open-index/open-wikipedia-markdown huggingface dataset:
Jeunesse Kiischpelt

D**'Jeunesse Kiischpelt a.s.b.l.** ass een Zesummeschloss vun de Jugendlechen aus der Gemeng Kiischpelt.

All Jugendlechen, dee 15 Joer oder méi al ass, kann dem Club bäitrieden a maximal bis zu sengem Bestietnes Member bleiwen.
D'Beach Days am Kiischpelt sinn dat gréisst Evenement vum Veräin a sinn all éischte Weekend am August.

## Geschicht

D'Jeunesse Kiischpelt organiséiert zanter 1992 Evenementer, Ausflich a Vakanze fir seng Membere resp. fir d'Leit aus der Gemeng an aus ganz Lëtzebuerg.

Zanter 2011 ass d'Jeunesse Kiischpelt eng Association sans but lucratif mat Sëtz am Veräinssall zu Äischer.

## Comité (Februar 2018)

* President: Franz Arend
* Vizepresident: Gilles Schmitz
* Sekretär: Sandra Kovacevic
* Keessjee: Christian Lutgen
* Member: Mona Nicolas
*Member: Jan Boumans
* Member: Dave Junker
* Member: Davor Kovacevic
* Member: Tom Lucas

## Um Spaweck

Offiziell Websäit vun der Jeunesse Kiischpelt a.s.b.l.
Student Space Exploration and Technology Initiative

D**'Student Space Exploration and Technology Initiative (SSETI)** gouf am Joer 2000 vum ESA-Educational Office mam Zil gegrënnt, et europäesche Studenten z'erméiglechen, Satellitten ze bauen an hiren Interessi un der Raumfaart z'aktivéieren.

## Mataarbechter
Zurzäit schaffe ronn 400 Studenten an iwwer 35 Teams vun iwwer 23 Universitéiten aus iwwer 14 Natiounen un SSETI-Projete mat.

## Missiounen
* SSETI Express
* ESEO (European Student Earth Orbiter)
* ESMO (European Student Moon Orbiter)

## Um Spaweck
* SSETI Websäit
* A3E Websäit (SPAIN/Catalan Division)

## Kuckt och
Ahmed Ben Bella

Den **Ahmed Ben Bella** (Arabesch: أحمد بن بلة, *Ahmad ibn Billa*), gebuer de 25. Dezember 1918 zu Maghnia, a gestuerwen den 11. Abrëll 2012 zu Alger, war en algeeresche Politiker an deen éischte Staatspresident vu sengem Land.

De Ben Bella ass 1936 an d'franséisch Arméi agezu ginn an duerno op Marseille geplënnert, wou en an der Saison 1939-1940 als Mëttelfeldspiller beim Olympique Marseille an der Ekipp war. Wärend dem Zweete Weltkrich war hien an der franséischer Arméi, wou hien zum Adjudant avancéiert ass a spéider d*'[[Médaille militaire]]* krut.

1945 huet hien aus Protest géint de Massaker zu Sétif, den 8. Mee 1945 all Avancement refuséiert. Hien huet sech ëmmer méi fir en onofhängegt Algerien agesat a koum dowéinst an de Prisong. Hie konnt op Kairo flüchten an huet do 1954 den FLN opgebaut, deen am Algeereschen Onofhängegkeetskrich géint Frankräich gekämpft huet.

1956 gouf e vun de Fransouse gefaangegeholl. Hie koum 1962, nodeem Algerien onofhängeg gi war, hannescht a säi Land. Den 20. September 1962 gouf hien zum Premierminister gewielt.

1963 gouf e President vu sengem Land.

Hie gouf 1965 bei engem Staatsstreech duerch den Houari Boumédienne ofgesat an agespaart bis Juli 1979, duerno ënner Hausarrest gestallt bis an den Oktober 1980. No der Begnodegung duerch den neie Staatspresident Chadli Bendjedid goung hien 1981 an d'Schwäiz an den Exil.

Hie konnt léicht 1990 zeréck a seng Heemecht goen, wou hie sech haaptsächlech politesch international engagéiert huet. Sou huet hie weiderhin d'Cause vun de Palestinenser ënnerstëtzt a sech géint d'amerikanesch Aggressioun am Irak agesat.

Hie krut ee Staatsbegriefnes an d'algeeresch Regierung huet en 'Deuil national' dekretéiert.

## Um Spaweck

*  Video 'Ahmed Ben Bella', 1963 18 Minutten
*  *Pour Ahmed Ben Bella, la libération des peuples du Sud est inachevée* Interview vun der Silvia Cattori, Abrëll 2006 archivéiert
*  Ahmed Ben Bella: ''Ainsi était le « Che »'', Artikel am Monde diplomatique zum drëssegsten Doudesdag vum Che Guevara, Oktober 2007
Tenma

Den **Tenma** war dat zweet japanescht Weltraumteleskop fir Röntgenastronomie. De Projetnumm **ASTRO-B** gouf no dem Start an Tenma geännert.

Tenma gouf den 20. Februar 1983 vum Kagoshima Space Center mat enger M-3S-Rakéit gestart a war bis den 11. November 1985 a Betrib, zanter Juli 1984 mat reduzéierter Effektivitéit wéinst engem Batterieproblem. Den 19. Januar 1989 koum d'Tenma nees an d'Äerdatmosphär eran a war vergloust. Dee vum Institute of Space and Astronautical Science entwéckelte Röntgensatellit hat Instrumenter fir de Röntgenberäich tëscht Energië vun 0.1 an 60 keV. 
Haaptinstrument war ee Gasszintillatiouns-Proportiounalzieler fir 2-60 keV.
Mat senger verbesserter Energieopléisung (ongeféier 9.5% bei enger Energie vu 6 keV) konnt d'Tenma d'Röntgenemissiounslinne vun Eise bei 6.3-6.7 keV a Röntgenduebelstären, der Mëllechstrooss a bei aktive galaktesche Kären ënnersichen.

## Um Spaweck
*  Gunter's Space Page: Astro B (Tenma)

## Kuckt och

* Mu (Rakéit)
Konfluenzpunkt

E **Konfluenzpunkt** ass de Schnëttpunkt vun engem ganzzuelege geographesche Längegrad an engem ganzzuelege geographesche Breedegrad.

## Lëtzebuerg
Deen eenzege Konfluenzpunkt vum Lëtzebuerger Land mat de Koordinaten 50° 0′ 0″ N, 6° 0′ 0″ O läit bei Äischer an der Gemeng Kiischpelt.
Mu (Rakéit)

**Mu** resp. M oder Myū (nom 12. griichesche Buschtaf **[[My|μ]]**) bezeechent eng Serie vu japaneschen Drorakéiten. All d'Rakéite vun der Serie hu mat festen Dreifstoffer funktionéiert goufe vum Uchinoura Space Center aus gestart. Se waren d'Fortsetzung vun der japanescher Entwécklungslinn fir Feststoffrakéite vum ISAS fir wëssenschaftlech Notzlaschten. D'Virleefer goufen och mat griichesche Buschtawe bezeechent.

## Fréier japanesch Drorakéite vun der M-Serie
1966 gouf mat der M-1 déi éischt Rakéit vun der Serie op engem suborbitalen Fluch getest. Déi follgend Rakéitentyppe bis M-V faasst een als M-3 zesummen: 1969 war e suborbitale Start vun M-3D. 1971 (no engem Feelschlag 1970) gouf de 16. Februar mat der véierstufeger M-4S de japanesche Satellit *Tansei 1* gestart, weider Starte gouf et bis 1972. Mat dem dräistufegen Nofollger M-3C goufe vun 1974 bis 1979 dräi Satellitten erfollegräich gestart. Déi nächst Generatioun war M-3H, déi Rakéit war vun 1977 bis 1978 am Asaz. Den Nofollger d'M-3S war vun 1980 bis 1984 am Asaz. An de Jore vun 1985 bis 1995 war d'M-3S2 un der Rei.

## M-V
D'M-V gëtt zanter 1997 gebraucht. Bis elo gouf et zwéi Starten (dovun een erfollegräich) mat der dräistufeger M-V an dräi Starte mat der véierstufeger M-V KM. D'maximal Notzlascht ass 1800&nbsp;kg an engen 30° - Orbit an 200&nbsp;km Héicht resp. 1300&nbsp;kg an engem polaren Orbit an 200&nbsp;km Héicht fir M-V, 1800&nbsp;kg an engen 30° - Orbit a 400&nbsp;km Héicht fir M-V KM (?). D'ganz Mass vun der M-V ass 137.500&nbsp;kg, déi vun der M-V KM 139.000&nbsp;kg. Zanter 2003 gëtt eng verbessert M-V Rakéit agesat, déi sech duerch eng nei zweet Stuf vum Ufanksmodell ënnerscheet.

De 26. Juli 2006 hat d'JAXA bekannt ginn, datt d'M-V nom SOLAR-B-Start net méi géif benotzt ginn. Den neien Drorakéitentyp ass eng Mëschung, deen op M-V-Technologien an op der H-IIA baséiert. Den éischte Start vun der neier Drorakéit Epsilon war fir 2010 ugesot, ass awer ëmmer nach am Entwécklungsstadium.

## Um Spaweck

*  Japanesch Drorakéiten
*  M-Rakéite bei der JAXA
*  Säit iwwer M-V bei der JAXA.

## Kuckt och

*Mu-Rakéitestart-Lëscht
Magdalena Jetelová

D**'Magdalena Jetelová**, gebuer de 4. Juni 1946 zu Semily an der deemoleger Tschechoslowakei, ass eng Sculptrice.

## Wierker
* *Stuhl*, beim Gebai vun der Europäescher Investitiounsbank um Kierchbierg, Stad Lëtzebuerg
* *Was war zuerst?*, Waldskulpturenweg Wittgenstein−Sauerland, Bad Berleburg
* *Felsenbrunnen*, um Schweizer Platz am Staddeel Forstenried, München

## Um Spaweck
* Websäit vun der Magdalena Jetelová
Inges Idee

**Inges Idee** ass en däitsche Kënschtlerkollektiv, deen am Beräich vun der Konscht am ëffentleche Raum schafft.
E setzt sech aus dem Hans Hemmert, dem Axel Lieber, dem Thomas A. Schmidt an dem Georg Zey zesummen.

## Wierker
* *Der lange Banker*, bei der Deka-Bank um Kierchbierg, Stad Lëtzebuerg

## Um Spaweck
* Websäit vun Inges Idee
Beach Days am Kiischpelt

D**'Beach Days am Kiischpelt**, sinn ee sportlecht Evenement, dat all Joer den éischte Weekend am August ass. Op 4 Sandterraine gëtt zu Wëlwerwolz an der Gemeng Kiischpelt Beachvolleyball gespillt.

## Geschicht

D'Jeunesse Kiischpelt organiséiert dësen Event zanter 2003, ugefaange mat ronn 30 Ekippen op 2 Sandterrainen, spillen do zanter 2010 méi wéi 105 Ekippen zu Wëlwerwolz op Terrainen direkt bei der Gare.

## Programm

Samschdes spillen d'Ekippen am Duo mixte professionelle Beachvolleyball, sonndes sinn déi 4 Terrainen op fir Loisirs Spiller, an Ekippe mat all Kéier 4 Leit.

## Um Spaweck
* Offiziell Websäit vum Evenement Beach Days.
* Offiziell Websäit vun der Jeunesse Kiischpelt a.s.b.l.
Hubert Curien

Den **Hubert Curien**, gebuer den 30. Oktober 1924 zu Cornimont, a gestuerwen de 6. Februar 2005 zu Loury bei Paräis, war e franséische Fuerschungsminister a Kristallograph.

Vun 1969 bis 1973 war hie Generaldirekter vum nationale Fuerschungszentrum CNRS.

vun 1976 bis 1984 war de Curien President vum Nationalen Zentrum fir Weltraumfuerschung (CNES) an hat d'Verantwortung fir déi franséisch Weltraumpolitik. Hie forcéiert d'Entwécklung vun der Ariane-Rakéit, wouduerch hien och als *Papp vun der Ariane* bezeechent gëtt.

Hie war Fuerschungsminister vun 1984 bis 1986 a vun 1988 bis 1993. Hie war ausserdeem och President vum Forum Engelberg, eng wichteg international Konferenzplattform fir d'Zesummenaarbecht vu Wirtschaft, Wëssenschaft a Politik.

## Éierungen
* Dat 1968 nei entdeckte Mineral Curienit gouf no him genannt.
* Him zu Éieren, als ee vun de Grënner vun der europäescher Raumfaart, krut de 14. Mäerz 2007, d'Plaz op där d'Sond Huygens um Saturnmound Titan ofgesat gouf, den Numm Hubert-Curien-Gedenkplaz.

## Um Spaweck
* Raumfahrer.net: Landeplatz von Huygens nach Hubert Curien benannt
Jean Kerger

De **Jean Kerger**, gebuer de 16. November 1953 zu Stroossbuerg, a gestuerwen den 10. Abrëll 2011 zu Dikrech, war e lëtzebuergesche Professer a Sproochwëssenschaftler.

No senge Lycéesstudien am LCD (Promotioun 1972/73.) huet de Jean Kerger zu Lëtzebuerg um Cours supérieur an zu Paräis op der Sorbonne Sprooche studéiert. Vun 1978 un huet hien als Professer am LCD Latäin a Franséisch enseignéiert. Vun 2004/2005 un huet hien och Latäincoursen op der Uni Lëtzebuerg ginn.

## Publikatiounen
*Kerger, J., *De 'quod' à 'quod si*'; in: *Études classiques* VIII; Publications du Centre universitaire de Luxembourg, Département des lettres et des sciences humaines; Lëtzebuerg, 1996; Ss. 57-79.
* Kerger, J., *Analyse de la situation du français dans le post-primaire: Discours liminaire*; in: *Journal de l'APESS*, Nr. 38 (Mee 2001), Ss. 28-30.
* Kerger, J., S. Wenzel & H. Bauler (collab.), * Exercices de grammaire française pour les classes de VIIe-IVe*; Diekirch (Éditions de l'APESS), 2004; 2 Bänn (316 S., 100 S.).
* Frank Wilhelm (Éditeur), *Les chronogrammes conçus par Jean Kerger d'après les archives de Françoise Kerger-Faber et de Jeannot Kettel*; in: *Ausbléck Récré* 27 (Éditions de l'APESS), 2013; Ss. 24-45 (ill.).

## Literatur
*Breuskin, E., *À la mémoire de Jean Kerger (1953-2011)*; in: *Luxemburger Wort*, Ausgab vum 13. Abrëll 2012 (Nr. 88 / 2012), S. 48.
*Frank Wilhelm, *En mémoire du professeur Jean Kerger (1953-2011)*; in: *Ausbléck-Récré* 27 / 2013 (Éditions de l'APESS), Ss. 3-23 (ill.).
Oscar Nemon

Den **Oscar Nemon**, gebuer den 13. Mäerz 1906 zu Osijek am deemolegen Éisträich-Ungarn, a gestuerwen den 13. Abrëll 1985 zu Oxford, war e Sculpteur.

## Wierker
* Statu vum Winston Churchill, Skulptur a Bronze, Place Winston Churchill, Stad Lëtzebuerg
Les Lalanne

**Les Lalanne** war eng Kënschtlerkoppel, déi sech aus dem Sculpteur a Graveur François-Xavier Lalanne an der Sculptrice Claude Lalanne zesummegesat huet.

## Wierker
* *Le Centaure*, am Parc vun der Villa Vauban, Stad Lëtzebuerg (bis 2013 virum Haaptportal vum Kapuzinertheater, Stad Lëtzebuerg)

## Literatur
* Marchesseau, Daniel, 1999: *Les Lalanne*, Flammarion, 160 Säiten.
Fëschbech (Roudemerbaach)

D**'Fëschbech** ass eng Baach an de Gemengen Nidderaanwen a Betzder.

Si entsteet aus dem Zesummelaf vun e puer Grief op enger Héicht vu ronn 300 Meter am *Ënneschte Bësch* eng 800 Meter südëstlech vum Engelshaff.

Vun do aus leeft se no Osten, am Norde laanscht Rued-Sir, fir am Weste vun Ouljen op enger Héicht vun 231 m an d'Roudemerbaach ze lafen.

D'Fëschbech ass 3.800 Meter laang.

## Kuckt och
Luna-Programm

D**'Luna 1** bis **Luna 3** goufen an Zesummenhank mat dem éischte Satellittenumm, Sputnik, déi dräi sowjetesch Moundsonde vun der éischter Serie bezeechent.

Heibäi ass ze beuechten, datt d'Sonden nëmmen a westleche Quellen als "Luna" bezeechent goufen. An den offizielle sowjetesche Medie goufe si sou bezeechent: 
* Luna 1 als "Kosmesch Rakéit"
* Luna 2 als "Sowjetesch Kosmesch Rakéit 2"
* Luna 3 als "Automatesch Interplanetar Statioun"

**Luna 1** (Januar 1959) war no engem Laanschtfluch beim Äerdmound feelerhaft an e Sonnenorbit ageschwenkt. Si hat trotzdeem nëtzlech Stralungsmiesswäerter fir d'Analys vun der ierdescher Stralungsceinture geschéckt an hat d'Existenz vum Sonnewand bestätegt.

**Luna 2** war déi éischt Sond, déi den 13. September 1959, als éischte kënschtleche Fluchkierper iwwerhaapt, geziilt op der Mounduewerfläch opgeschloen ass.

**Luna 3** (Oktober 1959) hat fir d'éischt Kéier d'Récksäit vum Mound fotograféiert.

Déi nofollgend Moundsonde vun der zweeter Serie goufe **Luna** genannt.

Interessant sinn an deem Zesummenhank och e puer weider Moundmissioune vun der Sowjetunioun, déi all feelgeschloe waren:

* Luna 1958A den 23. September 1958 - duerch Rakéitenexplosioun zerstéiert
* Luna 1958B den 12. Oktober 1958 - duerch Rakéitenexplosioun zerstéiert
* Luna 1958C de 4. Dezember 1958 - duerch Rakéitenexplosioun zerstéiert
* Luna 1959A den 18. Juni 1959 - duerch Rakéitenexplosioun zerstéiert
* Luna 1960A de 15. Abrëll 1960 - verbleift an engem Äerdorbit
* Luna 1960B den 19. Abrëll 1960 - duerch Rakéitenexplosioun zerstéiert

All Nimm si fiktiv Katalogbezeechnungen. D'UdSSR hat dës Feelschléi ni zouginn. Duerch d'Oplëschtung ergëtt sech e kloert Bild vum éischte sowjetesche Moundprogramm. Nëmmen een Drëttel vun de Sonden haten tatsächlech den Äerdmound erreecht.

Virgesi ware fir d'Luna 1958-59 all Kéier Opschléi op der Mounduewerfläch wéi bei Luna 2, fir déi béid Luna-Missiounen am Joer 1960 d'Ëmkreesung wéi bei Luna 3.

## Kuckt och

* Sowjetesch Raumfaart
* Geschicht vun der Raumfaart
* Lëscht vun onbemannte Raumfaartmissiounen

## Um Spaweck
* https://web.archive.org/web/20120305061329/http://solarsystem.dlr.de/RPIF/missions/programs/luna/topics.shtml
Sąjūdis

D**'Sąjūdis** (wat op litauesch "Beweegung" bedeit), mam ganzen Numm **Lietuvos Persitvarkymo Sąjūdis** ("Erneierungsbeweegung vu Litauen"), och nach als "Sąjūdis-Reformbeweegung" bekannt, ass eng litauesch Organisatioun, déi den 3. Juni 1988 gegrënnt a vum Vytautas Landsbergis geféiert ginn ass.

Zu hire Memberen hu souwuel Kommuniste wéi och Net-Kommuniste gezielt. Dat ursprénglecht Zil vun dëser Organisatioun war et, dem Gorbatschow seng Politik vu Glasnost, vu Perestroika a vun Demokratie an der deemoleger Sozialistescher Sowjetrepublik Litauen ze verwierklechen, a gläichzäiteg och Litauesch als national Sprooch ze fërderen. Am Laf vun der Zäit ass d'Sąjūdis zu enger Onofhängegkeetsbeweegung ginn, déi d'Onofhängegkeet vu Litauen mat hirer Zeitung *[[Atgimimas]]* (litauesch fir: Erëmgebuert) a mat Aktioune virbereede wollt.

Am Februar 1989 huet d'Sąjūdis deklaréiert, datt Litauen vun der Sowjetunioun mat Gewalt annexéiert gi wier an datt hiert Zil dora bestéing, d'Land an d'Onofhängegkeet ze féieren. Am Februar 1990 huet d'Sąjūdis déi absolut Majoritéit vun de Sëtz am Seimas, dem litauesche Parlament, gewonnen an den 11. Mäerz 1990 d'Onofhängegkeet vu Litauen erkläert.
Bréck vun Hermalle (Albertkanal)

D**'Bréck vun Hermalle** ass eng Stroossebréck iwwer den Albertkanal um Kilometerpunkt 8,1 bei Hermalle an der belscher Provënz Léck.

Et ass eng Boubréck vum Typ *Bowstring* mat gekräizten Droseeler (network arch).

Iwwer d'Bréck féiert d*'Rue d'Argenteau* déi Oupeye op der lénkser Säit vum Kanal mat Hermalle-sous Argenteau op der rietser verbënnt.
## Spezielles
* 1987 krut de Büro Greisch fir d'Konzeptioun vun der Bréck de *Prix européen de la construction métallique*.
## Nopeschbrécken
* Bréck vun Haccourt
* Bréck vu Vivegnis (zerstéiert 1985 an net méi opgeriicht)
* Bréck vu Chertal

## Literatur
*Asensio Cerver, Francisco New Bridges, Arco Editorial, S. A., ISBN 8481850152; pp.&nbsp;136–145. 
*Crémer, Jean-Marie Les bow-strings en Belgique, dans "Bulletin annuel de l'AFGC", 1999, n. 1. 
*Ministère Wallon de l'Équipement et des Transports La modernisation du canal Albert en Région Wallonne (prospectus), Namur (Belgique), 2000. 
*Ministère Wallon de l'Équipement et des Transports Les ponts Bowstring (prospectus), Namur (Belgique), 2001. 
*Prade, Marcel Les grands ponts du monde: Ponts remarquables d'Europe, Brissaud, Poitiers (France), ISBN 2902170653, 1990; pp.&nbsp;162–163.
Germaine Simon

D**'Germaine Simon**, gebuer de 27. Februar 1921 zu Paräis, a gestuerwen den 9. Abrëll 2012, war eng lëtzebuergesch Doktesch a Schrëftstellerin.

D'Germaine Simon ass zu Péiteng an d'Primärschoul gaangen. No hirem Premièresexamen am Meedercherslycée an der Stad am Joer 1940, huet si Medezin an Däitschland (Bonn, Tübingen) studéiert, duerno zu Paräis an an der Charité zu Berlin, wou si 1948 hire Studium ofgeschloss huet. Si huet duerno nach zu Paräis en Diplom an der Tropemedezin gemaach. No engem kuerzen Openthalt an den USA huet si ufanks am Diddelenger Spidol geschafft (hire lëtzebuergeschen Diplom hat si den 1. Dezember 1954 kritt). De 16. Januar 1956 huet si zu Péiteng hir eege Praxis opgemaach,; do huet si bis 1995 praktizéiert.

D'Germaine Simon ass d'Autorin vun e puer literareschen, deels autobiographeschen, deels historesche Wierker.

## Publikatiounen
* *Schicksal einer Ärztin: 1940-1988: Roman.* - Luxemburg: Sankt-Paulus-Druckerei, 1989. - 279 S.
* *Der fliegende Arzt: und andere Märchen = Le médecin volant: et d'autres contes* / geschrieben und übers. von Germaine Simon ; ill. von Roger Bour. - [S.l.]: G. Simon, 1990, Luxembourg, Impr. Saint-Paul. - 96 S.
* *In den Ardennen (1943-1944): und andere Novellen.* - Christnach: Ed. Émile Borschette, 1992, Luxemburg, impr. Worré-Mertens. - 149 S.
* *Lucilinburhuc: Steinzeit bis Neuzeit: historischer Roman.* 1. Auflage. - [S.l.]: G. Simon, 1994, Luxemburg, Sankt-Paulus-Druckerei. - 455 S.
* *Lucilinburhuc: Steinzeit bis Neuzeit: historischer Roman.* 2. Auflage. - [S.l.]: G. Simon, 2009, Luxemburg, Sankt-Paulus-Druckerei. - 461 S.

## Literatur
* Conter, Claude: *Simon, Germaine.* In: Luxemburger Autorenlexikon. Online-Versioun. Stand: 1. Oktober 2011. http://www.autorenlexikon.lu/page/author/223/2235/DEU/index.html [opgeruff de 14. Abrëll 2012]. 

## Um Spaweck
**Mir gratuléieren!* In: Meng Gemeng, Abrëll/Mee 2011, Péiteng, S. 13  https://web.archive.org/web/20230228023242/https://issuu.com/commune_de_petange/docs/mg_0411
Kulturhaus Nidderaanwen

D**'Kulturhaus Nidderaanwen** (Kulturhaus Niederanven) ass e multidisziplinäre Kulturzentrum zu Nidderaanwen.

D'Kulturhaus läit op der Tréierestrooss nieft dem Akafszentrum *Les Arcades*.

## Geschichtleches
D'Kulturhaus Nidderaanwe besteet aus zwee Gebaier déi matenee verbonne sinn, dem fréiere Wunnhaus vun der Famill Thorn an engem neien Deel a moderner Bauweis.

Dëst Wunnhaus ass 1850 vum deemolege Gemengesekretär Mathias Schmit gebaut ginn an huet duerno e puermol de Proprietär gewiesselt. Am Joer 1957 ass et un d'Famill Thorn verkaaft ginn. 1998 hunn d'Nokommen der Gemeng Nidderaanwen d'Haus zum Kaf ugebuede mam Wonsch datt et sollt fir ëffentlech Zwecker benotzt ginn.

Den 29. Mee 1998 huet de Gemengerot decidéiert, d'Haus fir Konscht a Kultur ze benotzen. Vun 1999 bis 2002 ass et nach provisoresch als Wunneng fir Flüchtlingen aus dem Kosovo benotzt ginn.

Den Architektebüro Nico Steinmetz an Arnaud de Meyer gouf iwwer eng Ausschreiwung mam Bau beopdraagt. Am Oktober 2004 ass mam Bau, respektiv Ëmbau ugefaange ginn an den 29. Juni 2007 ass d'Kulturhaus Nidderaanwen offiziell ageweit ginn.

## D'Raim vum Kulturhaus
An deem renovéierten alen Deel, dem fréiere Wunnhaus, sinn d'Büroe fir d'Verwaltung vum Zentrum, eng Kichen an en Ausstellungsraum vun 38 m², deen awer och ka fir Workshopen oder Liesunge benotzt ginn. Ausserdeem ass am alen Deel nach e grousse Raum vu 55 m² mat separatem Agank, deen als Kënschtleratelier geduecht ass an deen och fir Workshoppe ka benotzt ginn.
Eng Ausstellungsgalerie vun 100 m², déi hallefsäiteg verglaast ass, ass besonnesch fir Billerausstellunge konzipéiert. Vun dëser Galerie aus gëtt d'Gebai mat dem modernen Ubau verbonnen.

Den Ubau besteet aus engem Raum vun 155  deen op 3 Säiten aus Glas besteet an e schéinen Ausbléck op de Park ronderëm den Zentrum bitt. De Raum huet eng maximal Capacitéit vun 150 Sëtzplazen oder 300 Stéiplazen. Ausserdeem sinn am Ubau nach eng Garderob, d'Toiletten, eng Téik, eng Kichen a Raim fir d'Kënschtler.

De 75 Ar grousse Park mat senge schéine Beem ka fir Open-Air Veranstaltunge benotzt ginn.

D'Kulturhaus ass behënnertegerecht ageriicht.

## Verwaltung
D'Verwaltung vum Kulturhaus gëtt vun der *Asbl Kulturhaus Nidderaanwen*. geréiert.
En Team vun 3 Persoune këmmert sech ëm d'Programmatioun, Reservatiounen an Administratioun.

## Um Spaweck
* Websäit vum Kulturhaus Nidderaanwen
* Offiziell Säit vun der Gemeng Nidderaanwen
Olivier Godart

Den **Olivier Godart**, gebuer 1975, ass e lëtzebuergeschen Triathleet.

De 25. November 2011 huet den Olivier Godart den 'International Eleven Global Dubai Triathlon' an der Zäit vun 1:49:46 gewonnen.

De 25. Februar 2018 (4 Stonnen, 6 Minutten a 6 Sekonne) an de 25. Februar 2019 (4 Stonnen, 5 Minutten a 6 Sekonne) huet hien den Ironman 70.3 Colombo zu Colombo am Sri Lanka gewonnen.

## Um Spaweck
* Dem Olivier Godart säi perséinleche Blog.
Furnerius (Moundkrater)

De **Furnerius** ass e groussen Aschlagkrater am Süde vun der viischter Äerdmoundsäit, südlech vum Mare Fecunditatis an dem Krater Petavius, südëstlech vum Stevinus. Südwestlech vum Furnerius ass de klenge Krater Fraunhofer.

De Kraterrand ass staark erodéiert an deelweis eng riicht Fläch.
Duerch den nordëstlechen Deel zitt sech a südëstlecher Richtung d'Moundrill **Rima Furnerius**.

## [[Niewekrater]]en

De Krater krut 1935 vun der IAU offiziell den Numm vum franséische Jesuitt, Mathematiker a Geograph Georges Fournier.

Den Numm war ufanks op der Moundkaart vum Giovanni Battista Riccioli vu 1651 als „Furnerius Soc. I“, woubäi „Soc. I“ fir Societas Jesu, den Uerde vun de Jesuitte steet. 
Zum Zäitpunkt vum Ophuelen an d'Nomenklatur an der Publikatioun schéngt duerch eng Feelschreiwung vum Numm de Bezuch verluer gaangen ze sinn. D'Benennung gouf zanterhier zeréckgefouert op e franséische Mathematiker mam Numm „Georges Furner“ (fl. 1643).

## Um Spaweck
* The Lunar Crater Furnerius and the Mystery of Schroters Dome
Stevinus (Moundkrater)

De **Stevinus** ass en Aschlagkrater am Süde vun der viischter Äerdmoundsäit, südlech vum Mare Fecunditatis, nordwestlech vum Krater Furnerius a südwestlech vum Snellius an dem nordwestlech vum Stevinus a südëstlecher Richtung verlafendem Mounddall Vallis Snellius.
De Krater ass kaum erodéiert a weist ausgeprägte Terrasséierunge an am platten Zentrum en Zentralbierg op.

## [[Niewekrater]]en

De Krater gouf 1935 vun der IAU offiziell nom flämesche Mathematiker a Physiker Simon Stevin genannt.

## Um Spaweck
* Stevinus op The-Moon Wiki
Steve Reeves

De **Steve Reeves**, gebuer als *Stephen Lester Reeves* den 21. Januar 1926 zu Glasgow am Montana, a gestuerwen den 1. Mee 2000 zu Escondido a Kalifornien, war en US-amerikanesche Schauspiller a Bodybuilder.

## Filmer
* 1954: *Jail Bait* vum Edward D. Wood Jr. mam Dolores Fuller 
* 1954: *Athena* vum Richard Thorpe mam Jane Powell an Debbie Reynolds
* 1957: *[[Le fatiche di Ercole]]* vum Pietro Francisci mam Sylva Koscina an Gianna Maria Canale
* 1958: *[[Ercole e la regina di Lidia]]* vum Pietro Francisci mam Sylva Koscina a Primo Carnera
* 1959: *[[Gli ultimi giorni di Pompei (Film 1959)|Gli ultimi giorni di Pompei]]* vum Mario Bonnard an Sergio Leone mam Christine Kaufmann a Fernando Rey
* 1959: *[[Il terrore dei barbari]]* vum Carlo Campogalliani mam Chelo Alonso a Bruce Cabot
* 1959: *[[La battaglia di Maratona]]* vum Jacques Tourneur a Mario Bava mam Mylène Demongeot an Sergio Fantoni
* 1959: *[[Agi Murad il diavolo bianco]]* vum Riccardo Freda mam Giorgia Moll a Scilla Gabel 
* 1961: *[[Romolo e Remo]]* vum Sergio Corbucci mam Gordon Scott a Virna Lisi
* 1961: *[[Morgan il pirata]]* vum André De Toth a Primo Zeglio mam Valérie Lagrange an Ivo Garrani
* 1961: *La guerra di Troia* vum Giorgio Ferroni mam Juliette Mayniel an John Drew Barrymore
* 1961: *Il ladro di Bagdad* vum Arthur Lubin, a Bruno Vailati mam Giorgia Moll an Arturo Dominici
* 1962: *[[Il giorno più corto]]* vum Sergio Corbucci mam Ciccio Ingrassia an Ugo Tognazzi
* 1962: *La leggenda di Enea* vum Giorgio Venturini mam Carla Marlier an Giacomo Rossi-Stuart 
* 1963: *[[Il figlio di Spartacus]]* vum Sergio Corbucci mam Jacques Sernas an Gianna Maria Canale
* 1963: *Sandokan, la tigre di Mompracem* vum Umberto Lenzi mam Geneviève Grad a Rik Battaglia
* 1964: *[[I pirati della Malesia (Film 1964)|I pirati della Malesia]]* vum Umberto Lenzi mam Jacqueline Sassard a Mimmo Palmara
* 1968: *Vivo per la tua morte* vum Camillo Bazzoni mam Guido Lollobrigida a Mimmo Palmara

## Literatur
* Milton T. Moore, Jr.: *Steve Reeves, one of a kind*. M.T. Moore, Dallas 1983, 192 S., ISBN 0-9608138-0-2

## Um Spaweck

* De Reeves op Briansdriveintheater
Däiwelsbaart

Den **Däiwelsbaart** (*Pulsatilla vulgaris*), och **Hunneblumm**, **Kouschell**, **Ouschterblumm** oder **Maanskraut** genannt, ass eng Pflanzenaart an der Famill vun de Ranunculaceae. En ass a West- a Mëtteleuropa verbreet, wou e virun allem a Mëttelgebierger virkënnt.

## Den Numm
Den Numm "Däiwelsbaart" geet op dee seidege "Buuscht" zeréck, wann d'Planz verblitt ass. De Prefix Däiwel- léisst drop schléissen, datt de Leit déi Planz (déi gëfteg ass) net geheier war. "Kouschell" kënnt vun der Form vun der hallefzouener Bléi hier. Och de Gattungsnumm *Pulsatilla* ass vum laténgesche Wuert *pulsare* fir "lauden, schloen" ofgeleet.

## Beschreiwung

## Galerie

Fichier:Pulsatilla_Gegenlicht_mg-k.jpg
Fichier:Pulsatilla vulgaris bokeh.jpg|Friichten
FotoenLellKüchenschelle.JPG|Däiwelsbaart bei Lelljen


## Um Spaweck
Lëtzebuerger Oldtimer-Federatioun

D**'Lëtzebuerger Oldtimer-Federatioun** oder kuerz **LOF** (fr. *Fédération luxembourgeoise des associations de collectionneurs de véhicules*) ass eng lëtzebuergesch ASBL déi lëtzebuergesch Veräiner déi sech mat Oldtimer beschäftegen, zesummebréngt.

Den offizielle Sëtz vun der LOF ass zu Dikrech am Oldtimermusée (Conservatoire national de véhicules historiques) an der *rue de Stavelot*.

D'LOF ass 1992 gegrënnt gi well et néideg war, d'Interesse vun de Proprietäre vun Oldtimer géintiwwer dem Legislateur ze vertrieden a koordinéiert Aktiounen z'ënnerhuelen. Se steet alle lëtzebuergesche Veräiner op, déi sech mat alen Autoen, Motorrieder, Trakteren an allen anere motoriséierten, zivillen a militäresche Gefierer beschäftegen.

Zu Lëtzebuerg war d'LOF um Ursprong vum Gesetz vum 5. Juni 1998 dat offiziell den Terme *"véhicule historique"* am Code de la route ageschriwwen huet a fir d'Proprietäre vun den Oldtimer verschidden Erliichterunge bruecht huet.

An der LOF sinn iwwer 50 Veräiner vertruede mat iwwer 3000 individuelle Memberen an engem Park vun zirka 4500 Gefierer.

Bannent der LOF gëtt et e puer Kommissiounen, déi sech jeeweils mat engem Deelaspekt vun den Oldtimer ofginn.

D'LOF ass den Organisateur vum Autojumble, enger Ausstellung mat Presentatioun vun deene verschiddene Veräiner an hire Gefierer déi an der LOF organiséiert sinn. Den Autojumble ass eemol am Joer (am Juni) an den Däichwisen zu Ettelbréck.

2016 huet d'LOF den *LOF Oldtimer Breakfast* an d'Liewe geruff. Hei treffe sech tëscht Mee an Oktober, jeeweils um 3. Sonndeg am Mount vun 09:00-12:00 Auer, all Zorte vun historesche Gefierer bei engem vun den LOF-Sponsoren/Partner op e Kaffi mat Croissant. 

## Um Spaweck
* Websäit vun der LOF
* Websäit vum Oldtimermusée
Brisbane (Moundkrater)

De **Brisbane** ass en Aschlagkrater am Süde vun der viischter Äerdmoundsäit, südwestlech vum Mare Australe, südlech vum Krater Peirescius a westlech vum Lyot.
De Kraterrand ass erodéiert, den Zentrum zimmlech platt mat engem klengen Zentralbierg.

## [[Niewekrater]]en

De Krater krut 1935 vun der IAU offiziell den Numm vum britteschen Astronom Thomas Brisbane zouerkannt.
Raymond Aubrac

De **Raymond Aubrac**, gebuer den 31. Juli 1914 zu Lyon als *Raymond Samuel*, a gestuerwen den 10. Abrëll 2012 zu Paräis, war e franséische Bauingenieur a fréiere Member vun der Résistance.

## Liewen
Den Aubrac gouf als Kand vu jiddeschen Elteren als Raymond Samuel gebuer. No sengem Studium huet hien zu Stroossbuerg als Bauingenieur geschafft. 1939 huet hie sech mat der Lucie Aubrac bestuet.

Nom däitschen Iwwerfall 1940 huet hie mat senger Fra zesummen d'Resistenz-Grupp Libération Sud zu Lyon gegrënnt. 1941 huet se sech mat där vum Emmanuel d'Astier de la Vigerie zesummegeschloss fir d'Resistenz-Zeitung *Libération* ze grënnen. 1943 gouf d'Koppel Member vun der Armée secrète vum Charles Delestraint. Dem Aubrac seng Eltere sinn an d'KZ Auschwitz deportéiert an do ëmbruecht ginn. De Raymond hat ë.&nbsp;a. d'Decknimm *Vallet*, *Ermelin* a *Balmont*. Hie gouf no der Verhaftung vum Charles Delestraint Chef vun der Armée secrète.

Den 21. Juni 1943 gouf den Aubrac mam Jean Moulin an aneren héije Résistance-Membere vun der Gestapo verhaft. Hie gouf an de Fort Montluc verschleeft, wou e vum Gestapo-Chef Klaus Barbie gefoltert a verhéiert gouf an zum Doud verurteelt gouf. Den 21. Oktober 1943 huet d'Lucie an aner Resistenzler de Raymond an 13 aner Gefaange befreie kënnen. Am Februar 1944 si s'op London geflücht. Zanterhier hu se den Numm *Aubrac*, hire leschten Decknumm virun der Flucht, bäibehalen.

No der Liberatioun huet de Charles de Gaulle de Raymond Aubrac bis 1945 zum Kommissär fir Marseille designéiert. Bis 1948 huet hien am Ministère fir den Erëm-Opbau geschafft.

Den Aubrac, dee Member vun der Franséischer Kommunistescher Partei war, huet e Studien- a Fuerschungsbüro fir modern Industrie, de BERIM, gegrënnt. Hien huet 5 Joer am Marokko geschafft a gouf duerno en héije Beamte bei der Ernierungs- a Landwirtschaftsorganisatioun (FAO) zu Roum.

Hie war zanter 1946 mam Ho Ch-Minh befrënnt a war dofir am Indochinakrich an duerno am Vietnamkrich Vermëttler.

Hien huet sech ë.&nbsp;a. fir de Fridden am Noen Osten an zanter 2009 fir dat nei gegrënnt Russell-Tribunal fir Palestina agesat.

## Literatur
* Raymond Aubrac, *Où la mémoire s'attarde*, Éditions Odile Jacob, 1996 ; édition de poche, 2000 ISBN2-7381-0850-4.
* Raymond Aubrac et Renaud Helfer-Aubrac, *Passage de témoin*, Éditions Calmann-Lévy, 2011 ISBN978-2-7021-4201-1.

## Documentaire
* *Raymond Aubrac, les années de guerre* (2010), vum Pascal Convert a Fabien Béziat. les films d'ici, INA, Novanima.
## Gielercher
*
*
*
Debra Paget

D**'Debra Paget**, gebuer als *Debralee Griffin* den 19. August 1933 zu Denver am Colorado, ass eng US-amerikanesch Schauspillerin.

## Filmer
* 1948: *[[Cry of the City]]* vum Robert Siodmak mam Victor Mature a Richard Conte
* 1949: *Mother Is a Freshman* vum Lloyd Bacon mam Loretta Young a Van Johnson
* 1949: *It Happens Every Spring* vum Lloyd Bacon mam Ray Milland a Jean Peters
* 1949: *[[House of Strangers]]* vum Joseph L. Mankiewicz mam Edward G. Robinson a Susan Hayward
* 1950: *[[Broken Arrow]]* vum Delmer Daves mam James Stewart an Jeff Chandler 
* 1951: *Fourteen Hours* vum Henry Hathaway mam Paul Douglas a Barbara Bel Geddes
* 1951: *Bird of Paradise* vum Delmer Daves mam Louis Jourdan an Jeff Chandler
* 1951: *Anne of the Indies* vum Jacques Tourneur mam Jean Peters a Louis Jourdan
* 1952: *Belles on Their Toes* vum Henry Levin mam Jeanne Crain an Jeffrey Hunter
* 1952: *Les Miserables* vum Lewis Milestone mam Michael Rennie a Sylvia Sidney 
* 1952: *Stars and Stripes Forever* vum Henry Koster mam Clifton Webb a Robert Wagner
* 1954: *[[Prince Valiant (Film 1954)|Prince Valiant]]* vum Henry Hathaway mam James Mason an Janet Leigh
* 1954: *Princess of the Nile* vum Harmon Jones mam Jeffrey Hunter a Michael Rennie
* 1954: *[[Demetrius and the Gladiators]]* vum Delmer Daves mam Victor Mature a Susan Hayward
* 1954: *The Gambler from Natchez* vum Henry Levin mam Dale Robertson a Kevin McCarthy
* 1955: *[[White Feather (Film)|White Feather]]* vum Robert D. Webb mam Robert Wagner an Jeffrey Hunter 
* 1955: *Seven Angry Men* vum Charles Marquis Warren mam Raymond Massey an Jeffrey Hunter
* 1956: *[[The Last Hunt]]* vum Richard Brooks mam Robert Taylor a Stewart Granger
* 1956: *[[The Ten Commandments (Film 1956)|The Ten Commandments]]* vum Cecil B. DeMille mam Charlton Heston a Yul Brynner
* 1956: *Love Me Tender* vum Robert D. Webb mam Elvis Presley a Richard Egan
* 1956: *Omar Khayyam* vum William Dieterle mam Cornel Wilde an John Derek
* 1957: *The River's Edge* vum Allan Dwan mam Ray Milland an Anthony Quinn
* 1958: *From the Earth to the Moon* vum Byron Haskin mam Joseph Cotten an George Sanders
* 1959: * [[Der Tiger von Eschnapur (1959)|Der Tiger von Eschnapur]] * vum Fritz Lang mam Paul Hubschmid a Sabine Bethmann
* 1959: * [[Das indische Grabmal (Film 1959)|Das indische Grabmal]] * vum Fritz Lang mam 	Paul Hubschmid a René Deltgen
* 1960: *Why Must I Die? * vum Roy Del Ruth mam Terry Moore 
* 1960: *Il sepolcro dei re* vum Fernando Cerchio mam Ettore Manni an Erno Crisa
* 1961: *The Most Dangerous Man Alive* vum Allan Dwan mam Ron Randell an Elaine Stewart
* 1961: *I masnadieri* vum Mario Bonnard mam Daniela Rocca an Antonio Cifariello
* 1962: *[[Tales of Terror]]* vum Roger Corman mam Vincent Price a Basil Rathbone
* 1963: *[[The Haunted Palace]]* vum Roger Corman mam Vincent Price a Lon Chaney Jr.

## Um Spaweck
* Fotoe vum D. Paget
* Kuerzbio a Biller vum D. Paget
Supernovarescht

E **Supernovarescht** (engl. *supernova remnant*, kuerz SNR) ass en Emissiounsniwwel, deen duerch eng Supernova entsteet an dacks eng Schuelestruktur huet.

D'Energie déi bei enger Supernova fräigëtt, gëtt zu 99 % als Neutrino-Stralung ofginn, déi mat Matière kaum a Wiesselwierkung trëtt; duerch de Prozent dee Rescht bleift, ginn déi baussenzeg Schichte vum Virleeferstär staark intensivéiert. D'Iwwerschallschockwell déi aus stellarem Material entsteet, breet sech mat enger bal konstanter Vitess vu ronn 10.000&nbsp;km/s, wäit am interstellare Medium aus an hëtzt dësen op 107 bis 108 K op. An dëser Expansiounsphas, déi ongeféier 200&nbsp;Joer dauert, erreecht den SNR eng Gréisst vu ronn 10&nbsp;Liichtjoer. Eng Stralungsphas vu ronn 10.000 Joer schléisst sech un.

Supernovareschter hunn dacks eng Schuelestruktur, well duerch Matièreafall op de kompakte Rescht weider Schockwellen ausgeléist kënne ginn. Dës weider Ausbréch kënnen nach Joerhonnerte méi spéit geschéien. Sou konnt 2005 en Team vun Astronomen um Max-Planck-Institut fir Astronomie zu Heidelberg mat dem Spitzer-Weltraumteleskop bei der Cassiopeia A, der Supernova vu 1680, en Infraroutecho noweisen, dat duerch en Ausbroch am Joer 1953 geschitt war, d.&nbsp;h. 273&nbsp;Joer no der eigentlecher Supernovaexplosioun.

Dee vläicht berüümtsten a beschtobservéierte Rescht ass d'Supernova 1987A, dee vun enger Supernova an der Grousser Magellanescher Wollek staamt. Weider gutt bekannte Supernovareschter sinn 3C10 als Relikt vun der Supernova vum Brahe, e Rescht genannt nom Tycho Brahe, deen d'Hellegkeet vun der Explosioun am Joer 1572 opgezeechent hat; an dem Kepler seng SNR (Supernova 1604).

Dogéint handelt et sech beim M 1, dem Rescht vun der Supernova 1054, net ëm e Supernovarescht am eigentleche Sënn. Et ass bis elo net gelongen, am Radioberäich de Mantel nozeweisen, dee beim Supernovaausbroch ausgestouss gouf. De Krabbniwwel ass e Pulsarwand-Niwwel, bei deem d'Matière vun elektromagnéitesche Kräften aus dem Neutronestär erausgerass an dobäi bal bis op Liichtvitess aktivéiert gëtt.

## Kuckt och

* Planetareschen Niwwel
* Lëscht mat Supernovareschter

## Um Spaweck

* SNR Catalogue (D. A. Green Cambridge University)
* NASA: Introduction to Supernova Remnants.
* Supernova Remnant (UOttawa)
* Afterlife of a Supernova
Frédéric Frenay

De **Frédéric Frenay**, gebuer de 15. November 1971 zu Birkesdorf an Däitschland, ass en däitsche Schauspiller an Auteur, deen zu Lëtzebuerg wunnt.

## Schauspiller
* 2002: *[[De tweeling (Film 2002)|De tweeling]]*, vum Ben Sombogaart mam Nadja Uhl a Barbara Auer 
* 2002: *Le troisième oeil*, vum Christophe Fraipont mam Jérémie Renier 
* 2003: *[[Le club des chômeurs]]*, vum Andy Bausch mam Thierry van Werveke a Myriam Muller
* 2004: *[[La revanche]]*, vum Andy Bausch mam Thierry van Werveke a Sascha Ley 
* 2005: *[[Mon nom est Justine|Masz na imie Justine]]*, vum Franco de Pena mam Mathieu Carrière 
* 2006: *[[Deepfrozen]]*, vum Andy Bausch mam Peter Lohmeyer a Lale Yavas 
* 2006: *[[IvoEva]]*, vum Sandy Lorente (Kuerzfilm) 
* 2007: *[[Freigesprochen]]*, vum Peter Payer mam Corinna Harfouch an Nicole Max 
* 2008: *[[Bride Flight]]*, vum Ben Sombogaart mam Karina Smulders a Willeke van Ammelrooy 
* 2008: *[[Les dents de la nuit]]*, vum Stephen Cafiero mam Frédérique Bel an Hélène de Fougerolles 
* 2009: *[[Réfractaire (Film)|Réfractaire]]*, vum Nicolas Steil mam Grégoire Leprince-Ringuet a Marianne Basler 
* 2009: *[[Ne te retourne pas]]*, vum Marina de Van mam Sophie Marceau a Monica Bellucci 
* 2009: *[[Diamant 13]]*, vum Gilles Béhat mam Gérard Depardieu an Asia Argento 
* 2010: *[[Dernier étage gauche gauche]]*, vum Angelo Cianci mam Hippolyte Girardot a Judith Henry 
* 2010: *[[Illégal]]*, vum Olivier Masset-Depasse mam Anne Coesens 
* 2010: *[[Trouble No More (Film)|Trouble no more]]*, vum Andy Bausch mam Marco Lorenzini an Ender Frings 
* 2012: *[[D'Symmetrie vum Päiperlek]]*, vum Paul Scheuer a Maisy Hausemer mam Marie Jung a Luc Schiltz
* 2012: *[[Arrêtez-moi]]*, vum Jean-Paul Lilienfeld mam Sophie Marceau a Miou-Miou
* 2013: *[[Love Eternal]]*, vum Brendan Muldowney mam Pollyanna McIntosh
* 2012: *[[Les âmes de papier]]*, vum Vincent Lannoo mam Julie Gayet a Pierre Richard

## Auteur
Prurit, Les seins de ma mère, Duende-Messer

## Um Spaweck
* Biographie vum Frenay um Site www.actors.lu
Christiane Claude-Modert

D**'Christiane Modert**, gebuer den 18. Abrëll 1958 an der Stad Lëtzebuerg, ass eng lëtzebuergesch Molerin.

Si huet op der Sorbonne zu Paräis an der Fakultéit Saint-Charles studéiert an ass duerno Professer fir Konschterzéiung ginn: 
* 1981-1984, Stage (Lycée technique Joseph-Bech zu Gréiwemaacher a Lycée Michel-Rodange an der Stad; 
* 1984, Nominatioun (Lycée technique d'Ettelbruck); 
* 1985, Lycée classique de Diekirch.

Si mécht besonnesch Batik a Seidemolerei, awer och Gouachen an aner Techniken.

## Ausstellungen (Auswiel)
* 1977, Cercle Municipal, Stad Lëtzebuerg
* 1978, Kulturzentrum Schëtter
* 1985, Galerie d'art municipale, Esch-Uelzecht
* 1989, Foyer vum Theater Esch-Uelzecht
* 1990, Château Wirtgen, Dikrech
* 1991, Tutesall, Stad Lëtzebuerg

## Literatur
*APEA, 1987. *Regard sur deux siècles de création et d'éducation artistiques au Luxembourg.* Association des Professeurs d'Education artistique de l'Enseignement secondaire et supérieur (APEA), Luxembourg, Impr. St-Paul, 332 S. (Christiane Claude-Modert: S. 314-315).
* Lambert Herr, 1992, *Anthologie des Arts au Luxembourg*, Éditions É.Borschette, Lëtzebuerg, S. 57, ISBN 2-87982-034-0
* R. Fehr, Tageblatt, 5. November 1985
* R. Audry, Tageblatt, 18. Mee 1989
* Républicain Lorrain, 12. Mee 1989
* J.P. Schneider, Luxemburger Wort, 18. Mee 1989

## Kuckt och
* Lëscht vu lëtzebuergesche Konschtschafenden
Wiederstatioun

Eng **Wiederstatioun** (oder *meteorologesch Statioun*) ass eng Zesummestellung vu verschiddene Moossinstrumenter fir meteorologesch Wäerter ze moossen an domat d'Wieder an de Klima op enger bestëmmter Plaz z'observéieren.

Wiederstatioune ginn zum Deel vu staatleche Verwaltunge bedriwwen, kënnen awer och vu private Betriber oder Privatleit bedriwwe ginn. Et kann en ënnerscheeden tëscht Wiederstatioune mat analogen an deene mat digitale Moossinstrumenter.

Et gëtt och Statiounen déi nëmmen en Deel vun de méigleche Wiederparameter moossen, z.&nbsp;B. pluviometresch Statiounen, déi nëmmen den Nidderschlag (Reen a Schnéi) moossen.

En Ënnerscheed kann een och tëscht Statioune maachen, déi automatesch bedriwwe ginn a Statiounen, wou Personal op der Plaz ass a wou och Auswäertunge vun de gesammelten Date gemaach kënne ginn.

## Kuckt och
*Meteorologesch Statiounen zu Lëtzebuerg
Linda Cristal

D**'Linda Cristal**, gebuer als *Marta Victoria Moya Burges* de 25. Februar 1934 zu Buenos Aires, a gestuerwen de 27. Juni 2020 zu Beverly Hills, war eng argentinesch Schauspillerin.

Si war a Filmer vu bekannte Regisseure wéi Gordon Douglas, John Ford a Richard Fleischer ze gesinn. Hir bekanntst Filmer sinn *[[The Alamo]]* (1960) vum John Wayne an *[[Two Rode Together]]* (1961) vum John Ford. Si huet och a 97 Episode vun der TV-Serie *The High Chaparral* (1967-1971) matgespillt.

## Filmer
### Kino
* 1953: *El Lunar de la familia*, vum Fernando Méndez mam Luis Aguilar 
* 1953: *Genio y figura*, vum Fernando Méndez mam Esther Fernández a Luis Aguilar
* 1954: *Con el diablo en el cuerpo*, vum Raúl de Anda mam Luis Aguilar 
* 1955: *El 7 leguas*, vum Raúl de Anda mam Luis Aguilar
* 1956: *Comanche*, vum George Sherman mam Dana Andrews 
* 1956: *Enemigos*, vum Raúl de Anda mam Víctor Parra 
* 1957: *El diablo desaparece*, vum Rolando Aguilar 
* 1958: *[[The Last of the Fast Guns]]*, vum George Sherman mam Jock Mahoney a Gilbert Roland 
* 1958: *The Fiend Who Walked the West*, vum Gordon Douglas mam Robert Evans a Hugh O'Brian 
* 1958: *The Perfect Furlough*, vum Blake Edwards mam Tony Curtis an Janet Leigh
* 1959: *Siete pecados*, vum José Díaz Morales 
* 1959: *Cry Tough*, vum Paul Stanley mam John Saxon 
* 1959: *[[Le legioni di Cleopatra]]*, vum Vittorio Cottafavi mam Ettore Manni a Georges Marchal
* 1960: *[[The Alamo]]*, vum John Wayne mam John Wayne a Laurence Harvey 
* 1960: *La donna dei faraoni*, vum Viktor Tourjansky mam Pierre Brice an John Drew Barrymore
* 1961: *[[Two Rode Together]]*, vum John Ford mam James Stewart a Richard Widmark
* 1964: *Le verdi bandiere di Allah*, vum Giacomo Gentilomo, mam José Suárez a Cristina Gaioni
* 1968: *Panic in the City*, vum Eddie Davis mam Stephen McNally an Nehemiah Persoff 
* 1974: *Mr. Majestyk*, vum Richard Fleischer mam Charles Bronson an Al Lettieri
* 1977: *Love and the Midnight Auto Supply*, vum James Polakof mam Michael Parks

### TV (Auswiel)
* 1967 - 1971: *[[The High Chaparral]]* (TV-Serie) (97 Episoden) mam Leif Erickson, Cameron Mitchell an Henry Darrow

## Um Spaweck
Mount Rushmore National Memorial

De **Mount Rushmore National Memorial** (meeschtens **Mount Rushmore** ofgekierzt) ass en nationaalt US-amerikanescht Monument, dat an de Black Hills bei Keystone, South Dakota läit. Et commemoréiert d'Gebuert an d'Entwécklung vun de Vereenegte Staaten an hiren éischten 150 Joer a besteet haaptsächlech aus de ronn 18 Meter héije Büste vun den amerikanesche Presidenten George Washington, Thomas Jefferson, Theodore Roosevelt an Abraham Lincoln.

Eng 400 Aarbechter hunn dës tëscht 1927 an dem 31. Oktober 1941 ënner der Direktioun vum Gutzon Borglum erausgemeesselt. Et gëtt vum National Park Service geréiert.

De Mount Rushmore ass déi wichtegst Touristenattraktioun a South Dakota. 2004 waren iwwer 2 Millioune Leit sech dat ukucken.

Um Site gëtt et och de Lincoln Borglum Museum. An deem sinn 2 Kinoen, déi e Film vun 13 Minutten iwwer d'Geschicht vum Mount Rushmore weisen.

De Film *[[North by Northwest]]* vum Alfred Hitchcock spillt ë.&nbsp;a. um Mount Rashmore, och wann déi meescht Zeenen am Studio a gappe Kulisse viru Réckprojektioune gedréit goufen.

## Um Spaweck
* National Park Service - Mount Rushmore National Memorial
Luc Schiltz

De **Luc Schiltz**, gebuer de 16. Dezember 1980, ass e lëtzebuergeschen Theater- a Filmschauspiller.

Bei der 7. Editioun vum Lëtzebuerger Filmpräis gouf hien an der Kategorie "Bescht kënschtleresch Kontributioun" fir seng Roll an *[[Eng nei Zäit]]* ausgezeechent, a bei där 9. vun 2021 als beschte Schauspiller fir seng Roll a *[[Capitani]]*.

## Filmographie
* 2007: *[[Lady Blood]]* vum Jean-Marc Vincent, als Lionel Bartez
* 2008: *[[Luftbusiness]]* vum Dominique de Rivas, als Zombie
* 2008: *[[Freigesprochen]]* vum Peter Payer, als Eisebunnsbeamten
* 2009: *[[La Régate]]* vum Bernard de Bellefroid, als Noutfalldokter
* 2010: *[[Elle ne pleure pas, elle chante]]* vum Philippe de Pierpont, als Eric
* 2011: *[[D'Symmetrie vum Päiperlek]]* vum Paul Scheuer a Maisy Hausemer, als Max/Misch
* 2013: *[[Le goût des myrtilles]]* vum Thomas de Thier, als Fotograf
* 2013: *[[Errances]]* vun der Marylène Andrin (Kuerzfilm), als Andrea
* 2014: *[[Low Cost Sinphony]]* vum Filip Markiewicz, als Lieser am Metro
* 2014: *[[Elderly Spring]]* vum Pierre Hansen (Kuerzfilm)
* 2015: *[[Les brigands (Film)|Les brigands]]* vum Frank Hoffmann a Pol Cruchten, als Herman
* 2015: *[[Le Tout Nouveau Testament]]* vum Jako Van Dormael, als en Dokter
* 2015: *[[Eng nei Zäit]]* vum Christophe Wagner, als Jules Ternes 
* 2015: *[[Tout est calme (Film 2015)|Tout est calme]]* vun der Marylène Andrin, als Yann Leguernec
* 2015/16: *[[Esprit d'équipe]]* vum Christophe Barratier, als Colin Blake
* 2015/16: *[[Voyage au bout d'une identité]]* vum Filip Markiewicz, als jonke Mann
* 2016: *[[Aus den Aen]]* vun der Nadia Masri, als Pol
* 2017: *[[Rusty Boys]]* vum Andy Bausch mam André Jung a Pol Greisch
* 2019: *[[Capitani]]* (TV-Serie) vum Christophe Wagner, mam Sophie Mousel a Brigitte Urhausen
* 2019: *[[De Buttek]]* vum Luc Feit, als Luc
* 2019: *[[Skin Walker]]* vum Christian Neuman, als Isaac
* 2020: *[[Lupus (Film)|Lupus]]* (Kuerzfim) vum Laurent Prim, mam Pol Greisch
* 2020: *[[Cellule de crise (Serie)|Cellule de crise]]*, Tëleesserie.
* 2021: *[[An zéro - Comment le Luxembourg a disparu]]* vun der Myriam T. an dem Julien Becker
* 2021: *[[Hytte]]* vum Jean-Louis Schuller, als Luc
* 2022: *Capitani* Saison 2
* 2023: *[[La guerre des Lulus]]* vum Yann Samuell
* 2023: *[[Läif a Séil]]* vum Loïc Tanson
* 2025: *[[Marginal (Televisiounsserie)|Marginal]]* vum Loïc Tanson

## Gielercher
* Lëtzebuerger Filmpräis 2016: Bescht kënschtleresch Kontributioun fir seng Haaptroll an *Eng nei Zäit*
Vézières

**Vézières** ass eng franséisch Gemeng am Departement Vienne (86) an der Regioun Nei-Aquitaine.

## Kuckeswäertes
* D'Kierch vu Vézières ass zanter 1926 als *Monument historique* klasséiert.
NGC 2040

Den **NGC 2040** ass en oppene Stärekoup ongeféier 150.000 Liichtjoer vun eis ewech am Stärebild Dorado. Et ass e labbere Stärekoup, wou d'Stären e kollektiven Urspronk hunn an zesummen duerch de Weltraum dreiwen.

## Kuckt och
Tulpen

**Tulpen** (*Tulipa*) sinn eng Planzegattung bannent der Famill vun de Liliaceae. Et gëtt eng 150 Aarten, déi ursprénglech vun Nordafrika iwwer Europa bis a Mëttel- an Zentralasien verbreet sinn. Et gëtt eng sëllegen Hybridvarianten, déi als Dekoratiounsplanzen a Parken a Gäert, sou wéi och als Schnëttblumme gebraucht ginn.

Den Numm geet op dat tierkescht Wuert *tülbend* an dat persescht Wuert *dūlband* zeréck wou et ursprénglech en Turban bezeechent. Dat aalt lëtzebuergescht Wuert *Tullepant* geet och dorop zeréck.

## Beschreiwung

## Um Spaweck
Land

**Land** (Plural: Länner) steet fir:

* deen net mat Waasser bedeckten Deel vun der Äerduewerfläch, d'Landfläch
* eng ofgrenzbar Regioun, déi duerch gemeinsam naturraimlech Deeler bestëmmt ass, e Landstrech, eng Landschaft
* eng landwirtschaftlech markéiert Géigend, am Géigesaz zur Stad, de Ländleche Raum
* eng onofhängegt, politesch Struktur mat enger rechtlecher Verfassung, e Staat
* d'Gebitt vun engem Staat mat rechtlecher Verfassung, d'Staatsgebitt
* a verschiddene federale Staaten d'Bezeechnung fir en Deel vum Staat, z.&nbsp;B. e Bundesland
* eng historesch Rechtsgemeinschaft mat engem gemeinsame Landeshär, e Land (Historesch)
* e Stéck Äerdbuedem, dat an engem sengem Besëtz ass, de Grondbesëtz
## Kuckt och
* d'Lëtzebuerger Land, alt *Land* ofgekierzt; eng Wochenzeitung.
Dan Perjovschi

Den **Dan Perjovschi**, gebuer den 29. Oktober 1961 zu Sibiu a Rumänien, ass e rumänesche visuelle Kënschtler.

Hie lieft a schafft zu Bukarest.

## Um Spaweck

* Websäit vum Dan Perjovschi