open-index/open-wikipedia-markdown huggingface dataset:
Wiktor Janukowytsch

De **Wiktor Fedorowytsch Janukowytsch** (op Ukrainesch Віктор Федорович Янукович an op Russesch Виктор Фёдорович Янукович), gebuer den 9. Juli 1950 zu Jenakijewe am Oblast Donezk, ass en ukrainesche Politiker a war zäitweileg Chef vun der Partei vun de Regiounen.

De Wiktor Janukowytsch war vum 21. November 2002 bis den 31. Dezember 2004 Premierminister vun der Ukrain. 2004 huet hie fir d'Presidentschaftswale vu sengem Land kandidéiert, mä en huet géint de Wiktor Juschtschenko, de Leader vun der Oranger Revolutioun, verluer. 2006 war seng Partei déi stäerkst bei de Parlamentswalen, a sou gouf hien nees, vum 4. August 2006 bis den 18. Dezember 2007, Premierminister.

2010 huet hien, als Oppositiounsleader, d'Presidentschaftswale mat 48,95% vun de Stëmme gewonnen. No der Eskalatioun vun de sougenannten Euromaidan-Protester, woubäi et zu 77 Doudeger koum, gouf de Janukowytsch den 22. Februar 2014 vum ukrainesche Parlament fir ofgesat erkläert. Hie betruecht seng Amtsenthiewung als illegal.

## Um Spaweck
Walter Frederick Morrison

De **Walter Fredrick „Fred“ Morrison**, gebuer den 23. Januar 1920 zu Richfield am Utah, a gestuerwen den 9. Februar 2010, war en US-amerikaneschen Erfinder an Entreprener.

Hien huet De Frisbee erfonnt.

## Um Spaweck
Geieschhaff (Konstem)

De **Geieschhaff** och alt **Geierhaff** ass en Haff an der Gemeng Parc Housen am Kanton Klierf. E läit laanscht der  zirka 250&nbsp;m nërdlech vun der Kräizung *[[Schinker]]*.
## Geographie

## Geschicht
Bis Enn 2011 louch de Geieschhaff an der Sektioun Holztem vun der fréierer Gemeng Konstem, déi du mat de Gemengen Houschent an Housen zu der Gemeng Parc Housen fusionéiert huet.

## Kuckt och

## Um Spaweck
* Websäit vun der Gemeng Parc Housen
Klierf

**Klierf**, fir d'Awunner *Cliärref*, ass de Chef-lieu vun der Gemeng Klierf a vum Kanton Klierf.

## Geographie
Klierf läit op enger Héicht vu ronn 350 Meter am Dall vun der Baach mat dem selwechten Numm.

## Geschicht
An der Zäit vum franséische Regime d.&nbsp;h. vum Directoire bis zum Enn vum Premier Empire war Klierf Haaptuert vun engem franséische Kanton am Département des Forêts.

## Kuckeswäertes
* D'Schlass Klierf
**Am Schlass d'Ausstellung "*[[The Family of Man]]*", déi vum Edward Steichen zesummegestallt gi war.
** Am Schlass de Musée iwwer den Zweete Weltkrich
** Am Schlass d'Maquettë vu Lëtzebuerger Buergen a Schlässer
* D'Kierch Klierf
* D'Benediktinerabtei Klierf
* D'Monument vum Klëppelkrich
*D'Loretokapell zu Klierf

## Kuckt och
* Naturpark Our
* Gare Klierf

## Um Spaweck

* Offiziell Säit vun der Gemeng Klierf

## Fotoalbum

Fichier:Clervaux - L'église décanale (1910-1912).jpg|D'Klierfer Kierch
Fichier:Clervaux vu du ciel.jpg|Klierf aus der Loft gesinn
0 Clervaux 101021 V1.JPG|Vue op Klierf
Fichier:F-Clement_N-Liez_vue-de-clervaux.png|D'Schlass Klierf. Zeechnung vum Frantz Clément an Nicolas Liez.
Fichier:Ch Bernhoeft 1891 GD Luxembourg 16 Pl 3.3 Clervaux.jpg|Foto vum Charles Bernhoeft, 1891
Gemeng Konstem

D**'Gemeng Konstem** war bis Enn 2011 eng lëtzebuergesch Gemeng am Kanton Klierf. Si huet du mat de Gemengen Housen an Houschent zu der Gemeng Parc Housen fusionéiert. Haaptuert vun der fréierer Gemeng war d'Uertschaft Konstem.

## Uertschaften a Lieu-diten an der fréierer Gemeng
* **Uertschaften an der fréierer Gemeng:**
** Konstem
** Holztem
* **Lieu-diten an der fréierer Gemeng:**
** Geieschhaff

## Lëscht vun de Buergermeeschteren
* 1802 - 1823: Pierre Blom
* 1823 - 1849: Guillaume Lanners
* 1849 - 1851: Pierre Haler
* 1851 - 1852: Jean Wagener
* 1852 - 1867: Jean-Nicolas Tosseng
* 1867 - 1882: Jacques Lanners
* 1882 - 1898: Guillaume Lanners
* 1898 - 1920: Jacques (Jacob) Boever
* 1920 - 1935: Peter Lutgen
* 1935 - 1943: Michel Koepp
* 1943 - 1944: Pierre Faber
* 1945 - 1945: Victor Lanners
* 1946 - 1973: Mathias Nilles
* 1974 - 1987: Ernest Thill
* 1988 - 2011: Camille Nosbusch

## Kuckt och
* Entwécklung vun der Gemengenzuel zu Lëtzebuerg
Jacques Diedenhoven

De **Jacques** (oder **Jakob**) **Diedenhoven** (och: *Diedenhofen*), gebuer den 10. Dezember 1809 an der Stad Lëtzebuerg, a gestuerwen den 29. Mäerz 1866 zu Schaerbeek (haut Haaptstadregioun Bréissel), war e lëtzebuergeschen Auteur. Hien ass bekannt dofir, als ee vun deenen Éischten iwwerhaapt, déi Gedichter op Lëtzebuergesch publizéiert hunn.

De Jacques Diedenhofen huet am Stater Kolléisch an um Cours supérieurs studéiert. 1830, no der Belscher Revolutioun, ass hie mat sengem Brudder an d'Belsch gaangen, fir do Carrière an der Arméi ze maachen. Als Student huet hie Gedichter op Lëtzebuergesch geschriwwen an op lassene Blieder verdeelt. Dat éischt war *Oin d'Noicht* (1829).

Verschiddener sinn haut net méi erëmzefannen, anerer, wéi *De Bidgang no Conter* oder *Ofscheet fu Letzeburg* goufen nogedréckt.

Zu Conter gouf dann och eng Strooss no him genannt.
## Publikatiounen

* De Bidgang no Conter. (1918). an: D'Nati'on vum 1. Abrëll 1918
* Ofscheet fu Letzeburg
* Gudde Nuecht
* Um Tribunal zu Letzeburg

## Literatur
*
*Emmel, F., & Maurer, Gilbert. (2009). Deux cents ans après... Bon anniversaire à Jacques Diedenhoven (1809 - 1866). Bulletin de liaison des anciens de l'Athénée Luxembourg Fasc. 27 (janvier 2009), p.&nbsp;57-72, ill. ; 
*Gilbert Maurer. " Diedenhoven Jacques - une suite "; in: Bulletin de liaison des Anciens de l'Athénée, Nr. 28 (2009), Ss. 79-86.
*

## Um Spaweck
*De Jacques Diedenhoven am Autorenlexikon
*Dem Jacques Diedenhoven säi Wierk op Wikisource.org
Mirante do Vale

De **Mirante do Vale** offiziell **Condomínio Edifício Mirante do Vale** ass en Héichhaus, dat zu São Paulo, an am *[[Vale do Anhangabaú]]* steet, an dat 170 Meter héich ass. Et huet 51 Stäck.

## Um Spaweck

* Mirante do Vale
* Emporis
* SkyscraperPage
Faaschten

**Faaschten** ass eng Form vu mënschlecher **Kultur**, déi dora besteet, datt een eng Zäit laang manner oder guer näischt ësst. A béide Fäll lieft ee vun den eegene Kierperreserven.

D'Wuert staamt vum gotesche "fastan" = festhalen, beuechten.

Et gëtt verschidde Manéiere fir ze faaschten:

* Heelfaaschten aus gesondheetleche Grënn. Heihi gehéiert och eng speziell Form vu Wanderen, d'Faaschtewanderen.
* Den Hongerstreik als Form vu passivem Widderstand. 
* Reliéis motivéiert Faaschten: a verschidde Relioune besteet eng Traditioun, fir zu bestëmmten Zäiten ze faaschten, et schwätzt ee vu Faaschtenzäiten.

## Um Spaweck
Colmer

**Colmer** ass eng Uertschaft an der Gemeng Colmer-Bierg.

## Geschicht
Den Ursprong vu Colmer ass net wierklech bekannt. Allerdéngs gouf Aarbechtsgeschier aus der Steenzäit fonnt. Dëst léisst drop schléissen datt scho virun iwwer 40.000 Joer Leit zu Colmer gewunnt hunn. Och d'Kelten hunn zu Colmer gewunnt an hunn dem Duerf souguer säin Numm ginn: Colmar (*col* = Hiwwel, *mar* = grouss). D'Iwwerreschter vu réimesche Villen aus dem 3. Joerhonnert beweisen och, datt d'Réimer Colmer besidelt hunn.

Am Mëttelalter huet Colmer, bedéngt duerch Kricher an d'Pescht, vill Awunner verluer an et gouf ëm 1641 nëmmen nach 5 Familljen zu Colmer.

1951 huet d'Goodyear sech zu Colmer niddergelooss. D'Schlass *Brückenberg* ass der Vergréisserung vun der Goodyear ëm 1960 zum Affer gefall. 1970 hëlt Zuel un Awunner zu Colmer zou an erfuerdert ëmmer erëm de Bau vun neien Infrastrukturen respektiv d'Vergréisserung vun den alen.

## Kuckt och
Bluttbuch am Haff vum Geschichtsmusée vun der Stad Lëtzebuerg

D**'Bluttbuch** (*Fagus sylvatica* L. cv. *purpurea*) **am Haff vum [[Lëtzebuerg City Museum]]** huet wéinst hirem Alter an och der Plaz wou se stoung, zu de bemierkenswäerte Beem zu Lëtzebuerg gehéiert. Si gouf 1989 op der Lëscht vun de klasséierte Monumenter als *nationaalt Monument* agedroen.

Bei Schantgesaarbechten am Haff goufen d'Wuerzele vun der Buch beschiedegt, wouvunner se sech net méi erhuele konnt.. Enn Mäerz 2022 gouf de Bam, well e bannendra faul war, aus Sécherheetsgrënn ewechgeholl..

D'Routbuch gouf duerno duerch eng jonk Lann ersat.

## Beschreiwung
Op enger Héicht vu ronn 2 m ass en Ofsaz ronderëm de Stamm gelaf, deen doriwwer eraus däitlech manner déck war. Den Ofsaz ass do entstanen, wou d'Kroun op d'Ënnerlag geprafft gouf.

Ëm 2000 gouf um Stamm, op enger Héicht vun 1,30 m, en Ëmfang vu 5,25 m, bei enger Gréisst vun 22 m, gemooss. De geneeën Alter vum Bam ass net bekannt, kann awer, am Joer 2010, op ronn 150 Joer geschat ginn. Aner Aussoe schätzen en esouguer am Joer 2021 op 260 bis 300 Joer.

2009 goufe Fruchtkierper vun engem Pilz, dem Flaache Lackporling (*Ganoderma applanatum*) op der Ënnerlag festgestallt
; en Hiweis, datt dem Bam seng Ofwierkräfte geschwächt waren. 2017 huet de Stater Gemengerot decidéiert de Bam trotz senger Pilzkrankheet z'erhalen. Dës Decisioun ass awer am Oktober 2021 revidéiert ginn an d'Stad Lëtzebuerg huet matgedeelt, datt de Bam aus Sécherheetsgrënn misst gehae ginn. Dëst ass dunn Enn Mäerz 2022 geschitt.

## Literatur
* Sinner, J. et al., 2002. *Les arbres remarquables.* Administration des Eaux et Forêts. Musée national d'histoire naturelle. 255 S. (Cf. S. 84-85, Text a Foto).

## Kuckt och
* Lëscht vun den nationale Monumenter an der Gemeng Lëtzebuerg
* Bemierkenswäert Beem zu Lëtzebuerg
* Aner bemierkenswäert Beem an der Stad Lëtzebuerg:
** Bluttbuch bei der Méchelskierch
**Hobuch op der Kinnekswiss
**Bam vum Prënz Jean (Käschtebam am Pescatore-Park)
**Sequoiaen am Amaliepark
**Buch am Péitrussdall, Bastioun Beck 
**Nëssert am Konviktsgaart
**Ginkgo op der Eecher Plaz

## Um Spaweck

* Websäit vum Stater Geschichtsmusée
Marcel Gillander

De **Marcel Gillander**, gebuer de 24. Juli 1954 zu Diddeleng, ass e lëtzebuergeschen Auteur.

Hien huet Reportage fir d'Tageblatt geschriwwen (haaptsächlech aus Südamerika an dem Biergerkrich an El Salvador).

## Säi Wierk
* *Flor del desierto. Wüstenblume*, 1977
* *Aus dem Süden im Exil*, 1978
* *Atacama*, Roman, 1998, Op der Lay, ISBN 978-2-87967-056-0
* *Hanna*, Roman, 2002, Op der Lay, ISBN 978-2-87967-096-6

## Literatur
* Marson, Pierre, 2007. *Gillander, Marcel*. In G. Goetzinger an C. D. Conter: Luxemburger Autorenlexikon, S. 200. Centre national de littérature Mersch. Publications nationales du Ministère de la culture, de l'enseignement supérieur et de la recherche. Imprimerie Graphic Press..
Monica Semedo

D**'Monica Semedo**, gebuer de 15. Juni 1984, ass eng lëtzebuergesch Politologin a Politikerin an eng fréier Sängerin a Moderatorin.

Hir Eltere koumen an den 1970er Jore vum Cap Vert op Lëtzebuerg schaffen.

Mat dräianenhalleft Joer gouf d'Monica bei engem Gesangsconcours vum Jang Linster entdeckt, deen an de Joren duerno mat him Kannerlidder-CDe produzéiert huet, déi e grousse Succès am Land haten. D'Stéck *Jiddereen huet eppes – zesumme hu mer vill* war e puer Wochen op der Plaz 1 vun den Charts. Als Teenager huet d'Monica Semedo op RTL Télé Lëtzebuerg Emissioune wéi "Häppi Diwwi", "Planet RTL" a "Planet Hits" moderéiert.

Si huet op der Universitéit Tréier Russesch, Spuenesch a Politikwëssenschaft studéiert an dee Studium 2015 mat engem Master a Politikwëssenschaft ofgeschloss.

Op Télé Lëtzebuerg huet si ufanks, niewelaanscht, geleeëntlech d'Meteospronosticken an aner Sendunge moderéiert. Dono huet si, ofwiesselend mat aneren, ë.&nbsp;a. d'Emissioune *Picco Bello* a *Live Planet People* moderéiert a Reportagë fir *de Magazin* gemaach.

Am Mee 2018 huet si bei RTL opgehalen, fir als Kandidatin fir d'Chamberwale vum 14. Oktober 2018 op der Lëscht vun der DP am Osten matzemaachen. Si ass awer net an d'Chamber gewielt ginn.
 
Am Januar 2019 gouf si Responsabel fir Kommunikatioun an Direktiounsassistentin bei Luxembourg for Finance.

Am Mee 2019 huet si fir d'Europawale kandidéiert a gouf als ee vun de sechs Lëtzebuerger Deputéierten op der Lëscht vun der Demokratescher Partei an d'Europaparlament gewielt.

Am Januar 2021 gouf si vum EU-Parlamentspresident David Sassoli fir véierzéng Deeg vun hiren Aufgaben als EU-Deputéiert suspendéiert. Et gouf hir psychologesch Belästegung vun hiren 3 Assistente virgeworf. De 27. Januar 2021 huet d'Monica Semedo hiren Austrëtt aus der Demokratescher Partei bekannt ginn. 
Am Mäerz 2022 gouf dunn erëm eng Enquête wéinst Mobbing géint d'Monica Semedo lancéiert, well en neien Assistent eng Plainte am Europaparlament géint si gemaach huet. Op en Neits gouf si am Abrëll 2023 dowéinst vun der Parlamentspresidentin Mezzola mat enger Geldstrof an Héicht vun 10 Deeg Indemnitéite sanktionéiert. De 27. Juni 2023 huet si eng Klo géint d'Europaparlament agereecht, well d'Verfare géint si rechtswidreg wier.

Am Februar 2024 gouf si Member vun der Partei Fokus a war op hirer Lëscht Kandidatin fir d'Europawale vum 9. Juni 2024. Si gouf awer net gewielt.

## Literatur
* *E Maacher Meedchen*, in *Revue* Nr 34/2011.

## Um Spaweck

* Hir Fiche op der Websäit vum Europäesche Parlament.
* Monica op Youtube 2001
* Discographie vum Monica op Rateyourmusic
Barrage vu Montargil

De **Barrage vu Montargil** ass e Staudamm a Portugal am Distrikt Portalegre an der Gemeng Ponte de Sôr eng ronn 2,5&nbsp;km südlech vun der Uertschaft Montargil. Den Damm gouf 1954 geplangt, an 1958 war de Bau fäerdeg. De Bauhär war d**Associação de Regantes e Beneficiários do Vale do Sorraia''.

De Stauséi gëtt vum Floss [[Ribeira de Sôr]] gefiddert, deen zum Anzuchsgebitt vum [[Tajo|Tejo]] gehéiert.

De Staudamm huet eng duebel Funktioun, an zwar Waasserreservoir fir d'Irrigatioun vun de [[Räis]]felder a Stroumproduktioun.

D'Hydroelektresch Zentral ass mat enger [[Francis-Turbinn]] ekipéiert déi eng Joresleeschtung vu 5,9 GWh huet. Si gëtt iwwer eng Drockleitung mat engem Duerchmiesser vun 1,5 m beliwwert, mat engem Maximaldebit vu 35 m³/s.

An den Irrigatiounskanal kënne 765 m³/s oflafe gelooss ginn, an den Offloss gëtt iwwer 4 Segmentschibere regléiert.

**Technesch Donnéeë vum Damm'''

De Stauséi huet eng Fläch vu 1.646 ha an e Waasservolume vun 164.300.000 m³, wouvun der 142.700.000 fir Stroumproduktioun, oder Irrigatioun kënne gebraucht ginn. Den héchste Waasserstand ass bei 80 Meter (iwwer Mier).

### Fotosalbum
Najoua Belyzel

D**'Najoua Belyzel**, gebuer de 15. Dezember 1981 zu Nanzeg als *Najoua Mazouri*, ass eng franséisch Pop-Sängerin.

## Biographie
D'Najoua Belyzel ass dat véiert Kand vun engem marokkanesche Papp an enger egyptescher Mamm an huet hir Kandheet mat hiren dräi grousse Schwësteren an hiren zwéi klenge Bridder zu Nanzeg a Loutrengen verbruecht. Mat 17 Joer mécht si do hire *Baccalauréat économique et social* a studéiert Droit op der Université de Nancy. Nodeem si hire Studium ofgeschloss huet, geet si op Paräis fir eng Karriär am Museksgeschäft unzefänken, an gewënnt direkt e Casting fir Member am Grupp Benoît ze ginn. Déi Grupp hëlt zwou Singelen op, *Tourne-toi Benoît* (16. an de franséische Single Charts) a *Casanova* (79).

2005 bréngt d'Najoua Balyzel hir éischt Solosingle eraus: *Gabriel* gëtt e groussen Erfolleg, an erreecht d'Top Ten a Frankräich, der Belsch, Russland an am Québec. Aus hirem éischten Album *Entre deux mondes*, och nach bekannt als *Entre deux mondes... En équilibre*, ginn nach zwou aner Singelen ausgekoppelt: *Je ferme les yeux* a *Comme toi*.

Am September 2007 bréngt si *Quand revient l'été*, déi éischt Single vun hirem zweeten Album eraus. Obwuel déi Single d'Top Ten a Frankräich erreecht, gëtt d'Verëffentlechung vum Album *Moderato Cantablie* annuléiert.

Eréischt am Mäerz 2009 mellt sech d'Sängerin zeréck mat engem neie Lidd, *La bienvenue*. Hiren zweeten Album *Au féminin* kennt schlussendlech am November 2009 eraus, nodeem d'Verëffentlechung dräi Joer laang ëmmer erëm zeréckgesat gouf. Op dem Album fënnt een ënner anerem en Duo mam Marc Lavoine an op der limitéierter Editioun eng Coverversioun vun der Marie Laforêt hirem Lidd *Viens, Viens*.

Zënter 2014 huet d'Najoua Belyzel nach e puer Lidder an een Album verëffentlecht, vun deenen der awer keen e kommerziellen Erfolleg waren.

## Discographie
### Albumen

### Singelen

## Um Spaweck
* Offiziell Homepage
* Inoffiziell Fan-Säit
Donkeyboy

**Donkeyboy** ass eng norwegesch Pop-Band vun Drammen, déi 2005 gegrënnt gouf.

## Bandgeschicht

Donkeyboy gouf Ufank 2009 vum Plackelabel *Warner Music Norway* ënner Vertrag geholl, nodeem en Employé vun der Firma hir Musek um Internetsite *MySpace* entdeckt hat. Hir éischt Single *Ambitions* gouf de 26. Mäerz 2009 verëffentlecht, an huet sech direkt op déi 7. Plaz vun den norwegesche Single Charts placéiert. An der 13. Woch, am Juni, huet se d'Spëtzt vun den Charts erreecht an huet déi Positioun 13 Woche laang (mat enger Ënnerbriechung) agehalen. Donkeyboy huet sech schlussendlech selwer als Nummer 1 ofgeléist, well hir zweet Single *Sometimes* am September *Ambitions* iwwerholl huet. Och dat Lidd huet sech 8 Woche laang un der Spëtzt gehalen.

Der Band hiren éischten Album *Caught in a Life* koum den 19. Oktober 2009 eraus. Am November si se mat der Band a-ha an Norwegen an a Groussbritannien op Tour gaangen.

Am Februar 2010 huet *Ambitions* och déi éischt Plaz an de schweedesche Single Charts erreecht.

2011 ass d'Grupp mam European Border Breakers Award ausgezeechent ginn. 2012 ass hiren zweeten Album *Silver Moon* erauskomm, vun deem déi éischt Singleauskopplung *City Boy* et op déi éischt Plaz an den norwegeschen an den däneschen Charts gepackt huet.

## Discographie

### Albumen

### Singelen

## Um Spaweck

* Presentatioun vun der Band op der däitscher Websäit vu Warner Music
* oljo.de: ''Mega Chart Hit aus Norwegen: Donkeyboy mit Ambitions (10 Wochen op der 1. Plaz)''
* rocktober-finnsnes.no: ''Donkeyboy''
Ribeira de Sôr

De **Ribeira de Sôr** ass e Floss a Portugal an der Regioun Alentejo dee seng Quell bei Alagoa huet. Nodeem en duerch déi kleng Stad Ponte de Sor gelaf ass fiddert en de Stauséi vu Montargil, fir da weider bis op Couço ze fléissen, wou e mam Ribeira da Raia zesummeleeft fir de Rio Sorraia ze bilden.
Barrage vu Santa Clara

De **Barrage vu Santa Clara** ass e Staudamm a Portugal am Distrikt Beja an der Gemeng Odemira nieft der Uertschaft Santa Clara-a-Velha. Den Damm gouf 1960 geplangt, an 1968 war de Bau fäerdeg. De Bauhär war d**Associação de Beneficiários do Mira''.

De Stauséi gëtt vum Floss [[Mira (Floss)|Mira]] gefiddert.

De Staudamm huet eng duebel Funktioun, an zwar Waasserreservoir fir d'Irrigatioun vu Felder a Stroumproduktioun.

D'Hydroelektresch Zentral huet eng Joresleeschtung vun 1,9 GWh. Si gëtt iwwer eng Drockleitung mat engem Duerchmiesser vun 1,5 m beliwwert, mat engem Maximaldebit vun 124 m³/s.

An den Irrigatiounskanal kënnen 208 m³/s oflafe gelooss ginn.

**Technesch Donnéeë vum Damm'''

De Stauséi huet eng Fläch vu 1.986 ha an e Waasservolume vu 485.000.000 m³, wouvun der 240.000.000 fir Stroumproduktioun, oder Irrigatioun kënne gebraucht ginn. Den héchste Waasserstand ass bei 132 Meter (iwwer Mier).
Glock 17

D**'Glock 17** ass eng hallefautomatesch Pistoul am Kaliber 9x19 mm. Si gëtt vun der Firma GLOCK vu Ferlach an Éisträich gebaut. Si gouf fir d'éischt 1983 beim éisträichesche Bundesheer agefouert.

## Um Spaweck
Sebastián Piñera

De Miguel Juan **Sebastián Piñera** Echenique, gebuer den 1. Dezember 1949 zu Santiago de Chile, a gestuerwen de 6. Februar 2024, war e chileeneschen Ekonomist, Geschäftsmann a Politiker (*Coalición por el Cambio* - "Koalitioun fir e Wiessel"). Hie gouf den 18. Dezember 2017 zum President vu sengem Land gewielt an huet säin Amt den 11. Mäerz 2018 ugetrueden. 2022 gouf de Gabriel Boric säin Nofollger.

Hie war schonn de 17. Januar 2010, eng Kéier zum President vu sengem Land gewielt ginn an hat säin Amt den 11. Mäerz 2010 ugetrueden. 2014 huet hien nees kandidéiert, ma d'Wale géint d'Michelle Bachelet verluer.

De Sebastián Piñera war vun 1990 bis 1998 Senator, a war schonn 2005 Presidentschaftskandidat (deemools vun der mëtt-riets Partei *Renuevo nacional*); en huet d'Walen awer am zweeten Tour géint d'Michelle Bachelet vun der mëtt-lénkser *Concertación* verluer.

Wéinst sengem Räichtum (hien ass Milliardär) gëtt hien heiansdo "de chileenesche Berlusconi" genannt.

Hien hat d'Gesetz ënnerschriwwen, dat am Mäerz 2022 a Kraaft getrueden ass an dat gläichgeschlechtleche Koppelen et erlaabt fir sech ze bestueden.

De 6. Februar 2024 ass hie bei engem Helikopteraccident am *Lago Ranco* erdronk.

## Um Spaweck
Echternacher Anzeiger

Den ***Echternacher Anzeiger*** war eng Zeitung, déi vum 10. Mee 1863 bis den 31. Dezember 1940 zweemol d'Woch beim Dominik Burg, duerno deem sengem Fils, dem Joseph Burg, an du bei deem sengem Fils, deen och Joseph geheescht huet, zu Iechternach erauskoum.

En hat eng relativ kleng Oplo – 1865 ëm déi 160 Exemplairen – a bestoung virun allem aus Artikelen, déi scho soss anzwousch publizéiert gi waren.

Mat der Zäit krut den *Echternacher Anzeiger* den Usproch, iwwer seng lokal a souguer iwwer d'Landesgrenzen erauszewuessen, wéi den Ënnertitel "* zugleich Landeszeitung. Organ für das Großherzogtum Luxemburg und die Grenzortschaften *" zum Ausdrock bruecht huet.

## Kuckt och
* Lëscht vun Zeitungen an Zäitschrëften zu Lëtzebuerg

## Um Spaweck
Carl Eberwein

De **Carl Eberwein** (Franz Karl Adalbert Eberwein), gebuer den 10. November 1786 zu Weimar, an do gestuerwen den 2. Mäerz 1868, war en däitsche Komponist.

Hie war vun 1826 bis 1849 groussherzogleche Museksdirekter an Direkter vun der Oper vu Weimar. Hien huet d'Musek fir dem Karl von Holtei seng "Lenore" komponéiert. An dësem Stéck ass dat sougenannt "Mantellied" (Schier dreißig Jahre bist du alt) op deem seng Weis d'Hämelmaous-Léid gesonge gëtt.

## Literatur
*DBE 2001. *Deutsche Biographische Enzyklopädie (DBE). Bd. 2.* Deutscher Taschenbuch Verlag u. K.G. Saur, München, XXI, 681 S.
*Fürstenau, M., 1877. *Franz Karl Adalbert Eberwein.* In: Allgemeine deutsche Biographie: Von der Decken - Ekkehart, Bd. 5. Leipzig, S. 588-589.http://mdz10.bib-bvb.de/~db/bsb00008363/images/index.html?seite=590
*Heussner, H., 1959. *Karl Franz Adalbert Eberwein.* In: Neue Deutsche Biographie: Dittel - Falck, Bd. 4. Berlin, S. 259-260.http://mdz10.bib-bvb.de/~db/0001/bsb00016320/images/index.html?seite=275
*Massard, J.A., 2010. *Aus den frühen Tagen der Echternacher Fastnacht: I. Von den Tanzochsen zum Hämelmaushüpfen. II. Auf den Spuren des Hämelmausliedes.* Lëtzebuerger Journal 2010, (I) Nr. 29 (11. Febr.): 21; Nr. 30 (12. Febr.): 20; (II) Nr. 32 (16. Febr.): 17; Nr. 33 (17. Febr.): 18. PDF Zeitung Text mat Referenzen.
Elvas

**Elvas** ass eng Stad am Oste vu Portugal, déi fréier zu de wichtegste Festungen op der Grenz mat Spuenie gezielt huet; se huet .

## Um Spaweck
Aradebréck vu Portimão

D**'Aradebréck vu Portimão** ass eng Schréiseelbréck a Portugal bei der Stad Portimão, am Distrikt Faro. Iwwer d'Bréck féiert d'N125 déi do och IC4 heescht.

De Bau vun der Bréck déi iwwer de Floss Arade féiert gouf am Abrëll 1988 ugefaangen, an den 13. September 1991 gouf se fir de Verkéier opgemaach.

Se gouf vum Armando Antonio Marques Rito geplangt, an d'Schréisseler goufe vu Freyssinet International geliwwert.

D'Bréck huet eng Totallängt vun 842 m a besteet aus dräi Deeler:
* Haaptbréck: 470 m mat dräi Felder (107 - 256 - 107
*Ostramp: 231 m mat 8 Felder (24 - 6x30 - 27)
*Westramp: 141 m mat 5 Felder (27 - 3x30 - 24)

Déi zwéi Pylone sinn an ëmgedréinter Y-Form gebaut, mat enger Héicht vun 61,5 Meter, an den Tablier huet eng Héicht vun 1,6 m bei enger Breet vu 15,18 Meter.

Beim Material goufe follgend Masse verbraucht:

*Bëtongsstol: 1.700 t
*Stol fir d'Schréiseeler: 290 t
*Bëtong fir Fëllementer: 8.000 m³
*Bëtong fir Pilieren an d'Pylonen: 2.800 m³
*Stief fir Virspanung: 125 t
*Virspanung vum Tablier: 190 t
*Bëtong fir den Tablier: 8.800 m³

## Literatur
* Fernandes, J. A. Observation of two cable-stayed bridges in Algarve (Guadiana bridge, Arade bridge) (Portugal), presented at Ponts suspendus et à haubans. Cable-stayed and suspension bridges, Deauville, 12.-15.10.1994. 
* Fernández Troyano, Leonardo Tierra sobre el agua, Colegio de Ingenieros de Caminos, Canales y Puertos, Madrid (Spain), ISBN 8438001483, 1999. 
* Fuzier, Jean-Philippe Haubanage du pont sur l'Arade, in "Annales de l'Institut Technique du Bâtiment et des Travaux Publics", November 1993, n. 518. 
* Marques Rito, Armando A. Le pont sur l'Arade à Portimão en Algarve, in "Annales de l'Institut Technique du Bâtiment et des Travaux Publics", November 1993, n. 518. 
* Rito, Armando Designing bridges - A quest for beauty, presented at fib Symposium 2004, 26-28 April 2004, Avignon.

## Um Spaweck
*Säit iwwer d'Bréck op Structurae
Brittesch Kuerzhoer

D**'Brittesch Kuerzhoer** (en.: *British Shorthair*) ass eng Kazerass, déi zanter dem Enn vum 19. Joerhonnert bekannt ass an zanter ongeféier 100 Joer geziilt geziicht gëtt. Si hunn e kuerzen, dichte Pelz, deen a Faarf a Musterung variéiere kann.

## Originnen

D'Brittesch Kuerzhoer stame vu Kazen of, déi mat de Réimer am 1. Joerhonnert v. Chr. op d'brittesch Insele bruecht goufen. Am 19. Joerhonnert ass hir Rass definéiert ginn, an d'Zuucht huet ugefaangen. An der éischter Hallschent vum 20. Joerhonnert ass hir Beléiftheet zeréckgaangen, ma zanter dem Enn vum Zweete Weltkrich klëmmt d'Nofro erëm.

## Ausgesinn

Faarwe variéiere vun zaartlila (engl.: lilac) iwwer blo bis crème (beige); schwaarz oder wäiss mat Musterunge sinn och méiglech, jee no Ziichter. D'Musterunge variéiere vun unis, iwwer zwee-faarweg bis getigert, fir nëmmen e puer Beispiller ze nennen. Besonnesch beléift si schwaarz/wäiss getigert a 'British-Blue' Kazen.
De Pelz ass dicht, mat kuerzen Hoer an enger dichter Ënnerwoll. De Pelz ass net ze douce a steet wéinst der Ënnerwoll och e bëssen op. De Kapp ass déck, mat volle Baken a meeschtens gielen oder gréngen Aen. D'Nues ass relativ kuerz, d'Ouere sti relativ wäit auserneen. 
De Kierper ass kompakt, dat heescht, breet an net ze laang, a steet op relativ décke Been déi d'Gewiicht droe mussen: ausgewuessen Exemplairë kënnen tëscht 4–5&nbsp;kg (Mudderen, steriliséiert) an 9–10&nbsp;kg (Kuederen, net kastréiert) erreechen.

## Temperament

Als Hauskaze si Brittesch Kuerzhoer un d'Zesummeliewe mam Mënsch gewinnt an doen de Mënsch sech op si astellen. Et ass eng relativ roueg a relax Rass vu Kazen, déi kee Problem hu fir am Haus ze bleiwen. Si sinn net allze usprochsvoll un hiren Environnement, a siche sech zimmlech all méiglech an onméiglech Plazen aus, vu wou si hir Besëtzer an deenen hir Aktivitéiten am A behalen. Ma wa si Loscht ze spillen hunn, doe si hir Besëtzer dat haart wëssen, a scheien dann och viru schmusen an aneren Taktiken net zeréck. 
Si gi mat anere Brittesch Kuerzhoer oder Kaze mat engem änlechen Temperament gutt eens.
Brittesch Kuerzhoer spille gär an hunn nei Spillsaachen oder Reizer gär. Bengele mat Rëselen drun eegene sech grad sou wéi kleng Bäll oder änleches. Wa se spillt, gëtt eng Brittesch Kuerzhoer richteg aktiv a ka sech laang mat enger Spillsaach beschäftegen, besonnesch wann de Besëtzer oder d'Besëtzerin matspillt. De Kontakt mam Mënsch besteet haaptsächlech aus deene Momenter; ma och wann hiert Iesse preparéiert gëtt oder wa si geheemelt wëlle gi, wësse si hir Besëtzer op sech opmierksam ze maachen. Trotzdeem bleift et eng Rass, déi manner gär kuschelt, wéi mat de 4 Patten um Buedem geheemelt ze ginn. Et si virwëtzeg Kazen, déi all oppen Dier a Klapp ënnersichen an all nei Persoun, déi si begéinen, ënner d'Lupp huelen.
Wéinst hirer Intelligenz an hirer Ëmgänglechkeet sinn eng Rei Kazen a Filmer oder Publicitéiten opgetrueden.

## Um Spaweck

*Cat Fanciers' Association
*Vum Rousegaard-Zuucht
*Briten vom Fichtenthal-Zuucht
Premier League 2006/07

D'Saison 2006/07 war déi 15. Saison an der Premier League an zugläich déi 108. Éischtliga-Saison am englesche Foussball.
## Tabell

## Um Spaweck
Site vun der Premier League
Tour de France 1912

Den **10. Tour de France** gouf 1912 vum 30. Juni bis den 28. Juli iwwer eng Distanz vu 5.319&nbsp;km gefuer. D'Course hat 15 Etappen. Den Depart vum Tour ass am Luna Park zu Paräis an d'Arrivée ass am Parc des Princes.

D'Klassement gëtt nach ëmmer no Punkte gemaach.

## Generalklassement

## Um Spaweck
Charles Crupelandt

De **Charles Crupelandt**, gebuer zu Wattrelos den 23. Oktober 1886, a gestuerwen den 18. Februar 1955, war e franséische professionelle Vëlossportler.

Hie war Profi vun 1904 bis 1914. Wéinst enger Prisongsstrof krut hien 1914 d'Lizenz op Liewenszäit entzunn.
## Palmarès
*4 Etappen um Tour de France
*Franséisch Landesmeeschterschaften op der Strooss: 1914
*Paris-Roubaix: 1912, 1914, Drëtten 1913
*Paris-Tours: 1913
*2. bei Paris-Bruxelles 1907
*3. bei Paris-Bruxelles 1911
*3. bei Paris-Bruxelles 1913
*3. bei Milano-Sanremo 1914

## Résultater am Tour de France
*Tour de France 1906: Opginn an der 2. Etapp
*Tour de France 1907: Opginn an der 3. Etapp
*Tour de France 1910: 6. am Generalklassement a Gewënner vun enger Etapp
*Tour de France 1911: 4. am Generalklassement a Gewënner vun 2 Etappen
*Tour de France 1912: Opginn an der 10. Etapp a Gewënner vun enger Etapp
*Tour de France 1913: Opginn an der 3. Etapp
*Tour de France 1914: Opginn an der 4. Etapp
Erny Gillen (Resistenzler)

Den **Erny (Ernest) Gillen**, gebuer den 19. Mäerz 1921 zu Haler, a gestuerwen den 2. Februar 2004 zu Esch-Uelzecht, war e lëtzebuergeschen Auteur a Resistenzler.

Am Abrëll 1942, an der Zäit wou Lëtzebuerg am Zweete Weltkrich ënner däitscher Besetzung war, gouf hie wéinst Resistenzaktivitéite verhaft a koum an de Prisong vu Lëtzebuerg-Gronn. Duerno gouf hien an d'SS-Sonderlager Hinzert bruecht, wou hie vun der Gestapo verhéiert gouf. Weider Statioune waren de Prisong vu Wittlich an d'KZ Natzweiler-Struthof, wou en an d'Niewelager Urbes-Wesserling koum fir do am *Tunnel du Bussang* ze hëllefe V1- a V2-Rakéiten ze bauen. Am Mäerz 1945 goung et du weider an d'KZ Dachau.

Den Erny Gillen huet am Claude Lahr sengem Dokumentarfilm *[[Heim ins Reich (Film)|Heim ins Reich]]* als Zäitzeie matgewierkt.

## Literatur
*Erny Gillen / Marcel Ewers *Sou wéi ech et erlieft hunn* In: Gemengebuet (Waldbillig). - n°2 (2005), p.&nbsp;23-24
*"Sou wéi ech et erlieft hunn": gestohlene Jugendjahre in den Konzentrationslagern Natzweiler-Struthof und Dachau: 1942-1945 [S.l.]: Famille E. Gillen, 2005. - 415 p.: ill. - ISBN 2-87996-769-4

## Um Spaweck
Caponnière

Eng **Caponnière** ass e Festungselement, dat aus engem gedeckten oder massiv gemauerte Raum oder Gank besteet, dee Verdeedeger schützt an hinnen et erlaabt aus Luken oder Scharten e Befestegungsgruef ënner Feier ze huelen. Meeschtens si Caponnièrë mat Gewierer oder Muskéite verdeedegt ginn, allerdéngs gëtt et och Beispiller fir Kanoune vu klengem Kaliber déi agesat konnte ginn.

## Entwécklung

Déi éischt Caponnièrë waren net méi wéi gedeckten, d.&nbsp;h. vun 2 Säiten duerch Mauere geschützte Passagen, duerch déi d'Infanterie sech konnt tëscht Festungswierker beweegen. Mat dem Opkomme vun den éischte polygonale Befestegunge goufe Caponnièren och als Blockhaiser gebaut, d.&nbsp;h. als Gebaier déi op den Ecker vu Grief eenzel stoungen, awer mat der selwechter Funktioun.

Spéider goufen déi Befestegungen an d'Escarpe vu Befestegungswierker integréiert an domat am Buedem ageluecht, sou datt se vum Géigner net méi direkt ze gesi waren. Mam Opkomme vum indirekte Beschoss vu Festungen duerch Mortieren ass d'Noutwennegkeet opkomm, fir déi Caponnièrë mat Buedem oder Steng ze decken, wa se aus der Escarpe eraus stoungen. Ee Beispill vun enger Caponnièrë ass de Fort Lambert an der Stad Lëtzebuerg, deen duerch Caponnière déi duerch de Gruef leeft mat der Contre-escarpe verbonnen ass. Aner Typpe stinn einfach aus dem Gruef eraus, ouni eng Verbindung mat der Contre-escarpe ze maachen. 
Am 20. Joerhonnert si Caponnièrë bei moderne Festungswierker weider gebaut ginn, sou zum Beispill bei de Wierker vun der Maginot-Linn. An der Schwäiz sinn eenzel Festungswierker mat Caponnièren nach ëmmer aktiv, och wann d'Caponnièrë mëttlerweil keng Funktioun méi hunn: mat der Weiderentwécklung vum indirekte Beschoss an dem Loftbombardement erfëlle si hir eigentlech Aufgab – de Schutz virun Infanterie – net méi.

## Contrescarpe-Batterie

Eng Variant ass, fir d'Caponnière an d'Contre-escarpe z'integréieren. Dat huet de Virdeel, datt domat méi Deckung vun uewe besteet, ma se gëtt awer méi vulnerabel fir en Ugrëff duerch Stollen oder Minen, déi vum Géigner gegruewe ginn.

## Beispiller fir Caponnièren

*Fort Lambert (Festung Lëtzebuerg)
*Fort Thüngen (Festung Lëtzebuerg)
*Fort Obergrünewald (Festung Lëtzebuerg)
*Geschützkaponniere Nr. 1 (Zitadell Petersberg, Erfurt, Däitschland)
*Fort Douaumont (Verdun, Frankräich)
*Festung Airolo (Schwäiz)


Image:Fort Napoleon003.jpg|Caponnière am Fort Napoleon zu Oostende (Belsch)
Image:Forte de Sacavém (2).jpg|Caponnière, mat Buedem gedeckt, am Fort vu Sacavém (Portugal)
Image:Kaponniere.jpg|Caponnière vun der Festung Airolo (Schwäiz)
Image:GeschützkaponniereNr1 2.jpg|Geschützkaponniere Nr. 1 vun der Zitadelle Petersberg zu Erfurt (Däitschland)


## Um Spaweck

*Festung Boden (Schweden)
*The Palmerston Forts Society (Groussbritannien)
Marcel Cadolle

De **Marcel Maurice Honoré Eugène Cadolle **, gebuer zu Paräis den 21. Dezember 1885, a gestuerwen den 21. August 1956 och do, war e franséische professionelle Vëlossportler, deem seng villverspriechend Karriär duerch e schwéiert Accident beim Tour de France 1907 stënterlech en Enn gesat krut.

## Palmarès
* 1. bei enger Etapp um Tour de France
* 1. bei Bordeaux-Paris: 1906
* 2. bei Paris-Roubaix: 1906
* 4. bei Bordeaux-Paris: 1907

## Resultater um Tour de France
* Tour de France 1906: Opginn an der 11. Etapp 
* Tour de France 1907: Opginn an der 7. Etapp a Gewënner vun der 4. Etapp

## Um Spaweck
* Fiche vum Marcel Cadolle op der Säit vum Musée du cyclisme
Aloïs Catteau

Den **Aloïs Catteau**, gebuer zu Tourcoing den 11. August 1877, a gestuerwen zu Menin den 1. November 1939, war e belsche professionelle Vëlossportler.

Hie war Profi vun 1902 bis 1911

## Palmarès
*Bordeaux-Paris 1904

## Resultater am le Tour de France
*Tour de France 1903: 10. am Generalklassement.
*Tour de France 1904: 3. am Generalklassement.
*Tour de France 1905: 11. am Generalklassement. 
*Tour de France 1906: 6. am Generalklassement.
*Tour de France 1907: 9. am Generalklassement.
*Tour de France 1908: 21. am Generalklassement.
*Tour de France 1911: Net klasséiert
Erny Gillen

Et gëtt verschidde Leit déi **Erny** oder **Ernest [[Gillen]]** heeschen:
* de lëtzebuergesche Resistenzler an Auteur Erny (Ernest) Gillen (1921-2004)
* de lëtzebuergeschen Theolog Erny Gillen (* 1960)
Fort Rumigny

De **Fort Rumigny** (och nach: **Redoute de la Bombarde** (1688), **[[Demi-Lune]] de Rumigny** (1741)) ass e Festungswierk vun der Festung Lëtzebuerg um Rumm-Plateau am Quartier Zens. De Reduit vum Fort, déi 1688 gebaut *Redoute de la Bombarde*, existéiert nach haut um Terrain vum Institut national des sports (INS). Den Terrain vum Fort läit tëscht der Tréierer Strooss op der nërdlecher an der Eisebunnslinn op der südlecher Flank.

## Baugeschicht

1688 gouf ënner der Direktioun vum franséische Festungsarchitekt an –ingenieur Sébastien Le Prestre de Vauban de Rumm-Plateau weider befestegt fir der Entwécklung vun der Belagerungsartillerie Rechnung ze droen. Dofir gouf nordëstlech virun de Fort Rubamprez en Observatiounsposten a Form vun enger Redoute gebaut, d'Redoute de la Bombarde. Déi Redoute krut hiren Numm vun der Plaz wou se gebaut gouf, der **Hauteur de la Bombarde**.

1735 ass ënner éisträichescher Besatzung eng Enveloppe ronderëm d'Redoute gebaut ginn, déi domat als Fort ëmklasséiert gouf an a *Fort Rumigny* ëmbenannt gouf. Déi al Redoute ass als Reduit vum Fort bestoe bliwwen. No lénks a riets si Mauere bäikomm, déi et erlaabt hunn, de Glacis ronderëm de Fort riicht ze zéien. Op der nërdlecher Säit ass d'Tréierer Strooss a Richtung Tréierer Paart ofgefall, op der südlecher Säit hu Maueren d'Begrenzung zur Eisebunnslinn gezunn, déi vum 29. August 1861 d'Stad Lëtzebuerg mat Tréier verbonnen huet. Well de Fort sou kleng war, ass en op verschiddene Kaarten och als Demi-Lune de Rumigny opgedaucht.

Mam Bau vum Fort Dumoulin ass eng grouss ënnerierdesch Galerie bäikomm, déi d'Reduitë vun deenen 2 Forte matenee verbonnen huet.

Am Kader vum Schleefe vun der Festung Lëtzebuerg nom Traité vu London vun 1867 gouf d'Enveloppe geschleeft, de Reduit blouf bestoen.

## Militäresch Funktioun

Déi éischt Redoute war als avancéierten Observatiounsposte geduecht, dee senger Besatzung am Fall vun engem Ugrëff Schutz bidde sollt. Well e relativ exposéiert louch, war en duerch eng ënnerierdesch Galerie mam Fort Rubamprez verbonnen. Mam Bau vun der Enveloppe gouf aus der Redoute e richtege Fort deen e Glacis kontrolléiere konnt. Zil war et, Artillerie vun der Stad ewech ze halen an den Accès iwwer d'Tréierer Strooss ze kontrolléieren. D'Eisebunnslinne leie méi déif wéi de Fort, doduerch hat de Fort Rumigny keng direkt Kontroll vun dësen Accèsen. Nom Bau vum Fort Dumoulin huet de Fort u Wichtegkeet verluer.

## Weidert Benotzen

De Reduit gouf 1871 verkaf. 1918 goung de Reduit erëm a Staatsbesëtz iwwer a war bis 1937 eng Privatwunneng. 1963 ass dunn den Institut national des sports op dësem Terrain entstanen, de Reduit gëtt zanter deem als Büro benotzt.

De Reduit war duerno eng Zäit laang net a Gebrauch a gouf restauréiert. Et gouf och e Kontrakt tëscht de Frënn vun der Festungsgeschicht Lëtzebuerg (FFGL) an dem Service des sites et monuments nationaux ënnerschriwwen, an de Réduit ass zanter dem Enn vun de Restauratiounsaarbechten de Siège vun den FFGL ginn.

## Um Spaweck
Reduit

Den Terme **Reduit** (fr: *réduit*) bezeechent eng Plaz oder e Gebai dat besonnesch gutt befestegt ass, an an dat sech Verdeedeger zeréckzéie kënne fir sech iwwer eng länger Period ze wieren.

## Festungsbau

E Reduit ass d'Kärbefestegung vun engem Fort baussent enger Festung. Et ass e besonnesch staarkt Gebai an dat Verdeedeger sech zeréckzéie konnten wann de baussenzege Befestegungswall vum Géigner iwwerwonne gouf. Am Géigesaz zu enger Redoute ass e Reduit fir eng méi grouss Besatzung mat Gewierer an Artillerie ausgeluecht an doduerch méi schwéier z'erueweren.

### Beispiller fir Reduiten

* Reduit vum Fort Rubamprez (Festung Lëtzebuerg)
* Reduit vum Fort Lambert (Festung Lëtzebuerg)
* Reduit vum Fort Oberer Kuhberg (Bundesfestung Ulm)
* Schwäizer Reduit, e Grupp vu Forten, déi an de Bierger an der Schwäiz, haaptsächlech no 1937 op Rot vum Generol Guisan ugeluecht goufen.



Image:Reduit.jpg|Ëmgebaute fréiere Reduit zu Kaliningrad.
Image:Fort_Gerharda.jpg|Reduit vum Fort Gerharda am polnesche Świnoujście.
Image:Ingolstadt_Fort_Prinz_Karl.jpg|Reduit vum Fort Prinz Karl zu Ingolstadt.


## Schwäizer Reduit

De Begrëff gëtt och am Kader vum Schwäizer Reduit benotzt, engem vun der militärescher Féierung vun der Schwäiz an den 1930er a 40er Joren definéierte Réckzuchsgebitt an de Schwäizer Alpen an dat sech d'Schwäizer Arméi am Fall vun enger Invasioun sollt zeréckzéie kënnen. Zu deem Zweck sinn ëm dat Gebitt ausgedeent ënnerierdesch a getarnt Bunkeranlagen entstanen.

## Um Spaweck
* www.fortenantwerpen.be
* Festungsstadt-Coeln
Redoute

Eng **Redoute** (op Däitsch och nach **Feldschanze**) ass e Festungswierk dat aus enger befestegter Plaz besteet, déi normalerweis bausse vun engem méi grousse Fort läit. Si huet als Aufgab, Zaldote Schutz ze ginn déi virun der Haaptfestungslinn kämpfen.

## Baugeschicht

Redoutë gëtt et zanter dem Mëttelalter. Am 19. Joerhonnert, mat der Entwécklung vu staarker Belagerungsartillerie, si Redouten hirer Aufgab net méi gerecht ginn. Am éischte Weltkrich goufe Redouten als befestegt Ënnerstänn an der Frontlinn gebaut. Mat am bekanntsten ass déi däitsch Redoute vun Hawthorn Ridge, déi den 1. Juli 1916 no Ënnerminéierung vun de Britte gesprengt gouf. 
Den Terme ka fir eng grouss Pallett vu Befestegunge gebraucht ginn, ma generell ënnerscheet een tëscht oppenen an zouene Redouten.

### Oppe Redoute

Als oppe Redoute gëtt all Befestegung, temporär oder permanent, bezeechent déi aus 3 Säite besteet déi dem Géigner zougewand sinn; enger Front an zwou Flanken. Dës hunn als Zweck de Schutz vun der eegener Infanterie. Si kënnen a Feldschluechten aus engem Äerdwall bestoen, oder am Kontext vum Festungsbau aus Mauerwierk sinn. Si ware wéinst hirer einfacher Struktur séier gebaut, ma hiren Nodeel war, datt se dacks relativ grouss doudeg Wénkelen haten, besonnesch bei gemauerte Wierker. Hir Kiel ass op, dowéinst gi si am Festungsbau och nach als **Hallefredoute** bezeechent.

### Zoue Redoute

Als zoue Redoute bezeechent ee méi stabil Festungswierker virun der Haaptfestungslinn, déi aus engem klengen, zouenen Ënnerstand 
bestanen hunn an dee sech Verdeedeger konnte zeréckzéien. An der einfachster Form hu si 4 Säiten an doduerch och grouss doudeg Wénkele vun 30° virun den Ecker. An der Weiderentwécklung si Redoutë polygonal gebaut ginn, mat 5 oder 6 Ecker, déi den doudege Wénkel op 12°, duerno 0° reduzéiert hunn. Redoutë sinn historesch nëmme schwaach Festungswierker déi kee wierklechen Impakt op eng Belagerung konnten hunn. Ma duerch d'Verstäerkung vun enger Redoute mat, zum Beispill, enger Enveloppe oder engem Gruef konnt se zum Fort ausgebaut ginn, woubäi d'Gebai vun der Redoute selwer dann als Réduit ëmbenannt gouf. 

## Beispiller vu Redouten

*Fort Rumigny (Festung Lëtzebuerg, als **Redoute de la Bombarde** gebaut, duerno zum Fort vergréissert)
*D'Redoute bei Aywaille bekannt duerch d'Schluecht vu Sprimont vu 1794, an déi dem Stouss dee bei si eropféiert den Numm Côte de la Redoute vermaach huet.
Redoute de la Justice

D**'Redoute de la Justice** och nach **Redoute Dujard** ass en Deel vun de Befestegungsanlage vun der Festung vun Toul a Loutrengen. D'Redoute läit südwestlech vun Toul, an et gouf vum Dezember 1874 bis Enn 1875 dru gebaut. Se läit op enger Héicht vun 245 m um rietsen Uwänner vun der Musel.

De Bau gouf ni ganz fäerdeg, sou feelen z.&nbsp;B. d'Caponnièren, a si gouf net laang benotzt. Nom Bau vum Fort de Domgermain a vum Fort de Blénod, gouf se desarméiert.

Si hat eng Besatzung vu 158 Mann, dovun 10 Ënneroffizéier a véier Offizéier.

No 1883 goufen déi Deeler déi net fäerdeg waren, erëm ofgerappt, well se geféierlech waren, mä d'Festungswierk gouf bis zum Enn vum Éischte Weltkrich an der Rei gehalen. Tëscht 1885 an 1914, gouf et deelweis als Kasär benotzt.

D'Redoute gehéiert haut nach ëmmer der Arméi, an den Accès ass verbueden.

**Bewaffnung vun 1879:**

*3 138er-Kanounen
*7 7ter-Kanounen
*2 Haubitze vun 160&nbsp;mm
*2 15ter-Mortiere
Hasselbaach

D**'Hasselbaach** am ieweschte Laf als **Waasserbaach** op den topographesche Kaarten agedroen, ass eng kleng Baach an der Gemeng Biekerech, déi op enger Streck vun 250 Meter d'Grenz mat der Gemeng Sëll mécht.

Si huet hir Quell am Weste vun Iener op enger Héicht vu ronn 290 Meter, a leeft vun do aus no Nordoste fir am Norde vu Kaalmes an d'Schweebech ze lafen. Si ass ronn 3.500 m laang.
## Kuckt och
Tour de France 1914

Déi **12. Editioun vum [[Tour de France]]** gouf vum 28. Juni bis de 26. Juli 1914 gefuer. D'total Distanz vu 5.411&nbsp;km gouf a 15 Etappe gefuer.

## Etappen

## Generalklassement
Gesetz Jourdan-Delbrel

D**'Gesetz Jourdan-Delbrel** war e franséischt Gesetz vum 5. September 1798, mat deem den obligatoresche Miltärdéngscht fir eng Zäit vu 5 Joer a Friddenszäiten agefouert gouf.

Et krut säin Numm vun den Deputéierte Jean-Baptiste Jourdan a Pierre Delbrel, déi et proposéiert haten.

Vum Gesetz betraff waren all d'Fransousen am Alter vun 20 bis 25 Joer. De Prinzip vum Gesetz, — « *Tout Français est soldat et se doit à la défense de sa patrie* » — blouf an all de franséische Regimer bis 1996 erhalen. D'Gesetz war gemaach ginn, fir de groussen Demobilisatioune vu 1794 (700.000 Mann) a 1797 (380.000 Mann), entgéint ze trieden.

Dat Gesetz war den Ausléiser vum sougenannte Klëppelkrich, an den éisträichesch-hollännesche Provënzen, déi vu Frankräich besat waren.

## Text vum Gesetz

*Tous les Français nés la même année forment une « classe », et à l'âge de 20 ans révolus doivent être inscrits ensemble (c'est-à-dire « conscrits ») sur les tableaux de recrutement de l'armée. Les conscrits, avant d'être incorporés, subissent une visite médicale devant un *conseil de révision*. En temps de paix, le gouvernement peut n'appeler qu'une classe, ou même qu'une fraction de classe. La durée du service militaire en temps de paix est fixée à cinq ans.*
Léon Scieur

De **Léon Scieur**, gebuer zu Florennes den 19. Mäerz 1888, a gestuerwen de 7. Oktober 1969, war e belsche professionelle Vëlossportler.

De Léon Scieur mam Spëtznumm *La locomotive* war am Ganzen aachtmol um Tour de France dobäi, an hat den Tour vun 1921 gewonnen.

## Palmarès
#### [[1919]]
* 4. am Generalklassement um Tour de France 1919
#### [[1920]]
* 11. Etapp am Tour de France 1920 vu Grenobel op Gex
* Léck-Baaschtnech-Léck
#### [[1921]]
* Tour de France 1921
**3. Etapp vu Cherbourg op Brest
**10. Etapp vun Nice op Grenobel
Hector Heusghem

Den **Hector Heusghem**, gebuer zu Ransart, de 15. Februar 1890, a gestuerwen zu Montignies-le-Tilleul, den 29. Mäerz 1982, war e belsche professionelle Vëlossportler.

Hie war Profi vun 1912 bis 1914 an nom Éischte Weltkrich vun 1919 bis 1925. Hi gouf zweemol Zweeten am Tour de France, an zwar am Tour vun 1920 an an deem vun 1921.

## Palmarès
#### [[1914]]
* 4. Etapp am Tour de Belgique

#### [[1919]]
* 4. Etapp am Tour de Belgique
* 6. Etapp am Circuit des Champs de Bataille
* 2. am Generalklassement vum Tour de Belgique

#### [[1920]]
* 10. Etapp vum Tour de France 1920
* 2. am Generalklassement vum Tour de France
#### [[1921]]
* 6. Etapp vum Tour de France 1921
* 2. am Generalklassement vum Tour de France.

#### [[1922]]
* 4. am Generalklassement vum Tour de France 1922

## Um Spaweck
* Fiche vum Hector Heusghem op siteducyclisme.net
Gemeng Miedernach

D**'Gemeng Miedernach** ass eng fréier Gemeng am Groussherzogtum Lëtzebuerg. Si huet Enn 2011 mat der Gemeng Iermsdref zu der Ärenzdallgemeng fusionéiert.

## Uertschaften an der fréierer Gemeng
* Miedernach
* Marxbierg
* Ousterbur
* Pletschette
* Suewelbuer, ausser engem Bauerenhaff, deen zur Gemeng Waldbëlleg gehéiert
* Kitzebur

## Geographie
## Geschicht
An der Zäit vum Ancien Régime hunn d'Lännereie vun der Gemeng zur Härschaft vu Méistref gehéiert, an am Ufank vum 19. Joerhonnert war eng vun de Gemengen déi deemools gegrënnt goufen.

Den 21. Mäerz 2010 hunn d'Bierger vun de Gemengen Iermsdref a Miedernach an engem Referendum sech z'iwwer 83% fir dës Fusioun ausgeschwat. No dem Vote vum Gemengerot de 6. Abrëll 2011 war d'Entscheedung definitiv: d'Fusiounsgemeng sollt **[[Gemeng Ärenzdall|Ärenzdall]]** heeschen an ab dem 1. Januar 2012 bestoen.

## Politik
### Buergermeeschteren
* - Nov. 2005: 
* Nov. 2005 - Okt. 2008: Fernand Stein
* Okt. 2008 - :

## Kuckt och
* Entwécklung vun der Gemengenzuel zu Lëtzebuerg

## Um Spaweck

be-x-old:Мэдэрнах
Marxbierg (Tandel)

**Marxbierg** ass e Lieu-dit an der Gemeng Tandel am Kanton Veianen. Et läit ëstlech nieft Longsdref a gëtt meeschtens zu dëser Uertschaft dobäi gezielt.

## Kuckeswäertes
* Kapell vu Longsdref um Marxbierg

## Kuckt och