open-index/open-wikipedia-markdown huggingface dataset:
Arrondissementer am Departement Hautes-Pyrénées

D'Departement Hautes-Pyrénées besteet aus dräi Arrondissementer mat follgenden Uertschaften als Sous-préfecture: Tarbes, Argelès-Gazost a Bagnères-de-Bigorre.

Déi véier Arrondissementer sinn:
*Arrondissement Argelès-Gazost
*Arrondissement Bagnères-de-Bigorre
*Arrondissement Tarbes

## Geschichtleches
* 1790: d'Departement Hautes-Pyrénées gëtt mat 5 Distrikter gegrënnt: Bagnères, La Montagne, Les Quatre Vallées, Tarbes a Vic
* 1800: d'Distrikter gi mat den Arrondissementer Argelès-Gazost, Bagnères-de-Bigorre an Tarbes ersat
*1926: D'Arrondissement d'Argelès-Gazost gëtt suppriméiert.
*1942: D'Arrondissement d'Argelès-Gazost gëtt nees restauréiert.
Arrondissementer am Departement Savoie

D'Departement Savoie besteet aus dräi Arrondissementer mat follgende Sous-préfecturen: Chambéry, Albertville a Saint-Jean-de-Maurienne

Déi dräi Arrondissementer sinn:
*Arrondissement Albertville
*Arrondissement Chambéry
*Arrondissement Saint-Jean-de-Maurienne

## Geschichtleches
* 1792: d'Departement Mont-Blanc gëtt mat 7 Distrikter gegrënnt: Annecy, Carouge, Chambéry, Cluses, Moûtiers, Saint-Jean-de-Maurienne an Thonon.
*1798: d'Distrikter Carouge, Cluses an Thonon gi bei d'Departement Léman geprafft.
* 1800: d'Arrondissementer gi gegrënnt
* 1815: d'Departement Mont-Blanc verschwënnt an d'Herzogtum Savoie gëtt als Deel vum Kinnekräich Sardinien restauréiert.
* 1860: d'Departement Savoie gëtt mat den Arrondissementer Albertville, Chambéry, Moûtiers a Saint-Jean-de-Maurienne gegrënnt.
* 1926: d'Arrondissement Moûtiers gëtt suppriméiert a bei dat vun Albertville geprafft.
Arrondissementer am Departement Val-d'Oise

D'Departement Val-d'Oise besteet aus dräi Arrondissementer mat follgende Sous-préfecturen: Argenteuil, Pontoise a Sarcelles

Déi dräi Arrondissementer sinn:
*Arrondissement Argenteuil
*Arrondissement Pontoise
*Arrondissement Sarcelles

## Geschichtleches
* 1968: d'Departement Val-d'Oise gëtt gegrënnt. Et besteet aus 185 Gemengen déi beim Departement Seine-et-Oise ofgezwackt goufen. Et war an dräi Arrondissementer opgedeelt: Pontoise, Argenteuil a Montmorency. 
*2000: d'Sous-préfecture gëtt vu Montmorency op Sarcelles veluecht an d'Arrondissement gëtt och op Sarcelles ëmgedeeft.
Arrondissement Montmorency

D**'arrondissement Montmorency** ass eng fréier franséisch administrativ Andeelung am Departement Val-d'Oise déi de 7. November 1962 am deemolegen Departement Seine-et-Oise gegrënnt gouf.

D'Sous-préfecture gouf 2000 op Sarcelles verluecht an d'Arrondissement gouf dunn an Arrondissement Sarcelles ëmgedeeft.

## Andeelung

*1962 huet et aus follgende Kantone bestanen: Écouen, Gonesse, Luzarches a Montmorency.
* 1964 kommen 2 Kantonen derbäi, Enghien-les-Bains a Sarcelles.
* 1967 sinn nach 9 Kantonen entstanen: Domont, Garges-lès-Gonesse-Ouest, Garges-lès-Gonesse-Est, Goussainville, Saint-Gratien, Soisy-sous-Montmorency, Viarmes a Villiers-le-Bel. De Kanton Sarcelles gouf a Sarcelles-Nord-Est an a Sarcelles-Sud-Ouest gespléckt.
Peter Mayhew

De **Peter Mayhew**, gebuer den 19. Mee 1944 zu Barnes an England, a gestuerwen den 30. Abrëll 2019 zu Boyd am Bundesstaat Texas, war en englesch-US-amerikanesche Schauspiller.

Den 2,20 Meter grousse Peter Mayhew ass bekannt duerch d'Roll vum Wookiee Chewbacca an de *[[Star Wars]]*-Filmer.

## Filmographie (Auswiel)
* 1977: *[[Sinbad and the Eye of the Tiger]]*
* 1977: *[[Star Wars: Episode IV - A New Hope]]*
* 1980: *[[Star Wars: Episode V - The Empire Strikes Back]]*
* 1983: *[[Star Wars: Episode VI - Return of the Jedi]]*
* 2005: *[[Star Wars: Episode III – Revenge of the Sith]]*
* 2015: *[[Star Wars: Episode VII - The Force Awakens]]*
* 2016: *[[Killer Ink]]*

## Um Spaweck
Arrondissementer am Departement Loir-et-Cher

D'Departement Loir-et-Cher besteet aus dräi Arrondissementer mat follgende Sous-préfecturen: Blois, Romorantin-Lanthenay a Vendôme

Déi dräi Arrondissementer sinn:
*Arrondissement Blois
*Arrondissement Romorantin-Lanthenay
*Arrondissement Vendôme

## Geschichtleches
* 1790: d'Departement Loir-et-Cher gëtt mat 6 Distrikter gegrënnt: Blois, Mer, Mondoubleau, Romorantin, Saint-Aignan a Vendôme.
*1800: Grënne vun den Arrondissmenter Blois, Romorantin a Vendôme.
*1926: d'Arrondissement Romorantin gëtt suppriméiert
*1943: d'Arrondissement Romorantin gëtt restauréiert
1961: Romorantin fusionéiert mat Lanthenay a kritt den Numm Romorantin-Lanthenay an d'Arrondissement gëtt och op deen Numm ëmgedeeft.
Arrondissement Colmar-Ribeauvillé

D**'Arrondissement Colmar-Ribeauvillé** ass eng franséisch administrativ Andeelung am Haut-Rhin an der Regioun Grand Est.

Den Haaptuert ass Colmar.

Den Arrondissement setzt sech aus 10 Kantonen zesummen:
* Canton d'Andolsheim
* Canton de Colmar-Nord
* Canton de Colmar-Sud
* Canton de Kaysersberg
* Canton de Lapoutroie
* Canton de Munster
* Canton de Neuf-Brisach
* Canton de Ribeauvillé
* Canton de Sainte-Marie-aux-Mines
* Canton de Wintzenheim
Stevo Pendarovski

De **Stevo Pendarovski** (mk-cyrl: Стево Пендаровски), gebuer den 3. Abrëll 1963 zu Skopje, ass en Universitéitsprofesser a Politiker aus Nordmazedonien.

De Stevo Pendarovski war vun 1998 bis 2001 Ministre-adjoint am Inneministère a vun 2001 bis 2004 Aussepoliteschen a Sécherheetsberoder vum Staatspresident Boris Trajkovski, a vun 2005 bis 2009 vum Branko Crvenkovski.

Bei de Presidentschaftswale vun 2014 an 2019 war hie Kandidat. 2014 ass en am zweeten Tour ausgescheet awer de 5. Mee 2019, huet en dee gewonnen.

## Um Spaweck
Arrondissementer am Departement Seine-Saint-Denis

D'Departement Seine-Saint-Denis besteet aus dräi Arrondissementer mat follgende Sous-préfecturen: Bobigny, Le Raincy a Saint-Denis

Déi dräi Arrondissementer sinn:
*Arrondissement Bobigny
*Arrondissement Le Raincy
*Arrondissement Saint-Denis

## Geschichtleches
* 1968: d'Departement Seine-Saint-Denis gëtt gegrënnt. Et besteet aus 16 Gemengen déi beim Departement Seine-et-Oise ofgezwackt goufen an aus 24 Gemengen aus dem Departement Seine. Et war an zwéin Arrondissementer opgedeelt: Bobigny a Le Raincy. 
*1993: d'Arrondissement Saint-Denis gëtt gegrënnt.
Arrondissementer am Departement Indre-et-Loire

D'Departement Indre-et-Loire besteet aus dräi Arrondissementer mat follgende Sous-préfecturen: Chinon, Loches an Tours

Déi dräi Arrondissementer sinn:
*Arrondissement Chinon
*Arrondissement Loches
*Arrondissement Tours

## Geschicht
* 1790: d'Departement Indre-et-Loire gëtt mat siwen Distrikter gegrënnt: Amboise, Châteaurenault, Chinon, Langeais, Loches, Preuilly, Tours
*1800: d'Arrondissementer Chinon, Loches an Tours gi gegrënnt.
* 1926: d'Arrondissement Loches gëtt suppriméiert
* 1942: d'Arrondissement Loches gëtt restauréiert.
Arrondissementer am Departement Lot

D'Departement Lot besteet aus dräi Arrondissementer mat follgende Sous-préfecturen: Cahors, Figeac a Gourdon

Déi dräi Arrondissementer sinn:
*Arrondissement Cahors
*Arrondissement Figeac
*Arrondissement Gourdon

## Geschicht
* 1790: d'Departement Lot gëtt mat sechs Distrikter gegrënnt: Cahors, Figeac, Gourdon, Lauzerte, Martel, Montauban
* 1790: den Distrikt Martel gëtt vum Distrikt Saint-Céré ersat.
*1800: d'Arrondissementer Cahors, Figeac, Gourdon a Montauban gi gegrënnt.
* 1808: d'Arrondissement Montauban gëtt aus dem Departement erausgeholl a kënnt an d'Departement Tarn-et-Garonne.
Arrondissementer am Departement Vaucluse

D'Departement Vaucluse besteet aus dräi Arrondissementer mat follgende Sous-préfecturen: Avignon, Apt a Carpentras

Déi dräi Arrondissementer sinn:
*Arrondissement Apt
*Arrondissement Avignon
*Arrondissement Carpentras

## Geschicht
* 1791: Avignon ab de Comtat Venaissin ginn u Frankräich ugeschloss. 
*1792: d'Distrikter Avignon a Carpentras gi gegrënnt. Se geéiere respektiv zu de Bouches-du-Rhône an zu der Drôme 
* 1793: d'Depapartement Vaucluse gëtt mat de véier Distrikter Apt, Avignon, Carpentras an Orange gegrënnt.
*1800:d'Arrondissementer Avignon, Apt, Carpentras an Orange gi gegrënnt.
*1926: d'Arrondissement Orange gëtt suppriméiert an d'Ënnerprefektur Apt gëtt op Cavaillon verluecht. D'Arronsissement ännert den Numm op Arrondissement Cavaillon.
*1933: d'Ënnerprefektur kënnt ness zeréck op Apt an d'Arrondissement kritt säin alen Numm zeréck.
Le jardinier d'Argenteuil

**Le jardinier d'Argenteuil** ass e franséisch-däitsche Film vum Jean-Paul Le Chanois aus dem Joer 1966 no engem Roman vum René Jouglet.
## Ëm wat geet et am Film?
De Joseph Martin moolt fir säin Ënnerhalt naiv Biller an ziicht a senger Fräizäit Blummen, dernieft verbessert hie säin Akommes duerch d'Drécke vu Falschgeld…
## Um Spaweck
Le soleil des voyous

**Le soleil des voyous** ass e franséisch-italieenesche Film vum Jean Delannoy aus dem Joer 1967 no engem Roman vum J.M. Flynn.
## Ëm wat geet et am Film?
Den Denis Ferrand plangt e groussen Iwwerfall op déi Bank déi vis-a-vis vu senger Bar läit…
## Um Spaweck
Arrondissement Stroossbuerg

D**'Arrondissement Stroossbuerg** ass eng franséisch administrativ Andeelung am Bas-Rhin an der Regioun Grand Est.

Den Haaptuert ass Stroossbuerg.

Den Arrondissement setzt sech aus 11 Kantonen zesummen:
* Brumath
* Hœnheim 
* Illkirch-Graffenstaden 
* Lingolsheim 
* Schiltigheim 
* Strasbourg-1
* Strasbourg-2 
* Strasbourg-3 
* Strasbourg-4 
* Strasbourg-5 
* Strasbourg-6
La Marie du port (Film)

** La Marie du port** ass e franséische Film vum Marcel Carné aus dem Joer 1950 nom Roman *La Marie du port* vum Georges Simenon.

## Ëm wat geet et am Film?
Den Henri Chatelard a seng Fra Odile hu sech net méi vill ze soen. Dowéinst sëtzt den Henri déi meescht Zäit an engem Café wou hien dann enges Daags d'Marie begéint…

## Um Spaweck
È più facile che un cammello...

**È più facile che un cammello...** ass en italieenesch-franséische Film vum Luigi Zampa aus dem Joer 1950.
## Ëm wat geet et am Film?
De räiche Carlo Bacchi gëtt vun engem Camion iwwerrannt a stierft. Bei der Himmelsdier gëtt hien net eragelooss. Hie muss zeréck op d'Äerd a kritt nach 12 Stonnen Zäit fir sech do den Himmel ze verdéngen…

## Um Spaweck
Arrondissement Haguenau-Wissembourg

D**'Arrondissement Haguenau-Wissembourg** ass eng franséisch administrativ Andeelung am Bas-Rhin an der Regioun Grand Est.

Den Haaptuert ass Haguenau.

Den Arrondissement setzt sech aus 8 Kantonen zesummen:
* Canton de Bischwiller
* Canton de Haguenau
* Canton de Niederbronn-les-Bains
* Canton de Lauterbourg
* Canton de Seltz
* Canton de Soultz-sous-Forêts
* Canton de Wissembourg
* Canton de Wœrth
Arrondissement Thann-Guebwiller

D**'Arrondissement Thann-Guebwiller** ass eng franséisch administrativ Andeelung am Haut-Rhin an der Regioun Grand Est.

Den Haaptuert ass Thann.

Den Arrondissement setzt sech aus 5 Kantonen zesummen:
* Canton de Cernay
* Canton d'Ensisheim
* Canton de Masevaux-Niederbruck 
* Canton de Guebwiller
* Canton de Wintzenheim
Arrondissement Erstein

D**'Arrondissement Erstein** ass eng fréier administrativ Andeelung am Departement Bas-Rhin. Et gouf den 28. Juni 1919 gegrënnt.

1974 goufen d'Arrondissementer Erstein a Sélestat zesummegeprafft fir d'Arrondissement Sélestat-Erstein ze bilden an d'Ënnerprefektur koum op Sélestat.

## Zesummesetzung

D'Arrondissement huet aus 4 Kantone bestanen:
* Canton de Benfeld
* Canton d'Erstein
* Canton de Geispolsheim
* Canton d'Obernai
Arrondissement Sélestat

D**'Arrondissement Sélestat** ass eng fréier administrativ Andeelung am Departement Bas-Rhin. Et gouf 1919 gegrënnt.

1974 goufen d'Arrondissementer Sélestat an Erstein zesummegeprafft fir d'Arrondissement Sélestat-Erstein ze bilden an d'Ënnerprefektur ass zu Sélestat bliwwen.

## Zesummesetzung

D'Arrondissement huet aus 4 Kantone bestanen:
* Canton de Barr
* Canton de Marckolsheim
* Canton de Sélestat
* Canton de Villé
Gellenoncourt

**Gellenoncourt** ass eng franséisch Uertschaft a Gemeng am Departement Meurthe-et-Moselle an der Regioun Grand Est.

## Nopeschgemengen
Le tatoué

**Le tatoué** ass e franséisch-italieenesche Film vum Denys de La Patellière aus dem Joer 1968 nom Roman *Gégène le tatoué* vum Alphonse Boudard.

## Ëm wat geet et am Film?
Den Enguerand de Montignac huet um Réck eng Tätowéierung déi vum Moler Modigliani realiséiert gouf. De Konschthändler Félicien Mezeray well se onbedéngt kafen...

## Um Spaweck
Tout ça ne vaut pas l'amour

** Tout ça ne vaut pas l'amour ** ass e franséische Film vum Jacques Tourneur aus dem Joer 1931.

## Ëm wat geet et am Film?
Den alen Apdikter Jules Renaudin bekëmmert sech ëm d'Claire, e jonkt Meedchen dat e Kand erwaart. D'Kand stierft bei der Gebuert. D'Claire verléift sech dueno awer an de jonke Jean Cordier…

## Um Spaweck
Frolois

**Frolois** ass eng franséisch Uertschaft a Gemeng am Departement Meurthe-et-Moselle an der Regioun Grand Est.

## Geographie
Frolois läit op engem nidregge Plateau deen am Süden an den Dall vum Madon offält, deen och déi ganz westlech Grenz mat den Nopeschgemengen Xeuilley, Pierreville a Bainville-sur-Madon mécht.
Richardménil

**Richardménil** ass eng franséisch Uertschaft a Gemeng am Departement Meurthe-et-Moselle an der Regioun Grand Est.

## Geographie
Richardménil läit um rietsen Uwänner vun der Musel an um Canal des Vosges am Westen, souwéi um Verbindungskanal vun Nanzeg am Norden.

* Lëscht vun den Uertschafte bei der Musel
Ramonchamp

**Ramonchamp** ass eng franséisch Uertschaft a Gemeng am Departement Vosges an der Regioun Grand Est.

D'Gemeng gehéiert zu den 198 Gemengen déi de Parc naturel régional des Ballons des Vosges bilden.

## Geographie
Ramonchamp läit am Dall vun der Musel. 

*Lëscht vun den Uertschafte bei der Musel
Paris Béguin

** Paris Béguin** ass e franséische Film vum Augusto Genina aus dem Joer 1931.
## Ëm wat geet et am Film?
D'Jane iwwerrascht Nuets an hirer Wunneng en Déif deen et op hir Bijouen ofgesinn huet…

## Um Spaweck
Chargy

**Chargy **ass e Reseau vun ëffentlechen Opluedstatioune fir Elektro- a Plug-in-Hybrid-Gefierer zu Lëtzebuerg.

Chargy ass eng gemeinsam Mark vun alle lëtzebuergesche Stroumliwweranten (Creos, Electris, Sudstroum, Stad Dikrech a Stad Ettelbréck).

Déi éischt Statioune goufen am November 2016 virgestallt a sinn zanter Juni 2017 am ëffentleche Raum disponibel. 

E séiert Ëmklammen op d'Elektromobilitéit war ee vun den Haaptsujeten an der Rifkin-Etud iwwert déi sougenannt *[[Drëtt industriell Revolutioun]]* an d'Lëtzebuerger Regierung huet am Februar 2016 festgehale wou a wéi vill Luedstatioune sollen opgestallt ginn. All Gemeng am Land kritt op d'mannst eng Luedstatioun, woubäi d'Zuel vun de Statioune pro Gemeng a Funktioun vun der Bevëlkerung an der Zuel vun den Aarbechtsplaze variéiert. D'Borne ginn ëmmer an der Géigend vun Unzéiungspunkte wéi Industriezonen, Schoulen, touristeschen, kulturellen oder sportlechen Infrastrukturen, bei Butteker, der Gemeng oder anere Verwaltungen opgestallt.

Fir Zougang op eng Chargy-Borne ze kréie fir säin Auto oplueden ze kënnen, brauch een eng Kaart (Debit- oder *Prepaid*-Kaart), déi mat der mKaart kombinéiert gëtt.

## Park vun de Luedstatiounen
Uganks 2019 waren 277 Bornen a Betrib, wouvun der 203 op der ëffentlecher Strooss an der 43 op P+R-Plaze stinn. Dobäi kommen nach 31 *Chargy-OK*-Borne bei private Clienten.

Fir d'Joer 2019 sinn nach zousätzlech 200 Statioune virgesinn, a bis 2021 sollen am Ganzen 800 Borne mat allkéiers zwéin Uschlëss am Land opgeriicht sinn. D'Statioun erlaabt e séiert Opluede mat tëscht 3,7 kW an 22&nbsp;kW, jee no Gefier.

Den 20. Januar 2021 sinn um Kierchbierg déi éischt Borne mam Numm *Super Chargy* fir e séiert Oplueden installéiert ginn. Déi lueden den Auto mat enger elektrescher Leeschtung vun 160-320&nbsp;kW op. Bis 2023 sollen op am Ganzen 19 Plazen 88 Borne vun deem Typ opgeriicht ginn.

Den 18. Juni 2025 gouf vum Wirtschaftsministère matgedeelt, datt 666 *Chargy*- an 82 *Super* *Chargy*-Bornen operationell sinn.

## Concessionnaire vun de Luedstatiounen
Well et dem EU-Recht no net méi méiglech ass, datt de Gestionnaire vum Stroumnetz och ëffentlech Opluedstatiounen besëtzt, entwéckelt, verwalt oder bedreift, gouf iwwer e Marché public en neie Concessionnaire gesicht. De Bedreiwer vun der ëffentlecher Luedinfrastruktur ass deemno vum … un a fir deng Dauer vu 7 Joer déi temporär Gesellschaft (*Société momentanée*) charge@lux, en Zesummeschloss vun de Firmaen *Electris*, *Cube 4T8* a *Socom*.

## Biller

Chargy zu Bauschelt-101.jpg|Chargy-OK Statioun bei der Gemeng zu Bauschelt
Luxembourg, stationnement réservé Chargy (103).jpg|Chargy-Bornen um P+R um Houwald
Luxembourg, Carloh-Chargy Kirchberg uni.lu (101).jpg|Borne fir d'Autoe vum CarloH-Service


## Um Spaweck
Jean-Claude Brisseau

De **Jean-Claude Brisseau**, gebuer de 17. Juli 1944 zu Paräis, an och do gestuerwen den 11. Mee 2019, war e franséische Filmregisseur, Dréibuchauteur, Schauspiller a Filmproduzent.

De Brisseau krut 1988 um Festival vu Cannes de Prix spécial de la jeunesse fir säi Film *[[De bruit et de fureur]]* an 2012 um Filmfestival vu Locarno de Gëllene Leopard (Pardo d'oro) fir säi Film *[[La fille de nulle part]]*.

## Filmographie
### Kino
* 1976: *[[La croisée des chemins]]* - Haaptacteuren: Laurence Boisloret, María Luisa García, Bernard van Hoorn
* 1978: *[[Médiumnité]]* - Haaptacteuren: Jean-Claude Brisseau, María Luisa García, Marie Rivière
* 1983: *[[Un jeu brutal]]* - Haaptacteuren: Bruno Cremer, Emmanuelle Debever, María Luisa García
* 1988: *[[De bruit et de fureur]]* - Haaptacteuren: Bruno Cremer, François Négret, Fabienne Babe
* 1989: *[[Noce blanche]]* - Haaptacteuren: Bruno Cremer, Vanessa Paradis, Ludmila Mikaël
* 1992: *[[Céline (Film)|Céline]]* - Haaptacteuren: Isabelle Pasco, María Luisa García, Danièle Lebrun
* 1994: *[[L'ange noir]]* - Haaptacteuren: Sylvie Vartan, Michel Piccoli, Tchéky Karyo
* 2000: *[[Les savates du bon Dieu]]* - Haaptacteuren: Stanislas Merhar, Raphaële Godin, Paulette Dubost
* 2002: *[[Choses secrètes]]* - Haaptacteuren: Coralie Revel, Sabrina Seyvecou, Roger Miremont
* 2006: *[[Les anges exterminateurs]]* - Haaptacteuren: Frédéric van den Driessche, Maroussia Dubreuil, Lise Bellynck
* 2008: *[[A l'aventure]]* - Haaptacteuren: Carole Brana, Arnaud Binard, Lise Bellynck
* 2012: *[[La fille de nulle part]]* - Haaptacteuren: Virginie Legeay, Claude Morel, Lise Bellynck
* 2014: *[[Des jeunes femmes disparaissent]]* – (Kuerzfilm)
* 2018: *[[Que le diable nous emporte]]* - Haaptacteuren: Fabienne Babe, Isabelle Prim, Fabrice Deville

## Um Spaweck
Cœurs joyeux

**Coeurs joyeux** ass e franséisch-däitsche Film vum Max de Vaucorbeil an Hanns Schwarz aus dem Joer 1931.

## Ëm wat geet et am Film?
De jonke Charles gëtt verdächtegt an enger Bijouterie gestuel ze hunn. Seng Frëndin Lucette kann awer beweisen dat hien onschëlleg ass…

## Soss
*Coeurs joyeux* ass déi franséisch Versioun vum Film *[[Zigeuner der Nacht]]* mat der Jenny Jugo an der Haaptroll.

## Um Spaweck
Zigeuner der Nacht

**Zigeuner der Nacht** ass en däitsch-franséische Film vum Hanns Schwarz aus dem Joer 1932.
## Ëm wat geet et am Film?

## Soss
Zigeuner der Nacht ass déi däitsch Versioun vum Film *[[Cœurs joyeux]]* mat der Josseline Gaël an der Haaptroll.

## Um Spaweck
Scheedbësch

De **Scheedbësch** (och nach *De Scheed*) ass e Bësch am Quartier Hamm vun der Stad Lëtzebuerg. E läit am ëstlechste Wupp vun der Haaptstad.

De Bësch huet eng Fläch vun am Ganzen ongeféier 136 ha an e grenzt am Westen un d'Autobunn A1, am Norden un d'Nationalstrooss 2 an am Osten un den CR159 (Sandweiler - Izeg). Am Süden trennt d'Gemengegrenz, déi gréisstendeels vun der Huerbaach gemaach gëtt, e vum Bësch mam Numm *Schleed* an der Kadastersektioun Izeg vun der Nopeschgemeng Hesper.

Diagonal duerch de Bësch - vun Nordwesten a Richtung Südosten - verleeft d'Eisebunnsstreck Lëtzebuerg-Waasserbëlleg. Nërdlech vun der Eisebunn läit den amerikaneschen Zaldotekierfecht. Den CR234 (*[[Allée Dwight-David-Eisenhower|allée Dwight D. Eisenhower]]* a *[[Val du Scheid]]*) mécht Verbindung tëscht der N2 an dem CR159 beim Scheedhaff.

## Geschicht
Am Scheedbësch soll fréier d'Grenz tëscht dem mëttelalterleche Moselgau an dem Wavergau verlaf sinn. De Bësch ass mat der Bezeechnung „Scheit“ op der Ferrariskaart vu 1777 agezeechent. No der Franséischer Revolutioun haten sech wéi et schéngt eng ganz Rëtsch Leit déi vun Esch fort gelaf waren, am Bësch opgehalen.

Op d'mannst vum 18. Joerhonnert un ass am Scheedbësch de Conterdag gefeiert ginn. Bei där Geleeënheet ass déi helleg Walburga ugebiet ginn, fir déi „béis Aen“ ze heelen oder eppes géint de „béise Bléck“ z'ënnerhuelen. Mat der Zäit gouf awer aus der Wallfaart en ze vill weltlecht Fest mat Wäin an Danz, an d'Kierch huet 1865 déi grouss Pressessioun verbueden.

## Originne vum Numm
Den Numm Scheedbësch kënnt vum Flouernumm *Scheed*, deen et ganz dacks gëtt, a mat deem gemenkerhand d'Grenz vun engem Feld oder engem Bësch gemengt ass. De *Scheed* ass awer och eng vun den héije Plazen am Biergréck deen den Uelzechtdall vum Sirdall trennt.

## Biller

Luxembourg,_Scheedbësch_(102).jpg
Luxembourg,_Scheedbësch_(104).jpg
Luxembourg,_Scheedbësch_(106).jpg


## Kuckt och

## Um Spaweck
Basse-sur-le-Rupt

**Basse-sur-le-Rupt** ass eng franséisch Gemeng an de Vogesen an der Regioun Grand Est.

D'Gemeng gehéiert zu den 198 Gemengen déi de Parc naturel régional des Ballons des Vosges bilden.

## Geographie
D'Gemeng läit am Dall vum Ruisseau de Basse sur le Rupt, dee sech op enger Längt vu ronn 8&nbsp;km, vun Osten no Weste streckt. Bis op déi lescht 70 Meter an der Nopeschgemeng Vagney huet d'Baach hire Laf komplett an der Gemeng Basse-sur-le-Rupt.

Duerch den Dall ass s'un de Verkéier ugeschloss iwwer d'Departementale D34 an D34B. 
## Nopeschgemengen
Provënz Luanda

**Luanda** ass eng vun den 18 angolanesche Provënzen. Si ass net mat der Stad Luanda ze verwiesselen, déi d'Haaptstad vun der Provënz Luanda a vun der Republik Angola ass. D'Provënz Luanda läit am Nordweste. Si grenzt am Westen un den Atlanteschen Ozean an um Kontinent un d'Provënz Bengo.

D'Vollekszielung vun 2014 ass op eng Awunnerzuel vu 6.542.944 Persoune komm, wat 26,9&nbsp;% vun der Gesamtbevëlkerung vun Angola entsprécht.

Mat enger Fläch vun 2.417  ass si e bësse méi kleng wéi d'Groussherzogtum Lëtzebuerg an déi klengst vun den angolanesche Provënzen. Well d'Haaptstad mam selwechten Numm och an där Provënz läit ass si gläichzäiteg och déi Provënz mat de meeschten Awunner.
## Um Spaweck
Liberalismus

**Liberalismus** ass eng politesch Ideologie, déi zënter hirem Opkommen am Englesche Biergerkrich, am Amerikaneschen Onofhängegkeetskrich an an der Franséisch Revolutioun eng bedeitend Roll an de westleche Gesellschafte spillt. Liberalismus baséiert op enger individualistescher Siicht op d'Mënschheet a betount d'Fräiheet vum Individuum, also dem Mënsch, géigeniwwer dem Staat.

Liberalismus ass kee kloert Konzept. Dacks gëtt en Ënnerscheed gemaach tëscht dem politesche Liberalismus, vun deem de brittesche Philosoph John Locke de bekanntste Vertrieder ass, an dem wirtschaftleche Liberalismus, dee mam schotteschen Ekonomist a Philosoph Adam Smith ugefaangen huet. De wirtschaftleche Liberalismus betount virun allem d'Fräiheet vum ekonomesche Maart, wärend de politesche Liberalismus haaptsächlech d'Fräiheet an d'Rechter vum Mënsch betrëfft.

Am Laf vun der Geschicht sinn déi zwou Variante vum Liberalismus dacks a Konflikt matenee geroden - zum Beispill wann argumentéiert gouf, datt d'Fräiheet vum Maart d'Fräiheet vum Mënsch géif limitéieren. Am Allgemengen huet sech de Liberalismus an de verschiddene Länner an iwwer déi verschidde Periode ganz ënnerschiddlech entwéckelt, an et gëtt vill verschidde Variatioune vum Liberalismus mat aneren Interpretatiounen. Trotzdeem hunn déi ënnerschiddlech liberal Stréimunge bestëmmt Theeme gemeinsam: de Glawen an d'Gläichberechtegung an an déi individuell Fräiheeten (zum Beispill Glawens- a Meenungsfräiheet); d'Ënnerstëtzung vum Privatbesëtz an engem begrenzte Rechtsstaat; d'Wichtegkeet vu Wäerter wéi dem Pluralismus, der Toleranz an der Souveränitéit vum Vollek. Aner liberal Charakteristike sinn de Respekt vun de Grondsätz, déi de Rechtsstaat kennzeechnen; eng kapitalistesch Maartwirtschaft; d'Betoune vun der Roll vun der Zivilgesellschaft; fräien internationalen Handel; d'Séchere vum Fridden op der Welt duerch d'Mediatioun an d'Interventioun vun internationalen Organisatiounen (wéi de Vereenten Natiounen).

## Um Spaweck
La Bresse (Vosges)

**La Bresse** ass eng franséisch Gemeng an de Vogesen an der Regioun Grand Est.

D'Gemeng gehéiert zu den 198 Gemengen déi de Parc naturel régional des Ballons des Vosges bilden.

## Geographie
D'Gemeng läit an den Däller vun der Moselotte a vum Chajoux déi vun enger ronn 20 Niewebaache gefiddert ginn, déi all hir Quellen um Gebitt vun der Gemeng hunn. Déi zwéin Däller leien tëscht dräi Biergrécker vun deenen de westlechen an den ëstlechen op de respektive Gemengegrenze leien, an op deenen och d'Colen ze fanne sinn déi an d'Nopeschdäller féieren. Dozou gehéieren de Col de Grosse Pierre fir an den Dall vum *Ruisseau de Creusegoutte* enger Niewebaach vum Bouchot, de Col des Faignes fir an den Dall vun der Vologne an de Col de Bramont fir an den Dall vun der Thur.

## Verkéier

D'Haaptverkéiersachs an der Gemeng ass d'Departementsstrooss D486 déi vu Le Thillot op Gérardmer féiert. Et ass och déi eenzeg Strooss, déi en Accès an d'Gemeng huet ouni iwwer e Col mussen ze fueren. 
## Nopeschgemengen
Kötü Kedi Şerafettin (Film)

***Kötü Kedi Şerafettin***, a ville Länner ënner anerem zu Lëtzebuerg als ***Bad Cat*** bekannt, ass en tierkeschen Animatiounsfilm am Kaméidisgenre vun de Regisseure Mehmet Kurtuluş an Ayşe Ünal.

En hat seng Première de 17. Juni 2016 um Annecy Animation Film Festival.

De 6. September 2016 koum d'DVD a Blu-ray eraus; de Film ass och online op Streaming-Platforme wéi vod.lu oder iTunes ze lounen, resp. ze kafen.

## Ëm wat geet et am Film?
D'Geschicht vun engem egoisteschen, vulgären, frechen a sexbesiessene Kueder.

## Um Spaweck
* Offiziell Säit vum Animatiounsfilm
Conterdag

De **Conterdag** (och nach *Grousse Walburgisdag* oder *Walperdag*), war den Haaptfestdag vun der helleger Walburga, deen zu Conter gefeiert gouf.

E gouf de 5. Sonndeg no Päischte mat enger feierlecher Oktav gefeiert an dobäi gouf de Walburgisueleg an d'Walburgiswaasser geseent, déi allebéid als therapeutesch Mëttel géint „béis Aen“ oder e „béise Bléck“ hëllefe sollten. Op deem Dag konnt een och seng Sënnen nogelooss kréien (*Ablass*, *indulgences*). Et sollen alt bis zu 10.000 Gleeweger, déi deels aus dem Ausland koumen, op Conter gepilgert sinn.

De Kult léisst sech fréistens vum 18. Joerhonnert un noweisen. No enger kuerzer Ënnerbriechung wärend de Jore vun der Revolutioun gouf de Brauch nees opgeholl, mä et hat sech schonn deemools e gewësse Mëssbrauch ageschlach. Am Scheedbësch, nordwestlech vu Conter gouf d'Fest mat vill Wäin, Danz an Ëmgeréits gefeiert an d'Kierch war gezwongen d'Pressessioun vun 1865 un ze verbidden, well d'Fest ze vill weltlech Formen ugeholl hat.

## Um Spaweck

* Quell vum Artikel wou net anescht uginn: Lemma „*Conterdag*“ am Luxemburger Wörterbuch um Portal infolux.lu
Faucompierre

**Faucompierre** ass eng franséisch Gemeng an de Vogesen an der Regioun Grand Est.

## Geographie

Den Territoire vun der Gemeng gläicht engem laange Rechteck vun 3 200 op 800 Meter. D'Uertschaft selwer läit op enger Héicht vu ronn 450&nbsp;m, woubäi déi héchst Plaz mat 649&nbsp;m, de *Rocher des Fées* op der Nordgrenz mat La Neuveville-devant-Lépanges ass an déi déifst Plaz mat 398&nbsp;m am Dall vum Barba op der Grenz mat Docelles. De Barba mécht och déi ganz südlech Grenz mat de Gemengen Tendon a Xamontarupt.

## Nopeschgemengen
Kapitalismus

**Kapitalismus** ass e Wirtschaftssystem, an deem d'Produktiounsmëttel a Privatbesëtz sinn an an deem d'Konsumgidder, d'Aarbecht an d'Kapital op engem Maart kaaft a verkaaft ginn. Am Kapitalismus sinn d'Proprietéit vun der Aarbecht an d'Proprietéit vum Kapital typescherweis getrennt. D'Proprietäre vum Kapital hunn - entweeder direkt als Entreprener oder indirekt duerch e Kredit un den Entreprener – Eegentumsrechter un der Produktioun. De Verkafsprofit geet u si, wärend d'Aarbecht mat enger Pai bezuelt gëtt, déi virdru festgeluecht gouf. Entscheedungen iwwer Investitiounen an iwwer d'Produktioun vu Wueren an Déngschtleeschtunge gi vun de Produktiounsmëttelbesëtzer, de *Kapitaliste* getraff, déi d'Aarbecht och wärend dem Produktiounsprozess leeden a verdeelen. D'Präisgestaltung vun de Wueren a vun den Déngschtleeschtungen hänkt vun de Konditioune vun der Konkurrenz um relevante Maart an domat vun der Offer an der Demande of. Och de Präis vun der Aarbecht vum Eenzelen, dat heescht d'Pai, gëtt um Aarbechtsmaart opgrond vun der Offer an der Demande entspriechend festgeluecht. Well d'Produktiounsmëttel a Privatbesëtz sinn, fält den Iwwerschoss aus der Produktioun un d'Besëtzer vun de Produktiounsmëttel.

Kapitalistesch Zich hunn a Gesellschaften existéiert, déi wäit virun eiser Zäit leien. Als Konsequenz vun der industrieller Revolutioun huet sech de Kapitalismus virun allem am 19. an 20. Joerhonnert verbreet. Haut ass de Kapitalismus a villfälteger Weis de Sozialmodell, dee weltwäit dominéiert. Déi meescht aktuell kapitalistesch Länner hu gemëscht Ekonomien, an deenen Elementer vu fräie Mäert mat staatlecher Interventioun verbonne ginn.

D'Kritiker vum Kapitalismus argumentéieren, datt de Kapitalismus d'Muecht an den Hänn vun enger klenger kapitalistescher Klass géif bannen, déi nëmmen duerch d'Ausbeutung vun der Majoritéit vun der Aarbechterklass kéint existéieren. Si kritiséieren och, datt am Kapitalismus de Profit virum soziale Wuelergoen an dem Ëmweltschutz géif stoen, an datt Ongläichheeten, Korruptioun a wirtschaftlech Onsécherheet géife gefërdert ginn. Den Ënnerstëtzer no géif de Kapitalismus duerch d'Existéiere vun der Konkurrenz besser Produkter a méi Innovatioun bidden, de Räichtum tëscht all de produktive Mënsche verdeelen, de Pluralismus an d'Dezentraliséierung vun der Muecht fërderen, e staarke Wirtschaftswuesstem schafen, a Produktivitéit a Wuelstand ervirbréngen, deen der Gesellschaft zegutt géif kommen.

De Kapitalismus gëtt dacks mam Liberalismus verwiesselt, deen awer eng politesch Ideologie ass, wärend de Kapitalismus e Wirtschaftssystem ass.

## Um Spaweck
Garche

**Garche** (*Gaasch* oder *Garsch* bei der eelerer Bevëlkerung), ass eng franséisch Uertschaft a fréier Gemeng am Departement Moselle an der Regioun Grand Est.

D'Gemeng Garche grad sou wéi Kœking goufen 1970 un Diddenuewen ugeschloss. Déi zwou Gemengen hunn awer kee Kontakt mam Territoire vun Diddenuewen a bilde sou eng Exklav vum Gemengenterritoire. 
 
## Geographie
Garche läit um lénksen Uwänner vun der Musel ouni awer direkt drunzestoussen.

## Nopeschuertschaften
Tendon (Vosges)

**Tendon** ass eng franséisch Gemeng an de Vogesen an der Regioun Grand Est.

## Geographie

De gréissten Deel vun der Gemeng mat der Haaptuertschaft läit am Dall vum Scouet an an den Däller vu sengen Niewbaachen. E puer Lieu-diten am Weste vun der Gemeng leien am Dall an an den Niewendäller vun der Cuve.

Queesch duerch d'Gemeng vun Norden no Südoste leeft Departementsstrooss D11 déi vun Épinal op Le Tholy féiert. 
## Nopeschgemengen
Sœtrich

**Sœtrich** (*Séitrech* oder *Séidreng* bei der eelerer Bevëlkerung), ass eng franséisch Uertschaft a fréier Gemeng am Departement Moselle an der Regioun Grand Est.

D'Gemeng Sœtrich gouf 1811 u Grouss-Hetteng ugeschloss. 
 
## Geographie
Sœtrich läit op der Kiesel.

## Nopeschuertschaften
Catani

**Catani** ass de Familljennumm vun ë.&nbsp;a. follgende Persounen:
* Aldo Catani (* 1951), e lëtzebuergesche Foussballspiller.
* Alessandro Mari Catani (* 1942), en italieeneschen Iwwersetzer a Mytholog.
* Beatriz Catani, eng argentinesch Theaterregisseurin.
* Carlo Catani (1852–1918), en italieenesch-australesche Bauingenieur.
* Cesare Catani, en italieeneschen Opersänger.
* Claudia Catani (* 1969), eng italieenesch Schauspillerin.
* Fabio Catani, en italieenesche Medezinner.
* Fausto Catani (1909–1978), en italieeneschen Erzéier.
* Filippo Catani, en italieenesche Geolog an Hydrolog.
* Florio Catani (1781–1871), e Schwäizer-finnesche Bäcker.
* Ina Catani (1906–1938), eng schweedesch Bouschëtzin.
* John Catani (1864–1931), e finnesche Gastronom, Äiskonschtleefer a Foussballfonctionnaire.
* Lucia Catani, eng italieenesch Biochemikerin.
* Luigi Catani (1762–1840), en italieenesche Moler.
* Marco Catani, en italieeneschen Neurobiolog, deen am Vereenege Kinnekräich schafft.
* Marco Catani (* 1956), en italieenesche Chirurg a Professer.
* Maurizio Catani (* 1937), e franséische Soziolog.
* Olivier Catani, e lëtzebuergeschen Televisiounsmoderateur.
* Pedro Catani, am Joer 1810 de Vizekinnek vun der Vizekinnekräich Neispuenien.
* Roberto Catani (* 1965), en italieeneschen Trickfilmzeechner.
* Tommaso Catani (1858–1925), en italieenesche kathoulesche Priister a Schrëftsteller.
* Ugo Iacopo Domenico Catani (1859–1944), en italieenesche Moler.
* Vania Catani (* 1963), eng brasilianesch Televisiounsproduzentin.
* Vittorio Catani (* 1940), en italieenesche Schrëftsteller.
* Giuseppe Catani Chiti (1866–1945), en italieenesche Moler a Sculpteur.
* Patric Catani, de Pseudonym vum Patric Cremer (* 1976), engem däitsche Museksproduzent.

## Kuckt och
* Catani (Homonymie),
* Cattani (Familljennumm).
Saargebitt

D**'Saargebitt** war vum 10. Januar 1920 bis den 1. Mäerz 1935, deen Deel vu Westdäitschtland op der Grenz mat Frankräich, dee wéi et am Traité vu Versailles vun 1919 festgehale war als Krichschuedersatz fir d'Zerstéierung vun de Kuelegrouwen an Nordfrankräich, fir 15 Joer als Vëlkerbondsmandat soll u Frankräich goen.

An där Zäit konnt Frankräich all d'Kuelegrouwen op deem Territoire exploitéieren sou wéi en am Artikel 48 beschriwwe gouf. Däitschland huet zu Gonschte vum Vëlkerbond als Momper op d'Regierung vun deem Gebitt verzicht an no deene 15 Joer sollt iwwer e Referendum festgestallt ginn ënner watereng Souverainitéit d'Bevëlkerung sech stelle wollt.

Vun 1922 u gouf et e Lokalparlament (Landesrat) mat begrenzte Vollmuechten.

## Literatur
* Maria Zenner, Parteien und Politik im Saargebiet unter dem Völkerbundsregime 1920-1935, Köln 1966, S. 316-317
* Dieter Muskalla, NS-Politik an der Saar unter Josef Bürckel, Saarbrücken 1995, S. 46-48
* Markus Gestier, Die christlichen Parteien an der Saar und ihr Verhältnis zum deutschen Nationalstaat in den Abstimmungskämpfen 1935 und 1955, Saarbrücken 1991
* Sarah Wambaugh, Plebiscites Since the World War, Washington 1933, Bd. 1 411-441, Bd. 2 491-540

## Quellen
*  Traité vu Versailles
Saint-Étienne-lès-Remiremont

**Saint-Étienne-lès-Remiremont** ass eng franséisch Gemeng an de Vogesen an der Regioun Grand Est.

## Geographie

D'Gemeng läit um Zesummefloss vun der Musel an der Moselotte.
## Nopeschgemengen

*Lëscht vun den Uertschafte bei der Musel
Niki Lauda

Den **Andreas Nikolaus „Niki“ Lauda**, gebuer den 22. Februar 1949 zu Wien, a gestuerwen den 20. Mee 2019 zu Zürich, war en éisträichesche Formel-1-Weltmeeschter, Entreprener a Pilot. Hien ass tëscht 1971 an 1985 Formel-1-Coursse gefuer a gouf dräimol Weltmeeschter.

## Um Spaweck
Naruhito

De Keeser **Naruhito** (jap. 徳仁), gebuer den 23. Februar 1960 zu Tokio, sëtzt zanter dem 1. Mee 2019 um japanesche Chrysanthementhroun. Hien ass, no der Ofdankung vu sengem Papp dem Keeser Akihito den 30. Abrëll 2019, zanter Hallefnuecht vum 1. Mee 2019 den 126. Tennō vu Japan. Seng offiziell Inthronisatioun war den 22. Oktober 2019.

A Japan gëtt de Keeser aus Respekt net mat sengem Numm genannt. Hie gëtt als *[[Tennō|Tennō Heika]]* (天皇陛下, "Seng Majestéit, den himmlesche Souverain") oder *Kinjō Heika* (今上陛下, "Seng aktuell Majestéit") oder einfach *Tennō* genannt.

## Um Spaweck

* Websäit vum Keeserlechen Haff
Badefols-d'Ans

**Badefols-d'Ans** ass eng franséisch Gemeng am Departement Dordogne an der Regioun Nei-Aquitaine.

## Nopeschgemengen

## ''Le Pays d'Ans''
*Le Pays d'Ans* ass e Veräi vu sechs Gemengen am Périgord, deen 1996 vun de Gemenge gegrënnt gouf, déi all d'Wuert Ans an hirem Numm hunn: Badefols-d'Ans, La Boissière-d'Ans, Chournac-d'Ans, Granges-d'Ans, Sainte-Eulalie-d'Ans a Saint-Pantaly-d'Ans.

Zanter 1999 sinn d'Gemengen aus der Associatioun mat der belscher Gemeng Ans jumeléiert.
Universum

Den **Universum**, oder **Weltall**, **den All**, oder **d'Welt** ass e grondsätzleche Begrëff an der Astronomie an an der Philosophie, ouni spezifesch Definitioun. An der astronomescher Hisiicht ass et alles wat an der Welt existéiert: all Planéiten, Stären, Galaxien, asw., an och all Matièren, Raim an Energie. De philosopheschen a reliéise Bezuch op den Universum ass ganz verschidden.

Theoreetesch kann et en ettlech oder ganz vill parallel Universume ginn. Déi Hypothees nennt ee Multiversum.

## Trivia
* D'fiktiv Welte vu verschiddene Filmer, Televisiounsserien, Bicher a Computerspiller ginn och *Universume* genannt.

## Kuckt och
* Kosmologie
* Weltraum

## Um Spaweck
Gloria (Film 1931 franséisch Versioun)

** Gloria** ass e franséisch-däitsche Film vum Hans Behrendt aus dem Joer 1931.
## Ëm wat geet et am Film?

## Soss
Et gouf och eng däitsch Versioun vum Film mat zum Deel aneren Acteure gedréint.

## Kuckt och
* 1931: *[[Gloria (Film 1931 däitsch Versioun)]]*

## Um Spaweck
Edirne

**Edirne** (op Griichesch: Αδριανούπολης, op Bulgaresch: Одрин) ass eng Stad an der Provënz Edirne an der Regioun Marmara am Nordweste vun der Tierkei. Se huet .

## Um Spaweck

* Offiziel Websäit
Les gaîtés de l'escadron (Film 1932)

** Les gaîtés de l'escadron** ass e franséische Film vum Maurice Tourneur aus dem Joer 1932 no engem Theaterstéck vum Georges Courteline an Édouard Norès.

## Ëm wat geet et am Film?
De Film spillt am Joer 1885 an erzielt d'Liewen an enger Kasär…

## Um Spaweck
Cœur de lilas

** Cœur de Lilas** ass e franséische Film vum Anatole Litvak aus dem Joer 1932 no engem Theaterstéck vum Charles-Henry Hirsch an Tristan Bernard.

## Ëm wat geet et am Film?
Den Inspekter André Lucot soll de Muerd un engem Industriellen opklären…

## Um Spaweck
Gerbamont

**Gerbamont** ass eng franséisch Gemeng an de Vogesen an der Regioun Grand Est.

D'Gemeng gehéiert zu den 198 Gemengen déi de Parc naturel régional des Ballons des Vosges bilden.

## Nopeschgemengen
Le Syndicat

**Le Syndicat** ass eng franséisch Gemeng an de Vogesen an der Regioun Grand Est.

## Entwécklung vun der Awunnerzuel
Erieséi

Den **Erieséi** (en.: *Lake Erie*; fr.: *Lac Érié*) ass vun der Fläch hier deen zweetklengste vun de fënnef Grousse Séien vun Nordamerika, déi duerch Flëss matenee verbonne sinn. No Déift a Volumen ass et dee klengsten. Den Numm kënnt vun der Stad Erie am Pennsylvania, déi hiren Numm vum Indianerstamm Erie (aus der Irokese Sprooch *Ee-ree-a-gee*, wat souvill wéi *laange Schwanz* bedeit) huet.

Den Ontarioséi läit op enger Héicht vu 174 m iwwer dem Mier an huet eng Fläch vun 25.667&nbsp;km² an e Volume vu 484&nbsp;km³. Säin Ëmfang ass 1.290&nbsp;km, an den déifste Punkt ass 64 Meter ënner dem Waasser. Am Duerchschnëtt huet en eng Déift vun 19 Meter ënner dem Waasser, an ass deemno dee flaachste vun de fënnef Séien.

D'Grenz tëscht Kanada an de Vereenegte Staate geet duerch de Séi. Am Norde läit déi kanadesch Provënz Ontario, am Süden d'US-Bundesstaaten Ohio, Pennsylvania an New York. Haaptaffluent ass den Detroit River deen aus dem Lake St. Clair kënnt. Aner Flëss, déi dralafen, sinn den Grand River, Huron River, Maumee River, Sandusky River a Cuyahoga River. Am Nordoste leeft den Erieséi duerch den Niagara River mat den Niagarafäll an den Ontarioséi iwwer. Am Oste verbënnt den Eriekanal de Séi mam Hudson River.

Et gëtt eng 27 Inselen am Erieséi, 9 dovun sinn op kanadeschem Territoire, de Recht op US-amerikaneschem. Déi gréisst Insel ass Pelee Island, op der kanadescher Säit.

Um Séiufer leien d'Stied Buffalo, Erie, Toledo a Cleveland.

De Séi ass den Auswierkunge vun der Urbaniséierung, Industrialiséierung, Déierenziichterei an intensiver Landwirtschaft am stäerksten ausgesat. De fruchtbare Buedem ronderëm de Séi gëtt intensiv kultivéiert an den Erieséi ass deemno deen am meeschten urbaniséierte an och de knaschtegste vun de fënnef Séien.

## Literatur
* Dan Egan: *The Death and Life of the Great Lakes.* W. W. Norton & Company 2017, ISBN 978-0-3932-4643-8.
* Jessie A. Martin: *The Beginnings and Tales of the Lake Erie Islands.* Harlo Press 2007, ISBN 978-0-9777-8912-2.

## Um Spaweck
Pai

D**'Pai**, och nach **Salaire**, **Loun** oder **Gehalt** genannt, ass e Paiement, deen de Patron enger Persoun déi fir hie schafft, dem Salarié, als Géigeleeschtung fir seng Aarbecht bezilt. Generell reegelt en Aarbechtskontrakt d'Aarbechtsverhältnes an och d'Pai, déi reegelméisseg bezuelt gëtt. An de meeschten europäesche Länner gëtt d'Pai all Mount op e Bankkonto iwwerwisen.

D'Bruttopai representéiert déi ganz Zomm, op déi de Salarié sengem Aarbechtskontrakt no Usproch huet, éier déi obligatoresch Ofzich wéi Steieren a Cotisatiounen ofgerechent ginn. D'Nettopai representéiert déi Zomm Suen, déi no all den Ofzich schlussendlech beim Salarié ukënnt.

A verschiddene Länner, dorënner Lëtzebuerg, gëtt et ee vum Gesetz virgeschriwwene Soziale Mindestloun.

Déi véier Begrëffer Pai, Salaire, Loun a Gehalt ginn dacks als Synonym benotzt, mä ursprénglech kruten d'Salariéen an d'Beamten e fixt Gehalt, dat also all Mount dat selwecht war, an d'Aarbechter e Loun, dee jee no der Zuel vun de Stonnen, déi s'am Mount geschafft hunn, variéiert huet.
Kingissepp

**Kingissepp** (op Russesch: Кингисепп, op Estnesch, Finnesch a Wotesch: Jaama, op Ijoresch: Kingiseppä) ass eng Stad am Oblast Leningrad am Nordwestrussesche Federatiounskrees a Russland. De Floss Luga fléisst duerch d'Stad, se läit eng 138&nbsp;km südwestlech vu Sankt Péitersbuerg, ronn 25&nbsp;km ëstlech vun der Grenz mat Estland a ronn 40&nbsp;km südlech vum Finnesche Golf.

D'Stad gouf 1384 gegrënnt, wéi do d'Festung vun der Republik Nowgorod gebaut gouf. Deemools housch d'Uertschaft nach Jama (ru. Яма). 1395 gouf d'Festung scho vun de Schweden ugegraff, se huet awer duergehal.

D'Stad ass de Verwaltungszentrum vum Distrikt Kingissepp. Se huet, zesumme mat hirem Stadkrees, eng Fläch vun zirka 44&nbsp;km² an  Awunner (Stand ).

Duerch Kingissepp féiert d'Eisebunnsstreck St. Péitersbuerg–Tallinn.

## Entwécklung vun der Awunnerzuel

Colors=
 id:lightgrey value:gray(0.8)
 id:darkgrey value:gray(0.6)
 id:bar  value:rgb(0.9,0.35,0.25)

ImageSize = width:500 height:300
PlotArea = left:50 bottom:20 top:20 right:30
DateFormat = x.y
Period  = from:0 till:52000
TimeAxis = orientation:vertical
AlignBars = justify
ScaleMajor = gridcolor:darkgrey increment:4000 start:0
ScaleMinor = gridcolor:lightgrey increment:1000 start:0
BackgroundColors = canvas:white

BarData=
 bar:1897 text:1897
 bar:1926 text:1926
 bar:1939 text:1939
 bar:1959 text:1959
 bar:1970 text:1970
 bar:1979 text:1979
 bar:1989 text:1989
 bar:2002 text:2002
 bar:2010 text:2010

PlotData=
 color:bar width:20 align:left
 bar:1897 from:0 till:4584
 bar:1926 from:0 till:5003
 bar:1939 from:0 till:7930
 bar:1959 from:0 till:8413
 bar:1970 from:0 till:17315
 bar:1979 from:0 till:38784
 bar:1989 from:0 till:49954
 bar:2002 from:0 till:50295
 bar:2010 from:0 till:48488

PlotData=
 bar:1897 at: 4584 fontsize:S text:4.584 shift:(-8,5)
 bar:1926 at: 5003 fontsize:S text:5.003 shift:(-14,5)
 bar:1939 at: 7930 fontsize:S text:7.930 shift:(-14,5)
 bar:1959 at: 8413 fontsize:S text:8.413 shift:(-14,5)
 bar:1970 at: 17315 fontsize:S text:17.315 shift:(-14,5)
 bar:1979 at: 38784 fontsize:S text:38.784 shift:(-14,5)
 bar:1989 at: 49954 fontsize:S text:49.954 shift:(-14,5)
 bar:2002 at: 50295 fontsize:S text:50.295 shift:(-14,5)
 bar:2010 at: 48488 fontsize:S text:48.488 shift:(-14,5)


## Um Spaweck
Pour un soir

** Pour un soir** oder och *Stella Maria* ass e franséische Film vum Jean Godard aus dem Joer 1934.

## Ëm wat geet et am Film?
De Jean verléift sech an eng Sängerin vu Paräis déi zu Saint-Tropez an der Vakanz ass…

## Um Spaweck
Isabel Wiseler-Santos Lima

D**'Isabel Wiseler-Santos Lima**, gebuer den 29. Dezember 1961 zu Lissabon (Portugal), ass eng lëtzebuergesch Professesch an CSV-Politikerin.

## Biographie
D'Isabel Santos Lima ass Mëtt der 1960er Jore mat hirer Mamm op Lëtzebuerg komm, nodeems hire Papp schonn 1964 fir d'éischt zu Diddenuewen an duerno zu Lëtzebuerg no enger Aarbechtsplaz gesicht hat. D'Famill huet fir d'éischt zu Zéisseng gewunnt, spéider um Belair. SI huet zu Paräis op dei Université Sorbonne-Nouvelle studéiert, wou si hir *Maîtrise* 1984 a *lettres modernes* gemaach huet. Si huet als Professesch um Fieldge geschafft a war do vun 2013 bis 2017 *attachée à la direction*.

Si ass zanter 1985 Member vun der CSV, an zanter de Gemengewalen am Oktober 2005 Member vum Gemengerot vun der Stad Lëtzebuerg, wou si, vun 2017 bis Juni 2019, Schäffin war.

Am Juni 2019 huet si fir d'Europawale kandidéiert a gouf als ee vun de sechs Lëtzebuerger Deputéierten an d'Europaparlament gewielt. Si huet dat europäescht Mandat ugeholl an doropshin am Stater Schäfferot demissionéiert. Si blouf weiderhin am Gemengerot bis un d'Enn vun hirem Mandat, 2023.

### Privatliewen
D'Isabel Wiseler-Santos Lima ass mam Claude Wiseler bestuet an d'Koppel huet 2 Bouwen an ee Meedchen.

## Um Spaweck

* CV op vdl.lu
Vy 1-2

De **Vy 1-2** ass e planetareschen Niwwel am Stärebild Hercules.

Seng Entdeckung gouf vum Alexander N. Vyssotsky am Joer 1942 publizéiert.

## Kuckt och

* Index-Katalog
FC Luna Uewerkuer

Den **FC Luna Uewerkuer** ass e Foussballclub zu Uewerkuer, deen am Joer 1932 vu Biergleit gegrënnt gouf.

## Geschicht

Dem Radio 100,7 no gouf den Numm vum Club esou gewielt:
:*D'Mineure souzen op enger Cafés-Trap a wollten e Veräi grënnen. A si woussten net sou richteg, wéi si e sollten nennen. An et ware vill Italieener ënner hinnen. Si souzen do, wéi iergendwann ee vun hinne gesot: Hei kuck emol, et ass Vollmound. Firwat soe mir net einfach: la Luna? An esou war den FC Luna Uewerkuer gebuer.*

Well et deemools mam CS Uewerkuer schonn e Foussballveräin zu Uewerkuer gouf, konnt den FC Luna net an d'Lëtzebuerger Foussballfederatioun (FLF) opgeholl ginn. Dowéinst ass en der *[[Fédération sportive ardennaise|Fédération Sportive Ardennaise]]* (FSA) bäigetrueden, an där en an den 1930er Bezierksmeeschter a Champion ginn ass. Bannent dräi Joer krut de Club an der FSA 12 Coupen an 13 Trouschtpräisser.

Mat der däitscher Besatzung vu Lëtzebuerg am Zweete Weltkrich gouf de Club 1940 opgeléist. Nom Krich konnt dat fréiert Spillfeld 1945 net méi benotzt ginn an d'Firma Cockerill huet der Ekipp hiren Tipp zur Verfügung gestallt, dee fir d'éischt awer vun Dosende Fräiwëllegen huet musse gebotzt ginn a vum 1. Juli 1945 un als Foussballterrain gedéngt huet.

Den 20. Abrëll 1946 ass den FC Luna dunn endlech an der FLF opgeholl ginn. De Club huet seng Leeschtung progressiv verbessert an 1955 ass déi éischt Ekipp Meeschter an der 2. Divisioun ginn.

1957 huet de Club d'Erlabnes verluer, um Terrain vun der Firma Cockerill weiderzespillen. E konnt duerno nach ee Joer lang op engem Terrain hannert dem Café Courtois spillen, éier deen och opgekënnegt gouf. D'Spiller vum FC Luna kruten d'Autorisatioun, mat hire Lizenzen fir aner Ekippen ze spillen, well de Club ouni Terrain aus der Meeschterschaft ausgeschloss gi war. Speider huet sech d'Méiglechkeet erginn, beim Flouer *[[Kuer|Korspronk]]* eng schif Wiss platt ze maachen. Dat gouf dunn och gemaach an den Terrain krut den Numm *Stade Jaminet*. De Vestiaire an d'Beliichtung huet d'Gemengeverwaltung bäigesteiert. Trotzdeem huet et nach dräi Joer gedauert, éier den FC Luna nees an d'FLF sollt opgeholl ginn. Den neien Terrain gouf de 14. an de 15. August 1966 feierlech ageweit.

Den 20. Oktober 2018 ass d'Presidentin vum FC Luna Uewerkuer, d'Carine Nardecchia, als éischt Fra an de Verwaltungsrot vun der FLF gewielt ginn.

## Presidenten
* 1932-1940: Jean Klein
* 1946-1947: Bruno Nati
* 1947-1948: Gino Menghi
* 1948-1959: Nic Bertemes
* 1963-1966: Nic Hoffmann
* 1966-1967: Tiv Possenti
* 1967-1993: Jos genannt Felti Nardecchia
* 1993-1995: Victor Silva
* 1995-1997: Jean-Paul Nardecchia
* 1997-2000: Pierre Biever
* 2000-2003: Gilbert Kintziger
* *[President onbekannt]*
* ?-elo: Carine Nardecchia

## Um Spaweck
* www.lunaoberkorn.lu
* Artikel iwwer d'Geschicht vum FC Luna Uewerkuer am ''Déifferdang Magazin'', N°5, 2003, S. 16-17
* Statistiken iwwer den FC Luna Uewerkuer op www.fussball-lux.lu