open-index/open-wikipedia-markdown huggingface dataset:
Tour du Finistère 2014

Déi **29. Editioun vum [[Tour du Finistère]]** gouf den 19. Abrëll 2014 gefuer. Se stoung um Kalenner vum UCI Europe Tour 2014 an der Kategorie 1.1. Et war och déi siwent Kompetitioun vun der Coupe de France 2014.

D'Course gouf vum belsche Coureur Antoine Demoitié an engem Sprint mat fënnef Mann gewonnen.

## Generalklassement
Ouerrank

En **Ouerrank** oder **Ouerrénk** ass ee Bijou, deen een um Ouer dréit. 

Ouerréng kënne just un engem, oder als Koppel un zwee Ouere gedroe ginn.

Ouerréng ginn entweeder duerch e Lach am Ouerläppchen, oder als Clip um Ouerläppche gedroen.

Si kënnen d'Form vun engem Rank hunn, oder awer déi vun engem Pendentif oder enger *Puce*.

## Um Spaweck
Panamericansaurus schroederi

***Panamericansaurus schroederi*** ass déi bis elo eenzeg bekannt Aart vun der Gattung *Panamericansaurus*, déi zu de sauropoden Dinosaurier aus der Grupp vun den Titanosauria gehéiert, déi an der Ieweschter Kräidzäit a Südamerika gelieft hunn.

## Entdeckung

Fossil Iwwerreschter vun der Aart goufen am Juni 2003 bei enger paleontologescher Campagne vun der *Universidad Nacional del Comahue* an der *Allen-Formatioun* (Campanium bis Maastrichtium) no bei der Stad San Patricio del Chañar an der argentinescher Provënz Neuquén (Patagonien) fonnt. Ufanks gouf gemengt, si géifen zu der Gattung *Aeolosaurus* gehéieren; dono gouf awer erkannt, datt eng nei Aart an eng nei Gattung ass.

## Den Numm

De Gattungsnumm *Panamericansaurus* bezitt sech op d**Firma Pan American Energy'', déi d'Fuerschungen deemools finanziell ënnerstëtzt huet. Den Aartennumm soll d'Wënzerfamill Schroeder éieren, op där hirem Land d'Fossilie bei Bauaarbechten entdeckt goufen.

D**Familia Schroeder Winery* verkeeft iwwregens e puer vun hire Wäiner ënner dem Numm *Saurus* respektiv *Saurus Select''.
Noce blanche

** Noce blanche** ass e franséische Film vum Jean-Claude Brisseau aus dem Joer 1989.

## Ëm wat geet et am Film?
D'Mathilde Tessier, eng jonk Studentin verléift sech an hire Philosophieprofesser...

## Um Spaweck
Tenebre

** Tenebre** ass en italieenesche Film vum Dario Argento aus dem Joer 1982.

## Ëm wat geet et am Film?
Den amerikanesche Schrëftsteller Peter Neal reest an Italie fir säin neie Roman virzestellen. Zu Roum gëtt eng Fra ermuert genau sou wéi e Muerd am Neal sengem Buch beschriwwe gëtt…

## Um Spaweck
Les valseuses (Film)

** Les valseuses** ass e franséische Film vum Bertrand Blier aus dem Joer 1974 nom Roman mam selwechten Numm vum Bertrand Blier.

## Ëm wat geet et am Film?
De Jean-Claude an de Pierrot, zwéi jonk Typpen, déi net vill mat sech an der Zäit unzefänke wëssen, ausser ronderëmzehänken a Meedercher ze draguéieren, léieren d'Coiffeuse Marie-Ange kennen, a maache sech mat him an engem geklauten Auto a Richtung Mier...

## Um Spaweck
* De Film op der IMDb
* De Film op dvdclassic
Attila (Film 1954)

** Attila** ass en italieenesch-franséische Film vum Pietro Francisci aus dem Joer 1954.

## Ëm wat geet et am Film?
De Kinnek vun den Hunnen Attila iwwerfält dat Réimescht Räich

## Um Spaweck
* De Film op der IMDb
Jack Pinoteau

Den **Jack Pinoteau**, gebuer als **Jacques Pinoteau** den 20. September 1923 zu Clairefontaine-en-Yvelines, a gestuerwen de 6. Abrëll 2017, war e franséischen Dréibuchauteur a Filmregisseur.

Hie war de Brudder vum Filmregissuer Claude Pinoteau

## Filmographie
### als Regisseur
* 1951: *[[Ils étaient cinq]]* - Haaptacteuren: Jean Carmet, Jean Gaven
* 1954: *[[Le grand pavois]]* - Haaptacteuren: Jean Chevrier, Nicole Courcel
* 1957: *[[L'ami de la famille]]* - Haaptacteuren: Darry Cowl, Pascale Audret
* 1957: *[[Le triporteur]]* - Haaptacteuren: Darry Cowl, Pierre Mondy
* 1958: *[[Chéri, fais-moi peur]]* - Haaptacteuren: Darry Cowl, Tilda Thamar
* 1960: *[[Robinson et le triporteur]]* - Haaptacteuren: Darry Cowl, Béatrice Altariba
* 1963: *[[Les veinards]]* - Episod: *Un gros lot* - Haaptacteuren: Louis de Funès, Noël Roquevert
* 1965: *[[Les durs à cuire]]* - Haaptacteuren: Jean Poiret, Mireille Darc
* 1965: *[[Moi et les hommes de 40 ans]]* - Haaptacteuren: Dany Saval, Paul Meurisse

## Um Spaweck
Kryosphär

D**'Kryosphär** (Algriichesch: κρύος *kryos*‚ ‚Frascht‘) ass dat ganzt Virkomme vum feste Waasser (Äis) op engem Himmelskierper. Wéinst der klenger Dicht vum Äis ass et an der Reegel no bei der Uewerfläch vum Himmelskierper a kann zudeem selwer entweeder Deeler vun der Uewerfläch oder souguer déi ganz Uewerfläch bilden.

## Kryosphär vun der Äerd
D'Kryosphär vun der Äerd ëmfaasst:

* Mieräis a Schelfäis
* Landäis a Gletscher
* Äis an Permafrostbuedem an Äishöhlen
* Äiskristalle a Wolleken souwéi Schnéi an Äisdecken op Bannegewaasser als generell resp. joreszäitlech staark verännerlech Komponenten

Si ass en Deel vun der Hydrosphär an, wéi déi, en Deel vum Sphäresystem vun der Äerd. D'Kryosphär vun der Äerd huet eng grouss Bedeitung fir d'Klimasystem, well d'Äis reflektéiert wéinst sengem héije Réckstralverméigen (Albedo) eng grouss Mass vun der Sonnenastralung inklusiv der Hëtzstralung, un de Weltraum. Ausdeenung a Réckzuch vu kontinentalen Äisschëlter a Mieräisflächen hunn dofir Réckkopplungseffekter op d'Ofhuele resp. d'Eropklamme vun der duerchschnëttlecher Welttemperatur.

## Aner Himmelskierper

Wärend d'Kryosphär op der Äerd nëmmen en extreem klengen Deel vum ganze Planéitevolumen huet, ass deen Deel bei zolitten Objeten am bausse Sonnesystem bedeitend méi grouss.

An der Déift vu sou Äismounde läit d'Äis warscheinlech a sougenannte Héichdrockmodifikatioune vir, déi jee eng aner Kristallstruktur an eng méi héich Dicht hunn, wéi "normaalt" Äis.

## Kuckt och

* Waasseräisvirkommen am Universum

## Um Spaweck
* All About the Cryosphere. Websäit vum National Snow and Ice Datacenter (NSIDC) vun den USA iwwer d'Kryosphär vun der Äerd.
Badlands (Film)

**Badlands** ass en US-amerikanesche Film vum Terrence Malick aus dem Joer 1973.

## Ëm wat geet et am Film?
De Kit Carruthers huet 25 Joer a seng Frëndin Holly ass 15 Joer al. Dem Holly säi Papp ass net d'accord mat hirer Liaisoun, duerfir ermuert de Kit hien...

## Um Spaweck
* De Film op der IMDb
* De Film op dvdclassic
* De Film op Filmzentrale
Days of Heaven

** Days of Heaven** ass en US-amerikanesche Film vum Terrence Malick aus dem Joer 1978.

## Ëm wat geet et am Film?
De Bill, e Schmelzaarbechter, a seng Frëndin Abby verloosse Chicago fir an den Texas op eng Farm schaffen ze goen...

## Um Spaweck
* De Film op dvdclassic
Ulisse (Film 1954)

** Ulisse** ass en italieenesch-franséisch-amerikanesche Film vum Mario Camerini aus dem Joer 1954.

## Ëm wat geet et am Film?
De Film erzielt dem Odysseus seng Réckrees a seng Heemecht no der Eruewerung vun Troja.

## Um Spaweck
* Fotoe vum Film op DVDBeaver
Trumpler 14

Den **Trumpler 14** (oder *Collinder 230*) ass en Oppene Stärekoup am Stärebild Carina um südleche Stärenhimmel. Hie läit ronn 8.000 Liichtjoer vum Sonnesystem ewech am Carinaniwwel an huet en Duerchmiesser vu knapps 6 Liichtjoer. Mat engem Alter vun 300.000–500.000 Joer gehéiert hien zu de jéngste Kéip an der Mëllechstrooss.

Et ass e masseräiche Koup mat ronn 2000 jonke Stäre vun alle Gréisseklassen. Zum Beispill den Superris HD 93129A, ee vun den hellste Stären an eiser Galaxis.
Dee Stär ass ronn 80-mol méi masseräich wéi eis Sonn a liicht 2½ Millioune mol méi hell.

## Kuckt och

## Um Spaweck
* http://www.eso.org/public/germany/videos/eso0947a/ (Zoom op den Trumpler 14)
J. Geils

Den **John Warren Geils Jr.**, besser bekannt als **J. Geils**, gebuer den 20. Februar 1946 zu New York City, New York, a gestuerwen den 11. Abrëll 2017 zu Groton, Massachusetts war en US-amerikanesche Museker. Hie gouf als Gittarist a Grënnungsmember vun der “J. Geils Band” bekannt, déi 1981 mam Lidd *Centerfold* hire gréissten Hit hat.

## J. Geils Band
De Geils gouf zu New York gebuer an ass zu Morris Plains opgewuess.

1967 huet den J. Geils de Bluestrio “J. Geils Band” gegrënnt, déi sech an der Originalbesetzung aus him selwer (Gesang, Gittar), dem Danny Klein (Dr. Funk) (Bass) an dem Magic Dick (Richard Salwitz) (Mondharmonika) zesumme gesat huet. E puer Joer méi spéit koumen de Peter Wolf (Gesang), den Trombonnist Justman (Keyboard) an de Stephen Jo Bladd (Batterie) derbäi a si hunn sech zu enger Rockband entwéckelt. Nodeems sech d'Band 1985 opgeléist hat, koum et awer 2006 zu enger Neigrënnung.

## Instrumenter
Den J. Geils huet op follgend E-Gittare gespillt:
* Gibson ET-335
* Gibson Flying V
* Gibson Les Paul
* Fender Telecaster
* Fender Stratocaster
Deon Lotz

Den **Deon Lotz**, gebuer den 20. Juli 1964, ass e südafrikanesche Filmschauspiller. Hien huet seng Filmcarrière 2003 ugefaangen.

2011 huet hien de spezielle Präis *(Special Mention)* fir seng Roll am Film *[[Skoonheid]]* um Zurich Film Festival gewonnen.

De Lotz lieft zu Kapstad.

## Filmographie (Auswiel)
* 2004: *[[Blast (Film 2004)|Blast]]*
* 2007: *[[The World Unseen]]*
* 2011: *[[Skoonheid]]*
* 2013: **

## Um Spaweck
Maark: Ici fut repoussé l'envahisseur 1918

D**'Maarken ''Ici fut repoussé l'envahisseur 1918*** dacks mam Numm *Borne Vauthier* ze fannen, sinn [[Maark|Erënnerungsmaarken]] déi nom [[Éischte Weltkrich]] op der ganzer Frontlinn opgestallt goufen, fir déi Plazen ze markéieren, op deenen de Virmarsch vun der däitscher Arméi gestoppt gouf a wou duerno jorelaang e Stellungskrich bedriwwe gouf.

Et si kleng pyramidefërmeg Maarken aus modeléiertem Sandsteen (H=129&nbsp;cm L=86&nbsp;cm, B=59&nbsp; cm) . Op der Maark ass e franséischen Arméishelm deen op enger [[Lorber]]kroun läit. Op der rietser a lénkser Säit sinn eng [[Feldfläsch]] an eng Këscht fir eng [[Gasmask]] ze gesinn déi a Rimmer hänken, et kënnen awer och alt mol aner Attributer sinn. Um Fouss ass op all Eck eng [[Handgranat]] aus där e [[Palm]]eblat erauskuckt. Op der viischter Säit steet, am Lorberkranz, den Numm vun der Plaz wou se steet (oder stoung) mat ënnendrënner:<br>
Ici<br>
fut repoussé<br>
l'envahisseur<br>
1918<br>
Touring Club de France

D'Maarke goufen tëscht 1921 an 1927 op der ganzer Frontlinn op Initiativ vum franséische Kënschtler a [[Poilu]], [[Paul Moreau-Vauthier]], opgestallt. D'Iddi gouf vum [[Touring club de France]] a vum [[Touring club royal de Belgique]] ënnerstëtzt an de [[Philippe Pétain|Marschall Pétain]] hat eng Lëscht mat 240 Plazen opgestallt déi d'Frontlinn sollte markéieren. Schliisslech gouf nëmmen d'Hallschent realiséiert, vun deenen der haut nach 97 existéieren.

D'Maarke goufe vun der [[Nordséi]] bis op d'Schwäizer Grenz opgestallt, dovun 22 an der [[Belsch]] a 96 a [[Frankräich]]. Déi éischt gouf den [[11. November]] [[1921]], um drëtte Joresdag vun der *Armistice'' zu Château-Thierry gesat, well dat déi éischt Stad war déi bei der franséischer Konteroffensiv am Juli 1918 vum Generol Mangin vun de preiseschen Truppe befreit gouf an déi lescht gouf 1927 um Hartmannswillerkopf gesat.
Der Fan (Film 1982)

** Der Fan** ass en däitschen Horrorfilm vum Eckhart Schmidt aus dem Joer 1982.

## Ëm wat geet et am Film?

## Um Spaweck
Shoot to Kill (Film 1988)

**Shoot to Kill** ass en US-amerikanesche Film vum Roger Spottiswoode aus dem Joer 1988.

## Ëm wat geet et am Film?
Den FBI Agent Warren Stantin verfollegt e Mäerder dee sech an eng Touristegrupp ageschlach huet…

## Um Spaweck
*  De Film op der IMDb
Moonfleet (Film 1955)

** Moonfleet** ass en US-amerikanesche Film vum Fritz Lang aus dem Joer 1955 no engem Roman vum John Meade Falkner.

## Ëm wat geet et am Film?
Am klengen Duerf Moonfleet muss de jonken John Mohune sech géint Schmuggler wieren…

## Um Spaweck
Pandora and the Flying Dutchman

** Pandora and the Flying Dutchman** ass e brittesche Film vum Albert Lewin aus dem Joer 1951.

## Ëm wat geet et am Film?
D'Pandora Reynolds, eng US-amerikanesch Sängerin, ass a Spuenien op enger Tournée. En Torero an en Autoscoureur verléiwe sech a si. Si awer fillt sech vum Hendrick van der Zee, engem mysteriéisen Hollänner, ugezunn…

## Um Spaweck
* De Film op der IMDb
Loutsch

**Loutsch** ass de Familljennumm vun ë.&nbsp;a. follgende Persounen:
* Henri Loutsch (1905–1979), e lëtzebuergesche Chirurg.
* Hubert Loutsch (1878–1946), e lëtzebuergesche Politiker a Jurist.
* Jean-Claude Loutsch (1932–2002), e lëtzebuergeschen Ophtalmolog an Heraldiker.
## Kuckt och
* Regierung Loutsch
Il ratto delle Sabine

** Il ratto delle Sabine** ass en italieenesch-franséisch-jugoslawesche Film vum Richard Pottier aus dem Joer 1961.

## Ëm wat geet et am Film?
D'Réimer entféiere Frae vun de Sabiner well et zu Roum u Frae feelt…

## Um Spaweck
Fräi Sozial Alternativ

D**'Fräi Sozial Alternativ** bis den 13. Juni 2018 *Fräi Ökologesch Demokratesch Partei*, war eng lëtzebuergesch Partei, déi den 2. September 2016 zu Esch-Uelzecht ënner dem Numm *Fräi Ökologesch Demokratesch Partei* gegrënnt gouf. D'Iddi fir eng nei alternativ gréng Partei goung op de Ronald Mordiconi, Steve Melmer, Jacqueline Alf a Mirella Sabbatini zeréck.

Bei enger Statutenännerung den 13. Juni 2018 gouf den Numm op Fräi Sozial Alternativ geännert.

## Geschicht
Op der éischter Generalversammlung, den 2. September 2016, gouf de Ronald Mordiconi zum Nationalpresident gewielt. Den 1. Abrëll 2017 goufen op der Websäit vun der FÖDP d'Statuten an de Programm vun der Partei publizéiert. Mam Austrëtt vum Nationalpresident Mordiconi den 10. Juni 2018, gouf d'Websäit ofgeschalt.

De 14. November 2019 huet de Veräi sech wéinst "*Verschwendung von Ressourcen und Zeit*" opgeléist.

## Kuckt och
*Lëscht vun de politesche Parteien zu Lëtzebuerg
## Um Spaweck
* www.fsapartei.com
* "Wir wollen eine grüne Alternative sein." journal.lu, 15. September 2016.
* "Eintagsfliegen unter den Parteien: Überblick." tageblatt.lu, 9. September 2016.
(65803) Didymos

De **(65803) Didymos** (1996 GT) ass en äerdnoen Duebelasteroid. E besteet aus **Didymos A** a sengem Mound **Didymos B** (dee spéider den offiziellen Numm **(65803) Didymos I Dimorphos** krut).

Den Didymos gouf als Zilobjet fir d'ESA-NASA-Missioun AIDA am Joer 2022 ausgesicht,. mam Zil, Techniken an Technologië fir eng Asteroidenofwier auszeprobéieren an d'Ëmlafbunn vum klengen Himmelskierper, deen informell *Didymoon* genannt gëtt, liicht ze änneren..

## (65803) Didymos I Dimorphos
Den Asteroid gouf den 11. Abrëll 1996 am Kader vum Spacewatch-Projet um Kitt-Peak-Observatoire vum Joe Montani entdeckt. Den Himmelskierper huet en Duerchmiesser vun zirka 800&nbsp;m. Den 20. November 2003 gouf festgestallt, datt den Asteroid e Mound vun zirka 170 Meter Duerchmiesser huet, deen op enger Distanz vun ongeféier 1,1&nbsp;km ëm dee méi groussen Asteroid kreest.. De Begleeder krut déi virleefeg Bezeechnung *S/2003&nbsp;(65803)&nbsp;1*. Den 23. Juni 2020, krut en den offiziellen Numm **(65803) Didymos I Dimorphos** (aus dem Griicheschen: Δίμορφος, *wat zwou Formen huet*). Duerch déi zwou Missioune vun der NASA - DART an HERA - wäert de Mound den éischten astronomeschen Objet sinn, deen zwou Forme wäert hunn: eng virum Impakt an eng nom Impakt vun de Sonden.

De 24. November 2021 gouf eng Raumsond vun der NASA am Kader vum Double Asteroid Redirection Test (DART) mat Hëllef vun enger Falcon 9-Rakéit vu SpaceX Richtung Dimorphos geschéckt. De 27. September 2022 ass d'Sond, déi d'Gréisst vun engem klengen Auto huet, mat enger Vitesse vu méi wéi 20 000&nbsp;km/h op den Asteroid ageschlo. Et gëtt sech erhofft datt eng Ännerung vun der Ëmlafvitess vu Dimorphos ronderëm Didymos entsteet, vun ongeféier 0,4&nbsp;mm/s an esou d'Ëmlafzäit ëm 10 Minutte verlängert gëtt.

Am Oktober 2024 ass d'Missioun HERA geplangt, d'Sond soll da kläeren ëm wéi vill d'Ëmlafvitess effektiv g'ännert huet, a wéi grouss den Impakt vun der DART-Sond war.

Den Didymos a säi Mound Dimorphos, déi méi wéi 11 Millioune Kilometer vun der Äerd ewech sinn, wäerten ni ons Äerdbunn kräizen, et besteet deemno kee Risiko datt no béiden Experimenter den Asteroid op d'Äerd aschléit.

## Kuckt och

* Lëscht vun den Asteroiden
* Haaptasteroidenceinture
* NEOShield
* New Asteroid Initiative

## Um Spaweck
* JPL Asteroiden-Datebank: (65803) Didymos
* AstDyS -Astronomesch Date vum (65803) Didymos
* Mit AIDA zum Kleinplaneten Didymos spektrum.de
* AIDA: Asteroid Impact & Deflection Assessment (PDF) lpi.usra.edu, gekuckt den 9. Abrëll 2015
* (65803) Didymos @ NEODyS
* AIDA mission oca.eu
Waleri Wiktorowitsch Grischko

De **Waleri Wiktorowitsch Grischko** (op Russesch: Валерий Викторович Гришко), gebuer den 12. November 1951 zu Jassinuwata (Ukrainesch SSR), a gestuerwen den 12. Mee 2022 zu Sankt Péitersbuerg, war e russeschen Theaterregisseur an Theater- a Filmschauspiller. Hien huet am Samaraer Dramatheater geschafft.

Als Schauspiller gouf de Grischko mat Rollen am Film *[[Lewiafan]]* (2014) an an der Tëleeseerie *[[Raskol]]* (2011) bekannt.

## Filmographie (Auswiel)
* 2011: *[[Pjotr Perwy. Saweschtschanije|Пётр Первый. Завещание]]* (Tëleesserie, 4 Episoden)
* 2011: *[[Raskol|Раскол]]* (Tëleesserie)
* 2012: *[[Bely tigr|Белый тигр]]*
* 2014: *[[Lewiafan|Левиафан]]*
* 2014: *[[Kuprin. Jama|Куприн. Яма]]* (Tëleesserie, 4 Episoden)
* 2015: *[[A sori sdes tichije... (Film 2015)|А зори здесь тихие...]]*
* 2016: *[[Rasbudi menja|Разбуди меня]]*
* 2017: *[[Wremja perwych|Время первых]]*

## Um Spaweck
Nathalie Brocker

D**'Nathalie Brocker**, gebuer den 31. Mäerz 1980 an der Stad Lëtzebuerg, ass eng lëtzebuergesch-franséisch Filmschauspillerin.

Si gouf mat der Roll als Prinzessin Diana am Tëleesfilm *[[The Murder of Princess Diana]]* (2007) bekannt.

## Filmographie (Auswiel)
* 2001: *[[CQ (Film)|CQ]]*
* 2003: *[[The Emperor's Wife]]*
* 2007: *[[The Murder of Princess Diana]]* (Tëleesfilm)

## Um Spaweck
* Offizielle Blog vun der Nathalie Brocker
Un taxi pour Tobrouk

** Un taxi pour Tobrouk** ass e franséisch-däitsch-spuenesch-brittesche Film vum Denys de La Patellière aus dem Joer 1961 no engem Roman vum René Havard.

## Ëm wat geet et am Film?
Véier franséisch Zaldoten zesumme mat engem däitsche Prisonéier versiche lieweg aus der Libescher Wüst erauszekommen…

## Um Spaweck
*  De Film op dvdclassic
Charles Meder

De **Charles Meder**, gebuer de 5. Juni 1966, ass e lëtzebuergesche Professer am Kolléisch an Auteur.

2016 huet hien d'Novelle *Aname* erausbruecht a gouf dat selwecht Joer mat sengem Lauschterspill *CyberTrappED* mam 100,7 Radio-Präis ausgezeechent.

2017 krut hien de Lëtzebuerger Buchpräis an der Kategorie Literatur fir säi Wierk *Aname*.

2018 krut hie fir d'Theaterstéck *Geheimdiesntkönige* den zweete Präis vum Nationale Literaturconcours, an 2024 war hien de Gewënner vun deem Concours mat séngem Theaterstéck *Urd* .

Vun 2020 bis 2022 war hie Member vun den A:LL Schrëftsteller*innen. Hien ass Member vum Institut grand-ducal, Sektioun *Arts et Lettres*. Nodeems de Lucien Kayser no 12 Joer als President am Juli 2025 demissionéiert huet, hunn de Charel Meder an d'Carla Lucarelli kommissaresch d'Presidentschaft vun der Sektioun *Arts et Lettres* iwwerholl, ier se am Dezember 2025 an hire Funktiounen als President a Vizepresidentin a Sekretärin bestätegt goufen.

Als President vun der Kultur Stengefort ASBL, organiséiert hien zënter 2022 de *Summerdream Festival*  zu Stengefort.

De Charles Meder ass de Fils vum Cornel Meder an ass mat der Anja Di Bartolomeo bestuet.

## Wierker
* *Aname*. Novelle. 2016, Esch-Sauer, Op der Lay, ISBN 978-2-87967-220-5
* *Schortgen, En Eisefrësser an der Chamber*, 2022, Graphic Novel an Zesummenaarbecht mam Marc Angel, éditions guy binsfeld, ISBN 978-2-9199565-6-2
* Marc Limpach, Charles Meder. *Andrée Viénot-Mayrisch – Lettres à sa mère 1918-1946*. Luxembourg: Fondation Lydie Schmit, 2022. Print. ISBN 978-2-919908-20-2
* Charles Meder, Pierre Louis II, *Ditteridi, E satirescht Märche vun der Neister Generatioun*, 2023, Op der Lay, ISBN 978-2-87967-266-3

## Theaterstécker
* *Geheimdiesntkönige*, 2018; Hie krut fir dëst Theaterstéck den zweete Präis vum Concours littéraire national 2018.
* *De Cabinet vum Dokter Menasse*; Am Januar 2019 gouf dëst multilinguaalt Theaterstéck am Kasemattentheater fir d'éischt opgeféiert.
* *Schnouky*, E Monolog, deen op Bréiwer vum Andrée Mayrisch u seng Mamm Aline de Saint-Hubert baséiert, Konzeptioun a Auswiel vun den Texter zesumme mam Marc Limpach, Uropféeierung mam Eugénie Anselin am Abrëll 2021 am Kasemattentheater
* *Urd. Pièce multilingue pour un coupable, sa victime, un mannequin de vitrine, plusieurs mannequins gonflables et le public.* 1. Präis vum Concours littéraire national 2024.

## Um Spaweck
* Charles Meder - E Gespréich mam Gewënner vum Héierspill-Präis. 100komma7.lu, 25. Nov 2016 - 17:06.
* Lecture vun heiheem: "Aname" vum Charles Meder RTL.lu, 18.03.2017
* Valerija Berdi / cbi, Anja Di Bartolomeo a Charles Meder, 100komma7.lu, 21. Aug 2020 - 16:00.
* Charles Meder, l'homme qui danse avec les mots, luxembourg.public.lu/fr/societe-et-culture, 31.03.2025
* Stengeforter Perséinlechkeet! Charel Meder, Iwwer Wierder, Iddien a Gemeinschaftsliewen, Stengeforter Neiegkeeten, De Magasinn vu Stengefort, N. 117, August 2025, S. 26-31
101 Reykjavík

** 101 Reykjavík** ass en islännesch-dänesch-däitsch-norwegesch-franséische Film vum Baltasar Kormákur aus dem Joer 2000 no engem Roman vum Hallgrímur Helgason.

## Ëm wat geet et am Film?
Den Hlynur lieft mat 30 Joer, ouni Aarbecht, nach ëmmer bei senger Mamm doheem. Säi Liewe gëtt op d'Kopp gehäit, wéi d'Lola, senger Mamm hir Flamenco-Léierin, bei si wunne kënnt...

## Soss
"101 Reykjavík" ass de Postcode vum Zentrum vun der Stad.

## Um Spaweck
* De Film op der IMDb
René Cavallini

De **René Cavallini**, gebuer den 22. Dezember 1954, ass e lëtzebuergesche Blues-Museker, -Gittarrist, -Harmonika-Spiller a -Sänger, deen zu Déifferdeng lieft. Hien ass de Papp vum lëtzebuergesche Blues-Museker Remo Cavallini.

De René Cavallini gouf ë.&nbsp;a. vu follgende Blues-Museker beaflosst: Sonny Boy Williamson, Eric Clapton, Peter Green, B. B. King, Albert King a Freddie King.

De René Cavallini huet ë.&nbsp;a. a follgende Bande gespillt:
* Strange Brew
* Blues, Women & Whiskey
* The Outfits
* Clean Head
* Sneaky Pete
* Cleanhead's Factory
* The Blues Bastards

## Um Spaweck
* Auszuch aus engem Concert vun der Band Strange Brew op Youtube: https://www.youtube.com/watch?v=u9ErXu8gcRA
Vanacker

**Vanacker** ass de Familljennumm vun ë.&nbsp;a. follgende Persounen:
* Bjarne Vanacker, e belsche Vëlossportler.
* Georges Vanacker (1923–1992), e belsche Mineralsammler.
* Marc Vanacker (* 1976), e lëtzebuergesche Journalist a fréiere Vëlossportler.

## Kuckt och
* Van Acker
Schlim

**Schlim** ass de Familljennumm vun ë.&nbsp;a. follgende Persounen:
* Claude Schlim (* 1982), e lëtzebuergesche Museker.
* Jean Louis Schlim (* 1952), e lëtzebuergesch-däitschen Auteur an Archivar.
* Jean-Claude Schlim (* 1963), e lëtzebuergesche Filmtechniker, Filmregisseur, Filmproduzent a fréiere Journalist.
* Louis Joseph Schlim (1819–1863), e belsch-lëtzebuergesche Botaniker.
The Wind and the Lion

**The Wind and the Lion** ass en US-amerikanesche Film vum John Milius aus dem Joer 1975.

## Ëm wat geet et am Film?
Am Oktober 1904 gëtt eng US-amerikanesch Fra mat hiren zwee Kanner zu Tanger vum Scheich Mulai Ahmed er Raïsuli entfouert…
## Soss
D'Geschicht vum Film baséiert op der reeller Entféierung vum Ion Perdicaris a sengem Jong, déi 1904 vum Ahmed ben Mohammed el-Raisuli senge Rebelle gefaange geholl gi waren.

## Um Spaweck
* De Film op der IMDb
Brian De Palma

De **Brian De Palma**, gebuer als *James Giacinto De Palma jr.* den 11. September 1940 zu Newark, New Jersey, ass en US-amerikanesche Filmregisseur, Dréibuchauteur a Filmproduzent.

## Filmographie
### als Regisseur
#### Kino
* 1960: *Icarus* - (Kuerzfilm)
* 1961: *660124: The Story of an IBM Card* - (Kuerzfilm)
* 1962: *Wotons Wake* - (Kuerzfilm)
* 1964: *Jennifer* - (Kuerzfilm)
* 1965: *Bridge That Gap* - (Kuerzfilm)
* 1966: *Show Me a Strong Town and I'll Show You a Strong Bank*- (Kuerzfilm) 

* 1966: *[[The Responsive Eye]]*
* 1968: *[[Murder à la Mod]]* 
* 1968: *[[Greetings]]* - Haaptacteuren: Jonathan Warden, Robert De Niro
* 1969: *[[The Wedding Party]]* - Haaptacteuren: Jill Clayburgh, Valda Setterfield
* 1970: *[[Dionysus in '69]]* - Regie zesumme mam Richard Schechner 
* 1970: *[[Hi, Mom!]]* - Haaptacteuren: Charles Durning, Robert De Niro
* 1972: *[[Get to Know Your Rabbit]]* - Haaptacteuren: Tom Smothers, John Astin
* 1973: *[[Sisters]]* - Haaptacteuren: Margot Kidder, Jennifer Salt
* 1974: *[[Phantom of the Paradise]]* - Haaptacteuren: William Finley, Jessica Harper
* 1976: *[[Obsession (Film 1976)|Obsession]]* - Haaptacteuren: Cliff Robertson, Geneviève Bujold
* 1976: *[[Carrie]]* - Haaptacteuren: Sissy Spacek, Piper Laurie
* 1978: *[[The Fury]]* - Haaptacteuren: Kirk Douglas, John Cassavetes
* 1979: *[[Home Movies]]* - Haaptacteuren: Nancy Allen, Kirk Douglas
* 1980: *[[Dressed to Kill (Film 1980)|Dressed to Kill]]* - Haaptacteuren: Michael Caine, Angie Dickinson
* 1981: *[[Blow Out]]* - Haaptacteuren: John Travolta, Nancy Allen
* 1983: *[[Scarface (Film 1983)|Scarface]]* - Haaptacteuren: Al Pacino, Michelle Pfeiffer
* 1984: *[[Body Double]]* - Haaptacteuren: Craig Wasson, Melanie Griffith
* 1986: *[[Wise Guys]]* - Haaptacteuren: Danny DeVito, Harvey Keitel
* 1987: *[[The Untouchables (Film 1987)|The Untouchables]]* - Haaptacteuren: Kevin Costner, Sean Connery
* 1989: *[[Casualties of War]]* - Haaptacteuren: Michael J. Fox, Sean Penn
* 1990: *[[The Bonfire of the Vanities]]* - Haaptacteuren: Tom Hanks, Bruce Willis
* 1992: *[[Raising Cain]]* - Haaptacteuren: John Lithgow, Lolita Davidovich
* 1993: *[[Carlito's Way]]* - Haaptacteuren: Al Pacino, Sean Penn
* 1996: ** - Haaptacteuren: Tom Cruise, Jon Voight
* 1998: *[[Snake Eyes]]* - Haaptacteuren: Nicolas Cage, Gary Sinise
* 2000: *[[Mission to Mars]]* - Haaptacteuren: Gary Sinise, Tim Robbins
* 2002: *[[Femme Fatale]]* - Haaptacteuren: Rebecca Romijn, Antonio Banderas
* 2006: *[[The Black Dahlia]]* - Haaptacteuren: Josh Hartnett, Scarlett Johansson
* 2007: *[[Redacted]]* - Haaptacteuren: Patrick Carroll, Izzy Diaz
* 2012: *[[Passion]]* - Haaptacteuren: Rachel McAdams, Noomi Rapace

## Um Spaweck
Doctor Strange (Film 2016)

**Doctor Strange** ass en US-amerikanesche Film vum Scott Derrickson aus dem Joer 2016 no de Personnage vum Steve Ditko a Stan Lee.

## Ëm wat geet et am Film?
Den Dr. Stephen Strange, e bedeitenden Neurochirurg kann als Folleg vun engem Autosaccident seng Hänn net méi gebrauchen. Zu Kathmandu an enger geheimer Schoul fir Magier léiert hie wéi e mat der Kraaft vu sengem Geescht säin Handicap kann iwwerwannen…

## Kuckt och
* Doctor Strange (Comic)

## Um Spaweck
* De Film op der IMDb
The Accused (Film 1988)

**The Accused** ass en US-amerikanesche Film vum Jonathan Kaplan aus dem Joer 1988.

## Ëm wat geet et am Film?
D'Kathryn Murphy iwwerhëlt als Procureur viru Geriicht de Fall vun der Sarah Tobias déi an enger Bar vun dräi Männer violéiert ginn ass…

De Film baséiert op engem richtegen Evenement an zwar der Vergewaltegung vun der 21 Joer aler Cheryl Araujo de 6. Mäerz 1983.

## Um Spaweck
* De Film op der IMDb
The Cider House Rules (Film)

** The Cider House Rules** ass en US-amerikanesche Film vum Lasse Hallström aus dem Joer 1999 no engem Roman vum John Irving.

## Ëm wat geet et am Film?
An engem Weesenhaus bekëmmert sech den Dokter Wilbur Larch ëm d'Gebuerten an d'Ofdreiwungen…
## Um Spaweck
* De Film op der IMDb
Les Parisiennes (Film 1962)

** Les Parisiennes** ass e franséisch-italieeneschen Episodefilm vum Jacques Poitrenaud, Michel Boisrond, Claude Barma a Marc Allégret aus dem Joer 1962.

## Ëm wat geet et am Film?
#### 1: Ella
D'Ella eng jonk Sängerin begéint an engem Taxi en amerikanesche Filmproduzent…

#### 2: Antonia

D'Antonia beweist datt hatt Temperament huet…

#### 3: Françoise
D'Françoise an d'Jacqueline versichen hiert Gléck beim Michel… 
#### 4: Sophie
D'Sophie begéint owes um Heemwee engem jonke Sänger…

## Um Spaweck
* De Film op der IMDb
A Walk in the Woods (Film)

**A Walk in the Woods** ass en US-amerikanesche Film vum Ken Kwapis aus dem Joer 2015 no engem Buch vum Bill Bryson.

## Ëm wat geet et am Film?
Den Auteur vu Reesbicher Bill Bryson decidéiert zesumme mat sengem Frënd den 3500 Kilometer laangen Appalachian Trail ze goen…

## Um Spaweck
* De Film op der IMDb
The Curse of Frankenstein

** The Curse of Frankenstein** ass e brittesche Film vum Terence Fisher aus dem Joer 1957 no engem Roman vun der Mary Shelley.

## Ëm wat geet et am Film?
De Baron Frankenstein well aus der Läich vun engem Déif, den Hänn vun engem Sculpteur an dem Gehier vun engem Wëssenschaftler en neie Mënsch schafen…

## Um Spaweck
La guerre des boutons (Film 1962)

** La guerre des boutons** ass e franséische Film vum Yves Robert aus dem Joer 1962 nom engem Roman vum Louis Pergaud.

## Ëm wat geet et am Film?
D'Kanner vu Longeverne a Velrans zerstreide sech wéi all Joer no der grousser Vakanz...

## Um Spaweck
Grand Prix de Denain 2017

Déi **59. Editioun vum [[Grand Prix de Denain]]** gouf den 13. Abrëll 2017 gefuer. E stoung um Kalenner vun der UCI Europe Tour 2017 an der Kategorie 1.HC. Et war déi 6 Kompetitioun fir d'Coupe de France 2017.

## Generalklassement
Roue tourangelle 2016

Déi **15. Editioun vun der [[Roue tourangelle]]** gouf de 24. Abrëll 2016 gefuer. Se stoung um Kalenner vun der UCI Europe Tour 2016 an der Kategorie1.1.

Et war och déi néngt Kompetitioun vun der Coupe de France 2016.

### Generalklassement
Éléonore Hirt

D**'Éléonore Hirt**, gebuer den 19. Dezember 1919 zu Basel, a gestuerwen de 27. Januar 2017 zu Paräis, war eng franséisch-Schwäizer Schauspillerin.

Hir Carrière huet sech haaptsächlech am Theater ofgespillt wou si vun 1938 bis 2006 aktiv war. Dernieft war si awer och am Kino an an Televisiounsfilmer ze gesinn.

## Filmographie
### Kino

* 1941: *[[L'oasis dans la tourmente]]* - Regie: Arthur Porchet, Max Pellet
* 1961: *[[Vie privée (Film 1962)|Vie privée]]* - Regie: Louis Malle 
* 1965: *[[What's new, Pussycat?]]* - Regie: Clive Donner 
* 1967: *[[The Night of the Generals]]* - Regie: Anatole Litvak
* 1967: *[[Jeu de massacre]]* - Regie: Alain Jessua 
* 1969: *[[La main]]* - Regie: Henri Glaeser
* 1969: *[[La horse]]* - Regie: Pierre Granier-Deferre
* 1970: *[[Tropic of Cancer (Film)|Tropic of Cancer]]* - Regie: Joseph Strick
* 1971: *[[A Time for Loving]]* - Regie: Christopher Miles
* 1976: *[[Seven Nights in Japan]]* - Regie: Lewis Gilbert
* 1977: *[[Préparez vos mouchoirs]]* - Regie: Bertrand Blier
* 1981: *[[La nuit de Varennes]]* - Regie: Ettore Scola
* 1983: *[[Les princes]]* - Regie: Tony Gatlif
* 1987: *[[Fucking Fernand]]* - Regie: Gérard Mordillat
* 1988: *[[Anna - Der Film]]* Regie: Frank Strecker
* 1990: *[[À la vitesse d'un cheval au galop]]* - Regie: Fabien Onteniente
* 1996: *[[Un amour de sorcière]]* - Regie: René Manzor
* 1997: *[[L'amour fou (Film 1997)|L'amour fou]]* - Regie: Michel Rodde
* 2009: *[[Mères et filles]]* - Regie: Julie Lopes Curval

## Um Spaweck
Louis Joseph Schlim

De **Louis Joseph Schlim**, gebuer den 3. Januar 1819 an der Stad Lëtzebuerg, a gestuerwen den 21. Mee 1863 zu Paräis, war e Planzesammler, Botaniker an Auermécher. Hien hat d'Belsch Nationalitéit an huet an Nord- a Mëttelamerika geschafft.

Hie war den Hallefbrudder vum Botaniker Jean Linden.

D'Orchideegattung *[[Schlimia]]* huet hiren Numm zu Éiere vum Louis Joseph Schlim.
Roue tourangelle 2014

Déi **13. Editioun vun der [[Roue tourangelle]]** gouf de 27. Abrëll 2014 gefuer. Se stoung um Kalenner vun der UCI Europe Tour 2014 an der Kategorie1.1.

### Generalklassement
Roue tourangelle 2013

Déi **12. Editioun vun der [[Roue tourangelle]]** gouf den 21. Abrëll 2013 gefuer. Se stoung um Kalenner vun der UCI Europe Tour 2013 an der Kategorie1.1.

### Generalklassement
Route Adélie de Vitré 2017

Déi **22. Editioun vun der [[Route Adélie de Vitré]]** gouf den 31. Mäerz 2017 gefuer. Se stoung um Kalenner vum UCI Europe Tour 2017 an der Kategorie 1.1. Et war och déi drëtt Kompetitioun vun der Coupe de France 2017.

## Generalklassement

## Um Spaweck
* ProCyclingStats
Roue tourangelle 2017

Déi **16. Editioun vun der [[Roue tourangelle]]** gouf den 2. Abrëll 2017 gefuer. Se stoung um Kalenner vun der UCI Europe Tour 2017 an der Kategorie1.1.

Et war och déi véiert Kompetitioun vun der Coupe de France 2017.

### Generalklassement
Route Adélie de Vitré 2013

Déi **18. Editioun vun der [[Route Adélie de Vitré]]** gouf den 29. Mäerz 2013 gefuer a stoung um Kalenner vum UCI Europe Tour 2013 an der Kategorie 1.1. Et war déi véiert Kompetitioun vun der Coupe de France 2013.

## Generalklassement
Marc Hostert

De **Marc Hostert**, gebuer den 18. Juli 1965 an der Stad Lëtzebuerg, e lëtzebuergesche Beamten an Tëlee- a Radiomoderateur.

Den Hostert ass de President vun der *Fondation des universitaires en sciences économiques* (FUSE) a vum *[[Cercle artistique de Luxembourg]]* (CAL).

## Gielercher
*
Daimler-Reitwagen

Den **Daimler-Reitwagen**, oder **Daimler Petroleum Reitwagen**, oder ***Einspur*** war e Moto (Motorrad) vun den däitschen Ingenieure Gottlieb Daimler a Wilhelm Maybach, deen am Joer 1885 gebaut gouf. Et war den éischte Moto mat Verbrennungsmotor op der Welt.

## Um Spaweck
Hilla Limann

Den **Hilla Limann**, gebuer den 12. Dezember 1934 zu Gwollu a gestuerwen den 23. Januar 1998 zu Accra, war e ghanaesche Politiker an Diplomat. Hie war vun 1979 bis 1981 den 9. President vun der Republik Ghana.

Hie war den eenzege President vun der "Drëtter Ghanaesch Republik".

## Um Spaweck
Jean-Paul Pier

De **Jean-Paul Pier**, gebuer de 5. Juli 1933, a gestuerwen de 14. Dezember 2016 zu Beetebuerg, war e lëtzebuergesche Mathematiker a Professer um Centre universitaire vu Lëtzebuerg, *Docteur en sciences mathématiques*.

De Pier huet méi wéi 40 Joer op Universitéiten enseignéiert. Hien huet zu Lëtzebuerg, a Frankräich an an den USA geschafft.

## Wierker (Auswiel)

* 1961: *Genèse et évolution de l'idée de compact*
* 1980: *Histoire de la notion de compacité*
* 1984: *Amenable Locally Compact Groups*
* 1987: *Invariance et moyennabilité*
* 1988: *Amenable Banach Algebras*
* 1990: *L'analyse harmonique: son développement historique*
* 1995: *L'évolution des théories de l'intégration au cours de la première moitié du XXe siècle*
* 1996: *Histoire de l'intégration: vingt-cinq siècles de mathématiques*
* 2001: *Mathematical Analysis During the 20th Century*
* 2006: *Mathématiques: entre savoir et connaissance*

## Um Spaweck
* Doudesannonce
Jean-Pierre Pier

De **Jean-Pierre Pier**, gebuer den 29. August 1870 zu Mamer, a gestuerwen de 7. Februar 1970 zu Réimech, war e lëtzebuergesche Schoulmeeschter an Auteur.

No sengem Studium an der Normalschoul, war de Pier vun 1896 bis 1935 Schoulmeeschter zu Bouneweg. Als Member a President vun der Kierchefabréck war hien aktiv bei de Manifestatiounen an der Par.

De Pier huet 1939 eng Chronik iwwer Bouneweg erausginn, an där hien den Urspronk an d'Entwécklung vum Quartier, déi sozial Struktur vun den Awunner, déi militäresch Evenementer iwwer d'Joerhonnerten, d'Geschicht vum Klouschter an d'Entwécklung vun der Par ënnersicht huet.

## Auszeechnungen
* Médail en vermeil am Ordre de la couronne de chêne (Promotioun 1929)
* Als Undenken un de Pier gouf zu Bouneweg eng Strooss (Rue Jean-Pierre Pier) no him genannt.

## Wierker (Auswiel)
* 1906: “Stand der Dienstwohnungen des Lehrpersonals unserer Primärschulen”, Luxemburg: M. Huss, 14 S.
* 1908: “Das internationale Büreau für Lehrervereine und der Luxemburger Lehrerverein”, Luxemburg: P. Worré-Mertens, 16 S.
* 1939: “Bonneweg in Mittelalter und Neuzeit und seine geschichtlichen Beziehungen zu Hollerich”, Luxemburg: Sankt-Paulus-Dr., 244 S.
* 1950: “Die Bewegung der Bevölkerung in den Gemeinden unseres Landes wärend der letzten hundert Jahre: Von 1847-1947: Nach den Ergebnissen der Volkszählungen”, Separat-Abdruck aus der Zeitschrift: Heimat und Mission, Hefte 2 und 3, Jahrg. 1950
* 1952: “Von der Leproserie und den Zisterzienserinnen in Bonneweg: Beitrag zur Feier des 800. Todestages vom hl. Bernhard, Stifter des Ordens der Zisterzienser”, an: Heimat und Mission
* 1965: “Religiöse Kultstätten in Bonneweg”, an: Marie Notre-Dame, Reine de la Paix: plaquette éditée à l'occasion de la consécration de l'église paroissiale de Bonnevoie, Luxembourg: Impr. St-Paul
Pier

**Pier** ass de Familljennumm vun ë.&nbsp;a. follgende Persounen:
* Christophe Mario Pier (* 1992), e lëtzebuergesche Rapper, deen als C.M.P  Kriz Banger méi bekannt ass.
* Jean-Pierre Pier (* 1870, † 1970), e lëtzebuergesche Schoulmeeschter.
* Jean-Paul Pier (* 1933, † 2016), e lëtzebuergesche Mathematiker a Professer vun der Universitéit Lëtzebuerg.

Pier ass och eng vun de lëtzebuergesche Variante vum Virnumm Pierre.
Sozial Demokratesch Vollekspartei

D**'Sozial Demokratesch Vollekspartei** (**SDV**) ass eng lëtzebuergesch Partei, déi de 25. Abrëll 2015 gegrënnt gouf.

Ee vun den Initiateuren ass den Nico Castiglia, dee virdru Member vun der adr war. Hie wollt ee Putsch maachen a Südpresident ginn an ass dunn erausgeheit ginn. Duerno war hie Member vun der Piratepartei. Nodeems hien awer net Spëtzekandidat vun der Südlëscht ginn ass, huet hien eng nei Partei gegrënnt.
Lëtzebuerger Bierger Partei

D**'Lëtzebuerger Bierger Partei** (**LBP**) war eng lëtzebuergesch Partei, déi am Juni 2015 gegrënnt gouf, an aus dem "Groupe Neiwahlen" ervirgoung, déi sech an de sozialen Netzwierker fir nei Wale staark gemaach huet. Zu den Initiateuren hunn d'Nadia Renkens, d'Vivi Bonomi an den Daniel Rinck gehéiert.

Ee vun de Matgrënner, den Daniel Rinck, huet op der ADR-Nordlëscht fir d'Chamberwalen 2018 kandidéiert; vun der Lëtzebuerger Bierger Partei war duerno net méi vill ze héieren.
Schéieschlach

D**'Schéieschlach** ass e verwëllefte Passage tëschent der rue Wiltheim an dem Rempart iwwer dem Boulevard Victor-Thorn am historeschen Zentrum vun der Stad Lëtzebuerg.

Den Agank vum Schéieschlach ass op der Nr. 6 an der rue Wiltheim, en Haus dat zu de Gebaier vum Nationalmusée fir Geschicht a Konscht um Fëschmaart gehéiert. D'Haus huet fréier der Famill Kutter gehéiert.

Duerch d'Schéieschlach kënnt een op de Chemin du rempart vun der fréierer Festung.

Zur Säit vum Rempart hi leeft de Passage ënner enger Terrass mat enger Balustrad erduerch, op där op béide Säiten eng stenge Skulptur a Form vun engem Kapp steet. De Kapp op der rietser Säit - vum Rempart aus gekuckt - dréit en Turban an erënnert domat un eng Persoun aus dem Orient. De Kapp op der lénkser Säit dréit en Helm oder eng Mutz. D'Bedeitung vun deenen zwou Skulpturen ass net gekläert.

## Numm
Den Numm vum Schéieschlach geet warscheinlech op de Familljennumm *[[Scheer]]* zeréck.

## Archeologesch Gruewungen
2002 an 2003 huet de Fonds de rénovation de la vieille ville archeologesch Gruewungen organiséiert, bei deenen op der Plaz vum Schéieschlach Reschter vun enger Strooss aus dem Mëttelalter - der sougenannter *Spudelsgasse* - fonnt goufen, déi deemools bis an d'Buerg um Bockfiels gefouert huet.

## Literatur
* Yegles-Becker, I., 2004. *La naissance d'une ville.* ons stad 76: 20-26 https://web.archive.org/web/20170706213833/http://onsstad.vdl.lu/uploads/media/ons_stad_76-2004_20-26.pdf
* Yegles, I., C. Hommel & C. Esch, 2012. *Lëtzebuerg Alstad Vieille ville*. Éditions Schortgen, 176 S. ISBN 978-2-87953-154-0

## Um Spaweck
* Archeologesch Gruewungen am Schéieschlach
Santiago (Cap Vert)

**Santiago** (*Ilha de Santiago*, "Insel vum hellege Jacques") ass déi gréisst vun de Kapverdeschen Inseln am Atlantik.

## Geographie
Santiago gehéiert zu der südlecher Inselgrupp *Ilhas de Sotavento* ("Inselen ënnert dem Wand"). Si ass 991&nbsp;km² grouss an huet ronn 290.000 Awunner. D'Haaptstad Praia (132.000 Awunner) läit am Süde vun der Insel. Déi zweetgréisst Stad, am Zentrum vun der Insel, ass Assomada.

Wéi déi aner kapverdesch Inselen och ass Santiago eng Vulkaninsel mat staarke Reliefer, weiden Däller a Form vun engem U, Héichflächen an Zeiebierger. Deen héchst Punkt ass de *Pico da Antónia* (1.394 m), zweethéchsten de Serra da Malagueta. Am Zentrum vun der Insel, wou d'Bierger sinn, reent et méi dacks, an do gëtt och vill Landwirtschaft bedriwwen, iwwerdeems et an de flaache Küstreregioune wüstenarteg dréchen ass.

Administrativ ass Santiago an aacht *Concelhos* (Arrondissementer) agedeelt: Praia, Ribeira Grande, São Domingos, São Lourenço dos Órgãos, São Salvador do Mundo, Santa Cruz, Santa Catarina, São Miguel an Tarrafal.

## Geschicht
D'Insel gouf 1460 vum Antonio da Noli besidele gelooss, deen do eng kleng Garnisoun zu Cidade Velha (dat deemools nach *Ribeira Grande* housch) installéiert huet.

Am 16. Joerhonnert huet Cidade Velha eng Schlësselroll am Sklavenhandel gespillt, well do tëscht Afrika an Amerika op engem Tëschestopp "den Tri gemaach" gouf. Et war dann och deemools déi zweeträichst Stad vum portugisesche Welträich. Mee de Sklavenhandel ass dono ëmmer méi an d'Hänn vun de Fransousen, Britten Hollänner a Spuenier geroden, a Santiago gouf ëmmer nees vu Piraten iwwerfall. No engem besonnesch zerstéiereschen iwwerfall 1712 gouf Cidade Velha als Haaptstad opginn an déi gouf op de Plateau vu Praia verluecht, dee besser verdeedegt konnt ginn.

## Ekonomie
D'Landwirtschaft (Mais, Zockerrouer, Banannen, Maniok a Mango) an de Fëschfank, souwéi den Handel mat deene Produkter, sinn déi Haapt-Wirtschaftsaktivitéiten. D'Déngschleeschtunge sinn am Gaang sech z'entwéckeln.

Op Santiago ass och d'Nationalbibliothéik an d'Nationalarchiv vum Cap Vert, d'Privat-Universitéit Jean Piaget an zwou ëffentlech Universitéiten, d'Universitéit vum Cap Vert (2006 opgaangen) an d'Universitéit vu Santiago.
## Um Spaweck
Monteur

E **Monteur** ass en Aarbechter, Handwierker oder Techniker deen déi verschidde Baudeeler oder Elementer vun engem Ensembel zesummesetzt oder se sou preparéiert datt se liicht zesummegebaut kënne ginn.

Monteure fënnt een am Bau, besonnesch am Stolbau, wou et schonn ëmmer e gefrote Beruff war well gutt Monteure schwéier opzedreiwe waren. Sou sinn déi bescht dervun uechter d'Welt gereest, a wa se dann net doheem waren da ware se *op Montage*.

Soss gëtt de Begrëff nach fir en ettlech aner Zorte vu Monteure gebraucht. Sou gëtt et:

* De Monteur an der Typographie, deen d'Clicheeën opmontéiert;
* Den elektresche Monteur deen all Zorte vu Linnen a Verkabelunge montéiert oder elektresch Motoren depanéiert an einfach Reparature bei elektreschen Installatioune mécht;
* De Monteur-mecanicien oder Ajusteur deen nei Maschinnen opriicht, op der Plaz ajustéiert, an déi neideg Reglagë mécht;
* De Monteur beim Film ass en Techniker dee sech ëm de *Montage* vum Film bekëmmert. Kuckt dozou: Filmediteur.
Cidade Velha

**Cidade Velha** (fréier *Ribeira Grande*), zanter 2005 offiziell (nees) **Ribeira Grande de Santiago**, ass eng Stiedche mat ronn 12.000 Awunner am Süde vun der kapverdescher Insel Santiago. Se läit direkt um Mier, op enger Héicht vu 5 m.

Et ass déi fréier Haaptstad vun der Insel, a s'ass wéinst hirer historescher Bedeitung zanter 2009 op der Unesco-Lëscht vum Weltkulturierwen agedroen.

## Geschicht
1462 huet den Antonio da Noli *Ribeira Grande* ("groussen Dall") als kleng Garnisoun opriichte gelosss; et war dëst déi éischt Siidlung um Cap Vert an och déi éischt permanent europäesch Siidlung an den Tropen. Dofir goufe Siidler aus Madeira erbäibruecht.

1466 krut se de kinnekleche Monopol op de Sklavenhandel a gouf doduerch schëtzeg ëmmer méi dichteg. Sklaven aus Guinea-Bissau an aus Sierra Leone goufe vun do aus weider a Brasilien an an d'Karibik "verschéckt". Den Dall vu *Ribeira Grande* war dobäi eng Zort natierleche Prisong. Fir e bessere Präis ze kréien, hunn d'Händler d'Leit nach séier an der Kierch *Nossa Senhora do Rossario* deefe gedoen.

1532 gouf d'Uertschaft Bëschofssëtz a krut 1572 offiziell den Titel *Stad* (*Cidade*). De Vasco da Gama (1497) an de Christoph Kolumbus (1498) hunn op hiren Entdeckungsreesen do Halt gemaach. 1585 an 1586 huet de Sir Francis Drake d'Stad allkéiers iwwerfall.

Am 17. Jorhonner hat *Ribeira Grande* eng wichteg Roll als Hafe vun der Portugisescher Indien-Armada, als Tëschestopp fir a Brasilien an am Sklavenhandel gespillt. Domat war et 1712 eriwwer, wéi de Fransous Jacques Cassart d'Stad geplëmmt an zerstéiert huet.

Haut ass Cidade Velha e klengt Fëscherduerf, an den Dall lannscht de Floss gëtt fir den Ubau vu Landwirtschaftsprodukter benotzt wéi Zockerrouer, Kokosnëss a Mangoen.

## Kuckeswäertes
* De *Pelourinho* (Stillchen) vu 1512 op der Maartplaz erënnert un d'Geschicht vum Sklavemaart zu *Ribeira Grande*.
* D'Kierch *Nossa Senhora do Rossario* vu 1497, 
* D'Ruine vun der Kierch vum Klouschter vu *S. Francisco* a vun der Kathedral
* De *Forte Real de São Filipe* vu 1587

## Um Spaweck
Musée du Luxembourg

De **Musée du Luxembourg** war e fréieren Nationalmusée zu Paräis. E gouf 1818 op Uerder vum Louis XVIII. an der Galerie Médicis vum Palais du Luxembourg, déi vum Rubens dekoréiert gi war, ugeluecht.

Et war den éischte permanente Musée a Frankräich. E gouf 1886 an d'Orangerie vum Palais verluecht.

1939 gouf e mam Musée national d'Art moderne ersat.

Am Gebai ginn haut reegelméisseg temporär Konschtausstellungen organiséiert.

## Um Spaweck
Jean Boyer

Mat **Jean Boyer** kënne follgend Persoune gemengt sinn:

* Jean Boyer, franséische Filmregisseur, Dréibuchauteur a Lidderschreiwer (1901-1965).
* Jean Boyer, franséische Politiker a Senateur (* 1937).
* Jean Boyer, franséische Violonist a Komponist (~160?-1648).
* Jean Boyer, franséischen Organist a Museksprofesser (1948-2004).
* Jean Boyer, franséische Foussballspiller (1901-1981).
* Jean Boyer, franséische Politiker aus dem Isère.
* Jean Boyer, aktuelle (2014-....) Buergermeeschter vu Villers-les-Bois.

## Kuckt och
*Jean-Pierre Boyer
São Vicente (Cap Vert)

**São Vicente** (Ilha de São Vicente - "Insel vum Hellege Vinzenz") ass eng 227&nbsp;km² grouss Insel am Atlanteschen Ozean, déi zu der nërdlecher Inselgrupp Ilhas de Barlavento ("Inselen iwwer dem Wand") vum Cap Vert gehéiert. Si läit tëscht den Insele Santo Antão a Santa Luzia, ronn 640 Kilometer westlech vun der Côte vun Afrika. D'Hafestad Mindelo dominiéert d'Insel, soss gëtt et just nach zwou kleng Uertschaften an e puer Week-end-Haisercher.

## Geschicht
São Vicente gouf den 22. Januar 1462 entdeckt, dem Dag vum Vinzenz von Valencia. Well et esou gutt wéi kee Waasser gëtt, gouf d'insel bis an d'19. Joerhonnert kaum bewunnt an haaptsächlech vu Leit vun der Nopeschinsel Santo Antão benotzt, fir do hiert Véi op d'Weed ze loossen.

An den 1850er Joren huet sech dat schëtzeg geännert, wéi Dampschëffer opkomm sinn, an an der Hafestad Mindelo grouss Kuel-Lagere gebaut goufen. An den 1880er Jore gouf d'Insel eng wichtgeg Relais-Statioun fir brittesch Telegraphegesellschaften. Sou gouf Mindelo, déi zweetgréisst Stad vum Land, en nationalen ekonomeschen a kulturellen Zentrum.

Déi prominent Sängerin Cesária Évora kënnt och vun do; de Fluchhafe vun der Insel gouf no hirem Doud no hir genannt.

## Um Spaweck
Campus francophone

De **Campus francophone** ass e Schoulkomplex deen zu Gaasperech tëscht der Autobunn A3, der Rue Albert Einstein, dem Boulevard de Kockelscheuer an der Rue de la Francophonie gebaut gouf. De Grondstee gouf den 21. Juni 2016 geluecht. Den éischten Deel vum Komplex (*Primaire*) ass am September 2017 an den zweeten Deel (*Secondaire*) ass no der Fuesvakanz, den 19. Februar 2018 opgaangen.

De ganze Komplex begräift op enger Fläch vu 5,4 ha engersäits d'“École française de Luxembourg” an anersäits de “Lycée Vauban”. Um neie Campus hunn déi béid Institutioune fusionéiert fir ënnert dem gemeinsamen Numm “Vauban, École et lycée français de Luxembourg” ze funktionéieren. D'Gestioun, d'Organisatioun, d'Astelle vum Personal asw. gëtt vun enger A.s.b.l. mam selwechten Numm gemaacht.

De Campus besteet aus engem Deel fir d'Primärschoul fir ongeféier 800 Schüler an engem fir de Secondaire mat bis zu 1500 Schüler. Do dernieft gëtt et nach Sportariichtungen, eng Kantin a Gebailechkeete fir d'Verwaltung a fir Manifestatiounen. Nom franséische Schoulsystem besteet de *Primaire* aus der *École maternelle* an der *École élémentaire* an de *Secondaire* aus dem *Collège* an dem *Lycée*. Den Effectif vum Personal fir de ganze Site gëtt op 270 Persoune geschat.

De Käschtepunkt vum ganze Komplex läit bei 135 Milliounen Euro, vun deenen 80%&nbsp;vum Lëtzebuerger Staat iwwerholl ginn. Déi aner 20%&nbsp;bezilt de Lycée Vauban, deen dofir e Prêt opgeholl huet a fir deen de franséische Staat Bierg steet.

## Biller
### De Campus am Bau (Mäerz 2017)

Luxembourg, Vauban ELFL (2) (1280x853).jpg
Luxembourg, Vauban ELFL (3) (1280x850).jpg


## Kuckt och

## Um Spaweck

* Vers un futur campus francophone à Gasperich op der Websäit vun “Vauban, École et lycée français de Luxembourg”, gekuckt den 19. Abrëll 2017
* Le campus français arrive à Gasperich op www.lessentiel.lu vum 21. Juni 2016, gekuckt den 19. Abrëll 2017