Resistenz zu Lëtzebuerg

Wéi Lëtzebuerg am Joer 1940 vun Nazi-Däitschland besat an *[[De jure / de facto|de facto]]* annektéiert gouf, huet d'Nationalbewosstsi lues a lues ugefaangen z'erwächen. Vun 1941 un hu sech déi éischt Resistenzlergruppen, wéi de Letzeburger Ro'de Lé'w oder d'PI-Men forméiert. Am Ënnergrond hu se heemlech géint déi däitsch Besatzung geschafft, politesch Flüchtlingen a sougenannt "Wehrdienstverweigerer" iwwer d'Grenz bruecht an d'Lëtzebuerger Bevëlkerung mat patriotesche Fluchziedelen op deenen dacks de "Roude Léiw" oder d'Groussherzogin Charlotte ze gesi waren, opgemontert fir duerchzehalen.

Wéi an den Nopeschlänner och, waren d'Originnen, zemools déi ideologesch, vun deene verschiddene Resistenzler a Resistenzgruppen, ganz ënnerschiddlech: se gounge vun deenen, déi d'Nazi-Ideologie u sech bekämpfenswäert fonnt hunn, bis zu deenen, bei deenen d'Fräiheet vum Land an éischter Linn stoung. Sou huet hiert politescht Spektrum dann och vu chrëschtlech-patriotesche Stréimunge bis hin zu de Kommuniste gereecht.

Vill Wehrdiensverweigerer a Resistenzler waren an d'Ausland gaangen, wou se ënner anerem a Frankräich, a besonnesch an der Belsch am Maquis aktiv waren. Vun de ronn 30 bekannte Passeuren, waren der véier wärend dem Krich an däitsche Prisongen higeriicht ginn. Op d'mannst 290 Lëtzebuerger waren a belschen Uertschaften, besonnesch an der Provënz Lëtzebuerg ënnergedaucht, wouvun der vill an de belsche Maquisardelageren aktiv waren, wéi z. B. am Lager vu Gennevaux am *Habicher Wald* oder am Niewecamp  *Ebly*, souwéi am *Camp Beynert* tëscht Metzert a Frällen. E puer Monumenter an der Belsch wéi z. B. d'Croix des maquisards erënneren un déi Stoppen an un d'Resistenzler déi do gefall sinn.

## Lëtzebuerger Resistenzgruppen

### Chrëschtlech, fräiheetlech a patriotesch Gruppen (NS-Bezeechnung: "Reaktion")
Unio'n vun de Lëtzebuerger Fräiheetsorganisatiounen (Unio'n), 1944

* *[[Lëtzeburger Patriote Liga]]* (LPL), 1940
* ''Lëtzebuerger Legio'n'' (LL), 1940 → *[[Letzeburger Vollekslegio'n|Letzeburger Volleks-Legio'n]]* (LVL), 1941
* *[[Trei Lëtzebuerger Studenten|Trei Lëtzeburger Studenten]]* (TLS)*,* 1941
* *[[Letzeburger Scouten|Lëtzebuerger Scouten]]* ≈ ''Lëtzeburger Freihéts-Kämpfer'' (LFK)*,* 1940
* *[[Letzeburger Ro'de Lé'w|Lëtzeburger Ro'de Lé'w]]*, 1941
* *[[Letzeburger Freihétsbond|Lëtzeburger Freihéts-Bond]]* ≈ ''Lëtzeburger Freihéts-Bewegong'' (LFB), 1940
* *[[PI-Men|Patriotes Indépendants]]* ("PI-Men"), 1940

### Kommunistesch an international-sozialistesch Gruppen (NS-Bezeechnung: "Rotfront")

* *[[Aktiv Letzeburger Enhétsfront ge'nt de Faschismus]]* (ALEF), 1940
* *[[Alweraje]]*, 1941

## Sabotage
Militäresch Sabotage war zu Lëtzebuerg heefeg, konnt awer – aus strukturellen Ursaachen (keng Kuelegrouwen, keng cheemesch Industrien; méi staarken Encadrement duerch Beamten aus dem *Reich*) – net déi Dimensiounen unhuelen, wéi op anere Plazen.

Wirtschaftssabotage gouf iwwerall praktizéiert a si huet déi verschiddenst Formen ugeholl. Dacks goufen Dréit ofgepëtzt oder aner Tricke gedréit, wat zu Vergeltungsmoossname gefouert huet. D'Wirtschaftssabotage hat en eegenen, typesch lëtzebuergesche Charakter.

## Lëtzebuerger Resistenzler (Auswiel)

## Literatur zum Theema
* Lucien Blau: *La résistance au Grand-Duché de Luxembourg (1940-1945): Sociologie, idéologie et programmes.* Mémoire de maîtrise, Université de Metz, 1984.
* Daniel Bousser: *La Résistance au Grand-Duché de Luxembourg pendant la Deuxième Guerre mondiale. L'Union des mouvements de résistance luxembourgeoise.* Mémoire de licence, Section Histoire Contemporaine, Université Libre de Bruxelles, 2004.
* Paul Weber, *Geschichte Luxemburgs im Zweiten Weltkrieg*, Luxemburg, Victor Buck, 1948, 159 S.
* Serge Hoffmann, *Le mouvement de résistance LVL au Luxembourg*, Archives nationales, 2004, 158 S.
* Roger Hilbert, "Resistenzbilder" in: *De Mierscher Gemengebuet*, Miersch, Nr. 70 (Mäerz 2005), S. 39-44, ill.
* Marc Schoentgen, „Die Resistenzorganisationen in Luxemburg nach dem 2. Weltkrieg“, in: Les courants politiques et la Résistance: Continuités ou ruptures?, Luxemburg, 2003, S. 519-551.
* Jules Stoffels, *Petite histoire de l'activité des résistants luxembourgeois engagés dans les réseaux et les maquis de la France combattante*, Association des anciens combattants volontaires luxembourgeois de la Résistance française, Imp. Centrale, Lëtzebuerg, 2006- 141 Säiten: ill. ; 26&nbsp;cm. 

## Kuckt och
* Zwangsrekrutéierten
* Spéngelskrich
* Spueniekämpfer

## Um Spaweck
* Sonja Kmec et Agnès Prum La guerre au féminin: récit(s) et résistance(s)
* Säit vun der Histoprim, preparéiert fir de Schoulunterricht
* Clesse René, ''Aus der Wehrmacht desertiert und von der Resistenz versteckt''