open-index/open-wikipedia-markdown huggingface dataset:
Raftside

**Raftside** ass e Museksprojet deen den Auteur, Komponist a Plastiker Filip Markiewicz 2003 ugefaangen huet an de bis 2007 zu enger Grupp vu 6 Museker eropgewuess ass.
## Discographie
* 2003: *Antistar* - CD
* 2005: *The desperate life of Johnny Sunshine * - CD
* 2007: *Opinion Lieder* - CD
* 2008: *Disco Guantanamo* - Single 300 Stéck op Vinyl
* 2009: *Disco Guantanamo* - CD
* 2013 : *A date in the Blue* - Single
* 2013: *San Francisco Sun* - Single
D.Harmon

Den **D.Harmon**, gebuer als *D'Anthony Harmon* de 17. September 1993 am Arkansas, ass e Rapper vun Déifferdeng. Hie rappt op Englesch.

Säi Papp ass US-Amerikaner a seng Mamm Portugisin. Wéi hie 5 Joer al war ass hien op Lëtzebuerg komm.

2014 ass säi Mixtape *Between the Lines* erauskomm. Am Abrëll 2016 huet hien den Album *Value of Time* verëffentlecht, 2019 dunn *Value of Time 2*.

Den D.Harmon studéiert zënter 2017 zu Austin am Texas, mä bréngt nach reegelméisseg nei Lidder eraus, sou wéi zum Beispill *Errbody* am Summer 2020, dat an engem Joer iwwer 60.000-mol op Spotify gelauschtert gouf.

## Albumen
* 2016: *Value of Time*
* 2019: *Value of Time 2*

## Um Spaweck
* Facebookpresenz
NGC 1406

Den **NGC 1406** ass eng Balkespiralgalaxie am Stärebild Fornax. D'Galaxie gouf 1835 vum Astronom John Herschel mat sengem 47,5-cm-Spigelteleskop entdeckt.
 
## Kuckt och

## Um Spaweck

* SEDS
* http://aladin.u-strasbg.fr/java/alapre.pl?NGC1406
* https://web.archive.org/web/20211025113403/https://skyview.gsfc.nasa.gov/current/cgi/runquery.pl?Interface=quick&VCOORD=NGC1406&SURVEY=Digitized+Sky+Survey
* SIMBAD Query
* Artikel a Biller vum NGC 1406 op wikisky.org
* NGC/IC Projet
*  ''NGC 1406'' an der NASA Extragalactic Database
Mike Schumacher

De **Mike Schumacher**, gebuer den 21. Mee 1986, ass e lëtzebuergesche Mëttelstreckeleefer vum CA Fola Esch.

Hien huet Lëtzebuerg op der Liichtathleetikweltmeeschterschaft 2009 zu Berlin am 800-Meter-Laf (*outdoor*) vertrueden.

## Kuckt och

## Um Spaweck
* Mike Schumacher vorneweg: Rennen über 1.000 Meter eine sichere Angelegenheit für den WM-Teilnehmer
Jean-Pierre Moulin

Et gëtt verschidde Persounen déi **Jean-Pierre [[Moulin]]** heeschen:
* Jean-Pierre Moulin (1922–2023), e franséische Museksjournalist, Schrëftsteller a Komponist.
* Jean-Pierre Moulin (* 1933), e franséische Schauspiller a Synchronspriecher.
* Jean-Pierre Moulin (* 1947), e franséische Politiker, Buergermeeschter vun der Stad Escurolles.

## Kuckt och
* Jean Moulin, gebuer als Jean Pierre Moulin, Held vun der franséischer Resistenz am Zweete Weltkrich.
Sawitinsk

**Sawitinsk** (op Russesch: Завитинск) ass eng Stad am Oblast Amur am Federatiounskrees Fären Osten a Russland. Se läit eng 162&nbsp;km südlech vu Blagoweschtschensk, dem Verwaltungszentrum vun der Regioun.

Et ass de Verwaltungszentrum vum Distrikt Sawitinsk, huet  Awunner (Stand ) an eng Fläch vun zirka 12&nbsp;km².

Sawitinsk gouf am Joer 1906 als Duerf **Sawitaja** (Завитая) gegrënnt. 1936 krut se de Status als Uertschaft. Am Joer 1954 krut se d'Stadrechter a gouf op Sawitinsk ëmbenannt.
Raitschichinsk

**Raitschichinsk** (op Russesch: Райчихинск) ass eng Stad am Oblast Amur am Federatiounskrees Fären Osten a Russland. Se läit eng 167&nbsp;km südëstlech vu Blagoweschtschensk, dem Verwaltungszentrum vun der Regioun.

Et ass de Verwaltungszentrum vum Stadkrees Raitschichinsk, huet  Awunner (Stand ) an eng Fläch vun zirka 226&nbsp;km² (mat dem Stadkrees).

Raitschichinsk gouf am Joer 1932 als Uertschaft **Raitschicha** (Райчиха) gegrënnt a krut deemools hiren Numm vum Floss mam selwechten Numm. 1944 krut se d'Stadrechter a gouf op Raitschichinsk ëmbenannt.

## Um Spaweck
Cico

Den **Cico**, eigentlech *Edoardo Inzolia*, gebuer 1979 zu Lëtzebuerg, ass e Museker an italieeneschsproochege Rapper vu Lëtzebuerg. Hien ass Member an de Gruppen Allela Boyz, Fruta Boys an Uranami.

## Biographie

Den Cico ass zu Anzio bei Roum, um Belair, zu Stroossbuerg an zu Arel opgewuess. Hien huet a senger Kandheet Piano spille geléiert a spéider och nach Jazzgittar. Säin éischte Concert hat hien am Alter vu 14 Joer zu Arel. Mat 17 huet hie mat der Afarensis-Band en éischten Album opgeholl. Duerno ass hien erëm zwee Joer an Italien zeréckgaange wou hien ugefaangen huet Hip-Hop ze maachen an ze rappen.

1998 huet den Cico mat e puer Kolleegen den onofhängege Plackelabel 6-Mic Produxion gegrënnt.

Säin éischten Album *Esplanade* ass 2002 erauskomm. *Flogisticamente mistico*, den éischten Album vun Uranami, ass 2005 erauskomm.

2008 huet hie Placke mat den Allela Boyz a mat de Fruta Boys verëffentlecht. E Joer drop ass säi Soloalbum *Libero come Erminio* um Label Winged Skull verëffentlecht ginn, op deem hien ënner anerem mam Thorunn, dem Eric Rosenfeld (Sänger vu Versus You), dem Raquel Barreira, dem Raftside, dem Corbi an dem Jeff Herr zesummeschafft. Hie war dunn och am Film *[[Reste bien, mec!]]* ze gesinn, fir deen hien och d'Musek matkomponéiert huet.

2014 war hien am Corbi sengem Lidd *De gudden Drot* ze héieren.

## Soloalbumen
* 2002: *Esplanade*
* 2009: *Libero come Erminio*
* 2012: *M'avete rotto*

## Singelen
* 2013: * Meeting You* 

## Um Spaweck
* Discographie vum Cico op www.rateyourmusic.com
Black Brant

**Black Brant** ass d'Bezeechnung vun enger kanadescher Héichtefuerschungsrakéit. D'Rakéit gëtt vu Bristol Aerospace, enger Duechterentreprise vun der kanadescher Loft- a Raumfaartagentur Magellan Aerospace produzéiert.

D'Black Brant gëtt zanter 1959 a verschiddene Versioune gebaut. Haaptbenotzer vun där Rakéit sinn d'NASA, d'Canadian Space Agency an d'Arméi.

## Typpeniwwersiicht

## Um Spaweck

* Bristol Aerospace Websäit
* Magellan Aerospace Websäit
Banque Raiffeisen

D**'Banque Raiffeisen**, op Lëtzebuergesch *Raiffeisekeess* oder *Raiffeisebank* genannt, ass eng lëtzebuergesch Bank, déi 1926 no de Prinzipie vum Friedrich Wilhelm Raiffeisen gegrënnt gouf.

## Geschicht
D'Lëtzebuerger Baueren hu sech am 19. Joerhonnert zesummegedoen, fir besser kënnen zesummenzeschaffen a méi kompetitiv ze sinn. Déi éischt Genossenschaft (Kooperativ) ass den 3. Januar 1875 zu Wäiswampech gegrënnt ginn. No an no ass sou gutt wéi jiddereen, deen zu Lëtzebuerg an der Landwirtschaft an am Wäibau aktiv war, enger Genossenschaft bäigetrueden.

Dës Gesellschaften hu Sue gebraucht, fir kënnen z'investéieren, awer d'kommerziell Banken hu sech net fir de landwirtschaftleche Secteur intresséiert. Dofir huet de Joseph-Robert Lenné, nodeems hien iwwer dem Friedrich Wilhelm Raiffeisen seng Iddie gelies hat, schonn 1868 ervirgehuewen, datt et néideg wier e Spuer- a Kreditinstitut ze grënnen, dat e genossenschaftleche Charakter hätt. Seng Iddi ass awer eréischt 1925 mat der Grënnung vun den éischte Raiffeisekeesen ëmgesat ginn.

Den 9. Februar 1926 hu siwe lokal Raiffeisekeesen dunn d**Raiffeisenzentrale des Grossherzogtums Luxemburg'' (déi haiteg Bank) mat engem Kapital vun nëmmen 90 [[Lëtzebuerger Frang|Frang]] gegrënnt. De Raiffeisemodell huet sech séier entwéckelt a verbreet, an 1970 goufen et schonn 138 Raiffeisekeesen am ganze Groussherzogtum.

Mat der Zäit goufen d'Zerwisser an d'Clientèle erweidert. 1982 huet d**Raiffeisenzentrale* sech a *Caisse Centrale Raiffeisen* ëmbenannt an zënter dem 14. Juni 2001 heescht se *Banque Raiffeisen*.

Zanter 2016 besteet e Partenariat tëscht der  an de Finanzoperatioune vun der [[Post Luxembourg|Post]], dem sougenannte *Postscheck''-Service.

2019 hat d'Raiffeisebank 666 Employéen a war domat de 54-gréissten Employeur am Land an op der 10. Plaz am Personal-Ranking vun de Banken zu Lëtzebuerg.
Staatsrot (Gebai)

D**'Gebai vum Staatsrot** oder *Hôtel du Conseil d'État*, ass e Gebai an der Alstad vun der Stad Lëtzebuerg, um Eck vun der Rue Sigefroi an dem Boulevard Victor Thorn, do wou fréier d'Villa Werling stoung.

Et ass de Sëtz vum Staatsrot, engem consultativen Organ am Lëtzebuerger politesche System.

Eréischt zanter dem Dezember 1959 huet de Staatsrot säi Sëtz an dësem Gebai, virdrun hat hie keen eegent Gebai an huet am Mansfeld-Gebai an am Gebai vum Rechnungshaff siegéiert.

## Geschicht
Nodeems de Staat d'Villa Werling nom Zweete Weltkrich kaaft hat, gouf se 1959 ofgerappt fir d'Gebai vum Staatsrot bauen ze loossen. D'architektonescht Konzept vum Gebai huet doraus bestanen eng Verbindung hierzestellen tëscht der moderner Architektur a verschiddene Charakteristike vun den alen Haiser vum Fëschmaart.

D'Pläng fir d'Gebai goufe vum Constant Gillardin, ënnert der Opsiicht vum Hubert Schumacher, gezeechent. D'Aweiung vum Gebai war den 28. Januar 1960.

Den Tuerm op der nërdlecher Säit vum Gebai gouf gebaut fir dat onästhetescht Hannerhaus vun der fréierer Jousefsklinik ze verdecken, iwwerdeems d'Replik vun der Kolonnade vum Haus *[[Ënnert de Stäiler]]* op d'Initiativ vun der Groussherzogin Charlotte zeréckgeet.

Op Wonsch vum Staatsrot selwer a mam Accord vun der Regierung gouf d'Gebai vun 2004 u vum Fonds de rénovation de la vieille ville komplett renovéiert a vergréissert. Et gouf de 24. November 2006 ageweit.
## Biller
**Bannenan**

Luxembourg, Conseil d'État (intérieur) (2).jpg
Luxembourg, Conseil d'État (intérieur) (4).jpg
Luxembourg, Conseil d'État (intérieur) (5).jpg
Luxembourg, Conseil d'État (intérieur) (6).jpg

## Literatur
* Isabelle Yegles-Becker: "Bâtiment du Conseil d'Etat." in: ''Centenaire. Administration des bâtiments publics Luxembourg'' [sous la direction de Jean Leyder]. Luxembourg 2010, S. 88-89- ISBN 978-99959-680-0-7.

## Um Spaweck

* Der Staatsrat des Grossherzogtums Luxemburg (PDF), Broschür vum Service Information et presse vum Staatsministère, September 2013, ISBN 978-2-87999-222-8
Clark Gregg

De **Clark Gregg**, gebuer den 2. Abrëll 1962 zu Boston am Bundesstaat Massachusetts als **Robert Clark Gregg**, ass en US-amerikanesche Schauspiller. Hien huet seng Carrière 1988 ugefaangen.

Hie gouf mat senger Roll als *Agent [[Phil Coulson]]* an de Filmer vun der *[[Marvel Cinematic Universe]]* bekannt.

2013 krut hien de Saturn Award fir d'Roll am Film *[[The Avengers (Film 2012)|The Avengers]]*.

## Filmographie (Auswiel)

* 1988: *[[Things Change]]*
* 1989: *[[Fat Man and Little Boy]]*
* 1994: *[[I Love Trouble]]*
* 1994: *[[Clear and Present Danger]]*
* 1995: *[[The Usual Suspects]]*
* 1995: *[[Above Suspicion]]*
* 1997: *[[The Last Time I Committed Suicide]]*
* 1997: *[[The Spanish Prisoner]]*
* 1998: *[[The Adventures of Sebastian Cole]]*
* 1999: *[[Magnolia (Film)|Magnolia]]*
* 2000: *[[State and Main]]*
* 2001: *[[Artificial Intelligence: AI]]*
* 2001: *[[Lovely & Amazing]]*
* 2002: *[[One Hour Photo]]*
* 2003: *[[The Human Stain]]*
* 2004: *[[Spartan]]*
* 2004: *[[In Enemy Hands]]*
* 2004: *[[In Good Company]]*
* 2006: *[[When a Stranger Calls]]*
* 2006: *[[Bickford Shmeckler's Cool Ideas]]*
* 2006: *[[Hoot (Film)|Hoot]]*
* 2007: *[[In the Land of Women]]*
* 2007: *[[The Air I Breathe]]*
* 2008: *[[Choke]]*
* 2008: *[[Iron Man (Film 2008)|Iron Man]]*
* 2009: *[[(500) Days of Summer]]*
* 2010: *[[Iron Man 2]]*
* 2011: *[[Thor (Film 2011)|Thor]]*
* 2011: *[[Mr. Popper's Penguins]]*
* 2012: *[[The Avengers (Film 2012)|The Avengers]]*
* 2012: *[[Much Ado About Nothing]]*
* 2013: *[[Very Good Girls]]*
* 2013: *[[Trust Me (Film)|Trust Me]]*
* 2013: *[[The To Do List]]*
* 2013: *[[Labor Day]]*
* 2016: *[[Live by Night]]*

## Um Spaweck

__NOTOC__
Shuttle Landing Facility

D**'Shuttle Landing Facility** (**SLF**) ass eng Fluchplaz, déi vun der NASA um Kennedy Space Center gebaut gouf, fir mam Space Shuttle do landen ze kënnen.

Déi éischt Landung vun enger US-Raumfähr op der SLF war den 11. Februar 1984. Nom Fluch STS-41-B deen aacht Deeg gedauert hat, ass d'Challenger-Raumfär op der Pist gelant.

## Bunn
D'SLF huet nëmmen eng Pist, déi 3,2 km nordwestlech vum Vehicle Assembly Building läit. Si gëtt als Runway&nbsp;15 oder 33 bezeechent, jee nodeem, aus wéi enger Richtung ugeflunn gëtt (Kompassrichtungen 150° an 330°).

De Grondstee fir d'SLF gouf am Abrëll 1974 geluecht. No zwee Joer Bauzäit war d'Anlag fäerdeg a konnt vun der NASA a Betrib geholl ginn.

D'Landebunn ass 4572,0&nbsp; m laang an aus Bëtong an huet op op all Enn eng Verlängerung vun 304,8 &nbsp;m. Et ass engvun den 30 längste Bunnen op der Welt. D'Pist ass 91,4 m breet an huet u béide Säiten eng Asphaltsträif vu jee 15,2 &nbsp;m Breet. Dee gouf staark verdicht, sou datt en d'Gewiicht vun engem Orbiter droe kann.

D'Bëtongsschicht vun der Landepist ass an der Mëtt 41 cm déck a fällt zu de Säiten ëm dräi Zentimeter erof. Am Ufank war d'Pist komplett mat queesche Rillen duerchzunn, fir datt bei Reen d'Waasser besser konnt oflafen. D'Rille waren jee sechs Millimeter breet an déif an op enger Distanz vun dräi Zentimeter ugeluecht. Spéider goufe fir d'éischt op den Enner 1070 &nbsp;m riicht gemaach, bis am Joer 1994 déi ganz Pist frësch a glat gemaach gouf. Dat gouf gemaach fir d'Pneuen ze schounen.

Um südlechen Enn vun der Landebunn ass eng Parkplaz (167,6 m×149,3 m). Hei steet am Nordosten d*'[[Mate-Demate Device]]* e Spezialkran fir d'Orbitere vum Shuttle Carrier Aircraft erofzehuelen. Eppes méi wäit südlech ass d'Offaart fir bei d' Orbiter Processing Facility ze kommen.

## Gebrauch
D'Landebunn ass haaptsächlech wéinst der Landung vun de Space Shuttles bekannt. Do landen awer och Shuttleequippe virum Start a beim Terminal Countdown Demonstration Test. Ausserdeem starte vun do d'Parabelfligere vum Typ KC-135 an Transportfligere fir d'Rakéite vum Typ Pegasus.

## Kuckt och

* Kennedy Space Center

## Um Spaweck

*  NASA: Shuttle Landing Facility (SLF)
Ursula Karven

D**'Ursula Karven**, gebuer de 17. September 1964 zu Ulm als **Ursula Ganzenmüller**, ass eng däitsch Schauspillerin a Model.

Si spillt haaptsächlech an Televisiounsproduktiounen.

Ausserdeem ass si Auteure vun enger Rëtsch Bicher, haaptsächlech iwwer Yoga.

## Filmographie (Auswiel)

* 1982: Neonstadt
* 1984: Ein irres Feeling
* 1986-1992: Derrick (Tëleesserie, 2 Episoden)
* 1987: Beule oder wie man einen Tresor knackt
* 1989-1990: Das Erbe der Guldenburgs (Tëleesserie, 5 Episoden)
* 1990: Feuer, Eis & Dynamit
* 1990: Zwei Supertypen in Miami (Tëleesserie, 1 Episod)
* 1996: Hart aber herzlich - Jonathan unter Mordverdacht (Telefilm)
* 1996: 
* 1998: Rosamunde Pilcher (Tëleesserie, 1 Episod)
* 1998: Ich schenk dir meinen Mann
* 1999: Liebe ist stärker als der Tod
* 2000: Feindliche Schwestern - Wenn aus Liebe Hass wird
* 2000: Autsch, du Fröhliche
* 2001: Delta Team - Auftrag geheim! (Tëleesserie, 1 Episod)
* 2001: Holiday Affair
* 2001: Balko (Tëleesserie, 1 Episod)
* 2001: Der Club der grünen Witwen
* 2002: Vater braucht eine Frau
* 2002: Con Express
* 2002: Familie XXL
* 2003: Vergiss die Toten nicht
* 2003: Denninger - Der Mallorcakrimi (Tëleesserie, 1 Episod)
* 2004: Die Kommissarin (Tëleesserie, 1 Episod)
* 2005: Ein Fall für zwei (Tëleesserie, 1 Episod)
* 2005: Tote leben länger
* 2005-2008: Tatort (Tëleesserie, 6 Episoden)
* 2006: M.E.T.R.O. - Ein Team auf Leben und Tod (Telesserie, 10 Episoden)
* 2008: Ein starkes Team (Tëleesserie, 1 Episod)
* 2008: Stille Post
* 2009: Vulkan
* 2010: Der letzte Patriarch
* 2011: Mein Herz in Malaysia
* 2012: Nicht mit mir, Liebling
* 2012: Mein Herz in Malaysia
* 2012: SOKO Stuttgart (Tëleesserie, 1 Episod)
* 2013: Hattinger und die kalte Hand - Ein Chiemseekrimi
* 2013: Wer liebt, lässt los
* 2013: Eine unbeliebte Frau
* 2014: Katie Fforde - An deiner Seite
* 2014: Der Weg nach San Jose
* 2015: Katie Fforde - Das Weihnachtswunder von New York
* 2016: Katie Fforde - Warum hab ich ja gesagt?


## Bibliographie (Auswiel)
* 2003: *Yoga für die Seele*
* 2005: *Sina und die Yogakatze*
* 2006: *Das große Babybuch*
* 2006: *Das große Schwangerschaftsbuch*
* 2007: *Sinas Yogakatze und der singende Weihnachtsbaum*
* 2007: *Yoga für Dich*
* 2007: *Yoga für dich und überall*
* 2009: *Yoga del Mar - Power Yoga II*
* 2011: *Mein Kochbuch für Kochmuffel*
* 2013: *Loslassen Yoga-Weisheiten für dich und überall*

## Um Spaweck

* Offiziell Websäit vun der Ursula Karven
Ty Olsson

Den **Ty Olsson**, gebuer als **Tyler Victor Olsson** den 28. Januar 1974 zu Halifax an der Provënz Nova Scotia, ass e kanadesche Filmschauspiller a Synchronspriecher.

Hien huet seng Carrière 1988 ugefaangen. De Schauspiller gouf mat senger Roll als Vampir *Benny* an néng Episode vun der Televisiounsserie *[[Supernatural]]*, an och mat der Motion-Capture-Roll als *Red Donkey* am Film *[[War for the Planet of the Apes]]* (2017) bekannt.

2016 gouf hie fir den *UBCP Award* nominéiert. 2017 huet den Olsson de Leo Award fir d**bescht Härennieweroll an enger Televisiounsfilm'' gewonnen.

== Filmographie (Auswiel) ==

* 1998-99: ''[[The Crow: Stairway to Heaven]]'' (Tëleesserie, 5 Episoden)
* 1999: ''[[Lake Placid (Film)|Lake Placid]]''
* 2000: ''[[How to Kill Your Neighbor's Dog]]''
* 2001: ''[[Valentine (Film 2001)|Valentine]]''
* 2001-05: ''[[Andromeda (Televisiounsserie)|Andromeda]]'' (Tëleesserie, 3 Episoden)
* 2002: ''[[Stark Raving Mad]]''
* 2003: ''[[Dreamcatcher]]''
* 2003: ''[[Willard (Film)|Willard]]''
* 2003: ''[[Agent Cody Banks]]''
* 2003: ''[[X2]]''
* 2004: ''[[Miracle (Film 2004)|Miracle]]''
* 2004: ''[[Walking Tall]]''
* 2004: ''[[The Chronicles of Riddick]]''
* 2004: ''[[Kingdom Hospital]]'' (Tëleesserie, 10 Episoden)
* 2005-09: ''[[Battlestar Galactica (Televisiounsserie 2004)|Battlestar Galactica]]'' (Tëleesserie, 8 Episoden)
* 2005: ''[[Elektra (Film)|Elektra]]''
* 2005: ''[[Just Friends (Film 2005)|Just Friends]]''
* 2005: ''[[Chaos (Film 2005)|Chaos]]''
* 2006-09: ''[[Men in Trees]]'' (Tëleesserie, 16 Episoden)
* 2006: ''[[Firewall (Film)|Firewall]]''
* 2006: ''[[RV (Film)|RV]]''
* 2006: ''[[Deck the Halls]]''
* 2006-15: ''[[Supernatural]]'' (Tëleesserie, 9 Episoden)
* 2007: ''[[Married Life]]''
* 2007: **'
* 2008: *[[Chaos Theory]]*
* 2008: *[[The Day the Earth Stood Still]]*
* 2009: *[[Defying Gravity (Televisiounsserie)|Defying Gravity]]* (Tëleesserie, 12 Episoden)
* 2011: *[[Rise of the Planet of the Apes]]*
* 2011: *[[The Twilight Saga: Breaking Dawn - Part 1]]*
* 2011-12: *[[True Justice (Televisiounsserie)|True Justice]]* (Tëleesserie, 7 Episoden)
* 2012: *[[The Twilight Saga: Breaking Dawn - Part 2]]* (oncreditéiert)
* 2014: *[[Godzilla (Film 2014)|Godzilla]]*
* 2014: *[[Cut Bank]]*
* 2014-17: *[[The 100 (Televisiounsserie)|The 100]]* (Tëleesserie, 10 Episoden)
* 2014-15: *[[Continuum (Televisiounsserie)|Continuum]]* (Tëleesserie, 4 Episoden)
* 2015: *[[12 Rounds 3: Lockdown]]*
* 2015: *[[Life on the Line (Film)|Life on the Line]]*
* 2017: *[[The Shack (Film 2017)|The Shack]]*
* 2017: *[[War for the Planet of the Apes]]*
* 2017: *[[Slasher (Televisiounsserie)|Slasher]]* (Tëleesserie, 6 Episoden)
* 2018: *[[The Man in the High Castle (Televisiounsserie)|The Man in the High Castle]]* (Tëleesserie, 6 Episoden)

## Um Spaweck
* Offiziell Websäit
Offenbach am Main

**Offenbach am Main** ass eng Stad an der Bundesrepublik Däitschland. Mat bal 119.000 Awunner (2013) ass si déi fënneftgréisst Stad vun Hessen.

## Um Spaweck

* Offiziell Säit vun Offenbach
Wiichtelhaus zu Beggen

D**'Wiichtelhaus**, oder **Wiichtelchershaus** ass en Haus aus Mollongen am historeschen Zentrum vum Quartier Beggen an der Stad Lëtzebuerg.

D'Haus, dat tëschent 1740 a 1760 gebaut gouf, krut säin Numm wéinst enger Seechen, no där an dësem Haus Wiichtelcher gewunnt hätten, déi den Awunner vu Beggen a schwéierer Zäit gehollef hätten an, déi derzou bäigedroen hunn, der Uertschaft hir Identitéit ze ginn.. Haut nach ginn d'Spiller vum FC Avenir Beggen *Wiichtelcher* genannt.

Am September 2016 ass ëm d'Haus eng Poleemik entstanen, wéi bekannt gouf, datt d'Gemeng Lëtzebuerg d'Autorisatioun fir d'Ofrappe vum Haus ginn hat. Wéi sech Bierger vu Beggen an och Vertrieder vun der Associatioun Sauvegarde du patrimoine fir d'Erhale vum Haus agesat hunn, huet d'Buergermeeschtesch Lydie Polfer d'Ofrappe vum Haus provisoresch gestoppt.

De 26. September 2016 huet de Stater Gemengerot e positiven Avis fir d'Klasséierung vum Wiichtelchershaus decidéiert.

## Geschicht
D*'Wiichtelchershaus* gouf mat Mollonge gebaut, dat warscheinlech tëschent 1740 a 1760. Et ass warscheinlech dat eelst Haus vu Beggen dat nach erhalen ass.

Am Ufank vum 19. Joerhonnert gouf d'Gebai als éischt Wanterschoul zu Beggen benotzt. Vun der Mëtt vum 19. Joerhonnert bis zum Zweete Weltkrich hat d'Rousenziichterei *Jungblut Frères* hire Sëtz am Haus. Do huet och déi éischt Léierin vu Beggen, d'Susanne Jungblut, gewunnt.

Den 1. Juni 2016 huet d'Gemeng Lëtzebuerg d'Autorisatioun fir d'Ofrappe vum Haus accordéiert. Op der Plaz sollt eng Residenz mat Appartementer gebaut ginn. De 17. Juli 2016 huet de Service des sites et monuments nationaux der Gemeng Lëtzebuerg matgedeelt, datt d'Verwaltung eng Prozedur ageleet hätt, fir d'Haus op den Zousaz-Inventaire vun den nationale Monumenter ze setzen.

Wéi d'Ofrappe vum Haus allgemeng bekannt gouf, hunn intresséiert Leit a Vertrieder vun der Associatioun *Sauvegarde du patrimoine* de 14. September 2016 eng Protestmanifestatioun - eng symbolesch Garde - beim Haus organiséiert, un där zirka 40 Leit deelgeholl hunn, dorënner och e puer Membere vum Stater Gemengerot. D'Buergermeeschtesch Lydie Polfer ass och op d'Plaz komm an huet matgedeelt, datt d'Haus net géif ofgerappt ginn.

De 26. September 2016 huet de Gemengerot decidéiert, e positiven Avis fir d'Klasséiere vum Wiichtelchershaus ze ginn.

## Literatur
* Ruppert, R., 2016. *Empörung über geplanten Abriss. Mahnwache am Mittwochvormittag für "Wichtelhaus" in Beggen.* Luxemburger Wort vum 13. September 2016, S. 20.
* Ruppert, R., 2016. *"Wiichtelhaus" vor Abriss gerettet. Eigentümer, Stadt Luxemburg und Denkmalschutzamt werden über Zukunft der Immobilie beraten.* Luxemburger Wort vum 15. September 2016, S. 28.

## Kuckt och
* Haus Melchior Bourg-Gemen um Lampertsbierg

## Um Spaweck
Luigi Carlo Borromeo

De **Luigi Carlo Borromeo**, gebuer de 26. Oktober 1893 zu Graffignana an Italien a gestuerwen de 4. Juli 1975 zu Pavia, war en italieenesche Bëschof.

De Luigi Carlo Borromeo gouf den 30. Mäerz 1918 zum Paschtouer geweit.

De 4. November 1951, huet de Pius XII. hien als Weibëschof vu Lodi an der Lombardei ernannt.

1952 gouf hien zum Bëschof vum Bistum Pesaro ernannt wou e bis 1975 aktiv war.

## Literatur
* Ernesto Preziosi, *"La marea che sale…" Mons. Luigi Borromeo vescovo di Pesaro e l'apertura a sinistra*, in *Frammenti. Quaderni per la ricerca*, nº 11, 2007.

## Um Spaweck
* De Luigi Carlo Borromeo op Catholic Hierarchy
* Websäit vum Äerzbistum Pesaro
Mirwart

**Mirwart** ass eng Uertschaft an der Gemeng Saint-Hubert an der belscher Provënz Lëtzebuerg.

Zanter dem Abrëll 2016 steet Mirwart op der Lëscht vun de schéinsten Dierfer a Wallounien.
## Kuckeswäertes
*D'Schlass vu Mirwart
Solar Maximum Mission

D**'Solar Maximum Mission** (**SMM**), oder *SolarMax* genannt, war eng Satelittemissioun vun der NASA fir d'Observatioun vun eiser Sonn, besonnesch awer vu Sonneneruptiounen. De Sattelit gouf vun der Firma Fairchild gebaut an de 14. Februar 1980 um 15:57 Auer UTC mat enger Delta-Rakéit gestart. D'Solar-Maximum-Missioun war den 2. Dezember 1989 eriwwer, wéi de Satellit an d'Äerdatmosphär agetratt ass an do vergloust ass.

## Instrumenter
De Satellit hat follgend Instrumenter u Bord:
* Moossinstrument fir d'Bestralungsstäerkt: (Active Cavity Radiometer Irradiance Monitor, ACRIM)
* Spektrometer fir Gammastralung (Gamma-Ray Spectrometer, GRS)
* Spektrometer fir haart Röntgenstralung (Hard X-Ray Burst Spectrometer, HXRBS)
* Polychromator fir mëll Röntgenstralung (Soft X-Ray Polychromator, XRP)
* Spektrometer fir haart Röntgenstralung (Hard X-ray Imaging Spectrometer, HXIS)
* Spektrometer a Polarimeter fir Ultraviolettstralung (Ultraviolet Ultraviolet Spectrometer and Polarimeter, UVSP) 
* Koronograph

## Reparatur am Weltraum
Am Januar 1981 waren dräi Sécherunge vun der Lagreegelung vum Satellit duerchgebrannt. Doduerch war et net méi méiglech, den SMM genee op d'Sonn auszeriichten. De 6. Abrëll 1984 hat d'Raumfähr Challenger de SolarMax wärend hirer Missioun STS-41-C ugeflunn. Dobäi gouf de Satellit an d'Notzlaaschtbucht vum Space Shuttle gehuewen, fir en ze reparéieren (eng.: On-Orbit Servicing). Doduerch gouf d'Liewenszäit vum SMM-Satellit ëm e puer Joer verlängert. D'Missioun gouf 1985 am IMAX-Film *The Dream Is Alive* porträtéiert.

De Solar Max war den éischte Satellit, deen am Weltraum agefaangen, reparéiert an nees ausgesat gouf.

## Resultater
Opfällegerweis weist den ACRIM-Instrumentenset (Active Cavity Radiometer Irradiance Monitor) vum SMM, datt entgéint den Erwardungen, d'Sonn wärend dem Maximum vum Sonnefleckenzyklus (Zäitpunkt mat de meeschte Sonneflecken) méi hell ass. Dat kënnt dohier, well d'Sonneflecke vu sougenannte Faculae hell ëmrummt sinn, déi de Verdonklungseffet vun de Sonneflecken méi wéi ausgläichen.

Tëscht 1987 an 1989 goufe mam Koronograph zéng Sonnesträifer entdeckt.

## Kuckt och

* Orbiting Solar Observatory

## Um Spaweck

*  HEASARC, SMM
*  JPL, SMM
*  Marshall Space Flight Center, SMM
*  The Solar Maximum Mission
*  Repairing Solar Max
Centaure

**Centaure** ass eng zweestufeg franséisch Héichtefuerschungsrakéit. Si besteet aus enger "Bélier"-Startstuf an enger "Venus"-Uewerstuf.

D'Centaure gouf 230-mol gebaut a vun Hammaguir, Reggane, CELPA, Salto di Quirra, Esrange, Thumba, Sonmiani an Andøya gestart. D'Centaure hat eng maximal Notzlaascht vu 60&nbsp;kg, eng Spëtzenhéicht vun 140&nbsp;km, e Startschub vu 44&nbsp;kN, eng Startmass vu 457&nbsp;kg, an en Duerchmiesser vun 0,28&nbsp;m an eng Längt vu 6,02&nbsp;m.

D'Centaure hat am Ganze fënnef Feelschléi. 97,3&nbsp;% Flich waren erfollegräich. Den éischte Feelschlag war den 1. Dezember 1962, dee leschten de 14. Abrëll 1969.

Si gehéiert zu enger Famill vu Feststoffrakéiten, déi aus der Bélier, der Centaure, der Dragon, der Dauphin an der Éridan bestoung.

## Kuckt och

* Lëscht vu Rakéitentyppen
## Um Spaweck
*  Encyclopedia Astronautica: Centaure
*  Artikel mat Fotoen op der Websäit vum Musée des Arts et Métiers
Bélier

D**'Bélier** war eng franséisch Héichtefuerschungsrakéit a war den Ausgangspunkt fir eng ganz Rei vu Feststoffrakéiten, déi aus der Bélier, der Centaure, der Dragon, der Dauphin an der Éridan bestoung.

D'Bélier gouf an dräi Versiounen tëscht 1961 an 1970 vun Hammaguir, Salto di Quirra, Ile du Levant an Kourou gestart. Si gouf och als Uewerstuf vun anere franséischen Héichtefuerschungsrakéite benotzt.

D'Bélier war eestufeg. D*'Jericho*-Dreifwierk huet 20&nbsp;kN Startschub geleescht an huet 230&nbsp;kg Dreifstoff an 23 Sekonne verbrannt. No 175 Sekonne gouf eng Héicht vun 135&nbsp;km erreecht.

## Bélier I
*Notzlaascht: 30&nbsp;kg
*Spëtzenhéicht: 80&nbsp;km
*Startschub: 20,00&nbsp;kN
*Startmass: 313&nbsp;kg
*Duerchmiesser: 0,31 m
*Längt: 4,01 m
*Schautespanwäit: 0,78 m

## Bélier II
*Notzlaascht: 30&nbsp;kg
*Spëtzenhéicht: 130&nbsp;km
*Startschub: 21,50&nbsp;kN
*Startmass: 352&nbsp;kg 
*Duerchmiesser: 0,31 m
*Längt: 5,90 m
*Schautespanwäit: 0,78 m

## Kuckt och

* Lëscht vu Rakéitentyppen
## Um Spaweck
*  Encyclopedia Astronautica: Belier
*  Artikel mat Fotoen op der Websäit vum Musée des Arts et Métiers
Vaira Vīķe-Freiberga

D**'Vaira Vīķe-Freiberga**, gebuer den 1. Dezember 1937 zu Riga, war vun 1999 bis 2007 Presidentin vun der Republik Lettland.

1944 ass d'Vaira Vīķe-Freiberga mat hiren Elteren ë.&nbsp;a. an Däitschland, Marokko a Kanada geflücht. Do huet si op der Universitéit vun Toronto an op der McGill-Universitéit studéiert a gouf 1965 a Psychologie promovéiert.

Vun 1965 bis 1998 huet si als Professesch fir Psychologie op der Universitéit vu Montréal enseignéiert.

1998 goung si hannescht a Lettland a gouf Direktesch vum Letteschen Institut, dat Lettland am Ausland méi bekannt sollt maachen. Dat Joer drop gouf si als Nofollgerin vum Guntis Ulmanis zur Presidentin dvun er Republik Lettland gewielt. 2003 gouf si vum Parlament fir en zweet Mandat, bis 2007, gewielt. Den 8. Juli 2007 gouf si vun hirem Nofollger Valdis Zatlers ofgeléist.

D'Vaira Vīķe-Freiberga ass mam Informatiksprofesser Imants Freibergs bestuet a Mamm vun zwee Kanner.

## Wierker
* Vaira Vike-Freiberga (ed.): Linguistics and poetics of Latvian folk songs: essays in honour of the sesquicentennial of the birth of Kr. Barons (= McGill Queen's studies in ethnic history; 4). Kingston [u.a.]: McGill-Queen's Univ. Press 1989. ISBN 0-7735-0661-6.
* Vaira Vīķe-Freiberga: Dzintara kalnā: apceres par latviešu tautasdziesmām. Rīga: Zvaigzne 1993. ISBN 5-405-00949-0. (Buch über lettische Volkslieder, *lettisch*)
* Vaira Vīķe-Freiberga: Trejādas saules, hronoloģiskā saule. Rīga: Karogs 1999. ISBN 9984-505-52-9.
* Vaira Vīķe-Freiberga: Saules zīme. Rīga: Nordik 1999. ISBN 9984-675-08-4. 
* Vaira Vike-Freiberga: Latvia's place in a new Europe. in: European Essay, 13/2000.
* Vaira Vike-Freiberga: Die Republik Lettland und das Land Nordrhein-Westfalen - Partner in einem vereinten Europa. in: Industrieclub Düsseldorf, Heft 15/2001.

## Literatur
* Ausma Cimdiņa: In the name of freedom: President of Latvia Vaira Vīķe-Freiberga. A biography. Rīga: Jumava 2003. ISBN 9984-05-685-6. 
* Nadine Vitols Dixon: Le parcours d'une vie: Vaira Vīķe-Freiberga, Présidente de Lettonie. Rīga: Pētergailis 2005. ISBN 9984-33-141-5.

## Um Spaweck

* Biografie vun der Vaira Vīķe-Freiberga
Graffignana

**Graffignana** ass eng italieenesch Gemeng an der Lombardei.

## Persoune vu Graffignana
* Luigi Carlo Borromeo, e Bëschof vu Pesaro vun 1953 bis 1975.

## Um Spaweck

* Lombardia Beni Culturali
Margrethe II. vun Dänemark

D**'Margrethe II. vun Dänemark** , gebuer de 16. Abrëll 1940 zu Kopenhagen als *Margrethe Alexandrine Þórhildur Ingrid*, war vum 14. Januar 1972 bis de 14. Januar 2024 Kinnigin a Staatscheffin vun Dänemark (*Danmarks Dronning*), vun de Färöer a vu Grönland.

Si kënnt aus der Famill Schleswig-Holstein-Sonderburg-Glücksburg, enger Niewelinn vum Haus Oldenburg.

D'Margrethe ass déi eelst Duechter vum Frederik IX. vun Dänemark (1899–1972) a senger Fra Ingrid vu Schweden (1910–2000). Nodeems hire Papp 1947 zum Kinnek proklaméiert gi war, gouf ufanks hire Monni Knut vun Dänemark Trounfollger. 1953 huet eng Ännerung vun der Verfassung et méiglech gemaach, datt och eng weiblech Successioun méiglech wier.

Si ass d'Wittfra vum Henri de Laborde de Monpezat (Prënz Henrik vun Dänemark), deen se 1967 bestuet hat, an deen 2018 gestuerwen ass. Si hunn zwéi Jongen:
* De Frederik (* 26. Mee 1968), zanter dem 14. Januar 2024 Kinnek vun Dänemark;
* De Prënz Joachim (* 7. Juni 1969).
An der Usprooch fir Neijoerschdag 2024 huet si matgedeelt, datt se de 14. Januar 2024 zugonschte vun hirem Fils Frederik ofdanke géif.

## Gielercher (Auswiel)
### Lëtzebuerg

## Um Spaweck

* Websäit vum däneschen Haff
Dragon (Rakéit)

D**'Dragon** ass eng zweestufeg franséisch Feststoffrakéit fir Héichtefuerschung. Als éischt Stuf gouf en Dreifwierk mam Numm *Stromboli* benotzt (Duerchmiesser 56&nbsp;cm), dat a 16 Sekonne 675&nbsp;kg Dreifstoff verbrannt huet an domat e maximale Schub vun 88&nbsp;kN gebilt huet. D'Bélier gouf als Uewerstuf agesat.

Si huet domat zu enger Famill vu Feststoffrakéite gehéiert, déi aus der Bélier, der Centaure, der Dragon, der Dauphin an der Éridan bestoung. D'Dragon gouf a verschiddene Varianten tëscht 1962 an 1973 agesat.

D'Notzlaascht vun 30 bis 120&nbsp;kg konnt domat op Parabelflich tëscht 390 a 700&nbsp;km Héicht bruecht ginn.

## Kuckt och

* Lëscht vu Rakéitentyppen

## Literatur
* Heinz Mielke "Lexikon Raumfahrt" transpress VEB Verlag für Verkehrswesen Berlin 1970 S. 80
* Peter Stache "Raketen" transpress VEB Verlag für Verkehrswesen Berlin 1981 S. 22 ff (Artikel: Éridian)

## Um Spaweck
*  Encyclopedia Astronautica: http://www.astronautix.com/d/dragon1.html
*  Encyclopedia Astronautica: http://www.astronautix.com/d/dragon2b.html
*  Encyclopedia Astronautica: http://www.astronautix.com/d/dragon3.html
*  Artikel mat Fotoen op der Websäit vum Musée des Arts et Métiers
Schimon Peres

De **Schimon Peres** (hebräesch: שמעון פרס, ursprénglech *Szymon Perski*), gebuer den 2. August 1923 zu Wiszniew, deemools a Polen, haut a Wäissrussland, a gestuerwen den 28. September 2016 zu Tel Aviv, war en israeelesche Politiker a Friddensnobelpräisdréier. Hie war vun 2007 bis de 24. Juli 2014 Staatspresident vun Israel.

Vidru war de Peres am Abrëll 1977 kuerz Ministerpresident vun Israel, dann nees vun 1984 bis 1986, an eng drëtt Kéier no der Ermuerdung vum Jitzchak Rabin, vun 1995 bis 1996. Hie war och, vun 2001 bis 2002, Vize-Regierungschef an Ausseminister an der Regierung vum Ariel Scharon, an dann nees vun 2005 bis 2007 ënner dem Ariel Scharon an dem Ehud Olmert. Den 13.&nbsp;Juni 2007 gouf hie vun der Knesset, dem israeelesche Parlament, als Nofollger vum Mosche Katzav zum néngte Staatspresident vun Israel gewielt. Hien huet dës Fonctioun de 15. Juli 2007 ugetrueden. Den 10. Juni 2014 gouf de Reuven Rivlin zu sengem Nofollger gewielt.

Hie war och e puermol President vun der israeelescher Aarbechterpartei Awoda, aus där en awer 2006 ausgetrueden ass.

De Peres gouf an den 1950er Joren Generaldirekter (Staatssekretär) am Verdeedegungsministère an huet an där Fonctioun wichteg Kontrakter iwwer Waffeliwwerungen u säi Land arrangéiert. 1959 gouf hien eng éischt Kéier als Deputéierten an d'Knesset gewielt.Vun 1959 bis 1965 war hien delegéierte Verdeedegungsminister. 1969 gouf e Minister fir Immigratioun an Integration, 1970 fir Verkéier a Kommunikatioun an 1974 fir Informatioun, fir kuerz dono als Nofollger vum Mosche Dajan Verdeedegungsminister ënnert dem Jitzchak Rabin ze ginn.

1994 krut hien zesumme mam Jassir Arafat an dem Jitzchak Rabin de Friddensnobelpräis fir seng Verdéngschter am Oslo-Friddensprozess.

## Literatur
* Tamar Amar-Dahl: *Shimon Peres. Friedenspolitiker und Nationalist.* Schöningh Verlag, Paderborn 2010, ISBN 978-3-506769107.

## Um Spaweck
Bélier (Homonymie)

D'Bezeechnung **Bélier** steet fir follgend Begrëffer:

* Bélier, eng franséisch Héichtefuerschungsrakéit.
* Bélier, en einfachen automatesche System an der Hydraulik fir Waasser ze pompelen.
* Bélier, eng Regioun am Zentrum vun der Côte d'Ivoire.
* Bélier, e Remorqueur vun der franséischer Marinn.
* Bélier, en Haff a Lieu-dit an der Gemeng Saint-Étienne-de-Chomeil am Cantal.

Bélier steet och fir follgend Familljennimm:
* Frédéric Bélier-Garcia (* 1965), e franséischen Theaterregisseur.
* Gaston Bélier (1863–1938), e franséischen Organist.
* Sandrine Bélier (* 1973), eng franséisch Politikerin, MdEP.
Chileenesche Peso

De **chileenesche Peso** (CLP) ass zanter dem 29. September 1975 d'Wärung vun der Republik Chile.

Den haitege Peso gouf den 29. September 1975 mam Dekreet Nr. 1.123 agefouert an huet de chileeneschen Escudo ersat, dee bis dohi gëlteg war.

Bis 1984 war de Peso an 100 Centavos ënnerdeelt.

Et gëtt Mënze vun 1, 5, 10, 50, 100 a 500 Peso, a Billjeeë vun 1000, 2000, 5000, 10.000 an 20.000 Pesos.

2016 huet ee ronn 700 Pesos fir 1 Euro kritt.

## Um Spaweck
Valparaíso

**Valparaíso** ass eng Hafestad am Chile mat ca. 278.000 Awunner (905.300, wann een d'Aglomeratioun matzielt - Stand: 2004).

Valparaíso läit an enger Bucht am Pazifeschen Ozean, déi no Norden hin op ass. Den Hafen ass ee vun de wichtegsten aus dem Land.

Si ass de Sëtz vum chileenesche Kongress. Zu der Stad gehéieren och d'Desventuradas-Inselen, déi iwwer 1.000&nbsp;km ewech leien.

D'Stad gëllt als kulturell Haaptstad vum Chile a gëtt an enger Abberzuel vu literareschen, musikaleschen oder kënschtlereschen Interpretatiounen evoquéiert. Am Juli 2003 gouf déi historesch Alstad mat hirer Architektur aus dem 19. an 20. Joerhonnert vun der UNESCO als Weltkulturierwen deklaréiert.

## Kuckt och
* Lëscht vun de Weltierwen (Amerika)

## Um Spaweck
Māris Kučinskis

De **Māris Kučinskis**, gebuer den 28. November 1961 am Bezierk Limbaži, ass e lettesche Politiker an zanter dem 11. Februar 2016 Ministerpresident vu sengem Land.

De Kučinskis huet 1983 bis 1988 op der Universitéit vu Lettland zu Riga Ekonomie studéiert. Dono huet hien an der Kommunalverwaltung vu Valmiera geschafft. 1991 gouf e Matgrënner vun der Firma „SIA Apgāds“, déi mat Baumaterial gehandelt huet. Ausserdeem huet hie fir de lokalen Energieproduzent *Valmieras enerģija* an d'Immobilieverwaltungsfirma *Valmieras namsaimnieks* geschafft. Zënter 2011 huet hie fir d'Associatioun vun de grousse Stied vu Lettland geschafft, a gouf 2013 hire President. Ausserdeem ass hien zênter 2012 un der Spëtzt vun der Lobby-Agence *Liepājas pārstāvniecība Rīgā* ("Representatioun vu Liepāja zu Riga").

Politesch huet hie sech zënter 1994 an der Kommunalpolitik, am Gemengerot vu Valmiera, engagéiert an deem e vun 1996 bis 2003 President war, souwéi en och zwee Joer President vum deempolege Rajon Valmiera war. 1998 huet en op der Lëscht vun der Tautas partija (Volkspartei, ouni Succès fir en Deputéiertemandat am Saeima, dem lettesche Parlament, kandidéiert, ass dunn awer 2003 'nogeréckelt'. Von 2004 bis 2006 war e Minister fir regional Entwécklung a kommunal Autonomie. Vun 2006 bis 2010 war en nees Deputéierten. Hien huet d'Partei gewiesselt, gouf dono net erëmgewielt, a konnt eréischt 2014 nees e Sëtz am Parlament kréien.

Nom Récktrëtt vun der Ministerpresidentin Laimdota Straujuma am Dezember 2015 huet de President Raimonds Vējonis den 13. Januar 2016 de Kučinski, chargéiert, eng nei Regierung ze forméieren. Den 11. Februar 2016 gouf hie vun der Saeima zum 13. Ministerpresident vu Lettland gewielt.

## Um Spaweck
Katherine Cannon

D**'Katherine Cannon**, gebuer de 6. September 1953 zu Hatford am Bundesstaat Connecticut, ass eng US-amerikanesch Schauspillerin. Si huet hir Karriär 1969 ugefaangen.

D'Cannon gouf gréisstendeels mat Rollen an den Televisiounsserië bekannt.

Hire Mann ass den Dean Butler.

## Filmographie (Auswiel)
* 1971: *[[Fools' Parade]]*
* 1974: *[[Alithini idoni]]*
* 1977-78: *[[Baa Baa Black Sheep]]* (Televisiounsserie, 7 Episoden)
* 1981-83: *[[Father Murphy]]* (Televisiounsserie, 34 Episoden)
* 1984: *[[The Red Fury]]*
* 1987: *[[The Hidden (Film 1987)|The Hidden]]*
* 1992-2000: *[[Beverly Hills 90210]]* (Televisiounsserie, 40 Episoden)
* 2002: *[[Shattered Lies]]*

## Um Spaweck
Brooklyn (Film 2015)

** Brooklyn** ass e brittesch-kanadesch-iresche Film vum John Crowley aus dem Joer 2015 no engem Roman vum Colm Tóibín.

## Ëm wat geet et am Film?
D'Eilis verléisst Irland fir an de Vereenegte Staaten eng Aarbecht ze fannen. Zu Brooklyn begéint hat den Toni de Jong vun italieeneschen Awanderer…

## Um Spaweck
* De Film op der IMDb
* Sight and Sound Magazine
Dauphin (Rakéit)

D**'Dauphin** war eng eestufeg franséisch Héichtefuerschungsrakéit, vun där tëscht 1967 an 1978 sechs Exemplare gestart goufen. Et war eng modifizéiert Dragonstarstuf mat méi enger grousser Rakéitespëtzt fir Notzlaaschten.

D'Dauphin hat en Duerchmiesser vu 56&nbsp;cm an eng Längt vu 6,21&nbsp;m. D'Startmass war zirka 1132&nbsp;kg, dovu ware 686&nbsp;kg Dreifstoff. Mat engem Startschub vun 90&nbsp;kN gouf eng Notzlaascht vun 130&nbsp;kg op eng Spëtzenhéicht vun 150&nbsp;km bruecht.

D'Dauphin huet domat zu enger Famill vu Feststoffrakéite gehéiert, déi aus der Bélier, der Centaure, der Dragon, der Dauphin an der Éridan bestoung.

## Startlëscht

## Kuckt och

* Lëscht vu Rakéitentyppen

## Um Spaweck
*  Encyclopedia Astronautica: Dauphin
*  From Belier to Eridan
Éridan

D**'Éridan** ass eng zweestufeg franséisch Héichtefuerschungsrakéit, déi duerch de Gebrauch vum *Stromboli-Dreifwierk* vun der Dragon respektiv vun der Dauphin als éischt an zweet Stuf entstoung. Si gehéiert domat zu enger Famill vu Feststoffrakéiten, déi aus der Bélier, der Centaure, der Dragon, der Dauphin an der Éridan bestoung.

Als leeschtungsfäegst Versioun vun där Rei konnt si Notzlaaschte vun 100 bis 420&nbsp;kg op Héichte vun 200 bis max. 460&nbsp;km bréngen. Si huet dofir 230 bis 350 Sekonne gebraucht

Den éischte Start war de 26. September 1968 vun der Startplaz Kourou, deen awer feelgeschloe war. 12 weider Starte vun deem Terrain sinn an der Zäit vum 12. Abrëll 1969 bis de 14. November 1979 op Héichte vun 196 bis 420&nbsp;km gemaach ginn. Zwee Exemplare goufen am Januar an am Februar 1975 vun de Kerguelen aus gestart.

## Kuckt och

* Lëscht vu Rakéitentyppen

## Um Spaweck
*  Encyclopedia Astronautica: Eridan
Liev Schreiber

Den **''Isaac'' Liev Schreiber**, gebuer de 4. Oktober 1967 zu San Francisco am Bundesstaat Kalifornien, ass en US-amerikanesche Schauspiller.

Hien huet seng Karriär als Theaterschauspiller am Joer 1993 an als Filmschauspiller 1994 ugefaangen. 4-mol war hie fir e Golden Globe Award an 3-mol fir e Primetime Emmy Award nominéiert.

Hien ass en Hallefbrudder vum Pablo Schreiber. Vun 2005 bis 2016 huet hien zesumme mat der Schauspillerin Naomi Watts gelieft.

## Filmographie (Auswiel)

* 1994: *[[Mixed Nuts]]*
* 1995: *[[Party Girl (Film)|Party Girl]]*
* 1995: *[[Mad Love (Film)|Mad Love]]*
* 1996: *[[The Daytrippers]]*
* 1996: *[[Walking and Talking]]*
* 1996: *[[Big Night (Film)|Big Night]]*
* 1996: *[[Ransom (Film 1996)|Ransom]]*
* 1996: *[[Scream (Film 1996)|Scream]]*
* 1997: *[[Scream 2]]*
* 1998: *[[Phantoms (Film 1998)|Phantoms]]*
* 1998: *[[Sphere (Film)|Sphere]]*
* 1998: *[[Twilight (Film)|Twilight]]*
* 1998: *[[Desert Blue]]*
* 1999: *[[A Walk on the Moon]]*
* 1999: *[[Jakob the Liar]]*
* 1999: *[[The Hurricane (Film)|The Hurricane]]*
* 2000: *[[Hamlet (Film 2000)|Hamlet]]*
* 2000: *[[Scream 3]]*
* 2001: *[[Kate & Leopold]]*
* 2002: *[[The Sum of All Fears (Film 2002)|The Sum of All Fears]]*
* 2004: *[[The Manchurian Candidate]]*
* 2006: *[[The Omen (Film 2006)|The Omen]]*
* 2006: *[[The Painted Veil]]*
* 2007: *[[Love in the Time of Cholera]]*
* 2008: *[[Defiance (Film 2008)|Defiance]]*
* 2009: *[[X-Men Origins: Wolverine]]*
* 2009: *[[Taking Woodstock]]*
* 2010: *[[Repo Men]]*
* 2010: *[[Every Day (Film)|Every Day]]*
* 2010: *[[Salt (Film)|Salt]]*
* 2011: *[[Goon]]*
* 2012: *[[Mental (Film)|Mental]]*
* 2012: *[[The Reluctant Fundamentalist]]*
* 2012: *[[Movie 43]]*
* 2013: *[[The Last Days on Mars]]*
* 2013: *[[The Butler]]*
* 2013: *[[A Perfect Man]]*
* 2014: *[[Pawn Sacrifice]]*
* 2015: *[[Spotlight (Film)|Spotlight]]*
* 2016: *[[The 5th Wave]]*
* 2016: *[[Chuck (Film)|Chuck]]*
* 2017: **

## Theaterrollen um [[Broadway-Theater|Broadway]]
* 1993: *In the Summer House* - als Lionel
* 2000-01: *Betrayal* - als Jerry
* 2005: *Glengarry Glen Ross* - als Richard Roma
* 2007: *Talk Radio* - als Barry Champlain
* 2010: *A View From the Bridge* - als Eddie
* 2016-17: *Les Liaisons Dangereuses* - als Le Vicomte de Valmont

## Um Spaweck
Lynn Collins

D****Viola* Lynn Collins*', gebuer de 16. Mee 1977 zu Houston am Bundesstaat Texas, ass eng US-amerikanesch Schauspillerin. Si huet hir Karriär 1999 ugefaangen.

D'Collins gouf gréisstendeels mat hirer Roll als *[[Dejah Thoris]]* am Film *[[John Carter (Film)|John Carter]]* an och mat Rollen a Filmer *[[Uncertainty]]*, *[[X-Men Origins: Wolverine]]* an anerer bekannt.

## Auszeechnungen
* 2005: Nominéierung fir de Golden Satellite Award,
* 2009: Nominéierung fir den Teen Choice Award.

## Filmographie (Auswiel)

* 2003: *[[Down with Love]]*
* 2004: *[[50 First Dates]]*
* 2004: *[[13 Going on 30]]*
* 2004: *[[The Merchant of Venice (Film 2004)|The Merchant of Venice]]*
* 2006: *[[Bug (Film)|Bug]]*
* 2006: *[[The Lake House]]*
* 2006: *[[The Dog Problem]]*
* 2007: *[[The Number 23]]*
* 2007: *[[Numb (Film)|Numb]]*
* 2007: *[[Nothing Is Private]]*
* 2008: *[[Uncertainty]]*
* 2009: *[[City Island]]*
* 2009: *[[X-Men Origins: Wolverine]]*
* 2009: *[[Town Creek]]*
* 2011: *[[Angels Crest]]*
* 2011: *[[10 Years]]*
* 2012: *[[John Carter (Film)|John Carter]]*
* 2012: *[[Unconditional]]*
* 2016: *[[Lost in the Sun]]*
* 2016: *[[The Hollow Point (Film)|The Hollow Point]]*

## Um Spaweck

__NOTOC__
Max Wrottesley

De **Max Wrottesley** ass e brittesche Filmschauspiller. Hien huet seng Karriär 1996 ugefaangen.

Hie gouf mat senger Roll am Film *[[Open Grave]]* (2013) bekannt. 2016 huet hien den IIFC Award um *Idyllwild International Festival of Cinema* gewonnen.

## Filmographie (Auswiel)
* 2005: *Wickham Road*
* 2011: *[[Hugo (Film)|Hugo]]*
* 2013: *[[The Cosmonaut]]*
* 2013: *The Cosmonaut: Transmedia Experience* (Tëleesserie, 36 Episoden)
* 2013: *[[Open Grave]]*
* 2013: *[[Diana (Film 2013)|Diana]]*
* 2014: *[[Guardians of the Galaxy (Film)|Guardians of the Galaxy]]*
* 2015: *[[Love Me Do]]*
* 2017: ** (Tëleesfilm)

## Um Spaweck
Oli.lu

**Oli.lu** ass eng Bildungsplattform, déi zu Lëtzebuerg entwéckelt gouf an och international ënner dem Numm Morzino disponibel ass.

D'Plattform bitt eng Rei e-Learning Apps, mat deenen een entweeder online üben (mat direkter Verbesserung), oder och Aarbechtsblieder drécke kann (mat Korrekturblieder). Sämtlech Aufgabe ginn dynamesch generéiert a loosse sech individuell am Niveau upassen, sou datt se den differenzéierten Unterrecht vereinfachen.

Mat der Virtueller Klass gëtt et en Environnement fir Schoulklassen, mat deene Schüler an Enseignanten Dokumenter, Texter, Aufgaben, Aarbechtspläng a Projete geréiere kënnen.

D'Plattform ass och e soziaalt Netzwierk, an deem ee sech vernetzen an Informatiounen austausche kann. Doriwwer eraus kënnen Enseignante Schoul-, Klassen- oder Projetswebsäite bauen, ouni op extern Hëllef ugewisen ze sinn.

D'Konzept vum oli.lu gouf 2009 vum Jos Kirps als Nofollger vun OLEFA entwéckelt. De Site ass Enn 2011 online gangen, bis haut hu sech iwwer 11.000 Leit um Site ugemellt.

Am September 2016 gouf den oli.education.lu als nei Plattform fir d'Grondschoul vum Educatiounsministère virgestallt a ka sou vu ronn 50.000 Schüler an Enseignante via IAM Login benotzt ginn.

## Um Spaweck
* Oli.lu
* Oli.education.lu
Portal Astronomie/Aktuelles (Archiv 2015)

* **12. Dezember 2015**: Déi japanesch Raumsond Akatsuki ass de 6. Dezember 2015 um 23:51 UTC an eng Ëmlafbunn ëm d'Venus ageschwenkt, fir d'Atmosphär z'erfuerschen. http://www.skyandtelescope.com/astronomy-news/japans-akatsuki-spacecraft-reaches-venus-at-last-1204201544/ http://www.zeit.de/wissen/2015-12/akatsuki-venus-jaxa-weltraum
* **19. November 2015**: Beim extrasolare Protoplanéit **[[LkCa&nbsp;15b]]** konnt fir d'éischt de Prozess vun der Planéitegenesis observéiert ginn. http://www.spiegel.de/wissenschaft/weltall/planetengeburt-forscher-schauen-lkca-15b-beim-wachsen-zu-a-1063356.html
* **7. November 2015**: De kënschtlechen Objet **[[WT1190F]]** soll no Berechnungen den 13. November 2015 an d'Äerdatmosphär antrieden an an der Géigend vu Sri Lanka verglousen!
* **25. Oktober 2015**: Den zirka 400 Meter groussen Asteroid 2015 TB<sub>145</sub> mam Spëtznumm „grousse Kürbis” flitt fir Halloween op enger 1,3-facher Mounddistanz laanscht d'Äerd. Hie gouf eréischt den 10. Oktober 2015 entdeckt. http://www.zeit.de/news/2015-10/22/wissenschaft-asteroid-fliegt-halloween-an-erde-vorbei---grosser-kuerbis-22160402
* **31. August 2015**: De Sergey E. Koposov a seng Mataarbechter vun der Universitéit vu Cambridge, hunn a Richtung Magellanesch Wolleken néng weider Satellittegalaxië vun eisem Mëllechstroossesystem entdeckt. Si sinn extreem kleng a liichtschwaach. https://web.archive.org/web/20161023180550/http://astronomie.scienceticker.info/2015/03/11/milchstrasse-neun-neue-begleiterinnen/
* **14. Juli 2015**: D'Raumsond New Horizons huet géint 13:50 Auer MESZ den Zwergplanéit Pluto erreecht. http://www.spektrum.de/news/nasa-sonde-new-horizons-pluto-vorbeiflug-ist-ein-voller-erfolg/1355857
* **27. Juni 2015**: En Team ëm den David Sobral vun der Universitéit Lissabon huet eng extreem hell Galaxie vum fréien Universum entdeckt. Bei dëser Galaxie&nbsp;– mat der Bezeechnung CR7&nbsp;– weist de Liichtspektrum vun enger besonnesch heller Regioun fir d'éischt direkt déi éischt Stäregeneratioun vun der Populatioun&nbsp;III. http://www.wissenschaft.de/erde-weltall/astronomie/-/journal_content/56/12054/6978830/Erster-Blick-auf-Sternen-Ahnen/ https://web.archive.org/web/20160304105748/http://www.astronomie.de/aktuelles-und-neuigkeiten/detailansicht/?tx_ttnews%5Byear%5D=2015&tx_ttnews%5Bmonth%5D=06&tx_ttnews%5Btt_news%5D=2007&cHash=caede0f001503110b75e35ced1aa9138
* **31. Januar 2015**: De ronn 325 Meter groussen Asteroid 2004 BL<sub>86</sub> hat de 26. Januar 2015 op enger Distanz vun nëmmen 1,2 Millioune Kilometer eis Äerd passéiert. http://www.spiegel.de/wissenschaft/weltall/asteroid-2004-bl86-hat-mond-a-1015202.html