open-index/open-wikipedia-markdown huggingface dataset:
Sonisphere Festival

De **Sonisphere Festival** ass e Museksfestival deen et zanter 2009 gëtt a bei deem Gruppen haaptsächlech aus dem Beräich Metal an Hardrock optrieden.

Am Géigesaz zu engem gewéinleche Festival gëtt dëse Festival net all Joer op der selwechter Plaz ofgehalen, mä e geet mat verschiddene Gruppen international op Tournee. En ënnerscheet sech och vun den "normale" Festivallen andeems net all Band op all Festival optrëtt. Dëst läit dorun, datt e puer Festivallen a verschiddene Länner de selwechten Dag sinn.

## Geschicht
De *Sonisphere* gouf 2009 fir d'éischt Kéier vum *Stuart Galbraith* a senger Firma *Kilimanjaro* organiséiert. Dat ass déi Firma, déi och deemools de Monster of Rock-Festival an den Download Festival organiséiert huet.

## 2009
Dat éischt Joer goufe Festivallen vun engem Dag an Holland, Däitschland, Spuenien, Schweden, Finnland a vun zwéin Deeg a England organiséiert. Deen éischte Festival 2009 war den 20. Juni zu Nijmegen an Holland. Als Headliner op alle Festivalle ware Metallica, Mastodon a Lamb Of God. Op vereenzelte Festivalle si Bands wei Slipknot, Korn, Die Toten Hosen, Anthrax, Linkin Park, In Extremo, Bullet For My Valentine an anerer opgetrueden.

## 2010
2010 goufen d'Festivallen a Groussbritannien, Schwäiz, Tierkei, Rumänien, Bulgarien, Griicheland, Finnland, Schweden, Spuenien, Tschechien a Polen opgefouert. Als Headliner goufe Rammstein, Iron Maiden, Metallica, Alice Cooper, Mötley Crüe, Motörhead, Iggy & The Stooges, Megadeth, Slayer oder Anthrax genannt. De Festival a Groussbritannie war op dräi Deeg erweidert ginn.

## 2011
Fir 2011 waren am Ganzen 12 Festivallen an der Tierkei, Italien, Schweden, Griicheland, Spuenien, England, Tschechien, Rumänien, Schwäiz, Finnland, Bulgarien, Indien a fir d'éischt Kéier a Frankräich. Mat dobäi waren Iron Maiden, Metallica, Slipknot, Anthrax, Slayer, Megadeth, Linkin Park a Mastodon. Keng vun dëse Bands ass op all Festival opgetrueden. De Festival a Bulgarien ass awer wéinst logistesche Problemer ofgesot ginn.

De Sonisphere Festival a Frankräich war den 8. an 9. Juli 2011 virum Galaxie zu Amnéville. Et waren iwwer 80'000 Leit aus Frankreich, Däitschland, Lëtzebuerg an der Belsch ugereest fir d'Headliner Metallica, Slayer, Megadeth, Slipknot an Anthrax souwéi nach e Koup aner Gruppen, dorënner Papa Roach a Volbeat, déi schonn e puermol zu Lëtzebuerg waren, live ze gesinn.

## 2012
Fir 2012 si sechs Festivallen a Groussbritannien, Polen, Spuenien, Schwäiz, Finnland a Frankräich ugekënnegt ginn. De Festival a Grousbritannien ass awer am Mäerz nees ofgesot ginn.

De Sonisphere Festival a Frankräich war de 7. an 8. Juli nees virum Galaxie zu Amnéville. Faith No More, Evanescence, Marilyn Manson a Wolfmother sinn d'Headliner. Mat Porn Queen war och eng Grupp vu Lëtzebuerg dobäi.

## Um Spaweck

* D'Websäit vum Festival
Volbeat

**Volbeat** ass eng dänesch Museksgrupp, déi 2001 vum Michael Poulsen (Gesang a Gittar), Teddy Vang (Gittar), Anders Kjølholm (Bassgittar) a Jon Larsen (Batterie) gegrënnt gouf.

Zanterhier hu si 6 Studiosalbumen an ee Livealbum erausbruecht an de Gittarist dräimol gewiesselt, den Teddy Vang ass ee Joer no der Grënnung aus der Band gaangen a gouf vum Franz Gottschalk ersat. Wéi dësen 2006 d'Band verlooss huet, koum den Thomas Brehdal, dee bis den 28. November 2011 an der Band war. De Rob Caggiano (fréier Anthrax) ass dunn am Februar 2013 den neie Gittarist vun der Grupp ginn.

Déi véier Museker si bekannt fir hire Stil, dee sech aus Metal, Rock 'n' Roll, Country a Blues zesummesetzt. Si bezeechnen hir Musek selwer gär als *Elvis-Metal* a bezéie sech domat op den Elvis Presley.

Volbeat huet de 26. Juni 2011 um Rock-A-Field zu Réiser gespillt.

## Um Spaweck

* D'Websäit vun der Band
One (Lidd)

***One*** ass e Lidd vun der amerikanescher Heavy-Metal-Band Metallica aus dem Joer 1988. Et gouf am Januar 1989 als drëtt a lescht Single vun hirem véierten Album *...And Justice for All* verëffentlecht. Et war och der Grupp hir éischt Top-40-Single, well si et an den USA bis op d'Plaz 35 vun de *Billboard-Hot-100*-Charts gepackt huet.

## Konzept
D'Lidd gouf am November 1987 vun de Bandmemberen James Hetfield a Lars Ulrich geschriwwen. Den Text vum Lidd baséiert um Anti-Krichs-Roman *Johnny Got His Gun* (1939) vum Dalton Trumbo. Et geet ëm e jonken Zaldot deen am Krich vun enger Minn schwéier blesséiert gëtt a seng Äerm, seng Been, seng Oueren, seng Nues, seng Aen a seng Stëmm verléiert. Nëmmen nach säi Gehier ass funktiounsfäeg a sou ass hien a sengem eegene Kierper gefaangen.

Wat de musikaleschen Deel ugeet, sinn déi éischt 17 Sekonnen eng Rei Krichsgeräischer, éier et ufänkt wéi eng lues Ballad an engem Gittarsolo. D'Gittaren am Intro sinn parallel liicht verstëmmt. De Refrain ass all Kéier e bësse méi haart, mä da kënnt erëm eng méi lues Stroph. D'Bridge gëtt alt erëm méi haart, an da kënnt e ganz séieren, markanten Deel. Dorop séngt den Hetfield nach zwéi Versen an da kënnt erëm e Gittarsolo. Do gebraucht de Kirk Hammett, wéi zwar och bei villen anere Lidder, d'Tapping-Technik. Dee Solo gëtt als ee vun de beschten a bekanntste Gittarsoloe vun allen Zäite gezielt.

## D'Lidd an der Liveversioun

Zanter der Verëffentlechung ass et eent vun de Lidder dat op all Metallica-Concert gespillt gëtt. Et gëtt ëmmer méi zum Unfank vun engem Concert gespillt, meeschtens als eent vun den éischte 7 Lidder. Virum Lidd ginn d'Luuchten all aus an et héiert een déi Krichsgeräischer, déi een och an der Albumversioun am Intro héiert. Dëst gëtt mat enger kuerzer Pyro-Show verbonnen. Wéi bei quasi all Lidd hu Metallica och bei *One* hir Gittaren ëm en hallwen Toun erofgestëmmt.

## Charts
Monument Raymond Petit Bäerdref

D**'Monument fir de Raymond Petit** ass e Gedenksteen un de Raymond Petit, e jonke Resitenzler vu **[[Bäerdref]]**.

Et ass e Block aus Lëtzebuerger Sandsteen vu ronn engem Meter Héicht, op deem eng Plack ubruecht gouf, op där steet:

:Am Kampf géint den Okkupant
:huet de
:Raymond Petit
:den 21. Abrëll 1942
:am jonken Alter vun 22 Joer
:zu Bäertref säi Liewe geaffert
:fir seng Komeroden
:an d'Lëtzebuerger Land
:Bäertref den 13.10.2008

D'Monument, dat an der Raymond-Petit-Strooss steet, gouf den 13. Oktober 2008 ageweit.

## Kuckt och
* Monumenter vum Zweete Weltkrich zu Lëtzebuerg
Roy Reding

De **Roy Reding**, gebuer de 17. Juli 1965 an der Stad Lëtzebuerg, ass e lëtzebuergeschen Affekot a Politiker (LSAP/ADR/Liberté - Fräiheet!).

Hien hat laang op RTL Radio Lëtzebuerg eng Rubrik, wou hien den Droit einfach erkläert huet.

1999 gouf hien am Ballottage an de Gemengerot vu Fëschbech bei Miersch gewielt.

Hie war Member vun der LSAP déi hien no 2005 verlooss huet fir der ADR bäizetrieden. Do gouf hie Generalsekretär an duerno ee vun hire Vizepresidenten.

Bei de Wale vum 20. Oktober 2013 gouf hie fir déi Partei an d'Chamber gewielt, a bei deene vum 14. Oktober 2018 erëmgewielt. Enn Juni 2023 huet seng Partei decidéiert, hien net méi fir d'Chamberwale vum 8. Oktober opzesetzen, wouropshin de Reding aus der ADR ausgetrueden ass. Zanter dem 30. Juni 2023 bis zu de Chamberwalen den 8. Oktober 2023 war hie Member vun enger eegener politescher Sensibilitéit mam Numm *Liberté Fräiheet.* Fir d'Chamberwalen huet hien och mat der Beweegung *[[Liberté - Fräiheet!]]* kandidéiert.

Bei de Gemengerotswalen 2017 gouf hien an de Gemengerot vun der Stad Lëtzebuerg gewielt, wou hien am November 2022 demissionéiert huet.

Am Januar 2024 huet hien an engem Interview erkläert, datt politesch Ämter hien net méi interesséiere géifen an hien deemno keng ëffentlech Persoun méi wier. Hien hätt eng nei Aarbecht, déi aus enger Mëschung tëschent Juristerei und Immobilie bestoe géif. 3 bis 4 Méint am Joer géif hien a Südafrika verbréngen.

## Literatur
Bernard Thomas: " 'Mir sinn einfach Namasté'." *d'Lëtzebuerger Land* Nr. 48, 02.12.2022, S.6 (Portrait).

## Um Spaweck
Joseph Kratzenstein

De **Joseph Kratzenstein**, och **Joseff J Kratzenstein**, gebuer den 2. Abrëll 1904 zu Marienhagen, gestuerwen de 15. November 1990, war e Rabbiner.

1946 gouf hien den éischte Grossrabbiner vu Lëtzebuerg nom Krich, huet awer schonn am Dezember 1948 demissionéiert.

## Kuckt och
* Lëscht vun de Groussrabbiner vu Lëtzebuerg
Robert Serebrenik

De **Robert Serebrenik**, gebuer de 4. Mäerz 1902 zu Wien, gestuerwen den 11. Februar 1965 zu New-York, war e Rabbiner.

Vun 1929 bis 1946 war hie Groussrabbiner vu Lëtzebuerg.

## Kuckt och
* Lëscht vun de Groussrabbiner vu Lëtzebuerg
## Um Spaweck
Goedert

**Goedert** ass e Familljennumm, deen zu Lëtzebuerg méi dacks virkënnt. A Frankräich kënnt e virun allem am Museldepartement vir.

Den Numm kënnt, wéi och Godard, vum germanesche Virnumm "Godhard(t)".

Leit mat deem Numm sinn ë.&nbsp;a.:
* Albert Goedert (1913-1982), e lëtzebuergesche Lycéesprofesser;
* Dallas Goedert, en US-amerikanesche Football-Spiller;
* Georges Goedert (*1936), e lëtzebuergeschen Essayist a Chronist;
* Henri Goedert (*1951), e lëtzebuergesche Jurist;
* Jean Goedert (*1926), e lëtzebuergesche Medezinner a Politiker;
* Jean Goedert (1943-1998), e lëtzebuergesche Moler;
* Johny Goedert (*1929), e lëtzebuergesche Vëlossportler;
* Joseph Goedert (1908-2012), e lëtzebuergeschen Historiker;
* Marcel Goedert, e Komponist;
* Nicolas Goedert (1872-1937), lëtzebuergesche Schrëftsteller a Schoulmeeschter;
* Paul Goedert, lëtzebuergesche Lokalpolitiker (Réiser);
* Pierre Goedert (1877-1945), lëtzebuergesche Lokalpolitiker (Esch-Uelzecht).
Milly Ludwig

D**'Milly** oder **Milena Ludwig**, gebuer als **Emilie Anna Ludwig** de 17. Februar 1927 zu Diddeleng, a gestuerwen den 29. Juni 2011 zu Esch-Uelzecht, war eng lëtzebuergesch Liichtathleetin an Olympionickin.

## Karriär
An de Krichsjoren huet d'Milly Ludwig mat der Liichtathleetik (Hürdesprint a Wäitsprong) ugefaangen a gouf Member beim beim *Cercle des sports Union Dudelange*, deen de 25. Mäerz 1945 gegrënnt gi war. Den 12. August 1945 huet si den éischte lëtzebuergesche Rekord am 80-m-Hürdelaf an der Zäit vun 137 opgestallt.

No 1945 war si op nationalen an internationalen Turnéieren derbäi. Op der Liichtathleetik-Europameeschterschaft 1946 zu Oslo huet si an dräi Disziplinne matgemaach: 80-m-Hürdelaf (132, Plaz 7 vun 9), Héichsprong (1,48&nbsp;m, Plaz 7 vun 10) a Wäitsprong (4,91&nbsp;m, éischte lëtzebuergesche Rekord).

De 15. August 1945 ass si 5,17&nbsp;m wäit gesprongen, e Rekord, dee si 24 Joer laang gehalen huet, bis d'Manuela Kaufhold 2&nbsp;cm méi wäit gesprongen ass.

Op den Olympesche Summerspiller 1948 zu London ass si am Wäitsprong ënner 26 Konkurrentinnen aus 18 Natioune mat engem Sprong vu 4,80&nbsp;m op d'Plaz 16 komm.

No 1953 huet si an enger Klouschterschoul enseignéiert a bei der Grënnung vun der nationaler Basketballfederatioun a vum Basketballclub T71 Diddeleng gehollef.

## Privatliewen
D'Milly Ludwig ass de 24. Juli 1951 mam Guy Steinmetz bestuet ginn.

## Unerkennungen

* Am Kader vum internationale Fraendag 2019 huet d'Gemeng Diddeleng am Quartier *Lenkeschléi* fënnef Stroossen an eng Plaz no Diddelenger Frae genannt, déi an hirer Zäit Virreiderinne waren a sech no hire politeschen, privaten oder berufflechen Iwwerzeegungen engagéiert hunn. Dorënner d*'Rue Milly Steinmetz-Ludwig* an Erënnerung un d'Milly Ludwig.
* 1998 gouf si mam Éierepräis vum „Lëtzebuergesche Sportler vum Joer“ ausgezeechent.

## Literatur
* Anne Julie Heintz, *[https://web.archive.org/web/20190326113416/https://www.wort.lu/de/lokales/duedelingen-entdeckt-seine-weibliche-seite-5c7f7e00da2cc1784e33f260 Düdelingen entdeckt seine weibliche Seite]* op wort.lu den 8. Mäerz 2019 an an der Drockversioun vum Luxemburger Wort vum 9. / 10. Mäerz 2019, S. 40-41, ënnert dem Titel *Starke Frauen, starke Geschichten*.

## Auszeechnungen
* Chevalier de l'Ordre de Mérite du Grand-Duché de Luxembourg

## Kuckt och
Nic May

Den **Nic May** och nach **Nicolas May**, gebuer den 30. September 1927 zu Nidderkuer, a gestuerwen 12. Januar 2006 an der Stad Lëtzebuerg, war e lëtzebuergesche Foussballspiller an Olympionik.

Hien huet Lëtzebuerg op den Olympesche Summerspiller 1948 zu London vertrueden.

Tëscht dem 26. Juli 1948 am 16. Januar 1955 huet den Nicolas May 27-mol fir déi lëtzebuergesch Foussballnationalekipp gespillt.

## Kuckt och
Benny Michaux

De **Benny Michaux** och nach **Benn** oder **Bernard Michaux**, gebuer de 7. September 1921 zu Diddeleng, a gestuerwen de 15. August 1987 an der Stad Lëtzebuerg, war e lëtzebuergesche Foussballspiller an Olympionik.

Hie war 6-mol Lëtzebuerger Foussballmeeschter an 3-mol Gewënner vun der Coupe de Luxembourg mat der Stade Diddeleng, wou hien 23 Joer laang aktiv war.

Hien huet Lëtzebuerg op den Olympesche Summerspiller 1948 zu London vertrueden.

Tëscht dem 13. Mee 1945 am 11. September 1957 huet de Benny Michaux 46-mol fir déi lëtzebuergesch Foussballnationalekipp gespillt.

Hie war am zweete Weltkrich Member an der Brigade Piron.

## Kuckt och
Bernard Michaux

* Bernard Michaux (1921-1987), lëtzebuergesche Foussballspiller;
* Bernard Michaux (*1983), lëtzebuergesche Filmproduzent.
Bernard Michaux (Produzent)

De **Bernard Michaux**, gebuer 1983 an der Stad Lëtzebuerg, ass e lëtzebuergesche Filmproduzent.

Nodeem hien d'Première am Lycée Michel Rodange gemaach hat, huet hien zu München op der *Hochschule für Fernsehen und Film* studéiert.

2006 huet hie seng Firma Lucil Film gegënnt, déi 2015 mat Samsa Film fusionéiert huet.

Sait 2015 ass hie Gérant vu Samsa Film.

## Filmographie
* 2005: *Bracia* - Regie: Bartosz Grudziecki - (Kuerzfilm) (Produzent)
* 2006: *Geliebte Stimmen* - Regie: Thomas Beckmann, Stefan Ludwig - (Dokumentarfilm) (Line-Produzent)
* 2006: *The Plot Spoiler* - Regie: Jeff Desom - (Kuerzfilm) (Assistent vum Produzent)
* 2007: *[[Lumen (Film)|Lumen]]* - Regie: Philip Koch - (Kuerzfilm) (Produzent)
* 2009: *X on a Map* - Regie: Jeff Desom - (Kuerzfilm) (Produzent)
* 2009: *Tour of Duty* - Regie: Fränk Grotz - (Dokumentarfilm) (Produzent)
* 2010: *The Runway* - Regie: Ian Power - (Produzent)
* 2011: *[[Strangers in the Night (Film, 2011)|Strangers in the Night]]* - Regie: Beryl Koltz - (Dokumentarfilm) (Produzent)
* 2012: *[[En Dag am Fräien]]* - Regie: Govinda Van Maele - (Kuerzfilm) (Produzent)
* 2012: *[[D'Schatzritter an d'Geheimnis vum Melusina]]* - Regie: Laura Schroeder - (Produzent)
* 2012: *[[Comeback (Sitcom)|Comeback]]* (Produzent) (TV)
* 2014: *[[Lucia de B.]]* - Regie: Paula van der Oest (Produzent)
* 2015: *[[Mammejong]]* - Regie: Jacques Molitor (Produzent)
* 2020: *Collective*- Regie: Alexander Nanau (Produzent)
* 2022: *Corsage*- Regie: Marie Kreutzer (Co-Produzent)
Jean Moris

De **Jean Moris**, gebuer...., war e lëtzebuergeschen Turner an Olympionik.

Hie war Ersatzmann an der Lëtzebuerger Ekipp vun den Turner op den Olympesche Summerspiller 1948 zu London.

## Auszeechnungen
* Chevalier de l'Ordre de Mérite du Grand-Duché de Luxembourg

## Kuckt och
Marcel Paulus

De **Marcel Paulus** oder och nach **Max Paulus**, gebuer den 20. Juli 1920 zu Gréiwemaacher, a gestuerwen den 19. Oktober 1987 zu Ettelbréck, war e lëtzebuergesche Foussballspiller an Olympionik.

Hien huet Lëtzebuerg op den Olympesche Summerspiller 1948 zu London vertrueden.

Tëscht dem 22. Februar 1948 am 6. Mee 1953 huet de Marcel Paulus 12-mol fir déi lëtzebuergesch Foussballnationalekipp gespillt an dobäi 5 Goler geschoss.

## Kuckt och
Erny Putz

Den **Erny Putz**, gebuer den 11. September 1917 zu Ettelbréck, a gestuerwen den 28. September 1995 an der Stad Lëtzebuerg, war e lëtzebuergesche Fechter an Olympionik.

Hien huet Lëtzebuerg op den Olympesche Summerspiller 1948 zu London vertrueden.

## Kuckt och
Nic Pauly

Den **Nic Pauly** oder **Nicolas Pauly**, gebuer den 19. November 1919 zu Diddeleng, an do gestuerwen 25. August 1981, war e lëtzebuergesche Foussballspiller an Olympionik.

Hien huet Lëtzebuerg op den Olympesche Summerspiller 1948 zu London vertrueden.

Tëscht dem 13. Mee 1945 am 16. Abrëll 1950 huet den Nic Pauly 21-mol fir déi lëtzebuergesch Foussballnationalekipp gespillt an dobäi 1 Gol geschoss.

## Kuckt och
Fernand Schammel

De **Fernand Schammel**, gebuer den 30. Mäerz 1923 an der Stad Lëtzebuerg, an do gestuerwen de 17. Mee 1961, war e lëtzebuergesche Foussballspiller an Olympionik.

Hien huet Lëtzebuerg op den Olympesche Summerspiller 1948 zu London vertrueden.

Tëscht dem 5. Mee 1946 am 6. November 1949 huet de Fernand Schammel 12-mol fir déi lëtzebuergesch Foussballnationalekipp gespillt an dobäi 4 Goler geschoss.

## Kuckt och
Pitty Scheer

De **Pitty Scheer**, gebuer de 7. Dezember 1925 an der Stad Lëtzebuerg, a gestuerwen de 17. Mäerz 1997 zu Palma de Mallorca, war e lëtzebuergesche Vëlossportler an Olympionik.

Hien huet Lëtzebuerg op den Olympesche Summerspiller 1948 zu London vertrueden.

## Kuckt och
Gary Moore

De **Robert William Gary Moore**, gebuer de 4. Abrëll 1952 zu Belfast, a gestuerwen de 6. Februar 2011 zu Estepona, war en nordiresche Sänger a Gittarist.

Hien huet virun allem Rock a Blues gespillt, säi gréisste Succès hat e mat *Still Got the Blues*.
## Discographie

## Um Spaweck

* Offiziell Websäit
* The Lord Of The Strings - World Wide Gary Moore Fanclub
Gediechtneskapell Jousefskierch Esch-Uelzecht

D**'Gediechtneskapell an der Jousefskierch zu Esch-Uelzecht** gouf un d'Escher Jousefskierch ugebaut, fir doran den Affer vum Zweete Weltkrich aus der Par ze gedenken.

Se besteet aus engem Altor, wourop eng Muttergottesstatu steet, mat hannendrun enger bemoolter Fënster, wourop op deenen dräi ieweschte Panneauen de gekräizegte Jesus ze gesinn ass, an op deenen zwéi ënneschten de Jean Origer, deen engem Mat-KZ-Prisonéier zu Dachau d'Kommunioun gëtt.

Op zwou Tafele sinn d'Nimm vun den Affer opgezielt. Eng Tafel huet als Iwwerschrëft:

:Moriamur in virtute propter fratres nostros I. Mach. 9.10,

an déi aner:

:Sancta et salubris est cogitatio pro defunctis exorare. II Mach.12.46.

D'Kapell gouf den 23. November 1947 ageweit.

## Kuckt och
* Monumenter vum Zweete Weltkrich zu Lëtzebuerg
Erënnerungsplack LRL

D**'Erënnerungsplack un d'LRL** zu Uewerkäerjeng gedenkt der Grënnung vun der Resistenzorganisatioun *[[Letzeburger Ro'de Lé'w]]* (LRL). Dorop steet:

:De 15. Januar 1941
:ass an dësem Haus
:der 'Bäckerei Meyers'
:vum Albert Meyers,
:Heini Risch
:a vu siwen aner Komeroden
:d'Lëtzebuerger
:Resistenz-Organisatioun L.R.L.
:Letzebuerger Ro'de Leiw
:gegrënnt gin.

D'Plack hänkt op der Fassade vum Haus N° 19 an der Rue de Bascharage zu Uewerkäerjeng an ass 1987 ageweit ginn.

## Kuckt och
* Monumenter vum Zweete Weltkrich zu Lëtzebuerg
Krichsmonumenter zu Lëtzebuerg

Dat hei ass eng **Lëscht vun de Krichsmonumenter zu Lëtzebuerg**, déi un d'Affer vu vergaangene Kricher erënneren.

## [[Franséisch Revolutioun]]

## [[Éischte Weltkrich]]

## [[Spuenesche Biergerkrich]]

## [[Zweete Weltkrich]]
Et gëtt iwwer 500 Monumenter am Zesummenhang mam Zweete Weltkrich zu Lëtzebuerg.

Si sinn dofir an eegene Lëschten opgezielt.

## [[Koreakrich]]

## [[Bosniekrich]]

## Krichsmonumenter oder Placken am Ausland déi och u Lëtzebuerger erënneren

## Um Spaweck
Jean Charles Beving

De **Jean Charles (Charles) Beving**, gebuer den 10. September 1770 zu Gréiwemaacher, a gestuerwen den 1. Mee 1850 zu Mäertert, war e lëtzebuergesche Gierwer a Gemengepolitiker.

Vum 27. Oktober 1817 bis den 23. Januar 1818 war de Charles Beving Buergermeeschter vun Iechternach, wou hien eng Gierwerei hat.

Vun November 1830 bis Oktober 1841 war hie Buergermeeschter vun der Gemeng Mäertert.

Seng Eltere waren de Jean Beving (1732 – 1788) vu Gréiwemaacher an d'Anne-Marie Kauffmann, déi sech 1760 bestuet haten. De Jean Charles Beving, dee véier Kanner aus engem éischte Bestietnes mat der Madeleine Lessel vu Gréiwemaacher hat, huet sech den 28. August 1808 zu Mäertert mat der Marguerite Françoise (Margarita Francisca) Pescatore (1784&nbsp;–&nbsp;1875) vu Koblenz bestuet. 

D'Koppel Beving-Pescatore krut sechs Kanner, dorënner d'Marguerite Beving, gebuer den 21. August 1809 zu Iechternach, gestuerwen den 2. Abrëll 1872 zu Tréier, bestuet mat dem Johann Anton Kocks. Eng aner Duechter, d'Séraphine Beving, gebuer zu Iechternach, de 27. Januar 1818, gestuerwen an der Stad Lëtzebuerg, de 24. Januar 1873, war mat dem Pierre-Antoine Pescatore (1814 – 1844) bestuet; si waren d'Eltere vum Dominique-Antoine Pescatore (1842 – 1916).
Tëschegas (Museksgrupp)

**Tëschegas** ass eng lëtzebuergesch Metal/Hardrock-Band, déi am Mäerz 2009 gegrënnt gouf. Hir Lidder zeechne sech duerch Ironie a Witz aus.

## D'Band
D'Band besteet aus 6 Memberen:
*Rachel Mancinelli op der Gittar, 
*Laurent Mancinelli um Bass, huet virdru Batterie bei de Bands *Poshblokes* a bei *Do Androids dream of electric Sheep?* gespillt;
*Pol Montalto, Gesang, séngt och bei der Band *Benny and the bugs*;
*Hub Morang um Keyboard, huet virdru Bass bei de Bands *Spiral Staircase*, *Gifts of rain* an *Nowhere FAST* gespillt;
*Krëscht Morang op der Gittar an zweete Gesang, huet virdru bei de Bands *Spiral Staircase*, *Gifts of rain* an *Nowhere FAST* gespillt;
*David „Spitz“ Spitoni op der Batterie.
*
Fréiere Member: 2009-2015 Jérôme "Jek" Hury op der Gittar, huet virdru bei der Band *Gifts of rain* gespillt

## Geschicht
Tëschegas spillt zanter 2009 zesummen.

D'Membere bezeechnen hire Stil selwer als "Minetter Metal", well se alleguer aus dem Minett kommen a bei hirer Musek e *clin d'oeil* un déi vergaangen Industrieepoch am Süde vum Land maachen. D'Texter, déi op Lëtzebuergesch verfaasst sinn, sinn ironesch gehalen. Et geet meeschtens ëm alldeeglech Klengegkeeten, an och heiansdo ëm déi al Arbedszäiten.

Hire Slogan ass *Schuaarf wéi Minetter Mossen*.

De 5. Oktober 2012 koum den éischten Album "Industrielle Läichendéngscht" mat 9 Lidder eraus.

Den 28. Januar 2013 koum nodréiglech d'Lidd "Industrielle Läichendéngscht" als Download-Single eraus.

Den 21. Mäerz 2015 koum den zweeten Album "Et wuar net keen...mol" mat 12 Lidder eraus. Am Virfeld hat d'Band e DIY-Video zur Single "Flèche du sud" presentéiert. Am selwechte Joer war Tëschegas och op der Tribut-Compilation "Nazz Nazz Relaoded" mat enger Lëtzebuerger Versioun vun "I don't need no doctor" vertrueden.

## Tracklisting
**Industrielle Läichendéngscht (2012)**
*1. Intro<br>*
*2. Zolwer Gras<br>*
*3. Erotesch Regierungskrise<br>*
*4. Minetter vun Gottes Gnod<br>*
*5. 1 dobannen<br>*
*6. De Panther <br>*
*7. Deng Päif ass Geschicht<br>*
*8. Familjendag<br>*
*9. Gonshua<br>*
*10. Rowdy<br>*

**Et wuar net keen...mol (2015)<br>**
*1. Intro<br>*
*2. Kee Bock op Melu<br>*
*3. Flèche du sud<br>*
*4. Biergcourse an d'Stad<br>*
*5. Et wuar net keen...mol <br>*
*6. Eppes mat Gefill <br>*
*7. Passtérix51<br>*
*8. D'Lidd vum Blanne Jhang<br>*
*9. Kee richtege Mann <br>*
*10. Total versaut (featuring de [https://lb.wikipedia.org/wiki/Moof Moofe Lex]) <br>*
*11. Outro <br>*
*12. Industrielle Läichendéngscht <br>*

## Um Spaweck
* Offiziell Websäit vun Tëschegas
Pierre Schmitz

De **Pierre Schmitz**, gebuer de 16. Mee 1920 zu Déifferdeng, a gestuerwen de 7. Dezember 2004 zu Nidderkuer, war e lëtzebuergeschen Turner an Olympionik.

Hien huet Lëtzebuerg op den Olympesche Summerspiller 1948 zu London vertrueden.

## Kuckt och
Pat Wengler

D**'Pat Wengler**, gebuer de 7. Dezember 1957 zu Léopoldville (zanter 1966 Kinshasa) an der Demokratescher Republik Kongo, ass eng lëtzebuergesch Graphikerin.

Si entwërft reegelméisseg Buchdeckele fir de Verlag Ultimomondo.

## Literatur
* *Bicherbuch - Livre des livres - Bücherbuch - Book of books*, Éditions Ultimomondo, 2010, ISBN 978-2-919933-65-5, Ss. 161-172
Léon Schumacher

De **Léon Schumacher**, gebuer de 5. Juli 1918, ass e lëtzebuergesche Foussballspiller an Olympionik.

Hien huet Lëtzebuerg op den Olympesche Summerspiller 1948 zu London vertrueden.

Tëscht dem 14. Abrëll 1946 am 21. November 1948 huet de Léon Schumacher 12-mol fir déi lëtzebuergesch Foussballnationalekipp gespillt an dobäi 2 Goler geschoss.

Seng zwéi Bridder, Ern a Jeng Schumacher, waren och Foussballspiller. Seng Schwëster ass d'Mamm vum Ady Schmit.

## Kuckt och
Le château de verre

**Le château de verre ** ass franséisch-italieenesche Film vum René Clément aus dem Joer 1950.

## Ëm wat geet et am Film?
D'Evelyne (Michèle Morgan) bestuet mam Laurent (Jean Servais) verléift sech an de Rémy (Jean Marais)...

## Um Spaweck
Fer forgé

**Fer forgé** ass en Alliage aus Eisen deen, am Verglach mam Stol, nëmme ganz wéineg Kuelestoff enthält. Fer forgé huet eng grouss Häert a léisst sech liicht formen.

Fer forgé gëtt zanter dem Ufank vun der Eisenzäit (zirka 1100 v. Chr.) produzéiert an ass d'Eise sou wéi et aus der Geschicht bekannt ass. Wéinst sengem Manktem u Resistenz konnt de Fer forgé awer net fir d'Produktioun vu Messeren, Schwäerter, asw. gebraucht ginn.

Vum Enn vum 19. Joerhonnert un huet d'Produktioun vu Fer forgé ofgeholl, dat an deem Mooss wéi d'industriell Produktioun vu Stol zougeholl huet.

Fer forgé gëtt haut kaum nach produzéiert. E gëtt haaptsächlech nach gebraucht fir d'Restauratioun vun historeschen Objeten aus deemselwechte Material. Och de modernen, sougenannte Fer forgé aus dem Konschthandwierk besteet haut aus enger Zort Stol.

Ier s'aus Stol produzéiert goufen, waren z.&nbsp;B. d'Nitten, d'Neel, den Drot, d'Eiseketten, d'Waasserréier, d'Houfeisen an d'Konschteisen (Eisegitteren, Gelänner, asw.) aus Fer forgé.

Verschidden aner Konstruktiounen, wéi z.&nbsp;B. verschidden Eisebrécken oder den Eiffeltuerm, waren oder sinn aus Puddeleisen.
Paul Thiltges

De **Paul Thiltges**, gebuer den 9. Abrëll 1955 zu Esch-Uelzecht, ass e lëtzebuergesche Filmproduzent, Filmdistributeur a Schauspiller.

1986 war hie Matgrënner vu *[[Samsa Film]]* an 1993 vu *[[Paul Thiltges Distributions]]*.

2000 war hie Matgrënner vum Verlag *[[Éditions Ultimomondo|Ultimomondo]]*, vun deem hien zanterhier Associé ass.

Zanter 1996 ass hie President vun der *[[Union luxembourgeoise de la production audiovisuelle]]*.

Hien ass de Brudder vum Jani Thiltges.

## Filmographie (Auswiel)
### als Produzent
* 1986: *[[Gwyncilla, Legend of Dark Ages]]*, vum Andy Bausch 
* 1987: *[[Die Reise das Land]]*, vum Frank Hoffmann a Paul Kieffer
* 1991: *[[Retrato de familia (1991)|Retrato de família]]*, vum Luís Galvão Teles 
* 1996: *La freccia azzurra*, vum Enzo D'Alò
* 1997: *Flitze Feuerzahn*, (TV-Serie) 
* 1998: *[[Kirikou et la sorcière]]*, vum Michel Ocelot 
* 2001: *Mannheim - New York*, vum Elke Baur (Dokumentarfilm)
* 2003: *[[Le club des chômeurs]]*, vum Andy Bausch
* 2004: *[[La revanche]]*, vum Andy Bausch 
* 2005: *[[Tour de force]]*, vum Boris Kremer an Antoine Prum (Dokumentarfilm)
* 2007: *Cold Waves*, vum Alexandru Solomon (Dokumentarfilm)
* 2007: *Derrière la tête*, vum Sébastien Fernandes Tasch (Kuerzfilm)
* 2008: *[[Inthierryview]]*, vum Andy Bausch (Dokumentarfilm)
* 2008: *Sunny's Time Now*, vum Antoine Prum (Dokumentarfilm)
* 2009: *[[Räuberinnen]]*, vum Carla Lia Monti 
* 2009: *Der Fürsorger*, vum Lutz Konermann 
* 2010: *Because I Am Hungry*, vum Claver Yameogo (Kuerzfilm)
* 2010: *[[Schockela, Knätschgummi a brong Puppelcher]]*, vum Andy Bausch (Dokumentarfilm)
* 2010: *[[Trouble No More]]*, vum Andy Bausch
* 2010: *Nous trois*, vum Renaud Bertrand 
* 2011: *Imparfait du subjectif*, vum David Grumbach (Kuerzfilm)
* 2011: *Le père, le fils... et Anna*, vum Myriam Muller (Kuerzfilm)
* 2011: *Zero*, vum Fred Neuen (Kuerzfilm)
* 2011: *[[The Road Uphill]]*, vum Jean-Louis Schuller (Dokumentarfilm)
* 2011: *Nuit blanche*, vum Frédéric Jardin 
* 2012: *[[D'Belle Epoque]]*, vum Andy Bausch (Dokumentarfilm)
* 2013: *Post partum*, vum Delphine Noels 
* 2013: *Le chagrin des ogresses*, vum Myriam Muller (Kuerzfilm)
* 2013: *[[D'Fifties]]*, vum Andy Bausch (Dokumentarfilm)

### als Schauspiller
* *[[When the Music's Over]]*, 1981

## Um Spaweck
* De Paul Thiltges op 'The Internet Movie Database 
* "Rendez-vous Paul Thiltges." De radio 100,7 am Gespréich mat Zeie vun der Zäitgeschicht. Podcast, 26. Feb 2017 - 10:04.
Paul Steffen

De **Paul Steffen**, gebuer de 17. Januar 1930 zu Esch-Uelzecht, an och do de 27. Januar 2017 gestuerwen, war e lëtzebuergesche Foussballspiller an Olympionik.

Hie war Golkipp bei der Escher Jeunesse an huet Lëtzebuerg op den Olympesche Summerspiller 1948 zu London vertrueden.

Tëscht dem 28. Oktober 1953 am 22. Dezember 1962 stoung de Paul Steffen 32-mol fir déi lëtzebuergesch Foussballnationalekipp am Gol.

Berufflech war hie Schmelzaarbechter, Wiert a Chauffeur. Hie gouf 1997 pensionéiert.
## Auszeechnungen
* Chevalier de l'Ordre de Mérite du Grand-Duché de Luxembourg

## Kuckt och
Gundula Korte

D**'Gundula Korte**, gebuer de 24. Mäerz 1930, ass eng däitsch Schauspillerin.

Vun 1954 bis zu sengem Doud war si mam Schauspiller Joachim Fuchsberger bestuet.

## Filmer
* 1954: *08/15*, vum Paul May mam Joachim Fuchsberger an Hans Christian Blech
* 1955: *08/15 Teil 2*, vum Paul May mam O.E. Hasse a Joachim Fuchsberger
* 1956: *Kirschen in Nachbars Garten*, vum Erich Engels mam Oskar Sima a Grethe Weiser
* 1956: *[[Heute heiratet mein Mann (Film 1956)|Heute heiratet mein Mann]]*, vum Kurt Hoffmann mam Liselotte Pulver a Paul Hubschmid
* 1956: *Wo die alten Wälder rauschen*, vum Alfons Stummer mam Willy Fritsch a Carl Möhner
* 1956: *Roter Mohn*, vum Franz Antel mam Rudolf Prack an Hans Moser

## Um Spaweck
The Fallen Idol

**The Fallen Idol ** ass e brittesche Film vum Carol Reed aus dem Joer 1948.

## Ëm wat geet et am Film?
Huet de Baines seng Fra ëmbruecht oder ass si duerch en Ongléck gestuerwen?

## Um Spaweck
Carol Reed

De Sir **Carol Reed**, gebuer den 30. Dezember 1906 zu London, a gestuerwen de 25. Abrëll 1976 zu Chelsea (London), war en englesche Filmregisseur a Filmproduzent.

Säi bekanntste Film ass *[[The Third Man]]* aus dem Joer 1949.

## Filmer
* 1935: *It Happened in Paris*, mam John Loder 
* 1935: *[[Midshipman Easy]]*, mam Margaret Lockwood an Hughie Green
* 1935: *[[Laburnum Grove]]*, mam Edmund Gwenn a Cedric Hardwicke
* 1936: *[[Talk of the Devil]]*, mam Ricardo Cortez a Basil Sydney
* 1937: *Who's Your Lady Friend?*, mam Frances Day a Margaret Lockwood
* 1938: *Penny Paradise*, mam Edmund Gwenn a Betty Driver
* 1938: *Bank Holiday*, mam John Lodge a Margaret Lockwood
* 1938: *Climbing High*, mam Michael Redgrave an Jessie Matthews
* 1939: *A Girl Must Live*, mam Margaret Lockwood a Lilli Palmer
* 1939: *[[The Stars Look Down]]*, mam Michael Redgrave a Margaret Lockwood
* 1940: *Girl in the News*, mam Margaret Lockwood a Barry K. Barnes
* 1940: *[[Night Train to Munich]]*, mam Rex Harrison, Margaret Lockwood a Paul Henreid
* 1941: *Kipps*, mam Philip Frost a Michael Redgrave
* 1941: *[[A Letter From Home]]*, mam Kathleen Harrison a Celia Johnson
* 1942: *The Young Mr. Pitt*, mam Robert Donat an John Mills
* 1943: *The New Lot* (Kuerzfilm)
* 1944: *[[The Way Ahead]]*, mam David Niven a Stanley Holloway
* 1947: *[[Odd Man Out]]*, mam James Mason a Cyril Cusack
* 1948: *[[The Fallen Idol]]*, mam Ralph Richardson a Michèle Morgan
* 1949: *[[The Third Man]]*, mam Joseph Cotten, Alida Valli an Orson Welles
* 1952: *The Outcast of the Islands*, mam Ralph Richardson an Trevor Howard
* 1953: *[[The Man Between (Film 1953)|The Man Between]]*, mam James Mason, Claire Bloom an Hildegard Knef
* 1955: *A Kid for Two Farthings*, mam Celia Johnson an Diana Dors
* 1956: *Trapeze*, mam Burt Lancaster, Gina Lollobrigida an Tony Curtis
* 1958: *[[The Key (Film 1958)|The Key]]*, mam William Holden a Sophia Loren
* 1959: *[[Our Man in Havana]]*, mam Alec Guinness a Burl Ives
* 1962: *The Running Man*, mam Laurence Harvey a Lee Remick
* 1965: *The Agony and the Ecstasy*, mam Charlton Heston a Rex Harrison
* 1968: *Oliver!*, mam Oliver Reed a Ron Moody
* 1970: *Flap*, mam Anthony Quinn a Shelley Winters
* 1971: *Follow Me*, mam Mia Farrow a Topol

## Um Spaweck
Gitta Lind

D**'Gitta Lind**, gebuer als **Rita Gracher** de 17. Abrëll 1925 zu Tréier, a gestuerwen den 9. November 1974 zu Tutzing, war eng däitsch Schlagersängerin, déi an den 1950er Joren an Däitschland ganz bekannt war.

Vun 1951 bis 1954 war si mam Schauspiller Joachim Fuchsberger bestuet.

D'Gitta Lind ass 1974 u Kriibs gestuerwen. Si ass zu Tréier um Haaptkierfecht begruewen.

## Hir bekanntst Schlager
* *Im Café de la Paix in Paris* 1950
* *Blumen für die Dame* 1953
* *Heut' ist ein Feiertag für mich* 1954 (am Duett mam Vico Torriani)
* *Weißer Holunder* 1956 
* *Schön waren die Tage der Rosen* 1958
* *Lied der Einsamkeit* 1960 
* *Ein Chanson in der Nacht* 1963

## Filmer
* 1953: *Skandal im Mädchenpensionat*, vum Erich Kobler mam Walter Giller a Marianne Koch
* 1953: *[[Südliche Nächte]]*, vum Robert A. Stemmle mam Waltraut Haas a Germaine Damar
* 1953: *[[Schlagerparade]]*, vum Erik Ode mam Germaine Damar a Walter Giller
* 1954: *Hochstaplerin der Liebe*, vum Hans H. König mam Viktor de Kowa an Hans Nielsen
* 1955: *08/15 Teil 2*, vum Paul May mam O.E. Hasse a Joachim Fuchsberger
* 1955: *Musik im Blut*, vum Erik Ode mam Viktor de Kowa an Nadia Gray
* 1957: *Liebe, wie die Frau sie wünscht*, vum Wolfgang Becker mam Barbara Rütting a Paul Dahlke
* 1958: *Meine Frau macht Musik*, vum Hans Heinrich mam Evelyn Künneke 
* 1960: *[[Schlagerraketen]]*, vum Erik Ode mam Helga Sommerfeld an Hans von Borsody
Lëscht vun den nationale Monumenter an der Gemeng Bech

An dëser **Lëscht vun den nationale Monumenter an der Gemeng Bech** sinn all national Monumenter opgezielt, déi an der lëtzebuergescher Gemeng Bech ze fanne sinn (Stand: ).

## National Monumenter no Uertschaft
### [[Altréier]]

|}

### [[Bech]]

|}

### [[Grolënster]]

|}

### [[Heeschbreg]]

|}

### [[Hemstel]]

|}

### [[Rippeg]]

|}

### [[Zëtteg]]

|}

### Nees vun der Lëscht erofgeholl

### [[Altréier]]

|}

### Quell
* 

## Um Spaweck
Lëscht vun den nationale Monumenter an der Gemeng Ärenzdall

An dëser **Lëscht vun den nationale Monumenter an der Gemeng Ärenzdall** sinn all national Monumenter opgezielt, déi an der lëtzebuergescher Gemeng Ärenzdall ze fanne sinn (Stand: ).

## National Monumenter no Uertschaft
### [[Eppelduerf]]

|}

### [[Folkendeng]]

|}

### [[Iermsdref]]

|}

### [[Miedernach]]

|}

### [[Pletschette]]

|}

### [[Steeën]]

|}

### [[Suewelbuer]]

|}

## Quell
*

## Um Spaweck
Lëscht vun den nationale Monumenter an der Gemeng Beetebuerg

An dëser **Lëscht vun den nationale Monumenter an der Gemeng Beetebuerg** sinn all national Monumenter opgezielt, déi an der lëtzebuergescher Gemeng Beetebuerg ze fanne sinn (Stand: ).

## National Monumenter no Uertschaft
### [[Beetebuerg]]

|}
Foussnott 1:
Nr. 2231/2995 (2231/8771), 2286/2996, 2286/1187 (2286/8079), 2287, 2289/1920, 2291, 2292, 2293 (2293/8925), 2294 (2294/9053, 2294/9054, 2294/8779), 2295/2883 (2295/8774), 2296/7107 (2296/8923, 2296/8921, 2296/8924,2296/8922, 2296/8920), 2302/1196, 2302/1197, 2303/2090, 2311, 2312, 2313, 2315/578, 2317/2768, 2352/2459, 2327, 2328, 2329, 2309, 2310/2855, 2332, 2241/2977, 2241/2978, 2242/2979, 2242/2980, 2243/2981, 2244/2982 (2244/8775), 2245/2533, 2247/2534, 2250/6595, 2250/2303, 2251/2304, 2253, 2255, 2256, 2257/5881, 2258, 2259, 2260/2153,2260/2154, 2260/2155 (2260/8776), 2262/699, 2262/700, 2263, 2266/1895, 2266/1894, 2267/2305, 2267/2983, 2268/2984, 2269/2985, 2270/2986, 2271/2987, 2275/3148 et 2390/4030.

### [[Fenneng]]

|}

### [[Hunchereng]]

|}

### [[Näerzeng]]

|}

### Quell
*

## Um Spaweck
Il était une fois un flic

** Il était une fois un flic** ass franséische Film vum Georges Lautner aus dem Joer 1971.

## Ëm wat geet et am Film?
De Kommissär Campana (Michel Constantin) versicht enger Band Drogenhändler d'Handwierk ze leeën...

## Um Spaweck
* De Film op dvdclassik
Droit pénal général (Lëtzebuerg)

Den **Droit pénal général** (DPG) leet déi allgemeng Reegelen a Prinzippien vum Strofrecht fest. 

Den Droit pénal général steet geschriwwen am Buch I vum Code Pénal an ënnerscheet sech vum Droit pénal spécial (DPS) aus dem Buch II, deen déi eenzel Strofdoten définéiert an hir individuell Strofe festleet.

Den Droit pénal général beschäftegt sech mat follgenden Themen:

* D'Klassifikatioun vun de Strofdoten an Iwertriedungen, Vergehen a Verbriechen;
* Kategorisatioun vun de Strofen;
* Legalitéitsprinzip;
* "Eléments constitutifs" vun enger Strofdot;
* De strofbare Versuch, d'Recidive, d'Komplizeschaft, de Concours vu Strofdoten, d'Enschëllegungsgrënn, d'Strofmëlderungsgrënn, d'Stroferschwéierungsgrënn, asw.

## Um Spaweck

* Jurisprudenzen am Beräich vum Droit Pénal Général op Justice.lu
* De lëtzebuerger Code Pénal um Legilux
* Jean-Luc Putz, Interprétation du droit pénal luxembourgeois, am PDF Format
Code pénal (Lëtzebuerg)

De **Code pénal** ass eng Sammlung vun Gesetzer a Jurisprudenzen, déi sech mam Droit pénal befaassen.

De Lëtzebuerger Code pénal a senger haiteger Form gouf mat engem Gesetz vum 18. Juni 1879 agefouert dat séngerzäit den napoleonesche Code pénal vun 1810 ersat huet.

De Code pénal zu Lëtzebuerg besteet aus zwee Bicher:

* D'Buch 1 behandelt d'Infraktiounen an d'Repressioun am Allgemengen (*LIVRE Ier, Des infractions et de la répression en général*).
* D'Buch 2 behandelt d'Infraktiounen an d'Repressioun am Speziellen (*LIVRE II, Des infractions et de leur repression en particulier*).

## Literatur

* Pasicrisie luxembourgeoise organisme de publication. (2021). Code pénal - Code de procédure pénale (7ème éd.. ed., Les codes de la Pasicrisie luxembourgeoise Tome 4 4). Luxembourg: Pasicrisie luxembourgeoise. ISBN 978-2-87978-233-1

## Um Spaweck
* De Lëtzebuerger Code Pénal op Legilux
* De Code pénal de l'empire français (1810) op Gallica, dem Site vun der franséischer Nationalbibliothéik
Lëscht vun den nationale Monumenter an der Gemeng Esch-Uelzecht

An dëser **Lëscht vun den nationale Monumenter an der Gemeng Esch-Uelzecht** sinn all national Monumenter opgezielt, déi an der lëtzebuergescher Gemeng Esch-Uelzecht ze fanne sinn (Stand: ).

## National Monumenter zu Esch

|}

### Quell
* 

## Kuckt och
* Lëscht vun den nationale Monumenter op der Metzeschmelz

## Um Spaweck
Lëscht vun den nationale Monumenter an der Gemeng Betzder

An dëser **Lëscht vun den nationale Monumenter an der Gemeng Betzder** sinn all national Monumenter opgezielt, déi an der lëtzebuergescher Gemeng Betzder ze fanne sinn (Stand: ).

## National Monumenter no Uertschaft
### [[Betzder]]

|}

### [[Bierg (Betzder)|Bierg]]

|}

### [[Menster]]

|}

### [[Ouljen]]

|}

### [[Rued-Sir]]

|}

### Quell
*

## Um Spaweck
Lëscht vun den nationale Monumenter an der Gemeng Biekerech

An dëser **Lëscht vun den nationale Monumenter an der Gemeng Biekerech** sinn all national Monumenter opgezielt, déi an der lëtzebuergescher Gemeng Biekerech ze fanne sinn (Stand: ).

## National Monumenter no Uertschaft
### [[Biekerech]]

|}

### [[Huewel]]

|}

### [[Ielwen]]

|}

### [[Liewel]]

|}
### [[Näerden]]

|}

### [[Schweech]]

|}

### [[Uewerpallen]]

|}

### Quell
*

## Um Spaweck
Lëscht vun den nationale Monumenter an der Gemeng Helperknapp

An dëser **Lëscht vun den nationale Monumenter an der Gemeng Helperknapp** sinn all national Monumenter opgezielt, déi an der lëtzebuergescher Gemeng Helperknapp ze fanne sinn (Stand: ).

## National Monumenter no Uertschaft
### [[Aansebuerg]]

|}

### [[Béiwen-Atert]]

|}

### [[Bëschdref]]

 

 

 

 

 

 

 

|}

### [[Bruch (Miersch)]]

|}

### [[Buer (Helperknapp)|Buer]]

|}

### [[Huelmes]]

|}

### [[Kuelbecherhaff]]

|}

### [[Mariendall]]

|}

### [[Tënten]]

|}

### Quell

## Literatur
* Nationale Inventarisierung der Baukultur im Großherzogtum Luxembourg, Gemeinde Helperknapp. Kulturministère, Service des Sites et Monuments Nationaux, 2019.

## Um Spaweck
Lëscht vun den nationale Monumenter an der Gemeng Buerschent

An dëser **Lëscht vun den nationale Monumenter an der Gemeng Buerschent** sinn all national Monumenter opgezielt, déi an der lëtzebuergescher Gemeng Buerschent ze fanne sinn (Stand:).

## National Monumenter no Uertschaft

### [[Buerschent]]

|}

### [[Kiemen]]

|}

### [[Lëpschent]]

|}

### [[Méchela]]

|}

### [[Uewerschlënner]]

|}

### Quell
*

## Um Spaweck
Lëscht vun den nationale Monumenter an der Gemeng Biwer

An dëser **Lëscht vun den nationale Monumenter an der Gemeng Biwer** sinn all national Monumenter opgezielt, déi an der lëtzebuergescher Gemeng Biwer ze fanne sinn (Stand:).

## National Monumenter no Uertschaft
### [[Biwer]]

|}

### [[Bruch (Biwer)|Bruch]]

|}

### [[Buddeler]]

|}

### [[Wecker (Biwer)|Wecker]]

|}

## Quell
*

## Um Spaweck
Persoun (Droit)

Eng **Persoun** ass am Droit jiddwereen, deen déi sougenannt *juristesch Perséinlechkeet* huet. Persoune sinn am Droit wichteg, well si als eenzeg Rechter a Flichte kënnen hunn.

Et gëtt physesch Persounen, dat sinn d'Mënschen.

An et gëtt moralesch Persounen, dat si Gesellschaften an Associatiounen, déi opgrond vun engem Gesetz eng Perséinlechkeet hunn.

## Um Spaweck
Aberdeen (Homonymie)

**[[Aberdeen]]** ass eng Hafestad a Schottland.
E gouf op eng ganz Rëstsch Stied an Uertschaften iwwerdroen:

;Australien:
*Aberdeen eng Stad an New South Wales.

; Kanada:
*Aberdeen, Nova Scotia;
*Aberdeen, Saskatchewan;
*Aberdeen, Grey County, Ontario;
*Aberdeen, Prescott and Russell County, Ontario;
*Aberdeen, Thompson-Nicola District, British Columbia;
*Aberdeen, Fraser Valley, British Columbia;
*Aberdeen, New-Brunswick;
*Aberdeen, Québec;
*Aderdeen Bay, Nunavut;
*Aberdeen Lake, Nunavut;
*Aberdeen N° 373, Saskatchewan;
*New Aberdeen, Nova Scotia.

; Hong Kong:
*Aberdeen, Hafestad.

; Südafrika:
*Aberdeen

;Vereenegt Staaten:
*Aberdeen, Idaho
*Aberdeen, Maryland
*Aberdeen, Mississippi
*Aberdeen, North Carolina
*Aberdeen, Ohio
*Aberdeen, South Dakota
*Aberdeen, Washington
*Aberdeen, New Jersey

; Sierra Leone
*Aberdeen, e Quartier vu Freetown
Attentat

En **Attentat**, vum laténgeschen *attentatio* Versuch, ass en Akt vu Gewalt deen dacks als Zil huet, enger héichgestallter Perséinlechkeet ze schueden oder se ëmzebréngen.

Wat en Attentat vun engem gewéinleche Mord oder probéierte Mord ënnerscheet, ass d'Motivatioun vum Täter. En Attentäter handelt aus enger reliéiser, politescher oder moralescher Iwwerzeegung eraus a mengt mat sengem Handelen ee Mëssstand kënnen z'änneren.

## Methode fir en Attentat auszeféieren an e bësse Geschicht
Attentater gëtt et zanter der Antiquitéit.
Si goufen deemools mat Schwäerter an Dolchen ausgefouert a waren dacks politesch motivéiert.

Och Attentater mat Gëft gouf et deemools. Déi räich a wichteg Perséinlechkeete vun der Antiquitéit hu sech Sklaven als Virkäschter gehalen, well se Angscht haten, hiert Iesse kéint vergëft sinn.

Deemools huet en Attentäter meeschtens säi Liewe riskéiert, well en entweeder huet missen no bei säin Affer bäigoe fir et ëmzebréngen oder well et bei engem Mord mat Gëft dacks einfach erauszefanne war, wien de Schëllege war.

Dat huet sech mat der Entdeckung vum Schéisspolver geännert. Attentäter konnten dunn aus enger gewësser Distanz op hir Affer schéissen.

Wärend Handfeierwaffen, wéi Pistoulen a Revolvere fir Attentater op kuerz bis mëttelwäit Distanze benotzt kënne sinn, ka mat Gewierer aus gréisseren Distanze geschoss ginn.

Zanter der Entwécklung vu Sprengstoffer, Enn vum 19. Joerhonnert, goufen och domat eng Rei Attentater ausgefouert.

Attentater waren an der Zäit vum Kale Krich heefeg an d'Geheimdéngschter hunn eng Abberzuel vu Methoden entwéckelt fir Perséinlechkeeten déi eng aner Ideologie haten, ëmzebréngen.

An de leschte Jore gouf et ëmmer erëm Attentater mat Saier, déi seelen déidlech sinn, mä d'Affer entstellen a fir de Rescht vu sengem Liewen zeechnen.

Verschidden Attentater goufe vu Geheimdéngschter ausgefouert, an dann anere Leit oder Gruppen an d'Schong geschott, fir eng Ursaach ze hunn, fir Revancheakte géint déi duerchzeféieren. 
## Beispiller fir Attentater
* D'Attentat vum 15. Mäerz 44 virun Chr.: De Juluis Cäsar gëtt virum réimesche Senat vu Verschwörer ëm de Brutus erstach.
* D'Attentat vu Sarajevo vum 28. Juni 1914: De serbeschen Nationalist Gavrilo Princip erschéisst zu Sarajevo de Franz Ferdinand, de Krounprënz vun Éisträich-Ungarn a léist domat indirekt den Éischte Weltkrich aus.
* D'Attentat vum 20. Juli 1944: De Claus Schenk Graf von Stauffenberg probéiert den Adolf Hitler a sengem Quartéier op der *Wolfsschanze* an Ostpreisen mat enger Bomm ëmzebréngen.
## Um Spaweck
Gronn-Schleis

D**'Gronn-Schleis** am Gronn vun der Stad Lëtzebuerg war en Deel vun der Festung Lëtzebuerg. Si gouf 1731 vun den Éisträicher iwwer d'Uelzecht ewech gebaut an 1867 beim Schleefe vun der Festung zu engem groussen Deel zerstéiert.

D'Schleis, éischter am Fong e Wier, war geduecht, am Fall vun engem Ugrëff den Dall, engersäits vun der Uelzecht bis op Hamm, an anerersäits vun der Péitruss bis bei d'Bourbon-Schleis z'iwwerschwemmen, an et sou dem Géigner onméiglech ze maachen, sech do nidderzeloossen oder vun do aus unzegräifen.

Se bestoung aus enger décker Mauer vu Fielswand zu Fielswand déi den Dall komplett ofgeschloss huet. Eenzeg eng Paart an der Tilleschgaass, eng Ëffnung (an 3 Segmenter) fir den Duerchfloss vum Waasser, an eng weiderer an engem Säitenaarm vun der Uelzecht, hunn den Duerchgang fir Mënsch a Floss erméiglecht. Am Fall vun engem Ugrëff wieren d'Paart an d'Duerchflosslächer zougemaach ginn, sou datt d'Waasser sech no an no bis op eng Héicht vu gutt 2-3 Meter gestaut hätt. Iwwer dem Flossduerchlaf war en Iwwerlaf agebaut, duerch deen d'Waasser dann hätt kënne virulafen.

D'Schleis ass awer ni zum Asaz komm.

Den 28. Juli 1989 gouf s'als nationaalt Monument klasséiert.
## Biller


Fichier:Schleis am Gronn 2012-04.JPG|Vue vun der Rumm op d'Reschter vun der Gronn-Schleis.
Fichier:Luxembourg Grund écluse.jpg|Iwwerreschter vun der bannenzeger Architektur.
Fichier:ChBernhoeft Le Luxembourg pittoresque 102.jpg|De Gronnbierg, 1893. Charles Bernhoeft


## Um Spaweck

* D'Gronn-Schleis op der Websäit vum ''Institut national pour le patrimoine architectural''
Enola Gay

D**'Enola Gay** war eng B-29 Superfortress déi no der Mamm vun hirem Pilot Paul Tibbets gedeeft gi war. Et war deen US-amerikanesche Krichsfliger, deen de 6. August 1945 déi éischt Atombomm iwwer der japanescher Staat Hiroshima erofgehäit huet.
 
De Fliger gouf am Mee 1945 zu Nebraska an den USA ënner der Seriennummer 44-86292 gebaut. Et war ee vun de 15 Fligeren, déi speziell op den Transport vu sou enger Atombomm spezialiséiert waren. No der Fäerdegstellung gouf d*'Enola Gay* der *509th Composite Group* vun der USAAF zougewisen. De Fliger gouf op der Insel Tinian stationéiert. De 6. August 1945, moies fréi, ass e vun do aus mam Colonel Paul Tibbets als Pilot a Richtung Japan fortgeflunn. Géint Véirel op aacht ass en iwwer Hiroshima geflunn an huet d'Atombomm Little Boy erofgeworf. No 43 Sekonne Falzäit ass déi nuklear Reaktioun zustane komm an d'Bomm ass ongeféier 500 Meter iwwer dem Buedem explodéiert. Dobäi si ronn 200.000 Leit op der Plaz gestuerwen.

## Um Spaweck
Maison du parc naturel de la Haute-Sûre

D**'Maison du parc naturel de la Haute-Sûre** (*Haus vum Naturpark Uewersauer*) ass am Gebai vun der fréierer Duchfabrik zu Esch-Sauer etabléiert.

Dat Haus regruppéiert:
* den interaktive Musée vun der Duchfabrikatioun
* den Touristeninformationszenter fir den Naturpark Uewersauer mat enger Ausstellung iwwer dat Gebitt.
* de Sëtz vum Gemengesyndikat *[[Syndicat pour l'aménagement et la gestion du parc naturel de la Haute-Sûre|Naturpark Öewersauer]]*

## Kuckt och
* Duchindustrie zu Lëtzebuerg
## Um Spaweck
* Websäit vum Naturpark Uewersauer  
* De Muséée vun der Duchfabrik op der Websäit vun industrie.lu
* Déi fréier Duchfabrik vun Esch-Sauer op der Websäit vum ''Service des sites et monuments nationaux''
Hiroshima

**Hiroshima** ass eng Stad am südwestleche Japan. Mat 1.173.482 Awunner op enger Fläch vun 905,25&nbsp;km² ass et déi eeleftgréisste Staat a Japan.

Der Weltëffentlechkeet bekannt gouf d'Stad op ee Coup, nodeem d'Amerikaner de 6. August 1945 eng Atombomm (*[[Little Boy]]*) do erofgehäit haten. Dat war déi éischt vun den zwou eenzegen Atombommen, déi bis elo an engem Krich agesat goufen. Deemools sinn ëm déi 200.000 Leit op der Plaz gestuerwen, an d'Stad gouf zu 80 % zerstéiert. 4 Joer no der Explosioun gouf d'Stad lues a lues erëm opgebaut, fir hiren haitegen Zoustand z'erreechen. Mä nach haut stierwe Leit un de Follge vun der Stralung vun der Atombomm.

## Um Spaweck
* Offiziell Säit vun der Stad
Remy Wagner

De **Remy Wagner** oder **Raymond Wagner**, gebuer den 10. November 1921 zu Diddeleng, a gestuerwen de 24. September 1997 zu Lëllgen, war e lëtzebuergesche Foussballspiller a -fonctionnaire.

Hien huet Lëtzebuerg op den Olympesche Summerspiller 1948 zu London vertrueden.

Tëscht dem 5. Mee 1946 am 16. Abrëll 1950 huet de Remy Wagner 19-mol fir déi lëtzebuergesch Foussballnationalekipp gespillt.

Hie war vun 1981 bis 1986 President vun der Fédération luxembourgeoise de football.

## Gielercher

* Commandeur vum Ordre de Mérite du Grand-Duché de Luxembourg (Promotioun 1979)

## Kuckt och