Metze Schmelz

D**'Metze Schmelz** zu Esch-Schëffleng, méi spéit Arbed-Schëffleng, war 1871 eng vun den éischte Schmelzen déi direkt bei de Minettslagere gebaut goufen. Esch-Uelzecht hat deemools just 1.900 Awunner.

Den Numm hat d'Schmelz vun der Schmelzhäre-Famill Metz, obwuel et u sech eng Joint Venture tëscht der Metz & Cie vum Norbert Metz an der Société anonyme des mines de Luxembourg et des forges de Sarrebruck vum Victor Tesch war.
## Geschicht
### Ufank
D'Entscheedung fir d'Schmelz ze baue muss am Kontext vun der politescher Decisioun vun der Lëtzebuerger Regierung gesi ginn, Konzessioune fir d'Minièren un d'Konditioun ze bannen, datt d'Minett am Land weiderverschafft muss ginn.

Den 18. September 1871 hunn den Norbert Metz an de Victor Tesch eng Konventioun ënnerschriwwe fir eng Schmelz mat véier Héichiewen zu Esch-Schëffleng ze bauen. D'Käschte goufen tëscht den zwéi Partner gedeelt. Déi éischt Direktere waren den Hubert Muller, en Eedem vum Victor Tesch, an de Léon Metz, de Fils vum Auguste Metz. Déi zwéin hunn allebéid am Schlass Berwart zu Esch gewunnt.

Tëscht Oktober 1871 a Februar 1873 goufen déi véier Héichiewen a Betrib geholl. 1875 goufen 100.000 Tonne Goss produzéiert. De Maximum gouf 1881 an 1882 erreecht mat 146.000 Tonnen. D'Hallschent vum Goss ass, engem Kontrakt no, op Burbach gaange fir do weider verschafft ze ginn.

### Arbed Esch-Schëffleng
Véier Joerzéngten no hirer Grënnung war d'Schmelz vereelzt an onrentabel ginn (mat Goss eleng war net méi vill *Goss* ze maachen). Ënnert dem Emile Mayrisch goufe Pläng ausgeschafft, mat Hëllef vu groussen Investitiounen e modernt integréiert Wierk draus ze maachen, mat ugeschlossenem Stol- a Walzwierk, bei deem d'Héichuewegase benotzt géifen, fir Energie ze gewannen.

Well déi ursprénglech Firmestruktur et net erméiglecht hat, Obligatiounen erauszeginn, gouf d'Metze Schmelz mat an déi nei gegrënnt Arbed integréiert. 1912 huet d'Arbed en Emprunt vun 20 Millioune Frang gemaach, fir ë. a. dës nei Strukturen zu Esch-Schëffleng bauen ze loossen. Kuerz drop hunn d'Aarbechten ënner dem Ingenieur Huber Hoff ugefaangen. Den Héichuewen&nbsp;II gouf mat méi engem groussen ersat an zwéin neier koume bäi, déi allen dräi tëscht Mäerz a Juli 1913 ugestach goufen. Och dat neit Stolwierk gouf am Juli 1913 a Betrib geholl, d'Walzwierk an de Méint dono.

Ewell konnten op Arbed Esch-Schëffleng dräi Zorte Produkter fabrizéiert ginn: Ronneisen, Standardprofiller an Drot. Pro Dag konnten déi 6 Héichiewen 1.100 Tonne Goss produzéieren, deen an engem Thomasstolwierk mat véier Konvertere vu jee 25 Tonnen zu Stol verschafft konnt ginn, an dann an engem Walzwierk mat sechs Stroossen zu verschiddene Produkter gewalzt ginn. Sou konnten am Joer 400.000 Tonne Réieisen an 330.000 Tonne Walzprodukter gemaach ginn.

### ArcelorMittal Rodange et Schifflange
An der Lescht gouf d'Schmelz vun der ArcelorMittal Rodange et Schifflange SA, enger Duechter vun ArcelorMittal bedriwwen.

Nodeems 2012 mat der Produktioun opgehale gi war, gouf de Site 2016 offiziell zougemaach.

### Zukunft vum Site
Zanter 2018 lafen d'Virbereedungen, fir dat ganzt Areal, als neie Quartier *Metzeschmelz* (fréiere Projetsnumm *Quartier Alzette*) z'urbaniséieren.

Déi architektonesch Zeie vun der industrieller Vergaangenheet solle souwäit et geet erhalen an/oder fir nei Zwecker ëmgebaut oder benotzt ginn. De 24. Mäerz 2023 goufen an deem Sënn 24 Gebaier an Objeten um Site als national Architekturierfschaft klasséiert.

### Geschützten architektonesche Patrimoine


File:ArcelorMittal University-106.jpg|Eelst Gebaier
File:ArcelorMittal University-101.jpg|Bâtiment 1
File:Former steel production site Metze Schmelz, later Arbed Esch-Schifflange, then ArcelorMittal 2022-05 ---03.jpg|Killtuerm
File:Former steel production site Metze Schmelz, later Arbed Esch-Schifflange, then ArcelorMittal 2022-05 ---22.jpg|Atelieren
File:Former steel production site Metze Schmelz, later Arbed Esch-Schifflange, then ArcelorMittal 2022-05 ---28.jpg|Kleng Hal
File:Former steel production site Metze Schmelz, later Arbed Esch-Schifflange, then ArcelorMittal 2022-12 ---12.jpg |Bâtiment 4
File:Former steel production site Metze Schmelz 2025-08 (103).jpg|Portal Lalleng
File:Portal ArcelorMittal Esch-Schifflange 02.jpg|Portal Schëffleng
File:Wasserturm Schifflange 01.jpg|Waassertuerm
File:Former steel production site Metze Schmelz, later Arbed Esch-Schifflange, then ArcelorMittal 2022-12 ---2.jpg |Walzwierkshalen
File:Enovos headquarters 2015-04 --2.JPG|Turbinnenhal
File:Enovos headquarters 2015-04 --4.JPG|Pompelstatioun
File:Esch1bewartertuerm1.jpg|Tuerm Déngschtgebaier Berwartschlass


## Literatur
* Claude Meyers, *Metzeschmelz*, Éditions Ernster (3), Strassen, 2024, 240 S., ISBN 978-2-919892-56-3

## Um Spaweck
* Denis Scuto, Jacques Maas: "La Metzeschmelz, quelle hisoire !" *Tageblatt*, 6. Abrëll 2019, S.2-3., Download op orbilu.uni.lu.