open-index/open-wikipedia-markdown huggingface dataset:
Sandro Botticelli

Den **Alessandro di Mariano di Vanni Filipepi**, besser bekannt als **Sandro Botticelli** oder **Il Botticello** ("D'klengt Faass"), gebuer ëm 1445 a gestuerwen de 17. Mee 1510, war en italieenesche Moler vun der Schoul vu Florenz an der Zäit vun der Fréier Renaissance (*[[Quattrocento]]*). Zu senge bekanntsten Tableauen zielen *D'Gebuert vun der Venus* (ëm 1485) a *Primavera* ("Fréijoer", ëm 1482).

Hien huet och, mat anere Moler, d'Fresken un de Mauere vun der Sixtinescher Kapell gemoolt.

## E puer vu senge Biller

Fichier:Portrait of a Man with a Medal of Cosimo the Elder - Sandro Botticelli.jpg|Jonke Mann mat enger Medail (Cosimo de Medici)
Bild:Sandro Botticelli 061.jpg|Maria mam Kand an Engelen, déi sangen
Bild:Sandro Botticelli - La nascita di Venere - Google Art Project - edited.jpg|D'Gebuert vun der Venus
Fichier:Botticelli-primavera.jpg|Primavera


## Um Spaweck
Léon Le Calvez

De **Léon Le Calvez**, gebuer zu Moëlan-sur-Mer de 14. Mäerz 1909, a gestuerwen zu Créteil de 7. Juli 1995, war e franséische professionelle Vëlossportler.

1931 an 1933 war hie selectionnéiert, fir an der franséischer Vëlosekipp zesumme mam Antonin Magne an André Leducq den Tour de France ze fueren.

Hien hat 1932 de Critérium international gewonnen.

Vun 1952 bis 1956 war hien Direkter vun der *Équipe de l'Ouest* beim Tour de France, bei där ënner anerem de Jean Robic an de Jean Malléjac gefuer sinn.

## Um Spaweck
* Säit vum Léon Le Calvez op siteducyclisme.net
Luxemburgo

**Luxemburgo** (*Comunidade do Luxemburgo*) ass eng Uertschaft am brasilianesche Bundesstaat Espirito Santo déi zur Gemeng Santa Leopoldina gehéiert.

## Literatur
* Bost, Bodo: *Die vergessenen "Luxemburgoaner" im Urwald Brasiliens - Besuch bei den Nachkommen von Luxemburger Emigranten, die vor 150 Jahren den Ort Luxemburgo in Espirito Santo gründeten*, Journal Nr 113 vum 13/14 Juni 2009, S. 12 (Link op den Artikel)
Hamilius: Hip Hop Culture in Luxembourg

***Hamilius: Hip Hop Culture in Luxembourg*** ass e lëtzebuergeschen Dokumentarfilm vum Alain Tshinza aus dem Joer 2010.

En hat am Mäerz 2010 Première.

## Ëm wat geet et am Film?
*Hamilius* ass, wéi den Ënnertitel et noleet, en Documentaire iwwer d'Hip-Hop-Kultur zu Lëtzebuerg. Gewisen an interviewt gi Kënschtler aus 3 Joerzéngten, vun den 1980er Jore bis 2010, déi a 4 Konschtdisziplinnen aktiv sinn, resp. waren: Danz, Graffiti, Rap an DJing.

Eng zentral Plaz am Film ass den ënnerierdesche Passage ënner der Bus-Gare op der Emile-Hamilius-Plaz an der Stad Lëtzebuerg, deen et zënter dem Bauprojet Royal-Hamilius net méi gëtt.

Zu de Kënschtler, déi interviewt goufen, zielen den DJ Mike MC, den DJ Kwistax, De Läb, den Dul, de Sumo, den CHI an Z-Town Massiv.


Fichier:Luxembourg, galerie marchande Aldringen (1).jpg|De Passage ënnert der Hamilius-Plaz.


## Wat sot d'Press?
De Fränk Muno an Tom Schmit schreiwen am Forum:
*Et kann een also behaapten, dass den Alain Tshinza e ganz intressanten a flotte Réckbléck op dräi „Hip-Hop-Generatioune“ fäerdeg bréngt, währenddeem ee sech deemnowéi och selwer u seng Jugend erënnere kann. Fir vill Jonker vun onser Generatioun war an ass den „Hamilius“ de „lieu de rencontres“ vun der Schoulzäit. [...] Och wann déi meescht Personnagen am Film nëmmen iwwer-flächlech behandelt goufen, sou gläichen déi phaseweis ästhetesch ganz flott Biller sou wéi déi dozou passend Musek dëst nees aus. Alles an allem, kann een awer vun engem ganz in-tressanten Zäitdokument schwätzen, dat en Deel vun der rezenter Lëtzebuerger Geschicht behandelt mat all senger kultureller Villfalt.*

De Luc Caregari vu Woxx mengt:
*Avec « Hamilius », Alain Tshinza réalise un double exploit : d'abord parce qu'il se montre en parfait chroniqueur de la scène hip hop au Luxembourg en s'adonnant à un travail de mémoire important. Autre point fort du film : il n'est pas réservé aux inconditionnels du genre. Mais surtout, il donne enfin un visage à la société multiculturelle qu'est notre pays et c'est cela son plus grand mérite.*

Den Thierry Besseling schreift fir d'Lëtzebuerger Land:
*Si la technique de l'interview est efficace pour construire un récit, elle ne nous renseigne en rien sur la vérité intrinsèque du quotidien des personnages qui sont souvent réduits au rôle de figurants [...]. Le même film aurait pu être tourné en Belgique, en France où en Allemagne et en cela il se rapproche malheureusement plus d'un produit télévisuel que d'une œuvre cinématographique à part entière. *

## Kuckt och
* Lëscht vu lëtzebuergesche Filmer

## Um Spaweck
* ''Hamilius'' op antevita.lu 
* ''Hamilius'' op filmfund.lu
Alain Tshinza

Den **Alain Tshinza**, gebuer den 12. August 1976 an der Stad Lëtzebuerg, ass e Graphiker, Filmregisseur a Rapper vu kongoleesescher Ofstamung.

Nom Lycée Michel Rodange an der Stad huet hien zu Bréissel an der *[[La Cambre (Schoul)|Cambre]]* graphesch Kommunikatioun studéiert. Hien ass och als Rapper ënner dem Numm **Gospel Emcee** an **Alpha Toshineza** bekannt an zanter den 1990er Joren an der Hip-Hop-Beweegung zu Lëtzebuerg aktiv.

2010 huet hien den Documentaire ** realiséiert.

Zanter 2014 lieft hien haaptsächlech zu Winnipeg am Manitoba, wou hien d'Firma *Jazz Inuit*, en Audiographesche Studio a *Redord label*, gegrënnt huet.
Russesch Phoneetik

Am Prinzip gëtt déi russesch Sprooch geschwat wéi se geschriwwe gëtt. Mä heiansdo ginn e puer Buschtawe verschléckt oder si ginn e bëssen anescht ausgeschwat. Dës Ännerungen hänken dacks vun der Betounung vum Wuert of a vun der Positioun vum jeeweilege Buschtaf. Doriwwer eraus gëtt et puer Buschtawen, déi een net einfach sou an d'Lëtzebuergescht ëmschreiwe kann, well si nëmmen am Russeschen an an anere slawesche Sprooche virkommen.

## Russescht Alphabet

Informatiounen iwwer d'Aussprooch vun de russesche Buschtawe fënnt een am Artikel Russescht Alphabet.

## Akanje

Akanje (russ.: аканье) géif iwwersat bedeiten: "den o wéi en a ausschwätzen". Am Kloertext heescht dat, datt am Russeschen en onbetounten o bal wéi a ausgeschwat gëtt.

Beispiller:

**Opgepasst!**

Et soll een en onbetounten o net iwwerdriwwe wéi a ausschwätzen, well dat de Sënn oder d'Bedeitung vum Wuert ännere kann.

Beispiller:

Et gëtt iwweregens och nach den **Okanje**. Dat ass de Géigendeel vum Akanje: "den onbetounten o wéi en o ausschwätzen". Den Okanje ass awer éischter an den nord- a mëttelrusseschen Dialekter, am Ukraineschen an am Polnesche geleefeg.

## Ikanje
Ikanje (russ.: иканье) géif iwwersat bedéiten: "de je wéi en i ausschwätzen". Am Kloertext heescht dat, datt am Russeschen en onbetounte je bal wéi i ausgeschwat gëtt. Och hei soll een net iwwerdreiwen. D'Aussprooch vun engem onbetounte je läit tëscht engem je an engem i.

Beispiller:
Gaston Schaber

De **Gaston Schaber**, gebuer de 4. Februar 1926 an der Stad Lëtzebuerg, a gestuerwen de 27. Mäerz 2010, war e lëtzebuergesche Psycholog.

Vun 1968 bis 1988 huet hie Psychologie op der *Université de l'Etat à Liège* a vun 1989 bis 1991 op der *[[Université de Liège]]*, wéi d'Universitéit duerno geheescht huet, enseignéiert.

De G. Schaber war och Professer um Cours respektiv dem Centre universitaire an an der Normalschoul; vun 1963 bis 1985 war hien Direkter vum Institut pédagogique (IP) respektiv dem Institut supérieur d'études et de recherches pédagogiques (ISERP).

1978 war hie Matgrënner vum *Groupe d'étude pour les problèmes de la pauvreté (GEPP) asbl*, aus deem 1982 de *Centre d'études, de populations, de pauvreté et de politiques socio-économiques (CEPS) asbl* gi war, an 1985 a *[[CEPS/INSTEAD|Centre d'études, de populations, de pauvreté et de politiques socio-économiques/International networks for studies in technology, environment, alternatives, development (CEPS/INSTEAD)]]* ëmgenannt gouf.

Vun 1985 bis 1991 war hie *Premier conseiller de gouvernement* am Staatsministère.

Hie war de Papp vun der Véronique Majerus-Schaber, Geschichtsprofessesch an zanter 2009 Direktesch vun der Handwierkerschoul (LTAM) an der Stad.

## Gielercher
* 
*
Tripartite

Eng **Tripartite** ass eng Zort Comité, un deem dräi verschidde Parteie bedeelegt sinn.

Am Lëtzebuerger Kontext bezitt sech den Ausdrock meeschtens op Verhandlungen, bei deenen d'Regierung, d'Patronat an d'Gewerkschaften un engem Dësch sëtzen.

Sou Verhandlungen tëscht de Sozialpartner gëtt et och an anere Länner, wéi z.&nbsp;B. an Holland oder an Irland.

### Geschicht
Eng éischt Kéier gouf d'Tripartite an d'Liewe geruff, wéi am Kader vun der Stolkris an den 1970er-1980er Joren den deemolege Stolkonzern Arbed engersäits huet misse seng Produktioun erofschrauwen, anerersäits massiv investéieren, a gläichzäiteg eng Léisung huet misse fonnt gi fir déi Dausende vun Aarbechtsplazen, déi ofgebaut hu misse ginn.

Duerch d'Gesetz vum 26. Juli 1975 dat et dem Staat erlaabt huet, Moossnamen ze huelen, fir Entloossungen wéinst konjunkturelle Problemer ze verhënneren an Aarbechtsplazen z'erhalen, gouf e sougenannte Konjunkturcomité (*Comité de conjoncture*) an d'Liewe geruff, dee sech aus deenen dräi Sozialpartner zesummegesat huet. Dëse sollt d'Regierung reegelméisseg iwwer d'wirtschaftlech Entwécklung informéieren.

Well d'Situatioun sech verschlechtert huet, koum an der zweeter Hallschent vun 1977 eng "Stoltripartite" zesummen, déi duerch d'Gesetz vum 24. Dezember 1977 als *Comité de coordination tripartite* e legale Kader krut..

Am Mäerz 1979 ass d'Stoltripartite (*Conférence tripartite Sidérurgie*) zu engem Accord komm iwwer d'Restrukturéierung an d'Moderniséierung vun der Siderurgie zu Lëtzebuerg.

D'Tripartite als Institutioun besteet virun a gëtt bei schwierege Verhandlungen zu wirtschaftlechen a sozialen Theemen ageruff.
Bis ewell fir d'lescht koum d'Tripartite am Mäerz an Abrëll 2010 zesummen; d'Verhandlunge solle bis Enn Abrëll daueren an et solle Weeër fonnt ginn, wéi de Staat bis 2014 all Joer 400 Milliounen Euro aspuere kann. D'Tripartite besteet aus 17 Persounen: 6 Ministeren, dorënner de Premierminister, 3 Gewerkschaftsvertrieder an 8 Patronatsvertrieder.

### Kritik um ''Lëtzebuerger Modell''
D'Haaptkritik un dësem Modell ass, datt den eigentleche Legislateur am Land, d'Chamber, bausse vir steet, an am Fong just ofseene kann (fir net ze soe muss), wat - meeschtens hanner zouenen Dieren - ausverhandelt gouf.

## Literatur
* Adrien Thomas, Patrick Thill (2010): "Le 'modèle social luxembourgeois': Tendances historiques et nouveaux défis." In: *forum* Nr.294, Mäerz 2010, S...
* Mario Hirsch: "Le 'modèle luxembourgeois': Une illustration du néo-corporatisme et de ses limites". In: *forum * Nr. 143 (Äbrëll 1993), S...
René Thiry

De **René Thiry**, gebuer zu Péiteng den 10. Januar 1912, a gestuerwen an der Stad Lëtzebuerg, den 12. Januar 1996, war e lëtzebuergeschen Dirigent a Komponist.

1952 hat hien déi Gréiwemaacher Museksschoul gegrënnt, déi hien och bis 1977 geleet huet.

## Um Spaweck
De René Thiry am Musikerlexikon
Josy Thoma

De **Josy Thoma**, gebuer den 12. Oktober 1899, a gestuerwen den 21. September 1934, war e lëtzebuergesche Musikant an Orchesterchef.

De Josy Thoma war vun 1916 bis 1920 an der Lëtzebuerger Militärmusek. 1926 huet hien d'Band *The Big Six* gegrënnt, mat där hien Danzmusek gespillt huet, an op der Schueberfouer opgetratt ass.
## Kuckt och
*Lëscht vu lëtzebuergesche Museker
Joseph Thorn (Politiker)

De **Joseph (Jis) Thorn**, gebuer de 5. November 1883 zu Iechternach, a gestuerwen den 10. November 1953 an der Stad Lëtzebuerg, war e lëtzebuergeschen Affekot an LSAP-Politiker.

Vun 1913 bis 1917 war hien am Stater Gemengerot. Hie war Grënnungsmember vun der LSAP.

Hie war vum 14. Dezember 1945 bis zu sengem Doud Member vum Staatsrot.

Fir un de Jis Thorn z'erënneren huet de Stater Schäfferot den 20. Abrëll 1964 decidéiert eng Plaz zu Märel no him ze benennen; d*'[[Place Joseph-Thorn|place Joseph Thorn]]* läit tëscht dem *boulevard [[Marcel Cahen]]* an der *rue [[Karel V. (HRR)|Charles Quint]]*.
## Gielercher
*
Faure Gnassingbé

De **Faure Essozimna Eyadéma Gnassingbé**, gebuer de 6. Juni 1966 zu Afagnan, ass zanter 2005 President vun Togo.

Faure Eyadéma Gnassingbé ass de Jong vum fréiere President Gnassingbé Eyadéma. No deem sengem Doud gouf en de 5. Februar 2005 vun der Arméi zum President ernannt.

Hien huet zu Paräis an op der Yale University Ekonomie studéiert. Duerno huet hien d'Familljenentreprise geréiert. 
Am Juni 2002 gouf hien als Member vum Rassemblement du Peuple Togolais (RPT) an d'Parlament gewielt. 2003 gouf e Minister vun den Ëffentlechen Aarbechten, Minièren an Telekommunikatioun. Am Februar 2005 gouf e vun Arméicolonellen zum President vu sengem Land ernannt.

De Faure Eyadéma Gnassingbé huet doropshin ugekënnegt, datt bannent 3 Méint Presidentschaftswalen ofgehale sollte ginn. Bei de Walen gouf hie mat 60 % (erëm)gewielt an de 4. Mee 2005 a sengem Amt vereedegt.

Bei de Presidentschaftswale vum 5. Mäerz 2010 gouf hie vun der Walkommissioun zum Gewënner (60,9 %) ausgeruff. Oppositionell Parteien hunn him Walmanipulatioun virgeworf.
## Um Spaweck
Emil (Film)

***Emil*** ass e lëtzebuergesche Film vum Marc Thoma aus dem Joer 2010.

En ass de 16. Abrëll 2010 an de Kinoen ugelaf.

## Ëm wat geet et am Film?
De Film spillt am Éislek, am Summer 1943, wärend der Besatzung duerch Nazi-Däitschland. Den Emil Schwirtz, deen an d'Wehrmacht zwangsrekrutéiert gi war, decidéiert, wéi en op Urlaub doheem ass, ze desertéieren. Op der Flucht geréit hien zesumme mat anere Refractairen an eng Schéisserei mat däitsche Gendaarmen. Zwéi Gendaarmen an och säi Frënd Félix Lux kommen dobäi ëm d'Liewen. Iwwer 500 Polizisten an Zaldoten duerchkämmen doropshin d'Géigend tëscht Eschduerf an Heischent, fir den Emil an déi aner Refractairen ze fannen. Déi Däitsch huelen 20 Geiselen a maache bekannt, se géife s'exekutéieren, dees, déi Gesicht géife sech stellen...

## Soss
De Film baséiert op historeschen Tatsaachen. Den Emil Schwirtz, op deem sengem Tagebuch d'Dréibuch opgebaut ass, an deen 2008 gestuerwen ass, ass am Film an Interviewszenen ze gesinn.

Dem Produzent no hunn iwwer 10.000 Leit de Film an de Kinoen an an de Centre-culturellen am Land gesinn, an et goufen iwwer 8.000 DVD vum Film verkaaft. Den CNA huet 6.534 Kinogänger gezielt.

## Kuckt och
* Lëscht vu lëtzebuergesche Filmer

## Um Spaweck
* ''Emil'' op Centre national de l'audiovisuel
* Marc Thoma: La mémoire dans le pipeau op woxx.lu 
* Artikel op sr-online.de
* Patriotischer Lokalwestern, d'Kritik vum Romain Hilgert am Land vum 7. Januar 2010, archivéiert
EuroCity 96/97 Iris

Den **Eurocity 96/97 Iris** war en internationale Schnellzuch dee Bréissel mat Basel a Chur an der Schwäiz verbonnen huet. E war no der hollännescher Nationalblumm Iris benannt.

Vun 1987 un ass en ënner dem Qualitéitslabel EuroCity gelaf, virdrun als InterCity a vun 1974 bis 1981 als TEE Iris.
## Nummeréierung
A Richtung Süden hat den Zuch d'Lafnummer 97, wärend en a Richtung Norden ënner der Nummer 96 gelaf ass.

## Material
Den Zuch bestoung aus enger Ramm Schwäizer EuroCity Voiturë mat enger belscher I6'er Voiture. An der Vakanzenzäit gouf en dacks mat aner Schwäizer Material verstäerkt. Vereenzelt koumen och CFL Corail Voituren an den Asaz.

D'Traktioun gouf tëscht Bréissel a Lëtzebuerg mat belschen 20'er gemaach. Um franséischen Deel vun der Streck ware 15000'er a 26000'er am Asaz. An der Schwäiz goufen Re 420'er an Re 460'er agesat.

## Geschicht
Den EC Iris ass aus dem TEE Iris entstanen, dee fréier Amsterdam mat Zürich verbonnen huet an ufanks der 80er Joren, aus finanzielle Grënn, opgi gouf. 
Genee wéi beim EC Vauban, waren d'NS net bereet sech um neie Label EuroCity ze bedeelegen, a sou ass den Iris vun do un nëmmen nach bis op Bréissel gefuer.

Ufanks war den Iris an de Schwäizer Interregio-Fuerplang integréiert an ass dowéinst bis Chur gefuer. Well et awer dacks zu Verspéidunge koum, gouf den Iris aus dem réguläre Plang ausgekoppelt an op Zürich limitéiert.

De Status als EuroCity ass haut nëmmen nach um belschen Deelstéck am Gebrauch. A Frankräich an zu Lëtzebuerg ass en als Express klasséiert, an der Schwäiz als InterRegio. Besonnesch d'Feele vun enger Restaurantsvoiture huet den Iris säi Status kascht.

## Garen

*Bréissel-Midi
*Namur
*Libramont
*Arel
*Lëtzebuerg
*Diddenuewen
*Metz
*Stroossbuerg
*Selestat
*Colmar
*Mulhouse
*Saint Louis
*Basel
*Rheinfelden
*Stein-Säckingen
*Frigg
*Brugg
*Baden
*Zürich

## Kuckt och
*Eurocity Vauban
*EuroCity Jean Monnet
## Um Spaweck
*Den EC Iris op Rail.lu
Heinrich Stammer

Den **Heinrich Stammer**, gebuer den 22. Dezember 1785 zu Boppard um Rhäin, mat der Elisabeth Büchel bestuet, an den 23. Juni 1859 zu Düsseldorf gestuerwen, war vun 1817 bis 1851 Däitschprofesser am Kolléisch. Ee vu senge Jongen ass de Lëtzebuerger Cheemiker Karl Stammer.

Den Heinrich Stammer war e Schüler vum Heinrich Pestalozzi. A sengen Däitschstonne wéi och als Auteur vu Schoulbicher huet hie versicht dem Schwäizer Pedagog seng Methoden ëmzesetzen. A sengem Däitschcours gouf och geléiert Lëtzebuergesch ze schreiwen. 
Mat senger absolut origineller Method, der *Prestolegie* huet de Stammer senge Schüler d'Liese vu Friemsproochen am Nu bäibruecht. Hie war awer och deen éischten zu Lëtzebuerg, deen de Wäert vum Turnen erkannt huet. Deemools ware seng pedagogesch Erneierungen awer am Athenäum guer net gär gesinn.

Säi staarken Afloss op seng Schüler an d'Dankbarkeet vu senge fréiere Schüler spigele sech am Studentenzirkel *Polyhymnia* erëm. Dësen Zirkel gouf mam Doud vum Theodor Lenz an d'Liewe geruff. Bekannt Membere vun der Vereenegung waren ënner anerem den Antoine Meyer, de Louis Marchand, de Joseph Gantrelle an de Charles-Gérard Eyschen.

## Literatur
* Gast Mannes & Roger Muller, 2009. Heinrich Stammer und der Bund Polyhymnia: ein Pestalozzianer als Pädagoge, Schulbuchautor und Initiator der Luxemburger Literatur- und Sprachgeschichte des 19. Jahrhunderts. Differdange: Phi; Mersch: Centre national de littérature. 321 S. http://www.cnl.public.lu/publications/essais/Heinrcih_Stammer/index.html
* Goetzinger, Germaine & Claude D. Conter [Zusammen mit Gast Mannes, Pierre Marson, Roger Muller, Nicole Sahl, Sandra Schmit und Frank Wilhelm], 2007. Luxemburger Autorenlexikon. Publications nationales du Ministère de la culture. Centre national de littérature, Mersch, S. 581
Fischer-Tropsch-Synthes

D'Fischer-Tropsch-Synthees gouf vum Franz Fischer an Hans Tropsch an de Joren 1922 bis 1926 entwéckelt. An den 30er a 40er Jore gouf si an Däitschland ugewannt. Et ass e Verfare fir aliphatesch Kuelewaasserstoffer aus syntheetesche Gaser hierzestellen. D'syntheetesch Gaser, virun allem de Kuelemonoxid, ginn aus Kuele gewonnen. D'Reaktioun leeft bei enger Temperatur vun 220 an 340&nbsp;°C a bei engem Drock vun 20 bis 25 bar. Si gëtt duerch Eisen oder Kobalt katalyséiert.

:\mathrm{n\,CO + (2n+1)\, H_2 \leftrightharpoons C_n H_{2n+2} + n\, H_2O}

:\mathrm{n\,CO + (2n)\, H_2 \leftrightharpoons C_n H_{2n} + n\, H_2O}

:\mathrm{n\,CO + (2n)\, H_2 \leftrightharpoons C_n H_{2n+1}OH + (n-1)\, H_2O}

D'Endprodukter vun där Reaktioun si Bensinn a fest Kuelewaasserstoffer oder Paraffiner, mä et kann een och gasfërmeg Kuelewaasserstoffer mat där Method produzéieren. Niewebäi entsteet och nach e bëssen Alkohol an aner Verbindungen, déi Sauerstoff enthalen. Mat der Fischer-Tropsch-Synthees kann ee kee gudde Bensinn hierstellen, well d'Oktanzuel ze niddereg ass. Dofir ass si awer gutt fir Diesel hierzestellen. Déi Method ass trotz allem nëmme fir Länner rentabel, déi grouss Kuelereserven hunn, wéi Südafrika.
EuroCity

**EuroCity** ass e Qualitéits Label fir Zich, deen 1987 vun den nationalen Zuch Gesellschaften aus der europäescher Gemeinschaft, der Schwäiz an Éisträich gegrënnt gouf.

D'Iddi war et en Service ze offréiren deen uerchter ganz Europa de selwechte Confort garantéiert. Am Géigesaz zu den TEE hunn d'EuroCity Zich och eng zweet Klass.

## Krittären

* Trafic a méi wéi 2 Länner.
* Klimatiséiert Voituren éischter an zweeter Klass
* Nëmmen Halter a wichtege Stied.
* Keng Halter vu méi wéi 5 Minutten, aus betribleche Grënn duerfen et der ausnamsweis och mol 15 sinn.
* Grenzkontrolle wärend dem Trajet, well eeben och op der Grenz net méi laang wéi 5 Minutten däerf gehale ginn.
* Iessen a Gedrénks am Zuch verfügbar (idealerweis e Restaurantswaggon)
* Zuchpersonal muss méisproochech sinn, woubäi eng Sprooch Englesch, Däitsch oder Franséisch muss sinn.
* Durchschnëttsvitess (mat den eenzelen Halten) op d'mannst 90&nbsp;km/h (mat Ausnam vun Gebiergsbunnen oder Trajeten op deenen eng Fär läit)
* Jiddwer Zuchkoppel muss en Numm mat geographeschem Bezuch hunn (Iris, Polonia, Wörthersee). An der Praxis heeschen déi meescht Zich wéi Perséinlechkeeten aus engem vun de Länner duerch déi se fueren.
* Verkéier wärend dem Dag. (Depart no 6:00, Arrivé virun 00:00). Dëse Krittär ass haut net méi am Gebrauch a war geduecht fir den Ënnerscheed zu den EuroNight-Zich ze markéieren.

## Strecken
Bei Nummeren déi bei méi wei enger Streck stinn, handelt et sech ëm saisonal Ënnerscheeder. Den EC 6/7 fiert beispillsweis op verschiddenen Deeg nëmme bis Dortmund.

## EuroCityen zu Lëtzebuerg
*EuroCity Vauban: Bréissel ↔ Lëtzebuerg ↔ Zürich → Chur
*EuroCity Iris: Bréissel ↔ Lëtzebuerg ↔ Zürich
*EuroCity Jean Monnet: Bréissel ↔ Lëtzebuerg ↔ Basel
*EuroCity Robert Schuman: Lëtzebuerg ↔ Paräis
*EuroCity Le Mosellan: Paräis ↔ Lëtzebuerg
Peegel

E **Peegel** ass en Dispositiv fir de Waasserstand vu Waasserleef, Basengen, asw. ze moossen.

Dobäi gëtt de Peegel uginn an cm iwwer dem Peegel-Nullpunkt.

Bei Waasserleef gëtt normalerweis e Latepeegel oder e Schréipeegel gebraucht.

Instrumenter déi de Waasserstand op Flëss moossen an automatiséiert notéieren sinn d'Limnigraphen.

## Kuckt och
* Peegel vun Amsterdam

## Um Spaweck
Kathryn Bigelow

D**'Kathryn Ann Bigelow**, gebuer de 27. November 1951 zu San Carlos (Kalifornien), ass eng US-amerikanesch Filmregisseurin. Si huet 2010, als éischt Fra iwwerhaapt, fir hire Film *The Hurt Locker* den *[[Oscar]]* an der Kategorie *Bescht Regie* kritt.

## Filmographie
* 1978: *The Set-Up* (Kuerzfilm)
* 1982: *The Loveless*
* 1987: *Near Dark*
* 1990: *Blue Steel*
* 1991: *Point Break*
* 1995: *Strange Days*
* 2000: *The Weight of Water*
* 2002: *K-19: The Widowmaker*
* 2007: *Mission Zero Korte*
* 2008: *[[The Hurt Locker]]*
* 2013: *Zero Dark Thirty*
## Kuckt och
*Lëscht vu Filmregisseuren

## Um Spaweck
Sonja Kmec

D**'Sonja Kmec**, gebuer de 6. August 1976 zu Herdecke un der Ruhr am däitsche Bundesland Nordrhein-Westfalen, ass eng lëtzebuergesch Historikerin.

No hirer Première 1995 am Lycée classique de Diekirch huet d'Sonja Kmec Literatur an Humanwëssenschaften um Centre universitaire de Luxembourg studéiert, an duerno Geschicht op der Sorbonne zu Paräis. Si huet eng Thees (PhD) a moderner Geschicht 2004 op der University of Oxford gemaach. Zanter 2010 ass si Professesch (*professeur associé*) op der *Faculté des lettres, des sciences humaines, des arts et des sciences de l'éducation* vun der Universitéit Lëtzebuerg.

D'Sonja Kmec ass Curateurin fir déi éischt zäitweileg Ausstellung (*Identités au Luxembourg*) am Musée Dräi Eechelen.

Zanter dem Januar 2012 ass d'Sonja Kmec Member vum Redaktiounscomité vun der Zäitschrëft Hémecht.

## Publikatiounen (Auswiel)
*Kmec, Sonja, Benoît Majerus, Michel Margue & Pit Peporté (Ed), 2008. Lieux de mémoire au Luxembourg: usages du passé et construction nationale = Erinnerungsorte in Luxembourg: Umgang mit der Vergangenheit und Konstruktion der Nation. 2. Oplo. éditions saint-paul, Lëtzebuerg. Bd. 1 ISBN 978-2-87963-705-1, Bd. 2 ISBN 978-2-87963-830-0. [1. Oplo 2007: Bd. 1 ISBN 978-2-87963-669-6, Bd. 2 ISBN 978-2-87963-830-0]
* Kmec, Sonja & Pit Péporté (Ed), 2012. Lieux de mémoire au Luxembourg II: jeux d'échelles = Erinnerungsorte in Luxembourg II: Perspektivenwechsel. Éd. Saint-Paul, Luxembourg. 280 p. ISBN 978-2-87963-830-0.
* (Interview mam Paul Schock), '" 'Trump ist wie Berlusconi' - (...) über den Nutzen und Nachteil von Geisteswissenschaften fürs Leben"; in: *Luxemburger Wort*, 22. Dezember 2016.

## Kuckt och
* Lëscht vu lëtzebuergeschen Historiker
## Um Spaweck
* D'Sonja Kmec op der Websäit vun der Uni Lëtzebuerg
Tom Lucas

Den **Tom Lucas**, gebuer 1977 zu Ettelbréck, ass e lëtzebuergesche Fotograf.

2000 huet hien, zesumme mam Marc Wilwert, *[[photon.lu]]*, e Kollektiv vu jonke Fotokënschtler, gegrënnt.

## Um Spaweck
* Websäit vum Tom Lucas
Anne Michaux

D**'Anne Michaux**, gebuer den 13. Oktober 1971 zu Ettelbréck, ass eng lëtzebuergesch Fotografin.

## Kuckt och
* Lëscht vu lëtzebuergesche Konschtschafenden
## Um Spaweck
* Websäit vun der Anne Michaux
Joseph Bertrand

De **Victor Lambert Joseph Bertrand**, gebuer den 21. August 1857 zu Léck, a gestuerwen de 24. Juni 1931 zu Spa, war e belsche Lieutenant-Genéral, deen am Éischte Weltkrich bei der Verdeedegung vu Léck eng Roll gespillt huet, an 1914 bei der Schluecht vu Rabosée derbäi war. Hie war Kommandant vun der 3. Divisioun vun der Belscher Arméi vun 1914 bis 1915.

Fir un hien z'erënneren huet d'Stad Léck eng Strooss am Quartier Sainte-Marguerite op den Numm *Rue du Général Bertrand* gedeeft, an 1934 gouf net wäit vun der Bréck vun Amercoeur, op Initiativ vun der *[[République libre d'Outremeuse]]* e Monument fir hien opgeriicht.

## Gielercher (Auswiel)
Ruhr

**Ruhr** ass:
* en däitsche Floss an Nordrhein-Westfalen: Ruhr (Floss);
* duerno genannt, eng Géigend, déi virun allem fir hir Kuel- an Eisenäerzvirkommen, an déi domat verbonnen Industrien, bekannt ass: Ruhrgebitt;
* fréier e geleefegen Ausdrock fir Dysenterie.
## Kuckt och
* Roer
Jacques Audiard

De **Jacques Audiard**, gebuer den 30. Abrëll 1952 zu Paräis, ass e franséische Filmregisseur an Dréibuchauteur. Zu senge bekanntste Filmer zielen *Regarde les hommes tomber* (säin éischte Film), *Sur mes lèvres*, *De battre mon cœur s'est arrêté* an *Un prophète*, déi all mat e puer *Césaren* ausgezeechent goufen.

2015 krut hie fir säi Film *Dheepan* d'Gëlle Palm zu Cannes.

Hien ass de Fils vum Michel Audiard.

## Filmographie
### Als Regisseur
*1994: *[[Regarde les hommes tomber]]* - Haaptacteuren: Jean-Louis Trintignant, Jean Yanne
*1996: *[[Un héros très discret]]* - Haaptacteuren: Mathieu Kassovitz, Anouk Grinberg
*2001: *Sur mes lèvres* - Haaptacteuren: Vincent Cassel, Emmanuelle Devos
*2005: *De battre mon cœur s'est arrêté* - Haaptacteuren: Romain Duris, Niels Arestrup
*2009: *Un prophète* - Haaptacteuren: Tahar Rahim, Niels Arestrup 
*2015: *Dheepan* - Haaptacteuren: Jesuthasan Antonythasan, Kalieaswari Srinivasan
*2018: *The Sisters Brothers* - Haaptacteuren: John C. Reilly, Joaquin Phoenix
*2021: *Les Olympiades, Paris 13e* - Haaptacteuren: Lucie Zhang, Noémie Merlant
*2024: *[[Emilia Pérez]]* - Haaptacteuren: Zoe Saldaña, Karla Sofía Gascón

### Als Dréibuchauteur
*1974: *Bons baisers... à lundi* (adaptation)
*1981: *Le Professionnel*
*1983: *Mortelle randonnée*
*1984: *Série noire* (TV): L'ennemi public n° 2
*1984: *Réveillon chez Bob*
*1985: *Sac de nœuds*
*1987: *Saxo*
*1987: *Poussière d'ange*
*1988: *Fréquence meurtre*
*1989: *Baxter*
*1989: *Australia*
*1991: *Swing troubadour*
*1992: *Confessions d'un Barjo*
*1994: *Grosse fatigue*
*1994: *Regarde les hommes tomber*
*1996: *Un héros très discret*
*1998: *Norme française* (court métrage)
*1999: *Vénus beauté* (institut)
*2001: *Sur mes lèvres*
*2005: *De battre mon cœur s'est arrêté*
*2009: *Un prophète*
*2015: *Dheepan*
### Vidéo-clippen
*1996: *Comme elle vient*, Noir Désir
*1998: *Sommes-nous*, Alain Bashung
*1998: *La nuit je mens*, Alain Bashung (Victoire de la musique 1999)
*1998: *Ton invitation*, Louise Attaque
*1999: *Sarah et Tobie*, Yves Simon
*1999: *Les P'tits papiers*, Liberté de circulation
*2002: *Unlimited marriage*, Rodolphe Burger
*2003: *O Compagnons*, Raphaël

## Um Spaweck
Bilschdrëffer Haupeschkapell

D**'Kapell zu Bilschdref** ass eng kathoulesch Kapell, déi zur Par Ueschdref, zum Parverband Rammerech, zu der Pastoralregioun Zentrum, zum Dekanat Osper an zu der Gemeng Rammerech gehéiert.

De Patréiner ass den hellegen Haupert (Hubertus), deem säi Fest den 3. November gefeiert gëtt.

Se steet op der Kräizung vun der *rue Abbé Neuens* mat dem Neimillewee.

Zur fréierer Par Ueschdref gehéiert ausser der Kapell vu Bilschdref och nach d'Parkierch vun Ueschdref.

## Geschicht
Viru 1701 gouf et zu Bilschdref eng Kapell, déi der helleger Margréit geweit war. No engem Visitatiounsrapport vu 1570 gouf an där Kapell all Woch eng Mass vum Ueschdrëffer Paschtouer gehalen.

Bei enger Visitatioun vum 27. November 1628, huet d'Kommissioun vum Dekanat Miersch festgehalen, datt de Peter Estgen, an den Hans Clausz junior, zimmlech dacks géifen d'Sondesmass schwänzen, an doduerch e schlechte Ruff am Duerf hätten.

D'Kapell gouf am Joer 1701 vun de Bilschdrëffer Leit an Eegeregie opgeriicht. Et ass eng relativ grouss Kapell am romanesche Stil.

Den Tuerm gouf eréischt am 19. Joerhonnert gebaut, an déi zwou Klacken, déi 1920 installéiert goufe, waren e Kaddo vum Paschtouer an Naturheeler Nicolas Neuens dee vu Bilschdref gebierteg war.

An der Kapell ass ee vun de wéinege Fligelaltär vum Land erhalen. E staamt aus der Zäit ëm 1600 an huet eng typesch Renaissance-Ornamentik.

## Paschtéier vu Bilschdref
Bis Enn 1998 gouf nach all Woch eng Mass an der Kapell gehalen, an zanter dem Zweete Weltkrich ware follgend Ueschdrëffer Paschtéier responsabel fir d'Kapell:

* Mathias Thiery vun Nidderdonwen (22.09.1940 - 29.08.1957)
* Nik Heinen vun Ëlwen (20.10.1957 - 10.08.1961)
* Aloyse Mossong vu Branebuerg (10.09.1961 - 26.08.1968)
* Jean Hink vun Esch-Sauer (20.09.1968 - 31.12.1998)

## Kuckt och
* Lëscht vu reliéise Gebaier zu Lëtzebuerg
* Lëscht vun de Lëtzebuerger Paren

## Um Spaweck

* Websäit vum Parverband Rammerech
* D'Kapell op der Websäit vun der Kulturkommissioun Rammerech
* D'Fënstere vun der Kapell vu Bilschdref op der Websäit vun der ''Stiftung Forschungsstelle Glasmalerei des 20. Jh. e.&nbsp;V.'' 


Kapelle Bilsdorf 02.jpg|D'Kapell vun Nordweste gesinn
Kapelle Bilsdorf 03.jpg|Aganksportal vun der Kapell
Bilschdrefer Kierch al Paart.JPG|Agankspart aus dem Joer 1701, hannert dem Aganksportal vum Tuerm
Bilschdrefer Fligelaltor.JPG|Fligelaltor
Ram Narayan

De **Ram Narayan** (op Hindi राम नारायण), gebuer de 25. Dezember 1927 zu Udaipur am Rajasthan, a gestuerwen den 9. November 2024 zu Bandra am Maharashtra, war en indesche Museker. Seng Karriär huet hien 1944 ugefaangen. De Narayan ass meeschtens als Solist um Museksinstrument *[[Sarangi]]* opgetrueden.

Hien huet 2005 d'Padma Vibhushan-Medail kritt.

## Um Spaweck

* Offiziell Websäit
Europäesch Kulturhaaptstad

**Europäesch Kulturhaaptstad** ass en Titel, deen eng Stad aus der Europäescher Unioun fir ee Joer kritt huet.

D'Iddi geet zeréck op eng Initiativ vun der deemoleger griichescher Kulturministesch Melina Mercouri. Se gouf vum Ministerrot vun der EG den 13. Juni 1985 lancéiert.

Bis 1999 war den Titel "**Europäesch Kulturstad**".

Heiansdo maachen och Stied aus Net-EU-Länner mat; et sinn dat an deem Fall Länner déi der EU nostinn, sief et als Member vum Europäesche Wirtschaftsraum, sief et als Bäitrëttskandidaten.

## Lëscht vun den Europäesche Kulturstied, resp. Kulturhaaptstied
* 1985:  - Athen
* 1986:  - Florenz
* 1987:  - Amsterdam
* 1988:  - West-Berlin
* 1989:  - Paräis
* 1990:  - Glasgow
* 1991:  - Dublin
* 1992:  - Madrid
* 1993:  - Antwerpen
* 1994:  - Lissabon
* 1995:  - Stad Lëtzebuerg
* 1996:  - Kopenhagen
* 1997:  - Thessaloniki
* 1998:  - Stockholm
* 1999:  - Weimar
* 2000:  - Avignon,  - Bergen,  - Bologna,  - Bréissel,  - Helsinki,  - Krakau,  - Prag,  - Reykjavík,  - Santiago de Compostela
* 2001:  - Porto,  - Rotterdam
* 2002:  - Salamanca,  Brugge
* 2003:  - Graz
* 2004:  - Lille,  - Genua
* 2005:  - Cork
* 2006:  - Patras
* 2007:  - Lëtzebuerg an d'Groussregioun,  - Sibiu
* 2008:  - Liverpool,  -Stavanger a Sandnes
* 2009:  - Vilnius,  - Linz
* 2010:  - Pécs,  - Essen mat der Ruhr,  - Istanbul
* 2011:  - Tallinn,  - Turku
* 2012:  - Guimarães,  - Maribor
* 2013:  - Marseille,  - Košice
* 2014:  - Riga,  - Umeå
* 2015:  - Mons,  - Plzeň
* 2016:  - San Sebastian,  - Wrocław
* 2017:  - Aarhus,  - Paphos	
* 2018:  - Leeuwarden,  - Valletta
* 2019:  - Matera,  - Plovdiv
* 2020:  - Galway,  - Rijeka
* 2022:  - Esch-Uelzecht,  - Kaunas,  - Novi Sad:
* 2023:  - Timișoara,  - Eleusis,  - Veszprém 
* 2024:	 - Tartu,   - Bad Ischl a Salzkammergut,  - Bodø
* 2025:	 - Nova Gorica,  - Gorizia,  - Chemnitz 
* 2026:	 - Trenčín,   - Oulu
* 2027:	 - Liepāja,   - Évora
* 2028:  - Budejovice,  - Skopje,  Bourges

## Kuckt och
* Europäesch Kulturstad Lëtzebuerg 1995
* Kulturhaaptstad Lëtzebuerg 2007
* Esch-Uelzecht Europäesch Kulturhaaptstad 2022

## Um Spaweck
Murex pecten

**Murex pecten** (a verschiddene Sproochen och alt *Venus-Kamp*, resp. *Kamp vun der Venus* genannt) ass e Gastropod aus der Famill vun de Muricidae.

D'Schuel vun dësem Mieresschleek ass eenzegaarteg, si besteet aus Dosende vu spatzen Nolen, déi prezis arrangéiert sinn. D'Déier erniert sech vun anere Mollusken (Molluskivor) a ka bis 15&nbsp;cm grouss ginn. Et kënnt am Pazifeschen an am Indeschen Ozean vir.

## Um Spaweck
Pécs

**Pécs**  ass eng Stad an Ungarn, no bei der Grenz mat Kroatien, um Fouss vun de Mecsek-Bierger. Si huet  an ass Chef-lieu vum Komitat Baranya. Pécs ass de Sëtz vum Bistum Pécs a vun der Universitéit Pécs.

## Geschicht
Pécs ass eng vun den eelste Stied an Ungarn a war schonn a virgeschichtlecher Zäit besidelt. Zanter dem 3. Joerhonnert, ënner de Réimer, war Pécs als *Sopianae* eng wichteg Stad an der Provënz Pannonien. Méi spéit gouf et (lat.) *Quinque Ecclesiae* ("Fënnef Kierchen") genannt, wouvu sech de spéideren däitschen Numm *Fünfkirchen* ofleede léisst. Den haitegen Numm gouf eng éischt Kéier 1235 an enger Charta als *Pechut* (‘Pécser Wee’) ernimmt. 1290 gouf d'Stad *Peech* genannt. Et gëtt e puer Theorien, wat dat kéint heeschen, mä keng sécher Erklärung.

1367 huet de Kinnek Lajos de Groussen zu Pécs déi éischt ungaresch Universitéit gegrënnt. Vu 1543 bis 1686 huet Pécs zum Osmanesche Räich gehéiert. Aus där Zäit sinn eng ganz Rëtsch Gebaier erhalen.

## Kuckeswäertes
* d'Kathedral (11. Jh.), ëmgebaut am 19. Jh.
* de Bëschofspalais
* de Barbakán (Festungsturm)
* den Nationaltheater *(Nemzeti Színház)* (1895)
* d'Moschee Gazi Khassim, zu enger chrëschtlecher Kierch ëmgebaut
* de Zsolnay-Buer op der Széchenyi-tér, am Jugendstil, mat der typescher Eosin-Glasur
* d'Moschee vum Pascha Jakowali Hassan, mat hirem 23&nbsp;Meter héije Minarett.
* d'Grafkapell vum Baba Idris
* D'Bad vum Pascha Memi (Törökfürdő; tierkescht Bad)
* Fréichrëschtleche Kierfecht aus spéitréimescher Zäit mat ausgemoolte Grafkummeren (Unesco-Weltierwen)
* asw.


Bild:Pecs01.jpg|d'Moschee vum Pascha Jakowali Hassan 
Bild:Zsolnay-Brunnen, Pécs04.jpg|Zsolnay-Buer
Bild:Pécs, Király St. and Színház Sq. corner.jpg|Strooss zu Pécs
Bild:County Hall, Szechenyi ter, Pecs06.jpg|Széchenyi-Plaz
Bild:Megyeszékhely - Baranya megye - Pécs.jpg|den Zentrum vun uewen
Bild:Pecs_Kloster_Innenansicht.jpg|Bannen an der Kathedral
Bild:05-04-07 1521.jpg|Pius- oder Herz-Jesu-Kierch bei der Universitéit
Fichier:Pecs-272.JPG|Weltkulturierwen: Fréichrëschtleche Kierfecht
Fichier:Pecs03.jpg|d'Kathedral
Fichier:Diözesanarchiv, Dómplatz, Pécs.jpg|de Bëschofspalais


## Soss
Pécs ass 2010 (mat Essen) Europäesch Kulturhaaptstad.

* 

## Um Spaweck
* d'Websäit vun der Stad Pécs op Däitsch
* Pécs – Kulturhaaptstad vun Europa 2010
Emile Majerus

Den **Emile Majerus**, gebuer den 11. Mee 1894 zu Dummeldeng an der deemoleger Gemeng Eech, a gestuerwen den 9. Februar 1960 zu Dikrech, war e lëtzebuergesche Moler.

Besonnesch Landschaften an Dierfer ware seng Sujeten, zu deenen d'Éislek, a Landschaften aus Frankräich, Spuenien an aus Tunesien gehéiert hunn, grad sou wéi Portraite vu Familljememberen.

Hie war den eenzege Jong vu 4 Kanner, an huet laang Zäit mat sengen Elteren am Éislek gewunnt. Zesumme mat senger Fra Léonie Steffen a sengem Jong Joseph Ernest huet hie säi Liewen laang zu Dummeldeng gewunnt.
 
Den Emile Majerus huet säi Beruffsliewen als Schoulmeeschter ugefaangen, an huet duerno als zu Péiteng beim Prënz geschafft an nom Krich als Bureauchef an der Directioun vum CFL an der Stad. A senger Fräizäit huet hien alles op senge Biller festgehale wat hien impressionéiert huet. 
 
Am Zweete Weltkrich war hie festgeholl ginn a stoung zu Tréier op der Executiounslëscht, wouzou et awer, duerch d'Enn vum Krich, net méi koum.

Hie war Member vum Cercle artistique de Luxembourg.

## Ausstellungen
* 1938 zu Nîmes (exposition internationale organisée par le Président Général de la F.I.S.A.I.C.)
* 1946 an 1958: zu Bréissel, a Polen, zu Wien, souwéi hei am Land

No sengem Doud:
*1963 am Musée de la Ville de Diekirch
*1983 an der Galerie d'Art du Château de Bourscheid duerno zu München im Kunstkabinett Dagmar Fleischmann

Fir seng Aquarellen an Uelegbiller krut hien zu Lëtzebuerg an am Ausland Auszeechnungen.  

Hie war awer net nëmme Moler, mä och säi Gesank ass gär gehéiert ginn. z.&nbsp;B. huet hie Lidder vum Dicks gesongen, wéi den Hexemeeschter, wat hien och op engem Bild festgehalen huet. 

## Um Spaweck

## Kuckt och
 
*Lëscht vu lëtzebuergesche Konschtschafenden
Relais de l'Amitié

De **Relais de l'amitié** zu Bilschdref, och *Bilschdrëffer Guidenhaus* genannt, ass ee vun den zwéi Formatiounszentere vun de Lëtzebuerger Guiden a Scouten (LGS).

D'Gebai dat 1970 vun de Lëtzebuerger Guiden kaaft gouf, an an deem fréier d'Wiertschaft *A Kleens* war, gouf 1994 komplett sanéiert a frësch ageriicht.

De 26. Juni 1994 gouf d'Haus a Presenz vun der Chef-Guide, der Groussherzogin Joséphine-Charlotte, ageweit.

D'Haus ass ageriicht fir 48 Persounen z'empfänken. Hannendru läit eng grouss Campingsplaz.

Den Zenter gëtt vum *Comité Bilsdorf* geréiert, deen aus benevole Membere vun de *Lëtzebuerger Guiden a Scouten* besteet.

Geographesch Koordinaten:
Gemeng Ueschdref

D**'Gemeng Ueschdref**, war bis Enn 1978 eng lëtzebuergesch Gemeng,

Den 1. Januar 1979 huet se zesumme mat de Gemenge Folscht, Pärel a Bungeref zur neier Gemeng Rammerech fusionéiert.

## Uertschaften an der Gemeng
D'Gemeng huet aus den Uertschaften Ueschdref a Bilschdref bestanen. Déi al Gemeng hat eng Fläch vun 1 881,6316 ha.

## Geschicht

### Fusioun
### Buergermeeschteren
* ëm 1848: Nicolas Sibenaler
* ...
* 1974-1978: Joseph Origer

## Kuckt och
Spitzbergen

* Spitzbergen (Inselgrupp) (op norwegesch: *Svalbard*), eng Inselgrupp am Norde vun Norwegen
* Spitzbergen (Insel), d'Haaptinsel vun där Inselgrupp.
Florence Hoffmann

D**'Florence Hoffmann**, gebuer den 20. Abrëll 1966 an der Stad Lëtzebuerg, ass eng lëtzebuergesch Sculptrice a Multimediakënschtlerin.
__TOC__
Vun 1987 bis 1992 war si op der *Académie Julian* zu Paräis an 1989 an der Klass vun der Manon Bertrand op der Summeracademie vum *Cercle européen pour la propagation des arts*.

D'Florence Hoffmann schafft fir hir Skulpturen a verschiddene Materialer wéi Bronze, Stol, Haarz, Gips, Holz, Sand a Schnéi. 
## Melusina-Skulptur
2014, am Kader vum 1050. Anniversaire vun der Grënnung vun der Stad Lëtzebuerg, gouf e Concours fir eng Melusina-Skulptur ausgeschriwwen. D'Wierk soll laanscht d'Uelzecht am Stadgronn operiicht ginn. Mat hirem Projet fir eng "interaktiv Installatioun" koum d'Florence Hoffmann, zesumme mam Serge Ecker a mam Van Mai Thu an d'Final vun deem Concours. De Gewënner gouf am 23. Februar 2014 duerch e Jury an och duerch eng Publikumsofstëmmung ermëttelt.

## Wierker (Auswiel)
* Schankemännchen-Skulptur mat Wandspill zu Groussbus, 2003
* Skulptur-Kapell fir d'Bäerbel-Statu zu Rodange, 2009
* Skulptur "Histoire.s", als Erënnerung un den Tornado vun 2019, zu Péiteng, 2022

## Kuckt och
* Lëscht vu lëtzebuergesche Konschtschafenden
## Um Spaweck
* De Site vun der Kënschtlerin
* D'Florence Hoffmann op der Websäit vu ''mediArt''
Port-au-Prince

**Port-au-Prince** (haitianesch *Pòtoprens*, spuenesch *Puerto Príncipe*) ass d'Haaptstad vun Haiti. Si läit am Golf vu Gonaïves an hat 2006 geschaten 1.275.000 Awunner (2,2 Milliounen, wann een d'Banlieue matzielt).

## Geschicht
Port-au-Prince gouf 1749 vu franséische Zockerrouerplanzerte gegrënnt. 1770 huet et Cap-Haïtien als Haaptstad vun der franséischer Kolonie ofgeléist. 1804 gouf Port-au-Prince d'Haaptstad vum onofhängege Staat Haiti. 1861 gouf et Bëschofssëtz an 1944 gouf d'Université d'État d'Haïti gegrënnt.

Den 12. Januar 2010 gouf et um 16:53 Auer Lokalzäit e schwéiert Äerdbiewe vun der Stäerkt 7,6 M<sub>W</sub>, dat grouss Deeler vun der Stad an e Koup gehäit huet, a méi wéi 217.000 Doudesaffer mat sech bruecht huet.

## Verkéier
Vu Port-au-Prince ginn 3 Haaptstroosse fort: D'Route Nationale 1 féiert vu Port-au-Prince aus op Cap-Haïtien am Norden. D'Route Nationale 2 verbënnt d'Haaptstad mat Les Cayes op der Tiburon-Hallefinsel. D'Route Nationale 3 verbënnt Port-au-Prince och mam Cap-Haitien, geet awer iwwer Mirebalais an Hinche.

Den internationalen Hafe vu Port-au-Prince, dee gréissten am Land, gouf beim Äerdbiewe staark beschiedegt. De Fluchhafen, nom Toussaint Louverture benannt, gouf 1940 ageweit an 1965 méi grouss gemaach. E läit 10&nbsp;km nërdlech vun der Stad.

## Kuckeswäertes
Bekannt Gebaier waren de Presidentepalais (*Palais National*) an d'Kathedral vu Port-au-Prince, si goufen allebéid vum Äerdbiewe vun 2010 zerstéiert.
Landschaftsekologie

**Landschaftsecologie** ass, no der Definitioun vum Geograph Carl Troll (1970), de Studium vun all de Wiesselbezéiungen tëscht de Liewensgemeinschaften an hiren Ëmweltbedingungen, déi an engem Landschafts-Ausschnëtt virkommen. Dat äussert sech raimlech an engem bestëmmte Verbreedungsmuster (en:landscape mosaic, landscape pattern), an an enger naturraimlecher Andeelung vu verschiddene Gréisstenuerdnungen. Fir déi Interaktiounen tëscht der Ëmwelt an de Liewensgemeinschafte kënnen ze studéieren huet den C. Troll Loftbiller gemaach, a konnt domat en éischte Schrëtt maache fir den Afloss vun der raimlecher Struktur op d'Organisme wéi och d'Verhalen an d'Funktionéiere vun der Landschaft als ee Ganzt z'analyséieren.
## Literatur
* C. Troll: Landschaftsökologie (Geoecology) und Biogeocoenologie. Eine terminologische Studie. 1970, S. 9-17.
Lëscht vun den diplomatesche Missioune vu Lëtzebuerg

Dëst ass eng **Lëscht vun den diplomatesche Missioune vu [[Lëtzebuerg (Land)|Lëtzebuerg]]**, ouni d'Éierekonsulater.

D'Lëtzebuerger diplomatesch Representatioune spillen eng duebel Roll am Ausland: engersäits eng politesch Representatioun an anersäits d'Verdeedegung vun de Lëtzebuerger Wirtschafts- an Handelsinteressien.

An de Länner an deene Lëtzebuerg net direkt vertrueden ass, ginn déi lëtzebuergesch wirtschaftlech Interessie vun der Belsch iwwerholl.

## Ambassaden a Generalkonsulater

### Mat Residenzen am Ausland

### Ouni Residenzen am Ausland

Follgend Länner ginn am Prinzip vun engem Ambassadeur mat Residenz zu Lëtzebuerg am Ausseministère vertrueden:

## Multilateral Organisatiounen
* Addis Abeba (Stänneg Missioun bei der Afrikanescher Unioun) 
* Bréissel (Stänneg Missioune bei der Europäescher Unioun an der NATO)
* Genf (Stänneg Missioune bei de Vereenten Natiounen an aneren internationalen Organisatiounen)
* New York (Stänneg Missioun bei de Vereenten Natiounen) 
* Paräis (Stänneg Missioun bei der OECD an der UNESCO)
* Roum (Stänneg Missioun bei der FAO)
* Stroossbuerg (Stänneg Missioun beim Europarot)
* Wien (Stänneg Missioun bei de Vereenten Natiounen an der OSZE)

## Kuckt och
* Aussebezéiunge vu Lëtzebuerg

## Um Spaweck

*"Luxembourg diplomatic and consular missions." mae.gouvernement.lu, 16.01.2025.
Arny Schmit

Den **Arny Schmit**, gebuer de 27. Juni 1959 zu Wolz, ass e lëtzebuergesche Moler.

## Ausstellungen
### Perséinlech Ausstellungen
* Theaterstiffchen, Esch-Uelzecht, 1993
* Espace Paragon, Stad Lëtzebuerg, 1998
* Galerie Déclic, 1999
* Galerie Box 38, Oostende, 2002
* Galerie A Spiren, Stroossen, 2004
* *Passages*, Galerie Schweitzer, Lëtzebuerg, 2004
* Art Forum, Antwerpen, 2005
* Galerie Box 38, Oostende, 2006
### Kollektivausstellungen
* *Salon du LAC*, 1984
* Collart-Schlass, Beetebuerg, 1992
* *Salon 1993* vum Cercle artistique de Luxembourg, Stad Lëtzebuerg, 1993
* *20<sup>e</sup> Salon Arts et Couleurs*, Thionville, 1995
* *Salon 1995* vum Cercle artistique de Luxembourg, Stad Lëtzebuerg, 1995
* *Salon du LAC*, 1996
* *Salon du LAC*, 1998
* *Salon Grands et Jeunes d'aujourd'hui*, Paräis, 1999
* *Salon 1999* vum Cercle artistique de Luxembourg, Stad Lëtzebuerg, 1999
* *Salon du LAC*, 2000
* *Salon du Pian de Médoc*, Bordeaux, 2000
* *Contemporary art from Luxembourg*, Europäesch Zentralbank, Frankfurt am Main, 2001
* *Été 08*, Galerie Toxic, Stad Lëtzebuerg, 2008
* *Fünf Luxemburger Künstler in Berlin*, zesumme mam Gust Graas, Marie-Josée Kerschen, Serge Koch a Jean Leyder, Zeitgalerie Friedrichshagen, Berlin, 2009
* *Art Paris 2009*, Galerie Toxic, Stad Lëtzebuerg, 2009
* *The Messenger*, Galerie Toxic, Stad Lëtzebuerg, 2009-2010

## Kuckt och
* Lëscht vu lëtzebuergesche Konschtschafenden
## Um Spaweck
* Websäit vum Arny Schmit
* ArtBox vum 2.3.2019 mam Arny Schmit
Théo Adam

Den **Théo Adam**, gebuer den 8. November 1952 zu Esch-Uelzecht a gestuerwen de 14. Abrëll 2020 zu Bous, war e lëtzebuergesche Moler a Sculpteur.
## Liewen
Den Théo Adam ass op *d'High School of Arts* zu New York gaangen.

Seng Techniken an der Molerei waren Acryl, Aquarell, Gouache, Ueleg a Collagen. Fir seng Skulpturen huet hien am Eisen, Holz a Steen geschafft.

Hie war Member vum Lëtzebuerger Artisten Center an och jorelaang vum ARC Kënschtlerkrees (fréieren Art Contemporain du Grand-Duché de Luxembourg).

## Eenzel Ausstellungen
* 1985, Galerie Max, Kayl
## Gruppenausstellungen
* 1986, Galerie Kutter, Stad Lëtzebuerg
* 1990, Galerie Dominique Lang, Diddeleng
* 1991, Galerie Schortgen, Esch-Uelzecht
* 1991-98, Konschthaus Beim Engel, Stad Lëtzebuerg
* 1993, Beetebuerger Schlass
* 1994, Galerie St. Nicolas, Réimech
* 1995, Galerie de Walferdange
* 1996, Source Kind, Mondorf
* 1997, Salon de Printemps du LAC, Stad Lëtzebuerg

## Kuckt och
* Lëscht vu lëtzebuergesche Konschtschafenden

## Um Spaweck
Sus Hierzig

D**'Sus Hierzig**, gebuer den 29. Mee 1961 an der Stad Lëtzebuerg, ass eng lëtzebuergesch Gaphikerin a Graveuse.

Vun 1980 bis 1985 huet si Graphik op der *La Cambre - École nationale supérieure des arts visuels* zu Bréissel studéiert.

Zanter 2000 ass si Member vum Gravure-Atelier Empreinte.

## Kuckt och
* Lëscht vu lëtzebuergesche Konschtschafenden
## Um Spaweck
* Wierker vun der Sus Hierzig op der Websäit vum ''atelier sus hierzeg''
* D'Sus Hierzig op der Websäit vu ''mediArt''
De Kompass

**De Kompass** ass de Periodique vun de lëtzebuergesche Jugendherbergen. En dréit den Ënnertitel "*Le magazine des auberges de jeunesse luxembourgeoises*". De Kompass gëtt op d'mannst véiermol am Joer an enger Oplo vu 4.000 Exemplaire vun der Zentral vun de lëtzebuergesche Jugendherbergen erausbruecht.

Déi éischt Editioun koum 1940 am Zweete Weltkrich op Initiativ vum Carlo Hemmer eraus. De Kompass war deemools dat offiziellt Organ vun der Ligue nationale luxembourgeoise pour les auberges de la jeunesse.

1997 gouf d'Konzept an d'Ausgesi vum Kompass erneiert, bis Februar 2010 koume 50 Nummeren eraus.

Am Kompass kommen hautdesdaags dräi Sproochen zum Asaz: Däitsch, Lëtzebuergesch a Franséisch.

## Den Numm vum Blietchen

De Kompass hat am Laf vun der Zäit verschidden Nummvarianten, z.&nbsp;B.:
* *Mitteilungsblatt "De Kompass"*
* *De Kompass: Zäitschrëft vum AJISSEM*

Et gouf eng aner Publikatioun zu Lëtzebuerg mat dem selwechten Titel: *De Kompass: Zeitschreft fir d'Chefs, d'Rover an d'Frënn vun de "Letzeburger Scouten"*, Nofollger vun der *Chefzeidong fir d'Letzeburger Scouten*. Si ass tëscht 1948 an 1973 8- bis 9-mol am Joer vun de Lëtzebuerger Scouten erausbruecht ginn.

## Um Spaweck
* De Kompass op der Websäit vun der Zentral vun de lëtzebuergesche Jugendherbergen
Carlo Meintz

De **Carlo Meintz**, gebuer de 5. Mee 1933 zu Lëntgen, a gestuerwen de 15. Februar 2018 zu Bierschbech, war e lëtzebuergesche Politiker an Enseignant.

Vun 1967 bis 1987 a vun 2000 bis 2002 war hie Buergermeeschter vun der Gemeng Walfer.

Hie war vun 1974 bis 1998 Deputéierten an der Chamber.

Hie war vum 4. Juli 1974 bis de 16. Juli 1979 als Vertrieder vun der Chamber lëtzebuergeschen Deputéierten am Europaparlament.

Den 11. Februar 1998 gouf hie Member vum Staatsrot genannt, a war dat bis de 5. Mee 2005, den Dag op deem hien d'Altersgrenz vun 72 Joer erreecht hat.

Vun 1986 bis 1996 war hie President vun der Zentral vun de lëtzebuergesche Jugendherbergen.

Hie war de Brudder vum Archivist a Conservateur Claude Meintz.

## Gielercher
*
Milano-Sanremo 1923

Déi 16. Editioun vu Milano-Sanremo gouf de 25. Mäerz 1923 gefuer, a vum Italieener Costante Girardengo gewonnen.

## Um Spaweck
** All d'Resultater