open-index/open-wikipedia-markdown huggingface dataset:
Étienne Périer

Den **Étienne Périer**, gebuer den 11. Dezember 1931, ass e belsche Filmregisseur an Dréibuchauteur.

## Filmographie (Auswiel)
### Kino
* 1958: *[[Meurtre en 45 tours]]*, mam Danielle Darrieux a Jean Servais
* 1959: *[[Bobosse (Film)|Bobosse]]*, mam Micheline Presle a François Périer
* 1961: *[[Bridge to the Sun]]*, mam Carroll Baker an James Shigeta
* 1964: *[[Dis-moi qui tuer]]*, mam Michèle Morgan a Paul Hubschmid
* 1968: *[[Le rouble à deux faces]]* oder *Le téléphone rouge*, mam Robert Taylor, Charles Boyer a Marie Dubois
* 1968: *Des garçons et des filles*, mam Nicole Garcia a Marc Porel
* 1970: *When Eight Bells Toll*, mam Anthony Hopkins a Robert Morley
* 1971: *[[Zeppelin (Film 1971)|Zeppelin]]*, mam Michael York an Elke Sommer
* 1972: *[[Un meurtre est un meurtre]]*, mam Jean-Claude Brialy, Stéphane Audran a Robert Hossein
* 1974: *[[La main à couper]]*, mam Lea Massari a Michel Bouquet
* 1978: *La part du feu*, mam Michel Piccoli a Claudia Cardinale
* 1979: *[[La confusion des sentiments]]*, mam 	Michel Piccoli a Gila von Weitershausen
* 1979: *[[Un si joli village...]]*, mam Victor Lanoux a Valérie Mairesse
* 1979: *[[Rouge Venise]]*, mam 	Victor Lanoux an Andréa Ferréol

### TV
* 1981: *La confusion des sentiments*, mam Michel Piccoli a Gila von Weitershausen
* 1984: *Lousiana*, mam Margot Kidder a Victor Lanoux
* 1985: *La dérapade*, mam Corinne Dacla a Christophe Malavoy
* 1985: *L'ordre*, mam Jacques Perrin a Valérie Mairesse
* 1988: *La garçonne*, mam Marie Trintignant a Françoise Arnoul
* 1991: *À la vie, à l'amour*, mam Cyrielle Clair a Jean-Yves Berteloot
* 1993: *Maigret et l'homme du banc*, mam Bruno Cremer 
* 1993: *La vérité en face*, mam Claude Rich an Danielle Darrieux
* 1994: *Balle perdue*, mam Robin Renucci a Ludmila Mikaël 
* 1995: *Samson le magnifique*, mam Charlotte Rampling a Roger Hanin
* 1997: *La rumeur*, mam Christine Boisson a Roger Miremont
* 1998: *Le dernier fils*, mam Magali Noël a Jean-Pierre Jorris
* 2000: *Que reste-t-il...*, mam Danielle Darrieux a Martine Sarcey
* 2004: *Table rase*, mam Christophe Malavoy a Roger Miremont

## Um Spaweck
Denys de La Patellière

Den **Denys de La Patellière**, gebuer als **Denys Dubois de La Patellière** den 8. Mäerz 1921 zu Nantes, a gestuerwen den 21. Juli 2013 zu Dinard, war e franséischen Dréibuchauteur a Filmregisseur.

Bekannt Filmer vum Denys de La Patellière sinn *[[Les grandes familles (Film 1958)|Les grandes familles]]* (1958), *[[Un taxi pour Tobrouk]]* (1960) an *[[Du rififi à Paname]]* (1965)

## Filmographie
### Kino
* 1955: *Les aristocrates* mam Pierre Fresnay 
* 1956: *[[Le salaire du péché]]* mam Danielle Darrieux a Jean-Claude Pascal
* 1957: *Les oeufs de l'autruche* mam Pierre Fresnay
* 1957: *[[Retour de manivelle (Film 1957)|Retour de manivelle]]* mam Michèle Morgan an Daniel Gélin
* 1958: *Thérèse Étienne* mam Françoise Arnoul a Pierre Vaneck
* 1958: *[[Les grandes familles (Film 1958)|Les grandes familles]]* mam Jean Gabin a Jean Desailly
* 1959: *[[Rue des prairies]]* mam Jean Gabin, Marie-José Nat a Claude Brasseur
* 1960: *[[Les yeux de l'amour]]* mam Danielle Darrieux a Jean-Claude Brialy
* 1961: *[[Un taxi pour Tobrouk]]* mam Lino Ventura, Charles Aznavour, Hardy Krüger a Maurice Biraud
* 1961: *[[Le bateau d'Émile (Film)|Le bateau d'Émile]]* mam Lino Ventura, Annie Girardot, Michel Simon a Pierre Brasseur
* 1962: *[[Pourquoi Paris?]]* mam Charles Aznavour, Danielle Darrieux a Bernard Blier
* 1964: *[[La fabuleuse aventure de Marco Polo]]* (zesumme mam Noël Howard), mam Horst Buchholz, Anthony Quinn, Robert Hossein an Orson Welles
* 1964: *[[Le tonnerre de Dieu]]* mam Jean Gabin, Michèle Mercier, Robert Hossein a Lilli Palmer
* 1965: *[[Du rififi à Paname]]* mam Jean Gabin an George Raft
* 1966: *Soleil noir* mam Daniel Gélin a Michèle Mercier
* 1966: *[[Le voyage du père (Film)|Le voyage du père]]* mam Fernandel
* 1968: *[[Caroline chérie (Film 1968)|Caroline chérie]]* mam France Anglade, Karin Dor a Bernard Blier
* 1968: *[[Le tatoué]]* mam Jean Gabin a Louis de Funès
* 1969: *Moto Shel Yehudi* mam Akim Tamiroff a Jean Claudio
* 1972: *[[Le tueur (Film 1972)|Le tueur]]* mam Jean Gabin, Fabio Testi a Gérard Depardieu
* 1973: *[[Prêtres interdits]]* mam Robert Hossein a Claude Jade

## Um Spaweck
Internationalen Dag vum Benevolat

De **Internationalen Dag vum Benevolat** (en. *International Volunteer Day for Economic and Social Development, IVD*) ass all Joer de 5. Dezember fir de Benevolat, den éierenamtlechen Engagement am Déngscht vun der Gesellschaft unzeerkennen an ze fërderen. Dësen Dag gouf 1985 vun der UNO beschloss mat Wierkung vun 1986 un.

## Um Spaweck
*  Le portail du Bénévolat - G. D. Luxembourg
*  Portal für Ehrenamt - Großherzogtum Luxemburg
*  International Volunteer Day - United Nations Volunteers (UNV) programme
* UN-Resolutioun 40/212 vum 17. Dezember 1985
Barry-Ugrëff

De **Barry-Ugrëff** ass eng Erëffnung vum Schachspill. Se zielt zu den Zouene Spiller an ass an den ECO-Coden ënner dem Schlëssel D02 klassifizéiert.

De Barry-Ugrëff fänkt mat de follgenden Zich un:

:**1. d4 Sf6**
:**2. Sf3 g6**
:**3. Sc3 d5**
:**4. Lf4**

## Varianten
### 4.... Lg7
* 1. d4 Sf6 2. Sf3 g6 3. Sc3 d5 4. Lf4 Lg7

#### Haaptvariant
* 1. d4 Sf6 2. Sf3 g6 3. Sc3 d5 4. Lf4 Lg7 5. e3

#### Tarzan-Ugrëff
* 1. d4 Sf6 2. Sf3 g6 3. Sc3 d5 4. Lf4 Lg7 5. Dd2

### 4.... c6
* 1. d4 Sf6 2. Sf3 g6 3. Sc3 d5 4. Lf4 c6

## Enzyklopedie vun de Schacherëffnungen
An der Enzyklopedie vun de Schacherëffnungen ass de Barry-Ugrëff ënner dem Schlëssel D02 klassifizéiert.
* D02: 1. d4 d5 2. Sf3

## Literatur
* Richard Palliser: *Starting Out: d-pawn Attacks: The Colle-Zukertort, Barry and 150 Attacks*. Everyman Chess, 2008, ISBN 1-85744-578-3

## Kuckt och
* Schachnotatioun
Bernard Queysanne

De **Bernard Queysanne**, gebuer den 9. Juni 1944 zu Rabat (Marokko), ass e franséische Filmregisseur.

## Filmer (Auswiel)
* 1974: *[[Un homme qui dort]]* mam Jacques Spiesser a Ludmila Mikaël
* 1976: *[[Le diable au cœur]]* mam Jacques Spiesser, Jane Birkin an Emmanuelle Riva
* 1978: *[[L'amant de poche]]* mam Mimsy Farmer, Madeleine Robinson, Andréa Ferréol, Bernard Fresson, Roger Hanin, Robert Hossein a Pascale Audret

## Um Spaweck
Christian Paureilhe

De **Christian Paureilhe **, gebuer den 1. Juni 1947 zu Paräis, ass e franséische Filmregisseur an Dréibuchauteur.

## Filmer (Auswiel)
* 1973: *Fil à fil* (Kuerzfilm)
* 1975: *Caméra* (Kuerzfilm)
* 1976: *Allégorie* mam Jean-Luc Boutté
* 1978: *[[Démons de midi]]* mam Pierre Mondy, Sylvie Coste a Micheline Presle

## Um Spaweck
Yannick Bellon

D**'Yannick Bellon**, gebuer als **Marie-Annick Bellon** de 6. Abrëll 1924 zu Biarritz, a gestuerwen den 2. Juni 2019 zu Paräis, war eng franséisch Filmediteurin a -regisseurin.

## Filmer

* 1972: *Quelque part quelqu'un*, mam Loleh Bellon a Roland Dubillard
* 1974: *[[La femme de Jean]]*, mam Hippolyte Girardot a Claude Rich
* 1976: *Jamais plus toujours*, mam Bulle Ogier a Jean-Marc Bory
* 1978: *L'amour violé*, mam Nathalie Nell a Pierre Arditi
* 1981: *L'amour nu*, mam Marlène Jobert a Vernon Dobtcheff
* 1984: *La triche*, mam Victor Lanoux a Valérie Mairesse
* 1989: *[[Les enfants du désordre]]*, mam Emmanuelle Béart a Robert Hossein
* 1992: *[[L'affût]]*, mam Tchéky Karyo an Dominique Blanc

## Um Spaweck
Ott Neuens

Den **Ott Neuens**, gebuer den 18. Mäerz 1944 zu Conter, ass e lëtzebuergesche Moler.

## Literatur
* Persin, Patrick-Gilles: *Ott Neuens*, 144 S., 2008

## Kuckt och
* Lëscht vu lëtzebuergesche Konschtschafenden
## Um Spaweck
* Websäit vum Ott Neuens
Thuur Luxembourg

De **J.L. Arthur** ("**Thuur**") **Luxembourg**, gebuer de 17. Mee 1914 zu Venlo, an och do gestuerwen den 30. November 2010, war en hollännesche Komponist an Auteur vu Fueslidder.

Zesumme mat sengem Schwoer Frans Boermans huet hien eng ganz Rëtsch *Venlose vastelaovesliedjes* ("Venloer Fues-Lidder") geschriwwen, dorënner *Waat zoèl d'r in det fleske zitte?* (1951), *Mien linkerbein en mien rechterbein*, *As de sterre dao baove Straole*, *Och waas ik maar beej mooder thoës gebleve*, *Kiek ze kiëke*, *Lekker zunke*, *Wao gaon we haer* an *de Wuiles*.

Hien huet och alt Theater gespillt an do Regie gefouert.
Nofretete

D**'Nofretete** (an anere Sproochen dacks „Nefertiti“, egyptesch *Nfr.t-jy.tj*) war d'Haaptfra vum Pharaon Echnaton (Amenhotep IV.); si huet am 14. Jh. v. Chr. gelieft. Si gouf bekannt duerch d'Büst aus Kalleksteen a Gips, déi de 6. Dezember 1912 fonnt gouf an haut am Egyptesche Musée, am Nordfligel vum *[[Neues Museum|Neuen Museum]]* op der Museumsinsel zu Berlin ausgestellt ass.

D'Nofretete soll bei hirem Bestietnes mam Echnaton nach ganz jonk gewiescht sinn. Si krut 6 Diechter: d'Meritaton, d'Maketaton, d'Anchesenpaaton, d'Neferneferuaton, d'Neferneferure an d'Setepenre. Vu Jongen ass näischt bekannt. D'Nofretete an den Echnaton war déi éischt egyptesch Kinnekskoppel, déi hiert Privatliewen ëffentlech ofbilde gelooss huet.

D'Nofrete war eng Zort Coregente a krut, op d'mannst symbolesch, pharaonesch Muecht: Sou ass de bloen Helm vun hirer bekannter Büst e Chepresch, e Krichshelm, a s'ass och e puermol ofgebilt, wéi se Feinden ermëlzt, eng Stereotyp, déi ee bei Pharaoen erëmfënnt. Eng méiglech Erklärung dofir ass, datt si nom Doud vum Echnaton deem säin Troun iwwerholl hätt.

## Literatur
* Lena Blosat: *Reiseverbot für eine Königin*. In: *[[Abenteuer Archäologie]]. Kulturen|Menschen|Monumente*, Heft 3, 2007, S. 12-15 „Titel: Streit um Nofretete“
* Oliver Simons: *Der Raub der Nofretete.* In: Ulrich van der Heyden, Joachim Zeller (Hrsg.): *... Macht und Anteil an der Weltherrschaft.* Berlin und der deutsche Kolonialismus. Unrast, Münster 2005. ISBN 3-89771-024-2
* Christine El-Mahdy: *Tutenchamun. Leben und Sterben des jungen Pharao.* Blessing, München 2000. ISBN 3-89667-072-7
* Carola Wedel: *Nofretete und das Geheimnis von Amarna.* von Zabern, Mainz 2005. ISBN 3-8053-3544-X, (Antike Welt, Sonderheft; Zaberns Bildbände zur Archäologie) ISBN 978-3-8053-3544-7
* Gert von Paczensky, Herbert Ganslmayr: *Nofretete will nach Hause. Europa - Schatzhaus der „Dritten Welt“.* Bertelsmann, München 1984, 1988. ISBN 3-570-03587-5
* Philipp Vandenberg: *Nofretete - Eine archäologische Biographie.* 1975. ISBN 3-7042-4024-9

## Um Spaweck
Robert Lentz

De **Robert Lentz**, gebuer den 3. Juni 1918 an der Stad Lëtzebuerg, a gestuerwen den 18. Dezember 1970 op Teneriffa, war e lëtzebuergeschen Architekt.

Hie war vun 1965 bis 1970 President vum *[[Ordre des architectes et ingénieurs conseils|Ordre des architectes]]*.

Vun 1969 bis 1970 war hie President vum *[[Cercle artistique de Luxembourg]]*.

## Wierker
* Ciné Cité an der Stad Lëtzebuerg, 1958
* Robert-Schuman-Monument an der Stad Lëtzebuerg, 1966
* fréiert Philips-Gebai (boulevard de la Foire) an der Stad Lëtzebuerg
* Cité ouvrière zu Esch-Lalleng
* Centre Louvigny (zesumme mam Jean Deitz) an der Stad Lëtzebuerg, 1962

## Literatur
* Gilbert, P., 1986. *La capitale et ses architectes: illustration critique de l'architecture dans la métamorphose d'une ville en un siècle.* Institut grand-ducal, section des arts et des lettres, 222 S. Imprimerie Saint-Paul. BNL LB 1061, S. 214
Alphonse Weicker

Den **Alphonse Weicker**, gebuer de 14. Januar 1891 zu Sandweiler, an do gestuerwen den 12. Februar 1973, war e lëtzebuergesche Banquier an Ex-Foussballspiller.

Säi Papp war de Politiker an Agronom Jean-Baptiste Weicker.
## Karriär
1919 war hie mam Léandre Lacroix Matgrënner vun der *[[BGL BNP Paribas|Banque générale du Luxembourg]]* (BGL). Vun 1919 bis 1969 war hien Administrateur délégué a vun 1969 bis 1971 Administrateur vun der BGL.

Vun 1950 bis 1958 war hie President vum *[[Cercle artistique de Luxembourg]]*, a vun 1953 bis 1966 President vun der FEDIL.

Fir un hien z'erënneren dréit eng Stëftung vun der BGL säin Numm, an um Kierchbierg krut de 14. Oktober 1974 eng Strooss den Numm *Rue Alphonse Weicker*, deen 2017 och op eng Halt vun der Tramslinn T1 iwwerdroe gouf.
## Aktivitéit am Sport
Hie stoung den 29. Oktober 1911 fir déi éischt Lëtzebuergesch Foussballnationalekipp am Gol.
## Gielercher
* 
## Literatur
* Beck, F., 2011. *Was bedeuten die Straßennamen der Stadt?* In: Ons Stad, 97 (2011), S. 64 (rue Alphonse Weicker). http://www.onsstad.lu/uploads/media/ons_stad_97-2011_64.pdf
* Reuter, A., 2003. *Alphonse Weicker (1891-1973).* In: 400 Joer Kolléisch, Vol. 2: *L'Athénée et ses grands anciens.* Luxembourg, S. 373.
## Kuckt och
Akafsweenchen

En **Akafsweenchen** ass e Won, aus Metall oder deelweis aus Plastik, dee geduecht ass fir d'Wuere beim Akaf an engem Supermarché oder soss engem Buttek ze transportéieren. E rullt op klenge Rieder, a gëtt gedréckt. Akafsweenercher si sou gebaut, datt s'anenee gestach kënne ginn, fir sou manner Plaz beim Stockéieren ewechzehuelen. Dofir si se vir méi schmuel a méi héich wéi hannen, an déi hënnescht Säit léisst sech no bannen an no uewe klappen.

Dacks sinn Akafsweenercher mat engem Schlass ekipéiert, an deem e Schlëssel stécht, deen un engem anere Weenchen drunhänkt. Fir dat "Schlass" opzemaachen (a sou de Weenche lasszemaachen), brauch ee gewéinlech eng Mënz, déi feststécht, soulaang een de Stëft net nees dramécht. D'Iddi ass fir d'Leit dozou ze bréngen, de Weenchen nom Akaf nees op enger bestëmmter Plaz ofstellen, fir sou hir Mënz erëmzekréien, an ze verhënneren, datt en egal wou stoegelooss gëtt.

Dee bekanntsten, well eelste Produzent an Europa, ass déi franséisch Firma Caddie SA, déi där Weenercher ënner der registréierter Handelsmarque *Caddie* produzéiert huet (an déi dacks als Begrëffsmonopol fir "Akafsweenche" gebraucht gëtt). 1980 hat Caddie ronn 80&nbsp;% vum europäesche Marché vun den Akafsweenercher. Zanterhier ass d'Konkurrenz méi grouss ginn; sou gëtt et déi spuenesch Firma Marsanz, déi an 80 Länner hir Weenercher verkeeft, an déi éisträichesch Firma Wanzl Metallwarenfabrik GmbH, deem gréisste Produzent weltwäit. 2024 huet *Caddie* faillite gemaach. Och a China gëtt et mëttlerweil eng Rëtsch Produzenten, an an den USA sinn et Unarco, United Steel Wire Company an Americana Companies Inc., déi der produzéieren.

Den Akafsweenche gëtt haut och am Online-Akafen als Metapher gebraucht fir den Ensembel vun den Artikelen, déi ee sech an engem Online-Katalog erausgesicht huet.

### Galerie

Fichier:Shopping Cart with Baby Seat.jpg|Akafsweenche mat Puppelcherssëtz
Fichier:Shopping Wheelchair.jpg|Akafsweenche fir Géibehënnerter
Fichier:Kiddie shopping carts.jpg|Weenercher fir Kanner


## Um Spaweck
Michel Heiter

De **Michel Heiter**, gebuer den 10. September 1860 zu Biereng bei Miersch, a gestuerwen de 6. Juni 1906 an der Stad Lëtzebuerg, war e lëtzebuergesche Moler.

Hien huet zu München an zu Paräis Konscht studéiert.

1893 war hie Matgrënner vum *[[Cercle artistique de Luxembourg]]*.

## Kuckt och
* Lëscht vu lëtzebuergesche Konschtschafenden
## Um Spaweck
Sergio Stivaletti

De **Sergio Stivaletti**, gebuer de 15. Mäerz 1957, ass en italieenesche Filmregisseur a Spezialist, besonnesch bei Grujelfilmer, fir Spezialeffekter.

## Filmer
### als Regisseur
* 1997: *[[M.D.C. - Maschera di cera]]*, mam Robert Hossein a Gabriella Giorgelli
* 2004: *I tre volti del terrore*, mam John Phillip Law

### Filmer an deenen hien d'Spezialeffekter gemaach huet (Auswiel)
* 1985: *Miami Golem*, vum Alberto De Martino mam John Ireland
* 1985: *Demons*, vum Lamberto Bava mam Urbano Barberini
* 1986: *Vendetta dal futuro*, vum Sergio Martino mam George Eastman an Janet Agren
* 1989: *La chiesa*, vum Michele Soavi mam Asia Argento
* 1993: *Il ritmo del silenzio*, vum Andreas Marfori mam Rena Niehaus an Traci Lords
* 1998: *The Phantom of the Opera*, vum Dario Argento mam Julian Sands an Asia Argento
* 2007: *La terza madre*, vum Dario Argento mam Asia Argento, Udo Kier a Philippe Leroy
* 2009: *Giallo*, vum Dario Argento mam Adrien Brody an Emmanuelle Seigner

## Um Spaweck
Arrondissement (Frankräich)

En **Arrondissement** ass a Frankräich eng territorial Ënnerdeelung vun engem Departement, déi an engems eng administrativ Circonscriptioun vum Departement ass.

D'Arrondissement selwer ass a a Kantonen agedeelt, an déi erëm a Gemengen.
Arrondissement Lëtzebuerg

D**'Arrondissement Lëtzebuerg** war e fréiert Arrondissement am Département des Forêts. Et gouf de 17. Februar 1800 gegrënnt, an den 11. Abrëll 1814 suppriméiert.

## Zesummesetzung
D'Arrondissement huet aus 9 Kantone bestanen:
*Kanton Arel mam Chef-lieu Arel
*Kanton Beetebuerg mam Chef-lieu Beetebuerg
*Kanton Betzder mam Chef-lieu Betzder
*Kanton Gréiwemaacher mam Chef-lieu Gréiwemaacher
*Kanton Lëtzebuerg-Stad, mam Chef-lieu Lëtzebuerg
*Kanton Lëtzebuerg-Land, mam Chef-lieu Lëtzebuerg
*Kanton Miersch mam Chef-lieu Miersch
*Kanton Miezeg mam Chef-lieu Miezeg
*Kanton Réimech mam Chef-lieu Réimech

## Prefekten
* 1800: Johannes Birnbaum (1763-1832)

## Um Spaweck
*Almanach Impérial 1810
Arrondissement Malmedy

D**'Arrondissement Malmedy** ass eng fréier administrativ Ënnerdeelung vum Departement Ourthe. D'Arrondissement gouf de 17. Februar 1800 gegrënnt, an den 11. Abrëll 1814 suppriméiert

## Zesummesetzung
D'Arrondissement huet aus follgende Kantone bestanen:

*Kanton Aubel mat als Chef-lieu Aubel
*Kanton Eupen mat als Chef-lieu Eupen
*Kanton Kronenburg mat als Chef-lieu Kronenburg
*Kanton Limbourg mat als Chef-lieu Limbourg
*Kanton Malmedy mat als Chef-lieu Malmedy
*Kanton Sankt Vith mat als Chef-lieu Sankt Vith
*Kanton Schleiden mat als Chef-lieu Schleiden
*Kanton Spa mat als Chef-lieu Spa
*Kanton Stavelot mat als Chef-lieu Stavelot
*Kanton Verviers mat als Chef-lieu Verviers
*Kanton Vielsalm mat als Chef-lieu Vielsalm

## Um Spaweck
*Almanach impérial 1810
Arrondissement Léck (F)

D**'Arrondissement Léck** war eng administrativ Ënnerdeelung vum fréiere franséischen Departement Ourthe. Et gouf de 17. Februar 1800 gegrënnt, an den 11. Abrëll 1814 suppriméiert. 
## Zesummesetzung
D'Arrondissement huet aus follgende Kantone bestanen:
*Kanton Dalhem mat als Chef-lieu Dalhem
*Kanton Fléron mat als Chef-lieu Fléron
*Kanton Glons mat als Chef-lieu Glons
*Grâce-Hollogne mat als Chef-lieu Grâce-Hollogne
*Kanton Herve mat als Chef-lieu Herve
*Véier Kantone mat als Chef-lieu Léck
*Kanton Louveigné mat als Chef-lieu Louveigné
*Kanton Seraing mat als Chef-lieu Seraing
*Kanton Waremme mat als Chef-lieu Waremme

## Um Spaweck

Almanach Impérial 1810
Peter Hofmann

De **Peter Hofmann**, gebuer den 22. August 1944 zu Marienbad, deemools Reichsgau Sudetenland, a gestuerwen den 29. November 2010 zu Selb, Fichtelgebirge, war en däitschen Operesänger (Tenor), deen och als Rockmuseker bekannt gouf.

## Discographie
### Klassik
* 1980: Ludwig van Beethoven: *Fidelio* (Roll vum Florestan) (Chicago Symphony Orchestra, Sir Georg Solti)
* 1981: Wolfgang Amadeus Mozart: *Die Zauberflöte* (Sinfonie-Orchester und Chor des Bayerischen Rundfunks, Bernard Haitink)
* 1981: Richard Wagner: *Parsifal* (Berliner Philharmoniker, Chor der Deutschen Oper Berlin, Herbert von Karajan)
* 1981: Richard Wagner: *Die Walküre* (Orchester der Bayreuther Festspiele, Pierre Boulez)
* 1981: Richard Wagner: *Tristan und Isolde* (Sinfonieorchester des Bayerischen Rundfunks Leonard Bernstein)
* 1983: Richard Wagner: Höhepunkte aus *Rienzi*, *Tannhäuser* u.a. (RSO Stuttgart, Ivan Fischer)
* 1985: Richard Wagner: *Der fliegende Holländer* (Berliner Philharmoniker, Wiener Staatsopernchor, Herbert von Karajan)
* 1985: Richard Wagner: *Parsifal* (Chor und Orchester der Bayreuther Festspiele James Levine)
* 1985: Richard Wagner: *Die Walküre*, 1. Akt (New York Philharmonic Orchestra, Zubin Mehta, Eva Marton, Martti Talvela)
* 1986: Richard Wagner: *Lohengrin* (Metropolitan Opera Orchestra, Metropolitan Opera Chorus, James Levine)

### Pop
* 1982: Rock Classics
* 1984: Peter Hofmann 2 Ivory Man
* 1985: Unsre Zeit
* 1986: Live ’86
* 1987: Rock Classics 2
* 1988: Monuments
* 1990: Wild and lonely heart
* 1992: Love Me Tender
* 1994: Country Roads
* 1996: Rock Classics: Love Songs
* 1998: Rock Classics: Your Songs

### Musical
* 1990: Andrew Lloyd Webber: Das Phantom der Oper – Höhepunkte der Hamburger Aufführung (Ensemble der Neuen Flora Hamburg mit Anna Maria Kaufmann)

### Chrëschtdagsmusek
* 1989: *Peter Hofmann* (and the London Symphony Orchestra) *Stille Nacht* (Andrew Pryce Jackman)
Marianne Steichen

D**'Marianne** ("**Butz"**) **Steichen**, gebuer den 11. Abrëll 1937 an der Stad Lëtzebuerg, ass eng lëtzebuergesch Molerin, Sculptrice a Graveuse.

## Kuckt och
* Lëscht vu lëtzebuergesche Konschtschafenden

## Um Spaweck
Frédéric Auburtin

De **Frédéric Auburtin**, gebuer de 4. Juni 1962 zu Marseille, ass e franséischen Dréibuchauteur, Komponist a Filmregisseur.

## Filmer
### als Regisseur (Kino)

* 1992: *Au fond du couloir* (Kuerzfilm) 
* 1999: *Un pont entre deux rives* Regie zesumme mam Gérard Depardieu - Haaptacteuren: Carole Bouquet, Gérard Depardieu
* 2004: *[[San-Antonio (Film)|San-Antonio]]* - Haaptacteuren: Gérard Lanvin, Gérard Depardieu
* 2006: *[[Paris, je t'aime]]* - (Sketch: *Quartier latin*) - Haaptacteuren: Gena Rowlands, Ben Gazzara
* 2009: *Envoyés très spéciaux* - Haaptacteuren: Gérard Lanvin, Gérard Jugnot
* 2014: *United Passions* - Haaptacteuren: Gérard Depardieu, Tim Roth

## Um Spaweck
Francis Huster

De **Francis Huster**, gebuer den 8. Dezember 1947 zu Neuilly-sur-Seine, ass e franséische Schauspiller, Dréibuchauteur a Regisseur.

## Filmer
### als Schauspiller
### Kino (Auswiel)
* 1970: *[[La faute de l'abbé Mouret]]* vum Georges Franju
* 1972: *[[Faustine et le bel été]]* vun der Nina Companeez
* 1973: *[[L'histoire très bonne et très joyeuse de Colinot Trousse-Chemise]]* vun der Nina Companeez
* 1975: *[[Lumière]]* vum Jeanne Moreau
* 1976: *[[Je suis Pierre Rivière]]* vun der Christine Lipinska
* 1976: *[[Si c'était à refaire]]* vum Claude Lelouch
* 1977: *Comme sur des roulettes* vun der Nina Companeez
* 1977: *Un autre homme, une autre chance* vum Claude Lelouch
* 1978: *One, Two, Two 122, rue de Provence* vum Christian Gion
* 1978: *[[L'adolescente]]* vum Jeanne Moreau
* 1979: *Les égouts du paradis* vum José Giovanni
* 1980: *[[Les uns et les autres]]* vum Claude Lelouch
* 1981: *[[Qu'est-ce qui fait courir David ?]]*, vum Élie Chouraqui mam Charles Aznavour
* 1983: *[[J'ai épousé une ombre]]* vum Robin Davis
* 1983: *[[Équateur]]* vum Serge Gainsbourg
* 1984: *[[La femme publique]]* vum Andrzej Żuławski
* 1984: *[[L'amour braque]]* vum Andrzej Żuławski
* 1985: *[[Parking (Film)|Parking]]* vum Jacques Demy
* 1989: *[[Il y a des jours... et des lunes]]* vum Claude Lelouch
* 1995: *Dieu, l'amant de ma mère et le fils du charcutier* d'Aline Issermann
* 1998: *[[Le dîner de cons]]* vum Francis Veber
* 2000: *[[L'envol (Film)|L'envol]]* vum Steve Suissa
* 2004: *[[Le rôle de sa vie]]* vum François Favrat
* 2006: *[[Comme t'y es belle !]]* vun der Lisa Alessandrin

### als Regisseur
* 1986: *On a volé Charlie Spencer !*
* 2006: *Le vrai coupable* (TV)
* 2009: *[[Un homme et son chien]]*

### als Dréibuchauteur
* 1986: *On a volé Charlie Spencer !*
* 2006: *Le vrai coupable* (TV)

## Um Spaweck
M.D.C. - Maschera di cera

**M.D.C. - Maschera di cera** ass e franséisch-italieenesche Grujelfilm vum Sergio Stivaletti aus dem Joer 1997.
Claude Ernster

D**'Claude Ernster**, gebuer den 18. Oktober 1963 an der Stad Lëtzebuerg, ass eng lëtzebuergesch Molerin an Enseignante.

Si huet "*Arts plastiques*" zu Stroossbuerg op der *[[Universitéit Stroossbuerg|Université des sciences humaines]]* studéiert.

D'Claude Enster ass Professer fir Konschterzéiung am *[[Lycée des arts et métiers]]* an der Stad Lëtzebuerg.

## Kuckt och
* Lëscht vu lëtzebuergesche Konschtschafenden
Prefekt (Frankräich)

E **Prefekt** (fr. *préfet*) ass a Frankräich de Vertrieder vum Zentralstaat um Niveau vun den Departementer. De Begrëff staamt vum laténgesche *praefectus*, vu *praeficere* = virsëtzen.
Sylvie Karier

D**'Sylvie Karier**, gebuer de 7. Juni 1955 zu Schëffleng, ass eng lëtzebuergesch Molerin, Graveuse an Zeechnerin.

Si war 1994 Matgrënner vum Gravuratelier *[[Empreinte - Atelier de Gravure|Empreinte]]*, vun deem se zanterhier Member ass.

## Um Spaweck
* D'Sylvie Karier op der Websäit vum ''Cercle artistique de Luxembourg'' 
* Homepage vum Sylvie Karier

## Kuckt och
* Lëscht vu lëtzebuergesche Konschtschafenden
Jessica Theis

D**'Jessica Theis**, gebuer den 9. Juli 1981 an der Stad Lëtzebuerg, ass eng lëtzebuergesch Fotografin.

Vun 2001 bis 2003 huet si Fotodesign op der *[[Lazi-Akademie]]* zu Esslingen bei Stuttgart studéiert.

Zanter 2008 huet si hiren eegene Fotostudio zu Kielen.

## Kuckt och
* Lëscht vu lëtzebuergesche Konschtschafenden

## Um Spaweck
* D'Websäit vun der Jessica Theis
Alberto Bevilacqua

Den **Alberto Bevilacqua**, gebuer de 27. Juni 1934 zu Parma, a gestuerwen den 9. September 2013 zu Roum, war en italieeneschen Auteur, Filmregisseur, Dréibuchauteur a Journalist.

## Bicher (Auswiel)
* *Lui che ti tradiva* ; Mailand: Mondadori, 2006.
* *Il viaggio misterioso.* ; Mailand, Rizzoli, 1972.
* *L'occhio del gatto.* ; Mailand, Rizzoli, 1968.
* *I grandi comici* ; Mailand, Rizzoli, 1965.
* *L'Arte di amare: 12 racconti* ; Mailand: Sugar Editore, 1965.
* *Califfa.* ; Mailand, Rizzoli 1964.

## Filmer
### als Regisseur
* 1970: *[[La califfa]]* mam Romy Schneider, Ugo Tognazzi a Marina Berti
* 1972: *Questa specie d'amore* mam Fernando Rey a Jean Seberg
* 1976: *Attenti al buffone* mam Nino Manfredi an Eli Wallach
* 1981: *Bosco d'amore* mam Monica Guerritore a William Berger
* 1985: *La donna delle meraviglie* mam Claudia Cardinale a Ben Gazzara
* 1987: *Tango blu* mam Valentina Cortese
* 1999: *[[Gialloparma]]* mam Robert Hossein
## Um Spaweck
Ignatius Millim

Den **Ignatius Millim**, och nach **Ignaz Millim** an **Ignace Millim**, gebuer den 19. Juli 1743 zu Brünn (Brno) a Mieren (haut Tschechien), a gestuerwen de 25. Abrëll 1820 zu Äischen, war e Moler.

Wéi vill Kënschtler an Handwierker an der deemoleger Zäit, ass de Millim vu sengem Heemechtsland aus op d'Rees gaangen an e koum an d'Regioun ëm Tréier an duerno op Lëtzebuerg. Hei gouf hie vu Paschtéier engagéiert, déi ënnert dem Impuls vun der Iechternacher Benediktinerabtei nei Kierchen opgeriicht haten. Sou wéi och de Jean-Georges Weiser, huet de Millim Freskemolereien an de Kierchen vun ë.&nbsp;a. Puttleng, Käerch, Jonglënster, Steenem a Rëmersche realiséiert.

Hien huet eng Zäit laang, ëm 1775-1777, an der Stad Lëtzebuerg am Gronn gewunnt.

## Wierk
### Freskemolerei

Fichier:Deckenmalerei von Ignatius Millim.jpg|Jonglënster
Fichier:KräMol23.JPG|Rëmerschen (1783)
Fichier:STEENEM Kierch.JPG|Steenem
Fichier:Koerichchurchinside.JPG|Käerch


Eng weider Freskemolerei gëtt et an der Kierch zu Bous.

### Uelegbiller
Den Nationalmusée um Fëschmaart huet och eng Rëtsch Tabloe vum Millim a senger Kollektioun.

Ignatius Millim, Europe, mnha10526.jpg| Europa
Ignatius Millim, Amérique, mnha12752.jpg|Amerika
Ignatius Millim, Afrique, mnha11759.jpg|Afrika


Ignatius Millim, Portrait du tanneur Nicolas Thilges de Wiltz à l'âge de 63 ans, mnha33415.jpg|Portrait vum Gierwer Nicolas Thilges.


## Literatur
* Fernand Toussaint, *Un peintre du baroque: Ignace Millim (1743-1820)*; in: [Kollektiv], *Piété baroque en Luxembourg*; Baaschtnech (Musée en Piconrue & Crédit communal de Belgique), 1995; Ss. 295-300 (Ill. & Bibliogr.).

## Um Spaweck

* Ignace Millim (1743-1820). In: Hémecht. 1975 Année du patrimoine architectural = 1975 Jahr des Denkmalschutzes, p.&nbsp;284.
Jean-Pierre Decker (Sculpteur)

De **Jean-Pierre Decker**, och "**Älterhännes**" genannt, gebuer den 29. September 1869 zu Munneref, och do gestuerwen den 8. Januar 1954, war e lëtzebuergesche Sculpteur.

## Wierker
* Mobilier (deelweis) an der Kierch zu Munneref

## Éiereung
Zu Munneref gouf eng Strooss nom Jean-Pierre Decker genannt (L-5654).

## Kuckt och
* Lëscht vu lëtzebuergesche Konschtschafenden
Albert Kaiser

Den **Albert Kaiser**, gebuer den 11. Februar 1892 zu Esch-Uelzecht, och do gestuerwen den 8. Abrëll 1973, war e lëtzebuergesche Biergaarbechter, Gewerkschaftler a Resistenzler. Bekannt ass hien als Moler a Graveur a besonnescht duerch Linolschnëtter an deenen hie seng Erliefnesser am KZ zu Hinzert opgeschafft huet.

Mat 16 Joer ass hien an d'Minn schaffe gaangen a gouf 1916 Member an der Gewerkschaft vun de Bierg- a Schmelzaarbechter. Vun 1937 bis zu senger Pensionéierung war hie Portier op der Escher Gemeng.

An der Gewerkschaftszeitung Der Proletarier goufe vun 1923 u Karikature vun him publizéiert bei deenen et haaptsächlech ëm d'Ausbeutung vun de Biergaarbechter gaangen ass. Scho fréi an den 1930er Joren hu sech seng Aarbechte géint de Faschismus geriicht.

De 24. Mäerz 1942 gouf den Albert Kaiser wéinst "Gefährdung der Sicherheit des Staates" vun der Gestapo verhaft a vum 28. Mee bis den 18. November 1942 am Konzentratiounslager zu Hinzert agespaart. Duerno war hie bis zu der Befreiung vu Lëtzebuerg bei Frënn verstoppt.

Nom Krich goufen dem Albert Kaiser seng Aarbechten am Rappel, dem Organ vun der Ligue vun de politesche Prisonéier an Deportéierten L.P.P.D., an an anere patriotesche Publikatioune publizéiert.

1955 koum mat *Memento 1940-1945* eng Mapp mat 80 Linosschnëtter vum Albert Kaiser an der *Éditions du Rappel* eraus. Si erzielen ë.&nbsp;a. vum Leed vun de Lëtzebuerger am Zweete Weltkrich a sengen eegenen Erliefnesser am Lager zu Hinzert. Vun der ganzer Oplag vu 500 Exemplare goungen déi meescht u fréier politesch Gefaangen, soudatt der net vill an den Handel koumen.

Tëscht 1995 an 2017 ware seng Linosschnëtter a verschiddenen Ausstellungen an Däitschland ausgestallt. 2018 gouf am Nationale Resistenzmusée eng Ausstellung mam Titel *Albert Kaiser - Memento 1940-1945* organiséiert.

## Wierker
* *Freiheit Esch 1570*, Toile, 158&nbsp;cm × 520&nbsp;cm
* Kaiser, Albert, 1955. Memento 1940-1945: Xe anniversaire de la Libération 1945-1955. 20S/80Linos. Éditions du Rappel, Luxembourg.

## Literatur

* Courtoy, Jérôme/ Schroeder, Frank, 2018. Albert Kaiser - Memento 1940-1945. 96S. Éditions du Rappel, Luxembourg. ISBN 978-99959-850-9-7.
* Lorent, Catherine, Die nationalsozialistische Kunst- und Kulturpolitik im Großherzogtum Luxemburg 1934-1944. 412S. Kliomedia, Trier. ISBN 978-3-89890-173-4.
* Mess, Kathrin/ Schroeder, Frank, 2011. L'art dans les camps - par et pour des Luxembourgeois = Kunst im Konzentrationslager von und für Luxemburger. 96S. Musée de la Résistance, Esch-sur-Alzette. ISBN 978-2-919978-25-0.

## Um Spaweck

## Kuckt och
* Lëscht vu lëtzebuergesche Konschtschafenden
Joaquín Turina

De **Joaquín Turina Pérez**, gebuer den 9. Dezember 1882 zu Sevilla, a gestuerwen de 14. Januar 1949 zu Madrid, war e spuenesche Komponist.

## Liewen
Den Turina huet mat véier Joer ugefaangen, Akkordeon ze spillen an huet nach wärend senger Schoulzäit Piano geléiert, vun 1894 un och Harmonieléier a Kontrapunkt bem Evaristo Garcia Torres. Vun 1897 un ass hie reegelméisseg als Pianist, musikalesche Leeder an Interpret och vun eegene Kompositiounen a Sevilla opgetrueden.

Vun 1902 un huet hien zu Madrid beim Pianist José Tragó studéiert. Do huet en och säi Landsmann a Frënd, de Manuel de Falla, kennegeléiert. Vun 1905 bis 1913 huet en zu Paräis gelieft, wou e Piano beim Moritz Moszkowsky a Kompositioun beim Vincent d'Indy a senger *Schola Cantorum* studéiert huet.

## Wierker
### Kompositiounen
***Bünewierker**
***Margot* op. 11. Comedia lírica an zwee Akten, Buch: Gregorio Martínez Sierra
***Jardín de Oriente* op. 25 (1922). Oper an engem Akt, Buch: Gregorio Martínez Sierra
***Orchestermusek**
***La procesión del Rocío* op. 9 (1913)
***Danzas fantásticas* op. 22 (1919). Beaarbechtung vun der Pianoskompositioun mam selwechten Numm
***Sinfonía Sevillana* op. 23 (1920).
***La oración del torero* op. 34 (D'Gebiet vum Torero) Sträicher-Beaarbechtung vun enger Lautekompositioun
***Rapsodia sinfónica* op. 66 (1934) fir Piano a Sträichorchester
***Kammermusek**
**Sträichquartett Nr. 1 a ré mineur op. 4 (1911)
***El poema de una sanluqueña* op. 28 (1924) für Violine und Klavier
**Pianosquartett a la mineur op.67
**Violinsonaten op. 51 (1926) an op. 82
***Serenata* op. 87 (1935) fir Sträichquartett
***Pianosmusek**
***Sevilla* op. 2 (1908)
***Sanlúcar de Barrameda. Sonata pintoresca* op. 24 (1920)
***Danzas Gitanas* op. 55 (1930) an op. 84 (1934)
***Concierto sin orquesta* op. 88 (1935)
***Gittarsmusek**
***Sevillana* op. 29 (1923)
***Fandanguillo* op. 36 (1925)
***Ráfaga* op. 53 (1930)
***Sonata* op. 61 (1932)
***Homeneja a Tarrega - Garotin, Soleares* op.69 (1932)
***Lidder**
***Poema en forma de canciones* op. 19 (1918) fir Gesang a Piano. Texter vum Ramón de Campoamor
***Canto a Sevilla* op. 37 (1925). Lidderzyklus fir Gesang a Piano oder Orchester, Texter vum José Muñoz San Román
***Saeta, en forma de salve, a la Virgen de la Esperanza* op. 60 fir Gesang a Piano oder Orchester, Text vum Joaquín y Serafín Álvarez Quintero
***Las musas de Andalucía* op. 93 (1942) fir Gesang, Piano a Sträichquartett

## Literatur
**Enciclopedia abreviada de música*, Madrid 1917
**Tratado de composición musical*, Madrid 1942-1948
Tonie Marshall

D**'Tonie Marshall**, gebuer als *Anthony-Lee Caroline Julie Marshall* den 29. November 1951 zu Neuilly-sur-Seine, a gestuerwen den 12. Mäerz 2020, war eng franséisch Filmregisseurin, Dréibuchautorin a Schauspillerin.

Si war d'Duechter vun der franséischer Schauspillerin Micheline Presle an dem US-amerikanesche Schauspiller a Filmregisseur William Marshall.

## Filmer
### als Regisseur
* 1989: *Pentimento* mam Antoine de Caunes a Magali Noël
* 1994: *Pas très catholique* mam Anémone an Denis Podalydès
* 1996: *Enfants de salaud* mam Anémone an Nathalie Baye
* 1998: *[[Vénus beauté (Institut)]]* mam Nathalie Baye, Mathilde Seigner an Audrey Tautou
* 2002: *Au plus près du paradis* mam Catherine Deneuve a William Hurt
* 2003: *France Boutique* mam Karin Viard a François Cluzet
* 2008: *Passe-passe* mam Nathalie Baye an Edouard Baer

### als Schauspillerin (Auswiel)
* 1973: *L'événement le plus important depuis que l'homme a marché sur la lune* vum Jacques Demy mam Marcelle Mastroianni a Catherine Deneuve
* 1980: *Les sous-doués* vum Claude Zidi mam Daniel Auteuil a Richard Bohringer
* 1990: *La campagne de Cicéron* vum Jacques Davila mam Sabine Haudepin a Judith Magre
* 1993: *Le champignon des Carpathes* vum Jean-Claude Biette mam Laura Betti an Howard Vernon
* 2008: *Musée haut, musée bas* vum Jean-Michel Ribes mam Michel Blanc a Pierre Arditi

## Um Spaweck
Claude Barma

De **Claude Barma**, gebuer den 3. November 1918 zu Nice, a gestuerwen den 30. August 1992, war e franséischen Dréibuchauteur a Filmregisseur.

## Televisiounsfilmer (Auswiel)
* 1965: *[[Belphégor]]* mam Juliette Gréco a René Dary (TV-Serie)
* 1963: *[[Le chevalier de Maison Rouge]]* mam Jean Desailly an Dominique Paturel (TV-Serie) 
* 1966: *Corsaires et flibustiers* mam Michel Le Royer a Geneviève Page (TV-Serie)
* 1969: *D'Artagnan* mam Dominique Paturel an Eleonora Rossi Drago (TV-Serie)
* 1972: *[[Les rois maudits]]* mam Jean Piat a Louis Seigner (TV-Serie)

## Um Spaweck
Gialloparma

**Gialloparma** ass e franséisch-italieenesche Film vum Alberto Bevilacqua aus dem Joer 1999.

## Ëm wat geet et am Film?
Léift, Jalousie, Sex, Intrigen a Mord stinn um Menü vum Film.

## Um Spaweck
Jean-Pierre Decker

Et gëtt verschidde Persounen déi **Jean-Pierre Decker** heeschen:
* de Sculpteur Jean-Pierre Decker, och "Älterhännes" genannt (1869-1954)
* de Schrëftsteller Jean-Pierre Decker, och nach Johann-Peter Decker (1901-1972)
* de Kraaftmënsch an Illusionist Jean Pierre Decker, deen als Alexander Weyer opgetrueden ass (1872-1921)
Marguerite Duras

D**'Marguerite Duras**, gebuer als *Marguerite Germaine Marie Donnadieu* de 4. Abrëll 1914 zu Gia Dinh am Vietnam (deemools Franséisch Indochina), a gestuerwen den 3. Mäerz 1996 zu Paräis, war eng franséisch Schrëftstellerin a Filmregisseurin.

## Bicher (Auswiel)
* *Un barrage contre le Pacifique*, éd. Gallimard, 1950.
* *Le marin de Gibraltar*, éd. Gallimard, 1952.
* *Moderato Cantabile*, Les Éditions de Minuit, 1958.
* *Dix heures et demie du soir en été*, éd. Gallimard, 1960.
* *L'amante anglaise*, éd. Gallimard, 1967.
* *Vera Baxter ou les Plages de l'Atlantique*, éd. Albatros, 1980.
* *L'amant de la Chine du Nord*, éd. Gallimard, 1991.

## Um Spaweck
Paul Krack

De **Paul Krack**, gebuer de 17. Abrëll 1947 an der Stad Lëtzebuerg, ass e lëtzebuergesche Moler.

Hien huet zu Tréier op der *[[Europäesch Konschtakademie Tréier|europäescher Konschtakademie]]* studéiert.

## Kuckt och
* Lëscht vu lëtzebuergesche Konschtschafenden
## Um Spaweck
* De Paul Krack op der Websäit vum ''Cercle artistique de Luxembourg''
Henri Beck

Den **Henri Beck**, gebuer den 28. Mäerz 1923 an der Stad Lëtzebuerg zu Hollerech, a gestuerwen de 4. Mäerz 2004 an der Stad Lëtzebuerg, war e lëtzebuergesche Jurist, laangjährege Generalsekretär vun der Stad Lëtzebuerg a Lokalhistoriker.

1979 war hien de Grënner vun der Zäitschrëft ons stad fir déi hie reegelméisseg Textbeiträg geschriwwen huet.

Hien ass de Papp vun der Historikerin Simone Beck.

## Literatur
* Clesse René: *Der Begründer von Ons Stad ist tot. Ehrengeneralsekretär Henri Beck (1923-2004)*, in: ons stad Nr 75, 2004, Ss 2-3
Lotty Braun-Breck

D**'Lotty Braun-Breck**, gebuer den 20. Abrëll 1924 an der Stad Lëtzebuerg, a gestuerwen 2017, war eng lëtzebuergesch Molerin an Autorin.

## Publikatiounen (Auswiel)
* Lotty Braun-Breck, 1995. Claus Cito und seine Zeit. 1882-1965. Imprimerie Saint Paul, Lëtzebuerg.
* Lotty Braun-Breck, 2010. Claus Cito und seine Zeit. 1882-1965. (Aktualiséiert Neioplag) ISBN 978-2-87953-101-4
## Um Spaweck
*Personalités de la ville culturelle de jadis au Limpertsberg in ''Ons Stad'' N° 18, 1985

## Kuckt och
* Lëscht vu lëtzebuergesche Konschtschafenden
Beauvechain

**Beauvechain** (op wallounesch: *Bôvetchén*, op hollännesch: *Bevekom*) ass eng belsch Uertschaft a Gemeng a Wallounien, an der Provënz Wallounesche Brabant.

Beauvechain ass besonnesch bekannt wéinst dem Fluchfeld an dem Fligermusée.
Neues Museum

**Neues Museum** ("Neie Musée") ass den Numm vun engem Musée op der *[[Museumsinsel (Berlin)|Museumsinsel]]* zu Berlin. D'Gebai gouf tëscht 1843 an 1855 no Pläng vum Friedrich August Stüler gebaut, engem Schüler vum Karl Friedrich Schinkel. Et gouf am Zweete Weltkrich schwéier beschiedegt a war joerzéngtelaang just eng Ruin, déi 1989 virum definitiven Zesummefall huet misse gerett ginn. Et gouf decidéiert, d'Gebai nees opzeriichten. D'Aarbechten dozou hunn 1999, no Pläng vum Architekt David Chipperfield ugefaangen an hunn zéng Joer gedauert. De 16. Oktober 2009 gouf et offiziell ageweit.

D'Sammlung vum Musée besteet aus den archeologesche Kollektioune vum Egyptesche Museum an enger Papyrus-Sammlung, dem Musée fir Vir- a Fréigeschicht an anere klassesche Sammlungen.

Dat wuel bekanntsten Exponat am Musée ass eng Büst vun der Nofretete.

2011 krut de Musée de Präis vun der Europäescher Unioun fir zäitgenëssesch Architektur.
## Um Spaweck
Der Fürsorger

***Der Fürsorger*** ass e Film vum Lutz Konermann aus dem Joer 2009. E koum den 10. Dezember 2009 an der Schwäiz eraus.

## Ëm wat geet et am Film?
Den Hans-Peter Stalder, e klenge Beamten, kritt aner Leit iwwerzeegt, him hir Suen unzevertrauen, déi e mat enger geheimer "Geldvermehrungsstrategie" multiplizéiere géif. Dat erméiglecht him e Liewen am Jumm ze féieren. Och bei Fraen huet hie mat sengen erfonntene Geschichte gellege Succès. D'Lijekonstrukt, dat ëmmer méi konterbosseg gëtt, hält bal 13 Joer, bis...

## Soss
De Film baséiert um Liewe vum Hanspeter Streit, deen an den 1970er an 80er Joren am Ganzen 11 Millioune Schwäizer Frang Schmuh gemaach hat. Zesumme mam Philipp Probst huet hien 1994 seng Autobiographie geschriwwen mam Titel *Ich, der Millionenbetrüger 'Dr. Alder' *, déi ënner dem Titel *Der Fürsorger* nei opgeluecht gouf.

## Um Spaweck
* De Site vum Film
Pierre Linster

De **Pierre Linster**, gebuer den 30. Mäerz 1863, a gestuerwen 13. September 1906, war e Glaskënschtler.

1891, no sengem Studium zu Paräis, huet hien zu Munneref den éischte lëtzebuergesche Glasatelier gegrënnt, dee spéider als Atelier Linster bekannt gouf.

Seng zwéi Bouwen, de Sylvère Linster an de fréiere Buergermeeschter vu Munneref, Jean Linster, hunn no sengem Doud den Atelier weidergefouert.

1893 war de Pierre Linster Matgrënner vum *[[Cercle artistique de Luxembourg]]*.

## Biller

Pierre Linster - Portrait en vitrail du ministre d'État Paul Eyschen - 1891.jpg|Glasfënsterportrait vum Staatsminister Paul Eyschen (1891)
Munneref, Kannerbenediktion-Fënster-101.jpg|Fënster an der Munnerëffer Kierch; Kannerseenung (1899)
Pierre_Linster_vitrail_MNHA.jpg|Fënster aus engem Trapenhaus; Kollektioun MNHA. (1903)
Graf Linster, Munneref-102.jpg|De Pierre Linster a seng zwéi Jonge sinn zu Munneref begruewen.


## Literatur
*Hamma, M., 2023. *Un savoir-faire d'exception qui grandit au fil des générations.* Paperjam janvier 2024, S. 118.
## Um Spaweck

*Websäit vun de Vitraux d'Art Bauer & Rathmann zu Munneref https://web.archive.org/web/20230919045722/https://www.vitraux.lu/de/atelier.html

## Referenzen an Notten
Nicolas Liez (Redakter)

Den **Nicolas Liez**, gebuer den 8. Februar 1864 an der Stad Lëtzebuerg, an och do gestuerwen de 27. September 1941, war en Auteur an Zeitungsredakter.

## Liewen
1893 war hie Matgrënner vum *[[Cercle artistique de Luxembourg]]*.

Vun 1895 bis 1912 war hie Redakter bei der Zeitung *[[L'Indépendance luxembourgeoise]]*.

Hie war den Enkel vum Moler a Lithograph Nicolas Liez (1809-1892) an de Koseng vum Apdikter an Historiker Nicolas Liez (1836-1890).

## Wierk (Auswiel)
* Eng Kur zu Bollendorf (1895 Beffort (Drock a Verlag) )

## Literatur
* Conter, Claude D., 2007. Liez, Nicolas. S. 379 in: 

## Um Spaweck

* Integralen Text vun 'Eng Kur zu Bollendorf' op eluxemburgensia.lu
Ruisseau de Radru

De **Ruisseau de Radru** och alt einfach **Radru** genannt, ass eng kleng Baach an der belscher Gemeng Rouvroy um Territoire vun der Uertschaft Lamorteau, am Süde vun der Provënz Lëtzebuerg.

Se huet hir Quell op enger Héicht vu ronn 301 Meter südëstlech vu Lamaorteau am Bësch mam Numm *Bois de Guéville*. Si leeft dann am Ufank ongeféier 2&nbsp;km no Süwesten, fir dann no Nordwesten ze dréinen, an no engem Laf vun am Ganze 4&nbsp;km zu Lamorteau op enger Héicht vun 195 Meter an den Ton ze lafen.

Um hallwe Wee fiddert se de Weier vun der Mille vu Radru.
Monpti

** Monpti** ass en däitsche Film vum Helmut Käutner aus dem Joer 1957. 
## Ëm wat geet et am Film?
D'Anne-Claire (Romy Schneider) 17 Joer al, begéint zu Paräis en ungaresche Student (Horst Buchholz).
François Scharff

De **François Scharff-Vanière**, gebuer de 6. Juli 1872 zu Ébange am Reichsland Elsaß-Lothringen vum Däitsche Räich (Ébange ass haut e Quartier vun der Gemeng Florange am Departement Moselle), a gestuerwen 1930, war e Fotograf a Cafetier. 1906 krut hien duerch Naturalisatioun d'Lëtzebuerger Nationalitéit.
Cote de Pablo

D**'Cote de Pablo**, gebuer den 12. November 1979 zu Santiago de Chile als *María José de Pablo Fernández*, ass eng US-amerikanesch Schauspillerin.

## Liewen
D'Cote de Pablo ass am Alter vun zéng Joer mat hiren Elteren op Miami geplënnert, well hir Mamm, d'Maria Olga Fernandez, do eng Plaz bei Telemundo krut, an ass do an d'Arvida Middle School gaangen. Duerno huet si Musekstheater op der Carnegie Mellon University zu Pittsburgh studéiert. Si huet hire Studium am Joer 2000 ofgeschloss an huet an Theaterstécker gespillt, wéi *Measure for Measure* (2001) am New Yorker Public Theater. Hir éischt Fernseeroll hat si a *Control* (1994). Si hat eng sëlleg Gaaschtoptrëtter a verschiddene Serien, ënner anerem *The Education of Max Bickford* an *The Jury*. Hir bis elo bekanntst Roll ass déi vun der *Ziva David* an der US-Krimiserie *[[Navy CIS]]*, déi si zanter der drëtter Staffel spillt.

D'Cote de Pablo krut den 19. August 2006 bei den 21. Annual Imagen Awards de Präis fir déi bescht Nieweroll an enger Fernseesendung, fir hir Roll vun der Agentin Ziva David an der Serie NCIS.

## Filmographie
* 1994: Control
* 2001: The Education of Max Bickford
* 2004: The $treet
* 2004: The Jury
* zanter 2005: Navy CIS
* 2009: The Last Rites of Ransom Pride

## Um Spaweck
Goût

De **Goût**, och nach **Geschmaachssënn** genannt, ass e cheemesche Sënn, deen der Kontroll vun de Liewensmëttel déngt, déi een opgeholl huet. Batteren a saure Goût kann en Hiweis op gëfteg oder verduerwe Liewensmëttel sinn. D'Geschmaachsqualitéite séiss, umami a salzeg kennzeechnen nierstoffräich Liewensmëttel. Aus deem Grond sinn d'Geschmaachsorganer ëmmer a Kierperdeeler ze fannen, déi beim Iessen agesat ginn.

De Sënnesandrock, dee gewéinlech als Geschmaach bezeechent gëtt, ass en Zesummespill vu Geschmaachssënn, Gerochssënn an Taaschtsënn kombinéiert mat Temperaturinformatiounen aus dem Mond.

## Geschmaachsqualitéiten
Geschmaach

De **Geschmaach** ass dee komplexe Sënnesandrock, dee beim Iessen an Drénken entsteet duerch en Zesummespill vu Geschmaachssënn, Gerochssënn an Taaschtsënn. Ongeféier 80 Prozent vum gefillte Geschmaach besteet a Wierklechkeet aus den Arome vun engem Liewensmëttel, déi iwwer de Gerochssënn gefillt ginn, nëmmen 20 Prozent entsteet op der Zong.

## Um Spaweck
Scampolo

**Scampolo** ass en däitsche Film vum Alfred Weidenmann aus dem Joer 1958. 
## Ëm wat geet et am Film?
Op der italieenescher Insel Ischia schafft d'Scampolo (Romy Schneider) als Guide. Si begéint do de jonken Architekt Costa (Paul Hubschmid)...

## Um Spaweck
Duke Ellington

Den **Edward Kennedy "Duke" Ellington**, gebuer den 29. Abrëll 1899 zu Washington D.C., a gestuerwen de 24. Mee 1974 zu New York, war en US-amerikanesche Pianist an ee vun den aflossräichsten Jazzmuseker. Als Pianist war hien ee vun de wichtegste Museker dee mam Stride-Piano nei Weeër gaangen ass. Als Komponist huet hie bal 2000 Lidder a Suitë verfaasst, vun deenen der bal honnert Jazzstandards goufen. Als Bandleader huet hien zum Opstig vum Swing als Bigband-Stil bäigedroen.

## Liewen

## Wierker

## Um Spaweck
Il fornaretto di Venezia

**Il fornaretto di Venezia** ass den Numm vun e puer Filmer:

* ***[[Il fornaretto di Venezia (Film 1907)|Il fornaretto di Venezia]]***, ënner der Regie vum Mario Caserini (1907)
* ***[[Il fornaretto di Venezia (Film 1914)|Il fornaretto di Venezia]]***, ënner der Regie vum Luigi Maggi (1914)
* ***[[Il fornaretto di Venezia (Film 1923)|Il fornaretto di Venezia]]***, ënner der Regie vum Mario Almirante (1923)
* ***[[Il fornaretto di Venezia (Film 1939)|Il fornaretto di Venezia]]***, ënner der Regie vum Duilio Coletti (1939)
* ***[[Il fornaretto di Venezia (Film 1963)|Il fornaretto di Venezia]]***, ënner der Regie vum Duccio Tessari (1963)
Relief

E **Relief** ass am Allgemengen eng Differenz vun Héichten tëscht zwéi Punkten a ka fir follgend Bezeechnunge stoen:

* An der Geologie an an der Topographie ass et de **[[Relief (Topographie)|Relief]]** vun engem Terrain, enger Géigend, der ganzer Äerd, oder vu soss engem Planéit.
* An der Konscht si **[[Relief (Skulptur)|Relieffer]]** den Ensembel vu Gravuren an dekorative Skulpturen op engem Gebai oder soss engem Objet, wéi z.&nbsp;B. Monumenter.
L'Indépendance luxembourgeoise

**L'Indépendance luxembourgeoise** war eng lëtzebuergesch Dageszeitung a franséischer Sprooch, déi tëscht 1871 an 1934 op 6 Deeg an der Woch erauskoum.

Déi éischt Nummer vun der Zeitung, déi vum Jean Joris gegrënnt gouf, koum den 1. Oktober 1871 eraus. Virdru war de Joris Editeur vu *[[L'Avenir (1868)|L'Avenir]]* (1868-1971).

Redakter vun der Zeitung war ufanks de Jean Joris, duerno den Nicolas Liez an nach méi spéit de Marcel Noppeney. Zu de Mataarbechter hunn ë.&nbsp;a. den Etienne Hamélius (1856-1929), de Joseph Hansen (1874-1952), de Charles Becker (1881-1952) an de Paul Weber (1898-1976) gezielt.

*L'Indépendance luxembourgeoise* gouf Enn 1934 agestallt an duerch ** ersat.

## Literatur
* Hilgert, Romain, Zeitungen in Luxemburg 1704-2004, Service information et presse du gouvernement luxembourgeois, 2004, S.114 (Link op d'pdf-Dokument)

## Kuckt och
* Lëscht vun Zeitungen an Zäitschrëften zu Lëtzebuerg

## Um Spaweck

* Disponibel Online op eluxemburgensia.lu vun der Nationalbibliothéik.