open-index/open-wikipedia-markdown huggingface dataset:
Käscht

D**'Käscht** ass am Allgemengen d'Fruucht vun de Käschtebeem. Et ënnerscheet een tëscht de wëlle Käschten (*Aesculus*) an den zame Käschte vum Séisskäschtebam (*Castanea sativa*).

D'Friichte vum zame Käschtebaam kënne giess ginn a ginn, nodeem se gesënnert sinn, als Qualitéitsprodukt ënner dem Numm Maroun op de Maart bruecht.


Fichier:Aesculus hippocastanum fruit.jpg|Wëll Käschten
Fichier:Chestnut.jpg|Zam Käschten, (Marounen)
Fichier:Aesculus_hippocastanum-01.jpg|Bléi vun der wëller K.
Fichier:Castanea_sativa_0004.JPG|Weiblech Bléi vun der zamer K.
Fichier:Horse-chestnut 800.jpg|Wëlle Käschtebam
Fichier:Edelkastanie (Castanea sativa) 1.jpg|Séisskäschtebam


## Um Spaweck
Jean-Marie Lustiger

Den **Aron Jean-Marie Lustiger**, gebuer *Aron Lustiger*, de 17. September 1926 zu Paräis, an och do gestuerwen de 5. August 2007, war e franséische Geeschtlechen.

Hie koum aus enger jiddescher Famill an huet sech am Alter vu 14 Joer zum chrëschtleche Glawe bekéiert. Vun 1979 bis 1981 war hie Bëschof vun Orléans.
Duerno war hien Äerzbëschof vu Paräis an tëscht 1981 an 2005 de Chef vun der Réimesch-kathoulescher Kierch a Frankräich. 1983 gouf e vum Poopst Jean-Paul II. zum Kardinol ernannt.

## Publikatiounen
* 1978 - *Sermons d'un curé de Paris* (Fayard)
* 1981 - *Pain de vie et peuple de Dieu* (Critérion)
* 1985 - *Osez croire* (Le Centurion)
* 1985 - *Osez vivre* (Le Centurion)
* 1986 - *Premiers pas dans la prière* (Nouvelle Cité)
* 1986 - *Prenez place au cœur de l'Église* (Office chrétien des handicapés)
* 1987 - *Six sermons aux élus de la Nation*, 1981-1986 (Le Cerf)
* 1987 - *Le Choix de Dieu. Entretiens avec Jean-Louis Missika et Dominique Wolton* (Le Fallois)
* 1988 - *La Messe* (Bayard)
* 1990 - *Dieu merci, les droits de l'homme* (Critérion)
* 1990 - *Le Sacrement de l'onction des malades* (Le Cerf)
* 1990 - *Le Saint-Ayoul de Jeanclos* (en collaboration avec Alain Peyrefitte) (Fayard)
* 1991 - *Nous avons rendez-vous avec l'Europe* (Mame)
* 1991 - *Dare to rejoice* (Compilation américaine) (Our Sunday visitor)
* 1992 - *Petites paroles de nuit de Noël* (Le Fallois)
* 1995 - *Devenez dignes de la condition humaine* (Flammarion)
* 1997 - *Le Baptême de votre enfant* (Fleurus)
* 1997 - *Soyez heureux* (Éd. Nil)
* 1999 - *Pour l'Europe, un nouvel art de vivre* (PUF)
* 2000 - *Les prêtres que Dieu donne* (Desclée de Brouwer)
* 2001 - *Comme Dieu vous aime. Un pèlerinage à Jérusalem, Rome et Lourdes* (Parole et silence)
* 2002 - *La Promesse* (Parole et Silence)
* 2004 - *Comment Dieu ouvre la porte de la foi* (Desclée de Brouwer)
* 2005 - *Contempler l'Apocalypse* (Parole et Silence)
## Gielercher
*
## Um Spaweck
Mortroux (Dalhem)

**Mortroux**, op Wallounesch *Mwètroû* ass eng Sektioun vun der belscher Gemeng Dalhem an der Provënz Léck.

Mortroux läit um Zesummefloss vum Ruisseau d'Asse an der Berwinne op enger Héicht vun 100 bis 140 Meter. D'Uertschaft huet 570 Awunner an eng Fläch vun 315 ha.

Bis zur belscher Gemengereform vun 1977 war Mortroux eng eegestänneg Gemeng.

## Geschicht

Mortroux ass schonn zanter dem 9. Joerhonnert bekannt. 817 huet de Louis de Frommen der Abtei Kornelimünster bei Oochen, Mortroux dat déizäit *Mortoriolus* geheescht huet, geschenkt. Déi kleng Seigneurerie huet am Fong déizäit nëmme just aus engem Haff bestanen, deen iwwerlieft huet, an haut op N° 40 an der Rue du Ri d'Asse steet. Ëm dësen Haff hu sech lues a lues Handwierker a Baueren néiergelooss.

Am 13. Joerhonnert koum Mortroux an de Besëtz vum Herzogtum Limburg, an huet do zum *Haut Ban de Herve* gehéiert. Déi aner siwen Uertschafte vun der haiteger Gemeng Dalhem hunn déizäit zu der Grofschaft Dalhem gehéiert.

1250 gouf um lieu-dit *Davipont* eng Brauerei opgericht. Op där Plaz gouf et eng hëlze Bréck déi géint 1863 duerch eng stenge Bréck ersat gouf. Zu Nelhain gouf 1262 eng Bannmillen opgeriicht, déi hirersäits 1820 duerch méi eng modern Millen ersat gouf.

1288 wéi de Herzog vu Brabant de Limbourg an d'Täsch gestach huet, gouf Mortroux e brabännesche Fief, bis am 14.Joerhonnert d'Burgunder a gläich duerno déi Spuenesch Habsburger Meeschter do waren.

Am 15. Joerhonnert heescht d'Seigneurerie *Li cour di Pont d'Pire*.

1665 huet d'Abtei Kornelimünster sech drun ërennert, datt si mol eppes mat där Uertschaft ze dinn hat, an huet Mortroux dem spuenesche Kinnek ofkaaft.

Am 17. Joerhonnert huet d'Uertschaft sech no Oste vergréissert, haaptsächlech op der Plaz déi deemools *Thier* geheescht huet, an haut ënner dem Numm *Clos du Grand Sart* bekannt ass.

Vu 1794 un waren dunn d'Fransouse Meeschter. D'Haaptquelle fir Suen ze verdénge waren déizäit kleng Armurerien am Duerf, an d'Kuelegrouwen an der Géigend déi eng grouss Parti vun den Awunner beschäftegt hunn.

Vun 1814 bis zur belscher Onofhängegkeet 1830 haten d'Hollänner d'Soen am Duerf.

Haaptaktivitéiten duerno waren d'Landwirtschaft, d'Exploitatioun vun de Sandkaulen bei *Mauhin* an d'Millen.
## Wopen

Beschreiwung am Originaltext:* D'azur à un buste de Sainte-Lucie d'or.*

## Kuckeswäertes
*Rue du Ri d'Asse N° 21: Fassad vum Haus aus Zillen a Kalleksténg op engem héije Fëllement aus zementéierte Sandsteemollongen. D'Paart ass vu 1721.
*Rue du Ri d'Asse N° 40: Déi fréier Seigneurerie déi am 17. Joerhonnert vun der Abtei Kornelimünster ausgebaut gouf. Et ass e grousse véiereckegen Haff, an deem haut nach e Bauerebetrib ass.
*Rue du Trimbleu N° 3: De Musée de la Vie rurale, an deem déi al Handwierker vum Pays de Herve gewise ginn, mat enger Téik mat regionale Produkter.
*D'Kierch Sainte-Lucie mat enger Uergel aus der 2. Hallschent vum 17. Joerhonnert.

## Um Spaweck
Koriander

De **Koriander**, mam wëssenschaftlechen Numm *Coriandrum sativum*, ass en Eejoreskraut aus der Famill vun den Doldebléier, den *Apiaceae*.

Vum Koriander ginn d'Blieder an och d'Friichte fir Gewierz an der Kiche gebraucht.

## Um Spaweck
Scoville-Skala

D'Punkten op der **Scoville-Skala** ginn d'Schäerft vun de Friichte vun der Paprikaplanz un.

1912 huet den US-amerikanesche Pharmakolog Wilbur L. Scoville eng Method entwéckelt, fir mat Hëllef vun engem Test, dem *Scoville Organoleptic Test*, d'Schäerft ze bestëmmen. De Wäert ass ofhängeg vum Capsaicin, deen an der gedréchenter Fruucht ass. De Capsaicin, en Alkaloid, reizt d'Schmäerzrezeptore vun der Schläimhaut an deet sou, datt een d'Schäerft fillt.

Einfach ausgedréckt: de Scoville-Wäert dréckt aus wéi vill Milliliter Waasser ee brauch, fir de Capsaicin ze verdënnen, bis datt een en net méi schmaacht.

Zwee Beispiller: Paprika huet op der Scoville-Skala e Wäert vun 0-10, Tabasco 2500-5000.
Nikon D3

Den **Nikon D3** ass en Digitale Spigelreflexfotoapparat, en *DSLR* (digital single lens reflex) vum japanesche Produzent Nikon, dee sech besonnesch u professionell Fotografe riicht. Et ass den Nofollger vun der D2 Serie, de Modeller D2X an D2H.

Den D3 ass deen éischten DSLR vun Nikon, dee mat engem Vollformat-CMOS-Sensor mat 12,1 Megapixelen ekipéiert ass. Nikon huet sech dofir den Numm "FX" patentéiere gelooss. Mat den Astellungen H1 an H2 erreecht den neie Sensor eng Empfindlechkeet vu 25.600 ISO.
D'Basisempfindlechkeet ass 200 ISO.

Den Autofocus gëtt vun 51 Punkte gesteiert, vun deenen der 15 Kräizsensore sinn, an erlaabt et, d'Schaarfstellen op en eenzele Punkt ze leeën, fir op déi Manéier en Objet, deen engem entgéintkënnt, schaarf ze behalen.

Mat engem neien 3-Zoll- Monitor mat 307.200 Pixelen ass och bei Nikon Live-View méiglech. Bei der Live-View bleift de Spigel héichgeklappt, sou datt den normalen Autofokus net funktionéiere kann. An deem Fall kënnt et zu engem alternativen Autofokus, andeems den Apparat eng Kontrastmiessung um Sensor mécht.

De grousse Problem, deen Nikon mat dem D3 huet, ass d'Ausliwwerung. D'Firma leet grousse Wäert drop, fir den Apparat fir d'éischt u professionell Fotografen ze verkafen, a mécht wat se kann, datt de Schwaarz- a Gromaart keng sollen a d'Hänn kréien. 
Enn Februar 2008 waren déi éischt zu Lëtzebuerg ze fannen.

De Boîtier weit 1.240 Gramm ouni Akku a kascht eppes iwwer 4.500 €.

## D3X
Eng Versioun mat 24,5 Megapixelen, d'D3X, gouf den 1. Dezember 2008 virgestallt.

## D3s
Dee Modell gouf de 14. Oktober 2009 virgestallt.

## Um Spaweck
Douseschlëssel

En **Douseschlëssel** ass e Geschier fir Dousen opzemaachen. E gëtt bei Douse gebraucht, déi net geduecht si fir mat engem Béchsenëffner opgemaach ze ginn. Sou Dousen hunn e Blechbändchen, dat scho virgerëtzt ass an dat ee liicht lasswéckele kann.

Douseschlëssele goufe fréier dacks bei Corned Beef- an Hierkendouse matgeliwwert. Se ware fir datt se net verluer sollte goen um Deckel oder um Buedem vun der Bécks ugepecht oder ugeléit. An de Stéit ware se gewéinlech méi grouss a ware mat engem Fläschenëffner kombinéiert.

## Um Spaweck
Katz's Delicatessen

**Katz's Delicatessen** ass e jiddeschen Delikatesserestaurant, an deem Koshere Kascht preparéiert gëtt, zu Manhattan am US-Bundesstaat New York.

All Woch zerwéiert Katz's Deli 2,5 Tonnen Corned Beef, eng Tonn Salami an 12.000 Hot Dogen.

## Um Spaweck

* Websäit vum Restaurant
Wilbur L. Scoville

De **Wilbur Lincoln Scoville**, gebuer den 22. Januar 1865 zu Bridgeport, Connecticut, a gestuerwen den 10. Mäerz 1942 zu Gainesville, a Florida, war en US-amerikanesche Pharmakolog.

Hien huet bei der Pharmafirma Parke Davis geschafft, an do 1912 en Test entwéckelt, fir d'Schäerft vu Chilischeeken ze moossen, de sougenannte *[[Scoville-Skala|Scoville Organoleptic Test]]* (ëgs.&nbsp;*Scoville-Skala*). Dobäi gëtt de Gehalt vu Capsaicin duerch Verdënnung bis datt een en net méi mierkt, gemooss.

Hie krut zwéi Gielercher vun der *[[American Pharmaceutical Association]]*: 1929 den *Ebert Prize* an 1929 d*'Remington Honor Medal*. 1929 krut hien och en Doktor-Titel honoris causa vun der Columbia Universitéit.

## Publikatiounen
* *The Art of Compounding*, 1885. 9. Oplo 1957 bei McGraw-Hill, New York
* *Extracts and Perfumes*

## Editiounen
* *The Art Of Compounding: A Text Book For Students And A Reference Book For Pharmacists At The Prescription Counter*, 2007, Kessinger Publishing, LLC, e Reprint

## Um Spaweck
Rousemaräin

De **Rousemaräin**, *Rosmarinus officinalis* L., ass e wanterhaart Kraut aus der Famill vun de Lëpsebléieplanzen (Lamiaceae). D'Planz ass fir seng ëmmergréng Blieder, déi wéi Nolen ausgesinn an aromatesch richen, bekannt a beléift.

## Den Numm
Den Numm huet näischt mam Fraennumm ze dinn; e kënnt aus dem Latäin *ros marinus* a bedeit *[[Da]] vum [[Mier]]*.

Op Lëtzebuergesch kann d'Aart och nach **Rosemaräin** genannt ginn.

## Wou e wiisst
De Rousemaräin wiisst wëll an de Mëttelmiergéigenden, vu Portugal bis a Klengasien. D'Planz huet gär dréche Plazen an der Sonn.

Se gëtt als Gewierzplanz ugeplanzt, awer och fir schéin ze maachen.

## Parfum
Den ethereschen Ueleg, deen aus de Blieder mat Waasserdamp destilléiert gëtt, gëtt am Eau de Cologne gebraucht.

## De Rousemaräin an der Kichen
An der Mëttelmierkichen, virun allem an der italieenescher, spillt de Rousemaräin eng wichteg Roll.

## Literatur
* Klees, Henri, 1994. *Luxemburger Pflanzennamen*. Beiträge zur luxemburgischen Sprach- und Volkskunde Nr. VIII. 3. Aufl., 182 S., Pierre Linden, Luxemburg.

## Um Spaweck
Tanja Majerus

D**'Tanja Majerus**, gebuer zu Iechternach, ass eng lëtzebuergesch Trickfilmzeechnerin, déi op Los Angeles a Kalifornien ausgewandert ass an do eng Mataarbechterin am Steven Spielberg sengem Trickfilm-Studio ginn ass.

## Formatioun a Karriär
Vun 1984 bis 1988 huet d'Tanja Majerus hiren Zeechestudium am Lycée Technique des Arts et Métiers an der Graphik ugefaangen. Tëscht 1988 an 1990 huet si zu Bréissel Graphik op der École de Recherche Graphique studéiert. 
Vun 1990 bis 1994 huet si eng Ausbildung am Trickfilmzeechnen am LTAM zu Lëtzebuerg an duerno zu Paräis op der Ecole des Gobelins gemaach, déi si mat engem Diplom als Animateur Junior ofgeschloss huet.

1994 huet d'Tanja Majerus hir berufflech Carrière zu London am Zeechefilmstudio "Amblimation" vum Steven Spielberg ugefaangen. Wéi de Steven Spielberg dunn England de Réck gedréit huet, a sech als ee vun den dräi Grënner vum Film-Studio Dreamworks an Amerika néiergelooss huet, ass d'Tanja Majerus mat op Los Angeles gaangen, an huet viru mam Steven Spielberg geschafft.

Do huet se sech am Entwerfen, Gestalten a Retouchéiere vun neie Personnage spezialiséiert an ass zanterhier u grousse Projeten um Gebitt vum Filmzeechne bedeelegt.

Zanter 2007 schafft si als eng vun den Haapt-Designerinne bei MGA Entertainment, engem grousse Produzent vu Spillgezei a Poppen zu Los Angeles, wou si Zeechnunge fir d*[[Bratz]]* Poppen entwërft, dorënner d*Lalaloopsy*, d'Mooshka, d*Best Friends Club*, d*Moxie Girls* an d*'Baby Born*.

Enn 2015 ass si vun Disney als Character Layout Artist an Animatrice fir *[[The Simpsons]]* engagéiert ginn.

## Filmographie
* *Balto*, vum Simon Wells, 1995, key assistant animator vun der Figur *Boris*
* *The Prince of Egypt*, 1998, Clean-Up Character Lead vun der Figur vum *Tzipporah*
* *The Road to El Dorado*, 2000, Clean-Up Character Lead vun der Figur vum *Chel*
* *Spirit: Stallion of the Cimarron*, 2002, Clean-Up Character Lead vun der Figur vum *Colonel*
* *Sinbad: Legend of the Seven Seas*, 2003, Clean-Up Character Lead vun der Figur vum *Proteus*
* "Father of the Pride", TV Serie 2003, Character Design - Turnarounds
* "Curious George", 2006, Clean-Up Character Lead vun der Figur vum *George an Ted*
* "The Simpsons", 2015, Character Layout Artist

## Um Spaweck
Carl Friedrich Gauß

De **Johann Carl Friedrich Gauß**, latiniséiert *Carolus Fridericus Gauss*, gebuer den 30. Abrëll 1777 zu Braunschweig, a gestuerwen den 23. Februar 1855 zu Göttingen, war en däitsche Mathematiker, Astronom, Geodet a Physiker.

## Um Spaweck
Ulysses S. Grant

Den **Ulysses S. Grant**, gebuer de 27. Abrëll 1822 zu Point Pleasant, Ohio, a gestuerwen den 23. Juli 1885 zu Mount McGregor, New York, war vun 1869 bis 1877 den 18. President vun de Vereenegte Staate vun Amerika.

## Um Spaweck

* De President Grant op der Websäit vum Wäissen Haus
Marie-Josée Deutsch

D**'Marie-Josée Deutsch** (*  1951 zu Lëtzebuerg) ass eng lëtzebuergesch Physikerin, déi zu Los Angeles a Kalifornien (USA) am Jet Propulsion Laboratory schafft an déi un der Realisatioun vun de grousse Weltraum-Projete vun der NASA bedeelegt ass, ënner anerem um Mars-Projet. Si huet an der Zwëschenzäit aus beruffleche Grënn d'amerikanesch Nationalitéit ugeholl.

## Um Spaweck
* Offiziell Säit vum Jet Propulsion Laboratory 
* Offiziell Säit vum Mars-Projet
Françoise Peschon

D**'Françoise Peschon**, gebuer den 8. Mee 1963 a Kalifornien, USA, als Kand vu lëtzebuergeschen Elteren, ass eng Oenologin um Araujo-Wäigutt a Kalifornien. Do ass si Kellermeeschtesch.

## Studien a Karriär
* D'Françoise huet an den USA op der Davis Universitéit studéiert, eng vun de bescht bekanntsten amerikaneschen Universitéiten, wat d'Wäiwëssenschaften ugeet.
* Duerno huet d'Françoise hire Stage um Château Haut-Brion bei Bordeaux gemaach an nach Coursen um oenologeschen Institut zu Talence suivéiert. Do huet si, wéi se behaapt, méi geléiert, wéi an hirer véierjähreger Universitéitszäit an Amerika.
* Zeréck an Amerika, huet se siwe Joer an den *Napa Valley's Stag's Leap Wine Cellars* geschafft.
* 1993 huet s'ëmgesuedelt a gouf Assistentin vum Wäimeeschter um Araujo-Wäigutt a Kalifornien.
* 1996, nodeem de fréiere Wäimeeschter Tony Soter sech offiziell zeréckgezunn huet, mä als Beroder aktiv blouf, ass d'Françoise dunn um Araujo-Gutt Wäimeeschter ginn. D'Araujo-Wäigutt ass eent vun de féierenden Haiser a Kalifornien a gëtt vum grousse Wäinexpert Robert Parker mat 90 Punkte vun 100 bewäert.
* D'Françoise produzéiert, zesumme mat enger Frëndin, der Lisa Drinkword, en eegene Wäin, deen deenen zwee hiren Numm dréit, den Drinkward Peschon *Entre Deux Mères* Cabernet Sauvignon.

## Um Spaweck
* Site vum Araujo Wäigutt
* Hiwäis vum CORK'D Wäinhändler op den héich ageschaatene ''Drinkword Peschon''-Wäin
Andrew Jackson

Den **Andrew Jackson**, gebuer de 15. Mäerz 1767 zu Waxhaw, North Carolina, a gestuerwen den 8. Juni 1845 zu Nashville, Tennessee, war vun 1829 bis 1837 de 7. President vun de Vereenegte Staate vun Amerika. Hien ass de Grënner vun der Demokratescher Partei.

## Um Spaweck

* De President Jackson op der Websäit vum Wäissen Haus
Andrew Johnson

Den **Andrew Johnson**, gebuer den 29. Dezember 1808 zu Raleigh, North Carolina, a gestuerwen den 31. Juli 1875 zu Carter's Station, Tennessee, war vun 1865 bis 1869 de 17. President vun de Vereenegte Staate vun Amerika.

Hie war vun 1853 bis 1857 Gouverneur vum Tennessee an duerno, bis 1862, Senateur vun deem Bundesstaat.

1864 gouf hien zum Vizepresident vun de Vereenegte Staate vun Amerika ënner dem Abraham Lincoln gewielt, an no deem senger Ermuerdung, automatesch den Nofollger.

## Um Spaweck

* De President Johnson op der Websäit vum Wäissen Haus
Arrondissement Mouscron

D**'Arrondissement Mouscron** ass e fréiert Arrondissement an der belscher Provënz Hainaut. D'Arrondissement hat eng Fläch vun 101,17&nbsp;km² an et hat um 1. Januar 2006, 70.387 Awunner.

D'Arrondissement Mouscron huet zum Geriichstbezierk vun Tournai gehéiert.

Den 1. Januar 2019 huet d'Arrondissement mam Arrondissement Tournai fusionéiert fir dat neit Arrondissement Tournai-Mouscron ze bilden..

## Gemengen a Sektiounen am Arrondissement

**Gemengen**
* Comines-Warneton *Komen-Waasten* 
* Mouscron *Moeskroen* 

**Sektiounen**
* Bas-Warneton *Neerwaasten* 
* Comines *Komen* 
* Dottignies *Dottenijs* 
* Herseaux *Herzeeuw* 
* Houthem *Houtem* 
* Luingne
* Mouscron *Moeskroen* 
* Ploegsteert
* Warneton *Waasten*
Arrondissement Soignies

D**'Arrondissement Soignies** ass eent vun de siwen Arrondissementer an der belscher Provënz Hainaut. D'Arrondissement huet eng Fläch vu 517,36&nbsp;km² an et hat um 1. Januar 2006, 178.659 Awunner.
## Gemengen a Sektiounen am Arrondissement
**Gemengen**
* Braine-le-Comte
* Écaussinnes
* Le Roeulx
* Manage
* Seneffe
* Soignies

**Sektiounen**
Sigmund Freud

De **Sigmund Freud**, gebuer als *Sigismund Schlomo Freud* de 6. Mee 1856 zu Freiberg a Mieren, a gestuerwen den 23. September 1939 zu London, war en éisträicheschen Dokter a Psycholog an de Grënner vun der Psychoanalys.

## Um Spaweck
Arrondissement Tournai

D**'Arrondissement Tournai** war en Arrondissement an der belscher Provënz Hainaut. D'Arrondissement hat eng Fläch vu 607,52&nbsp;km² an et hat den 1. Januar 2006, 141.748 Awunner.

Den 1. Januar 2019 huet d'Arrondissement mam Arrondissement Mouscron fusionéiert fir dat neit Arrondissement Tournai-Mouscron ze bilden..

## Gemengen a Sektiounen am Arrondissement
**Gemengen**

**Sektiounen**
Rapp

Eng **Rapp** ass e Kichegeschier, dat geduecht ass, fir vun haarde Liewesmëttel kleng Schläissen erofzehuwwelen, a se sou a Stécker ze maachen.

Rappe kann een z.&nbsp;B. haarde Kéis, réi Wuerzelen, réien Zelleri, asw.

## Um Spaweck
Simmer Schmelz

D**'Simmer Schmelz**, am Lieu-dit Simmerschmelz, an der Gemeng Habscht, war eng vun deenen eelste Schmelzen zu Lëtzebuerg.

De 5. Oktober 1624 hunn den Nicolas an den Thomas Bidart vun Dinant zu Aansebuerg eng Schmëdd mat engem Eisenhummer installéiert, an tëscht Simmer a Rued bei engem Weier op *Enderen*, en Héichuewen.

E puer Joer drop huet den Thomas Bidart d'Entreprise eleng iwwerholl, an no sengem Doud 1670 ass se un 2 vu sengen Eedeme gaangen; de François-Nicolas Thomassin-Bidart huet d'Schmëdd vun Aansebuerg kritt, de Thomas Marchant-Bidart d'Simmer Schmelz, ier Aansebuerg e puer Joer drop och a säi Besëtz goung. Him huet zu där Zäit och d'Dummeldenger Schmelz gehéiert. Hie gouf deen éischte Grof vun Aansebuerg.

An der Simmer Schmelz ass ufanks haaptsächlech Äerz vu Kënzeg a vun Hoen verschafft ginn. 1767 ass en zweeten Héichuewen a Betrib geholl ginn. 1825 sinn déi zwéin Iewen ausgemaach ginn, mä goufen 1841 nees a Betrib geholl. 1852 gouf se vum Auguste Metz gepacht, mä no 5 Joer war et fir zerguttst eriwwer mat der Simmer Schmelz.

Eng Zäit laang huet e Fierschter am Haus vun der Direktioun gewunnt. 1905 huet eng Bréisseler Firma den Terrain opkaaft, spéider gouf en Hotel-Restaurant am Haus installéiert.

Den Numm Simmerschmelz ass bis haut als Uertschaftsnumm erhale bliwwen.

### Literatur
* Jacques Dollar: *La Simmerschmelz et les Forges d'Ansembourg.*

## Kuckt och
* Siderurgie zu Lëtzebuerg
Arrondissement Thuin

D**'Arrondissement Thuin** ass eent vun de siwen Arrondissementer an der belscher Provënz Hainaut. D'Arrondissement huet eng Fläch vun 933,72&nbsp;km² an et hat um 1. Januar 2006, 146.977 Awunner.

All d'Gemengen aus dem Arrondissement gehéieren zum Geriichtsbezierk Charleroi.
## Gemengen a Sektiounen am Arrondissement
**Gemengen**

**Sektiounen**
Arrondissement Waremme

D**'Arrondissement Waremme** ass eent vun de véier Arrondissementer an der belscher Provënz Léck. D'Arrondissement huet eng Fläch vun 389,86&nbsp;km² an et hat um 1. Januar 2006, 72.267 Awunner.

**Gemengen**
 
* Berloz 
* Braives 
* Crisnée 
* Donceel 
* Faimes 
* Fexhe-le-Haut-Clocher 
* Geer 
* Hannut 
* Lincent 
* Oreye 
* Remicourt 
* Saint-Georges-sur-Meuse 
* Waremme 
* Wasseiges 
 

**Sektiounen:**
 
* Abolens 
* Acosse 
* Aineffe 
* Ambresin 
* Avennes 
* Avernas-le-Bauduin 
* Avin 
* Bergilers 
* Berloz 
* Bertrée 
* Bettincourt 
* Blehen 
* Bleret 
* Boëlhe 
* Borlez 
* Bovenistier 
* Braives 
* Celles 
* Ciplet 
* Corswarem 
* Cras-Avernas 
* Crehen 
* Crisnée 
* Darion 
* Donceel 
* Fallais 
* Fexhe-le-Haut-Clocher
* Fize-le-Marsal 
* Freloux 
* Fumal 
* Geer 
* Grand-Axhe 
* Grand-Hallet 
* Grandville 
* Haneffe 
* Hannut 
* Hodeige 
* Hollogne-sur-Geer 
* Jeneffe 
* Kemexhe 
* Lamine 
* Lantremange 
* Latinne 
* Lens-Saint-Remy 
* Lens-Saint-Servais 
* Lens-sur-Geer 
* Les Waleffes 
* Ligney 
* Lincent 
* Limont 
* Meeffe 
* Merdorp 
* Momalle 
* Moxhe 
* Noville 
* Odeur 
* Oleye 
* Oreye 
* Otrange 
* Omal 
* Pellaines 
* Petit-Hallet 
* Poucet 
* Pousset 
* Racour 
* Remicourt 
* Roloux 
* Rosoux-Crenwick 
* Saint-Georges-sur-Meuse 
* Thisnes 
* Thys 
* Tourinne 
* Trognée 
* Viemme 
* Ville-en-Hesbaye 
* Villers-le-Peuplier 
* Voroux-Goreux 
* Wansin 
* Waremme 
* Wasseiges
Gare du Longdoz

D**'Gare du Longdoz** war eng belsch Gare zu Léck, déi 1851 gebaut gouf. Déi éischt Gare war aus Holz a gouf 1877 mat engeme stenge Gebai ersat.

D'Gare stoung laanscht d*'Rue Grétry*, op der Plaz, wou haut de *Centre Commercial Longdoz* ass. Op de fréiere Gleisanlage steet haut e Gebai vun der Belgacom.

D'Konzessioun fir d'Aarbechten an d'Exploitatioun hat am Ufank, vun 1845 bis 1855 d'Compagnie du Chemin de Fer de Namur, duerno vun 1855 bis 1862 d'Compagnie du Chemin de Fer du Nord Français a schliisslech d'Compagnie du Nord-Belge. Wéi dunn no an no an der Belsch d'SNCB praktesch iwwerall Patron gouf huet Gare zur Linn 40 gehéiert.

Am Ufank hat dës Gare just en Uschloss mat der Gare Guillemins a mat der Streck fir op Namouer, fir d'Exploitatioun vun der Streck Léck-Namur. Et huet awer net laang gedauert du gouf d'Streck vu Longdoz aus bis op Maastricht via Visé ausgebaut. Well d'Gare eng Kappgare war huet och missen eng Dréischeif gebaut ginn fir d'Lokomotiven ze dréinen. Dobäi war et och nach eng Gare mat zwéin Niveauen am Gebai, well d'Gleiser ee Stack méi héich louche wéi d'Entrée fir d'Passagéier.

Wéi 1917 ënner der preisescher Besatzung den Tunnel vu Froidmont gebaut gouf, huet d'Gare u Wichtegkeet verluer, huet awer nach bis 1956 funktionéiert. An deem Joer gouf se fir de Persouneverkéier zougemaach, an et sinn nach just Marchandisenzich an d'Gare komm. 1975 war definitiv den Aus fir d'Gare, wéi de ganze Quartier ëmmodelléiert gouf, a si huet misse Plaz fir Geschäftshaiser a Verwaltungsgebaier maachen.

Iwwerreschter sinn net méi vill ze gesinn, ausser engem Bréckekapp an der *Rue de la Limite* a Gleisreschter um fréieren Y fir an Direktioun Maastricht an der *Rue Nathalis*.

## Kuckt och op der Linn 40

*Tunnel vu Froidmont
*Gare Liège-Guillemins
*Pont de Namur
Max Duchscher

De **Maximilien "Max" Duchscher** (Pseudonym: Max von der Syr, M. v d S.), gebuer de 15. September 1886 zu Wecker, a gestuerwen den 23. September 1956 zu Biwer, war e lëtzebuergeschen Auteur an Industriellen. Hie war den zweeteelste Jong vum André Duchscher aus zweetem Bestietnes.

No senger Primärschoul déi hien zu Wecker, Gréiwemaacher an Iechternach gemaach huet, ass hien an de ''Gymnase d'Echternach'' gaangen, wou hie bis 1909 war. Duerno huet hien zu Darmstadt op der Technescher Héichschoul fir Ingenieur studéiert.

1918 gouf hie mat der Émilie Juliette Paula Schaak bestuet.

1919, nom Doud vu sengem Brudder Maurice Duchscher, huet hien d'Leedung vun der *[[Usine de Wecker]]* iwwerholl.

1946 gouf hien zum President vun der ''Union Adolphe'' (zanter 1947 *[[Union Grand-Duc Adolphe]]*) gewielt an ass dat bis zu sengem Doud am Joer 1956 bliwwen.

Hie war Member vun der ''Section de linguistique, de folklore et de toponymie'' vum *[[Institut grand-ducal]]*.

## Wierker
* Duchscher Max, Thill Sepp: *Gesabbelt Wirker*, 1940
* Duchscher Max: *L'Usine de Wecker et la Famille Duchscher 1873 -1948*, Administration communale de Strassen, 1948

## Auszeechnungen
* 
* 
*  
* Chevalier des Arts, Sciences et Lettres français
* Chevalier du Mérite Agricole

## Literatur
* Conter, Claude D., 2007. *Duchscher,Max*. S. 127-128 in: 

## Um Spaweck
* D'''Usine de Wecker'' op "industrie.lu"
Qabus ibn Said

De **Qabus ibn Said** (arabesch قابوس بن سعيد *Qābūs bin Saʿīd*), gebuer den 18. November 1940 zu Salalah, a gestuerwen den 10. Januar 2020, war vum 23. Juli 1970 bis zu sengem Doud Sultan vum Oman.

## Um Spaweck
Tunnel vu Froidmont

Den **Tunnel vu Froidmont** ass en Eisebunnstunnel zu Léck op der Eisebunnsstreck Léck-Visé déi bei der SNCB Linn 40 heescht. Den Tunnel gouf 1917 vun der preisescher Besatzung gebaut, fir dem Ëmwee iwwer d'Gare du Longdoz aus de Féiss ze goen. Den Haaptgronn fir de Bau vun der neier Streck mat dem Tunnel war, well d'Gare de Longdoz eng Kappgare war, a vill Zäit beim Ëmdréine vun de Lokomotive veluer goung.

Déi nei Streck déi duerch den Tunnel féiert gouf op der Héicht vun der Bréck déi de *Boulevard Frankignoul* mat dem *Boulevard Raymond Poincaré* verbënnt, vun der Streck Léck-Namouer ofgeleet, fir da kuerz hanner dem Tunnel, deen ënner engem Deel vum *Parc des Oblats* erduercht féiert, nees op der Héicht vum *Val d'Or* un d'Streck Longdoz-Maastricht unzeschléissen.

Den Tunnel läit op enger Héicht vu 70 Meter an ass 78 Meter laang.

## Kuckt och op der Linn 40
* Gare du Longdoz
* Gare Léck-Guillemins
* Pont de Namur
De Gukuk

***De Gukuk*** war eng satiresch Wochenzäitschrëft a lëtzebuergescher an an däitscher Sprooch, déi tëscht dem 12. August 1922 an dem 31. Mäerz 1934 erauskoum. 

Si gouf vum lëtzebuergeschen Affekot Eugène Forman gegrënnt. Aner Mataarbechter waren de Jean-Pierre Welter an den Zeechner Albert Simon (vun 1923 bis 1931).

## Kuckt och
* Lëtzebuerger satiresch Schrëften
## Um Spaweck
* Digitaliséiert Nummere vun ''De Gukuk'' op eluxemburgenisa.lu, eng Websäit vun der Lëtzebuerger Nationalbibliothéik.
Robert Parker

De **Robert M. Parker**, gebuer den 23. Juli 1947 zu Baltimore, Maryland, USA, ass en US-amerikaneschen Auteur, Editeur a Wäikritiker.

Hien ass en ausgebilten Affekot, ass awer zanter bal 30 Joer professionell als Wäin-Journalist aktiv. Seng Bewäertunge vun de Wäiner mat senge Parker-Punkten hunn international en determinanten Afloss op d'Präisbildung bei Wäiner. De Parker soll all Dag zirka 100 Wäiner schmaachen. Dementspriechend voluminéis si seng Bewäertungen a senge Publikatiounen (*[[The Wine Advocate]]*) (Zäitschrëft),*[[Bordeaux (Wäibaugebitt)|Bordeaux]]* a *[[Parkers Wäin-Guide]]*.

Seng Analyse bezéie sech haaptsächlech op de Wäibau a Frankräich, an Italien an den USA (Kalifornien). De Robert Parker schléisst och déi spuenesch an australesch Wäiner ëmmer méi a seng Bewäertungen an.

## Kuckt och
* Önologie

## Um Spaweck
* Bild vum Robert Parker, fotograféiert vum Lëtzebuerger Reporter Raymond Reuter
* The Wine Advocate 
* Hedonistic Fruitbombs, Artikel vum Februar 2005 an *London Review of Books*, mat biographeschen Informatiounen ]
Arrondissement Roeselare

D**'Arrondissement Roeselare** ass eent vun den aacht Arrondissementer an der belscher Provënz Westflandern. D'Arrondissement huet eng Fläch vun 271,54&nbsp;km² an hat um 1. Januar 2007 142.060 Awunner.

D'Arrondissement ass kee Geriichtsbezierk. Seng Gemenge verdeele sech an de Geriichtsbezierker Brugge, Kortrijk an Ieper.

## Gemengen an Deelgemengen am Arrondissement
**[[Gemeng (Belsch)|Gemeng]]en:**

**Deelgemengen**
Josip Broz Tito

De **Josip Broz Tito**, gebuer als **Josip Broz** de 25. Mee 1892 zu *Kumrovec* (Kroatien), a gestuerwen de 4. Mee 1980 zu Ljubljana, war e jugoslawesche Politiker a President vu Jugoslawien.

## Gielercher (Auswiel)

### Lëtzebuerg

## Um Spaweck
Griichesch-orthodox Kierch Weiler zum Tuer

D**'Griichesch-orthodox Kierch zu Weiler zum Tuer**, offiziell *Église orthodoxe de Saint-Nicolas*, ass déi eenzeg griichesch-orthodox Kierch zu Lëtzebuerg. Si ass am byzantinesche Stil gebaut an ass dem hellegen Niklos geweit.

2007 gouf fir d'éischt e Gottesdéngscht an der Kierch gefeiert, et war en Te Deum bei Geleeënheet vum Lëtzebuerger Nationalfeierdag. 2008 gouf d'Kierch vum Metropolit Panteleimon konsekréiert.

## Geschicht
De Paschtouer Jean Nicolas Schmit (1905-1999) hat de Bauerenhaff vu sengen Elteren, zesumme mam Terrain an der *rue du Schlammestee* deen dozou gehéiert, der griichesch-orthodoxer Communautéit geschenkt, dat op de Rot hi vum Mathias Schiltz, dem deemolege Generalvikar vum Äerzbistum Lëtzebuerg. Zur Erënnerung un dëse Geste gouf d'Kierch dem hellegen Niklos geweit.

2004 gouf mam Bau vun der Kierch ugefaangen, an de 17. Juni 2007 gouf deen éischte Gottesdéngscht, dat bei Geleeënheet vum Lëtzebuerger Nationalfeierdag, an der neier Kierch gefeiert. Den 18. Oktober 2008, gouf d'Kierch vum Metropolit Panteleimon vun der Belsch konsekréiert.

## Biller

Fichier:Orthodox Kierch Weiler-la-Tour15.jpg|Virum Ofschloss vum Chantier (Mäerz 2007).
Fichier:Griichesch-orthodox Kierch, Weiler-la-Tour 201.jpg|Banneraum
Fichier:Griichesch-orthodox Kierch, Weiler-la-Tour 205.jpg|Kuppel
Fichier:Griichesch-orthodox Kierch, Weiler-la-Tour 209.jpg|Altor


## Literatur
* Schmitz, A.-A., 2011. *Mathias Schiltz wurde gestern Morgen in Weiler-la-Tour geehrt. Ein Freund der griechisch-orthodoxen Kirche.* Luxemburger Wort vum 12. Dezember 2011, S. 15.

## Kuckt och
* Russesch-orthodox Kierch zu Lëtzebuerg
* Lëscht vu reliéise Gebaier zu Lëtzebuerg

## Um Spaweck

* Gesetz vum 10. Juli 1998 mat der Konventioun tëscht dem Staat an der Griichesch Orthodoxer Kierch zu Lëtzebuerg
* D'Ried vum Metropolit Panteleimon bei der Konsekratioun vun der Kierch den 18. Oktober 2008 PDF, wou de Jean-Nicolas Schmit als "Révérend Père Nicolas Smith" bezeechent gëtt.
Taifun Cobra

Den **Taifun Cobra** war en tropeschen Zyklon, deen den 18. Dezember 1944, an der Zäit vum Zweete Weltkrich der Task Force 38 vun der US-Pazifikflott ënner dem Admirol Halsey eng ronn 200 Séimeilen ëstlech vun de Philippinnen schwéiere Schued gemaach huet. Am Stuerm sinn dräi Zerstéierer gekentert, a vill aner Schëffer goufe beschiedegt.

Vun de Besatzunge goufen 80 Mann blesséiert, an et koumen der 790 ëm d'Liewen.

## Um Spaweck
Bill Gates

De **William** „**Bill**“ **Henry Gates III, [[Order of the British Empire|KBE]]**, gebuer den 28. Oktober 1955 zu Seattle, ass en US-amerikanesche Manager a Programméierer.

De Bill Gates soll dee räichste Mann vun der Welt sinn, mat engem Verméige vu ronn 85 Mrd. US-Dollar. Hien huet 1975, zesumme mam Paul Allen, d'Microsoft Corporation gegrënnt. Hien huet bei Microsft ongeféier 1,1 Milliard Aktien (déi eng 41 Mrd. US-Dollar wäert sinn); dat entsprécht méi wéi 10&nbsp;% vum Grondkapital vun där Gesellschaft.

Hien ass President vum Opsiichtsrot vu Microsoft a war bis 2006 Leeder vun hirer Entwécklungsdivisioun („Chief Software Architect“). Zanter Dezember 2004 ass hien doriwwer eraus Member vum Direktorium (*Board of Directors*) vu Berkshire Hathaway, der Investmentholding vum Warren Buffett. De Bill Gates huet och Aktie vu McDonald's an der Héicht vu ronn 35 Milliounen US-Dollar (2007) a vum Fotokonzern Eastman Kodak.

Den 12. September 2007 huet hien op der Assemblée vu Microsoft offiziell säin Abschied geholl.

## Auszeechnungen an Unerkennungen
* De Bill Gates ass ënner anerem Dokter *honoris causa* vun der Nijenrode Universitéit an Holland

## Um Spaweck

* De Bill Gates geknipst vum lëtzebuergesche Reporter Raymond Reuter
Panteleimon Kontogiannis

De Metropolit **Panteleimon Kontogiannis**, gebuer als *Nikolaos Kontogiannis* de 7. Februar 1935 zu Chios a Griicheland, war vum dem 23. Dezember 1982 bis 2013 den Diözesan-Äerzbëschof vun der Ökumeenesch Patriarchatescher Äerzdiözes vun der Belsch an domat Metropolit vun der Belsch an Exarch vun Holland a vu Lëtzebuerg. Säin Nofollger gouf den Athénagoras Peckstadt.
Lycée classique d'Echternach

De **Lycée classique d'Echternach**, kuerz **LCE** genannt, ass eng ëffentlech lëtzebuergesch Secondairesschoul zu Iechternach. Entgéint sengem Numm funktionéiert de Lycée net nëmmen als *[[Secondaire (Lëtzebuerg)#Klasseschen Enseignement|Classique]]*, mä och als *[[Secondaire (Lëtzebuerg)#Generellen Enseignement|General]]*.

De Lycée ass am Gebai vun der fréierer Iechternacher Abtei.

## Historique
De Willibrord, Grënner vun der Iechternacher Abtei, hat schonn 697 / 698 eng Schoul an der Abtei gegrënnt, sou datt den Iechternacher Lycée gär als eelst Schoul vum Land bezeechent gëtt.

1841 gouf de ***Progymnase d'Echternach*** gegrënnt, aus deem mam Gesetz vum 23. Juli 1848 d**'École moyenne et industrielle d'Echternach** ginn ass. D'Reform vun 1869 huet de Progymnase nees retabléiert, deen dann de 17. Abrëll 1900 zum ***Gymnase d'Echternach*** ginn ass.

Duerch den Arrêté grand-ducal vum 30. Juni 1945 krut d'Schoul dunn den aktuellen Numm ***Lycée classique d'Echternach***.

Ursprénglech nëmme fir Jongen accessibel, ass de Lycée zanter 1969 och fir Meedercher op.

## Direkteren

* 1841 - 1854: Jacques Missy
* 1854 - 1866: François Müller
* 1866 - 1878: Mathieu Michel
* 1878 - 1879: Théodore Witry
* 1879 - 1881: Auguste Mullendorff
* 1882 - 1896: Jacques Schmitz
* 1896 - 1908: Jean Thill
* 1908 - 1911: Martin d'Huart
* 1911 - 1914: Nicolas Sevenig
* 1914 - 1933: Jean-Pierre Kauder
* 1933 - 1941: Nicolas Goetzinger
* Am Zweete Weltkrich, vun 1941 bis 1944, gouf d'Direktioun vun der Schoul vum Josef Dijong iwwerholl.
* 1945 - 1946: Charles Becker (Direkter *faisant fonction*)
* 1946 - 1951: Jean Limpach
* 1951 - 1968: Mathias Thinnes (bis 1973 Direkter *en titre*)
* 1968 - 1973: Jean Schon (Sous-Direkter an Direkter *faisant fonction*)
* 1973 - 1980: Jean Schon (bis 1988 Direkter *en titre*)
* 1980 - 1988: Fernand Bauer (Sous-Direkter an Direkter *faisant fonction*)
* 1988 - 2003: Fernand Bauer
* 2003 - 2023: Henri Trauffler
* Zanter 2023: Coryse Hubert
## Internat
Zur Schoul gehéiert och en Internat.

## Literatur zum Theema
* *Festschrëft 150 Joer Iechternacher Kolléisch 1841 - 1991*, Lycée classique d'Echternach, 1992
* Lobo, Paulo, 2011. *12 Bemerkenswerte Gebäude in Luxemburg: 2. Das Gymnasium in Echternach.* S. 20-29, Luxédit, ISBN 978-99959-733-0-8

## Kuckt och
* Secondairesschoulen zu Lëtzebuerg
* Elie Music Award, e lëtzebuergesche Musekspräis, deen 2007 vu Schüler aus dem Iechternacher Lycée organiséiert gouf

## Um Spaweck

* Offiziell Websäit vum Lycée classique d'Echternach
** Historique op der Websäit vum Lycée
* Websäit vum Internat
Joy Hoffmann

De **Joseph "Joy" Hoffmann**, gebuer de 17. Mee 1950 an der Stad Lëtzebuerg, ass e lëtzebuergesche Staatsfonctionnaire, Filmkritiker a Filmproduzent.

Hien as sum Lampertsbierg opgewuess, wou en an d'Primärschoul an an de Jongelycée goung. Dono huet hie vun 1971 bis 1974 um University College Dublin studéiert a war bis 1990 Engleschproff um Institut supérieur de technologie, am Stater Jongelycée an an der École de commerce et gestion.

Tëscht 1995 an 2015 huet hie beim CNA geschafft, wou e responsabel fir de Filmdepartement war. Hie war och Produzent vun enger Rëtsch Filmer déi vum CNA (ko-)produzéiert goufen, dorënner *[[René Deltgen - Der sanfte Rebell]], [[Germaine Damar - Der tanzende Stern]], [[Luxemburg, USA]], [[Heim ins Reich (Film)|Heim ins Reich]], [[Ech war am Congo]], [[D'Lëtzebuerger beim Tour de France]], [[Ëmmer bereet]], [[Bloe Steen]], [[Léif Lëtzebuerger]], [[De Bauereblues]]* an *[[Ashcan (Film)|Ashcan]].*

Hie war am Ciné-Club 70/80/90 engagéiert. Duerch Weiderentwécklung vum Ciné-Club 80 iwwer Utopia Sàrl bis zu der Utopia Group gouf de Joy Hoffmann Aktionär an der Utopia S.A.

Hie war vun 1989 bis 2009 Representant vu Lëtzebuerg beim Eurimages-Programm, tëscht 1990 an 2012 e puermol Member vum Verwaltungsrot a vum Auswielcomité vum Lëtzebuerger Filmfong, an vun 2011 bis 2017 Matgrënner a Member vum Auswielcomité vum Luxembourg City Film Festival.

Zanter 1983 ass de Joy Hoffmann och Filmkritiker bei RTL Radio an Tele Lëtzebuerg.

2021 huet hie säi éischten eegene Film, den Documentaire *[[De Lampertsbierg]]*, erausbruecht.

## Kuckt och
* Lëtzebuergesche Film

## Um Spaweck
Eisebunnsstreck Léck-Visé

D**'Eisebunnsstreck Léck-Visé** haut bei der SNCB ënner dem Numm Linn 40 gefouert, ass eng Streck an der belscher Provënz Léck.

### Geschicht
Den éischten Deel vun der Streck gouf de 26. August 1851 ageweit. Dat war just e klengt Stéck vun 2.100 Meter tëscht dem Y am *Val Benoît* an der *Gare du Longdoz*, a gouf vun der Gesellschaft *[[Chemin de fer de Namur à Liège]]* gebaut.

Dësen Deel gouf kuerz duerno am Joer 1854 vun der *[[Compagnie du Nord Belge]]* iwwerholl, an eréischt e puer Joer méi spéit, de 24. November 1861 gouf d'Streck Léck-Maastricht via Visé a Betrib geholl.

Am Joer 1917 huet déi däitsch Besatzung, déi déizäit op alle Belsche Linnen, déi fir Krichszwecker wichteg waren, wéi geckeg mat Krichsgefaange geschafft hunn, eng Ofkierzung an direkter Linn vum Pont de Namur aus, iwwer de Quartier *Froimont* mat engem Tunnel gebaut. Den Tunnel vu Froidmont huet et erlaabt fir d'Fuerzäite weesentlech ze verkierzen. D'Ursaach dovu war, well d'Gare vu Longdoz eng Kappgare war, an d'Lokomotiven ëmmer hu missen ëmgesat ginn.

Doduerch ass d'Gare du Longdoz och ëmmer manner wichteg ginn an 1956 goufen d'Uschlëss un déi Gare ofgeschaaft.

Haut gëtt d'Streck déi zweegleiseg ass, an op der ganzer Streck elektrifizéiert ass, als Regionallinn an Intercitylinn benotzt fir Persounentransport tëscht Maastricht a Léck, mat Uschlëss op Bréissel a Paräis.

Visé ass d'Grenzgare ronn 1.800 Meter virun der hollännescher Grenz.

Am Persounentransport um Weekend lafen d'Automotricen AM 66.
### Konschtbaute vun der Streck

*Pont de Namur
*Tunnel vu Froidmont

### Konschbauten iwwer d'Stréck
*Däitsch Bréck zu Visé

## Um Spaweck
Kronos

Den Titan a Gëtterpapp **Kronos** war an der griichescher Mythologie dee jéngste Jong vun der Gaia an dem Uranos.

Nodeem d'Kyklopen an d'Hekatoncheiren, och Kanner vum Gaia an dem Uranos, vum Uranos, well hie si sou gehaasst huet, an den Tartaros verbannt goufen, huet d'Gaia seng aner Kanner heemlech op Welt bruecht. Wéi de Kronos du 7 Joer al war, huet hie säi Papp, nodeem d'Gaia hien ugestallt hat, mat enger Séissel kastréiert.
 
Doduerch gouf de Kronos den Herrscher vun der Welt, an de Grënner vum gëllenen Zäitalter. Seng Schwëster Rhea gouf seng Fra. Déi Kanner, déi aus deem Bestietnes ervirgaange sinn, den Hades, d'Hestia, d'Hera, de Poseidon an d'Demeter, goufen, aus Angscht virun enger Entmuechtung, sou wéi hien et bei sengem Papp scho gemaach hat, vun him opgefriess. Mä säi lescht Kand, den Zeus gouf duerch en Trick vu senger Mam Rhea, dem Gaia an dem Uranos duerch e Steen, deen an eng Wëndel agewéckelt war, ersat, an an eng Hiel vum Bierg Aigaion bei Kreta bruecht. De Kronos huet dësen opgefriess, ouni eppes ze mierken. Den Zeus konnt duerch dësen Trick opwuessen a sech entwéckelen.

Den Dag vun der Ofrechnung koum, wéi de Kronos ze vill Eechenhunneg gedronk hat a sech net méi konnt hëllefen. Den Zeus konnt hie meeschteren, fesselen an entmuechten. Seng Gesëschter huet hien dunn aus dem Kronos befreit an hien dunn op de Bord vum Äerdkrees bruecht, op d'Insel vun deenen déi séileg sinn, wou hie bis haut fir e gëllent Zäitalter suergt.

## Um Spaweck
Jacques Steiwer

De **Jacques Steiwer**, gebuer den 23. Oktober 1939 zu Nidderfeelen, ass e lëtzebuergesche Professer, fréieren Direkter vun den Europaschoule vu Varese a Bréissel III an Auteur vu philosophesche Bicher an Artikele souwéi vu sozialkritesche Romaner.

2010 huet hie säin éischte Roman, *Mort d'un Nietzschéen*, publizéiert. Am September 2012 koum da bei den Éditions Phi de Kriminalroman *Du gâchis chez les Luxos* eraus. Am selwechte Verlag sinn zanterhier nach eng ganz Rëtsch aner Romaner erauskomm.

## Formatioun a Karriär
No sengem Secondaire am Dikrecher Kolléisch huet de Jacques Steiwer Philosophie a Literatur an der Stad (op den deemolege Cours supérieurs) an zu Paräis op der Sorbonne studéiert. Zu Paräis ass en och a Virliesungen um Collège de France gaangen.
 
Nieft sengem Studium huet de Jacques Steiwer 1960-1962 ee Praktikum am neuropsychiatresche Spidol Sainte-Anne zu Paräis gemaach.

Am Kader vu sengem Stage pédagogique (1962-1964) huet hien 1962/63 a Paräisser Lycéeë Course ginn, an 1963/64 am Stater LGL. 1964 huet en du seng Dokterthees (am deemolege System vun der Collation des grades) verdeedegt. Seng Dissertatioun (164 Säiten) hat den Titel *Essai d'une analyse de la transcendantalité (dans l'optique d'une métaphysique des strates)*.

1964-1965 huet e säin obligatoresche Militärdéngscht gemaach, an duerno war e bis 1968 als Philosophieprofesser am Escher Jongelycée beschäftegt. Duerno goung en op Bréissel, wou en an der Europaschoul Bréissel I zu Uccle, weiderhi Philosophieprofesser war.

1993 gouf en Direkter vun der Europaschoul zu Varese, an der Lombardei; a vun 1999 bis 2004 war en Direkter vun der Europaschoul Bréissel III zu Ixelles.

## Wierker (Auswiel)
* *Angelika chez les Luxos*; Éditions Phi, Déifferdeng, 2014, 240 S. ISBN 978-99959-851-8-9 
* *Du gâchis chez les Luxos*; Éditions Phi, Déifferdeng, 2012, 448 S. ISBN 978-2-87964-196-6
* *Une morale sans dieu*; Éditions L'Harmattan, Paräis, 2011, 158 S. ISBN 978-2-296-56537-1
* *Mort d'un Nietzschéen*; Éditions L'Harmattan, Paräis, 2010, 262 S. ISBN 978-2-296-11348-0
* *Vers une théorie de la connaissance systémique*; Éditions L'Harmattan, Paräis, 2010, 128 S. ISBN 978-2-296-12379-3
* *De la démocratie en Europe*; Éditions L'Harmattan, Paräis, 2008, 262 S. ISBN 978-2-296-05335-9

## Literatur
* Claude Conter, Germaine Goetzinger, asw., www.autorenlexikon.lu, respektiv www.dictionnaire-auteurs.lu; Miersch, Lëtzebuerger Literaturarchiv.
* Reuter, Raymond: *100 Lëtzebuerger rondrëm d'Welt*, S. 184: Jacques Steiwer, Éditions Luxnews, 2003 ISBN 2-9599932-2-5
* J.-P.-R. Strainchamps, *Cent cinquante ans de dissertations élaborées dans le cadre du stage ou de la formation continue des professeurs* (...); Lëtzebuerg, Courrier de l'éducation nationale, Numéro spécial - Mai 1988; S. 228.

## Um Spaweck
Meleagros (Mythologie)

De **Meleagros** war an der griichescher Mythologie en Held aus der Kalydonescher Juegd a vun den Argonauten. Hie war de Jong vum Kinnek vu Kalydon, dem Oineus, a senger Fra Althaia. De Meleagros hat zwee Gesëschter, den Thydeus an d'Deianeira.

Siwen Deeg no senger Gebuert koumen déi dräi Moiren bei seng Mamm a soten hir, datt hire Bouf sou laang liewe géif bis e bestëmmt Holzstéck an der Feierplaz verbrannt wier. Fir dat ze verhënneren huet d'Althaia d'Feier geläscht an d'Holzstéck bei sech geholl a versuergt, fir datt hirem Bouf näischt geschéie sollt.

Schonn am ganz jonken Alter huet de Meleagros un der Rees vum Jason an den Argonauten (Idas, Poldeukes, Kastor, Peleus, Theseus, den Atalante,...) deelgeholl.

Nodeem hie vun senger Rees heem op Kalydon koum, huet hie gemierkt, datt an där Zäit wou hie fort war, d'Demeter, well se vergiess haten, eepes z'afferen, de Béier vu Kalydon an d'Stad geschéckt hat, fir seng Eltere fir dësen Affront ze bestrofen. Fir Kalydon ze retten huet hien d'Argonauten zesummengeruff fir de Béier ze joen. Nodeem d'Atalante de Béier blesséiert hat, huet de Melagros hien erluecht. Fir der Atalante hire Courage ze belounen, huet de Meleagros hir de Pelz vum Béier iwwerlooss, mä d'Bridder vum Althaia waren iwwer dës Trophee rosen, an hu se der Atalante geklaut. Doropshin huet de Meleagros déi zwéin ëmbruecht. Aus Trauer an aus Roserei iwwer de Verloscht vun hire Bridder huet d'Althaia dat Stéck Holz, dat se versuergt hat, an dat dem Meleagros säin Iwwerliewe garantéiert hat, an d'Feier gehäit, wou et verbrannt ass a sou de Meleagros ëmbruecht huet.

## Um Spaweck
Mongolei

D**'Mongolei**, Mongolesch Монгол Улс / *Mongol Uls*, ass e Staat an Zentralasien. D'Haaptstad ass Ulan Bator.

D'Land grenzt am Norden u Russland mat 3.485&nbsp;km Grenz an am Süden un d'Volleksrepublik China mat 4.677&nbsp;km.

President ass zanter 2021 den Uchnaagiin Chürelsüch.

## Um Spaweck
Laos

De **Laos** (amtlech: *Demokratesch Volleksrepublik Laos*) ass e Staat a Südostasien. E grenzt un d'Volleksrepublik China, de Vietnam, Kambodja, Thailand a Myanmar. D'Haaptstad a gréisst Stad ass Vientiane.

## Geographie

## Demographie

## Geschicht

### Fréigeschicht

### Kinnekräich Lan Xang

### Franséischt Protektorat
Vum spéiden 19. Joerhonnert bis 1954 war d'Kinnekräich Laos ee Protektorat vu Frankräich am Kader vu Franséisch Indochina.
### Zweete Weltkrich

### Indochinakrich
Nom Indochinakrich an no den Accorde vu Genf vun 1954 war de Laos formell nach ëmmer ee Kinnekräich. 
### Demokratesch Republik
1975, nom Enn vum Vietnamkrich, gouf d'demokratesch Volleksrepublik Laos ausgeruff.

## Politik

## Um Spaweck
Thailand

**Thailand** (Thailännesch: ประเทศไทย), offiziell d**'Kinnekräich Thailand** (ราชอาณาจักรไทย) ass e Staat a Südostasien. E grenzt u Myanmar, Laos, Kambodja, Malaysia, d'Andamanescht Mier, dat zum Indeschen Ozean gehéiert, an de Golf vun Thailand, deen zum Pazifeschen Ozean gehéiert. Seng Haaptstad a bei wäitem gréisste Stad ass Bangkok.

## Um Spaweck
Kambodja

De **Kambodja** (op Khmer: **Kâmpŭchea**) ass e Staat a Südostasien am Golf vun Thailand. E grenzt un Thailand, un de Laos an un de Vietnam.

## Geographie

## Geschicht
Tëscht dem spéiden 19. Joerhonnert an dem Enn vum Indochinakrich huet de Kambodja am Kader vun der Union française als Protektorat zu Franséisch Indochina gehéiert.

D'Bevëlkerung an d'Land goufen duerch de Vietnamkrich an d'Herrschaft vun de Roude Khmer schwéier geschiedegt.

## Kuckeswäertes
Déi bekanntst Attraktioun am Land ass d'Tempelanlag vun Angkor Wat, déi iwwregens symbolesch an der Mëtt vum Nationalfändel figuréiert.

## Um Spaweck
Vietnam

De **Vietnam**, op Vietnameesesch *Việt Nam*, amtlech *Sozialistesch Republik Vietnam*, op Vietnameesesch *Cộng hoà Xã hội Chủ nghĩa Việt Nam*, ass e Staat a Südostasien. E grenzt un d'Volleksrepublik China, Laos, Kambodja an d'Südchineesescht Mier.
Haaptstad, Hanoi (Hà Nội), läit no bei der Ostküst vum Vietnam.

## Geschicht
Virun 1976 war de Vietnam an zwee gedeelt: Am Norden, den Nordvietnam, an am Süden, de Südvietnam. 

## Geographie

## Klima

## Politik

## Ekonomie

## Kultur

## Literatur zum Theema

## Um Spaweck
Béier vun Erymanthos

De **Béier vun Erymanthos** war nieft deem vu Kalydon en Nokomme vun der Phaia.

De Béier vun Erymanthos war en zolidd Wëllschwäin, dat enorm Verwüstungen an der Géigend vum Bierg Erymanthos an Arkadien ugeriicht huet. Eng vun den 12. Aufgabe vum Herakles, bestoung doran, dëse Béier, op Uerder vum Kinnek Eurystheus, lieweg ze fänken an op Mykene ze bréngen.

Den Herakles huet de Béier aus dem Gestrëpp, wou e gelieft huet, erausgedriwwen. Doropshin huet en d'Béischt déif an e Schnéifeld gedriwwe bis et vu Middegkeet an d'Gette goung. Den Herakles huet de Béier dunn op Mykene bruecht, wou sech de Kinnek beim Ubléck vum Herakles mam Béier an engem Faass verstoppt huet.

## Um Spaweck
Pluto (Homonymie)

Mat **Pluto** bezeechent een:

* e Gott an der réimescher Mythologie: Pluto (Mythologie).
* en Zwergplanéit vun eisem Sonnesystem: Pluto.
* eng fiktiv Figur vun Disney: Pluto (Disney)