungen
Bréifkëscht

Eng **Bréifkëscht** oder **Bréifboîte** ass eng Zort Këscht, an där Bréiwer oder aner kleng Postsendunge versuergt ginn.

Se kann als Bréifkëscht vun der Post funktionéieren d.&nbsp;h. fir Bréiwer opzehuelen, déi solle fortgeschéckt ginn, oder als privat Këscht d.&nbsp;h. fir Postsendungen z'empfänken.
## Kuckt och
* Bréifdréier
* Bréifkëschtefirma

## Um Spaweck
Michel Martelly

De **Michel Joseph Martelly**, gebuer den 12. Februar 1961 zu Port-au-Prince, ass en haitianesche Komponist a Sänger, deen 2010/2011 bei de Presidentschaftswalen a sengem Land kandidéiert huet an déi meescht Stëmme krut.

Ier e President gouf, war en ënner dem Pseudonym **Sweet Micky** bekannt als Sänger vun haitianescher Dance-Musek, déi Kompa genannt gëtt.

## Um Spaweck
Gare Solférino

D**'Gare Solférino** ass eng SNCF-Gare an der Gemeng Solférino um PK 96,088 op der Streck Bordeaux-Irun.

An der Gare leien déi zwee Gleiser vun der Haaptstreck an e Rangéiergleis.

D'Eisebunnsstreck gouf 1852 gebaut, an d'Gare gouf 1857 als *Station de Sabres* bei Geleeënheet vun engem Besuch vum Keeser opgemaach.
Garibaldi-Monument Lachalade

D**'Garibaldi-Monument** zu Lachalade an der Argonne erënnert un d'Kämpf op der Front déi do vum 4<sup>e</sup> régiment de marche du 1<sup>er</sup> étranger tëscht dem 26. Dezember 1914 am hallwe Januar 1915 gefouert goufen.

An deem Regiment waren Italieener engagagéiert déi als sougenannt EVDG (Engagé volontaire pour la durée de la guerre) op der Säit vu Frankräich gekämpft hunn. Dorënner ware sechs Kandskanner vum Giuseppe Garibaldi, a Bouwe vum Ricciotti Garibaldi.

Den eelste vun hinnen de Peppino Garibaldi déi Zäit am Rang vun engem Lieutenant-Colonel huet d'Unitéit kommandéiert.

Eng ronn 500 Zaldote vum Regiment sinn an der Argonne gefall, dorënner dem Peppino Garibaldi seng zwéi Bridder de Läitnant Bruno Garibaldi an den Adjudant-chef Costante Garibaldi.

D'Wiss vis-à-vis vun der Abteikierch, wou d'Monument steet, war och de provisoresche Kierfecht fir déi Zaldoten.
Gare Courrière

D**'Gare Courrière** ass eng Gare vun der SNCB zu Courrière, op der Eisebunnsstreck Sterpenech-Namouer, um PK 76.8 tëscht der Naninne an där vun Assesse.

Duerch Gare lafen zwee Gleiser a se huet zwéi Quaien.

## Verbindungen
Memorial Butte de Stonne

De **Memorial op der Butte de Stonne** ass e Memorial ëstlech vun der Uertschaft Stonne als Erënnerung un d'Evenementer aus dem Zweete Weltkrich déi sech do an der Géigend ofgespillt hunn. Op der héchster Plaz vun der *Butte* och nach *Pain de sucre* genannt, steet e Kräiz, an um Fouss vun der Kopp steet en Tanks deen zu Éiere vun all de Mannschaften déi an Tanksen hiert Liewe verluer hunn, a fir déi, déi haut a Panzerregimenter déngen, dohi gesat gouf.
51 Pegasi b

Den **51 Pegasi b** (inoffiziell och: **[[Bellerophon]]** genannt) ass een Exoplanéit, deen de sonnenänleche Stär 51 Pegasi am Stärebild Pegasus ëmkreest. Hie gouf 1995 als éischte Planéit an engem aneren Sonnesystem entdeckt. Et war den éischten Himmelskierper deen den Typus vum „Hot Jupiter“ krut.

## Entdeckung
De 5. Oktober 1995 hunn zwéi Schwäizer Professeren, de Michel Mayor a säi Mataarbechter Didier Queloz vum Departement fir Astronomie Universitéit Genf um „9th Cambridge Workshop on Cool Stars, Stellar Systems and the Sun“ zu Florenz, den éischten Exoplanéit bekannt ginn, deen ëm ee sonnenänleche Stär kreest.

De Planéit gouf mat Hëllef vun engem héichopléisende Spektrograph entdeckt. Et goufen eng liicht, reegelméisseg Verännerung vun der Radialvitess vum Stär erkannt. Dës Schwankungen hunn drop higedeit, datt a kuerzer Noperschaft ee schwéieren Himmelskierper de Stär beaflosst huet. Si hu festgestallt, datt ee jupitergroussen Objet op nëmme 7 Millioune Kilometer Distanz vum 51 Pegasi dréint.

7 Deeg drop, (12. Oktober 1995) bestätegt den Dr. Geoffrey Marcy vun der San Francisco State University an den Dr. Paul Butler vun der University of California, Berkeley duerch en Hamilton-Spektrograph am Lick-Observatoire bei San Jose a Kalifornien d'Existenz vun deem ongewéinlechen Trabant.

Dës Entdeckung vum éischten Exoplanéit gëllt als Meilesteen an der astronomescher Fuerschung.

## Eegenschaften
51 Pegasi b huet 0,46 Jupitermassen an dréit a 4,2 Deeg op enger Distanz vun 0,05 astronomesch Eenheeten (AE) eemol ëm de Stär. Dëst entsprécht dem Zwanzegstel vun der Distanz tëscht der Äerd an eiser Sonn (= 1 AE) oder ongeféier e Sechstel vun der Distanz tëscht der Sonn an dem Merkur (= 0,39 AE). D'Uewerflächentemperatur vum Planéit gëtt op 1255 K (982 °C) berechent.

## Kuckt och

* Lëscht vun Exoplanéiten
* PSR B1257+12 B
* PSR B1257+12 C
* HD 209458 b
Statte

* **[[Statte (Italien)|Statte]]** eng Gemeng an Italien.

* **[[Statte (Belsch)|Statte]]** eng Uertschaft an der Belscher Gemeng Huy.
* **[[Statte (Baach)|Statte]]**, eng Baach am Héije Venn.
Statte (Baach)

D**'Statte** och *Ruisseau de Statte* ass eng Baach am Weste vum Héije Venn déi aus dem Zesummelaf vun e puer méi klenge Baachen entsteet, déi hir Quellen op enger Héicht vun tëscht 520 Meter a 600 Meter op de Lieu-diten *Halinfagne* a *Wihonfagne* hunn. Eng vun deene Baachen ass den Auslaf vun engem klenge Muer op der *Haie Henquinet*.

Nom Zesummelaf vun deene Bächelcher, verléisst se de Plateau vum Venn, duerch eng Griecht an där een opgekéipt Steng ka fannen, besonnesch an der Géigend vun der *Cascade des Nutons* déi d'Resultat vu sougenannte Steestréim sinn.

Nodeem se d'Uertschaft Solwaster passéiert huet, leeft se um Flouer *Parfondsbois*, op enger Héicht vun 300 Meter an d'Hoëgne. D'Baach ass ronn 5,5 Kilometer laang.
Éisträichesch Verdeedegung

D**'Éisträichesch Verdeedegung** ass eng Erëffnung vum Schachspill. Se zielt zu den Zouene Spiller an ass an den ECO-Coden ënner dem Schlëssel D06 klassifizéiert.

D'Éisträichesch Verdeedegung fänkt mat de follgenden Zich un:

:**1. d4 d5**
:**2. c4 c5**

## Enzyklopedie vun de Schacherëffnungen
An der Enzyklopedie vun de Schacherëffnungen ass d'Éisträichesch Verdeedegung dem Schlëssel D06 klassifizéiert.
* D06: 1. d4 d5 2. c4

## Kuckt och
* Schachnotatioun
Croix du parjure

D**'Croix du parjure** och nach *Croix du souvenir* oder *Croix de Lampré* genannt, ass e Weekräiz an der *Rue de France* déi vun Harnoncourt op Montquintin féiert, ongeféier am éischten Drëttel vum Stouss. D'Kräiz aus Fer forgé steet op engem quadratesche stenge Sockel, an um Kräiz hänkt e wäisse Christus.

D'Seeche vum Kräiz erzielt datt e gewëssen Noël vun Harnoncourt, ënner dem Napoleon als Zaldot agezu gi war, an datt hie geschwuer hat, wann hie lieweg erëmkéim um Lieu-dit Lampré e Kräiz géif oprichten. Hie koum zwar vum Russlandfeldzuch erëm, huet awer säi Verspriechen net gehalen. No sengem Doud wier sengen Ierwe säi Geescht ëmmer erëm erschéngt, an hätt si gebieden dach dat Kräiz opzeriichten. Fir hir Rou ze hunn, hunn déi dat da schliisslech gemaach.
Beatrice-M.-Tinsley-Präis

D'American Astronomical Society gëtt all zwee Joer de **Beatrice-M.-Tinsley-Präis** eraus. De Präis ass fir grouss Fuerschungen an der Astronomie oder an der Astrophysik, déi vun aussergewéinlecher kreativer oder innovativer Aart sinn. De Präis ass no der Kosmologin an Astronomin Beatrice Tinsley benannt.

## Gewënner vum Tinsley-Präis

## Um Spaweck
* Präisdréier
Berliner Verdeedegung

De Begrëff **Berliner Verdeedegung** bezitt sech op zwou Variante vu Schacherëffnungen:
* D'Berliner Verdeedegung am Leeferspill: 1. e4 e5 2. Lc4 Sf6
* D'Berliner Verdeedegung an der Spuenescher Partie: 1. e4 e5 2. Sf3 Sc6 3. Lb5 Sf6
Beatrice Tinsley

D**'Beatrice Muriel Hill Tinsley**, gebuer de 27. Januar 1941 zu Chester, England, a gestuerwen den 23. Mäerz 1981, war eng neiséilännesch Astronomin a Kosmologin.

## Liewen
D'Beatrice gouf an England als Duechter vum Edward Hill a senger Fra Jean Morton gebuer. 1946 ass d'Famill an Neiséiland geplënnert. Vun 1958 bis 1963 huet si Physik a Mathematik op der Universitéit Canterbury studéiert. 1961 ass si mam Physiker Brian Alfred Tinsley bestuet ginn. 1963 sinn si op Dallas (Texas) geplënnert, wou de Brian Tinsley eng Aarbechtsplaz krut. D'Beatrice Tinsley huet sengersäits en Astronomiestudium op der Universitéit vun Texas (Austin) ugefaangen, an huet hei 1966 mat dem Doktorgrad ofgeschloss. Ënner schwierege Beschäftegungsverhältnesser huet si hir Fuerschunge weider gedriwwe bis si 1975 op d'Yale University gaangen ass an do 1978 als éischt Fra Astronomieprofesser gouf. Ufanks 1978 goufen éischt Unzeeche vun enger Kriibserkrankung diagnostizéiert, wouru si den 23. Mäerz 1981 gestuerwen ass.

## Wierk
Si huet sech haaptsächlech mat Fuerschungen iwwer Stärenentwécklung beschäftegt, weider iwwer de Gasgehalt an der Heefegkeet vu schwéieren Elementer an de Galaxien.

## Auszeechnungen
* 1974 Annie-Jump-Cannon-Präis fir Astronomie vun der American Astronomical Society
* De Beatrice-M.-Tinsley-Präis, deen et zanter 1986 gëtt ass no hir benannt.

## Um Spaweck
*  Beatrice Hill Tinsley biography, Michele Nichols, June 10, 1998.
*  New Zealand Heroes biography
*  Astronomical Society of the Pacific biography
* Texas History biography
Axel von Ambesser

Den **Axel von Ambesser**, gebuer als *Axel Eugen Alexander von Oesterreich* den 22. Juni 1910 zu Hamburg, a gestuerwen de 6. September 1988 zu München, war en däitsche Schauspiller, Dréibuchauteur a Filmregisseur.

## Filmer (Auswiel)
### als Regisseur
* 1953: *Drei von denen man spricht*, mam Wolfgang Lukschy a Paul Hörbiger
* 1954: *Bruder Martin*, mam Marianne Koch a Paul Hörbiger
* 1955: *Ihr erstes Rendezvous*, mam Nicole Heesters a Paul Dahlke 
* 1958: *Der Pauker*, mam Heinz Rühmann a Wera Frydtberg
* 1958: *Frau im besten Mannesalter*, mam Marianne Koch a Bernhard Wicki 
* 1959: *[[Die schöne Lügnerin]]*, mam Romy Schneider a Jean-Claude Pascal 
* 1959: *[[Bezaubernde Arabella]]*, mam Johanna von Koczian a Carlos Thompson 
* 1960: *Der brave Soldat Schwejk*, mam Heinz Rühmann an Ernst Stankovski
* 1960: *[[Der Gauner und der liebe Gott]]*, mam Gert Fröbe a Karlheinz Böhm 
* 1961: *[[Eine hübscher als die andere]]*, mam Heidi Brühl a Gustav Knuth
* 1962: *Er kann's nicht lassen*, mam Heinz Rühmann a Ruth-Maria Kubitschek 
* 1963: *Frühstück im Doppelbett*, mam O. W. Fischer a Lex Barker 
* 1964: *Das hab' ich von Papa gelernt*, mam Willy Fritsch an Thomas Fritsch
* 1964: *Heirate mich Cherie*, mam Paul Hubschmid a Peter Weck 
* 1965: *[[Das Liebeskarussell]]*, Episod: *Lolita*
* 1965: *[[Die fromme Helene (Film)|Die fromme Helene]]*, mam Simone Rethel an Theo Lingen

## Um Spaweck
Claude Christnach

De **Claude Christnach** ass e lëtzebuergesche Schouldirekter a Biolog.

Hien huet seng Première am Stater Kolléisch gemaach (Section C classique), duerno Biologie op der Université Louis-Pasteur zu Stroossbuerg studéiert a gouf 2003 Biologiesprofesser am Mamer Lycée.

Vu Januar 2011 u war de Claude Christnach Direkter vum Mamer Lycée an domat den Nofollger vum Jean Wagner. 

Am Joer 2025 gouf de Claude Christnach vum Gil Belling ofgeléist, deen zënterhier den Direkter vum Mamer Lycée ass.

## Kuckt och
* Secondaireschoulen zu Lëtzebuerg

## Um Spaweck
* Websäit vum Mamer Lycée
Erwin Strahl

Den **Erwin Strahl**, gebuer den 12. Februar 1929 zu Wien, a gestuerwen den 20. Abrëll 2011 zu Wien, war en éisträichesche Schauspiller a Filmregisseur.

Vun 1966 un ass hie mat der Schauspillerin Waltraut Haas bestuet.

## Filmer
### Kino
### als Schauspiller
*1949: *Vom Mädchen zur Frau*, vum Alfred Renel
*1952: *Abenteuer im Schloß*, vum Rudolf Steinboeck
*1952: *Der Verschwender*, vum Leopold Hainisch
*1953: *[[Südliche Nächte]]*, vum Robert A. Stemmle mam Germaine Damar, Margit Saad a Waltraut Haas
*1953: *Dein Herz ist meine Heimat*, vum Richard Häussler
*1953: *Franz Schubert - Ein Leben in zwei Sätzen*, vum Walter Kolm-Veltée
*1953: *Hochzeitsglocken*, vum Georg Wildhagen
*1954: *Dein Mund verspricht mir Liebe*, vum Max Neufeld
*1954: *Auf der Reeperbahn nachts um halb eins*, vum Wolfgang Liebeneiner
*1954: *Una parigina a Roma*, vum Erich Kobler
*1955: *[[Die heilige Lüge (Film 1955)|Die heilige Lüge]]*, vum Wolfgang Liebeneiner
*1955: *Drei Tage Mittelarrest*, vum Georg Jacoby
*1956: *Der Jäger von Fall*, vum Gustav Ucicky
*1956: *In Hamburg sind die Nächte lang*, vum Max Michel
*1956: *Auf Wiedersehen am Bodensee*, vum Hans Albin
*1957: *Wien, du Stadt meiner Träume*, vum Willi Forst
*1957: *[[Für zwei Groschen Zärtlichkeit]]*, vum Arthur Maria Rabenalt
*1959: *Mikosch, der Stolz der Kompanie*, vum Rudolf Schündler
*1959: *Der Frosch mit der Maske*, vum Harald Reinl
*1960: *Flitterwochen in der Hölle*, vum Johannes Kai
*1960: *Les honneurs de la guerre*, vum Jean Dewever
*1960: *[[Five Branded Women]]*, vum Martin Ritt
*1961: *Robert und Bertram*, vum Hans Deppe
*1961: *Seelische Grausamkeit*, vum Hannes Schmidhauser
*1962: *[[Romanze in Venedig]]*, vum Eduard von Borsody
*1963: *[[Der Unsichtbare (Film 1963)|Der Unsichtbare]]*, vum Raphael Nussbaum
*1963: *Schwejks Flegeljahre*, vum Wolfgang Liebeneiner
*1965: *Der Mörder mit dem Seidenschal*, vum Adrian Hoven
*1966: *Happy End am Wolfgangsee*, vum Franz Antel
*1967: *[[Kommissar X - Drei blaue Panther]]*, vum Gianfranco Parolini
*1968: *Die Funkstreife Gottes*, vum Hubert Frank
*1969: *Schwarzer Nerz auf zarter Haut*, vum Erwin C. Dietrich
*1971: *Das ehrliche Interview*, vum Werner M. Lenz
*1989: *Eye of the Widow*, vum Andrew V. McLaglen

### als Regisseur
*1971: *Keine Angst Liebling, ich pass schon auf*,

## Um Spaweck
* D'offiziell Websäit vum Waltraut Haas an Erwin Strahl
Jean-Pierre Frisch

De **Jean-Pierre Frisch**, gebuer de 7. Mee 1908 zu Esch-Uelzecht, an do gestuerwen de 4. August 1995, war e lëtzebuergesche Foussballspiller an Olympionik.

Hien huet Lëtzebuerg op den Olympesche Summerspiller 1936 zu Berlin vertrueden.

Tëscht dem 4. November am 4. August 1936 huet hie 4-mol fir déi lëtzebuergesch Foussballnationalekipp gespillt.

## Kuckt och
Robert Geib

De **Robert Geib**, gebuer den 2. November 1911 an der Stad Lëtzebuerg, an do gestuerwen den 8. Mee 1996, war e lëtzebuergesche Foussballspiller an Olympionik.

Hien huet Lëtzebuerg op den Olympesche Summerspiller 1936 zu Berlin vertrueden.

Tëscht dem 21. Januar 1934 am 23. Februar 1946 huet de Robert Geib an 18 Matcher 3 Goler fir déi lëtzebuergesch Foussballnationalekipp geschoss.

## Kuckt och
Jim Graser

De **Jim Graser** oder **Jean-Pierre Graser**, gebuer den 9. November 1914 zu Gonnereng, a gestuerwen den 2. Mäerz 1979 zu Esch-Uelzecht, war e lëtzebuergesche Boxer an Olympionik.

Hien huet Lëtzebuerg op den Olympesche Summerspiller 1936 zu Berlin vertrueden.

## Kuckt och
Asiatesch Gripp (1957-1958)

D**'Asiatesch Gripp** war no der Spuenescher Gripp déi zweetschlëmmst Grippepandemie vum 20. Joerhonnert.

Si huet sech vun Asien aus iwwer Nordamerika an Europa ausgebreet an ass 1957 fir d'éischt opgetrueden. Se gouf vun engem Virus-Subtyp ausgeléist vum *Singapur-57-Typ*.

## Um Spaweck
*  Viren aus Singapur; Artikel am Spiegel vum 3. Juli 1957.
Hill

D**'Hill** (fr: *Helle*) ass e Floss an der belscher Provënz Léck an en Niewefloss vun der Weser.

D'Hill entspréngt no bei der héchster Plaz vun der Belsch, dem Signal de Botrange. No engem Laf vu ronn 25&nbsp;km leeft se an der *Unterstadt* vun Eupen an d'Weser.

Déi wichtegst Nieweflëss sinn de Spoorbach d'Soor an de *Ruisseau des Waldages*. Um Zesummefloss vun der Hill an dem Spoorbach gëtt et eng geologesch intressant Plaz. An enger Steekaul fënnt een do den Tonalit dat eenzegt Gestengs am Oste vun der Belsch dat vulkanesch Originnen huet.

1952, gouf eng kleng Talspär an e 1.500 Meter laangen Tunnel ugeluecht, fir eng Parti vum Waasser an d'Wesertalspär ze deviéieren. Den Tunnel verbënnt d'Hill mat der Getz, déi kuerz duerno an de Séi vun der Talspär leeft.

## Um Spaweck
Uergel Kierch Pënsch

D**'Uergel an der Parkierch zu Pënsch** ass eng Uergel, déi 1899 vun der Uergelmanufaktur vun der Bridder Müller vu Reifferscheid gebaut gouf. Si ass um Duxall vun der Kierch vu Pënsch.

Si huet 12 Regësteren, déi op 2 Manualen an d'Pedall verdeelt sinn. Si huet eng sensibel pneumatesch Traktur.

Gebaut gouf se vum Eduard Müller (1851-1915); de Buffet aus massiver Eech ass vum Meeschter Peters vu Burg-Reuland.

2005 gouf se vum Uergelbauer Hugo Mayer vun Heusweiler grëndlech restauréiert, an doropshin de 4. Dezember 2005 vum Äerzbëschof Fernand Franck nei ageseent.

Et ass eng vun de véier Uergelen vun der Manufaktur *Gebrüder Müller*, déi haut nach zu Lëtzebuerg erhalen ass, an ass zanter dem 7. Dezember 2001 op der Lëscht vun de klasséierte Monumenter als *Nationalmonument* klasséiert.

## Kuckt och
*Lëscht vun den nationale Monumenter an der Gemeng Kiischpelt

## Um Spaweck
* "Die Müller-Orgel in Pintsch: Eine Orgel für den Kiischpelt." WebWalking am Kiischpelt - webwalking.lu
* D'Uergel vun der Kierch op ''Orgues.lu''
Kreuz im Venn

D**'Keuz im Venn** ass eng markant Plaz am Héije Venn, eng ronn 1.200 Meter nërdlech vum Ruitzhof.

Op der Plaz steet e sechs Meter héicht Kräiz, dat op engem 80 Meter laangen a bis zu 12 Meter héije Konglomeratfiels, aus dem Devon opgeriicht gouf. De Fiels selwer ass ënner dem Numm *Richelsley* bekannt.

Dat 1.338&nbsp;kg schwéiert stole Kräiz gouf den 28. Juli 1890 ageweit. Bei d'Kräiz kënnt een iwwer 31 Träpleken. An enger natierlecher Fielsnisch hunn d'Awunner vu Kalterherberg 1894 zu Éiere vum Erbauer, dem Paschtouer Gerhard Joseph Arnoldy, bei Geleeënheet vu sengem Sëlwerjubiläum als Paschtouer eng Muttergottesstatu opriichte gelooss.

De Gerhard Joseph Arnoldy war vun 1869 bis 1914 Paschtouer zu Kalterherberg. Hien hat d'Kräiz op eege Käschten, deemools 800 Goldmark opriichte gelooss, fir un de *Vennapostel* Stephan Horrichem z'erënneren. Den Arnoldy war och dreiwend Kraaft, datt zu Kalterherberg eng grouss Kierch opgeriicht gouf, déi haut zu de sougenannnten *[[Äifeldoum]]e* gerechent gëtt.
Sidney Lumet

De **Sidney Lumet**, gebuer de 25. Juni 1924 zu Philadelphia, Pennsylvania, a gestuerwen den 9. Abrëll 2011 zu New York, war en US-amerikanesche Filmregisseur, Dréibuchauteur a Filmproduzent.

De Lumet huet als Regisseur iwwer 70 Kinos- an TV-Filmer gedréint.

## Filmographie
### Kino
* 1957: *[[12 Angry Men (Film 1957)|12 Angry Men]]*, mam Henry Fonda a Lee J. Cobb
* 1958: *Stage Struck*, mam Henry Fonda a Susan Strasberg
* 1959: *That Kind of Woman*, mam Sophia Loren an Tab Hunter
* 1959: *[[The Fugitive Kind]]*, mam Marlon Brando, Anna Magnani an Joanne Woodward
* 1961: *[[Vu du pont]]*, mam Raf Vallone an Jean Sorel
* 1962: *[[Long Day's Journey Into Night]]*, mam Katharine Hepburn a Ralph Richardson
* 1964: *[[The Pawnbroker]]*, mam Rod Steiger a Geraldine Fitzgerald
* 1964: *[[Fail-Safe]]*, mam Henry Fonda a Walter Matthau
* 1965: *[[The Hill]]*, mam Sean Connery an Harry Andrews
* 1966: *The Group*, mam Candice Bergen a Shirley Knight 
* 1966: *The Deadly Affair*, mam James Mason, Simone Signoret a Maximilian Schell 
* 1968: *Bye Bye Braverman*, mam George Segal an Jack Warden 
* 1968: *[[The Sea Gull]]*, mam James Mason a Vanessa Redgrave
* 1969: *The Appointment*, mam Omar Sharif an Anouk Aimée
* 1970: *Last of the Mobile Hot Shots*, mam James Coburn a Lynn Redgrave 
* 1970: **, Regie zusumme mam Joseph L. Mankiewicz (Dokumentarfilm)
* 1971: *[[The Anderson Tapes]]*, mam Sean Connery an Dyan Cannon
* 1972: *Child's Play*, mam James Mason a Beau Bridges
* 1973: *[[The Offence]]*, mam Sean Connery an Trevor Howard
* 1973: *[[Serpico]]*, mam Al Pacino 
* 1974: *Lovin' Molly*, mam Anthony Perkins a Beau Bridges
* 1974: *[[Murder on the Orient Express (Film 1974)|Murder on the Orient Express]]*, mam Albert Finney, Lauren Bacall, Ingrid Bergman, Sean Connery, Anthony Perkins, John Gielgud an Jean-Pierre Cassel
* 1975: *[[Dog Day Afternoon]]*, mam Al Pacino
* 1976: *[[Network]]*, mam Faye Dunaway a William Holden
* 1977: *[[Equus (Film 1977)|Equus]]*, mam Richard Burton a Peter Firth
* 1978: *The Wiz*, mam Diana Ross a Michael Jackson
* 1980: *Just Tell Me What You Want*, mam Ali MacGraw a Myrna Loy 
* 1981: *Prince of the City*, mam Treat Williams 
* 1982: *[[Deathtrap]]*, mam Michael Caine a Christopher Reeve
* 1982: *[[The Verdict]]*, mam Paul Newman an Charlotte Rampling
* 1983: *Daniel*, mam Timothy Hutton a Mandy Patinkin 
* 1984: *Garbo Talks*, mam Anne Bancroft a Carrie Fisher
* 1986: *Power*, mam Richard Gere an Julie Christie
* 1986: *The Morning After*, mam Jane Fonda an Jeff Bridges
* 1987: *[[Running on Empty]]*, mam River Phoenix a Christine Lahti
* 1989: *Family Business*, mam Sean Connery an Dustin Hoffman
* 1990: *Q & A*, mam Nick Nolte an Timothy Hutton 
* 1992: *A Stranger Among Us*, mam Melanie Griffith 
* 1993: *Guilty as Sin*, mam Rebecca De Mornay an Don Johnson
* 1997: *Night Falls on Manhattan*, mam Andy Garcia an Ian Holm 
* 1997: *Critical Care*, mam James Spader an Helen Mirren 
* 1999: *Gloria*, mam Sharon Stone 
* 2006: *Find Me Guilty*, mam Vin Diesel 
* 2007: *Before the Devil Knows You're Dead*, mam Philip Seymour Hoffman an Ethan Hawke

## Um Spaweck
Marianne Hubert

D**'Marianne Hubert**, den 18. Juli 1964 zu Diddeleng gebuer an den 13. Juli 2010 um Kierchbierg gestuerwen, war eng lëtzebuergesch Theologin.

No hirem Secondaire am Lycée Hubert-Clément huet d'Marianne Hubert kathoulesch Theologie zu Tréier studéiert (1987-1992) an eppes méi spéit am Beräich Moraltheologie promovéiert (*Moraltheologie im Kontext der Zeit: Beiträge zu Theemen der Moral in den 'Stimmen aus Maria Laach' der Jahre 1871 bis 1914*). Duerno huet si am Äerzbistum an der Stad geschafft, wou si, ë.&nbsp;a., theologesch Beroderin a Sekretärin vum *Conseil épiscopal*, *Auditrice* am Bistumsoffizial a Member vun der *Conférence pastorale diocésaine* war.

D'Marianne Hubert war Mataarbechterin a Beroderin vun der Diözesankommissioun *Fra an der Kierch*, Member vun *Tricentenaire a.s.b.l.* a Coanimatrice vum *Conseil des résidents* vun Heeschdref. Si huet reegelméisseg reliéis oder moraltheologesch Bäiträg am *[[Luxemburger Wort]]* publizéiert.

## Publikatiounen
* Hubert, M., 2011 (Posthum). *Mitten im Leben - Eine Textsammlung von Dr. Marianne Hubert*. St-Paulus Dréckerei, 140 Säiten (ill.).

## Literatur
* (sjp.), *Marianne Hubert †: Moraltheologin und Referentin im Bistum gestorben* ; in: *Luxemburger Wort*, Ausgab vum 15. Juli 2010 (Foto).
Pierre Hastert

De **Pierre Hastert**, gebuer den 8. September 1912 an der Stad Lëtzebuerg, an do gestuerwen den 23. Abrëll 1972, war e lëtzebuergesche Schwëmmer an Olympionik.

Hien huet Lëtzebuerg op den Olympesche Summerspiller 1936 zu Berlin vertrueden.

## Kuckt och
Uergelmanufaktur Bridder Müller

D**'Uergelmanufaktur Bridder Müller** war d'Entreprise vun enger Famill vun Uergelbauer vu Reifferscheid, déi vum Ufank vum 19. Joerhonnert bis den Ufank vum Éischte Weltkrich tëscht der Meuse an dem Rhäin Uergele gebaut hunn. Déi bekanntst vun hinne waren de Paul a säi Brudder Nicolas déi mam Uergelbau ugefaangen hunn, an duerno de Jean-Joseph an de Christian allen zwéi Bouwe vum Paul.

*De **Paul Müller**, gebuer ëm 1773 a gestuerwen 1843 huet am Ufank als Schräiner a sengem Papp sengem Atelier geschafft. Et ass net bekannt wou hie seng Léier als Uergelbauer gemaach huet. 1802 huet e seng Uergelmanufaktur opgemaach. Uergele vun him stoungen oder stinn nach an de Kierche vu Mürzenich (1829) an Drennen (1837). Zu Heerlen hat hien d'Uergel an der St.Pankratius-Kierch gebaut (1835) an zu Oochen d'Restauratioun vun der deemoleger Uergel an der Sankt-Foillan Kierch. 
* Den **Nicolas Müller**, gebuer 1777 a gestuerwen 1843 war dem Paul säi Brudder. Ier hien am Uergelbau geschafft huet war hie Schlässer. Beim Uergelbau war hien och gréisstendeels nëmmen niewelaanscht beschäftegt, well hien an der Tëschenzäit en Theologiestudium gemaach hat a Paschtouer zu Baasem war. Déi eenzeg Uergel déi him mat Sécherheet zougerechent gëtt ass déi vun der Johanniterkierch zu Kronenburg an der Äifel.

Dee leschte Member vun der Famill war den Eduard Müller (gest. 1915).

Si hunn ufanks an der Äifel an hiren Nopeschgéigende geschafft, zanter ongeféier 1835 och an Holland, wou s'am Ganze 14 Uergele gebaut hunn, an der Belsch (2 an der *aler* Belsch an Dosenden an den Ostkantonen, do sinn der bis haut iwwer 40 erhalen) an zu Lëtzebuerg (wou se der 41 gebaut hunn, vun deenen der just 4 erhale sinn).

Déi zu Lëtzebuerg erhalen Uergelen aus der Manufaktur Müller-Reifferscheid sinn:

* Kierch Biissen (1891, 22 Regëster/2 Manualen/1 Pedall); *kuckt*: Uergel Kierch Biissen
* Kierch Bauschelt (1900, 12 Regëster/2 Manualen/1 Pedall), *kuckt*: Uergel Kierch Bauschelt
* Kierch Esch-Sauer (1901, 8 Regëster/1 Manual/1 Pedall)
* Kierch Pënsch (1899, 12 Regëster/2 Manualen/1 Pedall); *kuckt*: Uergel Kierch Pënsch

Alle 4 goufen de 7. Dezember 2001 als *National Monumenter* op d'Lëscht vun de klasséierte Monumenter opgeholl.
Île des Cygnes

* Île des Cygnes, eng kënschtlech Insel am Séi vun Annecy an der Haute-Savoie.
* Île des Cygnes, eng kënschtlech Insel um Séi vun Enghien, am Val d'Oise.
* Île des Cygnes, fréier eng Insel zu Paräis am 7. Arrondissement, déi un de lénksen Uwänner vun der Seine ugeschloss gouf.
Amance (Meurthe-et-Moselle)

**Amance** ass eng franséisch Uertschaft a Gemeng am Departement Meurthe-et-Moselle an der Regioun Grand Est.

Seng Awunner ginn *Amançois* genannt.

## Um Spaweck

* Privat Websäit Amance en Lorraine
Agincourt

**Agincourt** ass eng franséisch Uertschaft a Gemeng am Departement Meurthe-et-Moselle an der Regioun Grand Est.

## Um Spaweck
Rudolf Schock

De **Rudolf Schock**, gebuer de 4. September 1915 zu Duisburg, a gestuerwen den 13. November 1986 zu Düren, war en däitschen Tenor a Schauspiller.

## Filmer
* 1951: *Es geht nicht ohne Gisela*, vum Hans Deppe 
* 1953: *Du bist die Welt für mich*, vum Ernst Marischka 
* 1954: *[[König der Manege]]*, vum Ernst Marischka 
* 1954: *[[An jedem Finger zehn]]*, vum Erik Ode 
* 1955: *[[Der fröhliche Wanderer]]*, vum Hans Quest 
* 1956: *[[Die Stimme der Sehnsucht]]*, vum Thomas Engel 
* 1957: *[[Schön ist die Welt (Film)|Schön ist die Welt]]*, vum Géza von Bolváry 
* 1958: *[[Das Dreimäderlhaus (Film 1958)|Das Dreimäderlhaus]]*, vum Ernst Marischka 
* 1958: *[[Gräfin Mariza (Film 1958)|Gräfin Mariza]]*, vum Rudolf Schündler 
* 1958: *Der Czardas-König*, vum Harald Philipp 
* 1960: *[[Das große Wunschkonzert]]*, vum Arthur Maria Rabenalt

## Um Spaweck
Monument aux morts Fréiseng

D**'Monument aux morts zu Fréiseng** ass e Krichsmonument, dat un d'Krichsaffer vum Zweete Weltkrich vu Fréiseng erënnert.

Et gouf vum Josy Jungblut vu Réimech entworf an den 10. Juli 1949 ageweit.

## Kuckt och
* Monumenter vum Zweete Weltkrich zu Lëtzebuerg
Andilly (Meurthe-et-Moselle)

**Andilly** ass eng franséisch Uertschaft a Gemeng am Departement Meurthe-et-Moselle an der Regioun Grand Est, am Dall vum Terrouin.

Zu Andilly ass ee groussen däitschen Zaldotekierfecht op dem 33.085 Gefalener aus dem Zweete Weltkrich begruewe sinn.

D'Uertschaft läit am Parc naturel régional de Lorraine

## Um Spaweck

* ''Volksbund Deutsche Kriegsgräberfürsorge''
Monument fir d'gefalen Eisebunner Péiteng

D**'Monument fir d'gefalen Eisebunner** an der Salle d'attente vun der Gare vu Péiteng ass e Monument, fir un déi Eisebunnner aus der Gemeng z'erënneren, déi am Zweete Weltkrich hiert Liewen hu misse loossen.

Et goung zeréck op eng Kollekt ënner den Eisebunner, déi 1947 zesummegeluecht hunn, fir e Monument fir hir Kolleegen opzeriichten. D'Gemeng Péiteng huet mat bäigeluecht, an de Sculpteur Wintz krut d'Material gratis iwwerlooss.

D'Monument gouf de 7. Mäerz 1954 ageweit.

Et weist e Lëtzebuerger Wopen, mat drënner de Joreszuelen 1940-1945 an dem Text:

:Les cheminots de Pétange
:à la mémoire
:de leurs camarades-martyrs

Lénks a riets dovu sinn d'Nimm vun de 17 Affer, ënner der Iwwerschrëft *Honneur et Patrie*, opgezielt.

## Kuckt och
* Monumenter vum Zweete Weltkrich zu Lëtzebuerg
Franz Haupert

De **Franz Haupert** oder **Fritz Haupert**, gebuer zu Kënzeg de 27. Oktober 1907, a gestuerwen den 30. Juni 1996 zu Nidderkuer, war e lëtzebuergeschen Turner an Olympionik.

Hien huet Lëtzebuerg op den Olympesche Summerspiller 1936 zu Berlin vertrueden.

Den Hauperte Fritz wéi en zu Kënzeg genannt gouf, huet Zäit senges Liewens och do gewunnt, a war aktiv am lokalen Turnveräin.

## Kuckt och
Fondation Josy-Barthel

D**'Fondation Josy-Barthel** ass eng lëtzebuergesch Stëftung. Se bitt engersäits jonken talentéierte Sportler eng finanziell Ënnerstëtzung un, fir kënnen nieft dem Kompetitiounssport ze studéieren oder sech weiderzebilden, anerersäits ënnerstëtzt si eeler Sportler, fir nom Ofschloss vun hirer sportlecher Karriär nees an d'Beruffsliewen zeréckzefannen oder sech iwwer Weiderbildung dorop virzebereeden.

D'Stëftung ass nom bekannte Lëtzebuerger Sportler a Politiker Josy Barthel (1927-1992) genannt. Si gouf de 16. Juni 1995 vum Comité olympique et sportif luxembourgeois (COSL) a vun der Madame Fernande Barthel-Senninger gegrënnt. Si huet hire Sëtz um Sëtz vum COSL zu Stroossen.

## Literatur
* Anonym, 1995. Fondation Josy Barthel. 8 S. Luxembourg: COSL