Admiral Graf Spee

D**'Admiral Graf Spee** war e Panzerschëff vun der däitscher Krichsmarine, dat no kuerzem Asaz am Ufank vum Zweete Weltkrich de 17. Dezember 1939 virun der Küst vun Uruguay bei Montevideo vun der eegener Besatzung, an enger aussiichtloser Situatioun, versenkt gouf.

Déi Ereegnesser goufen 1956 am Film *[[The Battle of the River Plate (Film)|The Battle of the River Plate]]* (*Panzerschiff Graf Spee*) duergestallt. Säin Numm krut d'Schëff zu Éiere vum Vizeadmirol Maximilian von Spee, deen am Éischte Weltkrich d'Ostasiegeschwader kommandéiert huet.

## Leschten Asaz
Den 21. August 1939 ass d'Admiral Graf Spee aus dem Hafe vu Wilhelmshaven ausgelaf mat der Missioun fir den alliéierten Transport um Mier ze stéieren. Mat enger Spëtzevitesse vun 27 Kniet an zwou 280&nbsp;mm Drillingstourellë war et e gefaarte Géigner. Den 30. September huet e viru Brasilien d**Clement'' e brittesche Cargo versenkt. Doropshin huet d'[[Royal Navy]] mat Hëllef vun der franséischer Marinn, ugefaange Juegd op en ze maachen. Am Ganze ware sechs Gruppen ënnerwee fir en ze sichen.

De 5. Oktober war d'Rei un engem Maistransporter der ''Newton Beach'', déi gestoppt gouf an déi gefaange Mannschaft gouf um Schëff festgesat. De 7. Oktober Gouf dat brittescht Dampschëff ''Ashlea'' dat mat enger Ladung Zocker ënnerwee war, versenkt. Den 10. Oktober Gouf dat brittescht Linneschëff ''Huntsman'' dat mat enger Ladung Téi ënnerwee war, gestoppt an huet duerno als Prisongsschëff gedéngt. Wéi de 17. Oktober déi Gefaange vum däitsche Ravitaillementsschëff [[Altmark (Schëff)|Altmark]] iwwerholl gi waren, gouf d**Huntsman* versenkt. Dem britteschen Dampschëff *Trevanion*, dat Äerz transportéiert huet, seng Kommandobréck an dat iewescht Deck goufen den 22. Oktober mitrailléiert fir datt et keng Radiostransmissioune méi konnt maache fir ze verrode wou d'Admiral Graf Spee gesi gouf.

Nodeem e scho vill Schued am Atlantik ugeriicht hat, huet de Kräizer sech dunn op de Wee an den [[indeschen Ozean]] gemaach. Do huet en am [[Kanal vum Mosambik]] de 15. November den Tanker *Africa Shell* versenkt. Duerno war en erëm am Südatlantik wou en e [[Blue Star|Blue Star-Tranporter]] d*Doric Star* den 2. Dezember gestoppt huet. Dat Schëff konnt awer nach en Hëllefsmessage funken a seng Maschinne sabotéieren, sou datt et net méi konnt gebraucht ginn. Den 3. Dezember gouf d*'Tairo* mat enger Ladung Liewensmëttel, Woll a Bläi gestoppt a versenkt. Den 9. Dezember gouf d'Dampschëff *Streonshahl* mat enger Ladung Weess opbruecht a versenkt. Bis dohin hat d'Admiral Graf Spee néng alliéiert Handelschëffer mat engem totalen Tonnage vu 50.089 [[Britesch Tonn|britteschen Tonne]] versenkt.

Ëm déi selwecht Zäit war de [[Commodore (Royal Navy)|Commodore]] [[Henry Harwood|Harwood]] am Estuaire vum [[Rio de la Plata]] mat dräi Krichsschëffer, der [[HMS Exeter (68)|Exeter]], der [[HMS Ajax (22)|Ajax]] an der [[HMS Achilles (70)|Achilles]] op Patrull. Den Harwood war iwwerzeegt datt de Langsdorff vum Schëffstrafic ëm Montevideo a [[Buenos Aires]] géif ugezu ginn. Den 13. Dezember moies um sechs Auer gouf e verdächtegen Damp vun der Wuecht um liichte Kräizer *Achilles* bemierkt. Si haten d*Graf Spee* entdeckt. Obscho se net sou séier war wéi hir Géigner hat d*Graf Spee* den Avantage vun enger besserer Feierkraaft. Se huet mat méi staarker Munitioun geschoss an d'Reechwäit vu senge Geschëtzer war méi grouss. Déi brittesch Schëffer hue sech du getrennt fir datt d*Graf Spee* hir Feierkraaft huet missen deelen. Déi huet direkt 280&nbsp;mm Salven op d*Exeter* geschoss an 2 vun där hire Geschëtztierm an de viischte Kommandotuerm, zu Schrott reduzéiert. D'152&nbsp;mm Granaten déi d*Ajax* an d*Achilles* op d*Graf Spee* geschoss hunn, hunn där rose wéineg ausgemaach, mä trotzdeem huet de Langsdorff decidéiert fir sech a Richtung [[Montevideo]] aus dem Stëbs ze maachen fir do kënnen am Hafen déi néidegst Reparturen ze maachen a Liewensmëttel opzehuelen. D*Achilles* an d*Ajax* hu sech dunn an der Mëndung vum [[Rio de la Plata]] festgesat, fir datt d*Graf Spee* net ongesi konnt nees zeréck op d'héicht Mier kommen.

Den uruguayesche Staat huet dem Langsdorf awer nëmmen 72 Stonnen Zäit ginn, fir seng Reparaturen ze maachen. An där Zäit hunn d'Britte falsch Noriichten an Ëmlaf bruecht fir datt de Langsdorff sollt gleewen de Fligerdréier [[HMS Ark Royal (91)|Royal Ark]] and d'Schluechtschëff [[HMS Renown (1916)|Renown]] wieren ënnerwee fir Ënnerstëtzung ze bréngen. Fir datt säi Schëff de Britten net sollt an d'Hänn falen huet d*'Graf Spee'' de 17. Dezember owes um véirel op sechs den Anker gehoff fir op d'Mier eraus ze fueren. De Gros vun der Mannschaft war heemlech u Land gaangen an no 45 Minutte Faart huet de Rescht vum Equipage d'Schëff an der Entrée vum Kanal an d'Luucht geprengt. Dräi Deeg duerno, d'Schëff huet nach ëmmer gebrannt, huet de Kapitän Langsdorf sech mat engem Kappschoss d'Liewe geholl.

## Um Spaweck