open-index/open-wikipedia-markdown huggingface dataset:
Punjab

De **Punjab** och **Panjāb** oder **Panj-Āb** ass eng geopolitesch, kulturell an historesch Géigend am Norde vum Indesche Subkontinent a Südasien.

Historesch war et, am 19. an 20. Joerhonnert, den Numm vun enger fréierer Provënz a Brittesch-Indien. 1947 gouf et tëscht den ewell onofhängege Staate Pakistan (Provënz Punjab) an Indien (Bundesstaat Punjab) opgedeelt, wat zu grousse Migratiounsstréim a biergerkrichsänleche Situatioune gefouert huet, wéi Hinduen a Sikh vum Westpunjab an den Osten, a Muslimen vum Ostpunjab an de Westen hu misse goen.

Geographesch ass mat Punjab dee Flossdall gemengt, dee käilfërmeg no Südwesten hi méi enk gëtt, a vum Indus a senge fënnef Nieweflëss Jhelam, Chanab, Ravi, Beas a Satluj markéiert ass. Den Numm "Punjab" setzt sech zesummen aus Farsi پنج (pandsch) "fënnef" an آب (ab) "Waasser", a bezitt sech op déi fënnef Flëss.

Am Weste gëtt de Punjab vun de Suleimanbierger op der Grenz zum Afghanistan ofgegrenzt, am Norde stéisst en un d'Salt Range an un den Himalaya, no Süden un d'Thar-Wüst an am Oste geet e bis un d'Waasserscheed zum Ganges-Déifland.

De Buedem besteet haaptsächlech aus ganz fruchtbare quartäre Schwemmfächeren, déi 10 bis 15&nbsp;m iwwer der Dallsuel leien. Duerch Bewässerungssystemer, mat Hëllef vu Staudämm a Kanäl, kann d'ganz Joer duerch ugebaut a rekoltéiert ginn.

Am Pakistan ass de Punjab déi Provënz mat bei wäitem der gréisster Populatioun, den indesche Punjab ass haut en industriellen Zentrum an ee vun de räichste Bundesstaaten.

Ethnolinguistesch sinn d'Punjabi déi gréisst Bevëlkerungsgrupp, si schwätzen d'Punjabisprooch.

## Um Spaweck
Groen

Mat **Groen**, [χru:n] ausgeschwat, kënne follgend Begrëffer gemengt sinn:
* Groen eng belsch politesch Partei
* Groen, e Floss a Südafrika
* Groen, eng Zäitschrëft vun der ChristenUnie
* Groen, en Architekturmagasinn
David Guetta

Den **David Guetta**, gebuer als **Pierre David Guetta** de 7. November 1967 zu Paräis, ass e franséischen DJ a Museksproduzent.

## Discographie
### Studioalbumen
* 2002: *Just a Little More Love*
* 2004: *Guetta Blaster*
* 2007: *Pop Life*
* 2009: *One Love*
* 2011: *Nothing but the Beat*
* 2014: *Listen*
* 2018: *7*
Manderen-Ritzing

**Manderen-Ritzing** ass eng nei franséisch Gemeng am Departement Moselle an der Regioun Grand Est.

Si ass den 1. Januar 2019 bei der Fusioun vun de fréiere Gemenge Manderen a Ritzing entstanen. D'Uertschaft Manderen ass Chef-lieu vun der neier Gemeng.

## Nopeschgemengen an Uertschaften

## Kuckeswäertes
Op der Kopp vum Meinsberg, um Terrain vu Manderen, steet déi sougenannt "Buerg Malbrouck", eng renovéiert mëttelalterlech Buerg.

## Biller

Manderen-Ritzing, Manderen (102).jpg|
Manderen-Ritzing, Manderen (103).jpg|
Manderen-Ritzing, Manderen (104).jpg|


## Um Spaweck
Tour de Luxembourg 2021

Déi **81. Editioun vum [[Tour de Luxembourg]]** ass eng Vëloscourse iwwer 724,5&nbsp;km, déi a fënnef Etappen tëscht dem 14. an dem 18. September 2021 gefuer gëtt.

Si steet um Kalenner vun den UCI ProSeries 2021 an der Kategorie 2.Pro. 
 
Fir de Ben Gastauer war et déi lescht Course. Duerno huet hie mam Vëlossport opgehalen.

## Etappen

## Ekippen
Et waren 21 Ekippen um Depart, wouvunner der 8 an der Kategorie UCI WorldTeam, 12 an der Kategorie UCI ProTeam an eng an der Kategorie Continental, mat am Ganzen 126 Coureuren um Depart. Mat der Ekipp Leopard pro cycling ass eng lëtzebuergesch Ekipp um Depart.

## Etappeklassementer
### 1. Etapp

### 2. Etapp

### 3. Etapp

### 4. Etapp

### 5. Etapp

## Um Spaweck
* 
* Offiziell Säit
Hongersnout

Eng **Hongersnout** ass e wäitverbreete Manktem u Liewensmëttel. Facteuren, déi eng Hongersnout kënnen ausléise sinn ënner anerem Krich, en Ausfall vun der Recolte, Inflatioun, oder d'Regierungspolitik. Eng Hongersnout gëtt generell vun enger regionaler Ënner- a Ernierungsmanktem, Erhéngeren, Epidemien an enger méi héijer Stierflechkeet begleet.

Hongersnéit gouf et a bal all Epoch an op all bewunnte Kontinent op der Welt. Am 19. an am 20. Joerhonnert waren Europa, Südost- a Südasien, déi Kontinenter, op deenen déi meescht Mënsche wärend Hongersnéit gestuerwe sinn. Am 21. Joerhonnert ass Afrika am stäerkste betraff.

2021 huet de Welternierungsprogramm (WFP) gewarnt, datt 41 Millioune Mënschen an 43 Länner vun enger Hongersnout menacéiert wieren, wärend 584.000 Persoune schonn an enger Regioun mat Hongersnout géife liewen.

## Definitioun

De Welternierungsprogramm (WFP) erkläert eng Situatioun zur Hongersnout, wann en Ernierungsmanktem wäit verbreet ass a wa Persounen ufänke wéinst Honger ze stierwen, well se keen Zougank zu genuch Iessen hunn. D'"Integrated Food Security Phase Classification" ass den Numm vun der Skala, déi vum WFP gebraucht gëtt, fir d'Liewensmëttelsécherheet ze moossen. D'Phas 5 vun där Skala definéiert, datt ee vun enger Hongersnout schwätze ka wann:
* op d'mannst 20% vun de Stéit an engem Gebitt enger extremer Liewensmëttelknappheet ausgesat sinn a si just eng limitéiert Capacitéit hunn, domat ëmzegoen; an
* méi wéi 30% vun de Kanner akut net genuch z'iessen hunn; an
* d'Mortalitéit méi héich ass wéi 2 Persounen pro 10.000 Awunner pro Dag.

Wann eng Hongersnout ausgeruff gëtt bréngt dat keng Obligatioune fir eppes z'ënnerhuele fir d'Vereent Natiounen oder iergendee Land mat. Et hëlleft awer, fir d'Opmierksamkeet vun der Weltëffentlechkeet op déi Noutsituatioun ze bréngen.

## Um Spaweck
Zäitschrëft

Eng **Zäitschrëft** ass eng Verëffentlechung, déi e puermol d'Joer erauskënnt. Si gehéiert zu de Printmedien a gëtt op Pabeier gedréckt, obwuel déi meescht Zäitschrëften haut och digital disponibel sinn.

Déi meescht Zäitschrëfte kommen eemol d'Woch, all zwou Wochen oder eemol de Mount eraus an adresséiere sech generell un e bestëmmte Publikum an hunn e bestëmmten Theemefokus. Domat ënnerscheede si sech vun der Zeitung, déi méi dacks erauskënnt (meeschtens all Dag) a méi allgemeng ausgeriicht ass. Zäitschrëfte sinn och méi deier wéi Zeitungen a méi faarweg, well si méi Fotoen hunn.

Eng Zäitschrëft kann een eenzel kafen oder an engem Abonnement.

Eng bekannt Zäitschrëft zu Lëtzebuerg ass d*'[[Revue (Zäitschrëft)|Revue]]*, eng Illustréiert a Gesellschaftszäitschrëft. *[[paperJam]]* ass eng Zäitschrëft mat Finanz- a Wirtschaftstheemen. *[[Kachen (Zäitschrëft)|Kachen]]* ass – wéi den Numm scho seet – eng Kachzäitschrëft.

Den däitsche *[[Der Spiegel|Spiegel]]* ass eng Gesellschaftszäitschrëft, mat méi engem investigativen Touch; den amerikanesche *[[Playboy (Magazin)|Playboy]]* ass op eng männlech Lieserschaft ausgeriicht a bekannt fir seng erotesch Fotoe vu weibleche Modellen, wärend déi franséisch Zäitschrëft *[[Charlie Hebdo]]* e satiresche Bléck op d'franséisch an déi international Politik geheit.

## Kuckt och
* Lëscht vun Zeitungen an Zäitschrëften zu Lëtzebuerg

## Um Spaweck
Ars-sur-Formans

**Ars-sur-Formans** ass eng franséisch Gemeng am Departement Ain (01) an der Regioun Auvergne-Rhône-Alpes.

D'Gemeng läit an der natierlecher Géigend vun der Dombes.
## Nopeschgemengen
Concours littéraire national 2021

De **[[Concours littéraire national]] 2021** war ee lëtzebuergesche Literaturconcours, dee vum Kulturministère organiséiert gouf. En huet sech 2021 ëm Kanner- a Jugendliteratur gedréint. Auteuren, déi Lëtzebuerger sinn oder zu Lëtzebuerg wunnen, konnte bis den 28. Juni 2021 hir Typoskripten, no Modalitéiten, déi vum Kulturministère festgeluecht goufen, areechen. D'Texter konnten op Lëtzebuergesch, Däitsch, Franséisch an/oder Englesch sinn.

Wéi virdru gouf et zwou Kategorië Präisser: fir Auteuren tëscht 15 a 25 Joer, a fir déi méi al. Anescht wéi soss gouf zousätzlech tëscht Literatur fir Kanner an där fir Jugendlecher ënnerscheet, sou datt am Ganze 4 Präisser ze vergi waren.

De Jury war zesummegesat aus der Anne-Marie Antony, dem Claude Kremer (President), dem Romain Sahr, der Tamara Sondag an dem Jeff Thill.

## Gewënner
Aus den am Ganze 56 Soumissioune goufen dës Auteuren ausgezeechent:

De Marc Weydert an d'Marie-Isabelle Callier kruten deen éischte Präis an der Kategorie Kannerliteratur fir *Verdruddelt Geschichten*; d'Claudine Muno mat *[[Dëst ass net däi Liewen]]* den éischte Präis an der Kategorie Jugendliteratur.

Bei de jonken Auteuren ënner 25 Joer krut d'Lena Differding fir *Wasser gegen Sturm – Die Kräfte der vier Elemente* den éischte Präis an der Kategorie Kannerliteratur an d'Eline Klaassen deen an der Jugendliteratur fir *Die Bibliothek der gescheiterten Schriftsteller*.

D'Präisser goufen den 8. Dezember 2021 am Lëtzebuerger Literaturarchiv zu Miersch vun der Josée Hansen am Numm vun der Kulturministesch Sam Tanson iwwerreecht.
Mediegrupp

E **Mediegrupp** oder **Mediekonglomerat** ass eng Entreprise, där verschidde Massemedie gehéieren, wéi zum Beispill Fernsee- a Radiosenderen, Zeitungs- an Zäitschrëfteverlagen, Filmproduktiounsentreprisen oder online Medien. Grouss Gruppe ginn och heiansdo **Medienimperium** genannt.

E Konglomerat ass eng grouss Entreprise, där eng Rei méi kleng Entreprise gehéiert, deenen hir Geschäfter generell näischt direkt mateneen ze dinn hunn.

## Grouss Gruppen
Beispiller vu grousse Mediegruppe sinn:
* : Bertelsmann, deem och RTL Group gehéiert, eng aner Mediegrupp mat Sëtz zu Lëtzebuerg
* : Comcast, The Walt Disney Company an News Corp.
* : Mediaset
* : Vivendi
* : Grupo Globo
* : Televisa
* : ABS-CBN Corporation

## Kritik
Kritiker vu grousse Mediegruppen beschëllege se, d'Medien ze dominéieren an ze zenséieren, besonnesch bei Informatiounen, déi géint den Interessi vun de Mediegruppe ginn. Hinne gëtt och virgeworf, deelweis den Entertainment mat den Neiegkeeten ze vermëschen a sou Sensatiounsjournalismus ze favoriséieren. En anere Virworf ass, datt se d'Kultur géife standardiséieren, wéi am Fall vun der Globaliséierung oder der Amerikaniséierung.

En anere Kritikpunkt ass, datt d'Gruppéierung vu Medien zu manner onofhängege Meenunge géif féieren, an domat zu manner Diversitéit an den Neiegkeeten an zu manner Konkurrenz. Dat kann zu enger Reduktioun vun de Meenungen a vun de Standpunkte féieren - dat ass awer och net ëmmer de Fall.
Groeknapp

De Begrëff **Groeknapp** bezeechent:

* de lokalen Numm fir d'Uertschaft Grolënster,
* en Hiwwel (381 m.) bei där Uertschaft,
* en Hiwwel (321 m.) bei Weyer an der Gemeng Fëschbech,
* en Hiwwel (304 m.) bei Schrondweiler an der Gemeng Noumer,
* e Flouer um Briddel an der Gemeng Koplescht,
* e Flouer an der Gemeng Fluessweiler.
Francis Van Maele

De **Francis Van Maele**, gebuer 1947, ass e belschen Editeur.

No sengem Lycée zu Ostende huet hien zu Tournai fir Ingenieur studéiert, an dono vun 1970 bis 1980 fir d'Monsanto zu Iechternach geschafft, dertëscht och 2 Joer a Florida an am Alabama. Vun 1977 bis 1980 huet hien niewelaanscht zu Tréier op der Konschtakademie Serigraphie, Gravur a Fotogravur geléiert.

1980 huet hien zu Iechternach d'Editions Phi gegrënnt, déi Romaner, Erzielungen, Biographien, Gedichtsbänn, Theaterstécker, Konschtgravuren an -dréck, a villes méi, erausbruecht huet.

2002 huet hien de Verlag un aner Leit iwwerginn, fir sech an Irland nidderzeloossen, wou en 2000 de Verlag Redfoxexpress gegrënnt hat. Do gëtt hien, vun 2005 un zesumme mat der Antic-Ham, Serigraphien, Konschtdréck, Fotografien, Gedichtsbänn a soss eraus.

## Um Spaweck
* "About Redfoxpress and his founder Francis Van Maele and Franticham" op redfoxpress.com, gekuckt 18.09.2021.
Buerg um Gehaansbierg

D**'Buerg um Gehaansbierg** war eng Buerg aus dem Mëttelalter um Gehaansbierg, an der Gemenge Diddeleng, vun där haut just nach déi restauréiert Grondmaueren ze gesi sinn.

## Geschicht

Ier d'Häre vu Gymnich ëm d'Joer 1464 d'Buerg gebaut hunn, bestoung um Gehaansbierg schonn eng réimesch Néierloossung déi zivil wéi och militäresch benotzt gouf. Wat tëscht de Réimer an dem 13. Joerhonnert op där Plaz geschitt ass, konnt bis haut nach net am Detail gekläert ginn. Et steet just fest, datt eng gotesch Kierch op der Kopp stoung an datt och Mäert do organiséiert goufen.

Eng éischt Kierch, déi dem Jang den Deefer geweit war, stoung am ëstlechen Deel vum Plateau an ass zënter 1261 dokumentéiert. Se war – zesumme mat der Diddelenger Mäerteskierch – d'Parkierch vun Diddeleng.

An engem Dokument vun 1210 geet fir d'éischt rieds vun engem gewësse Hugo de Dudelinga, sou datt unzehuelen ass, datt et deemools schonn eng Herrschaft gouf, där Diddeleng gehéiert huet. Tëscht 1248 a 1553 hunn der Rei no d'Häre vu Gymnich, vu Bolchen, vun Hunolstein a vun Isenburg iwwer Diddeleng an de Gehaansbierg regéiert an d'Buerg no an no ausgebaut.

1542 huet de Salentin von Isenburg déi virgelagert Commanderie ofrappe gelooss, fir e fräit Feld ze schafen a sech doduerch besser géint de Géigner wieren ze kënnen. Dat huet him awer net vill bruecht, well d'Buerg nach am selwechte Joer am Kader vum 9. Italiekrich bei den Attacke vum Charles II. vun Orléans op Lëtzebuerg, och déi Diddelenger Buerg schwéier beschiedegt gouf. Definitiv eriwwer mat der Buerg war et 1552, wéi de Mansfeld, Gouverneur vum Herzogtum Lëtzebuerg, d'Buerg um Gehaansbierg ofbrenne gelooss huet. Wéi dat sengerzäit gängeg war, goufen d'Hasteng vun der Buerg als Baumaterial weider benotzt.

D'Iwwerreschter vun der Buerg sinn iwwer zéng Jore laang restauréiert ginn an d'Anlag ass du schliisslech den 23. Juli 2015 ageweit a fir de Public opgemaach ginn.

Zanter 1938 ass de Gehaansbierg op der Lëscht vun de klasséierte Monumenter als *Nationalmonument* klasséiert.

## Kuckt och
* D'Kapell um Gehaansbierg 
* Den Zaldotekierfecht um Gehaansbierg

## Biller

Dudelange, château du Mont Saint-Jean (108).jpg
Dudelange, château du Mont Saint-Jean (106).jpg
Dudelange, château du Mont Saint-Jean (110).jpg


## Literatur
* Joseph Colbach, Rob Kieffer, 2020, „Luxemburg: eine Zeitreise – Burg und Kapelle im Wechselbad der Geschichte”, Luxembourg: Ernster éd., ISBN 978-2-919944-80-4, S. 88-91

## Um Spaweck

* D'Buerg um Gehaansbierg op der Websäit vum *Institut national pour le patrimoine architectural* 
*Der Johannisberg bei Düdelingen - touristischer Führer 
*Plan Mont St-Jean
Abdelaziz Bouteflika

Den **Abdelaziz Bouteflika** (Arabesch: عبد العزيز بوتفليقة), och alt **Abd al-Aziz Bouteflika** transkribéiert, gebuer den 2. Mäerz 1937 zu Oujda, dunn Franséische Marokko, a gestuerwen de 17. September 2021, war en algeeresche Politiker. Hie war vun Abrëll 1999 bis Abrëll 2019 President vun Algerien.

## Liewen a Karriär
Hie gouf Member vun der Front de libération national (FLN) an huet sech en Numm am Befreiungskampf géint Frankräich gemaach. No der Onofängegnkeet, 1962, gouf hien ënner dem President Ahmed Ben Bella Minister fir Jugend, Sport an Tourismus, an 1963 Ausseminister, wat hie bis 1979 blouf. 1974/75 war de Bouteflika President vun der UN-Generalversammlung.

1981 goung en an den Exil, fir Ermëttlunge wéinst Korruptioun aus dem Wee ze goen. Wärend dem Algeeresche Biergerkrich, vun Dezember 1991 un, huet de Bouteflika sech politesch zeréckgehalen a sech kaum nach an de Medie gewisen.

1999 gouf hien, als Nofollger vum Liamine Zéroual, als President vun Algerie gewielt. Hien hat op Bestriewe vum Generol Larbi Belkheir kandidéiert, deen em d'Ënnerstëtzung vum Militärs zougeséchert hat. Ufanks huet hien drops higeschafft de Biergerkrich op en Enn ze bréngen, ë.&nbsp;a. andeems en Islamisten, déi keng Gewaltdote begaangen haten, aus dem Prisong entloosse gelooss huet. De 16. September 1999 huet eng grouss Majoritéit vun der Bevëlkerung sengem Friddensplang zougestëmmt. Den 29. September 2005 huet hien eng 'Charta fir de Fridden a fir d'national Reconciliatioun' stëmme gelooss, déi de Fridden op eng méi zolidd Basis stelle sollt.

Bei de Presidentschaftswale vum am 8. Abrëll 2004 a vum 9. Abrëll 2009 gouf hien allkéiers mat héijer Majoritéit erëmgewielt. Bei de Parlamentswale vum 10. Mee 2012 krut seng Partei zwar déi meescht Stëmmen, awer net méi d'absolut Majoritéit. Am Abrëll 2014 gouf de Bouteflika, deen zanter engem Schlag, 2013, gesondheetlech net méi gutt dru war, nach eng Kéier erëmgewielt (e puer Joer virdrun hat en d'Limitt vun zwee Mandater hannereneen ophiewe geloss).

Am Fong wollt hien 2019 nach eng Kéier kandidéiere fir als President erëmgewielt ze ginn; hien huet seng Kandidature dunn awer, no Protester, zeréckgezunn.

## Um Spaweck
Jérémie Makiese

Den **Jérémie Makiese**, gebuer de 15. Juni 2000 zu Antwerpen, ass e belsche Sänger a Foussballspiller. De 15. September 2021 gouf hien als éischte Participant fir den Eurovision Song Contest 2022 zu Turin ausgewielt, an deem hie säin Heemechtsland d'Belsch mam Lidd *Miss You* vertrëtt.

2021 huet hien bei der Sendung *[[The Voice Belgique]]* matgemaach a schlussendlech gewonnen.

## Um Spaweck
Mario Camus

De **Mario Camus García**, gebuer den 20. Abrëll 1935 zu Santander, an och do gestuerwen den 18. September 2021, war e spuenesche Filmregisseur an Dréibuchauteur.

De Mario Camus huet als Regisseur iwwer 40 Kinos- an Televisiounsfilmer gedréit an huet an enger 46 Filmer um Dréibuch matgeschafft..

## Filmographie
### als Regisseur
* 1962: *El borracho* - (Kuerzfilm)
* 1963: *La suerte* - (Kuerzfilm)
* 1963: *[[Los farsantes]]* - Haaptacteuren: Margarita Lozano, Víctor Valverde, José María Oviés 
* 1964: *[[Young Sánchez]]* - Haaptacteuren: Julián Mateos, Luis Romero, Carlos Otero
* 1965: *[[Muere una mujer]]* - Haaptacteuren: Alberto Closas, Gisia Paradís, Tomás Blanco
* 1965: *[[La visita que no tocó el timbre]]* - Haaptacteuren: Alberto Closas, José Luis López Vázquez, Laura Valenzuela
* 1966: *[[Con el viento solano]]* - Haaptacteuren: Antonio Gades, María José Alfonso, Vicente Escudero
* 1966: *[[Cuando tú no estás]]* - Haaptacteuren: Raphael, María José Alfonso, Ricardo Lucía
* 1967: *[[Al ponerse el sol]]* - Haaptacteuren: Raphael, Serena Vergano, Carlos Otero
* 1968: *[[Volver a vivir]]* - Haaptacteuren: Raf Vallone, Lea Massari, Alberto de Mendoza
* 1968: *[[Digan lo que digan]]* - Haaptacteuren: Raphael, Serena Vergano
* 1969: *La bahía de Santander* - (Kuerzfilm)
* 1969: *[[Esa mujer]]* - Haaptacteuren: Sara Montiel, Ivan Rassimov, Cándida Losada
* 1970: *[[La collera del vento]]* - Haaptacteuren: Terence Hill, Maria Grazia Buccella, Fernando Rey
* 1973: *[[La leyenda del alcalde de Zalamea]]* - Haaptacteuren: Francisco Rabal, Fernando Fernán Gómez, Julio Núñez
* 1975: *[[Los Pájaros de Baden-Baden]]* - Haaptacteuren: Catherine Spaak, Frédéric de Pasquale, José Luis Alonso
* 1975: *[[La joven casada]]* - Haaptacteuren: Ornella Muti, Pedro Díez del Corral, Mark Edwards
* 1978: *[[Los días del pasado]]* - Haaptacteuren: Marisol, Antonio Gades
* 1982: *[[La colmena]]* - Haaptacteuren: Victoria Abril, Ana Belén, Francisco Rabal
* 1984: *[[Los santos inocentes]]* - Haaptacteuren: Alfredo Landa, Terele Pávez, Francisco Rabal
* 1985: *[[La vieja música]]* - Haaptacteuren: Federico Luppi, Antonio Resines, Assumpta Serna
* 1987: *[[La casa de Bernarda Alba]]* - Haaptacteuren: Irene Gutiérrez Caba, Ana Belén
* 1987: *[[La rusa]]* - Haaptacteuren: Angeli Van Os, Didier Flamand, Jacques François
* 1992: *[[Después del sueño]]* - Haaptacteuren: Carmelo Gómez, Antonio Valero
* 1993: *[[Sombras en una batalla]]* - Haaptacteuren: Carmen Maura, Joaquim de Almeida, Tito Valverde
* 1994: *[[Amor propio]]* - Haaptacteuren: Verónica Forqué, Antonio Resines, Tito Valverde
* 1996: *[[Adosados]]* - Haaptacteuren: Antonio Valero, Ana Duato
* 1997: *[[El color de las nubes]]* - Haaptacteuren: Julia Gutiérrez Caba, Ana Duato, Antonio Valero
* 1997: *[[La vuelta de El Coyote]]* - Haaptacteuren: Jose Coronado, Nigel Davenport, Ray Lovelock
* 1999: *[[La ciudad de los prodigios]]* - Haaptacteuren: Olivier Martinez, Emma Suárez, François Marthouret
* 2002: *[[La playa de los galgos]]* - Haaptacteuren: Carmelo Gómez, Claudia Gerini
* 2007: *[[El prado de las estrellas]]* - Haaptacteuren: Álvaro de Luna, Marián Aguilera

## Um Spaweck
Un dimanche à la campagne

** Un dimanche à la campagne** ass e franséische Film vum Bertrand Tavernier aus dem Joer 1984 nom Roman *Monsieur Ladmiral va bientôt mourir* vum Pierre Bost.

## Ëm wat geet et am Film?
De Film spillt am spéide Summer vum Joer 1912.

Den alen Här Ladmiral ass e gudde mä kee geniale Moler. Nom Doud vu senger Fra lieft hien eleng mat senger Mod Mercédès a senger Villa. Sonndes kritt hie reegelméisseg Besuch vun sengem Jong Gonzague, deem senger Fra Marie-Thérèse an deem senge Kanner Emile, Lucien a Mireille. Op engem Sonndeg daucht och nach d'Irene dem Här Ladmiral seng Duechter mat hirem Auto op...

## Um Spaweck
Naomi Ayé

D**'Naomi Ayé Vajdovics Suarez**, gebuer de 24. Januar 2008 zu Lëtzebuerg, ass eng kubanesch-ungaresch Pianistin a Sängerin vu Mamer. Si geet an d'Europäesch Schoul.

## Liewen a Karriär

D'Naomi schwätzt fënnef Sproochen an huet mat fënnef Joer ugefaange Piano ze spillen. Zanter 2015, am Alter vu 7 Joer, ass si um Stater Conservatoire fir klassesche Piano a Gesang ze léieren. Niewent der klassescher Musek huet si iwwer hir privat Professorin Karina Ilijana de Wee zu Popmusek fonnt. Si trëtt reegelméisseg bei verschiddene kulturelle Manifestatiounen op.

Am Joer 2020 war si eng vun de Finaliste bei der 7. Saison vun *[[The Voice Kids]] France* op TF1.

Den 18. Februar 2022 huet d'Naomi Ayé eng éischt Single mam Titel *Turn My Back On Light* verëffentlecht.

Am Januar 2024 war si eng vun den nëmmen aacht Kënschtler a Gruppen, déi et an de Luxembourg Song Contest, d'Lëtzebuerger Virentscheedung fir de Eurovision Song Contest 2024, gepackt hunn. Hiren Titel *Paumée sur terre* koum an der Finall op déi véiert Plaz.  Ufank 2024 ass hir EP *Techno #1* erauskomm.

## Discographie
### EP
* 2024: *Techno #1*

### Singelen
* 2022: *Turn My Back On Light*
* 2024: *Paumée sur terre*
* 2024: *Turn My Back On Light (Remix)*
* 2024: *Drive*
* 2024: *My Time But It's Mari Singing and Playing Piano*

## Um Spaweck
* Internetsäit vum Noami Ayé
* Junges Musiktalent aus Mamer, „Musik ist alles für mich“, gekuckt den 18. Februar 2022 op wort.lu
Chris Anker Sørensen

De **Chris Anker Sørensen**, gebuer de 5. September 1984 zu Hammel a gestuerwen den 18. September 2021 zu Zeebruges (Belsch),, war en dänesche Vëlossportler.

A senger sportlecher Karriär ass de Chris Anker Sørensen eng Rei Jore fir d'Ekipp vum Bjarne Riis gefuer a war e fréiere Coequipier vum Andy a vum Fränk Schleck.

Hien huet 2010 eng Etapp beim Giro d'Italia gewonnen.
Louis Ducreux

De **Louis Ducreux**, gebuer den 22. September 1911 zu Marseille, a gestuerwen den 19. Dezember 1992 zu Paräis, war e franséische Schauspiller, Museker, Auteur, Theaterregisseur an Theaterdirekter.

Den Ducreux war haaptsächlech op der Bün aktiv souwuel als Schauspiller an als Regisseur. Hien huet och Theaterstécker geschriwwen.

Am Kino gouf hien am Alter vun 72 Joer mat der d'Haaptroll am Film *[[Un dimanche à la campagne]]* (1983) vum Bertrand Tavernier, bekannt.

## Filmographie
### Kino
#### als Schauspiller
* 1938: *[[Le Schpountz (Film 1938)|Le Schpountz]]* - Regie: Marcel Pagnol - Haaptacteuren: Fernandel, Orane Demazis
* 1939: *[[Le monde tremblera]]* - Regie: Richard Pottier - Haaptacteuren: Claude Dauphin, Madeleine Sologne
* 1943: *[[Paperasses]]* - Regie: Jacques Lemoigne - (Kuerzfilm)
* 1948: *[[Une grande fille toute simple]]* - Regie: Jacques Manuel - Haaptacteuren: Madeleine Sologne, Raymond Rouleau
* 1958: *[[Le désordre et la Nuit]]* - Regie: Gilles Grangier - Haaptacteuren: Jean Gabin, Nadja Tiller
* 1983: *[[Un dimanche à la campagne]]* - Regie: Bertrand Tavernier - Haaptacteuren: Michel Aumont, Sabine Azéma
* 1988: *[[Zoo (Film)|Zoo]]* - Regie: Cristina Comencini - Haaptacteuren: Asia Argento, Daniel Olbrychski
* 1989 : *[[36.15 code Père Noël]]* - Regie: René Manzor - Haaptacteuren: Brigitte Fossey, Patrick Floersheim
* 1990: *[[Daddy nostalgie]]* - Regie: Bertrand Tavernier - Haaptacteuren: Dirk Bogarde, Jane Birkin
* 1991: *[[La double vie de Véronique]]* - Regie: Krzysztof Kieslowski - Haaptacteuren: Irène Jacob, Halina Gryglaszewska
* 1992: *[[Mensonge (Film)|Mensonge]]* - Regie: François Margolin - Haaptacteuren: Nathalie Baye, Didier Sandre
#### als Dréibuchauteur
* 1946: *[[La foire aux chimères]]* - Regie: Krzysztof Kieslowski - Haaptacteuren: Madeleine Sologne, Erich von Stroheim
* 1953: *[[Le marchand de Venise]]* - Regie: Pierre Chenal - Haaptacteuren: Michel Simon, Andrée Debar
## Um Spaweck
The Doors

**The Doors** war eng Rock- a Popband vu Los Angeles, déi 1965 gegrënnt gouf a praktesch onverännert aus de Museker Jim Morrison, Ray Manzarek, Robby Krieger an John Densmore bestanen huet. The Doors war eng vun de kommerziell erfollegräichsten an am meeschte vun der Kritik geluefte Gruppen an der Geschicht vun der moderner Musek.

## Discographie

### Studiosalbumen

* *[[The Doors (album)|The Doors]]* 1967)
* *[[Strange Days]]* (1967)
* *[[Waiting for the Sun]]* (1968)
* *[[The Soft Parade]]* (1969)
* *[[Morrison Hotel]]* (1970)
* *[[Absolutely Live]]* (1970)
* *[[L.A. Woman]]* (1971)
* *[[Other Voices]]* (1971)
* *[[Full Circle]]* (1972)
* *[[An American Prayer]]* (1978)
* *Bright Midnight: Live In America* (2002)

### Concertsalbumen

* *Absolutely Live* (1970)
* *Alive,Shed Crie* (1983)
* *Live at tha Hollywood Bowl* (1987)
* *In Concert* (1991)
* *Message to Love:The Isle of Wight Festival-1970* (1996)

### Singelen an EPen

* 1967 Break on Through (To The Other Side) #106 US
* 1967 Light My Fire #1 US
* 1967 People Are Strange #12 US
* 1967 Love Me Two Times	#25
* 1968 The Unknown Soldier #39 US
* 1968 Hello I Love You #1 US, #15 UK
* 1968 Touch Me #3 US
* 1969 Wishful Sinful #44 US
* 1969 Tell All the People #57 US
* 1969 Running Blue #64 US
* 1970 You Make Me Real #50 US
* 1970 Roadhouse Blues #50 US
* 1971 Love Her Madly #11 US
* 1971 Riders on the Storm #14 US
* 1971 Tightrope Ride #71 US
* 1972 Ships with Sails
* 1972 Get Up and Dance
* 1972 The Mosquito #85 US
* 1972 The Piano Bird
* 1983 Gloria #18 US

## Um Spaweck
* Offiziell Internetsäit vun der Grupp
Jim Morrison

Den **Jim Morrison**, mam richtegen Numm *James Douglas Morrison*, gebuer den 8. Dezember 1943 zu Melbourne, a Florida, USA, a gestuerwen den 3. Juli 1971 zu Paräis, war en amerikaneschen Auteur a Komponist a Sänger, deen als Sänger vun der Rockband *[[The Doors]]* international bekannt gouf.

Mat den *Doors* huet hien déi meescht vu senge grousse Succèse publizéiert, wéi *Light My Fire*, *Hello, I Love You*, *Touch Me*, *People Are Strange*, *Riders on the Storm* oder *The End*.

## Um Spaweck

* Last.fm
* Biographie
The Carpenters

**The Carpenters** war eng Popband aus Downey, USA, déi sech 1968 gebilt huet a an aus de Gesëschter Richard a Karen Carpenter zesummegesat huet. Si war besonnesch anden 1970er Jore populär.

## Discographie

### Studiosalbumen

* *Offering/Ticket to Ride* (1969)
* *Close to You* (1970)
* *Carpenters* (1971)
* *A Song for You* (1972)
* *Now & Then* (1973)
* *Horizon* (1975)
* *A Kind of Hush* (1976)
* *Passage* (1977)
* *Christmas Portrait* (1978)
* *Made in America* (1981)
* *Voice of the Heart* (1983)
* *An Old-Fashioned Christmas* (1984)
* *Lovelines* (1989)
* *As Time Goes By* (2004)

## Um Spaweck

* Offiziell Internetsäit vun der Grupp
François Heisbourg

De **François Heisbourg**, gebuer de 24. Juni 1949 zu London, ass e franséisch-lëtzebuergesche Politolog, Diplomat an Auteur.

Hien ass de Jong vum lëtzebuergeschen Diplomat Georges Heisbourg (1918–2008). Bis zum Alter vun néng Joer huet hien zu Lëtzebuerg gelieft, hat awer déi franséisch Nationalitéit vu senger Mamm.

2016 huet hien déi lëtzebuergesch Nationalitéit ugeholl.

## Gielercher
* 

## Wierk
Jäger

**[[Jäger (Bech)]]** ass e Lieu-dit an der Gemeng Bech

**Jäger** ass de Familljennumm vun ë.&nbsp;a. follgende Persounen:

## Kuckt och
* Jaeger (Homonymie),
* Jæger (Homonymie).
## An anere Sproochen
* Hunter (Homonymie),
* Chasseur (Homonymie),
* Cacciatore (Homonymie).
Jäger (Bech)

De **Jäger** ass e lëtzebuergesche Lieu-dit an der Gemeng Bech.

## Geographie
De Jäger läit op enger Héicht vun 358 m. um CR132, ongeféier op hallwem Wee tëscht Bech an dem Méchelshaff.

## Um Spaweck

## Kuckt och
Härenhaus Manternach

D**'Härenhaus zu [[Manternach]]** ass e Barock-Gebai, dat bis 1992 d'Paschtoueschhaus war an, no enger Renovéierung, zanter 1997 d'Märei vun der Gemeng Manternach ass.

### Geschicht
D'Gebai ass aus dem Joer 1758 a war d'Paschtoueschhaus vun der Par, gläichzäiteg och eng Zort Raschtplaz vun den Äbt vun der Abtei Sankt Maximin zu Tréier, um hallwe Wee vun hirer Rees aus dem oder an hire Refuge an der Stad Lëtzebuerg. Manternach huet deemools, bis zu der Franséischer Revolutioun der Abtei Sant Maximin gehéiert. Direkt niewendru stoung d'Zéintscheier.

Am 19. a bal dat ganzt 20. Joerhonnert duerch blouf dat stattlecht Gebai Paschtoueschhaus. Well et an de leschte Joerzéngte lues a lues delabréiert ass, huet d'Gemeng et 1992 fir 5,5 Millioune Frang der Kierchefabréck ofkaf an dono grëndlech renovéiere gelooss, woubäi zum Deel al Bauelementer erhale konnte ginn. Aner Stilelementer, wéi de markanten Trapegiewel, goufe rekonstruéiert.

1997 ass d'Gemengeverwaltung vun hirem fréiere Gebai an der Iechternacherstrooss (wou haut d'Veräinshaus dran ass) an dat fréiert Härenhaus geplënnert.
2021 gouf den Daachstull ausgebaut, fir do zousätzlech Büroen anzeriichten, déi néideg gi waren.

Den 2. Mäerz 2018 ass d'Gebai, zesumme mat der Kierch, dem Kierfecht an enger Lourdes-Grott, als nationaalt Monument klasséiert ginn.

### Biller

Fichier:Manternach.jpg|Lag
Fichier:Märei Manternach-103.jpg|Entréesdier


## Um Spaweck
Schläifmillen (Allënster)

D**'Schläifmillen** ass e Lieu-dit an eng fréier Millen an der Gemeng Jonglënster, ronn 850 m nërdlech vum Allënster.

## Kuckt och
* Schläifmillen
* Millen zu Lëtzebuerg

## Um Spaweck
Karen Carpenter

D**'Karen Carpenter**, gebuer als **Karen Anne Carpenter** den 2. Mäerz 1950 zu New Haven am Connecticut, a gestuerwen de 4. Februar 1983 zu Downey a Kalifornien, war eng US-amerikanesch Sängerin. Si war virun allem bekannt als Member vum Duo *[[The Carpenters]]*, dee si zesumme mat hirem Brudder Richard gegrënnt hat.

## Albumen

### The Carpenters

* *Offering/Ticket to Ride* (1969)
* *[[Close to You]]* (1970)
* *Carpenters* (1971)
* *A Song for You* (1972)
* *Now & Then* (1973)
* *Horizon* (1975)
* *A Kind of Hush* (1976)
* *Passage* (1977)
* *Christmas Portrait* (1978)
* *Made in America* (1981)
* *Voice of the Heart* (1983)
* *An Old-Fashioned Christmas* (1984)
* *Lovelines* (1989)
* *As Time Goes By* (2004)

### Solo Album
* *Karen Carpenter* (1996)

## Um Spaweck
Lëtzebuerger Theaterpräisser

D**'Lëtzebuerger Theaterpräisser** ass eng Serie vu véier Theaterpräisser déi 2021 zu Lëtzebuerg vum Kulturministère an d'Liewe geruff goufen an déi all zwee Joer vergi ginn. D'Kreatioun vun de Präisser geet op eng laangjäreg Fuerderung vum Theatersecteur zeréck, dee sech fir eng Opwäertung vun den Theaterberuffer duerch eng méi grouss ëffentlech Unerkennung asetzt.

Zënter 2025 ginn d'Lëtzebuerger Theaterpräisser net méi eenzel verginn, mä sinn an de Lëtzebuerger Bünepräisser integréiert.

## Jury

### 2021
D'Jury vun der éischter Editioun vun den Theaterpräisser huet sech aus follgende Persounen zesummegesat, déi vum Kulturministère nominéiert goufen: Vesna Andonovic (Kritikerin), Nickel Bösenberg (Acteur), Josée Hansen (Kulturministère), Claude Mangen (President vun der Theater Federatioun) a Sarah Rock (Dramaturg). E gouf an enger gemeinsamer Zeremonie mam Lëtzebuerger Danzpräis de 17. September 2021 am Kapuzinertheater verdeelt.

### 2023
Catherine Elsen (Presidentin vum Jury, Actrice, Laureatin vum Theaterpräis – Nowuesstalent 2021), Sascha Dahm (Dramaturg), Josée Hansen (Responsabel vun der Theatersektioun am Kulturministère), Claude Mangen (Direkter vum Mierscher Kulturhaus), Anina Valle Thiele (Theaterkritikerin am Luxemburger Wort).

## Kategorien

### Nationalen Theaterpräis
Den *nationalen Theaterpräis* ass mat 10.000 Euro dotéiert.

### Bescht Stéck
De Präis fir déi bescht Produktioun „*Bescht Stéck*“ ass en Éierepräis, deen net dotéiert ass.

### Op der Bün - Schauspill
Den *Theaterpräis Op der Bün* ass mat 4.500 Euro dotéiert.

### Hannert der Bün
Den *Theaterpräis Hannert der Bün* ass mat 4.500 Euro dotéiert.

### Nowuesstalent
Den *Theaterpräis Nowuesstalent* ass mat 3.500 Euro dotéiert.

Fir d'Editioun 2023 kruten d'Laureaten och eng Halskette mat gëllenen Hänn déi klappen, déi vun der Lëtzebuerger Kënschtlerin an Designerin Anne-Marie Herckes entworf gouf.

## Kuckt och
* Lëtzebuerger Filmpräis
* Lëtzebuerger Danzpräis

## Um Spaweck
* Argumentaire vum Jury fir d'Laureate vun den éischte Lëtzebuerger Theaterpräisser 2021 *op gouvernement.lu (18.09.2021), gekuckt den 28.09.2021*
* Lëtzebuerger Theaterpräisser & Lëtzebuerger Danzpräis 2023 – Motivations des jurys *op gouvernement.lu, gekuckt den 22.08.2025*
Lëtzebuerger Danzpräis

De **Lëtzebuerger Danzpräis** ass 2011 zu Lëtzebuerg vum Kulturministère an d'Liewe geruff ginn a gëtt all zwee Joer verginn. En huet d'Zil, de kënschtleresche Verdéngscht vun engem Choreograph oder Dänzer am Beräich vun der choreographescher Konscht ze belounen.

Zënter 2025 gëtt de Lëtzebuerger Danzpräis net méi eenzel verginn, mä ass an de Lëtzebuerger Bünepräisser integréiert.

## Jury
De Jury huet sech iwwer d'Joren aus follgende Persounen zesummegesat:

### 2011
 
### 2013
Ben Bauler (*Production manager* am Groussen Theater), Bernard Baumgarten (artisteschen Direkter vum Centre de création chorégraphique luxembourgeois TROIS C-L), Sylvia Camarda (Dänzerin a Laureatin 2011), Hannah Ma (Dänzerin a Choreographin), Denise Besch (Kulturministère).

### 2015
Ainhoa Achutegui (Presidentin), Christophe Béranger, Jérôme Konen, Loïc Nowak, Giovanni Zazzera.

### 2017
Marie-Laure Neiseler (Presidentin), Carl Adalsteinsson, Sylvia Camarda, Anne-Mareike Hess, Mathis Junet.

### 2019
Christiane Eiffes (Presidentin, Vize-Presidentin vum Centre de création chorégraphique luxembourgeois TROIS C-L), Natascha Ipatova (DanceXperience asbl) Tom Leick-Burns (Direkter vun de Stater Theateren), Simone Mousset (Dänzerin a Laureatin 2017), Marie-Laure Rolland (Journalistin).

### 2021
Jill Crovisier (Laureatin 2019), Anouk Wies (Kulturprogrammatioun vum Cercle-Cité), Marie-Laure Rolland (Journalistin), Ivan-Vincent Massey (Direkter vum Grand Studio zu Bréissel) a Raymond Weber (fréierer Beamten am Kulturministère).

### 2023
Carole Lorang (Presidentin vum Jury, Direktesch vum Escher Theater), Davy Brun (Direkter vum franséische *Centre national de la danse*, Lyon), Christine Keipes (Direktesch vum Cube 521, Maarnech), Elisabeth Schilling (Choreographin an Dänzerin, Laureatin vum Danzpräis 2021), Laura Steil (Dansanthropologin a postdoktorale Fuerscherin am Luxembourg Centre for Contemporary and Digital History (C2DH), Universitéit Lëtzebuerg).

## Laureaten
De Lëtzebuerger Danzpräis war uganks mat 5.000 Euro dotéiert; zanter 2021 sinn et 10.000 Euro.

## Kuckt och
* Lëtzebuerger Filmpräis
* Lëtzebuerger Theaterpräisser
* Kanner- a Jugendtheaterpräis

## Um Spaweck
* Argumentaire vum Jury fir d'Laureatin vum Danzpräis 2021 *op gouvernement.lu (18.09.2021), gekuckt den 2021-09-28*
Right Livelihood Award

De **Right Livelihood Award** (**RLA**) (iwwersat ongeféier „Präis fir gerecht, adequat Liewensgrondlagen“) ass eng Auszeechnung fir d'„Gestaltung vun enger besserer Welt“ déi zanter 1980 all Joer vun der Stëftung *Right Livelihood Award Foundation* verginn an duerch Done finanzéiert gëtt.

D'Bezeechnung „**alternativen Nobelpräis“** ass an den éischte Jore vum Präis an der Ëffentlechkeet entstanen, et ass awer keng offiziell Bezeechnung. Et besteet keng institutionell Verbindung vum Präis mam Nobelpräis.

## Geschicht

### Virschlag un d'Nobelstëftung

De Jakob von Uexküll ass an den 1970er Joren duerch d'Welt gereest an huet vill Aarmut an Ëmweltzerstéierung gesinn. 1980 huet den deemools 35-järege Philatelist a Journalist der Nobelstëftung virgeschloen zousätzlech Nobelpräisser ze stëften, sou z.&nbsp;B. e Präis dee „speziell op d'Besoine vun der Majoritéit vun der Mënschheet an der Drëtter Welt“ ausgeriicht wier. No den Angabe vun der *Right Livelihood Foundation* huet hie virgeschloen en Nobelpräis fir Ekologie an ee fir d'Iwwerwannung vun der Aarmut ze schafen. Hie wollt sech och finanziell un dëse Präisser bedeelegen.

De Virschlag gouf vun der Nobelstëftung refuséiert, absënns well se keng zousätzlech Präisser aféiere wéilten, nodeems et Kritik gouf wéi den Präis vun der Schweedescher Räichsbank fir Ekonomie agefouert gi war.

### Grënnung vum Right Livelihood Award
De vun Uexküll huet doropshin 1980 selwer sou e Präis, de *Right Livelihood Award* an d'Liewe geruff. Fir d'Finanzement huet hie wäertvoll Timbere verkaaft an domat en Erléis tëscht enger hallwer an enger Millioun US-Dollar realiséiert.

## Zweck
De *Right Livelihood Award* gëtt u Persounen, Organisatiounen an Representante vu Soziale Beweegunge verginn, déi sech mat praktesche Léisungen a Modeller fir eng mënschewierdeg Subsistenz asetzen.

## Laureaten

## Um Spaweck

* Offiziell Websäit vun der Right Livelihood
Go, Dog. Go! (Televisiounsserie)

***Go, Dog. Go!*** ass eng US-amerikanesch-kanadesch Dessin animé-Serie, déi 2021 vum amerikanesche Schrëftsteller a Produzent Adam Peltzman fir Netflix kreéiert gouf.

## Um Spaweck

* Websäit vun Dreamworks
Antoine Pohu

Den **Antoine Pohu**, gebuer de 27. Abrëll 1999 zu Lëtzebuerg ass e lëtzebuergesche Schrëftsteller.

## Liewen

Zënter 2018 studéiert hien op der Université libre de Bruxelles Geschicht a Philosophie.

Mat sengem éischte Roman La Quête huet de Pohu den 1. Präis an der Kategorie "Jonk Auteuren tëscht 15 a 25 Joer" um Concours littéraire national 2019 gewonnen. De Roman, deen op Franséisch geschriwwen ass, koum dat Joer drop als Buch eraus.

## Wierker

* * La Quête*, Éditions Op der Lay, Ehlerange 2020, 
* *Parfois la nuit se tait.* capybarabooks, 2023, 
* *Nous sommes celleux qui marchent dans la ville.* capybarabooks, 2023, 

## Auszeechnungen

* 1. Präis an der Kategorie "Jonk Auteuren tëscht 15 a 25 Joer" am Concours littéraire national 2019;
* 2. Präis am Concours littéraire national 2024 fir *Les Bienheureux*.

## Um Spaweck
Annemarie Hastert

D**'Annemarie Hastert**, gebuer den 29. September 1971 zu Esch-Uelzecht, ass eng lëtzebuergesch Schrëftstellerin a Lycéesprofessesch.

## Liewen

Nodeem si Romanistik a Germanistik op der Uni Tréier studéiert huet, schafft si als Lycéesprofessesch fir Däitsch am Escher Jongelycée.

Beim Schreiwen, ass hir Spezialitéit d'Reesliteratur.

## Wierker
* *Es ist Zeit zu gehen* (als Amal Blu). Tredition, Hamburg, 2017, ISBN 978-3-7439-6418-1
* *Mein Leben mit Luigi* (als Amal Blu). Tredition, Hamburg, 2017, ISBN 978-3-7439-8288-8
* *Professor Rütli* (als Amal Blu). Tredition, Hamburg, 2017, ISBN 978-3-7439-7756-3
* *Kerosin in den Rollen* (als Anne Hastert), BoD, Nordersteft, 2020, ISBN 978-3-7407-6800-3

## Um Spaweck
* Blog vum Annemarie Hastert
Snow White and the Seven Dwarfs

** Snow White and the Seven Dwarfs** (lb. "Schneewittchen an d'Siwen Zwergen") ass en US-amerikaneschen Animatiounsfilm vum Walt Disney aus dem Joer 1937. 't ass den éischte vun enger ganzer Rei vu *Walt-Disney-Meeschterwierker*.
## Ëm wat geet et am Film?

## Um Spaweck
Cinderella

**Cinderella** ass en US-amerikaneschen Animatiounsfilm vu Walt Disney Productions. E baséiert um Charles Perrault sengem Märchen *Cendrillon* an ass den 12. animéierte Film aus den Disneystudioen. De Wilfred Jackson, den Hamilton Luske an de Clyde Geronimi hunn dobäi Regie gefouert.

## Ëm wat geet et am Film?
D'Cinderella gëtt vu senger Stéifmamm a sengen zwou Stéifsëschtere kujenéiert a muss fir si als Mod schaffen. Wéi e Kinnek e Bal organiséiert, op deen all jonk Fraen aus sengem Räich invitéiert sinn, fir datt säi Jong sech eng eraussiche kann, gesäit d'Cinderella eng Chance, aus sengem driibsege Liewen erauszekommen...

## Produktioun an Accueil
Wéinst dem Zweete Weltkrich an dem Ewechfale vun de Mäert an Europa waren d'Walt Disney Productions a schlechten Dicher. Filmer wéi *[[Pinocchio (Film 1940)|Pinocchio]]* (1940), *[[Fantasia (Film 1940|Fantasia]]* (1940) a *[[Bambi (Film 1942)|Bambi]]* (1942) ware keng grouss Succèsen an Amerika, sou datt dem Walt Disney säi Studio 1947 mat iwwer 4 Milliounen Dollar verschëlt an no un der Faillite war.

*Cinderella* war deen éischten animéierte Laangfim zanter *Bambi* a koum de 15. Februar 1950 an d'Kinoen. E krut gutt Kriticken a war och e Succès beim Public, sou datt en dem Studio aus de Labränte gehollef huet. E gouf fir dräi Oscaren nominéiert, an zwar fir déi bescht Kompositioun vun engem Museksfilm, de beschten Toun an dat bescht Originallidd ("Bibbidi-Bobbidi-Boo").

## Um Spaweck
Jacques Prange

De **Jacques Prange**, gebuer de 5. Mäerz 1959 zu Boende an der Demokratescher Republik Kongo, ass e Schrëftsteller.

Vun 1965 bis 1971 huet hie seng Primärschoul am Neiduerf gemaach a war duerno bis 1978 am Jongelycée um Lampertsbierg. Vun 1979 bis 2013 huet hien am Finanzsecteur zu Lëtzebuerg geschafft. Zënterhier lieft hien ofwiesselnd zu Lëtzebuerg a bei Nîmes. Vun 2016 bis 2019 huet hien e Studium a *Lettres modernes appliquées* gemaach.

Am Joer 2020 koum säin éischte Roman, *La Nîmoise*, op Franséisch eraus.

Hien ass de Brudder vun der Schrëftstellerin Michèle Prange.

## Wierker
* *La Nîmoise. Polar social*. Nombre 7 éditions, Nîmes, ISBN 978-2-38153-283-7 

## Um Spaweck
Alain Fux

Den **Alain Fux**, gebuer de 26. Mäerz 1964 zu Lëtzebuerg, ass e lëtzebuergesche Schrëftsteller an Editeur.

## Liewen

Hien ass zu Diddeleng opgewuess an ass an de Lycée Hubert-Clément zu Esch-Uelzecht gaangen. Nom Studium um Centre universitaire zu Lëtzebuerg an op der ESCP Business School zu Paräis, Oxford a Berlin huet hie bei der Commerzbank an a verschidde Mediefirmen an Däitschland an a Frankräich geschafft. Dotëschent huet hie vun 1992 bis 1993 en MBA um INSEAD zu Fontainebleau ofgeschloss. Duerno huet hien als onofhängege Management Consultant geschafft.

Hie lieft a schafft zu München an ass e Matgrënner vum Ipso Facto Verlag a vum Blaubart Verlag, deen ënner anerem d'Krimispiller *Mörderische Dinnerparty* verëffentlecht.

## Wierker
### Romaner
* *Heinz Fellners gesammelte Überlegungen. Roman.* Ipso Facto, München 2016, ISBN 978-3-948404-00-0
* *Von Ameisen und Grillen. Roman.* Ipso Facto, München 2016, ISBN 978-3-948404-04-8
* *Freddy Bottervogels wundersame Reise. Roman.* Ipso Facto, München 2017, ISBN 978-3-948404-06-2
* *Feulen. Roman.* Ipso Facto, München 2017, ISBN 978-3-948404-08-6
* *Flügge. Roman.* Ipso Facto, München 2018, ISBN 978-3-948404-10-9
* *Als ich nach Kurt Kessler suchte. Roman.* Ipso Facto, München 2018, ISBN 978-3-948404-12-3
* *Mathilde wehrt sich. Roman.* Ipso Facto, München 2019, ISBN 978-3-948404-16-1
* *Vossgau. Roman.* Ipso Facto, München 2020, ISBN 978-3-948404-18-5
* *Das Grab des Konquistadors. Roman.* Ipso Facto, München 2021, ISBN 978-3-948404-22-2
### Erzielungen
* *Samtbeflockung, rot. Erzählungen.* Ipso Facto, München 2019, ISBN 978-3-948404-14-7
* *Wie die Maultiere. Erzählungen.* Ipso Facto, München 2020, ISBN 978-3-948404-20-8
### Sachbuch
* *1906. Zwischen Belle Époque und Moderne.* Ipso Facto, München 2021, ISBN 978-3-948404-24-6

## Um Spaweck
Websäit vum Alain Fux
Julia Holbe

D**'Julia Holbe**, gebuer den 21. Juli 1969 zu Frankfurt am Main, ass eng lëtzebuergesch Lektorin a Schrëftstellerin.

## Liewen

Si ass an d'Europaschoul zu Lëtzebuerg gaangen an huet vun 1990 bis 1995 Germanistik, Romanistik an Anglistik op der Goethe Universitéit zu Frankfurt am Main studéiert. Vun 1997 bis 2016 huet si als Lektorin beim S. Fischer Verlag geschafft, wou si sech ëm Kanner- a Jugendbicher souwéi international Literatur bekëmmert huet. Zënter 2016 schafft si als Freelancelektorin a Schrëftstellerin. Hiren éischte Roman *Unsere glücklichen Tage* gouf am Joer 2020 verëffentlecht.

Si lieft zu Frankfurt am Main an an der Bretagne. Si ass d'Duechter vum Fernseemoderator an Auteur Rainer Holbe.

## Wierk
* *Unsere glücklichen Tage.* Roman, Penguin, München 2020, ISBN 978-3-328-60110-4
* *Boy meets Girl.* Roman, Penguin, München 2022, ISBN 978-3-328-60180-7
* *Man müsste versuchen, glücklich zu sein.* Roman, Penguin, München 2025, ISBN 978-3-328-60179-1

## Um Spaweck
Concours littéraire national 2022

De **[[Concours littéraire national]] 2022** ass ee lëtzebuergesche Literaturconcours, dee vum Kulturministère organiséiert gëtt. En huet sech 2022 ëm Bänn mat Erzielunge gedréint. D'Präisiwwereechung war den 13. Dezember 2022 am Nationale Literaturzenter zu Miersch.

Auteuren, déi Lëtzebuerger sinn oder zu Lëtzebuerg wunnen, konnte bis de 6. Juni 2022 déi vun hinne verfaasst Erzielungerecueilen, no Modalitéiten, déi vum Kulturministère festgeluecht goufen, areechen. Si kënnen op Lëtzebuergesch, Däitsch, Franséisch an/oder Englesch sinn.

Wéi virdru gëtt et zwou Kategorië Präisser: fir Auteuren tëscht 12 an 19 Joer, a fir déi méi al.

De Jury bestoung aus der Mylène Branco, der Marion Rockenbrod, dem Jeff Schinker, dem Pascal Seil an dem Jeff Thoss.

## Gewënner
D'Gewënner sinn:
* 1. Präis: John-Paul Gomez fir *The Idiot of St. Benedict*;
* 2. Präis: Guy Helminger fir *Das Geräusch der Stillleben*;
* 3. Präis: Elise Schmit fir *Perfect Spheres – Stories and Complaints*.
An der Kategorie Auteure vun 12 bis 19 Joer goung de Präis un:
* Zeynep Celik fir *Do Women Love?*
Corinne Bauer

D**'Corinne Bauer**, gebuer de 24. Abrëll 1949 zu Lëtzebuerg, ass eng lëtzebuergesch Schrëftstellerin a Kaffisfarmerin.

Si ass zu Lëtzebuerg opgewuess. Am Alter vun 20 Joer ass si an Däitschland gaang a gouf als Journalistin ausgebilt. Bis 1982 schafft si fir den Südwestfunk zu Baden-Baden als Editeur, Auteur, a Regisseur. Si huet duerno 23 Joer fir verschidde Firmen Trainingsfilmer gedréit a produzéiert. 2005 ass si mat hirem Mann an Australien emigréiert, wou se zënterhier zu Koonorigan eng Kaffisfarm bedreift.

Hiren Detektivroman *Leo und die schöne Leiche* gouf 2004 ënner dem Titel *Leo und die schöne Lucie* beim Concours littéraire national ausgezeechent.

## Wierk
* *Leo und die schöne Leiche. Luxemburg-Krimi.* Editions Guy Binsfeld, Luxembourg, 2020, ISBN 978-2-87954-218-8

## Um Spaweck
Der Schimmelreiter (Film 1934)

**Der Schimmelreiter** ass en däitsche Film vum Hans Deppe a Curt Oertel aus dem Joer 1934 no der Novell mam selwechten Numm vum Theodor Storm.

## Ëm wat geet et am Film?

## Um Spaweck
Maroldt

**Maroldt** ass e Familljennumm vun ë.&nbsp;a. dëse Persounen:
* Arnaud Maroldt (1987), lëtzebuergesche Volleyballspiller;
* Ed Maroldt (1950), lëtzebuergeschen Enseignant, Theaterregisseur an Auteur;
* François Maroldt (1952-2017), lëtzebuergeschen Enseignant a Politiker;
* Jean Maroldt, lëtzebuergesche Lokalpolitiker.