open-index/open-wikipedia-markdown huggingface dataset:
Claude Sautet

De **Claude Sautet**, gebuer den 23. Februar 1924 zu Montrouge, a gestuerwen den 22. Juli 2000 zu Paräis, war e franséischen Dréibuchauteur a Filmregisseur.

## Filmographie
*1951: *Nous n'irons plus au bois*, (Kuerzfilm)
*1955: *Bonjour sourire*, mam Henri Salvador an Annie Cordy
*1960: *[[Classe tous risques]]*, mam Lino Ventura, Jean-Paul Belmondo a Sandra Milo
*1965: *[[L'arme à gauche]]*, mam Lino Ventura a Sylva Koscina
*1970: *[[Les choses de la vie]]*, mam Michel Piccoli a Romy Schneider
*1971: *[[Max et les ferrailleurs]]*, mam Michel Piccoli a Romy Schneider
*1972: *[[César et Rosalie]]*, mam Yves Montand a Romy Schneider
*1974: *[[Vincent, François, Paul... et les autres]]*, mam Yves Montand a Serge Reggiani
*1976: *[[Mado]]*, mam Michel Piccoli, Ottavia Piccolo a Romy Schneider
*1978: *[[Une histoire simple]]*, mam Romy Schneider a Bruno Cremer
*1980: *Un mauvais fils*, mam Patrick Dewaere a Brigitte Fossey
*1984: *Garçon!*, mam Yves Montand an Nicole Garcia
*1988: *Quelques jours avec moi*, mam Daniel Auteuil a Sandrine Bonnaire
*1993: *Un coeur en hiver*, mam Daniel Auteuil an Emmanuelle Béart
*1995: *Nelly & Monsieur Arnaud*, mam Michel Serrault an Emmanuelle Béart

## Auszeechnungen
* 1993 César als beschte Regisseur fir de Film *Un coeur en hiver*
* 1996 César als beschte Regisseur fir de Film *Nelly & Monsieur Arnaud*
* Louis-Delluc Präis 1969 fir de Film *Les choses de la vie*
* Louis-Delluc Präis 1996 fir de Film *Nelly & Monsieur Arnaud*

## Um Spaweck
Schiaparelli (Marskrater)

De **Schiaparelli** ass een iwwer 450&nbsp;km grousse Marskrater um Equator vum Roude Planéit. Et ass ee vun de gréissten Aschlagkrater um Mars a läit beim Sinus Sabaeus tëscht zwou Landschaften, déi am 19. Joerhonnert d'Nimm Arabia an Noachis kruten.

De Krater gouf ëm 1970 vun den US-Marssonde kartographéiert an nom Marsfuerscher Giovanni Schiaparelli (1835–1910) genannt, dem Entdecker vun de visuelle Marskanäl.

Fichier:Schiaparelli basin crater.jpg|Krater am Schiaparelli-Becken, Foto vun MGS.
Fichier:ESP_025201rings.jpg|Ronn Strukturen am Krater Schiaparelli, fotograféiert vun HiRISE mam HiWish program.
Fichier:25201ringclose.jpg|Kreesfërmeg Strukture vu fréierem Bild.
Fichier:Ancient Layered Rocks in Schiaparelli Crater.jpg|Aschlagkrater no beim Equator am Nordweste vum Schiaparelli-Becken.

## Kuckt och

## Um Spaweck

* Planetary Names: Crater, craters: Schiaparelli on Mars IAU
Jeanne Olinger-Rouff

D**'Jeanne Olinger-Rouff**, gebuer de 26. Abrëll 1928, a gestuerwen den 28. Dezember 2012, war eng lëtzebuergesch Juristin a Fraerechtlerin.

D'Jeanne Rouff war eng vun den dräi Dammen, déi am Mäerz 1961 vum Justizminister Paul Elvinger als éischt weiblech Magistratinne genannt goufen. Si war ënner anerem Riichterin, Avocat général, Conseillère a *Président de Chambre* op der Cour d'Appel an zulescht, bis zu hirer Pensioun, als éischt Fra Procureur d'Etat zu Lëtzebuerg.

Si war Grënnungsmember vum Conseil National des Femmes, Member vun der *Fédération Luxembourgeoise des Femmes Universitaires* a vum informelle Club vun de *Femmes Juristes*, deen d'Reform vun den Zivilrechter vun der bestueter Fra virugedriwwen huet an déi néideg Gesetzesvirlagen dozou ausgeschafft huet.

De 16. Mee 2017 huet de Stater Gemengerot decidéiert, eng nei Strooss zu Märel no hir ze nennen.
Jacques Rouffio

De **Jacques Rouffio**, gebuer als *Jacques Camille Jean Rouffio* de 14. August 1928 zu Marseille, a gestuerwen den 8. Juli 2016 zu Paräis, war e franséische Filmregisseur, Dréibuchauteur a Filmproduzent.

Bekannt Filmer vum Jacques Rouffio si *Sept morts sur ordonnance* (1975) a *La passante du Sans-Souci* (1982).

## Filmographie
### als Regisseur
* 1967: *L'horizon*, mam Jacques Perrin a Macha Méril
* 1975: *Sept morts sur ordonnance*, mam Michel Piccoli a Gérard Depardieu
* 1977: *Violette & François*, mam Isabelle Adjani a Jacques Dutronc
* 1978: *Le sucre*, mam Jean Carmet a Gérard Depardieu
* 1982: *[[La passante du Sans-Souci]]*, mam Romy Schneider a Michel Piccoli
* 1986: *Mon beau-frère a tué ma sœur*
* 1986: *L'état de grâce*, mam Nicole Garcia a Sami Frey
* 1989: *L'orchestre rouge*, mam Claude Brasseur an Daniel Olbrychski

## Um Spaweck
Nukerke

**Nukerke** ass eng Sektioun vun der Belscher Gemeng Maarkedal an der flämescher Regioun an der Provënz Ostflandern

## Geschicht
Nukerk gëtt 1116 fir d'éischt ernimmt, ënner dem Numm *Noua ecclesia*.
NGC 107

Den **NGC 107** ass eng Spiralgalaxie am Stärebild Cetus. Si gouf de 14. Januar 1866 vum däitsch-balteschen Astronom Otto Wilhelm von Struve entdeckt.

## Kuckt och

## Um Spaweck

* SIMBAD Query
* Artikel a Biller zu NGC 107 op wikisky.org
Thüringer Landesobservatoire

Den **Thüringer Landesobservatoire Tautenburg** ass en Observatoire am Tautenburger Wald a Thüringen.

Den Observatoire existéiert zanter 1960 als Institut vun der Däitscher Wëssenschaftsakademie vu Berlin an der Géigend vum Duerf Tautenburg. 1992 gouf aus dem Institut den *Thüringer Landesobservatoire (TLS) [[Karl Schwarzschild|Karl-Schwarzschild]]-Observatoire*, eng Ariichtung vum ëffentleche Recht vum Fräistaat Thüringen.

Dat wichtegst astronomescht Observatiounsinstrument vum Observatoire ass den Alfred-Jensch-Teleskop, en 2-m-Spigelteleskop mat sphäreschem Haaptspigel, dee vun der Firma Carl Zeiss zu Jena gebaut gouf. Et ass de gréissten Teleskop op däitschem Buedem. E ka fir Astrofotografie och als Schmidt-Kamera benotzt ginn, de Bildwénkel ass dann 3,3°&nbsp;×&nbsp;3,3°. Dobäi verklengert sech d'Apertur duerch d'Schmidt-Plack op 1,38&nbsp;m; et ass dann de gréisste Schmidt-Teleskop weltwäit. Alternativ kann e mat voller 2-m-Apertur an enger Cassegrain-Spigelzesummesetzung bedriwwe ginn, als Pressmann-Camichel-Teleskop, de Bildwénkel läit da bei 10-20 Bousekonnen.

Den Observatoire hat de 5. Abrëll 2005 en Exoplanéit entdeckt, deen ëm de Stär HD 13189 kreest. Domat huet den Observatoire international seng Bedeitung confirméiert.

## Kuckt och

## Um Spaweck

* Landesobservatoire Thüringen
NGC 108

Den **NGC 108** ass eng Balkespiralgalaxie am Stärebild Andromeda. Si gouf den 11. September 1784 vum däitsch-britteschen Astronom Wilhelm Herschel entdeckt.

## Kuckt och

## Um Spaweck
* SIMBAD Query
* Artikel a Biller zu NGC 108 op wikisky.org
RCW-Katalog

Den **RCW-Katalog** (**R**odgers, **C**ampbell, **W**hiteoak) ass en astronomesche Katalog vu Gebidder an der südwestlecher Mëllechstrooss, déi Hα-Emissioune weisen, beschriwwen an *A catalogue of Hα-emission regions in the southern Milky Way*. Änlech Zesummestellunge sinn de Sharpless-Katalog an de Gum-Katalog, woubäi entspriechend vill Objeten an dësen och ugefouert sinn.

## E puer Examplaren
*Fotoe vun Amateurastronomen, der ESO, der ESA oder vun der NASA*

## Vollstänneg Lëscht

## Um Spaweck
* The RCW Catalog (Detailer a Fotoe vun Objeten)
* Galactic Explorers: Gum, Bok and Sharpless (Geschicht)
Xhoffraix

**Xhoffraix** (ausgeschwat (h)ɔfʀɛ) ass eng kleng Uertschaft am Oste vun der Belsch, an der Gemeng Malmedy an der Provënz Léck.

Se läit ronn 6&nbsp;km nordëstlech vu Malmedy.
Kierch Fréiseng

D**'Kierch vu Fréiseng** ass eng kathoulesch Kierch, déi zur Par Beetebuerg–Fréiseng Saint-André, zum Dekanat Süden-Ost an zu der Gemeng Fréiseng gehéiert.

Si ass dem hellege Mäerten geweit, deem säi Fest den 11. November gefeiert gëtt.

Se steet am Duerfzentrum op der Munnerëffer Strooss, der , géintiwwer vum Gemengenhaus. De Kierfecht ass ronderëm d'Kierch ugeluecht.

## Geschicht
Iwwer der Statu an der Westfassad steet d'Joreszuel 1731.

D'Fréisenger Kierch gouf den 31. Oktober 2003 op d'Lëscht vun de klasséierte Monumenter als nationaalt Monument opgeholl.

## Klacken
Déi 2 Klacke vun der Fréisenger Kierch lauden am Schlagtoun La a Fa Dièze.

## Kuckt och
* Lëscht vu reliéise Gebaier zu Lëtzebuerg
* Lëscht vun den nationale Monumenter an der Gemeng Fréiseng

## Um Spaweck

* Websäit vum Parverband
* D'Fënstere vun der Kierch vu Fréiseng op der Websäit vun der ''Stiftung Forschungsstelle Glasmalerei des 20. Jh. e.&nbsp;V.'' (de)
* D'Uergel vun der Kierch op ''Orgues.lu''
* D'Kierch Fréiseng an der Facebookgrupp ''Patrimoine religieux Luxembourg - Reliéisen Ierwen Lëtzebuerg''
Francis Girod

De **Francis Girod**, gebuer den 9. Februar 1944 zu Semblançay, Indre-et-Loire, a gestuerwen den 19. November 2006 zu Bordeaux, war e franséische Filmregisseur, Schauspiller, Dréibuchauteur, a Filmproduzent.

## Filmographie
### als Regisseur (Kino)
* 1974: *[[Le trio infernal]]*, mam Michel Piccoli a Romy Schneider
* 1976: *René la canne*, mam Gérard Depardieu a Sylvia Kristel
* 1977: *L'état sauvage*, mam Michel Piccoli a Marie-Christine Barrault
* 1980: *[[La banquière]]*, mam Romy Schneider a Marie-France Pisier
* 1982: *Le grand frère*, mam Gérard Depardieu an Jean Rochefort
* 1984: *[[Le bon plaisir (Film)|Le bon plaisir]]*, mam Catherine Deneuve a Michel Serrault
* 1986: *[[Descente aux enfers]]*, mam Claude Brasseur a Sophie Marceau
* 1988: *L'enfance de l'art*, mam Clotilde de Bayser
* 1990: *Lacenaire*, mam Daniel Auteuil an Jean Poiret
* 1994: *Délit mineur*, mam Caroline Cellier a Claude Brasseur
* 1996: *Passage à l'acte*, mam Daniel Auteuil an Anne Parillaud
* 1998: *Terminale*, mam Bruno Wolkowitch
* 2001: *Mauvais genres*, mam Richard Bohringer
* 2006: *Un ami parfait*, mam Antoine de Caunes a Carole Bouquet

### als Schauspiller (Kino)
* 1968: *Les idoles*, vum Marc'o mam Bulle Ogier a Pierre Clémenti
* 1969: *Pierre et Paul*, vum René Allio mam Pierre Mondy a Bulle Ogier
* 1969: *Les gauloises bleues*, vum Michel Cournot mam Annie Girardot an Jean-Pierre Kalfon
* 1969: *Le voleur de crimes*, vum Nadine Trintignant mam Jean-Louis Trintignant a Robert Hossein
* 1971: *Camille ou La comédie catastrophique*, vum Claude Miller mam Juliet Berto a Philippe Léotard (Kuerzfilm)
* 1972: *L'italien des roses*, vum Charles Matton mam Richard Bohringer
* 1974: *Erica Minor*, vum Bertrand Van Effenterre mam Brigitte Fossey an Edith Scob
* 1975: *Le jeu avec le feu*, vum Alain Robbe-Grillet mam Jean-Louis Trintignant a Philippe Noiret
* 1986: *Mon beau-frère a tué ma soeur*, vum Jacques Rouffio mam Michel Serrault an Jean Carmet
* 1987: *Saxo*, vum Ariel Zeitoun mam Gérard Lanvin
* 1989: *Zanzibar*, vum Christine Pascal
* 1992: *L.627*, vum Bertrand Tavernier
* 1993: *Mensonge*, vum François Margolin mam Nathalie Baye
* 1996: *Calino Maneige*, vum Jean-Patrick Lebel
* 2006: *Un ami parfait*, vum Francis Girod mam Antoine de Caunes

## Um Spaweck
Andrzej Żuławski

Den ** Andrzej Żuławski**, gebuer den 22. November 1940 zu Lwów, a gestuerwen de 17. Februar 2016 zu Warschau, war e polnesche Filmregisseur, Auteur, Schauspiller an Dréibuchauteur.

Den Żuławski war de Jong vum polnesche Schrëftsteller an Diplomat Mirosław Żuławski. Hien ass zu Paräis op d'Uni gaangen a war och op der Filmhéichschoul IDHEC. No éischte Filmer a Polen huet hien duerno haaptsächlech a Frankräich Filmer gemaach. Bekannt Filmer vun him si *L'important, c'est d'aimer* (1975) mam Romy Schneider a Klaus Kinski souwéi *Mes nuits sont plus belles que vos jours* (1988) mam Jacques Dutronc a Sophie Marceau. Mat der Sophie Marceau (déi 25 Joer méi jonk ass) war hien eng 20 Joer zesummen, si hunn zesummen ee Jong.

## Filmographie
### als Regisseur (Kino)
* 1971: *Trzecia część nocy* 
* 1972: *Diabeł*
* 1975: *[[L'important c'est d'aimer]]*, mam Romy Schneider a Klaus Kinski
* 1981: *Possession*, mam Isabelle Adjani an Heinz Bennent
* 1984: *La femme publique*, mam Valérie Kaprisky a Francis Huster 
* 1985: *L'amour braque*, mam Sophie Marceau a Francis Huster 
* 1988: *[[Mes nuits sont plus belles que vos jours]]*, mam Sophie Marceau a Jacques Dutronc
* 1989: *Boris Godunow*, mam Ruggero Raimondi 
* 1991: *La note bleue*, mam Marie-France Pisier a Sophie Marceau
* 1996: *Szamanka*
* 2000: *[[La fidélité]]*, mam Sophie Marceau a Pascal Greggory
* 2015: *[[Cosmos (Film 2015)|Cosmos]]*

## Kuckt och
* Lëscht vu Filmregisseuren

## Um Spaweck
Plamen Orescharski

De **Plamen Wassilew Orescharski** (och *Plamen Vasilev Oresharski* transkribéiert, bulg.: Пламен Василев Орешарски), gebuer den 21. Februar 1960 zu Bobow Dol am Oblast Kjustendil, ass e bulgaresche Politiker. Hie war vum 29. Mee 2013 bis den 23. Juli 2014 Ministerpresident vum Land.

Den Orescharski war virdru schonn eng Kéier Finanzminister an der Regierung vum Sergei Stanischew (2005–2009) a Vize-Finanzminister an der Regierung vum Iwan Kostow (1997–2001).

## Um Spaweck
* Plamen Orescharski ist Bulgariens neuer Regierungschef, Deutschland Radio, 29. Mee 2013
* Regierungsbildung in Bulgarien Fragwürdige Partnerschaft, Süddeutsche Zeitung, 30. Mee 2013
Morcenx

**Morcenx** ass eng franséisch Gemeng am Departement Landes an der Regioun Nei-Aquitaine.

D'Gemeng besteet aus zwou Uertschaften an zwar d'Haaptuertschaft Morcenx, och nach dacks *Morcenx-Gare* genannt fir se vun der anerer *Morcenx-Bourg* z'ënnerscheeden.

Een Deel vun de fréiere Kuelegrouwen, ee vun de fënnef Weieren tëscht Morcenx an Arjuzanx läit um Territoire vun der Gemeng, an ass als Erhuelungsgebitt amenagéiert. Déi aner sinn integral als Naturschutzgebitt klasséiert an deem Hoergänsen iwwerwanteren oder als Raschtplaz wärend der Migratioun benotzen. Ronderëm de ganzen Areal si Plazen agericht fir déi grouss Vullen z'observéieren.
Aleksandar Petrović

Den **Aleksandar Petrović**, gebuer de 14. Januar 1929 zu Paräis, an och do gestuerwen den 20. August 1994, war e jugoslawesche Filmregisseur an Dréibuchauteur.

## Filmographie
### als Regisseur
* 1967: *Skupljaci perja* (*J'ai même rencontré des tziganes heureux*)
* 1972: *Il maestro e Margherita*
* 1977: *[[Gruppenbild mit Dame]]*
* 1988: *[[Seobe]]*

## Um Spaweck
Esther Williams

D**'Esther Williams**, gebuer als **Esther Jane Williams** den 8. August 1921 zu Inglewood, a gestuerwen de 6. Juni 2013 zu Beverly Hills, war eng US-amerikanesch Schwëmmerin a Schauspillerin.

D'Esther Williams ass bekannt duerch Filmer an deene si als Schwëmmerin a Waasserballeten ze gesinn ass.

## Filmographie
* 1942: *Andy Hardy's Double Life*, vum George B. Seitz mam Mickey Rooney 
* 1943: *A Guy Named Joe*, vum Victor Fleming mam Spencer Tracy an Irene Dunne 
* 1944: *Bathing Beauty*, vum George Sidney mam Red Skelton a Basil Rathbone
* 1945: *Thrill of a romance*, vum Richard Thorpe mam Van Johnson 
* 1945: *Ziegfeld Follies* 
* 1946: *he Hoodlum Saint*, vum Norman Taurog mam William Powell an Angela Lansbury
* 1946: *Easy to Wed*, vum Edward Buzzell mam Van Johnson a Lucille Ball
* 1946: *Till the Clouds Roll By*, vum Richard Whorf mam June Allyson an Judy Garland
* 1947: *This Time for Keeps*, vum Richard Thorpe mam Jimmy Durante 
* 1947: *Fiesta*, vum Richard Thorpe mam Ricardo Montalban a Cyd Charisse 
* 1948: *On an Island with You*, vum Richard Thorpe mam Peter Lawford a Ricardo Montalban
* 1949: *Take Me Out to the Ball Game*, vum Busby Berkeley mam Frank Sinatra an Gene Kelly
* 1949: *Neptune's Daughter*, vum Edward Buzzell mam Red Skelton a Ricardo Montalban
* 1950: *Duchess of Idaho*, vum Robert Z. Leonard mam Van Johnson
* 1950: *Pagan Love Song*, vum Robert Alton mam Howard Keel a Rita Moreno
* 1951: *Texas Carnival*, vum Charles Walters mam Red Skelton
* 1952: *Skirts Ahoy!*, vum Sidney Lanfield mam Joan Evans 
* 1952: *Million Dollar Mermaid*, vum Mervyn LeRoy mam Victor Mature a Walter Pidgeon
* 1953: *Easy to love*, vum Charles Walters mam Van Johnson
* 1953: *Dangerous when wet*, vum Charles Walters mam Fernando Lamas 
* 1955: *Jupiter's Darling*, vum George Sidney mam Marge Champion an George Sanders
* 1956: *The Unguarded Moment*, vum Harry Keller mam George Nader an John Saxon
* 1958: *Raw Wind in Eden*, vum Richard Wilson mam Jeff Chandler a Rossana Podestà
* 1961: *The Big Show*, vum James B. Clark mam Cliff Robertson a Robert Vaughn
* 1963: *La fuente mágica*, vum Fernando Lamas mam Fernando Lamas

## Um Spaweck

* Offiziell Websäit
Gum-Katalog

De **Gum-Katalog** ass en astronomesche Katalog mat 84 Emissiounsniwwel op der südlecher Hemisphär. Hie gouf um Mount Stromlo Observatoire duerch den australeschen Astronom Colin Stanley Gum (1924-1960) op Basis vun Date vu Wäitwénkelfotografie zesummegestallt.

De Gum hat säi Wierk am Joer 1955 an enger Studie mam Titel *A study of diffuse southern H-alpha nebulae* publizéiert, deen eng Zesummestellung vu Niwwelen oder Associatioune vun Niwwelen ass. Änlech Zesummestellunge sinn de Sharpless-Katalog an den RCW-Katalog, woubäi entspriechend vill Objeten an dësen och opgefouert sinn.

De Gum-Niwwel ass nom *Colin Stanley Gum* genannt, deen och vun him entdeckt gouf an am Gum-Katalog d'Nummer 12 dréit. Et ass en Emissiounsniwwel an de südleche Stärebiller Vela an Puppis.

## Beispiller
*Auszuch vu Beispiller vum Gum-Katalog aus dem Joer [[1955]]; E Klick op d'Bild liwwert d'Bildbeschreiwung, déi meescht stamen entweeder vun ënnerschiddlechen Amateurastronomen, dem [[Europäesche Südobservatoire]], der [[European Space Agency|ESA]] oder der [[NASA]]*

## Komplett Lëscht

## Kuckt och

* RCW-Katalog

## Bildquelle vum Gum-Niwwel
* Gum Nebula
* SouthernSkyPhoto.com
* Anglo-Australian Observatory
* Physics Today, 2001
* The Cloud Hunters
* Illustrated Gum Catalog

## Um Spaweck
* Illustrated and annotated commentary of Gum objects
Rollstull

E **Rollstull** (och alt **Rullstull** oder **Rullweenchen**) ass en Hëllefsmëttel fir Leit, déi net oder nëmme schlecht goe kënnen an hinnen et erméiglecht, sech fortzebeweegen.

Vum Prinzip hir ass et eng Fotell, déi op Rieder (gewéinlech 4) montéiert ass, an déi entweeder duerch déi betraffe Persoun selwer, sief et duerch Muskelkraaft an den Äerm, sief et duerch d'Steiere vun engem Motor; oder awer duerch eng zweet Persoun, déi de Rollstull dréckt, virubeweegt gëtt.

## Geschicht
De Kinnek Philipp II. vu Spuenien hat 1595 e Rollenstull mat enger Fouss- an enger Réckstäip, déi verstallt konnt ginn. De geläämten Aueremécher Stephan Farfler huet 1655 deen éischte Rollstull gebaut, deen ee selwer undreiwe kann. 1869 gouf an den USA dat éischt Patent fir e Rollstull enregistéiert.


Fichier:Rollstuhl Fontana 1420.jpg|E Rollstull vu 1420, dee mat Seeler gezu gouf
Fichier:Rollstuhl Koenig Philipp 1595.jpg|Dem Philipp&nbsp;II. säi Rollstull, 1595
Fichier:Rollstuhl Farfler 1655.jpg|Dem Farfler säi Rollstull, 1655
 Fichier:Krankenfahrstuhl-westfalia.jpg|E Spidools-Rollstull vu virun 1914
 Fichier:Faltrollstuhl-guetersloh.jpg|Elektresche Rollstull fir zesummenzefalen, Enn 1960er Joren


## Um Spaweck
Lynds' Catalogue of Bright Nebulae

Den **Lynds' Catalogue of Bright Nebulae** ass en astronomesche Katalog mat hellen Niwwelen.

Objeten an dësem Katalog hunn de Prefix **LBN**(net ze verwiessele mat dem *LDN* dem *Lynds' Catalogue of Dark Nebulae*). Vill vun dëse Katalogbezeechnunge gëtt et och an anere Lëschten. Sou ass zum Beispill LBN 974, och besser bekannt ënner dem Numm Orionniwwel, geneesou ze fanne wéi M 42 oder als NGC 1976.

De Katalog gouf an den 1960er Jore vun der Beverly Lynds zesummegestallt. De Katalog huet nieft anerem, virun allem d'Koordinate vun den Niwwelen, en eegent Hellegkeetssystem tëscht 1 a 6, woubäi 1 déi hellst Objete sinn. 6 sinn déi Objeten, déi ee just nach erkenne kann. D'Faarwen an déi visuell Gréisste vun den Objeten an aner Bezeechnunge fënnt een och an dësem Katalog.

## Kuckt och

* Astronomesch Katalogen
Pierre Mauroy

De **Pierre Mauroy**, gebuer de 5. Juli 1928 zu Cartignies, Departement Nord, a gestuerwen de 7. Juni 2013 zu Paräis, war e franséische Politiker (Sozialistesch Partei).

Hie war bal 30 Joer laang, vun 1973 bis 2001, Buergermeeschter vu Lille a bekannt dofir, vun 1981 bis 1984 éischte Premierminister ënner dem François Mitterrand gewiescht ze sinn.

Hie war och vun 1992 bis 2011 Senateur vum Departement Nord, souwéi eng Zäit Conseiller régional (z. D. President) vum Nord-Pas-de-Calais an Deputéierten an der Assemblée nationale.

Nieft verschiddene Funktiounen an der PS war hien och, vun 1992-1999, President vun der Sozialistescher International.

## Wierker

* *Héritier de l'avenir*, 1977.
* *C'est ici le chemin*, 1982.
* *À gauche*, 1985.
* *Paroles de Lillois*, 1994.
* *Léo Lagrange*, 1997.
* *[http://www.ladocumentationfrancaise.fr/rapports-publics/004001812/index.shtml Refonder l'action publique locale], rapport au Premier ministre*, 2000. 
* *Mémoires - Vous mettrez du bleu au ciel*, 2003.
* *Ce jour-là*, 2012

## Bibliographie
* Pierre Clavilier, La course contre la Honte: Suivi de Entretien avec Robert Badinter, Bruxelle, Tribord, 2006 (ISBN 978-2-930390-18-5)
* Serge Berstein, Pierre Milza et Jean-Louis Bianco (dir.), *Les Années Mitterrand, les années du changement. 1981-1984*, éd. Perrin, 2001
* Pierre Favier et Michel Martin-Roland, *La Décennie Mitterrand*, tome 1, *Les Ruptures. 1981-1984*, éd. du Seuil, coll. « L'épreuve des faits », 1990, rééd. « Points », 1995
* Stanley Hoffman, George Ross et Sylvia Malzacher (dir.), *L'Expérience Mitterrand*, Presses universitaires de France, 1988
* Bernard Ménager, Jean-François Sirinelli et Jean Vavasseur-Desperriers (dir.), *Cent ans de socialisme septentrional. Actes du colloque*, Centre de gestion de l'édition scientifique de l'université de Lille-III, 1995 
* Martine Pottrain, *Le Nord au cœur, historique de la fédération socialiste du Nord*, Lille, éd. Nord-Matin, 1993 
* Marc Prévost, *Le Petit Théâtre de Pierre Mauroy*, Lille, éd. Les Lumières de Lille, 2007
* Boris Roman, *[http://ddata.over-blog.com/xxxyyy/0/27/34/81/memoire-doc-complet20040811.doc Le Majorat de Pierre Mauroy (1973-1995)]*, mémoire de maîtrise en histoire, sous la direction de Robert Vandenbussche, université de Lille-III-Charles-de-Gaulle, 1999
Robert Enrico

De **Robert Enrico**, gebuer den 13. Abrëll 1931 zu Liévin, a gestuerwen den 23. Februar 2001 zu Paräis, war e franséische Filmregisseur an Dréibuchauteur.

Hien huet op der IDHEC (Institut des hautes études cinématographiques), der franséischer Filmhéichschoul, studéiert. Säin éischte Laangspillfilm *Au cœur de la vie* huet hien am Joer 1962 gedréint.

Bekannt Filmer vum Robert Enrico sinn *[[Les grandes gueules]]* (1965) mam Bourvil, Lino Ventura an der Marie Dubois, *[[Les aventuriers]]* (1966) mam Alain Delon a Lino Ventura a *[[Le vieux fusil]]* (1975) mat der Romy Schneider an dem Philippe Noiret.

## Filmographie
### Kino
* 1956: *Jehanne*, (Kuerzfilm)
* 1959: *[[Paradiso terrestre]]*, Regie zesumme mam Luciano Emmer 
* 1961: *Thaumetopoea, la vie des chenilles processionnaires du pin et leur extermination contrôlée*, (Kuerzfilm)
* 1962: *L'oiseau moqueur*, (Kuerzfilm)
* 1962: *La rivière du hibou*, (Kuerzfilm)
* 1962: *Montagnes magiques*, (Kuerzfilm)
* 1962: *Chickamauga*, (Kuerzfilm)
* 1963: *La belle vie*, Haaptacteuren: Frédéric de Pasquale 
* 1965: *[[Les grandes gueules]]*, Haaptacteuren: Bourvil, Lino Ventura a Marie Dubois 
* 1967: *[[Les aventuriers (Film 1967)|Les aventuriers]]*, Haaptacteuren: Alain Delon a Lino Ventura
* 1968: *Tante Zita*, Haaptacteuren: Joanna Shimkus a Katina Paxinou
* 1968: *Ho!*, Haaptacteuren: Jean-Paul Belmondo an Joanna Shimkus 
* 1971: *Un peu, beaucoup, passionnément*, Haaptacteuren: Maurice Ronet 
* 1971: *Boulevard du Rhum*, Haaptacteuren: Brigitte Bardot a Lino Ventura
* 1972: *Les caids*, Haaptacteuren: Serge Reggiani a Jean Bouise
* 1974: *[[Le secret (Film 1974)|Le secret]]*, Haaptacteuren: Jean-Louis Trintignant, Marlène Jobert a Philippe Noiret
* 1975: *[[Le vieux fusil]]*, Haaptacteuren: Romy Schneider a Philippe Noiret
* 1979: *L'empreinte des géants*, Haaptacteuren: Serge Reggiani a Mario Adorf
* 1980: *[[Pile ou face (Film)|Pile ou face]]*, Haaptacteuren: Philippe Noiret a Michel Serrault
* 1983: *Au nom de tous les miens*, Haaptacteuren: Michael York a Brigitte Fossey
* 1986: *Zone rouge*, Haaptacteuren: Sabine Azéma a Richard Anconina
* 1987: *De guerre lasse*, Haaptacteuren: Nathalie Baye a Christophe Malavoy
* 1989: *La revolution française* Regie zesumme Haaptacteuren: Richard T. Heffron Haaptacteuren: Klaus Maria Brandauer, Peter Ustinov a Claudia Cardinale
* 1993: *Vent d'est*, Haaptacteuren: Malcolm McDowell a Pierre Vaneck
* 1999: *Fait d'hiver*, Haaptacteuren: Charles Berling a Claude Brasseur

### TV
* 1964: *The Twilight Zone*, (TV-Serie) - Episod: *An Occurrence at Owl Creek Bridge* 
* 1965: *La redevance du fantôme*, Haaptacteuren: Stéphane Fey a Marie Laforêt
* 1977: *Les dossiers de l'écran*, (TV-Serie) - Episod: *Un neveu silencieux* -, Haaptacteuren: Lucienne Hamon a Jean Bouise
* 1985: *Au nom de tous les miens*, (TV-Mini-Serie) - Haaptacteuren: Michael York a Macha Méril
* 1989: *Le hérisson*, Haaptacteuren: Pierre Vaneck an Anouk Ferjac
* 1996: *Saint-Exupéry: La dernière mission*, (TV-Mini-Serie) - Haaptacteuren: Bernard Giraudeau a Maria de Medeiros

## Kuckt och
*Lëscht vu Filmregisseuren

## Um Spaweck
Britteschen Zaldotekierfecht vu Roye

De **Britteschen Zaldotekierfecht vu Roye** (*Roye New British cemetery*) ass e Commonwealth-Kierfecht bei der franséischer Uertschaft Roye an der Somme.

De Kierfecht gouf *Roye New British Cemetery* genannt fir en an der Zäit wéi en ugeluecht gouf, vun engem aneren z'ënnerscheeden, deen haut zwar nach als Zaldotekierfecht besteet, awer op deem elo keng Commonwealthzaldote méi leien.
Op där Plaz ass zanter 1920 den däitschen Zaldotekierfecht vu Roye.

## Geschicht
An der Zäit vum éischte Weltkrich war Roye vum 30. August 1914 bis de 17. Mäerz 1917 an däitschen Hänn, an duerno nees eng Kéier vum 26. Mäerz 1918 bis de 26. August dat selwecht Joer. Uganks Mäerz 1918 hat d*'53rd Casualty Clearing Station* ugefaangen den éischte Kierfecht unzeleeën. Se waren awer net domat fäerdeg ginn, d'Griewer ze markéieren, wéi Roye nees vun der preisescher Arméi zeréckeruewert gouf. An de Méint duerno hunn déi Däitsch och hir Gefalen op deem Kierfecht begruewen.

1920 koumen d'Commonwealthgriewer vum deem Kierfecht op den *Neie Kierfecht*, deen ugeluecht gi war wéi nom Krich vill Gefale vu verschiddene Krichsplazen a vun anere Griewerplazen dohi koumen. Um Kierfecht leien am Ganze 567 Zaldote begruewen.

## Griewer no Nationalitéiten
* 481 
* 69 
* 1 
* 14 
* 2
US-Monument op der Doosber Bréck

D**'US-Monument op der Bréck vun Doosber** ass eng Erënnerung un amerikanesch Zaldoten déi do géint Enn vun der Ardennenoffensiv provisoresch Brécke gebaut hunn, fir datt hir Truppen dréchnesfouss an Däitschland konnte goen.

## Geschicht
Wéi d'Ardennenoffensiv gestoppt war an d'Amerikaner um Virmarsch a Richtung Däitschland waren, ass no Plaze gesicht gi wou et relativ einfach war fir iwwer d'Flëss ze kommen. Well de Westwall awer zimmlech staark mat Bunkere befestegt war, war dat net iwwerall einfach, an all d'Brécken iwwer d'Musel, d'Sauer an d'Our waren zerstéiert.

Wéi déi 6. US-Panzerdivisioun op der Tëntesmillen de 6. Februar 1945 bis op déi däitsch Säit komm war, konnt se no Osten a Süde weidermarschéieren. Den 21. Februar owes géint fënnef Auer, war dunn Doosber an amerikaneschen Hänn. Nach de selwechten Dag huet dat 25. Panzerpionéierbatailloun vun der 6. US-Panzerdivisioun eng Bréck iwwer d'Our gebaut. Et war eng einfach Bailey-Bréck déi, well se ze schappeg war, den 28. Februar duerch eng verduebelt Duebelbaileybréck fir eng Laascht vun 120 Tonnen ersat gouf, déi vun der C-Kompanie vum 249. Pionéierkampfbatailloun opgeriicht gouf.

Déi Unitéit war och am Ufank vun der Ardennenoffensiv a Kämpf verwéckelt an hire Kapitän den Arnold J. Cissna war zu Bilschdref de 24. Dezember 1944 gefall. Den 22. Mäerz 1945 hat s'en erfollegräiche Stuermugrëff bei Oppenheim ze verzeechnen.

## Erënnerungsplack
D'Monument dat um däitschen Uwänner vun der Our steet, besteet aus enger Erënnerungsplack an engem Informatiounspanneau niewendrun. Op der Plack steet dësen Text:

:We dedicate this Monument in recognition
:of the valiant soldiers of the 249th U.S.Engineer Combat Bataillon
:General George S. Patton's 3rd Army.
:The sacrifices will never be forgotten.
:U.S.Veterans, Friends, Luxembourg - Gemeinde Dasburg

## Kuckt och
* Bréck vun Doosber
Kapitän

E **Kapitän** ass entweeder:
* En ënneschten Offizéier an enger Arméi (meeschtens Kommandant vun enger Kompanie) an an de Loftwaffen, e Kommandant vun enger Staffel: Kapitän (Arméi);
* Kommandant vun engem Fliger: Kapitän (Fliger);
* Kommandant vun engem Schëff: Kapitän (Schëff);
* Chef vun enger Sportsequipe um Terrain: Kapitän (Sport).
Lesgor

**Lesgor** ass eng franséisch Gemeng am Departement Landes an der Regioun Nei-Aquitaine.

D'Gemeng läit an der natierlecher Géigend *[[Landes de Gascogne]]*.

## Hydrographie
Iwwer den Territoire vun der Gemeng lafen e puer Baachen an zwar de Goua de Hourcq an eng kleng Baach ouni Numm déi allen zwou an de Luzoû (och als Luzou oder Lizou op Kaarten ze fannen), fir mat deem weider bei Bégaar an den Adour ze lafen.
## Verkéier
Duerch d'Uertschaft lafen d'Departementsstroossen D413 an D380. Fréier gouf et och eng Gare um Territoire vun der Gemeng op der Streck Eisebunnsstreck Laluque-Tartas vun de Voies ferrées des Landes.
## Kuckeswäertes
*D'romanesch Kierch Saint-Pierre de Lesgor aus dem 12. Joerhonnert.
## Um Spaweck


Lesgor Baach.JPG|Baach ouni Numm um *Pont de Jeanmin*
Lesgor Monument aux morts.JPG|Monument aux morts
Lesgor Kierch Nordfaçade.JPG|Romanesch Kierch vu Lesgor Nordfaçade
Rion-des-Landes

**Rion-des-Landes ** ass eng franséisch Gemeng am Departement Landes an der Regioun Nei-Aquitaine.

## Hydrographie
De Retjons e rietsen Niewefloss vun der Midouze huet seng Quellen um Territoire vun der Gemeng.
## Verkéier
*Fréier hat Rion eng Gare op der Eisebunnsstreck Bordeaux-Irun.
*Zwéi Kilometer südwestlech Rion ass d'Fluchfeld vu Rion mat enger Graspiste vun 1.300 Meter.
## Kuckeswäertes
* D'Kierch Saint-Barthélemy vu Rion-des-Landes
* D'Schlass Bellegarde
* D'Arena vu Rion
## Bekannt Persounen
*Maïté, Kächen an Televisiounsanimatrice

## Jumelagen
*  Blotzheim
*  Buñuel
Gasmaschinn Nr.11 Déifferdeng

D**'Gasmaschinn Nr. 11 op der Déifferdenger Schmelz**, och einfach **Groussgasmaschinn** genannt, ass e Generator vun der Firma Ehrhardt & Sehmer vu Saarbrécken, dee mam Héichuewegas Stroum produzéiert huet, a gläichzäiteg iwwer Pompelen d'Loft an d'Héichiewe gepompelt huet. Se huet 4 Zylinder mat engem Hubraum vu jee 3000 Liter an eng Leeschtung vun 8 Megawatt (11.000 PS). Et ass dee gréisste 4-Zylinder-Gasmotor, dee jee gebaut gouf.

Se gouf 1938 installéiert, an huet d'Hadir deemools 20 Millioune Frang kascht (d'Gasmaschinn selwer der 9). D'Maschinn steet an der Gasmotorenhal II, enger Hal, déi 1900 gebaut gouf an an där bis 1979 d'Energie fir d'Déifferdenger Schmelz produzéiert gouf. Wéi se opgeriicht gouf war se déi éischt vun hirer Aart iwwerhaapt.

D'Hal an d'Gasmaschinn goufen de 25. Juli 2008 op d'Lëscht vun de klasséierte Monumenter als *nationaalt Monument* agedroen.

Eng Asbl mam Numm Groussgasmaschinn setzt sech dofir an datt se an engem Musée fir industriell Energiegeschicht soll integréiert ginn, deen um Héichueweplateau vun der Déifferdenger Schmelz entstoe soll.

## Literatur
* Peter Feist: "Differdinger Geschichten". *d'Lëtzebuerger Land* Nr. 20, 17. Mee 2013, S.31.

## Kuckt och
* Lëscht vun den nationale Monumenter an der Gemeng Déifferdeng

## Um Spaweck
*En detailléierten Artikel iwwer d'Gasmaschinn an d'Energieproduktioun op der HADIR
Hëttermillen

**Hëttermillen** ass eng Uertschaft an der Gemeng Stadbriedemes direkt ënner Greiweldeng, wou d'Aalbaach an d'Musel leeft.

## Geschicht
D'Hëttermille war eng Fruuchtmille mat engem Laf a gouf duerch d'Waasser vun der Aalbaach ugedriwwen, wat ongeféier 400 m iwwer der Mille geklauscht (=gesammelt) gouf, dofir de Flouernumm "An der Klaus".

Den Numm krut d'Uertschaft well se tëscht de Flouerdeeler "Op der Hëtt" an "Hëtterbierg" läit, wou iwwer Joerhonnerter Kallek gebrannt gouf.

1929 gouf d'Hëttermillen duerch den "Neie Wee" laanscht d'Aalbaach mat Greiweldeng verbonnen. 1930 gouf de Millebetrib agestallt an d'Millegebaier ginn zanterhier fir Wunnzwecker benotzt.

Am Laf vun der Zäit ass eng kleng Uertschaft entstane mam Numm "Op der Hëttermillen". D'Hëttermille gëtt als Uertsdeel vu Greiweldeng ugesinn. Déi aner Säit vun der Musel läit déi däitsch Uertschaft Wehr.
## Geographie
## Literatur
*Erpelding, Émile, 1989. Die Hüttermühle bei Greiveldingen. pp.&nbsp;118–170 in: Greiweldéngen: Léiffrawëschdag 1989. Greiweldingen: Greiweldénger Leit.

## Kuckt och

## Um Spaweck
* Offiziell Säit vun der Gemeng Stadbriedemes
* Syvicol
Sharpless-Katalog

De **Sharpless-Katalog** ass eng Lëscht vun 312 HII-Regiounen (Emissiounsniwwelen) mat der Absicht vun enger kompletter Lëscht vun dësen Objeten nërdlech vun der Deklinatioun δ = -27° (hien huet allerdéngs och e puer Niwwelen südlech vun dëser Positioun).
Déi éischt Editioun aus dem Joer 1953 (Sh1) hat 142 Objeten, déi zweet a lescht Versioun vun 1959 (Sh2) vum Stewart Sharpless dann 312 Objeten. 
De Katalog huet och e puer Planetareschen Niwwelen a Supernova-Reschter.

Am Joer 1953 gouf de Stewart Sharpless Mataarbechter vun der United States Naval Observatory, wou hien HII-Regioune vun der Mëllechstrooss op Basis vun der Duerchmusterung vum Palomar Observatory Sky Survey analyséiert a katalogiséiert huet.
Aus dëser Aarbecht eraus huet hie seng Kataloge vun HII-Regiounen an zwou Editioune publizéiert, den éischten nach am selwechte Joer mat 142 Niwwelen. Déi zweet an och lescht Editioun gouf 1959 publizéiert a hat dann 312 Niwwelen.

Sharpless-Koordinate vun der éischter Editioun Sh1 hunn op de Stärekataloge vun der Bonner Duerchmusterung oder der Córdoba-Duerchmusterung baséiert. Déi zweet Editioun huet Koordinate vun der Epoch 1900 benotzt.

Am Sh2 hunn e puer Koordinate vun der südlecher Hemisphär Miessofwäichungen vun iwwer enger Bouminutt. Dat kann en Opfanne vun de gesichten Objeten däitlech erschwéieren. Dofir gouf e revisionéierte Katalog mam Numm BFS (Blitz, Fich and Stark) erausginn. Dësen hat 65 nei Objeten, 20 Objete goufen ewechgeholl. Déi meescht vun den Objeten, déi ewechgeholl goufen, waren entweeder schonn opgehollen Niwwelen oder Iwwerreschter.

Déi 312 Vermierker am Sharpless-Katalog iwwerlappen sech heiansdo mat den 110 am Messier-Katalog (M), de 7.840 vum New General Catalogue (NGC), dem Caldwell-Katalog (dee selwer nees eng Ënnerauswiel vun anere Katalogen duerstellt) mat 109 Iwwerlappungen wéi och dem RCW-Katalog. Zäitgenëssesch waren d'Kataloge Gum an RCW, obwuel dës haaptsächlech déi südlech Hemisphär ofdeckten.

## Beispiller
*Auszuch vu Beispiller vum zweete Sharpless-Katalog aus dem Joer [[1958]]; E Klick op d'Bild liwwert d'Bildbeschreiwung, déi meescht sinn entweeder vun ënnerschiddlechen Amateurastronomen, vun [[Europäesche Südobservatoire]], vun der [[European Space Agency|ESA]] oder der [[NASA]]*

## Kuckt och

## Um Spaweck
* Original catalog
* Illustrated and annotated commentary
* SIMBAD Sh2 listing
* Sh2 images
T Tauri

Den **T Tauri** (kuerz: *T Tau*) ass e verännerleche Stär am Stärebild Taurus. Et ass de Prototyp vun den T-Tauri-Stären.

Den T&nbsp;Tauri gouf am Joer 1852 vum John Russell Hind entdeckt. Vun der Äerd aus gesinn erschéngt den T Tauri tëscht de Stäre vum Oppene Stärekoup vun den Hyaden, net wäit vum ε&nbsp;Tauri, ass awer a Wierklechkeet mat ongeféier 580 Liichtoer däitlech méi wäit ewech. Den „T“ am Numm follegt de Reegele vun der Benennung vu verännerleche Stären a seet, datt den T&nbsp;Tauri den drëtte verännerleche Stär ass, deen am Stärebild Taurus entdeckt gouf. Seng visuell Magnitude variéiert zäitlech onreegelméisseg tëscht 9,3 an 13,5&nbsp;mag.

Wéi all T-Tauri-Stären ass den T&nbsp;Tauri selwer och jonk, nëmmen e puer Millioune Joer al. Hie steet a Verbindung mat dem Reflexiounsniwwel NGC 1554-1555 (*Hindschen Niwwel*, vdB&nbsp;28), dee seng Hellegkeet opfälleg variéiert.

## Literatur
* Rainer Köhler: *T&nbsp;Tauri – der junge Dreifachstern. Ein untypischer Prototyp.* In: *[[Sterne und Weltraum]].* Jg.&nbsp;49, Nr.&nbsp;6, 2010, , S.&nbsp;38–46 (PDF; 2,0 MB).
Stewart Sharpless

De **Stewart Lane Sharpless**, gebuer den 29. Mäerz 1926, a gestuerwen den 19. Januar 2013, war en US-amerikaneschen Astronom, deen d'Struktur vun der Mëllechstrooss ënnersicht hat.

De Stewart Sharpless war Professer Emeritus am Department of Physics and Astronomy vun der University of Rochester.

## Kuckt och

* Sharpless-Katalog

## Um Spaweck
* Photographic Sharpless Catalog
* Digitized Sky Survey
* Homepage
Eisebunnsstreck Laluque - Tartas

D**'Eisebunnsstreck Laluque - Tartas** ass eng ronn 14&nbsp;km laang Eisebunnslinn tëscht der Gare Laluque-Midi an där vun Tartas.

Et ass déi eenzeg Streck vun de Voies ferrés des Landes déi bis haut iwwerlieft huet.

D'Streck gouf tëscht dem 24. Abrëll 1879 am 27. Oktober 1890 vun der Eisebunnsgesellschaft *Chemin de fer d'Intérêt local des Landes* (CFIL), gebaut. Déi genee Längt war 13.577,30&nbsp;m.

1916 gouf d'Streck vun der *Société anonyme des Voies Ferrées des Landes* iwwerholl. De 15. Mee 1939 gouf de Persounentransport ofgeschaaft, allerdéngs dat Joer drop am Juni nees agefouert. Dat blouf dunn och sou bis de 27. Abrëll 1950.

Am November 1994 goufen déi lescht 264&nbsp;m tëscht der Gare vun Tartas an der Pabeierfabréck *Tembec*, grad sou wéi d'Gare an d'Quaien ewechgerappt, an et goufe Wunnengen do gebaut.

Zanter 1998 ginn déi 13.113&nbsp;m déi nach Rescht si vun de *Voies Ferrées Locales et Industrielles* (VFLI) vu Laluque-Midi bis bei d'Papeterie Tembec am Wuerentransport bedriwwen.

## Uschlëss
An der Gare vu Laluque huet d'Streck Uschloss un d'Haaptstreck Bordeaux-Irun an hat bis 1989 Uschloss un dat Stéck vun der Streck Laluque - Saint-Girons dat nach a Betrib war d.&nbsp;h. bis op Laluque-Boôs. Déi zwou Niewestrecke ginn och dacks einfach zesummen als Streck *Saint-Girons - Tartas* ernimmt.

Zu Tartas, kuerz virum Terminus, huet d'Streck en Ofleeër bis an de Silo vun Tartas.

Laluque-Tartas fin.JPG|Terminus vun der Streck
Laluque-Tartas X Route du Moulin.JPG|D'Streck op der Kräizung mat der Route du Moulin bei Tartas an Direktioun Laluque gekuckt
Laluque-Tartas biff. Silo.JPG|D'Streck vun der Route du Moulin aus gesinn, hannen am Bild d'Weich fir bei de Silo
Uerschterhaff

Den **Uerschterhaff** ass en Haff a Lieu-dit an der Gemeng Suessem.
__TOC__

Zwou Gruppe Kappweiden no beim Uerschterhaff, op de Flouere *Brill* a *Scherleck*, stinn zanter dem 18. Mee 2007 als national Monumenter op der Lëscht vun de klasséierte Monumenter.


Fichier:Weiden Uerschterhaff 01.jpg
Fichier:Weiden Uerschterhaff 02.jpg

## Prisong um Uerschterhaff
Den 19. Juni 2014 huet d'Chamber e Gesetz gestëmmt, dat de 24. Juli 2014 a Kraaft getrueden ass, fir um Uerschterhaff en neie Prisong fir Leit an Untersuchungshaft ze bauen.

## Kuckt och
* Lëscht vun den nationale Monumenter an der Gemeng Suessem

## Um Spaweck
Wäisse Stuerk

De **Wäisse Stuerk** (*Ciconia ciconia*) ass eng Zuchvullenaart aus der Famill vun de Stuerken (Ciconiidae).

## Morphologie
Wäiss Stuerke si ronn 80 bis 100&nbsp;cm laang an hunn eng Fligelspanwäit vun 200 bis 220&nbsp;cm. Si hu wäiss Fiederen um Kierper, déi un de Flilleke si schwaarz. De Schniewel an d'Patte si roudelzeg. Wäiss Stuerken hunn e Gewiicht vun enger 2,5 bis 4,5&nbsp;kg. Si hu keng haart Stëmm, dofir verstännege se sech doduerch, datt se mat hirem Schniewel klabberen.

## Ernierung
De Wäisse Stuerk frësst klengt Gedéiesch, dat en um Buedem fënnt, wann en duerch d'Wisen an d'Suppe stuerkt, an dann op een Zock mat sengem Schniewel paakt: Reewierm, Insekten, Fräschen, Mais, Fësch, Schlaangen an och alt emol Déierekadaveren, a seelen d'Eeër oder d'Brutt vun aner Vullenaarten, déi um Buedem bréien.

## Habitat

## Migratioun

## De Stuerk a Fabelen an an der Literatur

## De Stuerk zu Lëtzebuerg

Bis an d'Mëtt vum 19. Joerhonnert era war de Wäisse Stuerk zu Lëtzebuerg geleefeg. Duerno huet en do als ausgestuerwe gegollt. 2013 konnt op der Lameschmillen, am Naturschutzgebitt Dumontshaff, eng éischt Kéier nees eng Koppel observéiert ginn, déi do hiert Nascht gebaut huet, an zwee (ufanks véier) Jonker opgezillt huet. 
Zanterdeems goufen nees all Joers  eng oder méi Koppelen zu Lëtzebuerg gesinn, déi probéiert hunn, Klenger opzezillen. An den Nauturschutzgebidder laanscht d'iewescht Uelzecht goufen dann och op verschiddene Plaze metalle Plattformen op de Stämm vun ofgestuerwene Beem ubruecht, fir et de Vigel méi einfach ze maachen, duer Näschter ze bauen.

2014 gouf de Wäisse Stuerk vun der Asbl natur&ëmwelt als Vull vum Joer erausgesicht.

## Kuckt och
* Lëscht vun de Vullen zu Lëtzebuerg

## Um Spaweck
Furadourodamm

De **Furadourodamm** ass e klenge Staudamm am portugiseschen Distrikt Santarém an an der Gemeng Coruche. Den Numm huet e vum Flouer *Furadouro*, wou e steet.
Kierch Nidderdonwen

D**'Kierch zu Nidderdonwen** ass eng kathoulesch Kierch, déi zur Par Musel a Syr Saint-Jacques, zum Dekanat Osten an zu der Gemeng Fluessweiler gehéiert.

D'Kierch ass dem hellege Mäerten geweit, deem säi Fest den 11. November gefeiert gëtt.

Se steet ganz am Süde vun der Uertschaft op enger vun den héchste Plazen un engem kuerze Säitewee vum CR146. De Kierfecht ass direkt nieft der Kierch ugeluecht.

Den 20. November 2020 gouf d'Kierch. mat engem Deel vum Kierfecht, als nationaalt Monument klasséiert.

Zur fréierer Par Nidderdonwen gehéieren ausser der Parkierch vun Nidderdonwen och nach d'Filialkierch vun Ohn an d'Kapell vun Uewerdonwen.

## Kuckt och
* Lëscht vu reliéise Gebaier zu Lëtzebuerg
* Lëscht vun de Lëtzebuerger Paren
*Lëscht vun de fréiere Lëtzebuerger Paren

## Um Spaweck

* Websäit vum Parverband Maacher, Mäertert, Widdebierg, Wormer
* D'Fënstere vun der Kierch vun Nidderdonwen op der Websäit vun der ''Stiftung Forschungsstelle Glasmalerei des 20. Jh. e.&nbsp;V.'' 


Fichier:Kirche Niederdonven 01.jpg|Kierch vun Nidderdonwen (Westsäit)
Fichier:Kirche Niederdonven 03.jpg|Grafmonument bei der Kierch vun Nidderdonwen
Gare Laluque

D**'Gare vu Laluque** dacks **Laluque-Midi** genannt fir se vun där vun de VLF z'ënnerscheeden ass eng SNCF-Gare op der Streck Bordeaux-Irun um PK&nbsp;133,755. Se läit op enger Héicht vun 62&nbsp;m.

Et ass eng kleng Marchandisëgare mat e puer Rangéiergleiser, vun där aus 1890 d'Ofzweigunge vun de Strecke Laluque - Tartas a Laluque - Saint-Girons fortgaange sinn. Vun deenen zwou ass nach just Laluque-Tartas am Fret aktiv.

Zanter dem 29. Dezember 2008 hale keng Persounenzich méi an der Gare.

D'Gebai fir d'Passagéier gouf nom Krich frësch opgeriicht, well dat d'Gebai vu virdrun, bei engem Sabotageakt vun den FFI op en däitsche Munitiounszuch, mat an d'Luucht geflu war. Eng Plack op der Fassad erënnert un déi Aktioun. 
## Biller

Fichier:Laluque gare Plack.JPG|FFI-Plack op der Gare
Fichier:Laluque-Tartas biffurcation Laluque-Midi.JPG|Ofzweigung fir op Tartas
Laluque Gare.JPG|Vue op d'Gleiser
NGC 109

Den **NGC 109** ass eng Balkespiralgalaxie am Stärebild Andromeda. Si gouf den 8. Oktober 1861 vum däitsch-däneschen Astronom Heinrich Ludwig d'Arrest entdeckt.

## Kuckt och

## Um Spaweck
* SIMBAD Query
* Artikel a Biller zu NGC 109 op wikisky.org
Villeneuve-la-Dondagre

**Villeneuve-la-Dondagre** ass eng franséisch Gemeng am Departement Yonne an der Regioun Bourgogne-Franche-Comté.
Gare Rion-des-Landes

D**'Gare vu Rion-des-Landes ** ass eng SNCF-Gare op der Streck Bordeaux-Irun um PK&nbsp;122,043. Se läit op enger Héicht vun 68&nbsp;m.

Et hält keen Zuch méi fir Persounentrafic.

An der Gare leien nieft de Gleiser vun der Streck riets a lénks e Rangéiergleis, an zanter Enn 2011 funktionéiert eng ronn 500&nbsp;m südlech vun der Gare den Uschloss vum Spanplackewierk EGGER mat neie Gleiser an neien Installatiounen. 
## Biller

Rion-des-Landes Gare 1.JPG|Vue op d'Gleiser an Direktioun Laluque
Rion-des-Landes Gare 2.JPG|Dat verdelabréiert Statiounsgebai.
Rion-des-Landes Gare raccord EGGER.JPG|Déi nei Gleisanlage fir den EGGER-Uschloss.
Rion-des-Landes Gare Weich.JPG|Nei Weich um PK 122.224
Jean-Marc Ayrault

De **Jean-Marc Ayrault**, gebuer de 25. Januar 1950 zu Maulévrier, Departement Maine-et-Loire ass e franséische Politiker (PS).

Den Ayrault war vun 1989 bis 2012 Buergermeeschter vun Nantes a vun 1986 bis 2012 Deputéierten an der Assemblée nationale wou e vun 1997 bis 2012 Fraktiounspresident vun der *Groupe socialiste* war. Vu Mee 2012 bis Mäerz 2014 war hien, ënner dem President François Hollande, Premierminister vun der Franséischer Republik. Vum 11. Februar 2016 bis den 10. Mee 2017 war hien Ausseminister.

Vun 1973 bis zu senger Wal an d'Parlament war de Jean-Marc Ayrault Däitschprofesser zu Saint-Herbelain. Do war hien och vun 1977 bis 1989, wéi en op Nantes geplënnert ass, Buergermeeschter.

Hien ass zanter 1971 bestuet an huet zwou Duechteren.

## Um Spaweck

* Websäit vum Jean-Marc Ayrault 
* Biographie op der Säit vum Premierminister
Iurie Leancă

De **Iurie Leancă**, gebuer den 20. Oktober 1963 zu Cimișlia, Moldawesch SSR, Sowjetunioun, ass ee moldaweschen Diplomat a Politiker (Liberal-Demokratesch Partei vu Moldawien (PLDM)).

Hien ass zanter dem Abrëll 2013 Regierungschef vu Moldawien.

Virdru war hien Ausseminister vum Land.
Le Sen

**Le Sen ** ass eng franséisch Gemeng am Departement Landes an der Regioun Nei-Aquitaine.

D'Gemeng läit an der Forêt des Landes am Parc naturel régional des Landes de Gascogne.
## Hydrographie
Den Estrigon e rietsen Niewefloss vun der Midouze an e puer vu sengen Niewebaache wéi d'Baach ouni Numm hunn hir Quellen um Territoire vun der Gemeng.

## Kuckeswäertes
* D'Kierch Notre-Dame du Mont-Carmel du Sen
* De Milleweier


Le Sen Kierch.JPG|D'Kierch vu Le Sen
Estrigon au Sen.JPG|Den Estrigon um Sen
Le Sen Wäschbur.JPG|De Wäschbuer um Sen nieft dem Estrigon
Paramore

**Paramore** ass eng US-amerikanesch Rock-Band, déi um Ufank vun de 2000er Joren de Punk-Pop agelaut huet.

## D'Band
*Vocals: Hayley Williams
*E- Bass: Jeremy Davis
*Rhythmusgitar: Taylor York

## Discographie
### Albumen
* 2005: *All We Know Is Falling*
* 2007: *RIOT!*
* 2009: *Brand New Eyes*
* 2013: *Paramore*
* 2017: *After Laughter*

### DVDen
* 2008: *Live in the UK 2008*
* 2008: *The Final Riot!*

## Um Spaweck
* Offiziell Homepage (engl.)
Mondement-Montgivroux

**Mondement-Montgivroux** ass eng franséisch Gemeng am Departement Marne an der Regioun Grand Est

## Geschicht
1845 gouf d'Gemeng Montgivroux bei Mondement geprafft.

## Nopeschgemengen
*Soizy-aux-Bois
*Oyes 
*Reuves
*Allemant
*Broyes
*La Villeneuve-lès-Charleville
Lëscht vun de Gemengen am Departement Landes

Op dëser Säit stinn déi 331 **Gemengen** am franséischen **[[Departement Landes]]**. Se stinn do dem Alphabet no, mat hirem Insee-Code an hirem Postcode, an och mat deene wichtegsten interkommunale Strukturen, zu deenen se gehéieren (Stand 2004).

## Lëscht vun de Gemengen
(CAM) Communauté d'agglomération vu Marsan, geschaf 2002.

(MACS) Communauté d'agglomération Maremne Adour Côte-Sud, geschaf 2003.

## Kuckt och
* Departement Landes
* Arrondissementer am Departement Landes
* Kantonen am Departement Landes
Fischer

De Begrëff **Fischer** bezeechent:

* e Familljennumm: Fischer (Familljennumm),
* eng lëtzebuergesch Bäckereischaîne; kuckt dofir Panelux,
* eng cheemesch Reaktioun: Fischer-Tropsch-Synthees.
* en däitschen Dübelfabrikant: Fischer-Dübel