open-index/open-wikipedia-markdown huggingface dataset:
Donato Rotunno

Den **Donato Rotunno**, gebuer den 8. Mee 1966 an der Stad Lëtzebuerg, ass en italieenesche Filmregisseur a -produzent.

## Liewen a Karriär

Dem Donato Rotunno seng Eltere sinn an den 1960er aus Italien op Lëtzebuerg emigréiert. Hien ass vir d'éischt an déi regulär lëtzebuergesch Schoul an duerno an d'Europaschoul gaangen.

Hien huet säi Studium um *Institut des Arts de Diffusion* zu Louvain-La-Neuve 1992 mat engem Diplom ofgeschloss. Säi "film de fin d'études", *Nebbiolo Rosso*, krut 1992 den "Prix de la communauté française" vun der Belsch um Filmfestival vun Namouer.

1995 huet hien d'Produktiounsfirma Tarantula Luxembourg matgegrënnt, mat där e bis 2020 eng 30 Filmer produzéiert huet. 1996 huet en Tarantula Belgique gegrënnt.

An den 1990er an 2000er huet den Donato Rotunno Documentairë gedréint iwwer Themen, déi relevant fir Lëtzebuerg sinn. Dozou gehéiere Filmer iwwer d'Immigratioun mat *[[Terra Mia]]* (1998), *[[Les Mesures du rectangle]]* (2002) an *[[Terra mia terra nostra]]* (2012), d'kulturell Diversitéit mat *[[Blà, Blä, Blá]]* (2010), oder d'Plaz vun der Politik an onser Gesellschaft mat *[[André an d'dissident Stëmmen]]* (2000).

Fir säin éischte fiktive Spillfilm, den Horror-Thriller *[[In a Dark Place]]*, krut hien 2007 de Lëtzebuerger Filmpräis an der Kategorie "Beschten artistesche Bäitrag". Et handelt sech ëm eng Neierzielung vum Henry James senger Geeschtergeschicht "The Turn of the Screw".

Zesumme mat anere Produzenten huet den Donato Rotunno 2013 d'Filmstudioe Filmland zu Kielen matgegrënnt.

Säin zweete Film, d'Romanadaptatioun *[[Baby (a)lone]]*, war 2015 déi lëtzebuergesch Propositioun fir eng Oscar-Nominatioun an der Kategorie "Beschten Internationale Film". En ass op ville Festivaller gelaf. Fënnef Joer méi spéit gouf säin drëtte Spillfilm, *[[Io sto bene]]* erëm vu Lëtzebuerg bei den Oscaren agereecht.

2024 huet hien den Documentaire *[[La fourchette à gauche]]* realiséiert.

## Filmographie
* 1992: *Nebbiolo Rosso*, Kuerzfilm
* 1996: *[[Fishtrip]]*, Kuerzfilm
* 1998: *[[Terra Mia]]*, Documentaire
* 2000: *[[André an d'dissident Stëmmen]]*, Documentaire
* 2002: *[[Les Mesures du rectangle]]*, Documentaire
* 2005: *[[Landscape with a Corpse]]*, Documentaire
* 2005: *[[In a Dark Place]]*, Spillfilm
* 2010: *[[Blà, Blä, Blá]]*, Documentaire
* 2012: *[[Terra mia terra nostra]]*, Documentaire
* 2015: *[[Baby (a)lone]]*, Spillfilm
* 2020: *[[Io sto bene]]*, Spillfilm
* 2024: *[[La fourchette à gauche]]*, Documentaire

## Um Spaweck
Cercle Joseph-Bech

De **Cercle Joseph-Bech** ass eng Gruppéierung vun zum gréissten Deel jonken CSV-Politiker, déi éischter dem rietse Flillek vun där Partei zougerechent ginn.
__TOC__
Benannt nom Joseph Bech, engem laangjärege (Premier)minister vun der Rietspartei a spéider vun hirer Nofollgerin, der CSV, formuléiert de *Cercle* Usiichten, déi meeschtens riets vun deene vun der CSV leien. De Cercle Joseph-Bech presentéiert sech als Denkfabréck (am Originaltoun "Think tank", no amerikaneschem Virbild) an huet e gewëssen Afloss op d'Lëtzebuerger Politik, schonn eleng duerch d'politesch oder administrativ Poste vu senge Memberen.  

Bekannt Memberen:
* Frank Engel (President)
* Patrick Santer
* Marc Rauchs
* Livius Gorecka
(am Ganzen ongeféier 30 Leit)

## Publikatiounen
*Cercle Joseph Bech: *Un État dans son siècle – Refonder le Luxembourg*. Bertrange: Éditions Codex, 2005. ISBN 2-9599676-1-5
*Cercle Joseph Bech: *Joseph Bech. mélanges présentés à l'occasion du 30e anniversaire du décès du père fondateur de l'Europe.* [réd.: Jacques Santer, Charles-Ferdinand Nothomb, Lucien Thiel, Serge Sandt, Steff Schaeler, Frank Engel, Patrick Birden, Patrick Santer, Gaston Thorn, Jean Spautz, Betty Bech]. Bertrange: Ed. Codex, 2005. ISBN 2-9599676-0-7

## Um Spaweck
* Websäit vum ''Cercle Joseph Bech'' (zanter Mee 2013 gespaart)
* Websäit vum ''Cercle Joseph Bech'' (archivéiert Versioun vun 2012)

## Quellen

Das politische System Luxemburgs: Eine Einführung von Wolfgang H. Lorig und Mario Hirsch
Salome Kammer

D**'Salome Kammer**, gebuer de 17. Januar 1959 zu Nidda, ass eng däitsch Schauspillerin, Sängerin an Cellistin.

Si ass vun 1995 u mam Filmregisseur Edgar Reitz bestuet.

## Filmographie
* 1992: *[[Die zweite Heimat - Chronik einer Jugend]]*, vum Edgar Reitz
* 2004: *[[Heimat 3 – Chronik einer Zeitenwende]]*, vum Edgar Reitz
* 2006: *[[Heimat-Fragmente: Die Frauen]]*, vum Edgar Reitz
* 2009: *[[Vision - Aus dem Leben der Hildegard von Bingen]]*, vum Margarethe von Trotta 	
* 2025: *[[Leibniz - Chronik eines verschollenen Bildes]]* - Regie: Edgar Reitz, Anatol Schuster

## Um Spaweck
* Site vom Salome Kammer
Ingenieursbiologie

D**'Ingenieursbiologie** (fr: *génie écologique*) ass eng Wëssenschaft, déi biologescht Material benotzt fir Schied (besonnesch duerch Erosioun) an der Landschaft ze behiewe respektiv vu vireran ze vermeiden. Dobäi gi virun allem lieweg Planzen agesat, déi mat Hëllef vun hire Wuerzelen de Buedem unhalen. Am Waasserbau gëtt och déi hydraulesch Wierkung vun den iwwerierdesche Planzendeeler zum Schutz virun der Erosioun ausgenotzt. Dacks gebrauchten Hëlzer sinn verschidde Weiden- an Ellerenaarten. Et gëtt awer och doudegt Material geholl, dat haaptsächlech fir d'Befestege vun de Konstruktiounen déngt, wéi z.&nbsp;B. Steebléck an Holzpéil.

* Hangsécherung a Gruef- an Uferschutz duerch beplanzte Krainerwänn, Fäschen an den Häng, Traisch oder Hecken, déi a verschiddene Loe geplanzt ginn, Flechtzénk a Wänn mat Péil.
* Sécheren an Opfëlle vun ageschniddene Flossufere mat Steebléck, déi beplanzt ginn, a mat Falbeem.
* Waasserrevitaliséierung, Hierstelle vu Retentiounsgebidder z.&nbsp;B. mat Fäschen oder Abrénge vu Riet.

Ingenieurbiologesch Konstruktioune ginn net nëmme fir de Schutz vun der Landschaft oder vum Buedem, mä och, am Laf vu Revitaliséierungsprojeten, fir d'Fërderung vu Liewensraim fir Déiere gebaut.

E bekannten Initiateur vun der Ingenieursbiologie ass den éisträichesche Professer Hugo Meinhard Schiechtl (1922-2002).

## Beispill an enger Baach
Dwars door Drenthe

D**'Dwars door Drenthe** ass eng Vëloscourse vun engem Dag, déi an der hollännescher Provënz Drenthe gefuer gëtt.

Déi éischt Oplo vun der Course gouf den 11. Abrëll 2010 disputéiert.

Zanter 2010 gehéiert dës Course zum UCI Europe Tour an ass zanterhier an der Klass 1.1 agestuuft.

2011 war et eng Course vun 2 Deeg.

## D'Gewënner
Oeren

*Oeren, eng belsch Uertschaft an der Gemeng Alveringem an der Provënz Westflandern.
*Oeren, eng fréier Uertschaft bei Tréier, haut nach bekannt duerch d'Klouschter Sankt-Irminen.
Massaker vu Katyn

Beim **Massaker vu Katyn** goufen am Fréijoer 1940 an engem Bësch bei Katyn (Russesch Sozialistesch Federativ Sowjetrepublik (RSFSR), pl. Katyń) e puer dausend polnesch Offizéier duerch Unitéite vum sowjeteschen Inneministère (NKWD) erschoss. D'Massaker war Deel vun enger Aktioun, bei där, op Uerder vum Kreml, ronn 22.000 Polen – Offizéier, Polizisten, Intellektueller a soss Eliten – op verschiddene Plazen an der RSFSR, der Ukrain an a Wäissrussland ermuert goufen. Well d'Massegraf bei Katyn laang dat eenzegt bekannt war, gëtt dacks déi ganz Aktioun "Massaker vu Katyn" genannt.

Wéi d'Wehrmacht 1943 d'Griewer entdeckt huet, huet d'polnesch Exilregierung zu London hir Bezéiungen zu der Sowjetunioun ofgebrach. De Massaker gouf ufanks vun der NS-Propaganda instrumentaliséiert, iwwerdeems déi sowjetesch Féierung ënner dem Stalin d'Wehrmacht beschëllegt huet, fir de Massaker verantwortlech ze sinn.

De Michail Gorbatschow huet 1990 kloergestallt, datt d'Sowjetunioun fir de Massemuerd zu Katyn verantwortlech war.

## Um Spaweck
Smolensk

**Smolensk** (ru.: Смоленск [ smʌˈlʲensk ]) ass eng russesch Stad am Oblast Smolensk am Weste vum Land no bei der Grenz mat Wäissrussland. Smolensk huet ronn 325.000 Awunner (Stand 2010). Et läit um Dnepr, matzen am Smolensker Hiwwelland.

Smolensk gouf 863 eng éischt Kier schrëftlech ernimmt. Duerch seng Lag war et fréi eng Handelsstad. Am 12. Joerhonnert war Smolensk d'Haaptstad vun engem onofhängeg russesche Fürstentum Smolensk, ier et 1238 vun de Mongolen geplëmmt gouf. 1404 gouf d'Géigend deel vum Groussfürstentum Litauen a gouf 1514 vum Groussfürstentum Moskau eruewert. 1611, beim Polnesch–Russesche Krich vu 1609–1618, gouf d'Stad bal zwee Joer belagert, ier se vu polnesch-litaueschen Truppen ageholl a 1618 Deel vu Polen-Litauen gouf.

Beim Russesch-Polnesche Krich vu 1632–1634 goung et drëms, Smolensk zeréckzeerueweren. Dat geschouch awer eréischt 1654, wärend dem Russesch-Polnesche Krich vu 1654–1667, a sou goung et 1667 u Russland. 1708 huet de schweedesch Kinnek Karl XII. bei Smolensk 6000 Kosaken a Kalmücke geschloen. 1812 huet den Napoleon d'Stad um Wee op Moskau no engem haarde Kampf eruewert.

1918 gouf Smolensk zu engem Deel vu Wäissrussland erkläert, an 1919 gouf do d'Wäissrussesch Sowjetrepublik gegrënnt. Am Zweete Weltkrich war Smolensk alt nees eng Kéier haart emkämpft. An Summer 1941 gouf Smolensk belagert a vun den Däitschen ageholl; Dausende vu Leit koumen dobäi ëm d'Liewen oder a Gefanngenschaft. Am Hierscht 1943 huet d'Rout Arméi et zeréckeruewert.

Den 10. Abrëll 2010 sinn no beim Fluchhafe vu Smolensk-Nord bei engem Fligersaccident bal honnert Leit ëm d'Liewe komm, déi ënnerwee fir op eng Commemoratiounsfeier fir d'Massaker vu Katyn waren, dorënner de polnesche President Lech Kaczyński an aner héich Militär an Deputéierten.

## Kuckeswäertes
Kuckeswäert ass de Smolensker Kreml (déi al Festungsmauere vu 1596–1602), d'Operstéiungskathedral (1677–1679), Sëtz vun der Diözees vu Smolensk a Wjasma; d'Péiter-a-Paul-Kierch aus dem 12. Joerhonnert; d'Äerzengel-Méchel-Kierch, och 12. Jh., an d'Doud-vum-Maria-Kathedrale vu 1677. D'Oper ass vu 1780.

## Um Spaweck
* Offiziell Säit vun der Stad
* D'Festung Smolensk
Moussey (Moselle)

**Moussey** ass eng franséisch Gemeng am Departement Moselle an der Regioun Grand Est.

D'Uertschaft läit am Parc naturel régional de Lorraine.
Vugelsmillen

D**'Vugelsmillen** ass e Lieu-dit op der Kräizung vum CR121 mam CR364, tëscht dem Grondhaff an dem Mëllerdall. E läit op enger Héicht vun 187 Meter NG-L an huet den Numm vun enger fréierer Millen op der Schwaarzer Iernz, déi tëscht dem Grondhaff an dem Grondhaffer Schlass louch.

## Geschicht
D'Vugelsmillen gouf fréier "Grondmillen" oder "Berdorfer Millen" genannt. Si gouf fir d'éischt 1528 als Mille vum Klouschter Sankt Irminen vun Oeren ernimmt. 1906 huet de Grof de Villers d'Mille kaf. Si ass zanter den 1930er Joren zerfall an ass an den 1960er Jore komplett verschwonnen.

Haut erkennt e just nach e puer Fëllementer laanscht der Iernz, d'Plaz huet awer bis haut nach den Numm "Vogelsmühle".

## Biller

Berdorf, Vugelsmillen (101).jpg|Uertsschëld op der Vugelsmillen
Berdorf, Vugelsmillen (102).jpg|D'Schwaarz Iernz


## Kuckt och

## Um Spaweck
Freyming-Merlebach

**Freyming-Merlebach** ass eng franséisch Gemeng am Museldepartement an der Regioun Grand Est. 

## Um Spaweck
Saint-Avold

**Saint-Avold** ass eng franséisch Uertschaft a Gemeng am Departement Moselle an der Regioun Grand Est.

## Um Spaweck
Petite-Rosselle

**Petite-Rosselle** ass eng franséisch Uertschaft a Gemeng am Departement Moselle an der Regioun Grand Est, direkt op der Grenz mam Saarland, wou d'Nopeschuertschaft Großrosseln ass.

Petite-Rosselle war déi éischt Uertschaft a Frankräich, wou 1856 Kuel exploitéiert gouf. D'Grouwen hu mëttlerweil all zougemaach. Zu Petite Rosselle goufen déi fréier Grouwe *Wendel* a *Vuillemin* zum gréisste Grouwemusée vu Frankräich ëmfontktionnéiert, ënner dem Numm *La Mine, musée du carreau Wendel*. 

Et ass och déi Gemeng, an där déi véier kierzt Stroossennimm a Frankräich virkommen, nämlech d*rue A*, *rue B*, *rue C* an d*'rue F* am Quartier Urselsbach.
P Zuch

Als **P Zuch** bezeechent d'belsch Eisebunnsgesellschaft SNCB eng Kategorie vu Verstäerkungszich déi zu Spëtzenzäiten agesat ginn. D'Ofkierzung P steet souwuel fir dat flämescht Wuert "**P**iekuurtrein" a fir dat franséischt "Train d'heure de **p**ointe".

P Zich hunn hiren Depart entweeder tëscht 6 Auer an 9 Auer oder tëscht 16 Auer an 19 Auer.
Am Prinzip fënnt een op P Zich jiddwer Zort vu Rullmaterial, mä an der Reegel sinn d'P Zich aus eelerem Material zesummegestallt.

Zu Lëtzebuerg setzt d'SNCB och P-Zich op der InterCity J-Streck an op der CFL-Linn 80 an. D'CFL assuréiert dofir 2 P Zich op der Verbindung Rodange-Virton mat 2200'er.
Voiture Wegmann CFL

D**'Wegmann Voiturë** vun den CFL sinn eng Serie vu 60 Persounevoituren déi an de Joren 1965 - 1967 bei der deemoleger Firma Wegmann & Co. vu Kassel bestallt goufen an iwwer 40 Joer am Lëtzebuerger Regionalverkéier an op internationalen Zich gelaf sinn. Am Volleksmond, an awer och am Eisebunnerjargon, heeschen déi Voituren, *Wegmänner*.

## Allgemenges
Am Laf vun de Joren hunn d'Wegmänner zweemol hir Faarf gewiesselt. Wierksäits ware se gréng ugestrach, wat aussergewéinlech war, well souwuel déi däitsch wéi och déi éisträichesch Eisebunn bei der Firma Wegmann déi selwecht Voituren am Sëlwer kaaft hunn. Dat erkläert firwat all d'Wegmänner am däitschsproochege Raum als "Silberlinge" bezeechent ginn.

Vun 1990 u ginn d'Wegmänner all nei ugestrach. Vun do un hu se e wäissen Daach an eng wäiss Läischt laanscht de Buedem an iwwer d'Säit leeft eng gréng Sträif.

Mat der Pensionéierung vum Material, 2005, koum d'Iddi op fir déi Voituren, déi erhale solle bleiwen, an hiren Originalzoustand ze versetzen. Dat geschouch tëscht 2006 an 2009. Haut sinn, mat Ausnam vun 2 Voituren, d'Wegmänner bei der CFL all gréng.

## Ëmbau

3 Wegmänner goufen am Laf vun de Joren ëmgebaut fir als Restaurantsvoiture ze lafen. Dee bekanntsten aus der Serie ass de "Rendez-Vous", deen haut aus kengem Spezialzuch an och net aus dem Blankenberge-Express ewechzedenke wier.

De Won mat der Nummer 441 gouf als Partywaggon ëmgebaut a leeft ënner dem Numm "Remmy-Demmy".

## D'Wegmänner haut
D'Wegmänner lafen haut net méi am regulären Trafic beim CFL. Si ginn haaptsächlech op Spezialzich agesat.

## Um Spaweck
*Chronik vun den CFL-Wegmann Voituren
Feierblumm

D**'Feierblumm** (och alt mam däitsche Wuert **Klatschmohn** bezeechent; *Papaver rhoeas*), ass eng Planzenaart aus der Famill vun de Papaveraceae.

## Nimm
Dem Heng Klees no huet si nach follgend Nimm: **Engelsblumm**, **Funne(l)blumm**, **Patscheblumm** a **Stirekapp**. Op Franséisch heescht d'Planz *coquelicot*, op Englesch *Common Poppy*.

## Beschreiwung
D'Feierblumm ass eng eejäreg Krautplanz, déi tëscht 30 an 80&nbsp;cm grouss gëtt. De Still ass ganz dënn, net vill verzweigt an huet Hoer. D'gréng Blieder si rau an ongeféier 15&nbsp;cm laang.

Um Enn vum Still steet eng eenzel Bléi, déi tëscht Mee a Juli opgeet. D'Bléie si grouss, radiärsymmetresch, zwittreg a bestinn aus véier knallrouden dënnen a fragile Blieder, mat engem Duerchmiesser vu 5 bis 10&nbsp;cm, woubäi et markant Variatiounen an der Gréisst ka ginn. Déi zwee horeg Kielechblieder, déi d'Bléi schützen, falen erof, wa s'opgeet.

No der Bléi bilde sech déi typesch Kapselfriichten, an deene jee Honnerte vu klengen (bis 1&nbsp;mm) donkele Somkären dra sinn.

## Verbreedungsgebitt
D'Feierblumm huet sech mam Akerbau (also zanter dem Neolithikum) bis haut souzesoen ëm déi ganz Welt verbreet (se zielt dofir zu de sougenannten hemerochore Planzen). Se wiisst entweeder an de Fruuchtfelder, oder niewendru laanscht de Summerwee, oder op Plazen, wou de Buedem gestéiert gouf, z.&nbsp;B. op Baustellen. Am léifste wiisst s'op kallekhaltegem Leembuedem, wou d'Sonn am Summer hikënnt.

## Soss
D'Feierblumm war fréier eng wichteg Heelplanz. Se gouf geholl géint den Houscht, fir ze berouegen an d'Péng ze stëllen. D'Krouneblieder vun der Bléi goufe geholl, fir rout Tënt draus ze maachen.

Am engleschsproochege Raum ass d'Feierblumm e Symbol fir un déi Doudeg vum Éischte Weltkrich z'erënneren. Dat geet zeréck op d'Gedicht *In Flanders Fields* vum John McCrae (1872-1918), wou dovu rieds geet, datt op de frësche Griewer vun de gefalenen Zaldoten als éischt Feierblumme geblitt hunn.

## Illustratiounen

Bild:Moonfeld toscana.jpg|
Bild:Klatschmohnfeld.JPG|
Bild:Mohnblüte.jpg|
Bild:Polish Poppies.JPG|
Bild:Klatschmohn in Weizenfeld.JPG|
Bild:Fischland06.jpg
Bild:2010-06-29 (28) Papaver rhoeas.jpg
Bild:2005. Мак.jpg
Bild:Grote klaproos vrucht Papaver rhoeas.jpg


## Literatur
* Klees, Henri, 1994. *Luxemburger Pflanzennamen*. Beiträge zur luxemburgischen Sprach- und Volkskunde Nr. VIII. 3. Aufl., 182 S., Pierre Linden, Luxemburg.

## Um Spaweck
Prekmuresch

**Prekmuresch** oder **Übermuresch, Pannonesch-Sloweenesch** (sl: *prekmurščina, prekmurski jezik,* prek.: *prekmürščina, prekmörščina, prekmörski jezik, prekmürski jezik,* oder *panonska slovenščina*) zielt zu de südslawesche Sproochen, et ass eng separat sloweenesch Mondaart mat 80-90 dausend Riedner a Slowenien, am Übermurland (Prekmurje) an an Ungarn (bei Szentgotthárd).

Dës slawesch Sprooch huet d'Graphemer *ü* an *ö*, charakteristesch sinn och déi heefeg Diphthonger *ou, au, ej, aj*. 


D'Téin, D'Intonatioun an d'Palataliséierung ass och anescht wéi am Sloweeneschen.

Deen eelste bekannten Text, deen op Prekmuresch geschriwwe gouf, ass aus dem 16. Joerhonnert. Et ass d'Al Gesank-Buch aus Martjanci *(Stára martijanska pesmarica, Stara martjanska pesmarica).* De Ferenc Temlin huet dat éischt gedréckte Buch an där Sprooch publizéiert: *Mali katechismus* ("Klenge Katchëssem") vum Martin Luther. Den István Küzmics an de Miklós Küzmics hunn d'Bibel iwwersat (Nouvi Zákon/Neit Testament, Szvéti evangyeliomi/Helleg Evangelien).

## Fir ze vergläichen: Eise Papp (Prekmuresch, Sloweenesch a Lëtzebuergesch)

## Um Spaweck

* Gnes je edna lüšna nouč (Haut ist freedeg Nuecht) prekmuresch Gesank
Himmelbaach

D**'Himmelbaach** ass eng lëtzebuergesch Baach am Kanton Wolz an de Gemenge Kiischpelt a Wolz. Bei der Administration de la gestion de l'eau huet se de Code 224.

Et ass e lénksen Niewefloss vun der Wolz.

Si entsteet aus dem Zesummelaf vun der Fallbech an der Nirterbaach um Fouss vun der Kopp *Hoppescht* op enger Héicht vun 350 Meter (NG-L), eng ronn 1.450 Meter nërdlech vun Näertrech.

Vun do leeft se no Südosten, bis op Ierpeldeng wou just éier se ënner dem CR325 erduerch leeft, vu lénks d'Ierpeldengerbaach dobäi kritt. Vun do dréint se no Süde fir an engem schmuelen Dall tëscht Bëscher weiderzelafen. Um Fouss vun der Kopp *Ramerich* leeft op enger Héicht vun 301 M vu lénks d'Kirel dran. Op deem Zesummefloss dréint se dann no Südwesten, fir op enger Héicht vu ronn 280 Meter um Fouss vum *Schlësserbierg* an d'Wolz ze lafen.

D'Himmelbaach ass 5.300 Meter laang.

## Chaînage

***Himmelbaach**
**Kirel (l)
*** Réisterbaach (l)
*** Pëtzbaach (l)
*** Weilerbaach (l)
*** Baach ouni Numm déi vu *Louschent* kënnt (l)
*** Eilebueren (r)
*** Tëschterburen (r)
*** Tëttelbaach (r)
*** Äerdebueren (r)
***Goulesbaach (r)
***Hellgebaach (r)
***Eeschbech (r)
**Ierpeldenger Baach (l)
***Burebaach (l)
**Fallbech (Qb)
** Nirterbaach (Qb)
*** Säitertbaach (Qb1)
*** Diewelsbaach (Qb1)

## Kuckt och
Burebaach (Kuelebaach)

D**'Burebaach** ass eng lëtzebuergesch Baach am Éislek an der Gemeng Buerschent.

Si huet hir Quell zu Buerschent op enger Héicht vu 448.5 Meter, a leeft vun do aus no Südosten duerch de *Buregronn* fir ënner *Schack* op enger Héicht vun 239 Meter an d'Kuelebaach ze lafen, fir da weider mat där bis op d'Bramillen ze kommen, an do vu riets d'Sauer ze fidderen.
## Kuckt och
CFL 2200

D**'CFL 2200** sinn eng Serie vun elektreschen Automotricë fir den Asaz ënner 25KV Wiesselstroum an 1,5KV Gläichstroum. Si si baugläich mat de franséischen Z 24500 a kënnen och mat deenen Automotricen zu enger Ramm (*Unité multiple*) zesummegehaange ginn. D'CFL huet 22 där Maschinnen a se vun 2201 bis 2223 nummeréiert.

## Allgemenges
Am Eisebunnerjargon ginn déi Automotricë gär "Duscholux" genannt, zum engen, well een duerch déi gliesen Trennwänn, bannena wéi an enger Dusch steet, zum anere well verschidden Automotricë bei der Liwwerung en ondichten Daach haten .

Bei Zuch-Fotografe gi se gär als "Computermaus" bezeechent.

D'Automotrice 2207 ass den 11. Oktober 2006 beim Zuchaccident zu Zoufftgen zerstéiert ginn. Den Deel Z1 ass dobäi vollstänneg zerstéiert ginn an den Deel Z3 gouf sou wäit zerstéiert datt en net méi konnt reparéiert ginn. Den Deel Z5 huet keen gréissere Schued dovu gedroen a konnt zesumme mat 2 neien Deeler Z1 an Z3 zur neier 2223 zesummegebaut ginn.

## Asaz
* Regionalexpresser a Regionalbunnen op Ëlwen an Dikrech
* Regionalexpresser op Lonkech 
* Regionalexpresser op Diddenuewen, Metz an Nanzeg (Am Pool mat den Z24500 vun der SNCF)
* Regionalbunnen op der Streck Lëtzebuerg-Péiteng-Rodange
* Regionalexpresser op der Streck Lëtzebuerg-Esch-Rodange
* Regionalexpresser a Regionalbunnen op Virton (aktuell net am Asaz)
* Regionalbunn op der Streck Lëtzebuerg-Arlon (nëmmen weekends)

## Tranche 2010
D'CFL hunn am Joer 2009 bei Alstom/Bombardier eng zweet Serie vun zéng 2200er bestallt fir den akute Manktem ze kompenséieren. Déi nei Tranche ass am Kontext vun der Ouverture vu Belval-Universitéit an den direkten Zuchverbindunge vun där Gare a Richtung Diddenuewen, Lonkech a spéider Virton ze gesinn. Mat der 2223 ass am Januar 2011 déi lescht Maschinn vun der zweeter Serie ausgeliwwert ginn. D'2223 besteet aus dem Deel Z5 vun der 2006 accidentéierter 2207 an aus nei gebauten Deeler Z1 an Z3.

## Bestand

## Biller vu bannen


CFL 2200 - Cabine.jpg|Kabinn
CFL 2200 - SB.jpg|1. Klass ënnen
CFL 2200 - SH 1ere.jpg|1. Klass uewen
CFL 2200 - SH 2nde.jpg|2. Klass


## Um Spaweck

*CFL 2200 op der Websäit vum CFL
*CFL 2200 um rail.lu
*Biller vun der Serie 2200 op bahnbilder.de
Lëtzebuerg-Blankenberge-Express

De **Lëtzebuerg-Blankenberge-Express** ass e Spezialzuch deen an de Summerméint Lëtzebuerg mat Blankenberge op der belscher Côte verbënnt. De Volleksmond schwätzt vum Blankenberge-Express. Organisator vum Zuch ass de Groupement des Amis du Rail (GAR).

## Streck
*CFL-Linn 5
*Infrabel-Linn 162
*Infrabel-Linn 161
*Infrabel-Linn 0
*Infrabel-Linn 50A
*Infrabel-Linn 51
An der Reegel féiert de Blankenberge Express eng Tranche Rodange - Blankenberge mat sech.
## Material
D'Ramm vum Blankenberge Express ass gewéinlech eng konterbont Mëschung vu Wegmann-Voituren, CFL Corailen, I6'er Voituren an I10'er Voituren.
D'Traktioun gëtt duerch eng CFL 3000 assuréiert.

## Geschicht

Den éischte Blankenberge-Express ass 1978 gefuer.
Gaybach

De **Gaybach** ass eng ronn 23&nbsp;km laang Baach an der Südäifel a Rheinland-Pfalz.

D'Baach entsteet aus e puer Quellen an der Géigend vum *Arnskopf*, vum *Bocksbart* (503 m) a vum *Kahlenberg* (537 m) westlech vun Neierbuerg. Se leeft haaptsächlech a südlecher Direktioun, am ënneschte Laf och no Südosten, fir ongeféier 3&nbsp;km südlech vu Wallendorf an d'Sauer ze lafen.

D'Baach déi am Däitsch-Lëtzebuerger Naturpark leeft, begéint ënnerwee follgenden Uertschaften (vun uewen no ënnen): 
* Herbstmühle
* Obersgegen mat dem *Naturerlebniszentrum Gaybachtal*
* Körperich, do leeft de *Geichlingerbach* dran
* Niedersgegen, do leeft den *Notzenbach* dran
* Gaymühle a Gaybach (Häff an Uertsdeeler vu Biesdorf)

## Um Spaweck
* Informatiounen iwwer d'Gaybachtal
Weilerbaach (Homonymie)

* Weilerbaach, eng lëtzebuergesch Uertschaft op der Sauer;
* Weilerbaach, de lëtzebuergeschen Numm nun der belscher Uertschaft Villers-la-Bonne-Eau (eng Sektioun vun der Gemeng Baaschtnech);
* Weilerbaach, eng lëtzebuergesch Baach am Éislek, Niewefloss vun der Kirel

### Kuckt och
* Weilerbach
Konzil

E **Konzil** (lat. concilium = Rot, Versammlung) oder eng **Synod** (griich. σύνοδος (sýnodos) = Versammlung, Wee zesummen) bezeechent eng Versammlung vu kierchlechen Autoritéiten, oder fir kierchlech Entscheedungen ze huelen. E stëmmberechtegte Member gëtt als Konzilspapp respektiv Synodale(r) bezeechent. Déi zwéi Begrëffer sinn an de meeschte Fäll als Synonym ze verstoen, besonnesch an der Geschicht vum Chrëschtentum aus dem éischte Joertausend. Op engem Konzil oder bei enger Synod gi Froen iwwer d'Glawensléier oder iwwer déi praktesch Ausféierung vum reliéise, kierchleche Liewen diskutéiert an decidéiert. Konziler ginn net reegelméisseg aberuff, mä nëmme fir ganz wichteg Entscheedungsfroen.

## Kuckt och
* Apostelkonzil vu Jerusalem, cf. Apg 15,1-29 (EU)
* Ökumeenesch Konziler
* Tridentinescht Konzil oder Konzil vun Trient, 1545-1563
* Éischt Vatikanescht Konzil, 1869-1870
* Zweet Vatikanescht Konzil, 1962-1965
* IV. Lëtzebuerger Diözesansynod, 1969-1981
* Würzbuerger Diözesansynod, 1971-1975
Stockem

## 
* **Stockem**: de franséischen an däitschen Numm vun der lëtzebuergescher Uertschaft Stackem.
## 
* Stockem: eng Uertschaft am Areler Land.
* Stockem: eng Uertschaft an der Gemeng Eupen.
## 
* Stockem: e Quartier vun der Stad Niederkassel am Rhäin-Sieg Krees
* Stockem: eng Gemeng am Äifelkrees Béibreg-Prüm
Star Wars: Episode IV - A New Hope

**Star Wars** spéider ëmgedeeft a **Star Wars: Episode IV - A New Hope** ass en US-amerikanesche Film vum George Lucas aus dem Joer 1977.

En ass de 25. Mee 1977 an den USA an de Kino komm. Dëse Film huet am Joer 1978 sechs Oscare kritt an et ass ee vun deene Filmer, déi am meeschte Suen abruecht hunn an ass d'Basis fir déi ëmfangräichst Franchise an der Filmgeschicht.

Ursprénglech soll d'Star Wars Rei eng Trilogie ginn, vun där "Star Wars" den éischten Deel sollt sinn. Nodeem de Lucas d'Rei no enger laanger Paus vu 16 Joer erweidert huet, ass de Film wéinst der chronologescher Logik op déi véiert Plaz gerutscht. Dofir ass 1997 de Film ënner dem Numm *Star Wars Episode IV: A New Hope* verëffentlecht ginn. Mat Hëllef vun der aktueller Filmtechnik ass de Film mat e puer Spezialeffekter erweidert ginn, an déi Zeenen, déi am Original mat Maquetten duergestallt goufen, goufe mat computergeneréierten Zeenen ersat. Wéi de Film am Joer 2004 op DVD verëffentlecht gouf, ass en nach eng Kéier digital beaarbecht ginn. Déi Versioune sinn e puer Minutte méi laang. D'Special Edition vun 1997 an d'original Kinosversioun sinn 2006 als Limited Edition DVD erauskomm.

## Um Spaweck

*  IMDb
* Kritik vum R. Ebert
Montenau

**Montenau** (fr.: *Montegnée*) ass eng belsch Uertschaft an der Gemeng Amel a Wallounien, an der Provënz Léck.

Si gehéiert zur Däitschsproocheger Communautéit vun der Belsch a läit an den Ostkantonen, déi eréischt 1922, nom Traité vu Versailles, bei d'Belsch koumen.

Virdrun huet d'Uertschaft gradewéi d'Gemeng Amel vun 1814 bis 1919 zu Preise gehéiert, an tëscht 1919 an 1922 stoung se ënner Verwaltung vum *Haut-Commissariat royal*. Vun 1940 bis 1945 war se un d'Drëtt Räich ugeschloss.

Fréier huet d'Uertschaft eng Zäit laang *Montegnouville* geheescht.

D'Uertschaft war un d'Eisebunnsnetz ugeschloss iwwer d'Vennbunn, op där awer nom Zweete Weltkrich op verschidden Deelstrecke kee Persounenzuch méi gefuer ass.
CFL 3600

D**'CFL 3600** sinn eng Serie vun elektresche Lokomotiven déi tëscht 1958 an 2005 beim CFL am Asaz waren. Si si baugläich mat der BB 12000 vun der SNCF. D'Spëtznimm vun där Serie si "Streckeisen" oder d'"Lëtzebuerger Krokodil".

## Allgemenges
Vun 1956 u goufen d'Eisebunnsstrecke fir an d'Industriestied vum Minett, mat Hëllef vu franséischem Kapital, elektrifizéiert an d'CFL hu sech op d'Sich no Material gemaach fir op deene Strecken ze fueren.
Well Frankräich als eenzegt Land an deem Ament de selwechte System hat, a fir sech wéinst der Hëllef bei der Elektrifizéierung ze revanchéieren, goufe bei der Firma MTE 20 Lokomotive fir 25KV 50&nbsp;Hz Wiesselstroum bestallt. Well et e ganz laangen Delai gouf, gouf sech mat der SNCF zesummegedoen an et gouf 3 Maschinnen aus der Serie 12000 als Géigeleeschtung fir d'Hëllef bei der Muselkanaliséierung un d'CFL geliwwert. Dat waren d'3601-3603. Déi reschtlech 17 Maschinne goufe regulär bei MTE kaaft.

Bei der Liwwerung waren d'Maschinne Standardblo lackéiert, no enger Testphase an där se "Toledogro" waren, si se an den 1960er Jore du bordeaux a giel lackéiert ginn.

D'3600er si souwuel am Giddertransport, wéi och am Persouneverkéier agesat ginn. Am Asaz mat de Wegmann-Voiturë hu se iwwer vill Joren d'Bild vum Regionaltrafic zu Lëtzebuerg markéiert. Am internationale Persounentrafic si se bis op Paräis gefuer.

2 Maschinne vun der Serie sinn am Laf vun de Joren accidentéiert. D'3615 ass 1970 tëscht Belval a Bieles accidentéiert an d'3614 ass 1997 um Houwald beim Accident op der Zwickau mat engem Persounenzuch kollidéiert.

Dee leschten offiziellen Asaz am Betrib mat enger 3600er war de 15. Mäerz 2005. Den 28. Mäerz 2005 war nach eng speziell Abschidsfaart tëscht Ëlwen an der Stad.

## D'3600 haut
Haut gëtt et nëmmen nach 2 Maschinnen. D'3602 steet am Eisebunnsmusée Bahnpark Augsburg an Däitschland. D'3608 gouf tëscht 2005 an 2013 vu Fräiwëllege vun der *1604 classics asbl* komplett restauréiert an huet als technesch Ierfschaft beim Institut national pour le patrimoine architectural eng nei Heemecht fonnt. Den 12. an 13. Oktober 2013 gouf se fir d'éischt an der Gare Lëtzebuerg der Ëffentlechkeet virgestallt.

## Um Spaweck

* D'CFL 3600 op rail.lu
* ''CFL 3600 - Die letzten Tage in Luxembourg - 10.06.2004'' Video op Youtube
* D'Lokomotiv 3608 op der Websäit vum INPA
John McCrae

Den **John Alexander McCrae**, gebuer den 30. November 1872 zu Guelph am Ontario a Kanada, a gestuerwen den 28. Januar 1918 zu Boulogne-sur-Mer a Frankräich, war e kanadeschen Dichter a Medezinner, deen am Éischte Weltkrich als Chirurg vun der kanadescher Arméi un der Schluecht vun Ypern a Flandern deelgeholl huet.

De McCrae ass den Auteur vum bekannte Gedicht *In Flanders Fields*, wou rieds geet vun de Feierblummen op de Griewer vun de gefalenen Zaldoten.

## Um Spaweck
Departement Seine-Maritime

D**'Seine-Maritime** (**76**) ass e franséischt Departement, dat säin Numm vum Floss Seine hierhuet. Et gehéiert zur Regioun Normandie

## Geschicht

D'Departement Seine-Maritime ass eent vun den 83 Departementer déi wärend der Franséischer Revolutioun de 4. Mäerz 1790 unhand vun engem Gesetz vum 22. Dezember 1789 gegrënnt goufen. Et gouf zesummegesat aus engem Deel vun der Provënz Normandie.

## Geographie

D'Seine-Maritime gehéiert zu Regioun Haute-Normandie, a grenzt un d'Departementer Oise, Eure, Somme a Calvados.

Se besteet haaptsächlech aus Plateauen déi vun den Däller vun der Seine an hiren Nieweflësss duerchschnidde ginn.

D'Landschaft ass duerch landwirtschaftlech Aktivitéite markéiert, et gëtt vill Heckelandschaften déi sougenannt *Bocages*, an ass dat Departement an der Haute-Normandie mat de meeschte Bëscher.

D'Departement läit op enger Héicht vun 0 Meter, do wou d'Seine an d'Äermelkanal leeft, bis 246 Meter am Conteville.

### Brécken
Op der Grenz mat dem Departement Eure steet d'Bréck vun Tancarville eng vun de gréisste Brécken a Frankräich

## Kuckt och

* Kantonen am Departement Seine-Maritime
* Arrondissementer am Departement Seine-Maritime
* Lëscht vun de Gemengen am Departement Seine-Maritime

## Um Spaweck

*  Préfecture de Seine-Maritime
*  Conseil général de Seine-Maritime
*  ''Paris-Normandie'', journal local
Joseph Spillmann

De **Joseph Martin Spillmann**, gebuer den 22. Abrëll 1842 zu Zug an der Schwäiz, a gestuerwen den 23. Februar 1905 zu Lëtzebuerg, war e Schwäizer Schrëftsteller a Jesuitt.

De Spillmann war e populäre Schrëftsteller, dee sech mat senge Wierker besonnesch un d'Jugend adresséiert huet. Hie war den Editeur vun der Sammlung *Aus fernen Landen* (Herder, Freiburg), an där hie selwer ronn eng Dose Bicher publizéiert huet: spannend Abenteuergeschichten, déi de Missiounsgedanke bei der Jugend fërdere sollten.

Hie war ee vun de bekanntste kathoulesche Schrëftsteller vu senger Epoch, mat Wierker wéi: *Wolken und Sonnenschein* ; *Die Wunderblume von Woxidon: historischer Roman aus dem letzten Jahre Maria Stuarts* ; *Die Goldsucher: eine Erzählung aus der Mission von Alaska* ; *Selig die Barmherzigen: Erzählung aus den Tagen des Negeraufstandes von Haïti*, etc.

De Schluss vu sengem Liewen huet de Spillmann an deem vun den däitsche Jesuitten um Lampertsbierg gebaute Schrëftstellerheem Bellevue verbruecht, wou hien den 23. Februar 1905 gestuerwen ass an um Nikloskierfecht begruewe gouf. De Paul Noesen huet d'Bedeitung vum Spillmann mat dësem Saz ëmschriwwen: *P. Spillmann ist sicherlich der meistgelesene Jugendschriftsteller, der in Luxemburger Erde ruht.*

## Literatur
*Anonymus: *Kleine Rundschau.* In: Die Warte, 3. Jg., Nr. 8/68, 21. Februar 1950, S. 3 (Beilage zum "Luxemburger Wort", Nr. 53, 22. Februar 1950). http://www.eluxemburgensia.lu/R/VLVFEIJ6YL1D1SNI2T5SPJH3UUQG2UC1GP96U2IDPGVR98VNPL-01196?func=file&file_name=titleinfo&coll=2
*Catholic Encyclopedia (1913): *Joseph Spillmann*. http://en.wikisource.org/wiki/Catholic_Encyclopedia_(1913)/Joseph_Spillmann
*DBE (Deutsche Biographische Enzyklopädie), Bd. 9, DTV 2001, S. 406-407.
*P. Noesen: *Geschichte der Luxemburger Jugenditeratur.* In: Die Warte, 2. Jg., Nr. 25/39, 28. Juni 1949, S. 3 (Beilage zum "Luxemburger Wort", Nr. 179, 28. Juni 1949). http://www.eluxemburgensia.lu/R/VLVFEIJ6YL1D1SNI2T5SPJH3UUQG2UC1GP96U2IDPGVR98VNPL-01196?func=file&file_name=titleinfo&coll=2
*P. Noesen: *Geschichte der Luxemburger Jugendliteratur.* Luxemburg: Verl. der L.K.A., 1951, Luxemburg, Sankt-Paulus-Druckerei, 101 S
*Spedener, G.: *Die im Luxemburger Lande lebten und webten. Biographische Notizen.* Grevenmacher 1937, 106 S. (cf. S. 86).
## Kuckt och
* Lëscht vu Schwäizer Schrëftsteller
Kura

D**'Kura** (Tierkesch), **Mtkvari** (Georgesch; მტკვარი,) oder **Kür** (Azeri) ass e Floss, deen an Ost-Anatolien an der Tierkei entspréngt an dann duerch Georgien an duerch den Aserbaidjan leeft, wou en an d'Kaspescht Mier fléisst. Mat enger Längt vu 1.530&nbsp;km ass et dee wichtegste Floss am Süd-Kaukasus.

A Georgie leeft en duerch d'Haaptstad Tbilisi. Den Niewefloss Alazani leeft op der Grenz mat Aserbaidjan dran. Do gëtt en am Stauséi vu Mingəçevir deen 1953 ugeluecht gouf, gestaut. Vu Mingəçevir u leeft en an der Kura-Arasebene. Just ier d'Kür an d'Kaspescht Mier leeft, kënnt nach hire gréissten Niewefloss d'Aras, dobäi.

## Um Spaweck
Kür

**Kür** ass ë.&nbsp;a.:
* Den aserbaidjaneschen Numm fir de Floss Kura.
* Kür, eng fräi sportlech Prestatioun am Géigesaz zur Flicht.
Saint-Médard

**Saint-Médard** ass en Toponym dee vum hellege Médard ofgeleet ass, a sech op en ettlech Uertschafte bezitt:

## 
* Saint-Médard, eng Sektioun vun der belscher Gemeng Herbeumont a Wallounien an der Provënz Lëtzebuerg.

## 
* Saint-Médard, en kanadesch Gemeng am Québec

## 
* Saint-Médard, franséisch Gemeng am Departement Charente
* Saint-Médard, eng fréier franséisch Gemeng am Departement Charente, haut an der Gemeng Auge-Saint-Médard
* Saint-Médard, franséisch Gemeng an der Charente-Maritime
* Saint-Médard, eng fréier franséisch Gemeng am Departement Creuse, haut an der Gemeng Saint-Médard-la-Rochette
* Saint-Médard, franséisch Gemeng am Departement Haute-Garonne
* Saint-Médard, franséisch Gemeng am Departement Gers
* Saint-Médard, franséisch Gemeng amDepartement Indre
* Saint-Médard, franséisch Gemeng am Departement Lot
* Saint-Médard, eng fréier franséisch Gemeng am Departement Lot-et-Garonne, haut an der Gemeng Montpezat
* Saint-Médard, franséisch Gemeng am Museldepartement
* Saint-Médard, franséisch Gemeng am Departement Pyrénées-Atlantiques
* Saint-Médard, franséisch Gemeng am Departement Deux-Sèvres
* Saint-Médard, eng Kierch zu Paräis

## Kuckt och
:Saint-Médard-d'Aunis, franséisch Gemeng an der Charente-Maritime
:Saint-Médard-de-Guizières, franséisch Gemeng an der Gironde
:Saint-Médard-de-Mussidan, franséisch Gemeng an der Dordogne
:Saint-Médard-de-Presque, franséisch Gemeng am Lot
:Saint-Médard-d'Excideuil, franséisch Gemeng an der Dordogne
:Saint-Médard-d'Eyrans, franséisch Gemeng an der Gironde
:Saint-Médard-en-Forez, franséisch Gemeng an der Loire
:Saint-Médard-en-Jalles, franséisch Gemeng an der Gironde
:Saint-Médard-la-Rochette, franséisch Gemeng an der Creuse
:Saint-Médard-Nicourby, franséisch Gemeng am Lot
:Saint-Médard-sur-Ille, franséisch Gemeng an der Ille-et-Vilaine
Um Staminet

**Um Staminet** war eng populär Emissioun op RTL Radio Lëtzebuerg, déi vun 1965 bis 2000 sonndes am fréien Owend iwwerdroe gouf. Si war gewéinlech eng 5 bis 10 Minutte laang an huet aus engem satiresch-ironesche Réckbléck op d'Aktualitéit vun der viregter Woch bestanen. D'Emissioun gouf als Gespréich tëscht der „Tatta Sidonie“ dem „Michel“ an dem Kolleeg „Meyer" presentéiert.

De lëtzebuergeschen Auteur Pir Kremer (1919-2000) an de Chronist Léon Blasen (Kolleeg „Meyer") hu Joerzéngte laang als fräi Mataarbechter *Um Staminet* geschriwwen an dra matgespillt. Aner Speakerinne waren d'Emilie Cao, d'Tilly Jung an d'Micky Erpelding.

## Anekdoten
* D'Emissioun war därmoosse populär, datt esouguer d'Schwësteren aus der Zitha-Klinick den Ufank vun hirer Sonndesmass verluecht hunn, fir de *Staminet* lauschteren ze kënnen. 
* Well den deemolege Premierminister Gaston Thorn an enger Emissioun als Gaston *Petit*-Thorn an engem *groussen* Auto ernimmt gouf, huet hie sech duerno beim Direkter vu Radio Lëtzebuerg, dem Mathias Felten beschwéiert.

## Audio
* Kremer, P., & Calmes, Christian. (2000). CD: Emissioun : Haut viru 40 Joer ; Emissioun : Um Staminet. Dudelange: Centre national de l'audiovisuel.

## Kuckt och
* Stamminee
Stamminee

E **Stamminee**, ass e Café, eng Plaz, wou een e Pättchen ze drénke kritt. *[[Um Staminet]]* war eng satiresch Wocherevue op RTL Radio Lëtzebuerg, déi sonndesnomëttes iwwerdroe gouf.

## Etymologie

Déi lëtzebuergesch Nimm, grad sou wéi de franséische Begrëff *Estaminet*, ginn op déi Wallounesch Begrëffer *estaminé* oder *estaminea* zeréck, déi hirersäits warscheinlech vu *stamon* (= Potto) ofstamen. *Estaminete* fënnt een an der Belsch, am Nord-Pas-de-Calais an an der Picardie a si gehéieren zum kulturelle Patrimoine vun dësen nordeuropäesche Géigenden.

De Schrëftsteller Jacques Messiant huet véier Bicher iwwer d'Estaminete geschriwwen. 1886 huet den Editeur Ravet-Anceau den éischten Inventaire vun den Estaminete a sengem Annuaire du Nord zesummegestallt. Zanter 2005 gi si am Guide Ravet-Anceau des estaminets opgefouert.

Am aktuelle lëtzebuergesche Sproochgebrauch ass mat Stamminee haaptsächlech de Stammdësch gemengt.

## Um Spaweck

* Le Guide des estaminets 
* Offiziell Websäit vum Jacques Messiant
Houdemont (Belsch)

**Houdemont**, op Wallounesch *Hoûlmont* ass eng belsch Uertschaft an der Gemeng Habay, an der Provënz Lëtzebuerg. 
## Geschicht
Houdemont gëtt ëm 1260 als *Houdremont* ernimmt. D'Uertschaft huet bis an d'17. Joerhonnert zu der Herrschaft vu Villers-sur-Semois gehéiert. Se louch duerno op Terrainen déi den Häre vu Chiny an deene vu Lëtzebuerg gehéiert hunn a war spéider an de Vogteie vun Étalle a Bologne. Duerno gouf d'Uertschaft gespléckt an déi Deeler déi zu Étalle gehéiert hunn koumen an d'Gemeng Mortinsart, an den Deel deen zu Lëtzebuerg gehéiert huet gouf eng eegestänneg Gemeng.

Bei der franséischer Revolutioun goufen nei Gemenge forméiert, an Houdemont a Mortinsart hunn erëm eng Gemeng gebilt. 1823 koum Houdemont an d'Gemeng Rulles a Mortinsart gouf bei Villers-sur-Semois geprafft.

De 15. Mäerz 1876 gouf Houdemont erëm eng eegestänneg Gemeng an ass dat bis zur belscher Gemengereform vun 1977 bliwwen, a gehéiert vun do un zur Gemeng Habay.

Uertschaften an der fréierer Gemeng waren: Basses-Voies, Chaumont, Colignette, Debochi, Hornibu, Maron, Nodjuhan, Ropré-Sart a Volette.

De 24. August 1914 hat dat 23. Infantrieregiment vun der däitscher keeserlecher Arméi 11 Zivilisten ëmbruecht, an 68 Haiser zerstéiert.
Médard vun Noyon

De **Médard vun Noyon** ( *Medardus*), och **hellege Médard** genannt, gebuer ëm 475 zu Salency an der Picardie, a gestuerwen den 8. Juni 545 zu Noyon, war e fréichrëschtleche Geeschtlechen a Bëschof. En zielt zu de chrëschtlechen Hellegen.

## Famill
De Medardus war de Fils vum Nectardus, engem fränkeschen Adelegen, an der Protagia, enger gallo-réimescher Adeleger.

Hie gëtt dacks als den Zwillingsbrudder vum hellege Gildard, dem Äerzbëschof vu Rouen genannt, wat awer eng Legend ass. De Gildard an de Medardus sollen de selwechten Dag gestuerwe sinn, sou datt d'Fester vu béiden Hellegen de selwechten Dag (8. Juni) gefeiert ginn. Dëst ass awer eng Legend déi fir d'éischt am 9. Joerhonnert opkomm ass an zënterhier ëmmer nees zeréck kënnt.

Déi Zwéi solle 496 Assistente vum hellege Remi gewiescht sinn, wéi de Clovis I. an der Kathedral vu Reims zum Kinnek geweit gouf. 530 gouf de Médard Bëschof zu Vermand an huet säi Sëtz 531 op Noyon verluecht.

532, nom Doud vum Éleuthaire, Bëschof vun Tournai, gouf hie vum Kinnek Clothaire als Bëschof op Tournai geschéckt, andeems déi zwou Diözese matenee vereent goufen (dës Eenegung huet bis 1146 gedauert).

Hien ass zu Noyon gestuerwen a seng Reliquie goufen op Soissons bruecht wou d'Abtei Saint-Médard opgeriicht gouf. Aner Reliquie koumen an d'Saint-Médard Kierch op Paräis.

## Duerstellung
De  gëtt gëtt meeschtens als Bëschof mat engem Bëschofsstaf duergestallt. Dacks gëtt en och mat engem hallef-oppene Mond gewisen, sou datt ee seng Zänn gesäit, well hie gouf ugeruff géint Zännwéi. Weiderhi gesäit een heiansdo en Aadler iwwer him fléien, oder mat engem Häerz, fir seng Mëtschgiewegkeet ervirzehiewen.

## Veréierung
De  säin Dag ass den 8. Juni.

Hien ass de Patréiner vun der däitscher Stad Lüdenscheid an do dernieft vun de Baueren, Wënzer, Béierbrauer a vun de  Prabbelismécher. E gëtt ugebiet fir dréchent Wieder an e gudde Karschnatz, fir d'Fräiloosse vu Prisonéier; géint Reen, Zännwéi, Féiwer a mental Krankheeten.

## Spréchwierder
Am franséisch- an däitschsproochege Raum gëtt et eng sëllege Spréchelcher, déi soen, datt, wann et op Saint-Médard reent, et weider 40 Deeg Ree géif.
* « Pleurs de Saint-Médard, quarante jours bousards. »
* « S'il pleut à la Saint-Médard, il pleut quarante jours plus tard, à moins que Saint-Barnabé (11 juin) ne lui coupe l'herbe sous le pied. »
* „St. Medard keinen Regen trag, / es regnet sonst wohl 40 Tag.“

## Kuckt och
* Lëscht vun de chrëschtlechen Hellegen

## Kuckt och
* Saint-Médard
* Lëscht vun de chrëschtlechen Hellegen
## Um Spaweck

* De  am ökumeenesche Lexikon vun den Hellegen
Houdemont (Meurthe-et-Moselle)

**Houdemont** ass eng franséisch Uertschaft a Gemeng am Departement Meurthe-et-Moselle an der Regioun Grand Est.
Dannie Heineman

Den **Dannie N. Heineman**, gebuer zu Charlotte am amerikanesche Bundesstaat North Carolina den 23. November 1872, a gestuerwen den 31. Januar 1962 zu Greenwich am Connecticut, war e belsch-amerikaneschen Ingenieur a Geschäftsmann, vun däitscher Ofstamung.

## Fir ze liesen
*Liane Ranieri, *Dannie Heineman Un destin singulier*, Éditions Racine (2005), ISBN 978-2-87386-431-6

## Um Spaweck
Tierkesch Republik Nordzypern

D**'Tierkesch Republik Nordzypern**, kuerz **Nordzypern**, Tierkesch: **Kuzey Kıbrıs Türk Cumhuriyeti** (**KKTC**), ass en De facto-Regimm am Norde vun der Mëttelmierinsel Zypern, dee vun der internationaler Staatecommunautéit (mat Ausnam vun der Tierkei) net als Staat unerkannt gëtt. De jure gehéiert den Territoire zu der Republik Zypern, där hir Regierung zanter 1963 just nach aus zypriotesch Griiche besteet an – zanter datt den Norde vun der Insel 1974 vun der Tierkescher Arméi besat gouf – keng Autoritéit méi iwwer dësen Territoire huet.

D'Haaptstad vun der Tierkescher Republik Nordzypern ass Nord-Nikosia, den nërdlechen Deel vun Nikosia (*Lefkoşa*).

D'Bevëlkerung besteet op der enger Säit aus tierkeschen Zyprioten, déi zanter Joerhonnerten op der Insel liewen an an der Suite vum Zypern-Konflikt zu engem groussen Deel aus hiren Heemechtsuertschaften am Süden dohin hu misse plënneren, an op der anerer Säit aus Tierken, déi zanter 1974 vum tierkesche Festland, besonnesch aus Anatolien, dohi koumen.

Déi meescht zypriotesch Griichen, déi am Norde gewunnt hunn, sinn 1974 vun do verdriwwe ginn.

2014 gouf et eng Vollekszielung, no där et an der Tierkescher Republik Nordzypern 313.626 Awunner gouf. Fir 2023 gouf d'Populatioun op 476.214 Awunner geschat.

## Politik
De Staatspresident gëtt fir 5 Joer direkt vum Vollek gewielt. D*'Parlament vun der Republik* *(Cumhuriyet Meclisi)* huet 50 Sëtz a gëtt och fir 5 Joer gewielt.

## Administrativ Andeelung
Et gëtt 5 Distrikter (*İlçe*):

* Lefkoşa 
* Mağusa 
* Girne 
* Güzelyurt 
* İskele

## Um Spaweck

*  Zypern Times
Mehmet Ali Talât

De **Mehmet Ali Talât**, gebuer de 6. Juli 1952 zu Kyrenia (Girne), ass e Politiker vun der nordzyprescher *Tierkesch-Republikanescher Partei* (Cumhuriyetçi Türk Partisi, CTP).

De Mehmet Ali Talât war vu Januar 2004 bis Abrëll 2005 Ministerpresident vun der Tierkescher Republik Nordzypern, deem vun der Tierkei besaten Deel vun Zypern, déi vun der internationaler Communautéit net unerkannt ass.

Bei de Presidentschaftswale vum 17. Abrëll 2005 huet hie mat 55,6 Prozent vun de Stëme géint den Derviş Eroğlu vun der Nationaler Eenheetspartei (Ulusal Birlik Partisi, UBP) gewonnen. Hie war vun 2005 bis 2010 Staatspresident.

Bei de Wale fir de Staatspresident vum Abrëll 2010 do dergéint huet den Talât am éischten Tour knapps géint den Derviş Eroğlu verluer.

## Um Spaweck
* Offiziell Websäit vum President (englesch)
Derviş Eroğlu

Den **Derviş Eroğlu**, gebuer 1938 zu Famagusta, Zypern, ass en tierkesch-zypriotesche Politiker.

Hien huet zu Istanbul Medezin studéiert an duerno op Zypern als Dokter geschafft. Bei den éischte Walen an Nordzypern (1976) gouf e fir d'National Eenheetspartei (Ulusal Birlik Partisi, UBP) an d'Parlament vum „Federativstaat vun Nordzypern“ wéi et deemools housch, gewielt. Wéi den Norde vun Zypern 1983 sech zum eegene Staat deklaréiert huet (der Tierkescher Republik Nordzypern), gouf den Eroğlu Premierminister a blouf dat bis op e puer kleng Ënnerbriechungen, bis Januar 2004.

Am Abrëll 2005 war hie Kandidat fr d'Amt vum President vun der Republik, blouf bei de Walen awer géint de Mehmet Ali Talat vun der Cumhuriyetçi Türk Partisi (CTP) däitlech ënnerleeën.

Bei de Presidentschaftswale vum 18. Abrëll 2010 do dergéint huet hie sech schonn am éischten Tour géint de Mehmet Ali Talat duerchgesat.

Den Eroğlu ass bestuet an huet véier Kanner.

## Um Spaweck
Gäichel

D**'Gäichel** ass e Lieu-dit op der belsch-lëtzebuergescher Grenz, deen deelweis an der Belsch an op lëtzebuergeschem Territoire läit.

Kuckt dofir:

* Zu Lëtzebuerg: Gäichel (Lëtzebuerg)
* An der Belsch: Gäichel (Belsch)