open-index/open-wikipedia-markdown huggingface dataset:
Jambi (Provënz)

**Jambi** ass eng indoneesesch Provënz.

Se läit op der Insel Sumatra a grenzt und'Provënze Riau a Kepulauan Riau am Norden, un dat Südchineesescht Mier am Osten, d'Provënz Sumatera Selatan am Süden an un d'Provënze Sumatra Barat a Bengkulu am Westen.

D'Prefecture Kota Jambi läit 1.405&nbsp;km vu Medan ewech, 775&nbsp;km vu Palembang an 2.052&nbsp;km vu Banda Aceh am Norden.

Zanter 2008 ass d'Provënz Jambian néng Regierungsbezierker (indoneesesch: *Kabupaten*) an zwou autonom Stied (indonesesch: *Kota*) agedeelt. Dës sinn dann nees zanter 2020 an 143 Distrikter oder Ënnerbezeirker (indoneesesch: *Kecamatan*) agedeelt, an deenen 1.585 (Stand: 2023) Dierfer verdeelt sinn.

## Regierungsbezierker

## Um Spaweck
La bataille de San Sebastian

**La bataille de San Sebastian** ass e franséisch-italieenesch-mexikanesche Film vum Henri Verneuil aus dem Joer 1968 mam Anthony Quinn an der Anjanette Comer an den Haaptrollen nom Roman *A Wall for San Sebastian* vum William Barnaby Faherty. 

## Ëm wat geet et am Film?

## Um Spaweck
La vingt-cinquième heure

** La vingt-cinquième heure** ass e franséisch-italieenesch-jugoslawesche Film vum Henri Verneuil aus dem Joer 1967 mam Anthony Quinn an der Virna Lisi an den Haaptrollen no nengem Roman vum Virgil Gheorghiu. 

## Ëm wat geet et am Film?

## Um Spaweck
The Glory Guys

**The Glory Guys** ass en US-amerikanesche Film vum Arnold Laven aus dem Joer 1965 mam Tom Tryon an der Senta Berger an den Haaptrollen nom Roman *The Dice of God* vum Hoffman Birney. 

## Ëm wat geet et am Film?

## Um Spaweck
Susanne - die Wirtin von der Lahn

** Susanne - die Wirtin von der Lahn** ass en US-amerikanesche Film vum François Legrand aus dem Joer 1967 mat der Terry Torday am Harald Leipnitz an den Haaptrollen.

## Ëm wat geet et am Film?

## Um Spaweck
The Pride and the Passion

** The Pride and the Passion** ass en US-amerikanesche Film vum Stanley Kramer aus dem Joer 1957 mam Cary Grant an der Sophia Loren an den Haaptrollen nom Roman * The Gun* vum C.S. Forester.

## Ëm wat geet et am Film?

## Um Spaweck
Drei Mann in einem Boot (Film 1961)

** Drei Mann in einem Boot** ass en däitsch-éisträichesche Film vum Helmut Weiss aus dem Joer 1961 mam Walter Giller am Heinz Erhardt an den Haaptrollen.

## Ëm wat geet et am Film?

## Um Spaweck
filmportal.de
Hour of the Gun

** Hour of the Gun** ass en US-amerikanesche Film vum John Sturges aus dem Joer 1967 mam James Garner am Jason Robards an den Haaptrollen nom Roman *Tombstone's Epitaph* vum Douglas D. Martin. 

## Ëm wat geet et am Film?

## Um Spaweck
I giorni dell'ira

**I giorni dell'ira** ass en italieenesch-däitsche Film vum Tonino Valerii aus dem Joer 1967 mam Giuliano Gemma am Lee Van Cleef an den Haaptrollen. 

## Ëm wat geet et am Film?

## Um Spaweck
Mikroskop

E **Mikroskop** ass e wëssenschaftlecht Instrument fir Objeten ze kucken, déi ze kleng sinn, fir se mat bloussem A kënnen ze gesinn. 

D'Wëssenschaft vum Observéieren a Studéiere vu klengen Objeten a Strukture mat engem Mikroskop gëtt "Mikroskopie" genannt. Mikroskope gi gebraucht an der Biologie, der Medezin an an der Wëssenschaft vun de Materialien, soubal eng Lupp net méi genuch vergréissert.

D'physesch Prinziper déi gebraucht gi fir ze Vergréissere kënne ganz ënnerschiddlech sinn.
Déi Bekanntst sinn d'optesch Mikroskopen déi mat enger oder méi Lënsen ekipéiert sinn, duerch déi d'Liicht vun engem beliichten (oder duerchliichten) Objet recuperéiert gëtt. Duerch den technesche Fortschrëtt konnten aner Techniken entwéckelt ginn, fir méi prezis Biller ze kréien, wéi d'elektronesch Mikroskopen oder d'Mikroskope an noem Feld.

## Etymologie
D'Wuert "Mikroskop" kënnt vum Algriichesche μικρός ("kleng") a σκοπεῖν ("kucken").
Bierggorilla

De **Bierggorilla** (*Gorilla beringei beringei*) ass eng Ënneraart vum Ëstleche Gorilla aus der Primatefamill vun de Mënschenafen (Hominidae). Et ass déi Populatioun vu Gorillaen, déi am meeschten um Buedem liewen an déi sech am meeschte vu Blieder ernieren. Bierggorillae kommen am ëstlechen Afrika an zwee klenge Gebitter vir: ronderëm d'Virunga-Vulkaner an am Bwindi-Bësch.

## Morphologie
Wa se opgeriicht sinn, kënne Bierggorillae bis 1,75 Meter grouss ginn, an d'Männercher weien, mat alt bis zu 200&nbsp;kg, duebel sou vill wéi d'Weibercher. De Pelz ass schwaarz. a gëtt, wéi bei anere Gorillaaarten, bei de Männercher gro, allerdéngs hei just um Réck. Charakteristesch firt hir Aart ass dat laanggestreckte Gesiicht an de verhältnesméisseg breeden Torax. D'Ae si wéi bei alle Gorillaen, brong, an dIris huet un hirem Rand e schwaarze Rank.

Hir Äerm sinn eppes méi kuerz, an hiert d'Fell ass méi laang wéi déi vun den Ëstleche Flaachlandgorillaen, mat deem se Famill sinn. Si sinn och eppes méi kleng wéi déi. Och ass hir Déck Zéiw méi no bei deenen aneren Zéiwen, wéi dat bei den Ëstleche Flaachlandgrilllaen de Fall ass.

## Liewensweis
Bierggorillae liewe wéi all Gorillaen a Gruppen, déi am Duerchschnëtt aus knapps 10 Déiere bestinn. Dës setze sech zesummen aus engem erwuessene Männchen, e puer Weibercher an hirem Nowuess. Sinn emol méi Männercher an enger Grupp, ass ee vun hinnen deen Dominanten. Emg Grupp huet gewéinlech en Territoire vu 400 bis 800 Hektar, wat manner ass wéi bei anere Gorillaarten. Och wa sech Territoiren tëschent Gruppe kënnen iwwerschneiden, gi se sech géigesäiteg aus de Féiss.

D'Bierggorillae sinn déi GOrillaaart, déi am meeschten um Bueden an deemno am mannsten op Beem lieft. Wa se sech um Buedem weiderbeweegen, stäipe se sech op hir Handknëchelen of. Si sinn daagsaktiv a baue sech bannent e puer Minutten Näschter aus Äscht a Blieder fir nuets ze schlofen.

## Ernierung

Am Verglach mat anere Gorillae friessen d'Bierggorillaen däitlech maaner Friichten, ma dofir méi Blieder, den Haaptbestanddeel vun hirem Kascht.

## Fortplanzung

D'Bierggorillaen hu keng fest Zäit fir sech ze verkoppelen, dat kann d'ganzt Joer duerch geschéien. D'Schwangerschaft dauert 257 Deeg, bal ëmmer ass et just ee Jonkt (Zwillinge si sielen). Dat gëtt 3 bis 4 Joer laang geniert an ass mat 6 bis 8 Joer (Weibchen) respektiv 10 Joer (Männchen) prett, sech ze verkoppelen. Gewéinlech verloossen dofir souwuel d'Männercher wéi d'Weibercher hir Grupp, an déi se gebuer goufen.

## Populatioun
De Bestand ass eppes iwwer 1000 Déieren. En ass zwar, wat éischter d'Ausnam ass, an de leschte Joerzéngten eropgaangen, ma se gëllen nach ëmmer als *staark bedréit - highly endagered*.

D'Bierggorillae goufen net zulescht duerch d'Fuerschungsaarbechte vun der Dian Fossey bekannt, déi jorelaang bei hinnen am Bësch gewunnt huet.

## Um Spaweck
Péitrus (Apostel)

De **Simon Petrus** (och nach **Simon Péitrus** oder just **Péitrus**), gebuer ëm d'Joer 1 zu Bethsaida a Galiläa a gestuerwen tëscht 64 a 67 eventuell zu Roum, war am Neien Testament en Apostel vum Jesus. Ëmgangssproochlech ass hien och als **Hellege** **Péitrus** bekannt.

## Liewen a Legend

## Duerstellung
De Péitrus gëtt gemenkerhand mat den Attributer Schlëssel, Schëff, Buch, Hunn an / oder engem ëmgedréinte Kräiz duergestallt.

## Veréierung
Dem Péitrus säin Dag ass an der réimesch-kathoulescher, an der evangeelescher Kierch gradewéi an der anglikanescher Kierch den 21. September; an der orthodoxer Kierch ass et de 16. November. 

Hien ass de Stadpatréiner vun ë.&nbsp;a. Roum, Tréier, dem Kanton an der Stad Genf, vu Poznań a Polen an de Patréiner vum Poopst, de Bréckebauer, Metzler, Glasmécher, Schräiner, Schlässer, Schmatten, Eisenhändler, Bläigéisser, Auermécher, Pabeierhändler, Aulebäcker, Steemetzer, Zillebäcker, Wiewer, Fëscher a Fëschhändler, Schëffsleit an de Jongfraen. 

Hie gëtt géint Obsessioun, Epilepsie, Tollwut, Féiwer, Schlaangebëss, Fousskränkten an Déifstall ugebiet.

## Kuckt och
* Lëscht vun de chrëschtlechen Hellegen
* Zwielef Apostelen
* Péitruss

### Péitrus a Paulus-Kierchen zu Lëtzebuerg

* Kierch Bartreng
* Kierch Biekerech
* Kierch Bieles
* Kierch Branebuerg
* Kierch Duelem
* Kierch Groussbus
* Kierch Hollerech
* Kierch Iechternach
* Kierch Nidderwolz
* Kierch Tënten
* Kierch Waldbëlleg
* Kierch Wolwen

## Um Spaweck

* De Péitrus am ökumeenesche Lexikon vun den Hellegen
Eugène Nickels

Den **Eugène Nickels** (genannt ***Berens Ugen***), gebuer de 15. September 1891 zu Arel, a gestuerwen den 11. Oktober 1961 zu Luerenzweiler, war e lëtzebuergesche Lokalpolitiker.

Vu Beruff war den Eugène Nickels Aarbechter, zum Schluss Viraarbechter, op der Dummeldenger Schmelz, wou hie vun 1911 u 43 Joer geschafft huet. Hie war och bis kuerz viru sengem Doud 27 Joer laang Koschter an der Parkierch vu Luerenzweiler.

1935 gouf hien eng éischt Kéier an de Gemengerot vu Luerenzweiler gewielt, an zanterhier all Kéiers erëmgewielt. Hie war vun 1946 bis zu sengem Doud, 1961, Buergermeeschter vun där Gemeng.

Fir un hien z'erënneren, gouf zu Luerenzweiler eng Strooss, d'Rue Eugène-Nickels, no him genannt.
Jean-Pierre Brasseur

De **Jean-Pierre Henri Brasseur**, gebuer den 8. Februar 1840 zu Déifferdeng, a gestuerwen de 15. November 1929 an der Stad Lëtzebuerg, war en Industriellen, Hotellier a Proprietär vu Lännereien an der Stad, westlech vun der Place Winston Churchill.

De *Brasseursweier* um Belair, op deem reegelméisseg Schlittschong gefuer gouf, war no him genannt.

Hien huet sech den 18. Januar 1865 zu Réiden op der Atert mat der Anne Bourg vu Nojem (1835–1909) bestuet; d'Koppel krut véier Kanner: ? (1866–1866), den Alphonse Christoph (*1866), d'Barbara Aline (1868–1929) an de Mathias Léon (*1871).

## Éierung
Fir un de Jean-Pierre Brasseur z'erënneren, gouf um Belair eng Strooss nom him genannt: d'Rue Jean-Pierre Brasseur verbënnt de Boulevard Grande-Duchesse Charlotte mat der Rue Jean Bertholet.

## Gielchen
* 
## Kuckt och
* Famill Brasseur
Jos Roller

**Joseph** oder **Jos Roller** ka sech bezéien op:
* de Jos Roller (Foussballspiller);
* de Jos Roller (Leefer), Landesmeeschter am 400 m Hürden,
* de Jos Roller (Lokalpolitiker).
Pierre Mergen

Den **Pierre Mergen**, gebuer ... , a gestuerwen ..., war e lëtzebuergesche Lokalpolitiker.

Hie war vun 1944 bis 1945 Buergermeeschter vun der Gemeng Luerenzweiler.

Fir un hien z'erënneren, gouf zu Hënsdref eng Strooss, d'Rue Pierre-Mergen, no him genannt.

1944 - 1945: Pierre Mergen
Théophile Reuter

Den **Théophile Reuter**, gebuer ..., a gestuerwen ..., war e lëtzebuergesche Lokalpolitiker.

Hie war vun 1931 bis 1934 Buergermeeschter vun der Gemeng Luerenzweiler.

Fir un hien z'erënneren, gouf zu Luerenzweiler de fréiere Fouerwee no him *Rue Théophile-Reuter* genannt.
François Dostert

De **François** (oder **Franz**) **Dostert**, gebuer den 23. Dezember 1874 zu Hënsdref an och do de 16. August 1945 gestuerwen, war e lëtzebuergesche Lokalpolitiker.

Hie war Industriellen zu Hënsdref (Ateliers de construction Dostert, Hunsdorf) a vun 1912 bis 1920 Buergermeeschter vun der Gemeng Luerenzweiler. Dono war hie Schäffen.

Fir un hien z'erënneren, gouf zu Hënsdref eng Strooss, d'Rue François-Dostert, no him genannt.
Jean-Pierre Glesener

**Jean-Pierre Gl**(**a**)**esener** ass den Numm vum:
* Dokter an Auteur Jean-Pierre Glaesener (oder Glesener; 1831-1901);
* Deputéierten a Schlässer Jean-Pierre Glesener (1891-1947);
* Deputéierten a Resistenzler Jean-Pierre Glesener (1921-1993);
* Lokalpolitiker a Buergermeeschter (Luerenzweiler) Jean-Pierre Glaesener (?-?).
Carlo Jans

De **Carlo Jans**, gebuer de 15. Mäerz 1963 an der Stad Lëtzebuerg, ass e lëtzebuergesche Flüttist an Dirigent.

## Liewen a Karriär
Am Alter vu 5 Joer huet hien ugefaange Flütt ze léieren a mat 12 Joer Gei. No senge Museksstudien zu Lëtzebuerg an Nanzeg huet hien um Conservatoire Royal de Liège den *Diplôme Supérieur de ﬂûte* gemaach. Als Student vum Flütist Raymond Guiot huet hien de *1ier Prix Supérieur de la Ville de Paris* gemaach. Duerno huet hien sech an der Musikhochschule Köln perfektionéiert.

Am Conservatorium Maastricht huet hien beim Jan Stulen a Jean-Philippe Rieu Direktioun studéiert. Weider huet hien an der Zuid Nederlandse Hogeschool voor Muziek studéiert, zu Sankt Péitersbuerg mam Jorma Panula seng Direktiounsstudien verdéift fir dann en *Doctor in Arts* op der Museksakademie vu Łódź ofzeschléissen.

Zënter 1984 ënnerriicht hie Flütt a Kammermusek um Conservatoire vun der Stad Lëtzebuerg, wou hien 1999 Professer fir Flütt an Direktioun gouf. Vun 2002 bis 2009 huet hien och op der Musikhochschule zu Saarbrécken Course ginn. Duerno war hien och Member vun de Solistes Européens Luxembourg.

1988 huet hien de *Forum International pour ﬂute et piano Diekirch/Luxembourg* gegrënnt.

A ganz villen Orchesteren duerch d'Welt ass hien als Solist opgetrueden.

Säin Urgrousspapp war den Antoine Jans.

## Um Spaweck
* carlojans.com
* Forum International pour ﬂute et piano Diekirch/Luxembourg
* De Carlo Jans op YouTube
Schlass Boufer

D**'Schlass vu Boufer**, och ***Schlässche*** genannt, ass en herrschaftlecht Haus zu Boufer am Park am historistesche Stil aus dem Joer 1870. 

D'Areal mam Park war Deel vun der Proprietéit vun der Famill Pescatore. 1870 huet d'Eugénie Dutreux, d'Wittfra vum Joseph Pescatore, beim Paräisser Architekt Oscar Belanger Pläng vun engem representative Wunnhaus, *Petit château* oder *Schlässche* genannt, an Optrag ginn. 

Am 20. Joerhonnert gouf den Daach zu engem zousätzleche Stack ausgebaut, woubäi d'Mansarden erhale goufen, ma den Daach selwer ewell ofgeflaacht gouf.

Bannenan si vill dekorativ Elementer aus den 1870er Joren erhalen.

De 15. Januar 2025 gouf d'Gebai, zesumme mam Park an anere Gebaier dran, als National Kulturierfschaft klasséiert

## Kuckt och
* Park zu Boufer
* Pescatore (Famill)

## Literatur
* Ministère de la Culture, Institut national du patrimoine architectural (INPA): ''Nationale Inventarisierung der Baukultur im Großherzogtum Luxemburg:  Gemeinde Lorentzweiler.'' Luxemburg 2023. ISBN 978-2-919883-52-3, S.178-195
Jean Hientgen

Den **Jean Hientgen**, gebuer ..., a gestuerwen ..., war e lëtzebuergesche Lokalpolitiker.

Hie war 24 Joer laang Member vum Gemengerot vun der Gemeng Reisduerf a vu Juni 1962 bis uganks 1970 Buergermeeschter vun där Gemeng.

Den 19. Februar 1970 gouf hien zum Éierebuergermeeschter ernannt.

Fir un hien z'erënneren, gouf zu Reisduerf eng Cité no him *Cité Jean-Hientgen* genannt.
Émile Lux

Den **Émile Lux**, gebuer 1902, a gestuerwen de 5. September 1969 zu Diddeleng, war e lëtzebuergesche Lokalpolitiker a Gewerkschaftler.

Hie war 40 Joer laang, vun 1939 bis zu sengem Doud, Schäffen an der Gemeng Rëmeleng.

Weiderhi war hie President vun der Schoulkommissioun a vum Keeler Gas-Syndikat, a Vizepresident vum TICE, vu Sytragaz a vun der Rëmelenger LSAP-Sektioun. Hie war och Éierepresident vun der Rëmelenger Sektioun vum FNCTTFEL.

Fir un hien z'erënneren, gouf am Dezember 1973 eng Strooss zu Rëmeleng  an de *Sauerwisen*, d'Verlängerung vun der Rue de la Fontaine, no him *Rue Emile-Lux*  genannt.

## Gielercher
* Ordre de la Couronne de Chêne
Jean Wilwert

Et gëtt verschidde Persounen déi **Jean Wilwert** heeschen:
* Jean Wilwert, Zwangsrekrutéierten, am Krich gefall.
* Jean Wilwert (1876 - 1953), lëtzebuergesche Wënzer.
Marcel Greischer

De **Marcel Greischer**, gebuer den 2. Dezember 1933 zu Chrëschtnech, a gestuerwen den 18. Juli 2002, war e lëtzebuergeschen Héichbau-Enterpreneur.

Hie war (ë.&nbsp;a.) och President vum FC Olympia Christnach/Waldbillig.

No him goufen zu Chrëschtnech eng Hal an eng Strooss, d'Marcel-Greischer-Strooss, genannt.
Roger Barthel

De **Roger Barthel**, gebuer de 27. November 1913 an der Stad Lëtzebuerg, a gestuerwen den 10. August 1944 zu Köln-Klingelpütz, war e lëtzebuergesche Resistenzler.

Hie gouf den 9. Februar 1944 op senger Aarbecht verhaft, verhéiert, an dann iwwer d'Prisongen am Gronn an zu Wittlech de 15. Juli op Köln-Klingelpütz bruecht, nodeems en den 12. Juli 1944 mat anere Komeroden, zum Doud veruerteelt gi war. Hie gouf do den 10. August 1944 gekäppt.

Den 10. Mäerz 1946 gouf e grousse Gedenkcortège zu Bäreldeng organiséiert, fir seng stierflech Iwwerreschter do ze begruewen.

Fir un hien z'erënneren, gouf zu Bäreldeng eng Strooss, d'rue Roger-Barthel, no him genannt.
Camille Guérin

De **Jean-Marie Camille Guérin**, gebuer den 22. Dezember 1872 zu Poitiers, a gestuerwen den 9. Juni 1961 zu Paräis, war e franséische Veterinär, Bakteriolog an Immunolog. Ë.a. ass no him de *Bazillus Calmette-Guérin* (BCG) benannt.

De Guérin ass an einfache Verhältnisser opgerwuess. Säi Papp ass 1882 un Tuberkulos gestuerwen. Senger Mamm hiren zweete Mann war Veterinär, wat seng Beruffswiel beaflosst huet. Hien huet 1891 no sengem *Bac* op der *École Vétérinaire* zu Maisons-Alfort studéiert, wou en duerch dem Déierepatholog a Bakteriolog Edmond Nocard (1850–1903) seng Erkenntnisser beaflosst gouf.

Nodeems e fir d'éischt an der Veterinärmedezin praktizéiert hat, huet hie sech 1897 dem Albert Calmette um Institut Pasteur zu Lille ugeschloss. Dono huet hien an der Erfuerschung vu Vaccine geschafft. 1919 ass en zesumme mam Calmette op den Institut Pasteur zu Paräis gewiesselt, wou 1921 de BCG-Vaccin fir de Gebrauch beim Mënsch entwéckelt gouf.

Zu Veianen, beim Sanatorium, wou ufanks Tuberkulospatiente kuréiert goufen, gouf eng Strooss no him (an eng nom Calmette) genannt.

## Gielercher
*
## Um Spaweck
Léon Roger

De **Léon** (oder **Leo**) **Roger**, gebuer den 20. Oktober 1920 zu Veianen, an och do den 19. November 1944 gestuerwen, war e lëtzebuergesche Resistenzler.

Wéi hien am September 1941 an de Reicharbeitsdienst aberuff gouf, ass hien, zesumme mat zwéin anere Veianer, dem Josy Kremer an dem Louis Peters, iwwer d'Demarkatiounslinn op Lyon gaangen. Do koumen si, wéi och aner Lëtzebuerger, an der *Congrégation des Soeurs St. Charles* ënner, a si hunn do Gaardenaarbecht gemaach an nom Véi gekuckt. Nodeems Däitschland am November 1942 och d'Zone Libre besat hat, ass de Léon Roger zesumme mat engem aneren den 12. Mäerz 1943 an d'Schwäiz geflücht. Do si si noeneen an enger hallwer Dose Lager ënnerkomm, zulescht zu *[[Les Verrières]]* bei Neufchâtel. Nodeems en am Radio vun der Befreiung vu Lëtzebuerg héieren hat, ass hien am Oktober 1944 op Veianen zeréckgaangen, fir sech do der Miliz unzeschléissen. Hie war keng 3 Wochen zeréck, do ass en ënner de Kugele vun der SS gestuerwen, wéi déi den 19. November 1944 zu 200 Mann héich Veiane gestiermt hunn.

Fir un hien z'erënneren, gouf zu Veianen déi Gässel, wou en déidlech verwonnt gouf, *Impasse Léon-Roger* genannt.
Nationalstrooss 19A

D**'Nationalstrooss 19A** oder **N19A** war eng lëtzebuergesch Nationalstrooss am Kanton Dikrech. 

Wéi am Enn vun de 1940er Joren den neie Laf vun der „Sauerstrooss“ (haut ) an der Traversée vu Bettenduerf opgaangen ass, gouf déi al Strooss vun do un a bis 1958 als N19A bezeechent. S'ass vun der *Route de Diekirch* fortgaangen, iwwer d*Rue du Pont* (haut: CR357) an d*Rue du Château* gelaf fir am Flouer *Wuesen* nees op der Dikrecher Strooss erauszekommen.

D'N19A hat eng Gesamtlängt vun 1,265&nbsp;km.

## Um Spaweck

* Loi du 5 mai 1958 concernant le reclassement partiel de la voirie et la reprise par l'Etat d'une série de chemins vicinaux
Thierry Schuman

Den **Thierry Schuman**, gebuer den 8. Januar 1960, ass e lëtzebuergesche Psycholog a Lokalpolitiker.

Hien ass zënter 2020 Buergermeeschter vun der Gemeng Koplescht.

De 24. Juli 2022 gouf den Thierry Schuman als Conseiller vum Staatsrot ernannt, wou hien de Patrick Santer ersat huet, deem säi Mandat op en Enn goung. Hie gouf den 3. September 2024 vereedegt.

## Liewen a Karriär
Den Thierry Schuman huet vun 1979 bis 1984 op der Uni Tréier klinesch Psychologie studéiert a säi Studium mat engem Master ofgeschloss. Hien huet 1984 bei der Banque Générale du Luxembourg mat schaffen ugefaangen (déi duerno Fortis a méi spéit BGL BNP Paribas gouf). Do war hien a verschiddenen Departementer beschäftegt (*Private Banking* a *Retail Banking*) an duerno am Personal-Departement, vun deem hien eng Zäit laang Human-Resources-Direkter war. Vun 2005 bis 2014 war hie Member vum Direktiounscomité vun der Bank. Am Januar 2015 koum hien an der HR-Funktioun an den Exekutivkommitee vun der BNP Paribas zu Paräis. Hien huet do de Carrieremanagement vun de Membere vun de verschiddenen Exekutivkommiteeë vun der Bank iwwerholl.

## Um Spaweck
Ricardo Marques

De **Ricardo Marques**, gebuer de 26. Abrëll 1993 zu Ettelbréck, ass e lëtzebuergesche Politiker (CSV).

## Liewen a Karriär
De Ricardo Marques ass de Jong vu portugiseschen Immigranten. Hien huet op der Universitéit Paris-Descartes Psychologie studéiert.

Hie gouf 2017 fir d'éischt an de Gemengerot vun Iechternach gewielt a gouf do 3 Joer drop Schäffen. Bei de Gemengewale vum Juni 2023 gouf hien erëmgewielt a koum nees an de Schäfferot.

Bei de Chamberwale vum 8. Oktober 2023 war hie Kandidat fir d'CSV am Bezierk Osten. Hie krut keen Direktmandat, ass awer fir de verstuerwene Max Hengel den 10. Oktober 2024 nogeréckelt.

## Um Spaweck
* Ricardo J. Rodrigues: "Chamber-Neuling Ricardo Marques will Stimme der Einwanderer sein." wort.lu [w+], 23.09.2024.
Jean Wilwert (1876)

De **Jean Wilwert**, gebuer de 26. Juli 1876 zu Welleschten, an och do den 10. Oktober 1953 gestuerwen, war e lëtzebuergesche Wënzer, deem säi Papp och Jean Wilwert geheescht huet.

Hie war mat der Catherine Brücher bestuet, der Schwëster vum Nicolas Brücher, déi 1927 am Alter vu knapp 47 Joer gestuerwen ass. Zesummen haten si 9 Kanner.

Hie war 1930 Grënnungspresident vun der Wënzergenossenschaft Wellesteen. No enger Rei Jore koum et zum Sträit an hien ass aus der Genossenschaft ausgetrueden fir als Privatwënzer weider ze maachen. Hien hat sech doropshin ënner anerem op "Masswäin" spezialiséiert an huet och d'Kathedral beliwwert. De Wënzerbetrib Wilwert-Brücher war och jorelaang och *[[Liwwerant vum Haff|Fournisseur de la Cour]]*. No sengem Doud sinn e puer vu senge Kanner, déi och Wënzer waren, erëm an d'Genossenschaft agetrueden.

Fir un hien z'erënneren, gouf zu Wellesteen eng Strooss, d'Rue Jean-Wilwert (L-5470), no him genannt.
Alex Penning

Den **Alex Penning**, gebuer den 30. Januar 1975 an der Stad Lëtzebuerg, ass e lëtzebuergeschen Affekot.

Hien huet 2001 op der Université Paul Verlaine zu Metz seng Maîtrise am Privatrecht gemaach a sech duerno (2001/02) am Lëtzebuerger Droit spezialiséiert. 2004 huet hie säin Avouésexame gemaach.

De 24. Mäerz 2024 gouf den Alex Penning als Conseiller vum Staatsrot ernannt, wou hien d'Martine Deprez ersat huet, déi Gesondheetsministesch gouf. Hie gouf den 29. Mäerz 2024 vereedegt.

Um Enn vun den 1990er Jore war den Alex Penning Grënnungsmember vun der ADR-Jugend an 1999 fir d'éischt Kandidat op der ADR-Lëscht fir d'Chamberwalen. 2015 gouf hie Generalsekretär vun der Partei a blouf dat bis ….

## Um Spaweck
Mathias Cungs

De **Mathias  Cungs**, gebuer 1864 a gestuerwen de 16. Juli 1932 am Alter vun 68 Joer, war e lëtzebuergesche Schräinermeeschter.

Fir un hien z'erënneren, gouf zu Diddeleng déi Strooss an där hie gewunnt huet, no him genannt. Vun den Diddelenger gëtt d'Strooss meeschtens *Cungse-Lach* genannt.
Victor Ewen

De **Victor Ewen**, gebuer den 20. Mäerz 1914 zu Esch-Uelzecht, an och do de 5. Mee 1966 gestuerwen, war e lëtzebuergesche Lokalpolitiker (KPL/LSAP).

## Liewen
De Victor Ewen huet als Infirmier op Arbed Esch-Belval geschafft.

Nom Krich huet hien op der Lëscht vun der Kommunistescher Partei Lëtzebuerg (KPL) bei de Gemengewale kandidéiert. Hie gouf de 7. Oktober 1945 an den Escher Gemengerot gewielt. Nom Nidderschloe vum Ungaresche Volleksopstand  duerch d'Sowjetunioun, am Oktober 1956, ass hien aus der KPL ausgetrueden, a gouf Member vun der LSAP. 1961 gouf hien nees op där hirer Lëscht an de Gemengerot gewielt, wou e bis zu sengem Doud Member blouf.

Fir un hien z'erënneren, huet den Escher Gemengerot den 29. Dezember 1969 decidéiert, eng Strooss am Quartier Lankelz no him ze nennen.

## Um Spaweck
Otto Borrigs

De **Johann Otto Borrigs**, gebuer 1714 zu Koblenz, a gestuerwe 1783 zu Jonglënster, war e kathoulesche Paschtouer.

Hien ass zu Koblenz opgewuess a gouf do Kaploun an der Liebfrauenkirche.

1744 gouf hien als Paschtouer vu Lënster ernannt. Tëscht 1762 a 1764 huet hien do en imposant Paschtoueschhaus („Villa Borrigs“ genannt) mat zwee landwirtschaftleche Wirtschaftsgebaier niewendrun opriichte gelooss. E puer Joer méi spéit, huet hien déi barock Porkierch St. Martin baue gelooss. Scho 1750 hat hien um Areal e Gaart uleeë gelooss, wuer dann déi verschidde Gebaier hikoumen.

Wéi hie 1783 gestuerwen ass, gouf hie riets virun der Entrée vun der Kierch begruewen. Eng Gedenkplack vun 1896 erënnert un hien. 

Och eng Strooss zu Jonglënster gouf no him genannt (L-6138).

Déi fréier Gebaier vum Paschtoueschhaus mam Gaart (11.07.2008) gradewéi d'Kierch (13.11.2009) sinn als nationaalt architektonescht Kulturierwe geschützt.

## Um Spaweck

* Aufwendige Sanierung – Junglinster krempelt jahrhundertealte Scheune um, wort.lu, 28.12.2025 an an der Drockversioun vum Wort vum 29.12.2025 (S. 12-13)
Pierre Kersch

De **Pierre** (och: **Peter**) **Kersch**, genannt *den Naué*, gebuer den 12. Februar 1809 zu Esch-Uelzecht, an och do 1868 gestuerwen, war e lëtzebuergesche Lokalpolitiker.

## Liewen
De Pierre Kersch war vun 1865 bis 1868 Member vum Escher Gemengerot.

Hie war och Juegdhidder zu Esch fir den Auguste Metz, deem deemools d'Schmëtte vu Berbuerg an um Grondhaff gehéiert hunn. Wéi deen enges Dags d'Eisenäerz, dat zu Hayange op der Schmelz vum De Wendel verschafft gouf, mat deem vun Esch vergläiche gelooss huet, koum eraus, datt d'Gestengs zu Esch deem vill géif gläichen.  Doropshin huet en de Kersch als Stréimann engagéiert, fir onopfälleg fir Metz & Cie Terrainen doruechter ze kafen.

Fir un den *Naué* z'erënneren, huet den Escher Gemengerot de 26. Abrëll 1946 decidéiert, eng Strooss am Quartier Grenz, no him ze nennen (L-4175).

## Um Spaweck
Pierre Goedert

De **Pierre Goedert**, gebuer den 9. Abrëll 1877 zu Esch-Uelzecht, an och do den 31. Mäerz 1945 gestuerwen, war e lëtzebuergesche Lokalpolitiker.

De Pierre Goedert huet mat 13 Joer ugefaangen op der Schmelz ze schaffen, wou e sech bis zum Chef de service a Fondé de Pouvoir op Esch-Belval eropgeschafft huet.

Bei de Gemengerotswale vum 12. Oktober 1924 gouf hien eng éischt Kéier op der Lëscht vun der Rietspartei an de Gemengerot vun der Stad Esch gewielt. Vum 24. Dezember 1924 bis de 15. Januar 1926 war hie Schäffen. 1934 gouf hien net méi erëmgewielt, ma ass 1938 fir de verstuerwenen Henri Origer nogeréckelt. 1941 huet déi däitsch Zivilverwaltung d'Rudder vun der Gemengpolitik iwwerholl. 1945 war de Pierre Goedert bei der éischter Sëtzung no der Liberatioun, den 9. Januar, mat derbei; hien ass kuerz drop, den 31. Mäerz dat Joer, gestuerwen.

Fir un hien z'erënneren, huet den Escher Gemengerot den 19. Dezember 1966 decidéiert, eng nei Strooss am Quartier Wobrécken no him ze nennen.
Nicolas Mannes

Den **Nicolas Mannes**, gebuer den 3. Februar 1903 zu Waasserbëlleg, a gestuerwen de 27. Mee 1965 zu Esch-Uelzecht, war e lëtzebuergesche Gewerkschaftler a Lokalpolitiker.

Hien huet als Elektriker bei Arbed Mines geschafft. Bis zu senger Pensionéierung war hie President vum Betribscomité, Vizepresident vum LAV a President vun der Aarbechterkummer. 

Hie war Kandidat fir d'LSAP bei de Gemengewalen 1951, an ass doropshin den 19. Oktober 1953, nom Doud vum Hubert Clément, an de Gemengerot nogeréckelt. 1958 an 1964 gouf hien erëmgewielt.

Fir un hien z'erënneren, huet den Escher Gemengerot den 29. Dezember 1969 decidéiert, eng Strooss am Quartier Lankelz no him ze nennen.
Théodore Kapp

Den **Théodore Kapp**, gebuer den 10. Dezember 1881 zu Uesweller, a gestuerwen de 25. Februar 1965 zu Esch-Uelzecht, war e lëtzebuergeschen Enseignant a Lokalpolitiker.

## Liewen
Den Théodore Kapp huet en Doktorat an der Philosophie an an der Literatur gemaach a gouf 1909 zum Professer an der Escher Industrie- an Handelsschoul ernannt. Vun 1910 bis 1911 huet hien och am nei gegrënnte Meedercherslycée enseignéiert. 1912 war hie Matgrënner, zesumme mam Victor Wilhelm a mam Nicolas Nickels, vun enger Kooperativ fir Aarbechter an Beamten. Dës huet awer 1914 Faillite gemaach. 

De 4. Abrëll 1917 gouf den Théodore Kapp eng éischt Kéier an den Escher Gemengerot gewielt, wou e bis 1919 Member blouf.

1932 gouf hien zum Direkter vum Meedercherslycée ernannt an hat déi Fonctioun bis 1941, wéi en duerch en däitschen *Oberstudienrat* ersat gouf, an dann nees vun der Liberatioun bis zu senger Pensionéierung, 1946.

Fir un hien z'erënneren, huet den Escher Gemengerot den 19. Dezember 1969 decidéiert, eng Strooss am Quartier Wobrécken, beim nei gebaute Gebai vum Meedercherslycée, no him ze nennen (Koordinaten: ).

## Um Spaweck
Joseph Wester

De **Joseph Wester**, gebuer den 18. Februar 1882 zu Däitsch-Oth, dunn am Däitsche Keeserräich, a gestuerwen de 14. November 1920 zu Esch-Uelzecht, war e Bau-Entreprener a Lokalpolitiker.

De Joseph Wester war zu senger Zäit, wéi Esch sech schëtzeg entwéckelt huet, als Bauentreprener bekannt. Seng Firma huet ë.&nbsp;a. e groussen Deel vun den Aarbechte vun der Iwwerdeckelung vun der Uelzecht gemaach, déi al Post (zesumme mat de Firmae Bregoli a Kersch) an d'Escher Industrie- an Handelsschoul gebaut. D'Gebai um Eck vun der Uelzechtstrooss an der Neistrooss (haut: Liberatiounsstrooss), huet hie fir seng Firma, ma och als Wunnhaus fir seng Famill, gebaut.

Vum 31. Januar 1901 bis den 31. Oktober 1902, an dann nees vum 27. Oktober 1914 bis den 30. Oktober 1917, war hie Gemengeconseiller zu Esch.

Fir un hien z'erënneren, huet den Escher Gemengerot den 8. Juli 1930 decidéiert, eng nei Strooss am Quartier Wobrécken (L-4349) no him ze nennen.
Marie de Zorn

D**'Marie de Zorn**, gebuer 1625, a gestuerwen de 6. November 1691, war eng „Wohltäterin“ a gëllt als d'Grënnerin vum Zivilhospiz zu Lëtzebuerg.

D'Marie war dat eenzegt Kand vum Affekot Jean de Zorn a senger zweeter Fra Louise de Marche.

## Liewen
Ëm d'Zäit wéi de Provënzialrot et fir néideg fonnt huet, d'Kontroll an d'Gestioun vum Hospice Saint-Jean am Gronn z'iwwerdenken, huet d'Marie de Zorn hire Projet realiséiert fir zu Lëtzebuerg e klenge Communautéit vu karitative Schwësteren oder Infirmièren ze grënnen. D'Stëftung gouf mat Lettres patentes vum 3. August 1667 accordéiert an d'Marie de Zorn huet 1671 e puer Elisabetherinnen-Schwëstere vun Oochen op Lëtzebuerg komme gelooss, déi se an hirem Elterenhaus vis-à-vis vun der Méchelskierch um Fëschmaart opgeholl huet (do wou méi spéit d'Villa Werling gebaut gouf). D'Elisabetherinne ware bekannt dofir, datt si sech an den Déngscht vun de Kranken an Aarme gestallt hunn.

1672 ass d'Stëftung mam nei gegrënnte Spidol am Gronn fusionéiert ginn an d'Nonne goufen offiziell mat der Fleeg am Spidol chargéiert, ënner der Konditioun datt s'och ambulant Krankefleeg an der Stad géife maachen.

Wéi d'Marie de Zorn 1691 gestuerwen ass, ass hiert Verméigen (warscheinlech 8.000 Daler) un d'Elisabetherinne gaangen.

## Éierung
Fir un de d'Marie de Zorn z'erënneren, huet de Stater Schäfferot den 2. Mäerz 1936 decidéiert, zu Gaasperech eng Strooss no hir ze nennen: d'Rue Marie de Zorn verbënnt de Millewee mat der Rue Caroline Baldauff-Rothermel.

## Literatur
* Bour, Roger. *Wer ist wer in Luxemburg?: 1500 bedeutende Persönlichkeiten aus 1500 Jahren Geschichte, Politik, Wissenschaft, Kunst, Literatur, Musik, Sport usw.  : [1500 Biographien, 825 Portraits, 83 Wappen, 36 Stammtafeln]*. Lamadelaine: R. Bour, 2000. Print.
* Hermes, Emile: *Vor genau 300 Jahren: anno 1684. Eine große Wohltäterin in Stadtgrund: Marie de Zorn*. In: Grund, Société de gymnastique: 100 Joer Grönnesch Turner. Luxembourg, 1984, pp.&nbsp;81– 82.

## Um Spaweck
* Les maîtres de l'hôpital St Jean de Luxembourg:
** Nouvelle ère de prospérité,  In: T'Hémecht, S. 33
** 3ᵐᵉ Période: de 1672 à 1797. In: T'Hémecht, S. 45.
* 300 Jahre wirken die Schwestern der hl. Elisabeth in Luxemburg 1672 1972. In: Luxemburger Wort, 125. Jg., n° 246 (25.10.1972), S. 11.
* Auf den Spuren der Luxemburger Klöster und Orden Marie de Zorn und das Hospital der Schwestern der Hl. Elisabeth. In: Revue, 39. Jg., nº 18 (03.05.1984), S. 58.
Guillaume d'Ansembourg

De **Guillaume-Louis-Eugène-Marie Comte de Marchand d'Ansembourg**, gebuer de 16. September 1809 zu Amstenraede (Herzogtum Limburg), a gestuerwen den 10. Februar 1882 zu Aansebuerg, war e Grof a Proprietär zu Aansebuerg. Hie krut den 9. Dezember 1853 duerch Naturalisatioun déi Lëtzebuerger Nationalitéit.

De Guillaume d'Ansembourg war vum 28. November 1857 bis zu sengem Doud Conseiller vum Staatsrot.
Jean Rettel

De **Jean Rettel**, gebuer den 21. Dezember 1889, a gestuerwen de 25. Oktober 1965, war vun 1932 bis 1954 President vum Office des Assurances sociales zu Lëtzebuerg.

Hie war vum 23. Januar 1937 bis de 16. November 1945. Conseiller vum Staatsrot.

## Liewen a Karriär
De Jean Rettel ass als Bauerejong am Neiduerf opgewuess a goung an de Stater Kolléisch, wou en 1908 seng Première gemaach huet. Hien huet duerno Philosophie a Philologie studéiert a mat engem Doktorat (1912) ofgeschloss. No sengem Studium huet hien eng Zäit laang als Professer geschafft, huet dunn awer decidéiert fir weider studéieren ze goen. Säin Droitsstudieum huet hien 1915 mat engem Doktorat ofgeschloss an e gouf e bësse méi spéit als jonken Affekot um Barreau an der Stad ageschriwwen.

Hie gouf noenee Justizattaché an der Regierung, *Chef de bureau* am Ausseministère a Conseiller de gouvernement.

Nieft senge berufflechen Aufgabe war hie vun 1923 un och nach Member am Verwaltungsrot vun der nei gegrënnter Belsch-Lëtzebuerger Wirtschaftsunioun.

Wéi am Joer 1932 de Raymond de Waha, President vum *Office des Assurances sociales*, gestuerwen ass, huet de Pierre Dupong a senger Funktioun als Minister fir Sozialversécherung an Aarbecht de Jean Rettel als Nofollger vum de Waha virgeschloen. De Rettel war vum 20. Oktober 1932 bis Enn Dezember 1954 President vun de Sozialversécherungen (mat Ënnerbriechung wärend dem Zweete Weltkrich).

## Gielercher

*
Émile Ludwig

Den **Émile Ludwig**, gebuer 1887, a gestuerwen den 29. August 1972 zu Diddeleng, war e lëtzebuergesche Lokalpolitiker (LSAP).

Den Emile Ludwig war Schmelzaarbechter. Hie gouf am Januar 1921 eng éischt Kéier an den Diddelenger Gemengerot gewielt. Vun 1929 bis 1935 war hie Buergermeeschter vun der Gemeng Diddeleng. Nom Krich war hie bis 1964 Schäffen.

Hie war 1954-1955 President vun der LSAP an eng Zäitche President vum LSAP-Südbezierk a President vum Syndicat des eaux du Sud.

Fir un hien z'erënneren, gouf an den 1970er Joren zu Diddeleng um Flouer *An Hauwepäerchen* eng Strooss no him genannt.
Nic Conrady

Den **Nicolas** "**Nic**" **Conrady**, gebuer ... a gestuerwen ..., war e lëtzebuergesche Lokalpolitiker a Gewerkschaftler (LAV).

Den Nic Conrady war Schmelzaarbechter. Hie gouf de 24. Februar 1935 eng éischt Kéier an den Diddelenger Gemengerot gewielt. Vum 28. Juli. 1951 bis Enn Februar 1964 war hien do Schäffen.

Hie war och Member vun der Aarbechterkummer.

Fir un hien z'erënneren, gouf zu Diddeleng eng Strooss no him genannt.
Deckelstaart

Eng **Deckelstaart** ass eng Taart, déi mat Friichte gefëllt ass a bei där eng Lo Deeg (den „Deckel”) iwwer d'Fëllung geluecht gëtt. Deen Deckel gëtt mat geschloenem Eegiel glaséiert, éier d'Taart gebak gëtt. Virum zerwéiere kannn nach Pudderzocker driwwer gestreet ginn.

D**'Mummentaart** ass eng Zort Deckelstaart aus Knieddeeg, déi mat Äppel – déi mat Kanéil aromatiséiert sinn – a mat Rosénge beluecht ass. Si gëllt als typesch lëtzebuergesche Plat. Eng Variant vun der komplett zougedeckter Mummentaart ass fir just schmuel Sträifen Deeg iwwer d'Äppelfëllung ze leeën. 

## Um Spaweck
Mathias Hertert

De ** Mathias Hertert**, gebuer de 14. Juni 1799, a gestuerwen den 20. Oktober 1863 zu Eech, war e Wiert, Schmadd a Proprietär zu Eech.

Hie war 1848 Member vun der Constituante, vun 1848 bis 1856 Deputéierten, vun 1830 bis 1838 Buergermeeschter vun der Gemeng Eech an duerno Schäffen an der selwechter Gemeng (vun 1849 bis 1855 a vun 1861 bis zu sengem Doud).
## Éierung
Fir un de Mathias Hertert z'erënneren, huet de Stater Schäfferot den 22. Mäerz 1960 decidéiert, déi fréier *Rue de Béreldange* zu Beggen no him ze nennen: d'Rue Mathias Hertert leeft vun der Beggener Strooss bis op d'Gemengegrenz mat Walfer.
François Wirtz

De **François Wirtz** war e lëtzebuergeschen Affekot.

De François Wirtz gouf de 14. Juli 1939 als Affekot vereedegt. Hie war vum 14. Dezember 1945 bis zu senger Demissioun, den 8. November 1947, Conseiller vum Staatsrot.
John L. MacAdam

Den **John Loudon McAdam**, gebuer den 23. September 1756 zu Ayr, County Ayrshire (Schottland), a gestuerwen de 26. November 1836 zu Moffat, County Dumfriesshire (Schottland), war e schotteschen Erfinder, deen 1815 en deemools revolutionären an einfachen Ënnerbau fir Stroossen entwéckelt huet. Dëse gouf benotzt fir d'Stroossefläch ze befestegen a gëtt haut nach als Makadamm bezeechent.

## Liewen
De McAdam ass nom Doud vu sengem Papp am Alter vu 14 op New York gaangen, wou en an der Firma vun engem Monni, dem William McAdam, geschafft huet. Wärend dem Amerikaneschen Onofhängegkeetskrich stoung hien op der brittescher Säit. Hien huet Sue gemaach andeems e Wuere verkaaft huet, déi en am Optrag vun der brittescher Regierung geklaut oder geplëmmt hat. Nom Krich huet hie 1783 misse vun New York fort an ass hannescht a Schottland gaangen. Wa säi Verméigen och zum gréissten Deel confisquéiert gi war, sou hat hien awer genuch Sue fir sech e Landhaus zu Sauchrie an der Grofschaft Ayrshire ze kafen.

De schlechten Zoustand vun de Stroossen op sengem Terrain huet derzou gefouert, datt hie sech mam Stroossebau beschäftegt huet. An zwee Dokumenter an de Joren 1816 an 1819 huet hien d'Technik vum Stroossebau beschriwwen, déi hien entwéckelt huet. Am Weesentleche goung et dobäi ëm en anstännegen Drainage an den eigentlechen Opbau aus verschiddene Loen. Déi éischt Strooss, déi hien no sengen Iddie baue gelooss huet, war d'Verbindung déi vun der Strooss Alloway – Maybole op seng Lännereie gefouert huet.

1801 gouf hien Inspekter vun der *Bristol Turnpike Trustee*, enger Gesellschaft déi Maut-Stroosse bedriwwen huet an an deen Ament ass seng Karriär als Stroossebauer lassgaangen. 1818 war hie scho Beroder vu 34 Gesellschaften a fënnef Joer méi spéit huet hien –&nbsp;zesumme mat sengen dräi Jongen&nbsp; – fir 70 Firme geschafft, vun deenen der 34 vun der Famill Mcadam geréiert goufen. 1827 gouf de McAdam *Surveyor-General of Metropolitan Roads*.

## Literatur
* *Remarks on the Present System of Road-Making*
* *Practical Essay on the Scientific Repair and Preservation of Roads*

## Éierung
Fir un den John L. MacAdam z'erënneren, huet de Stater Schäfferot de 15. Mäerz 1978 decidéiert, eng Strooss zu Hamm no him zu nennen: d'Rue John L. Mac Adam leeft vum Rond-point Robert-Schaffner an d'Industriezon „Hammer Dällchen“.

## Um Spaweck
Le film luxembourgeois

***Le film luxembourgeois*** war eng lëtzebuergesch Zäitschrëft, déi, mat klengen Ënnerbriechungen, tëscht 1927 an 1934 erauskoum.
Den Ënnertitel war, vun der Nummer 9 un, *Luxemburger Filmzeitung*, a vun der Nummer 27 un zousätzlech *Revue hebdomadaire cinématographique et littéraire.*

Et war dëst déi éischt Filmzäitschrëft zu Lëtzebuerg. Si war zweesproocheg däitsch a franséisch; Haaptmann derhannert war den Evy Friedrich.

Hiert Uleies war et, de Film als eng eege visuell Konschtform ze wierdegen. Dofir war d'Zäitschrëft och laang kritesch vis-à-vis vum Tounfilm, deen an där Period opkoum.

## Kuckt och
* Lëscht vun Zeitungen an Zäitschrëften zu Lëtzebuerg

## Um Spaweck
Sasha Baillie

D**'Sasha Baillie**, gebuer den 21. Abrëll 1970 zu Brighton am Vereenegte Kinnekräich, ass eng Diplomatin an zanter dem 1. Mäerz 2025 Haffmarschallin um Groussherzoglechen Haff.

## Liewen a Karriär
D'Sasha Baillie huet vun 1990 bis 1994 op der University of St Andrews a Schottland studéiert an hire Studium mat engem Master of Arts an Internationale Relatiounen a Mëttelalterlecher Geschicht ofgeschloss. Duerno (1994 - 1996) war si um Istituto Universitario Europeo zu Florenz.

Vun August 2003 bis Juli 2006 war si *Cheffe de mission adjointe* an der Stänneger Vertriedung vu Lëtzebuerg bei der EU zu Bréissel, vun August 2006 bis Mee 2010 *Cheffe de mission adjointe* an der Lëtzebuerger Ambassade zu Moskau, duerno (Mee 2010 - Juli 2013) *Secrétaire générale adjointe* am Ausseministère a vun August 2013 bis Juni 2014 Direktesch vun der *Direction des affaires européennes et des relations économiques internationales* am selwechte Ministère.

Si war véier Joer laang, vu Februar 2012 bis Januar 2016, lëtzebuergesch Ambassadrice fir Serbien (zu Lëtzebuerg). 2014 gouf si *Directrice adjointe* an diplomatesch Beroderin am Cabinet vum Wirtschaftsminister Étienne Schneider, wou si virun allem fir d'Virbereedung vum LuxGovSat responsabel war.

2018 gouf si Cheffin vu Luxinnovation, der nationaler Innovatiounsagence vu Lëtzebuerg. An dëser Positioun huet se sech op déi digital Transformatioun vum Land konzentréiert an d'Kapazitéite vum lëtzebuergeschen technologeschen Ekosystem verstäerkt. Ënnert hirer Leedung huet Luxinnovation eng wichteg Roll gespillt fir Initiativen ëmzesetzen, déi d'Lëtzebuerger Kompetitivitéit an de Beräicher wéi Technologie, Fuerschung an nohalteg Entwécklung stäerken.

Si war och eng Zäit laang (2021 - ?) Member am Verwaltungsrot vun IMS - Inspiring More Sustainability Luxembourg a Presidentin (2014 - 2019) am Verwaltungsrot vum Nation Branding.

Den 1. Mäerz 2025 huet si de Paul Dühr als Haffmarschall ofgeléist.

## Um Spaweck
Théodore Thiel

Den **Théodore Thiel** ("*Thiels Téid"*), gebuer ..., a gestuerwen den 29. August 1962 zu Diddeleng am Alter vu 66 Joer, war e lëtzebuergesche Lokalpolitiker (Rietspartei/CSV).

Den Théodore Thiel war Viraarbechter op der Arbed.
Hie gouf de 14. Oktober 1934 an den Diddelenger Gemengerot gewielt, a war, no Neiwalen 1935, bis 1945 Buergermeeschter vun der Gemeng Diddeleng. Dono war hien nees Member vum Gemengerot, a Leader vun der Oppositioun. Den 13. November 1953 ass hien aus gesondheetleche Grënn zeréckgetrueden, huet awer 1957 nach eng Kéier kandidéiert a gouf erëmgewielt. 

Hie war laang Jore Member vum Bezierks-  a vum Nationalkomitee vun der CSV.

Fir un hien z'erënneren, gouf zu Diddeleng eng Strooss no him genannt.

## Gielercher
*Chevalier de l'Ordre de la couronne de chêne
Pierre Theis (Politiker II)

De **Pierre Theis**, gebuer ..., a gestuerwen ..., war e lëtzebuergesche Lokalpolitiker.

Hie war vun 1894 bis 1896, an dann nees vun 1903 bis 1914, Buergermeeschter vun der Gemeng Diddeleng.

Fir un hien z'erënneren, gouf zu Diddeleng eng Strooss no him genannt.
Michel Gindt

De **Michel Gindt**, gebuer den 22. August 1868 zu Diddeleng an och do den 22. August 1950 gestuerwen, war e lëtzebuergesche Lokalpolitiker.

De Michel Gindt war Viraarbechter op der Arbed. Hie war vun 1920 bis 1925 Buergermeeschter vun der Gemeng Diddeleng.

Fir un hien z'erënneren, gouf zu Diddeleng eng Strooss no him genannt.

## Gielercher
* Médaille en vermeil de l'Ordre National de la Couronne de Chêne
Jean Berchem

De **Jean Berchem**, gebuer de 25. September 1861 zu Diddeleng, an do gestuerwen de 7. Juni 1927, war e lëtzebuergesche Lokalpolitiker.

Hie war Bauer zu Biereng. Vum 1. August 1914 bis 1920 war hie Buergermeeschter vun der Gemeng Diddeleng.

Fir un hien z'erënneren, gouf zu Diddeleng eng Strooss no him genannt.
Orphée Bernard

Den **Orphée Bernard**, mat richtegem Numm *Nicolas Bernard de St. Etienne*, gebuer den 20. Juni 1742 zu Lausanne, a gestuerwen a Loutrengen, war e franséische Militärdokter.

Hien huet fir Dokter studéiert a gouf den 1. Mee 1772 als Dokter vum kinnekleche *[[Régiment de Champagne|Champagneregiment]]* ernannt. Hie war dat 21 Joer laang. An der Zäit vun der Franséischer Revolutioun koum hie mat de franséischen Truppe bis op Diddeleng.

1777 hat hien d'Elisabeth Anne de Milleret bestuet a gouf esou de Schwoer vum Maximilian von Boland, dee vun 1801 bis 1804 Buergermeeschter vun Diddeleng war. De 27. Oktober 1805  gouf hie selwer do Buergermeeschter. Den 18. Mee 1807 ass hien aus Gesondheetsgrënn zeréckgetrueden.

Hien hat keng Kanner. Hien huet am Paschtoueschhaus gewunnt, dat en den 30. Mäerz 1798 gesteet hat, nodeems de Kierchebesëtz konfiszéiert gi war. No sengem Récktrëtt goung hien a Loutrenge wunnen.

Fir un hien z'erënneren, gouf zu Diddeleng eng Strooss no him genannt. D'Rue Dr Orphée Bernard ass eng Sakgaass an der Cité am *Angeldall* zu Butschebuerg ().
Nic Bodry

Den **Nicolas** "**Nic**" **Bodry**, gebuer de 7. November 1905 zu Diddeleng an do  den 13. Juli 1949 gestuerwen, war e lëtzebuergesche Lokalpolitiker (LSAP) a Gewerkschaftler (LAV).

Den Nic Bodry war Daachdeckermeeschter a Cafetier vu Beruff. Hien ass am Abrëll 1948 an den Diddelenger Gemengerot fir de stënterlech verstuerwenen Eugène Conrad nogeréckelt. Ma en déckt Joer méi spéit ass de Bodry selwer,  am Alter vun 43 Joer, nach wärend sengem Mandat verscheet.

Hie war Comitésmember vun der US Diddeleng a vum Turnveräin *Union*, a war President vun der Museksgesellschaft *Concordia*.

Fir un hien z'erënneren, gouf zu Diddeleng eng Strooss no him genannt.
Eugène Conrad

Den **Eugène Conrad**, gebuer den 20. Dezember 1893 zu Diddeleng an do den 28. Mäerz 1948 gestuerwen, war e lëtzebuergesche Lokalpolitiker (LSAP).

Den Eugène Conrad war Geschäftsmann vu Beruff.. Hien ass ... an den Diddelenger Gemengerot gewielt ginn a gouf de 27. Dezember 1928 Schäffen.

Fir un hien z'erënneren, gouf zu Diddeleng eng Strooss no him genannt.

D'Rue Eugène-Conrad huet hiren Ufank op der Lëtzebuerger Strooss a leeft a westlecher Richtung op de Stades-Terrain zou. Am éischten Drëttel ass d'Zoufaart fir den neien Diddelenger Kierfecht.(Koordinaten: )
Duel at Diablo

**Duel at Diablo** ass en US-amerikanesche Film vum Ralph Nelson aus dem Joer 1966 mam James Garner a mam Sidney Poitier an den Haaptrollen nom Roman * Apache Rising* vum Marvin H. Albert.

## Ëm wat geet et am Film?
De Scout Jess Remsberg kämpft an Wëlle Westen géint Apachen an de Mäerder vu senger Fra, de Grange...

## Um Spaweck
Jean-Baptiste Wolff

De **Jean-Baptiste Wolff**, gebuer 1795 zu Biereng a gestuerwen 1866, war e lëtzebuergeschen Enseignant an Historiker.

Hie war Professer am Stater Kolléisch a Matgrënner vun der Société des monuments historiques.

Fir un hien z'erënneren, gouf zu Butschebuerg eng Stross no him genannt.

## Publikatiounen
(Auswiel)
* *Mémoire historique sur les événements de Dudelange en 1794.* Luxembourg: J. Lamort, 1847.
* "Recherches historiques sur la langue administrative du pays de Luxembourg." In: *Programm, herausgegeben am Schlusse des Schuljahres 1842-1843 / Königlich-Grossherzogliches Athenäum zu Luxemburg = Programme, publié à la clôture de l'année scolaire 1842-1843 / Athéneé royal grand-ducal de Luxembourg.* - [s.l. : s.n., 1843] P. I-XIX 1843.
* *Recueil de traductions de l'allemand en français* (versch. Oploen)