open-index/open-wikipedia-markdown huggingface dataset:
Herta Staal

D**'Herta Staal**, gebuer als *Herta Staly* den 29. Mäerz 1930 zu Wien, a gestuerwen den 2. Oktober 2021 zu München, war eng éisträichesch Schauspillerin.

Si ass am Theater zu Wien, Graz, Berlin an Hamburg opgetrueden an huet an iwwer 50 Kinos- an Televisounsfilmer matgespillt.

## Filmographie
### Kino
* 1952: *Abenteuer im Schloss* - Regie: Rudolf Steinboeck - Haaptacteuren: Doris Kirchner, Erni Mangold
* 1953: *Das tanzende Herz* - Regie: Wolfgang Liebeneiner - Haaptacteuren: Gertrud Kückelmann, Gunnar Möller
* 1953: *Bezauberndes Fräulein* - Regie: Georg Thomalla - Haaptacteuren: Georg Thomalla, Gisela Fackeldey
* 1954: *[[Die tolle Lola (Film 1954)|Die tolle Lola]]* - Regie: Hans Deppe - Haaptacteuren: Wolf Albach-Retty, Grethe Weiser
* 1954: *Mädchen mit Zukunft* - Regie: Thomas Engel - Haaptacteuren: Peter Pasetti, Nadja Tiller
* 1954: *[[Meine Schwester und ich (Film 1954)|Meine Schwester und ich]]* - Regie: Paul Martin - Haaptacteuren: Sonja Ziemann, Adrian Hoven
* 1954: *[[Clivia (Film 1954)|Clivia]]* - Regie: Karl Anton - Haaptacteuren: Claude Farell, Peter Pasetti
* 1954: *[[Schützenliesel (Film 1954)|Schützenliesel]]* - Regie: Rudolf Schündler - Haaptacteuren: Helmuth Schneider, Gunther Philipp
* 1955: *Hofjagd in Ischl* - Regie: Hans Schott-Schöbinger - Haaptacteuren: Elma Karlowa, Gunther Philipp
* 1955: *[[Die Försterbuben]]* - Regie: Robert A. Stemmle - Haaptacteuren: Hermann Erhardt, Erich Auer
* 1956: *[[Das Bad auf der Tenne (Film 1956)|Das Bad auf der Tenne]]* - Regie: Paul Martin - Haaptacteuren: Sonja Ziemann, Paul Klinger
* 1956: *[[Die Rosel vom Schwarzwald]]* - Regie: Rudolf Schündler - Haaptacteuren: Helmuth Schneider, Bibi Johns
* 1956: *Die schöne Meisterin* - Regie: Rudolf Schündler - Haaptacteuren: Susi Nicoletti, Rudolf Platte
* 1956: *Wo die alten Wälder rauschen* - Regie: Alfons Stummer - Haaptacteuren: Willy Fritsch, Carl Möhner
* 1957: *Jede Nacht in einem anderen Bett* - Regie: Paul Verhoeven - Haaptacteuren: Gerhard Riedmann, Waltraut Haas
* 1957: *2 Herzen voller Seligkeit* - Regie: J.A. Holman - Haaptacteuren: Adrian Hoven, Waltraut Haas
* 1957: *Die Winzerin von Langenlois* - Regie: Hans H. König - Haaptacteuren: Gunnar Möller, Paul Hörbiger 
* 1957: *[[Schön ist die Welt (Film)|Schön ist die Welt]]* - Regie: Géza von Bolváry - Haaptacteuren: Rudolf Schock, Renate Holm
* 1963: *[[Liebe will gelernt sein]]* - Regie: Kurt Hoffmann - Haaptacteuren: Martin Held, Barbara Rütting
* 1977: *Die Vertreibung aus dem Paradies* - Regie: Niklaus Schilling - Haaptacteuren: Herb Andress, Elke Haltaufderheide

## Um Spaweck
Marco Ferreri

De **Marco Ferreri**, gebuer den 11. Mee 1928 zu Mailand, a gestuerwen den 9. Mee 1997 zu Paräis, war en italieenesche Filmregisseur an Dréibuchauteur.

De Ferreri huet gären a senge Filmer provozéiert sou an *Una storia moderna: l'ape regina* (1963) enger Satire iwwer d'Bestietnes an Italien. Säi gréissten Erfolleg hat hie mam Film *[[La grande bouffe]]* (1973) an deem véier Männer sech zu Doud gefriess hunn.

## Filmographie
## Kino
* 1959: *El pisito* - Haaptacteuren: Mary Carrillo, José Luis López Vázquez
* 1959: *Los chicos* - Haaptacteuren: José Luis García, Joaquín Cascales Zarzo
* 1960: *El cochecito* - Haaptacteuren: José Isbert, José Luis López Vázquez
* 1961: *Le Italiane e l'amore* - Episod : *Gli adulteri* 
* 1963: *Una storia moderna: l'ape regina* - Haaptacteuren: Ugo Tognazzi, Marina Vlady, Walter Giller
* 1964: *La donna scimmia* - Haaptacteuren: Ugo Tognazzi, Annie Girardot
* 1961: *Controsesso* - Episod : *Il professore* - Haaptacteuren: Ugo Tognazzi
* 1961: *Oggi, domani, dopodomani* - Episod : *L'uomo dei 5 palloni* - Haaptacteuren: Marcello Mastroianni, Catherine Spaak
* 1965: *Marcia nuziale* - Haaptacteuren: Ugo Tognazzi, Shirley Anne Field, Alexandra Stewart
* 1967: *L'harem* - Haaptacteuren: Carroll Baker, Gastone Moschin, Renato Salvatori
* 1968: *L'uomo dei 5 palloni* - Haaptacteuren: Marcello Mastroianni, Catherine Spaak, Ugo Tognazzi
* 1969: *Dillinger è morto* - Haaptacteuren: Michel Piccoli, Anita Pallenberg, Carole André
* 1969: *Il seme dell'uomo* - Haaptacteuren: Marzio Margine, Anne Wiazemsky, Annie Girardot
* 1972: *L'udienza* - Haaptacteuren: Enzo Jannacci, Claudia Cardinale, Ugo Tognazzi
* 1972: *Liza* - Haaptacteuren: Catherine Deneuve, Marcello Mastroianni, Corinne Marchand
* 1973: *[[La grande bouffe]]* - Haaptacteuren: Marcello Mastroianni, Michel Piccoli, Philippe Noiret
* 1974: *[[Touche pas à la femme blanche]]* - Haaptacteuren: Catherine Deneuve, Marcello Mastroianni, Philippe Noiret
* 1976: * La dernière femme* - Haaptacteuren: Gérard Depardieu, Ornella Muti, Michel Piccoli
* 1978: *Ciao maschio* - Haaptacteuren: Gérard Depardieu, James Coco, Marcello Mastroianni
* 1979: *Chiedo asilo* - Haaptacteuren: Roberto Benigni, Dominique Laffin
* 1981: *Storie di ordinaria follia* - Haaptacteuren: Ben Gazzara, Ornella Muti, Tanya Lopert
* 1982: *Storia di Piera* - Haaptacteuren: Isabelle Huppert, Hanna Schygulla, Marcello Mastroianni
* 1984: *Il futuro è donna* - Haaptacteuren: Ornella Muti, Hanna Schygulla, Niels Arestrup
* 1986: *I love you* - Haaptacteuren: Christopher Lambert, Eddy Mitchell, Agnès Soral
* 1986: *Ya bon les blancs* - Haaptacteuren: Maruschka Detmers, Michele Placido
* 1988: *La casa del sorriso* - Haaptacteuren: Ingrid Thulin, Enzo Cannavale
* 1991: *La carne* - Haaptacteuren: Sergio Castellitto, Francesca Dellera, Philippe Léotard
* 1993: *Diario di un vizio* - Haaptacteuren: Jerry Calà, Sabrina Ferilli
* 1996: *Nitrato d'argento*

## Um Spaweck
Gedenkplack fir d'Spueniekämpfer

__NOTOC__

D****' ass eng Plack op der südlecher Säit um Sockel vum Monument du souvenir op der Constitutiounsplaz an der Stad Lëtzebuerg.

Si erënnert un d'Spueniekämpfer, déi Leit, déi fräiwëlleg als international Brigadisten op der Säit vum Frente popular an de Spuenesche Biergerkrich gezu sinn, fir géint déi franquistesch Truppen ze kämpfen. Vu Lëtzebuerg aus waren dat der ëm déi 100.

D'Plack gouf am Kader vum Nationale Kommemoratiounsdag den 10. Oktober 2021 vum Premier Xavier Bettel an der Paca Rimbau-Hernández, Presidentin vun der Association des amis des brigades internationales – Luxembourg (ABI-L) devoiléiert. 

Den franséischen Text op der Plack ass deen heiten:

: HOMMAGE
: AUX VOLONTAIRES DES BRIGADES INTERNATIONALES
: PARTIS DU LUXEMBOURG, QUI ONT DÉFENDU
: LES VALEURS DÉMOCRATIQUES PENDANT
: LA GUERRE D'ESPAGNE 1936-1939

: LE PEUPLE LUXEMBOURGEOIS
: LEUR EXPRIME SA RECONNAISSANCE POUR
: LEUR RÉSISTANCE FACE AU FASCISME


## Biller
### Zeremonie vun der Aweiung

Journée de la commémoration nationale 2021 (126) Bettel-Hernández.jpg
Journée de la commémoration nationale 2021 (127) Bettel-Hernández.jpg
Plaque Spueniekämpfer – Brigadas Internacionales (105).jpg


## Kuckt och
* Monument No pasarán!

## Um Spaweck
Bernard Tapie

De **Bernard Tapie**, gebuer de 26. Januar 1943 zu Paräis, an och do den 3. Oktober 2021 gestuerwen war e franséische Geschäftsmann Politiker a Schauspiller.

Hien huet eng Entreprisëgrupp gegrënnt (*Groupe Bernard Tapie*), a war ë. a. Aktionär a President vum Olympique Marseille (1986–1994) an Adidas (1990–1993). 1994 goung seng Grupp, an der Folleg vum Kollaps vun der Bank Crédit lyonnais dat Joer virdrun, faillite. 2012 huet den Tapie zesumme mam Philippe Hersant fir 50 Milliounen Euro eng Rëtsch südfranséisch Zeitungen iwwerholl, dorënner *[[La Provence]], [[Nice-Matin]], Var-Matin* a *Corse-Matin*.

An den 1980er Joren hat hien d'Vëlossportequipe *[[La Vie Claire]]* iwwerholl, an där Coureure wéi Bernard Hinault, Greg LeMond, Steve Bauer, Andrew Hampsten a Jean-François Bernard gefuer sinn.

Als Member vum Mouvement des radicaux de gauche (MRG, "Énergie radicale") war hie vun 1989 bis 1992 a vun 1993 bis 1996 Deputéierten an der Assemblée nationale, war 1992 bis 1993 Minister fir Stadentwécklung a vun 1994 bis 1997 Deputéierten am Europaparlament.

No senger Faillite 1996 war hien als Schauspiller, Museker, Moderator a Schrëftsteller aktiv. Sou huet hien am Claude Lelouch sengem Film *[[Hommes, femmes, mode d'emploi]]* (1996) matgespillt sou wéi an der Televisiounsserie *Commissaire Valence*. 1998 huet hien am Clip vum Doc Gynéco sengem Lidd *C'est beau la vie* matgespillt.

## Literatur
* Airy Routier: *Le phénix: le retour de Bernard Tapie*. Grasset, 2008, ISBN 978-2-246-70339-6.
* Franz-Olivier Giesbert: *Bernard Tapie, Leçons de vie, de mort et d'amour*. 2021, les Presses de la Cité, ISBN 978-2-258-19639-1.

## Um Spaweck
Alexander Schallenberg

Den **Alexander Georg Nicolas Christoph Wolfgang Tassilo Schallenberg**, gebuer den 20.&nbsp;Juni 1969 zu Bern, an der Schwäiz, ass en éisträichesche Jurist, Diplomat a Politiker (ÖVP).

Hie gouf den 11. Oktober 2021 Bundeskanzler vun der Republik Éisträich, ass awer schonn nees den 2. Dezember dat Joer zeréckgetrueden. Virdru war hie vum Januar 2020 u Minister fir Aussen- an Europabezéiungen an der Regierung Kurz II, a vu Juni 2019 bis Januar 2020 Ausseminister an der Regierung Bierlein.

Hien huet vun 1997 am Ausseministère geschafft a war vun 2000 bis 2005 Direkter vun der Droitssektioun op der Permanenter Representatioun vun Éisträich bei der Europäescher Unioun. Dono war hie Porte-parole vun den Ausseministeren Ursula Plassnik a Michael Spindelegger. 2013 gouf hien, ënner dem Ausseminister Sebastian Kurz Direkter vun der Zell fir Aussepolitesch Planifikatiounen. 2016 gouf hien Direkter vun der Europa-Sektioun am Ausseministère.

Nodeems den Dossier Europapolitik vum Ausseministère an d'Bundeskanzleramt transferéiert gi war, gouf de Schallenberg den 1.&nbsp;Mäerz 2018 Direkter vun der EU-Koordinatiounssektion vum Bundeskanzleramt.

## Gielercher
*  *Großes Silbernes Ehrenzeichen mit dem Stern für Verdienste um die Republik Österreich*.
## Publikatiounen
* mam Christoph Thun-Hohenstein: *Die EU-Präsidentschaft Österreichs: eine umfassende Analyse und Dokumentation des zweiten Halbjahres 1998.* Manz, Wien 1999, ISBN 978-3-214-01939-6.

## Um Spaweck

* De Bundeskanzler Alexander Schallenberg op bundeskanzleramt.gv.at (gekuckt 2021-10-13)
Léo Schnug

De **Léo Schnug**, gebuer de le 17. Februar 1878 zu Stroossbuerg, dat dunn zum Däitsche Keeserräich gehéiert huet, a gestuerwen de 15. Dezember 1933 am Psychiatriespidol *Stephansfeld* zu Brumath, am Bas-Rhin, war en däitschen, dono franséische Moler an Illustrator.

Hien huet op der Stroossbuerger *École des arts décoratifs* studéiert an dunn, mat just 17 Joer ugefaange fir de Verlag *Gerlach & Schenk* Illustratiounen ze maachen. Vun 1895 bis 1900 huet hien zu München beim Nicholaos Gysis (1842-1901) säi Konschtstudium virugefouert. Hie war Member vum Cercle de Saint-Léonard, enger Vereenegung vun elsässesche Moler.

Virun allem an der Zäit bis zum Ufank vum Éischte Weltkrich huet de Schnug allegoresch Zeechnunge fir Exlibrisse gemaach, sou wéi Affichen, Faire-parten, Wonschkaarten an dees méi, mat enger Virléift fir historesch Personnagen.

Och e puer gréisser Tableauen, wéi *Der von Tierstein* oder *L'entrée solennelle de [[Sigismund (HRR)|Sigismond]] à Strasbourg en 1414*, souwéi Entwërf vun Theaterkostümer si vun him.

An de leschten zwéi Joerzéngte vu sengem Liewe war hie staark mam Alkoholismus a psychesche Problemer geplot. Hie gouf zu Lampertheim begruewen, wou och eng Strooss no him genannt ass.

### Galerie

File:Léo Schnug affiche Licht und Kraft liefert Electrizitätswerk Strassburg.jpg|*Licht und Kraft liefert Electrizitätswerk Strassburg.*, ëm 1908, fir d'Compagnie d'électricité de Strasbourg.
File:Léo Schnug menu 25e Réunion Kunschthaaf Schiltigheim 31 Janvier 1901.jpg|Menuskaart vum *Kunschthafe*, 1901.
Image:Kléber par Léo Schnug 1908.jpg|*Le général [[Jean-Baptiste Kléber]] devant les Pyramides*, 1908, Sammelbild.
Image:Kameraden zeichnet die VIIte Kriegsanleihe,_1917.jpg|Souskriptiounsopruf fir d'Däitsch Arméi, 1917.
File:Saint Georges 1915.jpg|De Georges géint den Draach.

Strasbourg maison Kammerzell décor de Léo Schnug 02.jpg|Maison Kammerzell.
Strasbourg maison Kammerzell décor de Léo Schnug 03.jpg|Maison Kammerzell.
Salle banquet Georges 0100 Léo Schnug.JPG|Schlass Haut-Kœnigsbourg :De Georges ermëlzt den Draach
Salle banquet 0104 Léo Schnug.JPG|Déi vu Ribeaupierre géint déi vu Rathsamhausen.
Fichier:Entrée solennelle de l'empereur Sigismond à Strasbourg en 1414 (3).jpg|Feierlech Entrée vum Keeser Sigismund zu Stroossbuerg, 1414.


## Literatur
* Patrick et Bénédicte Hamm, *Léo Schnug, 1878-1933 : ses cartes postales, ex-libris et affiches*, Jérôme Do Bentzinger, Colmar, 1993.
* Philippe Wendling, *Léo Schnug, héraut maudit d'un passé fantasmé*. Tours: Alan Sutton, 2018.
* Walter Kiwior, Julien Kiwior, *Léo Schnug: un artiste de légende. De la Neustadt au Haut-Koenigsbourg*. Pontarlier: Editions du Belvédère, 2017.
* Marie-Christine Breitenbach-Wohlfahrt (dir.), *Léo Schnug ou l'image retrouvée*, association *Mitteleuropa*, Schiltigheim, 1997. ISBN 2-906995-38-X
* Collectif, *L'Alsace imagée de Léo Schnug*, Musée de la communication en Alsace, Riquewihr, 2007.
* Paul Jesslen, *Léo Schnug et le Haut-Kœnigsbourg : un invité au château*. Conseil général du Bas-Rhin, Strasbourg, 2008.
## Um Spaweck
Victoria Falls

D**'Victoria Falls** sinn e breede Waasserfall vum Sambesi-Floss, tëscht de Grenzstied Victoria Falls am Simbabwe a Livingstone a Sambia. Si gehéieren zanter 1989 zum Weltnaturierwen vun der UNESCO.

D'Leit vum Kololo-Vollek vun do nennen de Waasserfall *Mosi-oa-Tunya* ("Damp deen donnert"), wéinst dem Spray-Niwwel, dee bis zu 300&nbsp;m héich an d'Luucht goe kann, a wéinst deem ronderëm de Waasserfall e Reebësch gewuess ass.

D'Victoria-Falls si 1708&nbsp;m breet a bis zu 110&nbsp;m déif. Um Enn vun der Reeperiod fale bis zu 10.000&nbsp;m³ Waasser an der Sekonn do erof.

D'Victoria Falls sinn zanter 1934 ënner Protektioun, a gehéieren zanter 1972 zum Mosi-oa-Tunya-Nationalpark. Si sinn zousätzlech zanter 2012 Deel vun der Kavango-Zambezi Transfrontier Conservation Area.

## Literatur
* David Livingstone: *Missionsreisen und Forschungen in Südafrika.* Leipzig, Verlag Hermann Costenoble 1858.

## Kuckt och
* Lëscht vun de Weltierwen (Afrika)

## Um Spaweck

* ''Victoria Falls'' vum Milosh Kitchovitch op youtube.com
* Victoria-Fälle: Engel am Abgrund (Spiegel Online)
Mille vu Migé

D**'Mille vu Migé** och nach als *Moulin Dautin* bekannt ass eng Wandmillen am Departement Yonne, an der Bourgogne. Se steet laanscht d'Nationale 151 (Pk:20,3) tëscht Clamecy an Auxerre net wäit vum klengen Duerf Migé.

Se steet um Inventaire vun den historesche Monumenter an ass an engem perfekten Zoustand. Et ass eng sougenannt Tuermmille mat beweeglecher Hauf déi als Käremille gebraucht gouf, an et ass déi eenzeg Käremillen am Departement déi nach funktionnéiert. D'Millen déi mat regléierbare Flilleke vum System *Berton* ekipéiert ass, ka bei Wandvitesse vun iwwer 27 km/h a Betrib geholl ginn.
Ponte D. Luís I

De **Ponte D. Luís I** (och *Ponte de D. Luís* oder an der ursprénglecher Schreifweis *Ponte Luiz*) ass eng vun de Brécken iwwer den Douro a Portugal, déi Porto mat Vila Nova de Gaia verbannen. Se gouf tëscht 1881 an 1886 vum Théophile Seyrig entworf, engem Schüler vum Gustave Eiffel, a vun der belscher *Société de Willebroeck* gebaut. E gläicht der Maria-Pia Bréck, eppes méi flossop, ma huet, anescht wéi déi, zousätzlech ënnen en Tablier, iwwer deen de Stroosseverkéier geet.

D'kombinéiert Eisebunns- a Stroossebréck gouf den 31. Oktober 1886 vum Kinnek Luís I. ageweit, deem säin Numm se zanterhier huet.

De Ponte D. Luís I ass, zesumme mam historeschen Zentrum an dem Klouschter Serra do Pilar zanter 1982 vun der Unesco als Weltierwen agedroen.

## Beschreiwung
Bei der Bréck handelt et sech ëm eng eisee Fachwierk-Boubréck mat zwéin Tabliere vu jee 8 Meter Breet. Den ieweschten Tablier, uewen um Bou, ass 385,25 Meter laang, iwwerdeems deen ënneschten, deen u festen Ophänke festgemaach ass, der 172 tëscht dem Bou huet. Um ieweschte leien zanter 2005 Schinne fir d'Ramme vum Metro (Linn D); deen ënneschten ass fir Stroossegefierer. Virum Metro sinn uewen Autoe gefuer, zäitweileg och en Tram. Iwwer béid Tablieren kënnen och Foussgänger laanscht d'Säiten eriwwergoen.

D'Bréck ersetzt eng fréier Hänkbréck, de *[[Ponte pênsil]]*, deem seng Pilonen nach nieft dem Ponte de D. Luís ze gesi sinn.

De Bau vun der Bréck hat ronn 369.000 Escudo kascht.

Hir Nopeschbrécke sinn de Ponte da Arràbida flossof, an de Ponte do Infante flossop.
## Biller

Fichier:Pont Dom Luis I (2).jpg
Fichier:Pont Dom Luis I.jpg
File:Puente de Don Luis I, Oporto, Portugal, 2019-06-02, DD 29-31 HDR.jpg


Dom Luís I Bridge aerial 2015.jpg|Vue vun uewen
Ponte Pênsil e Luís I c. 1883. Emílio Biel.JPG|Am Bau; virdrun de *Ponte pênsil*.


### Literatur
* Paula Cristina Martins Freire, Maria do Rosário França Martins, Maria Teresa Pinheiro Torres, *Pontes metálicas rodoviárias*, Lisbonne, 1998.

## Um Spaweck
Stirling-Monument bei Käerch

D**'Stirling-Monument bei [[Käerch]]** ass e Monument am Flouer *Grënnen*, dat op Initiativ vum deemolege Buergermeeschter Robert Goniva zanter Juni 1989 drun erënnert, datt op där Plaz den 10./11. Abrëll 1943 e Stirling-Bommefliger, dee vun der däitscher Flak getraff gi war, erofgefall ass. De Fliger vun der 7. RAF-Schwadroun, war an der Géigend vu Saarbrécken beschoss ginn an huet Feier gefaangen. De Fliger huet un Héicht verluer an de Pilot huet eng Noutlandung probéiert, bei där déi siwe Mann Besatzung ëm d'Liewe koumern. Den Equipage konnt uganks net identifizéiert ginn.

Eréischt zéng Joer méi spéit gouf dem Pilot seng Kap entdeckt an där den Numm *F. A. Terry* dra stoung. Mat där Informatioun war et du méiglech all d'Nimm vum Equipage ze bestëmmen.

D'Monument dat de 4. Juni 1989 ageweit gouf, besteet aus engem Fielsblock op deem eng bronze Plack mat den Nimm vun de Membere vum Equipage déi ëmkomm sinn ass.

## Geographie
D'Monument steet am Bësch an der Gemeng Käerch, am Flouer *Grënnen (*oder *an der Gënn)*, Loftlinn e knappse Kilometer nordëstlech vum Zentrum vu Käerch ewech. D'Plaz vum Monument ass vun der Rue du Moulin aus iwwer den Auto-pédestre *Käerch 1* z'erreechen.

## Equipage

## Biller

Koerich, Halifax Memorial (101).jpg
Koerich, Halifax Memorial (103).jpg
Koerich, Halifax Memorial (105).jpg


## Kuckt och
* Monumenter vum Zweete Weltkrich zu Lëtzebuerg

## Um Spaweck
Härebësch (Käerch)

Den **Härebësch** ass e Bësch op enger Fläch vun ronn 400 ha an de Gemenge Käerch, Kielen an Habscht, am Weste vum natierleche Raum „Äisch-Mamer-Guttland“. 129 ha dovu sinn zanter 2021 als „geschützt Zon vun nationalem Intressi“ klasséiert.

Am Bësch stinn haaptsächlech Bichen an Eechen, vereenzelt och Fiichten, Douglasien a Kiferen. E läit op de Koppe vum Lëtzebuerger Sandsteen an enger Regioun mat héijen Nidderschlagswäerter an huet eng wichteg Filterfunktioun fir d'Drénkwaasser zu Lëtzebuerg.

Den Härebësch läit op enger Héicht tëscht 262 an 367 m an huet ursprénglech den Häre vu Käerch gehéiert. E besteet hautdesdaags aus dem Staatsbësch « Domaine de Septfontaines », de Gemengebëscher vu Simmer a Käerch an e puer private Bëscher.

## Steebroch
Am 18. Joerhonnert si Steebréch am Härebësch ageriicht ginn, wou bis géint 1970 Pawee a Steng fir de Bau ofgebaut goufen, absënns och fir de Bau vun der barocker Kierch vu Käerch.

Beim Ofbau vun de Steng goufe Lichtungen an den Härebësch geschloen, duerch déi d'Form vum Terrain staark verännert gouf. Et sinn zwéi Kesselen entstanen, déi vun 10 bis 15 m héije Wänn ofgegrenzt sinn.

## Stuerm am Juli 2014
De 6. Juli 2014 ass e Stuermdéif mat Vitesse vu bis zu 131&nbsp;km/h iwwer de Süden a Südweste vu Lëtzebuerg gezunn an huet ë. a. am Härebësch grouss Schied hannerlooss, déi héchstwarscheinlech op de seelene Phänomeen vum *wet downburst* zeréckzeféiere sinn. Well nach vill Laf un de Beem war, goufen d'Beem net ëmgeworf, ma si gréisstendeels ëm hir eegen Achs gedréint ginn. Dat huet dozou geféiert, datt eng ganz Rei Beem, onofhängeg vun der Aart, der Héicht oder der Expositioun, verdréint an ofgerappt goufen. Dat erkläert firwat déi doudeg Beem wéi zerfränjelt Käerzen doruechter stinn.

Beim Stuerm huet et sech ëm en iwwerregionaalt bedeitend Evenement gehandelt. Wéinst dem héije Schued an dem speziellen Ubléck vum Schued un de Beem, wollt d'Naturverwaltung déi landschaftlech, ekologesch an ekonomesch Konsequenzen am Härebësch fir d'Ëffentlechkeet zougänglech maachen an huet e Léierpad ageriicht, deen de 15. Juni 2016 opgaangen ass.

## Biller

Koerich, Härebësch (102).jpg|De Léierpad am Härebësch
Koerich, Härebësch (104).jpg|An de fréiere Steebroch erofgekuckt


## Kuckt och
* Naturschutzgebitt Härebësch

## Um Spaweck

* Internesäit *[https://web.archive.org/web/20211017095533/http://haerebesch.lu/ Forstlehrpfad Sturmschäden Härebesch]*  vun der Administration de la nature et des forêts
* De Léierpad Le sentier nature et forêt Härebësch  op environnement.lu
* E private Video iwwer den Härebësch op youtube.com

* Quell wou net anescht uginn: Internesäit *Forstlehrpfad Sturmschäden Härebesch*
Gerd Ruge

De **Gerd Ruge**, gebuer den 9. August 1928 zu Hamburg, a gestuerwen de 15. Oktober 2021 zu München, war en däitsche Journalist.

## Liewen a Wierk
Hien huet vun 1949 bis 1993 fir déi däitsch Tëlee geschafft, fir déi e Korrespondent ë. a. zu Moskau (1956 bis 1959) an an de Vereenegte Staate war (1964 bis 1969). Hie war och an den 1970er Joren Direkter vum ARD-Büro zu Bonn an 1987 bis 1993 nees vun deem zu Moskau.

Ausserdeem war hien ë. a. vun 1973 bis 1976 Korrespondent fir d'Dageszeitung *[[Die Welt]]* zu Peking, hat och administrativ Funktioune bei der ARD an huet Emissioune wéi *Monitor* oder *Weltspiegel* moderéiert, an op 3Sat eng Talkshow geleet.

No senger Pensioun huet de Ruge vun 1997 bis 2001 op der *Hochschule für Fernsehen und Film München* Coursen iwwer Fernseejournalismus gehalen.

## Publikatiounen
* *Pasternak. Eine Bildbiographie*. Kindler Verlag, München 1958.
* *Begegnung mit China. Eine Weltmacht im Aufbruch*. Econ Verlag, Düsseldorf/Wien 1978, ISBN 3-430-17837-1
* *Michail Gorbatschow*. Biographie, S. Fischer Verlag, Frankfurt am Main 1990, ISBN 3-10-068506-7
* *Weites Land. Russische Erfahrungen. Russische Perspektiven*. Erfahrungsberichte, Berlin Verlag, Berlin 1996, ISBN 3-426-60750-6
* *Sibirisches Tagebuch*. Reisebericht, Berlin Verlag, Berlin 1998, ISBN 3-8270-0300-8
* *Die Deutschen und ihre Nachbarn: Russland*. C. H. Beck Verlag, München 2008, ISBN 978-3-406-57850-2
* *Unterwegs. Politische Erinnerungen.* Hanser Verlag, Berlin 2013.
## Um Spaweck

* David Sarkar, Daniel Flüß, Interview mit Gerd Ruge, 18. Februar 2009, planet-interview.de: ''„Meine Frau sagt, als Rentner sei ich ein absoluter Versager!“''
* Interview mit Gerd Ruge, September 2013, 3sat.de (45 Minuten)
* whoswho.de
Biereng

Mat **Biereng** ka gemengt sinn:

* e Quartier vun Diddeleng: Biereng (Diddeleng)
* eng Uertschaft an der Gemeng Miersch: Biereng (Miersch)
Naturschutzgebitt Noumerleeën

D**'Naturschutzgebitt Noumerleeën** (*Nommerlayen*) ass en Naturschutzgebitt vun allgemengem Intressi zu Lëtzebuerg, an de Gemenge Fiels an Noumer, dat duerch e groussherzoglecht Reglement vum 9. Juni 2021 geschafe gouf.

Et ass e Bëschgebitt, op enger Fläch vun am Ganzen 142 ha, dat sech op de Sandsteeformatioune vum Lëtzebuerger Sandsteen erstreckt. Am Naturschutzgebitt leien d'Schlëff an d'Fielswänn *Schelmelee, Kauzelee, Schanzegruef, Draachelee, Schwaarzegrond, Eilelee* a *Rammlee*, déi ënner dem Numm Noumerleeën (oder *An de Leeën*) zesummegefaasst ginn, souwéi d'Plaz vun enger fréierer spéitréimescher Réckzuchbuerg, *Alebuerg* genannt.

D'protegéiert Zon ass am Weste vun enger klenger Strooss vun Angelsbierg op Glabech, an am Oste vum CR346 ofgegrenzt.

D'Naturschutzgebitt Noumerleeën ass en Deel vun der Natura-2000-Zon *Vallée de l'Ernz Blanche* (LU0001015).
## Biller

Larochette, Nommerleeën, Draachelee (104).jpg
Larochette, Nommerleeën, Kauzelee (102).jpg
Larochette, Nommerleeën, Kauzelee (103).jpg


## Kuckt och
* Lëscht vu Lëtzebuerger Naturschutzgebidder
Jean-Pierre Thoma

De **Jean-Piere Thoma**, gebuer den 28. August 1902 zu Butschebuerg, a gestuerwen den 18. Juli 1995, war e lëtzebuergeschen Techniker a Grënner vun der AMIPERAS.

No senger Léier huet de Jean-Pierre Thoma als Techniker bei Paul Wurth geschafft, an duerno bei der Gewerbeinspektioun. 1963 huet hien an den Zeitungen en Opruff gemaach fir eng Gewerkschaft fir Senioren ze grënnen, fir sou den eelere Mënschen hir Intressie besser kënnen ze verdeedegen.

An der Stad Lëtzebuerg, zu Hollerech, gouf eng Strooss no him genannt.
Naturschutzgebitt Widdebierg-Hierden

D**'Naturschutzgebitt Widdebierg-Hierden** ass en Naturschutzgebitt vun nationalem Intressi zu Lëtzebuerg, an de Gemenge Betzder a Fluessweiler, dat duerch e groussherzoglecht Reglement vum 18. Juni 2021 geschaf gouf.

Et huet eng Fläch vu 413,6 Hektar, ronderëm de Widdebierg a bezitt no Nordosten hin och de Flouer *Hierden* mat an, sou wéi am Südosten deen Deel vum *Déifebaacherbësch* tëscht der Autobunn A1 an dem CR145, dee mam Rescht iwwer d'Autobunn ewech mat enger Wëldbréck verbonnen ass.

## Biller

Fichier:Betzdorf, Mensdorf Widdebierg (103).jpg|Fréier Steekaul ëstlech vu Menster
File:Betzdorf, Mensdorf Widdebierg (101).jpg


## Kuckt och
* Lëscht vu Lëtzebuerger Naturschutzgebidder
Jürgen Goslar

De **Jürgen Goslar**, gebuer de 26. Mäerz 1927 zu Oldenburg, a gestuerwen de 5. Oktober 2021, war en däitsche Schauspiller, Regisseur, Dréibuchauteur a Synchronspriecher.

Hien ass als Schauspiller zu Köln, Neuss, Krefeld, Bonn, Baden-Baden, Hamburg a München am Theater opgetrueden. Hie war als Regisseur a Schauspiller souwuel am Kino wéi och an der Televisioun aktiv.

## Filmographie
### Kino
#### als Regisseur
* 1962: *Das Mädchen und der Staatsanwalt* - Haaptacteuren: Wolfgang Preiss, Götz George, Elke Sommer
* 1962: *Liebling, ich muß dich erschießen* - Haaptacteuren: Marianne Koch, Walter Giller, Hans Nielsen
* 1962: *[[90 Minuten nach Mitternacht]]* - Haaptacteuren: Christine Kaufmann, Martin Held, Christian Doermer
* 1974: *Vreemde wereld* - Haaptacteuren: Sandra Prinsloo, Wolfgang Kieling
* 1976: *Albino* - Haaptacteuren: Christopher Lee, Horst Frank, Sybil Danning
* 1978: *Slavers* - Haaptacteuren: Trevor Howard, Ron Ely, Britt Ekland

#### als Schauspiller
* 1956: *Wo der Wildbach rauscht* - Regie: Heinz Paul - Haaptacteuren: Walter Richter, Ingmar Zeisberg
* 1958: *[[Wir Wunderkinder]]* - Regie: Kurt Hoffmann - Haaptacteuren: Johanna von Koczian, Hansjörg Felmy
* 1959: *[[Und ewig singen die Wälder (Film)|Und ewig singen die Wälder]]* - Regie: Paul May - Haaptacteuren: Gert Fröbe, Hansjörg Felmy
* 1960: *[[Der letzte Zeuge (Film 1960)|Der letzte Zeuge]]* - Regie: Wolfgang Staudte - Haaptacteuren: Martin Held, Ellen Schwiers
* 1962: *Liebling, ich muß dich erschießen* - Regie: Jürgen Goslar - Haaptacteuren: Marianne Koch, Walter Giller
* 1962: *Das Mädchen und der Staatsanwalt* - Regie: Jürgen Goslar - Haaptacteuren: Wolfgang Preiss, Götz George
* 1978: *Slavers* - Regie: Jürgen Goslar - Haaptacteuren: Trevor Howard, Britt Ekland
* 1988: *Fegefeuer* - Regie: Willi Hengstler - Haaptacteuren: Ingrid Ettlmayer, Jeanette Mühlmann
* 1994: *Tief oben* - Regie: Willi Hengstler - Haaptacteuren: Barbara Steele, Peter Simonischek

### Televisioun
#### als Regisseur (Auswiel)
* 1964-1965: *Die fünfte Kolonne* - (TV-Serie) - (8 Episoden)
* 1966-1967: *Jens Claasen und seine Tiere* - (TV-Serie) - (13 Episoden)
* 1970: *Die Baumwollpflücker* - (TV-Serie) - (8 Episoden)
* 1982-1997: *Der Alte* - (TV-Serie) - (Episoden)
* 1983-1996: *Derrick* - (TV-Serie) - (11 Episoden)
* 1987: *Das Erbe der Guldenburgs* - (TV-Serie) - (8 Episoden)

## Um Spaweck
Antoine Namur

Den **Antoine Namur**, gebuer den 12. Mäerz 1812 an der Stad Lëtzebuerg, an och do den 31. Mäerz 1869 gestuerwen, war e lëtzebuergeschen Historiker a Professer am Athenäum.

Seng Eltere waren de Stater Händler Jean Pierre Namur (1774-1860) an d'Marie Anne Charlotte Pütz (1783-1846). Hie gouf 1848, als Nofollger vum verstuerwenen Nicolas Clasen, Bibliothecaire vun der Bibliothéik vun der Stad Lëtzebuerg, déi als Virleefer vun der staatlecher Nationalbibliothéik gëllt.

Am Februar 1840 huet hie sech mam Clasen senger Duechter Marie Jeanne Susanne ("Jenny"), gebuer den 1. Juli 1819 an der Stad, bestuet.

Den Antoine Namur war Grënnungsmember vun der Société des sciences naturelles du Grand-Duché de Luxembourg.

## Literatur
*Neyen, A., 1876. *Biographie Luxembourgeoise. Histoire des hommes distingués originaires de ce pays considéré à l'époque de sa plus grande étendue ou qui se sont rendus remarquables pendant le séjour qu'ils y ont fait.* Tome 3. Luxembourg, J. Joris, 490+XXXI+XII p. [Namur, Antoine: S. 323-330].
*Schoetter, J., 1869. *Nécrologie. Antoine Namur.* Publications de la Section historique de l'Institut grand-ducal XXIV (II), p.&nbsp;VIII-IX.
Naturschutzgebitt Méchelbuch-Biischtert

D**'Naturschutzgebitt Méchelbuch-Biischtert** ass en Naturschutzgebitt vun nationalem Intressi zu Lëtzebuerg, an de Gemenge Biissen, an zu méi klengen Deeler an de Gemenge Colmer-Bierg a Viichten, dat duerch e groussherzoglecht Reglement vum 11. Februar 2020 geschaf gouf.

Et huet eng Fläch vun 329 Hektar, an ëmgräift de Bësch *Biischtert* a ronderëm ë. a. de *Giedchesbësch*, den *Houbiischtert* an Deeler vun den *Härenhecken*. Et handelt sech ëm e Bësch mat enger ganzer Rëtsch klenge Weieren a Fiichtgebidder. Um südleche Bord leeft d*'Helmeschbaach*, déi zwéi weider Weiere fiddert.

## Biller
...

## Kuckt och
* Lëscht vu Lëtzebuerger Naturschutzgebidder

## Um Spaweck
Jonas Gahr Støre

De **Jonas Gahr Støre**, gebuer de 25. August 1960 zu Oslo, ass en norwegesche Politiker vun der sozialdemokratescher Arbeiderpartiet (Ap).

Hien ass zanter 2009 Deputéierten am Storting an zanter 2014 President vu senger Partei. Hie war vun Oktober 2005 bis September 2012 Ausseminister vu sengem Land, dono bis Oktober 2013 Gesondheets- a Sozialminister. Zanter dem 14. Oktober 2021 ass hien norwegesche Staatsminister (Regierungschef) an enger Koalitioun vun der Arbeiderpartiet mat der Senterpartiet.

## Um Spaweck

* Fiche op stortinget.no
Highlands

D**'Highlands** (oder **Schottescht Héichland**) sinn eng Géigend am Nordweste vu Schottland. Si besteet aus Streecher mat Bierger, *Munros* genannt, an och zu engem groussen Deel aus Moueren ouni Beem.

## Lag
D'Highlands gi vun den Central Lowlands duerch d'Highland Boundary Fault däitlech ofgegrenzt, déi südwestlech-nordëstlech vun Ardmore um Firth of Clyde duerch de südleche Loch Lomond bis Stonehaven beim Nordmier leeft. Déi administrativ Unitéit *[[Highland (Council Area)]]* ass just en Deel vun de geografeschen Highlands.

D'Highlands gi vun engem tektonesche Gruef, de Great Glen (*glen* ass op Gälesch en Dall) an d'Northwest Highlands an d'Grampian Mountains gedeelt. Am *Great Glen* sinn en ettlech Séien, ë.&nbsp;a. de Loch Ness. Den héchste Bierg vun de britteschen Inselen, de Ben Nevis (1345 m), ass an de Grampian Mountains.

D'Highlands sinn notamment fir hir Whisky-Produktioun welwäit bekannt.

## Literatur
* Martin Rackwitz: *Travels to Terra Incognita. The Scottish Highlands and Hebrides in Early Modern Travellers' Accounts c. 1600 to 1800*, 3 Bänn. Waxmann Verlag, Münster 2007. ISBN 978-3-8309-1699-4.

## Um Spaweck

* de Scotland Tourist Board
Institution Saint-Willibrord

D**'Institution Saint-Willibrord** ass en Internat zu Iechternach, dat un den Lycée classique d'Echternach ugeschloss ass. Et ass eent vun enger Rei Internater déi vun der Asbl Les Internats Jacques Brocquart geréiert ginn.

D'Internat funktionéiert nëmmen an der Woch an ass op fir Jongen a Meedercher aus dem Lënster, Maacher an Iechternacher Lycée.

## Um Spaweck
* Websäit vum Internat
Étain (Savoie)

**Étain** ass eng franséisch Uertschaft an der Gemeng Yenne am Departement Savoie an der Regioun Auvergne-Rhône-Alpes

Étain läit um rietsen Uwänner vum Rhône am Westhank vum Plateau vu Jongieu op enger Héicht vu ronn 300 Meter. Et ass e Stroossenduerf an e gudden Zäitzeie fir fréier Dierfer an der Savoie.

## Toponymie
Märeler Kierfecht

De **** (offiziell **Cimetière de Merl** oder **Cimetière de Merl-Belair**) läit am Quartier Märel vun der Stad Lëtzebuerg an ass ee vun de 14 Kierfechter déi an d'Kompetenz vum *[[Service Cimetières (Stad Lëtzebuerg)|Service Cimetières]]* vun der Stater Gemeng falen. Mat eppes méi wéi 28 ha ass et de gréisste Kierfecht an der Stad.

Virun der Gemengefusioun vun 1920 huet de  zur Gemeng Hollerech gehéiert.

Um Märeler Kierfecht gëtt et eng speziell Sektioun fir déi jiddesch an eng fir déi muslimesch Communautéit.

## Geographie
De Kierfecht läit westlech vun der Rue des Aubépines, tëscht dem Kräizgrënnchen am Norden an der Rue Jean-Mersch-Wittenauer am Süden. Den Haaptagank ass um nordëstlechen Eck (Rue des Aubépines / Kräizgrënnchen).

## Griewer vu bekannte Perséinlechkeeten

Fichier:Grafplack Norbert Dumont, Märeler Kierfecht.jpg|Norbert Dumont
Fichier:Luxembourg, cimetière Merl - Jean Dupong (101).jpg|Jean Dupong
Fichier:Grafplack Carine a Josy Meyers, Märeler Kierfecht.jpg|Josy Meyers
Fichier:Grafplack Emilio a Léon Wagner, Märeler Kierfecht.jpg|Léon Wagner 
Fichier:Tombe Margue Merl.png|Nicolas a Georges Margue


## Biller

Luxembourg, cimetière Merl (105).jpg|D'„Kapell“
Luxembourg, cimetière Merl (114).jpg|D'Äschewiss
Luxembourg, cimetière Merl (117).jpg|Déi allgemeng…
Luxembourg, cimetière Merl - section musulmane (102).jpg|muslimesch…
Luxembourg, cimetière Merl - section israélite (103).jpg|a jiddesch Sektioun um Kierfecht 


## Literatur

* ons stad 44/1993 mat enger Rei Artikelen zum Sujet „Kierfecht“
** René Clesse, ''Vom Sterben reden – Annäherungen an ein Tabu'' 
** Myriam Schmit-Cassaignau, ''Les peuples sont cachés dans la terre''
** Henri Beck, Bruno Baltzer, ''Inhumations d'hier et d'aujourd'hui''

## Kuckt och
* Lëscht vun de Kierfechter zu Lëtzebuerg

## Um Spaweck
Bouneweger Kierfecht

De **** (offiziell **Cimetière de Bonnevoie**) läit am Quartier Bouneweg-Süd vun der Stad Lëtzebuerg an ass ee vun de 14 Kierfechter déi an d'Kompetenz vum *[[Service Cimetières (Stad Lëtzebuerg)|Service Cimetières]]* vun der Stater Gemeng falen. Mat ronn 4,4 ha ass et de véiertgréisste Kierfecht an der Stad.

## Geschicht
De Kierfecht gouf 1862 ugeluecht an huet virun der Gemengefusioun vun 1920 zur Gemeng Hollerech gehéiert.

## Geographie
Ronderëm de Kierfecht leien d'Kierfechtsstrooss am Westen, d'Demy-Schlechter-Strooss am Norden an d'Édouard-Grenier-Strooss am Osten. Am Süde grenzt en un d'Gäert vun den Haiser aus der Wëlzer Strooss. Den Haaptagank ass Kierfechtsstrooss.

## Monumenter um Kierfecht
Um Kierfecht steet e *Monument aux morts* als Undenken un d'Affer vum Éischten an Zweete Weltkrich.

## Biller

Morgue du cimetière de Bonnevoie 01.jpg|De Kierfecht mat der Morgue
Luxembourg, cimetière Bonnevoie (104).jpg
Monument aux morts cimetière de Bonnevoie 02.jpg|De *Monument aux morts*


## Literatur
* ons stad 44/1993 mat enger Rei Artikelen zum Sujet „Kierfecht“
** René Clesse, ''Vom Sterben reden – Annäherungen an ein Tabu''
** Myriam Schmit-Cassaignau, ''Les peuples sont cachés dans la terre''
** Henri Beck, Bruno Baltzer, ''Inhumations d'hier et d'aujourd'hui''

## Kuckt och
* Lëscht vun de Kierfechter zu Lëtzebuerg

## Um Spaweck
Hollerecher Kierfecht

Den **** (offiziell **Cimetière de Hollerich**) läit am Quartier Hollerech vun der Stad Lëtzebuerg an ass ee vun de 14 Kierfechter déi an d'Kompetenz vum *[[Service Cimetières (Stad Lëtzebuerg)|Service Cimetières]]* vun der Stater Gemeng falen. Mat knapp 5,5 ha ass et den drëttgréisste Kierfecht an der Stad.

## Geschicht
De Kierfecht gouf 1879 ugeluecht an huet den alen Hollerecher Kierfecht ersat, deen 1904 zougemaach gouf.

Virun der Gemengefusioun vun 1920 huet den  zur Gemeng Hollerech gehéiert.

## Geographie
De Kierfecht läit südlech vun der Bouillon-Strooss an nërdlech vun der Eisebunnsstreck Lëtzebuerg-Klengbetten.

## Monumenter um Kierfecht
Um Hollerecher Kierfecht gëtt et Commonwealthgriewer wou 9 brittesch Zaldote begruewe sinn.

## Griewer vu bekannte Perséinlechkeeten

Fichier:Luxembourg, cimetière Hollerich (108).jpg|Adolphe Fischer


## Biller

Cimetière de Hollerich monument de 1881.jpg|D'Monument vun der Aweiung 1881
Luxembourg, cimetière Hollerich (111).jpg|D'Commonwealthgriewer
Luxembourg, cimetière Hollerich (104).jpg|D'Morgue
Luxembourg, cimetière Hollerich (110).jpg|Eenzege Mausoleum an der Stad Lëtzebuerg, baussent dem Nikloskierfecht


## Literatur
* ons stad 44/1993 mat enger Rei Artikelen zum Sujet „Kierfecht“
** René Clesse, ''Vom Sterben reden – Annäherungen an ein Tabu''
** Myriam Schmit-Cassaignau, ''Les peuples sont cachés dans la terre''
** Henri Beck, Bruno Baltzer, ''Inhumations d'hier et d'aujourd'hui''

## Kuckt och
* Lëscht vun de Kierfechter zu Lëtzebuerg

## Um Spaweck
Kierfecht um Sichenhaff

De **** oder **Pafendaller Kierfecht** (offiziell **Cimetière des Bons-Malades**) läit um Sichenhaff am Quartier Pafendall vun der Stad Lëtzebuerg an ass ee vun de 14 Kierfechter déi an d'Kompetenz vum *[[Service Cimetières (Stad Lëtzebuerg)|Service Cimetières]]* vun der Stater Gemeng falen.

Um Bord vum Kierfecht, bei der Eisebunnsënnerféierung, steet d'Sichenhaffer Kapell, déi dem hellege Péitrus vu Verona geweit ass.

## Geschicht
Um Sichenhaff, baussent der Festung, stoung vun ufanks dem 13. Joerhonnert bis zirka 1770 d'Leproserie, wou Leit déi u Lepra erkrankt waren, vum Rescht vun der Bevëlkerung isoléiert goufen, fir sou eng Weiderverbreedung vun der Krankheet ze verhënneren. Um Kierfecht deen do ugeluecht gouf, goufen uganks just déi Verstuerwen aus der Leproserie begruewen. Vu 1781 un, wéi keng „Aussätzeg“ méi do gewunnt hunn, konnten dunn all déi Verstuerwen aus der Par Sankt-Méchel do begruewe ginn.

## Geographie
De Kierfecht läit um Sichenhaff, ëstlech vun der Uelzecht, laanscht dem Sichegronn. E grenzt am Norden un de Quartier Weimeschkierch an am Nordosten un de Kierchbierg.

En huet d'Kuriositéit, datt en duerch d'Eisebunnsstreck Lëtzebuerg-Ëlwen an zwee gedeelt ass.

## Monumenter um Kierfecht
* Um Kierfecht steet dat sougenannt „Kommunardegraf”, e Monument als Undenken un zwéi Kommunarde vu Paräis, déi am Exil zu Lëtzebuerg gestuerwe sinn.
* Um ieweschten Deel ass e Grafmonument als Erënnerung un déi franséisch Zaldoten déi am Franséisch-Preisesche Krich vun 1870/1871 zu Lëtzebuerg gefall sinn.

## Griewer vu bekannte Perséinlechkeeten

Luxembourg, cimetière Bons-Malades, monument funéraire Laurent Menager (04).jpg|Laurent Menager


## Biller

Luxembourg, cimetière Bons-Malades, monument Communards (103).jpg|D'„Kommunardegraf”
Luxembourg, cimetière Bons-Malades (04).jpg|D'Kräizer an Erënnerung un d'Affer vun der Pescht
Luxembourg, cimetière Bons-Malades (07).jpg|Um ieweschten Deel vum Kierfecht


## Literatur
* ons stad 44/1993 mat enger Rei Artikelen zum Sujet „Kierfecht“
** René Clesse, ''Vom Sterben reden – Annäherungen an ein Tabu''
** Myriam Schmit-Cassaignau, ''Les peuples sont cachés dans la terre''
** Henri Beck, Bruno Baltzer, ''Inhumations d'hier et d'aujourd'hui''

## Kuckt och
* Lëscht vun de Kierfechter zu Lëtzebuerg
* Fliederchersdag

## Um Spaweck
Kierfecht am Rollengergronn

De ****, oder **Rollengergrënnesche Kierfecht** (offiziell **Cimetière de Rollingergrund**) läit am Quartier Rollengergronn/Belair-Nord vun der Stad Lëtzebuerg an ass ee vun de 14 Kierfechter déi an d'Kompetenz vum *[[Service Cimetières (Stad Lëtzebuerg)|Service Cimetières]]* vun der Stater Gemeng falen.

## Geschicht
De Kierfecht huet virun der Gemengefusioun vun 1920 zur Gemeng Rollengergronn gehéiert.

## Geographie
De Kierfecht läit um Wupp vum *Kierchewee* (montée des Tilleuls), nieft der Antoniuskierch vum Rollengergronn. Wéinst senger Lag am Hang ass en an Terrassen ugeluecht.

## Monumenter um Kierfecht
Um Kierfecht hänkt eng Gedenkplack als Undenken un d'Affer vum Zweete Weltkrich.

## Griewer vu bekannte Perséinlechkeeten

Luxembourg, cimetière Rollingergrund (109).jpg|Jean Soupert a Pierre Notting am Familljegraf Soupert-Notting
Luxembourg, Rollingergrund, chapelle Maleingreau d'Hembise (101).jpg|Grafkapell vun de Famillje Maleingreau d'Hembise a Pescatore
Luxembourg, Rollingergrund, chapelle Maleingreau d'Hembise (108).jpg|


## Biller

Luxembourg, cimetière Rollingergrund (103).jpg
Luxembourg, cimetière Rollingergrund (104).jpg
Luxembourg, cimetière Rollingergrund (117).jpg



## Literatur
* ons stad 44/1993 mat enger Rei Artikelen zum Sujet „Kierfecht“
** René Clesse, ''Vom Sterben reden – Annäherungen an ein Tabu''
** Myriam Schmit-Cassaignau, ''Les peuples sont cachés dans la terre''
** Henri Beck, Bruno Baltzer, ''Inhumations d'hier et d'aujourd'hui''

## Kuckt och

* Lëscht vun de Kierfechter zu Lëtzebuerg

## Um Spaweck
Zéissenger Kierfecht

Den **** (offiziell **Cimetière de Cessange**) läit am Quartier Zéisseng vun der Stad Lëtzebuerg an ass ee vun de 14 Kierfechter déi an d'Kompetenz vum *[[Service Cimetières (Stad Lëtzebuerg)|Service Cimetières]]* vun der Stater Gemeng falen.

Mat 74 Ar ass et de klengste Kierfecht an der Stad Lëtzebuerg

## Geschicht
De Kierfecht huet virun der Gemengefusioun vun 1920 zur Gemeng Hollerech gehéiert.

## Geographie
De Kierfecht läit am *Grénge Wee* (Rue Verte) vis-à-vis vun der Jousefskierch.

## Monumenter um Kierfecht
Virum Kierfecht steet e *Monument aux morts* als Undenken u 15 Zéissenger Affer vum Zweete Weltkrich.

## Biller

Fichier:Luxembourg, cimetière Cessange (101).jpg
Fichier:Luxembourg, cimetière Cessange (103).jpg
Fichier:Luxembourg, Cessange monument aux morts (101).jpg|*Monument aux morts* virum Kierfecht
Fichier:Zéisseng Cessange - Kierfecht Cemetery - June 2012.JPG|De Kierfecht 2012


## Literatur
* ons stad 44/1993 mat enger Rei Artikelen zum Sujet „Kierfecht“
** René Clesse, ''Vom Sterben reden – Annäherungen an ein Tabu''
** Myriam Schmit-Cassaignau, ''Les peuples sont cachés dans la terre''
** Henri Beck, Bruno Baltzer, ''Inhumations d'hier et d'aujourd'hui''

## Kuckt och
* Lëscht vun de Kierfechter zu Lëtzebuerg

## Um Spaweck
Huguette Heldenstein

D**'Huguette Heldenstein**, gebuer den 30. Mee 1926 an der Stad Lëtzebuerg, ass eng lëtzebuergesch Sculptrice. Si ass d'Duechter vum Sculpteur a Bannenarchitekt Frantz Heldenstein.

## Wierker (Auswiel)

* 1975: Skulptur um Kierfecht um Fetschenhaff
* 1980: Medail fir d'150-Joer vum Stater Stadhaus
* 1994: Büst vum Pater Maximilian Kolbe an der Neiduerfer Kierch

## Um Spaweck
Fändel vun Italien

De **Fändel vun [[Italien]]** ass eng Trikolor mat dräi vertikale Sträife vun derselwechter Breet an de Faarwe Gréng, Wäiss a Rout. D'Säiteverhältnes ass 3:2.

Déi haiteg Form vum Fändel gëtt zanter dem 28. Juli 2006 gebraucht.

## Um Spaweck
Colin Powell

De **Colin Luther Powell**, gebuer de 5. Abrëll 1937 zu New York City, a gestuerwen den 18. Oktober 2021 zu Bethesda, am Maryland, war en US-amerikaneschen Offizéier a Politiker.

Hie war e Véier-Stäre-Generol an der US Army a vun 1987 bis 1989 Nationale Conseiller fir Sécherheet, an dono vun 1989 bis 1993 President vu den *[[Joint Chiefs of Staff]]*.

No senger Pensionéierung goung hien an d'Politik a war vun 2001–2005 ënner dem President George W. Bush Ausseminister vun de Vereenegte Staaten. Hie war vun 1995 bis Januar 2021 Member vun der Republikanescher Partei.

A seng Zäit als Ausseminister ass den 2. Irakkrich gefall, deen hie just mat Krämpes ënnerstëtzt huet. Seng Ried vum 5. Februar 2003 virum Sécherheetsrot vun de Vereenten Natiounen, an där hie behaapt huet, d'USA hätte Beweiser, dass de Saddam Hussein Massevernichtungswaffen hätt, an dofir opgeruff huet, hie misst gestierzt ginn, huet de Powell 2005 e *Schandfleck* a senger Carrière genannt.

De Fait, datt d'Republikanesch Partei sech net vum Donald Trump distanzéiert huet, nodeems dee sech dru gehalen huet, hien hätt d'Presidentschaftswalen 2019 gewonnen an zum Stuerm op de Kapitol opgeruff huet, huet de Powell dozou gefouert, aus der Partei auszetrieden.

## Publikatiounen
* *My American Journey*, Ballantine Books (Reprint 1996), 978-0345407283
* *A Soldier's Way: An Autobiography*. Arrow Books; 2nd Revised edition 2001. ISBN 978-0-09-943993-6.

## Literatur
* Richard Steins: *Colin Powell: A biography*. Greenwood Press, Westport, Conn. [a.&nbsp;a.] 2003, ISBN 0-313-32266-X
* Oren Harari: *The leadership secrets of Colin Powell*. McGraw-Hill, New York [a.&nbsp;a.] 2002, ISBN 0-07-138859-1
* Alice K. Flanagan: Colin Powell: *U.S. general and Secretary of State*. Ferguson Pub, Chicago 2001, ISBN 0-89434-372-6
* Judith Cummings, Stefan Rudnicki: *Colin Powell and the American dream*. Dove Books, Beverly Hills, Calif. 1995, ISBN 0-7871-0936-3
* David Roth: *Sacred honour: A biography of Colin Powell*. Zondervan [u.&nbsp;a.], Grand Rapids, Mich. 1993, ISBN 0-310-60480-X

## Um Spaweck
Lallenger Kierfecht

De **** (offiziell **Cimetière de Lallange**) läit am Quartier Lalleng vun Esch-Uelzecht an ass ee vun den dräi Kierfechter déi an d'Kompetenz vum *Service Espaces verts* vun der Escher Gemeng falen. Mat eppes méi wéi 20 ha ass et de gréisste Kierfecht an der Stad. Den 10. Mee 1932 gouf e vun den 3 Paschtéier vun Esch ageweit.

Um Lallenger Kierfecht gëtt et eng speziell Sektioun fir déi jiddesch an eng fir déi muslimesch Communautéit. Et gëtt och e speziellen Deel fir Kanner déi bei der Gebuert oder kuerz duerno gestuerwe sinn.

## Geographie
De Kierfecht läit südlech vun der Autobunn A4, tëscht der *Monnerecher Strooss* am Westen an der *Lëtzebuerger Strooss* am Osten. Den Haaptagank ass um südwestlechen Eck (Rue de Mondercange / boulevard Pierre Dupong). En Niewenagank ass direkt am Ufank vun der Uertschaft wann ee vun der Autobunn kënnt a Richtung Zentrum (=&nbsp;Ufank vun der Lëtzebuerger Strooss), wou och eng Parkplaz an de separaten Agank vum jiddeschen Deel vum Kierfecht ass. En zweeten Niewenagank ass an der Monnerecher Strooss vis-à-vis vum Haus Nr.&nbsp;180.

## Monumenter um Kierfecht
* Gedenkplack fir d'Militant·inn·e vun der Escher LSAP
* Monument fir 52 Sowjetbierger déi an der Zäit vum Zweete Weltkrich als Krichsgefaangen oder *Ostarbeiter * gestuerwe sinn.

## Griewer vu bekannte Perséinlechkeeten

HansAdam Graf.JPG|Hans Adam
Graf Zénon Bernard, Kierfecht Lalleng-101.jpg|Zénon Bernard
Grabstein Léon Weirich Esch-sur-Alzette 01.jpg|Léon Weirich


## Biller

Esch, cimetière Lallange (116).jpg|D'„Kapell“
Esch, cimetière Lallange (115).jpg|D'Urnegriewer
Lallenger Kierfecht, 2015-102.jpg|D'„Äschewiss“
Esch, cimetière Lallange (106).jpg|Déi allgemeng…
Esch, cimetière Lallange - section musulmane (101).jpg|muslimesch…
Esch, cimetière Lallange - section israélite (101).jpg|a jiddesch Sektioun um Kierfecht 
Sowjetescht Éieremonument Esch-Lalleng-101.jpg|Sowjetescht Éieremonument
Lallenger Kierfecht, 2015-111.jpg|LSAP-Gedenkplack


## Kuckt och
* Lëscht vun de Kierfechter zu Lëtzebuerg

## Um Spaweck
Kierfecht Belle-Vue

De **** (offiziell **Cimetière Belle-Vue**) ass e jiddesche Kierfecht deen am Quartier Lampertsbierg vun der Stad Lëtzebuerg läit. Et ass dee gréisste jiddesche Kierfecht vum Land an ee vun de 14 Kierfechter déi an d'Kompetenz vum *[[Service Cimetières (Stad Lëtzebuerg)|Service Cimetières]]* vun der Stater Gemeng falen.

## Geschicht

Den 11. Mee 1883 huet déi jiddesch Communautéit den Terrain fir de Kierfecht kaaft, nodeems den ale Malakoff-Kierfecht a Clausen ze kleng gi war. Zanter dem 1. Januar 1884 gi keng Leit méi a Clausen bäigesat.

De Kierfecht ass méi spéit vergréissert ginn an zanter 1961 läit en an der Kompetenz vun der Stater Gemeng.

Den 30. Mee 2023 gouf en als national Kulturierfschaft klasséiert.

## Geographie
De Kierfecht läit am *Kiischtewee* (Rue des Cerisiers), um Eck mat der Rue Belle-Vue, vis-à-vis vum Arts et Métiers.

## Monumenter um Kierfecht
Um Kierfecht steet e Monument als Undenken un d'Märtyrer an déi Ëmgesidelt vum Zweete Weltkrich.

## Griewer vu bekannte Perséinlechkeeten

LUX, jüdischer Friedhof KSG 1587 pK.jpg|Guido Oppenheim


## Biller

Jüdischer Friedhof Luxemburg Limpertsberg Gedenkgräber der Deportierten 8543.jpg
LUX, jüdischer Friedhof KSG 1608 pK.jpg
Jüdischer Friedhof Luxemburg Limpertsberg Friedhofshalle 8557.jpg
Luxembourg, Monuments aux morts, cimetière israélite Belle-Vue (2).JPG


## Literatur
* ons stad 44/1993 mat enger Rei Artikelen zum Sujet „Kierfecht“
** René Clesse, ''Vom Sterben reden – Annäherungen an ein Tabu''
** Myriam Schmit-Cassaignau, ''Les peuples sont cachés dans la terre''
** Henri Beck, Bruno Baltzer, ''Inhumations d'hier et d'aujourd'hui''

## Kuckt och
* Lëscht vun de Kierfechter zu Lëtzebuerg

## Um Spaweck