Maria Moes

D**'Maria Catherine Moes**, mam Uerdensnumm **Mary Alfred Moes**, gebuer als **Catherine Moes** den 28. Oktober 1828 an der *[[Maachergaass]]* zu Réimech, a gestuerwen den 18. Dezember 1899 zu St. Paul am Minnesota, war eng lëtzebuergesch Nonn, déi staark un der Grënnung vun zwéi Franziskaneruerde bedeelegt war. Dat waren zu Joliet am Illinois d'*Sisters of St. Francis of Mary Immaculate* an zu Rochester am Minnesota d**Sisters of Saint Francis''. Si war och d'Grënnerin vum ''St. Mary's Hospital'' vu Rochester, enger Klinick, déi méi spéit en Deel vun der ''[[Mayo Clinic]]'' gouf.

== Hiert Liewen ==
D'Maria Moes war dat jéngst vu siwe Kanner vum Gerard Moes, engem [[Schmadd|Houfschmadd]], a senger Fra Anne Marie Botzem. No enger Priedegt vum [[Bëschof]] John Henni vu [[Milwaukee (Wisconsin)|Milwaukee]] ass si mat hirer Schwëster Catherine an Amerika ausgewandert. De Bëschof hat dovu geschwat, datt an Amerika Enseignante gebraucht géifen, absënns bei den amerikaneschen Urawunner. Béid Schwëstere waren an der [[Musek]] an an der [[Konscht]] héich gebilt. Nieft dem [[Lëtzebuergesch]]en hu si nach [[Franséisch]], [[Däitsch]] an [[Englesch]] geschwat an hate [[Mathematik]] an [[Architektur]] studéiert.

Se sinn de [[27. September]] [[1851]] mat engem Schëff vu [[Le Havre]] aus op [[New York City|New York]] gefuer.

Vun [[1852]] bis [[1863]] hu si bei de [[Schoulschwëstere vun Notre-Dame]] zu Milwaukee am Wisconsin gelieft an duerno bei de [[Schwëstere vum Hellege Kräiz]] zu South Bend, [[Indiana]]. Do hunn déi zwou Schwësteren hir Uerdensnimm Schwëster Mary Alfred (Maria Catherine) a Schwëster Barbara (Catherine) ugeholl. Si hunn allebéid d'Nonne vum Hellege Kräiz verlooss a goufen den [[1. Juni]] [[1863]] am [[Franziskaner|''Drëtten Uerde vum Hellege Franziskus'']] opgeholl.

=== Illinois ===
Op Invitatioun vum [[Paschtouer]] vun Joliet, Illinois, si se dohi geplënnert an hunn do ugefaange Schoul ze halen.

Den [[31. Juli]] [[1864]] huet de [[Blëtz]] an d'Kierch vum [[Jang den Deefer]] geschloen, woubäi eng jonk Fra ëm d'Liewe koum. Doropshin huet de Wittmann gefrot fir datt d'Schwëstere seng Kanner sollten zillen. Dës onerwaart Aarbecht huet sech geschwënn expandéiert, an d'Schwësteren hunn ugefaange sech ëm [[Weesekand|Weesekanner]] ze këmmeren. Se hunn och Internatsschüler a Kandidate fir d'Gemeinschaft opgeholl. D'Schwësteren hu séier missen e méi grousst Haus kafen an hunn doropshin d**St. Francis Meederchersschoul* opgemaach.

Nodeems d'Schwëster Mary Alfred am Summer [[1865]] vum Franziskanerpater [[Pamfilo da Magliano]] gefrot gi war fir an d*'St. Bonaventura Klouschter* an den Allegany County, New York ze kommen, gouf si [[Oberin|Generaloberin]] vun der neier Kongregatioun *Sisters of St. Francis of Mary Immaculate*.

[[1869]] haten d'Nonnen eng nei Schoul gebaut, d*'St. Francis Academy*, wou Coursë fir Meedercher am Alter vu 3 bis 20 Joer ugebuede goufen an et si Studentinnen aus dem ganze Land ugezu ginn. Paschtéier aus der ganzer Natioun hu probéiert datt d'Nonne géifen an hir [[Par]] komme fir Schoul ze halen, absënns do wou et eng net-engleschsproocheg Populatioun gouf.

=== Minnesota ===
D'Oberin Mary Alfred huet geplangt fir d'Schoul nach méi ze vergréisseren, wat awer dem zoustännege Bëschof Foley en Dar am A war an hien huet si kuerzerhand duerch d'Schwëster Alberta als Oberin ersat. D'Mary Alfred gouf dunn op Rochester versat fir do d'[[Muttergottes]] vu [[Lourdes]] Schoul ze grënnen. Kuerz nodeems déi Schoul opgoung, huet de Bëschof Foley d'Mary Alfred aus der Kongregatioun ausgeschloss. Vun all den Nonnen aus der Kongregatioun hunn der 92 decidéiert zu Joliet ze bleiwen, 25 sinn der mat der Mary Alfred an de Minnesota gaangen, wou se e puer Schoulen an de [[Schwësteruerde vum Hellege Franziskus vu Lourdes]] gegrënnt hunn.

Den [[21. August]] [[1883]] huet en [[Tornado]] d'Stad Rochester zerstéiert an d'Schwëster Mary Alfred huet erkannt, datt eng Klinick an der Stad misst opgoen. Si huet dem Dokter [[William Worrall Mayo]] proposéiert, datt d'Nonnen eng Klinick geréiere géifen, wann hie mat sengen zwéi Bouwen als Dokter do schaffe géifen. D*'St. Mary's Hospital* gouf den [[30. September]] [[1889]] opgemaach an ass haut en Deel vun der weltwäit bekannter Mayo Clinic.

D'Schwëster Mary Alfred ass 1899, am Alter vun 71 Joer gestuerwen.

== Literatur ==
* Kraman, Carlan, O.S.F. *Odyssey in Faith: The Story of Mother Alfred Moes''. Rochester, MN: Sisters of St. Francis, 1990.

## Um Spaweck

* Heilung am Fließband, d'Lëtzeburger Land vum 21. Januar 1966
* Julia Zipfel, Eine bemerkenswerte Frau - Maria Catherine Moes aus Remich eröffnete eine der größten Kliniken der Welt op wort.lu, gekuckt de 16. Abrëll 2017
* Our Foundress - Mother Alfred Moes (1828 – 1899)  op der Websäit vun de Sisters of St. Francis of Mary Immaculate, gekuckt de 16. Abrëll 2017
* Graf vun der Schwëster Mary Alfred Moes