open-index/open-wikipedia-markdown huggingface dataset:
Rammerech

**Rammerech** (lokal: **Rammerich**) ass eng lëtzebuergesch Uertschaft am Kanton Réiden an Haaptuert vun der Gemeng Rammerech.

## Geographie
Rammerech läit op der N23, tëscht Hueschtert a Kietscht, op enger Héicht vu ronn 500 Meter.

## Nopeschuertschaften
* Éischt am Osten
* Folscht am Südosten
* Hueschtert am Südosten
* Kietscht am Norden
* Wal am Osten
* Rued am Südwesten
* Schwiddelbruch, den ëstlechen Deel vu Rammerech

## Geschicht
Virun der Gemengefusioun vun 1978 huet Rammerech zu der Gemeng Folscht gehéiert.

## Kuckt och
* Kierch Rammerech
* Halifax-Bomber-Crash bei Rammerech

## Um Spaweck

* Offiziell Säit vun der Gemeng Rammerech
Ozeanien

**Ozeanien** ass d'Bezeechnung fir eng kulturell an ekonomesch Zesummefaassung vun der Inselwelt am Pazifik, nërdlech an ëstlech vun Australien.

## Länner
Hei drënner sti fir Ozeanien:

* 12 Memberstaate vun de Vereenten Natiounen (VN)
* 1 net-Member: Fidschi.

## Um Spaweck
Flora a Fauna vun Australien

D**'Flora a Fauna vun Australie** konnt sech laang ouni Afloss vun aneren Ökosystemer getrennt entwéckelen.

Duerch déi isoléiert Lag vum Kontinent si méi wéi 80&nbsp;% vun den australesche Planzenaarten endeemesch, dorënner Honnerte vun Akazien- an Eukalyptusaarten. Méi wéi 600 verschidden Zorte vun Eukalyptusbeem (95 % vum Bambestand) markéieren d'Landschaft.

Op Grond vun der äerdgeschichtlecher Entwécklung liewen an Australie Beidelmamendéiere wéi Koalaen a Känguruen.

## Geschicht
Nom Ewechdriffte vun Australie vum Superkontinent Gondwana virun ongeféier 100 Millioune Joer, konnt déi urzäitlech Flora a Fauna sech wéinst der Isolatioun ongestéiert entwéckelen.

Nom Ënnergang vun den Dinosaurier, hu sech an Australien d'Beidelmamendéieren duerchgesat.

## Déierewelt
Kängurue sinn nëmmen eng vu bal 180 Beideldéierenaarten. Si hu sech dem dréchene Klima an den nierstoffaarme Biedem vum Kontinent perfekt ugepasst. Australien ass ausserdeem e Paradäis fir Insekten a Reptiller. Déi meescht sinn harmlos, mä verschidde Spannen a Schlaange sinn héich gëfteg a liewensgeféierlech.

80&nbsp;% vun de Mamendéieren, 47&nbsp;% vun de Vullen, 89&nbsp;% vun de Reptiller an 90&nbsp;% vun de Spannendéieren an Insekte sinn eenzegaarteg.

Déi eenzeg Nokomme vun den Urmamendéieren déi nach liewe sinn d'Schnieweldéieren an de Seechomessekéiseker. Hir speziell Eegenschaft ass datt si Eeër leeën an hiren Nowuess nieren.

## Liewensraum
Australien ass vun Natur aus e salzege Kontinent. Kristaller gi vum Wand aus den Ozeanen erausgeblosen a setze sech schonn zanter Joerdausenden am Ënnergrond, virun allem am Grondwaasser of. D'Vegetatioun huet sech deenen aussergewéinleche Bedéngungen ugepasst. D'Planze suckele mat hire laange Wuerzelen d'Reewaasser op an halen de Grondwaasserspigel konstant.

An Australie gëtt et eng Rei ganz verschidde Liewensraim. Een Deel besteet aus Wüüst, Steppen a Savannen. Da gëtt et nach d'Eukalyptusbëscher, Graslandschaften a Reebëscher. All Liewensraum steet fir eng eegen Déieren- a Planzewelt.

Am Outback begéint een eng eenzegaarteg Déierewelt. Déi meescht Déiere liewe wëll oder an Nationalparken. Déi geschützt Landflächen erstrecke sech iwwer 580.000&nbsp;km² (7,5 % vum australesche Festland).

## [[Ekologie]]
Vill Déieren a Planze si vum Ausstierwe bedreet. D'Mënsche ginn ëmmer méi wäit an d'Natur eran a bauen hir Siidlungen an deenen zerbriechlechen Ekosystemer.  All Dag ginn ëmmer méi Beem ofgeholzt an dat mat tragesche Konsequenzen.  Ouni de Schutz vun de Beem leit déi dënn Äerdkuuscht. De Grondwaasserspigel verännert sech. A verschiddene Regioune klëmmt d'Salz mam Waasser aus de Gestengszonen op d'Uewerfläch a verdierft de Buedem. Déi landwirtschaftlech Bewässerungsanlage verbëtzen d'Waasser an déi scho rar Suppen a Séilandschafte verschwanne lues a lues.  Dës Schied si schonn entstane wéi déi éischt Immigranten aus Europa virun 200 Joer an Australien agewandert sinn.

## Um Spaweck
Singapur (Republik)

D**Republik Singapur** läit um asiatesche Kontinent. Et ass en Insel- a Stadstaat an ass dat klengst Land a Südostasien.
Den Numm Singapur kënnt aus dem Sanskrit an heescht *Stad vun de Léiwen*.

## Politik
No der Konstitutioun vu Singapur vun 1959 ginn d'Parlament an de Staatschef vum Vollek gewielt.

## Ekonomie
Singapur huet no Japan den héchste Liewensstandard an Asien. Zanter 1965 entwéckelt sech Singapur zu engem weltwäit grousse Verkéiers-, Industrie-, Handels-, Finanz- an Déngschtleeschtungssecteur.
## Kuckeswäertes
* Sri Mariamman Tempel
* Orchard Road
* Underwater World
* Botanic Gardens
* Jurong Reptile Park
* Raffles Hotel
* Singapore Art Museum

Fichier:Singapur - Sri Mariamman Tempel.JPG|Merlion - De Sri Mariamman Tempel a Chinatown
Fichier:Singapur Merlion.JPG|Merlion - D'Symbol vu Singapur


## Um Spaweck

* Wikipedia vu Singapur
* Singapur op Wikivoyage
* Gouvernement vu Singapur
Pëtschent

**Pëtschent** ass eng Uertschaft an der Gemeng Pëtschent am Kanton Veianen.

D'Gemengenhaus steet baussent der Uertschaft an der Veiner Strooss, dem CR322, a Richtung Wuelessen.

## Perséinlechkeeten
* Léon Nosbusch (6.10.1897-23.12.1979), Sculpteur a Moler.

## Stroossennimm
* Haaptstrooss
* Neit Wunnen
* Um Haff
* Veiner Strooss

## Kuckeswäertes
* Bemierkenswäert Lann zu Pëtschent
* Kapell Pëtschent

## Kuckt och

## Um Spaweck

*Pëtschent op der Websäit vun der Gemeng
Obelisk

En **Obelisk** (vum laténgeschen *obeliscus*, vum griicheschen *obeliskos* = spatz Sail, Brotspiiss; Méizuel: Obelisken) ass en héije stengene Stäil, dee fräi steet, deen no uewe méi schmuel gëtt an deen eng Spëtz a Pyramideform huet.

Den Obelisk stellt, wéi d'Pyramid d'verstengert Strale vum Sonnegott duer, an ass sou d'Verbindung tëscht dëser an der Gëtterwelt.

D'Réimer hunn 13 Obelisken aus Egypten op Roum bruecht.

Dee gréissten Obelisk huet d'Pharaonin Hatschepsut opstelle gelooss. Dee steet am Amun-Tempel zu Karnak bei Luxor an en ass 32 Meter héich. Hien hat eng gëlle Spëtz.

Vun deene groussen egypteschen Obeliske stinn der haut 4 zu Luxor, 13 zu Roum a jee een zu Heliopolis, Kairo, Paräis, Washington, London, Wimborne, Istanbul, Urbino, Florenz, Catania an Caesarea Maritima.

Zwéi méi klenger stinn zu Luxor an zu Durham

### Triviales
D'Astérix-Comicfigur *[[Obélix]]* ass no den Obeliske genannt.

## Um Spaweck
Reisduerf

**Reisduerf** (lokal: **Reisdref**) ass eng Uertschaft am Kanton Dikrech, an Haaptuert vun der Gemeng Reisduerf.

## Geographie
Zu Reisduerf leeft d'Wäiss Iernz an d'Sauer.
## Geschicht
Tëscht 1862 an 1964 hat Reisduerf eng Gare op der Eisebunnsstreck Ettelbréck-Waasserbëlleg (*Sauerstreck*).

## Kuckeswäertes
* Parkierch vu Reisduerf
* Antoniuskapell zu Reisduerf
*Gare Reisduerf

## Kuckt och

## Um Spaweck

* Offiziell Säit vun der Gemeng Reisduerf
* Syvicol
Rëmerschen

**Rëmerschen** (lokal: **Riemeschen**) ass eng lëtzebuergesch Uertschaft an der Gemeng Schengen.

## Vun der "Gemeng Rëmerschen" op d'"Gemeng Schengen"
Wéinst dem héije Bekanntheetsgrad vu Schengen huet de Gemengerot a senger Reunioun vum 18. Januar 2006 decidéiert, eng Ufro ze maachen, fir den Numm vun der Gemeng "Remerschen" a "Schengen" ëmzebenennen. Nom Gemengegesetz (Artikel 3) ass eng Ännerung vum Numm vun enger Gemeng nëmmen iwwer e Gesetz méiglech. De Gesetzesprojet dofir gouf vum Inneministère preparéiert an d'Chamber huet d'Gesetz den 13. Juli 2006 votéiert, wat den 30. August 2006 dunn am Mémorial A N° 150 verëffentlecht gouf. Domat huet den Numm vun der Gemeng den 3. September 2006 vu *Rëmerschen* op *Schengen* gewiesselt.

## Geschicht
Den Numm "Remsere" gëtt fir d'éischt am Joer 893 ernimmt. Am Laf vun de Joerhonnerten entwéckelt e sech no an no zu dem haitege "Remerschen".

An der Mëtt vun den 1970er Jore stoung Remerschen am Zentrum vun der politescher Debatt, well do geplangt war, eng Atomzentral ze bauen.

## Kuckeswäertes
D'Birebamallee tëscht Rëmerschen an Elweng, d'Kierch Rëmerschen mat hirem ale Mobilier an d'Haus op Nr 88 an 88A an der Wäistrooss sinn als *Inventaire supplémentaire* op der Lëscht vun de klasséierte Monumenter agedroen.

## Kuckt och
* Naturschutzgebitt Haff Réimech
* Atomzentral vu Rëmerschen (Projet)
* Kierch Rëmerschen

## Um Spaweck

* Offiziell Säit vun der Gemeng Schengen
Réiser

**Réiser** ass eng Uertschaft am Kanton Esch-Uelzecht an den Haaptuert vun der Gemeng Réiser.

## Radio zu Réiser
*Radio Locale Réiserbann-Betebuerg

## Kuckt och
* Donatuskierch zu Réiser

## Um Spaweck

* Offiziell Säit vun der Gemeng Réiser
* Offiziell Säit vun der Réiserbänner Musek
* Offiziell Säit vun de Réiserbänner Pompjeen
* Réiser Schoulen
Rouspert

**Rouspert** ass eng Uertschaft am Kanton Iechternach an Haaptuert vum der Gemeng Rouspert-Mompech (bis Enn 2017: Gemeng Rouspert).

## Geographie
Rouspert läit op der Sauer.

Tëscht Pärel a Rouspert gëtt et mat 57&nbsp;km déi gréisst West-Ost-Breed vum Lëtzebuerger Land.

Zu Rouspert ass den ëstlechste Punkt vum Land op 6°31'53"O.

## Kuckeswäertes
* Staudamm
* Musée Tudor
* Kierch Rouspert

## Bekannt Rousperter
* Henri Tudor (Ingenieur)

## Kuckt och
* Sources Rosport

## Um Spaweck

* Offiziell Säit vun der Gemeng Rouspert
Reckeng op der Mess

**Reckeng op der Mess** ass eng Uertschaft am Kanton Esch-Uelzecht an den Haaptuert vun der Gemeng Reckeng op der Mess.

## Geographie
Reckeng op der Mess ass den Haaptuert vun der Gemeng mam selwechten Numm a läit am Süde vum Land am Kanton Esch-Uelzecht. Duerch Reckeng fléisst d'Mess.

Nieft Reckeng sinn déi aner Dierfer vun der Gemeng Éileng, Riedgen, Lampech, Piisseng a Wickreng.

## Demographie
Mat 825 Awunner (Stand: 8. Dezember 2010), dat si ronn 38 % vun der Gesamtbevëlkerung, ass Reckeng d'Uertschaft mat de meeschten Awunner an der Gemeng.

## Kuckeswäertes
* Kierch vu Reckeng op der Mess

## Kuckt och

## Um Spaweck

* Offiziell Säit vun der Gemeng Reckeng op der Mess
* Syvicol
Sëll

**Sëll** ass eng Uertschaft am Kanton Réiden an Haaptuert vun der Gemeng Sëll.

## Kuckeswäertes
* Kierch zu Sëll
*Bemierkenswäert Eech an Hëlzent
*Bemierkenswäert Allee tëscht Bruch a Sëll

## Biller

Fichier:Remarkable oak Saeul 01.jpg|Bemierkenswäert Eech
Fichier:Saeul, 15 rue Jean Mersch.jpg|Klasséiert Gebai
Fichier:Saeul Church from South.jpg|d'Kierch Sëll


Fichier:Sëll Kierch.JPG|En Deel vun der Kierch vu Sëll
Fichier:Sëll 2.JPG|Sprangbur bei der Kierch zu Sëll
Fichier:Saeul Hëlzent 01.jpg|Parkanlag op Hëlzent laanscht d'Strooss op Räichel


## Literatur
* Scheitler, J. (Koordinatioun), 2009. *Sëll feiert. 150 Joer Chorale Sainte Cécile Saeul. 100 Joer Sëller Musek-Sëller Pompjeeën. 2009.* Dréckerei Fr. Faber, Miersch. 160 S.

## Kuckt och

## Um Spaweck

* Offiziell Säit vun der Gemeng Sëll
Sandweiler

**Sandweiler** ass eng lëtzebuergesch Uertschaft am Kanton Lëtzebuerg an Haaptuert vun der Gemeng Sandweiler.

## Geographie
Sandweiler läit ronn 9 Kilometer ëstlech vun der Stad Lëtzebuerg ewech.

## Geschicht

Am Joer 1083 gëtt Sandweiler ënner dem Numm Santwilre fir d'éischt schrëftlech ernimmt.

Sandweiler huet déizäit de Grofe vu Lëtzebuerg gehéiert, déi awer eng Partie vun der Uertschaft un d'Münsterabtei verschenkt haten, an eng aner Partie un d'Abtei vun de *Prémontrés vu Verdun*, déi hirersäits dësen Deel erëm méi spéit un d'Münsterabtei verlount huet, an ass aus där Zäit ënner den Nimm *Sanvillari* a *Sanctumvillare* bekannt.

## Kuckeswäertes
* D'Sandweiler Kierch

## Literatur
* Sandweiler Notizen Nr 1 erausgi vu *redaktioun sandweiler 1083 - 1983*,72 Säiten, (Imprimerie Saint-Paul, 1982)
* Sandweiler Notizen Nr 2 erausgi vu *redaktioun sandweiler*, 166 Säiten, (Imprimerie Saint-Paul, 1983)
* Sandweiler Notizen Nr 3 erausgi vu *Santwilre, Frënn vum Ale Sandweiler*, 197 Säiten, (Imprimerie Joseph Beffort, Lëtzebuerg, 1990)
* Sandweiler Notizen Nr 4 erausgi vu *Santwilre, Frënn vum Ale Sandweiler*, 212 Säiten, (Imprimerie Saint-Paul, Lëtzebuerg, 1992)
* Sandweiler Biller, Sandweiler Notizen Nr 5 erausgi vun der *Gemeng Sandweiler*, 237 Säiten, (Imprimerie Saint-Paul, Lëtzebuerg, 1999)
* 250 Joer Porkierch Sandweiler, Sandweiler Notizen N°6 erausgi vu *Santwilre, Frënn vum ale Sandweiler*, 288 Säiten + Fotoen an Dokumenter (Imprimerie Saint-Paul Lëtzebuerg, 2008)
## Biller

Fichier:Sandweiler and Findel.jpg|Sandweiler an de Findel
Fichier:Sandweiler 1983.jpg|Sandweiler am Joer 1983
Fichier:Wasserturm Sandweiler 01.jpg|Waassertuerm zu Sandweiler
Fichier:Massard 2.JPG|Fréier d'Haus vum Schmadd, haut am Besëtz vun der Gemeng Sandweiler
Fichier:Monument aux morts Sandweiler.jpg|Monument aux morts vum Zweete Weltkrich


## Kuckt och
* Bireler Baach
* Däitschen Zaldotekierfecht zu Sandweiler
* Dräifaltegkeetskierch zu Sandweiler
* Fanfare Sandweiler
* Kanner- & Jugendkouer Allegro Sandweiler
* Schlass Saint-Hubert
* Sandweiler-Gare
* Gare Sandweiler-Conter

## Um Spaweck

* Offiziell Säit vun der Gemeng Sandweiler
Réiden op der Atert

**Réiden-Atert**, dacks just **Réiden** gekierzt, ass eng lëtzebuergesch Uertschaft am Atertdall an Haaptuert vun der Gemeng mat dem selwechten Numm a vum Kanton Réiden.

## Geschicht
Réiden op der Atert gëtt 1144 fir d'éischt als *Redingen* ernimmt. 

## Biller
 
Fichier:Kropemannsprangbur.jpg|De Kropemann-Sprangbuer virun der Réidener Gemeng
Fichier:Redange church.jpg|D'Réidener Kierch
Fichier:Redange, 11 Grand-Rue 01.jpg|Klasséiert Gebai an der Grand-Rue
Fichier:Wäschbuer, Réiden.jpg|De Wäschbuer zu Réiden op der Atert


## Nopeschuertschaften

* Biekerech
* Ell
* Hitten
* Liewel
* Nidderpallen
* Nojem
* Osper
* Räichel

## Kuckeswäertes
* de fréiere "Café-théâtre" L'inouï an der Groussgaass
* d'Villa Worré op *Hueschtert*
* de Kropemann-Sprangbuer vum belsche Sculpteur Jef Claerhout beim Gemengenhaus
* d'Brasserie Barnum mam Cabaret Madame an der aler Okult-Brauerei an der Groussgaass

## Verschiddenes
### Bekannt Réidener
* Jean-Claude Juncker (*1954), Premierminister vu Lëtzebuerg (1995-2013) a President vun der Europäescher Kommissioun (2014-2019).

## Literatur zum Theema
* Nehrenhausen, Jeannot, 2002. 'Un der Atert, no beim Waasser...' Redingens heimliche Lokalhymne. *Luxemburger Marienkalender* Jg. 121: 126-136.

## Kuckt och

* Kierch Réiden
* Atert-Lycée
* Cinéma de l'Attert
* Pompjeeskantonalverband Kanton Réiden
* Kropemann-Info
* Attert-Kontrakt

## Um Spaweck

* Offiziell Websäit vun der Gemeng Réiden
Méischdref

**Méischdref** ass eng Uertschaft an der Gemeng Rouspert-Mompech.

## Geographie
Méischdref läit tëscht Bur a Waasserbëlleg um rietsen Uwänner vun der Sauer, op enger duerchschnëttlecher Héicht vun 170 m (NG-L). Duerch Méischdref geet d'Nationalstrooss 10 an den CR135. Zu Méischdref leeft d'Kauzebaach, déi vu Giwenech aus den Hang erof kënnt, an d'Sauer.

Bis un d'Enn vum 20. Joerhonnert war eng Steekaul an der Uertschaft.

## Geschicht
Archeologesch Fonntsaache weisen, datt do schonn an der Kelten-, resp. Frankenzäit Leit gewunnt hunn.

Méischdref gouf als *Mersdorph* am 13. Joerhonnert eng éischt Kéier schrëftlech ernimmt. Deemools (a bis zu der Franséischer Revolutioun) huet et zu der Tréierer Abtei St. Maximin gehéiert, an och d'Abtei Iechternach hat do Besëtz. 1248 ass vu *Murstorff* rieds, an op der Ferraris-Kaart vun ëm 1775 steet d'Duerf als *Merscdorf*.

## Kuckeswäertes
* Kierch Méischdref
* Iwwerreschter vun der Méischdrëffer Millen

## Kuckt och

## Um Spaweck

* De Sauerdall
* Damit das Wasserrad wieder klappert am Luxemburger Wort vum 16. Juni 2018
Steenem

**Steenem** ass eng Uertschaft an der Gemeng Rouspert-Mompech.

## Geographie
Steenem läit un der Sauer tëscht Iechternach a Rouspert. Den Duerfkär lait op zirka 160 Héichtemeter iwwer dem Mieresspigel.

## Geschicht
An den Jore 694/695 bis 704 huet d'Irmina vun Oeren dem Willibrord d'Villa Steinheim (= Staneheim) un der Sauer geschenkt. Sou huet Steenem eng laang Zäit zur Iechternacher Abtei gehéiert.

## Kuckeswäertes
* d'Kierch Steenem, zanter dem 13. August 1984 als Inventaire supplémentaire vun der Lëscht vun de klasséierte Monumenter agedroen

## Literatur
*Roger Majerus, Guy Ney, René Hauer. Marc Roeder, Marie-Josée Dahm, Yvette-Roeder Werdel, Mariette Wehenkel-Decker: *704-2004 1300 Joar Steenem*, Dréckerei Linden, Lëtzebuerg, 2004.

## Kuckt och

## Um Spaweck
Lëscht vun den Astérix-Personnagen

Dës **Lëscht vun den Astérix-Personnagen** ass en Deel vun de .

## A
**Gallier**
* Abraracourcix (lb: Zwirkinnix)
* Acidenitrix
* Agecanonix (lb: Urbopix)
* Alambix
* Amérix
* Aniline
* Aplusbégalix
* Assurancetourix (lb: Tutebattix)
* Astérix
* Astronomix
* Avoranfix

**Réimer**
* Absolumentexclus
* Anglaigus

**Verschiddener**
* Amonbofis

## B
**Gallier**
* Beaufix
* Bonemine

**Réimer**
* Biscornus
* Bonusmalus

**Verschiddener**
* Baba
* Barbe Rouge
* Batdaf

## C
**Gallier**
* César Labeldecadix
* Cétautomatix
* Cétyunix
* Comix

**Réimer**
* Caïus Aérobus
* Caïus Bonus
* Caïus Eucaliptus
* Caïus Joligibus
* Caïus Marchéopus
* Caïus Obtus
* Caïus Roideprus
* Caïus Saugrenus
* Caïus Soutienmordicus
* Caligula Minus
* Claudius Malosinus
* Claudius Nonpossumus
* Claudius Quintilius

**Verschiddener**
* Cléopâtre

## D
## E
**Verschiddener**
* Epidemäis

## F
**Gallier**
* Falbala
* Fanzine

## G
**Gallier**
* Gélatine
* Goudurix

**Réimer**
* Gracchus Cétinconsensus
* Gracchus Garovirus
* Gracchus Nenjetépus
* Gracchus Sextilius
* Guilus

**Verschiddener**
* Gueuselambix

## H
**Gallier**
* Homéopatix

**Verschiddener**
* Hyapados

## I
**Gallier**
* Idéfix
* Iélosubmarine

## J
**Réimer**
* Jules César
* Julius Epinedecactus
* Julius Pompilius

**Verschiddener**
* Jolitorax

## K
**Gallier**
* Keskonrix

**Verschiddener**
* Kerøsen
* Kiçàh
* Kiwoàlàh

## L
**Réimer**
* Latraviata

## M
**Gallier**
* Maestria
* Mme Agecanonix
* Moralélastix

**Réimer**
* Marcus Junius Brutus
* Marcus Sacapus

**Verschiddener**
* Manneken

## N
**Verschiddener**
* Numérobis

## O
**Gallier**
* Obélix
* Obélodalix
* Ordralfabétix
* Orthopédix

**Verschiddener**
* Ocatarinetabellatchitchix
* Olaf Grossebaf

## P
**Gallier**
* Panoramix
* Praline
* Prolix

**Verschiddener**
* Pépé
* Ptolémée XVI

## Q
## R
**Verschiddener**
* Rahàzade

## S
**Gallier**
* Ségrégationnix

**Réimer**
* Suelburnus

**Verschiddener**
* Spartakis

## T
**Gallier**
* Tournedix
* Tragicomix

**Réimer**
* Tullius Détritus
* Tullius Fanfrelus

**Verschiddener**
* Téléferic

## U
## V
## W
## X
## Y
## Z
**Gallier**
* Zaza
* Zérozérosix

**Verschiddener**
* Zebigbos
* Zurix
Nicolas Biever

Den **Nicolas Biever**, genannt **Nic Biever**, gebuer den 22. Mee 1894 zu Diddeleng, an och do gestuerwen de 15. Juli 1965, war e lëtzebuergesche Gewerkschaftler a Politiker.

## Liewen

Den Nic Biever war Aarbechter op Arbed Diddeleng. Am Februar 1919 gouf hie Sekretär vun der Verbandssektioun Diddeleng vum *[[Luxemburger Berg- und Metallindustriearbeiter-Verband]]* (LBMV), an am Februar 1920 ee vun den zwéin haaptamtleche Sekretäre vum LBMV. Vun 1938 u war hie President vum Verband.

De 14. Oktober 1924 gouf den Nic Biever Member vum Diddelenger Gemengerot an ass et och bliwwe bis 1951. Vun 1928 bis 1934 a vun 1928 bis 1934 war e Schäffen. Den 1. Mäerz 1925 gouf hien als Deputéierte vun der Lëtzebuerger Aarbechterpartei an d'Chamber gewielt. Ausser an de Krichsjoren 1940-44 an déi Zäit, wou e Minister war, sollt hien dëst Amt bäibehalen. Den 12. Mäerz 1945 gouf hien als fréieren Deputéierte Member vun der *[[Assemblée consultative vun 1945 (Lëtzebuerg)|Assemblée consultative]]* genannt.

Vum 3. Juli 1951 bis den 1. Februar 1959 war hien Aarbechtsminister an de Regierunge Dupong-Bodson a Bech-Bodson, an erëm vum 15. Juli 1964 bis zu sengem Doud, de 15. Juli 1965, an der Regierung Werner-Cravatte.

Hie gouf den 31. Mee 1930 mat der Cécile Wagner bestuet.

## Nom Nicolas Biever genannt
* eng Strooss zu Rodange: rue Nicolas Biever (PLZ 4807)
* eng Strooss zu Esch: rue Nicolas Biever (PLZ 4033)
* eng Strooss zu Diddeleng: rue Nic. Biever (PLZ 3425)
* eng Strooss zu Beetebuerg: rue Nicolas Biever (PLZ 3210)
* de Lycée Nic-Biever zu Diddeleng

## Literatur
* Durlet, Jos, *Nic. Biever, Sein Leben - von der Wiege bis zur Bahre*, Esch-sur-Alzette: éditpress 1990. ISBN 2-87964-008-3
* Haag, Emil, 2011. *De Nic Biever à Joseph Daleiden: l'évolution du syndicalisme*, In: *Une réussite originale - Le Luxembourg au fil des siècles*; Lëtzebuerg (Éditions Guy Binsfeld), 2011; 576 Säiten (ill.); ISBN 978-2-87954-235-5, Ss 518-527.

## Gielercher
* 

## Um Spaweck
The Rocks

**The Rocks** läit am westlechen Enn vum Circular Quai an ass deen eelsten Deel vu Sydney.

1788 hunn déi englesch Prisonéier, déi an Australien vum Schëff gaange sinn, déi éischt Bauten ob dem fielsegen Ënnergrond opgeriicht.
D'Gebaier aus Sandsteen aus dem 19. Joerhonnert sollten an de 70er Joren ofgerappt gi fir nei Gebaier opzeriichten. D'Gewerkschaft vun de Bauaarbechter huet sech awer gewiert an elo stinn d'Rocks ënner Denkmalschutz.

Dëst Véirel ass elo ganz touristesch orientéiert.

## Um Spaweck
Zeilespronkverfaren

Ënner dem **Zeilespronkverfaren** *([[englesch|eng.]]: Interlaced-Modus)* versteet een d'Method, fir beweegt Biller opzehuelen, z'iwwerdroen an ze weisen. D'Zeilespronkverfare gëtt bei Fernseetransmissioune benotzt.

## Aféierung

E beweegt Bild entsteet wann op d'mannst 20 Biller séier hannereneen ugewise ginn. Jiddwer Liichtreiz verursaacht Nowierkungen op der Netzhaut vu bis zu e puer Millisekonnen. Do schwätzt ee vun der Späicherfunktioun vum A. Well awer bei 20 Biller pro Sekonn (B/s) e *Flimmeren* entsteet, schaffen europäesch Fernseesender mat 25 Vollbiller pro Sekonn. Dobäi entsteet awer e Groussflächeflimmeren.

Jiddwer Bild vun de 25 Vollbiller gëtt dofir an zwee Hallefbiller mat hallwer Zeilenzuel opgedeelt:
* Zeilennummere vum éischten Hallefbild: 1, 3, 5, 7...
* Zeilennummere vum zweeten Hallefbild: 2, 4, 6, 8...

D'Hallefbiller ginn duerno awer nees vum A zu engem Vollbild zesummegesat. De Virdeel besteet doran, datt duerch déi 50 Donkelphase bal kee Flimmere méi entsteet an d'Bandbreet vun der Iwwerdroung sech net vergréissert.

## 100Herz-Technik

Bei der 100Herz-Technik gëtt d'Flimmere komplett ënnerdréckt. Jiddwer Hallefbild gëtt fir d'éischt digitaliséiert an an e séiere Späicher geschriwwen. Duerno gëtt déi gespäichert Informatioun nees an analoger Form a mat duebeler Vitess op de Bildschierm geschriwwen. Sou kritt een 100 Donkelphase pro Sekonn, wat 100 Hallefbiller pro Sekonn ausmécht.
Sydney (Homonymie)

**Sydney** ass den Numm vu verschiddene Plazen: 
* **[[Sydney]]**, Haaptstad vu New South Wales, Australien
* **[[Sydney (Mornington)]]**, eng Insel bei Mornington, Wellesley Inselen, Queensland, Australien
* **[[Sydney (Nova Scotia)]]**, Nova Scotia, Kanada
* **[[Sydney (North Dakota)]]**, USA
* **[[Sydney (Südafrika)]]**, Südafrika
* **[[Sydney (Vanuatu)]]**, en Duerf op Tanna, Tafea, Vanuatu
* **[[Sydney (Florida)]]**, USA

Kuckt och: Sidney.
Schieren

**Schieren** ass eng lëtzebuergesch Uertschaft, an den Haaptuert vun der Gemeng Schieren.
## Geographie
Schieren läit am Uelzechtdall, um rietsen Uwänner vum Floss, e knappse Kilometer südlech vun Ettelbréck. Duerch Schieren ginn d'Nationalstrooss 7 an d'CFL-Linn 1.

## Geschicht
Schieren gouf den 1. Juli 1851 Haaptuert vun der Gemeng Schieren, wéi déi vun der Gemeng Ettelbréck detachéiert gouf.

1894 gouf zu Schieren e Pompjeeshaus mat 5 fräiwëllege Pompjeeën etabléiert.

## Kuckeswäertes
* D'Kierch Schieren

## Kuckt och
* Gare Schieren
* Réimesch Villa zu Schieren

## Um Spaweck
Schëtter

**Schëtter** ass eng lëtzebuergesch Uertschaft, an den Haaptuert vun der Gemeng Schëtter.

## Geographie
Schëtter läit am Dall vun der Sir tëscht dem Zesummefloss mat der Bireler Baach an der Äfelter. Ronderëm d'Uertschaft ass oppe Gewan mat Felder a Wisen, op der Westgrenz mat Mënsbech a Schraasseg läit de Bësch Schëtterhaard an op der Ostgrenz sinn et de *Ginzebësch* an de *Katebësch*.

## Nopeschuertschaften

## Geschicht

## Kuckt och
* Kierch Schëtter

## Um Spaweck

* Offiziell Säit vun der Gemeng Schëtter
* Homepage vun der Schëtter Musek
Afghanistan

Den **Afghanistan** (Pashtu/Dari: **افغانستان**, *Afġānistān*, offiziell d*'Islamescht Emirat Afghanistan*) ass e Land an Zentralasien, dat un den Iran, Turkmenistan, Usbekistan, Tadjikistan, d'Volleksrepublik China an un de Pakistan grenzt.

## Geschicht
## Volleksgruppen a Sproochen
## Politik
Den Afghanistan ass Member vun de Vereenten Natiounen.

*Kuckt och: [[Lëscht vun de Staatscheffe vum Afghanistan]].*

## Administrativ Ënnerdeelungen
Zanter dem 13. Abrëll 2004 ass den Afghanistan a 34 Provënzen (velayat) ënnerdeelt. D'Provënzen hirersäits sinn an 329 Bezierker (woluswali) agedeelt. All Provënz gëtt vun engem Gouverneur (waali) regéiert, dee vun der Zentralregierung ernannt gëtt.

## Literatur

* Michael Barry, *Le royaume de l'insolence - La résistance afghane, du Grand Moghol à l'invasion soviétique*; Paräis (Flammarion), 1984; 307 S.; ISBN 2-08-211524-0
* [Kollektiv - 9 verschidden Auteuren, all Spezialiste vun Afghanistan], *Afghanistan - La colonisation impossible*; Paräis (Éditions du Cerf), 1984; 274 S.; ISBN 2-204-02263-2
* Edward R. Girardet, *Afghanistan - The Sowjet War*; England (Croom Helm Ltd.), 1985; ISBN 0-7099-3802-0
* George Arney, *Afghanistan - The Definitive Account of a Country at Crossroads*; London (Mandarin Paperbacks), 1990; 276 S.; ISBN 0-7493-0196-1
* Tom Carew, *In den Schluchten der Taliban - Erfahrungen eines britischen Elitesoldaten in geheimer Mission*; Bern (Scherz Verlag), 2001; 256 S. (Paperback).
* Ahmed Rashid, *Taliban - Afghanistans Gotteskämpfer und der neue Krieg am Hindukusch*; München (C. H. Beck Verlag), 2010; 480 S.; ISBN 978-3-406-60628-1
* Thomas Barfield, *Afghanistan - A Cultural and Political History*; Princeton & Oxford (Princeton University Press), 2010; ISBN 978-0-691-14568-6
* Conrad Schetter, *Kleine Geschichte Afghanistans*; München (C. H. Beck Verlag), 2019; 173 S.; ISBN 978-3-406-71378-1

## Um Spaweck
Televisioun

**Televisioun** (kuerz: **TV**) oder **Fernsee** ass en Telekommunikatiounsmedium, dat benotzt gëtt fir beweeglech Biller an Toun ze senden an z'empfänken. Televisiounsbiller kënne monochromatesch sinn (schwaarz a wäiss), faarweg oder an dräi Dimensiounen. Televisioun kuckt ee meeschtens um Televisiounsapparat.

## Aféierung
Ënner der *Fernseetechnik* versteet een déi Technik, déi hanner der Televisioun stécht. De Prinzip vun der Fernseetechnik baséiert op der Projektioun vun Eenzelbiller, déi séier hannerenee gewisen, zu enger Beweegung ginn.

Fir datt d'A eng méiglechst *fléissend* Beweegung gesäit, mussen op d'mannst 20 Biller pro Sekonn (B/s) ugewise ginn. Allerdéngs gouf fir Fernseeiwwerdroungen an Europa 25, an an Amerika 30 Biller pro Sekonn gewielt.

Doduerch stellt sech awer e Problem: et entsteet e *Flimmeren*. Fir dee Problem z'ëmgoen, gouf d'Zeilesprongverfaren entwéckelt. De Problem hätt een och nach anescht léise kënnen, beispillsweis doduerch datt ee 50 Biller pro Sekonn ugewisen hätt. Dat hätt allerdéngs d'Bandbreet ze vill vergréissert. Och dat duebelt Uweise vun engem Bild hätt de Problem vum Flimmeren ënnerdréckt, mä dofir hätt all Bild misse kuerzzäiteg tëschegespäichert ginn, wat deemools allerdéngs nach technesch ze opwänneg war.

## Bildoftaaschtung an Iwwerdroung

D'optescht Signal vun der Bildvirlag gëtt vun engem Bildophueler *(optesch-elektresche Wandler)* erfaasst, an en elektrescht Signal ëmgesat an dem Bildwiddergabegerät *(elektresch-optesche Wandler)* zougefouert.

Well dat komplett Bild awer net an enger Kéier iwwerdroe ka ginn, gëtt et vum Bildophueler a vill kleng Bildpunkten, Pixelen, opgedeelt. E Pixel ass déi klengst Fläch bei der Bildzerdeelung, wou selwer keng Faarfënnerscheeder méi méiglech sinn.

De Prinzip vun der Bildoftaaschtung ass de selwechte wéi beim Liese vun engem Buch. Et fänkt een um ieweschte lénkse Bildrand un an et iwwerdréit een zeileweis ee Pixel nom aneren. No engem Zeilelaf, vum lénkse bis op de rietse Bildrand, gëtt d'Oftaaschtung ausgeschalt a ganz séier op de lénkse Bildrand zeréckgefouert. Hei schwätzt ee vum Zeilerécklaf oder vun der Zeilenaustaaschtung.

Nieft der horizontaler Oftaaschtung gëtt et eng vertikal Oftaaschtung. Wann den ënneschte Bildrand erreecht ass, da geet et erëm séier op den ieweschte Bildrand zeréck. Dat nennt ee Vertikalrécklaf oder Vertikalaustaaschtung.

## Kuckt och
* Massemedien

## Um Spaweck
Simmer

**Simmer** ass eng Uertschaft an der Gemeng Habscht, am Kanton Capellen.

## Geographie
D'Uertschaft Simmer läit am Äischdall.

## Geschicht
Bis Enn 2017 war Simmer den Haaptuert vun der Gemeng Simmer. Op den 1. Januar 2018 ass dës mat der Gemeng Habscht fusionéiert.

## Kuckeswäertes
* D'Buerg vu Simmer (Privatbesëtz)
* D'Kierch vu Simmer an den ale Kierfecht
* Déi siwe Bueren no deenen d'Uertschaft benannt ass
* D'Geessebréck iwwer d'Äisch
* De private Musée 1940/45 iwwer den Zweete Weltkrich

## Literatur
* Michel Polfer: *Das gallorömische Brandfeldergrab und der dazugehörige Verbrennungsplatz von Septfontaines-Dëckt*, Verkaf op der Simmer Gemeng
* Zimmer, John, 2010. *Die Burgen des Luxemburger Landes. Band 3: Brandenburg, Dudelange, Koerich, Larochette, Septfontaines, Stolzemburg, Vianden.* Éditions Saint-Paul, Lëtzebuerg. ISBN 978-2-919883-24-0 (cf. Ss. 83-87)

## Biller

Septfontaines (2).jpg
Septfontaines (4).jpg


## Kuckt och
* Simmer Schmelz
* Lëscht vun den nationale Monumenter an der Gemeng Habscht

## Um Spaweck
Stadbriedemes

**Stadbriedemes** ass eng lëtzebuergesch Uertschaft, an Haaptuert vun der Gemeng Stadbriedemes.

Den Numm kënnt vum Keltesche "*Bre - den - Es*", dat sou vill wéi "*iwwer dem Waasser héije Buedem*" heescht a "*Stad*" wat de dee selwechte Sënn wéi "*Ufer*" (vun der Musel, an dësem Fall) huet.
## Geographie
Stadbriedemes läit op der Musel, vis-à-vis vum däitsche Palzem.

## Geschicht
Wéi d'Musel kanaliséiert gouf, hunn Aarbechter, do wou haut d'Staustuf steet, Iwwerreschter vun enger réimescher Bréck fonnt. Analysen hunn erginn, datt déi Bréck méi al wéi Tréier ass.

Sou goungen d'Réimer bei Stadbriedmes iwwer eng Furt, aus Gestengs, op déi aner Säit vun der Musel, wann de Floss niddreg war. Bei héijem Waasser hu si Pontone benotzt. Fir déi viru Feinden ze beschützen hate si, op der Plaz vum spéidere Schlass, e befestegten Tuerm opgeriicht.1857 gouf, op der "*Rauknupp*", e réimesche Kierfecht, mat Kréi, Mënzen, Schosselen a soss Geschier fonnt.

Am 8. Joerhonnert huet de Pippin de Jonken den Haff Réimech, zu deem och Stadbriedemes gehéiert huet, der Abtei Sankt Maximäin vun Tréier geschenkt. Méi spéit goung den Haff un d'Abtei vu Prüm.

1602 gëtt fir d'éischt an Dokumenter den Numm "*Stadtbredimus*" ernimmt, virdru war et ëmmer "*Bredeniss*" oder "*Bredimus*". De Johann von Wiltz war den Här vu Stadbriedemes. No sengem Doud gouf säi Grondbesëtz an zwee gläich Deeler opgedeelt. Ee vun hinnen huet de Freiherr von Braubach kaaft, vun deem aneren Deel gëtt et weider keng Informatioun.

1670 koum Stadbriedemes an de Besëtz vun der Famill Meternich-Burscheid.

## Kuckeswäertes
* Schlass Stadbriedemes: do huet den Edmond de la Fontaine gewunnt. D'Wënzergenossenschaft ''Domaines de Vinsmoselle'' huet hire Sëtz am renovéierte Schlass.
* De Kulturpad genannt "Sentier culturel Stadtbredimus".
* Dem Dicks säi Graf bei der Kierch.
* Dem Batty Weber säi Wunnhaus, d*'Haus Heemecht*.
* Staustuf Stadbriedemes-Palzem, eng vun zwou Staustufen zu Lëtzebuerg.
* Monument Réimerbréck bei der Staustuf Stadbriedemes-Palzem.
* Monument fir de Paul Eyschen, de fréiere Wäibauminister, laanscht d'Musel zu Gréiwemaacher zou.

## Illustratiounen

Fichier:Castle_01_Stadtbredimus_Luxembourg.jpg|Schlass Stadbriedemes
Fichier:Batty_Weber_01_Stadtbredimus_Luxembourg.jpg|Dem Batty Weber säin *Haus Heemecht*
Fichier:Edmond_de_la_Fontaine_grave_01_Stadtbredimus_Luxembourg.jpg|Graf vum Dicks
Fichier:SchleiSta1.JPG|Steierbréck vun der Staustuf Stadbriedemes-Palzem
Fichier:Paul Eyschen monument Stadtbredimus c61.jpg|Paul-Eyschen Monument
Fichier:Stadtbredimus_Luxembourg_church_01.jpg|Kierch Stadbriedemes
Fichier:Kapell Wäistrooss r.jpg|Altor an enger Kapell laanscht d'Muselstrooss
Fichier:Sentier_culturel_Stadtbredimus_Luxembourg.jpg|Panneau vum Kulturpad
Fichier:Roman_bridge_monument_01_Stadtbredimus_Luxembourg.jpg|D'Monument Réimerbréck


## Kuckt och
* Parkierch vu Stadbriedemes
* Bemierkenswäert Eech um Bicherhaff

## Um Spaweck

* Websäit vun der Gemeng Stadbriedemes
Stengefort

**Stengefort** ass eng lëtzebuergesch Uertschaft am Kanton Capellen an Haaptuert vun der Gemeng Stengefort.

## Geographie
Stengefort läit am Weste vu Lëtzebuerg op der belscher Grenz.
Duerch Stengefort leeft d'Äisch déi sech do hire Laf an de Lëtzebuerger Sandstee gewullt huet. Den ale Kär vum Duerf läit am Dall, awer am Laf vun der Zäit ass och bis op d'Koppe ronderëm gebaut ginn.
Duerch Stengefort leeft d'Nationalstrooss N6 déi op hirer ganzer Längt zu der Voie de la Liberté gehéiert.

Bis 1967 hat Stengefort eng Gare op der Atertlinn.

### Nopeschuertschaften
#### Zu Lëtzebuerg

#### An der Belsch

## Kuckeswäertes
* De Centre culturel Al Schmelz
* Den Informatiounszenter (Centre d'accueil) Mirador vun der Naturverwaltung an der aler Schmelz
* De Waassertuerm um Kinneksbierg
* De Stengeforter Stauweier
* De Kloterpark Steinfort Adventure

## Literatur
* Thill, Norbert, Flammang, Jean-Jacques in Heimat und Mission, Abrëll 2010, Aus der Geschichte der Ortschaft Steinfort

## Kuckt och
* Kierch Stengefort
* Maria-Theresia-Bréck zu Stengefort
* Stengeforter Poststatioun

## Um Spaweck

* Offiziell Websäit vun der Gemeng Stengefort
* Syndicat d'initiative Stengefort
Steesel

**Steesel** ass eng Uertschaft am Kanton Lëtzebuerg an Haaptuert vun der Gemeng Steesel.

## Geographie
Steesel läit nërdlech vu Walfer am Uelzechtdall, um lénksen Uwänner vun der Uelzecht an direkt bei ville Bëscher.

## Demographie
Am Joer 2006 hunn an der Uertschaft Steesel 1.924 Leit gewunnt.

## Geschicht
## Kuckeswäertes
* Reschter vu gallo-réimeschen Tempelen
* D'Gebuertshaus vum Willy Goergen
* D'Gebuertshaus vum Sepp Hansen

## Fir ze liesen
* Michel Schmitt: *Die Pfarrkirche von Steinsel in ihrem zeitgenössischen Entstehungskontext* Steinsel: Administration communale, 2005. - 24 p.: ill. ; 21&nbsp;cm
* *La commune de Steinsel en images: son développement récent*, Steinsel: Commune, 2005 - 36 p.: ill. ; 21 x 30&nbsp;cm

## Kuckt och
* Kierch Steesel

## Um Spaweck

* Offiziell Säit vun der Gemeng Steesel
* Syvicol
* BBC Amicale
Tënten

**Tënten** (lokal: **Téinten**) ass eng Uertschaft an der Gemeng Helperknapp, am Kanton Miersch.

## Geschicht
Tënten war bis Enn 2017 den Haaptuert vun der Gemeng Tënten. Dës huet op den 1.1.2018 mat Béiwen-Atert zu der Gemeng Helperknapp fusionéiert.

## Kuckeswäertes
* Bemierkenswäert Platan nieft dem Agank vun der Kierch
## Persounen
* De Charly Gaul ass zu Tënte groussginn.

## Kuckt och
*Kierch Tënten
*
## Um Spaweck

* Offiziell Säit vun der Gemeng Tënten
* Syvicol
Useldeng

**Useldeng** ass eng lëtzebuergesch Uertschaft. Et ass de Sëtz vun der Gemeng mat dem selwechten Numm.

## Geographie
D'Uertschaft läit riets a lénks vun der Atert, an ass den Haaptuert vun der Gemeng mat dem selwechten Numm.
## Verkéier
Duerch Useldeng lafen d'Nationalstroossen N24 an N22, an d'Chemins reprisen CR305 an CR116.

Fréier, bis 1967, hat Useldeng och eng Gare, déi op der Atertlinn louch.

Op der Kopp, riets vun der Wollefsbaach tëscht Useldeng a Rippweiler, ass d'Fluchfeld vun Useldeng wou mat Seegelfligere geflu gëtt.

An der Mëtt vum Duerf op engem Fielsvirspronk steet d'Ruin vun der mëttelalterlecher Buerg Useldeng.

## Nopeschdierfer

D'Nopeschdierfer vun Useldeng sinn am Sënn vun der Auer:
* Rippweiler
* Iewerleng
* Schandel
* Viichten
* Béiwen op der Atert
* Bëschdref
* Schweebech

## Kuckeswäertes
* Kierch vun Useldeng
* National Monumenter
** Buerg Useldeng
** Maison Faber, an der Garer Strooss

## Biller

Fichier:Atert zu Useldeng.jpg|D'Atert zu Useldeng
Fichier:Luxemb Useldange Maison Faber 01.jpg|Maison Faber
File:Gare Useldeng 1.jpg|Déi al Gare
Fichier:Vue op Useldeng.JPG|Vue op Useldeng
Fichier:Useldange castle.jpg|D'Buerg vun Useldeng


## Kuckt och
* Lëscht vun den nationale Monumenter an der Gemeng Useldeng

## Um Spaweck

* Offiziell Säit vun der Gemeng Useldeng
Viichten

**Viichten** ass eng lëtzebuergesch Uertschaft am Kanton Réiden, an Haaptuert vun der Gemeng Viichten.

## Kuckeswäertes
* Eng Kopie vum réimesche Buedem-Mosaik dat 1994 zu Viichten fonnt gouf. D'Original ass am Nationalmusée fir Geschicht a Konscht an der Stad.
* Méchelskierch zu Viichten

## Kuckt och

## Um Spaweck

* Offiziell Säit vun der Gemeng Viichten
Wal (Réiden)

**Wal** ass eng lëtzebuergesch Uertschaft am Kanton Réiden an der Gemeng Groussbus-Wal.

## Geschicht
Virum 1. September 2023 war Wal  Haaptuert vun der Gemeng Wal. Dës huet  du mat der Gemeng Groussbus zu der neier Gemeng Groussbus-Wal fusionéiert.

## Geographie
Wal läit op 454,6 m um CR307, tëscht Bëschrued an Heeschpelt. Eng Gemengestrooss leeft iwwert de Kinnikshaff op Gréiwels.

## Kuckeswäertes
* Parkierch vu Wal
* De Musée Thillenvogtei zu Wal ass e liewege Landmusée mat de Schwéierpunkte Landwirtschaft, Handwierk, Hauswiesen a Schoul.

## Biller

Wahl (105).jpg
Wahl (109).jpg
Wahl (110).jpg


## Literatur
* *D'Geschicht vu Wahl*, erausgi vum "Club des Jeunes Wahl", 1977

## Kuckt och

## Um Spaweck
Waldbëlleg

**Waldbëlleg** (lokal: **Bëlleg**) ass eng lëtzebuergesch Uertschaft am Kanton Iechternach an Haaptuert vun der Gemeng Waldbëlleg.

## Geographie
Geographesch gesi läit Waldbëlleg am Zentrum vun der Gemeng. Hei fanne mer d'Gemengenhaus, d'Zentralschoul mat enger Sportshal mat internationalen Normen.

D'Gemengenhaus ass an engem Gebai aus dem Ufank vum 20. Joerhonnert a charakteriséiert sech duerch seng grouss Fënsteren déi mat rouden Zille agerummt sinn. Déi grouss Fënsteren hunn hir Ursaach dodran datt dëst Gebai als Sportshal gebaut gouf (déi éischt am Land).

Waldbëlleg mat senge klenge Stroossen ass een Duerf, an deem de ländleche Stil nach bal komplett erhale blouf.

D'Uertschaft ass no Osten a Südoste vu Bëscher agegrenzt an déi aner Richtungen ass fräie Flouer.

Waldbëlleg ass un d'Stroossennetz ugeschloss iwwer den CR128 dee vu Chrëschtnech kënnt an op Haler weiderleeft, den CR356 deen an de Mëllerdall geet an ee Vizinalwee dee laanscht de *Kelleschhaff* an de *Säitert* Verbindung mam CR358 (vu Suewelbuer op Haler) huet.

Duerch Waldbëlleg leeft d'Bëlleger Baach.

D'Ruinen vun der Heringerbuerg leien an der Gemeng Waldbëlleg.

## Bekannt Persoune vu Waldbëlleg
*De lëtzebuergesche Schrëftsteller Michel Rodange koum do op d'Welt.
* André Hentges

## Kuckt och
* Waldbëlleger Affär
* Parkierch vu Waldbëlleg

## Um Spaweck

* Websäit vun der Gemeng Waldbëlleg
Waldbriedemes

**Waldbriedemes** ass eng lëtzebuergesch Uertschaft an der Gemeng Bous-Waldbriedemes. Virun der Fusioun mat der Gemeng Bous, den 1. September 2023, louch s'an der Gemeng Waldbriedemes.
## Kuckeswäertes
* Kierch vu Waldbriedemes
## Veräiner
* *Gesangveräin Caecilia Waldbriedemes* ass e renge Kierchechouer, deen den 10. Februar 1903 gegrënnt gouf. De President ass de Pir Jung.
* *Eng nei Uergel fir an d'Kierch vu Waldbriedemes a.s.b.l.*. President ass den Aloyse Greisch.

## Kuckt och

## Um Spaweck

* Offiziell Säit vun der Gemeng Waldbriedemes
Tandel

**Tandel** ass eng lëtzebuergesch Uertschaft an der Gemeng Tandel.

Virun der Gemengefusioun vun de fréiere Gemenge Baastenduerf a Furen huet d'Uertschaft zu Baastenduerf gehéiert, an huet eng eege Kadastersektioun gebilt.

Se läit am Dall vun der Tandeler Baach a verdeelt sech op enger Längt vu ronn engem Kilometer riets a lénks laanscht d'N17.
## Kuckt och
* Kapell Tandel

## Um Spaweck

* Offiziell Säit vun der Gemeng Tandel
Wäiswampech

**Wäiswampech** (lokal: **Wäiswampich**) ass eng lëtzebuergesch Uertschaft am Kanton Klierf an Haaptuert vun der Gemeng Wäiswampech.

## Kuckeswäertes
* D'Kierch zu Wäiswampech
* De Wämper Séi
* De Lancaster Memorial

## Literatur
*Berbeć, S., 1992. Approche typologique de l'architecture rurale au grand-duché de Luxembourg. Publications nationales. Ministère des affaires culturelles. 169 S. ISBN 2-87984-002-3. (Cf. Wäiswampech S. 41-60).

## Kuckt och
* D'Gemeng ass Member vun Islek ohne Grenzen EWIV

## Um Spaweck

* Offiziell Säit vun der Gemeng Wäiswampech
* Säit vun der Wämper Schull
* De Lancaster Mémorial
Welleschten

**Welleschten** ass eng lëtzebuergesch Uertschaft an der Gemeng Schengen. Bis Enn 2011 war et d'Haaptuertschaft vun der fréierer Gemeng Welleschten.

## Kuckeswäertes
* Kierch vu Welleschten mat enger Lourdes-Grott donieft
* Naturschutzgebitt Kuebendällchen

## Kuckt och

## Um Spaweck

* Offiziell Säit vun der Gemeng Welleschten
Wëntger

**Wëntger** ass eng lëtzebuergesch Uertschaft am Kanton Klierf an Haaptuert vun der Gemeng Wëntger. 
## Geographie
Wëntger läit am Nord-Weste vum Éislek op engem Plateau tëscht 450 a 523 m (NG-L).
## Geschicht
Wëntger huet virun der Gemengefusioun vun 1977 zur fréierer Gemeng Béigen gehéiert.

## Kuckt och
* Kapell vu Wëntger

## Um Spaweck

* Offiziell Säit vun der Gemeng Wëntger
Wanseler

**Wanseler** ass eng lëtzebuergesch Uertschaft am Kanton Wolz, an Haaptuert vun der Gemeng Wanseler

## Geographie
Wanseler läit op enger Héicht vun 332 m um CR319, ronn ee Kilometer westlech vun der Lameschmillen.

Bis 1967 war Wanseler och un d'Eisebunnsnetz ugebonnen an zwar iwwer d'Streck Wolz-Baaschtnech. Iwwert déi fréier Eisebunnsstreck leeft hautdesdaags d'Vëlospist PC20.

Duerch d'Duerf leeft d'Wolz.

## Kuckeswäertes
* Kierch vu Wanseler
* Kraidergaart Wanseler hanner der Kierch

## Kuckt och
* Naturpark Uewersauer

## Biller

Winseler, lavoir (102).jpg|De Wäschbuer…
Wanseler PH-001.jpg|e Souvenir un d'Eisebunn…
Winseler, Lomicht 1-3 (102).jpg|an e verloossene Bauerenhaff.


## Um Spaweck

* Offiziell Säit vun der Gemeng Wanseler
Wuermer

**Wuermer**, op Miseler: **Wormer**, och **Wuermeldeng** genannt, ass eng Uertschaft an der Gemeng Wuermer 
## Geographie
Wuermer läit op der Musel. Mat 13 Kilometer Uferlängt, vun der Hëttermillen bis op d'Deysermillen an 369 ha Wéngerten huet Wuermer déi gréisst Wäibaufläch am Land. Laanscht d'Uertschaft féiert d'Wäistrooss.

## Kuckeswäertes
* D'Donatuskapell op der Këppchen, en Aussiichtspunkt iwwer d'Musel
* D'Kellerei vum Crémant Poll Fabaire
* Vill schéi Spadséierweeër duerch d'Wéngerten, mat Panoramavuen a wou vill Wëssenswäertes vermëttelt gëtt

## Kuckt och
* Kierch Wuermer
* Naturschutzgebitt Kelsbaach
* Rieflaus
* Willy Prinz

## Um Spaweck

* Offiziell Websäit vun der Gemeng Wuermer
* Websäit vum Club des Jeunes Wuermer
Rolleng

Dräi Uertschaften zu Lëtzebuerg heesche **Rolleng**:

* Rolleng (Bous) an der Gemeng Bous.
* Rolleng (Miersch) an der Gemeng Miersch.
* Rolleng (Péiteng) an der Gemeng Péiteng
Andorra

D'Fürstentum **Andorra** (katalounesch: *Principat d'Andorra*) ass e klengen onofhängege Staat am Südweste vun Europa. Den Zwergstaat läit matzen an de Pyrenäen, tëscht Spuenien (Katalounien) a Frankräich (Departementer Ariège a Pyrénées-Orientales).

Andorra gouf den 8. September 1278 gegrënnt an ass a senge Grenzen zanterhier net changéiert.

D'Funktioun vum Staatschef ass historesch an zwee gedeelt. Fréier waren de Grof vu Foix am Norden an de Bëschof vun Urgell am Süden zesumme fir d'Land zoustänneg. Wéi de Kinnek Henri vun Navarra, deen och Grof vu Foix war, als *[[Henri IV. vu Frankräich|Henri IV]]* Kinnek vu Frankräich gouf, hunn déi franséisch Herrscher, respektiv Presidenten d'Roll vum fréiere Grof vu Foix iwwerholl. Haut sinn deemno de franséische President an de Bëschof vun Urgell allebéid Koprënze vun Andorra. Hir Roll ass allerdéngs éischter representativ a symbolesch.

## Geographie
D'Land läit an engem Héichdall vun de Pyrenäen. Iwwer en Drëttel läit méi héich wéi d'Bëschgrenz. Den héchste Bierg ass de Coma Pedrose mat 2.946 Meter. Den Dall Vall del Madriu Perafita-Claror, deen zanter 2004 op der Lëscht vum UNESCO-Weltierwe steet, beleet ongeféier zéng Prozent vun der Fläch vun Andorra.

### Klima
Wéinst senger Héichlag huet Andorra en zimmlech killt Biergklima. Am Januar ass d'Duerchschnëttstemperatur -7&nbsp;°C an am Summer 26&nbsp;°C.

### Politik
Andorra ass Member vun de Vereenten Natiounen

### Administrativ Andeelung

## Bevëlkerung

Andorra huet 85.580 Awunner (31. Dezember 2015 ), dovu sinn:

* Katalanen: 29 535 (36,4&nbsp;%),
* Spuenier: 27 638 (34&nbsp;%),
* Portugisen: 15 789 (15,7&nbsp;%),
* Fransousen: 5 104 (6,3&nbsp;%),
* Anerer: 6 156 (7,6&nbsp;%).

All Joer wiisst d'Bevëlkerung ëm 5,0&nbsp;%. Am Duerchschnëtt ginn d'Leit 83,5 Joer al. Vun de Bëbeeë stierwen der 0,6&nbsp;%, a vun de Kanner 0,7&nbsp;%. 95&nbsp;% vun der Populatioun lieft a Stied. Den Duerchschnëttsalter läit bei 40,34 Joer.

### Sproochen

Katalounesch gouf an der Constitutioun vun 1993 als offiziell Sprooch vun Andorra festgeschriwwen an et ass och déi Sprooch déi vun der Majoritéit vun den Andorraner (58,3&nbsp;%) geschwat gëtt. Spuenesch gëtt vun 37,3&nbsp;% vun de Leit geschwat, 3,5&nbsp;% hu Portugisesch an 2,2&nbsp;% Franséisch als Mammesprooch.

### Relioun
Bei de Konfessiounen iwwerweit de Réimesch-kathoulesche Glawen.

## Sport
Rullschunghockey a Rugby gehéieren nieft dem Wantersport zu de populäerste Sportaarten. 2005 war Andorra Organisateur vun de Spiller vun de klenge Länner.

## Literatur
* Meritxell Mateu & François Luchaire, *La Principauté d'Andorre hier et aujourd'hui*; Paräis (éditions Economica), 1999; 154 S.; ISBN 2-7178-3872-4

## Um Spaweck

* Site vun der Regierung vun Andorra
* Andorra Portal
Melbourne

**Melbourne** ass d'Haaptstad vum australesche Bundesstaat Victoria, an ass déi zweetgréisst Stad an Australien.
Iwwer 140 Natioune wunnen zu Melbourne.

## Geographie
Melbourne läit am Südweste vun Australien, grenzt un d'Port Philipp Bucht an zitt sech an de Weste bis zum Yarra River hin. Et ass vun Norde bis Süde 70&nbsp;km laang an huet vum Oste bis Westen iwwer 50&nbsp;km. 
Melbourne ass an 31 Bezierker agedeelt an all Bezierk huet säin eegene Buergermeeschter.

## Geschicht
Melbourne gouf am Joer 1835 gegrënnt an huet säin Numm vum deemolege brittesche Premierminister Lord Melbourne. Grënner vun der Stad sinn den John Batman an den John Pascoe Fawker aus Tasmanien.
1851 ass zu Melbourne dat éischt Gold fonnt ginn. 
1956 waren zu Melbourne d'Olympesch Spiller.

## Klima
Melbourne huet 5,6 Sonnestonnen am Dag, an 147 Reendeeg am Joer.

## Kuckeswäertes
* D'Flinders Street Station: De Quai Nummer 1 vun der Flinders Street Station zielt zu deene längste vun der Welt. En huet 708 Meter.
* De Musée vu Melbourne
* De Royal Botanic Garden
* De Rialto Tower, en 253 Meter héijen Tuerm, vun deem sengem 55. Stack ee sech Melbourne ukucke kann.
* Den Eureka Tower, 291 Meter héich
* De Federation Square: Am Komplex, dee vis-à-vis vun der Flinders Street Station ass, ass ëmmer vill lass. D'Architektur ass onreegelméisseg an d'Gebai ass ronderëm d'Maartplaz gebaut. 
* D'St. Patricks Cathedral: Si ass dee schéinste Sakralbau vun Australien
* Den Atrium: D'Gebai um Federation Square ass eng riseg Galerie aus Glas. Et war ee vun de gréisste Bauprojete vun Australien
* D'Melbourne Docklands: Do, wou fréier déi al Hafenanlage stoungen, entsteet e ganz neien a moderne Staddeel.

## Um Spaweck

* Melbourne Tourismus 
* Stad Melbourne