open-index/open-wikipedia-markdown huggingface dataset:
Dylan Pereira

Den **Dylan Pereira**, gebuer den 10. Juni 1997 an der Stad Lëtzebuerg, ass e lëtzebuergeschen Autospilot.

Duerch säi Papp, deen zu Dippech eng Autosgarage bedreift, koum e fréi mat Autoen a Kontakt an en huet scho mat 4 Joer ugefaangen op der Karting-Pist zu Monnerech Go-Kart ze fueren. Mat 7-8 Joer ass en op Pisten am Ausland gewiesselt, haaptsächlech a Frankräich an an der Belsch. Mat 10 Joer ass en zu Mirecourt an de Vogesen fir d'éischt an enger offizieller Course matgefuer.

Hie fiert op Porsche, a mécht beim Porsche Supercup mat.

Bis Enn 2020 ass hie knapps 50 Coursse gefuer.

## Literatur

* Télécran Nr. 52/2025 S. 12-17: Dustin Mertes: Dylan Pereira - Traumjob mit Hindernissen

## Palmarès
(Stand. Dez. 2020)

## Um Spaweck

* Profil op Driver Database
* Offiziell Websäit
FLBB

Den Akronym **FLBB** kann ë.&nbsp;a. fir follgend Begrëffer sinn:

*FLBB: Fédération luxembourgeoise de basketball, d'lëtzebuergesch Basketballfederatioun
*FLBB: Fédération libanaise de basketball, d'libaneesesch Basketballfederatioun
*FLBB: Federal Land Bank Board, de Verwaltungsrot vun der Federal Land Bank
Valerio Zurlini

De **Valerio Zurlini**, gebuer den 19. Mäerz 1926 zu Bologna, a gestuerwen de 27. Oktober 1982 zu Verona, war en italieenesche Filmregisseur an Dréibuchauteur.

Säi Film *[[Cronaca familiare]]* krut 1962 de Leone d'oro als beschte Film um Filmfestival vu Venedeg. 1977 krut hien den italieenesche Filmpräis David di Donatello als beschte Regisseur fir de Film *[[Il deserto dei Tartari]]*

## Filmographie
* 1950: *Racconto del quartiere * - (Dokumentarkuerzfilm)
* 1950: *Sorrida prego* - (Dokumentarkuerzfilm)
* 1951: *Pugilatori* - (Dokumentarkuerzfilm)
* 1951: *Favola del cappello * - (Dokumentarkuerzfilm)
* 1951: *Miniature* - (Dokumentarkuerzfilm)
* 1951: *Il blues della domenica sera* - (Dokumentarkuerzfilm)
* 1952: *Il mercato delle facce* - (Dokumentarkuerzfilm)
* 1952: *Soldati in città* - (Dokumentarkuerzfilm)
* 1952: *Serenata da un soldo * - (Dokumentarkuerzfilm)
* 1952: *La stazione * - (Dokumentarkuerzfilm)
* 1953: * Ventotto tonnellate * - (Dokumentarkuerzfilm)
* 1955: *[[Le ragazze di Sanfrediano]]* - Haaptacteuren: Antonio Cifariello, Rossana Podestà, Giovanna Ralli
* 1959: *[[Estate violenta]]* - Haaptacteuren: Eleonora Rossi Drago, Jean-Louis Trintignant, Lilla Brignone
* 1960: *[[La ragazza con la valigia]]* - Haaptacteuren: Claudia Cardinale, Jacques Perrin, Renato Baldini
* 1962: *[[Cronaca familiare]]* - Haaptacteuren: Marcello Mastroianni, Jacques Perrin, Sylvie
* 1955: *L'Italia con Togliatti* - Regie zesumme mam Gianni Amico, Giorgio Arlorio, Libero Bizzarri, Carlo Lizzani, Francesco Maselli, Lino Miccichè, Glauco Pellegrini, Elio Petri, Sergio Tau, Paolo Taviani, Vittorio Taviani, Marco Zavattini - (Dokumentarfilm) 
* 1965: *[[Le soldatesse]]* - Haaptacteuren: Mario Adorf, Anna Karina, Marie Laforêt, Lea Massari
* 1968: *[[Seduto alla sua destra]]* - Haaptacteuren: Woody Strode, Franco Citti, Jean Servais
* 1970: *[[La promessa]]* - Haaptacteuren: Giancarlo Giannini, Anna Maria Guarnieri - (TV-Film)
* 1972: *[[La prima notte di quiete]]* - Haaptacteuren: Alain Delon, Giancarlo Giannini, Alida Valli
* 1976: *[[Il deserto dei Tartari]]* - Haaptacteuren: Jacques Perrin, Vittorio Gassman, Giuliano Gemma, Philippe Noiret

## Um Spaweck
Union des entreprises luxembourgeoises

D**'Union des entreprises luxembourgeoises** (**UEL**) ass eng lëtzebuergesch ASBL an den Daachverband vun de lëtzebuergeschen Entreprisen.

Se gouf 2000 gegrënnt a vereent d'Beruffschamberen an d'Verbänn vun den Employeuren (mat Ausnam vum Primäre Sekteur) vu Lëtzeberg.

## Ziler vum Veräin
D'Haaptziler vum Veräi sinn:

## Memberen
* Association des Banques et Banquiers Luxembourg (ABBL)
* Association des compagnies d'assurances et de réassurances du Grand-Duché de Luxembourg (ACA)
* Chambre de commerce Luxembourg (CCL)
* Chambre des métiers
* Confédération luxembourgeoise du commerce (CLC)
* Fédération des artisans 
* Fédération des industriels luxembourgeois (FEDIL)
* Fédération nationale des hôteliers, restaurateurs et cafetiers (Horesca Luxembourg)

## Presidente vum Verwaltungsrot

* 2000 - 2004: Joseph Kinsch
*...
* 2019 - 2020: Nicolas Buck
* zanter 2021: Michel Reckinger
## Um Spaweck
* uel.lu
Stadhaus Dikrech

D**'Stadhaus vun Dikrech** ass de Sëtz vun der Gemengeverwaltung vun der Stad Dikrech. Et steet an der Avenue de la Gare op Nummer 27 (duerch déi d'Nationalstrooss 7 geet), nieft der Haaptentrée vum Stadpark.

D'Gebai gouf den 21. Dezember 2007 als Nationaalt Monument klasséiert.

## Geschicht

2015 goufe faarweg Fënsteren, déi de Jean Leyder entworf huet, installéiert.

## Biller

File:Stadhaus Dikrech 2017 vum Park aus.jpg|Vue vum Park aus.
File:Diekirch, Hôtel de ville (103).jpg|Säitlech Vue.


## Um Spaweck
Stadhaus Wolz

D**'Stadhaus vu Wolz** ass de Sëtz vun der Gemengeverwaltung vun der Gemeng Wolz. Et steet op Nummer 2 an der Groussgaass Virum Stadhaus steet dat aalt Justizkräiz.

D'Gebai gouf de 24. Abrëll 2017 als Nationaalt Monument klasséiert.

## Geschicht
D'Gebai gouf 1880 vum Industriellen a spéidere Buergermeeschter Eugène Thilges baue gelooss. Et krut den offiziéisen Hausnumm *A räich Thilges*.

1966 gouf et de Sëtz vun der Gemengeverwaltung. Dës war virdru fir d'éischt annerhalleft Joerhonnert laang, am Schoulgebai am Millesee ënnerbruecht. Wärend der däitscher Besatzung am Zweete Weltkrich huet den Okkupant d'Villa De Muyser kaaft, fir do d'Stadhaus draus ze maachen. Well och déi mat der Zäit ze kleng gouf, huet d'Gemengeverwaltung 1963 fir 7 Millioune Frang d'Villa Thilges opkaaft an amenagéiert. Dobäi goufen ë.&nbsp;a. eng grouss Trap hannert dem Gebai, sou wéi Dingschtgebaier, ewechgemaach.

2016 bis 2021 gouf d'Gebai fir 8 Milliounen Euro am Fong renovéiert.

## Biller

File:Town hall Wiltz rear 2012-07.JPG|Vue vun hannen
File:Gemeng Wolz 01.JPG|Vir am Bild: d'Justizkräiz


## Um Spaweck
Ado Kyrou

Den **Ado Kyrou**, gebuer als *Adonis A. Kyrou* den 18. Oktober 1923 zu Athen, a gestuerwen de 4. November 1985 zu Paräis, war e griichesch-franséischen Auteur, Filmregisseur, Filmkritiker an Dréibuchauteur.

Hien ass als Auteur bekannt duerch seng Bicher *Le surréalisme au cinéma* an *Amour-érotisme et cinéma*. Hien huet Filmkriticke fir d'Filmzäitschrëft Positif geschriwwen.

Nieft Kuerzfilmer huet hien och zwéi Langspillfilmer als Regisseur gedréit.

## Wierker als Auteur
* *Le surréalisme au cinéma*, Arcanes, Paräis, 1953 
* *Amour-érotisme et cinéma*, Éric Losfeld, Paräis, 1958 
* *Manuel du parfait petit spectateur*, mat Zeechnunge vum Siné, Le Terrain Vague, Paräis, 1959 
* *Luis Buñuel*, Seghers, Paräis, 1962
* *Un honnête homme*, Le Terrain Vague, Paräis, 1964 
* *L'âge d'or de la carte postale*, Balland, Paris, 1966
* *Immalie et l'homme en noir*, Éric Losfeld, Paris, 1971

## Filmographie
### als Regisseur
#### Kino
* 1957: *La déroute*
* 1958: *Le palais idéal* 
* 1959: *Parfois le dimanche* - Regie zesumme mam Raoul Sangla - (Kuerzfilm)
* 1960: *La chevelure* - (Kuerzfilm)
* 1962: *Combat de coqs* - Regie zesumme mam Louis Seguin - (Kuerzfilm) 
* 1962: *Eirini kai zoi* - (Kuerzfilm)
* 1962: *Le temps des assassins* - (Kuerzfilm)
* 1964: *Un honnête homme* - (Kuerzfilm)
* 1965: *[[To bloko]]* - Haaptacteuren: Xenia Kalogeropoulou, Kostas Kazakos
* 1972: *[[Le moine (Film 1972)|Le moine]]*- Haaptacteuren: Franco Nero, Nathalie Delon, Nadja Tiller
#### Televisioun
* 1969: *Allô police* - (TV-Serie) - (3 Episoden)
* 1969: *Sial IV* - (TV-Serie) - (4 Episoden)
* 1971: *Face aux Lancaster*

## Um Spaweck
Eugène Thilges

Den **Eugène Thilges**, gebuer den 8. Mee 1869 zu Wolz, an och do gestuerwen den 23. Februar 1934, war e lëtzebuergeschen Industriellen a Lokalpolitiker.

Hie war Besëtzer vun der Gierwerei zu Nidderwolz, sou wéi och vun e puer honnert Lougrouwen, engem Deel vum Wëlzer Schlass, engem Hotel an der Groussgaass, enger Metzlerei a soss nach Haiser, Grondstécker a Bëscher, an och sengem Wunnhaus, der Villa Thilges, déi zanter 1966 d'Wëlzer Stadhaus ass.

Den Eugène Thilges gouf 1897 an de Wëlzer Gemengerot gewielt, wou en 1905 Member vum Schäfferot gouf. Den 1. Januar 1925 gouf en, als Nofollger vum Charles Mathieu, Buergermeeschter vun der Gemeng Wolz, a blouf dat bis zu sengem Doud.

Am Ufank vu senger Mandatsperiod huet hie sech ënner anerem ëm den Drénkwaasserproblem an der Stad Wolz gekëmmert, andeems eng interkommunal Waasserleitung bis op Useldeng, ee lokaalt Leitungsnetz a Waasserbehälter gebaut goufen. Och op Dränge vun der Stad Wolz hin gouf de Waassersyndikat Distribution d'Eau des Ardennes (DEA) gegrënnt, vun deem den Eugène Thilges vum 15. Oktober 1929 un bis zu sengem Doud deen éischte President war.

Dem Eugène Thilges huet deen éischten Auto zu Wolz gehéiert.

Hie war de Brudder vum Deputéierte Michel Thilges (1866-1943) dee Besëtzer vum Ierpeldenger Schlass war.

## Auszeechnungen
*
Stadhaus Diddeleng

D**'Stadhaus vun Diddeleng** ass de Sëtz vun der Gemengeverwaltung vun der Gemeng Diddeleng. Et steet op der Stadhausplaz.

D'Gebai gouf den 9. August 2017, zesumme mam Kiosk op der Plaz, deen zur selwechter Zäit gebaut gouf, als Nationaalt Monument klasséiert.

## Geschicht
Ier dëst Stadhaus gebaut gouf, hat e Gebai vis-à-vis vum haitegen, op der Gemengeplaz, dës Fonctioun. Et gouf 1880 gebaut, an et war och eng Schoul dran. Dat Haus gouf an den 1930er Joren ofgerappt, an an deem wat an d'Plaz koum, ass haut eng Spuerkeessfilial.

Well dat aalt scho laang ze kleng war. huet de Gemengerot den 13. Mäerz 1929 decidéiert, en neit Gebai bauen ze loossen, nodeems en dat Joer virdrun en 1,5 Hektar groussen Terrain vum Grof Bertier vu Manom fir 1.620.000 Frang ofkaaft hat.

D'Pläng vum Neibau si vum Joseph Ruckert, den Entreprener war de Jean Reimen. Nieft dem Stadhaus huet de Ruckert och d'Pläng vum Reamenagement vun der Gemengeplaz entworf, mat engem Musekskiosk, engem Sprëtzenhaus an engem Monument fir den Emile Mayrisch, deen 1928 verongléckt war. Am Abrëll 1930 gouf de Grondstee geluecht. Dat neit Gebai ass 66 Meter laang, 17 Meter breet a maximal 24,25 Meter héich.

De Projet, deen eng 4,5 Millioune Frang kascht huet, gouf vun der liberal-konservativer Oppositioun staark kritiséiert; e gouf *[[Arch vum Noah]]* vernannt, a wier ze grouss an ze protzeg.

Nodeems et de 5. Juni 1932 ageweit gouf, waren dodran net nëmmen d'Servicer vun der Gemengenadministraioun, ma och d'Police, d' Friddensgeriicht, d'Stadbibliothek an eng ëffentlech Badanstalt ënnerbruecht. Bis op d'Gemengeverwaltung sinn s'all am Laf vun der Zäit anzwousch anescht higeplënnert ginn.

Ufanks vun den 1990er Jore gouf d'Façade an den Daach renovéiert an d'Stadhausplaz nei amenagéiert. 2005 bis 2007 gouf e Biergeramt am Stadhaus ageriicht.

## Biller

File:Düdelingen Rathaus.jpg|
File:Dudelange, kiosque sur la place de l'hôtel de ville 01.jpg|De (mat)klasséierte Kiosk


## Um Spaweck

* Brochure fir d'Aweiungsfestivitéite vum 5. Juni 1932 .
Hubert-Denis Etcheverry

Den **Hubert-Denis Etcheverry**, gebuer den 21. September 1867 zu Bayonne an och do den 3. Abrëll 1952 gestuerwen, war e franséische Moler.

Donieft huet hien och Gedichter geschriwwen, absënns iwwer de Krich.

## Wierk

* *Jupiter et Mercure reçus par Philémon et Baucis*, 1891 (Bayonne, Musée Bonnat-Helleu)
* *Saint Michel protégeant une trépassée*, 1895, (Troyes, Musée des Beaux-Arts)
* *Saint Patrick convertissant deux nobles irlandaises*, 1896, (Bayonne, Musée Bonnat-Helleu)
* *Naissance de Pégase*, 1897 (Pau, Musée des Beaux-Arts)
* *Ils ne lisaient plus*, 1898
* *Les Nounous au Luxembourg* ou *Les nounous ariégeoises et bretonnes*, 1899 (Toulouse, Musée des Augustins)
* *Ariégeoise et bretonne*, 1899
**Vertige*, 1903 (Paräis, Musée Carnavalet)
* *Confidences*, 1905
**La Dame en bleu, portrait de Mme Rivière*, 1905 (Bayonne, Musée Bonnat-Helleu)
**Les Loups*, 1906
* *Paysans espagnols, Province de Léon*, 1908
* *Portrait de Mme P. H. et de sa fille*, 1909
* *Galant Message,* 1909
**Portrait de Léon Bonnat*, 1912 (Bayonne, Musée Bonnat-Helleu)
* *Sous le masque*, 1913
**Un sans abri victime de la guerre, dessin,* 1914 (Washington, Smithsonian American Art Museum)
* *Portrait de Monsieur Eugène Pujalet, directeur de la Sûreté Générale, directeur honoraire des musées nationaux*, 1914 (Paräis, Musée d'Orsay)
**Portrait de M. Henri Lacroisade*, 1916 (Limoux, Musée Petiet)
**Nuit claire au Tréport*
* *Portrait de M. le comte d'Ussel*, 1922
**Portrait rose*, 1928 (Bayonne, Musée Bonnat-Helleu)
**Rêverie*, 1930 (Bayonne, Musée Bonnat-Helleu)
**Portrait d'Albert Buisson, président du tribunal de commerce de la Seine*, 1933 (Collection municipale d'Issoire)
* *Portrait de la Grande-Duchesse [[Charlotte vu Lëtzebuerg|Charlotte de Luxembourg]]*, 1937 (Chambersgebai; gemoolt fir de Lëtzebuerger Pavillon op der Weltausstellung zu Paräis).

## Literatur
* René Édouard-Joseph, *Dictionnaire biographique des artistes contemporains*, tome 1, A-E, Art & Édition, 1930, S.474-477.
* Henri Jean-Pierre, "Denis Etcheverry, peintre de la Belle Époque", in: *Bulletin de la Société des Sciences, Lettres et Arts de Bayonne*, n° 118, 1968, p.&nbsp;643-659.
* Gilbert Desport, *Répertoire des peintres et sculpteurs du Pays basque*, Atlantica, Anglet, 2002.
* Alexandre Hurel et Michel de Jaureguiberry, *Un siècle de peinture au Pays basque, 1850-1950,* Pimientos, Urrugne, 2006, 204 p.

## Gielercher
*
*
## Um Spaweck
Neubrasilien

***Neubrasilien*** ass en däitschsproochege Roman vum lëtzebuergesche Schrëftsteller Guy Helminger, deen 2010 am Eichborn Verlag erauskoum.

## Ëm wat geet et am Roman?
De Roman geet zwéin Erzielsträng no: Am Fréijoer 1828 maache sech eng Grupp Lëtzebuerger, ënner hinnen d'Josette, eng jonk Fra, op de Wee bis op Bremen, fir vun do a Brasilien auszewanderen. Ënnerwee kommen zwéin Escher derbäi, den Nicolas Pallen a säi Grousspapp Arnold, deen am Fong léiwer an d'Land vun de Schwaarze Bierger ausgewandert wier.

Zu Breme gi se gewuer, datt Brasilie keng Immigrante géif eraloossen; veraarmt musse si op Lëtzebuerg zeréck, wou se sech *Um Kale Räis* néierloossen, an do d'Haipenduerf Neibrasilie grënnen...

170 Joer méi spéit kënnt d'Tiha, e Meedche vun 10 Joer, mat senger Mamm an anere Leit aus dem Montenegro op Lëtzebuerg fir Asyl unzefroen, wou s'an engem Foyer an der Escher Groussgaass ënnerbruecht ginn, an do waarde mussen, bis iwwer hire Statut decidéiert gëtt. D'Tiha befrënnt sech mat senger Matschülerin Charlotte.

## Literatur
* Sabine Peters: "Die Verheißung der Fremde." op deutschlandfunk.de, 07.11.2010 (gekuckt: 03.01.2021).
* Daniela Lieb: "Guy Helmingers 'Neubrasilien': Eine Lektüre aus der Perspektive der postkolonialen Theorie." *forum* 307, Mee 2011, S.60-63; och op forum.lu (gekuckt: 03.01.2021).

## Bibliographie
* Helminger, Guy: *Neubraslien. Roman*. Frankfurt am Main: Eichborn Verlag, 2010, ISBN 9783821861326. Neioplo 2020 bei capibarabooks.
Wuert vum Joer

Als **Wuert vum Joer** gëlt zu Lëtzebuerg e Wuert, dat dat Joer besonnesch markéiert huet.

Et gëtt zanter 2020 vum Zenter fir d'Lëtzebuerger Sprooch (ZLS), an Zesummenaarbecht mam Radio 100,7, RTL Lëtzebuerg, an zanter 2024 zousätzlech mam Luxemburger Wort a mam Tageblatt, erausgesicht.

## Modalitéiten
Vun uganks November (ufanks: uganks Dezember) u kann de Public seng Propositiounen iwwer de Site vum ZLS, seng Medie-Partner oder per E-mail areechen. Eng Jury vu 5 Leit wäert dann déi Virschléi aus, a mécht an engem éischte Schrack eng kuerz Lëscht vun den 20 heefegste Begrëffer, déi dann duerch zweemol Wielen op 10, dann op 5 reduzéiert gëtt.

## Wierder vum Joer


### 2025
1. **[[Trounwiessel]]** 
2. Sozialdialog 
3. Alphabetiséierung 
4. Nickts-Affär 
5. Pensiounsreform

### 2024
1. **[[Presidententrick]]** 
2. Caritas-Affär 
3. Heescheverbuet 
4. Rietsruck 
5. Grenzkontrollen




### 2023
1. **KI / [[Kënschtlech Intelligenz]]**
2. Fridden
3. ChatGPT 
3. den neie Luc
3. Superwaljoer

### 2022
# **[[Russesch-Ukrainesche Krich|Ukrainkrich]]**
# Energiekris
# Präisdeckel
# Klimakris
# Index




### 2021
1. ** boosteren**
2. CovidCheck
2.  sheesh
4. Solidaritéit
5. Schwurbler/Schwurblerin

### 2020
#**[[COVID-19-Pandemie zu Lëtzebuerg|Corona]]**
#bleiftdoheem
#Heibleifskärchen
#Lockdown/Confinement
#Geste-barrièren
Patrick Meyer (Sculpteur)

De **Patrick Meyer**, gebuer den 29. Januar 1972 zu Esch-Uelzecht, ass e lëtzebuergesche Sculpteur an Architekt. Hien ass Grënnungsmember vum Kënschtlerkollektiv Sixthfloor an huet säin Atelier op der Neimillen zu Käerch.

Nodeems hien am Lycée technique des arts et métiers um Lampertsbierg seng Schoul gemaach hat, huet hie säin Architekturstudium zu Wien absolvéiert (Dipl.-Ing. Architekt).

De Patrick Meyer schaff virun allem am Steen (ë. a. Alabaster a Specksteen) a mat Calquepabeier (Konschtwierker déi hie *flat volumes* nennt), a vereenegt dodra seng Passioun fir Konscht an Architektur.. 

Seng Architektur ass vum Motto *"form follows function"* markéiert, iwwerdeems seng Konscht vun organesche Formen bestëmmt gëtt.

Haaptberufflech ass de Patrick Meyer Chefdesigner an Direkter vun engem Architektebureau.

## Ausstellungen

## Literatur
Lëtzebuerger vum Joer

De **Lëtzebuerger vum Joer** ass eng Wiel, déi zanter 2008 vun RTL Lëtzebuerg organiséiert gëtt. Zanter dem Joer 2012 gëtt parallel eng Fra zur Lëtzebuergerin an e Mann zum Lëtzebuerger vum Joer gewielt. Dës Wiel soll Persounen auszeechnen, déi de Public duerch besonnesch Leeschtunge markéiert hunn. Jidderee ka Virschléi vu Persounen, déi dësen Éierentitel verdénge kéinten, un RTL schécken. E Jury wielt dann 10 Fraen an 10 Männer aus a stellt se da vir, ier zur Ofstëmmung opgeruff gëtt. Den 31. Dezember ginn dann d'Nimm vun de Gewënner verëffentlecht.

Bis elo hunn dës Persounen den Titel Lëtzebuergerin a Lëtzebuerger vum Joer gewonnen:

* 2025: D'Educatrice Daisy Semedo huet den 21. Februar 2025 am Jugendhaus zu Déifferdeng de 14 Joer ale Luca reaniméiert, nodeems hie beim Foussballspillen zesummegaange war a mat Ootmen opgehalen hat. De Beruffspompjee Patrick Raus huet de 7. Januar 2025 eng Fra am Pafendall aus der Uelzecht gerett.
* 2024: De Mike Dickes huet als Beruffspompjee, deen net am Déngscht war, bei engem Hausbrand e Jong iwwer den Daach vun den Noperen aus dem Damp gerett. D'Chantal Keller huet no engem Hiereschlag d'ASBL Blëtz gegrënnt fir op d'Thema Hiereschlag opmierksam ze maachen.
* 2023: Den un ALS erkrankte Georges Klepper fir säi Buch *140 Jahre Luxemburger Sportgeschichte(n)* an d'Jakkie Paulus, déi beim CGDIS als benevole Mataarbechterin an éischt weiblech Chef vum Groupe de Support Psychologique engagéiert ass.
* 2022: Dr Bernard Thill, Benevole bei Médecins du Monde a Karen Van Hout mat hirer ASBL Ambulanz Wonsch.
* 2021: D'Personal vum Gesondheet- a vum Fleegesecteur. Fir d'Fraen huet d'Presidentin vun der Beruffsassociatioun Anil vun den Infirmièren an Infirmieren, d'Anne-Marie Hanff de Präis entgéint geholl. Fir d'Männer den Anästhesist Dr. Marco Klop fir seng Initiativ #Yeswecare
*2020: D'Fraen an d'Männer aus dem Gesondheets- an dem Fleegesecteur
* 2019: Jenny Warling (Karateka) a Remy Eiffes (Zaldot)
* 2018: Gwen Daufeld (Aarbecht mat Demenzkranken) a Jeff Herr (Wonschkutsch)
* 2017: Martine Kohl (Street Angels) an André Bichel (Polizist)
* 2016: Nathalie Scheer (ALS-Patientin) a Marcel Steffen (Polizist)
* 2015: Yasmine Grisius (Polizistin, posthume Präis) a Jean Asselborn (Ausseminister)
* 2014: Noémie Siebenaller a Camille Arend (zweemol e posthume Präis, well déi 2 Mataarbechter vun "Le soleil dans la main" ware bei engem Fligeraccident an Afrika ëm d'Liewe komm)
* 2013: Sylvie Conter (Riichterin) a Gaston Vogel (Affekot)
* 2012: Eliane Leger (Infirmière) a Romain Hilbes (Buschauffer a Liewensretter)
* 2011: Xavier Bettel (Stater Buergermeeschter)
* 2010: Andy Schleck (Vëlosfuerer)
* 2009: Andy Schleck (Vëlosfuerer)
* 2008: Jean-Claude Juncker (Premier)
Mëllechbock

E **Mëllechbock** oder **Kanebock** ass eng primitiv, massiv Konstruktioun, op där d'Bauere fréier an den Dierfer hir Mëllechkanen ofgestallt hunn, déi dann e Camion vun der Molkerei do ewechgeholl huet, a wou déi eidel Kanen oder déi mat der *[[gejummt Mëllech|gejummter Mëllech]]* nees drop gesat konnte ginn.

Idealerweis hat de Mëllechbock eng Héicht, déi der Hallschent vun der Héicht vun der Plattform vum Camion entsprach huet, sou datt keen ze vill héich huet brauchen ze hiewen.
Ibijazi

***Ibijazi*** ass e Kuerzfilm vum lëtzebuergesche Schauspiller a Regisseur Luc Feit. E gouf 2012 um Luxembourg City Film Festival gewisen.

## Ëm wat geet et am Film?
Eng Fra steet op, drénkt Kaffi a mécht sech prett fir aus hirem aseptesch-sterilen Apartement, ganz a wäiss gehalen, erauszegoen. Si trëppelt bis an eng Zort Erhuelungszenter, deen enger Sauna oder engem Thermalbad gläicht. Do wenzelt se sech mat Genoss am Knascht a Bulli...

## Kuckt och
* Lëscht vu lëtzebuergesche Filmer

## Um Spaweck
* Fiche op luxfilmfest.lu
* De Film op vimeo.com kucken
Mitch McConnell

Den **Addison Mitchell McConnell, Jr.**, gebuer den 20. Februar 1942, ass en US-amerikanesche Politiker.

Hie vertrëtt den US-Bundesstaat Kentucky zanter 1985 am Senat vun den USA, an ass domat den déngschteelste Senateur.

## Um Spaweck
La 1000ème fenêtre

**La 1000ème fenêtre** ass e franséische Film vum Robert Ménégoz aus dem Joer 1960.

## Ëm wat geet et am Film?

## Um Spaweck
Austerlitz (Film)

**Austerlitz** ass e franséisch-italieenesch-jugoslawesche Film vum Abel Gance aus dem Joer 1960.

## Ëm wat geet et am Film?
De Film erzielt d'Period vun der Kréinung vum Napoleon Bonaparte zum Keeser bis zur Schluecht vun Austerlitz.

## Um Spaweck
Antinea, l'amante della città sepolta

**Antinea, l'amante della città sepolta** ass e franséisch-italieenesche Film vum Edgar G. Ulmer, Giuseppe Masini a Frank Borzage aus dem Joer 1961 nom Roman *L'Atlantide* vum Pierre Benoit.

## Ëm wat geet et am Film?

## Um Spaweck
Bourg-sous-Châtelet

**Bourg-sous-Châtelet** ass eng franséisch Gemeng am Territoire de Belfort an der Bourgogne-Franche-Comté.

D'Gemeng gehéiert zu den 198 Gemengen déi de Parc naturel régional des Ballons des Vosges bilden.
Felon

**Felon** ass eng franséisch Gemeng am Territoire de Belfort an der Bourgogne-Franche-Comté.

## Nopeschgemengen
Michael Apted

De **Michael Apted**, gebuer den 10. Februar 1941 zu Aylesbury an England, a gestuerwen de 7. Januar 2021 zu Los Angeles a Kalifornien, war en englesche Filmregisseur, Dréibuchauteur a Filmproduzent.

Zum Apted senge bedeitende Filmer ziele *[[Coal Miner's Daughter]]* iwwer d'Country-Sängerin Lorette Lynn, dann *[[Gorillas in the Mist]]* iwwer d'US-amerikanesch Verhalensfuerscherin Dian Fossey an de Filmdrama *[[Nell]]* mat der Jodie Foster an der Haaptroll. Hien huet och mat *[[The World Is Not Enough]]* mam Pierce Brosnan als James Bond e Film aus der Serie vun den James-Bond-Filmer gedréit.

## Filmographie
### Kino
* 1972: *[[Triple Echo]]* - Haaptacteuren: Glenda Jackson, Oliver Reed
* 1974: *[[Stardust]]* - Haaptacteuren: David Essex, Adam Faith, Larry Hagman
* 1976: *[[The Squeeze]]* - Haaptacteuren: Stacy Keach, David Hemmings, Edward Fox
* 1978: *[[Agatha]]* - Haaptacteuren: Dustin Hoffman, Vanessa Redgrave, Timothy Dalton
* 1980: *[[Coal Miner's Daughter]]* - Haaptacteuren: Sissy Spacek, Tommy Lee Jones
* 1981: *[[Continental Divide]]* - Haaptacteuren: John Belushi, Blair Brown
* 1983: *[[Gorky Park]]* - Haaptacteuren: William Hurt, Lee Marvin, Brian Dennehy
* 1984: *[[Firstborn]]* - Haaptacteuren: Teri Garr, Peter Weller, Sarah Jessica Parker
* 1986: *[[Critical Condition]]* - Haaptacteuren: Richard Pryor, Joe Mantegna, Sylvia Miles
* 1988: *[[Gorillas in the Mist]]* - Haaptacteuren: Sigourney Weaver, Julie Harris
* 1991: *[[Class Action]]* - Haaptacteuren: Gene Hackman, Mary Elizabeth Mastrantonio, Laurence Fishburne
* 1992: *[[Thunderheart]]* - Haaptacteuren: Val Kilmer, Sam Shepard, Graham Greene
* 1994: *[[Blink]]* - Haaptacteuren: Madeleine Stowe, Aidan Quinn
* 1994: *[[Nell]]* - Haaptacteuren: Jodie Foster, Liam Neeson, Natasha Richardson
* 1996: *[[Extreme Measures]]* - Haaptacteuren: Hugh Grant, Gene Hackman, Sarah Jessica Parker
* 1999: *[[The World Is Not Enough]]* - Haaptacteuren: Pierce Brosnan, Sophie Marceau, Judi Dench
* 2001: *[[Enigma (Film 2001)|Enigma]]* - Haaptacteuren: Dougray Scott, Kate Winslet, Nikolaj Coster-Waldau
* 2002: *[[Enough]]* - Haaptacteuren: Jennifer Lopez, Billy Campbell, Juliette Lewis
* 2006: *[[Amazing Grace (Film)|Amazing Grace]]* - Haaptacteuren: Albert Finney, Benedict Cumberbatch, Rufus Sewell
* 2010: *[[The Chronicles of Narnia: The Voyage of the Dawn Treader]]* - Haaptacteuren: Georgie Henley, Skandar Keynes, Tilda Swinton
* 2012: *[[Chasing Mavericks]]* - Haaptacteuren: Gerard Butler, Elisabeth Shue
* 2017: *[[Unlocked (Film)|Unlocked]]* - Haaptacteuren: Noomi Rapace, Orlando Bloom, John Malkovich

## Um Spaweck
Tanya Roberts

D**'Tanya Roberts**, gebuer als *Victoria Leigh Blum* de 15. Oktober 1955 zu New York City, a gestuerwen de 4. Januar 2021 zu Los Angeles, war eng US-amerikanesch Schauspillerin. 
## Filmographie
### Kino
* 1976: *[[Forced Entry]]* - Regie: Jim Sotos - Haaptacteuren: Ron Max, Nancy Allen
* 1976: *[[The Yum-Yum Girls]]* - Regie: Barry Rosen 
* 1977: *[[The Private Files of J. Edgar Hoover]]* - Regie: Larry Cohen - Haaptacteuren: Broderick Crawford, Michael Parks
* 1978: *[[Fingers]]* - Regie: James Toback - Haaptacteuren: Harvey Keitel, Tisa Farrow
* 1979: *[[Tourist Trap]]* - Regie: David Schmoeller - Haaptacteuren: Chuck Connors, Jocelyn Jones
* 1979: *[[Racquet]]* - Regie: David Winters - Haaptacteuren: Bert Convy, Edie Adams
* 1979: *[[California Dreaming]]* - Regie: John D. Hancock - Haaptacteuren: Glynnis O'Connor, Seymour Cassel
* 1982: *[[The Beastmaster]]* - Regie: Don Coscarelli - Haaptacteuren: Marc Singer, Rip Torn
* 1983: *[[I paladini - Storia d'armi e d'amori]]* - Regie: Giacomo Battiato - Haaptacteuren: Zeudi Araya, Barbara De Rossi
* 1984: *[[Sheena]]* - Regie: John Guillermin - Haaptacteuren: Ted Wass, Donovan Scott
* 1985: *[[A View to a Kill]]* - Regie: John Glen - Haaptacteuren: Roger Moore, Christopher Walken
* 1987: *[[Body Slam]]* - Regie: Hal Needham - Haaptacteuren: Dirk Benedict, Roddy Piper
* 1988: *[[Purgatory]]* - Regie: Ami Artzi 
* 1990: *[[Twisted Justice]]* - Regie: David Heavener 
* 1990: *[[Night Eyes]]* - Regie: Jag Mundhra 
* 1991: *[[Inner Sanctum]]* - Regie: Fred Olen Ray - Haaptacteuren: Margaux Hemingway, Joseph Bottoms
* 1991: *[[Legal Tender]]* - Regie: Jag Mundhra 
* 1993: *[[Sins of Desire]]* - Regie: Jim Wynorski 
* 1994: *[[Deep Down]]* - Regie: John Travers - Haaptacteuren: George Segal, Judith Scarpone
### Televisioun (Auswiel)
* 1980-1981: *Charlie's Angels* - (TV-Serie) - (16 Episoden) 
* 1994–1996: *Hot Line* - (TV-Serie) - (12 Episoden)
* 1998–2004: *That '70s Show* - (TV-Serie) - (81 Episoden)
* 2005: *Barbershop* - (TV-Serie) - (2 Episoden)

## Um Spaweck
Nationalstrooss 56B

D**'Nationalstrooss 56B** oder **N56B** ass eng geplangt Nationalstrooss zu Hollerech, um Territoire vun der Stad Lëtzebuerg.

D'Strooss, déi op der Héicht vum Boulevard Pierre Dupong d'Nord-Süd-Verbindung vun der Zoufaart a Richtung Rond-point Märel op d'Strooss a Richtung vun der Hollerecher Kierch mécht, ass haut eng staatlech Strooss ouni definéierte Statut. Et ass geplangt, fir s'als Nationalstrooss ze klasséieren.

D'Strooss leeft am *[[Sens unique]]* an ass 46 m. laang.

## Um Spaweck
Stadhaus Ettelbréck

D**'Stadhaus vun Ettelbréck** ass de Sëtz vun der Gemengeverwaltung vun der Stad Ettelbréck. Et steet do op der Stadhausplaz.

## Geschicht
Vun der Mëtt vum 19. Joerhonnert bis uganks vum 20. war d'Stadhaus an der aler Parkierch. Well déi delabréiert an ze kleng war, huet de Gemengerot den 12. Abrëll 1905 decidéiert, s'ofzerappen an en neit Gebai, mat drun ugebaut enger Post, opriichten ze loossen. De Budget louch bei 120.000 Frang, als Architekt gouf de Sosthène Weis erausgesicht. D'Aarbechten hunn am Fréijoer 1906 ugefaangen, nodeems dat aalt Gebai ofgedroen, d'Steng versteet a Schanken, déi fonnt goufen, op de Kierfecht bruecht gi waren.
 
D'Gebai gouf den 21. August 1907, wéi Ettelbréck zur Stad ernannt gouf, ageweit. 1937 gouf d'Postannex, an déi an der Tëschenzäit d'Gendarmerie erageplënnert war, fir d'Gemengeverwaltung mat bäi geholl. 1963 huet d'Administratioun sech op dat fréiert Parhaus vu 1726, dat dernieft steet, ausgebreet. 2011 gouf e Verbindungsbau mat enger Fassad aus Glas, an deem e Lift ass, tëscht déi zwéi Gebaier gebaut, an deem och d'Biergeramt ass. Vun 2020 u ginn de Sëtzungssall, an dono de Festsall, renovéiert.

## Beschreiwung
D'Ettelbrécker Stadhaus ass an engem historizistesche Stil, ganz aus Naturstee gebaut. D'Skulpturen um Portal an op verschiddene Giewele bausse si vum François Walther, de Wopen an der Fassad vun engem belsche Sculpteur.

Am Sëtzungssall si Fënstere mat Glasmolereie vum Gustave Zanter, déi 1980 do fir den 200. Anniversaire vun der Bewëllegung vum Maartrecht duerch d'Maria Theresia vun Éisträich do agebaut goufen. De Festsall huet e verwëllefte Plaffong an eng Ronnbou-Fënster.

### D'Fënstere vun 1980
D'Glasmolereie vum Gustave Zanter weisen Zeenen aus der Geschicht vun Ettelbréck: D'Feierkatastroph vu 1778, de Klëppelkrich vu 1794, d'Schëfffaart an de Bau vun der Eisebunn, déi éischt Opféierung vun der Lëtzebuerger Nationalhymn *[[Ons Heemecht]]*, d'Stadrecht 1907, sou wéi den Éischten an den Zweete Weltkrich.

## Biller

File:LUX Ettelbruck 017 2016 - Hotel de Ville.jpg
File:LUX Ettelbruck 016 2016 - Hotel de Ville.jpg
File:Ancien presbytère Ettelbruck, Luxembourg 2011-08.jpg|Fréiert Paschtoueschhaus, an deem zanter 1963 och d'Gemengenadministratioun dran ass.


## Um Spaweck
Bourogne

**Bourogne** ass eng franséisch Gemeng am Territoire de Belfort an der Bourgogne-Franche-Comté.

## Hydrographie
Bourogne läit am Dall vun der Bourbeuse net wäit ewech vun der Plaz wou de *[[Canal de la Haute-Saône]]* an de Rhäin-Rhône-Kanal openeestoussen.
## Nopeschgemengen
Gustave de Marie

De **Gustave** Gabriel Nicolas **de Marie**, gebuer den 9. September 1842 an der Stad Lëtzebuerg, a gestuerwen den 18. Februar 1915, war e lëtzebuergeschen Händler a Politiker.

Hie war vun 1871 un am Gemengerot vun Ettelbréck, a vun Januar 1879 bis Mee 1885, an dann nees vu Mäerz 1905 bis Dezember 1914, hire Buergermeeschter.

Vun 1880 vis 1889 war hien Deputéierten an der Chamber.

Vun 1880 bis 1915 war hie President vun der Lëtzebuerger Pompjeesfederatioun; hie war och President vum Conseil supérieur pour le service d'incendie, a Grënnungsmember vun der Fédération nationale des commerçants. Vun 1883 bis 1915 war hie Representant vum Handel an der Chambre de commerce.

Hie war dat jéngst Kand vum Gabriel de Marie a gouf 1863 mat der Marguerite Tschiderer bestuet, mat där en zwee Kanner hat.

## Gielercher
* 
*
Steve Carver

De **Steve Carver**, gebuer de 5. Abrëll 1945 zu Brooklyn, a gestuerwen den 8. Januar 2021 zu Los Angeles, war en US-amerikanesche Fotograf, Filmregisseur a Filmproduzent.

## Filmographie
### als Regisseur
* 1971: *[[The Tell-Tale Heart]]* - (Kuerzfilm)
* 1974: *[[The Arena]]* - Haaptacteuren: Margaret Markov, Pam Grier, Paul Muller
* 1974: *[[Big Bad Mama]]* - Haaptacteuren: Angie Dickinson, William Shatner, Tom Skerritt
* 1975: *[[Capone (Film 1975)|Capone]]* - Haaptacteuren: Ben Gazzara, Harry Guardino, Susan Blakely
* 1976: *[[Drum]]* - Haaptacteuren: Warren Oates, Isela Vega, Pam Grier
* 1979: *[[Fast Charlie… the Moonbeam Rider]]* - Haaptacteuren: David Carradine, Brenda Vaccaro, L.Q. Jones
* 1979: *[[Steel]]* - Haaptacteuren: Lee Majors, Jennifer O'Neill, George Kennedy
* 1981: *[[An Eye for an Eye]]* - Haaptacteuren: Chuck Norris, Christopher Lee, Richard Roundtree
* 1983: *[[Lone Wolf McQuade]]* - Haaptacteuren: Chuck Norris, David Carradine, Barbara Carrera
* 1986: *[[Jocks]]* - Haaptacteuren: Scott Strader, Perry Lang, Richard Roundtree
* 1986: *[[Oceans of Fire]]* - Haaptacteuren: Gregory Harrison, Billy Dee Williams - (TV-Film)
* 1988: *[[Bulletproof]]* - Haaptacteuren: Gary Busey, Darlanne Fluegel, Henry Silva
* 1989: *[[River of Death]]* - Haaptacteuren: Michael Dudikoff, Robert Vaughn, Herbert Lom
* 1993: *[[Dead Center]]* - Haaptacteuren: Justin Lazard, Rachel York, David Carradine
* 1996: *[[The Wolves]]* - Haaptacteuren: Darren Dalton, Raimund Harmstorf
### Als Produzent
* 1971: *The Tell-Tale Hear¨* -(Kuzfilm)
* 1983: *Lone Wolf McQuade*

## Um Spaweck
Les sept péchés capitaux (Film 1962)

**Les sept péchés capitaux** ass e franséische Film vum Sylvain Dhomme, Max Douy, Édouard Molinaro, Jean-Luc Godard, Jacques Demy, Roger Vadim, Philippe de Broca a Claude Chabrol aus dem Joer 1961.

## Ëm wat geet et am Film?
De Film besteet aus siwe Sketcher:
#### 1: La colère
#### 2: L'envie
#### 3: La paresse
#### 4: La luxure
#### 5: L'orgueil
#### 6: La gourmandise
#### 7: L'avarice

## Um Spaweck
Science.lu

**science.lu** ass eng Lëtzebuergesch online Wëssenschaftssäit, déi sech un déi breet Ëffentlechkeet riicht. Si gëtt vum Fonds national de la recherche bedriwwen, an Zesummenaarbecht mat Acteuren aus der Wëssenschaft an der Fuerschung zu Lëtzebuerg. *science.lu* ass um Internet present duerch hir Websäit an och an de soziale Medien, ewéi Facebook, Instagram, YouTube an TikTok. Doriwwer riicht science.lu sech och iwwer Radio an Televisioun vun RTL Lëtzebuerg un d'Ëffentlechkeet. 

De Mister Science mat sengem Moto "Kuck hannendrun!" ass exklusiv op Lëtzebuergesch. Duerch d'Videoen, Experimenter a wëssenschaftlech Erklärunge vum *Mr. Science* gëtt versicht op Alldagsfroen eng allgemeng verständlech wëssenschaftlech Äntwert ze ginn.

Hanner *science.lu* stinn de Chefredakter an Initiator Jean-Paul Bertemes, d'Michèle Weber, stellvertriedend Chefredaktesch, de Joseph Rodesch, alias *Mr. Science* an d'Melanie Reuter, Redaktesch. Niewent dëse 4 Leit gehéieren nach 8 fräi Mataarbechter zum *science.lu-Team*: den Uwe Hentschel, de Sven Hauser, den André Mousset, den Andy Genen, den Ingo Knopf, den Hannes Schlender, den Dirk Hans an d'Julia Thurau .

## Um Spaweck
* science.lu, d'Websäit
Gezäiten

Ënner **Gezäiten** oder **Ebbe a Flut** versteet een d'Beweegunge vun de Waassermassen an den Ozeaner, déi als Folleg vun der Gravitatioun vum Mound a vun der Sonn duerch d'Gezäitekräfte verursaacht ginn. Si bewierken datt de Mieresspigel erop- an erofgeet, wat virun allem a Küstegéigenden Auswierkungen huet. Dës geschitt bannent knapps 25 Stonnen zweemol. Et sinn eppes iwwer 24 Stonnen, well d'Unzéiungskraaft vum Mound liicht méi grouss ass wéi déi vun der Sonn, an de Mound an der Moyenne all 24 Stonnen an 49 Minutten am Azimut ass.

Den Zäitraum, an deem den Niveau vum Waasser klëmmt, gëtt "Flut" genannt; dee, wou en erofgeet, "Ebbe".

Gezäiten entstinn duerch d'Zesummewierke vun der Dréiung vun der Äerd ëm sech selwer am (praktesch feste) Gravitatiounsfeld vu Mound a Sonn, an der Tatsaach, datt dat Gravitatiounsfeld net iwwerall d'selwecht staark ass, mä d'Äerd liicht an d'Längt zitt. Déi Kräften, déi dat verursaachen heesche Gezäitekräften. Eng Plaz op der Äerd ereecht deemno bei all Ëmdréiung (also all Dag) jee zweemol e Punkt mat maximaler a mat minimaler Gezäitekraaft. Dës Gezäitekraaft ass zwar zéng Milliounemol méi kleng wéi d'Äerdunzéiungskraaft, ma geet duer fir e Gläichgewiichtszoustand, dee soss stabil wier, ze destabiliséieren. D'Ozeane reagéieren op déi Stéierungen doduerch, datt Stréimungen hin an hier ginn; wat sech bei de Küsten duerch en Hiewen an Eropfgoe vum Mieresspigel bemierkbar mécht.

Bei Voll- an Neimound stinn d'Sonn an de Mound vun der Äerd aus gekuckt op enger Linn, sou datt hir Wierkunge sech addéieren, an et sou zu enger méi staarker sougenannter Sprangflut kënnt. Ronn all 15 Méint ass déi besonnesch staark, wann de Mound am Perigeum steet, dat heescht am nooste bei der Äerd op senger ellyptescher Ëmlafbunn.

Och d'Morphologie vun de Küsteregioune bewierkt, datt d'Schwankunge vum Mieresspigel méi oder manner grouss sinn; meeschtens awer op d'mannst 1 Meter. Bei flaache Küsten, Buchten oder Flossmëndunge si se besonnesch staark.

D'Gezäite setzen duerch déi provozéiert Stréimungen, absënns a Küstegéigenden, eng staark kineetesch Energie fräi, déi vun engem Gezäitekraaftwierk ausgenotzt ka gi fir elektresche Stroum ze gewannen, wéi z.&nbsp;B. um Barrage vun der Rance an der Normandie.

## Literatur
* Wolfgang Glebe: *Ebbe und Flut: das Naturphänomen der Gezeiten einfach erklärt.* Delius Klasing, Bielefeld 2010, ISBN 978-3-7688-3193-2.
* Andreas Malcherek: *Gezeiten und Wellen – Die Hydromechanik der Küstengewässer.* Vieweg + Teubner, Wiesbaden 2010, ISBN 978-3-8348-0787-8.
* Günther Sager: *Mensch und Gezeiten: Wechselwirkungen in zwei Jahrtausenden.* Deubner, Köln 1988, ISBN 3-7614-1071-9.
* Paul Melchior: *The tides of the planet earth.* Pergamon Press, Oxford 1978, ISBN 0-08-022047-9 (englisch).
* David E. Cartwright: *Tides – a scientific history.* Cambridge Univ. Press, Cambridge 1999, ISBN 0-521-62145-3 (englisch).

## Um Spaweck
Victor-Hugo-Hal

D**'Victor-Hugo-Hal** ass eng Hal um Lampertsbierg an der Stad Lëtzebuerg.

Si gouf 1935 als Ausstellungshal gebaut, a gouf haaptsächlech dofir gebraucht, ier ëm 1970 nei Ausstellungshalen um Kierchbierg fäerdeg goufen..

1939 an 1952 gouf se vergréissert.

### Markant Evenementer
An der Zäit vun der däitscher Besatzung 1940-44 gouf d'Hal dacks genotzt, fir Rassemblementer vun der Nazipartei an hiren Organisatiounen ofzehalen. Den 30. August 1942 huet de Gauleiter Gustav Simon doran déi Ried gehalen, an där en d'Zwangsrekrutéierung vun de Joergäng 1920-24 ugekënnegt huet. Eng Gedenkplack baussen um Gebai erënnert dorun.

1963 gouf et do eng grouss Ausstellung mam Titel *Luxembourg 1963, histoire d'une ville millénaire.* 1989 war eng weider grouss Ausstellung an den Halen iwwer d'Geschicht vum Land, ënner dem Titel *[[De l'Etat à la Nation. 150 Joer onofhängeg|De l'État à la Nation - 1839-1989. 150 Joer onofhängeg]].*

2021 war se ee vun den Impfzentre géint de SARS-CoV-2-Virus (*kuckt dozou: [[COVID-19-Pandemie zu Lëtzebuerg]]*).

### Biller

Plaque Enrôlés de force Halle V Hugo 2012.jpg|Gedenkplack un d'Ukënnegung vun der Zwangsrekrutéierung
Luxembourg, centre de vaccination (101).jpg|D'Halen als Impfzenter a COVID-Zäiten


## Um Spaweck
Horace 62

**Horace 62** ass e franséisch-italieenesche Film vum André Versini aus dem Joer 1962.

## Ëm wat geet et am Film?
Korsesch Verbriecher zerstreide sech zu Paräis.

## Um Spaweck
Il sorpasso

**Il sorpasso** ass en italieenesche Film vum Dino Risi aus dem Joer 1962.

## Ëm wat geet et am Film?
De Bruno e Mann vu 40 Joer begéint duerch Zoufall zu Roum de Student Roberto. De Bruno dee gär sportlech Auto fiert luet de Roberto an, fir mat him en Tour a senger Lancia Aurelia B24 ze maachen…

## Um Spaweck
Les siffleurs

**Les siffleurs** (Viheltäjät: finneschen Titel) ass e finnesche Film vum Eino Ruutsalo aus dem Joer 1964.

## Ëm wat geet et am Film?

## Um Spaweck
Château en Suède (Film 1963)

**Château en Suède** ass e franséisch-italieenesche Film vum Roger Vadim aus dem Joer 1963 nom Theaterstéck mam selwechten Numm vun der Françoise Sagan.

## Ëm wat geet et am Film?

## Um Spaweck
Altillac

**Altillac** ass eng franséisch Uertschaft a Gemeng am Departement Corrèze, an der Regioun Nei-Aquitaine.

## Nopeschgemengen

## Um Spaweck

* Websäit vun der Gemeng
Marcellin Marbot

De **Jean-Baptiste Antoine Marcelin Marbot**, bekannt als **Marcellin Marbot**, gebuer den 18. August 1782 zu Altillac, a gestuerwen de 16. November 1854 zu Paräis, war e franséischen Offizéier, deen un den Napoleonesche Kricher deelgeholl huet. Hie krut de Rang vum *[[Lieutenant-général (Frankräich)|Lieutenant-général]]* am Joer 1836, wärend der Herrschaft vum Kinnek Louis-Philippe I. vu Frankräich.

Hie war de Jong vum Generol Jean-Antoine Marbot (1754-1800). Säin eelere Brudder, Adolphe Marbot (1781-1844), war och e Generol.

## Gielercher
*  Chevalier vum Ordre royal et militaire de Saint-Louis (1827)
* 
* 
* 

## Literatur zum Theema
* Rabbe, Vieilh de Boisjolin, Sainte-Preuve, *Biographie universelle et portative des contemporains: [https://www.google.com/books/edition/Biographie_universelle_et_portative_des/7KdVAAAAcAAJ?q=&gbpv=1#f=false Marbot, Jean-Baptiste Antoine Marcelin]*; Paräis (Levrault), 1834.
* Robert, Cougny, *Dictionnaire des parlementaires français de 1789 à 1889: [http://www.assemblee-nationale.fr/histoire/biographies/1789-1889/Tome_4/MANUEL_MARCILLAC.pdf Marbot, Jean-Baptiste Antoine Marcelin]*; Paräis (Bourloton), 1889.
* Marbot, *Mémoires du Général Marbot*; Paräis (Plon et Nourrit), 1891.
* Chisholm, *Encyclopædia Britannica (11th edition): Marbot, Jean-Baptiste Antoine Marcelin*; Cambridge (Cambridge University Press), 1911.

## Kuckt och
* Napoleonesch Kricher
* Premier Empire

## Um Spaweck

* De Marcellin Marbot an der Base Léonore vum franséische Kulturministère
* Biographesch Notiz op 1789-1815.com
Ordre royal et militaire de Saint-Louis

Den **Ordre royal et militaire de Saint-Louis** war en Uerden dee 1693 vum franséische Kinnek Louis XIV. gegrënnt gouf an dee bis 1830 existéiert huet.

## Graden
Den Uerder hat 3 Graden:
* Grand'Croix
* Commandeur
* Chevalier

## Kuckt och
* Légion d'honneur

## Um Spaweck

* Franséisch Medailen
Jean-Antoine Marbot

De **Jean-Antoine Marbot**, och bekannt als **Antoine Marbot**, gebuer de 7. Dezember 1754 zu Altillac, a gestuerwen den 19. Abrëll 1800 zu Genua, war e franséische Generol a Politiker deen un de Koalitiounskricher deelgeholl huet.

Am Joer 1791 gouf hien als Deputéierte vun der Nationaler Legislativversammlung vum Departement Corrèze gewielt. Vu 1795 bis 1799 war hie Member vum *[[Conseil des Anciens]]* a gouf 1797 a 1798 zum President vum Conseil gewielt.

Hie war de Papp vun de Genereel Adolphe Marbot (1781-1844) a Marcellin Marbot (1782-1854).

## Gielercher

Säin Numm ass um *Arc de Triomphe* zu Paräis agedroen (Westpilier, 34. Kolonn).

## Literatur zum Theema
* Rabbe, Vieilh de Boisjolin, Sainte-Preuve, *Biographie universelle et portative des contemporains: [https://www.google.com/books/edition/Biographie_universelle_et_portative_des/7KdVAAAAcAAJ?q=&gbpv=1#f=false Marbot, Antoine]*; Paräis (Levrault), 1834.
* Robert, Cougny, *Dictionnaire des parlementaires français de 1789 à 1889: [https://gallica.bnf.fr/ark:/12148/bpt6k837081/f257.item.r=%22Marbot%20(Jean-Antoine)%22 Marbot, Jean-Antoine]*; Paräis (Bourloton), 1889.

## Kuckt och
* Conseil des Anciens
* Koalitiounskricher
* Senat (Frankräich)

## Um Spaweck

* Lëscht vu franséische Ministeren a Presidente vu 1700 bis 1870
* Biographesch Notiz op 1789-1815.com
* Déi 660 Nimm, déi um Arc de Triomphe zu Paräis ageschriwwe sinn
La bonne occase

**La bonne occase** ass e franséische Film vum Michel Drach aus dem Joer 1965.

## Ëm wat geet et am Film?
En Auto wiesselt zimmlech dacks seng Besëtzer...

## Um Spaweck
Les Allymes

**Les Allymes** ass eng kleng Uertschaft an der Gemeng Ambérieu-en-Bugey an eng fréier franséisch Gemeng am Departement Ain (01) an der Regioun Auvergne-Rhône-Alpes.

Et war war eng kuerzlieweg Gemeng déi am Ufank vun der Franséischer Revolutioun gegrënnt gi war, a scho 1794 suppriméiert gouf a bei Ambérieu geprafft gouf.

## Bekannt Persounen
* Suzanne Tenand, Historikerin déi sech véiezeg Joer ëm d'Buerg Château des Allymes an hir Restauratioun bekëmmert huet.
*René de Lucinge, Jurist an Diplomat deen um Schlass gewunnt huet.
*Roger Vailland, Resistenzler, grousse Reporter an Dréibuchschreiwer huet eng Zäit mat senger Fra Élisabeth Vailland do am Haus *La Grange aux Loups* gewunnt.

## Um Spaweck
Cesseins

**Cesseins** ass eng franséisch Uertschaft an der Gemeng Francheleins am Departement Ain (01) an der Regioun Auvergne-Rhône-Alpes.

Bis 1974, wéi se mat Amareins a Francheleins fusionéiert huet, war et eng eegestänneg Gemeng. Se war du bis 1983, wéi déi sougenannt *fusion-association* eng einfach Fusioun gouf, eng associéiert Gemeng an der Gemeng Amareins-Francheleins-Cesseins déi hirersäits 1998 den Numm Francheleins ugeholl huet.
Valromey-sur-Séran

**Valromey-sur-Séran** ass eng nei franséisch Gemeng am Departement Ain an der Regioun Auvergne-Rhône-Alpes.

Déi nei Gemeng Valromey-sur-Séran ass den 1. Januar 2019 bei der Fusioun vun de fréiere Gemenge Belmont-Luthézieu, Lompnieu, Sutrieu a Vieu entstanen. De Sëtz vun der Gemeng ass zu Belmont
Luthézieu

**Luthézieu** ass eng franséisch Uertschaft a fréier Gemeng am Departement Ain an der Regioun Auvergne-Rhône-Alpes am Dall vum Séran.

Duerch d'Uertschaft féiert d'Departementale D8 déi vun Artemare op de Col de la Lèbe féiert.

## Geschicht
Luthézieu huet 1974 mat Belmont fusionéiert fir d'Gemeng Belmont-Luthézieu ze bilden, déi hirersäits den 1. Januar 2019 mat de Gemenge Sutrieu, Lompnieu a Vieu fusionéiert fir déi nei Gemeng Valromey-sur-Séran ze bilden.

## Nopeschgemengen
Cuisiat

**Cuisiat** ass eng franséisch Uertschaft an der Gemeng Val-Revermont a fréier Gemeng am Departement Ain (01) an der Regioun Auvergne-Rhône-Alpes.

Bis 1972, wéi se mat Treffort fusionéiert huet, war et eng eegestänneg Gemeng. Se war du bis 2016, wéi Treffort-Cuisiat mat Pressiat fusionéiert huet, eng associéiert Gemeng vun Treffort.

Bei der Fusioun den 1. Januar 2016 wéi déi nei Gemeng Val-Revermont entstanen ass gouf s'eng delegéiert Gemeng an der neier Verwaltungseenheet.

## Um Spaweck
Bairon et ses environs

**Bairon et ses environs** ass eng nei franséisch Gemeng an den Ardennen an der Regioun Grand Est, am Dall vun der Bar a vum Bairon.

D'Gemeng ass den 1. Januar 2016 bei der Fusioun vun der fréiere Gemenge Le Chesne, Louvergny a Les Alleux entstanen.

## Nopeschgemengen
Interferenz (Physik)

An der Wellemechanik sinn **Interferenzen** eng Kombinatioun vun zwou Wellen, déi mateneen interagéieren. Dëse Phenomeen gëllt net nëmme fir Liichtwellen an der Optik, mä och fir elektromagnéitesch Wellen a fir Tounwellen.
Wollefsmillen

Mat Wollefsmille kënne verschidde Millen oder Plazen zu Lëtzebuerg gemeng sinn:

*D'Wollefsmillen, e Lieu-dit a fréier Millen an der Gemeng Mäertert
*D'Wollefsmillen, eng fréier Millen zu Garnech um Laf vun der Mamer
*D'Wollefsmillen zu Mamer, besser als Neimaxmille bekannt
*D'Wollefsmillen zu Hesper
Lilignod

**Lilignod** ass eng franséisch Uertschaft an der Gemeng Champagne-en-Valromey a fréier Gemeng am Departement Ain (01) an der Regioun Auvergne-Rhône-Alpes.

Bis 1973, wéi se zesumme mat Passin an d'Gemeng Champagne-en-Valromey koum, war et eng eegestänneg Gemeng. Se war du bis 1997, wéi déi sougenannt *fusion-association* eng einfach Fusioun gouf, eng associéiert Gemeng vun der Gemeng Champagne-en-Valromey.

## Nopeschgemengen
Cordieux

**Cordieux** ass eng franséisch Uertschaft an der Gemeng Montluel a fréier Gemeng am Departement Ain (01) an der Regioun Auvergne-Rhône-Alpes.

Bis 1973, wéi se mat Montluel fusionéiert huet, war et eng eegestänneg Gemeng. Vun do un ass et eng associéiert Gemeng vun Montluel.

## Um Spaweck
Montluel

**Montluel** ass eng franséisch Gemeng am Departement Ain an der Regioun Auvergne-Rhône-Alpes.

Zanter 1973 ass Cordieux, eng associéiert Gemeng.

## Nopeschgemengen
Io uccido, tu uccidi

**Io uccido, tu uccidi** ass en italieenesch-franséische Film vum Gianni Puccini aus dem Joer 1965.

## Ëm wat geet et am Film?
De Film besteet aus 6 kuerzen Episoden:
* *Cavalleria Rusticana, oggi*.
* *Una boccata di fumo*.
* *La danza delle ore*.
* *La donna che viveva sola*.
* *Giochi acerbi*.
* *Il Plenilunio*.

## Um Spaweck
Le Montellier

**Le Montellier** ass eng franséisch Gemeng am Departement Ain an der Regioun Auvergne-Rhône-Alpes.

## Nopeschgemengen