open-index/open-wikipedia-markdown huggingface dataset:
Kierch Esch-Sauer

D**'Kierch zu Esch-Sauer** ass eng kathoulesch Kierch, déi zur Par Öewersauer Saint-Pirmin, zum Dekanat Norden an zu der Gemeng Esch-Sauer gehéiert.

D'Kierch ass der Gebuert vun der Muttergottes Maria geweit. D'Fest gëtt den 8. September gefeiert.

Se steet an der Kierchestrooss net wäit vun der Buergruin.

Den 11. Januar 2024 gouf s'als nationale Kulturpatrimoine klasséiert

## Geschicht
D'Par Esch-Sauer war am Joer 1803 entstanen. Virdrun huet d'Uertschaft zur Par Eschduerf gehéiert.

Bis de 7. Mee 2017 war d'Kierch vun Esch-Sauer och d'Parkierch vun der Par Esch-Sauer. Zur fréierer Par Esch-Sauer huet ausser der Parkierch vun Esch-Sauer och nach d'Kräizkapell, déi um Kierfecht steet, an d'Schlasskapell vun der Buerg Esch-Sauer gehéiert.

D'Kierch ass 1757 op méi ale Fëllementer nei opgebaut ginn. Den Tuerm ass vun 1806.

De barocken Héichaltor ass an der Abtei Orval entstan. An der zentraler Nisch vum Altor iwwer dem Dréitabernakel steet zanter 1779 eng Consolatrix-Statu. Déi barock Immaculata-Statu, déi fréier do stoung, steet elo ganz uewen um Altor. Et handelt sech dobäi ëm eng sougenannt "franziskanesch Moundséchelmadonna".

An der Kierch steet och nach eng Statu vun der helleger Katharina vun Alexandrien déi ëm 1780 vum Ettelbrécker Sculpteur Michel Weiler geschnëtzt gouf. Dës Helleg war fréier d'Patréinesch vun der Kierch.

## D'Uergel
D'Uergel ass aus dem Joer 1901 a gouf vun der Uergelmanufaktur Bridder Müller vu Reifferscheid gebaut. Zanter dem 7. Dezember 2001 ass se als *[[Lëscht vun de klasséierte Monumenter|Monument national]]* klasséiert.

## Paschtéier vun Esch-Sauer

* 1803 - 1807 Petrus Meyer
* 1808 - 1812 Michael Klein
* 1812 - 1814 Henricus Haan
* 1814 - 1822 Nicolaus Hoffmann
* 1822 - 1846 Theodor Schloeffer
* 1846 - 1875 Henricus Hommel (gestuerwen zu Esch-Sauer)
* 1875 - 1878 Bernard Manderscheid
* 1878 - 1880 J.P. Meyrer
* 1880 - 1887 Georgius Anzia
* 1887 - 1896 Nicolaus Keriger
* 1896 - 1903 Nicolaus Donven
* 1903 - 1909 J.P. Huberty
* 1909 - 1920 Dominicus Trausch
* 1920 - 1920 Jos Hinderscheid (gestuerwen zu Esch-Sauer)
* 1920 - 1931 Hubertus Job
* 1931 - 1939 Mathias Colling
* 1939 - 1950 Robertus Claude
* 1950 - 1960 Josephus Schmit
* 1960 - 1986 Paulus M. Meier
* 1986 - 1989 Marcellus Pundel adm.
* 1989 - 1991 Felix Steichen adm.
* 1991 - 1993 Marcellus Pundel adm.
* 1993 - 1999 Petrus Faber adm.
* 1999 - Marcus Wehles

## Biller

Eschsauer1alltoer1.jpg|Haaptaltor
Eschsauer1uergel1.jpg|Uergel
Eschsauer1beichtstull1.jpg|Beichtstull
Esch-Sauer Kierch Fënster 3.JPG|Kierchefënster
Kirche Esch-Sauer 04.jpg|Portal


## Kuckt och
* Lëscht vu reliéise Gebaier zu Lëtzebuerg
* Lëscht vun de Lëtzebuerger Paren
* Lëscht vun de fréiere Lëtzebuerger Paren
* Lëscht vun den nationale Monumenter an der Gemeng Esch-Sauer

## Um Spaweck

* Websäit vun der Par Öewersauer Saint-Pirmin
* D'Kierch op der Websäit un der Par Öewersauer Saint-Pirmin
* D'Kierch vun Esch-Sauer op der Websäit vum ''Institut national pour le patrimoine architectural'' 
* D'Uergel vun der Kierch op ''Orgues.lu''
Egbert vu Wessex

Den **Egbert** (och **Ecgberht** oder **Ecgbert**), gebuer ëm 770, a gestuerwen am Juli 839, war Kinnek vu Wessex vun 802 bis zu sengem Doud. Ënner dem Egbert gouf Wessex zum mächtegste Kinnekräich vun der Heptarchie, zu Ongonschte vu Mercien.

De Parentage vun Egbert ass eng kniwweleg Geschicht. An der *[[Angelsächsesch Chronik|Angelsächsescher Chronik]]* steet beim Joer 825 datt den Egbert sech bei sengen ëstlechen Eruewerungszich nëmmen dat zeréckgeholl hätt, wat souwisou rechtméisseg him gehéiert hätt. Dem Egbert säi Papp war e gewëssenen Ealhmund, a mir fannen een Ealhmund, Kinnek vu Kent, an enger Charte vu 784, deen an enger spéiderer Additioun zum Joer 784 an der *Chronik* mam Egbert sengem Papp identifizéiert gëtt. Et ass awer och méiglech datt d*'Chronik* vun 825 sech op eng Fuerderung vum Ine vu Wessex bezitt, den Egbert ass en Nofollger vu sengem Brudder Ingeld.

No der Ermuerdung vum Kinnek Cynewulf 786 geet d'Kroun emol un de Beorhtric engem Alliéierte vum Offa vu Mercien. Warscheinlech ab 789 geet den Egbert an d'Exil, nodeem e vum Offa a Beorhtric verwise gëtt. Den Egbert huet sech bei de Franken um Kontinent opgehalen. D'Dauer vun dësem Exil ass onbekannt, d'Theorië gi vun 3 bis 13 Joer. En dräizengjäregt Exil géif den Openthalt vum Egbert bis zum Doud vum Beorhtric erklären.

De Beorhtric huet sech de Kinneke vu Mercien ënnergeuerdnet (dem Offa an ab 796 dem Coenwulf), den Egbert wollt allem Uschäin no méi Onofhängegkeet fir Wessex. Nom Beorhtric sengem Doud (802) gouf hie vun de Westsachsen och als Kinnek unerkannt, mä um Dag vu senger Trounbesteigung huet den Ælthelmund, Herzog vun den Hwicce, en Ugrëff op Wessex gestart. Den Ælthelmund gouf vum Weoxtan, Herzog vu Wiltshire, geklappt an ëmbruecht, dëse léisst awer och säi Liewen am Kampf.

815 verwüst den Egbert déi komplett westwalisesch Territoiren (zu där Zäit wuel net méi wéi Cornwall). Doduerch gëtt ugeholl datt zanter der Herrschaft vum Egbert Cornwall Wessex ënnersteet. Dat nächst wichtegt Evenement wärend senger Herrschaft ass d'Néierlag vum Beornwulf vu Mercien op er Plaz mam Numm Ellandun am Joer 825. No dëser Victoire hu sech Kent, Surrey, Essex a Sussex dem Kinnek vu Wessex ënnergeuerdnet. East Anglia, wat géint Mercien rebelléiert, akzeptéiert den Egbert nom Doud vum Beornwulf als Iwwerhär. 829 eruewert de Kinnek Mercien an Northumbria, déi hien och als Iwwerhär akzeptéieren. 830 leet hien en erfollegräiche Feldzuch géint Wales, am selwechte Joer gëtt Mercien nees onofhängeg ënner dem Wiglaf. Ongewëss ass, op dëst d'Folleg vun enger Rebellioun ass, oder op den Egbert dem Wiglaf den Troun iwwerlooss huet. 836 gëtt den Egbert vun den Dänen geklappt, mä 838 gewënnt hien eng Schluecht géint si an hir westwalisesch Alliéierten zu Hingston Down (Cornwall).

Den Egbert huet sech mat der Redburga, enger fränkescher Prinzessin (méiglecherweis eng Schwéiesch vum Karel dem Groussen) bestuet, an hat zwéi Jongen an eng Duechter. Den Egbert ass ëm d'Joer 839 gestuerwen a gouf zu Winchester begruewen. Säin Nofollger gëtt säi Jong Ethelwulf.

## Kuckt och

* Lëscht vun de brittesche Monarchen

## Um Spaweck
Ueschdref

**Ueschdref** ass eng Uertschaft an der Gemeng Rammerech.

## Geographie
Ueschdref läit am Dall vun der Burbich op enger Héicht vu 418 Meter, Héicht op der Bréck vum CR309 iwwer d'Burbich. Soss ass d'Uertschaft nach un de Vekéier ugeschloss iwwer den CR313, deen op Heeschpelt féiert.

### Déi fréier Gemeng
Bis zur Gemengefusioun am Joer 1978 war Ueschdref eng eegestänneg Gemeng, an hat zwou Kadastersektiounen, an zwar Ueschdref a Bilschdref. Déi al Gemeng hat eng Fläch vun 1 881,6316 ha.

Tëscht 1946 an 1965 gouf et an der fréierer Gemeng Ueschdref eng Museksgesellschaft d*'Fanfare La Patrie Arsdorf-Bilsdorf*, och nach *Déi Wëll* genannt.

### Déi Ueschdrëffer Millen
Am Laf vun der Zäit sinn et zu Ueschdref véier Mille ginn:
*Ueschdrëffer Bannmillen
*Ueschdrëffer Loumillen
*Ueschdrëffer Luresmillen
*Ueschdrëffer Luxmillen

## Literatur
* *1965-1990, 25e anniversaire du Syndicat d'initiative Arsdorf Bilsdorf*, 1990. Les éditions 33 66 99 luxembourg, 268 S. Cote BNL: LB 9357.

## Kuckeswäertes
* Kierch Ueschdref

## Kuckt och

## Um Spaweck

* Offiziell Säit vun der Gemeng Rammerech
* Fusiounsgesetz: ''Loi du 27 juillet 1978 portant fusion des communes de Arsdorf, Bigonville, Folschette et Perlé''
Hellege Fiakrius

Den **hellege Fiakrius** (oder **Fiacrius**), och nach bekannt als **Fiacrius vu Meaux** oder **Fiacrius vu Brie**, gebuer ëm 607 zu Connacht an Irland a gestuerwen ëm 668 zu Meaux war en iresche Klausener deen am 7. Joerhonnert vun Irland aus a Frankräich geseegelt ass fir do als Gäertner an Anachoret ze liewen. Nodeem hien a Frankräich ukomm war, huet hien do d'Klouschter Breuil mat engem Spidol gegrënnt. Doraus huet sech mat der Zäit d'Uertschaft Saint-Fiacre-en-Brie am Departement Seine-et-Marne entwéckelt.

Obwuel hien am siwente Joerhonnert gelieft soll hunn, gëtt säin Numm eréischt 1170 an iresche Martyrologien ernimmt. 

## Den Numm an aner Sproochen
:Däitsch: *Fiakrius*
:Franséisch: *Fiacre*, Varianten: *Fèfre* oder *Fèvre*
:Italieenesch: *Fiacrio*
:Latäin: *Fiacrus*

## Patréiner
Den hellege Fiakrius ass de Patréiner vun de Gäertner, den Taxichaufferen an de Koloproktologen.

## Éierungen
Fir un de Fiakrius z'erënneren, huet de Gemengerot vun der Stad Lëtzebuerg de 4. Juli 1930 decidéiert, zu Weimeschkierch eng Strooss no him ze nennen: d'Rue Saint-Fiacre.

## Literatur
* Anne Wienert a Volker Wienert: *St. Fiakrius – Schutzpatron der Koloproktologen*, In: *coloproctology* Volume 27, Number 4 / August 2005, Urban & Vogel, ISSN 0174-2442

## Kuckt och
* Kierch Lëtzebuerg-Millebaach
* Fiaker
* Gärtnerbruderschaft St. Fiacrius
* Lëscht vun de chrëschtlechen Hellegen

## Um Spaweck

* De Fiakrius am ökumeenesche Lexikon vun den Hellegen
Rouscht (Biissen)

De **Rouscht** ass eng Uertschaft an der Gemeng Biissen.

An der *Z.A.C. Jauschwiss* sinn eng Rei industriell Betriber implantéiert, wéi zum Beispill Cloos & Kraus, BatiC an d'Garage Petrymobil. Do dernieft awer och d'Ameco, Hyosung, Luxlait, Merbag, Garage Losch an d'Testpist vu Goodyear-Dunlop mam Centre de Formation pour Conducteurs an engem Restaurant.

D'Luxlait huet net nëmmen hir Molkerei um Rouscht *Am Seif*, mä och de Besucherzentrum a Restaurant Vitarium.

Vis-à-vis vun der Luxlait huet d'Creos en Atelier an eng Transformater- a Verdeelerstatioun.

Akafe kann een am Gaardemiwwelgeschäft Déco-Jardin.

## Kuckt och
 

## Um Spaweck
Bäreldeng

**Bäreldeng** ass déi gréisst Uertschaft an der Gemeng Walfer.

## Geographie
Bäreldeng läit am Hank tëscht dem Bambësch an der Uelzecht op enger Héicht vun 228 bis 405 m.

## Geschicht
Bäreldeng huet tëscht 1305 a 1753 den Hären vu Käerch gehéiert a bis zu der Franséischer Revolutioun der Famill vun de Grofe vu Marchant an Aansebuerg. Zesumme mat Walfer an Helsem huet Bäreldeng bis 1850 zur Gemeng Steesel gehéiert.

## Kuckeswäertes
Bäreldeng ass haut eng typesch Wunngéigend ouni vill Kuckeswäertes, ofgesi vun e puer ale Bauerenhaiser a Scheieren, déi vum alen Duerfkär iwwregbliwwe sinn, déi awer no an no ofgerappt ginn.

## Kuckt och
Helsem

**Helsem** ass eng Uertschaft an der Gemeng Walfer.

## Geschicht
*Réimesch Villa zu Helsem

## Kuckt och
* Naturschutzgebitt Sonnebierg

## Um Spaweck
Biereng (Miersch)

**Biereng** ass eng Uertschaft an der Gemeng Miersch.

## Kuckeswäertes
* Bemierkenswäert Eech um Bierengerbierg, den 29. Mäerz 1974 op d'Lëscht vum Zousazinventaire vun de klasséierte Monumenter agedroen.
* Fréier Kapell vu Biereng, de 24. Juli 1984 op d'Lëscht vum Zousazinventaire vun de klasséierte Monumenter agedroen.
* Andreaskierch vu Biereng

## Kuckt och

## Um Spaweck
Pëtten

**Pëtten** ass eng Uertschaft an der Gemeng Miersch. Pëtten läit 3,5&nbsp;km nërdlech vu Miersch op der Uelzecht an op der Nordstreck vun der Eisebunn.

Direkt bei Pëtten bei der Wëldbréck iwwer d'Autobunn läit de geographesche Mëttelpunkt vum Lëtzebuerger Land..

## Geschicht
Bis 1823 war Pëtten eng eege Gemeng.

## Literatur
* Friedrich, Evy, 1970: Pettingen / Ein Dorf das Stadtrecht hatte. Revue 46: S. 46-52.

## Kuckeswäertes
* Waasserbuerg Pëtten
* Kapell Pëtten

Fichier:Pettingen_Luxembourg_20090918_04.jpg|D'Buerg zu Pëtten
Fichier:Pettingen_Luxembourg_20090918_01.jpg|D'Kapell vu Pëtten


## Kuckt och

## Um Spaweck
Rolleng (Miersch)

**Rolleng** ass eng Uertschaft an der Gemeng Miersch.

## Geographie
Rolleng läit um rietsen Uwänner vun der Uelzecht, an duerch d'Uertschaft leeft d'Rollengerbaach.
## Geschicht
## Kuckeswäertes
* D'Rollenger Bildchen
* D'Appoloniakierch vu Rolleng

## Kuckt och
* Appoloniakierch vu Rolleng

## Um Spaweck
Schëndels

**Schëndels** ass eng Uertschaft an der Gemeng Miersch.

## Geographie
Schëndels läit am Dall vun der Mamer, op enger Héicht vu ronn 235 Meter. De gréissten Deel vun der Uertschaft läit laanscht den CR101.

D'Schëndelsser Millen läit eng ronn 500 Meter nërdlech vun der Uertschaft op der Mamer.

## Geschichtleches
An der Grënnungschart vum Mariendall vun 1237, gëtt d'Uertschaft Schindelech genannt.
D'Uertschaft gouf fréier och nach *Schindels*, *Schindelfelz* oder *Scindalasheim* genannt.

1933-34 hunn d'"Engelcher vu Schëndels" an de Mordfall um Affer vun dëser Erpressugsaffär am ganze Land vu sech schwätze gedoen.

## Kuckeswäertes
* D'Schëndelsser Schlass,  national Kulturierfschaft.
* d'Mamerleeën.

## Bibliographie
* *Schoenfels: das Dorf und seine Geschichte* (Text: Roger Hilbert). - Mersch: Collège échevinal, [2005] ([Mersch]: Fr. Faber). - 35 p.: ill. ; 30&nbsp;cm

## Kuckt och
* Willibrorduskierch vu Schëndels
* D'Engelcher vu Schëndels

## Um Spaweck
Kierch Béiwen

D**'Kierch zu Béiwen** ass eng kathoulesch Kierch, déi zur Par Öewersauer Saint-Pirmin, zum Dekanat Norden an zu der Stauséigemeng gehéiert.

De Patréiner vun der Kierch ass den hellege Mäerten, deem säi Fest den 11. November gefeiert gëtt.

D'Kierch steet am südlechen Deel vun der Uertschaft an der Strooss *Um Knupp*, net wäit vun der  ewech. Ronderëm d'Kierch ass nach den ale Kierfecht ze gesinn, deen neie Kierfecht läit baussent dem Duerf am Meecherwee.

D'Kierch steet zesumme mam ale Kierfecht zanter dem 28. Dezember 1961 op der Lëscht vun de klasséierte Monumenter als "Monument national".

## Geschicht
Béiwen war zanter 1807 eng eegestänneg Par, virdrun huet et zur Par Bauschelt gehéiert.

Bis de 7. Mee 2017 war et d'Parkierch vun der Par Béiwen. Et war déi eenzeg Kierch an där Par.

D'Gebai geet a senger haiteger Form op d'Joer 1744 zeréck. Den Tuerm geet awer bis an d'Mëttelalter zeréck an d'Kiercheschëff an den Altor op 1741. De 4. Juli 1745 gouf d'Kierch vum Weibëschof Pierre-Louis Jacquart vu Léck konsekréiert.

Den Altor gouf 1741 vum bekannte Wolzer Schräiner a Sculpteur Nicolas Jacques geschnëtzt. De Grondrëss vum Altor ass en Oval. No uewe schléisst den Altor mat engem Baldachin of, deen op Saile steet. D'Konscht vum Nicolas Jacques kënnt richteg zum Droe mat de Rocaille-Blatdekoratiounen an den Dunnen. D'Statu vum hellege Mäerten als Zentralfigur vum Altor ass méi al wéi den Altor selwer.

1743 hëlt den Nicolas Jacques dee selwechten Opbau, awer vergréissert, fir d'Kierch vu Wolz.

1957 gouf den Altor ënner dem Paschtouer Jean-Pierre Belche restauréiert.

## Uergel
Der ASBL Uergelfrënn Béiwen ass ze verdanken, datt d'Kierch, déi jorelaang nëmmen en Harmonium hat, am August 2006 eng Päifenuergel vun der Manufacture d'orgues luxembourgeoise Georg Westenfelder opgeriicht krut. Nodeem d'Uergelfrënn, déi den 1. Juni 2003 gegrënnt goufen, bei der Commission de surveillance des bâtiments religieux en Avis gefrot haten, koum et den 21. Oktober 2005 zu enger Visitt, déi zu engem positiven Avis gefouert huet.

## Fënsteren
D'Fënstere vun 1952 si vum Gustave Zanter.

## Kräizwee
D'Kräizwee-Statiounen als Schifer-Relief vun 1960 si vum Emile Hulten. Vum Hulten sinn och déi 14 Kräizweestatiounen aus Sandsteen, déi 1957 laanscht den *Harelerberg* bis bei d'Kapell op dem *Kierchebierg* opgestallt goufen.

## Kuckt och
* Lëscht vun den nationale Monumenter an der Stauséigemeng
* Lëscht vu reliéise Gebaier zu Lëtzebuerg
* Lëscht vun de Lëtzebuerger Paren
* Lëscht vun de fréiere Lëtzebuerger Paren

## Um Spaweck

* Websäit vun der Par Öewersauer Saint-Pirmin
* D'Kierch vu Béiwen op der Websäit vum ''Institut national pour le patrimoine architectural'' 
* D'Fënstere vun der Kierch vu Béiwen op der Websäit vun der ''Stiftung Forschungsstelle Glasmalerei des 20. Jh. e.&nbsp;V.'' 
* D'Uergel vun der Kierch op der Websäit ''Orgues.lu''


Kirche Bavigne 02.jpg|D'Kierch vu Weste gesinn
Kirche Bavigne 03.jpg|Agank vun der Kierch
Béiwen Kierch vum Duxall.jpg|De Banneraum vum Duxall aus gesinn
Ethelwulf vu Wessex

Den *'Ethelwulf* war den eelste Bouf vum Kinnek Egbert vu Wessex an ass ëm d'Joer 800 op d'Welt komm. Nom Doud vu sengem Papp gouf den Ethelwulf Kinnek vu Wessex am Joer 839. Hien huet sech géint déi dänesch Invasioune misse wieren, déi ëmmer méi staark gi sinn. Dobäi konnt hie bei "Acleah" (warscheinlech dat haitegt Ockley) eng Victoire dovun droen. Den Ethelwulf huet och géint de Cyngen ap Cadell vu Wales gewonnen, zesumme mat der Hëllef vu Mercien. Nom Doud vu senger Fra mécht hie sech 855 op Pilgerfahrt op Roum, mat engem vu senge jéngste Bouwen, dem Alfred. Wéi hien 856 nees zeréck kënnt, gëtt hie vu sengem eelste Jong Ethelbald ofgesat. Hie stierft den 13. Januar 858 a gouf fir d'éischt Kéier zu Steyning begruewen ier seng Läich op Winchester transferéiert gouf.

De gëllene Rank, deen hei um Bild ze gesinn ass, ass räich dekoréiert mat reliéise Symboler an dréit d'Inscriptioun *Ethelwulf Rex*. De Rank gouf 1780 zu Laverstock (Wiltshire) fonnt. Et gëtt ugeholl datt dëse Rank e Geschenk un e loyalen Dénger war.

## Kuckt och

* Lëscht vun de brittesche Monarchen

## Um Spaweck
Aasselscheier

**Aasselscheier** ass eng Uertschaft an der Gemeng Luerenzweiler.

An der Rannerzuucht ass den Aasselscheierhaff bekannt wéinst der Limousinszuucht. 
## Kuckt och

## Um Spaweck
Blaaschent

**Blaaschent** ass eng Uertschaft an der Gemeng Luerenzweiler. Am Bësch beim Sender vu Blaaschent ass déi héchst Plaz vun der Gemeng Luerenzweiler.

## Kuckt och
* Kierch Blaaschent

## Um Spaweck
Recken

**Recken** ass eng Uertschaft an der Gemeng Miersch.

## Geographie
Recken läit am Dall vun der Äisch op enger Héicht vu ronn 220 Meter.

## Kuckt och
* Menhir vu Recken
* Eenelter Kapell
* Haupeschkierch vu Recken

## Um Spaweck
Hielem

**Hielem** ass eng Uertschaft an der Gemeng Luerenzweiler.

## Kuckeswäertes
* Kapell Fautelfiels

## Kuckt och
* Lëscht vun de Lëtzebuerger Uertschaften
* Nei Aarbecht

## Um Spaweck

* Websäit vun der Gemeng Luerenzweiler
Hënsdref

**Hënsdref** ass eng Uertschaft an der Gemeng Luerenzweiler.

## Geschicht
Hënsdref war bis 1823 eng eegestänneg Gemeng. Den 2. Oktober 1823 huet d'Gemeng Hënsdref mat der Gemeng Luerenzweiler fusionéiert.

## Kuckt och
* Haupeschkierch zu Hënsdref
Gousseldeng

**Gousseldeng** (lokal: **Goussel**) ass eng Uertschaft an der Gemeng Lëntgen.

## Geschicht
Gousseldeng gëtt 940 fir d'éischt an engem offiziellen Dokument genannt.

### Architektonesche Patrimoine
Den Haaptdeel vum architektonesche Patrimoine läit am historeschen Zentrum vu Gousseldeng. Bemierkenswäert ass, datt déi éischt Kapell vu Gousseldeng, zesumme mam Paschtoueschhaus, direkt op der Kräizung vun der *route de Mersch* mat der *rue des Forêts* louch. Déi nei Kierch aus dem 19. Joerhonnert gouf knapp honnert Meter méi südlech, op der selwechter Stroossesäit gebaut. Ronderëm dëst Gebai leien déi denkmalwürdeg Gebaier, meeschtens landwirtschaftlech Kulturgidder.


96, Mierschertrooss, Gousseldeng-101.jpg|Wunnhaus vum Véierkanthaff *Miergen* 96, route de Mersch
Gosseldange 113 route de Mersch 01.jpg|Wunnhaus 113, route de Mersch
Weekräiz, 1, rue des Forêts, Gousseldeng-103.jpg|Bildstack 86, route de Mersch


## Geographie
Gousseldeng läit Loftlinn ronn ee Kilometer nordwestlech vum Chef-lieu Lëntgen am Dall vun der Uelzecht, déi ëstlech vum Duerf fléisst. Vum Duerfzentrum aus leeft den CR101 (*route de Schoenfels*) a Richtung Westen op Schëndels. Am Géigesaz zu den aneren Dierfer an der Gemeng, Pretten a Lëntgen, leien déi meescht Gebaier op der Haaptstrooss (*route de Mersch*, CR101 am südlechen an CR123 am nërdlechen Deel) déi op Miersch féiert.

Westlech vum Duerf läit den Hiwwel vum *Gousseldenger* *Bësch*, wou eng Grott aus dem Joer 1945 dokumentéiert ass. Zënter 2007 leeft och e groussen Deel vum 2.695 Meter laangen Tunnel Gousseler Bierg vun der Autobunn A7 duerch den Hang.

## Demographie
An der Gemeng Lëntgen hunn den 1. Mäerz 2012 2.700 Leit gewunnt, dovu 516 an der Uertschaft Gousseldeng, dat sinn 19,1&nbsp;% vun der gesamter Gemengepopulatioun. Dobäi waren d'Lëtzebuerger mat 69&nbsp;% (356 Persounen) déi am meescht vertrueden Nationalitéit, virun de Portugise mat 15,3&nbsp;% (79 Persounen), de Fransouse mat 3,1&nbsp;% (16 Persounen) an den Däitsche mat 1,9&nbsp;% (10 Persounen).

## Kuckt och
* Kierch vu Gousseldeng

## Um Spaweck

* Offiziell Säit vun der Gemeng Lëntgen
Haidy Jacobi

D**'Haidy Jacobi**, eigentlech: **Adelaide Harbich**, gebuer den 19. Juni 1928 zu Chemnitz, a gestuerwen de 26. Juni 2005 zu Mamer, war eng däitsch Radiosspeakerin, Schauspillerin a Regisseurin (Theater).

D'Haidy Jacoby huet iwwer 20 Joer laang beim däitsche Radiosprogramm vun RTL geschafft, an eng kuerz Zäit beim *RTL Plus*. Zu Lëtzebuerg war se och als Schauspillerin (si war Member vum Kasemattentheater) Regisseurin a Kabaretistin bekannt.

Hire Jong ass de Fotograf a Schauspiller Conny Scheel.

## Filmer
1978 *Das Puppenspiel*, vum Marc Thoma

## Um Spaweck
* Kasemattentheater
Éinen

**Éinen** ass e Wënzerduerf an der Gemeng Wuermer.

## Geographie
Éinen läit an zwéi Säitendäller vun der Musel, déi een Deel vun der Waassergrenz tëscht Däitschland a Lëtzebuerg mécht. Op dësem Deel tëscht Schengen a Waasserbëlleg läit Éinen ongeféier op der Mëtt.

D'Säitendäller gi gemaach vun der Lennenger Baach an der Gouschtenger Baach, déi zu Éinen zesummelafen, an dann no ongeféier 270 m vun der Musel mat weidergeholl ginn.

Nopeschdierfer vun Éinen sinn:

## Geschicht
Éinen mat den Nopeschdierfer huet fréier zum Haff Lenneng gehéiert, dee vun 967 bis 1795 den Doumhäre vun Tréier ënnerstanen huet.

## Wichteg Wäilagen
*Éinerbierg
*Kelterbierg
*Meeschteeschbierg
*Rousemen

## Clibb zu Éinen
* Den FC Vinesca Éinen
* De Club des Jeunes Éinen

## Kuckeswäertes

## Literatur
* Berbeć, S., 1992. Approche typologique de l'architecture rurale au grand-duché de Luxembourg. Publications nationales. Ministère des affaires culturelles. 169 S. ISBN 2-87984-002-3. (Cf. Éinen S. 99-119)
* Groben, Joseph: *Ehnen - Chronik eines Moseldorfes*, 2014, Verlag M. Weyand, Tréier, 414. S., ISBN 978-3-942429-10-8

## Kuckt och
* Clas von Ehnen

## Um Spaweck
The Flowers of Romance

**The Flowers Of Romance** ass den Numm vun zwou englesche Bandformatiounen, déi u sech näischt mateneen ze dinn hunn, ausser datt se allebéid am Punk Rock an am Neoromantismus unzesidele sinn, och wann een deelweis poppeg Elementer an hirer Musek fënnt. Déi éischt Formatioun huet vun 1976-1977 existéiert an déi zweet vun 1999 bis haut.

## D'Band

### Originalformatioun
* *[[Sid Vicious]]*, Gesank, Saxophon
* *[[Jo Faull]]*, Gittar
* *[[Viv Albertine]]*, Gittar
* *[[Sarah Hall]]*, Bass
* *[[Palmolive]]*, Batterie

### Neiformatioun
* *[[Tony Blackplait]]*, Gesank
* *[[Al Vainola]]*, Lead-Gittar
* *[[Roy Strider]]*, Gittar
* *[[Anti Pathique]]*, Bass
* *[[Anneli Kadakas]]*, Batterie
* *[[Tuuliki Leinpere]]*, Gei
* *[[Maarit Kangron]]*, Cello
* *[[Kadi Ristal]]*, Marschtrommel
* *[[Kaupo Kaldmäe]]*, Toun

## Geschicht
D'Band gouf am Original 1976 gegrënnt an hat ë.&nbsp;a. als Membere de Sid Vicious (spéider Sex Pistols), de Keith Levene (spéider The Clash an du Public Image Ltd.), d'Viv Albertine (spéider The Slits), d'Palmolive (spéider The Slits), d'Jo Faull (Frëndin vum Steve Jones vun de Sex Pistols) an d'Sarah Hall (Frëndin vum Paul Cook vun de Sex Pistols). Remarkabel si just d'Nimm vun de Membere vun der Band, déi méi spéit an anere Formatioune bekannt goufen. D'Band selwer huet nëmmen e puermol geprouft a sech fir de Rescht gestridden, et ass ni eng Plack oder en ëffentlechen Optrëtt dobäi erauskomm. Nodeems de Sid Vicious no an no déi ganz Originalformatioun erausgehäit hat, war et 1977 dann och schonn eriwwer mat deem Projet.

Public Image Ltd. hunn 1981 ee vun hiren Albumen no The Flowers Of Romance benannt.

1999 hunn den Tony Blackplait vu Vennaskond an den Anti Pathique mat weidere Museker eng nei Band ënner dem Numm The Flowers Of Romance gegrënnt, déi sech als Comeback vum Original gesäit, mä ausser dem Numm an dem Museksstil glat a guer kee Bezuch zur éischter Formatioun huet.

Bis ewell si se duerch d'USA (New York) an Europa (Riga, Paräis, etc.) getourt an hu mat *Sue Catwoman* eng éischt CD verëffentlecht, an dat wéinst dem Image am Anarcho-Staat Sealand, enger international net unerkannter Mikronatioun op enger Plattform virun der englescher Küst.

## Discographie (nëmmen TFoR II)
* *Sue Catwoman* (2004, EP, MFM Records)
* *Sue Catwoman* (2004, CD, The Flowers of Romance)
* *Paris* (2006, CD, Līgo)
* *Pirates of Destiny* (2007, DVD, Trubetsky Pictures)

## Um Spaweck
* Offiziell MySpace Websäit
* Punk77-Artikel iwwer d'Original-Band
* Offiziell Websäit vun der Nofollger-Band
Piero Cappuccilli

De **Piero Cappuccilli**, gebuer den 9. November 1929 zu Triest an Italien, an do gestuerwen den 12. Juli 2005 war en italieenesche Operesänger.

De Bariton Piero Cappuccilli wollt eigentlech Architekt ginn. Mä säi Papp huet mat Zäit gemierkt, datt et sech géif loune sengem Jong seng Stëmm ausbilden ze loossen. Duerch säin Interessi fir den Dauchsport hat de Piero eng gutt Otemtechnik, déi him gehollef huet bei sengem Gesankmeeschter Luciano Donaggio weiderzekommen.

1957 war säi Bünendebut am Mailänner *Teatro Nuovo* als "Tonio" am Ruggiero Leoncavallo sengem *[[I Pagliacci]]* (De Bajazzo).

## Aus sengem Plackerepertoire

*Verdi
**D'Titelroll am *[[Simon Boccanegra]]* vun 1977 ënner dem Claudio Abbado op Deutsche Grammophon.
**D'Titelroll am *[[Simon Boccanegra]]* vun 1972 "live" ënner dem Claudio Abbado op Foyer.
**D'Titelroll am *[[Simon Boccanegra]]* vun 1973 ënner dem Gianandrea Gavazzeni op RCA

## Kuckt och
Lëscht vu Sängerinnen a Sänger (Klassesch Musek)
## Um Spaweck
*Piero Cappuccilli Websäit
Allënster

**Allënster** ass eng Uertschaft an der Gemeng Jonglënster.

## Geographie
Allënster läit op enger Héicht vu ronn 300 m, am Weste vun der Gemeng Jonglënster. Duerch d'Uertschaft lafen den CR119 (Amber - Kéideng) an den CR130 (Buerglënster - Guedber). Do dernieft leeft nach e Gemengewee iwwert de Flouer *Dännebierg* op Jonglënster.

Allënster läit op der Wäisser Iernz.

## Kuckeswäertes
* Häerdcheslee
* Heedesteen
* Haupeschkapell
* Freylee
* Schläifmillen

## Biller

Chapell Altlinster Luxembourg 2011-08 C.jpg|Kapell vun Allënster
Fichier:Altlinster Häerdcheslee Roman Burial Place 20210508 125526 (51172866681).jpg|Häerdcheslee
Fichier:Altlinster, Freylee (104).jpg|Freylee
Fichier:Altlinster, Schläifmillen (103).jpg|Schläifmillen


## Kuckt och

## Um Spaweck
Amber

**Amber** ass eng Uertschaft an der Gemeng Jonglënster.

## Geographie
Amber läit op der Wäisser Iernz. Westlech dovu läit d'Naturschutzgebitt Amberkneppchen.

## Geschicht
Fréier war Amber net méi wéi e klengt Bauerenduerf mat e puer Mielmillen. Déi sinn awer mat der Zäit verschwonnen.

## Kuckt och

## Um Spaweck
Beidler

**Beidler**, oder **Beddler**, ass eng Uertschaft an der Gemeng Jonglënster.

Bis den 1. Januar 1979, der Fusioun vun de Gemenge Roudemer a Jonglënster huet Beidler zu der Gemeng Roudemer gehéiert.

## Geschicht
Bis virun 930 geet Geschicht vu Beidler zeréck. Et gouf deemools schonn eng Par Beidler, déi der Abtei Iechternach, déi d'Paschtéier gestallt huet, ënnerstoung. Bis zur Franséischer Revolutioun huet dësen enke Lien mat Iechternach gehalen, och wann an der Tëschenzäit een Deel vun de Rechter den Häre vu Meesebuerg gehéiert huet. Ëm 1450 huet de Paschtouer vu Beidler dem Schlass vu Meesebuerg all Joer ënner anerem zwéi Sieschter Wäi misse liwweren. Deemno hu misse Wéngerten an den Häng vun der Uertschaft gewiescht sinn. Haut heescht nach eng Plaz déi op der Sonnesäit läit, "Um Waangert".
## Kuckeswäertes
* Parkierch vu Beidler
* Kapellen zu Beidler
* Onofhängegkeetsmonument vun 1939, vis-à-vis vun der Kierch
* Donatuskapell, am Süde vun der Uertschaft, laanscht d'Strooss déi op Eescheler féiert.
* Sender vu Beidler

## Bekannt Leit vu Beidler
* Guy Wagner, Auteur (* 1938) bestuet mat der Ariel Wagner-Parker
* Jean-Claude Salvi (* 1967), Professer a Sculpteur

## Literatur
* Dimmer, D. & C. Mathay (Koordinatioun), s.d. [2006]. *Beidler fréier an haut*. Erausgi vum Kiercherot vu Beidler. Dréckerei Saint-Paul, Lëtzebuerg. 264 S.

## Kuckt och
* Sender vu Beidler

## Um Spaweck
Blummendall

De **Blummendall** ass eng Uertschaft an de Gemenge Bech a Jonglënster.

## Geographie
De Blummendall läit tëscht Grolënster a Reiland op der Nationalstrooss 14 op enger Héicht vun 281 Meter, um Zesummefloss vun der Heesterbaach an der Schwaarzer Iernz. D'Uertschaft läit op der Grenz vun zwou Gemengen an zwéi Kantonen:

<sup>▲</sup> d'Gemengen- a Kantonsgrenz leeft duerch d'Haus
<sup>■</sup> An der nationaler Datebank vun den Adressen als *Jeanharis *oder *Jeanharishaff *agedroen; op der Plaz als *Rue Jean Haris* gezeechent

## Geschicht
D'Uertschaft Blummendall ass eréischt am spéiden 18. Joerhonnert entstanen, op der Ferraris-Kaart ass se nach net agezeechent. Se schéngt ëm 1820 um alen Iechternacher Wee entstanen ze sinn a bestoung sengerzäit aus e puer Haiser vun Doléiner, déi gréisstendeels op groussen Häff ronderëm geschafft hunn.

Et konnt awer nogewise ginn, datt e Flouer an der Ëmgéigend schonn an der Alsteenzäit besidelt.

Net wäit vum Blummendall ewech goufen 1935 déi stierflech Iwwerreschter vum “eelste Lëtzebuerger Mann” entdeckt.

## Ursprong vum Numm
Den Numm vun der Uertschaft huet näischt mat Blummen ze dinn, mä d'Historiker huelen un, datt e sech op de keltesche Gott vun der Sonn „Bel“, och „Belaun“ genannt, oder awer op d'Gëttin „Belisama“, d'keltesch Gëttin vun der Juegd, bezitt.

## Um Spaweck
Ethelbert vu Wessex

Den **Ethelbert vu Wessex** war ee Bouf vum Ethelwulf an ass ëm 835 op d'Welt komm. Hie kënnt no sengem Brudder Ethelbald op den Troun vu Wessex am Joer 860, mä stierft ouni gréisser an Erënnerung bliwwen ze sinn 865. 
Wärend senger Herrschaft plëmmen d'Däne Kent a starten Iwwerfäll an Northumbria, geleet vum Ragnar Lodbrok. Si komme souguer bis op Winchester um Ufank vun der Herrschaft vum Ethelbert.

## Kuckt och
* Lëscht vun de brittesche Monarchen
Ethelbald vu Wessex

Den **Ethelbald vu Wessex** war den eelste Jong vum Kinnek Ethelwulf a koum ëm d'Joer 834 op d'Welt. Hie gouf Kinnek vu Wessex am Joer 856 nodeem hie säi Papp gezwongen hat, ofzedanken. Hien huet sech mat senger Stéifmamm Judith bestuet, déi Wittfra war, mä d'Bestietnis gouf annuléiert, well se ze no Famill waren.

Den Ethelbald ass 860 gestuerwen, an ass zu Sherborne, an Dorset, begruewen.

## Kuckt och

* Lëscht vun de brittesche Monarchen
Eescheler

**Eescheler** ass eng Uertschaft an der Gemeng Jonglënster.

Bis den 1. Januar 1979, der Fusioun vun de Gemenge Roudemer a Jonglënster huet Eescheler zu der Gemeng Roudemer gehéiert.

## Numm
Op den Uertschaftsschëlter steet ënner dem offizielle franséischen Numm "Eeschwëller".
*De Kadaster an d'Awunner nennen d'Uertschaft Eescheler.

## Literatur
*Berbeć, S., 1992. Approche typologique de l'architecture rurale au grand-duché de Luxembourg. Publications nationales. Ministère des affaires culturelles. 169 S. ISBN 2-87984-002-3. (Cf. Eeschweller S. 81-97).

## Kuckt och
* Kierch Eescheler

## Um Spaweck
Guedber

**Guedber** ass eng Uertschaft an der Gemeng Jonglënster.

## Geschicht vum Duerf
Den Terrain vum haitege Guedber war schonn an der Keltenzäit bewunnt. Zeien dovun ass déi sougenannt *[[Häerdcheslee]]*, eng Fielstafel an där d'Silhouettë vun zwou Persounen agemeesselt goufen.

1806 huet de Mathias Schergen dat éischt Weekräiz zu Guedber opgeriicht an huet sech 1810 am Duerf niddergelooss. 1814 hu sech däitsch a russesch alliéiert Truppen zu Guedber aquartéiert.

Am September 1843 huet déi al Schoul zu Guedber hir Dieren opgemaach. D'Kanner vu Guedber an Allënster hu sech ee Klassesall gedeelt. 1846 kruten se en eegene Sall.

1879 huet d'Famill Schergen decidéiert eng nei Kierch ze bauen. 1880 goufen déi éischt Plazen an der Kierch versteet, den Erléis louch bei 161 Lëtzebuerger Frang.

De 4. Mee 1924 gouf déi éischt Molkerei gebaut, déi 1936 duerch en Neibau ersat gouf. 1940 koume beim Duerchmarsch vun däitschen Truppen duerch d'Duerf 3 Mënschen ëm d'Liewen. Am Zweete Weltkrich gouf eng ganz Famill vu Guedber ëmgesidelt an zwou Persoune goufen entfouert .

1950 gouf de Mandolineveräin zu Guedber gegrënnt, dee bis haut existéiert.

Am Veräinshaus zu Guedber ass d'Hal vum Dëschtennis-Club Guedber-Lënster an et gëtt e Restaurant, mat Keelebunn am Duerf.

## Kuckeswäertes
* Déi al Eech an der Häregaass (rue du cimetière)
* D'Häerdcheslee; si läit am südlechen Deel vun der *Häerdchen*, eng Kopp mat Bëscher am Dräieck tëscht Guedber, Allënster a Kéideng.

## Kuckt och
* Kierch vu Guedber

## Um Spaweck
Gonnereng

**Gonnereng** ass eng Uertschaft an der Gemeng Jonglënster, zirka 1&nbsp;km südlech vu Jonglënster.

Bis den 1. Januar 1979, der Fusioun vun de Gemenge Roudemer a Jonglënster huet Gonnereng zu der Gemeng Roudemer gehéiert.

## Geographie
Bei Gonnereng lafen d'Iernsterbaach an d'Kriibsebaach zesummen a bilden dann d'Schwaarz Iernz.

## Kuckeswäertes
* D'Kierch vu Gonnereng mat enger restauréierter englescher Uergel aus dem 19. Joerhonnert

## Literatur
* Paul Nilles, 1990. *Gonderingen unter der Feudalherrschaft 798-1794*. Éditions Émile Borschette. Dréckerei P. Worré-Mertens, Lëtzebuerg. 108 S.

## Kuckt och

## Um Spaweck

* Websäit vun der Gemeng Jonglënster
Grolënster

**Grolënster** (lokal: **um Groeknapp**) ass eng Uertschaft an de Gemenge Jonglënster a Bech.

## Geographie
Grolënster läit op der Nationalstrooss 11, tëscht Jonglënster an der Schanz, op enger Héicht vun 353 m.

De gréissten Deel vun der Uertschaft läit an der Gemeng Jonglënster a just d'Haiser aus der *Rue Marscherwald* gehéieren zur Gemeng Bech.

## Kuckeswäertes

* Halifax-Monument am Marscherwald

## Kuckt och
Roudemer

**Roudemer** ass eng Uertschaft an der Gemeng Jonglënster.
## Geschicht
Bis den 1. Januar 1979 bei der Fusioun mat der Gemeng Jonglënster war Roudemer de Chef-lieu vun der eegestänneger Gemeng Roudemer.

## Bibliographie
* *250 Jar Parkierch vu Roudemer, 1755 - 2005*: Kiermessondeg, den 22. Mee 2005 / réd.: Denis Dimmer. - Roudemer: Chorale Ste-Cécile, 2005 (Luxembourg: Saint-Paul). - 108 p.: ill. ; 21&nbsp;cm

## Kuckt och
*Kierch Roudemer

## Um Spaweck
* ''Loi du 23 décembre 1978 portant fusion des communes de Junglinster et de Rodenbourg''
Bollenduerfer Bréck

D**'Bollenduerfer Bréck** (lokal: **Bollendrëffer Bréck**) ass eng Uertschaft an der Gemeng Bäerdref.

## Geographie
D'Bollenduerfer Bréck läit un der Sauer tëscht dem Grondhaff an der Weilerbaach.

Vis-à-vis, op der däitscher Säit vun der Sauer, läit Bollendorf.

## Kuckeswäertes
* Déi al Grondhaffer Gare steet zanter 1991 um *Inventaire supplémentaire* vun de klasséierte Monumenter.
* Kierch op der Bollenduerfer Bréck
* Bréck vu Bollendorf

## Kuckt och

## Um Spaweck

* Websäit vun der Gemeng Bäerdref
Buerglënster

**Buerglënster** (lokal: **an der Buerg**) ass eng Uertschaft an der Gemeng Jonglënster.

## Geographie
Buerglënster läit op enger Héicht tëscht 301 m (op der Wäisser Iernz) a 411 m (op der Schéiferei, bei der Heijer Maark). Den Zentrum vun der Uertschaft läit op 345 m.

De Kär vum Duerf läit um Zesummelaf vun zwou Griechten, déi eng deéi tëscht dem *Beddelsteen* am *Bambësch* läit am Süden an déi aner déi tëscht dem Nordhank vum *Beddelsteen* an dem *Schënert* läit am Osten.

Vun do aus geet d'Duerf no Norden an den Dall vun der Wäisser Iernz iwwer.

D'Ëmgéigend vu Buerglënster ass am Norden an am Weste markéiert vu Felder an anere klengen Dierfer, wéi Allënster, Amber, Eesebuer, Weyer, Stuppecht a Kéideng.

No Süden, Westen an Oste leie Koppe mat Bëscher wéi de *Bambësch* am Süden, *Buchhëlz* am Südwesten, *Beddelsteen*, *Schënert* a *Fronert* am Osten.

## Kuckeswäertes
* D'Parkierch
* D'Schlass
## Kuckt och

## Um Spaweck

## Biller

Fichier:Madoubuerglënster.jpg|Jean-Baptiste Madou:Lithographie vun der Buerg vu Buerglënster
Fichier:Buerglënster 01.jpg|D'Buerg vu Buerglënster
Fichier:Buerglënster Schmitzbur.jpg|De Schmitzbuer zu Buerglënster bei der Kierch
Eesebuer

**Eesebuer** ass eng Uertschaft an der Gemeng Jonglënster.

## Geographie
Eesebuer läit un der Wäisser Iernz, um Fouss vum *Kampeng*.

## Kuckeswäertes
D'Eesebuerer Schlass an d'Lukaskapell si klasséiert national Monumenter.

## Bekannt Eesebuerer
* Adolf Weis
* Paul Leuck

## Kuckt och
* Lukaskapell vun Eesebuer

## Um Spaweck
Kalkesbaach

D**'Kalkesbaach** ass eng Uertschaft an der Gemeng Bäerdref.

Bis 2022 hunn d'Gebaier nërdlech vum CR137A zu Bäerdref gehéiert, déi südlech dovun zu Konsdref. Mam Zil vun enger administrativer Vereinfachung si mam Gesetz vum 27. Juli 2022 Terraine tëscht deenen zwou Gemenge getosch ginn, sou datt d'Kalkesbaach zanterhier ganz zu Bäerdref gehéiert.

## Geographie
D'Uertschaft läit op enger Héicht vun 307 m, ronn 2,2&nbsp;km südlech vu Bäerdref. Vum CR137 (Konsdref – Bäerdref) aus féiert den CR137A an ëstlecher Richtung bis an d'Kalkesbaach. Vun do aus lafe Gemengeweeër op de Melickshaff an op Heeschbech.

## Kuckt och

## Um Spaweck
Weilerbaach

**Weilerbaach** ass eng Uertschaft an der Gemeng Bäerdref.

## Geographie
Weilerbaach läit op der Sauer tëscht der Bollenduerfer Bréck an Iechternach.

Vis-à-vis, op der däitscher Säit vun der Sauer, läit Weilerbach, dat zu der Uertschaft Bollendorf gehéiert. Eng Foussgängerbréck iwwer d'Sauer verbënnt déi zwou Uertschaften.

An der Weilerbaach ass zanter dem Enn vun den 1990er Joren, an engem fréiere Sanatorium (dem Institut Heliar), en Asylantenheem amenagéiert, iwwer dat de Yann Tonnar am Joer 2008 den Dokumentarfilm *[[Weilerbach (Film)|Weilerbach]]* gemaach huet.

Geschicht

Tëscht 1862 an 1964 gouf et an der Weilerbaach eng Gare op der Eisebunnsstreck Ettelbréck-Waasserbëlleg (*Sauerstreck*).

## Kuckt och
* Nicolas Neuens, de Grënner vum Institut Heliar
* 

## Um Spaweck

* Websäit vun der Gemeng Bäerdref
Kiri Te Kanawa

D'Dame **Dame Kiri Janette Te Kanawa** [], gebuer de 6. Mäerz 1944 zu Gisborne, ass eng neiséilännesch Sopranistin.
## Kuckt och
* Lëscht vu Sängerinnen a Sänger (Klassesch Musek)

## Um Spaweck
Ethelred vu Wessex

Den **Ethelred vu Wessex** (~837-23. Abrëll 871), Jong vum Ethelwulf, war Kinnek vu Wessex als Nofollger vu sengem Brudder Ethelbert ëm d'Joer 865.

Hien hat zwéi Bouwen, wouvun den Aethelwald den Eelste war. Dem Ethelred war et net méiglech déi permanent an ëmmer méi heefeg dänesch Iwwerfäll ze kontrolléieren, déi England verwüst hunn.

De 4. Januar 871 gelénkt et dem Ethelred d'Däne bei der Schluecht vu Reading ze klappen, mä hie selwer kënnt an der Schluecht vu Merton den 23. Abrëll 871 ëm d'Liewen an ass zu Wimborne am Dorset begruewen.

No sengem Doud gouf hie vum Vollek als Hellegen ugesinn. Säin Nofollger gëtt säi Brudder Alfred.

## Kuckt och
* Lëscht vun de brittesche Monarchen
Sir (Uertschaft)

**Sir** ass eng Uertschaft an der Gemeng Bauschelt am Dall vun der Syrbaach.

Sir läit op der belscher Grenz, déi do vun de d'Meandere vun der Surbich definéiert gëtt. Déi meescht Awunner - 530 - hat d'Duerf an der Mëtt vum 19. Joerhonnert wougéint et der haut 270 sinn (Stand 02.01.2023). An de Jore vun 1843 bis 1920 si ronn 1000 Auswanderer aus der Géigend bekannt.

Vun de Grenzsteng Nr. 177 bis 182, déi 1843 op der Grenz mat der Belsch gesat goufen, stinn der e puer net méi op hirer Plaz. Am Mee 2010 gouf am Flouer *Am Sak* tëschent Sir an Tënnen d'N° 182 restauréiert. Si markéiert de westlechste Punkt vum Land. D'Maark, 400&nbsp;kg schwéier an 2,60 m héich, louch ënner enger décker Moosschicht. Och déi al Schmugglerpied sinn interessant fir Geschichtsfrënn.

Sir, wéi och déi ganz Gemeng, ass vun der Landwirtschaft markéiert.

2009 war et landeswäit eng Première, wéi deen neie Waasserbehälter aus Inox installéiert gouf.

## Kuckeswäertes
* D'Sirer Millen ass zanter 2007 op der Lëscht vun de klasséierte Monumenter als *Nationalmonument* klasséiert.
* Kierch vu Sir

## Kuckt och

## Um Spaweck
Bleesbréck

**Bleesbréck** ass e Lieu-dit an der Gemeng Bettenduerf, op enger Héicht vun ca. 190 m (NG-L).

## Geographie
D'Bleesbréck läit un der Sauer op der Plaz, wou d'Blees draleeft.

Am Rond-Point stéisst N19, déi vu Reisduerf kënnt, op d'N17, déi vun Dikrech op Veiane féiert. Op der Bleesbréck gëtt et e Camping, eng Bensinnsstatioun an eng Kläranlag.

## Kuckt och

## Um Spaweck
Brouderbuer

**Brouderbuer** (och alt *Broderbuer*) ass e Lieu-dit an der Gemeng Bettenduerf.

## Geographie
Brouderbuer läit laanscht dem CR356, dee vu Gilsdref op Iermsdref féiert, op enger Héicht vun ca. 300 Meter (NG-L).

## Kuckt och

## Um Spaweck
Gilsdref

**Gilsdref** ass eng Uertschaft a Sektioun an der Gemeng Bettenduerf.

## Geographie
Gilsdref läit am Dall vun der Sauer deen do haaptsächlech duerch Wisen a Felder markéiert gëtt. Aner Waasserleef um Territoire vun der Uertschaft sinn d'Stuermbaach eng Niewebaach vun der Tirelbaach déi eng ronn 250&nbsp;m westlech vun der Gilsdrefer Bréck an d'Sauer leeft. D'Saasselbaach mécht op engem Stéck vu ronn 750&nbsp;m d'Sektiounsgrenz mat Steeën

Op de Koppen am Süden a Südoste gëtt et e grousst Bësschmassiv de *Bettenduerfer Gemengebësch* wouvun d'Deeler *Bichebësch* an *Eechelbësch* op der Sektioun Gilsdref leien.

Déi déifst Plaz an der Uertschaft ass laanscht d'Sauer an der *Härewis* mat 185&nbsp;m an déi héchst ass am *Bichebësch* mat 352 Meter.

Zur Sektioun gehéieren nach d'Lieu-diten Brouderbuer, Moschbierg, souwéi de Clemenshaff an am Dall vun der Tirelbaach d'Tschiddeschmillen.

Fréier gouf et zu Gilsdref eng ronn 20 Steekaulen, vun deenen haut bal keng méi aktiv ass. De Gilsdrefer Sandsteen ass durch seng gutt Qualitéit bekannt, a gouf uechter d'Land, bei en ettlech bekannte Bauwierker gebraucht, wéi z.&nbsp;B. bei der Neier Bréck, der Villa Louvigny, der Fassad vun der Husky zu Diddeleng, der Orangerie an dem Lycée zu Iechternach.

Tëscht 1862 an 1964 hat Gilsdref eng Gare op der Eisebunnsstreck Ettelbréck-Waasserbëlleg (*Sauerstreck*).

## Fotoalbum

Image:Gilsdorf Village 01 Luxembourg.jpg|Vun Norden
Image:Gisldorf_Village_02_Luxembourg.jpg|Sauerbréck
Image:Luxembourg_Gilsdorf_03_Panorama.jpg|Panorama


## Kuckt och
* Kierch Gilsdref

## Um Spaweck
Keiwelbaach (Iermsdref)

**Keiwelbaach** ass eng Uertschaft an de Gemengen Ärenzdall a Bettenduerf.

D'Keiwelbaach ass eng vun de wéinege lëtzebuergeschen Uertschaften, déi net ganz um Territoire vun enger Gemeng leien.

Duerch d'Uertschaft lafen d'Keiwelbaach, an d'Wäiss Iernz déi do d'Gemengegrenz maachen. Sou kënnt et datt d'Haiser riets vun der Baach territorial zu der Ärenzdallgemeng gehéieren an déi lénks dovun zu der Gemeng Bettenduerf.

## Kuckt och
Méischtref

**Méischtref** ass eng Uertschaft an der Gemeng Bettenduerf.

## Geographie
Méischtref läit tëscht Bettenduerf a Reisduerf op der Sauer, op enger Héicht vun ongeféier 190 m (NG-L). Duerch Méischtref geet Nationalstrooss 19 an den CR357C.

## Geschicht
Tëscht 1862 an 1964 hat Méischtref eng Gare op der Eisebunnsstreck Ettelbréck-Waasserbëlleg (*Sauerstreck*).

## Kuckeswäertes
* D'Schlass Méischtref ass zanter 2007 op der Lëscht vun de klasséierte Monumenter als *Nationalmonument* klasséiert.
* D'Vincent-J.-Festa-Bréck

## Kuckt och
* Kierch Méischtref
* Gare Méischtref

## Um Spaweck
Welsdref

**Welsdref** ass eng Uertschaft an der Gemeng Colmer-Bierg.

## Kuckt och

## Um Spaweck

* Websäit vun der Gemeng Colmer-Bierg
Selz

**Selz** (och alt *Sëlz*) ass eng Uertschaft an de Gemengen Tandel a Bettenduerf.

An der Uertschaft gëtt et 8 Haiser. Dovu gehéieren der 5 zur Gemeng Tandel an 2 zur Gemeng Bettenduerf. Een Haus (*3, Longsdrëfferstrooss*) steet genee op der Grenz vun den zwou Gemengen, respektiv Kantonen.

## Geographie
D'Uertschaft läit un der N17 tëscht der Bleesbréck an Tandel, a laanscht den CR354 deen op Longsdref féiert, um Fouss vun der Kopp mam Numm *Kämmchen*, am Dall vun der Blees an hirer Niewebaach der Ramgriecht.

## Geschicht
Bis zur Fusioun den 1. Januar 2006, aus där d'Gemeng Tandel entstanen ass, war d'Selz eng Uertschaft an der fréierer Gemeng Baastenduerf respektiv an der Gemeng Bettenduerf.

## Kuckt och

## Um Spaweck
Valletta

**Valletta** ass d'Haaptstad vun der Republik Malta. Se huet .

## Geographie
Valletta läit op der Nordostküst vun der gréisster Insel Malta op der Landzong *Monte Sciberras* tëscht den zwéin Naturhäfe Grand Harbour a Marsamxett Harbour. Am Südweste stéisst se un d'Gemeng Floriana.

## Kuckeswäertes zu a ronderëm Valletta
* Grand Master´s Palace: De grousse Palais, dee fir Staatsempfäng benotzt gëtt
* St. John´s Cathedral: Bau vun den Uerdensritter
* National Museum of Archeology
* Tarxien: Gebaier aus Steng aus enger Zäit wou et nach keen Aarbechtsgeschier aus Metall a keng Maschinne gouf
* Hypogäum: Tempelanlagen

Malte.JPG|Päerdskutschen am Zentrum vu Valletta
St Johns Co-Cathedral.jpg|Valletta: D'Kathedral
Grand Master´s Palace zu Valetta.JPG|Kuppel vun *Our Lady of Mount Carmel*


## Kuckt och
Jean Parisot de La Valette

## Um Spaweck

* Offiziell Säit vun der Stad
Etymologie

**Etymologie** ass d'Wëssenschaft vun den Originne vun engem Wuert. Vill Wierder an de romanesche Sprooche kommen aus dem Latäin. Modern Wieder, wéi aus der Informatik, kommen aus dem Engleschen. Ganz al Wierder oder geléiert Wierder kommen dacks aus dem Griicheschen.

## Beispiller
* *Manufaktur*: aus dem Latäin; kënnt vu *manus* wat *Hand* bedeit, a vum Supinum (-> Latäin) vum Verb *facere* wat *maachen* heescht. Deemno bedeit *Manufaktur* *eppes, wat op der Hand gemaach gouf*.
* *Biologie*: aus dem Griicheschen; kënnt vu *bios*=*Liewen*, a *logos* = *Léier*. Also ass d'Biologie d'Léier vum Liewen.

## Um Spaweck
Militärwiesen

De Begrëff **Militärwiesen** ëmfaasst ganz allgemeng d'Organisatioun vum Militär vun engem Staat. Heizou gehéieren d'Militärgeschicht, all Waffentyppen, Truppenandeelungen, militäreschen Ariichtungen, Strategie an Taktik, Sécherheetspolitik, bekannt Militärpersounen, etc.

## Militärgeschicht
* Lëscht vun de Kricher
* Lëscht vun de Schluechten
* Lëscht vun de Friddensverträg
* Lëscht vu bekannte Feldhären
* Lëtzebuerger Arméi
* Réimesch Legioun
* Grande Armée
* Rout Arméi
* Wehrmacht
* Krichsverbriechen
* Éischte Weltkrich
* Zweete Weltkrich

## Waffentyppen
* Lëscht vun den Handfeierwaffen
* Tanksen
* Lëscht vun den Artilleriewaffen
* Lëscht vun de Rakéiten a Bommen
* Militärfligeren
* Krichsschëffer
* Lëscht vun den historesche Waffen

## Truppenandeelungen
* Arméi
* Loftsträitkräft
* Marinn
* Militärgraden

## Militäresch Ariichtungen
* Limes
* Maginot Linn
* Festung
* Bunker
* Militärbase
* Radar
* Rüstungsindustrie

## Strategie an Taktik
* Lëscht vun de militäreschen Taktiken
* Militäresch Opklärung
* Präventivschlag
* Blëtzkrich
* Belagerung
* Blockade
* Kesselschluecht
* Oflenkungsmanöver
* Guerillakampf
* Réckzuch
* Verbrannte Buedem

## Sécherheetspolitik
* NATO
* Warschauer Pakt
* SALT-Verträg
* Genfer Ofrüstungskonferenz

## Militärpersounen
* Lëscht vu Militärpersounen
* Dwight D. Eisenhower
* Jacques Faure, franséische Generol
* Marcel-Pierre Faure, franséische Generol a Pilot
* Heinz Guderian
* Douglas MacArthur
* Bernard Montgomery
* George S. Patton
* Erwin Rommel
* Georgi Schukow
Lëscht vun den Handfeierwaffen

Dës **Lëscht vun den [[Handfeierwaff]]en** ass en Deel vun de .

## [[Gewier]]er
* Dragunow-Snipergewier (Russland)
* Kar98k (Däitschland)
* M1 Carbine (USA)
* M1 Garand (USA)
* Mosin-Nagant (Russland)

## [[Stuermgewier]]er
* AK-47 (Russland)
* AK-74 (Russland)
* FAMAS (Frankräich)
* FN FNC (Belsch)
* G3 (Däitschland)
* G36 (Däitschland)
* HK33 (Däitschland)
* M16 (USA)
* SA80 (Groussbritannien)
* Sig 550 (Schwäiz)
* Steyr AUG (Éisträich)
* Steyr AUG HBar (Éisträich)
* StG-44 (Däitschland)
* TKB-022PM (Russland)
* TKB-059 (Russland)

## [[Maschinnegewier]]er
* AA-52 (Frankräich)
* Bren L4 (Groussbritannien) 
* Browning M1919A4, A6 (USA)
* FN MAG (Belsch)
* Browning M2HB (USA)
* M134 Minigun (USA) 
* M249 (USA)
* M60 (USA)
* Madsen (Dänemark)(Brasilien) 
* Maxim-Maschinnegewier (USA/GB)
* Mekanika Uirapuru (Brasilien) 
* MG 08 (Däitschland)
* MG34 (Däitschland)
* MG42 (Däitschland)
* Stoner 63 (Groussbritannien)
* Vektor SS-77 (Südafrika)
* Vickers K (Grousbritannien)
* Yugo MG42 (Italien)

## [[Flënt]]en
* Dumoulin Étendart vun Dumoulin vun Herstal

## [[Revolver]]
* Colt Peacemaker (USA)
* Colt Python (USA)
* Nagant Mod. 1895 (Russland)
* Smith & Wesson Model 500 (USA)

## [[Pistoul]]en
* Beretta 92 (Italien)
* Browning GP (Belsch)
* Colt M1911 (USA)
* Desert Eagle (Israel)
* Glock 17 (Éisträich)
* HK USP (Däitschland)
* Makarow (Russland)
* P08 (Däitschland)
* Tokarew TT-33 (Russland)
* Walther PPK (Däitschland)(USA)
* Walther P22 (Däitschland)
* Walther P38 (Däitschland)
* Walther P99 (Däitschland)

## [[Maschinnepistoul]]en
* Alpha GPI (Brasilien) 
* BSM/9 M1 (Brasilien) 
* CEV M9M1 (Brasilien) 
* F1 (Australien)
* HK53 (Däitschland)
* M3 "Grease Gun" (USA)
* Madsen M50 (Dänemark)
* Mekanika Uru (Brasilien) 
* Mendoza (Mexiko)
* MP40 (Däitschland)
* MP5 (Däitschland)
* P90 (Belsch)
* PPSh-41 (Russland)
* Sola (Lëtzebuerg)
* Sten (Groussbritannien)
* Thompson A1 (USA)
* Uzi (Israel)