open-index/open-wikipedia-markdown huggingface dataset:
Hausspatz

Den **Hausspatz** (*Passer domesticus*) oder einfach **Spatz**; vereelzt och nach **Mësch** (oder **Karmësch**) genannt, ass eng Vullenaart aus der Famill vun de Spatzen (Passeridae) an ee vun de bekanntsten an am wäitste verbreete Sangvullen. Hien ass zanter iwwer 10.000 Joer e Kulturfollger vum Mënsch, dat heescht, en ass iwwerall do ze fannen, wou d'Mënsche sech niddergelooss hunn. Et gëtt geschat datt et weltwäit eng 500 Milliounen Individue gëtt. Zanter der zweeter Hallschecht vum 20. Joerhonnert geet hire Bestand signifikant zeréck, besonnesch am Weste vu Mëtteleuropa, sou datt d'Aart mëttlerweil op d'Rout Lëscht vun de bedroten Aarten opgeholl gouf.

## Beschreiwung
Den Hausspatz weit ronn 30 Gramm a gëtt 14 bis 16 Zentimeter grouss – eng Grëtz méi wéi de Feldspatz. Opfälleg ass säi grousse Kapp a säi kräftegen, konesche Schniewel. D'Längt tëscht de Flilleken ass 71 bis 82 Millimeter, seng Spanwäit eng 23 Zentimeter. Männercher a Weibercher sinn däitlech anescht gefierft: D'Männercher hu méi kontrasträich Faarwen, si hunn eng schwaarz oder donkelgro Strass an eng schwaarz Broscht. Op der Stier an uewen um Kapp si se bläigro, vum A bis hannen an d'Akaul leeft e käschtebrongt Feld. D'Bake sinn hellgro bis wäiss. De Réck ass brong mat schwaarze Sträifen dertëscht, gradewéi d'Flilleken. Op de Flilleken ass zousätzlech eng wäiss Sträif. D'Broscht an de Bauch si gro. Do dergéint sinn d'Weibercher manner kontrastéiert gefierft, haaptsächlech Variatioune vun hellbrong a gro. Déi Jonk si wéi d'Weibercher gefierft.

Hausspatze fléie séier - bis zu 60 Kilometer an der Stonn, riichtaus a relativ niddreg. Dobäi geet de Flillek 13 Mol an der Sekonn op an of. Dertëscht si kuerz Phasen, wou se sech seegele loossen.

## Verbreedung

## Ernierung

## Verhalen a Fortplanzung

## Den Hausspatz zu Lëtzebuerg
Zu Lëtzebuerg gouf den Hausspatz vun natur&ëmwelt 2020 zum Vull vum Joer ausgeruff.

Nieft *(Kar)mësch* waren an der Zäit nach follgend Nimm gebräichlech: *Spaz, Mëschelchen, Karbock, -butsch, -mëschel, -frësser, -hengscht, -louder, Mauerkrécher, Mauervill, Mauermësch, Mëschtnéckel, Jhadecker(chen)*, sou wéi lokal zu Ettelbréck *Karestécher*, zu Bungeref *Kirrichvillchen*, zu Izeg *Karmëtsch*, an am Nordéislek *Daachvugel* oder *-vigelchen*

## Um Spaweck
COVID-19-Pandemie

D**'COVID-19-Pandemie** ass en Ausbroch vun der neier Otemweeërkrankheet COVID-19 (oder "Covid-19" fir "Corona Virus Disease 2019"). D'Krankheet ass Enn Dezember 2019 an der Stad Wuhan an der chineesescher Provënz Hubei ausgebrach. Si huet sech am Januar 2020 zu enger Epidemie an der Volleksrepublik China entwéckelt a sech weltwäit verbreet. Si gouf vum neie Coronavirus SARS-CoV-2 ausgeléist. Fir enger Verbreedung a Länner ouni effizient Gesondheetssystemer entgéintzewierken, huet d'Weltgesondheetsorganisatioun den 30. Januar 2020 den internationale Gesondheetsnoutstand ausgeruff. Den 9. Februar 2020 huet d'Zuel vun de gemellten Doudesfäll, iwwer 800, d'total Zuel vun den Doudesfäll vun der SARS-Pandemie 2002/2003 iwwerschratt. Vum 28. Februar 2020 un huet d'WHO an hire Rapporten de Risiko op weltwäitem Niveau als "ganz héich" bewäert, virdrun als "héich". Den 11. Mäerz 2020 huet d'WHO offiziell déi vireg Epidemie als Pandemie erkläert, déi éischt zënter der H1N1-Pandemie am Joer 2009/10.

 Persoune ware weltwäit bis zum  nogewisenermoosse mam Virus infizéiert.  Persounen hunn e bis dohin net iwwerlieft.

## Verbreedung a Moossname géint d'Ausbreedung


**&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;  (weltwäit)<br><small> Donnéeë vun der Johns-Hopkins-Universitéit</small>**



### An Asien

### An Europa

2020 hu sech an de Länner vun der EU an dem EWR (an am Vereenegte Kinnekräich) zesummen iwwer 17 Millioune Leit mam Virus ugestach, a bal 430.000 sinn um oder mam Virus gestuerwen.. D'EU huet bal 3 Milliarden Euro fir Noutmoossnamen, fir Medikamenter, Schutzequippement an Impfstoffer ausginn. D'EU Memberstaaten hunn och engem Hëllefsprogramm vu 750 Milliarden Euro zougestëmmt, fir datt hir Economië sech an den nächste Jore vun de Follge vun der Pandemie erhuele kéinten, woubäi fir d'éischt Kéier grouss Emprunte gemeinsam geholl solle ginn. 

#### Zu Lëtzebuerg
Den 29. Februar 2020 gouf et deen éischten offizielle Fall vu Covid-19 zu Lëtzebuerg.

Bis Enn des Joers ware 500 Leit un oder mam Virus gestuerwen.

### Soss doruechter

## Um Spaweck
*Offiziell Säit vun der Regierung iwwer de Coronavirus: COVID-19
Michael Schultz

De **Michael Schultz**, gebuer den 10. November 1938 zu Milwaukee am Wisconsin, ass en US-amerikanesche Filmregisseur a Filmproduzent.

## Filmographie
### Kino
* 1972: *[[Together for Days]]* - Haaptacteuren: Clifton Davis, Lois Chiles 
* 1974: *[[Honeybaby, Honeybaby]]* - Haaptacteuren: Diana Sands, Calvin Lockhart
* 1975: *[[Cooley High]]* - Haaptacteuren: Glynn Turman, Lawrence Hilton-Jacobs
*1976: *[[Car Wash]]* - Haaptacteuren: Richard Pryor, Franklyn Ajaye
* 1977: *[[Greased Lightning]]* - Haaptacteuren: Richard Pryor, Beau Bridges
* 1977: *[[Which Way Is Up?]]* - Haaptacteuren: Richard Pryor, Lonette McKee
* 1978: *[[Sgt. Pepper's Lonely Hearts Club Band (Film)|Sgt. Pepper's Lonely Hearts Club Band]]* - Haaptacteuren: Peter Frampton, Barry Gibb
* 1979: *[[Scavenger Hunt]]* - Haaptacteuren: Richard Benjamin, James Coco
* 1981: *[[Carbon Copy]]* - Haaptacteuren: George Segal, Susan Saint James
* 1985: *[[Krush Groove]]* 
* 1985: *[[The Last Dragon]]* 
* 1987: *[[Disorderlies]]* - Haaptacteuren: Darren Robinson, Damon Wimbley
* 1991: *[[Livin' Large!]]* - Haaptacteuren: Terrence Carson, Lisa Arrindell
* 2004: *[[Woman Thou Art Loosed]]* - Haaptacteuren: Kimberly Elise, Loretta Devine

## Um Spaweck
COVID-19

**COVID-19** (oder Covid-19, fir *Corona Virus Disease 2019*) ass eng viral Krankheet, déi vum Coronavirus SARS-CoV-2 verursaacht gëtt.

D'Krankheet gouf fir d'éischt am Joer 2019 an der chineesescher Stad Wuhan beschriwwen a verbreet sech duerch Drëppseninfektioun.

Den 11. Mäerz 2020 huet d'WHO déi weltwäit Ausbreedung vum Virus offiziell zur COVID-19-Pandemie erkläert.

## Symptomer an Heefegkeet

## Virsiichtsmoossnamen

## Kuckt och
* COVID-19-Pandemie
* COVID-19-Pandemie zu Lëtzebuerg
Monique van Vooren

D**'Monique van Vooren**, gebuer de 25. Mäerz 1927 zu Bréissel, a gestuerwen de 25. Januar 2020 zu New York City, war eng belsch-US-amerikanesch Schauspillerin.

Si war a bekannte Filmer wéi *[[Tarzan and the She-Devil]]* (1953) vum Kurt Neumann mam Lex Barker, *[[Ça va barder]]* (1955) vum John Berry mam Eddie Constantine, *[[Il Decameron]]* (1971) vum Pier Paolo Pasolini an a *[[Wall Street (Film 1987)|Wall Street]]* (1987) vum Oliver Stone ze gesinn.

## Filmographie
* 1949: *[[Domani e troppo tardi]]* - Regie: Léonide Moguy - Haaptacteuren: Vittorio De Sica, Lois Maxwell
* 1953: *[[Tarzan and the She-Devil]]* - Regie: Kurt Neumann - Haaptacteuren: Lex Barker, Raymond Burr
* 1955: *[[Série noire (Film 1955)|Série noire]]* - Regie: Pierre Foucaud - Haaptacteuren: Henri Vidal, Erich von Stroheim
* 1955: *[[Ça va barder]]* - Regie: John Berry - Haaptacteuren: Eddie Constantine, May Britt
* 1957: *[[Ten Thousand Bedrooms]]* - Regie: Richard Thorpe - Haaptacteuren: Dean Martin, Eva Bartok
* 1958: *[[Gigi (Film 1958)|Gigi]]* - Regie: Vincente Minnelli - Haaptacteuren: Leslie Caron, Maurice Chevalier
* 1959: *[[Happy Anniversary]]* - Regie: David Miller - Haaptacteuren: David Niven, Mitzi Gaynor
* 1967: *[[Fearless Frank]]* - Regie: Philip Kaufman - Haaptacteuren: Jon Voight, Joan Darling
* 1971: *[[Il Decameron]]* - Regie: Pier Paolo Pasolini - Haaptacteuren: Franco Citti, Ninetto Davoli
* 1973: *[[Sugar Cookies]]* - Regie: Theodore Gershuny - Haaptacteuren: George Shannon, Mary Woronov
* 1973: *[[Ash Wednesday]]* - Regie: Larry Peerce - Haaptacteuren: Elizabeth Taylor, Henry Fonda
* 1973: *[[Flesh for Frankenstein]]* - Regie: Paul Morrissey - Haaptacteuren: Joe Dallesandro, Udo Kier
* 1987: *[[Wall Street (Film 1987)|Wall Street]]* - Regie: Oliver Stone - Haaptacteuren: Charlie Sheen, Michael Douglas
* 2012: *[[Greystone Park]]* - Regie: Sean Stone - Haaptacteuren: Sean Stone, Alexander Wraith

## Um Spaweck
Kallekiewe vu Rëmeleng

D**'Kallekiewen zu Rëmeleng** si fréier Iewen, an deene Kallek gebrannt gouf, an der Gemeng Rëmeleng

Et sinn zwou industriell Konstrukiounen. Den ee gouf 1929 gebaut, an den aneren 1950. An hinne gouf Kallek vun der fréierer Minière Berens, do wou haut d'Cité Kierchbierg ass, gebrannt.

Zanter d'Firma MBR vum Berens 1960 faillite goung, sinn d'Iewen ausser Betrib. Den 2. Dezember 1988 goufen d'Iewen, mam Terrain ronderëm, als national Monumenter klasséiert.

1990 gouf et e Renovéierungsprojet, deen deemools 8,9 Millioune Lëtzebuerger Frang kascht hätt. Ma e gouf net realiséiert, grad esou wéineg wéi en aneren, fir 15 Millioune Frang, bei deem d'Gebai an der Entrée vun der Cité Kierchbierg, wou d'Preparater fir d'Iewe virbereet goufen, hätt sollen an en Ausstellungsraum ëmgebaut ginn.

Zanterhier delabréieren d'Gebaier. Am Februar 2020 ass eng Bëtongsbréck fir bei eent vun de Gebaier an e Koup gefall.

## Um Spaweck
* Usine Berens op industrie.lu
Berca

**Berca** ass eng Uertschaft an eng Gemeng vu ronn 8.500 Awunner (2011) am Distrikt Buzău, a Rumänien, am Dall vu Floss Buzău.

Ausser Berca gëtt et nach eng Dosen aner Uertschaften an der Gemeng: Băceni, Cojanu, Joseni, Mânăstirea Rătești, Pâclele, Pleșcoi, Pleșești, Rătești, Sătuc, Tâțârligu, Valea Nucului a Viforâta.

An der Gemeng gëtt Pëtrol an Äerdgas gefërdert.

Si ass virun allem bekannt fir d'Bullisvulkaner, déi et do an den Hiwwelen no beim Duerf Pâclele gëtt. Dat si rar geologesch Phenomeener, bei deene Bulli a Gaser aus enger Déift vun 3&nbsp;km eropgedréckt ginn a wéi Miniatur-Vulkaner, op der Äerduerwerfläch austrieden. Se leien an engem geologeschen a botanesche Reservat.

Soss Kuckeswäertes an der Gemeng ass d'mëttelalterlecht Klouschter vu Rătești, an deem haut nach orthodox Nonne liewen.

D'Duerf Pleșcoi ass bekannt fir seng gereezt Wurscht aus Schofsfleesch, Paprika a Knuewelek. Se huet zanter 2019 eng geographesch geschützt Bezeechnung an der EU.
## Biller

File:Berca Muddy vulcanos 4.jpg|Bullisvulkan
File:Manastirea ratesti 3.jpg|Klouschter vu Rătești
File:Cârnați de Pleșcoi cu muștar și pâine.jpg|gebrode *Cârnați de Pleșcoi*


## Um Spaweck
Société nationale des habitations à bon marché (Lëtzebuerg)

D**'Société nationale des habitations à bon marché**, gekierzt **SNHBM**, ass eng Wunnengsbaugesellschaft, déi 1919 zu Lëtzebuerg gegrënnt gouf.

Si hat bis 1995 ronn 6.200 Wunnenge gebaut. Anescht wéi an anere Länner waren dat keng Appartementsbléck, mä éischter Citéë mat Eefamilljenhaiser oder och mol Appartementshaiser fir eng 10 Stéit.

Bis 1980 war et sou, datt no 10 Joer de Keefer selwer decidéiere konnt, ob a wéi e säin Haus wollt verkafen. Zanterhier gouf d'Virkafsrecht op 12, dunn op 19, da 25 Joer, gehéicht, fir 2018 op 99 Joer festgeluecht ze ginn.

## Direkteren
* 1919 - 1942: Henri Frommes
* 1942 - 1980: Bob Frommes
* 1980 - 2008: Léon Contato
* zanter 2008: Guy Entringer

## Literatur
*Antoinette Lorang: *Société Nationale des Habitations à Bon Marché. Album du Centenaire 1919-2019 * (édité par la Société Nationale des Habitations à Bon Marché). Luxembourg 2019. 244 S. ISBN 978-99959-0-475-3

## Um Spaweck

* Reportage *[https://www.rtl.lu/tele/de-journal-vun-der-tele/v/3245913.html 200 Unitéiten huet d'SNHBM zejoert fäerdeggestallt]* op RTL (Tëlee) den 19. Mee 2021
* SNHBM: Bilan 2020 op RTL (Radio) den 19. Mee 2021
* La SNHBM continue la vente et accélère la location op paperjam.lu den 19. Mee 2021
Paul Bretz

De **Paul Bretz**, gebuer den 1. September 1953 an der Stad Lëtzebuerg, ass e lëtzebuergeschen diploméierten Ingenieur-Architekt.

Hien huet seng Studien 1979 op der technescher Fakultéit vun der Universitéit Innsbruck ofgeschloss. No engem Stage bei *Hentrich-Petschnigg & Partner* zu Düsseldorf huet hie sech zu Lëtzebuerg etabléiert. Do war hien 1983 Matgrënner vum Magazine *[[Café-Crème]]*.

2007 huet hie säin Architektebüro an d'Gesellschaft *Paul Bretz Architectes* ëmgewandelt.

Gebaier, déi hien entworf huet, sinn ë.&nbsp;a.:
* de Kulturzentrum Opderschmelz mam CNA, zu Diddeleng;
* d'Kogeneratiounszentral mam Gebai vu *Luxenergie* um Kierchbierg;
* d'Gebai vun *Deloitte* op der Cloche d'or;
* dat neit Gebai vun den Nationalarchiven op Belval (zanter 2022 am Bau).
AGESS

**AGESS** ass d'Ofkierzung vun ënner anerem:

*'''A'''ssociation '''g'''énérale des enseignants de l''''e'''nseignement '''s'''econdaire et '''s'''upérieur (1978-2020)
*'''A'''ssociation '''g'''énérale des professeurs de l''''e'''nseignement '''s'''econdaire et '''s'''upérieur (zanter 2020)
* AGESS e Logiciel fir securiséiert Informatisatioun
* AGESS eng Firma déi am ekologesche Beräich innovativ Projete lancéiert

## Kuckt och
* AGESSS
Association générale des enseignants de l'enseignement secondaire et supérieur

D'AGESS, d*'Association générale des enseignants de l'enseignement secondaire et supérieur A.S.B.L.*, ass 1978 duerch d'Ëmbenenne vun der 1976 gegrënnter *Association des Jeunes Enseignants de l'Enseignement Secondaire et Supérieur, promotion de 1976* (gekierzt AJESS76) entstanen. Et war eng Gewerkschaft vun Enseignanten zu Lëtzebuerg.

D'Zil vun der ASBL war fir sech fir déi professionell, materiell a moralesch Intressie vu senge Memberen anzesetzen an ze verlaangen, datt d'Proffesserkandidaten eng Ernennung am *Postprimaire* kréichen.

D'AGESS gouf den 23. Mäerz 2020 aus dem Handelsregëster geläscht.

## Referenzen
Halonodon luxembourgensis

***Halonodon luxembourgensis*** ass eng ausgestuerwe Fësch-Aart aus der Famill vun de Myriacanthidae.

Vun hir gouf bis ewell just en Zant fonnt. Dëse gouf 1993 an engem Steebroch am Reckingerwald, bei Bruch, am Lëtzebuerger Sandsteen, méi genee der Couche Angulata vum Hettangian, entdeckt. Domat konnt d'Fondstéck op eng Period vu virun 201,6 bis 196,5 Millioune Joer datéiert ginn.

Den Holotyp vun där Aart gëtt an der paleontologescher Sammlung vum Naturmusée ënnert der Nummer BR998 versuergt.

## Literatur
* Duffin, Christopher J.; Delsate, Dominique: A new myriacanthid holocephalan (Chondrichthyes) from the Early Jurassic of Luxembourg. *Neues Jahrbuch für Geologie und Paläontologie - Monatshefte* Jg. 1993 Heft 11 (1993), p.&nbsp;669 - 680.
Ad Astra (Film)

**Ad Astra** ass en US-amerikanesche Film vum James Gray aus dem Joer 2018.

## Ëm wat geet et am Film?
De Roy McBride schafft bei der U.S. Space Command. Hie soll versiche säi Papp den Astronaut H. Clifford McBride erëmzefannen deen an der Géigend vum Neptun spuerlos verschwonnen ass…

## Um Spaweck
James Gray (Filmregisseur)

Den **James Gray**, gebuer de 14. Abrëll 1969 zu New York City, ass en US-amerikanesche Filmregisseur an Dréibuchauteur.

## Filmographie
### Kino
* 1991: *[[Cowboys and Angels]]* – (Kuerzfilm)
* 1994: *[[Little Odessa (Film 1994)|Little Odessa]]* - Haaptacteuren: Tim Roth, Edward Furlong, Vanessa Redgrave
* 2000: *[[The Yards]]* - Haaptacteuren: Mark Wahlberg, Joaquin Phoenix, Charlize Theron
* 2007: *[[We Own the Night]]* - Haaptacteuren: Joaquin Phoenix, Eva Mendes
* 2008: *[[Two Lovers]]* - Haaptacteuren: Joaquin Phoenix, Anne Joyce
* 2013: *[[The Immigrant (Film 2013)|The Immigrant]]* - Haaptacteuren: Marion Cotillard, Joaquin Phoenix, Jeremy Renner
* 2016: *[[The Lost City of Z]]* - Haaptacteuren: Charlie Hunnam, Robert Pattinson, Tom Holland
* 2019: *[[Ad Astra (Film)|Ad Astra]]* - Haaptacteuren: Brad Pitt, Tommy Lee Jones, Donald Sutherland

## Um Spaweck
The Searchers

**The Searchers** ass en US-amerikanesche Western vum John Ford aus dem Joer 1956 no engem Roman vum Alan Le May.

## Ëm wat geet et am Film?
D'Lucie an dat klengt Debbie gi vun Indianer entféiert. Den Ethan verfollegt d'Indianer a versicht déi zwee Meedercher erëmzefannen...

## Um Spaweck
*  Fotoe vum Film op DVD-Beaver
Tübinger Burschenschaft Derendingia

D**<nowiki/>'Tübinger Burschenschaft Derendingia** ass eng Confrérie vu männleche Studenten zu Tübingen. Si gouf den 21. Abrëll 1877 gegrënnt a vereent aktuell a fréier Studente vun der Universitéit Tübingen. Hir Memberen nenne sech "Derendinger".

## Faarwen, Devise
D'Faarwe vun der *Derendingia* si *Rout-Wäiss-Blo*. D'"Füxe", dat heescht nei Memberen, droen e Fuxeband an de Faarwe Blo-Wäiss-Blo. Der Derendingia hir Devise heescht "*Ee fir All – All fir Een*" an dréckt d'grondleeënd Element vun dëser Communautéit aus, där hir Membere sech hiert Liewe laang frëndschaftlech verbonne fillen. Als "Burschenschaft" féiert Derendingia och d'Devise "*Ehre, Freiheit, Vaterland*". Des Devise gouf an enger Zäit gepräägt, an där Däitschland a vill verschidde kléng Herrschaftsgebidder zerspléckt war, déi meeschtens absolutistesch regéiert goufen. D'Burschenschaften hunn domat en Zeeche gesat fir déi perséinlech Dignitéit a Fräiheet vun all Mënsch, wéi och fir e gëeent an demokratescht Däitschland.

## D'Derendingerhaus

Op dem Schlassbierg zu Tübingen – direkt hannert dem Schlass Hohentübingen – läit d'Derendingerhaus, dat 1905 als deemools héich modernt Verbindungshaus am "Landhausstil" gebaut gouf. Den Architekt war de Clemens Hummel, Member vun der Burschenschaft Alemannia Stuttgart.

D'Haus ass och haut nach den Zentrum vun der Derendingia. Als Studentewunnnheem bitt et Wunnraum fir Memberen, Frënn an Invitéen. Nieft dëse Wunnméigleichkeeten ass d'Haus awer och d'Plaz wou bal all Evenementer (dozou ziele "Kneipen", de Weihnachtsball, e klassesche Concert, den "Tanz in den Mai", d'Stiftungsfest asw.) organiséiert ginn an et ass den Treffpunkt fir all Ancienen ("Alte Herren"), déi Loscht op Tübingen hunn. D'Haus huet alles an allem 850 m² Wunnfläch.

D'Derendingia huet fir den honnertste Gebuertsdag vum Haus 2005 och eng "Festschrëft" verëffentlecht, an där net nëmmen d'Entwécklung vun der *Derendingia* dokumentéiert gëtt, mee och déi aner Tübinger Verbindungsheiser presentéiert ginn.

## Ziler
Zu den Ziler vun der *Derendingia* gehéiert no eegenen Donnéeën, d'Bereetschaft ze vermëttelen, fir déi aner a fir d'Communautéit anzetrieden, a Verantwortung am Staat an an der Gesellschaft z'iwwerhuelen. Vun den Membere gëtt verlaangt, datt si sech am Studium engagéieren, an e gudden Ofschloss kréien.
Ice Cold in Alex

**Ice Cold in Alex** ass e brittesche Krichsfilm vum J. Lee Thompson aus dem Joer 1958 no engem Roman vum Christopher Landon.

## Ëm wat geet et am Film?
De britteschen Offizéier Anson muss eng Ambulanz duerch d'Wüüst op Alexandria evakuéieren. An der Ambulanz sinn och nach den Tom Pugh an d'Infirmièren Diana Murdoch an Denise Norton…

## Um Spaweck
Comme un avion (Film 2015)

**Comme un avion** ass e franséische Film vum Bruno Podalydès aus dem Joer 2015.

## Ëm wat geet et am Film?
De Michel huet sech e Kajak gebaut an hie probéiert d'Boot a sengem Congé op engem klenge Floss.

## Um Spaweck
Halligalli

***Halligalli*** ass e Kuerzfilm vum lëtzebuergesche Regisseur Govinda Van Maele. E gouf fir d'éischt am Mäerz 2020 um Luxembourg City Film Festival gewisen.

## Ëm wat geet et am Film?
De *Colonel* wunnt a sengem Elterenhaus an enger Zort WG zesumme mat aneren Ex-Prisonéier, dem Guy, dem Mini an dem Marco. Enges Daags kräizt eng jonk Fra bei hinnen op...

## Kuckt och
* Lëscht vu lëtzebuergesche Filmer

## Um Spaweck
Pandemie

Eng **Pandemie** (vum anticke Griicheschen πᾶν / pãn "all", an δῆμος / dễmos "Leit") ass eng Epidemie, déi sech iwwert e grousst internationaalt geographescht Gebitt ausgebreet huet. Am aktuelle Sënn beaflosst se e besonnesch groussen Deel vun der Weltbevëlkerung.

Pandemië geschéie wärend groussen Ongläichgewiichter, déi mat sozialen an Ëmweltverännerunge verbonne sinn: landwirtschaftlech Revolutiounen, Kricher, Commerce, Reesen, grouss Entdeckungen, industriell Revolutioun, Kolonialräicher, Globaliséierung etc.

D'Konsequenze vun enger onkontrolléierter Pandemie kënne ganz bedeitend sinn, sou wéi an der Mëtt vum 14. Joerhonnert wéi d'Schwaarz Pescht an Europa an an Asien, wou se an e puer Joerzéngte Millioune Leit (een Drëttel vun der Bevëlkerung) ëmbruecht huet an e staarken Impakt op d'Demographie hat.

Am 21. Joerhonnert fousst d'Iwwerwaachung an d'Kontroll vun enger Pandemie haaptsächlech op internationaler Zesummenaarbecht.

## Pandemien an der Geschicht

Zënter dem 16. Joerhonnert goufen ongeféier dräi Pandemië pro Joerhonnert dokumentéiert, mat Intervalle vun 10 bis 50 Joer. Dat war besonnesch am leschte Joerhonnert de Fall. D'Spuenesch Gripp (1918-1919) huet ongeféier 40 Milliounen Doudesfäll verursaacht. D'Asiatesch Gripp (1957-1958) an d'Hong-Kong-Gripp (1968-1969) hunn ongeféier enger Millioun Leit d'Liewe kascht. Am Verglach dozou stierwen der all Joer weltwäit 250.000 bis 500.000 un der saisonaler Gripp.

## Kuck och
*COVID-19-Pandemie
*COVID-19-Pandemie zu Lëtzebuerg
Gripp

D**'Gripp**, och nach **Influenza** genannt, ass eng allgemeng an ustiechend Infektiounskrankheet, déi duerch véier Aarte vu Vire verursaacht gëtt: Influenza-A-Virus, Influenza-B-Virus, Influenza-C-Virus, Influenza-D2-Virus, déi Vullen, gewëss Mamendéieren (z.&nbsp;B. Schwäin), Hondsrobben an de Mënsch befalen.

Déi gréisst bekannt Grippen am Laf vun der Zäit sinn ë.&nbsp;a. d'Russesch Gripp (1889-1895), d'Spuenesch Gripp (1918), d'Asiatesch Gripp (1957), d'Hongkong-Gripp (1968), déi zweet russesch Gripp, d'Schwéngsgripp (2009/2010), d'Gripp vun 2017/2018 an d'Gripp vun 2019/2020.

## Um Spaweck
Night Passage

**Night Passage** ass en US-amerikanesche Western vum James Neilson aus dem Joer 1957 no enger Erzielung vum Norman A. Fox.

## Ëm wat geet et am Film?
De Grant McLaine verdéngt säi Liewen als Musikant mat senger Harmonika well hie seng Plaz bei der Eisebunn verluer huet. Nodeems den Zuch mat de Paien vun den Eisebunnsaarbechter e puermol vu Banditten iwwerfall ginn ass, engagéiert de Chef vun der Eisebunn de McLaine erëm fir de Banditten d'Handwierk ze leeën.

## Um Spaweck
Faleminderit

***Faleminderit*** ass e lëtzebuergesche Kuerzfilm vum éisträichesche Regisseur Nicolas Neuhold. E gouf fir d'éischt am Mäerz 2020 um Luxembourg City Film Festival gewisen.

## Ëm wat geet et am Film?
De lëtzebuergesche Kartograph Charles Schaeffer gëtt 1921, am Kader vun enger internationaler Grenzkommissioun, an Albanien geschéckt, fir do méi iwwer Land a Leit déi do wunnen, gewuer ze ginn, fir datt d'Grenz prezis definéiert kéint ginn...

## Soss
Dat albanescht Wuert "Faleminderit" heescht *Merci* op Lëtzebuergesch.

D'Produktioun vum Film gouf mat engem Subsid an Héicht vun 129.949 Euro vum Lëtzebuerger Filmfong ënnerstëtzt.

## Kuckt och
* Lëscht vu lëtzebuergesche Filmer
Has Anybody Seen My Gal

**Has Anybody Seen My Gal** ass en US-amerikanesche Film vum Douglas Sirk aus dem Joer 1952 no enger Erzielung vun der Eleanor H. Porter.

## Ëm wat geet et am Film?
De räiche Samuel Fulton huet keng Ierwen. Hir wëll dofir säi Verméigen den Nokomme vu senger grousser Jugendléift vermaachen. Déi ganz Saach leeft awer schif…

## Um Spaweck
Joseph Witry (Eisebunner)

De **Jakob Joseph** ("**Jos**") **Witry**, als Jakob Joseph Stocklausen gebuer de 6. Abrëll 1901 zu Biergem, a gestuerwen de 4. November 1971 zu Greiweldeng, war e lëtzebuergeschen Eisebunner, Lepidopterolog a Botaniker.

De Jos Witry huet zu Rëmeleng gewunnt. Hie war Member vun der Société des naturalistes luxembourgeois. Hien hat eng grouss Sammlung vu Kiewerleken, besonnesch awer vu Päiperleken. Donieft hat hien e bedeitenden Herbarium mat iwwer 1.400 Beleeger aus dem In- an Ausland. Den Herbarium ass am Nationalmusée fir Naturgeschicht, deen en 2019 digitaliséiert huet.

## Literatur
* Massard, J.A., C. Ries, G. Geimer, 2020. *Der Eisenbahner Jos Witry (1901-1971), ein luxemburgischer Schmetterlings- und Pflanzensammler.* Bulletin de la Société des naturalistes luxembourgeois 122: 3–27. Published online 15 July 2020 (ISSN 2716-750X). PDF

## Um Spaweck
La Confrérie des larmes

***La Confrérie des larmes*** ass eng franséisch-lëtzebuergesch-belsch Koproduktioun vum franséische Regisseur an Dréibuchauteur Jean-Baptiste Andrea. Den Thriller koum den 9. Oktober 2013 a Frankräich an d'Kinoen.

## Ëm wat geet et am Film?
De Gabriel léisst sech vun enger mysteriéiser Organisatioun engagéieren, fir eng Malette vun engem Land an en anert ze bréngen. Natierlech däerf en ënner kengen Ëmstänn wëssen, wat dran ass, bis enges Daags d'Malette geklaut gëtt, an et dofir en Doudege gëtt...

## Soss

## Kuckt och
* Lëscht vu lëtzebuergesche Filmer

## Um Spaweck
Far from the Madding Crowd (Film 2015)

**Far from the Madding Crowdl** ass e brittesche Film vum Thomas Vinterberg aus dem Joer 2015 nom Roman mam selwechten Numm vum Thomas Hardy.

## Ëm wat geet et am Film?
De Film spillt ëm 1860 an der Grofschaft Dorset an England. Dräi Männer, de veraarmte Bauer Gabriel Oaks, de Sergeant Francis Troy an de räiche William Boldwood hu sech an déi jonk Bathsheba Everdene verléift…

## Um Spaweck
Epidemie

Eng **Epidemie** (vum anticke Griicheschen ἐπί epí 'op, bei, zou' an δῆμος dēmos 'Vollek'),  ass déi an enger mënschlecher Bevëlkerung verstäerkt Heefegkeet vu Krankheetsfäll, déi op eng eenheetlech Ursaach zeréckzeféiere sinn, soulaang se zäitlech a raimlech limitéiert bleift. Et handelt sech deemno ëm e groussen Ausbroch vun enger Krankheet. De Begrëff ass net op Infektiounskrankheete limitéiert.

Well sech d'Wuertendung *-demie* sproochlech op Mënsche bezitt, sinn an der Veterinärmedizin d'Begrëffer Epizootie amplaz vun Epidemie, an Panzootie amplaz vu Pandemie geleefeg.

## Literatur
* Hervé Harant, *Les épidémies*; Paräis (PUF / 'Que sais-je?' n° 607), 1966 (2. Editioun). 
* William H. McNeill, *Seuchen machen Geschichte. Geißeln der Völker* (däitsch Iwwersetzung aus dem Engleschen); München (Udo Pfriemer Verlag), 1978; 336 S. (ill.).
* William H. McNeill, *Le temps de la peste. Essai sur les épidémies dans l'histoire* (franséisch Iwwersetzung aus dem Engleschen); Paräis (Hachette), 1978; 304 S.
* Gérard Trausch, *De la peste à la Covid-19: mortalité et société au Luxembourg*; in: *Actes de la Section des Sciences morales et politiques*, Bd. XXIV; Lëtzebuerg (Institut grand-ducal), 2021; Ss. 247-320. 
* Jos Massard, *Echternach und die Cholera. Ein Beitrag zur Geschichte der Medizin und der öffentlichen Hygiene in Luxemburg*; Lëtzebuerg (Publications du Centre universitaire), 1988.
* Jos Massard, *Der Kanton Esch und die Cholera 1865-66*; in: *Galerie - Revue culturelle et pédagogique*; Déifferdang, 1985, Nr. 1 & 2 an 1986, Nr. 1 & 2. 
* Edouard M. Kayser, *Gouvernants et gouvernés face aux épidémies dans le Duché de Luxembourg au XVIIIe siècle*; Band XCI vun der Bichersérie *Anciens Pays et Assemblées d'États - Standen en Landen*; Kortrijk/Heule (UGA & Section belge de la Commission internationale pour l'histoire des assemblées d'états), 1990; 160 S.. 
* Edouard M. Kayser, *Quand la Covid-19 nous confronte aux frayeurs d'antan...: Entre peste et choléra - Le Luxembourg face au phénomène épidémique au XVIIIe siècle*; in: *d'Buch - La communauté scolaire et les savoirs à l'Athénée de Luxembourg*; Band I, Schouljoer 2020-21; Ss. 63-84 (3 Ill. & bibliogr. Referenzen). - ISBN 978-2-9199540-4-9 
* Claude Bruneel, *L'épidémie de dysenterie de 1779 dans les [[Éisträichesch Nidderlanden|Pays-Bas autrichiens]]*; in: Bulletin de la Commission royale d'Histoire, Band CXLV, 3. & 4. 'livraisons/afleveringen'; Bréissel (Académie royale de Belgique), 1979; Ss. 191-395 (+ eng ausklappbar Kaart 'hors texte').
* Jean Harpes, *La peste au pays de Luxembourg - Essai historique et médical*; Lëtzebuerg (Impr. Linden), 1952.
Kenny Rogers

De Kenneth Donald ("**Kenny**") **Rogers**, gebuer den 21. August 1938 zu Houston am Texas, a gestuerwen den 20. Mäerz 2020 zu Sandy Springs an Georgia, war en US-amerikanesche Country-Sänger, Songwriter a Schauspiller.

Hie war am Ganze 60 Joer an der Musikbranche akitv. Hien hat an den USA 22 Nummer-eent-Succèsen an huet iwwer 125 Milliounen Toundréier verkaf, wat hien zu engem vun den erfollegräichste Sänger vun der Welt mécht.

Vu sengem Album *The Gambler*, deen 1978 erauskoum, goufen 30 bis 35 Milliounen Exemplaire verkaaft. Wéinst deem Succès gouf eng Mini-Serie mat deem Titel gedréint - déi éischt iwwerhaapt - an där de Rogeres och d'Haaptroll gespillt huet. En anere grousse Succès war *Lady.*

## Um Spaweck
Joseph Witry

**Joseph Witry** ka sech bezéien op:
* e lëtzebuergesche Foussballspiller: Joseph Witry (Foussballspiller);
* e lëtzebuergeschen Eisebunner, Lepidopterolog a Botaniker: Joseph Witry (Eisebunner).
Far from the Madding Crowd (Film 1967)

**Far from the Madding Crowdl** ass e brittesche Film vum John Schlesinger aus dem Joer 1967 nom Roman mam selwechten Numm vum Thomas Hardy.

## Ëm wat geet et am Film?
De Film erzielt Episoden aus dem Liewe vun der Bathsheba Everdene an hire Relatioune mat dräi Männer, dem veraarmte Bauer Gabriel Oaks, dem Sergeant Francis Troy an dem räiche William Boldwood.

## Um Spaweck
École supérieure des sciences commerciales d'Angers

D**'École supérieure des sciences commerciales d'Angers** ass eng European Business School mat Campussen zu Angers, Boulogne-Billancourt, Cholet, Lyon, Bordeaux, Aix-en-Provence, Budapest a Shanghai.

2019 gouf d'ESSCA am Ranking vun der Financial Times ënner déi 76 bescht European Business Schools gewielt. D'ESSCA huet och e PhD-Programm an eng Rei vu Master-Programmen a spezifesche Managementsgebidder wéi Marketing, Finanzen oder Direction d'Entreprise. D'Programmer vun der ESSCA sinn op internationalem Niveau dräifach accreditéiert; vun der AMBA, der EQUIS an der AACSB. Méi wéi 15.000 Anciene vun der Schoul sinn an der Politik an an der Business-Welt aktiv; dorënner de Louis le Duff (PDG groupe Le Duff) an Dominique Schelcher (PDG Système U).

## Um Spaweck
* Offiziell Internetsäit
Ausnamezoustand

Den **Ausnamzoustand**, offiziell *état de crise* ass en aussergewéinleche Rechtszoustand mat deem d'Exekutiv (d'Regierung an de Groussherzog) ausnamsweis an temporär d'Muecht vun der Legislativ (d'Parlament, also d'Chamber) iwwerhëlt. Den Ausnamzoustand ass am Artikel 32 (4) vun der Lëtzebuerger Constitutioun virgesinn.

## Prinzip
An Zäite vun enger internationaler Kris, enger realer Liewensbedroung fir en Deel oder fir déi ganz Bevëlkerung oder wéinst enger akuter Gefor duerch en Ugrëff op d'ëffentleche Sécherheet, kann den Ausnamzoustand ausgeruff gi well déi normal legislativ Prozedur ze schwéierfälleg ass an net mat der néideger Vitess an Effizienz reagéiere kann.

An deem Fall kann d'Regierung zesumme mam Grand-Duc fir all Situatioune Reglementer huelen, ënnert der Konditioun, datt d'Urgence festgestallt gouf, doduerch datt et der Chamber net méiglech ass an den normalen Delaien ze legiferéieren.

Dës Reglementer kënne bestoend Gesetzer ausser Kraaft setzen, se mussen awer néideg, adequat an am Verhältnes zu den Ziler sinn déi erreecht solle ginn. Se däerfen net géint d'Verfassung oder international Verträg verstoussen.

Den Ausnamzoustand kann net méi laang wéi zéng Deeg daueren, ausser e gëtt duerch e Vott vun der Chamber mat enger zwee Drëttel Majoritéit confirméiert; en ass awer op dräi Méint limitéiert.

All d'Reglementer déi opgrond vum Ausnamzoustand geholl goufen, sinn obsolet, soubal den Ausnamzoustand opgehuewe gouf. Wärend dem Ausnamzoustand kann d'Chamber net opgeléist ginn.

## Ausnamzoustand zu Lëtzebuerg
Beispiller wou et der Exekutiv erlaabt war, Reglementer ze huelen, entgéint der normaler legislativer Prozedur:

* 1915: Éischte Weltkrich;
*1935: Ausdeenung vun der Exekutiv a Wirtschaftsfroen;
*1937: Ausdeenung vun der Exekutiv;
*1938: Ausdeenung vun der Exekutiv;
*1939: Ausdeenung vun der Exekutiv;
*1946: Ausdeenung vun der Exekutiv a Wirtschaftsfroen;
*1977: Ausdeenung vun der Exekutiv a Finanz- a Wirtschaftsfroen;
* 2020: COVID-19-Pandemie zu Lëtzebuerg.
If We Smarten Up

***If We Smarten Up*** (och: *Dacă ne Deşteptăm*) ass e Kuerzfilm vun der rumänesch-lëtzebuergescher Regisseurin Larisa Faber. E gouf fir d'éischt am Mäerz 2020 um Luxembourg City Film Festival gewisen.

## Ëm wat geet et am Film?
D'Maria, eng Haushälterin, verléiert hir Aarbecht, wéi d'Wunneng, wou se gelieft a geschafft huet, verkaaft gouf. Well se net weess, wouhinner, installéiert si sech an der Biesemskummer vum Appartementshaus. D'Leit aus dem Haus fannen dat keng gutt Iddi...

## Kuckt och
* Lëscht vu lëtzebuergesche Filmer
Lupus (Film)

***Lupus*** ass e Kuerzfilm vum lëtzebuergesche Regisseur Laurent Prim. E gouf fir d'éischt am Mäerz 2020 um Luxembourg City Film Festival gewisen.

## Ëm wat geet et am Film?
Den ale Bauer Marcel, e Wittmann, fënnt enges Daags e puer vu sengen Hinger dout am Stall. Hie probéiert, säi Jong Tun, dee Polizist ass, z'iwwerzeegen, dat wier e Wollef gewiescht, an hie soll eppes dogéint ënnerhuelen...

## Soss
D'Produktioun vum Film gouf mat engem Subside an Héicht vun 130.000 Euro vum Lëtzebuerger Filmfong ënnerstëtzt.

## Kuckt och
* Lëscht vu lëtzebuergesche Filmer

## Um Spaweck
*Trailer op youtube.com
April, April!

**April, April!** ass en däitsche Film vum Detlef Sierck aus dem Joer 1935.

## Ëm wat geet et am Film?
E Kaméidisfilm ëm den Deegwuerefabrikant Julius Lampe. Säi geschäftlechen Erfolleg ass him a senger Fra an de Kapp geklommen…

## Um Spaweck
Stützen der Gesellschaft

** Stützen der Gesellschaft** ass en däitsche Film vum Detlef Sierck aus dem Joer 1935 no engem Theaterstéck vum Henrik Ibsen.

## Ëm wat geet et am Film?

## Um Spaweck
Westwand

***Westwand*** ass e Kuerzfilm vum lëtzebuergesche Regisseur Philip Krieps. E gouf fir d'éischt am Mäerz 2020 um Luxembourg City Film Festival gewisen.

## Ëm wat geet et am Film?
E jonke Mann, dee grad als Bréifdréier ugefaangen huet, muss e Bréif ausdroe fir een, deen an enger Häip wäit ewech am Bësch am Éislek wunnt. Hie mécht sech op d'Sich no där Adress...

## Kuckt och
* Lëscht vu lëtzebuergesche Filmer

## Um Spaweck
't was één April

**'t was één April** ass en däitsch-hollännesche Film vum Jacques van Tol an Detlef Sierck aus dem Joer 1936.

## Ëm wat geet et am Film?

## Soss
De Film ass déi hollännesch Versioun vum däitsche Film *[[April, April!]]*.

Et existéiere keng Kopie méi vum Film an e gëllt als verluer.

## Um Spaweck
Schlußakkord

**Schlußakkord** ass en däitsche Film vum Detlef Sierck aus dem Joer 1936.

## Ëm wat geet et am Film?
D'Hanna Müller verléisst mat hirem Mann Däitschland wéinst engem Versécherungsbedruch. Si loossen hiert Kand an engem Kannerheem zeréck. Nom Doud vun hirem Mann kënnt d'Hanna zeréck an Däitschland a versicht hiert Kand erëmzefannen...

## Um Spaweck
Grand Prix d'Ouverture La Marseillaise 2020

Déi **41. Editioun vum [[Grand Prix d'Ouverture La Marseillaise]]** gouf den 2. Februar 2020 gefuer.

Se stoung um Kalenner vun der UCI Europe Tour 2020 an der Kategorie 1.1. an et war déi éischt Kompetitioun vun der Coupe de France am Vëlossport 2020.

D'Course gouf vum Fransous Benoît Cosnefroy gewonnen.
Coupe de France am Vëlossport 2020

Déi 29. Editioun vun der **[[Coupe de France am Vëlossport]]** huet den 2. Februar 2020 mam Grand Prix d'ouverture La Marseillaise ugefaangen a goung de 4. Oktober mam Tour de Vendée op en Enn. Um Programm stoungen déi selwecht Coursse wéi am Joer virdrun. Wéinst der COVID-19-Pandemie goufen eng Partie Coursse vum Kalenner geholl.

## Punkteverdeelung
### Individuell

D'Klassement gëtt duerch d'Additioun vun de Punkten opgestallt. D'Coureuren ënner 25 Joer fuere fir d'Klassement vum beschte Jonken.

### Ekippeklassement
D'Ekippeklassement fir all Ekipp gëtt duerch d'Additioun vun de Plaze vun den dräi beschte Coureuren an der Ekipp zesummegerechent. D'Ekipp mat dem niddregsten Total kritt dann 12 Punkten, déi zweet kritt der néng, déi drëtt aacht an da sou weider bis déi néngt déi nach zwéi Punkte kritt. Nëmmen déi franséisch Ekippe komme fir d'Ekippeklassement a Fro. 

## Resultater
Margot Libens-Reiffers

D**'Margot Libens-Reiffers**, gebuer de 14. Mäerz 1947 a gestuerwen de 14. Abrëll 2007, war eng lëtzebuergesch Geschäftsfra.

Vun 1997 bis 1999 war si Presidentin vum Verwaltungsrot vun de *[[Brasserie de Luxembourg#Geschicht|Brasseries réunies de Luxembourg Mousel et Clausen]]*.

Vun 2000 bis 2007 war si Presidentin vun der *Fondation Crèche de Luxembourg*. Weiderhi war si am Comité Alstad aktiv.

Zu Clausen gouf eng Bréck no hir benannt: d*'Bréck Margot-Libens-Reiffers*.
Tour de Vendée 2019

Den **48. [[Tour de Vendée]]** gouf de 6. Oktober 2019 gefuer. Et war déi 15. Kompetitioun vun der Coupe de France 2019 a se stoung um Kalenner vun der UCI Europe Tour 2019 an der Kategorie 1.1.
## Generalklassement
INaturalist

Den **iNaturalist** ass e *Citizen-Science*-Projet an en online soziaalt Netzwierk fir Naturalisten, *Citizen Scientists* a Biologen, deen um Konzept vum weltwäiten Austausch iwwer Biodiversitéitsobservatiounen opbaut.

Zënter dem 1. Abrëll 2021 ass den Naturmusée mat der Websäit iNaturalist.LU Member vum globalen iNaturalist Netzwierk. Den iNaturalist ka fir sougenannt "BioBlitzer" benotzt ginn, Evenementer bei deenen et drëms geet an enger Regioun an an engem gewëssen Zäitraum méiglechst vill wëll Aarten ze dokumentéieren. Ee vun dësen Evenementer ass de City Nature Challenge deen zanter 2019 vum Naturmusée organiséiert gëtt, oder de BioBlitz an dem UNESCO Minett Biosphärereservat am Joer 2021.

## Um Spaweck

* Offiziell Websäit
* iNaturalist ob Vimeo
* Videoe vum Naturmusée iwwer den iNaturalist op YouTube
Tour du Haut-Var 2019

Déi **51. Editioun vum [[Tour du Haut-Var]]** gouf vum 22. bis de 24. Februar 2019 gefuer a stoung um Kalenner vum UCI Europe Tour 2019 an der Kategorie 2.1.

## Etappen
La chanson du souvenir

**La chanson du souvenir** ass en däitsch-franséische Film vum Detlef Sierck a Serge de Poligny aus dem Joer 1937.

## Ëm wat geet et am Film?

## Soss
De Film ass déi franséisch Versioun vum Film *[[Das Hofkonzert]]*.

## Um Spaweck
Zu neuen Ufern

**Zu neuen Ufern** ass en däitsche Film vum Detlef Sierck aus dem Joer 1937 no engem Roman vum Lovis H. Lorenz.

## Ëm wat geet et am Film?
D'Sängerin Gloria Vane huet eng Liaisoun mam ruinéierten Adelege Finsbury. Fir d'Karriär vum Finsbury net ze schiedegen iwwerhëlt si d'Schold un enger Scheckfälschung déi de Finsbury gemaach huet. Si gëtt vum Geriicht verurteelt a fir 7 Joer an Australien an eng Strofkolonie geschéckt...

## Um Spaweck
Tirreno-Adriatico 2018

Déi **53. Editioun vum [[Tirreno-Adriatico]]** gouf vum 7. bis den 13. Mäerz 2018 gefuer. Se stoung um Kalenner vun der UCI World Tour 2018 an der Kategorie 2.UWT.
## Etappen

## Oflaf vun der Course
La Habanera

**La Habanera** ass en däitsche Film vum Detlef Sierck aus dem Joer 1937.

## Ëm wat geet et am Film?
D'Schweedin Astrée Sternhjelm verléift sech wärend enger Rees a Puerto Rico an de räichen Don Pedro de Avila. No 10 Joer ass et awer mat der Léift eriwwer an d'Astrée verlaangert no heem...

## Um Spaweck
Tune Into the Future

***Tune Into the Future*** ass e lëtzebuergesch-belschen Documentairefilm iwwer den Hugo Gernsback vum Eric Schockmel.

E gouf fir d'éischt den 13. Mäerz 2020 um Luxembourg City Film Festival gewisen.

## Wourëms geet et am Film?
De Film erzielt d'Liewen an d'Wierk vum Hugo Gernsback, deen als *Hugo Gernsbacher* zu Lëtzebuerg gebuer gouf, a spéider an den USA ee vun de Pionéier vun der Science-Fiction gouf.

## Produktioun
2013 huet de Filmproduzent Bernard Michaux dem Regisseur Eric Schockmel proposéiert, en Documentaire iwwer den Hugo Gernsback ze dréinen. Hien huet siwe Joer laang um Film geschafft.

Hie konnt op Recherche vum CNA-Direkter Paul Lesch zeréckgräifen, an op d'Sammlung vum Gerard Kraus, dem President vun der *Science Fiction & Fantasy Society Luxembourg*, deen eng vun de weltwäit gréisste Sammlungen u Gernsback-Zäitschrëften huet.

De Lëtzebuerger Filmfong huet der Filmproduktiounsgesellschaft Samsa Film am Mee 2015 e Subside an Héicht vu 450.000 Euro accordéiert, fir de Film, deen dunn nach *Hugo, inventing the Future* sollt heeschen, ze produzéieren. Virdru schonn hat Lucil Films e Subside vu 26.000 Euro krut, fir d'Dréibuch ze entwéckelen.

Fir de Film goufen Zeechnunge vun dem Gernsback sengen Zäitschrëften duerch de Studio 352 animéiert.

De Radiosanimateur Benny Brown ass den Erzieler vum Film.

## Kritik
Florent Toniello, Woxx:
*Le documentaire suit avec soin les schémas narratifs du genre, alternant archives et témoignages, de façon chronologique. La voix d'Hugo Gernsback est bien entendu de la partie, avec son accent attendrissant aux oreilles grand-ducales. Pour donner un peu de souffle cinématographique à l'ensemble, l'excellente idée d'Éric Schockmel, le réalisateur, est d'agrémenter le film d'animations qui apportent une touche d'humour ou de drame [...]. « Tune into the Future » nous permet de les contempler, mais les anime aussi, dans un ballet de couleurs et de créativité qui stimulera immédiatement l'imaginaire des amatrices et amateurs de science-fiction.*

Guilhem Caillard, cineuropa.org
*In this enthusiastic and colourful documentary, the immense legacy of this visionary is partly celebrated through some superb animated sequences.*

Josée Hansen, d'Lëtzebuerger Land:
*Eric Schockmel réunit une impressionnante quantité de témoinages sur Hugo Gernsback [...] Après sept ans de travail sur un même sujet, il est parfois difficile de faire encore la part des choses : le film est trop long, se laissant par moments entraîner dans l'émerveillement de ses propres images ou de la musique (Francesco Tristano & Pascal Schumacher). Mais c'est une réussite, parce que justement, il évite le folklore et le chauvinisme du « grand fils de la nation ».*

## Kuckt och
* Lëscht vu lëtzebuergesche Filmer

## Um Spaweck
* Fiche op filmfund.lu
* Fiche op samsa.lu
* Trailer op dailymotion.com
Cuentos del río

***Cuentos del río***, och ***River Tales*** oder ***Raconte-moi le fleuve***, ass e lëtzebuergeschen Documentaire aus dem Joer 2020 vun der Julie Schroell.

## Wourëms geet et am Film?
De Film erzielt d'Liewe ronderëm de Floss San Juan, am Nicaragua, op der Grenz mam Costa Rica, an ëm de Projet vun engem Kanal, deen den Atlanteschen an de Pazifeschen Ozean verbanne soll, dee vun engem chineeseschen Investisseur virugedriwwe gëtt, als Konkurrenz zum Panamakanal...

## Filmfestivallen a -präisser

Den Documentaire hätt sollen de 14. Mäerz 2020 um Luxembourg City Film Festival fir d'éischt zu Lëtzebuerg gewise ginn. Dee gouf awer wéinst der Coronavirus-Pandemie ofgesot. En ass dunn de 16. September am Kino ugelaf.

E gouf och virdru schonn um Filmfestival *Close Up Dokufest* 2019 am schotteschen Edinburgh gewisen, wou en de Präis "Best Environmental Documentary" krut,, an um iresche *Galway Film Fleadh* Filmfestival, wou en dee mat 3.000 Euro dotéiert "Peripheral Visions Award" gewonnen huet.

Um amerikanesche Festival *[[Portland]] EcoFilm Festival* gouf de Film als beschte Film ("Best Feature Film Award") präisgekréint, an den Haaptprotagonist vum Film, de Yemn Jordan Taisigue Lopez, krut den "EcoHero Award 2020" fir seng wäertvoll Kontributioun zur Ëmweltgerechtegkeet.

De Film ass och op enger ganzer Rei anere Festivalle gelaf, dorënner zu Florenz, Barcelona, Prag, Belgrad, a Chicago, an am Chile, Dänemark a Kroatien.

Bei der 9. Editioun vum Lëtzebuerger Filmpräis (2021) war en an der Kategorie "Beschte Laangfilm (Documentaire)" nominéiert.

Lëtzebuerg huet *Cuentos del río* an der Kategorie "Beschten Internationale Film" fir den Oscar 2020 virgeschloen, mee de Film gouf net nominéiert.

## Kritik
Anina Valle Thiele, Tageblatt:
*Entstanden ist ein eindrucksvoller Dokumentarfilm, der es schafft, ein Stück weit den magischen Realismus Lateinamerikas zu transportieren. [...] „Cuentos del rio“ schafft es, Menschen, die noch nie in Lateinamerika waren, die mythische Realität und die Faszination des exotischen Ortes nahezubringen, streift die politische Lage Nicaraguas jedoch nur sporadisch.*

Pablo Chimienti, d'Lëtzebuerger Land:
*Ce River Tales nous en met plein les yeux et plein la tête, nous fait voyager, rêver… tout en nous alertant discrètement mais sans faux-semblants sur la difficile situation, qui n'a d'ailleurs cessé d'empirer depuis le tournage, du Nicaragua, un des pays les plus pauvres du continent américain.*

Guilhem Caillard, cineuropa.org:
*"Raconte-moi le fleuve" est ce que l'on peut appeler un documentaire précieux et nécessaire. Son esthétique délicate et travaillée en fait aussi un beau moment de cinéma.*

## Kuckt och
* Lëscht vu lëtzebuergesche Filmer

## Um Spaweck
* Trailer op youtube.com
* Interview mat der Regisseurin op wort.lu: ''Neue Doku von Julie Schroell'' vum Daniel Conrad (16. Januar 2020)
* De Film op der Websäit vun der Regisseurin
* De Film um Site vun der Produktiounsgesellschaft Calach Films
Boefje (Film)

** Boefje** ass en hollännesche Film vum Detlef Sierck aus dem Joer 1939 no Jugendbuch *[[Boefje]]* vum J.M. Brusse.

## Ëm wat geet et am Film?

## Um Spaweck
Summer Storm

** Summer Storm** ass en US-amerikanesche Film vum Douglas Sirk aus dem Joer 1944 no engem Roman vum Anton Tschechow.

## Ëm wat geet et am Film?

## Um Spaweck
Olympesch Summerspiller 2020

D**'Olympesch Summerspiller 2020**, offiziell d**'Spiller vun der XXXII. Olympiad** genannt, sollten ursprénglech vum 24. Juli bis den 9. August 2020 zu Tokio ofgehale ginn.

Nom Ausbroch vun der Otemweeërkrankheet COVID-19 an der weltwäiter COVID-19-Pandemie gouf iwwer e Verleeë vun de Spiller diskutéiert. De 24. Mäerz 2020 huet den Internationalen Olympesche Kommitee decidéiert, fir d'Spiller op 2021 ze verleeën. Den 30. Mäerz gouf du bekannt gemaach, datt d'Spiller vum 23. Juli bis den 8. August 2021 ofgehale ginn.

Et gouf weiderhi festgehalen, datt d'Olympesch Flam a Japan bleiwe géif an datt den Numm *Olympesch Spiller Tokio 2020* a *[[Paralympesch Spiller|Paralympesche Spiller]] Tokio 2020* bestoe bléif.

## Participatioun vu Lëtzebuerg
Lëtzebuerg war zu Tokio mat 12 Athleeten (véier Fraen an aacht Männer) a siwe Sportaarte vertrueden.

Zanter 1900 war et déi 25. lëtzebuergesch Participatioun bei den Olympesche Summerspiller.

## Fändelsdréier
Vun dëse Spiller un huet den IOK et erlaabt, datt bei der Erëffnungszeremonie de Fändel vun all Delegatioun vun enger Fra an engem Mann presentéiert gëtt. De Fändel vu Lëtzebuerg gouf deemno vun der Vëlossportlerin Christine Majerus an de Schwëmmer Raphaël Stacchiotti gedroen.

## Participante pro Sportaart

### Bouschéissen

### Liichtathleetik
** Lafen a Goen **

** Sprangen a Stoussen**

### Cyclissem
#### Strooss

### Reiden
#### Dressurreiden

### Schwammen

### Dëschtennis

### Triathlon

## Kuckt och

* Lëtzebuerg bei den Olympesche Spiller
* Lëscht vu lëtzebuergeschen Olympionicken

## Um Spaweck

* Websäit vun de Summerspiller 2020 beim I.O.K.
* Offiziell Websäit vun de Summerspiller 2020
Kevin Geniets

De **Kevin Geniets**, gebuer den 9. Januar 1997 zu Esch-Uelzecht, ass e lëtzebuergesche Vëlossportler.

Hien ass zanter 2019 Member vun der Ekipp Groupama-FDJ.

Hie fiert op der Strooss an Cyclocross.

2021 huet hie bei den Olympesche Summerspiller zu Tokyo matgemaach.

## Palmarès

### 2014
* 1. am Grand Prix François-Faber
### 2015
* 1. am Grand Prix François-Faber
### 2019
* 6. bei de Boucles de l'Aulne
* 8. am Paris-Camembert
* 10. am Grand Prix de Plumelec-Morbihan
### 2021
* 10. am Tro Bro Leon

...

### 2024
* Grand Prix La Marseillaise

## Kuckt och

## Um Spaweck
Luc Turchi

De **Luc Turchi**, gebuer den 1. Juni 1995 zu Ettelbréck, ass e lëtzebuergesche Vëlossportler.

Hie fiert zanter 2018 fir d'Team Snooze.

## Palmarès

## Um Spaweck
Arthur Kluckers

Den **Arthur Kluckers**, gebuer de 15. Mäerz 2000, ass e lëtzebuergesche Vëlossportler.

Hie fiert fir d'Ekipp Tudor Pro Cycling.

## Palmarès
* **2016**
**  Landesmeeschter op der Strooss (Debutants)
* **2017** 
**  Landesmeeschter am Contre-la-montre (Juniors)
* **2018** 
**  Landesmeeschter am Contre-la-montre (Juniors)]
** 2. bei de Landesmeeschterschaten op der Strooss (Juniors)
**  Sëlwer Medail bei den Olympesche Jugenspiller zu Buenos Aires zesumme mam Nicolas Kess
* **2019**
** 3. Etapp vun der Oderrundfahrt
* **2021**
**  Landesmeeschter op der Strooss (Espoirs)
**  Landesmeeschter am Contre-la-montre (Espoirs)
* **2022**
**  Landesmeeschter am Contre-la-montre (Espoirs)
** 5. Etapp vun der Flèche du Sud
** 4. Etapp vum Tour d'Alsace
** 9. bei den Europameeschterschaften am Contre-la-montre (Espoirs)

## Um Spaweck
Jan Petelin

De **Jan Petelin**, gebuer den 2. Juli 1996 an der Stad Lëtzebuerg, ass e lëtzebuergesche Vëlossportler.

Hie fiert zanter 2020 fir d'Ekipp Vini Zabù-KTM.

## Palmarès

## Um Spaweck
Tirreno-Adriatico 2019

Déi **54. Editioun vum [[Tirreno-Adriatico]]** gouf vum 13. bis den 19. Mäerz 2018 gefuer. Se stoung um Kalenner vun der UCI World Tour 2019 an der Kategorie 2.UWT.
## Etappen

## Oflaf vun der Course