open-index/open-wikipedia-markdown huggingface dataset:
The Thomas Crown Affair (Film 1968)

**The Thomas Crown Affair** ass en US-amerikanesche Film vum Norman Jewison aus dem Joer 1968.
## Ëm wat geet et am Film?
Den Thomas Crown, e räiche Geschäftsmann, plangt aus Langweil de perfekte Bankiwwerfall. Awer d'Vicki Anderson, Detektiv bei enger Assurance, geet op d'Sich nom Déif…

## Um Spaweck
The Thomas Crown Affair (Film 1999)

**The Thomas Crown Affair** ass en US-amerikanesche Film vum John McTiernan aus dem Joer 1999.
## Ëm wat geet et am Film?
Den Thomas Crown, e räiche Geschäftsmann, ameséiert sech e bekannten Tableau vum Claude Monnet aus dem Metropolitan Museum of Art vun New York ze klauen. Am Opdrag vun enger Assurancegesellschafft geet d'Catherine Banning op d'Sich nom Déif…

## Um Spaweck
The Thomas Crown Affair

**The Thomas Crown Affair** ass den Titel vun zwéi Filmer:
*The Thomas Crown Affair (Film 1968)
*The Thomas Crown Affair (Film 1999)
Rollerball (Film 1975)

**Rollerball** ass en US-amerikanesche Sport- a Science-Fiction-Film vum Norman Jewison aus dem Joer 1975.
## Ëm wat geet et am Film?
Rollerball ass e Sport deen eng Mëschung vun Hockey, Football a Motoscourse ass. D'Sportler fueren op Rollerblades an a Schutzkleedung an engem Stadion op enger Pist rondrëm a versichen eng Metallkugel an en Triichter ze schéissen. Dat Ganzt ass zimmlech brutal an et gëtt schwéier Verletzter an Doudeger...
White Mischief

**White Mischief** ass e brittesch-US-amerikanesche Film vum Michael Radford aus dem Joer 1987 no engem Buch vum James Fox. 
## Ëm wat geet et am Film?
Am Joer 1940 wanderen d'Lady Diana Broughton an hire Mann de Sir Henry Broughton, deen 30 Joer méi al ass wéi si, an de Kenia aus. Si an déi kleng englesch Communautéit loosse sech et gutt goen. Awer d'Diana fänkt eng Liaisoun mam Josslyn Hay un, an doduerch kënnt et zum Drama…

## Um Spaweck
* De Film op der IMDb
* Kritik vum Roger Ebert
* Kritik op filmzentrale
Kierch Eeselbuer

D**'Kierch zu Eeselbuer** ass eng kathoulesch Kierch, déi zur Par Clierf Saint-Benoît, zum Dekanat Norden an zu der Gemeng Klierf gehéiert.

De Patréiner vun der Kierch ass den hellegen Albinus, deem säi Fest den 1. Mäerz gefeiert gëtt.

Se steet am nërdlechen Deel vun der Uertschaft an der *rue de l'église*.

## Geschicht
Bis de 7. Mee 2017 war et eng Filialkierch vun der Par Klierf. Zur fréierer Par Klierf huet ausser der Kierch vun Eeselbuer och nach d'Loretokapell vu Klierf, dParkierch vu Klierf an d'Rochuskapell vu Reiler gehéiert.

## De Chronogramm
Iwwer dem Kiercheportal kann een dëse Chronogramm gesinn, deen d'Joer 1858 duerstellt:
:ST A**L**B**I**NO
:ESE**L**BORNENS**IUM**
:**L**AETA**C**ON**C**OR**DI**A
## Biller

Kirche Eselborn 03.jpg|De Kierchtuerm vun Nordweste gesinn
Kirche Eselborn 02.jpg|Agank vun der Kierch


## Kuckt och
* Lëscht vu reliéise Gebaier zu Lëtzebuerg
* Lëscht vun de Lëtzebuerger Paren
* Lëscht vun de fréiere Lëtzebuerger Paren

## Um Spaweck

* Websäit vun der Par Clierf Saint-Benoît
* D'Fënstere vun der Kierch vun Eeselbuer op der Websäit vun der ''Stiftung Forschungsstelle Glasmalerei des 20. Jh. e.&nbsp;V.''
Explorer 2

Den **Explorer 2** war den zweete Satellit vum Explorer-Programm, dat den éischten a gläichzäiteg ëmfangräichste Programm vu Satellitten a Raumsonde vun den USA war. De Fluch sollt eng Widderhuelung vun der gelongener Missioun Explorer 1 ginn. Awer déi 4. Stuf vun der Juno I Drorakéit hat net gezünnt, sou datt de Satellit a keng Ëmlafbunn koum.

Den Explorer 2 war ënner anerem fir d'Miesse vun der kosmescher Stralung mat engem Geigerzieler ausgerëscht, sowéi engem Apparat fir d'Detektéiere vu Mikrometeoritten.

## Kuckt och

## Um Spaweck
*  NSSDC: Explorer 2
Massacre en dentelles

**Massacre en dentelles** ass e franséische Film vum André Hunebelle aus dem Joer 1952. 
## Ëm wat geet et am Film?
De Reporter Georges Masse (Raymond Rouleau) zesumme mam P'tit Louis (Bernard La Jarrige) maachen zu Venedeg Juegd op de Gangster Sophocle Zélos (Maurice Teynac...

## Um Spaweck
Explorer 8

Den **Explorer 8** war en amerikanesche Satellit, deen den 3. November 1960 am Kader vum Explorer-Programm erfollegräich gestart gouf.

## Start
Den 41&nbsp;kg schwéiere Satellit gouf mat enger Rakéit vum Typ *Jupiter-C* vun der Startramp LC-26 B vun der Cape Canaveral Air Force Station gestart.

## Missioun
Den Explorer 8 gouf vun der NASA an en ellipteschen Äerdorbit bruecht. Bei enger Bunnschréi vun 33,24° krut den Explorer 8 en Apogeum (gréissten Ofstand) vun 2.288&nbsp;km an e Perigeum (klengsten Ofstand) vu 417&nbsp;km. D'Ëmlafzäit war 112 Minutten an 42 Sekonnen.

D'Missiounszil war déi detailléiert Erfuerschung vun der Ionosphär mam Schwéierpunkt vun der Elektronendichtmiessung, der Elektronentemperatur, der Ionekonzentratioun, der Ionemass, der Streeung a Verbreedung vu Mikrometeoritten souwéi vun hirer Mass. Mat dëse Miessunge sollt déi zäitlech a raimlech Verdeelung vun den Elektronen an de Mikrometeoritten analyséiert ginn, woubäi och d'Begleetëmstänn wéi déi voll Sonnenastralung beuecht goufen.

D'Notzlaascht war an enger zylindrescher Aluminiumkapsel. Den Zylinder war 76&nbsp;cm laang an hat och en Duerchmiesser vu 76&nbsp;cm. Den Transmitter fir d'Datesendung hat eng Leeschtung vun 100&nbsp;mW a gouf vun enger Quecksëlweroxid-Zénk-Batterie gespeist.

D'Gewiicht vun den Instrumenter louch bei 8,4&nbsp;kg. D'Instrumentesektioun um viischten Enn vum Satellit an déi ofgebrannt véiert Stuf vun der Rakéit hunn d'Äerd als eng Eenheet ëmkreest, déi sech 750-mol an der Minutt ëm hir Längsachs gedréit hat. Op Solarzelle gouf verzicht, fir d'Experimenter net duerch d'Opluede vun de Solarzellen ze beaflossen.

Zu de Miessinstrumenter hunn eng Sond fir d'Miesse vu Widerstänn gehéiert, souwéi eng Ionefal, eng Langmuir-Sond, eng Sond fir Spanungsbremsung, zwéi Mikrometeorittendetekteren, e Miessinstrument fir Elektrostatik an eng Temperatursond.

## Verbleif vum Satellit
De 27. Dezember 1960 war d'Batterie eidel. Den Explorer 8 huet nach bis den 28. Mäerz 2012, 01:14 Auer GMT, d'Äerd ëmkreest. Dunn ass de Satellit an d'Äerdatmosphär agetratt an dierft vollstänneg vergloust sinn. D'Ofstuerzkoordinate sinn 16.8° S/73.2° W.

## Kuckt och

* Explorer-Programm
* Lëscht vun onbemannte Raumfaartmissiounen

## Um Spaweck
The Lion in Winter (Film 1968)

**The Lion in Winter** ass e brittesch-US-amerikaneschen historesche Film vum Anthony Harvey aus dem Joer 1968. 
## Ëm wat geet et am Film?
Intrigen um engleschen Haff ëm d'Nofolleg vum Henry II.
Nell (Film 1994)

**Nell** ass en amerikanesche Film vum Michael Apted aus dem Joer 1994 nom Theaterstéck *Idioglossia* vum Mark Handley.
## Ëm wat geet et am Film?
D'Nell (Jodie Foster) ass bei senger Mamm an engem verloossenen Haus an engem Bësch opgewuess. Beim Doud vu senger Mamm entdeckt en Dokter (Liam Neeson) d'Nell, dat kee Kontakt mat anere Mënschen hat ausser mat senger Mamm an dat eng Sprooch schwätzt déi kee Mënsch versteet. Den Dokter mat Hëllef vun enger Psychologin (Natasha Richardson) bekëmmere sech dann ëm d'Nell…
Bildformat

D**'Bildformat** ass bei Film- a bei Videosopnamen de Rapport tëscht der Breet an der Héicht vum Bild dat projezéiert gëtt. Konventionell gëtt dee Rapport ëmmer als Broch ausgedréckt an deem fir d'éischt d'Breet an duerno d'Héicht ugeschriwwe gëtt an déi duerch en Duebelpunkt getrennt ginn (*B:H*). Déi Wäerter entspriechen entweeder enger Mooss, oder bei Video an an der Informatik der Pixelzuel vun all Säit.

Aktuell Formater déi am Kino fir d'Projektioun benotzt ginn, sinn **1,85:1**, an **2,35:1**, och nach als anamorph Bildopzeechnung bekannt. Fréier goufen am grousse Stil follgend Formater gebraucht: 
* Ganz am Ufank bei Stommfilmer: **1,33:1**
* Den Academy-Format oder och Standard: **1,37:1**
* Den CinemaScope: **2,55:1**
* Den Todd-AO: **2,20:1**
* VistaVision: am Ufank **1,50:1**, elo tëscht **1,66:1** an **2,00:1**.
The Man from Laramie

**The Man from Laramie** ass en US-amerikanesche Western vum Anthony Mann aus dem Joer 1955 no enger Geschicht aus der *Saturday Evening Post* vum Thomas T. Flynn.
## Ëm wat geet et am Film?
De Will Lockhart, fréier Kapitän an der Arméi, well Revanche huele fir den Doud vu sengem Brudder. Hien ass enger Band op der Spuer déi den Indianer modern Gewierer verkeeft…

## Um Spaweck
The Time Machine (Film 1960)

** The Time Machine** ass en US-amerikanesche Film vum George Pal aus dem Joer 1960 no engem Roman vum H. G. Wells.
## Ëm wat geet et am Film?
Am Joer 1899 huet den George Wells eng Maschinn erfonnt mat där hie sech kann duerch d'Zäit beweegen. Hie reest an d'Joren 1917, 1940 an 1966, wou e feststellt, datt ëmmer nees e Krich am Gaang ass (1966 souguer en Atomkrich), a reest da viru bis an d'Joer 802.701, wou en eng gaardenäänlech Landschaft fënnt...
Kierch Fëschbech (Klierf)

D**'Kierch vu Fëschbech bei Klierf** ass eng kathoulesch Kierch, déi zur Par Clierf Saint-Benoît, zum Dekanat Norden an zu der Gemeng Klierf gehéiert.

De Patréiner vun der Kierch ass den hellegen Thomas, deem säi Fest den 3. Juli gefeiert gëtt.

D'Kierch steet zentral an der Uertschaft op der *Duarrefstrooss*, dem CR340.

## Geschicht
Bis de 7. Mee 2017 war et d'Filialkierch vun der Par Hengescht. Zur fréierer Par Hengescht hunn ausser der Kierch vu Fëschbech och nach d'Parkierch vun Hengescht an d'Appoloniakapell zu Kaalber gehéiert.

## De Chronogramm
Iwwer dem Kiercheportal kann een dëse Chronogramm gesinn, deen d'Joer 1898 duerstellt:
: R**U**H **WI**E **I**OHANNES A**U**S BE**I** **M**E**I**NER BR**U**ST;
: **IC**H **WILL** **DIC**H N**I**E **V**ER**L**ASSEN

## Kuckt och
* Lëscht vu reliéise Gebaier zu Lëtzebuerg
* Lëscht vun de Lëtzebuerger Paren
* Lëscht vun de fréiere Lëtzebuerger Paren

## Um Spaweck

* Websäit vun der Par Clierf Saint-Benoît
* D'Fënstere vun der Kierch vu Fëschbech op der Websäit vun der ''Stiftung Forschungsstelle Glasmalerei des 20. Jh. e.&nbsp;V.'' 


Kirche Fischbach (Clervaux) 02.jpg|D'Kierch vu Südweste gesinn
Kirche Fischbach (Clervaux) 03.jpg|Agank vun der Kierch
NGC 4274

Den **NGC 4274** ass eng Balkespiralgalaxie vum Typ SBab am Stärebild Coma Berenices. D'Galaxie huet eng Wénkelgréisst vu 7,2'&nbsp;×&nbsp;3,0' an eng visuell Magnitude vun 10,5&nbsp;mag.  Si gouf den 13. Mäerz 1785 vum Wilhelm Herschel entdeckt.

Fichier:Ngc4274-hst-555.png|Foto, opgeholl mam Hubble-Weltraumteleskop


## Kuckt och

* Coma-Galaxiëkoup

## Um Spaweck
* SEDS
Chinga (Meteorit)

De **Chinga-Meteorit** ass en Eisemeteorit, vun deem fir d'éischt 1913 am Chinga-Floss vun der sibirescher Tanna-Tuva-Regioun Golsicher Brochstécker fonnt hunn. Bei en ettlechen Expeditioune goufe bis elo 250 Brochstécker vun engem totale Gewiicht vu ronn 350&nbsp;kg gesammelt.

Op der Fondplaz konnt kee kloer ëmgrenzten Aschlagkrater fonnt ginn. De Meteorit ass warscheinlech virun 10.000 bis 20.000 Joer beim Antrëtt an d'Äerdatmosphär geplatzt, woubäi d'Brochstécker op Gletscheräis gefall waren. Den Datum vum Fall gouf duerch geologesch Ënnersich vum Flossdall a vun der Déift vun de Meteorittefragmenter an den Oflagerunge ofgeschat.

De Chinga-Meteorit staamt aus der Asteroidenceinture a gëtt zu der Klass vun den Ataxitte gerechent. Et si rar Meteoritte mat engem héijen Néckelgehalt.

Cheemesch Zesummesetzung: 83 % Eisen; 16,4 % Néckel; 0,181&nbsp;ppm Gallium; 0,082&nbsp;ppm Germanium; 3,6&nbsp;ppm Iridium.

Am Joer 2012 gouf bekannt, datt déi cheemesch Ënnersich vun enger buddhistescher Statu erginn haten, datt si aus dem Metall vum Chinga besteet – eng bis elo eenzegaarteg Entdeckung.

## Kuckt och

* Meteorittelëscht
Entente Izeg / RFCUL

D**'Entente Izeg/RFCUL** war eng Entente tëscht den Dammenekippe vum Izeger Veräin FC Blo-Wäiss Izeg an dem Stater Veräin Racing FC Union Lëtzebuerg.

D'Entente Izeg/RFCUL huet bestane vun der Saison 2006/07 bis d'Saison 2008/09 a si huet wärend deenen 3 Joer an der 1. Liga vum Lëtzebuerger Dammefoussballschampionat gespillt.

Hir Heem-Matcher hu s'um Stade Albert-Kongs zu Izeg respektiv am Stade Camille Polfer, dem fréieren Aris-Terrain, zu Bouneweg ausgedroen. Vereenzelt gouf och nach um Stade Achille Hammerel, dem fréieren Union-Terrain gespillt.

Wat d'Trikoten ubelaangt, sou war déi 1. Uniform: bloen Trikot (Broscht) mat wäissen Äerm, blo Box, blo Strëmp. Déi 2. Uniform bestoung aus engem hellbloen Trikot, enger wäisser Box an hellbloe Strëmp.

Gréisst Erfolleger waren 2007/2008 den Titel vum "Lëtzebuerger Vizechampion" am lëtzebuergeschen Dammefoussballchampionat, a Finalist vun der Coupe de Luxembourg. Ausserdeem konnt den Titel vum "Lëtzebuerger Hale-Champion 2008" (Futsal) verbucht ginn.

D'Zesummenaarbecht vun der Izeger Dammenekipp mat de Meedercher vum RFCUL gouf no der Saison 2008/09 opgeléist, an dëst mat enger 3. Plaz am Championnat.

Statistik:

*Saison 2006/2007 1. Liga: 3. Plaz/ 8, 35 Punkten
*Saison 2007/2008 1. Liga: 2. Plaz/10, 49 Punkten / Lëtzebuerger Hale-Champion 2008 (Futsal)
*Saison 2008/2009 1. Liga: 3. Plaz/10, 36 Punkten

Izeg huet sech fir d'Saison 2009/2010 mat Bous zesummegedoen (Entente Izeg/Bous) wärend den RFCUL elo mat enger eegener Dammenekipp um Championnat deelhëlt.
Entente Izeg / Bous

D**'Entente Izeg/Bous** war eng Entente tëscht den Dammenekippe vum Izeger Veräin FC Blo-Wäiss Izeg an dem Busser Veräin US Bous.

D'Entente Izeg/Bous ass et just wärend der Saison 2009/10 ginn. Si huet an der 1. Liga vum Lëtzebuerger Dammefoussballchampionat gespillt an huet um Enn déi 6. Plaz beluecht, dëst ënner der Leedung vum Trainer Jeff Koob an Zesummenaarbecht mam Kent Groenbaek.

Déi Saison drop ass si ëmgewandelt ginn an d'Entente Izeg/Union Réimech-Bous, bedéngt duerch d'Fusioun vun de Veräiner AS Réimech an US Bous.

Hir Heem-Matcher goufen um Stade Albert-Kongs zu Izeg respektiv um Terrain Jos-Durbach zu Bous gespillt.

Statistik:
* Saison 2009/2010 1. Liga: 6. Plaz/ 10, 20 Punkten

‎
Cheratte

**Cheratte** (Wallounesch: *Tcherate*) ass eng Uertschaft a Sektioun vun der belscher Gemeng Visé, an der Provënz Léck, a Wallounien.

1878 gouf d'Uertschaft vu Barchon getrennt an eng eegestänneg Gemeng. Bei der belscher Gemengreform vun 1977 huet Cheratte zesumme mat Argenteau, Lanaye, Lixhe a Richelle mat der Gemeng Visé fusionéiert.

D'Duerf besteet aus 2 Deeler: *Cheratte-Bas*, am Dall vun der Meuse, a *Cheratte-Hauteurs* dat um Bord vum Plateau de Herve läit.

Cheratte ass bekannt fir seng fréier Kuelegrouf Hasard.

Bei der Uertschaft ass de Viaduc vu Cheratte, ënner deem d'E40/A3 aus dem Meuse-Dall erop op de Plateau de Herve féiert.

## Um Spaweck
* Cheratte Hier et Aujourd'hui
* L'association Paul Renotte présente le village
L'arme à gauche

** L'arme à gauche** ass e franséisch-italieenesch-spuenesche Film vum Claude Sautet aus dem Joer 1965 nom Roman * Aground* vum Charles Williams.
## Ëm wat geet et am Film?
Op der Sich no engem verschwonnene Schëff entdeckt de Jacques Cournot en illegale Waffenhandel…
Entente Izeg / Union Réimech-Bous

Bedéngt duerch d'Fusioun vun den 2 Veräiner AS Réimech an US Bous, huet d'Entente zwëschent de Veräiner FC Blo-Wäiss Izeg a Bous an der Saison 2010/11 ënner dem Numm **Entente Izeg/Union Réimech-Bous** gespillt.
D'Heemmatcher goufen um Stade Albert-Kongs zu Izeg respektiv um Terrain Jos Durbach zu Bous ausgedroen.
D'Entente Izeg/Union Réimech-Bous huet an der Saison 2010/11 an der 1. Liga vum Lëtzebuerger Dammefoussballschampionat gespillt; Trainere waren de Mars Noesen an den Thierry Reinert.
Um Enn vun där Saison hu béid Comitéen decidéiert, et bei enger eejäreger Aventure ze beloossen a béid Veräiner sinn nees getrennt Weeër gaangen, sou datt d'Dammenekipp vum FC Blo-Wäiss Izeg vun 2011/12 nees op eegene Féiss stoung.
Statistik:
* Saison 2010/2011: 1. Liga: 8. Plaz/10, 21 Punkten
Bhopal

**Bhopal** (op Hindi: भोपाल), genannt "Stad vun de Séien", ass eng Stad an Indien an Haaptstad vum Bundesstaat Madhya Pradesh. Se huet ronn 1,8 Milliounen Awunner (Vollekszielung 2011) a läit um ëstlechen Uwänner vun engem 361 Quadratkilometer grousse kënschtleche Séi, dem *Upper Lake*, um Plateau vun de Vindhya-Bierger.

Bhopal ass eng Industriestadt (cheemesche Industrie, Kotteng- a Edestengveraarbechtung), e Kulturzentrum mat enger Universitéit (1970 opgaangen) enger Musekakademie, Theater, Kinoen a Muséeën, ausserdem e Verkéierknuet (Strooss, Eisebunn, Fluchhafen).

Bhopal ass bekannt ginn duerch eng cheemesch Katastroph - bis ewell  déi gréisst an der Geschicht. Den 3. Dezember 1984 sinn an der Fabrick vun der *[[Union Carbide]] of India Limited*, enger Duechtergesellschaft vun der *Union Carbide Corporation*, 40 Tonne Methylisocyanat (MIC) an d'Loft geroden an als Gëftgaswollek duerch de Slum just niewendrun gedriwwe ginn. No offiziellen Informatioune si 1.600 Mënschen direkt a ronn 6.000 méi an de Wochen a Méint duerno gestuerwen. Bis haut goufe ronn 20.000 Leit Affer vun der Katastroph, eng 100.000 Mënsche leiden u chronesche Kränkten, déi net ze heele sinn, an déi och Auswierkungen op hir Kanner hunn: All véiert Gebuert zu Bhopal ass eng Doudgebuert.

D'Firma Union Carbide, déi verantwortlech war, huet an de Joren duerno 690 Milliounen Dollar un den indesche Staat bezuelt. Just e klengen Deel vun där Zomm ass bei den Affer ukomm.

## Kuckeswäertes
*D*'Darul Uloom Tajul Masjid*, eng vun de gréisste Moscheeën an Indien, mat hire rosae Minaretten;
*D'Jami Masjid-Moschee an der Alstad aus dem Joier 1837, gebaut op Uerder vun der Qudsia Begum (1801-1881);
* D'Moti Masjid, eng Pärele-Moschee, gebuat 1860 vun der Qudsia hirer Duechter Sikander Begum (1818-1858);

## Literatur
* Dominique Lapierre a Javier Moro: *Fünf nach zwölf in Bhopal. Die unglaubliche Geschichte der größten Giftgaskatastrophe unserer Zeit*. Europa Verlag Wien 2004 (Original op Franséisch 2001). ISBN 3-203-79508-6
* Georg Berkemer: *Bhopal - 20 Jahre danach.* Geographische Rundschau 56(12), S. 56 – 61 (2004), 

## Um Spaweck

* "20 Jahre nach der größten Chemie-Katastrophe - Warum das große Sterben in Bhopal auch heute noch anhält", 3sat.online, 3. Dezember 2004
VSS Enterprise

D**'VSS Enterprise** war den éischte Raumfliger fir kommerzielle Gebrauch vun der Firma Virgin Galactic an dat éischt Raumgefier vun der SpaceShipTwo-Klass. Et baséiert op enger vergréisserter Versioun vum SpaceShipOne. D'VSS Enterprise sollt ufanks am Joer 2013 a Betrib goen, spéider gouf de Summer 2014 als Datum uginn. D'Flich sollte vum Spaceport America bei Upham am amerikanesche Bundesstaat New Mexico starten.

Den Numm vum Raumfliger ass en Hommage un d'USS Enterprise aus dem Star-Trek-Universum, woubäi *VSS* fir *Virgin Space Ship* steet.

## Flich
Den éischte Fluch vun der VSS Enterprise war den 22. Mäerz 2010 zesumme mam Drofliger *VMS Eve* vun der White-Knight-Two-Klass bis op eng Héicht vu ronn 14.000 Meter.

Och ouni Ofkopplung vum Drofliger war den éischte bemannte Fluch vum Raumgefier de 15. Juli absolvéiert ginn. Den éischte fräie Fluch vun der VSS Enterprise war den 10. Oktober 2010, den éischte Fluch am *Fiedermodus* am Mee 2011. Den éischte Fluch mat Rakéitendreifwierk war am Abrëll 2013, dobäi gouf Mach 1,22 erreecht. Bei engem Accident gouf d'VSS Enterprise den 31. Oktober 2014 zerstéiert, an ee vun de béide Pilote koum ëm d'Liewen.

## Verschiddenes
De Richard Branson, Chef vu Virgin Galactic, hat dem William Shatner, Duersteller vum Captain Kirk an der Televisiounsserie Raumschëff Enterprise eng fräi Participatioun beim éischten touristesche Fluch vun der VSS Enterprise ugebueden. De Shatner hat dat awer ofgeleent.

## Ofstuerz
Der VSS Enterprise hiren eenzege Raumfliger vun der SpaceShipTwo-Klass war bei engem Testfluch den 31. Oktober 2014 ofgestierzt. De Kopilot Michael Alsbury war bei deem Accident gestuerwen, wärend sech de Pilot Peter Siebold mam Schleidersëtz rette konnt. http://www.zeit.de/wissen/2014-10/space-ship-two-absturz-kalifornien
The Day the Earth Caught Fire

**The Day the Earth Caught Fire** ass e brittesche Science-Fictionfilm vum Val Guest aus dem Joer 1961.
## Ëm wat geet et am Film?
D'Äerd ass aus hirer Bunn geroden a beweegt sech ëmmer méi no bei d'Sonn. Op der Äerd gëtt et ëmmer méi waarm…
42nd Street (Film)

**42nd Street** ass en US-amerikanesche musikalesche Film vum Lloyd Bacon aus dem Joer 1933 no engem Roman vum Bradford Ropes.
## Ëm wat geet et am Film?
Den Dag virun der Premiere verléisst d'Haaptactrice de Musical, eng vun den Dänzerinnen aus der Show kritt hir Plaz…

## Um Spaweck
Les Amants du Pont-Neuf

**Les Amants du Pont-Neuf** ass e franséische Film vum Leos Carax aus dem Joer 1991. 
## Ëm wat geet et am Film?
Den Alex (Denis Lavant) a säi Kolleeg Hans (Klaus Michael Grüber) liewen zu Paräis um Pont Neuf. Hiert Liewe gëtt gestéiert duerch d'Michèle (Juliette Binoche) dat enges Daags um Pont Neuf opdaucht…
Anastasia (Film 1956)

**Anastasia** ass en US-amerikanesche Film vum Anatole Litvak aus dem Joer 1956 no engem Theaterstéck mam selwechten Numm vum Marcelle Maurette. 
## Ëm wat geet et am Film?
Eng Grupp russesch Emigranten trëfft zu Paräis an den 1920 Joren eng jonk gestéiert Fra. Si wëlle si derzou bréngen dat si sech als Anastasia, déi jéngst Duechter vum leschte russeschen Zar, soll ausginn…
Viaduc vu Cheratte

De **Viaduc vu Cheratte** ass eng Stroossebréck an der belscher Gemeng Blégny an der Provënz Léck. E mécht d'Verbindung tëscht dem Deel vun der Gemeng den ëstlech vun der *Tranchée de Cheratte* läit an deem deen op der Westsäit läit.

D'Bréck féiert um Kilometerpunkt 98.900 iwwer d'Autobunn A3/E40 déi do aus dem Dall vun der Meuse op de Plateau de Herve féiert.
Anna Karenina (Film 1997)

** Anna Karenina** ass e brittesche Film vum Bernard Rose aus dem Joer 1997 no engem Roman vum Leo Tolstoi.
## Ëm wat geet et am Film?

D'Anna Karenina ass eng jonk, schéin a gescheit Fra. Si ass mat dem räichen awer ale Fürst Alexei Alexandrowitsch Karenin bestuet. Trotz hirem Liewen dat hir alles bitt fillt si sech onglécklech. Op enger Rees begéint si zu Moskau op der Gare den Offizéier Grof Wronski…
Arsène Lupin (Film 2004)

** Arsène Lupin** ass e franséisch-italieenesch-spuenesch-brittesche Film vum Jean-Paul Salomé aus dem Joer 2004 nom Roman *La comtesse de Cagliostro* vum Maurice Leblanc. 
## Ëm wat geet et am Film?
Den Arsène Lupin beklaut déi räich Paräisser Aristokratie a Bourgeoisie, dernieft verléift hie sech awer och an déi geféierlech Comtesse de Cagliostro...

## Um Spaweck
Jean-Paul Salomé

De **Jean-Paul Salomé**, gebuer am Joer 1960 zu Paräis, ass e franséische Filmregisseur an Dréibuchauteur.

## Filmographie
### Kino
* 1994: *[[Les braqueuses]]* - Haaptacteuren: Catherine Jacob, Clémentine Célarié, Annie Girardot
* 1998: *[[Restons groupés]]* - Haaptacteuren: Emma de Caunes, Judith Henry, Samuel Le Bihan
* 2001: *[[Belphégor, le fantôme du Louvre]]* - Haaptacteuren: Sophie Marceau, Michel Serrault, Julie Christie
* 2003: *Bonne nuit* - Haaptacteuren: Ouassini Embarek, Viktor Miletic - (Kuerzfilm)
* 2004: *[[Arsène Lupin (Film 2004)|Arsène Lupin]]* - Haaptacteuren: Romain Duris, Kristin Scott Thomas, Pascal Greggory
* 2008: *[[Les femmes de l'ombre]]* - Haaptacteuren: Sophie Marceau, Julie Depardieu, Marie Gillain
* 2010: *[[The Chameleon]]* - Haaptacteuren: Marc-André Grondin, Famke Janssen, Ellen Barkin
* 2013: *[[Je fais le mort]]* - Haaptacteuren: François Damiens, Géraldine Nakache, Anne Le Ny

## Gielercher
*
## Um Spaweck
Jeff Seyler

De **Jeff Seyler**, gebuer den 3. Oktober 1978, ass e lëtzebuergesche Museker an Enseignant. Hie ass de Sänger vun der Band Encypher an trëtt als *De Midlife Chris* op. Virdru war hien och Sänger bei Fluyd.

Hien ass Co-Librettist vum Museksspektakel *Oratorio 1815* vum Georges Urwald, dat 2014 seng Première am Trifolion hat.

De Jeff Seyler huet englesch Literatur zu Tréier and zu Colchester studéiert. Hien ass Englesch-Professer am Iechternacher Kolléisch.

## Discographie
### Lidder als ''De Midlife Chris''

* 2010: *Wiertschaftskris*
* 2011: *Déier am Verkéier*
* 2011: *Supergaus*
* 2013: *Juncker Blues*
* 2016: *Thé Dansant*
NGC 4302

Den **NGC 4302** ass eng Spiralgalaxie am Stärebild Coma Berenices. D'Galaxie gouf am Joer 1784 vum Astronom Wilhelm Herschel mat sengem 18,7&nbsp;Zoll-Teleskop entdeckt.

## Kuckt och
Out of Rosenheim

**Out of Rosenheim** ass en US-amerikanesch-däitsche Film vum Percy Adlon aus dem Joer 1987.
## Ëm wat geet et am Film?
No engem Sträit mat hirem Mann klëmmt d'Jasmin Münchgstettner, eng stramm Bayerin vu Rosenheim, aus dem Auto a steet eleng an der kalifornescher Wüst. 

Mat hirer Waliss kënnt si an e klengt Nascht dat aus enger Tankstell an engem Café mat Motel, dem *Bagdad Café*, besteet. Hei lount si en Zëmmer...

## Um Spaweck
*  De Film op filmportal.de
Percy Adlon

De **Percy Adlon**, gebuer als *Paul Rudolf Parsifal Adlon* den 1. Juni 1935 zu München, a gestuerwen den 10. Mäerz 2024 zu Los Angeles, war en däitsche Filmregisseur, Dréibuchauteur a Filmproduzent.

## Filmographie
### Kino
* 1981: *Céleste* - Haaptacteuren: Eva Mattes, Jürgen Arndt
* 1982: *Fünf letzte Tage* - Haaptacteuren: Irm Hermann, Lena Stolze, Joachim Bernhard
* 1985: *Die Schaukel* - Haaptacteuren: Anja Jaenicke, Lena Stolze, Christine Kaufmann
* 1985: *Zuckerbaby* - Haaptacteuren: Marianne Sägebrecht, Eisi Gulp 
* 1987: *[[Out of Rosenheim]]* - Haaptacteuren: Marianne Sägebrecht, Jack Palance, CCH Pounder 
* 1989: *Rosalie Goes Shopping* - Haaptacteuren: Marianne Sägebrecht, Brad Davis
* 1991: *Salmonberries* - Haaptacteuren: Rosl Zech, k.d. lang, Chuck Connors
* 1993: *Younger and Younger* - Haaptacteuren: Donald Sutherland, Lolita Davidovich, Sally Kellerman
* 1999: *Die Straußkiste* - Haaptacteuren: Lolita Davidovich, Nicolas Frey, Eva Mattes
* 2001: *Hawaiian Gardens* - Haaptacteuren: Tzi Ma, Richard Roundtree, Richard Bradford
* 2010: *Mahler auf der Couch* - Haaptacteuren: Johannes Silberschneider, Barbara Romaner, Eva Mattes

## Um Spaweck
Halifax-Monument zu Cugny

D**'Halifax-Monument zu Cugny** ass e Monument vum Zweete Weltkrich dat un den Ofstuerz vun der Halifax LL358 MA-Y erënnere soll déi tëscht Cugny a La Neuville-en-Beine am Departement Aisne den 9. August 1944 ofgeschoss gouf.

D'Monument dat aus engem fassonéierte Bëtongsblock besteet steet steet op der rietser Säit vun der Departementale D568 an Directioun Neuville um Lieux-dit *Le Bout des Riez* 2,5&nbsp;km südlech vu Cugny.

De Fliger vun der 161 RAF-Schwadroun war den 8. August um Fluchfeld vun Tempsford am Bedfordshire an England zesumme mat enger zweeter Maschinn gestart a sollt Material a Munitioun fir d'franséisch Resistenz an der Géigend vu Saint-Quentin parachutéieren.

Just ier d'Material konnt ofgeworf ginn, gouf den Halifax vun engem däitsche Jeeër ofgeschoss, an ass an der Loft explodéiert. Déi siwe Mann Equipage sinn dobäi ëm d'Liewe komm a goufen um Kierfecht vu Cugny begruewen. D'Nimm vun den Zaldote sinn um Monument opgezielt:
* Antony Albert Rivers, Sgt, RAF VR
* Joseph William Niccholls, F/Sgt, RAF VR
* Clifford George Bragg, Sgt, RAF VR
* Bryan Charles Dean, Sgt, RAF VR
* John Bruce Grady, P/O, RCAF
* Ellis Markson, Sgt, RAF VR
* George Edwards Rhead, P/O, RAF
Carl Zeiss

De **Carl Zeiß**, méi spéit **Carl Zeiss**, gebuer den 11. September 1816 zu Weimar, a gestuerwen den 3. Dezember 1888 zu Jena, war en däitsche Mecanicien a Produzent vun optesche Lënsen. Hien huet d'Firma *Carl Zeiss Jena* gegrënnt, déi haut nach als *[[Carl Zeiss AG]]* existéiert a virufiert, optesch Apparater ze produzéieren.

An den 1840er Joren huet de Carl Zeiss zu Jena seng Karriär als Lënseschlëffer ugefaangen. Am Ufank goufe se nëmme fir Mikroskoper benotzt, ma mat der Entwécklung vun der Fotografie huet de Carl Zeiss ëmmer méi och qualitativ héich Lënse fir Fotoapparater gebaut.

1886 huet hie mam Physiker Ernst Abbe a mam Glasmécher a Cheemiker Otto Schott zesummegeschafft, fir eng nei Zort Glas z'entwéckele fir Mikroskoper, mat engem sougenannten apochromateschen Objektiv.

## Literatur
* Auerbach, *Das Zeisswerk und die Carl Zeiss-Stiftung in Jena* (3. Oplo Jena 1907)

## Um Spaweck

* Geschicht vun der Firma Carl Zeiss op hirem Site
Kapell Grandsen

D**'Kapell zu Grandsen** ass eng kathoulesch Kapell, déi zur Par Clierf Saint-Benoît, zum Dekanat Norden an zu der Gemeng Klierf gehéiert.

De Patréiner vun der Kapell ass den hellegen Celsus, deem säi Fest den 23. Februar gefeiert gëtt.

D'Kapell steet zentral an der Uertschaft op der Haaptstrooss, dem CR339A.

## Geschicht
Bis de 7. Mee 2017 war et eng Kapell vun der Par Hëpperdang. Zur Par Hëpperdang hunn ausser der Kapell vu Grandsen och nach d'Parkierch vun Hëpperdang an d'Kapell vun Ischpelt gehéiert.

## Kuckt och
* Lëscht vu reliéise Gebaier zu Lëtzebuerg
* Lëscht vun de Lëtzebuerger Paren
* Lëscht vun de fréiere Lëtzebuerger Paren

## Um Spaweck

* Websäit vun der Par Clierf Saint-Benoît
* D'Fënstere vun der Kapell zu Grandsen op der Websäit vun der ''Stiftung Forschungsstelle Glasmalerei des 20. Jh. e.&nbsp;V.'' 


Kapelle Grindhausen 02.jpg|D'Kapell vu Weste gesinn
Kapelle Grindhausen 03.jpg|Agank vun der Kapell
Georges Schmit

* Georges Schmit (Sportler), lëtzebuergesche Liichtathleet an Olympionik
* Georges Schmit (Ekonomist), President vun der Société nationale de crédit et d'investissement
## Kuckt och
* Georges Schmitt, Konschthistoriker an Auteur
* Schmit
Bromme

D**'Bromme** ass e franséische Floss am Massif central an den Departemeter vum Cantal an Aveyron.

Et ass e rietsen Niewefloss vun der Truyère, a gehéiert domat zum Baseng vun der Garonne.

## Geographie

Den 28.7&nbsp;km laange Floss huet seng Quell op engem Südhank vum Massiv vum Cantal um Territoire vun der Gemeng Pailherols, ongeféier aacht Kilometer südlech vum Plomb du Cantal, am Naturpark vun de Vulkanen. Se leeft gréisstendeels an Nord-Südrichtung fir op der Gemengegrenz vu Brommat a Lacroix-Barrez an Truyère ze lafen.

Um ënneschte Laf vun der Bromme steet eng kleng Staumauer, vun där aus eng ënnerierdesch Deviatioun en Deel vum Waasser an de Séi vum Barrage vu Labarthe leet, a sou vun enger elektrescher Zentral méi benotzt ka ginn. Et gëtt där siwen um Laf vun der Truyère

## Departementer a Gemengen um Laf

* Cantal: Pailherols
* Aveyron: Mur-de-Barrez, Taussac, Brommat, Lacroix-Barrez a Saint-Symphorien-de-Thénières

## Haaptnieweflëss

* Ruisseau de Griffoul 
* Ruisseau de Lacapelle-Barrès
* Riou Migie 
* Ruisseau de Pompialou 
* De Siniq 
* Ruisseau Davignon
Georges Schmitt

De **Georges Schmitt**, gebuer den 19. Dezember 1907 zu Lëtzebuerg, an do gestuerwen de 14. Juli 1986, war e lëtzebuergesche Konschthistoriker an Auteur. Hie war Conservateur am Staatsmusée.

Zesumme mam Lambert Schaus, deemools Member vum Gemengerot vun der Stad Lëtzebuerg, huet hien 1937 de *Comité pour l'organisation de l'Éimaischen* gegrënnt, deen haut Comité Alstad heescht.

## Gielchen
* 

## Kuckt och
* Eemaischen

## Um Spaweck
Streckeisen (Gebai)

Ënnert dem Numm **Streckeisen** ass en Haus um Bord vum Plateau Bourbon am Garer Quartier vun der Stad Lëtzebuerg bekannt. Et läit um Dräieck tëscht dem Boulevard de la Pétrusse, der Goethestrooss an der Michel-Welter Strooss a krut den Numm well d'Form vum Gebai un e Streckeisen erënnert.

## Geschicht
D'Haus gouf 1907 no de Pläng vum Architekt Jean Guill am Jugendstil gebaut.

Tëscht 1930 an 1940 war am Gebai e Kulturzentrum fir Judden aus Osteuropa (*Beth Am Irvi*), dee vun der *Fédération luxembourgeoise de Juifs de l'Est* bedriwwe gouf. Et gouf do Gebiets-, Lies- a Konferenzraim, souwéi Schoulsäll fir Hebräesch ze léieren. Veräiner wéi d'Yiddisch Theater Kulturgemeinde waren dodran etabléiert. Ënner der Däitscher Besatzung am Zweete Weltkrich, nodeems am September 1940 et jiddesche Kanner verbuede gi war, an déi 'normal' Schoul ze goen, goufen am Gebai eng 100 dovun an 3 Klassen ënnerriicht, virun allem Franséisch an Englesch, fir hinnen an der Emigratioun nëtzlech ze sinn. No 6 Méint gouf dës Schoul zougemaach.

...

Vum Mäerz 1990 bis 1993 war d'Redaktioun vun der Wochenzeitung *Gréngespoun* (haut *[[woxx]]*) am *Streckeisen* installéiert.

Hautdesdaags gehéiert d′*Streckeisen* der Gemeng Lëtzebuerg an et sinn eng Dosen Zëmmere fir Uni-Studenten dran amenagéiert.

## Gebai
Well et op enger enker dräieckeger Parzell gebaut gouf ass et eppes Besonnesches zu Lëtzebuerg. An enger Nisch an der Fassad zur Säit vun der Michel-Welter Strooss steet eng Häerz-Jesu-Statu.

## Biller

Fichier:Detail «Streckeisen»-102.jpg|Giewelornament
Fichier:Detail «Streckeisen»-103.jpg|Mascaron
Fichier:Detail «Streckeisen»-105.jpg|Detail Häerz-Jesu-Statu
Fichier:Luxembourg City Flat Iron Building Streckeisen from East.jpg|vun Osten
Fichier:Luxembourg City Streckeisen - Flat Iron Building from SSW.jpg|vu Süd-Südwesten


## Literatur
Antoinette Lorang, 1995, „Ein Haus von Format: das "Streckeisen": 72, boulevard de la Pétrusse“, am Tageblatt Nr. 125 vum 1. Juni 1995, S. 7

## Um Spaweck
Barrage vu Cambeyrac

De **Barrage vu Cambeyrac** ass de leschte vun de sechs Barragen um Laf vun der Truyère. E gouf tëscht 1954 an 1957 gebaut an iwwer d'Staumauer féiert d'Departementale D34E.

Mat enger Héicht vun 11 Meter ass et déi niddregst Staumauer um Laf vum Floss, awer déi mat dem gréissten Debit. Bei enger Nennleeschtung vu 36 Megawatt läit d'Joresproduktion vu Stroum bei 33,5 Gwh. De Séi erstreckt sech iwwer den Territoire vun de Gemengen Entraygues-sur-Truyère a Campouriez. En huet eng Fläch vun 2.740. ha. an eng maximal Déift vu 14 Meter.

An der Produktiounszentral vu Cambeyrac goufen d'Tester vun de *Groupes à Bulbes* gemaach, déi duerno am Gezäitekraaftwierk op der Rance bei Saint-Malo agesat goufen.
## Kuckt och
*Staumaueren a Reservoiren op der Truyère
## Um Spaweck
* Touristesch Informatiounssäit
Villa Elisabeth

**Villa Elisabeth** war e Gebai am Gronn an der Stad Lëtzebuerg. D'Villa louch am Berlinerwee, an der Kéier ënner der rue Mathias Hardt, an der Pufferzon vum UNESCO-Weltierwen Festung Stad Lëtzebuerg.

## Historesches

Op Grond vum Zweeten Traité vu London (1867) gouf déi preisesch Garnisoun aus der Festung Lëtzebuerg ofgezunn an d'Festung war duerno net méi am Gebrauch. Doropshin hat sech am fréiere Polvermagaséng vum Fort Elisabeth fir d'éischt, vun 1868 bis 1871, eng Gierwerei an duerno d'Pechfabrick Philippe Kontz niddergelooss.

Wéi d'Festung du bis geschleeft war, war e Café-Restaurant a méi spéit den Hotel-Restaurant „Villa Elisabeth“ am fréiere Magaséng. Uganks vum 20. Joerhonnert goufen et an der Villa eng Rei hell a geraimeg Zëmmeren a ronderëm Terrassen, Gäert a Parkanlagen. Zum Service vum Hotel huet eng Keelebunn gehéiert an d'Cliente goufen op d'Gare gefouert. 1912 gouf den Hotel vergréissert.

1924 huet sech déi nei gegrënnt Fabrick vu cheemesche Produkter Geisha an der Villa Elisabeth etabléiert ier et dunn 1932 de Garage Kontz a méi spéit de Garage Albert Schieren war.

Bis 2013 war d*'Division de l'inspection sanitaire* vum Gesondheetsministère an der Villa Elisabeth ënnerbruecht. 2018 hunn Ofrappaarbechten ugefaangen, op där Plaz gëtt e gréissere Wunnkomplex gebaut.

## Gebai

## Um Spaweck
Christiaan Barnard

De **Christiaan Neethling Barnard**, gebuer den 8. November 1922 zu Beaufort West a Südafrika, a gestuerwen den 2. September 2001 zu Paphos, op Zypern, war e südafrikaneschen Häerzchirurg a Pionéier am Domaine vun den Häerztransplantatiuonen.

Den 3. Dezember 1967 huet eng südafrikanesch Ekipp ënner senger Leedung am Groote Schuur Hospital zu Kapstad als éischt op der Welt eng Häerztransplantatioun bei engem Mënsch duerchgefouert. De Patient, de Louis Washkansky, huet d'Operatioun 18 Deeg iwwerlieft.

Dëst huet hie weltwäit bekannt gemaach. Hie gouf e Mediestar, och an Amerika an Europa, an ass dacks op de Klaatsch- an Traatsch-Säite vun den Illustréierten opgedaucht. Hien huet weider bis 1983 als Chirurg geschafft, bis e wéinst Arthrite huet missen ophalen. Duerno huet en als Wëssenschaftler an engem Häerzzentrum zu Oklahoma, an den USA, geschafft.

No senger Pensioun ass de Barnaard an Éisträich wunne gaangen, wou d*'Christiaan Barnard Foundation* gegrënnt huet, déi benodeelegte Kanner op der ganzer Welt hëlleft, an och a seng Heemecht op Beafort West.

## Publikatiounen
* *Human cardiac transplantation*. 1968
* *One life*. 1969
* *Heart Attack: You Don't Have To Die*. 1971
* *The Unwanted*. 1974
* *South Africa: Sharp Dissection, In the Night Season*. 1977
* *Best Medicine*. 1979
* *Good Life – Good Death*. 1980
* *The Arthritis Handbook, The Best of Barnard, The Living Body, The Faith*. 1984
* *Your Healthy Heart*. 1985
* *The Second Life*. 1993. (Memoiren)
* *Fifty Ways to a Healthy Heart*. 2000
## Um Spaweck
Blood Simple

**Blood Simple** ass en US-amerikanesche Film vum Joel Coen an Ethan Coen aus dem Joer 1984.

## Ëm wat geet et am Film?
An der déifster Provënz an Texas huet d'Abby, d'Fra vum Barbesëtzer Julian Marty eng Liaisoun mam Ray, engem Employé aus dem Marty senger Bar.De Marty bezuelt de Privatdetektiv Visser fir de Ray an d'Abby ëmzebréngen. Nodeems de Visser d'Geld vum Marty krut, erschéisst hien de Marty…

## Um Spaweck
Emile Gerson

Den **Emile Gerson**, gebuer den 21. Abrëll 1911 zu Pärel a gestuerwen den 10. Juni 1994 zu Wolz, war e lëtzebuergesche Gewerkschaftler a Politiker.

Hie gouf bei de Chamberwale vum 15. Dezember 1968 als Deputéierten an d'Chamber gewielt a bei de deene vum vum 26. Mee 1974 an deene vum vum 10. Juni 1979 jeeweils erëmgewielt, an huet säi Mandat als Deputéierte bis de Mee 1984 ausgeféiert.

Den Emile Gerson war vun 1951 bis 1981 am Gemengerot vun der Gemeng Wolz, dovunner vun 1970 bis 1981 Buergermeeschter.

Hie war Vizepresident vum LCGB a Member vun der Aarbechterkummer a vum Wirtschafts- a Sozialrot.

## Gielercher
*
Comes a Horseman

**Comes a Horseman** ass en US-amerikanesche Western vum Alan J. Pakula aus dem Joer 1978 nom Roman *The Mayor of Casterbridge* vum Thomas Hardy.
## Ëm wat geet et am Film?
D'Ella huet eng kleng Ranch mat engem Trapp Kéi an e puer Päerd. Si huet Scholden a muss en Deel vun hirem Land verkafen…

## Um Spaweck
Alan J. Pakula

Den **Alan J. Pakula**, gebuer de 7. Abrëll 1928 zu New York City, a gestuerwen den 19. November 1998 zu Melville, war en US-amerikanesche Filmregisseur, Filmproduzent an Dréibuchauteur.

## Filmographie (Auswiel)
#### als Regisseur
* 1969: *The Sterile Cuckoo* - Haaptacteuren: Liza Minnelli, Wendell Burton, Tim McIntire
* 1971: *[[Klute]]* - Haaptacteuren: Jane Fonda, Donald Sutherland, Donald Sutherland
* 1974: *Love and Pain and the Whole Damn Thin* - Haaptacteuren: Maggie Smith, Timothy Bottoms, Don Jaime de Mora y Aragón
* 1974: *The Parallax View* - Haaptacteuren: Warren Beatty, Paula Prentiss, William Daniels
* 1976: *[[All the President's Men]]* - Haaptacteuren: Dustin Hoffman, Robert Redford, Jack Warden
* 1978: *[[Comes a Horseman]]* - Haaptacteuren: James Caan, Jane Fonda, Jason Robards
* 1979: *Starting Over* - Haaptacteuren: Burt Reynolds, Jill Clayburgh, Candice Bergen
* 1981: *Rollover* - Haaptacteuren: Jane Fonda, Kris Kristofferson, Hume Cronyn
* 1982: *Sophie's Choice* - Haaptacteuren: Meryl Streep, Kevin Kline, Peter MacNicol
* 1986: *Dream Lover* - Haaptacteuren: Kristy McNichol, Ben Masters
* 1987: *Orphans* - Haaptacteuren: Albert Finney, Matthew Modine
* 1989: *See You in the Morning* - Haaptacteuren: Jeff Bridges, Alice Krige, Farrah Fawcett
* 1990: *Presumed Innocent* - Haaptacteuren: Harrison Ford, Raul Julia, Greta Scacchi
* 1992: *Consenting Adults* - Haaptacteuren: Kevin Kline, Mary Elizabeth Mastrantonio, Kevin Spacey
* 1993: *The Pelican Brief* - Haaptacteuren: Julia Roberts, Denzel Washington, Sam Shepard
* 1997: *The Devil's Own* - Harrison Ford, Brad Pitt

## Literatur
* Jared Brown: *Alan J. Pakula - His Films and his life.* Back Stage Books, New York 2005, ISBN 0-8230-8799-9.

## Um Spaweck
Moien (Begréissung)

**Moien!** ass e lëtzebuergescht Begréissungswuert, onofhängeg vun der Dageszäit.

Et ass e bësse méi informell wéi *Bonjour*, resp. *Gudde Mëtteg, gudden Owend*, oder moies, *gudde Moien*.

Dëst Begréissungswuert huet eng norddäitsch oder frisesch Originn, an huet Analogien an däitschen (cf. de: *Moin !*), nidderdäitschen, hollänneschen, däneschen, a souguer kaschubeschen Dialekter.
Moien

De **Moien**, oder **Mueren**, ass déi Dageszäit, déi tëscht Sonnenopgang a Mëtteg ass. E gëllt als "den Ufank" vum Dag.

Traditionell ass de Moien d'Zäit fir waakreg ze ginn. D'Iesse moies nennt ee Kaffi.

## Kuckt och
* Moien (Begréissung)

## Um Spaweck
Concours littéraire national 2015

De **Concours littéraire national 2015** ass ee lëtzebuergesche Literaturconcours, dee vum Kulturministère organiséiert gouf. E goung 2015 ëm Gedichter.

Auteuren, déi Lëtzebuerger sinn oder zu Lëtzebuerg wunnen, konnte bis de 7. Juli 2015 hire Gedichstband areechen, no Modalitéiten, déi vum Kulturministère festgeluecht sinn.

Wéi virdru gouf et zwou Kategorië Präisser: fir Auteuren tëscht 15 a 25 Joer, a fir déi méi al.

Den 1. Präis goung u *Flots* vum Florent Toniello, den 2. un *die empfindlichkeit der libelle * vun der Ulrike Bail an deen 3. Präis krut d'Carine Krecké fir *Navigation Poems*.

Den éischte Präis an der Kategorie "Jugend" krut d'Anna Leader fir *A Lifetime Lies: One Year's Worth of Poems*.

D'Präisiwwerreechung war den 1. Dezember 2015.
Kierch Hëpperdang

D**'Kierch zu Hëpperdang** ass eng kathoulesch Kierch, déi zur Par Clierf Saint-Benoît, zum Dekanat Norden an zu der Gemeng Klierf gehéiert.

De Patréiner vun der Kierch ass den hellege Johannes den Deefer, deem säi Fest de 24. Juni gefeiert gëtt.

D'Kierch steet op der Kräizung vun der *Duarrefstrooss* mat der *Grandserstrooss*, déi allebéid zum CR339A gehéieren. Ronderëm d'Kierch sinn nach vill Grafsteng vum ale Kierfecht ze gesinn. Säitlech un der Kierch ass de Monument aux Morts fir d'Affer vum Zweete Weltkrich. En zweet Monument nieft der Kierch erënnert un zwéin Zaldote vun den Alliéierten, déi de 27. Mee 1944 zu Hëpperdang mat hirem Mosquito erofgefall sinn an do begruewe sinn. Domat gehéiert de Kierfecht zu de Commonwealth-Griewer.

## Geschicht
Bis de 7. Mee 2017 war et d'Parkierch vun der Par Hëpperdang. Zur fréierer Par Hëpperdang hunn ausser der Parkierch och nach d'Kapell vu Grandsen an d'Kapell vun Ischpelt gehéiert.

## Kuckt och
* Lëscht vu reliéise Gebaier zu Lëtzebuerg
* Lëscht vun de Lëtzebuerger Paren
* Lëscht vun de fréiere Lëtzebuerger Paren

## Um Spaweck

* Websäit vun der Par Clierf Saint-Benoît
* D'Fënstere vun der Kierch vun Hëpperdang op der Websäit vun der ''Stiftung Forschungsstelle Glasmalerei des 20. Jh. e.&nbsp;V.'' 


Kirche Hupperdange 01.jpg|D'Kierch vu Südweste gesinn
Kirche Hupperdange 03.jpg|Altor an der Kierch
Monument aux Morts Hupperdange 01.jpg|Monument aux Morts nieft der Kierch
RAF memorial WW2 Hupperdange 01.jpg|Graf vun 2 Zaldote vun den Alliéierten
The Claim

**The Claim** ass e brittesch-franséisch-kanadesche Western vum Michael Winterbottom aus dem Joer 2000 nom Roman *The Mayor of Casterbridge* vum Thomas Hardy.
## Ëm wat geet et am Film?
De räichen Daniel Dillon féiert d'Gemeng Kingdom Come mat strenger Hand. Säi Räichtum huet hien duerch d'Rechter fir no Gold ze sichen. Hien huet seng Fra a seng Kanner verkaf fir déi Rechter ze kréien. No 20 Joer daucht seng Fra erëm op...

## Um Spaweck
Pompelspäicherwierk vu Montézic

D**'Pompelspäicherwierk vu Montézic** ass e Waasserkraaftwierk um Territoire vun de Gemenge Montézic, Saint-Hippolyte, Campouriez a Saint-Symphorien-de-Thénières am Norde vum Aveyron. Mat enger Nennleeschtung vun 910 Megawatt ass et dat zweetgréisst a Frankräich. Et ass gradewéi déi dat vu Veianen an dat vu Coo e rengt Pompelspäicherwierk, d.&nbsp;h. datt an den ieweschte Baseng kee Waasser vun uewen derbäikënnt dat bei der Stroumproduktioun géif an d'Gewiicht falen.

De Komplex besteet aus dräi Haaptdeeler:

*Den ieweschte Baseng mam Séi vu Montézic mat engem Waasservolume vun 32,5 Millioune Meter Kipp hanner dem Barrage de Monnès an der Digue de l'Étang a mat dem Virbarrage vu *[[Saint-Gervais (Aveyron)|Saint-Gervais]]* mat dem Séi vu Saint-Gervais a mat der *Digue vu Liaussac* mat dem Oflaf an d'elektresch Zentral. 
*Hielekraaftwierk, 400 Meter ënner dem Buedem, mat 4 Turbinne-Pompelgruppen. D'Turbinnegruppe stinn 20 Meter ënner dem Mindestniveau vum Barrage vu Couesques, sou datt se ëmmer ënner Waasser stinn, fir Loftblosen ze vermeiden. 
*Den ënneschte Baseng zu Couesques um Laf vun der Truyère deem säi Waasser do mam Barrage vu Couesques gestaut gëtt, deen doriwwer eraus als Lafkraaftwierk funktionéiert.
## Kuckt och
*Staumaueren a Reservoiren op der Truyère
## Um Spaweck
*Websäit bei hydrelect.info
*Informatioune beim ''Global energy observatory''
The Englishman Who Went Up a Hill But Came Down a Mountain

**The Englishman Who Went Up a Hill But Came Down a Mountain** ass e brittesche Film vum Christopher Monger aus dem Joer 1995. 
## Ëm wat geet et am Film?
Englesch Landmiesser stelle fest datt de Bierg bei engem klengen Duerf a Wales nëmmen en Hiwwel ass a kee Bierg. Den Hiwwel huet net grad déi 300 Meter fir e Bierg ze sinn. Mat Hëllef vun alle Leit aus dem Duerf geléngt et den Awunner trotzdeem e Bierg aus hirem Hiwwel ze maachen.

## Um Spaweck
* Kritik vum Roger Ebert
Christopher Monger

De **Christopher Monger**, gebuer den 9. November 1950 zu Taffs Well, Wales, ass e waliseschen Dréibuchauteur a Filmregisseur. Hien ass besonnesch bekannt duerch de Film *[[The Englishman Who Went Up a Hill But Came Down a Mountain]]*.

## Filmographie
#### als Regisseur
* 1979: *Repeater* 
* 1983: *Voice Over* 
* 1990: *Waiting for the Light* 
* 1992: *Just Like a Woman* 
* 1995: *[[The Englishman Who Went Up a Hill But Came Down a Mountain]]* 
* 2001: *Girl from Rio*
* 2007: *Sense of Wonder*

## Um Spaweck
Enigma (Film 1983)

**Enigma** ass e franséisch-brittesche Film vum Jeannot Szwarc aus dem Joer 1983 no engem Roman vum Michael Barak. 
## Ëm wat geet et am Film?
Agentekrich tësche russeschen an amerikanesche Spiounen.

## Um Spaweck
* De Film op der IMDb
Eye of the Needle (Film 1981)

**Eye of the Needle** ass e brittesche Film vum Richard Marquand aus dem Joer 1981 nom Roman mam selwechten Numm vum Ken Follett.
## Ëm wat geet et am Film?
Am Zweete Weltkrich mécht de brittesche Geheimdéngscht Juegd op den däitsche Spioun Heinrich Faber (Donald Sutherland)...

## Um Spaweck
* IMDb
Richard Marquand

De **Richard Marquand**, gebuer den 22. September 1937 zu Cardiff, Wales, a gestuerwen de 4. September 1987 zu Los Angeles, war e walisesche Filmregisseur an Dréibuchauteur.

## Filmographie
* 1978: *The Legacy*
* 1979: *Birth of the Beatles*
* 1981: *[[Eye of the Needle (Film 1981)|Eye of the Needle]]*
* 1982: *[[Star Wars: Episode VI - Return of the Jedi|Return of the Jedi]]*
* 1984: *Until September*
* 1985: *Jagged Edge*
* 1987: *Hearts of Fire*

## Um Spaweck
Jeannot Szwarc

De **Jeannot Szwarc**, gebuer den 21. November 1939 zu Paräis, a gestuerwen de 15. Januar 2025, war e franséische Filmregisseur.

Als Regisseur huet hie vill fir d'Tëlee gedréint, sou Episode vu Serie wéi *[[Ironside]]*, *[[The Virginian]]*, *[[Kojak]]*, *[[The Twilight Zone]]*, *[[Ally McBeal]]*, *[[Smallville]]*, *[[Grey's Anatomy]]* a *[[Bones]]*

## Filmographie
### Kino
* 1973: *[[Extreme Close-Up]]* - Haaptacteuren: James McMullan, Katherine Woodville
* 1975: *[[Bug (Film 1975)|Bug]]* - Haaptacteuren: Bradford Dillman, Joanna Miles
* 1978: *[[Jaws 2]]* - Haaptacteuren: Roy Scheider, Lorraine Gary, Murray Hamilton
* 1980: *[[Somewhere in Time]]* - Haaptacteuren: Christopher Reeve, Jane Seymour, Christopher Plummer
* 1983: *[[Enigma (Film 1983)|Enigma]]* - Haaptacteuren: Martin Sheen, Brigitte Fossey, Sam Neill
* 1984: *[[Supergirl]]* - Haaptacteuren: Faye Dunaway, Helen Slater, Peter O'Toole
* 1985: *[[Santa Claus: The Movie]]* - Haaptacteuren: Dudley Moore, John Lithgow, Burgess Meredith
* 1988: *[[Honor Bound]]* - Haaptacteuren: George Dzundza, Gene Davis, Gabrielle Lazure
* 1994: *[[La vengeance d'une blonde]]* - Haaptacteuren: Christian Clavier, Marie-Anne Chazel, Thierry Lhermitte
* 1996: *[[Hercule & Sherlock]]* - Haaptacteuren: Christopher Lambert, Richard Anconina, Roland Blanche
* 1997: *[[Les sœurs Soleil]]* - Haaptacteuren: Marie-Anne Chazel, Thierry Lhermitte, Isabelle Carré

## Um Spaweck
André Roeltgen

Den **André Paul Roeltgen**, gebuer den 22. Mee 1959 zu Esch-Uelzecht, ass e lëtzebuergesche Gewerkschaftler.

1984 gouf hie Member vum OGB-L a war vun 2009 bis 2014 Generalsekretär dovun.

Hie war vun 2011 bis 2013 President vum Conseil économique et social.
 
De 5. Dezember 2014 gouf hien, als Nofollger vum Jean-Claude Reding, zum President vun där Gewerkschaft gewielt. De 5. Dezember 2019 gouf hie vun der Nora Back op deem Posten ersat.

## Gielchen
* Commandeur vum Ordre de Mérite du Grand-Duché de Luxembourg (Promotioun 2015)