Roger Penrose

De Sir **Roger Penrose** OM, gebuer den 8. August 1931 zu Colchester, (Essex) ass en englesche Mathematiker an theoreetesche Physiker, deem seng Aarbechten op de Gebidder vun der mathematescher Physik an der Kosmologie héich unerkannt sinn. Hien huet sech och a ville populärwëssenschaftleche Bicher zu Theme vun der Philosophie ausgeschwat.

## Liewen
De Roger Penrose ass de Jong vum medezinesche Geneetiker Lionel Penrose (Grënner vum *Colchester Surveys* fir d'Opklärung vu geneeteschen, respektiv Ëmwelt-Ursaache vu geeschtege Krankheeten) a vun der Margaret Leathes, enger Doktesch. Hien ass de Brudder vum Physiker Oliver Penrose, gebuer 1929, an dem zéngfache (1958–1969) brittesche Schachmeeschter a Psycholog Jonathan Penrose (1933-2021). Säi Papp ass am Joer 1939 op London an an den Ontario, Kanada auswandert  a gouf do am Spidol Direkter vun der psychiatrescher Klinick.

1945 ass d'Famill zeréck an England geplënnert, an de Penrose war am University College zu London, wou säi Papp Professer fir Geneetik war. Nom Diplom ass hien op d'Universitéit vu Cambridge wiesselt fir an der algebrescher Geometrie beim William Vallance Douglas Hodge ze schaffen, ass dann awer bei den John Arthur Todd gewiesselt, wou hien am Joer 1957 säin Doktorat gemaach huet. Dernieft goung hien a Physikscoursë beim Paul Dirac an Hermann Bondi a gouf ausserdeem staark vum Kosmolog Dennis Sciama beaflosst.

1956/57 war hien Assistenzprofesser um Bedford College, ass duerno als *Research Fellow* op de St. John's College zu Cambridge gewiesselt. 1959–1961 war hien an den USA op der Princeton Universitéit an op der Syracuse University, duerno vun 1961 bis 1963&nbsp;um King's College zu Cambridge an 1963/64 als Gaaschtprofesser op der University of Texas at Austin. 1964 gouf hien Dozent um Birkbeck College zu London an 1966 Professer fir ugewannt Mathematik.

1973 gouf hie *Rouse Ball Professor* op der Oxford University. Vun 1992 bis 1995 war de Roger Penrose President vun der International Society on General Relativity and Gravitation. 1998 ass hien emeritéiert a gouf Geometrie-Professer um Gresham College zu London.

## Ëffentlechkeet
An der Ëffentlechkeet ass de Penrose duerch seng populärwëssenschaftlech Aarbechte bekannt: A ville Bicher (*Computerdenken*, *Schatten des Geistes*, *Das Große, das Kleine und der menschliche Geist*) setzt hie sech mathematesch-physikalesch mat Problemer vum Bewosstsäin an der kënschtlecher Intelligenz auserneen. Zu senge wichtegsten Theese gehéiert d'Verwerfe vun der staarker KI-Hypothees: dem Penrose no wäerte Computeren, also d*'Kënschtlech Intelligenz*, nimools all Facettë vun der mënschlecher Intelligenz kënnen erreechen; dem Kurt Gödel säin Onvollstännegkeets-Theorem géif dat ganz einfach verhënneren.

A sengem Meeschterwierk *A Road to Reality. A Complete Guide to the Laws of the Universe* vun 2004 versicht de Penrose, engem grousse Lieserkrees d'Fundamenter vun der Mathematik, der Physik an der moderner Kosmologie sou wäit bäizebréngen, datt och Net-Spezialisten déi rezent Theorien iwwer de Fonctionnement, den Ursprong an d'zukünfteg Entwécklung vum Universum kënnen zum Deel verstoen.

## Leeschtungen
### Physik
Seng wichtegst Entdeckung si wuel déi sougenannt Spin-Netzwierker, aus deene spéider d'Theorie vun der Loop-Quantegravitatioun an d'Twistor-Theorie entwéckelt goufen. Eng weider fundamental Erkenntnes an der Kosmologie geet op hien an de Stephen Hawking zeréck: de Saz vum Hawking-Penrose, no deem et keng Léisung vum Einstein senge Feldequatiounen ouni Singularitéiten (z.&nbsp;B. Urknall oder Schwaarz Lächer) gëtt. Méi spéit (1979) huet de Penrose mat der Weylkrëmmungshypothees och e Virschlag gemaach, wéi den Zweeten Haaptsaz vun der Thermodynamik an der Kosmologie verwuerzelt ka sinn, a wéi sou engersäits de kosmologeschen Zäitfeil, anerersäits déi beandrockend observéiert raimlech Homogenitéit an Isotropie vum Universum erkläert ka ginn.

De Penrose fuerdert d'Entwécklung vun enger Quantegravitatiouns-Theorie, respektiv d'Deitungen dovun an der Integratioun vu Prinzippie vum Einstein senger allgemenger Relativitéitstheorie. Dës nei Physik nennt hien *OR-Physik*.

2020 gouf de Penrose, zesumme mam Reinhard Genzel an der Andrea Ghez, mam Nobelpräis fir Physik „fir d'Entdeckung, datt d'Bildung vu schwaarze Lächer eng robust Prognose vun der allgemenger Relativitéitstheorie ass“ ausgezeechent.

### Mathematik

De Penrose huet 1974 e puer mateneen aartgläich kleng net-periodesch Ensembele vu Kachelen entdeckt, besonnesch vill *aperiodesch Koppelen*. Mat dëse Kachelen *(méi genee: mat zu hinne kongruente Kopien)* kann d'Fläch parkettéiert ginn, awer keng vun dëse Parkettéierungen ass periodesch (dat heescht widderhëlt sech op exakt deemselwechte Wee). Si hunn awer ëmmer eng gewëssen Uerdnung a si fënnefzieleg (dréi-)symmetresch. Si ginn dofir *quasiperiodesch* genannt. Dës Penrose-Parkettéierunge sinn aus enger hierarchesch strukturéierter Packung vu reegelméissege Fënnefecker (kuckt ënnen) ofgeleet. 1984 goufen änlech Strukture bei Quasikristalle fonnt.

De Roger Penrose huet ënner anerem de Penrose-Dräieck, en Dräieck mat dräi rechte Wénkelen déi openee stinn, erfonnt. Dës Konstruktioun, déi an der Realitéit net méiglech ass, huet den hollännesche Graphiker M. C. Escher zu de Biller *Waasserfall* a *Belvedere* animéiert.

An der Mathematik gëtt Schéinheet dacks mat Einfachheet a Verbindung bruecht. De Penrose kënnt hei zu dem Resultat, datt an der Mathematik net d'Einfachheet als sollech schéin ass, mä virun allem *onerwaarten Einfachheet*.

1955 entdeckt hien nach als Student d'Penrose-Inverse vu Matrizen.

## Auszeechnungen
* 1971 Dannie-Heineman-Präis
* 1972 Fellow vun der Royal Society
* 1975 Eddington Medail
* 1985 Royal Medail vun der Royal Society
* 1988 Wolf-Präis fir Physik
* 1990 Albert-Einstein-Medail
* 1998 Member vun der National Academy of Sciences (USA)
* 1998 Helmholtz-Medail vun der Berlin-Brandenburgischen Akademie der Wissenschaften
* 2000 Karl-Schwarzschild-Medail vun der Astronomescher Gesellschaft
* 2000 Order of Merit
* 2004 De-Morgan-Medail
* 2008 Copley-Medail
* …
* Nobelpräis fir Physik

## Publikatiounen
* mam Wolfgang Rindler: *Spinors and space-time. Volume 1: Two-Spinor Calculus and Relativistic Fields.* Cambridge Monographs on Mathematical Physics. Cambridge University Press, ISBN 0-521-33707-0
* mam Wolfgang Rindler: *Spinors and space-time. Volume 2: Spinor and Twistor Methods in Space Time Geometry.* Cambridge Monographs on Mathematical Physics. Cambridge University Press, ISBN 0-521-34786-6
* *The Emperor's New Mind. Concerning Computers, Minds, and The Laws of Physics.* Oxford University Press, 1989, ISBN 0-14-014534-6
** däitsch Editioun: *Computerdenken. Des Kaisers neue Kleider oder Die Debatte um Künstliche Intelligenz, Bewusstsein und die Gesetze der Natur.* Spektrum der Wissenschaft, Heidelberg 1991, ISBN 3-8274-1332-X
* *Shadows of the Mind. A Search for the Missing Science of Consciousness.* Oxford University Press, 1994, ISBN 0-19-853978-9
** däitsch Editioun: *Schatten des Geistes. Wege zu einer neuen Physik des Bewusstseins.* Spektrum, Heidelberg/Berlin/Oxford 1995, ISBN 3-86025-260-7
* mam Stephen Hawking: *The Nature of Space and Time.* University Press, 1996, ISBN 0-691-03791-4
** dt. Ausgabe: *Raum und Zeit.* Rowohlt, Reinbek 1998, ISBN 3-498-02934-7
** Hawkings Teil des Buches ist frei erhältlich unter: http://arxiv.org/abs/hep-th/9409195
* *The Large, the Small and the Human Mind.* Cambridge University Press, 1997, ISBN 0-521-56330-5
** däitsch Editioun: *Das Große, das Kleine und der menschliche Geist.* Spektrum, Heidelberg/Berlin 2002
* *Quantum computation, entanglement and state reduction.* In: *Philosophical Transactions of the Royal Society of London.* Series A, 356, 1998, pp.&nbsp;1927–1939
* *The Road to Reality. A Complete Guide to the Laws of the Universe.* Jonathan Cape, London 2004, ISBN 0-224-04447-8

## Kuckt och

## Um Spaweck

*  Penrose tiling
*  Science and the Mind Audio-Virtrag vum Roger Penrose zu dem *Orch OR*