open-index/open-wikipedia-markdown huggingface dataset:
Sojus MS-02

**Sojus MS-02** ass d'Missiounsbezeechnung fir e Fluch vum russesche Raumschëff Sojus-MS op d'International Raumstatioun. Am Kader vum ISS-Programm huet de Fluch d'Bezeechnung ISS AF-48S. Et ass den 48. Fluch vun engem Sojus-Raumschëff op d'ISS an den 154. am Sojusprogramm.

## Crew
### Haaptcrew
* Sergei Nikolajewitsch Ryjikow (1. Raumfluch), Kommandant (Russland/Roskosmos)
* Andrei Iwanowitsch Borissenko (2. Raumfluch), Bordingenieur (Russland/Roskosmos)
* Robert Shane Kimbrough (2. Raumfluch), Bordingenieur (USA/NASA)

### Ersatzcrew
* Alexander Alexandrowitsch Missurkin (2. Raumfluch), Kommandant (Russland/Roskosmos)
* Nikolai Wladimirowitsch Tichonow (1. Raumfluch), Bordingenieur (Russland/Roskosmos)
* Mark Vande Hei (1. Raumfluch), Bordingenieur (USA/NASA)

## Missiounsbeschreiwung
D'Missioun bréngt dräi Crewmembere vun der ISS-Expeditioun 49 a 50 op d'International Raumstatioun.

Et ass den zweeten Asaz vum weiderentwéckelte Sojus-MS-Raumschëff. Et ënnerscheet sech vun der fréierer Versioun ënner anerem duerch dat neit Kopplungssystem Kurs-NA. Fir déi nei Systemer ze testen, dauert de Fluch op d'ISS zwéin Deeg.

De 17. September 2016 hat Roskosmos bekannt ginn, datt sech de Start aus "technesche Grënn no Tester um Kosmodrom Baikonur" verréckelt huet. Industriequellen no soll e Kuerzschluss bei Tester vum moderniséierte Raumschëff mat der ugedockter Sojus-Drorakéit opgetruede sinn. Neie Starttermin war den 19. Oktober 2016.

## Kuckt och

* Lëscht vun de bemannte Raumfaartmissiounen
* Lëscht vun de Sojus-Missiounen

## Um Spaweck

* Sojus MS-02 bei Spacefacts.de
Sojus MS-01

**Sojus MS-01** ass d'Missiounsbezeechnung fir e Fluch vum russesche Raumschëff Sojus op d'International Raumstatioun. Am Kader vum ISS-Programm dréit de Fluch d'Bezeechnung ISS AF-47S. Et ass de 47. Fluch vun engem Sojus-Raumschëff op d'ISS an den 153. am Sojusprogramm.

## Crew
### Haaptcrew
* Anatoli Alexejewitsch Iwanischin (2. Raumfluch), Kommandant (Russland/Roskosmos)
* Takuya Ōnishi (1. Raumfluch), Bordingenieur (Japan/JAXA)
* Kathleen Hallisey Rubins (1. Raumfluch), Bordingenieurin (USA/NASA)

### Ersatzcrew
* Oleg Wiktorowitsch Nowizki (2. Raumfluch), Kommandant (Russland/Roskosmos)
* Thomas Pesquet (1. Raumfluch), Bordingenieur (Frankräich/ESA)
* Peggy Annette Whitson (3. Raumfluch), Bordingenieurin (USA/NASA)

## Missiounsbeschreiwung
D'Missioun bréngt dräi Crewmembere vun der ISS-Expeditioun 48 a 49 op d'International Raumstatioun.

Dat weiderentwéckelt Sojus-MS-Raumschëff koum fir d'éischt an den Asaz. Et ënnerscheet sech vun der fréierer Versioun ënner anerem duerch dat neit Kopplungssystem Kurs-NA. Fir dat neit System ze testen, dauert de Rendez-vous mat der ISS zwéin Deeg, amplaz vu fréier sechs Stonnen. Dat gouf och bei de Missiounen duerno widerholl.

D'Undocke war den 30. Oktober 2016 um 0:35 UTC, domat gouf op der Statioun d'ISS-Expeditioun 50 mam Shane Kimbrough als Kommandant ugefaangen. D'Landung war de selwechten Dag um 3:59 UTC 148&nbsp;km südëstlech vun Scheskasgan an der kasachescher Stepp.

## Kuckt och

* Lëscht vun de bemannte Raumfaartmissiounen
* Lëscht vun de Sojus-Missiounen

## Um Spaweck

* Sojus MS bei Spacefacts.de
Dutreux

**Dutreux** ass de Familljennumm vun ë.&nbsp;a. follgende Persounen:
* Bonaventure Dutreux-Boch (1775–1829), e lëtzebuergeschen Duchfabrikant a Buergermeeschter vun der Stad Lëtzebuerg.
** Auguste Dutreux (1808–1890), e lëtzebuergesche Jurist a Lepidopterolog.
*** Tony Dutreux (1838–1933), e lëtzebuergeschen Ingenieur a Politiker.
** Eugénie Dutreux-Pescatore (1810–1902), eng lëtzebuergesch Konschtmäzenin.
Tour de Luxembourg 2007

Déi **67. Editioun vum [[Tour de Luxembourg]]** gouf vum 6. bis den 10. Juni 2007 gefuer.

## Etappen

## Generalklassement
Tour de Luxembourg 2006

Déi **66. Editioun vum [[Tour de Luxembourg]]** gouf vum 31. Mee bis de 4. Juni 2006 gefuer.

## Etappen

## Generalklassement
Rasswet

De **Rasswet** (russesch: "Mueresdämmerung") ass e Fuerschungsmodul vun der Internationaler Raumstatioun. Et ass de Bäitrag vun der russescher Raumfaartagentur Roskosmos. Aner Bezeechnunge sinn **Docking Cargo Module** (DCM) oder **Mini Research Module 1** (MRM-1 respektiv MIM-1). De Rasswet gouf mat der Shuttle-Missioun STS-132 op d'ISS bruecht an den 18. Mee 2010 un de Sarja-Modul ugedockt.

## Entwécklung
Grad wéi déi amerikanesch Raumfaartagentur NASA ass déi russesch Weltraumagentur Roskosmos wéinst verschiddene Problemer beim Bau vun der internationaler Raumstatioun net an der Lag, all déi fréier geplangt Modullen ze starten. Dofir ass am aktuelle Manifest nëmmen nach de Start vum Fuerschungsmodul Nauka u Bord vun enger Proton-Rakéit am Joer 2017 virgesinn. Duerch d'Wechfale vun engem weideren änleche Modul an d'Installatioun vum amerikanesche Leonardo-Modul um Nadir-Undockpunkt vum Unity hätt sech déi donieft leiend a momentan benutzten Undockplaz fir Versuergungsschëffer op der Nadir-Plaz vu Sarja net méi ouni Gefor usteiere gelooss. Als Léisung fir dee Problem ass de Rasswet eng Aart Verlängerungs- a Kopplungsmodul, sou datt no der Installatioun weiderhin e véierte Kopplungspunkt vu russescher Bauaart fir d'Ukoppele vu Sojus-Raumschëffer an onbemannte Progress-Transporter zur Dispositioun steet.

Fir de Projet an de Bau vum Modul méi séier fäerdeg ze hunn, gouf beim Plang a Konstruktioun op de scho fäerdegen Deel vun der fréier geplangter an net gebrauchter Science Power Platform zeréckgegraff. Dofir gouf den aktive Kopplungsadapter vum Typ *SSWP-M 8000* (passend fir Swesda, Nadir a Zenit) mat engem aktiven *SSWP G4000* (passend fir Sarja Nadir) ausgetosch an en zweete passiven Adapter vum Typ *SSWP G4000* (fir Progress a Sojus) souwéi déi noutwendeg Dreifstoffleitungen agebaut. De Rasswet huet aacht Experimentéieraarbechtsplazen.

## Start an Installatioun

Well de Rasswet am Géigesaz zu de meeschten aneren Modulle vu russescher Bauaart keng eegen Dreifwierker huet, war de Start u Bord vun engem Space Shuttle am Kader vun der Missioun STS-132 de 14. Mee 2010. Am Géigenzuch gouf de Banneraum vum Rasswet fir den Transport vun amerikaneschen Ausrëschtunge reservéiert. Un der Baussenhaut sinn doriwwer eraus Attachë fir den Transport vun enger Loftschleis, engem Radiateur a vun Ersatzdeeler fir den europäesche Roboteraarm ERA installéiert. D'Startmass vum Rasswet war ronn 7,9 Tonnen. D'Installatioun op der ISS gouf mam grousse Roboteraarm Canadarm2 gemaach. Déi matgefouert Loftschleis fir Fuerschungszwecker gëtt no der Installatioun vun Nauka un de fräie Kopplungspunkt vum Méizweck-Fuerschungsmodul verluecht an de Radiateur u seng Baussenhaut ugemaach.

De 7. Dezember 2009 gouf den neien Numm vum Modul publizéiert. De Rasswet koum de 17. Dezember 2009 mat enger Antonow An-124 op de Kennedy Space Center.

## Technesch Daten
Déi eidel Mass vum Rasswet ass 5075&nbsp;kg. En ass 6 Meter laang, aus Aluminiumalliagë gemaach an en huet en Duerchmiesser vun 2,35 Meter a bitt zousätzlech 17,4 m³ Stauraum.

## Um Spaweck
Atlantis (Raumfär)

D'Raumfär **Atlantis** ass e Space Shuttle vun der NASA. Si gouf nom éischten amerikaneschen ozeanografesche Fuerschungsschëff *[[Atlantis (Schëff, 1931)|Atlantis]]* genannt. Am Abrëll 1984 war se fäerdeg fir den Asaz an hat hiren éischte Fluch am Oktober 1985 (STS-51-J). Déi intern Bezeechnung vum Orbiter heescht *OV-104*. Hir lescht Missioun goung den 21. Juli 2011 op en Enn.

## Geschicht
Vun 1995 bis 1997 gouf d'Atlantis nëmme fir d'Flich op d'russesch Raumstatioun Mir am Kader vum Shuttle-Mir-Programm agesat, woufir si mat engem Kopplungsadapter vu russescher Bauaart ausstafféiert gouf.

Den 8. Juli 2011 war hiren 33. a leschte Start. Si huet Proviant, Material an Technik fir Experimenter op d'ISS transportéiert an huet de Logistikmodul Raffaello zeréck op d'Äerd bruecht. Den 21. Juli 2011 pünktlech um 11.57 MESZ huet si sécher op der Landebunn 15 vum Kennedy Space Center a Florida opgesat. Hir Landung war d'Enn vun der Ära "Shuttleflich". De Programm huet zum Schluss ronn 775 Milliounen Dollar pro Missioun kascht.

Nom Enn vum amerikanesche Shuttle-Programm gouf d'Raumfär als Museumsstéck am Besuchszentrum vum Kennedy Space Center a Florida ausgestallt.

Am Ganze war d'Atlantis an hire 25 Déngschtjoer méi wéi 193 Millioune Kilometer geflunn.

## Konstruktioun
D'Atlantis hat vun den Erfarunge profitéiert, déi beim Bau an Teste vun der Enterprise, Columbia a Challenger gemaach goufen. Wéi se fäerdeg war huet se ronn 3.200 Kilogramm manner wéi d'Columbia gewiën. Och beim Bau vum Shuttle goufen d'Aarbechtsstonnen ëm 49,5 Prozent gekierzt (am Verglach zu Columbia). Dat ass virun allem op de Gebrauch vun Hëtzschëld-Decken um ieweschten Deel vum Orbiter amplaz vu klenge Kachelen zeréckzeféieren.

Wärend der Konstruktioun vun der Discovery an der Atlantis hat sech d'NASA dozou entschloss, "strukturell Ersatzdeeler" fabrizéieren ze loossen, fir d'Reparatur am Fall vun engem Onfall z'erliichteren. De Kontrakt hat am Ganzen e Wäert vun 389 Milliounen Dollar a bestoung aus Ersatzdeeler fir den hënneschten an de mëttlere Kierper, souwéi viischt Kierperdeeler, vertikal Rudderen, Flilleken a Klappen. D'Ersatzdeeler goufe spéider fir d'Endeavour benotzt.

Tëscht November 1997 a Juli 1999 goufen zu Palmdale a Kalifornien, vill Verbesserungen an Upassungen un der Atlantis gemaach. Ënner anerem gouf den Orbiter mat engem Bremsschierm an engem gliesene Cockpit ëmgeännert, et goufen och nei Réier a Verkabelungen installéiert an iwwer 800 Hëtzschutzkachelen an -decken ersat.

## Missiounen

## Kuckt och

* Lëscht vun de bemannte Raumfaartmissiounen
* Lëscht vun de Space-Shuttle-Missiounen

## Um Spaweck

*  NASA: Atlantis (OV-104)
* Raumfahrer.net: Atlantis (OV-104)
*  NASASpaceflight.com: Chronik der Raumfähre Atlantis, Teil 1, Teil 2 und Teil 3
Marama Corlett

D**'Marama Corlett**, gebuer zu Valletta op Malta, ass eng malteesesch Filmschauspillerin a fréier Ballettdänzerin. Si wunnt a schafft zu London.

D'Schauspillerin huet hir Karriär 2009 ugefaangen. Si gouf mat der Roll als *Rina* an der Televisiounsserie *[[Sinbad (Televisiounsserie)|Sinbad]]* (2012) bekannt.

## Filmographie (Auswiel)
* 2011: *[[The Devil's Double]]*
* 2014: *[[Maleficent (Film)|Maleficent]]*
* 2014: *[[Desert Dancer]]*
* 2014: *[[Guardians of the Galaxy (Film)|Guardians of the Galaxy]]*
* 2017: *[[A.D. The Bible Continues]]* (Tëleesserie, 12 Episoden)
* 2017: *[[Blood Drive (Televisiounsserie)|Blood Drive]]* (Tëleesserie, 13 Episoden)
* 2017-18: *[[Sick Note (Televisiounsserie)|Sick Note]]* (Tëleesserie, 12 Episoden)
* 2020: *[[Sick of It (Televisiounsserie)|Sick of It]]* (Tëleesserie, 5 Episoden)

## Um Spaweck
* Offiziell Websäit
Joan Antón Rechi

De **Joan Antón Rechi**, gebuer 1968 am Fürstentum Andorra, ass en andorraneschen Theaterregisseur a Schauspiller.

De Regisseur huet an der spuenescher Stad Barcelona Theaterkonscht studéiert. Hien huet ë.&nbsp;a. a Spuenien, a Kolumbien, an Däitschland,, an der Schwäiz an an den USA geschafft.

## Um Spaweck
* Offiziell Websäit
Rue Isaac-Newton

D**'Rue Isaac Newton** ass eng Strooss an der Stad Lëtzebuerg déi zum Deel nach am Bau ass (Mäerz 2017). Se verleeft als Verlängerung vun der Rue Émile Bian vum Boulevard de Kockelscheuer a Richtung Osten, dréint dann no Nord-Osten a kënnt dann um Stengege Wee (*Boulevard Raiffeisen*) eraus.

D'Strooss huet den Numm vum Isaac Newton (1642-1727), engem brittesche Physiker a Philosoph.

## Gebaier

## Biller

Luxembourg, rue Isaac Newton (2).jpg

## Kuckt och

## Um Spaweck
Rue Gerhard-Mercator

D**'Rue Gerhard Mercator** ass eng Strooss zu Gaasperech an der Stad Lëtzebuerg. Se verleeft als Verlängerung vun der Rue Leonardo da Vinci vum Boulevard de Kockelscheuer a Richtung Süd-Osten a kënnt dann an der Rue Isaac Newton eraus.

D'Strooss huet den Numm vum Gerhard Mercator (1512-1594), engem Geograph a Kartograph aus de Spueneschen Nidderlanden.

## Gebaier
* Crystal Park (PwC)

## Biller

Luxembourg, rue Gerhard Mercator (1).jpg

## Kuckt och

## Um Spaweck
Ararat

De Bierg **Ararat**, och **Groussen Ararat** genannt, op assyresch *Urartu*; Kurdesch *Çiyayê Agirî / Shaxi Ararat*, Tierkesch *Büyük Ağrı Dağı*, Armeenesch Մասիս (*Masis*) oder Արարատ (*Ararat*), ass en net méi aktive Vulkan am Oste vun Anatolien, no bei der Grenz mat Armenien a mam Iran, a mat 5.137 Meter iwwert dem Mieresspigel den héchste Bierg an der Tierkei.

Den Nopeschbierg, de **Klengen Ararat** (Tierkesch: *Küçük Ağrı Dağı*, Armeenesch Սիս), ass 3.896 m héich. Déi zwéi Bierger gehéieren zanter 2004 zu engem Nationalpark.

## Mythos
Der Legend no soll d'Arch vum Noé no der Sintflut op deem Bierg hänke bliwwe sinn (Gen. 8.4).

Et ass d'Nationalsymbol vun den Armeenier, déi bis zum Vëlkermuerd un den Armeenier 1915 haaptsächlesch ronderëm de Bierg Ararat gelieft hunn. E war am Wope vun der Armeenescher SSR an ass och am Wope vun Armenien dran. Zu Sowjetzäiten hat d'Tierkei dogéint protestéiert, datt am Wopen e Bierg wier, deen op tierkeschem Territoire wier. De sowjeteschen Ausseminister Gromyko huet doropshi g'äntwert; d'Tierken hätte jo och d'Moundséchel an hirem Fändel, obwuel weeder de Mound nach Deeler dovun der Tierkei gehéiere géifen.


Khor Virap.jpg|Bléck iwwer Chor Virap op den Ararat
mount_ararat_from_east_of_dogubeyazit.jpg|Vun Doğubeyazıt (Tierkei) aus gesinn
MountArarat.jpg|vu Westen hier
Mount Ararat and the Yerevan skyline.jpg|D'armeenesch Haaptstad Jerewan mam Ararat am Hannergrond
Mount Ararat, Two volcanic cones, Ararat Plain, Armenia.jpg|De Groussen an de Klengen Ararat vun Osten hier


## Um Spaweck
En passion

** En passion** ass e schweedesche Film vum Ingmar Bergman aus dem Joer 1969.

## Ëm wat geet et am Film?
Den Andreas Winkelman lieft eleng op der Insel Fårö. D'Anna, eng jonk Wittfra, déi laanscht säin Haus geet, freet hien op si bei him telefonéieren däerf. Heemlech lauschtert den Andreas dem Telofonsgespréich no a wéi d'Anna fortgeet vergësst si hir Posch…

## Um Spaweck
* De Film op dvdclassic
Satansbraten

**Satansbraten** ass en däitsche Film vum Rainer Werner Fassbinder aus dem Joer 1976.

## Ëm wat geet et am Film?
De Schrëftsteller Walter Kranz huet Geldproblemer well hien zanter zwee Joer näischt méi geschriwwen huet…

## Um Spaweck
* De Film op der IMDb
* De Film op filmzentrale
Schlafes Bruder (Film)

**Schlafes Bruder** ass en däitsche Film vum Joseph Vilsmaier aus dem Joer 1995 no engem Roman vum Robert Schneider.

## Ëm wat geet et am Film?
Den Elias ass am Ufank vum 19. Joerhonnert an engem klenge Bauerenduerf op d'Welt komm. Hien huet schonn als Kand eng Begabung fir Musek a Gesank. Spéider spillt hien och d'Uergel an der Duerfkierch...

## Um Spaweck
The War Lord

** The War Lord** ass en US-amerikanesche Film vum Franklin J. Schaffner aus dem Joer 1965 no engem Theaterstéck vum Leslie Stevens.

## Ëm wat geet et am Film?
E Ritterfilm dee sech 9. Joerhonnert ofspillt.

## Um Spaweck
Osbourg-Haus

Dat sougenannt **Péiter-Osbourg-Haus** oder einfach **Osbourg-Haus** ass en herrschaftlecht Haus a fréieren Zivilhospice aus dem 15. Joerhonnert, an domat wuel dat eelst Gebai zu Gréiwemaacher. Et steet um Eck vun der Tréierer Strooss an der Pierre d'Osbourg-Strooss.

Et geet zeréck op de Péiter (Pierre) vun Osburg (bei Hermeskeil), deen am Joer 1418 der Stad Gréiwemaacher säi ganzt Verméige vermaach huet, mat der Oplo, datt en Hospice fir aarm a krank Leit gebaut sollt ginn. Säin Testament ass vu 1439, an dat Joer ass hien och gestuerwen. Den Hospice misst deemno kuerz dono gebaut gi sinn.

Den Zivilhospice war dem hellege Georges geweit. Vun 1857 bis 1980 hunn d'Schoulschwësteren dra gewunnt, an et gouf och Schoul dra gehalen. 1980 huet d'Gemeng et als Kulturhaus iwwerholl. Vun 1990 bis 2009 war d'Stadbibliothéik dran, dono bis 2016 d'Maacher Museksschoul. 2011 gouf de Gaart an d'Rei gesat.

2017 goufe Pläng virgestallt, fir et ze renovéieren. Dobäi kommen en Ubau mat Trapenhaus a Lift an en zousätzleche Keller fir Sanitäranlagen an als Remise; an den Haff kritt e gliesenen Daach, sou datt do fir eng 50 Leit Concerte gespillt oder Empfäng organiséiert kënne ginn. No der Renovatioun, bei där d'Gebai bis op d'Dunne vun de Stäck entkäert gouf, hätt d'Museksschoul 2020 nees sollen eraplënneren.

Deen Datum gouf méi spéit op Abrëll 2022 no hanne verréckelt. Iwwerdeems si bei de Renovéierungsaarbechten Reschter vu Wandmolereien aus dem Ufank vum 19. Joerhonnert an engem Raum, dee fréier als Hauskapell vum Hospitz benotzt gouf, fonnt ginn. Si goufen am renovéierte Sall nogemoolt.

Den 21. Juni 2017 gouf d'Osbourg-Haus, mat sengem Gaart, als nationaalt Monument klasséiert.

## Literatur
* "Osbourg-Haus in Grevenmacher eingeweiht: Musikunterricht in mittelalterlichen Räumen." wort.lu [w+], 20.06.2022.
## Um Spaweck
*D'Osburg-Haus op der Websäit vu Maacher

## Kuckt och
* Lëscht vun den nationale Monumenter an der Gemeng Gréiwemaacher.
Raumfluchkierper

Als **Raumfluchkierper** ginn all vu Mënschenhand geschafen Objeten (Fluchkierper) am Weltraum bezeechent. D'Bezeechnung ass en Iwwerbegrëff fir:
* Rakéiten resp. deenen hir Deeler, déi am Weltraum Notzlaaschten transportéieren
* kënschtlech Satellitten, déi ëm d'Äerd oder en aneren Himmelskierper kreesen
* Raumsonden, déi op kenger (geziilter) Ëmlafbunn sinn, mä méi wäit Ziler am Weltraum usteieren 
* Raumfären, Raumschëffer, Raumkapselen, déi Mënschen an de Weltraum bréngen
* Raumstatiounen, fir méi laang Openthalter vu Mënschen am Weltraum

Deelweis ginn och Rakéitestécker zu de Raumfluchkierper gezielt. Déi ginn da mat enger COSPAR-Bezeechnung notéiert.
Dejan Čukić

Den **Dejan Čukić** (op Kyrillescht: Дејан Чукић), gebuer de 25. November 1966 zu Ivangrad (haut Berane am Montenegro), ass en dänesch-serbesche Schauspiller. Hien huet seng Carrière als Filmschauspiller 1993 ugefaangen.

Hie gouf mat der Roll als *Radovan Kranjic* am Film *[[Snabba cash]]* (2010) bekannt.

2008 gouf hie fir de Bodilprisen nominéiert.

## Filmographie (Auswiel)
* 2004: *[[Hotet]]*
* 2007: *[[Klopka]]*
* 2007: *[[Kærlighed på film]]*
* 2010: *[[Snabba cash]]*
* 2011-14: *[[Borgia (Televisiounsfilm)|Borgia]]* (Tëleesserie, 30 Episoden)
* 2013: *[[Krugovi (Film)|Krugovi]]*
* 2013: *[[Snabba cash - Livet deluxe]]*

## Um Spaweck
Ararat (Homonymie)

Mat **Ararat** ka gemengt sinn:
* e Bierg am Oste vun der Tierkei: Ararat
* eng Spirituosemark: Ararat (Spirituosen)
* e Film vum Atom Egoyan: Ararat (Film)
* eng Museksband: Ararat (Museksgrupp)
* e Buchverlag: Ararat-Verlag
* e Fussballveräin FC Ararat Jerewan
* en Asteroid: (96205) Ararat
### Toponymen
* eng Stad an Armenien: Ararat (Armenien)
* eng Provënz an Armenien: Ararat (Provënz)
* Uertschaften an de Vereenegte Staaten;
** Ararat (Alabama), am Choctaw County
** Ararat (Georgia), am Dodge County
** Ararat (Louisiana), am Calcasieu Parish
** Ararat (North Carolina), am Surry County
** Ararat (Pennsylvania), am Susquehanna County
** Ararat (South Carolina), am Berkeley County
** Ararat (Virginia), am Patrick County
* eng Uertschaft an Australien: Ararat (Australien)
Driftwood (Film 1997)

**Driftwood** ass en iresch-brittesche Film vum Ronan O'Leary aus dem Joer 1997.

## Ëm wat geet et am Film?
D'Sarah fënnt op enger Plage en onbekannte Mann deen den Tommel huet...

## Um Spaweck
* De Film op der IMDb
Dressed to Kill (Film 1980)

**Dressed to Kill** ass en US-amerikanesche Film vum Brian De Palma aus dem Joer 1980.

## Ëm wat geet et am Film?
Déi 50 Joer al Kate Miller fänkt eng Liaisoun mat engem Onbekannten un, dee si zu New York an engem Musée begéint huet…

## Um Spaweck
Khor Virap

**Khor Virap** (Armeenesch: Խոր Վիրապ) ass en armeenescht Klouschter, dat tëscht de Stied Artaschat an Ararat an der Provënz Ararat läit. Et ass eng 40&nbsp;km südlech vu Jerewan no bei der Grenz mat der Tierkei, virum Bierg Ararat.

Et huet fir d'Armeenier eng wichteg Bedeitung, well der Legend no, do de Gregor den Erliichter 13 Joer laang vum Kinnek Tiridates IV. gefaange gehale gouf. De Gregorius konnt 301 de Kinnek zum Chrëschtentum bekéieren, woumat Armenien dat éischt Land gouf, dat déi Relioun als Staatsrelioun hat.

Um Hiwwel viru Khor Virap gouf och 180 v. Chr. déi al armeenesch Haaptstad Artaxata gebaut. D'Klouschter selwer ass aus dem 17. Joerhonnert a gouf op der Plaz vun enger Kierch aus dem 7. Joerhonnert opgeriicht.

 
Fichier:Khor Virap.jpg
Fichier:Khor Virap Monastery4.jpg
Fichier:540 Monastère de Khor Virap vu de près.JPG
Fichier:Khor Virap. Astvatsatsin Church.jpg
Fichier:2014 Prowincja Ararat, Chor Wirap (12).jpg|Koepel van de Sint-Astvatsatsin 
Fichier:Khor Virap. Entrance to cellar.jpg|Entrée Krypta 
Fichier:545 Monastère de Khor Virap Intérieur de l'église.JPG|Bannen an der Kierch
Fichier:Gregory theIlluminator Cell Khor Virap2.jpg


## Um Spaweck

* Khor Virap op Armenica.org
Julius Caesar (Film 1953)

**Julius Caesar** ass en US-amerikanesche Film vum Joseph L. Mankiewicz aus dem Joer 1953.

## Ëm wat geet et am Film?
Verfilmung vum Theaterstéck vum William Shakespeare.

## Um Spaweck
Boris Cartes

De **Boris Cartes**, gebuer 1991 zu Andorra la Vella, ass en andorraneschen Theaterschauspiller a Sänger.

De Cartes huet zu Barcelona Schauspillkonscht studéiert. Hie wunnt och zu Barcelona.

## Um Spaweck
* Fiche op IMDb
Ruby Gentry

** Ruby Gentry** ass en US-amerikanesche Film vum King Vidor aus dem Joer 1952 no enger Geschicht vum Arthur Fitz-Richard.

## Ëm wat geet et am Film?

## Um Spaweck
* De Film op der IMDb
Compartiment tueurs

**Compartiment tueurs** ass e franséische Film vum Costa-Gavras aus dem Joer 1965 no engem Roman vum Sébastien Japrisot.

## Ëm wat geet et am Film?
An engem Waggon vum Schnellzuch Marseille-Paräis ass eng Fra erwiergt ginn. D'Police sicht de Mäerder ënner de Passagéier vum Waggon…

## Um Spaweck
Man Trouble (Film 1992)

**Man Trouble** ass en US-amerikanesch-italieenesche Film vum Bob Rafelson aus dem Joer 1992.

## Ëm wat geet et am Film?
Eng Sängerin schaaft sech en Hond un, well an hiert Appartement agebrach gouf...

## Um Spaweck
*  De Film op der IMDb
The Monkey's Mask (Film)

**The Monkey's Mask** ass en australesch-franséisch-italieenesch-kanadesch-japanesche Film vun der Samantha Lang aus dem Joer 2001 nom Roman mam selwechten Numm vun der Dorothy Porter.

## Ëm wat geet et am Film?
D'Jill Fitzpatrick, eng jonk lesbesch Privatdetektivin ënnersicht de Fall vun enger vermësster Studentin…

## Um Spaweck
Lise Meitner

**D'Elise (Lise) Meitner**, gebuer de 7. November 1878 zu Wien a gestuerwen de 27. Oktober 1968 zu Cambridge, war eng bedeitend éisträichesch Kärphysikerin. Ënner anerem huet si am Februar 1939 zesumme mat hirem Neveu Otto Frisch déi éischt physikalesch-theoreetesch Erklärung vun der Kärspaltung publizéiert, déi hire Frënd Otto Hahn an deem säin Assistent Fritz Straßmann de 17. Dezember 1938 entdeckt a mat radiocheemesche Methoden nogewisen haten.

D'Lise Meitner huet hire Gebuertsdag ëmmer de 7. November gefeiert, obwuel am israelitesche Gebuerteregëster vu Wien de 17. November 1878 agedroe war.

## Liewen a Wierk

## Gielercher
* 1926: Member vun der Leopoldina 
* 1926: Member vun der Akademie vun de Wëssenschafte vu Göttingen
* 1947: Éierepräis vun der Stad Wien fir d'Wëssenschaft.
* 1955: Member vun der Royal Society zu London
* 1949: Max-Planck-Medail, zesumme mam Otto Hahn
* 1955: Otto-Hahn-Präis fir Chimie a Physik 
* 1957: Uerde Pour le Mérite fir Wëssenschaften a Konscht. 
* 1960: Member vun der American Academy of Arts and Sciences 
* 1960: Wilhelm-Exner-Medail 
* 1966: Enrico-Fermi-Präis vun der amerikanescher Atomenergie-Kommissioun, zesumme mam Otto Hahn a Fritz Straßmann
* 1967: Éisträichesche Gielche fir Wëssenschaft a Konscht
D'Lise Meitner gouf am Ganzen 48-mol fir den Nobelpräis nominéiert, krut de Präis awer ni.

## No hir genannt
* Meitnerium, e cheemescht Element
* Hahn-Meitner-Institut fir Kärfuerschung zu Berlin
* (6999) Meitner, en Asteroid vun der Haaptceinture
* Meitner, en Aschlagkrater op der Moundrécksäit
* Lise-Meitner-Präis fir Kärphysik vun der Europäescher Physikalescher Gesellschaft
* Lise-Meitner-Literaturpräis
* eng Rëtsch Stroossen, sou z.&nbsp;B. zu Berlin, Offenbach, Potsdam (*Lise-Meitner-Straße*) gradewéi zu Esch-Uelzecht an zu Gaasperech an der Stad Lëtzebuerg

## Kuckt och

## Literatur

## Um Spaweck
NGC 3447

Den **NGC 3447** ass eng Galaxie am Stärebild Leo.

D'Galaxie gouf den 18. Mäerz 1836 vum Astronom John Herschel mat sengem 18,7-Zoll-Spigelteleskop entdeckt.

## Kuckt och

## Um Spaweck

* SEDS
* http://aladin.u-strasbg.fr/java/alapre.pl?NGC3447
* https://web.archive.org/web/20200806073824/https://skyview.gsfc.nasa.gov/current/cgi/runquery.pl?Interface=quick&VCOORD=NGC3447&SURVEY=Digitized+Sky+Survey
* SIMBAD Query
* Artikel a Biller vum NGC 3447 op wikisky.org
* NGC/IC Projet
*  ''NGC 3447'' an der NASA Extragalactic Database
Joel Pla

De **Joel Pla**, gebuer 1988 zu Barcelona, ass e spuenesch-andorraneschen Theaterschauspiller a -pedagog.

De Schauspiller gouf mat senger Roll als *Antoni* an der andorranescher Theaterproduktioun *Fred* (2016) bekannt.

De Joel Pla lieft a schafft an der spuenescher Stad La Seu d'Urgell.

## Filmographie
* 2010: *Els tres soldats* (Kuerzfilm)
* 2010: *[[Infidels]]* (Tëleesserie, eng Episod)
* 2018: *Félix* (Tëleesserie, eng Episod)

## Um Spaweck
* Fiche op IMDb
The Last Picture Show

** The Last Picture Show** ass en US-amerikanesche Film vum Peter Bogdanovich aus dem Joer 1971 no engem Roman vum Larry McMurtry.

## Ëm wat geet et am Film?
De Film erzielt d'Liewe vun enger Grupp Jugendlecher am Ufank vun den 1950er Joren an enger klenger Stad am Texas.
 
## Um Spaweck
* De Film op der IMDb
Tour de Luxembourg 2004

Déi **64. Editioun vum [[Tour de Luxembourg]]** gouf vum 27. bis den 30. Mee 2004 gefuer.

## Etappen

## Generalklassement
Gemeng

Eng **Gemeng** ass a ville Länner eng administrativ Ënnerdeelung. Gewéinlech ass eng Gemeng déi klengst administrativ Ënnerdeelung vun engem Land, ënner anerem och zu Lëtzebuerg.

Et ass eng kommunal Entitéit, déi just aus enger Uertschaft (oder Stad) oder aus verschiddenen Agglomeratiounen (Dierfer, Lieu-diten, Uertschaften, asw.) bestoe kann. De Begrëff ka sech och op d'Gebitt bezéien, iwwer deen dës Verwaltung ausgeüübt gëtt.

## Kuckt och
* Gemeng (Lëtzebuerg)
* Gemeng (Belsch)
* Gemeng (Frankräich)
* Gemeng (Schwäiz)
* Uertsgemeng
* Verbandsgemeng

## Um Spaweck
Incompatibles

***Incompatibles*** ass e monegassesche Spillfilm vum Regisseur Paolo Cedolin Petrini. De Genre ass Kaméidisfilm.

En hat seng Première de 14. Dezember 2013 an de Kinoe vu Monaco. De Budget louch bei 25.000 Euro. *Incompatibles* huet de Präis als beschten Debut am Monte-Carlo Film Festival de la Comédie gewonnen.

De bekannten englesche Schauspiller Roger Moore huet eng Cameo-Roll gespillt.

## Ëm wat geet et am Film?

## Um Spaweck

* Offiziell Websäit
Mesenich

**Mesenich** ass den Numm vun zwou däitschen Uertschaften:

*Mesenich op der Sauer, an der Gemeng Laser, kuckt wgl. Miesenech
*Mesenich op der Musel, bei Cochem, kuckt wgl. Mesenich
CNIS

**CNIS** ass d'Okierzung fir follgend Begrëffer:

* Centre national d'incendie et de secours
* Conseil national de l'information statistique
* Cadastro Nacional de Informações Sociais
* *CNIS limited*, en Ingenieurs a Konstruktiounsbüro
* *Carte Nationale d'Identité Sécurisée*
* *Canadian Network for International Surgery*
* *Channel Navigation Information Scheme*
NGC 7063

Den **NGC 7063** ass en Oppene Stärekoup vum Trumpler-Typ III2p am Stärebild Cygnus um nërdleche Stärenhimmel. Hien huet en Duerchmiesser vun 8 Bouminutten an eng visuell Magnitude vu +7,00&nbsp;mag. De Koup ass ongeféier 2250 Liichtjoer vun eis ewech, säin Alter gëtt op 95 Millioune Joer geschat.

Den Objet gouf den 19. August 1828 vum Astronom John Herschel entdeckt.

## Kuckt och

## Um Spaweck

* SEDS
* http://aladin.u-strasbg.fr/java/alapre.pl?NGC7063
* https://web.archive.org/web/20241130211237/https://skyview.gsfc.nasa.gov/current/cgi/runquery.pl?Interface=quick&VCOORD=NGC7063&SURVEY=Digitized+Sky+Survey
* SIMBAD Query
* Artikel a Biller vum NGC 7063 op wikisky.org
* NGC/IC Projet
*  ''NGC 7063'' an der NASA Extragalactic Database
Katja Langenbahn

D**'Katja Langenbahn** ass eng liechtensteinesch Theaterschauspillerin. Si schafft an der Schwäiz, an Éisträich, an Däitschland, an och an hirer Heemecht.

2015 huet si de lokale Prix Kujulie gewonnen.
Luigi Busignani

De **Luigi "Lewis" Busignani**, gebuer zu New York City, ass e san-marineeseschen Theaterschauspiller a -pedagog vun italo-amerikanescher Ofstamung.

Hie gouf mat der Roll als *Thomas* am italieeneschen Horrorfilm *[[In a Lonely Place (Film 2014)|In a Lonely Place]]* (2014) bekannt.

Hien huet an Italien, an den USA an a Japan geschafft.

## Um Spaweck
* Fiche op IMDb
Logan (Film 2017)

***Logan*** ass en US-amerikanesche Spillfilm vum Regisseur James Mangold. Et ass en Action-, resp. Superheldefilm. De Film baséiert op de Bande-dessinéeë *[[Wolverine (Comicbuch)|Wolverine]]*, *[[Old Man Logan]]* an deelweis och *[[Death of Wolverine]]* vu Marvel Comics. *Logan* ass de leschten *[[X-Men (Filmserie)|X-Man]]*-Film vun der Marvel Cinematic Universe mam Hugh Jackman an der Roll als Wolverine/Logan.

En hat seng Première de 17. Februar 2017 um Internationale Filmfestspiller vu Berlin a koum am Mäerz 2017 zu Lëtzebuerg an d'Kinoen.

De Budget louch bei 97 Milliounen US-Dollar an en huet ëm déi 618 Milliounen agespillt.

## Ëm wat geet et am Film?

## Um Spaweck
* Offiziell Websäit
Now, Voyager (Film 1942)

** Now, Voyager** ass en US-amerikanesche Film vum Irving Rapper aus dem Joer 1942 no engem Roman vun der Olive Higgins Prouty.

## Ëm wat geet et am Film?
De Film erzielt d'Problemer vun enger Famill zu Boston.

## Um Spaweck
* De Film op der IMDb
One, Two, Three

**One, Two, Three** ass en US-amerikanesche Kaméidisfilm vum Billy Wilder aus dem Joer 1961, deen de Wilder zesumme mam I. A. L. Diamond geschriwwen huet, fräi nom Theaterstéck *Egy, kettő, három* vum Ferenc Molnár vun 1929. De Film gouf tëscht Juni a September 1961 zu Berlin an zu München gedréint.

## Ëm wat geet et am Film?
Den C. R. MacNamara (James Cagney) ass Direkter vun der Coca-Cola-Succursale zu West-Berlin. Am Hoffes op eng Befërderung akzeptéiert en, sengem Chef vun Atlanta seng Duechter Scarlett, déi op Europarees ass, bei senger Famill doheem opzehuelen, obwuel em dat guer net zu paass kënnt: Seng Fra a Kanner hätten am Fong solle verreesen, an hien hätt dann Zäit gehat, fir mat senger jonker däitscher Sekretärin Ingeborg den Umlaut ze üben...

## Soss
De Film spillt am Kale Krich an der gedeelter Stad Berlin virum Mauerbau. Allerdéngs gouf matzen an den Dréiaarbechten, den 13. August, ugefaangen, d'Mauer ze bauen. Dofir hunn d'Zeenen, déi bei der Brandenburger Paart spillen, an enger extra nogebauter Kuliss an de Bavaria-Studioen zu München misse gedréint ginn. Domat war de Film op ee Schlag och net méi aktuell, an ass ufanks beim Publikum an den USA an a Westdäitschland net gutt ukomm. 

## Um Spaweck
Zäitdéngscht

Als **Zäitdéngscht** gëtt an der Astrometrie an an de Geowëssenschaften en national oder international gereegelten Déngscht fir déi genee Weltzäit&nbsp;(UT a UTC) souwéi d'Emissioun vun Zäitsignaler mat Zäitzeechesendere bezeechent. Zanter dem Vollausbau vum GPS droen och déi vu Satellitte fortgeschéckt Zäitsignaler dozou bäi.

Wann et am Mëttelalter nëmmen e lokalen Zäitdéngscht gouf (meeschtens nëmmen op ongeféier mat Sonnenauer, heiansdo mat Mëtteskanoun), sou goufe s'an der Entdeckungszäit vun de Séifuerer – mat méi Prezisioun – op eenzel Observatoirë verluecht oder stänneg vun Observatoirë bedriwwen. Deelweis krut den Zäitschutz vu sou Observatoiren och amtlech Legitimitéit, wéi z.&nbsp;B. déi vun der Wiener Urania.

Eréischt am Ufank vum 20. Joerhonnert entstoungen national gereegelt Zäitdéngschter, déi entweeder vun eenzelen Observatoiren oder vu physikaleschen Instituten wéi dem BIH zu Paräis iwwerholl goufen. A verschiddene Länner waren och zentral Äichämter verantwortlech, wéi deelweis an Däitschland&nbsp;(?) an an der Schwäiz.

Haut sinn d'Zäitdéngschter international vernetzt, bedreiwe grouss Auerenanlage mat dacks villen Atomaueren oder Waasserstoffmaseren, deenen hire géigesäitegen Auerestand iwwer Funk oder (méi rar) mat direktem Auertransport verglach gëtt. Eréischt d'Kollektivitéit vu ville Statiounen an Déngschter formen dat internationaalt definitiivt Zäitsystem vun der Atomzäit&nbsp;(AT) an der Weltzäit&nbsp;(UT1 an UTC). D'Ofwäichunge vun den eenzelen Zäitdéngschter vun der Kollektivitéit, déi haut nëmme nach am Beräich vu Nanosekonne läit, gi lafend iwwerwaacht a periodesch publizéiert. Si ginn duerch e Nummindex gezeechent, z.&nbsp;B. AT(PTB) fir d'Atomzäit vun der Physikalesch-Technesch Bundesanstalt zu Braunschweig oder UTC(BEV) fir d'Universal Time vum BEV zu Wien.

D'Zäitdéngschter ginn ëmmer méi vun organisatoresch an technesch mat geodetesche Fundamentalstatioune verbonnen, soudatt déi lafend Iwwerwaachung vun der Äerdrotatioun an intradisziplinärer Kooperatioun erfollege kann, zesumme mat globalen Déngschter wéi dem IERS.

## Kuckt och

* Zäitkorrektur dUT1
* Ephemeridenzäit
Road to Perdition

** Road to Perdition** ass en US-amerikanesche Film vum Sam Mendes aus dem Joer 2002 no engem Comic vum Max Allan Collins a Richard Piers Rayner.

## Ëm wat geet et am Film?
De Film spillt am Milieu vun den iresche Gangster am Joer 1931 an den USA.

## Um Spaweck
S.O.B.

** S.O.B.** ass en US-amerikanesche Film vum Blake Edwards aus dem Joer 1981.

## Ëm wat geet et am Film?
Well dem Filmregisseur Felix Farmer säi leschte Film bei de Kritiker an de Spectateuren duerchgefall war baut hien e puer Sexzeenen an de Film. Sou trëtt seng Fra, déi ëmmer déi brav propper Schauspillerin gespillt huet, elo mat plakeger Broscht am Film op. Déi nei geschnidde Fassong vum Film huet e grousse Succès...

## Um Spaweck
DUT1

Als **Zäitkorrektur&nbsp;DUT1** gëtt an de Geowëssenschaften an an der Astronomie déi op Zéngtelssekonn ofgeronnt, vum IERS festgeluecht a mat Zäitzeechesender ausgestraalt Differenz tëscht där mat Atomauere gemoossener koordinéierter Weltzäit UTC an där duerch d'Äerdrotatioun definéierter Weltzäit UT1 bezeechent.

Et gëllt also
:DUT1 ≈ UT1 − UTC op 0,1 s genee.

Doran ass
* UT1 déi mat der Äerdrotatioun gekoppelt (also net ganz d'selwecht) Zäitskala
* UTC déi mat der Atomzäit&nbsp;TAI gekoppelt Koordinéiert Weltzäit, déi vun de Zäitzeecheradiosender verbreet gëtt.

D'Differenz tëscht UT1 an UTC an domat d'Zäitkorrektur&nbsp;DUT1 gëtt lafend bestëmmt, andeems d'UT1 mat Methode vun der Astrometrie gemooss gëtt (z.&nbsp;B. mat CCD-Meridiankrees oder VLBI) a mat dem Zäitsignal&nbsp;UTC vergläicht.

Zesumme mat de Polkoordinaten&nbsp;x an&nbsp;y bilt d'Differenz UT1 − UTC déi dräi Äerdrotatiounsparameteren&nbsp;(ERP).

Well eist Zäitsystem déi mëttlere Sekonne vun&nbsp;1900 bis&nbsp;1905 als Basis huet an d'Äerdrotatioun zanterhier ëm ronn 0,002&nbsp;Sekonne pro Dag méi lues ginn ass, ännert sech UT1 − UTC pro Dag am Duerchschnëtt ëm 0 bis 3&nbsp;Millisekonne (meeschtens an negativer Richtung): beispillsweis vum 20. bis de 25.&nbsp;Mee 2005 vun −0,6125&nbsp; op −0,6164&nbsp;Sekonnen. Ausnamsweis huet si dono bis September 2005 op −0,595&nbsp;s *zougeholl* – wat rar virkënnt, awer wéinst gudder Modeller aus der Geodynamik genee virausberechent ka ginn.

An internationalen Ofmaachunge vun de wëssenschaftleche Daachverbänn (besonnesch vun der IUGG an der I.A.U.) souwéi dem staatleche Metrologie-Institut gouf gereegelt, datt UT1 − UTC keng absolut Wäerter déi méi grouss oder gläich 0,9&nbsp;Sekonnen unhuele soll, fir datt d'Weltzäitskala net ze wäit vun den astronomeschen Normen ofwäicht: Ir UT1 − UTC den absolutte Wäert vun 0,9&nbsp;Sekonne iwwerschrëtt, gëtt zum 30.&nbsp;Juni oder zum 31.&nbsp;Dezember eng Schaltsekonn bäigesat.

Zoustänneg fir d'Iwwerwaachung vun der Äerdrotatioun an domat fir d'Bestëmmung vun UT1 − UTC an domat DUT1 ass dem Internationale Déngschtt fir Äerdrotatioun a Referenzsystemer (engl. *International Earth Rotation and Reference Systems Service, Kierzel [[IERS]]*), deen den aktuelle Wäert vun DUT1 all sechs Méint a sengem Bulletin D bekannt gëtt.

Den aktuelle Wäert vun DUT1 gouf am IERS-Bulletin D vum 12. Oktober 2016 op −0,4&nbsp;s a vum 17. November 2016 op 0 Auer UTC, festgeluecht, hie gëtt vun deem Zäitpunkt un mat verschiddene Zäitsignaler iwwerdroen. Déi nächst Festleeung vun DUT1 ass viraussiichtlech am Januar 2017.

## Siehe auch
* Delta T
* Atomauer, Mëttel Sonnenzäit, Zäit
* Baryzentrum, GPS-Zäit
* Internationale Büro fir Moossen a Gewiichter

## Um Spaweck
* Zeit-Bulletin vum IERS mat tabellaresche Wäerter (aktuell)
* Bulletin vum IERS
Waltener

**Waltener** ass de Familljennumm vun ë.&nbsp;a. follgende Persounen:
* Clement Waltener (* 1996), e lëtzebuergeschen Äishockeyspiller.
* Shane Waltener, e brittesche Moler.
La La Land

Mat **La La Land** ka gemengt sinn:
* de Spëtznumm vun der Stad Los Angeles,
* e Film vum Damien Chazelle aus dem Joer 2016: La La Land (Film),
** de Soundtrack vum Film: La La Land (Soundtrack),
* e Lidd vun der Demi Lovato aus dem Joer 2008: La La Land (Lidd vun der Demi Lovato),
* e Lidd vum Curtis "Green Velvet" Jones aus dem Joer 2011: La La Land (Lidd vum Green Velvet),
* e Musekalbum vum Ed Hall aus dem Joer 1995: La La Land (Album vum Ed Hall),
* e Musekalbum vun der Museksgrupp Plants and Animals aus dem Joer 2010: La La Land (Album vu Plants and Animals),
* e Musekalbum vun der Museksgrupp Wax Fang aus dem Joer 2010: La La Land (Album vu Wax Fang),
* eng Tëleesserie vun de Marc Wootton a Misha Manson-Smith aus dem Joer 2010: La La Land (Televisiounsserie).

## Kuckt och
* La-La Land Records, en US-amerikanesche Musekslabel.
Šiprage

**Šiprage** (op Serbesch: Шипраге) ass eng Uertschaft an der Gemeng Kotor Varoš an der Republika Srpska a Bosnien-Herzegowina. Si huet 788 Awunner (Stand: 2013).

## Um Spaweck
Heiderscheid (Homonymie)

**Heiderscheid** ass:
* den offiziellen Numm vun der lëtzebuergescher Uertschaft Heischent,
* de Familljennumm vun ë.&nbsp;a. follgende Persounen:
** André Heiderscheid (* 1926), e lëtzebuergesche kathoulesche Geeschtlechen, Auteur a Soziolog.
** Dionisio "D.O." Heiderscheid (* 1974), en argentinesche Pornofilm-Schauspiller a Model.
Atomzäit

D**'Atomzäit** oder **TA** fir (franséisch: **Temps Atomique**) ass eng Zäitskala, déi op der Atomsekonn baséiert. D'Realiséierung vun der Atomzäit erfollegt weltwäit bei ville Zäitinstituten an der Reegel duerch Cäsium-Atomaueren. D'Atomzäite vu verschiddenen Zäitinstituter droen zesummen zu der Internationaler Atomzäit (TAI) bäi. D'Koordinatioun vun der TAI ass Aufgab vum Internationale Büro fir Moossen a Gewiichter.

Souwuel Äerdrotatioun wéi och Ëmlafzäit vun der Äerd ëm d'Sonn ënnerleien, no mënschlechen Zäitmoossstief, klenge Variatiounen a loosse sech och net mat der néideger Genauegkeet moossen. Fir déi an der Technik an an der Naturwëssenschaft néideg Genauegkeet vun der Zäitmiessung z'erreechen, baséiert d'grondlegend Zäiteenheet, d'Sekonn, haut op enger atomarer Naturkonstant. Anerersäits sinn am Alldag Zäitskale vun Interessi, déi synchron zu der mëttlerer Sonnenzäit lafen, d.&nbsp;h. déi op der Äerdrotatioun baséieren. Wéinst bestëmmten Onreegelméissegkeete vun der Äerdrotatioun lafen Sonnenzäit an Atomzäit net synchron. D'Abweechung ass awer sou kleng, datt si am Alldag net optrëtt. Hei gëllt d'koordinéiert Weltzäit (UTC), déi d'selwecht wéi d'Atomzäit op der Sekonn baséiert, a wa se gebraucht gëtt (op Grondlag vun Observatioune vun der Äerdrotatioun) duerch Schaltsekonne mat der universeller Sonnenzäit (UT1) synchroniséiert gëtt.

## Literatur
* Atomzäitskalen

## Um Spaweck
* Atomzeit Atomzäit vun der Physikalesch-Technescher Bundesanstalt
International Atomzäit

D**'International Atomzäit** oder **TAI** (franséisch: **Temps Atomique International**) ass eng Atomzäitskala, déi duerch Koordinatioun vun nationalen Atomzäiten (TA) ermëttelt gëtt.

Weltwäit droen iwwer 60 verschidden Zäitinstituter mat am Ament ronn 260 Atomauere zu der TAI bäi. D'Koordinatioun vun der TAI ass Aufgab vum Internationale Büro fir Moossen a Gewiichter.

Bei der TAI handelt et sech ëm eng Atomzäit, dat heescht, si baséiert op engem atomaren Zäitnormal, nämlech der SI-Sekonn. Domat kënnt et entspriechend zu enger Verrécklung tëscht der TAI an der Sonnenzäit. Well am Alldag éischter Zäitskale vun Interessi sinn, déi zu der Sonnenzäit synchron sinn, fënnt een d'TAI am Alldag ziemlech rar. Vu praktescher Bedeitung ass zum Beispill d'koordinéiert Weltzäit (UTC). Zum Zusammenhank tëscht Atomzäit an UTC kuckt och den Artikel Atomzäit.

D'International Atomzäit gouf esou festgeluecht, datt den Ufankszäitpunkt 1.&nbsp;Januar 1958, 0:00&nbsp;Auer TAI der astronomescher Zäitskala UT1 bal d'selwecht ass.

## Bezuch TAI – UTC
Als Folleg vun der méi lueser Äerdrotatioun geet d'UTC géigeniwwer der TAI no. Den 1. Januar 2017 war d'Differenz 37 Sekonnen. Duerch d'Asetzen vu Schaltsekonne an d'UTC vergréissert sech déi Differenz geleeëntlech. Déi lescht Schaltsekonn gouf den 31. Dezember 2016 mat der Sekonn 23:59:60 UTC bäigesat.

## Kuckt och

* Geocentric Coordinate Time (TCG)
* Koordinéiert Weltzäit (UTC)
* Universell Sonnenzäit (UT1)
* GPS-Zäit

## Um Spaweck
* Das Jahr wird eine Sekunde länger 15. Juni 2015, Physikalisch-Technische Bundesanstalt, gekuckt den 19. Juni 2015 
* Astronomische Zeitmessung Informatiounen zu Zäitskalen a Kalenner
*  Kuerzinfo zu der TAI
* Bureau international des poids et mesures
* [ftp://ftp2.bipm.org/pub/tai/publication/ Bureau international des poids et mesures] – aktuell Statistiken a Rapporten
Dafne Keen

D**'Dafne Keen**, gebuer **Daphne Keen Fernández** am Januar 2005, ass eng brittesch-spuenesch Filmschauspillerin.

D'Keen gouf mat de Rollen als *Ana* an der Televisiounsserie *[[The Refugees]]* (2014-15) an als *Mutantin [[X-23|Laura / X-23]]* am Film *[[Logan (Film)|Logan]]* (2017) bekannt.

Si ass d'Duechter vum englesche Schauspiller Will Keen a vun der spuenescher Schauspillerin María Fernández Ache.

Fir *Logan* kritt si 2017 zesumme mam Hugh Jackman den MTV Movie & TV Award an der *Beschten-Duo*-Nominatioun.

## Filmographie (Auswiel)
* 2014-15: *[[The Refugees]]* (Tëleesserie, all Episoden)
* 2017: *[[Logan (Film 2017)|Logan]]*

## Um Spaweck
Clement Waltener

De **Clement Waltener**, gebuer den 1. Mäerz 1996, ass e lëtzebuergeschen Äishockeyspiller op der Verdeedeger-Positioun.

De Waltener huet seng Karriär als Profispiller 2011 ugefaangen. Zanter 2013 spillt hie fir Tornado Luxembourg a vun 2011 bis 2014 huet hie fir d'Lëtzebuergesch Äishockeynationalekipp gespillt.
Gilles Mangen

De **Gilles Mangen**, gebuer de 16. Juli 1989, ass e lëtzebuergeschen Äishockeyspiller op der Golkipp-Positioun.

De Gilles Mangen huet seng Karriär als Profispiller 2004 ugefaangen. Hien huet a senger Karriär fir Tornado Luxembourg an d'Lëtzebuergesch Äishockeynationalekipp (2006–08 an 2010–17) gespillt.
Mossong

**Mossong** ass de Familljennumm vun ë.&nbsp;a. follgende Persounen:
* Bernadette Mossong, eng lëtzebuergesch Schachspillerin.
* Claude Mossong (* 1989), e lëtzebuergeschen Äishockeyspiller.
* Hubert Mossong, e lëtzebuergesche Schachspiller.
* Isabelle Mossong, eng lëtzebuergesch Historikerin.
* Lynn Mossong, eng lëtzebuergesch Judoka.
* Nadia Mossong (* 1986), eng lëtezbuergesch Basketballspillerin.
* Nicolas Mossong (* 1996), e lëtzebuergeschen Äishockeyspiller.
Pällemsonndeg

De **Pällemsonndeg** (lat. *Dominica in Palmis de passione Domini*) ass dee sechsten a leschte Sonndeg vun der chrëschtlecher Faaschtenzäit an de Sonndeg virun Ouschteren. Mam Pällemsonndeg fänkt d'Karwoch un.

## Biblesch Originn

Um Pällemsonndeg gëtt dru geduecht wéi de Jesus Christus a Jerusalem eranzitt. Zum Zeechen datt se an him den erwaarte Kinnek gesinn huet d'Vollek him begeeschtert "Hosanna dem Jong vum David" zougeruff an Äscht vu Palmen op de Wee gestreet (Joh 12,13–15 , Mt 21,1–11 , Lk 19,28–40 ). Palme goufen op ville Plazen als helleg Beem veréiert a waren am Mëttelmierraum Sënnbild vum Liewen a vun der Victoire, an Israel ware se absënns och d'Symbol fir d'Onofhängegkeet a vum Kinnek dee gewonnen huet (1 Makk 13,51 ; 2 Makk 14,4 ). Dowéinst war dat Ganzt eng gelleg Provocatioun fir d'Réimer. Den Iesel op deem de Jesus geridden ass war Sach 9,9  no e Sënnbild vum gewaltlose Friddenskinnek an der Bescheidenheet.

## Kierchlech Liturgie

Den Urspronk vun der chrëschtlecher Pällemsonndegfeier geet wuel op d'Liturgie vu Jerusalem zeréck, wou een déi eenzel Elementer vum Leidenswee vum Jesus (Passioun) an eegene Fester a Riten nogestallt huet. An der laténgescher Kierch war d'liturgesch Feier vun der Pällemwei an der Pällempressioun um Pällemsonndeg zënter der zweeter Hallschent vum 9. Joerhonnert allgemeng gemiddelt. Et gëtt deen Dag och aus engem vun de synopteschen Evangelien (Markus, Matthäus, Lukas) gelies, dëst no alréimescher Liturgietraditioun.

D'Pällemwei huet viraals, ier se a ville Géigenden op de Pällemsonndeg verluecht gouf, zu den heedneschen Ouschterbräich gehéiert. Dës Bräich goufe sou deelweis vum Chrëschtentum iwwerholl.

Jidderee ka sech op Pällemsonndeg (an dacks schonn um Virowend) an der Kierch e geseente Pällemstrauss mat heem huelen, fir d'Kräiz an der Wunneng domat ze rëschten, am Hoffes, domat d'Haus, bis zum nächste Joer wann en nees erneiert gëtt, viru Blëtz a Feiergefor ze schützen. Deen ale geweite Pällem vun zejoert hunn d'Bauere fréier an d'Ecke vun de Felder gestach oder vergruewen, am Hoffes datt et e gudde Karschnatz géif.

D'liturgesch Faarf vum Pällemsonndeg ass am réimesche Ritus an der uerdentlecher Form rout.

## Um Spaweck
* Pällemwei op cathol.lu
** Auszuch aus dem Matthäusevangelium
** Auszuch aus dem Markusevangelium
** Kommentaren zum Lukasevangelium
** Liturgesche Kalenner bis an d'Joer 2060
Jean-Claude Strasser

De **Jean-Claude Strasser**, gebuer den 9. Mee 1965, ass e fréiere lëtzebuergeschen Äishockeyspiller op der Verdeedeger-Positioun.

De Strasser huet seng Profiscarrière 1999 ugefaangen. Hie war e Spiller vum Tornado Luxembourg, a vun 1999 bis 2008 huet hie fir d'Lëtzebuergesch Äishockeynationalekipp gespillt.
Benny Welter

De **Benny Welter**, gebuer de 4. Mee 1981, ass e fréiere lëtzebuergeschen Äishockeyspiller op der Mëttelstiermer-Positioun.

De Welter huet seng Profiskarriär 1997 ugefaangen. Hie war e Spiller vun den Tornado Luxembourg, EHC Troisdorf, IHC Beaufort, a vun 2001 bis 2017 huet hie fir d'Lëtzebuergesch Äishockeynationalekipp gespillt.
Abby Ryder Fortson

D**'Abby Ryder Fortson**, gebuer de 14. Mäerz 2008 zu Burbank (LA County) am Bundesstaat Kalifornien, ass eng US-amerikanesch Filmschauspillerin.

D'Fortson gouf mat der Roll als *[[Cassandra Lang|Cassie Lang]]* am Film *[[Ant-Man (Film)|Ant-Man]]* (2015) a mat de Rollen an den Televisiounsserien *[[Transparent (Televisiounsserie)|Transparent]]* (2014), *[[The Whispers (Televisiounsserie)|The Whispers]]* (2015) an *[[Togetherness (Televisiounsserie)|Togetherness]]* (2015-16) bekannt.

Si ass d'Duechter vum Schauspiller John Fortson a vun der Shauspillerin Christie Lynn Smith.

## Filmographie (Auswiel)
* 2014: *[[Playing It Cool]]*
* 2014: *[[Transparent (Televisiounsserie)|Transparent]]* (Tëleesserie, 7 Episoden)
* 2015: *[[Ant-Man (Film)|Ant-Man]]*
* 2015: *[[The Whispers (Televisiounsserie)|The Whispers]]* (Tëleesserie, 6 Episoden)
* 2015-16: *[[Togetherness (Televisiounsserie)|Togetherness]]* (Tëleesserie, 10 Episoden)
* 2018: *[[Forever My Girl]]*
* 2018: *[[Ant-Man and the Wasp]]*

## Um Spaweck
Yves Barthels

Den **Yves Barthels**, gebuer den 10. Oktober 1973, ass e lëtzebuergeschen Äishockeytrainer a fréieren Äishockeyspiller op de Mëttelstiermer- a Verdeedeger-Positiounen.

Den Yves Barthels huet seng Profiscarrière 1999 ugefaangen. Hie war e Spiller vun de Rapids Remich, Tornado Luxembourg, Puckers Luxembourg, an hien huet fir d'Lëtzebuergesch Äishockeynationalekipp (1999–2000, 2005–13) gespillt.

2011 war hien den Trainer vun der lëtzebuergescher Äishockeynationalekipp.
Kevin Grönlund

De **Kevin Grönlund**, gebuer de 26. November 1990 a Schweden, ass e lëtzebuergesch-schweedeschen Äishockeyspiller op der Verdeedeger-Positioun.

De Kevin Grönlund huet seng Karriär 2009 ugefaangen. Hie war e Spiller vun den Tornado Luxembourg, IHC Beaufort, Limhamn HK, an hien huet fir d'Lëtzebuergesch Äishockeynationalekipp (2012–15, 2017–18) gespillt.
IC 2574

Den **IC 2574** ass eng Balkespiralgalaxie am Stärebild Ursa Major, a läit ronn 13 Millioune Liichtjoer vun eiser Äerd ewech.

Si gouf de 17. Abrëll 1898 vum US-amerikaneschen Astronom Edwin Foster Coddington entdeckt.

## Um Spaweck

* SEDS
* NASA/IPAC EXTRAGALACTIC DATABASE

## Kuckt och

* Index-Katalog
* Lëscht vun den IC-Objeten