open-index/open-wikipedia-markdown huggingface dataset:
Canton de Rugles

De **Canton de Rugles** ass eng fréier franséisch administrativ Andeelung am Arrondissement Évreux, am Departement Eure an der Regioun Normandie.

## Gemengen am Kanton

| Ambenay || align="right" | 465 || align="right" | 27250 || align="right" | 27009
|-
| Bois-Anzeray || align="right" | 156 || align="right" | 27330 || align="right" | 27068
|-
| Bois-Arnault || align="right" | 628 || align="right" | 27250 || align="right" | 27069
|-
| Bois-Normand-près-Lyre || align="right" | 308 || align="right" | 27330 || align="right" | 27075
|-
| Les Bottereaux || align="right" | 250 || align="right" | 27250 || align="right" | 27096
|-
| Chaise-Dieu-du-Theil || align="right" | 245 || align="right" | 27580 || align="right" | 27137
|-
| Chambord || align="right" | 194 || align="right" | 27250 || align="right" | 27139
|-
| Champignolles || align="right" | 28 || align="right" | 27330 || align="right" | 27143
|-
| Chéronvilliers || align="right" | 389 || align="right" | 27250 || align="right" | 27156
|-
| La Haye-Saint-Sylvestre || align="right" | 231 || align="right" | 27330 || align="right" | 27323
|-
| Juignettes || align="right" | 136 || align="right" | 27250 || align="right" | 27359
|-
| Neaufles-Auvergny || align="right" | 395 || align="right" | 27250 || align="right" | 27427
|-
| La Neuve-Lyre || align="right" | 567 || align="right" | 27330 || align="right" | 27431
|-
| **[[Rugles]]** || align="right" | 2&nbsp;549 || align="right" | 27250 || align="right" | 27502
|-
| Saint-Antonin-de-Sommaire || align="right" | 170 || align="right" | 27250 || align="right" | 27508
|-
| La Vieille-Lyre || align="right" | 608 || align="right" | 27330 || align="right" | 27685
|}
Canton de Nonancourt

De **Canton de Nonancourt** ass eng fréier franséisch administrativ Andeelung am Arrondissement Évreux, am Departement Eure an der Regioun Normandie.

## Gemengen am Kanton

| Acon || align="right" | 407 || align="right" | 27570 || align="right" | 27002
|-
| Breux-sur-Avre || align="right" | 293 || align="right" | 27570 || align="right" | 27115
|-
| Courdemanche || align="right" | 479 || align="right" | 27320 || align="right" | 27181
|-
| Droisy || align="right" | 344 || align="right" | 27320 || align="right" | 27206
|-
| Illiers-l'Évêque || align="right" | 890 || align="right" | 27770 || align="right" | 27350
|-
| Louye || align="right" | 176 || align="right" | 27650 || align="right" | 27376
|-
| La Madeleine-de-Nonancourt || align="right" | 1&nbsp;163 || align="right" | 27320 || align="right" | 27378
|-
| Marcilly-la-Campagne || align="right" | 705 || align="right" | 27320 || align="right" | 27390
|-
| Mesnil-sur-l'Estrée || align="right" | 1&nbsp;031 || align="right" | 27650 || align="right" | 27406
|-
| Moisville || align="right" | 167 || align="right" | 27320 || align="right" | 27411
|-
| Muzy || align="right" | 694 || align="right" | 27650 || align="right" | 27423
|-
| **[[Nonancourt]]** || align="right" | 2&nbsp;320 || align="right" | 27320 || align="right" | 27438
|-
| Saint-Georges-Motel || align="right" | 950 || align="right" | 27710 || align="right" | 27543
|-
| Saint-Germain-sur-Avre || align="right" | 1&nbsp;128 || align="right" | 27320 || align="right" | 27548
|}
Canton de Conches-en-Ouche

De **Canton de Conches-en-Ouche** ass eng franséisch administrativ Andeelung am Arrondissement Évreux, am Departement Eure an der Regioun Normandie.

## Gemengen am Kanton

| Aulnay-sur-Iton ||align="right" | 709 || align="right" | 27180 || align="right" | 27023
|-
| Beaubray || align="right" | 324 || align="right" | 27190 || align="right" | 27047
|-
| Burey || align="right" | 402 || align="right" | 27190 || align="right" | 27120
|-
| Caugé || align="right" | 862 || align="right" | 27180 || align="right" | 27132
|-
| Champ-Dolent || align="right" | 64 || align="right" | 27190 || align="right" | 27141
|-
| Claville || align="right" | 1083 || align="right" | 27180 || align="right" | 27161

|-
| Collandres-Quincarnon || align="right" | 240 || align="right" | 27190 || align="right" | 27162
|-
| **[[Conches-en-Ouche]]** || align="right" | 5 004 || align="right" | 27190 || align="right" | 27165
|-
| Faverolles-la-Campagne || align="right" | 167 || align="right" | 27190 || align="right" | 27235
|-
| Ferrières-Haut-Clocher || align="right" | 1 161 || align="right" | 27190 || align="right" | 27238
|-
| Gaudreville-la-Rivière || align="right" | 229 || align="right" | 27190 || align="right" | 27281
|-
| Gauville-la-Campagne || align="right" | 591 || align="right" | 27930 || align="right" | 27282
|-
| Glisolles || align="right" | 862 || align="right" | 27190 || align="right" | 27287
|-
| La Bonneville-sur-Iton || align="right" | 2&nbsp;102 || align="right" | 27190 || align="right" | 27082
|-
| La Croisille || align="right" | 435 || align="right" | 27190 || align="right" | 27189
|-
| La Ferrière-sur-Risle || align="right" | 221 || align="right" | 27760 || align="right" | 27240
|-
| Le Fidelaire || align="right" | 1 023 || align="right" | 27190 || align="right" | 27242
|-
| Le Val-Doré || align="right" | 909 || align="right" | 27190 || align="right" | 27447
|-
| Les Ventes || align="right" | 1 036 || align="right" | 27180 || align="right" | 27678
|-
| Louversey || align="right" | 536 || align="right" | 27190 || align="right" | 27374
|-
| Nagel-Séez-Mesnil || align="right" | 326 || align="right" | 27190 || align="right" | 27424
|-
| Nogent-le-Sec || align="right" | 435 || align="right" | 27190 || align="right" | 27436
|-
| Ormes || align="right" | 484 || align="right" | 27190 || align="right" | 27446
|-
| Parville || align="right" | 300 || align="right" | 27180 || align="right" | 27451
|-
| Portes || align="right" | 274 || align="right" | 27190 || align="right" | 27472
|-
| Saint-Élier || align="right" | 438 || align="right" | 27190 || align="right" | 27535
|-
| Sainte-Marthe || align="right" | 501 || align="right" | 27190 || align="right" | 27568
|-
| Sébécourt || align="right" | 473 || align="right" | 27190 || align="right" | 27618
|-
| Tilleul-Dame-Agnès || align="right" | 193 || align="right" | 27170 || align="right" | 27640
|}
Canton de Pacy-sur-Eure

De **Canton de Pacy-sur-Eure** ass eng franséisch administrativ Andeelung am Arrondissement Évreux, am Departement Eure an der Regioun Normandie.

## Gemengen am Kanton

| Aigleville || align="right" | 248 || align="right" | 27120 || align="right" | 27004
|-
| Boisset-les-Prévanches || align="right" | 392 || align="right" | 27120 || align="right" | 27076
|-
| Boncourt || align="right" | 124 || align="right" | 27120 || align="right" | 27081
|-
| Breuilpont || align="right" | 1&nbsp;111 || align="right" | 27640 || align="right" | 27114
|-
| Bueil || align="right" | 1&nbsp;393 || align="right" | 27730 || align="right" | 27119
|-
| Caillouet-Orgeville || align="right" | 367 || align="right" | 27120 || align="right" | 27123
|-
| Chaignes || align="right" | 252 || align="right" | 27120 || align="right" | 27136
|-
| Cierrey || align="right" | 796 || align="right" | 27930 || align="right" | 27158
|-
| Le Cormier || align="right" | 339 || align="right" | 27120 || align="right" | 27171
|-
| Croisy-sur-Eure || align="right" | 233 || align="right" | 27120 || align="right" | 27190
|-
| Fains || align="right" | 327 || align="right" | 27120 || align="right" | 27231
|-
| Gadencourt || align="right" | 343 || align="right" | 27120 || align="right" | 27273
|-
| Hardencourt-Cocherel || align="right" | 235 || align="right" | 27120 || align="right" | 27312
|-
| Hécourt || align="right" | 294 || align="right" | 27120 || align="right" | 27326
|-
| Ménilles || align="right" | 1&nbsp;382 || align="right" | 27120 || align="right" | 27397
|-
| Merey || align="right" | 260 || align="right" | 27640 || align="right" | 27400
|-
| Neuilly || align="right" | 120 || align="right" | 27730 || align="right" | 27429
|-
| **[[Pacy-sur-Eure]]** || align="right" | 4&nbsp;751 || align="right" | 27120 || align="right" | 27448
|-
| Le Plessis-Hébert || align="right" | 345 || align="right" | 27120 || align="right" | 27465
|-
| Saint-Aquilin-de-Pacy || align="right" | 529 || align="right" | 27120 || align="right" | 27510
|-
| Vaux-sur-Eure || align="right" | 240 || align="right" | 27120 || align="right" | 27674
|-
| Villegats || align="right" | 297 || align="right" | 27120 || align="right" | 27689
|-
| Villiers-en-Désœuvre || align="right" | 802 || align="right" | 27640 || align="right" | 27696
|}
Eecher Schmelz

D**'Eecher Schmelz** vun de Bridder Metz war zu hirer Zäit déi modernste Schmelz zu Lëtzebuerg, ier duerno nei Technologië bei den neie Schmelze vun Dummeldeng, Diddeleng an Esch-Uelzecht an den Asaz koumen. Gouf bis dohi mat Bounenäerz geschafft, hunn d'Metzen zu Eech ugefaangen, Minett anzesetzen. Hei gouf awer nach ëmmer Goss a kee Stol produzéiert.

D'Gesellschaft hanner der Eecher Schmelz war d'Société en commandite Auguste Metz & Cie déi 1865 an Société en commandite des Forges d'Eich, Metz & Cie ëmbenannt gouf.

D'Eecher Schmelz ass 1845 vum Auguste Metz op engem Terrain laanscht d'Millebaach, op deem säi Brudder Norbert eng Mille bedriwwen hat, gebaut ginn. De Pachtvertrag mat der Société d'industrie luxembourgeoise fir den Terrain an d'Wasserkraaft ass den 1. Januar 1846 fir 11 Joer ugelaf. Den 22. Januar 1847 hunn d'Bridder Metz de "Loutzenbau" an d'Terrainen awer defintiv kaaft.

Den éischten Héichuewe gouf nach mat Holzkuele bedriwwen ier d'Kock d'Preferenz krut. Vun 1847 un gouf zu Eech Minett vun Esch-Uelzecht mat abruecht. Schonn 1845 hätt zu Eech déi éischt Dampmaschinn zu Lëtzebuerg funktionéiert. 1848 huet den Auguste Metz d'Autorisatioune gefrot fir d'Eecher Schmelz staark auszebauen. Dës Pläng goufen awer ni komplett ëmgesat, well net kloer war op d'Eisebunn wierklech, wéi vun de Metze gemengt, laanscht hir Schmelz fuere géif. 1858 hunn dräi Héichiewen zu Eech Eise gekacht.

Wéi kloer gouf, datt d'Eisebunn net duerch d'Millebaach géif fueren, huet de Norbert Metz vun 1865 un eng nei Schmelz zu Dummeldeng gebaut. D'Eecher Héichiewe si vun do un een nom aneren zougemaach ginn, dee leschten am Joer 1874. D'Eecher Schmelz war duerno éischter eng Géisserei an huet sech virun allem op d'Fabrikatioun vu gossen Iewen (d'Däiwelcher), Taken, Dëppen an op e Konstruktiounsatelier spezialiséiert.

Wéi d'Arbed 1911 gegrënnt gouf, war et awer Eech dat an den Numm vun den Aciéries réunies de Burbach-Eich-Dudelange opgeholl gouf.

D'Géisserei ass 1962 zougemaach ginn an op Diddeleng verluecht ginn. Du blouf zu Eech just nach de méchaneschen Atelier deen 1858 opgemaach gouf. Um Site vun der Eecher Schmelz gouf bis 1977 produzéiert. 1980 goufen d'Reschter vun der Schmelz ofgerappt.

Zanter 2002 steet um Site vun der Eecher Schmelz e grousst Lotissement vum Fonds du Logement mat 220 Wunnengen.

## Um Spaweck
*D'Eecher Schmelz op rail.lu.

## Quellen

Biographie nationale du Pays de Luxembourg depuis ses origines jusqu'à nos jours. Collection présentée par Jules Mersch, XXII fasc., 1947-1975, pp.&nbsp;557–562

Félix Chomé: Arbed, Un demi-siècle d'histoire industrielle 1911-1964, Lëtzebuerg, ouni Datum
Collart (Famill)

D**'Famill Collart** ass eng lëtzebuergesch Industrielle-Famill, déi am 19. Joerhonnert an engem Otemzuch mat anere Notabelsfamille wéi Metz, Pescatore, Servais, Wurth, Tornaco a Brasseur genannt ginn ass. Et gouf laang eng Rivalitéit tëscht de Stol-Famille Collart a Metz, mä wéi üblech an där Zäit hunn Hochzäiten dee Problem geléist.

De Charles Joseph Collart huet d'Dynastie gegrënnt. Zu de bedeitendste Familljememberen hu seng Kandskanner Charles a Jules Collart, Schmelzhären zu Stengefort, gehéiert. Dee leschte Collart deen um nationale Plang bekannt war, war den Eugène Auguste Collart, Minister vun 1918 bis 1920.

An der Sidérurgie fënnt een d'Spuere vun der Famill Collart ënner anerem zu Dummeldeng, Fëschbech, Berbuerg, Stengefort a Rodange.

Zum Besëtz vun der Famill huet d'Dummeldenger Schlass, d'Beetebuerger Schlass, d'Schlass Schengen an d'Fëschbecher Schlass gehéiert.

Zu den Nokomme vun der Famill Collart gehéieren am 20. an 21. Joerhonnert Leit wéi den Affekot Ernest Arendt, säi Brudder de Banquier Georges Arendt an deem säi Fils, de fréiere Finanzdirekter vun der Cargolux David Arendt, de Versécherungsdirekter Jean Prüm an de Joseph Jean Aghina.

## Kuckt och
* Industriell Pionéier zu Lëtzebuerg

## Um Spaweck

* D'Industrie vun der Famill Collart
Sierra Leone

**Sierra Leone**, offiziell **Republik Sierra Leone** (op Englesch: *Republic of Sierra Leone*), ass e Staat a Westafrika. E grenzt u Guinea am Norden an Nordosten, u Liberia am Südosten an un den Atlantik am Südwesten.

## Um Spaweck
Seychellen

D**'Seychellen**, op Seselwa-Kreoulesch: *Repiblik Sesel*, ass en Inselstaat am Indeschen Ozean.

## Geographie
Dem Land seng 454&nbsp;km² sinn op 115 Insele verdeelt.

## Um Spaweck
Mali

**Mali**, op Franséisch *République du Mali*, ass e Staat a Westafrika.

## Geographie
Den héchste Bierg ass den Hombori Tondo.

## Struktur vum Land
D'Land mat enger Fläch vun 1.240.192 Kilometer carré ass an aacht Regiounen agedeelt; derbäi kënnt nach de Regierungsdistrikt.

## Sproochen
Déi offiziell Sprooch ass Franséisch.

## Stied
* Bamako (1,2 Milliounen Awunner)
* Kati
* Kayes
* Mopti
* Ségou
* Sikasso
* Timbuktu

## Reliéist Liewen

80&nbsp;% vun den Awunner si Moslemen. Chrëschte si mat 1,2&nbsp;% vun de Leit an enger absolutter Minoritéit. De Rescht verdeelt sech op villerlee Glawenschrichtungen, déi hir Originnen an der Geschicht vum Land hunn.

## Handel
Beim Export spillt d'Gold an de Kotteng eng wichteg Roll. 
D'Land importéiert Pëtrolsprodukten, Maschinnen a Gefierer.

## Um Spaweck
Komoren

D**'Komoren**, offiziell d*'Unioun vun de Komoren* (op Komoresch *Udzima wa Komori*, op Franséisch *Union des Comores*, op Arabesch *الاتحاد القمري‎ al-Ittiḥād al-Qumurī*), ass en Inselstaat an Ostafrika.

De franséischen Departement Mayotte gehéiert zum Archipel vun de Komoren a gëtt vun der Unioun vun de Komore revendiquéiert.

## Sproochen
Déi offiziell Sprooche vum Land si Komoresch, Arabesch a Franséisch.

## Um Spaweck
European Resuscitation Council

Den **European Resuscitation Council** (ERC) ass eng europäesch Associatioun déi sech ëm d'Verbreedung vun den international festgesate Richtlinne fir Reanimatioun këmmert.

## Um Spaweck
* ERC European Resuscitation Council
Fidschi

**Fidschi**, op Fidschianesch *Matanitu Tu-Vaka-i-Koya Ko Viti* an op Englesch *Republic of the Fiji Islands*, ass en Inselstaat an Ozeanien. Suva ass d'Haaptstad vum Inselstaat.

## Sproochen
Déi offiziell Sprooche si Fidschianesch an Englesch.

## Um Spaweck
Eswatini

D**'Kinnekräich Eswatini**, fréier **Swasiland**; op Siswati *Umbuso weSwatini* an op Englesch *Kingdom of Eswatini*, ass e Staat a Südostafrika. E grenzt u Südafrika an un de Mosambik. Déi zwou gréisst Stied si Manzini a Mbabane.

## Geographie
Et ass eent vun de klengste Länner an Afrika. Säi Klima an d'Topographie variéiere staark, vu kale Spëtzen op de Bierger bis an d'dréchent Flaachland.

## Politik
Eswatini ass e Land mat enger absolutter, traditionalistescher Monarchie. Et ass eent vun den zwee Kinnekräicher am modernen Afrika, déi et nach bis haut gëtt.

## Gesondheet
D'Land huet eng miserabel Gesondheetssituatioun, mat signifikanten Zuele vun Aids- an Tuberkuloskranker. D'Liewensdauer läit an der Moyenne bei 59,4 Joer.

## Um Spaweck
Togo

**Togo**, op Franséisch *République togolaise*, ass e Staat a Westafrika. D'Haaptstad vum Togo ass Lomé.

Den Numm vun der Republik kënnt aus der Ewe-Sprooch a setzt sech zesummen aus *to* („Waasser“) a *go* („Ufer“).

## Sproochen
Déi offiziell Sprooche si Franséisch, Kabyé an Ewe.

## Geographie

Den Togo ass e schmuelt laanggezunnt Land tëscht Ghana am Westen an dem Benin am Osten. Et ass net méi wéi 90&nbsp;km breet mä zitt sech vun Norde bis Süden iwwer 700&nbsp;km tëscht dem Burkina Faso an dem Golf vu Guinea. D'Land huet eng Fläch vun ongeféier 56.000&nbsp;km².

Topographesch gëtt et eng grouss Diversitéit u Relieffer: et fënnt een d'Küst, Flaachland, Plateauen, Bierger an Däller. D'Vegetatioun deelt sech a Bëscher mat tropeschem a fiichtem Klima am Süden an a Savannen am Norden.

## Um Spaweck
Niger

**Niger**, offiziell Republik Niger (op Franséisch *République du Niger*), ass e Staat a Westafrika deen nom Floss Niger benannt ass.

## Um Spaweck
Bolivien

**Bolivien**, op Spuenesch *República de Bolivia*, ass e Staat a Südamerika.

## Sproochen
Zanter dem Oktober 2008 sinn am Artikel 5 vun der Constitutioun 37 offiziell Sproochen ernimmt:
Spuenesch, aymara, araona, baure, bésiro, canichana, cavineño, cayubaba, chácobo, chimán, ese ejja, guaraní, guarasu'we, guarayu, itonama, leco, machajuyai-kallawaya, machineri, maropa, mojeño- trinitario, mojeño-ignaciano, moré, mosetén, movima, pacawara, puquina, quechua, sirionó, tacana, tapiete, toromona, uru-chipaya, weenhayek, yaminawa, yuki, yuracaré an zamuco.

## Um Spaweck
Pierre Seck

De **Pierre Seck**, gebuer den 10. Mäerz 1945 zu Diddeleng, ass e lëtzebuergesche Cheemiker a Chimiesprofesser.

De Pierre Seck, deen am Mäerz 2010 a Pensioun gaangen ass, war *Directeur des études* op der Universitéit Lëtzebuerg, Professer op der *Faculté des sciences, de la technologie et de la communication*.

1968 huet hie matgehollef, de *Centre universitaire de Luxembourg* opzebauen, a gouf 1987 President dovun. 1984 huet hie sech am Wäissbuch *Une université au Luxembourg* fir d'Schafe vun enger Universtitéit zu Lëtzebuerg staark gemaach. Och fir d'Kreatioun vum *Centre national pour la recherche scientifique*, dee spéider d'Kreatioun vum *Centre de recherche public* mat sech bruecht huet, huet hie sech agesat.

Hien ass zanter 1998 President vun der *[[Section des sciences naturelles, physiques et mathématiques (Institut grand-ducal)|Section des sciences naturelles, physiques et mathématiques]]* vum Institut grand-ducal.

## Gielercher
* 

## Publikatiounen (Auswiel)
* Seck, P., 1977. *Recherches dans la série des Dibenzo Thiinnes molécules analogues du principe actif du haschisch.* Archives de l'Institut grand-ducal de Luxembourg, Section des sciences naturelles, physiques et mathématiques, N.S. 37 (1974-1976), S. 79-89.
* Seck, P., 1987. *Synthèse d'éthers arylcycloalkylidène-2 propyliques.* Archives de l'Institut grand-ducal de Luxembourg, Section des sciences naturelles, physiques et mathématiques, N.S. 40 (1981-1984), S. 91-95.
* Seck, P. & G. Kirsch, 2000. *Synthèse de dérivés polycycliques hétéroatomiques à activité antitumorale potentielle.* Archives de l'Institut grand-ducal de Luxembourg, Section des sciences naturelles, physiques et mathématiques, N.S. 43, 2000, S. 219-230.
* Seck, P. & G. Kirsch, 2002. *Synthèse de dérivés polycycliques hétéroatomiques à activité antitumorale potentielle (2e partie).* Archives de l'Institut grand-ducal de Luxembourg, Section des sciences naturelles, physiques et mathématiques, N.S. 44, S. 255-265.
* Seck, P., 2002. *Hommage à [[René Weiss]] (1915 - 2001).* Archives de l'Institut grand-ducal de Luxembourg, Section des sciences naturelles, physiques et mathématiques, N.S. 44, S. 297-299.
* Thomae, D., G. Kirsch, P. Seck, 2007: *Synthesis of thiophene analogues of the tacrine series.* Journal of Synthetic Organic Chemistry (2007) (7), S. 1027-1032.
* Perspicace, E., D. Thomae, G. Hamm, S. Hesse, G. Kirsch, P. Seck, 2009. *Synthesis of substituted Selenolo[3,2-d][1,2,3]triazines and [1,3]Selenazolo[4,5-d][1,2,3]triazines.* Journal of Synthetic Organic Chemistry (2009) (20), S. 3472-3476.
* Thomae, D., E. Perspicace, D. Henryon, Z. Xu, S. Schneider, S. Hesse, G. Kirsch & P. Seck, 2009. *One-pot synthesis of new tetrasubstituted thiophenes and selenophenes.* Tetrahedron, 65 (2009), No. 50, S. 10453-10458.
## Kuckt och
* Lëscht vu Cheemiker

Weider Artikelen sinn op der Websäit vun der Uni Lëtzebuerg ze fannen. http://publications.uni.lu/search?sc=1&p=seck&f=&action_search=Search&c=Articles+%26+Preprints&c=Conference+Articles&c=Books&c=Book+Chapters
Industriebrooch

Eng **Industriebrooch** oder **Industriefriche** ass en Terrain, deen eng Zäit fir Industriezwecker benotzt gouf oder eng Industriezon, déi brooch läit.

## Um Spaweck
*D'Rekonversioun vun Industriebroochen zu Lëtzebuerg
Gust Kayser

De **Gust Kayser**, gebuer 1904, war dee Mann, deen als éischte Lëtzebuerger zu Lëtzebuerg mat engem Fallschierm erofgesprongen ass. Dat war 1929 wärend engem Fluchmeeting zu Esch-Uelzecht, wéi hien aus dem Doppeldecker vun engem anere Pionéier vun der lëtzebuergescher Aviatioun, dem Lou Hemmer, erofgesprongen ass. 
## Kuckt och
* Carlo Loudvig, anere lëtzebuergesche Fallschiermsprénger mat Rekordleeschtungen.
* Alexander Zoubkoff

## Um Spaweck
*Säit vum Cercle Para, Luxembourg)
* Säit vum Aeroclub, Lëtzebuerg
Carlo Loudvig

De **Carlo Loudvig**, gebuer 1935 a gestuerwen zu Péiteng den 10. Juni 2015, war e Polizist an e lëtzebuergesche Pionéier vun der Aviatioun (Fallschiermsprénger). Hien huet als Moniteur vun de Parachutisten, zesumme mam Ajusteur Marcel Entringer (déi zwéin hate sech a Frankräich an an Däitschland qualifizéiert) an 10 Elèven, 1969 zu Déifferdeng de Parachutisteclub gegrënnt.

## Rekordleeschtungen

* Mee 1969: Lëtzebuergesche Rekord vum Carlo Loudvig zu Sion (Schwäiz), mat engem Sprong aus 6.200 Meter Héicht mat *Ouverture retardée*.
* September 1969: Rekord zu Yverdon (Schwäiz), e Sprong aus 10.150 Meter Héicht (Chute libre) bei minus 57° C, deen him den Titel Benelux-Champion abruecht huet.

## Literatur
* *1985 - 20 ans Cercle Para Luxembourg*; Broschür, koordinéiert vum Ed Kayser; Lëtzebuerg (Rapid Press), [Juli] 1985; 40 Säiten (ill.); vgl. Chronik Ss. 11-13!

## Kuckt och
* Gust Kayser
* Josette Entringer-Schmitz, éischt lëtzebuergesch Fallschiermspréngerin (Oktober 1969).

## Um Spaweck
*Säit vum Cercle Para, Luxembourg (Historesches)
* Säit vum Aeroclub, Lëtzebuerg
Burundi

De **Burundi**, op Franséisch *République du Burundi*, an op Kirundi *Republika y'Uburundi*, ass e Staat an Ostafrika. De Burundi ass ee vun de klengste Staaten an Afrika.

## Sproochen
Déi offiziell Sprooche si Kirundi, eng Bantu-Sprooch, a Franséisch. Geschwat gëtt nach Swahili.

## Bevëlkerung

## Um Spaweck
Kuwait

**Kuwait**, (Arabesch: الكويت *al-Kuwayt*) ass e Staat an Asien.

E grenzt am Norden an am Westen un den Irak, am Süden u Saudi-Arabien, an am Osten un de Persesche Golf.

De gréissten Deel vum Land, ass Wüstegebitt, vun der Wüst ad-Dibbida.

Ofgesi vum Héichtenzoch vun de Zaur-Bierger an der Bucht vu Kuwait, an e puer vereenzelte Koppen ass d'Land flaach.

Un der Südspëtz vun der Bucht läit d'Haaptstad mat hirem natierlechen Hafen. Am Süden dovu leien déi grouss Pëtrolsfelder.

Déi héchst Plaz ass am Weste vum Land op engem Sandsteeplateau, mat 290 Meter.

## Kuckt och
* Kuwaitiséierung

## Um Spaweck

* Kuwait am CIA World Factbook
Jacques Navadic

De **Jacques Navadic**, gebuer den 3. Januar 1920 zu Lille, a gestuerwen den 2. August 2015 zu Nice, war e franséische Journalist.

Hie war vun 1955 u Chefredakter bei RTL a vun 1975 bis 1985 Direkter vun RTL-Télévision. Hien huet als Noriichtespriecher, zesumme mam Robert Diligent, e wäertvolle Pionéierbäitrag zur Entwécklung vun dëser Televisiounsstatioun geleescht.

Hie war 50 Joer laang an der Televisioun aktiv an huet bis an d'1980er Jore geschafft, ier e sech zur Rou gesat huet.

Hien huet säi Liewensowend zu Nice bei senger Duechter Michèle verbruecht, déi och an der Televisiounsbranche aktiv ass.

## Publikatiounen a Filmer
*Navadic, Jacques: *La visite de Monsieur le Président René Coty à Luxembourg*, 1957, (Dokumentarfilm)
*Navadic, Jacques mat aneren: *Jean de Luxembourg*, 1964, (Dokumentarfilm)
*Navadic, Jacques: *RTL-Télévision c'est nous*, Buch, 1975
Bhutan

**Bhutan**, op Dzongkha *Druk Gyal Khab*, ass e Staat a Südasien.

Op enger Fläch vu 47.000 Kilometer carré, dat sinn der eppes méi wéi d'Schwäiz der huet, liewen eng 670.000 Leit.

## Sproochen
Déi offiziell Sprooch ass Dzongkha.

## Politesches
D'Kinnekräich Bhutan ënner dem Kinnek Jigme Khesar Namgyal Wangchuck huet am Dezember 2007 fir d'éischt Kéier en "Iewescht Haus" gewielt. De 24. Mäerz 2008 koum et zu den éischte Wale fir e Parlament.

## Stied a Bhutan
* D'Haaptstad ass Thimphu.
* Jakar

## Um Spaweck

* Wikivoyage: Bhutan
Gabun

De **Gabun**, offiziell *Gabunesch Republik* (fr.: *République gabonaise*), ass e Staat an Zentralafrika. Et ass eng Presidialrepublik mat der Haaptstad Libreville. D'Amtssprooch ass Franséisch.

## Um Spaweck
Benin

De **Benin**, op Franséisch *République du Bénin*, ass e Staat a Westafrika.

Bis 1975 huet d'Land Dahomey geheescht.

## Um Spaweck
Superzoom-Objektiv

**Superzoom-Objektiv** ginn an der Fotografie Objektive genannt, déi e besonnesch grousse Brennwäiteberäich hunn.

De Rekord halen Enn 2007 dräi Bridge-Fotoapparaten, déi allen dräi e Zoomfakteur vun 18-mol hunn.

## 18-mol Zoom
Am Hierscht 2007 sinn dräi Modeller virgestallt ginn, déi en Optesche Zoom vun 18-mol hunn, e sougenannt Superzoom-Objektiv, dee gréisste Zoomfaktor deen et bis Enn 2007 an der Fotografie gëtt:
*Vu Fujifilm de FinePix S8000FD
*Vun Olympus den SP-560UZ, deen no eppes iwwer engem hallwe Joer den SP-550UZ ersat huet
*Vu Panasonic de LUMIX DMC-FZ18

## 20-mol Zoom
Am Januar 2008 huet Olympus den Nofollger vum SP560 virgestallt, den SP-570Z, deen en optesche Zoom vun 20-mol huet.
Schlass vun Dover

D**'Schlass vun Dover** läit op enger Kopp déi direkt beim Äermelkanal ass, am Nordoste vum Hafe vun Dover an der Grofschaft Kent, an England.

Et ass déi Plaz an England déi am nooste bei Frankräich a beim europäesche Kontinent läit. 
### Geschicht
No der Schluecht vun Hastings, huet Dover sech dem Wëllem den Eruewerer erginn an hien huet d'Festungsanlage vergréissert.

Den englesche Kinnek Henry II. huet dat haitegt Schlass baue gelooss. De Buergfrid gouf an de Joerhonnerten duerno e puermol ëmgeännert, an déi gréisst Ëmännerung war am 16. Joerhonnert ënner dem Henry VIII.

## De réimesche Liichttuerm
De réimesche Liichttuerm vun Dover bekannt ënner dem Numm « Roman lighthouse » oder och nach « Pharos », gouf am Joer 43 just no der réimescher Invasioun gebaut.

Den Tuerm ass baussen aachteckeg a bannendra véiereckeg. D' Kroun huet mëttelalterlech Zënnen.

De Guet dovu war d'Tour d'Ordre zu Boulogne-sur-Mer déi praktesch vis-à-vis um Festland stoung. Dësen Tuerm ass awer schonn zanter dem 17. Joerhonnert ofgerappt, d'Pläng dovu gëtt et awer nach.

## Um Spaweck

* Fotoe vum Schlass
* Maquette vum Schlass
* Plang vum Liichttuerm
Venezuela

De **Venezuela**, op Spuenesch *República Bolivariana de Venezuela*, ass e Staat am Norde vu Südamerika. D'Haaptstad ass Caracas.

## Sproochen
Déi offiziell Sprooch am Land ass Spuenesch.

## Um Spaweck
Wiessel

D'Wuert **Wiessel** bezeechent ënner anerem:

* eng Ännerung
* eng Form vu Scholdschäin an der Finanzwirtschaft, kuckt Wiessel (Schäin)
* d'Aus- oder Awiesselen vu Spiller beim Mannschaftssport, kuckt Auswiesselung
* eng tektonesch Stéierung an der Geologie, kuckt Wiessel (Geologie)
* e Begrëff aus der Juegd, kuckt Wëldwiessel
Malawi

D'Republik **Malawi** (chichewa: *Dziko la Malaŵi*, engl: *Republic of Malawi*) ass e Staat a Südostafrika. Malawi grenzt am Osten a Süden u Mosambik, am Norden un Tansania an am Westen u Sambia. Bal e Véirels vum Staatsgebitt ass Waasser; de Malawiséi, den drëttgréisste Séi an Afrika, läit fir de gréissten Deel bannent de Staatsgrenzen a mécht am Nordosten eng natierlech Grenz zu Tansania a Mosambik.

## Geographie

### Klima

D'Klima ass gréisstendeels subtropesch. D'Reenzäit dauert vun November bis Abrëll, de Mee-Oktober ass dogéint eng dréchen Zäit mat wéineg Reen. Laanscht d'Küst vum Malawi Séi, am Dall vum Floss Shire an an der Géigend ëm Lilongwe ass d'Klima éischter waarm a fiicht.

## Bevëlkerung
### Sproochen

Offiziell Sprooche sinn Nyanja (Chichewa) an Englesch. Regional gëtt och nach Lomwe, Yao, Bengali, Tumbuka a Sena geschwat.

### Reliounen
Keng offiziell Staatsrelioun.

73&nbsp;% Chrëschten (dovu 55&nbsp;% Protestanten), 20&nbsp;% sunittesch Moslemen, 5&nbsp;% sinn Unhänger vun Naturreliounen.

## Politik
Zanter 1994 ass Malawi eng Demokratie.

## Administrativ Ënnerdeelungen

Malawi ass an dräi Regiounen (*regions*) ënnerdeelt. D'Regioune sinn a 27 Distrikter gegliddert déi nach eng Kéier an 137 Haiptlengsgebidder an an 68 Ënnerhaiptlengsgebidder ënnerscheet ginn.

* Zentralregioun (Lilongwe), 
: mat den Distrikter: Dedza, Dowa, Kasungu, Lilongwe, Mchinji, Nkhotakota, Ntcheu, Ntchisi, Salima
* Nordregion (Mzuzu)
: mat den Distrikter: Chitipa, Karonga, Likoma, Mzimba, Nkhata Bay, Rumphi
* Südregioun (Blantyre)
: mat den Distrikter: Balaka, Blantyre, Chikwawa, Chiradzulu, Machinga, Mangochi, Mulanje, Mwanza, Nsanje, Phalombe, Thyolo, Zomba

## Um Spaweck

* www.malawi.gov.mw Offiziell Websäit vum Gouvernement vum Malawi
Lycée Bel-Val

De **Lycée Bel-Val** ass en ëffentleche Lycée um Belval deen am September 2011 opgoung. E läit nieft dem Park Belval, um Terrain vun der Gemeng Suessem.

En huet Plaz fir 1.200 bis 1.500 Schüler aus Secondaire (*Classique* a *General*), déi op 67 Klassen iwwer 3 Stäck verdeelt sinn. Do kommen nach Atelieren, eng Kantin, eng Bibliothéik, e Festsall, asw. derbäi.

## Historique
De 14. Juli 2007 gouf en ëffentleche Lycée um Belval geschaf a mam Gesetz vum 24. Juli 2007 krut d'Regierung d'Erlabnes fir e Lycée fir Secondaire- an technesche Secondaireunterrecht op de Frichë vun Esch-Belval ze bauen.

De Projet, deen am Mäerz 2007 vum Bauteminister Claude Wiseler virgestallt gouf, huet fir d'Pläng, de Bau an den Ekipement Käschte vun 111 Milliounen Euro virgesinn.

Den 30. Januar 2008 hunn d'Educatiounsministesch Mady Delvaux-Stehres an de Bauteminister Claude Wiseler de Grondstee geluecht. Den 3. Abrëll 2009 koum et zu enger weiderer Zeremonie, déi den Ufank vun den Aarbechte sollt symboliséieren, dës Kéier a Presenz vun der Mady Delvaux-Stehres, dem Inneminister Jean-Marie Halsdorf, an de Buergermeeschtere vun Esch-Uelzecht a Suessem.

De 27. Februar 2011 krut de Lycée duerch e Règlement grand-ducal säin Numm. D'Schreifweis "Bel-Val" soll un déi fréier Mineralwaasserquell erënneren; déi et an der Zäit direkt nieft dem Site gouf.

Zesumme mam Lycée gouf de 16. September 2011 och eng nei Gare tëscht der Gare Belval-Université an der Gare Belval-Réideng, d'Gare Belval Lycée, a Betrib geholl.

## Direkter
* zanter 2009: Astrid Schuller

## Kuckt och
* Secondaireschoulen zu Lëtzebuerg

## Um Spaweck

* Websäit vum Lycée
Wiessel (Schäin)

E **Wiessel** (däitsch: *Wechsel*; franséisch: *lettre de change*) ass en Handelsdokument, eng Aart Scholdschäin (franséisch: *effet de commerce*), deen op Drëttpersounen iwwerdroe ka ginn. Déi kréien dann d'Recht, fir um Verfallsdag d'Aléisung vum Scholdschäi vun deem, op deen e gezunn ass, ze fuerderen. De Wiessel gëtt vun engem *Tireur*, dem Verkeefer, ausgestallt a stellt eng Opfuerderung un den *Tiré*, de Keefer, duer, den entspriechende Betrag um Verfallsdag un de Verkeefer oder de *Porteur* vum Wiessel ze bezuelen. 
Um Wiessel steet:
* Den Numm vum Verkeefer, fr.: *Tireur*, deen de Schäin ausstellt;
* Den Numm vum Keefer, *Tiré*, deen de Géigewäert um Verfallsdag schëlleg ass;
* Den Numm vum Beneficiaire, dem Verkeefer oder enger Drëttpersoun;
* D'Akzeptatioun vum Keefer, um Verfallsdag de Wiessel un deen, deen e presentéiert ze bezuelen.

Duerno huet de Verkeefer verschidde Méiglechkeeten:
* Um Verfallsdag presentéiert hien dem Keefer de Wiessel fir ze bezuelen;
* De Verkeefer léist de Wiessel bei enger Bank an (Endossement), déi him de Wiessel escomptéiert, dat heescht datt se him no Ofzuch vun enger Provisioun an den Zënse bis zum Verfallsdag de Betrag guttschreift. De Virdeel vum Wiessel besteet doran, datt en erlaabt Scholden ze mobiliséieren an doduerch d'Roll vun engem Kreditinstrument spille kann.

Fir d'Bank stellt en eng Sécherheet duer. Si huet och hirersäits d'Méiglechkeet, fir hir Wiesselen ze reescomptéieren, ënner anerem bei der nationaler Emissiounsbank a sou, wann noutwenneg, een Deel vun hire Kreditter ze mobiliséieren. Wann de Keefer net bezuelt, da gëtt de Wiessel iwwer en Dierwiechter *protestéiert* a kënnt op d'Lëscht vun de *Protêten*, eng Lëscht, déi reegelméisseg verëffentlecht gëtt.

* (I.a) CONVENTION portant loi uniforme sur les lettres de change et billets a ordre (Société des Nations, 0.221.554.1)
* (I.b) CONVENTION portant loi uniforme sur les lettres de change et billets a ordre
* (II.) CONVENTION destinée a régler certains conflits de lois en matiere de lettres de change et de billets a ordre
* (III.) CONVENTION relative au droit de timbre en matiere de lettres de change et de billets a ordre
Guillaume Koener

De **Guillaume Koener**, gebuer den 30. Mäerz 1882 op der Aasselbuerer Millen, a gestuerwen zu Klierf de 5. Mäerz 1953, war e lëtzebuergeschen Dokter, deen am ganze Klierfer Kanton bekannt a beléift war.

Hie war ee villsäitegen Dokter, well hien huet sech a ville Beräicher vun der Medezin auskannt. Hien huet Chirurgie gemaach, Accoucheur, an huet och als Zänndokter an Zänntechniker geschafft, an hat dofir säin eegene Laboratoire ageriicht.

Wann Nout um Mann war huet hien och nach Véidokter gespillt.
Canton de Beuzeville

De **Canton de Beuzeville** ass eng franséisch administrativ Andeelung am Arrondissement Évreux, am Departement Eure an der Regioun Normandie.

## Gemengen am Kanton

| Berville-sur-Mer || align="right" | 431 || align="right" | 27210 || align="right" | 27064
|-
| **[[Beuzeville]]** || align="right" | 3&nbsp;097 || align="right" | 27210 || align="right" | 27065
|-
| Boulleville || align="right" | 793 || align="right" | 27210 || align="right" | 27100
|-
| Conteville || align="right" | 726 || align="right" | 27210 || align="right" | 27169
|-
| Fatouville-Grestain || align="right" | 536 || align="right" | 27210 || align="right" | 27233
|-
| Fiquefleur-Équainville || align="right" | 563 || align="right" | 27210 || align="right" | 27243
|-
| Fort-Moville || align="right" | 312 || align="right" | 27210 || align="right" | 27258
|-
| Foulbec || align="right" | 467 || align="right" | 27210 || align="right" | 27260
|-
| La Lande-Saint-Léger || align="right" | 208 || align="right" | 27210 || align="right" | 27361
|-
| Manneville-la-Raoult || align="right" | 416 || align="right" | 27210 || align="right" | 27384
|-
| Martainville || align="right" | 216 || align="right" | 27210 || align="right" | 27393
|-
| Saint-Maclou || align="right" | 463 || align="right" | 27210 || align="right" | 27561
|-
| Saint-Pierre-du-Val || align="right" | 456 || align="right" | 27210 || align="right" | 27597
|-
| Saint-Sulpice-de-Grimbouville || align="right" | 142 || align="right" | 27210 || align="right" | 27604
|-
| Le Torpt || align="right" | 267 || align="right" | 27210 || align="right" | 27646
|-
| Vannecrocq || align="right" | 110 || align="right" | 27210 || align="right" | 27671
|}
Tätowéierung

Eng **Tätowéierung** oder en **Tattoo** ass e graphescht Element (Text, Bild...) dat mat Hëllef vun Nolen a Faarfpigmenter an d'mënschlech Haut gepickt gëtt.

## Um Spaweck
Haut (Homonymie)

De Begrëff **Haut** huet e puer Bedeitungen:
*dat Organ, dat de Kierper bedeckt: Haut
*eng fréier Dageszeitung: Haut (Zeitung)
Haut (Zeitung)

***haut*** war eng lëtzebuergescher Dageszeitung, déi fir d'éischt den 2. Februar 1981 erauskomm ass.

Editeur war de Jean Nicolas, dee se, zesumme mat der Christine Nicolas, am Verlag Regipress erausbruecht huet.

*haut* war zweesproocheg däitsch-franséisch, hat 16 Säite pro Nummer a war am Format A4. Am Ufank gouf probéiert, inhaltlech mat den "etabléierten" Zeitunge matzehalen, mä nodeem e puer Mataarbechter opgehalen haten, sinn ëmmer méi heefeg d'Säite mat Facsimileë vum Staatsbudget gefëllt ginn.

1983 war et mam *haut* eriwwer.

## Kuckt och
* Lëscht vun Zeitungen an Zäitschrëften zu Lëtzebuerg
Libyen

**Libyen**, offiziell **Staat Libyen** (op Arabesch: *دولة ليبيا*), ass e Staat am Norde vun Afrika.

Libyen grenzt am Norden un d'Mëttelmier, am Osten un Egypten an de Sudan, am Süden un den Niger an den Tschad an am Westen un d'Maghreb-Staaten Tunesien an Algerien.

D'Wüst Sahara bedeckt 85&nbsp;% vun der Fläch vum Land. Nëmmen 2&nbsp;% vum Land kënne landwirtschaftlech benotzt ginn. Et ass eent vun de wéinege Länner op der Welt an deem et kee stännege Waasserlaf gëtt. Et gëtt just e puer Wadien déi awer nëmme Waasser hu wann et ganz staark gereent huet.

Libyen huet säin Numm vum Berber-Stamm Libu, vun deem dat griichescht Wuert Libyè ofgeleet ass.

## Um Spaweck

* Underground "Fossil Water" Running Out Brian Handwerk, National Geographic, May 6, 2010. 
* Libya turns on the Great Man-Made River Marcia Merry, Printed in the Executive Intelligence Review, September 1991.
Fort de Villy-La Ferté

De **Fort de Villy-La Ferté** ass de leschte Fort vun der Maginotlinn am Weste vum Secteur Montmédy.

E steet tëscht den Dierfer Villy a La Ferté op enger Kopp mat dem Numm *La Croix de Villy*, an e gouf tëscht 1935 an 1939 gebaut. E besteet aus zwéi Bléck, an an engem dovu kann een nach eng 47er Antitankskanoun gesinn.

Déi fréier Infantrieskasematte goufen dofir mat engem 270 Meter laangen Tunnel matenee verbonnen a verstäerkt, an am Duerf selwer goufen eng Dosen Haiser befestegt, Blockhaiser gebaut, betonéiert Kelleren ageriicht a Schinnenobstakele mat pickegem Drot gebaut.

De Fort gouf de 15. Mee 1940 vun der Wehrmacht mat schwéiere Bombardementer ugegraff. En hält awer duer bis den 18. Mee.

Um 6 Auer owes no schwéierem Artilleriebeschoss, hunn déi däitsch Pionéier d'Festung ugegraff. Se hunn d'Tourrellen erausgesprengt an Neutralisatiounschargen an de Fort gehäit.

Den 19. Mee um hallwer sechs moies gëtt de Fort keen Toun méi vu sech. Déi ganz Besatzung vun 104 franséischen Zaldoten, war ëm d'Liewe komm.

D'Uertschaft Villy gouf verdeedegt vun Truppe vun der 1. Kompanie vum 23. RIC, verstäerkt mat Elementer vum 155. RIF.

D'Besatzung vum Fort huet zu der 4. CEO vum 155. RIF gehéiert.
Thonne-les-Près

**Thonne-les-Près** ass eng franséisch Gemeng am Departement Meuse an der Regioun Grand Est.

Thonne-les-Près läit am Dall vun der Thonne nërdlech vu Montmédy um Fouss vun der Kopp op där d'Zitadell vu Montmédy steet.

### Geschicht
D'Uertschaft déi zu der Grofschaft Chiny an zu der Diözees Tréier gehéiert huet, krut 1233 hire Fräiheetsbréif vum Arnould vu Chiny, deen och Här vu Montmédy war.

Fréier Aktivitéiten am Duerf waren eng Kalleksbrennerei, Steekaulen, eng Millen, an eng Seeërei.

D*'Maison seigneurale de la Cour* ass no der franséischer Revolutioun verschwonnen.

### Nopeschuertschaften
*Thonelle
*Vigneul-sous-Montmédy
*Montmédy
*Chauvency-le-Château

## Kuckeswäertes
* Iwwerreschter vun der fréierer Buerg.
* D'Schlass vun Thonne-les-Près, de *Château de Laval*, dat am 19. Joerhonnert vum Barong de Benoist erëm opgebaut gouf, an haut am Besëtz vun enger belscher Famill ass, déi et komplett restauréiert.
* De Viaduc vun Thonne-les-Près vun 1862
* D' Kierch *Saint-Georges* vun 1874.
Kierch Saint-Martin an der Zitadell Montmédy

D**'Kierch Saint-Martin** steet bannen de Mauere vun der Zitadell Montmédy an hir zwéin Tierm si vu wäitem ze gesinn.

## D'Fassad
An déi viischt Säit si sechs Pilasteren agelooss, véier dovu sinn Zwillingspilasteren op all Säit vum Haaptportal. Iwwer jiddwer vun den dräi Paarten ass eng Kartusch. 
Iwwer dem Haaptportal ass en Okulus fir schéin ze maachen an iwwer den zwee aneren eng ronn Fënster agelooss.

Iwwer all Paart gouf beim Bau 1790 de Wope vum Albert de Meuldre agemeesselt, dem deemolegen Abt vum Klouschter Orval.

## D'Tierm
D'Kierch huet zwéin identesch Tierm mat enger Héicht vu 25 Meter mat jee enger Kuppel mat duebele Béi déi um Ufank d'Kräizer gedroen hunn, op deenen eise Liljë fixéiert waren.

## D'Kiercheschëff
D'Haaptschëff huet 7 Felder mat Kanteverwëllefer déi méi laang wéi breet sinn, mat Ënnerzich a Bouform. D'Verwëllef steet all Säit op véier véiereckege Sailen, mat mouléierte Widderlageren. An der Verlängerung ass e fënnefeckege Chouer mat flaache Béi, dee mat engem Gitter vum Schëff getrennt ass. D'Säitendeeler hunn héich Entréeë mat volle Béi, an an der Verlängerung sinn zwou Kapellen.

## De Chouer
De Rokoko-Altor aus dem Joer 1779 ass aus Marmer. En ass mat engem Baldachin iwwerdaacht, dee vu sechs hëlze Sailen an engem Architrav gestäipt gëtt.

Des Weidere stinn am Chouer zwou Reie Ställercher mat Féiss am Louis XV.-Stil. E puer dovu si mat Engelcher dekoréiert. D'Boiserie ëm de Chouer huet eng Héicht vun 3,75 Meter an ass mat Medaillonen garnéiert; lénks de Jesus, den hellege Péiter an den hellege Pol; op der rietser Säit d'Muttergottes, den hellege Jang an den hellege Jousef.

D'Holzskulpture si vum Philippe Bandeville, deen och an der Basilika Notre-Dame vun Avioth geschafft huet.

## Um Spaweck
Fort Olizy

De **Fort Olizy** (och nach **Fort Olisy**) war en Deel vun der Festung Lëtzebuerg, deen no der Eruewerung vun der Festung duerch d'Fransousen am Joer 1684, déi d'Spuenier verdriwwen haten, op Uerder vum Louis XIV. gebaut gouf.

De Baumeeschter war de Vauban an de Fort stoung op der Plaz, déi haut tëscht der Avenue J.F. Kennedy an der Europäescher Investitiounsbank läit.

Beim Bau vun der Rouder Bréck goufen d'Kasematten an d'Verbindungsgäng tëscht dem Fort Olizy an dem Fort Thüngen deelweis zerstéiert.

De Fort war en onreegelméissegt Fënnefeck deem seng breetste Front dem Uelzechtdall zougekéiert war. Dës Front war och zur Mëtt zou liicht no banne geknéckst, fir datt keen doudege Wénkel an der Entrée sollt sinn.

Am Pafendall erënnert nach eng Strooss un de Fort: d'Rue du Fort Olisy.

## Um Spaweck
*
* De Fort Olizy op www.darkplaces.org
Square Patton

De **Patton Square** ass eng kleng Plaz, déi zu Ettelbréck am Grénge läit, un der Haaptstrooss fir op Dikrech. Si gouf sou zu Éiere vum Generol George S. Patton jr, genannt, well et war hien dee mat sengen Truppen Ettelbréck de 25. Dezember 1944 no der Ardennenoffensiv liberéiert huet.

Bis haut ass op där Plaz all Joer eng Commemoratiounsfeier, fir un hien an déi vill amerikanesch Zaldoten z'erënneren, déi dobäi hiert Liewe gelooss hunn.

## Monument
Dem Patton seng Arméi hat Ettelbréck de 25. Dezember 1944 befreit. Hie war dacks bei sengen Zaldoten op der Front, mä et war laang Zäit net sécher, datt hien och selwer zu Ettelbréck war. Mëttlerweil goufen awer Dokumenter fonnt, déi beleeën datt hien de 25. Januar 1945 do war.

De 16. Mee 1954 gouf – a Presenz vum Patton sengem Jong, dem Captain George S. Patton III. – e Monument nieft der deemools neier Bréck iwwer d'Sauer ageweit. D'Momument stellt e Krichsschwäert duer, dat am Buedem vun der Heemecht stécht an domat Wafferou a Fridde symboliséiert. Uewendrop setzt en amerikanesche Séiaadler mat enger Spanwäit vun 2,10 m.

D'Skulptur staamt vun zwéi Lëtzebuerger: de Pierre Droessaert huet s'entworf an den Aurelio Sabbatini huet se realiséiert. Se huet follgend Opschrëften:

## Patton Statu
1970 gouf op der Commemoratiounsplaz eng dräi Meter héich bronze Statu vum Generol Patton opgestallt, déi vum amerikanesche Sculpteur Earle Fraser (1876 – 1953) realiséiert gouf. Vun der Statu gëtt just nach zwéin aner Exemplairen op der Welt: ee bei der United States Military Academy zu Westpoint (New York) an ee bei der Hatch Memorial Shell zu Boston (Massachusetts).

D'Statu gouf vum Groussherzog Jean ageweit.

## Sherman Panzer
1970 gouf och en M4A1 Sherman Panzer opgestallt.


Ettelbruck, Patton Square (104).jpg|D'Patton-Statu
Ettelbruck, Patton Square (106).jpg|Den M4A1 Panzer

Pattonsquarepanneau_1.jpg|Tak um Square Patton
Pattonépitaphe 1.jpg|D'Erënnerungsplack um Square Patton
Patton-square-group-photo-bronze-statue 44699841845 o.jpg|Visitt vum amerikaneschen Ambassadeur Evans de 26. Oktober 2018


## Um Spaweck
Pompjeeskantonalverband Lëtzebuerg-Stad

De **Kantonalverband Lëtzebuerg-Stad** vun de Pompjeeën ass, entgéint der Logik, e "Kantonalverband" just fir d'Stad Lëtzebuerg. Dëst huet historesch an organisatoresch Grënn.

Nieft de Beruffspompjeeë gëtt et an dem Kantonalverband Lëtzebuerg nach follgend fraiwëlleg Corpsen:
*Bouneweg;
*Zéisseng;
* Lëtzebuerg-Centrum (bis 2003 Gaasperech an Uewerstad) ;
*Hamm ;
* Plateau Kierchbierg;
*Pafendall;
*Rollengergronn https://web.archive.org/web/20070702081916/http://www.spr.lu/.

D'fräiwëlleg Pompjeeën aus deene Corpse schaffen an Service Incendie-Sauvetage an Ambulanz vun der Stad iwwer verschidde Gruppen mat: de *Groupe Volontaire*, de *Groupe de Garde* an den *RS-Groupe*.

Am *Groupe Volontaire* sinn déi Pompjeeën, déi am Icendie-Sauvetage matschaffen, am *Groupe de Garde* ginn haaptsächlech bei grousse Manifestatioune Sécherheetsdéngscht gemaach an den *RS-Groupe* huet eng Rettungssanitäter Ausbildung an ënnerstetzt d'Beruffspompjeeë bei den Ambulanzenasätz.
Cola

**Cola** ass e Gedrénks mat Koffein a Kuelesaier.

## Rezept an Ingredienten
D'Cola kritt hiren typesche Goût vun der Kolanoss, Vanill, Kanéilueleg, Neelcheskäppueleg an Zitroun. Heiansdo ginn och Ysopkraut-, Mazisbléien-, a Kalmus-Tinktur, Korianderueleg oder destilléierte Limettenueleg derbäigemaach. Déi genee Formelen a Rezepter bleiwen d'Geheimnis vun hire Produzenten.

Doriwwer eraus ass an der Cola meeschtens Koffein, Phosphorsaier, grouss Quantitéite vun Zocker, Kuelesaier an, am meeschten, Waasser. Déi typesch bronggielzeg Faarf kënnt vum Liewensmëttelzousaz E 150d. Uechter d'Welt gi verschidden Zocker- a Waasserzorte geholl, dofir schmaacht d'Cola, och vun der selwechter Mark, net ëmmer d'selwecht.

Bal all Produzenten hunn zanter der Mëtt vun den 1980er Jore Light-Produkter an hirer Offer, déi amplaz vum Zocker Aspartam an Acesulfam gebrauchen. Et gëtt och Kola ouni Koffein, oder mat spezielle Goûte wéi Kiischt, Vanill oder Zitroun).

## Geschicht
De Pharmazeut John Smith Pemberton, deen 1886 e Rezept fir e Sirup entwéckelt huet, an dee, mat Spruddelwaaser gemëscht, als Coca-Cola verkaaft huet, gëllt als Erfinder vun der Cola.

Nieft der Coca-Cola sinn eng ganz Rëtsch aner Colasmarken entstanen, déi awer der Coca-Cola hir éischt Plaz um weltwäite Marché net a Fro konnte stellen. Dee bekanntste Konkurrent ass Pepsi-Cola, déi och aus den USA kënnt.

## Um Spaweck
* Cola: der Flaschengeist, Artikel vum[Udo Pollmer
* Dossier iwwer "Colamythen" an ''Die Zeit''
West Ham United FC

**West Ham United FC** (Spëtznumm *The Hammers*) ass en englesche Foussballveräin zu West Ham am Oste vu London. Déi 1. Härenekipp spillt an der Saison 2008/09 an der Premier League, der héchster Spillklass am englesche Liga System. De Veräi spillt seng Heemspiller am Upton Park Stadion.

De Veräi gouf 1895 gegrënnt. 1923 hu si fir d'éischt an hirer Geschicht an der *First Division* gespillt, deemools der héchster Spillklass am englesche Foussball. Hei ware si um Enn vun de Saison 1985/86 op der 3. Plaz, déi bescht Platzéierung am englesche Foussball Liga System. Si hunn den FA Cup dräimol gewonnen, an zwar 1964, 1975 an 1980, an, wuel de gréissten Erfolleg an der Veräinsgeschicht, den Europapokal vun de Pokalgewënner 1965.

## Um Spaweck
 Offiziell Websäit vu West Ham United FC
Galvalange

D**'Galvalange S.A.** gouf 1981 gegrënnt.

2002 gouf s'eng 100% Duechter vun Arcelor a dunn 2006 an *Arcelor Dudelange* ëmbenannt. Den 1. Januar 2007 huet se mat der Ewald Giebel Luxemburg s.a. zur ArcelorMittal Dudelange s.a. fusionéiert.
Newcastle United FC

**Newcastle United FC** (Spëtznumm *The Magpies*) ass en englesche Foussballveräin zu Newcastle upon Tyne am Tyne a Wear. Déi 1. Härenekipp spillt an der Saison 2008/09 an der Premier League, der héchster Spillklass am englesche Liga System. De Veräi spillt seng Heemspiller am St. James' Park Stadion.

De Veräi gouf 1892 gegrënnt. Si hu véiermol den englesche Foussballchampionnat (deemools *First Division*) gewonnen, fir d'lescht am Joer 1927. Den FA Cup hu se sechsmol gewonnen, fir d'lescht 1955.

## Um Spaweck
 Offiziell Websäit vun Newcastle United FC
ArcelorMittal Diddeleng

D**'ArcelorMittal Diddeleng** war déi eenzeg Produktiounsunitéit aus dem Flaachstolberäich vum Groupe ArcelorMittal zu Lëtzebuerg. Si ass den 1. Januar 2007 aus der Fusioun vun Ewald Giebel Luxemburg an der Arcelor Diddeleng ervirgaangen.

D'Wierk huet zwou Aluminiumbeschichtungslinnen, zwou Elektrogalvanisatiounslinnen an ee Steel-Service-Center, dat Ganzt mat enger Produktiounscapacitéit vun 1 Millioun Tonne pro Joer.

Enn Juni 2019 huet ArcelorMittal d'Wierk - zesumme mat aneren zu Ostrava an Tschechien, Galati a Rumänien, Skopje an Nord-Mazedonien, Piombino an Italien, a Léck an der Belsch - un d'Liberty House Group verkaaft, déi der Gupta Family Group (GFG Alliance) gehéiert. Zesumme mat deene vu Léck gouf d'Firma a *Liberty Liège-Dudelange* ëmgenannt.

Am Mäerz 2021 huet de Creancier vu der GFG, d'Fintech-Entreprise Greensill, faillite gemaach Zanterhier gëtt gekuckt, wéi et soll virugoen .