open-index/open-wikipedia-markdown huggingface dataset:
Radio Astronomy Explorer

D**'Radio Astronomy Explorer** (**RAE**) waren zwéi Raumfluchkierper vum Explorer-Programm, déi Radioquellen am Weltraum erfuerscht hunn: besonnesch d'Sonn, d'Planéiten an eis Galaxis. Den éischte Radio Astronomy Explorer war e Satellit an den zweete war eng Raumsond, déi den Äerdmound ëmkreest huet an iwwer der Äerdmoundrécksäit, ongestéiert vun ierdesche Radioemissiounen, miesse konnt.

## RAE-A
Den **RAE-A** (Explorer 38) war e Satellit, deen d'Radiostralung am Frequenzberäich vun 0,2 bis 20&nbsp; ënnersicht huet. Den RAE-A war 193&nbsp;kg schwéier a war gravitatiounsstabiliséiert. Hien hat zwou 229&nbsp;m laang V-Antennen, vun deenen déi eng op d'Äerd an déi aner vertikal an de Weltraum geriicht war. Eng weider 36,6&nbsp;m laang Dipolantenn war tangential zu der Äerduewerfläch ausgeriicht. De Fluchkierper gouf de 4. Juli 1968 um 17:31 Auer UTC mat enger Delta-J-Rakéit an eng bal kreesfërmeg, réckleefeg Äerdëmlafbunn mat 120,6° Bunnschréi tëscht 5.851&nbsp;km a 5.861&nbsp;km Héicht gestart. Den RAE-A hat véier Instrumenter u Bord an huet 25&nbsp;W verbraucht.

## RAE-B
Den **RAE-B** (Explorer 49) gouf an eng Äerdmoundëmlafbunn bruecht an huet d'Radiostralung an engem Frequenzberäich vu 25&nbsp;kHz bis 13,1&nbsp;MHz ënnersicht. Och hien hat zwou 229&nbsp;m laang V-Antennen. Eng huet vertikal op de Mound gewisen, an déi aner vertikal an de Weltrauman eng weider 37&nbsp;m laang Dipolantenn war parallel zu der Äerdmounduewerfläch ausgeriicht. Fir d'Ënnerdréckung vu Schwéngunge vun der Raumsond hat den RAE-B en 129&nbsp;m laange Schwéngungsdämpfer. Den RAE-B war zylinderfërmeg, 79&nbsp;cm héich an hat en Duerchmiesser vun 92&nbsp;cm. Den 328&nbsp;kg schwéieren RAE-B gouf den 10. Juni 1973 um 14:13 Auer UTC vun enger Delta-1913-Rakéit op eng Fluchtbunn ëm de Mound geschoss, déi en de 15. Juni 1973 erreecht hat. No der Zündung vu sengem Feststoffbremsdreifwierk war d'Gewiicht op 200&nbsp;kg gefall, an den Explorer huet de Mound op enger Héicht vun 1.053 bis 1.064&nbsp;km mat enger Bunnschréi vu 55,7° ëmkreest. D'Antenne goufen, anescht wéi bei der RAE-A, schrëttweis ausgefuer, sou datt d'Dipolantennen hir voll Längt eréischt am November 1974 erreecht haten. Den RAE-B huet bis August 1977 geschafft.

## Kuckt och

* Lëscht vun de kënschtlechen Objeten um Äerdmound

## Um Spaweck
*  RAE-2
* Astronautix
* Explorer: RAE-A
* Explorer: RAE-B
* Explorer am Moundorbit
Bréck vu Gousseldeng

D**'Bréck vu Gousseldeng** ass eng Bréck iwwer d'Uelzecht op der Strooss CR101 tëscht den Uertschafte Gousseldeng a Lëntgen.

Well déi ursprénglech Bréck an engem schlechten Zoustand war, gouf se uganks 2015 ofgerappt an duerch eng nei Schréiseelbréck ersat.

## Um Spaweck

* Großbaustelle zwischen Lintgen und Gosseldingen - Abgekappt auf Zeit op der Websäit wort.lu; fir d'lescht gekuckt den 1. Februar 2015
* 33e réunion du Comité politique Uelzechtdall, Communiqué op gouvernement.lu, der Websäit vun der Regierung; fir d'lescht gekuckt den 1. Februar 2015
Et mourir de plaisir

**Et mourir de plaisir** ass e franséisch-italieenesche Film vum Roger Vadim aus dem Joer 1960 no engem Roman vum Sheridan Le Fanu. 
## Ëm wat geet et am Film?
D'Carmilla an hire Koseng de Leopoldo Karnstein sinn déi lescht Iwwerliewend vun enger italieenescher Famill déi vu Vampiren ofstame soll. Si liewen an enger schéiner Villa um Land. Wéi d'Georgia, dem Leopoldo seng Fiancée an hir Villa kënnt, fänkt d'Carmilla u sech ze veränneren...

## Um Spaweck
* De Film op der IMDb
NGC 768

Den **NGC 768** ass eng Spiralgalaxie vum Hubble-Typ SB(r)bc pec? am Stärebild Cetus.
Si ass ronn 325 Millioune Liichtjoer vun eisem Sonnesystem ewech an huet en Duerchmiesser vun zirka 210.000 Liichtjoer. 

D'Galaxie gesäit zerrappt aus, huet e "Schwanz" op sengem südlechen Enn a grouss Stäregenesisgebidder. Déi nëmmen 8.000 Lj. grouss Begleetgalaxie SDSS J015840.07+003.148,6 schéngt grad vun der grousser Galaxie „verschlongen“ ze ginn.

D'Galaxie gouf den 2. Dezember 1885 vum Astronom Lewis A. Swift entdeckt.

## Kuckt och

* Interaktiv Galaxien
NGC 767

Den **NGC 767** ass eng Spiralgalaxie vum Hubble-Typ SBb pec? am Stärebild Cetus.
Si ass ronn 250 Millioune Liichtjoer vun eisem Sonnesystem ewech an huet en Duerchmiesser vun ongeféier 90.000 Liichtjoer. Den Objet steet mam PGC 989.194 warscheinlech a Wiesselwierkung.

D'Galaxie gouf am Joer 1886 vum Francis Preserved Leavenworth entdeckt.

## Kuckt och
NGC 672

Den **NGC 672** ass eng Balkespiralgalaxie vum Typ SBc a läit am Stärebild Triangulum. D'Galaxie huet eng Wénkelgréisst vu 7,2'&nbsp;×&nbsp;2,6' an eng visuell Magnitude vun 10,7&nbsp;mag. D'Galaxie gouf de 26. Oktober 1786 vum Wilhelm Herschel entdeckt.

## Kuckt och
Dracula père et fils

**Dracula père et fils** ass eng franséisch Parodie op d'Vampirfilmer vum Édouard Molinaro aus dem Joer 1976 nom Roman *Paris Vampire* vum Claude Klotz. 
## Ëm wat geet et am Film?
Den Dracula a säi Jong mussen aus hirem Land flüchten. Ënnerwee gi si awer getrennt. De Papp lant an England a gëtt e grousse Star an Horrorfilmer. De Jong lant a Frankräich an huet als agewanderten Aarbechter vill Problemer...

## Um Spaweck
El Conde Drácula

**El Conde Drácula** (Däitschen Titel:*Nachts, wenn Dracula erwacht*) ass e spuenesch-däitsch-italieenesche Vampirfilm vum Jess Franco aus dem Joer 1970. 
## Ëm wat geet et am Film?
De Londoner Affekot Jonathan Harker reest bei de Grof Dracula wéinst engem Kaf vun Immobilien. Den Harker gesäit geschwënn datt de Grof hien a sengem Schlass gefaangen hält. Enges Nuets iwwerfalen dräi Vampirfraen de Jonathan...

## Um Spaweck
* de Film op DVD Verdict
La maschera del demonio

**La maschera del demonio** ass en italieeneschen Horrorfilm vum Mario Bava aus dem Joer 1960 no enger Kuerzgeschicht vum Nikolai Gogol.
## Ëm wat geet et am Film?
D'Asa an hire Frënd gi wéinst Hexerei vun engem Geriicht zum Doud verurteelt. 200 Joer méi spéit steet d'Asa erëm aus hirem Graf op…

## Um Spaweck
* De Film op DVD Savant
* De Film op DVD Beaver
The Phantom of the Opera (Film 1925)

**The Phantom of the Opera** ass en US-amerikanesche Stomm- an Horrorfilm vum Rupert Julian aus dem Joer 1925 nom Roman *Le Fantôme de l'Opéra * vum Gaston Leroux. 
## Ëm wat geet et am Film?
Den Erik, hallef geckeg vun der Gesellschaft ausgeschloss, lieft am Ënnergrond vun der Paräisser Oper. Hien huet sech an d'Christine eng vun de Sängerinne verléift an hien erpresst den Direkter vun der Oper fir hir eng Haaptroll ze ginn. Wéi dat net geschitt léisst hien de grousse Lüster aus der Oper op d'Zuschauer falen...
## Soss
Fir de Film hunn e puer Komponiste wéi Sam Perry (1929), Gabriel Thibaudeau a Rick Wakeman (1990), Roy Budd (1993) souwéi de Carl Davis (1996) d'Musek geschriwwen.

Am Februar 2015 war de Film mat dem Carl Davis senger Kompositioun, gespillt vum Orchestre Philharmonique de Luxembourg ënner der Direktioun vum Komponist, an der Philharmonie zu Lëtzebuerg ze gesinn

## Um Spaweck
* De Film op der Websäit vum R. Ebert
* Biller vum Film op DVDBeaver
Il fantasma dell'opera

** Il fantasma dell'opera** ass en Italieenesche Film vum Dario Argento aus dem Joer 1998 nom Roman *Le Fantôme de L'Opéra* vum Gaston Leroux. 
## Ëm wat geet et am Film?
An der Paräisser Oper ginn ëmmer erëm Bünenaarbechter ermuert opfonnt. Soubal wéi déi jonk Sängerin Christine op der Bün ze gesinn ass gëtt si ëmmer aus dem Hannergrond vun engem Onbekannten observéiert...

## Um Spaweck
Phantom of the Opera (Film 1943)

**Phantom of the Opera** ass en US-amerikanesche Film vum Arthur Lubin aus dem Joer 1943 nom Roman *Le Fantôme de L'Opéra* vum Gaston Leroux. 
## Ëm wat geet et am Film?
No 20 Joer als Violonist an der Paräisser Oper gëtt den Erique Claudin (Claude Rains) entlooss well hien aus Gesondheetsgrënn keng Gei méi ka spillen. Als anonymme Mäzen huet hie jorelaang d'Ausbildung vun der Sängerin Christine Dubois (Susanna Foster) matfinanzéiert. Elo steet hien ouni Suen do. Seng lescht Hoffnung ass e Concerto deen hie geschriwwen huet a vun deem hien d'Partitur un de Museksverlag *Pleyel & Desjardins* geschéckt huet. De Verlagsdirekter (Miles Mander) huet keng Loscht d'Partitur ze kucken a seet zum Claudin säi Stéck wier näischt wäert. De Claudin kritt doduerch Sträit mam Direkter an erwiergt hien. Dem Direkter seng Assistentin wëll him hëllefen a geheit dem Claudin eng Saier an d'Gesiicht. De Claudin leeft fort an hält sech duerno am Ënnergrond vun der Oper op. Vun do aus versicht hien dann heemlech der Christine Dubois hir Karriär z'ënnerstëtzen a versicht d'Direktioun vun der Oper z'erpressen…

## Um Spaweck
* Biller aus dem Film op DVD Beaver
Paranoiac

**Paranoiac** ass e britteschen Horrorfilm vum Freddie Francis aus dem Joer 1963. 
## Ëm wat geet et am Film?
De Simon well eleng alles vu sengen Elteren ierwen an duerfir versicht hie seng Schwëster Eleanor an d'Demenz ze dreiwen...

## Um Spaweck
* Biller vum Film op DVD Beaver
The Monster Club

**The Monster Club** ass e brittesche Film vum Roy Ward Baker aus dem Joer 1981 no engem Buch vum R. Chetwynd-Hayes. 
## Ëm wat geet et am Film?
E britteschen Auteur vun Horrorromaner gëtt vum Erasmus, engem Vampir an de Monster Club agelueden. Do treffe sech all méiglech Monsteren. Den Auteur kritt do Geschicht vun dräi vun hinnen erzielt.

## Um Spaweck
Ruhollah Chomeini

De **Ruhollah Musavi Chomeini** (Farsi: الله موسوی خمینی ; [ ruːɦoˈlːɔːh muːsæviːje xomeɪ̯ˈniː], och *Khomeini*, gebuer 1902 zu Chomein, a gestuerwen den 3. Juni 1989 zu Teheran, war en Ajatollah am Iran.

Hie war de politeschen a spirituelle Leeder vun der Islamescher Revolutioun am Iran (1978–1979) an als Ieweschte Rechtsgeléierten vun 1979 bis 1989 de Staatschef vum Iran. Mat där Revolutioun huet hie vum franséischen Exil aus dem Schah Mohammad Rezah Pahlavi seng Regierung gestierzt.

De Chomeini gëllt als de Grënner vun der Islamescher Republik am Iran.

## Um Spaweck
Sergio Mattarella

Den **Sergio Mattarella**, gebuer den 23. Juli 1941 zu Palermo, ass en italieenesche Riichter a Politiker. Hien ass zanter dem 3. Februar 2015 President vun der Republik Italien.

Säi Virgänger Giorgio Napolitano hat am Januar 2015 demissionéiert. Et ass zu neie Wale komm. Am éischte Walgang krut de Mattarella 5 Stëmmen, am zweeten an am drëtte Walgang krut hien der 4. Eréischt am véierte Walgang ware sech d'Deputéiert an d'Senatoren eeneg: nom véierte Walgang krut hie 665 Stëmmen vun 1009, an ass deemno zanter dem 3. Februar 2015 President.

Hie staamt aus enger Famill vu Politiker: säi Papp, de Bernardo Mattarella, war Minister. Säi Brudder Piersanti dee President vun der Regioun Sizilien war, gouf vun der Mafia ëmbruecht. Säi Pätter war de Salvatore Aldisio, och Minister.

## Um Spaweck
The Phantom of the Opera (Film 1962)

**The Phantom of the Opera** ass e brittesche Film vum Terence Fisher aus dem Joer 1962 nom Roman *Le Fantôme de L'Opéra* vum Gaston Leroux. 
## Ëm wat geet et am Film?
No der Premiere vun enger Oper zu London gëtt e Bünenaarbechter erhaangen an de Kulisse fonnt. Dowéinst wëllt d'Primadonna net méi optrieden an déi jonk Sängerin Christine Charles kritt hir grouss Chance fir an enger Haaptroll op der Bün ze stoen…

## Um Spaweck
* Biller aus dem Film op DVD Beaver
NGC 691

Den **NGC 691** ass eng Spiralgalaxie vum Typ Sbc a läit am Stärebild Aries. D'Galaxie huet eng Wénkelgréisst vun 3,5′&nbsp;×&nbsp;2,6′ an eng visuell Magnitude vun 11,5&nbsp;mag. Si gouf den 13. November 1786 vum Wilhelm Herschel entdeckt.

## Kuckt och

## Um Spaweck
* SEDS
Villa Marie

D**'Villa Marie** war en Härenhaus am Stater Park; se louch op der haiteger Adresse 44, boulevard Joseph II an der Uewerstad vun der Stad Lëtzebuerg.

## Historesches
Am Februar 1869 huet den Händschefabrikant Gabriel Mayer de fréiere Fort Marie fir 5.000 Lëtzebuerger Frang kaf, an den Architekt Antoine Hartmann huet dunn op där Plaz d'Villa Marie gebaut.

Méi spéit war d'Villa am Besëtz vun der Famille Max Metz an duerno vum Dokter Delahaye.

1940 gouf d'Villa ofgerappt an duerch en neit Gebai ersat an dat de Siège vum Roude Kräiz dra koum.

## Literatur
* Richard Ries, Aus der Geschichte des Stadtparks (PDF) an Ons Stad Nr. 2, 1979, S. 19-20
Felix Mendelssohn

De **Jakob Ludwig Felix Mendelssohn Bartholdy**, gebuer a méi bekannt als **Felix Mendelssohn** den 3. Februar 1809 zu Hamburg, a gestuerwen de 4. November 1847 zu Leipzig, war en däitschen Dirigent, Pianist a Komponist aus der Epoch vun der Fréiromantik.

No fréiem Succès an Däitschland ass hien uechtert Europa gereest, a gouf absënns a Groussbritannien, wuer en 10-mol higereest ass, gutt opgeholl. Do huet hien och e puer vu sengen Haaptwierker komponéiert. A sengem kuerze Liewe vu just 38 Joer huet hien ë.&nbsp;a. Sinfoniën, Concerti, Oratorien, Stécker fir Piano a Kammermusek komponéiert. Zu sengen haut nach bekanntste Kompositiounen zielen *[[Ein Sommernachtstraum]]*, seng Sinfoniën Nr. 4 (*"Italieenesch"*) an Nr. 3 (*"Schottesch"*), seng Ouverture *[[Les Hébrides (Mendelssohn)|Les Hébrides]]*, säi Geieconcerto a säin Oktett fir Sträichinstrumenter.

Him ass och zouzerechnen, datt Barockmuseker, absënns de Johann Sebastian Bach an de Georg Friedrich Händel, déi no engem dräivéierels Joerhonnert zënter hirem Doud praktesch vergiess waren, erëmentdeckt goufen. De Mendelssohn war och ee vun den éischte Komponiste vu senger Zäit, déi de Kontrapunkt nees duerchgesat hunn.

No sengem Doud gouf seng Musek laang schlechtgemaach, sief et well se dem Goût vun der Zäit net entsprach huet, sief et aus Antisemitismus (d'Nazien hu se carrément verbueden, well se *jiddesch* wier).

De Felix Mendelssohn ass den Enkel vum Philosoph Moses Mendelssohn an de Brudder vun der Komponistin Fanny Mendelssohn.
## Um Spaweck
Jacques Prévert

De **Jacques Prévert**, gebuer de 4. Februar 1900 zu Neuilly-sur-Seine, a gestuerwen den 11. Abrëll 1977 zu Omonville-la-Petite am Departement Manche, war e franséischen Auteur, dee virun allem fir seng Gedichter an Dréibicher bekannt ass.
 
1928 huet hie mat sengem Brudder Pierre Filmer produzéiert. Vun 1932 bis 36 huet hie Stécker fir de lénksen Amateurtheater *Octobre* geschriwwen. An där Zäit huet hien och scho Gedichter geschriwwen, déi lénks a riets publizéiert goufen, ouni grouss domat opzefalen. E groussen Numm huet hie sech awer als Auteur vun Dréibicher gemaach, fir Filmer vu sengem Brudder, ma virun allem fir där vum Jean Renoir (*Le Crime de M. Lange*, 1935) a Marcel Carné (ë.&nbsp;a. *[[Drôle de drame]]*, 1937; *[[Le quai des brumes (Film 1938)|Le quai des brumes]]*, 1938; *[[Le jour se lève]]*, 1939; *[[Les visiteurs du soir]]*, 1942; *[[Les enfants de l'Olymp]]*, 1944; *Les portes de la nuit*, 1946) a gouf domat e Matfrënner vum Poetesche Realismus.

1946 huet e Frënd eng Sammlung vum Prévert senge Gedichter, déi bis ewell guer net oder verspreet doruechter publizéiert gi waren, ënner dem Titel *Paroles* erausbruecht. Dëst Buch hat e risege Succès an huet aus dem Prévert ee vun de representatiivsten an anflossräichste franséische Lyriker aus der Mëtt vum 20. Joerhonnert gemaach. En ettlech vu senge Gedichter goufen, dacks vum Joseph Kosma, zu Chansone vertount, wéi z.&nbsp;B. *Les feuilles mortes* dat ë.&nbsp;a. vum Juliette Gréco a vum Yves Montand opgeholl gouf.

Aner Gedichtssammlunge koumen an deene Joren duerno no: *Histoires*, 1946; *Spectacle*, 1951; *La Pluie et le beau temps*, 1955; *Fratras*, 1966; *Choses et autres*, 1972; *La Cinquième Saison*, posthum 1984). Och si ware populär, wann och net sou vill wéi *Paroles*.

Seng Gedichter si gemenkerhand einfach Alldagssituatiounen a -geschichtercher, an deenen et awer raffinéiert Wuertspiller an iwwerraschend Metaphere gëtt. Et gëtt der awer och mat engem méi politeschen Inhalt, z.&nbsp;B. géint de Militarismus, d'Kierch an d'biergerlech Konventiounen.

## Wierker
### Gedichtersammlungen

* *Dejeuner du matin* (1945)
* *Paroles* (1946)
* *Contes pour enfants pas sages* (1947)
* *Les enfants qui s'aiment* (1949)
* *Spectacle* (1951)
* *Lettre des îles Baladar* (1952)
* *Tour de chant* (1953)
* *La pluie et le beau temps* (1955)
* *Histoires* (1963)
* *Fatras* (1966)

## Dréibicher

* 1932: *L'affaire est dans le sac*
* 1935: *Le crime de Monsieur Lange*
* 1937: *[[Drôle de drame]]*
* 1938: *Les disparus de Saint-Agil*
* 1938: *[[Ernest le rebelle]]*
* 1938: *[[Le quai des brumes (Film 1938)|Le quai de brumes]]*
* 1939: *[[Le jour se lève]]*
* 1939-41: *Remorques*
* 1942: *[[Les visiteurs du soir]]*
* 1943: *Lumière d'été*
* 1943-45: *[[Les enfants de l'Olymp]]*
* 1946: *L'arche de Noë*
* 1946: *Les portes de la nuit*
* 1947: *Voyage-surprise*
* 1949: *[[Les amants de Vérone]]*
* 1956: *[[Notre-Dame de Paris(1956)|Notre-Dame de Paris]]*
* 1979: *Le roi et l'oiseau*

## Literatur
* Yves Courrière: *Jacques Prévert: en vérité*, Paris: Gallimard, 2000. ISBN 2-07-074055-2

## Um Spaweck
Der Tiger von Eschnapur (1959)

**Der Tiger von Eschnapur** ass en däitsch-franséisch-italieenesche Film vum Fritz Lang aus dem Joer 1959 nom Roman *Das indische Grabmal* vun der Thea von Harbou.
## Ëm wat geet et am Film?
Den Ingenieur Harald Berger rett um Wee fir op Eschnapur d'Tempeldänzerin Seetha virun engem geféierlechen Tiger. De Berger verléift sech an d'Seetha. Déi soll awer dem Chandra seng Fra ginn… 
## Um Spaweck
* De Film op DVDClassic
* De Film op DVDBeaver
Das indische Grabmal (Film 1959)

**Das indische Grabmal** ass en däitsch-franséisch-italieenesche Film vum Fritz Lang aus dem Joer 1959 nom Roman *Das indische Grabmal* vun der Thea von Harbou.

Das indische Grabmal ass den zweeten Deel vum Film *[[Der Tiger von Eschnapur (1959)|Der Tiger von Eschnapur]]*.
## Ëm wat geet et am Film?
Op der Flucht ginn d'Seetha an de Berger agefaangen. Elo soll d'Seetha sech awer mam Chandra bestueden. Et kënnt zu enger Revolutioun am Palais zu Eschnapur. Awer zum Schluss erlaabt de Chandra der Dänzerin Seetha Eschnapur zesumme mam Berger ze verloossen.
## Um Spaweck
* De Film op DVDClassic
* De Film op DVDBeaver
Nosferatu - Phantom der Nacht

**Nosferatu - Phantom der Nacht** ass en däitsch-franséische Vampirfilm vum Werner Herzog aus dem Joer 1979 nom Roman vum Bram Stoker. 
## Ëm wat geet et am Film?
De Jonathan Harker vu Wismar fiert an d'Karpaten fir do mam Grof Dracula iwwer de Verkaf vun engem Haus ze verhandelen. Den Harker am Schlass vum Grof ukomm gëtt Nuets vum Dracula gebass. De Grof Dracula verléisst duerno säi Schlass a seegelt mam Schëff op Wismar. Wéi d'Schëff do ukënnt ass de ganzen Equipage dout et si just nach Raten um Schëff. Gläich drop brécht d'Pescht zu Wismar aus...

## Soss
Bis op de Schluss, dee méi pessimistesch ass, ass dem Herzog säi Film e Remake vum Friedrich Wilhelm Murnau sengem Stommfilm-Klassiker *[[Nosferatu - eine Symphonie des Grauens]]* vun 1922.

Nieft der Musek vu Popol Vuh ginn och nach de *Sanctus* vum Charles Gounod senger Caecilemass a Passagen aus *[[Rheingold]]* vum Richard Wagner am Film gebraucht.

De Film ass an zwou Sproochen, englesch an däitsch, gedréint ginn.

## Um Spaweck
* Kritik vum Roger Ebert
* Nach eng Kéier de R. Ebert
* De Film op DVD Classic
Fitzcarraldo

** Fitzcarraldo** ass en däitsch-peruanesche Film vum Werner Herzog aus dem Joer 1982.
## Ëm wat geet et am Film?
Den Abenteurer an Operefrënd Brian Sweeny Fitzgerald och Fitzcarraldo genannt well zu Iquitos am peruaneschen Dschungel eng Oper bauen. Hien dreemt dervun datt do da spéider de groussen Operesänger Enrico Caruso soll optrieden. D'Material fir d'Oper ze bauen muss hie mam Scheff dohin transportéieren...
## Soss
D'Dréiaarbechte ware bal sou verréckt wéi d'Geschicht vum Film selwer, a sief et nëmmen, well dat Schëff, dat iwwer e Bierg gezu gëtt, dat och fir richteg huet misse ginn, an de Klaus Kinski alles anescht wéi en ëmgängleche Schauspiller war...
## Um Spaweck
* Kritik vum Roger Ebert
* Nach eng Kéier de R. Ebert
* De Film op DVD Classic
Administrateur vun der National Aeronautics and Space Administration

Den **Administrateur vun der National Aeronautics and Space Administration** ass de Chef vun der NASA, der Weltraumorganisatioun vun den USA. Donieft ass hien de raumfaartwëssenschaftleche Beroder vum President vun de Vereenegte Staaten.

Éischten NASA-Administrateur gouf am Joer 1958 den Thomas Keith Glennan. Virun der NASA-Grënnung waren déi verschidde staatlech Fuerschungs- an Entwécklungsprojete vun der Raumfaart op verschidde Plaze verdeelt. Eng vu sengen éischten Aufgaben war et dofir, déi an der neier Agentur ze vereenen.

Den Daniel Goldin war mat iwwer 9 1/2 Joer déi längst Zäit op där Plaz. Déi eenzeg Persoun, déi d'Plaz zweemol hat, war den James C. Fletcher, deen nom Challenger-Ongléck nees bei d'NASA zeréckkoum.

De 24. Mee 2009 huet den US-President Barack Obama d'Nominéierung vum Charles Bolden als neien NASA-Administrateur a vun der Lori Garver als stellvertriedend NASA-Administrateurin bekannt gemaach. De 15. Juli 2009 goufe si vum Senat bestätegt.

## Administrateuren

## Stellvertriedend Administrateuren

## Kuckt och

* Lëscht vu Raumfuerer
* Lännerstatistik vun der bemannter Raumfaart
* Lëscht vun de bemannte Raumfaartmissiounen
The Fall of the Roman Empire

** The Fall of the Roman Empire** ass en US-amerikanesche Film vum Anthony Mann aus dem Joer 1964. 
## Ëm wat geet et am Film?
De Film erzielt de Schluss vum Keeser Marcus Aurelius senger Regierungszäit an den Ufank vun der Herrschaft vu sengem Jong Commodus… 
## Um Spaweck
*  Fotoen aus dem Film op dvdbeaver
Popol Vuh (Museksgrupp)

**Popol Vuh** war eng däitsch Krautrock-Museksgrupp. Si ass 1970 gegrënnt ginn an huet bis an d'Joer 2001 bestanen.

Nieft Studiosalbumen a rare Live-Optrëtter ass Band besonnesch bekannt duerch hir Zesummenaarbecht mam Filmregisseur Werner Herzog.

Wéinst dem fréien Doud vun hirem Grënnungsmember Florian Fricke am Joer 2001 huet d'Band sech opgeléist.

## Filmographie
### Soundtrack
* 1972: *[[Aguirre, der Zorn Gottes]]* – Regie: Werner Herzog 
* 1974: *[[Die Große Ekstase des Bildschnitzers Steiner]]* – Regie: Werner Herzog
* 1976: *[[Herz aus Glas]]* – Regie: Werner Herzog
* 1979: *[[Nosferatu - Phantom der Nacht]]* – Regie: Werner Herzog
* 1981: *Sinaï Desert* – Regie: Florian Fricke (Kuerzfilm)
* 1982: *[[Fitzcarraldo]]* – Regie: Werner Herzog
* 1985: *Gasherbrum - Der leuchtende Berg* – Regie: Preeti Chandrakant (TV)
* 1987: *[[Cobra Verde]]* – Regie: Werner Herzog
* 1990: *Al Gatun* – Regie: Preeti Chandrakant
* 1991: *Il gioco delle ombre* – Regie: Stefano Gabrini
* 1999: *[[Mein liebster Feind - Klaus Kinski]]* – Regie: Werner Herzog
* 2005: *Parallel 42* – Regie: Luis Cuenca Castro (Kuerzfilm)
* 2006: *À propos de America* – Regie: Luis Cuenca Castro (Kuerzfilm)
* 2007: *Severed Ways* – Regie: Werner Herzog
André Citroën

Den **André Citroën**, gebuer de 5. Februar 1878 zu Paräis an och do den 3. Juli 1935 gestuerwen, war e franséischen Industriellen an Autosconstructeur.
NGC 569

Den **NGC 569** ass eng Spiralgalaxie vum Hubble-Typ Sbc am Stärebild Pisces op der Ekliptik. Si ass warscheinlech physikalesch un de PGC 5555 gebonnen.

Den Objet gouf den 1. Oktober 1864 vum Astronom Albert Marth entdeckt.

## Kuckt och
NGC 570

Den **NGC 570** ass eng Spiralgalaxie vum Hubble-Typ (R ')SB(rs)a am Stärebild Cetus um Südleche Stärenhimmel.

Den Objet gouf den 31. Oktober 1867 vum George Mary Searle entdeckt.

## Kuckt och

## Um Spaweck

* SEDS
*  NASA/IPAC Extragalactic Database
*  SIMBAD Astronomical Database
* http://aladin.u-strasbg.fr/java/alapre.pl?NGC570
* https://web.archive.org/web/20160310010735/http://skyview.gsfc.nasa.gov/current/cgi/runquery.pl?Interface=quick&VCOORD=NGC570&SURVEY=Digitized+Sky+Survey
* SIMBAD Query
* Artikel a Biller vum NGC 570 op wikisky.org
* NGC/IC Projet
NGC 571

Den **NGC 571** ass eng Spiralgalaxie vum Hubble-Typ Sbc am Stärebild Pisces op der Ekliptik. Den Objet gouf den 1. Oktober 1864 vum Heinrich Louis d'Arrest entdeckt.

## Kuckt och

## Um Spaweck
*  NASA/IPAC Extragalactic Database
*  SIMBAD Astronomical Database
Golf vum Oman

De **Golf vum Oman** ass en Aarm vum Arabesche Mier tëscht dem Oman op der Arabescher Hallefinsel am Südwesten an dem Iran am Norden. En ass tëscht dem Kap al-Hadd am Oman an der Bucht vu Gwadar op der iranesch-pakistanescher Grenz 320&nbsp;km breet. De Golf huet eng Längt vu 560&nbsp;km an ass iwwer d'Strooss vun Hormus am Nordweste mam Persesche Golf verbonnen.

Et gëtt Fëscherei am Golf vun Oman bedriwwen, mä seng Haaptfunktioun ass déi als Schëffstransportwee bei d'Regiounen ëm de Persesche Golf, déi Pëtrol produzéieren, a fir déi de Golf vum Oman déi eenzeg Entrée iwwer d'Waasser ass.
Fëscherei

**Fëscherei** ass eng Aktivitéit déi dora besteet Fësch ze fänken. Dofir gëtt et verschidden Techniken, dorënner d'Fësche mat engem Netz (z.&nbsp;B. der Hief) , enger Aangel, enger Lanz oder enger Fal (z.&nbsp;B. eng Nass). De Begrëff kann och benotzt gi fir d'Fänke vun anere Waasserdéieren (Muschelen, Kriibsen, Tëntefësch...), generell awer net fir d'Fänke vu Fësch an enger Ziichterei oder vu Mamendéieren, déi am Waasser liewen (z.&nbsp;B. Walen).

D'FAO schätzt, datt eleng an den Entwécklungslänner iwwer 500 Millioune Leit direkt oder indirekt vun der Fëscherei an der Aquakultur liewen.

Fëscherei ass eng vun den eelsten Aktivitéite vun der Mënschheet.
Pillow Talk

**Pillow Talk** ass en US-amerikanesche Film vum Michael Gordon aus dem Joer 1959. 
## Ëm wat geet et am Film?
De Brad Allen, Komponist an d'Jan Morrow, Innenarchitektin, musse sech eng Telefonsleitung deelen. De Brad ass stänneg amgaang mat senge Frëndinnen ze telefonéieren an duerfir tut den Telefon vum Jan Morrow ëmmer besat...

## Um Spaweck
* De Film op DVHaaptacteurenavant
Point Blank (Film 1967)

**Point Blank** ass en US-amerikanesche Film vum John Boorman aus dem Joer 1967 nom Roman *The Hunter* vum Richard Stark.

## Ëm wat geet et am Film?
No engem erfollegräichen Iwwerfall schéisst dem Walker säi Kompliz op hien a mécht sech eleng mat dem Geld ewech. De Walker gëtt awer nëmme schwéier blesséiert. Nodeems hien erëm gesond ass setzt de Walker alles dru fir u seng Deel vum Geld ze kommen.
## Um Spaweck
* de Film op DVHaaptacteurenavant
* Kritik vum R. Ebert
William R. Forman

**William R. Forman** ass den Numm vun ë.&nbsp;a. follgende Persounen:
*William R. Forman, amerikaneschen Astrophysiker.
*William R. Forman, amrikanesche Filmproduzent.
Die Angst des Tormanns beim Elfmeter

**Die Angst des Tormanns beim Elfmeter** ass en däitsch-éisträichesche Film vum Wim Wenders aus dem Joer 1977 no engem Roman vum Peter Handke.
## Ëm wat geet et am Film?
De Foussballgolkipp Josef Bloch gëtt wéinst engem Foul vum Terrain gesat. Duerno trëppelt hien duerch Wien wou hien dem Gloria begéint. Hie verbréngt d'Nuecht mam Gloria an ermuert hatt den anere Mueren. Duerno fiert hie bei seng Frëndin op d'Land a waart do op d'Police.
## Um Spaweck
* De Film op der Wim Wenders Stiftung
La course du lièvre à travers les champs

**La course du lièvre à travers les champs** ass e franséisch-italieenesche Film vum René Clément aus dem Joer 1972 nom Roman *Black Friday* vum David Goodis.
## Ëm wat geet et am Film?
Op der Flucht sicht den Tony zu Montréal ënnerzedauchen. Do geréit hien zwëschen zwou Bande vu Kriminellen, déi hien elo wëllen ëmbréngen.

## Um Spaweck
Carlo Azeglio Ciampi

De **Carlo Azeglio Ciampi**, gebuer den 9. Dezember 1920 zu Livorno, a gestuerwen de 16. September 2016 zu Roum, war en italieenesche Politiker.

Hie war vun 1999 bis de 15. Mee 2006 President vun der Republik Italien.

## Gielercher
*
* 
## Um Spaweck
Aquakultur

**Aquakultur** ass d'Zuucht vun Organismen, déi am Waasser liewen, besonnesch Fësch, Muschelen, Kriibsen an Algen. Dofir gëtt ënner kontrolléierte Konditiounen eng Populatioun vun engem bestëmmten Organismus opgebaut. Domat ënnerscheet sech d'Aquakultur vun der Fëscherei, déi d'Recoltéiere vu wëlle Waasserdéieren ass. Enger vaster Approche no kann een d'Fëscherei der Juegd zouuerdnen an d'Aquakultur der Agrikultur.

Den Term "Kultur" implizéiert eng Form vun Interventioun am Zuuchtprozess fir d'Produktioun ze verbesseren, zum Beispill d'Fidderen oder d'Schütze viru Predateuren. En implizéiert och en individuellen oder juristesche Besëtzer vum Stock. Aquatesch Organismen, déi vun där Persoun oder Organisatioun rekoltéiert ginn, där deen Organismus wärend der ganzer Zuuchtperiod gehéiert huet, zielen zu de Produkter vun der Aquakultur. Am Géigesaz dozou gëtt et déi aquatesch Organismen, déi ëffentlech exploitéiert kënne ginn, well s'eng Ressource mam Statut "propriété commune" sinn; si zielen zu de Produkter vun der Fëscherei.

2008 huet d'Aquakultur 46&nbsp;% vum weltwäite Mieresfriichtekonsum geliwwert, an et gëtt geschat, datt dësen Taux nach weider klamme wäert. Déi gréisste Aquakulturproduzenten op der Welt sinn (2012):

* 01: : 41,1 Milliounen Tonnen, 66 Milliarden USD
* 02: : 4,2 Milliounen Tonnen, 9 Milliarden USD
* 03: : 3 Milliounen Tonnen, 5,8 Milliarden USD
* 04: : 3 Milliounen Tonnen, 6,7 Milliarden USD
* 05: : 1,7 Milliounen Tonnen, 3,9 Milliarden USD
* 06: : 1,3 Milliounen Tonnen, 5,1 Milliarden USD
* 07: : 1 Millioun Tonnen, 6 Milliarden USD
* 08: : 1 Millioun Tonnen, 2 Milliarden USD
* 09: : 8,9 Millioun Tonnen, 1,5 Milliarden USD
* 10: : 7,9 Millioun Tonnen, 2 Milliarden USD
William R. Forman (Astrophysiker)

De **William R. Forman**, gebuer am 20. Joerhonnert, ass en US-amerikaneschen Astrophysiker an Auteur vun astrophyseschen Artikelen. Hien ass Copresident vum Harvard-Smithsonian Center for Astrophysics zu Cambridge.

De Forman huet bis 1969 um Haverford College studéiert a gouf am Juni 1970 op der Harvard Universitéit mat Röntgenstralobservatioune beim Uhuru promovéiert. Duerno ass hie mat sengen Observatioune besonnesch bei Galaxien a Galaxiëkéip mat de Röntgensatellitten High Energy Astronomy Observatory 2 (Einstein Observatoire), ROSAT, XMM-Newton an Chandra weidergefuer. Vun 1991 bis 2006 huet hien déi wëssenschaftlech Organisatioun vun Chandra geleet.

1985 krut hie mat senger Fra Christine Jones den éischte Bruno-Rossi-Präis fir d'Entdeckung vu Beräicher mat waarme Gasen ëm hell elliptesch Galaxien. 1979 krute s'alle béid de * Bart J. Bok Prize* vun der Harvard Universéit.

## Kuckt och

## Um Spaweck
* Biographie am Chandra Panel
Cuesmes

**Cuesmes** (op Wallounesch *Cweme*) ass eng Uertschaft a Gemengesektioun an der belscher Gemeng Mons.

Bis zur Fusioun mat Mons am Joer 1972 war Cuesmes eegestänneg Gemeng, déi aus follgenden Uertschaften, Häff a Lieu-dite bestanen huet: *Bertaimont, Cantimpret, Coron Desfites, Curoir, Grande Barre, Héribus, Malogne, Marais, Moulin de l'Écluse, Nouveau Quartier, Pavé du Crachet, Poire d'Or, Pont de Pierre, Ponton*, a *Prés Lecompte*.

## Persounen
* De Vincent van Gogh huet eng Zäitchen zu Cuesmes gewunnt
## Kuckt och
* Phosphat-Kallekgrouwe vu Ciply a Cuesmes
## Biller

0 Cuesmes - Panorama (1).JPG|Cuesmes vum Mont Heribus aus gesinn
0 Cuesmes Mont Héribus (1).JPG|Um Mont Heribus
0 Cuemes - Le Quinquet.JPG|De Känki
Cuesmes Mu1aJPG.jpg|D'Haus an deem de Van Gogh gewunnt huet
Hotel Graas

Den **Hotel Graas** war en Hotel vis-à-vis vun der Gare an der Stad Lëtzebuerg.

## Historesches
Den Hotel huet dem Pierre Graas gehéiert a gouf 1928 vum Architekt Louis Rossi gebaut.

## Gebai
D'Gebai gouf am Art-Deco-Stil mat symmetreschen Elementer an der Fassad gebaut. Besonnesch interessant sinn d'Detailer um drëtte Stack an ënner dem Daach: Balkone mat enger stenge Balustrad, Ronnbou-Fënsteren asw.

Den Hotel huet den 12. Juli 1930 seng Dieren opgemaach. D'Gebai ass ... vun der *Banque de Luxembourg*, déi och eng Zäit laang eng Agence am Gebai hat, komplett renovéiert ginn.

Enn 2021 gouf ugefaangen, d'Gebai, zesumme mam fréieren Hotel Terminus niewendrum, ofzerappen. Just d'Fassde vun den zwéi Gebaier bleiwe stoen, a ginn an en neie Projet, 'The Arc' genannt, integréiert. Dëse gesäit vir, an engem siwestäckege Gebai, op 3.387 Quadratmeter, Büroen, souwéi um éischte Stack Wunningen an am Rez-de-Chaussée Geschäftsraim, anzeriichten. Am Hierscht 2023 sollen d'Aarbechte fäerdeg sinn.

## Literatur
* Robert L. Philippart: "Art-Deco-Architektur in Luxemburg."*Nos cahiers. Lëtzebuerger Zäitschrëft fir Lultur.* Jg. 41 (2020), Nr.4,, S.11-32; jg. 42 (2021), Nr.1., S.25-39.
* Christian Aschman, Joanna Grodecki, Robert L. Philippart: Lëtzebuerg moderne: Liebeserklärung an die Hauptstadt Säit 203, Édition Maison Moderne, 2013, ISBN 978-99959-33-07-4
* Luxembourg City Tourist Office, Architektronischer Rundgang durch das Bahnhofsviertel (PDF)

## Um Spaweck
L'histoire très bonne et très joyeuse de Colinot Trousse-Chemise

**L'histoire très bonne et très joyeuse de Colinot Trousse-Chemise** ass e franséische Film vun der Nina Companeez aus dem Joer 1973.
## Ëm wat geet et am Film?
Dem Colinot seng Freiesch gëtt vun dräi Vagabunden entfouert. Hie geet op d'Sich no hir an ënnerwee begéint hie ville jonken a schéine Fraen.
Lawrence of Arabia (Film)

**Lawrence of Arabia** ass e brittesche Film vum David Lean aus dem Joer 1967 nom Buch *Seven Pillars of Wisdom* vum Thomas Edward Lawrence.

## Ëm wat geet et am Film?
De Film baséiert um T.E. Lawrence sengen Erliefnesser am Noen Osten an de Jore vum Éischte Weltkrich wéi hien, deemools als jonken Offizéier am britteschen *Arab Bureau* zu Kairo, eng wichteg Roll ënner den arabesche Stämm gespillt huet, fir déi derzou ze bréngen, zesumme mat den Alliéierte Muechten, d'Tierken ze bekämpfen.

## Um Spaweck
* De Film op DVD Beaver
* De Film op Filmzentrale
* Kritik vum R. Ebert
Buttek

E **Buttek** ass e kommerziellt Eenzelhandelsetablissement aus engem oder méi Raim, an deem Produkter verkaaft ginn, déi op der Plaz oder auswäerts produzéiert ginn. E läit gewéinlech no bei der Strooss oder an engem Akafszentrum. Meeschtens ass e Buttek op de Verkaf vun enger bestëmmter Zort vu Produkter spezialiséiert, zum Beispill op Blummen (Blummebuttek), Gezei (Kleederbuttek) oder Liewensmëttel a Konsumartikelen (Epicerie, Supermarché, Metzlerei, Bäckerei asw.).

## Um Spaweck
Loftmatrass

Eng **Loftmatrass** ass eng Matrass aus elasteschem, loftdichte Material (zum Beispill PVC), déi een opblose kann. Dat Material bilt een oder e puer vunenee getrennt Huelraim. D'Loft gëtt duerch een oder e puer Ventillen an d'Loftmatrass eran- an erausgelooss. Si kann entweeder mat dem Mond opgeblosen oder mat engem Hëllefsmëttel, zum Beispill enger Loftpompel, opgepompelt ginn.

Eng Loftmatrass kann als Schwammhëllef am Waasser oder als Ënnerlag fir ze schlofe benotzt ginn.
Miwwelen

**Miwwelen** (an der Eenzuel: *Miwwel* oder *Miwwelstéck*) ass en Iwwerbegrëff fir Géigestänn, déi benotzt gi fir Banneraim wéi zum Beispill Wunnengen, Butteker oder Bürosraim anzeriichten. Si ginn deelweis och am Bausseberäich agesat. De Begrëff kënnt vum laténgesche Wuert *mobilis* ("beweeglech") a steet domat am Géigesaz zu de Saachen, déi een net beweege kann (Immobilien), well se am Buedem verankert sinn oder soss iergendwéi fest verbonne sinn.

E Miwwelstéck erliichtert bestëmmt mënschlech Aktivitéiten wéi d'Sëtzen (Stull, Hocker, Fotell...) oder d'Schlofen (Bett...). Miwwele ginn och benotzt fir Objeten op enger praktescher Héicht fir ze Schaffen ze halen (horizontal Fläche wéi en Dësch oder e Schreifdësch) oder fir Objeten ze raumen (Regal, Schaf...). Si hunn also eng funktionell Roll, mä kënnen awer och en Designprodukt sinn an als dekoratiivt Element ugesi ginn. Donieft kënne Miwwelen e symboleschen oder reliéisen Zweck hunn.

Holz, Metall oder Plastik sinn e puer vun de Materialien, aus deene Miwwele kënne gemaach ginn.

Déi éischt Miwwele sinn an der Jongsteenzäit opkomm.

## Beispiller

Fichier:Dining table for two.jpg|E gedeckten Dësch mat zwéi Still
Fichier:SINGLE ROOM-NORTH STAR GUAYAQUIL.JPG|E Bett mat engem Nuetsdësch
Fichier:Annex_Modulküche,_Landhausküche_Eiche_massiv.jpg|Eng Kichen mat Schief, Regaler an Tiräng 



## Um Spaweck
Assia Djebar

D**'Assia Djebar** (fir richteg **Fatima-Zohra Imalayène**), gebuer den 30. Juni 1936 zu Cherchell bei Alger, a gestuerwen de 6. Februar 2015 zu Paräis, war eng franséischsproocheg algeeresch Schrëftstellerin, Regisseurin, Historikerin an Héichschoulprofessesch. Si gëllt als eng vun de renomméiertsten Autorinnen aus dem Maghreb. Hir Wierker goufen a méi wéi 20 Sproochen iwwersat.

Si krut 1997 eng Professur op der Louisiana State University a vun 2001 bis zu hirem Doud op der New York University.

Nieft hire Romaner huet si och d'Regie bei zwéin Dokumentarfilmer gemaach an Dréibicher geschriwwen.

De 16. Juni 2005 gouf d'Assia Djebar als éischt Schrëftstellerin aus dem Maghreb an d'Académie française gewielt.

## Publikatiounen
### Romaner, Erzielungen, Dramatik an Essayen
* *La soif.* (1957).
* *Les impatients.* (1958).
* *Les enfants du nouveau monde.* (1962)
* *Les alouettes naives.* (1967)
* *Rouge l'abue.* mam Walid Garn (1969)
* *Femmes d'Alger dans leurs appartement.* (1980).
* Algeerescht Quartett:
: I. *L'amour, la fantasia.* (1985).
: II. *Ombre Sultane.* (1987).
: III. *Vaste est la prison.* (1995).
: IV. *Les nuits de Strasbourg.* (ëmstridden, op deen dozou gehéiert oder net)

* *Loin de Médine.* (1991). 
* *Le blanc d'Algérie.* (1996)
* *Oran, langue morte.* (1997).
* *Les nuits des Strasbourg.* (1997).
* *Ces voix qui m'assiègent, en marge de ma francophonie.* Essays, Albin Michel, Paris 1999, ISBN 2-226-10823-8.
* *La femme sans sépulture.* (2002).
* *La disparition de la langue francaise.* (2003)
* *Nulle part dans la maison de mon père.* (2007) (Autobiografesch Erzielung bis 17. Joer)

### Filmer
* *La Nouba des femmes du Mont Chenoua.* Dréibuch a Regie, Algerien 1978 (Präis v. d. internationaler Kritik op der Biennale vu Venedeg 1979)
* *La Zerda ou les chants de l'oubli.* Dréibuch a Regie, Algerien 1982 (Spezialpräis op der Berlinale 1982 fir dee beschten historesche Film)

## Literatur
* Beida Chikhi: *Les romans d'Assia Djebar.* Offices des publications universitaires, Alger 1990
* Jeanne-Marie Clerc: *Assia Djebar: écrire, transgresser, résister.* L'Harmattan, Paris/ Montréal 1997

## Um Spaweck

* Websäit iwwer d'Assia Djebar
Hotel Clesse

Den **Hotel Clesse** war en Hotel am Garer Quartier vun der Stad Lëtzebuerg. E louch op engem Terrain vu 5 Ar um Eck vun der Aler Avenue an der Garer Plaz.

## Historesches
Aus dem *Chalet Kessel-Clesse* mat nëmmen e puer Zëmmeren ass um Enn vum 19. Joerhonnert den Hotel Clesse entstan, en eleganten Hotel deen 1896 seng Dieren opgemaach huet.

## Gebai
Wéi den Hotel Clesse sengerzäit opgaang ass, hat e 36 Zëmmeren. Zesumme mat e puer aneren Hotellen (z.&nbsp;B. Brasseur, Cravat, Paris-Palace, Staar) huet de Clesse zu deenen Haiser gehéiert déi deemools schonn e Lift haten; am Clesse goufen et och gratis privat Garagen.

Am Hotel war e Restaurant mat - op der Säit vun der Garer Plaz - enger Veranda op zwéi Stäck an enger Terrasse vu wou aus d'Clienten déi ganz Plaz iwwerblécke konnten. D'Spezialitéiten am Restaurant ware Frellen a Kriibsen. Op der nërdlecher Säit vum Gebai war e Blummegaart mat Bänke fir ze raschten.

Den Hotel huet 1960 zougemaach an d'Gebai aus duerno ofgerappt ginn.

## Literatur
* Robert L. Philippart, „L'hôtellerie de la belle époque“ an ''ons stad'' Nr. 88/2008 (PDF), S. 22-29
* René Clesse „Die Hollericher Belle Epoque“ an ons stad Nr. 57/1998 (PDF), S. 10

## Biller

Luxembourg, Hotel Clesse publicité.jpeg


## Um Spaweck
Les yeux sans visage

**Les yeux sans visage** ass e franséisch-italieenesche Film vum Georges Franju aus dem Joer 1960. 
## Ëm wat geet et am Film?
Duerch en Autosongléck ass dem Dr Génessier, engem bedeitende Schéinheetschirurg, sengem Meedche säi Gesiicht ganz entstallt. Hien experimentéiert elo fir duerch Operatioune sengem Meedchen en neit Gesiicht ze maachen. Duerfir brauch hien ëmmer erëm d'Gesiichtshaut vu jonke Meedercher…

## Soss
De Film ass bei Gaumont op Blu-ray erauskomm.
## Um Spaweck
* Kritik vum Roger Ebert 
* De Film op DVD Classic
* De Film op DVDbeaver
Holz (Material)

**Holz** ass e poröst Material aus Faseren, dat een am Stamm, den Äscht an an de Wuerzele vu Beem an aneren Holzplanze fënnt. Et gëtt zënter Dausende vu Joren als Brenn- an als Baumaterial benotzt an ass en organescht Material.

## Um Spaweck
Schreifdësch

E **Schreifdësch** ass e Miwwelstéck an eng Aart Dësch, deen haaptsächlech benotzt gëtt fir drop ze schreiwen, ze liesen oder mat engem Computer ze schaffen. Dacks huet e Schreifdësch Tiräng, an déi een ënner anerem Schreifgeschier, Pabeier oder Dokumenter kann ewech raumen.
Televisiounsapparat

En **Televisiounsapparat**, och nach **Fernseeapparat** oder einfach **Fernsee**, **Televisioun** oder **Tëlee**, ass en elektroneschen respektiv elektreschen Apparat, op deem een Televisiounssendunge kucke kann.

Zousätzlech zum Empfang vun Televisiounssendunge kënnen nach Elektroapparater wéi zum Beispill en DVD-Player, Blu-ray-Player oder eng Spillkonsoll ugeschloss ginn. Smart-Televisiounen, dat heescht Televisiounen déi wéi e Computer e staarke Mikroprozessor, eng digital Späicherplaz an e Betribssystem hunn, hunn domat weider Exploitatiounsméiglechkeete wéi zum Beispill Videostreaming oder verschidden Applikatiounen.
Wichser

**Wichser** (ëmgangssproochlech och als *Wixer* geschriwwen) ass eng ausschliisslech ofwäertent Bezeechnung fir eng männlech Persoun, déi sech masturbéiert, am Sënn vun enger Persoun, déi näischt kann an et zu näischt bréngt. De Begrëff gëtt als Beleidegung a Frechheet benotzt.

Den etymologeschen Ursprong vum Wuert ass net vulgär, mee kënnt vum däitsche *wachsen, einwachsen* d.&nbsp;h. d'opschmieren a blénkeg reiwe vu Wichs sief dat op Biedem, Schong, Stiwwelen, Schi, Päerdsgeschir, oder och Miwwelen.

Am Zaldotejargon vum Éischte Weltkrich krut d'Wuert *Wichsen* dunn awer eng aner Connotatioun, an zwar fir déi männlech Masturbatioun, an implizit och fir d*'Versoen*, well d'Botzen (d'Wichsen) vun de Stiwwelen vun den Offizéier oder der ganzer Mannschaft eng beléift Erniddregung war, fir Zaldoten ze disziplinéieren.

## Kuckt och
* Muertentrëppler
Flénu

**Flénu** (op wallounesch: *Flinnu*) ass eng Uertschaft a Gemengesektioun an der belscher Gemeng Mons.

Bis zur Fusioun mat Jemappes am Joer 1972, dat sengersäits bei der belscher Gemengereform vun 1977 mat Mons fusionéiert huet, war Flénu eng eegestänneg Gemeng déi aus follgenden Uertschaften, Häff a Lieu-dite bestanen huet: *Campiau, Castillon, Champs de l'Espimette, Fort Mahon, Haut Flénu, Mascaux, Ostenne, Petit Hornu, Produits, Quatre Pavés, Sainte Félicité, Sainte-Hentiette, Saint-Joseph* an *Turlupin*.

## Persounen
* De Walter Dauge militante Sozialist, Journalist, Radiosspeaker, spéider Member vun der *Action Socialiste Révolutionnaire* mat trotskystescher Tendenz, an 1944 Buergermeeschter ff. 
* Den Thierry Van Cauberg, besser bekannt ënner dem Pseudonym François Pirette ass zu Flénu opgewuess. 
## Um Spaweck
John M. Coetzee

Den **John Maxwell Coetzee**  oder  (meeschtens als **J. M. Coetzee** uginn), gebuer den 9. Februar 1940 zu Kapstad, ass e südafrikaneschen, engleschsproochege Schrëftsteller; zënter 2007 huet hien déi australesch Nationalitéit.

Seng Wierker hunn dacks en däitleche Bezuch op déi politesch a sozial Problemer vu sengem Land, a stellen d'Mënschlechkeit op engem héijen estheeteschen Niveau an de Mëttelpunkt. Allegoresch gëtt duerch d'Liewe vun eenzele Personnagë dat vun alle Mënsche beschriwwen. De Coetzee ass en engagéierte Vegetarier a Verdeedeger vun Déiererechter.

Nieft Romaner, fir déi en am meeschte bekannt ass, schreift de Coetzee och Essayen, dacks iwwer literaturwëssenschaftlech Froen.

Hie krut als éischten Auteur zweemol de Booker Prize an huet 2003 de Literaturnobelpräis kritt.

## Wierker
### Romaner an Erzielungen
* 1974: *[[Dusklands]]* (*The Vietnam Project* an *The Narrative of Jacobus Coetzee*)
* 1977: *In the Heart of the Country* (Roman)
* 1980: *Waiting for the Barbarians*
* 1983: *Life & Times of Michael K* (Roman)
* 1986: *Foe* (Roman)
* 1990: *Age of Iron* (Roman)
* 1994: *The Master of Petersburg* (Roman)
* 1997: *Boyhood. Scenes from Provincial Life*
* 1999: *Disgrace* (Roman)
* 1999: *The Lives of Animals*
* 2002: *Youth* (Roman)
* 2003: *Elizabeth Costello. Eight Lessons*
* 2004: *As a Woman Grows Older* (Erzielung). 
* 2005: *Slow Man* (Roman)
* 2007: *Diary of a Bad Year*
* 2009: *Summertime* (Roman)
* 2013: *The Old Woman and the Cats* (Erzielung). In: J. M. Coetzee, Berlinde De Bruyckere: *Cripplewood/Kreupelhout.* Yale University Press, ISBN 978-0-30-019657-3.
* 2013: *Childhood of Jesus* (Roman).

### Sachbicher, Essays a Bréiwer
* 1988 *White Writing. On the Culture of Letters in South Africa*
* 1992 *Doubling the Point. Essays and Interviews*
* 1996 *Giving Offense. Essays on Censorship*
* 1997 *What is Realism?*
* 2001 *The Humanities in Africa* (Virtrag, bei der Carl-Friedrich-von-Siemens-Stiftung de 15. Mäerz 2001 gehalen)
* 2001 *Stranger Shores. Essays 1986–1999*
* 2007 *Inner Workings. Essays 2000–2005*
* *Here and Now. Letters 2008 – 2011*, zesumme mam Paul Auster, Viking Penguin Group, New York; Faber&Faber sowie Harvill Decker, London 2013, ISBN 978-0-571-29927-0

## Literatur
* Derek Attridge: *J. M. Coetzee and the Ethics of Reading*. University of Chicago Press, Chicago/London 2004, ISBN 0-226-03116-0.
* David Attwell: *[http://ark.cdlib.org/ark:/13030/ft5k4006q3/ J.M. Coetzee: South Africa and the Politics of Writing]*. University of California Press, Berkeley 1993.
* Ulrich Horstmann: *J. M. Coetzee*. Peter Lang, Frankfurt am Main 2005, ISBN 3-631-54322-0.
* Manfred Loimeier: *J. M. Coetzee*. edition text + kritik, München 2008, ISBN 978-3-88377-916-4.

## Um Spaweck

* Bio-Bibliografie op www.nobel.se
Donatuskapell zu Bungeref

D**'Donatuskapell** zu Bungeref läit um CR310 e bëssen aus der Uertschaft eraus a geet op d'Joer 1688 zeréck. Déi haiteg Kapell gouf 1873 gebaut an 1874 dem hellegen Donatus geweit.

Hanner der Kapell steet eng vun den eelste Lannen am Land, déi dann och zu de bemierkenswäerte Beem zu Lëtzebuerg gezielt gëtt. Dës Lann ass déi lescht vu véier Beem déi an der Zäit am Quadrat ronderëm d'Kapellche stoungen. Trotz dem Schutzhellege sinn déi dräi aner scho viru Joren dem Blëtz zum Affer gefall.
## Illustratiounen

Fichier:Donatuskapell Bungeref-101.jpg|D'Kapell
Fichier:Donatuskapell Bungeref-104.jpg|D'Donatus-Statu iwwer der Entrée
Fichier:Donatuskapell Bungeref-105.jpg|Den Altor koum 1923 dobäi
Fichier:Donatuskapell Bungeref-106.jpg|De Chronogramm um Altor ergëtt 1923


## Um Spaweck

*Donatuskapell vu Bungeref op der Websäit vun der Kulturkommissioun Rammerech
* D'Kapell zu Bungeref an der ëffentlecher Facebookgrupp ''Patrimoine religieux Luxembourg - Reliéisen Ierwen Lëtzebuerg''
Hubert Croharé

Den **Hubert Marc Croharé**, gebuer den 13. Februar 1901 zu Mascara an Algerien a gefall beim Pont de Bats zu Saint-Pierre-du-Mont den 21. August 1944, war e franséischen Offizéier a Resistenzler.

Fir un hien z'erënneren krut zu Roquefort eng Strooss säin Numm.
## Um Spaweck
*Den Hubert Croharé op der Websäit vun den Amis de la Fondation de la Résistance
*Fiche beim Musée de la Résistance
Bad Girls (Film 1994)

** Bad Girls** ass en US-amerikanesche Film vum Jonathan Kaplan aus dem Joer 1994.

## Ëm wat geet et am Film?
Véier Fraen aus engem Bordell musse flüchte well eng vun hinnen e Client erschoss huet

## Um Spaweck
* Kritik vum R. Ebert
Barquero

**Barquero** ass en US-amerikanesche Film vum Gordon Douglas aus dem Joer 1970.

## Ëm wat geet et am Film?
Den Travis huet eng Fär op engem Grenzfloss tëschen den USA a Mexiko. Wéi enges Daags de Remy mat senger Gangsterband a Mexiko well flüchten, léisst den Travis si net op seng Fär…

## Um Spaweck
Bite the Bullet

**Bite the Bullet** ass en US-amerikanesche Film vum Richard Brooks aus dem Joer 1975.

## Ëm wat geet et am Film?
Am Ufank vum 20. Joerhonnert organiséiert eng Zeitung am Colorado eng Päerdscourse vu 700 Meilen zum gréissten Deel duerch d'Wüst

## Um Spaweck
* Kritik vum R. Ebert
* De Film op dvdsavant
Paris, Texas

**Paris, Texas** ass en däitsch-franséisch-US-amerikanesch-brittesche Film vum Wim Wenders aus dem Joer 1984. 
## Ëm wat geet et am Film?
Den Travis geet eleng duerch eng Wüst am Texas. Hien huet säi lescht Waasser gedronk a just virum Erdiischtere fënnt hien eng Bar déi eleng läit. Do geet hien an d'Getten, en Dokter deen no him kuckt fënnt bei him eng Visittekaart mat der Telefonsnummer vum Travis sengem Brudder. Et stellt sech eraus dat den Travis wollt op Paris am Texas goe fir do no senger Fra ze sichen.

## Auszeechnungen
* 1984: Festival vu Cannes Palme d'or
## Um Spaweck
* Kritik vum Roger Ebert (2002)
* Kritik vum Roger Ebert (1984 )
* Fotoenop DVDBeaver