Faren

D**'Fare** sinn eng Grupp vu Gefäässplanzen aus der Iwwerofdeelung Gefäässsporeplanzen (Tracheobionta), déi d'Schwëstergrupp vun de Somplanzen (Spermatophyta) sinn.

Weltwäit gëtt et ronn 12.000 Aarten, a Mëtteleuropa 200, zu Lëtzebuerg 50 Aarten.

## Faren zu Lëtzebuerg
Méi wéi 95% vun de 50 Faren zu Lëtzebuerg ginn an der klenger Lëtzebuerger Schwäiz gezielt.

Lëtzebuerg ass international bekannt fir seng Relikt-Populatioune vum engleschen Hautfar, dem *Hymenophyllum tunbrigense* (L.) Smith., deen 1823 vum belsche Politiker a Botaniker Barthélémy-Charles Dumortier entdeckt gouf.

Eng komplett Iwwersiicht vun alle Farenaarten, déi zu Lëtzebuerg virkommen oder virkomm sinn, fënnt een am Farenatlas vum Botaniker Yves Krippel.

#### Hymenophyllaceae (Hautfaren)
* *Hymenophyllum tunbrigense* (L.) Smith
* *Trichomanes speciosum* Willd. 
#### Aspleniaceae (Sträifefaren)
* *Asplenium adiantum-nigrum* L. 
* *Asplenium fontanum* (L.) Bernh. 
* *Asplenium billotii* F. W. Schultz 
* *Asplenium onopteris* L. 
* *Asplenium ruta-muraria* L.
* *Asplenium scolopendrium* L.
* *Asplenium septentrionale* (L.) Hoffmann 
* *Asplenium trichomanes* L. nothossp. *staufferi* Lovis & Reichstein 
* *Asplenium trichomanes* L. 
* *Asplenium trichomanes* L. subsp. *pachyrachis* (Christ) Lovis & Reichstein
* *Asplenium trichomanes* L. subsp. *quadrivalens* D.E. Mey.
* *Asplenium trichomanes* L. subsp. *trichomanes* 
* *Asplenium trichomanes-ramosum* L.
* *Asplenium* x *alternifolium* Wulfen
*...

#### Dryopteridaceae (Wuermfaren)
*...

## Literatur
* Assa, J.P., 1925. Die Wurzel des *Hymenophyllum tunbrigense*. Bull. Soc. Nat. luxemb. 35: 22-26. http://www.snl.lu/publications/bulletin/SNL_1925_035_022_026.pdf
* Heuertz, M., 1933. À propos des conditions de milieu de la station luxembourgeoise d*'Hymenophyllum tunbridgense* (L) Sm. *Bull. Soc. Nat. luxemb.* 43: 69-74. http://www.snl.lu/publications/bulletin/SNL_1933_043_069_074.pdf
* Klein, E. J., 1916. *Hymenophyllum tunbridgense*; Das Juwel des Luxemburger Sandsteins. *Bull. Soc. Nat. luxemb.* 26: 150-168. http://www.snl.lu/publications/bulletin/SNL_1916_026_150_168.pdf
* Krippel, Y., 2001. Aire de répartition et statut de *Trichomanes speciosum* Willd. (Hymenophyllaceae) au Luxembourg. *Bull. Soc. Nat. luxemb.* 102: 3-13. http://www.snl.lu/publications/bulletin/SNL_2001_102_3_13.pdf
* Krippel, Y., 2005. Is the conservation of the natural and cultural heritage of sandstone landscapes guaranteed? Case study of the Petite Suisse area in Luxembourg. In: Christian Ries & Yves Krippel (Eds.), 2005. - Sandstone Landscapes in Europe - Past, Present and Future. Proceedings of the 2nd International Conference on Sandstone Landscapes. Vianden (Luxembourg) 25-28.05.2005. - *Ferrantia* 44, 249p., Luxembourg. ISSN 1682-5519.
* Krippel, Y., 2019. Online atlas of the pteridophytes of Luxembourg. URL: https://pteridophytes.lu [04.09.2019].
* Krippel, Y., 2021. Der Wald – ein idealer Lebensraum für Farne. *De Lëtzebuerger Bësch* 2021/4: 20-22.
* Krippel, Y. & P. Thommes, 2021. *Cyrtomium fortunei* J. Sm. (Dryopteridaceae) and other garden escaped ferns in Luxembourg. *Bulletin de la Société des naturalistes luxembourgeois* 123: 21-28. PDF 1.82 MB
* Lefort, F. L., 1950. Contribution à l'histoire botanique du Luxembourg (av. 18 planches). *Bull. Soc. Nat. luxemb.* 54: 31-160. (6781 KB)
* Massard, J.A. 1996. Ein sensationeller Farnfund in der "Kleinen Luxemburger Schweiz. Annuaire de la Ville d'Echternach 1995: 218-221. 
* Schneider, S. & Y. Krippel, 2008. Verbreitung von *Botrychium lunaria* (L.) Swartz (Ophioglossaceae, Pteridophyta) in Luxemburg. *Bull. Soc. Nat. luxemb.* 109: 9-15. http://www.snl.lu/publications/bulletin/SNL_2008_109_009_015.pdf

## Kuckt och

## Um Spaweck
* Atlas of the pteridophytes of Luxembourg 
* www.farndatenbank.de – Online-Bestëmmung vu Faren
* Taxonomie vu Smith & al. 2006