Laurence Olivier

De **Laurence Kerr Olivier, Baron Olivier**, OM, gebuer den 22. Mee 1907 zu Dorking, am Surrey, a gestuerwen den 11. Juli 1989 zu Steyning, a West Sussex, war en englesche Schauspiller, deen zesumme mam Ralph Richardson an dem John Gielgud, de britteschen Theater an der Mëtt vum 20. Joerhonnert dominéiert huet. Hien huet seng ganz Karriär erduerch och fir de Film geschafft, am Ganzen huet en an iwwer 50 Filmer matgespillt, respektiv d'Regie gefouert. Méi spéit hat hien och grousse Succès mat Rollen an Televisiounsproduktiounen.

## Liewen a Karriär

1930 hat hie seng éischt gréisser Roll am Noël Coward sengem *Private Lives*, an huet dat Joer och a sengem éischte Film matgespillt. 1935 koum hie mat senger Roll a *Romeo and Juliet*, nieft dem Gielgud an der Peggy Ashcroft, grouss eraus, a war um Enn vun den 1930er Joren e gefeierte Star. An den 1940er Jore war hien zesumme mam Ralph Richardson a mam John Burrell, Kodirekter vun *[[the Old Vic]]*, déi se zu enger respektéierter Theatertrupp opgebaut hunn. Ervirgestach ass hien do a senge Rolle vum Shakespeare sengem *[[Richard III (Shakespeare)|Richard III]]* an dem Sophokles sengem *[[Oedipus]]*. An den 1950er Jore war den Olivier onofhängege Schauspiller an Intendant, mä seng Bünecarrière huet e bëssen d'Läpper hänke gelooss, bis en 1957 bei d'avantgardistesch *English Stage Company* spille goung, wou en d'Titelroll an *The Entertainer* interpretéiert huet (a spéider och am Film mam nämmlechten Numm). Vun 1963 bis 1973 war hie de Grënnungsdirekter vum Royal National Theatre. Hie selwer huet do ënner anerem d'Titelroll an *[[Othello]]* (1964) an de Shylock an *[[The Merchant of Venice]]* (1970) gespillt.

Zu de bekanntste Filmer, an deenen de Laurence Olivier matgespillt huet, zielen *[[Wuthering Heights (Film 1939)|Wuthering Heights]]* (1939), *[[Rebecca (Film 1940)|Rebecca]]* (1940), an d'Trilogie vu Shakespeare-Verfilmungen, wou en d'Haaptroll hat an och Regie gefouert huet: *[[Henry V (Film 1944)|Henry V]]* (1944), *[[Hamlet (Film 1948)|Hamlet]]* (1948), an *[[Richard III (Film 1955)|Richard III]]* (1955). An den 1970er Joren hat hie markant Rollen a *[[Sleuth (Film 1972)|Sleuth]]* (1972), *[[Marathon Man]]* (1976) a *[[The Boys from Brazil]]* (1978).

Hie gouf (1947) geadelt, a krut 1970 e *life peerage* an 1981 den Order of Merit. Hie gouf ausserdeem mat véier Academy Awards, zwéi British Academy Film Awards, fënnef Emmy Awards an dräi Golden Globe Awards ausgezeechent. De groussen Auditoire vum National Theatre dréit haut säin Numm, an d'Laurence Olivier Awards goufen no him genannt.

De Laurence Olivier war dräimol bestuet, 1930 bis 1940 mat der Schauspillerin Jill Esmond 1940 bis 1960 mat der Vivien Leigh a vun 1961 bis zu sengem Doud mat der Joan Plowright.

## Filmographie
### Kino
#### als Regisseur
* 1944: *[[The Chronicle History of King Henry the Fifth with His Battell Fought at Agincourt in France]]* - Haaptacteuren: Robert Newton, Leslie Banks
* 1948: *[[Hamlet (Film 1948)|Hamlet]]* - Haaptacteuren: Jean Simmons, John Laurie
* 1955: *[[Richard III. (Film 1955)|Richard III.]]* - Haaptacteuren: Cedric Hardwicke 
* 1957: *[[The Prince and the Showgirl]]* - Haaptacteuren: Marilyn Monroe, Richard Wattis
* 1957: *Three Sisters* - Regie zesumme mam John Sichel - Haaptacteuren: Joan Plowright, Derek Jacobi
#### als Schauspiller
* 1930: *Too Many Crooks* - Regie: George King - (Kuerzfilm)
* 1930: *The Temporary Widow* - Regie: Gustav Ucicky - Haaptacteuren: Lilian Harvey, Athole Stewart 
* 1931: *Friends and Lovers * - Regie: Victor Schertzinger - Haaptacteuren: Adolphe Menjou, Erich von Stroheim
* 1931: *The Yellow Ticket* - Regie: Raoul Walsh - Haaptacteuren: Elissa Landi, Lionel Barrymore
* 1931: *Potiphar's Wife* - Regie: Maurice Elvey - Haaptacteuren: Nora Swinburne, Norman McKinnel
* 1932: *Westward Passage* - Regie: Robert Milton - Haaptacteuren: Ann Harding, Zasu Pitts
* 1933: *Perfect Understanding* - Regie: Cyril Gardner - Haaptacteuren: Gloria Swanson, John Halliday
* 1933: *No Funny Business* - Regie: Victor Hanbury, John Stafford - Haaptacteuren: Gertrude Lawrence, Jill Esmond
* 1935: *Moscow Nights* - Regie: Anthony Asquith - Haaptacteuren: Harry Baur, Penelope Dudley-Ward
* 1936: *As You Like I* - Regie: Paul Czinner - Haaptacteuren: Elisabeth Bergner, Sophie Stewart
* 1936: *The Conquest of the Air* - Regie: Alexander Esway, Zoltan Korda, John Monk Saunders, Alexander Shaw, Donald Taylor
* 1937: *Fire Over England* - Regie: William K. Howard - Haaptacteuren: Flora Robson, Raymond Massey
* 1938: *The Divorce of Lady X* - Regie: Tim Whelan - Haaptacteuren: Merle Oberon, Ralph Richardson
* 1939: *[[Q Planes]]* - Regie: Tim Whelan - Haaptacteuren: Ralph Richardson, Valerie Hobson
* 1939: *[[Wuthering Heights (Film 1939)|Wuthering Hights]]* - Regie: William Wyler - Haaptacteuren: Merle Oberon, David Niven
* 1940: *21 Days* - Regie: Basil Dean - Haaptacteuren: Vivien Leigh, Leslie Banks
* 1940: *[[Rebecca (Film 1940)|Rebecca]] * - Regie: Alfred Hitchcock - Haaptacteuren: Joan Fontaine, George Sanders
* 1940: *[[Pride and Prejudice (Film 1940)|Pride and Prejudice]]* - Regie: Robert Z. Leonard - Haaptacteuren: Greer Garson, Maureen O'Sullivan
* 1941: *[[That Hamilton Woman]]* - Regie: Alexander Korda - Haaptacteuren: Vivien Leigh, Alan Mowbray
* 1941: *49th Parallel* - Regie: Michael Powell - Haaptacteuren: Leslie Howard, Anton Walbrook
* 1943: *The Demi-Paradise* - Regie: Anthony Asquith - Haaptacteuren: Penelope Dudley-Ward, Margaret Rutherford
* 1944: *[[The Chronicle History of King Henry the Fifth with His Battell Fought at Agincourt in France]]* - Regie: Laurence Olivier - Haaptacteuren: Robert Newton, Leslie Banks
* 1948: *[[Hamlet (Film 1948)|Hamlet]]* - Regie: Laurence Olivier - Haaptacteuren: Jean Simmons, John Laurie
* 1951: *[[The Magic Box]]* - Regie: John Boulting - Haaptacteuren: Robert Donat,, Maria Schell
* 1951: *[[Carrie (Film 1952)|Carrie]]* - Regie: William Wyler - Haaptacteuren: Jennifer Jones, Eddie Albert
* 1953: *The Beggar's Opera * - Regie: Peter Brook - Haaptacteuren: Hugh Griffith, Dorothy Tutin
* 1955: *[[Richard III. (Film 1955)|Richard III.]]* - Regie: Laurence Olivier - Haaptacteuren: Cedric Hardwicke, Ralph Richardson 
* 1957: *[[The Prince and the Showgirl]]* - Regie: Laurence Olivier - Haaptacteuren: Marilyn Monroe, Richard Wattis
* 1959: *The Devils's Disciple* - Regie: Guy Hamilton - Haaptacteuren: Burt Lancaster, Kirk Douglas
* 1960: *The Entertainer* - Regie: Tony Richardson - Haaptacteuren: Brenda de Banzie, Alan Bates
* 1960: *[[Spartacus (Film 1960)|Spartacus]]* - Regie: Stanley Kubrick - Haaptacteuren: Kirk Douglas, Jean Simmons 
* 1962: *[[Term of Trial]]* - Regie: Peter Glenville - Haaptacteuren: Simone Signoret, Sarah Miles
* 1963: *Uncle Vanya* - Regie: Stuart Burge - Haaptacteuren: Michael Redgrave, Robert Lang
* 1965: *[[Bunny Lake Is Missing]]* - Regie: Otto Preminger - Haaptacteuren: Carol Lynley, Keir Dullea
* 1965: *Othello* - Regie: Stuart Burge - Haaptacteuren: Frank Finlay, Robert Lang
* 1966: *[[Khartoum (Film)|Khartoum]]* - Regie: Basil Dearden, Eliot Elisofon - Haaptacteuren: Charlton Heston, Richard Johnson
* 1968: *[[Romeo and Juliet (Film 1968)|Romeo and Juliet]]* - Regie: Franco Zeffirelli - Haaptacteuren: Leonard Whiting, Olivia Hussey
* 1968: *[[The Shoes of the Fisherman]]* - Regie: Michael Anderson - Haaptacteuren: Anthony Quinn, Oskar Werner
* 1960: *Oh! What a Lovely War* - Regie: Richard Attenborough - Haaptacteuren: Colin Farrell, Corin Redgrave
* 1969: *The Dance of Death* - Regie: David Giles - Haaptacteuren: Geraldine McEwan, Robert Lang
* 1969: *[[Battle of Britain (Film)|Battle of Britain]]* - Regie: Guy Hamilton - Haaptacteuren: Trevor Howard, Susannah York, Robert Shaw
* 1970: *Three Sisters* - Regie: Laurence Olivier, John Sichel - Haaptacteuren: Joan Plowright, Derek Jacobi
* 1971: *[[Nicholas and Alexandra]]* - Regie: Franklin J. Schaffner - Haaptacteuren: Michael Jayston, Janet Suzman
* 1972: *[[Lady Caroline Lamb (Film)|Lady Caroline Lamb]]* - Regie: Robert Bolt - Haaptacteuren: Sarah Miles, Jon Finch
* 1972: *[[Sleuth]]* - Regie: Joseph L. Mankiewicz - Haaptacteuren: Michael Caine
* 1976: *[[Marathon Man]]* - Regie: John Schlesinger - Haaptacteuren: Dustin Hoffman, Roy Scheider
* 1976: *[[The Seven-Per-Cent Solution]]* - Regie: Herbert Ross - Haaptacteuren: Alan Arkin, Vanessa Redgrave
* 1977: *[[A Bridge Too Far (Film 1977)|A Bridge Too Far]]* - Regie: Richard Attenborough - Haaptacteuren: Dirk Bogarde, Sean Connery
* 1978: *The Betsy* - Regie: Daniel Petrie - Haaptacteuren: Robert Duvall, Katharine Ross
* 1978: *[[The Boys from Brazil]]* - Regie: Franklin J. Schaffner - Haaptacteuren: Gregory Peck, Lilli Palmer
* 1979: *A Little Romance* - Regie: George Roy Hill - Haaptacteuren: Diane Lane, Sally Kellerman
* 1979: *[[Dracula (Film 1979)|Dracula]]* - Regie: John Badham - Haaptacteuren: Frank Langella, Donald Pleasence 
* 1980: *The Jazz Singer* - Regie: Richard Fleischer - Haaptacteuren: Neil Diamond, Lucie Arnaz
* 1982: *Inchon* - Regie: Terence Young - Haaptacteuren: Jacqueline Bisset, Ben Gazzara
* 1980: *[[Clash of the Titans (Film 1981)|Clash of the Titans]]* - Regie: Desmond Davis - Haaptacteuren: Claire Bloom, Maggie Smith
* 1983: *The Jigsaw Man* - Regie: Terence Young - Haaptacteuren: Michael Caine, Susan George
* 1984: *[[The Bounty]]* - Regie: Roger Donaldson - Haaptacteuren: Mel Gibson, Anthony Hopkins
* 1985: *[[Wild Geese II]]* - Regie: Peter R. Hunt - Haaptacteuren: Scott Glenn, Barbara Carrera
* 1989: *War Requiem* - Regie: Derek Jarman - Haaptacteuren: Nathaniel Parker, Tilda Swinton

## Literatur
* Laurence Olivier: *Confessions of an Actor.* Simon & Schuster 1985, 348 p. / dte. *Bekenntnisse eines Schauspielers* aus d. Engl. von Gerhard Beckmann u. Irene Rumler (Anh.), 351 S., Bertelsmann München 1985.
* Robert L. Daniels: *Laurence Olivier: Cinema and Theatre.* A.S. Barnes/Tantivy Press, 1980, 319 p.
* Donald Spoto: *Laurence Olivier. A Biography* / dt.: *Eine Biographie.* Heyne, München 1992, ISBN 3-453-05596-9.
* Jerry Vermilye: *The Complete Films of Laurence Olivier.* Carol, 1992, 287 p.

## Um Spaweck