Hôtel des Invalides

Den **Hôtel des Invalides** ass e Komplex vu Gebaier zu Paräis mat engem Heem fir Invaliden, enger Kathedral, enger Militärnekropol, Monumenter a Muséeën. E gëllt als Meeschterwierk vun der klassescher Architektur.

## Geschicht

Wéi seng Virgänger Henri IV. a Louis XIII. huet och de Kinnek Louis XIV. vu Frankräich sech gewënscht, sengen invaliden Zaldoten ze hëllefen. Hien huet de Bau vum Hôtel des Invalides 1670 duerch eng Ordonnance an Optrag ginn, fir den Invaliden aus senger Arméi en Doheem ze sécheren.

D**Invalides'' goufen am Dall vun der Grenelle ("Plaine de Grenelle") gebaut, wat deemools e Viruert vu Paräis war. D'Aarbechten un den Haaptgebaier goufe vum Staatssekretär [[François Michel Le Tellier de Louvois|Louvois]] un den Architekt [[Libéral Bruant]] weiderginn. De Bruant huet sech fënnef Häff virgestallt, zentréiert ronderëm dee gréissten, déi sougenannt ''Cour royale''. D'Aarbechte sinn am Mäerz 1671 ugaangen an hu bis an de Februar 1677 gedauert, wat fir déi Zäit séier war. Déi éischt Pensionnäre konnte schonn am Oktober 1674 eraplënneren. Géint Enn vum 17. Joerhonnert hunn an den ''Invalides'' bis zu 4.000 Leit gewunnt.

Am ''Hôtel des Invalides'' waren nieft den Zëmmer fir d'Pensionnairen och nach eng Kierch, eng Manufaktur fir Uniformen, eng Dréckerei, en Hospiz an e Militärspidol ënnerbruecht. D'Atelieren, déi am Ufank geplangt waren, goufe séier opginn, fir Plaz fir méi Kummeren ze maachen.

De 15. Juli 1804 koum et an der Kapell vun den Invalides zu der éischter Iwwerreechung vun der ''[[Légion d'honneur]]'' duerch den [[Napoleon Bonaparte|Napoleon]] fir seng Offizéier, dëst am Kader vun enger grousser offizieller Zeremonie.

Am Norde verlängert sech den Haff iwwer d'Limite vum Hôtel duerch eng grouss ëffentlech Esplanad wou een d'Ambassade vun [[Éisträich]] a [[Finnland]] an den Ausseministère fënnt. Um Enn vun der Esplanad kënnt ee bei der [[Seine]] un, iwwer déi een iwwer d'[[Bréck Alexandre III]] bei de [[Petit Palais|Petit]] an de [[Grand Palais]] kënnt.

== Den Doum an d'Kathedral==



D'Kierch, déi de Bruant geplangt hat, hat dem Louis XIV. net gefall. 1676 huet de Kinnek dem Architekt [[Jules Hardouin-Mansart]] den Optrag ginn, d'Kierch ''Saint-Louis des Invalides'' ze bauen. Et si bal 30 Joer un deem reliéise Gebai gebaut ginn. Hien huet d'Kiercheschëff, dat scho gebaut war, duerch e beandrockenden Tuerm mat enger Kuppel verlängert. An deem Tuerm war deemools eng kinneklech Kapell, ''Église du Dôme'' genannt. Iwwert de [[Chouer (Kierch)|Chouer]] waren déi zwéin Deeler vum Gebai matenee verbonnen. Esou konnten de Kinnek an d'Pensionnaire vun den Invaliden, jiddwereen op senger Säit, un enger gemeinsamer Mass deelhuelen. 1873 goufen déi zwou Partië mat enger Glasscheif vunenee getrennt, fir den Ënnerscheed méi däitlech ze maachen.

Den Doum ass haut e militäresche Pantheon.

=== D'Kathedral Saint-Louis-des-Invalides ===
D'Kierch am [[Kiercheschëff]] ass haut d'Kathedral ''Saint-Louis-des-Invalides'' a gëtt och nach ''Église des soldats'' genannt.

Zanter 1967 ass et d'[[Kathedral]] vun der franséischer Arméi.

=== Den Doum ===
De Kuppelbau gëtt haut alternativ ''Dôme des Invalides'', ''Église du Dôme'' oder ''Chapelle royale des Invalides'' genannt. Ursprénglech war do d'kinneklech Kappell. Haut huet d'Gebai keng reliéis Funktioun méi. De Bannendekor entsprécht deem vun der Zäit a weist op d'Gloire vum Kinnek [[Louis XIV. vu Frankräich|Louis XIV]], der Monarchie an hiren Arméien hin.

Wärend der franséischer Revolutioun war den Doum e [[Mars (Mythologie)|Mars-Tempel]].

Den [[Napoleon Bonaparte]] huet aus der fréierer Kapell e militäresche Pantheon gemaach. Vir d'éischt sinn am Joer 1800 dem Marschall [[Turenne]] seng Iwwerreschter an de Doum verluecht ginn, 1808 dunn ass dem [[Vauban]] säin Häerz an e Mausoleum am Doum transferéiert ginn.

Dem Napoléon, deen 1821 gestuerwen ass, seng Iwwerreschter sinn de 15. Dezember 1840 ënner der [[Julimonarchie]] an den Doum bruecht ginn. D'Männer un der Muecht hate versicht Partisane vum ale Keeser ze fannen; zu gläicher Zäit gouf och den ''[[Arc de triomphe de l'Étoile]]'' fäerdeggestallt. D'Äsche vum Napoléon goufen an e monumentale [[Sarkophag]] geluecht, deen an enger Krypta am Zentrum vun der fréierer kinneklecher Kapell steet. Och anere Personnage aus dem [[Premier Empire]] leien am Doum begruewen. Säi Jong [[François Bonaparte]] (och ënner den Nimm Napoléon II oder ''L'aiglon'' bekannt) gouf 1940 als Geschenk vum [[Adolf Hitler]] u [[Frankräich]] hei bäigesat. De [[Joseph Bonaparte|Joseph]] an de [[Jérôme Bonaparte]], Bridder vum Keeser, goufe laanscht Säite vum Sarkophag vum Napoleon begruewen. Ronderëm d'Graf vum Napoleon Bonaparte leien och d'Genereel [[Géraud Christophe Michel Duroc|Duroc]] a [[Henri Gratien Bertrand|Bertrand]].

Donieft hunn d'Marschallen [[Ferdinand Foch|Foch]] a [[Hubert Lyautey|Lyautey]] aus der éischter Hallschent vum 20. Joerhonnert hiert d'Graf am Doum.

Am Invalidendoum ginn haaptsächlech Membere vum franséische Militär begruewen. Perséinlechkeeten, déi sech an anere Beräicher vun der franséischer Geschicht verdéngt gemaach hunn ginn am [[Panthéon]] begruewen.

D'[[Gold|gëlle]] Kuppel vum Doum ass ee vun de groussen Unhaltspunkte vun der Paräisser Landschaft.

== D'Muséeën ==
Den Hôtel huet fréi eng museographesch Funktioun iwwerholl. 1777 ass d''Galerie royale des Plans en relief'' aus dem [[Louvre]] an d**Invalides* geplënnert, wou si bis haut bliwwen ass.

1872 gouf en Artilleriesmusée ageriicht, vun deem d'Kanounen haut d'Häff an d'Promenade vum Palais dekoréieren. 1896 ass nach en historesche Waffemusée derbäikomm. 1905 goufen déi zwee zum *Musée de l'armée* zesummegeluecht.

Zanter dem [[Zweete Weltkrich]], wou an den Invalides och e [[Resistenz (Politik)|Resistenzreseau]] 1942 opgebaut gi war, sinn nach de *Musée de l'Ordre de la Libération* an de *Musée d'histoire contemporaine* derbäikomm.

== Metro ==
D'[[Paräisser Metro|Metrosstatiounen]] [[Invalides (Paräisser Metro)|Invalides]], [[La Tour-Maubourg (Paräisser Metro)|La Tour-Maubourg]] a [[Varenne (Paräisser Metro)|Varenne]] leie beim Hôtel des Invalides.

== Biller ==
<gallery perrow="5" widths="200"> 
Fichier:Plan of Hôtel des Invalides, Paris.svg|Plang vum Hôtel des Invalides
Fichier:Invalides cannons.jpg|Kanoune bei der Entrée vum Musée
Fichier:Hôtel des Invalides, North View, Paris 7e 140402 1.jpg|Vue vun der Esplanad op d'nërdlech Fassad
Fichier:拿破仑一世陵墓-圆顶教堂的顶部 壁画©Paris, musée de l'Armée.jpg|D'Kuppel vu bannen
Fichier:荣誉庭院©Paris, musée de l'Armée.jpg|De Bannenhaff (d*'Cours d'honneur'')
Fichier:Paris - Les Invalides - Façade nord - 001.jpg|D'Nordfassad
Fichier:MilitaryCostumeEmperorKienLong1736-1796.jpg|Expositiounsstécker aus dem Arméimusée


## Um Spaweck

* De Musée de l'Armée
* Satellittevue op d'Invalides