Fändel vu Lëtzebuerg

De **Fändel vu Lëtzebuerg** ass ee vun den nationale Symboler vu Lëtzebuerg; e besteet aus dräi horizontale Sträifen an de Faarwe rout, wäiss a blo an ass a senger haiteger Form mam Gesetz vum 23. Juni 1972 agefouert ginn. En ass bal mam hollännesche Fändel identesch, ausser datt d'Verhältnes Längt/Breet en anert ass an déi blo Faarf méi hell ass.

## Fändel
### Proportioun an Andeelung

3:5 (oder 1:2) horizontal, dräi Sträifen: rout, wäiss, hellblo.

### Faarwen

De Règlement Grand-Ducal vum 27. Juli 1993 leet d'Faarwe follgendermoosse fest:

### Geschicht
Den éischte bekannte Fändel gouf vum Grof Wëllem vu Lëtzebuerg am Joer 1123 gedroen; e war horizontal gesträift, warscheinlech an de Faarwe giel a rout.

D'Faarwe vum lëtzebuergesche Fändel wéi mer en haut kennen, si méiglecherweis fir d'éischt wärend der belscher Revolutioun (1830-1839) opgedaucht. Se si vum Wope vum Heinrich V., dem Jong vun der Gräfin Ermesinde a vun hirem zweete Mann, aus dem Haus Limburg, iwwerholl ginn: bei de roude Léiw op engem sëlwerege Feld (→ wäiss Faarf) sinn nach blo Sträifen dobäikomm, fir ze weisen, datt den Heinrich V. net den Eelsten am Haus Limburg war. Déi horizontal dräifaarweg Andeelung ass den 12. Juni 1845 festgehale ginn.

Et huet bis den 23. Juni 1972 gedauert, ier d'Gesetz iwwer de lëtzebuergesche Fändel agefouert gouf. Doranner goufen och de Fändel/Wope fir d'Schëffer an d'Fligere preziséiert.

### Hallefmast
Fir beim Doud vu wichtege Staatsleit oder bei villbeuechten Evenementer mat Doudegen d'Trauer auszedrécken, kann de Fändel op Hallefmast gesat ginn, d.&nbsp;h. e gëtt just an d'Hallschent vun der Fändelsstaang opgezunn.

Wéini d'Fändelen op offizielle Gebaier op Hallefmast gesat ginn, ass net gesetzlech festgehalen, mä gëtt vu Fall zu Fall vum Premier decidéiert. Bei internationalen Evenementer gëtt d'Decisioun z.&nbsp;B. opgrond vun den historeschen oder diplomatesche Bezéiungen, der Aart vum Evenement oder der Funktioun vun der betraffener Persoun getraff.

## Wopen

De Wope vu Lëtzebuerg ass eng Adaptatioun vum Wope vum Herzogtum vu Limburg. Dësen hat aus engem wäisse/sëlwer Schëld an engem roude Léiw bestanen. Den Heinrich V. vu Lëtzebuerg, Jong vum Walram III. vu Limburg, huet dësen dann, fir e vu sengem Papp a sengem Hallef-Brudder hiren z'ënnerscheeden, verännert andeems e warscheinlech d'Faarwe vum Banner (giel a rout Sträifen) vun den ale Grofe vu Lëtzebuerg ëmgeännert a mat dem roude Léiw kombinéiert huet.

## Roude Léiw

De Roude Léiw ass zanter 1972 den offizielle Fändel (Pavillon) fir all d'Schëffer (ob se op engem Floss, Kanal oder um Mier fueren) an d'Fligeren, déi zu Lëtzebuerg ugemellt sinn. En ass direkt ofgeleet vum Wope vun der groussherzoglecher Famill. De Roude Léiw um Wope vun der Stad Lëtzebuerg gesäit e bëssen anescht aus, deen huet kee gespléckte Schwanz an och keng gëlle Krallen an Zong.

### De ''Roude Léiw'' als Fändel?
De 5. Oktober 2006 huet den Deputéierte Michel Wolter eng Gesetzpropositioun an der Chamber agereecht fir den aktuellen Nationalfändel (rout-wäiss-blo) duerch de *Pavillon maritime* (Roude Léiw) z'ersetzen. En argumentéiert, datt den aktuelle Fändel reegelméisseg mat dem hollännesche Fändel verwiesselt géif an datt de Roude Léiw anerersäits méi populär, méi ästheetesch an historesch méi bedeitend wier. Vill national Politiker (dorënner Leit un der Spëtzt vum Wolter senger eegener Partei CSV) a Perséinlechkeeten hu sech an der Press verwonnert gewisen, wat d'Noutwennegkeet an den Zäitpunkt vun dëser Ännerung ugeet. Déi eenzeg politesch Partei, déi sech fir dës Initiativ ausgesprach huet, war d'ADR.

De 24. Oktober huet eng privat Initiativ mam Numm *Initiativ Roude Léiw* op enger Pressekonferenz erkläert, dem Michel Wolter säi Projet op enger net-politescher Basis z'ënnerstëtzen. Hir éischt Aktioune sollten d'Verdeele vu Roude-Léiw-Autocollante sinn, an dat op eng Petitioun an enger Internet-Ëmfro hin.

Zanterhier goufen eng Zuel Parodië vun dëser Initiativ mat méi oder manner Erfolleg kreéiert, zum Beispill d**Initiativ Schwaarzt Rëndvéi''.

Méi seriö gemengt war d**Initiativ Roud-Waiss-Blo* déi fir den Erhalt vun der Trikolor agetrueden ass.

Den [[12. Februar]] [[2007]] huet d*'Initiativ Roude Léiw* dem Chamberpresident [[Lucien Weiler]] hir Petitiounslëscht mat 26.600 Ënnerschrëften iwwerreecht, déi zanter dem [[23. Oktober]] [[2006]] iwwer Internet oder Lëschten am ganze Land gesammelt goufen.

Et koum schlussendlech zu engem Gesetzprojet, deen déi zwéi Fändelen als Nationalfändel virgeséich, deen awer vum Staatsrot staark kritiséiert gouf. Zanterhier ass et roueg ginn ëm de Projet, wéi och ëm déi ganz Initiativ. De Michel Wolter ass zanter dem 15. Abrëll 2009 Administrateur vun der "net-politescher" *Initiativ Roude Léiw* a "sicht no roude Léiwen an der ganzer Welt".

Den 18. Oktober 2024 ass d'Theema nees op d'Tapéit komm, wéi déi vum Lenny Haag initiéiert [[Ëffentlech Petitioun (Lëtzebuerg)|ëffentlech Petitioun]] online gaangen ass. De Petitionär huet sech dofir agesat, datt mam Roude Léiw "*Lëtzebuerg, mat engem Symbol, dat eis wierklech gehéiert, besser representéiert gëtt*". D'Petitioun krut awer nëmmen 900 vun den erfuerderleche 4.500 Ënnerschrëften, sou dass et net zu enger Auditioun dozou an der Chamber koum..

== D'Kokard vun der Militäraviatioun ==

Duerch d'groussherzoglecht Reglement vum 15. Februar 1982 ass eng [[Kokard]] fir d'Militäraviatioun festgeluecht ginn.

D'[[Boeing E-3 Sentry|AWACS Loftopklärer]] vun der [[Organisatioun vum Nordatlantik-Traité|NATO]], déi zu Lëtzebuerg immatrikuléiert sinn droen dës Kokard.


== Literatur ==
* Loutsch, Jean-Claude: *Armorial du pays de Luxembourg''; Luxembourg, Imprimerie Saint Paul, 1974

## Kuckt och
* Lëtzebuerger Pavillon maritime
* Wope vu Lëtzebuerg

## Um Spaweck

* Fändele vun der Welt 

* "Initiativ Roud-Wäiss-Blo" (archivéiert) 
* "Initiativ Schwaarzt Rëndvéi" (archivéiert) 
* Code Administratif - Volume 4 - Emblèmes Nationaux"