2011

D'Joer **2011** huet op engem Samschdeg ugefaangen. Et war kee Schaltjoer.

## Evenementer
### Europa
* : Estland trëtt der Eurozon bäi a féiert den Euro an.
* 23. Januar: Den Anibal Cavaco Silva gëtt schonn am éischten Tour vun de Presidentschaftswalen a Portugal erëmgewielt.
* 25. Februar: D'virgezunne Parlamentswalen an Irland gi vun der Oppositiounspartei *Fine Gael* ënner dem Enda Kenny gewonnen.
* : Bei de Parlamentswalen an Estland ginn d'Koalitiounsparteie vum Premier Andrus Ansip senger Reformpartei an der Pro Patria a Res Republica Unioun vun de Wieler an hirem Amt confirméiert.
* : An Andorra gewannen d**Demòcrates per Andorra'', déi an der Oppositioun waren, mat absolutter Majoritéit déi virgezunne Parlamentswalen; de [[Antoni Martí]] gëtt den [[11. Mee]] zum Premierminister ernannt.
* [[17. Abrëll]]: Bei de Parlamentswalen a [[Finnland]] kritt d'National Sammlungspartei vum Finanzminister [[Jyrki Katainen]] déi meescht Stëmmen, knapps virun den [[Euroskeptizismus|europaskepteschen]] a rietspopulistesche "Stackfinnen". D'Sozialdemokraten, bis dohin an der Regierung, ginn Drëtt.
* : Bei de virgezunnene Parlamentswalen a [[Portugal]] gewënnt déi oppositionell liberal Partei vun der Sozialdemokratie (PSD) ënner dem [[Pedro Passos Coelho]].
* [[22. Juli]]: E rietsextremen Attentäter deet zu [[Oslo]] eng [[Autobomm]] explodéieren an erschéisst duerno Dosende vu Jugendlecher an engem Vakanze-Camp op der Insel [[Utøya]]; am Ganze 76 Mënsche kommen dobäi ëm d'Liewen.
* [[15. September]]: De "Roude Block" mat als stäerkster Partei de Sozialdemokrate gewënnt d'Parlamentswalen an [[Dänemark]]; d'[[Helle Thorning-Schmidt]] gëtt den 3. Oktober zur Premierministesch ernannt.
* : Parlamentswalen a [[Polen]].
* [[23. Oktober]]: Federal Parlamentswalen an der [[Schwäiz]].
* [[27. Oktober]]: De [[Michael D. Higgins]] gewënnt d'Presidentewalen an [[Irland]].
* [[30. Oktober]]: D'Presidentewalen a [[Bulgarien]] gi vum [[Rossen Plewneliew]] gewonnen.
* [[10. November]]: Nom Récktrëtt vum [[Giorgos Andrea Papandreou|George Papandreou]] gëtt de [[Lucas Papademos]] Iwwerganks-Regierungschef a Griicheland.
* [[16. November]]: Nom Récktrëtt vum [[Silvio Berlusconi]], den 13. November, gëtt de [[Mario Monti]] Premierminister vun enger Iwwerganksregierung.
* [[20. November]]: Bei de Parlamentswalen a [[Spuenien|Spuenie]] gewënnt de ''Partido Popular'' mat hirem Spëtzekandidat [[Mariano Rajoy]]. De Rajoy trëtt den [[20. Dezember]] säin Amt un.
* : Bei de Wale fir d'[[Duma]], d'[[russland|russescht]] Parlament, kritt dem Premierminister [[Wladimir Putin]] seng Partei mat 238 vu 450 Mandater d'absolut Majoritéit.
* 4. Dezember: D'Partei ''Positiivt Slowenien'' vum [[Zoran Janković]] kritt déi meescht Stëmme bei de virgezunnene Parlamentswalen a [[Slowenien]].
* 4. Dezember: D'Parlamentswalen a [[Kroatien|Kroatie]] gi vun der oppositioneller Mëtt-Lénks-Allianz ''Kukuriku'' ënner dem [[Zoran Milanović]] gewonnen; de Milanovic gëtt den 23. Dezember Premierminister.
* : 540 Deeg no de Parlamentswalen an der [[Belsch]] gëtt d'Koalitiounsregierung vu 6 Parteien ënner dem frankophone Sozialist [[Elio di Rupo]] vereedegt.
 
==== Lëtzebuerg ====
* : An 116 [[Gemeng (Lëtzebuerg)|Gemeng]]e ginn d'[[Gemengerot|Gemengeréit]] [[Gemengewalen|nei gewielt]].

=== Afrika ===
* : An der [[Zentralafrikanesch Republik|Zentralafrikanescher Republik]] gewënnt de [[François Bozizé]] vun der sozialdemokratescher KNK d'Presidentschaftswale mat 66,1&nbsp;% vun de Stëmmen.
* : Op [[Kap Verde]] gewënnt dem Premier [[José Maria Neves]] seng Partei PAICV d'Parlamentswalen.

* [[18. Februar]]: De [[Yoweri Museveni]] gëtt zum President vun [[Uganda]] erëmgewielt.
* [[12. Mäerz]]: De Kandidat vun der Oppositioun, de [[Mahamadou Issoufou]] gewënnt mat 58&nbsp;% vun de Stëmmen am 2. Tour d'Presidentschaftswalen am [[Niger]].
* [[31. Mäerz]]: [[Mayotte]] gëtt dat 101. franséischt Departement.
* : De [[Südsudan]] gëtt onofhängeg vum [[Sudan]].
* [[21. August]]: De [[Jorge Carlos Fonseca]] gëtt zum neie President vum [[Cap Vert]] gewielt an den [[9. September]] vereedegt.

=== Amerika ===
* : D'virgezunnen Neiwale fir d'federaalt Parlament a [[Kanada]] gi vun der Konservativer Partei vum Premierminister [[Stephen Harper]] gewonnen.

==== USA ====


==== Mëttel- a Südamerika ====
* [[20. Mäerz]]: De [[Michel Martelly]] gewënnt am zweeten Tour d'Presidentewalen an [[Haiti]].
* : Den [[Ollanta Humala]] gewënnt am 2. Tour d'Presidentewalen am [[Peru]]. Hie gëtt offiziell den 28. Juli ageschwuer.
* [[23. Oktober]]: Déi aktuell [[Argentinien|argentinesch]] Presidentin [[Cristina Fernández de Kirchner]] gëtt bei Presidentschaftswalen erëmgewielt.
* : Den [[Daniel Ortega]] gëtt zum Staatspesident an [[Nicaragua]] erêmgewielt.

=== Asien ===
* : De [[Jhala Nath Khanal]] gëtt Premierminister am [[Nepal]].
* [[11. Mäerz]]: Bei engem [[Äerdbiewen|Äerdbiewe]] vun der Stäerkt 9,0 virun der Ostküst vu [[Japan]] a virun allem dem [[Tsunami]], deen doduerch entstanen ass, si 15.840 Leit ëm d'Liewe komm (derbäi kommen 3.926 Vermësster) an hunn Honnertdausenden hiert Doheem verluer. Dobäi ass och de Killsystem vun de [[Atomreakter|Reaktere]] vun der [[Atomzentral Fukushima I]] zäitweileg ausgefall, et koum zu der Kär[[fusioun]] an 3 Reakteren, a [[Radioaktivitéit]] ass an d'Ëmwelt geroden. Eng Zon vun 20&nbsp;km Ëmkrees gouf komplett evakuéiert, eréischt no Woche konnten d'Reaktere méi oder manner stabiliséiert ginn. D'Schied sinn am dräistellege Milliardeberäich.
* [[12. Juni]]: Bei de Parlamentswalen an der [[Tierkei]] gewënnt d**Partei fir Gerechtegkeet an Entwécklung* (AKP) ënner dem Prmeier [[Recep Tayyip Erdogan]] mat 326 vu 550 Sëtz.
* : Déi oppositionell *Pheu Thai* ("Partei fir d'Thaï"), mat un der Spëtzt der [[Yingluck Shinawatra]] gewënnt d'Parlamentswalen an [[Thailand]].
* [[25. Juli]]: Den [[Truong Tan Sang]] trëtt säin Amt als Staatspresident vum [[Vietnam]] un, den [[Nguyen Tan Dung]] gëtt Premierminister.
* : Nom Récktrëtt vum [[Naoto Kan]] gëtt de [[Yoshihiko Noda]] neie Premierminister a Japan.
* [[25. Oktober]]: Bei engem Äerdbiewen am Oste vun der Tierkei kommen iwwer 500 Mënschen ëm d'Liewen.
* : Bei de Wale fir d'[[Duma]], d'[[Russland|russescht]] Parlament, kritt dem Premierminister [[Wladimir Putin]] seng Partei mat 238 vu 450 Mandater d'absolut Majoritéit.

=== Ozeanien & Pazifik ===
* [[26. November]]: Dem Regierungschef [[John Key]] seng *New Zealand National Party* Partei gewënnt op en Neits d'Parlamentswalen an [[Neiséiland]].


=== Arabesch Welt an Noen Osten ===
* *(uechtert d'Joer)*: [[Arabescht Fréijoer]]:
* [[14. Januar]]: No [[Tuneesesch Revolutioun 2010-2011|wochelaange Protester]] géint seng Regierung trëtt den [[Tunesien|tuneesesche]] President [[Zine el-Abidine Ben Ali]] no 23 Joer un der Muecht zeréck a verléisst d'Land; de [[Fouad Mebazaâ]] gëtt Interims-Nofollger.
* : No Masseprotester gëtt de [[Marouf al-Bakhit]] vum Kinnek [[Abdullah II. vu Jordanien|Abdullah II.]] vu [[Jordanien]] zum neie Regierungschef ernannt.
* [[11. Februar]]: Den [[Egypten|egyptesche]] President [[Hosni Mubarak]] trëtt no 18 Deeg Protester géint hien, bei deenen eng 300 Leit ëm d'Liewe kommen, zeréck. D'Militär iwwerhëlt, bis zu enger Verfassungsännerung, Parlaments- a Presidentschaftswalen, d'Muecht am Land.
* *Mëtt Februar bis Mëtt Oktober*: Fir d'éischt Protester, duerno Kämpf a [[Libyen]] géint den Diktator [[Muammar al-Gaddafi]], bei deenen Dausende vu Leit ëm d'Liewe kommen. Eng Koalitioun, ugefouert vu [[Vereenegt Kinnekräich|Groussbritannien]], [[Frankräich]], [[Kanada]] an de [[Vereenegt Staate vun Amerika|USA]] flitt vum [[19. Mäerz]] u Loftattacken op libesch Stellungen. D'Rebelle gewannen no an no Iwwerhand; den [[20. Oktober]] gëtt de Gaddafi, deen op der Flucht war, gefaange geholl an erschoss.
* [[15. Mäerz]]: Ufank vu Protester géint d'Regime vum [[Baschar al-Assad]] a [[Syrien]], déi sech an de Méint duerno an e [[Biergerkrich a Syrien|Biergerkrich]] ausbreeden. Bis Mäerz 2018 koumen dobäi ronn 350.000 Mënschen ëm d'Liewen, 7 Millioune Leit si Flüchtlingen an den Nopeschlänner an an Europa, a weider 6,3 Millioune hu missen an aner Plaze bannent Syrie flüchten. 7 Joer nom Ausbroch ass nach ëmmer keen Enn an Aussiicht. 
* [[21. Oktober|21.]]-[[23. Oktober]]: Fräi Walen an Tunesien.
* [[29. November]]: No de Parlamentswale vum 25. November a [[Marokko]] gëtt den [[Abdelilah Benkirane]] zum Premierminister ernannt.

== Konscht a Kultur ==
*  - [[31. Dezember]]: [[Tallinn]] an [[Turku]] sinn [[Europäesch Kulturhaaptstad|Europäesch Kulturhaaptstied]].

=== Molerei ===

=== Literatur ===
* [[Servais-Präis]] fir dem [[Jean Krier (Dichter)|Jean Krier]] säi Gedichtband *Herzens Lust Spiele*.
* [[Batty-Weber-Präis]] fir de [[Jean Portante]].
* 1. Präis am [[Concours littéraire national 2011|Nationale Literaturconcours]] fir dem [[Tom Hengen]] säi Recueil *Explorations in C*.

=== Musek ===
* [[10. Mee]]–[[14. Mee]]: Den Duo [[Eldar Qasımov|Ell]] & [[Nigar Camal|Nikki]] gewënnt mam Lidd *Running Scared* de [[Eurovision Song Contest 2011|56. Eurovision Song Contest]] zu [[Düsseldorf]].

=== Kino ===
* De *César* fir de beschte Film geet un *Des Hommes et des Dieux* vum [[Xavier Beauvois]].
* Den *Oscar* fir de beschte Film geet un *The King's Speech* vum [[Tom Hooper]].
* *The Tree of Life* vum [[Terrence Malick]] gewënnt d*'Gëlle Palm* um Filmfestival vu Cannes.

== Wëssenschaft an Technik ==
* [[29. September]]: [[Tiangong 1]], déi éischt chinesch Raumstatioun, gëtt mat der Drorakéit *Laange Marsch* 2F op Orbit geschéckt.

== Sport ==
* : Déi [[lëtzebuergesch Foussballnationalekipp]] gewënnt an der [[Lëtzebuerg (Stad)|Stad Lëtzebuerg]] 2:1 géint Slowakei. Déi zwéi Goler fir d'Lëtzebuerger huet den [[Daniel da Mota]] geschoss.
* [[25. Mäerz]]: Déi lëtzebuergesch Foussballnationalekipp verléiert an der Stad Lëtzebuerg, am Kader vun der Qualifikatioun fir d'[[Foussball-Europameeschterschaft 2012]], 0:2 géint Frankräich.
* [[29. Mäerz]]: Déi lëtzebuergesch Foussballnationalekipp verléiert zu [[Piatra Neamt]], am Kader vun der Qualifikatioun fir d'Foussball-Europameeschterschaft 2012, 1:3 géint Rumänien. De Gol fir d'Lëtzebuerger huet de [[Lars Gerson]] geschoss.
*  - [[5. Juni]] De [[Linus Gerdemann]] gewënnt den [[Tour de Luxembourg 2011]].
* : Déi lëtzebuergesch Foussballnationalekipp verléiert an der Stad Lëtzebuerg 0:1 géint Ungarn.
* : Déi lëtzebuergesch Foussballnationalekipp verléiert zu [[Minsk]], am Kader vun der Qualifikatioun fir d'Foussball-Europameeschterschaft 2012, 0:2 géint Wäissrussland.
* [[10. August]]: Déi lëtzebuergesch Foussballnationalekipp verléiert zu [[Faro]] 0:5 géint Portugal.
* : Déi lëtzebuergesch Foussballnationalekipp verléiert an der Stad Lëtzebuerg, am Kader vun der Qualifikatioun fir d'Foussball-Europameeschterschaft 2012, 0:2 géint Rumänien.
* : Déi lëtzebuergesch Foussballnationalekipp gewënnt an der Stad Lëtzebuerg, am Kader vun der Qualifikatioun fir d'Foussball-Europameeschterschaft 2012, 2:1 géint Albanien. D'Goler fir d'Lëtzebuerger hunn de [[Gilles Bettmer]] an [[Aurélien Joachim]] geschoss.
* : Déi lëtzebuergesch Foussballnationalekipp verléiert zu [[Zenica]], am Kader vun der Qualifikatioun fir d'Foussball-Europameeschterschaft 2012, 0:5 géint Bosnien-Herzegowina.
* [[15. November]]: Déi lëtzebuergesch Foussballnationalekipp verléiert an der Stad Lëtzebuerg 0:1 géint Schwäiz.

== Gebuer ==


== Gestuerwen ==

* : [[Pete Postlethwaite]], englesche Schauspiller.
* : [[Jill Haworth]], brittesch Schauspillerin.
* : [[Jiří Dienstbier]], tschecheschen Dissident a Politiker.
* : [[Peter Yates]], brittesche Filmregisseur.
* [[10. Januar]]: [[Julot Faber]], Promoteur vum Lëtzebuerger Folklor.
* [[13. Januar]]: [[Hellmut Lange]], däitsche Schauspiller.
* [[15. Januar]]: [[Susannah York]], brittesch Schauspillerin an Auteur.
* 15. Januar: [[Hilde Zach]], éisträichesch Politikerin.
* [[24. Januar]]: [[Bernd Eichinger]], däitsche Filmproduzent a -regisseur.
* [[28. Januar]]: [[Adeline Pellegrino]], lëtzebuergesch Léierin.
* [[30. Januar]]: [[John Barry]], brittesche Filmmusekkomponist.
* : [[Maria Schneider]], franséisch Schauspillerin.
* : [[Edmond Israel]], lëtzebuergesche Banquier.
* : [[Gary Moore]], brittesche Museker.
* [[10. Februar]]: [[Jeannette Batti]], franséisch Schauspillerin.
* [[12. Februar]]: [[Peter Alexander]], éisträicheschen Entertainer, Showmaster, Sänger a Schauspiller.
* [[13. Februar]]: [[Norbert Hoffmann]], lëtzebuergesche Komponist.
* 13. Februar: [[Louis Grisius]], lëtzebuergesche Vëlossportler an Olympionik.
* [[18. Februar]]: [[Catherine Jourdan]], franséisch Schauspillerin.
* [[28. Februar]]: [[Annie Girardot]], franséisch Schauspillerin.
* 28. Februar: [[Jane Russell]], US-amerikanesch Schauspillerin.
* [[13. Mäerz]]: [[Sascha Wagener]], lëtzebuergesche Politiker.
* [[23. Mäerz]]: [[Elizabeth Taylor]], US-amerikanesch Schauspillerin.
* [[27. Mäerz]]: [[Farley Granger]], US-amerikanesche Schauspiller.
* : [[Mill Majerus]], lëtzebuergesche Politiker a Sexolog.
* : [[Baruch Samuel Blumberg]], US-amerikanesche Wëssenschaftler.
* : [[Sidney Lumet]], US-amerikanesche Filmregisseur.
* [[10. Abrëll]]: [[Jean Kerger]], lëtzebuergesche Professer a Sproochwëssenschaftler.
* [[14. Abrëll]]: [[William N. Lipscomb]], US-amerikanesche Cheemiker.
* [[15. Abrëll]]: [[Michel Raus]], lëtzebuergesche Jounalist a Schrëftsteller.
* [[24. Abrëll]]: [[Marie-France Pisier]], franséisch Schauspillerin a Regisseurin.
* [[28. Abrëll]]: [[Romain Durlet]], lëtzebuergesche Journalist, Auteur a Politiker.
* : [[Osama Bin Laden]], Grënner vum [[Al-Qaida]]-Terrornetzwierk.
* : [[Dana Wynter]], brittesch Schauspillerin.
* : [[Wouter Weylandt]], belsche Vëlossportler.
* [[10. Mee]]: [[Henri Klees]], lëtzebuergesche Linguist an Ethnolog.
* [[17. Mee]]: [[Silvia Solar]], franséisch Schauspillerin.
* [[19. Mee]]: [[Kathy Kirby]], brittesch Popsängerin.
* [[25. Mee]]: [[Emely Arnoldy-Loos]], lëtzebuergesch Schrëftstellerin.
* [[26. Mee]]: [[Fritz Klein (Historiker)|Fritz Klein]], däitschen Historiker.
* [[28. Mee]]: [[Françoise Groben]], lëtzebuergesch Cellistin.
* : [[Maurice Garrel]], franséische Schauspiller.
* : [[Léon Bollendorff]], lëtzebuergesche Politiker.
* : [[Jorge Semprún]], spuenesche Schrëftsteller a Politiker.
* [[12. Juni]]: [[Roland Smaniotto]], lëtzebuergesche Vëlossportler.
* [[23. Juni]]: [[Peter Falk]], US-amerikanesche Schauspiller.
* [[27. Juni]]: [[Félicien Steichen]], lëtzebuergesche Fuerscher an Dokter.
* [[29. Juni]]: [[Milly Ludwig]], lëtzebuergesch Liichtathleetin.
* : [[Otto von Habsburg]], éisträichesch-däitsche Journalist, Schrëftsteller a Politiker.
* [[11. Juli]]: [[Tom Gehrels]], hollänneschen Astronom.
* [[14. Juli]]: [[Leo Kirch]], däitsche Medienentreprener.
* [[22. Juli]]: [[Linda Christian]], mexikanesch Schauspillerin.
* [[23. Juli]]: [[Amy Winehouse]], brittesch Sängerin.
* [[25. Juli]]: [[Michael Cacoyannis]], zypriotesch-griichesche Filmregisseur, Dréibuchauteur a Filmproduzent.
* [[29. Juli]]: [[Claude Laydu]], franséische Schauspiller.
* [[14. August]]: [[Friedrich Schoenfelder]], däitsche Schauspiller.
* [[22. August]]: [[Vicco von Bülow]] (*Loriot''), däitschen Humorist, Zeechner, Schauspiller a Regisseur.
* 23. August: René Putzeys, lëtzebuergesche Politiker.
* 25. August: Lucien Thiel, lëtzebuergesche Politiker a Journalist.
* : Henri Muller, lëtzebuergeschen Enseignant an Iwwersetzer.
* 18. September: Jean-Christophe Massinon, franséische Moler a Sculpteur.
* 20. September: Claude Rohla, lëtzebuergesche Bouschéisser an Olympionik.
* 21. September: Paulette Dubost, franséisch Schauspillerin.
* 22. September: Aristides Pereira, kapverdianesche Politiker.
* 25. September: Wangari Maathai, kenianesch Wëssenschaftlerin a Friddensnobelpräisdréierin.
* 29. September: Albert Weinberg, belsche Comicszeechner.
* : Steve Jobs, US-amerikaneschen Entreprener.
* : Fred Karen, lëtzebuergesche Militärhistoriker.
* 10. Oktober: Emmanuel Tesch, lëtzebuergesche Chimieingénieur a Manager.
* 12. Oktober: Heinz Bennent, däitsche Schauspiller,
* 20. Oktober: Muammar al-Gaddafi, libesche Militär a Staatschef.
* 25. Oktober: François Arnscheidt, lëtzebuergesche Foussballspiller.
* 28. Oktober: Willy De Clercq, belsche Politiker.
* 29. Oktober: Robert Lamoureux, franséische Schauspiller, Filmregisseur an Dréibuchauteur.
* : Joe Frazier, US-amerikanesche Boxer.
* 11. November: Georges Papy, belsche Mathematiker.
* 15. November: Antonio Eceiza, spuenesche Filmregisseur, Dréibuchauteur a Filmproduzent.
* 17. November: Jeannot Kremer, lëtzebuergesche Foussballspiller, -trainer a Lokalpolitiker.
* 22. November: Élisabeth vu Lëtzebuerg.
* 22. November: Georg Kreisler, US-amerikanesche Museker, Sänger, Komponist, Auteur.
* 23. November: Montserrat Figueras, spuenesch Sopranistin.
* 26. November: Chukwuemeka Odumegwu Ojukwu, biafranesch-nigerianesche Staatsmann.
* 26. November: Armand Hary, lëtzebuergesche Schoulmeeschter, Professer a Geolog.
* 27. November: Ken Russell, brittesche Filmregisseur.
* 28. November: Charles Thomas Kowal, US-amerikaneschen Astronom.
* 30. November: Zdeněk Miler, tschecheschen Dessins-animés-Mécher.
* : Christa Wolf, däitsch Schrëftstellerin.
* : Robert Mancini, lëtzebuergesche Journalist a Sculpteur.
* : Dieter Wagner, Moler, Graphiker a Galerist.
* 12. Dezember: Rudy Mach, lëtzebuergesche Polizist a Resistenzler.
* 14. Dezember: Don Sharp, brittesche Schauspiller a FIlmregisseur.
* 14. Dezember: Roland Dubillard, franséische Schauspiller an Auteur.
* 15. Dezember: Walter Giller, däitsche Schauspiller.
* 16. Dezember: Nicol Williamson, brittesche Schauspiller.
* 17. Dezember: Cesária Évora, kapverdianesch Musekerin.
* 17. Dezember: Kim Jong-il, koreanesche Politiker.
* 18. Dezember: Václav Havel, tschechesche Schrëftsteller a Politiker.
* 24. Dezember: Johannes Heesters, hollännesche Schauspiller a Sänger.
* 28. Dezember: René Scheer, lëtzebuergesche Foussballspiller.
* 29. Dezember: Charles Karpen, lëtzebuergesche Foussballspiller.

## Um Spaweck