1991

D'Joer **1991** huet op engem Dënschdeg ugefaangen. Et war kee Schaltjoer.

## Evenementer
### Europa
* 13. Januar: Beim Stuerm op den Televisiounstuerm zu Vilnius duerch d'sowjetesch Arméi gi 14 onbewaffnet Litauer ëmbruecht an eng 1000 blesséiert (*[[Vilniusser Blutsonndeg]]*).
* 13. Januar: Presidentschaftswalen a Portugal, de Mário Soares gëtt erëmgewielt.
* 17. Januar: Den Helmut Kohl gëtt vum éischte Bundestag no der Erëmvereenegung als Bundeskanzler erëmgewielt.
* 17. Januar: De Kinnek Harald V. gëtt Staatschef an Norwegen.
* 15. Februar: Polen, Ungarn an d'Tschechoslowakei dinn sech an der Visegrád-Grupp zesummen.
* : Bal 78&nbsp;% vun den Este sinn dofir, nees onofhängeg ze ginn.
* 3. Mäerz: Referendum a Lettland iwwer d'Onofhängegkeet vun der Sowjetunioun.
* 31. Mäerz: Éischt fräi Walen an Albanien.
* 31. Mäerz: De Warschauer Pakt gëtt opgeléist (militäresch Strukturen).
* 26. Mee: De Swiad Gamsachurdia gëtt Staatspresident a Georgien.
* 12. Juni: De Boris Jelzin gewënnt d'Presidentschaftswalen a Russland.
* 20. Juni: D'däitscht Parlament decidéiert, vu Bonn op Berlin ze plënneren.
* 25. Juni: Kroatien a Slowenien ginn onofhängeg vu Jugoslawien.
* : De Warschauer Pakt (de Pakt selwer) gëtt opgeléist.
* 19. August: Putschversuch géint de Michail Gorbatschow an der Sowjetunioun.
* 20. August: Estland gëtt vu Russland onofhängeg.
* 21. August: Lettland gëtt nees onofhängeg.
* 21. August: A Lettland gëtt d'Constitutioun vun 1922 erëm a Kraaft gesat.
* 24. August: D'Ukrain gëtt onofhängeg.
* 27. August: Moldawien gëtt onofhängeg.
* 31. August: De Kirgisistan an den Usbekistan ginn onofhängeg.
* : Mazedonien gëtt onofhängeg.
* : Parlamentswalen a Portugal; d'Sozialdemokrate vum Ministerpresident Aníbal Cavaco Silva behalen hir absolut Majoritéit.
* : Zagreb gëtt vu Serbie bombardéiert.
* 13. Oktober: Éischt Parlamentswalen no der neier Constitutioun a Bulgarien.
* 17. Oktober: Éischt demokratesch Walen a Polen.
* : Russland, d'Ukrain a Wäissrussland decidéieren, datt d'Sowjetunioun opgeléist soll ginn an d'Communautéit vun den Onofhängege Staaten (COS) gegrënnt gëtt.
* : Europäesche Sommet zu Maastricht, d'Staats- a Regierungscheffe gi sech eens iwwer den Text vum Traité iwwer d'Europäesch Unioun.
* 23. Dezember: Nei, demokratesch Verfassung a Slowenien.

#### Lëtzebuerg
* Den Uewersauerstauséi gëtt wéinst Reparaturaarbechten um Barrage ganz eidellafe gelooss.
* : Eng Steierreform trëtt zu Lëtzebuerg a Kraaft.
* : De Fernand Franck gëtt zum neien Äerzbëschof vu Lëtzebuerg geweit.
* : Déi éischt Nummer vun der Wochenzeitung *[[woxx|Gréngespoun]]* kënnt eraus.
* 27. Juli: Per Gesetz ginn nei Radiossenderen zougelooss an e Soziokulturelle Radio geschaf.
* 15. November: Déi éischt Fläsche Crémant de Luxembourg kommen op de Maart.

### Afrika
* 20. Januar: Éischt fräi an demokratesch Walen a São Tomé a Príncipe.
* 28. Februar: Den Idriss Déby gëtt zum neie President vum Tschad ernannt.
* : De Miguel Trovoada gëtt Staatspresident vu São Tomé a Príncipe.
* 18. Mee: Somaliland erkläert seng Onofhängegkeet vu Somalia (se gëtt international net unerkannt).
* : Nei Verfassung a Sierra Leone.
* 31. Oktober: Éischt fräi Presidentschafts- a Parlamentswalen a Sambia.
* 24. Dezember: De Blaise Compaoré gëtt zum Staatspresident vu Burkina Faso gewielt.

### Amerika
#### USA

#### Südamerika

### Asien
* 29. Abrëll: D'ganz Plageregioun a Bangladesch gëtt duerch eng Flutwell zerstéiert; 200.000 Doudeger an op d'mannst 1 Millioun Leit ouni Daach iwwer dem Kapp.
* 12. Mee: Éischt demokratesch Parlamentswalen am Nepal.
* : De Vulkan Pinatubo brécht op de Philippinnen aus, bal 1.000 Doudeger a 400.000 ouni Daach iwwer dem Kapp.
* : Tadschikistan gëtt onofhängeg.
* 21. September: Armenien gëtt onofhängeg.
* 18. Oktober: Aserbaidjan gëtt onofhängeg.
* 19. Oktober: Äerdbiewen an Indien, ëm déi 2.000 Doudeger.
* 27. Oktober: Turkmenistan gëtt onofhängeg.
* 16. Dezember: Kasachstan gëtt onofhängeg.
* 21. Dezember: Aserbaidjan, Armenien, Kasachstan, Moldawien, Tadschikistan, Turkmenistan an Usbekistan trieden der COS bäi.
* 22. Dezember: Kirgisistan trëtt der COS bäi.
* 25. Dezember: De Michail Gorbatschow trëtt als President vun der Sowjetunioun zeréck.
* 25. Dezember: Georgie gëtt duerch d'Opléise vun der Sowjetunioun onofhängeg.
* 26. Dezember: Den Ieweschte Sowjet decidéiert, d'Sowjetunioun den 31. Dezember opzeléisen.

### Ozeanien & Pazifik

### Noen Osten an Arabesch Welt
* 16. Januar: Ufank vu Loftattacken op d den Irak.
* 17. Januar: Ufank vun der militärescher Befreiung vum Kuwait.
* 28. Februar: Armistice mam Irak nom Zweete Golfkrich.

## Konscht a Kultur

### Molerei

### Literatur
* De Literaturnobelpräis geet un déi südafrikanesch Romanschrëftstellerin Nadine Gordimer

### Musek
* : D'Carola gewënnt fir Schweden mam Lidd *[[Fångad av en stormvind]]* de 36. Eurovision Song Contest zu Roum.

### Kino
* *[[Schacko Klak (Film)|Schacko Klak]]* vum Paul Kieffer a Fränk Feitler.

## Wëssenschaft an Technik
* 19. September: Den "Ötzi" gëtt an de Südtiroler Alpen fonnt.

## Sport
* 27. Februar: Déi lëtzebuergesch Foussballnationalekipp verléiert zu Bréissel, am Kader vun der Qualifikatioun fir d'Foussball-Europameeschterschaft 1992, 0:3 géint Belsch.
* 11. September: Déi lëtzebuergesch Foussballnationalekipp verléiert an der Stad Lëtzebuerg, am Kader vun der Qualifikatioun fir d'Foussball-Europameeschterschaft 1992, 0:2 géint Belsch.
* 12. Oktober: Déi lëtzebuergesch Foussballnationalekipp spillt an der Stad Lëtzebuerg 1:1 géint Portugal. De Gol fir d'Lëtzebuerger huet de Carlo Weis geschoss.
* 13. November: Déi lëtzebuergesch Foussballnationalekipp verléiert zu Cardiff, am Kader vun der Qualifikatioun fir d'Foussball-Europameeschterschaft 1992, 0:1 géint Wales.
* 18. Dezember: Déi lëtzebuergesch Foussballnationalekipp verléiert zu Leverkusen, am Kader vun der Qualifikatioun fir d'Foussball-Europameeschterschaft 1992, 0:4 géint Däitschland.

## Gebuer
* : Nicolas Wagner, lëtzebuergeschen Dressurreider.
* : Laure Kieffer, lëtzebuergesch Volleyballspillerin.
* : Eden Hazard, belsche Foussballspiller.
* : Jeff Feller, lëtzebuergesche Politiker.
* 31. Januar: Ju Wenjun, chineesesch Schachspillerin.
* : Lynn Schreiner, lëtzebuergesch Basketballspillerin.
* : Maryse Welsch, lëtzebuergesch Volleyballspillerin.
* : Max Kohl, lëtzebuergeschen Handballspiller.
* 16. Februar: Prinzessin Alexandra vu Lëtzebuerg.
* 17. Februar: Ed Sheeran, brittesche Sänger a Songwriter.
* 13. Mäerz: Luan Santana, brasilianesche Komponist a Sänger.
* 21. Mäerz: Antoine Griezmann, franséische Foussballspiller.
* 28. Mäerz: Dean Gindt, lëtzebuergesche Basketballspiller.
* 31. Mäerz: Sophie Mousel, lëtzebuergesch Schauspillerin.
* 12. Abrëll: Gilles Thierry, lëtzebuergeschen Handballspiller.
* 17. Abrëll: Samira Efendi, aserbaidjanesch Sängerin.
* : Dana Gales, lëtzebuergesch Schwëmmerin.
* 23. Mee: Lena Meyer-Landrut, däitsch Popsängerin.
* 23. Mee: César Pinares, chileenesche Foussballspiller.
* 12. Juni: Natascha De Sousa Fernandes, lëtzebuergesch Foussballspillerin.
*17. Juni: Kai Linster, lëtzebuergeschen Äishockeyspiller.
* 23. Juni: Michael Cannon, lëtzebuergeschen Äishockeyspiller.
* 28. Juni: Maxim Ladid, lëtzebuergesche Pianist.
* : Manija, russesch-tadjikesch Sängerin, Komponistin an Aktivistin.
* 15. Juli: Kevin Malget, lëtzebuergesche Foussballspiller.
* 22. Juli: Paul Bossi, lëtzebuergesche Foussballspiller.
* 13. August: Noémie Tiberi, lëtzebuergesch Foussballspillerin.
* 12. September: Jill Bausch, lëtzebuergesch Basketballspillerin.
* : Tom Meis, lëtzebuergeschen Handballspiller.
* : Billy Bernard, lëtzebuergesche Foussballspiller.
* 25. Oktober: Alexandre Rodenbourg, lëtzebuergesche Basketballspiller.
* 29. Oktober: Daniel Zuidberg, lëtzebuergesche Volleyballspiller.
* : Magaly Meynadier, lëtzebuergesch Basketballspillerin.
* 10. November: Elina Netšajeva, estnesch Sängerin.
* : Martin Ontiveros, US-amerikanesche Foussballspiller.

## Gestuerwen
* 10. Januar: Will Battin, lëtzebuergeschen Auteur.
* 17. Januar: Olav V., Kinnek vun Norwegen.
* 20. Januar: Louis Seigner, franséische Schauspiller.
* 23. Januar: Jules Pierret, lëtzebuergesche Jurist.
* : Marcel Hopp, lëtzebuergesche Foussballspiller.
* 13. Februar: Paul Leuck, lëtzebuergesche Journalist.
* 14. Februar: Robert Als, lëtzebuergesche Jurist, Diplomat a Politiker.
* 19. Februar: François Lascombes, lëtzebuergesche Geeschtlechen, Historiker an Auteur.
* : Marcel Frick, lëtzebuergesche Journalist.
* : Serge Gainsbourg, franséische Sänger, Komponist an "Enfant terrible".
* : Arnold Schaack, lëtzebuergesche Vëlossportler.
* 30. Mäerz: Silvia Monfort, franséisch Schauspillerin a Schrëftstellerin.
* 31. Mäerz: Édouard Widung, lëtzebuergeschen Apdikter.
* : Graham Greene, brittesche Romanschrëftsteller.
* : Max Frisch, Schwäizer Architekt a Schrëftsteller.
* : Pierre Grégoire, lëtzebuergesche Politiker a Schrëftsteller
* 16. Abrëll: David Lean, brittesche Filmregisseur.
* 18. Abrëll: Austin Bradford Hill; brittesche Medezin-Statistiker.
* 20. Abrëll: Don Siegel, US-amerikanesche Filmregisseur.
* : Richard Thorpe, US-amerikanesche Schauspiller a Regisseur.
* : Joseph Noerden, lëtzebuergesche Schauspiller an Dichter.
* 2. Mee: Robert Elter, lëtzebuergesche Foussballspiller an Olympionik
* : Jerzy Kosiński, US-amerikaneschen Auteur.
* : Wilfrid Hyde-White, englesche Schauspiller.
* : Rudolf Serkin, éisträichstämmegen US-amerikanesche Pianist.
* 20. Mee: Fernand Salentiny, lëtzebuergeschen Auteur.
* 21. Mee: Rajiv Gandhi, indesche Premierminister.
* 23. Mee: René Lefèvre, franséische Schauspiller an Auteur. 
* 26. Mee: Claudine Dupuis, franséisch Schauspillerin.
* : Stan Getz, US-amerikanesche Saxophonist.
* : Claudio Arrau, chileenesche Pianist.
* 8. Juni: Heidi Brühl, däitsch Schauspillerin a Sängerin.
* 18. Juni: Tony Bourg, lëtzebuergeschen Auteur a Literaturwëssenschaftler.
* 23. Juni: Michael Pfleghar, däitsche Filmregisseur.
* 23 Juni: Piero Lulli, italieenesche Schauspiller.
* 23. Juni: Lea Padovani, italieenesch Schauspillerin.
* 27. Juni: Paul Bleser, lëtzebuergesche Geolog.
* 28. Juni: Arnold Kieffer, lëtzebuergesche Foussballspiller an Olympionik.
* : Lee Remick, US-amerikanesch Schauspillerin.
* : Marcel Brillon, lëtzebuergeschen Naturfotograf.
* 16. Juli: Robert Motherwell, US-amerikanesche Moler.
* 18. Juli: André Cools, belsche Politiker.
* 20. Juli: Rellys, franséische Schauspiller a Sänger.
* 29. Juli: Christian de La Croix de Castries, franséischen Offizéier.
* : Hans Vehrenberg, däitsche Steierberoder an Amateurastronom.
* : Soichiro Honda, japaneschen Entreprener; Grënner vun der Honda Motor Co.
* : Lucien Kraus, lëtzebuergesche Jurist a Resistenzler.
* : Caroline Cartier, franséisch Schauspillerin.
* 16. August: Luigi Zampa, italieenesche Filmregisseur an Dréibuchauteur.
* 21. August: Wolfgang Hildesheimer, däitschstämmege Schrëftsteller a Kënschtler.
* 30. August: Jean Tinguely, Schwäizer Moler a Sculpteur.
* : Frank Capra, US-amerikanesche Filmregisseur.
* :Tom Tryon, US-amerikanesche Schauspiller an Auteur.
* 10. September: Michel Soutter, Schwäizer Filmregisseur an Dréibuchauteur.
* 16. September: Bruno Paolinelli, italieenesche Filmregisseur an Dréibuchauteur.
* 22. September: Ray Cillien, lëtzebuergesche Boxer.
* 25. September: Klaus Barbie, Nationalsozialist, "*Boucher de Lyon*".
* 25. September: Viviane Romance, franséisch Dänzerin a Schauspillerin.
* 26. September: Billy Vaughn, US-amerikaneschen Jazz-Saxophonist an Dirigent.
* 27. September: Karl-Heinz Köpcke, däitschen Noriichte-Speaker.
* 28. September: Miles Davis, US-amerikaneschen Jazz-Trompettist.
* 28. September: Helga Sommerfeld, däitsch Schauspillerin.
* 29. September: Félix Welter, lëtzebuergesche Jurist.
* am September: Manfred R. Köhler, däitsche Filmregisseur.
* : Roy Black, däitsche Schlagersänger a Schauspiller.
* 10. Oktober: Adrien Ries, lëtzebuergeschen Auteur.
* 10. Oktober: Camille Libar, lëtzebuergesche Foussballspiller an -trainer.
* 13. Oktober: Donald Houston, brittesche Schauspiller.
* 24. Oktober: Céline Besch-Schmit, lëtzebuergesch Mykologin.
* 25. Oktober: Valérie Kuborn, lëtzebuergesch Molerin.
* 29. Oktober: Jean Schmit, lëtzebuergesche Foussballspiller an Olympionik.
* : Hannes Messemer, däitsche Schauspiller.
* : Mort Shuman, US-amerikanesche Sänger.
* : Reggie Nalder, éisträichesche Schauspiller.
* : ‎Fred MacMurray, US-amerikanesche Schauspiller.
* : Yves Montand, franséische Schauspiller a Sänger.
* 12. November: Gabriele Tinti, italieenesche Schauspiller.
* 14. November: Tony Richardson, brittesche Filmregisseur a -schauspiller.
* 18. November: Gustáv Husák, slowakesche Politiker a Staatspresident vun der Tschechoslowakei.
* 18. November: Eugen York, däitsche Filmregisseur.
* 23. November: Klaus Kinski, polneschstämmege Schauspiller.
* 24. November: Freddie Mercury, brittesche Rocksänger.
* : Eugène Pesch, Sammler vu Fossilien, Mineraler a Minièresgeschier.
* 4. Dezember: Paul Reuter, lëtzebuergesche Foussballspiller.
* 20. Dezember: Walter Chiari, italieenesche Schauspiller.
* 21. Dezember: Jempi Kemmer, lëtzebuergesche Komponist a Museker.

## Um Spaweck