open-index/open-wikipedia-markdown huggingface dataset:
Françoise Deldick

D**'Françoise Deldick**, gebuer de 7. November 1939 zu Saint-Maur-des-Fossés, ass eng franséisch Schauspillerin.

## Filmographie
### Kino
* 1958: *[[Les tricheurs]]* - Regie: Marcel Carné - Haaptacteuren: Pascale Petit, Andréa Parisy 
* 1959: *[[Le bossu (Film 1959)|Le bossu]]* - Regie: André Hunebelle - Haaptacteuren: Jean Marais, Sabina Sesselmann - (als )
* 1959: *[[Katia (Film 1959)|Katia]]* - Regie: Robert Siodmak - Haaptacteuren: Romy Schneider, Curd Jürgens - (als Schülerin)
* 1959: *Heures chaudes* - Regie: Louis Félix - Haaptacteuren: Liliane Brousse, Michèle Philippe - (als Lise Romagnol)
* 1960: *[[Le capitan (Film 1960)|Le capitan]]* - Regie: André Hunebelle - Haaptacteuren: Jean Marais, Bourvil - (als Mod)
* 1960: *[[La tricheuse]]* - Regie: E.G. de Meyst - Haaptacteuren: Jacques Dumesnil, Gil Vidal - (als Lily)
* 1961: *[[Samedi soir (Film)|Samedi soir]]* - Regie: Yannick Andréi - Haaptacteuren: Daniel Cauchy, Anne-Marie Bellini 
* 1961: *Leon Garros ishchet druga* - Regie: Marcello Pagliero - Haaptacteuren: Tatyana Samoylova, Jean Gaven 
* 1960: *[[Le président (Film 1961)|Le président]]* - Regie: Henri Verneuil - Haaptacteuren: Jean Gabin, Bernard Blier - (als Huguette)
* 1961: *Le tracassin ou Les plaisirs de la ville* - Regie: Alex Joffé - Haaptacteuren: Bourvil, Armand Mestral 
* 1962: *La Gamberge* - Regie: Norbert Carbonnaux - Haaptacteuren: Jean-Pierre Cassel, Françoise Dorléac 
* 1963: *[[Les femmes d'abord]]* - Regie: Raoul André - Haaptacteuren: Eddie Constantine, Christiane Minazzoli 
* 1963: *[[Bébert et l'omnibus]]* - Regie: Yves Robert - Haaptacteuren: Blanchette Brunoy, Pierre Mondy - (als Bauerefra)
* 1964: *La bonne occase* - Regie: Michel Drach - Haaptacteuren: Jean-Claude Brialy, Francis Blanche 
* 1965: *[[La grosse caisse]]* - Regie: Alex Joffé - Haaptacteuren: Bourvil, Paul Meurisse - (als Angélique)
* 1965: *La traite des blanches* - Regie: Georges Combret - Haaptacteuren: Magali Noël, Paul Guers 
* 1967: *Ces messieurs de la famille* - Regie: Raoul André - Haaptacteuren: Francis Blanche, Michel Serrault 
* 1972: *L'odeur des fauves* - Regie: Richard Balducci - Haaptacteuren: Maurice Ronet, Josephine Chaplin 
* 1979: *Nous maigrirons ensemble* - Regie: Michel Vocoret - Haaptacteuren: Peter Ustinov, Bernadette Lafont - (als Gilberte)
* 1979: *La dérobade* - Regie: Daniel Duval - Haaptacteuren: Miou-Miou, Maria Schneider
* 1979: *Démons de midi* - Regie: Gérard Pirès - Haaptacteuren: Pierre Mondy, Micheline Presle 
* 1980: *L'entourloupe* - Regie: Gérard Pirès - Haaptacteuren: Jean-Pierre Marielle, Jacques Dutronc - (als Madame Hansel)
* 1980: *Le bar du téléphone* - Regie: Claude Barrois - Haaptacteuren: Daniel Duval, François Périer - (als Madame Fernand)
* 1982: *Qu'est-ce qui fait craquer les filles...* - Regie: Michel Vocoret - Haaptacteuren: Guy Montagné, Georges Descrières 
* 1984: *Charlots connection* - Regie: Jean Couturier - Haaptacteuren: Gérard Rinaldi, Gérard Filippelli

## Um Spaweck
Cromwell (Film)

**Cromwell** ass e brittesche Film vum Ken Hughes aus dem Joer 1970 mam Richard Harris a mam Alec Guinness an den Haaptrollen. 

## Ëm wat geet et am Film?
De Film erzielt den Opstand vum Puritaner Oliver Cromwell géint den englesche Kinnek Charles I..

## Um Spaweck
E.Leclerc

**E.Leclerc** ass eng franséisch Supermarchéschaîne, déi hire Sëtz zënter 2001 zu Ivry-sur-Seine (Val-de-Marne) huet. D'Firma ass als Genossenschaft organiséiert an ass – nieft Frankräich – och an Andorra, Polen, Portugal, Slowenien, Spuenien an zu Lëtzebuerg aktiv.

Den Numm vun der Firma ass vun hirem Grënner, dem Édouard Leclerc (1926–2012), ofgeleet.

Am Joer 2022 huet E.Leclerc ronn 250.000 Leit beschäftegt, dovun der ronn 140.000 a Frankräich. 2023 louch E.Leclerc op der éischter Plaz vun de Marken a Frankräich mat engem Maartundeel vun 22,7&nbsp;% (Ufank 2023) an engem Ëmsaz (ouni Dreifstoff) vun 43,9 Milliarden Euro am Joer 2022. Den Haaptkonkurrent vun E.Leclerc ass Carrefour, mat engem Maartundeel vun 20,4&nbsp;%.

Am November 2023 huet E.Leclerc zu Lëtzebuerg d'Geschäfter vun de Marke *Cora*, *[[Match (Supermarché)|Match]]* a *Smatch* vum belsche Louis Delhaize Grupp iwwerholl, dorënner déi zwou *Cora*-Filialen zu Féiz an an der City Concorde mat ronn 470 Mataarbechter, gradewéi déi 720 Mataarbechter aus den zwielef *Match*-, dräizéng *Smatch*-Filialen an dem Courthéoux-Sëtz zu Stroossen.

## Kuckt och
* Lëscht vun de Supermarchéschaînen zu Lëtzebuerg

## Um Spaweck
The Horsemen (Film 1971)

**The Horsemen** ass en US-amerikanesche Film vum John Frankenheimer aus dem Joer 1971 mam Omar Sharif  a mam Jack Palance an den Haaptrollen nom Roman *Les cavaliers* vum Joseph Kessel. 

## Ëm wat geet et am Film?

## Um Spaweck
Pierre François Chomé

De **Pierre François Chomé**, gebuer den 9. Februar 1782 zu Wuustwezel (B) a gestuerwen den 3. Januar 1860 zu Kortrijk (B), war en Zollbeamten, deen aus der haiteger Belsch gestaamt a laang Zäit zu Lëtzebuerg geschafft huet.

Den 28. Oktober 1810 huet hie sech zu Loon op Zand an Holland mat der Anne Colette Durieux bestuet. Seng Carrière zu Lëtzebuerg léisst sech un Hand vun de Gebuerts- bzw. Bestietnesakte vu senge Kanner punktuell beleeën: 1817 war hien Zoll-Receveur zu Wäiswampech, 1823 ass hien zu Ettelbréck, wou hie vum Juni 1828 un nieft senger Charge als Receveur och nach den nei geschafenen Distributiounsbüro vun der Post iwwerholl huet. Hie schéngt Ettelbréck am Laf vum Joer 1834 verlooss ze hunn. Am Juli 1834 gëtt hien als Comptabel vun der Douane zu Turnhout (B) ernimmt. 1847 stierft seng Frau zu Kortrijk. 1855 ass hie *Vérificateur des douanes* zu Courtrai (B). 1860 stierft hien zu Kortrijk.

De Pierre François Chomé war de Papp vum Joseph Chomé an de Grousspapp vum Jules Chomé.
L'uccello dalle piume di cristallo

**L'uccello dalle piume di cristallo** ass en italieenesch-däitsche Film vum Dario Argento aus dem Joer 1970 mam Tony Musante  an der Suzy Kendall an den Haaptrollen nom Roman *The Screaming Mimi* vum Fredric Brown.

## Ëm wat geet et am Film?
De Sam Dalmas, e Schrëftsteller gesäit wéi zu Roum eng Fra vun engem Mann ugegraff a blesséiert gëtt. De Kommissär Morosini soll de Fall ënnersichen….

## Um Spaweck
La noche de Walpurgis

** La noche de Walpurgis** ass e spuenesch-däitsche Film vum León Klimovsky aus dem Joer 1971 mam Paul Naschy  an der Gaby Fuchs an den Haaptrollen.

## Ëm wat geet et am Film?

## Um Spaweck
Der Schrei der schwarzen Wölfe

**Der Schrei der schwarzen Wölfe** ass en däitsche Film vum Harald Reinl aus dem Joer 1972 mam Ron Ely an der Gila von Weitershausen an den Haaptrollen no der Kuerzgeschicht *Son of the Wolf* vum Jack London.

## Ëm wat geet et am Film?

## Um Spaweck
Bretonesch

**Bretonesch** oder d**'bretonesch Sprooch** (op Bretonesch: **Brezhoneg**, dacks ausgeschwat als: /breˈzõːnɛk/ oder /bʁeˈzõːnək/) ass eng keltesch Sprooch, déi am Joer 2018 vu ronn 207.000 Leit an Deeler vun der Bretagne geschwat gouf. Déi, déi Bretonesch schwätzen, ginn op Franséisch *brittophones* oder *bretonnants* genannt.

Bretonesch ass als Regional- oder Minoritéitesprooch a Frankräich unerkannt an zielt dem Conseil régional no zënter 2004 – nieft dem Franséischen an dem Gallo – als Sprooch vun der Bretagne. D'Bretonesch gëtt vun der UNESCO als eng Sprooch klasséiert, déi eeschtlech a Gefor ass.

## Geschicht
D'Bretonesch gehéiert zu der Grupp vun de britannesche keltesche Sproochen an huet Verbindungen zum Waliseschen (Wales) a Korneschen (Cornwall), Sproochen déi a Groussbritannien geschwat ginn oder goufen. Se huet hiren Ursprong net an der anticker keltescher Sprooch vu Gallien, mä an der Sprooch vun de brittesche Flüchtlingen an Immigranten aus Groussbritannien, déi d'brittesch Insele virun der angelsächseger Eruewerung verlooss hunn.

## Geographesch Verbreedung
Bretonesch gëtt an der Bretagne vun de *britophone* Bretone geschwat an ass déi eenzeg modern keltesch Sprooch, déi um europäesche Festland geschwat gëtt. Se ass haut nach an der d**Bretagne bretonnante'', de westleche Gebidder vun der Bretagne, d.&nbsp;h. am [[Departement Finistère]] (''Penn ar Bed'') an an de westlechen Deeler vun de [[Departement Côtes-d'Armor|Côtes-d'Armor]] (''Aodoù-an-Arvor'') an dem [[Departement Morbihan|Morbihan]] (''Mor-bihan'') verbreet.

== Bretonesch Dialekter ==
Déi bretonesch Sprooch ass a véier [[Dialekt]]er opgedeelt:

* **Gwenedeg** ( ''vannetais'') gëtt ronderëm d'Stad [[Vannes]] (Bretonesch ''Gwened'') geschwat an ass dee bretoneschen Dialekt, deen am mannsten geschwat gëtt (nëmme 16&nbsp;% vun alle Bretonen); 
* **Kerneveg** ( ''cornouaillais'') gëtt ronderëm d'Stad [[Quimper]] (Bretonesch ''Kemper'') geschwat an ass dee bretoneschen Dialekt, deen am meeschte geschwat (41&nbsp;% vun allen déi bretonesch schwätzen). Kerneveg huet déi enkst Verbindung mam Korneschen, der Sprooch, déi am Cornwall, op der anerer Säit vum [[Äermelkanal]] ausgestuerwen ass;
* **Leoneg** ( ''léonard'') gëtt am [[Pays de Léon]] (Bretonesch ''Bro Leon''), am nërdlechen Deel vum Finistère geschwat. E läit mat 24,5&nbsp;% op der zweeter Plaz vun de bretoneschen Dialekter; 
* **Tregerieg*' ( *trégor(r)ois*) gëtt ronderëm [[Tréguier]] (Bretonesch *Landreger'') vun 18&nbsp;% vun de bretonesche Spriecher gebraucht.

## Schreifweis an Aussprooch

### Bretonescht Alphabet

### Grammaire

### Textbeispill

## Literatur
* Bibliographie iwwer d'Bretonesch 

## Kuckt och

## Um Spaweck
Once Upon a Time in America

**Once Upon a Time in America** ass en italieenesch-spuenesche Film vum Sergio Leone aus dem Joer 1984 mam Robert De Niro a mam James Wood an den Haaptrollen.

## Ëm wat geet et am Film?

## Um Spaweck
Quo Vadis (Film 1951)

**Quo Vadis** ass en US-amerikanesche Film vum Mervyn LeRoy aus dem Joer 1951 mam Robert Taylor  an der Deborah Kerr an den Haaptrollen nom Roman *Quo Vadis* vum Henryk Sienkiewicz.

## Ëm wat geet et am Film?
Zur Zäit vum Keeser Nero verléift sech de réimeschen  Offizéier Marcus Vinicius an d'Livia eng jonk chrëschtlech Sklavin…

## Um Spaweck
Rudi, benimm dich!

**Rudi, benimm dich!** ass en däitsche Film vum Franz Josef Gottlieb aus dem Joer 1971 mam Rudi Carrell  a mam Chris Roberts an den Haaptrollen.

## Ëm wat geet et am Film?

## Um Spaweck
Waterloo (Film 1970)

**Waterloo** ass en italieenesch-sowjetesche Film vum Sergei Bondartschuk aus dem Joer 1970 mam Rod Steiger a mam Christopher Plummer an den Haaptrollen.

## Ëm wat geet et am Film?
De Film erzielt d'Schluecht vu Waterloo.

## Um Spaweck
Gallo

**Gallo** ass eng Minoritéitesprooch déi am Oste vun der Bretagne geschwat gëtt. Déi, déi et schwätzen, ginn op Franséisch *gallots* genannt.

Gallo ass eng vun de Langues d'oïl vun der Ieweschter Bretagne (Gallo: *Haote-Bertègn)* a gëtt traditionell am Ille-et-Vilaine, an der Loire-Atlantique an am Oste vum Morbihan an de Côtes-d'Armor geschwat.

Well et keng universell akzeptéiert Krittäre gëtt fir Sprooche vun Dialekter z'ënnerscheeden, gëtt et kee richtege Konsens iwwer de Status vum Gallo. Och wa se weesentlech mëndlech gebraucht gëtt, ass d'Sprooch awer Theema vun Universitéitsstudien an Efforte fir se ze standardiséieren.

Gallo ass als Regional- oder Minoritéitesprooch a Frankräich unerkannt an zielt dem Conseil régional no zënter 2004 – nieft dem Franséischen an dem Bretoneschen – als Sprooch vun der Bretagne. Gallo gëtt vun der UNESCO als eng Sprooch klasséiert, déi eeschtlech a Gefor ass.

## Textbeispill

## Literatur
* Bibliographie iwwer d'Gallo 

## Um Spaweck
Félix Adolphe Chomé

De **Félix Adolphe Léon Chomé** (**Félix** genannt), gebuer de 26. Juni 1852 zu Veurne (B) a gestuerwen den 8. Abrëll 1920 zu Ixelles (B) war e belsche Mathematiker.

De Félix Chomé huet zu Bréissel op der *École militaire* studéiert, wou hien 1871 säin Ofschlossexame gemaach huet. Seng militäresch Karriär huet hien als Kapitän vum *État major du génie* an als Professer op der *École militaire* ofgeschloss.

## De Mathematiker

Op der *École militaire* huet de Félix Chomé Mathematik a besonnesch *Géométrie descriptive* enseignéiert. Als Mathematiker ass hie bekannt als den Auteur vum Buch *Cours de géométrie descriptive de l'École militaire*, vun deem tëscht 1886 an 1912 fënnef Editiounen erauskoumen.

## D'Famill
De Félix Chomé huet sech den 3. August 1882 an der Stad Lëtzebuerg mat der do 1855 gebuerener Marie Anne Caroline Victoire Mongenast bestuet. Hie war de Fils vum 1818 zu Wäiswampech gebuerene Camille Victor Chomé, dem Brudder vum Joseph Chomé, an domat den Urenkel vum Pierre François Chomé. Hie war sengersäits de Papp vum Industrielle Félix Chomé (1888-1972).
Mensch ärgere dich nicht (Film)

**Mensch ärgere dich nicht** ass en däitsche Film vum Peter Weck aus dem Joer 1972 mat der Uschi Glas  a mam Georg Thomalla an den Haaptrollen.

## Ëm wat geet et am Film?

## Um Spaweck
Das Mädchen von Hongkong

**Das Mädchen von Hongkong** ass en däitsch-franséische Film vum Jürgen Roland aus dem Joer 1973 mam Joachim Fuchsberger a mat der Li Paelz an den Haaptrollen.

## Ëm wat geet et am Film?
De Frank Boyd sicht zu Hongkong nom Mäerder vu sengem Frënd Edward Collins…

## Um Spaweck
E tornato Sabata... hai chiuso un'altra volta

**È tornato Sabata... hai chiuso un'altra volta** ass en däitsch-franséische Film vum Frank Kramer aus dem Joer 1971 mam Lee Van Cleef a mam Reiner Schöne an den Haaptrollen.

## Ëm wat geet et am Film?

## Um Spaweck
Chato's Land

**Chato's Land** ass e brittesch-US-amerikanesche Film vum Michael Winner aus dem Joer 1972 mam Charles Bronson a mam Jack Palance an den Haaptrollen.

## Ëm wat geet et am Film?

## Um Spaweck
Kinderarzt Dr. Fröhlich

**Kinderarzt Dr. Fröhlich** ass en däitsche Film vum Kurt Nachmann aus dem Joer 1972 mam Roy Black  a mat der Heidi Hansen an den Haaptrollen.

## Ëm wat geet et am Film?

## Um Spaweck
Schrauwenzéier

E **Schrauwenzéier** oder **Tournevis** ass en Handwierksgeschier, dat gebraucht gëtt fir Schrauwen an, respektiv aus Objeten oder Flächen eran- oder erauszedréien. 

En typesche Schrauwenzéier besteet aus engem Grëff un deem eng dënn, stabil Verlängerung ubruecht ass. Si ass generell aus Metall. D'Spëtzt vun där Verlängerung gëtt an de Profil um Kapp vun der Schrauf gedréckt, esou datt den Tournevis an d'Schrauf matenee verankert sinn. D'Persoun, déi de Schrauwenzéier hält, dréint deen no riets, fir d'Schrauf eranzedréinen, oder no lénks, fir d'Schrauf erauszedréinen.

Et gëtt ënnerschiddlech Profiller am Kapp vun de Schrauwen. Dofir gëtt et och genee souvill Schrauwenzéierzorten. Geleefeg sinn ënner anerem de Schlitzschrauwenzéier (a Form vun engem Minus-Zeechen), de Kräizschlitzschrauwenzéier (a Form vun engem Kräiz oder Plus-Zeechen), an den Torx-Schrauwenzéier (a Form vun engem sechsstralege Stär).

Et gëtt och Maschinnen, déi d'Funktioun vun engem Tournevis iwwerhuelen.
Infinity (Kierchbierg)

**Infinity** ass den Numm vun engem Ensembel vu Gebaier mat Geschäfter, Büroen a Wunnengen um Kierchbierg, an der Stad Lëtzebuerg. Se goufen 2017 bis 2020 no Pläng vum Bernardo Fort-Brescia (Arquitectonica) gebaut.

Mat 104 Meter ass *Infinity*, no den dräi Tierm vum Europäesche Geriichtshaff, dat véierthéchst Gebai zu Lëtzebuerg. D'Gebaier stinn tëscht der Avenue John F. Kennedy, der Rue du Fort-Niedergrunewald an der Rue Johannes-Kepler.

Infinity besteet aus dräi Beräicher: Am klengen Tuerm, statersäits, sinn d'Büroe vun der Affekotenetude Allen & Overy, am mëttelste Beräich si Restauranten a Butteker, an am 104 Meter héijen Wunntuerm ginn et, op 25 Stäck, 165 Appartementer.

De Bauhär war de belschen Immobilieninvestisseur *Immobel*.

## Biller

Fichier:INFINITY Shopping Center photo 4.jpg
Fichier:INFINITY Shopping Center photo 7.jpg
Fichier:INFINITY Shopping Center photo 1.jpg


## Kuckt och
* Héich Konstruktiounen zu Lëtzebuerg

## Um Spaweck
Ouninumm

***Ouninumm*** ass e Roman op Lëtzebuergesch vum Jhemp Hoscheit, deen 2024 bei den Editions Guy Binsfeld erauskoum.

## Ëm wat geet et am Roman?

## Rezeptioun

## Um Spaweck
* Fiche op autorenlexikon.lu (nogekuckt: 15.11.2025).
ISO 639

**ISO 639** ass en internationale Standard vun der International Organization for Standardization (ISO) deen d'Codë fir d'Representatioun vun de Sproochennimm ( *language codes*) definéiert. D'Sproochen hunn en eendeitege Code vun 2, 3 oder 4 Buschtawen; zum Beispill `de`, `ger` an `deu` si mam Däitschen associéiert. 

Déi an der Norm definéiert Codë ginn ë.&nbsp;a. an der Lexikographie, der Linguistik, de Bibliothéiken, den Informatiounsdéngschter an am Datenaustausch gebraucht. Se gi benotzt fir Sproochen an hir Identifikatioun an Dokumenter kloer unzeginn, goufen awer net als Ofkierzungen agefouert, well et ë.&nbsp;a. net ëmmer eng Änlechkeet tëscht dem Code an der Sprooch gëtt déi domat gemengt ass. De Code gëtt ëmmer mat klenge Buschtawe geschriwwen, fir e kloren Ënnerscheed tëscht dem Sproochecode an de Lännercode (grousse Buschtaf) no der ISO 3166 Norm ze maachen (z.&nbsp;B. `LU` fir Lëtzebuerg).

D'ISO-639-Sproochcodë begräifen natierlech Sproochen a Plangsproochen, awer keng Codë fir d'Maschinneveraarbechtung wéi z.&nbsp;B. Programméiersproochen.

## Deelnormen
D'Norm besteet aus fënnef Deelnormen, déi tëscht 1988 an 2010 publizéiert goufen. De Projet fir e sechsten Deel (ISO 639-6) ass am Joer 2014 zeréckgezu ginn.

* ISO 639-1 (2002) – *Codes for the representation of names of languages – Part 1: Alpha-2 code*
* ISO 639-2 (1998) – *Codes for the representation of names of languages – Part 2: Alpha-3 code*
* ISO 639-3 (2007) – *Codes for the representation of names of languages – Part 3: Alpha-3 code for comprehensive coverage of languages*
* ISO 639-4 (2010) – *Codes for the representation of names of languages – Part 4: Implementation guidelines and general principles for language coding* (Erklärung fir d'Normen aus dem ISO 639 z'applizéieren; d'Norm selwer definéiert keng Coden)
* ISO 639-5 (2008) – *Codes for the representation of names of languages – Part 5: Alpha-3 code for language families and groups* (Erweiderung vun de kollektiver Identifikatioun aus der ISO 639-2)

## Beispiller

<sup>★</sup> Code gouf zeréckgezunn
## Kuckt och

* Lëscht vun den ISO 639-1 Coden 
* Lëscht vun den ISO 639-2 Coden 
* Lëscht vun den ISO 639-3 Coden 
* Lëscht vun den ISO 639-5 Coden 

## Um Spaweck
Christophe Ley

De **Christophe Ley**, gebuer 1984, ass e lëtzebuergesche Statistiker, an Auteur an Editeur vu Bicher iwwer Direktionell Statistiken a Sportstatistiken.

Hien ass President vun der Luxembourg Statistical Society.

## Studien a Karriär
De Chistophe Ley huet op der Université libre de Bruxelles (ULB) Mathematik a Statistik studéiert an do e phD gemaach. Hie war dono bis 2015 Chargé de recherche beim Fonds national de recherche scientifique op der ULB, ier en dann Assistent-Professer op der Universitéit Gent gouf. 2021 ass hien op d'Universitéit Lëtzebuerg gewiesselt, wou en zanterhier als Associéierte Professer enseignéiert.

## Publikatiounen (Auswiel)
**Auteur**
* mam Thomas Verdebout: *Modern Directional Statistics* (CRC Press, 2017)
**Editeur**
* mam Thomas Verdebout: *Applied Directional Statistics: Modern Methods and Case Studies* (CRC Press, 2018).
* mam Yves Dominicy: *Statistics Meets Sports: What We Can Learn from Sports Data* (Cambridge Scholars Publishing, 2023).
Chomé

**Chomé** ass e Familljennumm.

Zu Lëtzebuerg hunn 1880 siwe Leit sou geheescht, 1984 waren et der fënnef. Beim Recensement vun 1930 waren et der nach sechs: 1 zu Eech, 3 zu Esch-Uelzecht, 1 um Lampertsbierg an 1 zu Stroossen.

Leit mam Numm „Chomé“ sinn oder waren ë.&nbsp;a.:
*Félix Chomé (1888-1972), Industriellen
*Félix Adolph Chomé (1852-1920), belsche Mathematiker, Professer
*Joseph Chomé (1812-1865, lëtzebuergeschen Distriktskommissär, Member vum Rechnungshaff
*Jules Chomé, (1835-1899), lëtzebuergesche Magistrat
*Pierre François Chomé (1782-1860), Zollbeamten
Kristen Michal

De **Kristen Michal**, gebuer den 12. Juli 1975 zu Tallinn, ass en estnesche Politiker an zanter dem 23. Juli 2024 Premierminister vun Estland. 

Virdru war hie vum 6. Abrëll 2011 bis den 10. Dezember 2012 Justizminister an der Regierung Ansip III, vum 9. Abrëll 2015 bis den 23. November 2016 Minister fir Ekonomie an Infrastruktur an der Regierung Rõivas II a vum 17. Abrëll 2023 bis den 23. Juli 2024 Klimaminister an der Regierung K. Kallas III. 
## Um Spaweck

* Offizielle Liewenslaf (estnesch Staatskanzlei)
Kommissioun von der Leyen II

D**'Kommissioun von der Leyen II** ass de Collège vun Europäesche Kommissären ënner der Presidentin Ursula von der Leyen. Si ass zanter dem 1. Dezember 2024 am Amt. Si ass d'Nofollgerin vun der Kommissioun von der Leyen I. Si besteet aus der Presidentin a 27 Kommissären wouvunner der 7 Vizepresident sinn.

Am Juni 2024 gouf d'Ursula von der Leyen mat grousser Majoritéit vum Europäesche Parlament fir eng zweet Amtszäit gewielt.

Déi eenzel Kommissäre ginn, op Virschlag vun den eenzele Regierunge vun de Memberlänner, vun der Presidentin erausgesicht; et ass och si, déi hir Aarbechtsberäicher festleet.

Wéi schonn an den zwee viregte Kommissiounen ginn et och dës kéier eng Grupp „Exekutiv Vizepresidenten“, déi eng Stellung ënnert de Kommissären anhuelen a méi Ressorten leeden. D'Positioun vun den „einfache“ Vizepresidenten, wéi an der viregter Kommissioun, gëtt et an dëser net méi.

## D'Ekipp vun der Kommissioun von der Leyen II

## Um Spaweck

* Kommissäre vun der Kommissioun
Stänneg Vertriedung vu Lëtzebuerg bei der Europäescher Unioun

D**'Stänneg Vertriedung vu Lëtzebuerg bei der Europäescher Unioun** (*Représentation permanente du Grand-duché de Luxembourg auprès de l'Union européenne*; virun 1993: *bei der Europäescher Gemeinschaft*) ass eng diplomatesch Institutioun, déi lëtzebuergesch Intressie bei den europäeschen Institutioune verdtrëtt.

Et ass déi gréisst diplomatesch Institutioun vu Lëtzebuerg.

Si gouf 1958 an d'Liewe geruff.

Zanter 1998 ass si an der *Maison du Luxembourg* zu Bréissel an der Avenue de Cortenbergh/Kortenberglaan ënnerbruecht, zesumme mat ë.&nbsp;a. de Lëtzebuerger Ambassadë bei der Belsch a bei der Nato.

(Onkomplett) Lëscht vun de stännege Vertrieder vu Lëtzebuerg zu Bréissel:

* Albert Borschette (1960er Joren)
* Jean Dondelinger (1975-1984)
* Joseph Weyland (1984 - 1991)
* Jean-Jacques Kasel (1992-1997)
* Nicolas Schmit (1998-2004)
* Martine Schommer (2004-2008)
* Christian Braun (2008-2016)
* Georges Friden (2016-2022)
* Sylvie Lucas (2022-2024)
* Nicolas Mackel (2024-)

## Kuckt och
* Lëscht vun den diplomatesche Missioune vu Lëtzebuerg
Dany Cage: Histoire d'une émancipation

***Dany Cage: Histoire d'une émancipation*** ass e lëtzebuergeschen Documentaire vum François Baldassare, deen de 5. Dezember 2024 zu Lëtzebuerg an de Kino koum.

## Ëm wat geet et am Film?
*[[Dany Cage]]* war den Numm vun engem Nuetslokal an der Stad Lëtzebuerg, dat tëscht 1969 an 1972 existéiert huet. Et war deen éischte "psychedeelesche Rock-Club" am Land. Un Hand vun 18 Interviewen mat Zäitzeien, Dokumenter an nogestallten Zeenen weist de Film. wéi eng wichteg Roll d'Musek bei der Emanzipatioun vun deene Jonke vun deemols gespillt huet...

## Produktioun

## Rezeptioun

## Kuckt och
* Lëscht vu lëtzebuergesche Filmer

## Um Spaweck
* Fiche op filmfund.lu.
Danilo Gauny

Den **Danilo Gauny** alias *Dany Lo*, gebuer den 11. Abrëll 1947 zu Diddeleng a gestuerwen den 23. Juli 2024 zu Douarnenez an der Bretagne, war e lëtzebuergesche Museker.

Hie war de Grënner vum Club *[[Dany Cage]]* an der Beaumontgaass an der Stad, deen d'Stater Nuetsliewen (an d'Gemitter) Enn 1960er, uganks der 1970er Joren animéiert huet.
Prabowo Subianto

De **Prabowo Subianto Djojohadikusumo**, gebuer de 17. Oktober 1951 zu Jakarta, ass en indonesescher Politiker a fréiere Generol. Hien ass zanter dem 20. Oktober 2024 President vun Indonesien.

Hien ass den Eedem vum laangjärege President Suharto a war bis 1998, wéi de Suharto entlooss gouf, Generol an der Indoneesescher Arméi.

An den 1990er an 2000er huet hien eng Zäitchen am Exil bei sengem Brudder a Jordanien gelieft. Vum Oktober 2019 u war hie Verdeedegungsminister. 2014 an 2019 war hie Kandidat bei der Presidentschaftswal, gouf awer net gewielt. 2024 huet hien dës, bei enger erneiter Kandidatur, de 14. Februar 2024, gewonnen. Den 20. Oktober 2024 gouf hien zum President vu Indonesien vereedegt.

## Um Spaweck
Tom Habscheid

Den **Tom Habscheid**, gebuer den 11. August 1986, ass e lëtzebuergesche Kugelstéisser.

Den Habscheid ass zu Useldeng opgewuess. Hien huet eng Bäckeschléier gemaach. Hien huet verschidde Sportaarten ausprobéiert hat, wéinst engem ugebuerene verkierzte Been huet en awer zum Beispill de Foussball missen opginn. Vun de d'Paralympesche Summerspiller inspiréiert, huet hie sech fir Liichtathletik interesséiert a gouf Member vum Celtic Dikrech an huet sech do op verschidde Worfdisziplinnen, wéi Kugelstoussen an Diskusworf, spezialiséiert. 2013 konnt hie, well hien eng Wildcard krut, eng éischt Kéier op de Weltmeeschterschaften deelhuelen a gouf do Fënneften. 2014 huet hien de World Cup am Diskusworf gewonnen. 2015 ass hie bei den CA Diddeleng gewiesselt. 2016 huet hie bei de Paralympics matgemaach a koum op déi 7. Plaz. 

Bei der WM 2019 gouf hien Zweeten an huet sech domat fir d'Paralympesch Spiller zu Tokio 2020 qualifizéiert. Bei där WM huet hien en neie Weltrekord an der Kategorie F63 opgestallt. Bei de Paralympesche Summerspiller, déi op 2021 verréckelt gi waren, war hien deen eenzege Lëtzebuerger a gouf an der Kugelstouss-Competitioun de Véierten. Kuerz drop huet hie bekannt gemaach, datt e mat senger internationaler Karriär ophale wéilt.

2024 huet hien dunn awer nees un de Paralympesche Summerspiller zu Paräis deelgeholl an huet bei der Ouverturesfeier nieft der Katrin Kohl de Lëtzebuerger Fändel gedroen. Hien huet do d'Bronze-Medail am Kugelstousse gewonnen.

## Éierungen
* *Prix Sport et Handicap* 2014 an 2021
* 
* Lëtzebuerger Sportler vum Joer 2024

## Um Spaweck

* *D'Ursprongsversioun vun dësem Artikel ass eng Iwwersetzung (liicht adaptéiert) vun [[:de:Tom Habscheid]] an der Versioun vum 05.12.2024. D'Auteuren stinn do am Historique.*
Jean-Pierre Raus

De **Jean-Pierre Raus**, gebuer den 10. Februar 1863 zu Ouljen, a gestuerwen de 16. Oktober 1933 zu Eech, war e lëtzebuergesche Moler.

De Jean-Pierre Raus war de Jong vum Bauer Anton Raus an der Anna Nockels. No senger Ausbildung an der École agricole zu Ettelbréck huet hien zu Paräis an der École des arts decoratifs studéiert. 1893 huet hien zu Ouljen d'Anna Welter (1859-1911) bestuet. D'Koppel huet dono zu Paräis gelieft. Nom Doud vu senger Fra ass de Raus 1912 zréck an de Grand-Duché gaangen. fir d'éischt huet hien nees zu Ouljen gewunnt, dunn ass hien an d'Mille am Pafendall geplënnert.

Hien huet als Kadasterbeamte geschafft, spéider als Comptabel an der Eecher Klinik.

De Jean-Pierre Raus huet Landschaften gemoolt. Hie war Member vum Kënschtlerveräin Cercle artistique de Luxembourg.

Hien ass am Alter vu 70 Joer zu Eech gestuerwen a gouf zu Oulje begruewen.

## Kuckt och
* Lëscht vu lëtzebuergesche Konschtschafenden
Lou Theisen

De **Ludwig Franz ("Lou") Theisen**, gebuer den 9. August 1914 zu Bouneweg, a gestuerwen den 2. Juni 1995 an der Stad Lëtzebuerg, war e lëtzebuergesche Moler an Zeechner.

## Liewen a Karriär
De Lou oder Louis Theisen war e Jong vum Eisebunnsaarbechter Johann (Jean) Theisen a Maria Steffen.  No der École d'artisans de l'État goung hien an der Académie des Beaux Arts zu Antwerpen an d'Staatliche Meisterschule zu Tréier. 1936 huet hien d'Maria Anna Lenertz bestuet.

Den Theisen huet am Ufank figurativ gemoolt, spéider abstrakt. 1937 huet hien eng Bronzemedail op der *Exposition Internationale des Arts et Techniques dans la Vie Moderne*, der Weltausstellung zu Paräis gewonnen. Hie war Member vum Kënschtlerveräin Cercle artistique de Luxembourg, wou hie vun 1938 bis 1970 u Salonen deelgeholl huet. Am Januar 1949 gouf de Salon am Staatsmusée ofgehalen, an de Konschtkritiker Léon Lommel huet doriwwer geschriwwen: 
*„Zum Besten der Ausstellung gehören zweifelsohne die Werke von Lou Theisen. Sein Wintergemälde führt uns in die graue Stille eines Schneetages, wo alles im Wasser des auftauenden Schnees ersäuft. Ein prächtiges Stück Winterpoesie! Sehr solid durchgearbeitet seine Stilleben in reinen, harmonischen Farben.“*

1968 huet den Theisen mat de Kënschtler Walter Gaudnek, Arnold Daidalos Wande a Peter Mack d'PMP-Beweegung gegrënnt, eng international Beweegung ronderëm de Polyformismus an der Konscht. De Gaudnek sot iwwer de Polyformismus: *„The kaleidoscopic or polymorphic nature of a painting comes to an abrupt end when an artist considers his work finished. I do not believe that any painting can be finished. Furthermore interpretations of paintings change, depending on the personal experience of the critic or beholder; the polymorphic nature of art critism comprises an unlimited number of more or less equally valid options.“*

De Lou Theisen ass am Alter vun 80 Joer gestuerwen.

## Wierker
*1969: Mosaikmauer am Centre des Capucins an der Stad Lëtzebuerg[5]
* Fresken an der Kierch um Houwald.

## Kuckt och
* Lëscht vu lëtzebuergesche Konschtschafenden

## Um Spaweck
Geriichtsbezierk (Lëtzebuerg)

E **Geriichtsbezierk** ( **Arrondissement judiciaire**) zu Lëtzebuerg ass eng territorial Opdeelung, an där e Bezierksgeriicht ( **Tribunal d'arrondissement**) zoustänneg ass. Et gëtt zwee Geriichtsbezierker: de Geriichtsbezierk Lëtzebuerg an de Geriichtsbezierk Dikrech. All Bezierk huet säin eegent Bezierksgeriicht, dat fir déi zivil a kommerziell Affären zoustänneg ass, souwäit déi vum Gesetz net ausdrécklech enger anerer Geriichtsbarkeet zougewise goufen. 

Am strofrechtleche Beräich bestinn d'Bezierksgeriichter aus enger *Chambre correctionnelle* an enger *Chambre criminelle*, déi d'Affäre jee no Gravitéit vun der Strofdot verhandelen.

Do dernieft gëtt et nach d'Jugend- a Momperschaftsgeriicht ( *tribunal de la jeunesse et des tutelles*) fir iwwer déi Fäll vum Jugendschutz ze urteelen, déi vum Gesetz virgesi sinn.

## Territorial Opdeelung
A Funktioun vun der Matière ëm déi et geet, leet d'Gesetz fest, wat fir eng Geriichtsbarkeet (Juridiktioun) zoustänneg ass. Fir all Affär fir déi keng speziell territorial Juridiktioun vum Gesetz virgesinn ass, gëllt d'territorial Kompetenz vum Wunnuert vum Bekloten. Fir erauszefannen, wat fir eng territorial Juridiktioun zoustänneg ass, muss tëscht de verschiddenen Niveaue vun de Geriichter, ënnerscheet ginn.

### National Kompetenz
Fir d'Cour supérieure de justice, d'Cour de cassation, d'Cour d'appel an d'Cour constitutionnelle gëtt et keng territorial Opdeelung, déi si fir de ganzen Territoire vum Groussherzogtum zoustänneg.

### Bezierksgeriichter (tribunal d'arrondissement)

#### Geriichtsbezierk Lëtzebuerg
Am Bezierk Lëtzebuerg ginn d'Affäre jee no Sujet vum President vum Tribunal op eng vun den 21 Kummeren (Chamberen) verdeelt.

D'Bezierksgeriicht Lëtzebuerg ass zoustänneg fir:

#### Geriichtsbezierk Dikrech
D'Bezierksgeriicht Dikrech ass zoustänneg fir:

### Friddensgeriichter (justice de paix)
Et gëtt dräi Friddensgeriichter zu Lëtzebuerg:

#### Lëtzebuerg
D'Friddensgeriicht an der Stad ass zoustänneg fir:

#### Dikrech
Fir d'Friddensgeriicht Dikrech zielt déi selwecht Opdeelung wéi fir Bezierksgeriicht Dikrech.

#### Esch-Uelzecht
D'Friddensgeriicht zu Esch ass zoustänneg fir:

## Um Spaweck
La fourchette à gauche

***La fourchette à gauche*** (engleschen Titel: ***What's left?***) ass e lëtzebuergeschen Documentaire vum Donato Rotunno, deen 2024 um Festival du film italien de Villerupt seng Première hat. E koum den 20. November 2024 an de Kino.

## Ëm wat geet et am Film?
De Film beschreift, wéi den Circolo culturale e ricreativo Eugenio-Curiel, en italieenesche Kulturzentrum mat Trattoria, deen an engem, 2024 ofgerappte Gebai, op der Escher Strooss zu Hollerech säi Sëtz hat, d'politescht a kulturellt Liewen zu Lëtzebuerg beaflosst huet.

## Produktioun

## Rezeptioun

## Kuckt och
* Lëscht vu lëtzebuergesche Filmer

## Um Spaweck
* De Film um Site vun der Produktiounsgesellschaft Tarantula
* Trailer op Vimeo
* Céline Coubray: "Donato Rotunno explique 'La Fourchette à gauche'." paperjam.lu, 24.10.2024 (nogekuckt: 02.12.2024).
Tribunal de paix (Lëtzebuerg)

De **Friddenstribunal** ( **Tribunal de paix**) ass ee vun den Tribunaler vun all Friddensgeriicht zu Lëtzebuerg. En ass fir zivil a kommerziell Affären, Affäre vu Bailen a Saisie-arrêten zoustänneg. 

E Recours géint en Urteel vum Friddenstribunal gëtt virun der Cour d'appel vum Ieweschte Geriichtshaff verhandelt.

## Kompetenz
De Friddenstribunal ass fir zivil- an handelsrechtlech Affäre mat engem Sträitwäert vun ënnert 15.000 Euro zoustänneg.

Ausnamen zur allgemenger Reegel sinn:

* och wann de Wäert méi héich wéi 15.000 Euro ass, ass den Tribunal zoustänneg an Affäre vu Bailen a vu Saisi-arrêten op de Paien, Pensiounen a Renten;
* a verschiddene Fäll ass de Friddenstribunal net zoustänneg, och wann de Sträitwäert ënnert de 15.000 Euro läit. Dozou zielen ë.&nbsp;a. Ufroe fir Scheedungen, Affären déi d'Filiatioun betreffen, Demande fir Adoptiounen, Demande fir eng Faillite an Affären déi doraus entstinn.

### Territorial Kompetenz
Déi geographesch Kompetenz vum Friddenstribunal ass vum Gesetz festgeluecht.

## Uruffe vum Geriicht
D'Partei, déi wëlles huet eng Affär virun de Friddenstribunal ze bréngen, muss d'Prozedur anhalen, déi fir déi verschidde Fäll vum Gesetz virgesinn ass, soss gëtt d'Demande verworf.

Prinzipiell ginn d'Affären an zivillen a kommerziellen Dossieren virum Friddensgeriicht mat enger sougenannter *Citatioun* vun engem Dierwiechter agereecht. Verschidde Fäll (Bail, Saisi-arrêt) kënnen awer och vum Demandeur iwwer eng *Requête* bei der Geriichtsschreiwerei vum Friddenstribunal dat territorial zoustänneg ass, agereecht ginn.

## Um Spaweck

* De Friddenstribunal op der Säit vun der Justizverwaltung
* De Friddenstribunal am Gesetz iwwer d'Organisatioun vun der Justiz
Tribunal de police (Lëtzebuerg)

D**'Policegeriicht** oder **Polizeigeriicht** ( **tribunal de police**) ass ee vun den Tribunaler vun all Friddensgeriicht zu Lëtzebuerg. Et ass fir strofrechtlech (penal) Affären an Zesummenhang mat Verstéiss ( contravention) oder bestëmmten Delikter ( délit) zoustänneg. 

E Recours géint en Urteel vum Policegeriicht gëtt virum zoustännege Bezierksgeriicht verhandelt. 

## Zitéiere virun d'Geriicht
All Persoun, déi verdächtegt gëtt, e Verstouss oder en Delikt begaangen ze hunn, kann an där Juridiktioun wou de Verstouss oder den Delikt festgestallt gouf, virun d'Policegeriicht geruff ginn.

Déi geographesch Kompetenz vum Friddenstribunal ass vum Gesetz festgeluecht.

## Kompetenz vum Policeriichter
De Policeriichter ka follgend Strofe spriechen:

* eng Geldstrof vun op d'mannst 25 an héchstens 250 Euro, ausser an deene Fäll wou d'Gesetz eppes anescht virgesäit, absënns bei schwéiere Verstéiss ( contravention grave) géint de Code de la route, déi mat enger Geldstrof vu 25 bis 500 Euro bestrooft ginn;
* d'Confiscatioun vun enger Saach, wann d'Gesetz et virgesäit,
* e Fuerverbuet mat engem Gefier fir eng Period vun aacht Deeg bis ee Joer.

Wann e Beschëllegte fir verschidden Affäre schëlleg gesprach gëtt, ginn d'Policestrofe kumuléiert.

## Um Spaweck

* De Friddenstribunal op der Säit vun der Justizverwaltung
* De Friddenstribunal am Gesetz iwwer d'Organisatioun vun der Justiz
Seoul Broadcasting System

**Seoul Broadcasting System** (**SBS**) ass e südkoreanesche Radios- an Fernseesender mat Sëtz zu Seoul.

SBS gouf de 14. November 1990 gegrënnt an ass de gréisste private Sender a Südkorea. E gehéiert der Taeyoung Construction.

Säin Haapt-Fernseekanal, SBS TV, huet en nationaalt Netzwierk vun 10 regionale Statiounen. Nieft enger Rëtsch Kabelprogramme bedreift Seoul Broadcasting System dräi Radiossenderen.

## Tëleessenderen
### Terrestresch
* SBS TV

### Kabel

* SBS Plus
* SBS Golf
* SBS funE
* SBS Sports
* SBS Biz
* SBS F!L
* SBS F!L UHD
* SBS M
* KiZmom

## Radiosenderen

* SBS Love FM
* SBS Power FM
* SBS V-Radio

## Filialen

* SBS Media Holdings (d'Muttergesellschaft vum Seoul Broadcasting System)
* SBS International
* SBS Academy
* SBS Artech
* SBS Newstech
* SBS Contents Hub
* SBS Culture Foundation
* Seoam Foundation
* SBS Medianet
* Medianet Plus
* Studio S
* Binge Works
* Vlending Co., Ltd. (Joint Venture mat Munhwa Broadcasting Corporation)
Burgus vun Holztem

De **Burgus zu Holztem** war e befestegte réimesche Kontrollposten, deen zu Holztem am Flouer *Um Rank* bei enger deemoleger Stroossekräizung Um Schinker louch. Vun do aus konnten déi réimesch Wuechtposten déi ganz Géigend iwwerwaachen.

Am Dezember 2024 gouf bekannt, datt op där Plaz, tëschent 2020 an 2024 archeologesch Ausgruewungen ënnert der Leedung vum Institut national de recherches archéologiques (INRA) gemaach goufen, woubäi e Pak réimesch Mënze fonnt gouf.

De Kulturminister Eric Thill äntwert den 2. Dezember 2024 op eng parlamentaresch Fro iwwer dës aussergewéinlech Entdeckung:*"D‘Fouillen hunn et erlaabt Vestigë vu spéitréimesche Strukturen ze fannen, engem sougenannte Burgus souwéi engem monetären Depot bestoend aus 141 réimesche Mënzen aus der 2. Hallschent vum [[4. Joerhonnert]], an engem numismatesche Wäert vun 308.600 Euro. Besonnesch aussergewéinlech sinn dräi Mënze mam Ofbild vum Usurpator Eugenius dee grad zwee Joer regéiert huet (392-394). Fir sécher ze stellen datt all Mënze konnten aus dem Buedem geholl ginn, hunn dës Fouillen och besonnesch vill Zäit an Usproch geholl. Op de Mënze si Portaite vun 9 réimesche Keeseren déi tëschent 364 an 408 regéiert hunn."*

Den 19. November 2019 haten d'Éisleker Geschichtsfuerscher Jos Muller a Cliff Nosbusch déi éischt Mënz mat bloussem A entdeckt, nodeems en Trakter beim Plouen d'Mënz fräigeluecht hat. Déi zwéi Geschichtsfuerscher hunn doropshin direkt d'INRA informéiert a kee Wuert iwwer hir Entdeckung verluer, fir ze verhënneren, datt d'Ausgruewunge gestéiert géife ginn. D'Ausgruewunge waren net esou einfach, well op där Plaz och *[[Blindgänger]]* aus der Ardennenoffensiv net auszeschléisse waren.

D'Goldmënzen hunn en Duerchmiesser vun 2,5 Zentimeter a weien tëschent 4,2 a 4,4 Gramm. Et fält op, datt s'an engem perfekten, quasi ongebrauchten Zoustand sinn. Se goufen op 8 verschiddene Plazen geklappt, vun Tréier iwwer Roum, Aquila a Mailand iwwer Konstantinopel bis Antakya an der haiteger Tierkei. Op de Mënzen, déi aus der Zäit tëschent 364 a 408 stamen, si follgend réimesch Keeseren ze gesinn: Valens (364-478), Valentinian I. (364-375), Gratian (375-383), Valentinian II. (375-392), Magnus Maximus (383-388), Theodosius I. (379-395), Eugenius (392-394), Arcadius (395-408) an Honorius (395-408) . Déi 3 Eugenius-Mënze sinn – well den Eugenius nëmmen zwee Joer regéiert huet – besonnesch seelen an hunn e Wäert vu 50.000&nbsp;€ d'Mënz.

Bis elo ass net gekläert, firwat dës Mënzen an der Zäit vum Honorius zu Holztem deponéiert goufen.

## Kuckt och
* Lëscht vun den Ausgruewungen an archeologesche Plazen zu Lëtzebuerg

## Um Spaweck
* "Découverte d'un dépôt monétaire à Parc Hosingen." Communiqué op inra.lu (nogekuckt: 07.12.2024).
Léon Steffen

De **Leo** ("**Léon**") **Steffen**, gebuer den 11. Oktober 1868 an der Stad Lëtzebuerg, a gestuerwen den 23. Mee 1920 zu Paräis, war e lëtzebuergesche Moler an Zeechner.

De Léon Steffen war de Jong vum Nicolas Steffen, *Chef de dépot* bei der Eisebunn, an der Madeleine Hermann. Hien huet op der École nationale supérieure des beaux-arts zu Paräis studéiert an huet dono a Frankräich gelieft. Hien huet d'Etiennette Favot bestuet.

De Leo Steffen huet 1894 mat zwee Uelegbiller (*Christ en croix* a *Georges de Franchard*) um éischte Salon vum Cercle artistique de Luxembourg deelgeholl. De Kritiker Moes huet iwwer d'Bild vun der Kräizegung geschriwwen: "*ein wüstes Bild; Frauen in gesegneten Umständen sollen sich hüten, dasselbe anzuschauen!*" Zwee Joer méi spéit huet de Steffen um *Salon de la Société des Amis des Arts de Seine et Oise* zu Versailles eng Uelegmolerei an eng Fiederzeechnung ausgestallt.

De Leo Steffen ass am Alter vun 52 Joer gestuerwen an hie gouf um Cimetière parisien de Bagneux begruewen.

## Wierker

Léon Steffen - Une vue de Luxembourg (Eglise St Michel et Pont du Stierchen).jpg|*Une vue de Luxembourg* (Méchelskierch a Stierchen)
Léon Steffen - Une vue de Luxembourg.jpg|*Une vue de Luxembourg*
Léon Steffen - La forêt de Fontainebleau.jpg|*La forêt de Fontainebleau*
Léon Steffen - Chemin forestier.jpg|*Chemin forestier*
Léon Steffen - Paris, le long de la Seine.jpg|*Paris, le long de la Seine*


## Kuckt och
* Lëscht vu lëtzebuergesche Konschtschafenden
Kraus

**Kraus** ass e Familljennumm, deen op d'Wuerzel "kraus" fir "gekrauselt" zeréckgeet, deemno op eng Persoun mat esou Hoer.

Zu Lëtzebuerg hunn am Joer 1880 128 Leit sou geheescht, 1930 waren et der 156 an am Joer 1981 gouf et do 227 Leit mat deem Numm.

Et ass den Numm vun ë.&nbsp;a. dëse Persounen:

* Carine Kraus (1949), lëtzebuergesch Kënschtlerin.
* David Kraus (1982), lëtzebuergeschen Äishockeyspiller.
* Florence Kraus (1982), lëtzebuergesch Musekerin a  Kënschtlerin.
* Henri Kraus (1943-2024), lëtzebuergesche Moler, Zeechner a Konschterzéier.
* Jean Kraus (1897-1975), lëtzebuergesche Geeschtlechen. 
* Josy Kraus (1908-2001), lëtzebuergesche Vëlossportler. 
* Karl Kraus (1874-1936), éisträichesche Schrëftsteller.
* Lucien Kraus (1920-1991), lëtzebuergesche Jurist a Resistenzler. 
* Martine Kraus (1978), lëtzebuergesch Foussballspillerin. 
* Mathias Kraus, (1854-1924), lëtzebuergesche schoulmeeschter a Libraire.
* Paul Kraus, lëtzebuergeschen Zeitungsdistributeur.
* Peter Kraus (1939), däitsch-éisträichesche Schauspiller a Sänger. 
* Pierre Kraus (ca. 1930-2017), lëtzebuergesche Lokalpolitiker.
Tribunal d'arrondissement (Lëtzebuerg)

D**'Bezierksgeriicht** ( **Tribunal d'arrondissement**) gehéiert zur Uerdentlecher Geriichtsbarkeet vun der Lëtzebuerger Justiz. Et gëtt e Bezierksgeriicht an all Geriichtsbezierk, d.&nbsp;h. eent an der Stad an eent zu Dikrech.

D'Bezierksgeriicht ass fir all Affär mat engem Sträitwäert vun iwwer 15.000 Euro zoustänneg, gradewéi fir déi Affären, deenen hire Montant net festgeluecht ka ginn. A seng Zoustännegkeet falen do dernieft nach all d'Affären, déi em vum Gesetz ausdrécklech zougeschriwwe ginn. 

Et ass exklusiv zoustänneg fir Exequature vun Urteeler vun auslännesche Geriichter oder Dokumenter, déi et vun auslänneschen Autoritéite kritt huet.

Als Strofgeriichtsbarkeet fungéieren d'Bezierksgeriichter – jee no Gravitéit vun der Strofdot – als correctionell a kriminell Geriichter ( tribunal correctionnel, tribunal criminel). Se verhandelen deemno engersäits Delikter an anersäits Verbriechen déi hinne vun der Chambre du conseil oder der Chambre du conseil vun der Cour d'appel iwwerdroe goufen. 

Als Appellgeriicht ass et zoustänneg fir déi Affären déi an éischter Instanz vum Friddensgeriicht am jeeweilege Bezierk verhandelt goufen.

Op all Bezierksgeriicht gëtt et:

* e Parquet mat engem Procureur d'État a senge Substituten,
* e Cabinet d'instruction mat Untersuchungsriichteren, déi verantwortlech si fir d'Enquêtë vu correctionellen a kriminelle Strofdoten ze leeden (Delikter am éischten a Verbriechen am zweete Fall).

## Tribunaler a Kummeren um Bezierksgeriicht

### Zivil Kummeren
(…)

### Penal Kummeren
(…)

### [[Tribunal de la jeunesse et des tutelles (Lëtzebuerg)|Jugend- a Momperschaftsgeriicht]]
(…)

### Cabinet d'instruction
(…)

### [[Juges aux affaires familiales (Lëtzebuerg)|Familljeriichter]]
(…)

### Kommerziell Kummeren
(…)

### Chambre du conseil
(…)

### [[Juge des référés (Lëtzebuerg)|Referesriichter]]
(…)

### Haaptgeriichtsschreiwer
(…)

## Um Spaweck
* Websäit vun de Bezierksgeriichter
Monique Elvinger

D**'Monique Anne Louise Elvinger-Goerens**, gebuer den 19. November 1923 zu Gent, a gestuerwen den 12. Februar 2015 an der Stad Lëtzebuerg, war eng belsch-lëtzebuergesch Molerin.

## Liewen a Wierk
D'Monique Goerens ass an der Belsch gebuer. Si huet zu Bréissel op der Académie royale des Beaux-Arts an um Institut supérieur des arts décoratifs studéiert an am Atelier vum Charles Counhaye geschafft. Si ass dunn op Lëtzebuerg geplënnert, wou se sech mam François Elvinger bestuet huet. Ee Joer  drop krut si duerch Naturalisatioun déi Lëtzebuerger Nationalitéit.

D'Monique Elvinger-Goerens huet am Ufank figurativ gemoolt, méi spéit harmonesch, net-figurativ, geomeetresch Uelegbiller. Virun hirem Bestietnes, tëscht 1948 an 1949, hat si schonn eng Rëtsch Eenzel-Ausstellungen zu Bréissel. Zu Lëtzebuerg gouf si 1951 Member vun der Kënschtlervereenegung  Cercle artistique de Luxembourg, an huet op senge Salonen ausgestallt. Do dernieft huet si zu Lëtzebuerg an am Ausland ausgestallt an hat 1987 eng Solo-Ausstellung an der Galerie Simoncini an der Stad Lëtzebuerg.

D'Monique Elvinger ass den 12. Februar 2015 am Alter vun  91 Joer gestuerwen.

## Kuckt och
* Lëscht vu lëtzebuergesche Konschtschafenden

*Dësen Artikel gouf ugeluecht als Iwwersetzung vun [[:nl:Monique Elvinger|Monique Elvinger]]; Auteure bis dohin (9.12.2024) stinn do am [https://nl.wikipedia.org/w/index.php?title=Monique_Elvinger&action=history Historique].*
Anna Madeleine Beicht

D**'Anna Madeleine** ("**Pepy**") **Beicht**, gebuer den 3. Mäerz 1907 an der Stad, an och do gestuerwen de 16. November 1976, war eng lëtzebuergesch Musekspedagogin, Pianistin a Komponistin.

Mat 8 Joer ass si als Pianistin am Kader vun engem Concert vum Chouer *Orania*, deen hire Papp de Jean-Pierre Beicht dirigéiert huet, virun der Groussherzogin Marie-Adelheid opgetrueden.

Mat 11 Joer huet si d'Melodie vum Lidd "Léiwe Kleeschen, gudde Kleeschen" komponéiert. Iwwer weider Kompositiounen ass wéineg gewosst.

Vum 1. Januar 1929 bis den 31.12. 1956 war si Professorin fir Piano am Escher Conservatoire. Vum 1. Januar 1968 bis de 15. Juli 1974 war si um Stater Conservatoire engagéiert. Hir Schüler waren ë.&nbsp;a. d'Barbara Klingenberg an de Museksjournalist Guy Jourdain.

An den 1930er Joren war si eng gefrote Pianistin fir bei Concerten als Solistin opzetrieden oder um Fligel ze begleeden. Nom Krich huet si zesumme mat de Sänger Victor Jaans a Robert Hellinckx, dem Geiist Edmond Perbal Concerte ginn an ass am Trio mam Laure Paulus (Gei) a Jules Spedener (Cello), dem éischten an deemolegen Direkter vun der Escher Museksschoul opgetrueden.

Den 29. Mäerz 1937 huet si sech mam Postbeamten Eugène Moyen bestuet a si hunn zu Esch-Uelzecht gewunnt.

## Literatur

* Anders-Malvetti, Ursula: *Die Musikerfamilie Beicht. Jean-Pierre, Louis und Anna Madeleine*, in: nos cahiers. Lëtzebuerger Zäitschrëft fir Kultur, Luxemburg Jg. 34 (2013), Nr. 1, S. 105-118.
* Blasen, Léon: *Lëtzebuerger Komponisten*, hrsg. von Lëtzebuerger Stadmusek, aus Anlass ihres 125. Jubiläums, Luxemburg 1988, S. 46. Conservatoire de musique de la Ville de Luxembourg (Hrsg.): Soixante-quinzième anniversaire, Luxemburg 1981.
* Jourdain, Guy: *Luxemburger Komponisten: Madeleine Beicht*, in: Clausener Trooter. Bulletin trimestriel de la Fanfare Grand-Ducale de Clausen, Luxemburg 1978, Nr. 6, S. 6-7

## Kuck och
* Lëscht vu lëtzebuergesche Museker
* Lëscht vu lëtzebuergesche Komponisten

## Um Spaweck
* Biografie vum Anna Madeleine Beicht op musique.uni.lu
Bécassine! (Film 2018)

**Bécassine!** ass e franséische Film vum Bruno Podalydès aus dem Joer 2018 mat der Émeline Bayart an der Karin Viard an den Haaptrollen.

## Ëm wat geet et am Film?
D'Bécassine e jonkt naivt Baueremeedchen aus der Bretagne gëtt Kannermeedche bei der Marquise de Grand-Air.

## Um Spaweck
Furiosa: A Mad Max Saga

**Furiosa: A Mad Max Saga** ass en australesch-US-amerikanesche Film vum George Miller aus dem Joer 2024 mat der Anya Taylor-Joy a mam Chris Hemsworth an den Haaptrollen.

## Ëm wat geet et am Film?
D'Furiosa gëtt vu Leit vum Dementus entfouert. Wéi der Furiosa hir Mamm versicht si ze befreie gëtt si vum Dementus ermuert…

## Um Spaweck