open-index/open-wikipedia-markdown huggingface dataset:
Julien Darui

De **Julien Darui**, gebuer de 16. Februar 1916 zu Uewerkuer, a gestuerwen den 13. Dezember 1987, war e franséische Foussballspiller (Golkipp) an -trainer.

Hien ass a Loutrengen opgewuess an ass 1935 bei den OFC Charleville als Golkipp spille gaangen. Dono stoung hie fir den Olympique Lillois, an 1939 fir d'éischt fir déi Franséisch Foussballnationalekipp am Gol. 1940 ass hie bei de Red Star Paris, spille gaangen, dono nees op Lille. Nom Krich war hie bis 1953 beim CO Roubaix-Tourcoing Golkipp, an dono beim Stade Olympique Montpelliérain. Nom Krich bis 1951 war hien och nees Spiller an der Nationalekipp, mat där e 25 Matcher gespillt huet.

1949 huet hien zu Montpellier als Foussballtrainer ugefaangen, 1954/1955 beim Olympique Lyon an 1959/1960 beim CL Dijon. Tëschenduerch ass hien am Zirkus Jean Richard opgetrueden, wou en Eelef-Metere gehalen huet. An de fréien 1960er Joren huet den Darui e *Café-Bar-Tabac* zu Dijon gefouert.

1994 gouf hien an d'Lëscht vun de Gloires du sport opgeholl.
## Um Spaweck
Oersted (Moundkrater)

Den **Oersted** ass en Aschlagkrater op der nordëstlecher viischter Moundsäit.
Hie läit südëstlech vum grousse Krater Atlas.
De Krater ass relativ onopfälleg, well de Kraterrand ganz staark erodéiert a bal flaach ass.

De Krater gouf 1935 vun der I.A.U. nom dänesche Physiker a Cheemiker Hans Christian Ørsted genannt.

## Um Spaweck
* Moundkaart Nr 27: Den Krater Oersted läit uewen an der Mëtt
(9381) Lyon

Den **(9381) Lyon** ass en Asteroid vun der baussenzeger Haaptceinture. Den Himmelskierper gouf de 15. September 1993 vun de belschen Astronomen Henri Debehogne an Eric Walter Elst am La-Silla-Observatoire vum Europäesche Südobservatoire a Chile entdeckt. Siichtunge vum Asteroid hat et virdrun schonn ettlech ginn: de 15. Mäerz 1975 ënner der virleefeger Bezeechnung 1975&nbsp;EK6 an den 20. Februar 1980 (1980&nbsp;DO2) um Krim-Observatoire zu Nautschnyj, den 18. Januar 1985 (1985&nbsp;BH1) an den op dem Kitt Peak geleeëner Baussenstatioun vum Steward Observatoire souwéi den 8. Abrëll 1991 (1991&nbsp;GP5) och um La-Silla-Observatoire.

De mëttleren Duerchmiesser vum Asteroid gouf mat 7,156 (±0,085) km berechent.

No der SMASS-Klassifikatioun (*Small Main-Belt Asteroid Spectroscopic Survey*) gouf bei enger spektroskopescher Kontroll vum Gianluca Masi, Sergio Foglia an Richard P. Binzel bei enger Ënnerdeeung vun allen ënnersichten Asteroiden an C-, S- a V-Typpen (9381) Lyon den S-Asteroiden zougedeelt.

Sonnendistanz an der Moyenne (grouss Hallefachs), Exzentrizitéit an Inklinatioun vum Asteroid entsprieche graff der Koronis-Famill, enger Asteroidefamill, déi nom (158) Koronis genannt ass.

(9381) Lyon gouf den 2. Abrëll 1999 no der franséischer Stad Lyon genannt. De Venuskrater Lyon dogéint war 1994 no der US-amerikanescher Pedagogin a Fraerechtlerin Mary Lyon genannt ginn.

## Kuckt och

* Lëscht vun den Asteroiden
* Haaptasteroidenceinture
* Lëscht vun transneptuneschen Objeten
* Lëscht vun Zwergplanéiten

## Um Spaweck
* JPL Asteroiden-Datebank: (9381) Lyon
* AstDyS -Astronomesch Date vum (9381) Lyon
*  Astronomesch Date vum (9381) Lyon 
*  (9381) Lyon in der Small-Body Database des Jet Propulsion Laboratory der NASA am California Institute of Technology (Caltech) in Pasadena, Kalifornien 
*  Discovery Circumstances von (9381) Lyon gemäß dem Minor Planet Center der I. A. U. beim Harvard-Smithsonian Center for Astrophysics zu Cambridge, Massachusetts
André Scheuer

Den **André Scheuer**, gebuer den 2. Februar 1938 zu Esch-Uelzecht, a gestuerwen den 9. Februar 2019 an der Stad Lëtzebuerg, war e lëtzebuergesche Mathematiker a Lycéesprofesser.

## De Professer
No senger Première am Juli 1957 am Atheneum huet den André Scheuer op de „Cours supérieurs“ zu Lëtzebuerg an op den Universitéite vun Louvain (1958-1961) a Caen (Wantersemester 1961/62) Mathematik studéiert. No sengem lëtzebuergeschen Doktorat (Collation des grades) am Oktober 1962 huet hien am September 1963 seng Enseignantskarriär als Stagiaire am Iechternacher Kolléisch ugefaangen, wou hien am Januar 1966 seng Nominatioun als Repetent an am Dezember 1966 als Professer krut a bis zu senger Pensioun am Joer 1998 Mathematik enseignéiert huet.

## Den Auteur
Den André Scheuer huet a senger Studentenzäit zu Louvain d'Course vum Georges Lemaître suivéiert an huet iwwer dee bekannte belsche Mathematiker, Physiker an Astronom, Papp vun der Big-Bang-Theorie, am Dezember 2001 en ausféierlechen Artikel an der „Warte“ publizéiert. An e puer weideren Artikelen ass hien op verschidden aner Aspekter vun der Kosmologie agaangen.

Dem André Scheuer seng wëssenschaftlech Dissertatioun, déi hien 1965 am Kader vum prakteschen Examen um Enn vum Stage presentéiert huet, hat den Titel: *Les fonctions elliptiques de Jacobi étudiées sur la base de la théorie du pendule simple*.

## Publikatiounen
* Scheuer, A., 2001. *Georges Lemaître, père du Big-Bang. À l'occasion du 35<sup>e</sup> anniversaire de son décès.* Die Warte 2001, Nr. 35 (6. Dezember), S. 1.
* Scheuer, A., 2002. *Pourquoi le ciel nocturne est-il noir? Le paradoxe d'Olbers de Chéseaux.* Die Warte 2002, Nr. 14 (25. April), S. 4.
* Scheuer, A., 2010. *Le problème « des monopôles magnétiques ». La piste actuellement privilégiée est celle du modèle cosmologique inflationnaire.* Die Warte 2010, Nr. 6 (11. Februar), S. 8.
* Scheuer, A., 2012. *Quelle est la place de l'Homme dans l'Univers?* Die Warte 2012, Nr. 16. (10. Mai), S. 20.
* Scheuer, A., 2013. *La Cosmologie malmenée par Planck. Cartographie de l'univers. Précision des valeurs numériques de paramètres cosmologiques.* Die Warte 2013, Nr. 14. (2. Mai), S. 7.
(128) Nemesis

Den **(128) Nemesis** ass en Asteroid vun der Haaptceinture. Den Himmelskierper gouf de 25. November 1872 vum James Craig Watson entdeckt.

Genannt gouf den Asteroid no der Nemesis, enger griichescher Gëttin fir gerecht Opreegung an Haass.

Nemesis beweegt sech tëscht 2,4 (Perihel) A,E, bis 3,1 AE (Aphel) an 4,6 Joer ëm d'Sonn. D'Bunn steet 6,2° schréi zu der Ekliptik, d'Bahnexzentrizitéit ass 0,12.

Nemesis huet en Duerchmiesser vun 188&nbsp;km. Den Asteroid huet eng däischter kuelestoffräich Uewerfläch mat enger Albedo vun 0,05.
An 39 Stonne rotéiert en ëm déi eegen Achs a weist domat eng extreem laang Rotatiounsperiod op.

## Kuckt och

* Lëscht vun den Asteroiden
* Haaptasteroidenceinture
* Lëscht vun transneptuneschen Objeten
* Lëscht vun Zwergplanéiten

## Um Spaweck
* JPL Asteroiden-Datebank: (128) Nemesis
* AstDyS -Astronomesch Date vum (128) Nemesis
Kaiser (Moundkrater)

De **Kaiser** ass en Aschlagkrater am Süde vun der viischter Moundsäit, südëstlech vum Mare Nubium, nërdlech vum Krater Stöfler a südëstlech vum Krater Walther.
De Kraterrand ass staark erodéiert, den Zentrum ass zimmlech flaach.

De Krater gouf 1935 vun der I.A.U. nom hollänneschen Astronom Frederik Kaiser genannt.

## Um Spaweck
* Moundkaart Nr 112: De Krater Kaiser läit uewe riets
Walther (Moundkrater)

De **Moundkrater Walther** ass en alen Aschlagkrater an de südleche Héichlandregioune vun der viischter Moundsäit. De westleche Rand beréiert de Krater Deslandres. Nordëstlech läit de Krater Aliacensis a südwestlech den irreguläre Krater Nonius.

De Kraterrand ass vu ville klengen Aschléi staark erodéiert. Och de Kraterbuedem gouf vun nofollgenden Impakte verännert. Am nordwestleche Quadrant läit en Zentralbierg, deen och vu klengeren Aschléi iwwerlagert gouf.

De Krater gouf nom däitschen Astronom Bernhard Walther (1430 - 1504) genannt.

## Um Spaweck
* Moundkaart Nr 112: De Krater Walther läit uewe riets
Aliacensis (Moundkrater)

Den **Aliacensis** ass en Aschlagkrater op der viischter Moundsäit, ëstlech vum Mare Nubium, südëstlech vum Krater Werner an nordëstlech vum Krater Walther. De Krater ass staark erodéiert, an den Zentrum zimmlech flaach.

De Krater gouf 1935 vun der I.A.U. nom franséischen Theolog an Astronom Pierre d'Ailly (1350–1420) (laténg.: *Aliacensis*) genannt.

## Um Spaweck
* Moundkaart Nr 95: Den Aliacensis läit ënne riets
Nathalie Meier-Hottua

D**'Nathalie Meier**, gebuer de 25. November 1970 zu Esch-Uelzecht, ass eng lëtzebuergesch Autorin.

Si huet dat éischt an eenzegt (Stand: 2019) Buch iwwer Paleo geschriwwen.

D'Nathalie Meier-Hottua huet vun 1991 bis 2009 als Investmentberoderin am Bankesecteur geschafft, a schafft zanterhier als Beroderin bei enger lëtzebuergescher Verméigensverwaltungsfirma a kommentéiert fir déi och reegelméisseg freides op RTL Tele Lëtzebuerg d'Aktivitéit op de Finanzmäert.

An hirer Fräizäit beschäftegt si sech mat Theme ronderëm Gesondheet, Gewiichtsproblemer an der Fitness an der moderner Gesellschaft, an ausserdeem der Evolutiounsgeschicht vum Mënsch, der Paleontologie, der (Epi)Geneetik an der Biochimie. Si huet en Zousatzstudium als *Primal Health Coach*, dee vum amerikanesche Gesondheetscoach Mark Sisson ausgeschafft gi war.

Si ënnerhält e Blog an eng Facebooksäit iwwer gesond Liewensféierung a Gesondheet.

## Literatur
*Paleo - die moderne steinzeitliche Lebensart, Éditions Schortgen, 2018. ISBN 978-99959-36-67-9.
Renate Franz

D**'Renate Franz**, gebuer den 18. November 1954 zu Solingen, ass eng däitsch Journalistin an Autorin, déi op sporthistoresch Theemae spezialiséiert ass.

## Aarbechten a Publikatiounen
* *Der vergessene Weltmeister. Das rätselhafte Schicksal des Radrennfahrers [[Albert Richter (Radsportler)|Albert Richter]]*. 1998 (Emons Verlag) und 2007 (Covadonga Verlag), ISBN 978-3-936973-34-1
* *[[Fredy Budzinski]]. Radsport-Journalist, Sammler und Chronist*. Sportverlag Strauß, Köln 2007, ISBN 978-3-939390-43-5
* Deutsche Übersetzung von: Peter Zheutlin: *Mit dem Fahrrad um die Welt. Die außergewöhnliche Reise der [[Annie Londonderry]] anno 1895*. Maxime Verlag, Leipzig, 2014, ISBN 978-3-931965-07-5
* *The ‚Black Sunday‘ of Berlin, or Death on the Cycle Track*. In: *Cycle History 19. Proceedings of the 19th International Cycling History Conference*, hrsg. vom Musée d'Art et d'Industrie de Saint Etienne und der Fédération Française de Cyclotourisme, Cheltenham 2010
* *Verbot – ja oder nein? Das Ende der Sechstagerennen im Dritten Reich* (in Zusammenarbeit mit Jan Eric Schwarzer). In: *[[Verein Historische Fahrräder|Der Knochenschüttler]]. Zeitschrift für Liebhaber historischer Fahrräder*, Heft 46, 2/2009, S.&nbsp;4–9. Der Beitrag in englisch: *Did the Nazis Prohibit Six-Day Races in 1934?* In: Gary Sanderson (Hrsg.): *Cycle History 20. Proceedings of the 20th International Cycling History Conference*. Cheltenham 2010, S.&nbsp;108–115
* *[[Nick Kaufmann]] – Meisterfahrer der Welt* (mit Michael Mertins). In: *Der Knochenschüttler. Zeitschrift für Liebhaber historischer Fahrräder*, Heft 50, 3/2010, S.&nbsp;4–11
* *Die Weltmeisterschaften in Köln*. In: *Sport für Köln – gestern, heute, morgen*, Köln 2009, S.&nbsp;117–131.
* *[[Gregers Nissen]] – Der Prophet des Radwanderns*. In: Michael Bollschweiler, Michael Mertins, Gerhard Renda (Hrsg.): *Rückenwind. Ein Streifzug durch die Fahrradgeschichte*. Bielefeld 2011, S. 64–69
* *Biographie des Rennradfahrers [[Max Hahn (Radrennfahrer)|Max Hahn]]*. In: *Der Knochenschüttler. Zeitschrift für Liebhaber historischer Fahrräder*, Heft 52, 2/2011, S. 4–10 (mit Michael Mertins)
* *Der schrullige [[Michelangelo von Zois|Herr von Zois]] – Ein Pionier des österreichischen Radsports.* In: *Der Knochenschüttler. Zeitschrift für Liebhaber Historischer Fahrräder*. Heft 55. 1/2013. S. 15–18

## Um Spaweck
NGC 2663

Den **NGC 2663** ass eng elliptesch Galaxie vum Hubble-Typ E3 am Stärebild Pyxis südlech vun der Ekliptik. Si läit schätzungsweis 84 Millioune Liichtjoer vun der Mëllechstrooss ewech an huet en Duerchmiesser vun zirka 90.000 Lj.

Den Objet gouf den 8. Februar 1886 vum Lewis A. Swift entdeckt.

## Kuckt och

## Um Spaweck

* Artikel a Biller zu NGC 2663 op wikisky.org
* SIMBAD Astronomical Database
Nonius (Moundkrater)

Den **Nonius** ass en Aschlagkrater am Süde vun der viischter Moundsäit, südëstlech vum Mare Nubium, nërdlech vum Krater Fernelius a südëstlech vum Krater Walter, deem säi Rand hie beréiert.
De Krater ass staark erodéiert.

De Krater gouf 1935 vun der I.A.U. nom portugisesche Mathematiker Pedro Nunes (1502–1578) genannt.

## Um Spaweck
* Moundkaart Nr 112: Den Nonius läit uewen an der Mëtt
NGC 7722

Den **NGC 7722** ass eng lënsefërmeg Galaxie mat aktivem Galaxiëkär vum Hubble-Typ S0/a am Stärebild Pegasus um nërdleche Stärenhimmel. Si läit ronn 187 Millioune Liichtjoer vun der Mëllechstrooss ewech an huet en Duerchmiesser vun zirka 90.000 Liichtjoer. 
Am selwechten Himmelsareal sinn ë.&nbsp;a. d'Galaxien NGC 7703 an NGC 7711.

D'Galaxie gouf den 12. August 1864 vum Heinrich Louis d'Arrest entdeckt.

## Kuckt och

## Um Spaweck

* Artikel a Biller zu NGC 7722 op wikisky.org
* SIMBAD Astronomical Database
Bois de Vincennes

De **Bois de Vincennes** ass e Park am 12. Arrondissement vu Paräis am Oste vun der Stad. Mat enger Fläch vun 995 Hektar, wouvun d'Hallschent Bësch ass, ass et de gréisste Park a Paräis.
Montmartre

**Montmartre** ass e Quartier am 18. Arrondissement vu Paräis.

Am Quartier Montmartre ass mat 130,53 Meter, d'Butte Montmartre, den héchste Punkt vu Paräis.

Bis 1859 war Montmartre eng eegestänneg Gemeng am deemolegen Departement Seine.

Dat bekanntst Bauwierk ass d'Basilique du Sacré-Cœur, uewen op der Butte.
McClure (Moundkrater)

De **McClure** ass en Aschlagkrater op der viischter Moundsäit um südwestleche Rand vum Mare Fecunditatis, ëstlech vum Krater Colombo an nordëstlech vum Krater Cook.
De Kraterrand ass eppes erodéiert an de Kraterbuedem holpereg.

De Krater gouf 1935 vun der I.A.U. nom brittesche Polarfuerscher Robert John Le Mesurier McClure (1807–1873) genannt.

## Um Spaweck
* Moundkaart Nr 80: De Krater McClure läit ënne lénks
Marisa Solinas

D**'Marisa Solinas**, gebuer als *Anna Marisa Solinas* den 30. Mee 1939 zu Genua, a gestuerwen den 13. Februar 2019 zu Roum, war eng italieenesch Schauspillerin a Sängerin.

## Filmographie
### Kino
* 1962: *[[Boccaccio '70|Boccaccio 70]]*, Episod: *Renzo e Luciana* - Regie: Mario Monicelli 
* 1962: *[[La commare secca]]* - Regie: Bernardo Bertolucci 
* 1963: *[[Heimweh nach St. Pauli]]* - Regie: Werner Jacobs - Haaptacteuren: Freddy Quinn, Jayne Mansfield
* 1963: *[[Noche de verano]]* - Regie: Jorge Grau - Haaptacteuren: Francisco Rabal, Umberto Orsini
* 1964: *[[Indios a Nord-Ovest]]* - Regie: Luigi Latini de Marchi - Haaptacteuren: Dan Harrison, John Kitzmiller
* 1964: *[[Freddy, Tiere, Sensationen]]* - Regie: Karl Vibach - Haaptacteuren: Freddy Quinn, Peter Mosbacher
* 1964: *[[Senza sole né luna]]* - Regie: Luciano Ricci - Haaptacteuren: Ivo Garrani, Serena Vergano
* 1964: *[[Le conseguenze]]* - Regie: Sergio Capogna - Haaptacteuren: Pierre Massimi, Venantino Venantini
* 1965: *[[Viale della canzone]]* - Regie: Tullio Piacentini - Haaptacteuren: Bobby Solo, Peppino Di Capri
* 1966: *[[Una vergine per un bastardo]]* - Regie: Ubaldo Ragona - Haaptacteuren: Dan Harrison
* 1966: *[[Viaggio di nozze all'italiana]]* - Regie: Mario Amendola - Haaptacteuren: Tony Russel, Concha Velasco
* 1967: *[[Il padre di famiglia]]* - Regie: Nanni Loy - Haaptacteuren: Nino Manfredi, Leslie Caron
* 1967: *[[Riderà! (Cuore matto)]]* - Regie: Bruno Corbucci - Haaptacteuren: Little Tony, Ferruccio Amendola
* 1969: *[[Killer, adios]]* - Regie: Primo Zeglio - Haaptacteuren: Peter Lee Lawrence, Armando Calvo
* 1968: *[[Giarrettiera Colt]]* - Regie: Gian Rocco - Haaptacteuren: Nicoletta Machiavelli, Walter Barnes
* 1969: *[[Le 10 meraviglie dell'amore]]* - Regie: Sergio Bergonzelli - Haaptacteuren: Bernard De Vries, Brigitte Skay
* 1969: *[[Plagio]]* - Regie: Sergio Capogna - Haaptacteuren: Ray Lovelock, Alain Noury
* 1969: *[[Una ragazza di Praga]]* - Regie: Sergio Pastore - Haaptacteuren: Giovanna Lenzi, Franco Citti
* 1969: *[[Le lys de mer]]* - Regie: Renzo Cerrato - Haaptacteuren: Carole André, Angelo Infanti
* 1970: *[[Una colt in pugno al diavolo]]* - Regie: Sergio Bergonzelli - Haaptacteuren: Bob Henry, Lucretia Love
* 1971: *[[Blindman (Film 1971)|Blindman]]* - Regie: Ferdinando Baldi - Haaptacteuren: Tony Anthony, Ringo Starr
* 1973: *[[Il tuo piacere è il mio]]* - Regie: Claudio Racca - Haaptacteuren: Ewa Aulin, Barbara Bouchet
* 1974: *[[L'arbitro]]* - Regie: Luigi Filippo D'Amico - Haaptacteuren: Lando Buzzanca, Joan Collins
* 1975: *[[La città dell'ultima paura]]* - Regie: Carlo Ausino 
* 1984: *[[Tutti dentro]]* - Regie: Alberto Sordi - Haaptacteuren: Alberto Sordi, Joe Pesci
* 1984: *[[I due carabinieri]]* - Regie: Carlo Verdone - Haaptacteuren: Carlo Verdone, Enrico Montesano
* 1989: *[[Sindrome veneziana]]* - Regie: Carlo U. Quinterio - Haaptacteuren: David Brandon
* 2000: *[[L'ombra del gigante]]* - Regie: Roberto Petrocchi - Haaptacteuren: Margherita Buy
* 2000: *[[Almost Blue]]* - Regie: Alex Infascelli - Haaptacteuren: Lorenza Indovina, Claudio Santamaria

## Um Spaweck
Provënz Huambo

D**'Provënz Huambo** ass eng vun den 18 angolanesche Provënzen. Si läit am Zentrum vum Land a grenzt am Nordwesten un d'Provënz Kwanza Sul, am Nordosten an am Osten un d'Provënz Bié, am Süden un d'Provënz Huíla an am Westen un d'Provënz Benguela.

Si huet eng Fläch vu 34.270 km².

Der Vollekszielung 2014 no hat si 1.896.147 Awunner, wat 7,8% vun der Gesamtbevëlkerung vun Angola waren.

D'Haaptstad vun der Provënz ass d'Stad mam selwechten Numm.
Provënz Cuanza Norte

D**'Provënz Cuanza Norte**, och nach **Kwanza Norte** geschriwwen, ass eng vun den 18 angolanesche Provënzen. Si läit am Nordweste vum Land a grenzt am Norden un d'Provënz Uíge, am Osten un d'Provënz Malanje, am Süden un d'Provënz Cuanza Sul an am Westen un d'Provënz Bengo.

Si huet eng Fläch vu 24.110 km².

Der Vollekszielung 2014 no hat si 427.971 Awunner, wat 1,8% vun der Gesamtbevëlkerung vun Angola waren.

D'Haaptstad vun der Provënz ass N'dalatando.
Karl Lagerfeld

De **Karl Otto Lagerfeld**, gebuer den 10. September 1933 zu Hamburg, a gestuerwen den 19. Februar 2019 zu Neuilly-sur-Seine, war en däitsche Couturier, Fotograf a Kënschtler.

Hie war vun 1983 bis zu sengem Doud Kreativen Direkter vun der Kleedermark Chanel an och vun der italieenescher Maroquineriesmark Fendi, souwéi vu sengem eegene Markelabel.

Virdrun huet hie beim Pierre Balmain a Jean Patou, souwéi als onofhängege Mataarbechter fir eng Partie aner Couturieren a Moudemarke geschafft.

## Um Spaweck
Bellot (Moundkrater)

De **Bellot** ass e klengen Aschlagkrater um südwestleche Rand vum Mare Fecunditatis. E läit tëscht de Kratere Goclenius am Nordwesten a Crozier am Südosten. Am Südwesten zeechent sech de Krater Colombo of an am Westen erkennt een de Krater Magelhaens.

De *Bellot* ass kreesronn a schosselfërmeg an déi bannenzeg Kraterwänn falen duuss op de relativ klenge Kraterbuedem erof. De Kraterbuedem huet méi eng héich Albedo wéi d'Uewerfläch vun der Ëmgéigend.

De Krater gouf 1935 vun der I.A.U. nom franséische Polarfuerscher Joseph-René Bellot (1826-1853) genannt.

## Um Spaweck
* Moundkaart Nr 79: De Krater Bellot läit ënne riets
Provënz Uíge

D**'Provënz Uíge** ass eng vun den 18 angolanesche Provënzen. Si läit am Norde vum Land a grenzt am Westen un d'Provënz Zaire an am Süden un d'Provënze Bengo, Cuanza Norte a Malanje. Am Norden an am Osten deelt si eng Grenz mat der Demokratescher Republik Kongo.

Se huet eng Fläch vu ronn 58.698&nbsp;km².

Der Vollekszielung vun 2014 no hat se 1.426.354 Awunner, wat 5,9 % vun der ganzer Bevëlkerung vum Angola waren.

D'Haaptstad vun der Provënz ass d'Stad mam selwechten Numm.
Protektorat

E **Protektorat** ass e staatlechen Territoire, deen deelweis onofhängeg ass an en Deel vu senger Souveränitéit un en anere Staat ofginn huet. E Protektorat gëtt generell mat engem internationalen Traité etabléiert, an deem e mächtege Staat engem méi schwaache Staat Schutz versprécht, an als Géigeleeschtung d'Kontroll iwwer bestëmmt Aspekter vun deem méi schwaache Staat senger Staatsgewalt iwwerhëlt, wéi zum Beispill d'Aussebezéiungen, d'Sécherheet oder d'Verwaltung. De méi schwaache Staat behält awer seng international Perséinlechkeet.

Am Géigesaz zur enger Kolonie huet e Protektorat deemno nach eng gewëssen Autonomie.

## Beispiller

An der Geschicht gouf et vill verschidde Forme vu Protektorater. De Begrëff Protektorat gëtt zënter dem 19. Joerhonnert benotzt. Sou Schutzbezéiunge selwer gëtt et awer scho vill méi laang. Sou stoungen zum Beispill d'Kinnekräicher Numidien (am haitegen Algerien an Tunesien) a Pergamon (an der haiteger Tierkei) ënnert dem Schutz an der Kontroll vu Roum. Spéider hunn d'europäesch Muechten d'Protektorater benotzt, fir nieft dem Kolonialismus hir global Dominanz auszebauen.

Bis virum Éischte Weltkrich war zum Beispill Däitsch-Südwestafrika en däitscht *Schutzgebiet*. Marokko an Tunesien ware fréier franséisch Protektorater. Tëscht dem Éischte Weltkrich an 1948 war Palestina, fréier en Deel vum Osmanesche Räich, e Protektorat vu Groussbritannien. Dacks gëtt d'Saarland vun 1947 bis 1956 als Protektorat vu Frankräich ugesinn.

De Begrëff Protektorat gouf heiansdo och benotzt fir carrement eng Annexioun ze verstoppen, wéi zum Beispill am Fall vum sougenannte Protektorat Böhmen und Mähren am haitegen Tschechien, dat vum 16. Mäerz 1939 bis 1945 vun Nazidäitschland kontrolléiert gouf.

Den 8. August 1949 hunn de Bhutan a säi grousst Nopeschland Indien e Frëndschaftstraité ënnerschriwwen, an deem de Bhutan zougestëmmt huet, der indescher Féierung am Beräich vun der Aussepolitik ze follegen. Indien krut awer kee Recht de Bhutan diplomatesch ze vertrieden. De Bhutan gouf also fräiwëlleg en indescht Protektorat an ass selwer fir seng Aussebezéiunge verantwortlech bliwwen. Zousätzlech huet Indien versprach, sech net am Bhutan seng intern Ugeleeënheeten anzemëschen. Et gëtt awer och Fäll, an deenen d'Protektorat seng Souveränitéit als Staat verluer huet.

Zënter 1974 ass den Norde vun der Insel Zypern, déi international net unerkannt "Tierkesch Republik Zypern", wéinst der Presenz vu ronn 30.000 tierkeschen Zaldoten, *[[De jure / de facto|de facto]]* e Protektorat vun der Tierkei.

A méi rezenter Zäit gi Bosnien an Herzegowina an de Kosovo wéinst dem groussen Afloss vun der internationaler Gemeinschaft op déi national Politk heiansdo als international Protektorater oder "Hallef-Protektorater" ugesinn, och wann déi Bezeechnung net onëmstridden ass.
Aurora (ESA)

**Aurora** war den Numm fir eng Rei vu Programmer vun der Europäescher Weltraumorganisatioun fir d'Erfuerschung vum Sonnesystem, besonnesch vum Planéit Mars a vum Äerdmound.

Den ambitiéisen Aurora-Projet an de fréieren 2000er-Joren publizéiert, mam ultimativen Zil vun enger bemannter Missioun op de Mars an internationaler Kooperatioun nom Joer 2030. Den eenzege realiséierte Projet aus dëse Pläng ass bis 2016 den ExoMars Trace Gas Orbiter an eventuell dee fir 2020 geplangten ExoMars Rover. D'Projetsbezeechnung *Aurora* gëtt et bei der ESA net méi an déi fréier Webpresenz gouf no Abrëll 2010 ewechgeholl.

## Projetspläng

Chronologie vum Projet:
* 2007 Entry Vehicle Demonstrator (EVD) – Test vum Héichvitess-Neesantrëtt an d'Äerdatmosphär
* 2009 ExoMars – e Mars-Orbiter an e grousse Mars-Rover fir d'Sich no Spuere vu Liewen 
* 2011–2014 Mars Sample Return (MSR) – Réckféierung vu Prouwe vum Mars op d'Äerd
* 2014 Human Mission Technology Demonstrator(s) - Teste vun Technologië fir bemannt Missiounen
* 2018 Technology Precursor Mission – Teste vun neien Technologien, wéi Aerobraking, Aerocapture, elektresch Undriff a mëll Landung
* 2024 Bemannt Moundmissioun
* 2026 Onbemannt Marsmissioun als Virleefer fir déi bemannt Missioun
* 2030 Frachtelementer fir déi bemannt Marsmissioun
* 2033 Bemannt Marsmissioun
D'Missioun ExoMars ass den eenzege Projet, deen aktuell mat siwe Joer Verspéidung ëmgesat gëtt.

## Memberen
Follgend Staate sinn um Projet bedeelegt:
Belsch, Däitschland, Frankräich, Italien, Kanada, Holland. Éisträich, Portugal, Schweden, Schwäiz, Spuenien, Vereenegt Kinnekräich.

All fënnef Joer sollten d'Memberen iwwer de Budget fir déi kommend Schrëtt entscheeden. Bei der ESA-Konferenz am Dezember 2005 hu vu 17 Memberstaaten, der nëmme 14 sech un der Finanzéierung vun der ExoMars-Mission bedeelegt.

## Kuckt och

* Chronologie vun de Moundmissiounen
* Chronologie vun de Marsmissiounen

## Um Spaweck
*  Aurora's roadmap to Mars Pläng vun der ESA.
(720) Bohlinia

Den **(720) Bohlinia** ass en Asteroid vun der Haaptceinture. E gouf den 18. Oktober 1911 vum däitschen Astronom Franz Kaiser zu Heidelberg entdeckt a gouf nom schweedeschen Astronom Karl Petrus Theodor Bohlin (1860–1939) genannt.

Den Objet gehéiert zur Koronis-Asteroidefamill, enger Grupp von Asteroiden, déi nom (158) Koronis genannt ass.

Eng Grupp vun Astronomen, dorënner de Lucy d'Escoffier Crespo da Silva an de Richard P. Binzel, hunn Observatiounen aus de Joren 1998 bis 2000 benotzt, fir d'Spin-Vektor-Ausriichtung vun dësen Asteroiden ze bestëmmen. Déi kollektiv Aarbecht huet zu der Entwécklung vun 61 neien individuelle Rotatiounsliichtbéi gefouert, fir fréier publizéiert Observatiounen z'ergänzen.

De Binzel an de Schelte Bus hunn d'Wëssen iwwer dësen Asteroid an enger 2003 publizéierter Liichtwellestudie weider ausgebaut. Dee Projet war als Small Main-belt Asteroid Spectroscopic Survey, Phase II oder SMASSII bekannt, deen op enger fréierer Analys vun den Haaptceinture-Asteroiden opgebaut huet. D'Spektrendate vun der visueller Wellelängt (0,435–0,925&nbsp;µm) goufen tëscht August 1993 a Mäerz 1999 gesammelt.

## Kuckt och

* Lëscht vun den Asteroiden
* Haaptasteroidenceinture
* Lëscht vun transneptuneschen Objeten
* Lëscht vun Zwergplanéiten

## Um Spaweck
* JPL Asteroiden-Datebank: (720) Bohlinia
* AstDyS -Astronomesch Date vum (720) Bohlinia
(699) Hela

Den **(699) Hela** ass en Asteroid vun der Haaptceinture. Den Objet gouf de 5. Juni 1910 vum däitschen Astronom Joseph Helffrich zu Heidelberg entdeckt.

Den Asteroid gouf warscheinlech no der nordescher Gëttin Hel genannt.

## Kuckt och

* Lëscht vun den Asteroiden
* Haaptasteroidenceinture
* Lëscht vun transneptuneschen Objeten
* Lëscht vun Zwergplanéiten

## Um Spaweck
* JPL Asteroiden-Datebank: (699) Hela
* AstDyS -Astronomesch Date vum (699) Hela
Kabanjahe

**Kabanjahe** ass eng indoneesesch Stad an der Kabupaten Karo an der Provënz Nord-Sumatra op der Insel Sumatra.

D'Stad huet 72.246 Awunner (Stand: 2015) an eng Fläch vun zirka 44,65&nbsp;km².

Net wäit ewech sinn de Sipisopiso-Waasserfall, an d'Vulkaner Gunung Sinabung a Gunung Sibayak.

Zanter 1986 gëtt et zu Kabanjahe eng Universitéit, d'Universitas Karo Area (UKA).
Claude Goretta

De **Claude Goretta**, gebuer den 23. Juni 1929 zu Genf, an och do gestuerwen den 20. Februar 2019, war e Schwäizer Filmregisseur an Dréibuchauteur.

Zu de wichtege Filmer vum Claude Goretta zielen *[[L'invitation]]* (1973), *[[La dentellière (Film 1977)|La dentellière]]* (1977) mat der Isabelle Huppert an der Haaptroll a *[[Si le soleil ne revenait pas]]* (1987) mam Charles Vanel a Philippe Léotard.
## Filmographie
### Kino
* 1957: *Nice Time* - Regie zesumme mam Alain Tanner - (Kuerzfilm)
* 1961: *Le retour* - (Kuerzfilm)
* 1963: *Un dimanche de mai* - (Kuerzfilm)
* 1963: *La miss à Raoul* - (Kuerzfilm)
* 1970: *[[Le fou]]* - Haaptacteuren: François Simon, Camille Fournier, Arnold Walter
* 1973: *[[L'invitation]]* - Haaptacteuren: Jean-Luc Bideau, Jean Champion, Pierre Collet
* 1974: *[[Pas si mechant que ça]]* - Haaptacteuren: Marlène Jobert, Gérard Depardieu, Dominique Labourier
* 1977: *[[La dentellière (Film 1977)|La dentellière]]* - Haaptacteuren: Isabelle Huppert, Yves Beneyton, Florence Giorgetti 
* 1977: *[[Le jour des noces]]* - Haaptacteuren: Arnold Walter, Martine Garrel, Dora Doll
* 1980: *[[La provinciale]]* - Haaptacteuren: Nathalie Baye, Angela Winkler, Bruno Ganz 
* 1979: *Bonheur toi-même* - (Kuerzfilm)
* 1983: *[[La mort de Mario Ricci]]* - Haaptacteuren: Gian Maria Volontè, Magali Noël, Heinz Bennent 
* 1985: *[[Orfeo]]* - Haaptacteuren: Gino Quilico, Audrey Michaël
* 1987: *[[Si le soleil ne revenait pas]]* - Haaptacteuren: Charles Vanel, Philippe Léotard, Catherine Mouchet
* 1991: *[[L'ombre]]* - Haaptacteuren: Jacques Perrin, Pierre Arditi, Gudrun Landgrebe

## Um Spaweck
(4162) SAF

Den **(4162) SAF** ass en Haaptceintureasteroid, deen de 24. November 1940 vum franséischen Astronom André Patry zu Nice entdeckt gouf.

Den Asteroid gouf no der Société astronomique de France (1898–1988) genannt.
## Kuckt och

* Lëscht vun den Asteroiden
* Haaptasteroidenceinture
* Lëscht vun transneptuneschen Objeten
* Lëscht vun Zwergplanéiten

## Um Spaweck
* JPL Asteroiden-Datebank: (4162) SAF
* AstDyS -Astronomesch Date vum (4162) SAF
(129) Antigone

Den Asteroid **(129) Antigone** gouf no der Antigone, der Duechter vum Ödipus aus der griichescher Mythologie, genannt.

Den Objet gouf de 5. Februar 1873 vum däisch-amerikaneschen Astronom C. H. F. Peters entdeckt.

## Aspekter

## Kuckt och

* Lëscht vun den Asteroiden
* Haaptasteroidenceinture
* Lëscht vun transneptuneschen Objeten
* Lëscht vun Zwergplanéiten

## Um Spaweck
* JPL Asteroiden-Datebank: (129) Antigone
* AstDyS -Astronomesch Date vum (129) Antigone
(162) Laurentia

De **(162) Laurentia** ass en Asteroid vun der Haaptceinture Den Objet gouf den 21. Abrëll 1876 vum franséischen Astronom Prosper Mathieu Henry entdeckt.

Den Asteroid gouf zu Éiere vum franséischen Astronom Joseph Jean Pierre Laurent genannt, deen am Joer 1858 den Asteroid (51) Nemausa entdeckt hat.

## Kuckt och

* Lëscht vun den Asteroiden
* Haaptasteroidenceinture
* Lëscht vun transneptuneschen Objeten
* Lëscht vun Zwergplanéiten

## Um Spaweck
* JPL Asteroiden-Datebank: (162) Laurentia
* AstDyS -Astronomesch Date vum (162) Laurentia
(137) Meliboea

Den **(137) Meliboea** ass en Asteroid vun der baussenzeger Haaptceinture. Den Objet gouf den 21. Abrëll 1874 vum Johann Palisa entdeckt an no der Meliboia, enger Duechchter vum griichesche Mieresgott Okeanos genannt.

De Meliboea beweegt sech tëscht 2,433 (Perihel) A.E. bis 3,804 A.E. (Aphel) a 5,51 Joer ëm d'Sonn. D'Bunn steet 13,423° schréi zu der Ekliptik, d'Bunnexzentrizitéit ass 0,220.

De Meliboea huet en Duerchmiesser vun 145&nbsp;km. Hien huet eng däischter kuelestoffräich Uewerfläch mat enger Albedo vun 0,050. A ronn 15 Stonnen an 8 Minutte rotéiert den Asteroid ëm seng eegen Achs.

## Kuckt och

* Lëscht vun den Asteroiden
* Haaptasteroidenceinture
* Lëscht vun transneptuneschen Objeten
* Lëscht vun Zwergplanéiten

## Um Spaweck
* JPL Asteroiden-Datebank: (137) Meliboea
* AstDyS -Astronomesch Date vum (137) Meliboea
Schandeler

**Schandeler** ass de Familljennumm vun ë.&nbsp;a. follgende Persounen:
* Ingo Schandeler (* 1958), e lëtzebuergeschen Ingenieur.
* Jean-Pierre Schandeler, e franséische Philosoph an Historiker.
* Demy Schandeler (Demy Cars), eng lëtzebuergesch Transportentreprise.
Schnadt

**Schnadt** ass de Familljennumm vun ë.&nbsp;a. follgende Persounen:
* Henri Schnadt (1909–1973), e lëtzebuergeschen Ingenieur.
* Joachim Schnadt, e schweedesche Biochemiker, Physiker a Professer.
* Paul Schnadt (1871–1942), en däitsche Maschinnefabrikant.
Smaniotto

**Smaniotto** ass de Familljennumm vun ë.&nbsp;a. follgende Persounen:
* Gianni Smaniotto (1944–1995), en italieeneschen Entreprener.
* Laurent Smaniotto, en italieenesche Schéisser.
* Roland Smaniotto (1946–2011), e lëtzebuergesche Vëlossportler.
* Salete Smaniotto, eng brasilianesch Biologin.
* Sylvie Smaniotto-Gruska, eng franséisch Staatsbeamtin.
Sozialwalen

D**'Sozialwalen **zu Lëtzebuerg bestinn engersäits aus de Wale bei deem d'Salariat hir Vertrieder an de Beruffschambere wielt an anerersäits aus den Delegatiounswalen an de Betriber mat méi wéi 15 Leit.

## Wale fir d'Beruffschamberen
Jiddereen deen zu Lëtzebuerg schafft oder pensionéiert ass an deen an d'Zoustännegkeet vun enger vun de Beruffschambere fält, ass zwangsleefeg Member vun dëser Chamber. D'Zesummesetzung vun de Beruffschambere gëtt all fënnef Joer duerch Wale bannent all de Beruffsgruppe bestëmmt, fir déi déi eenzel Kummeren zoustänneg sinn. All Member, ob Lëtzebuerger oder Auslänner, kann en aktiivt a passiivt Walrecht ausüben.

D'Vertrieder vun der Salariatskummer gi vun de Salariéen an de Pensionären aus dem Privatsecteur gewielt. Zu de Wieler gehéieren och z.&nbsp;B. déi Auslänner déi zu Lëtzebuerg schaffen, d'Léierbouwen a -meedercher gradewéi d'Personal vun der CFL.

Fir Staatsbeamtekummer ginn d'Vertrieder vum Personal aus dem ëffentleche Secteur (Staats- a Gemengebeamten an -employéen) gewielt.

### Wéi gëtt gewielt?

Ronn 525.000 Leit kënne bei de Wale fir d'Salariatskummer  wielen, 2015 waren et fir d'Wal vun der Staatsbeamtekummer ronn 43.600 Wieler. D'Wieler kréien de Stëmmziedel mat Instruktioune vun hirem Walbüro mat der Post geschéckt. Wéi bei de Chamber- oder Gemengewalen, kann de Wieler entweeder:

* enger eenzeger Lëscht seng ganz Stëmme ginn andeem en d'Këscht iwwer der Lëscht schwäerzt oder ukräizt oder 
* andeems en verschiddene Kandidaten eng oder zwou Stëmme gëtt andeems en d'Këschten hannert de jeeweilegen Nimm ukräizt.

All Wieler kann nëmmen esouvill Stëmme vergi wéi Memberen a senger Beruffsgrupp ze wiele sinn. Fir d'Salariatskummer sinn et z.&nbsp;B. an der Grupp 6 vun de Salariéen 8 Memberen (4 effektiv Memberen + 4 Ersatzmemberen) ze wielen; bei de Pensionären (Grupp 9) sinn et 12 Memberen (6 effektiv Memberen + 6 Ersatzmemberen).

Den ausgefëllte Stëmmziedel muss an d'anonym Enveloppe gestacht ginn, déi dann an eng méi grouss Enveloppe gestach a mat der Post un de Walbüro zeréck geschéckt gëtt.

### Wéini gëtt gewielt?
D'Sozialwale sinn all fënnef Joer. D'Wal fir d'Salariatskummer ass am Februar oder Mäerz; bis 2013 war se am Oktober oder November, mä fir datt se net an de Schied vun de Chamberwale fale sollt, gouf den Termäin an d'Fréijoer 2019 verréckelt. De geneeën Datum gëtt vum Aarbechtsminister festgeluecht. 

### Sozialwalen 2019

## Delegatiounswalen

## Biller

Fichier:Election poster of Luxembourg social election, 2019 (OGBL) lb.jpg|Walplakat vun der Lëscht 1
Fichier:Election poster of Luxembourg social election, 2019 (LCGB) lb.jpg|... Lëscht 2
Fichier:Election poster of Luxembourg social election, 2019 (ALEBA) lb.jpg|... Lëscht 3

## Um Spaweck

* Erklärung zu de Walen zu Lëtzebuerg op der Websäit vun der ASTI
Stanley Donen

De **Stanley Donen**, gebuer den 13. Abrëll 1924 zu Columbia a South Carolina, a gestuerwen den 23. Februar 2019, war en US-amerikanesche Filmregisseur.

De Stanley Donen huet zesumme mam Gene Kelly mat *[[Singin' in the Rain]]* (1952) ee vun de Musical Filmklassiker aus den 1950er Jore gedréint. Hien huet a weidere wichtege Musical Filmer wéi *[[On the Town]]* (1949) a *[[Seven Brides for Seven Brothers]]* (1954) als Regisseur geschafft. Hien hat am Joer 1963 e groussen Erfolleg souwuel bei der Kritik wéi beim Publikum mat dem Kriminal- a Kaméidisfilm * [[Charade (Film 1963)|Charade]]*.
## Filmographie
### Kino
* 1949: *[[On the Town]]* - Regie zesumme mam Gene Kelly - Haaptacteuren: Gene Kelly, Frank Sinatra, Ann Miller
* 1951: *[[Royal Wedding]]* - Haaptacteuren: Fred Astaire, Jane Powell, Peter Lawford
* 1952: *[[Love Is Better Than Ever]]* - Haaptacteuren: Larry Parks, Elizabeth Taylor, Tom Tully
* 1952: *[[Singin' in the Rain]]* - Regie zesumme mam Gene Kelly - Haaptacteuren: Gene Kelly, Donald O'Connor, Debbie Reynolds
* 1953: *[[Give a Girl a Break]]* - Haaptacteuren: Marge Champion, Gower Champion, Debbie Reynolds
* 1954: *[[Seven Brides for Seven Brothers]]* - Haaptacteuren: Howard Keel, Jeff Richards, Russ Tamblyn
* 1954: *[[Deep in My Heart]]* - Haaptacteuren: José Ferrer, Merle Oberon, Walter Pidgeon
* 1955: *[[It's Always Fair Weather]]* - Regie zesumme mam Gene Kelly - Haaptacteuren: Gene Kelly, Dan Dailey, Cyd Charisse
* 1957: *[[Funny Face]]* - Haaptacteuren: Audrey Hepburn, Fred Astaire, Michel Auclair
* 1957: *[[The Pajama Game]]* - Regie zesumme mam George Abbott - Haaptacteuren: Doris Day, John Raitt
* 1957: *[[Kiss Them for Me]]* - Haaptacteuren: Cary Grant, Jayne Mansfield, Leif Erickson
* 1958: *[[Indiscreet (Film 1958)|Indiscreet]]* - Haaptacteuren: Cary Grant, Ingrid Bergman, Cecil Parker
* 1958: *[[Damn Yankees (Film)|Damn Yankees]]* - Regie zesumme mam George Abbott - Haaptacteuren: Tab Hunter, Gwen Verdon, Ray Walston
* 1960: *[[Once More, with Feeling!]]* - Haaptacteuren: Yul Brynner, Kay Kendall, Geoffrey Toone
* 1960: *[[Surprise Package]]* - Haaptacteuren: Yul Brynner, Mitzi Gaynor, Noël Coward
* 1960: *[[The Grass Is Greener]]* - Haaptacteuren: Cary Grant, Deborah Kerr, Robert Mitchum
* 1963: * [[Charade (Film 1963)|Charade]]* - Haaptacteuren: Cary Grant, Audrey Hepburn, James Coburn
* 1966: *[[Arabesque]]* - Haaptacteuren: Gregory Peck, Sophia Loren, Kieron Moore
* 1967: *[[Two for the Road]]* - Haaptacteuren: Audrey Hepburn, Albert Finney
* 1967: *[[Bedazzled]]* - Haaptacteuren: Peter Cook, Dudley Moore, Raquel Welch
* 1969: *[[Staircase]]* - Haaptacteuren: Rex Harrison, Richard Burton, Cathleen Nesbitt
* 1974: *[[The Little Prince]]* - Haaptacteuren: Steven Warner, Joss Ackland, Clive Revill
* 1975: *[[Lucky Lady]]* - Haaptacteuren: Gene Hackman, Liza Minnelli, Burt Reynolds
* 1978: *[[Movie Movie]]* - Haaptacteuren: George C. Scott, rish Van Devere, Red Buttons
* 1980: *[[Saturn 3]]* - Haaptacteuren: Farrah Fawcett, Kirk Douglas, Harvey Keitel
* 1984: *[[Blame It on Rio]]* - Haaptacteuren: Michael Caine, Joseph Bologna, Demi Moore

## Um Spaweck
Marguerite Laugier

D**'Marguerite Laugier** (mam Meederchersnumm **Lhomme**), gebuer den 12. September 1896, a gestuerwen den 10. Juni 1976, war eng franséisch Astronomin.

Si huet tëscht 1930 an 1950 fir den Observatoire vun Nice geschafft, wou si 21 Asteroiden entdeckt huet.
## Entdeckt Asteroiden
Gus Backus

De **Gus Backus**, gebuer als *Donald Edgar Backus* den 12. September 1937 zu Southampton op Long Island, a gestuerwen den 21. Februar 2019 zu Germering bei München, war en US-amerikanesche Schlagersänger a Filmschauspiller, dee seng Carrière virun allem an Däitschland gemaach huet.

## Filmographie
* 1959: *[[Paradies der Matrosen]]* - Regie: Harald Reinl - Haaptacteuren: Margit Saad, Boy Gobert
* 1959: *[[Mein Schatz, komm mit ans blaue Meer]]* - Regie: Rudolf Schündler - Haaptacteuren: Joachim Fuchsberger, Christine Görner
* 1960: *[[Schön ist die Liebe am Königssee]]* - Regie: Hans Albin - Haaptacteuren: Marianne Hold, Gustavo Rojo
* 1961: *[[...und du, mein Schatz, bleibst hier]]* - Regie: Franz Antel - Haaptacteuren: Vivi Bach, Hans von Borsody
* 1961: *[[Adieu, Lebewohl, Goodbye]]* - Regie: Paul Martin - Haaptacteuren: Bibi Johns, Senta Berger
* 1961: *[[Im schwarzen Rößl]]* - Regie: Franz Antel - Haaptacteuren: Karin Dor, Hans von Borsody
* 1961: *[[Isola Bella (Film 1961)|Isola Bella]]* - Regie: Hans Grimm - Haaptacteuren: Marianne Hold, Paul Hubschmid
* 1961: *[[Schlagerrevue 1962]]* - Regie: Thomas Engel - Haaptacteuren: Erika Remberg, Gustavo Rojo
* 1961: *[[Unsere tollen Tanten]]* - Regie: Rolf Olsen - Haaptacteuren: Gunther Philipp, Udo Jürgens
* 1961: *[[Drei weiße Birken]]* - Regie: Hans Albin - Haaptacteuren: Erika Remberg, Gunnar Möller
* 1962: *[[Drei Liebesbriefe aus Tirol]]* - Regie: Werner Jacobs - Haaptacteuren: Ann Smyrner, Paul Hörbiger
* 1962: *[[Café Oriental]]* - Regie: Rudolf Schündler - Haaptacteuren: Elke Sommer, Jerome Courtland
* 1962: *[[Ohne Krimi geht die Mimi nie ins Bett]]* - Regie: Franz Antel - Haaptacteuren: Heinz Erhardt, Karin Dor
* 1963: *[[Das haben die Mädchen gern]]* - Regie: Kurt Nachmann - Haaptacteuren: Ann Smyrner, Peter Kraus
* 1963: *[[Unsere tollen Nichten]]* - Regie: Rolf Olsen - Haaptacteuren: Gunther Philipp, Vivi Bach
* 1963: *[[… denn die Musik und die Liebe in Tirol]]* - Regie: Werner Jacobs - Haaptacteuren: Vivi Bach, Claus Biederstaedt
* 1963: *[[Unsere tollen Tanten in der Südsee]]* - Regie: Rolf Olsen - Haaptacteuren: Gunther Philipp, Udo Jürgens
* 1963: *[[Übermut im Salzkammergut]]* - Regie: Hans Billian - Haaptacteuren: Claus Biederstaedt, Helga Sommerfeld
* 1964: *[[Holiday in St. Tropez]]* - Regie: Ernst Hofbauer - Haaptacteuren: Vivi Bach, Rudolf Prack
* 1964: *[[Die lustigen Weiber von Tirol]]* - Regie: Hans Billian - Haaptacteuren: Hannelore Auer, Rudolf Prack
* 1965: *[[Hotel der toten Gäste]]* - Regie: Eberhard Itzenplitz - Haaptacteuren: Joachim Fuchsberger, Karin Dor
* 1965: *[[Tausend Takte Übermut]]* - Regie: Ernst Hofbauer - Haaptacteuren: Vivi Bach, Rex Gildo
* 1965: *[[Ich kauf mir lieber einen Tirolerhut (Film)|Ich kauf mir lieber einen Tirolerhut]]* - Regie: Hans Billian - Haaptacteuren: Hannelore Auer, Margitta Scherr

## Um Spaweck
Villa Heldenstein

D**'Villa Heldenstein** oder **Maison Collart** ass eng Villa op der Nr. 20 an der Rue des Glacis an der Stad Lëtzebuerg. D'Strooss verbënnt den Eecher Bierg (côte d'Eich) mam Lampertsbierg.

D'Villa gouf 1927 *en nid d'aigle* op de Fiels gebaut. D'Architekte waren de Joseph Nouveau (1883-1946) an de Léon Müller (1885-1959).

D'Haus gouf am Stil *Cottage* oder *Arts and Crafts* gebaut, woubäi och e puer Buergelementer agebaut goufen.

De 6. Juli 2012 gouf d'Villa an d'Lëscht vun de klasséierte Monumenter agedroen.

## Biller

Fichier:Luxembourg City 20 rue des Glacis from below.jpg
Fichier:Luxembourg City 20 rue des Glacis front.jpg|Déi viischt Fassad vun der Villa op der Nr. 20.


## Literatur
*Schmit, A. & D. Dominguez Muller, 2019. *Rue des Glacis*, in: *De Lampertsbierg. Histoire d'un quartier florissant*. Lampertsbierger Geschichtsfrënn a.s.b.l., S. 144-145. Imprimerie Ossa, Nidderaanwen. ISBN 978-99959-934-8-1.

## Kuckt och
* Lëscht vun den nationale Monumenter an der Gemeng Lëtzebuerg/2
Sawah

***Sawah*** ass e lëtzebuergesch-belsche Spillfilm aus dem Joer 2019 vum lëtzebuergesche Regisseur Adolf El Assal.

En hat seng Avant-première de 15. Mäerz 2019 um LuxFilmFest a koum den 3. Abrëll 2019 an de Kino.

## Ëm wat geet et am Film?
De Samir, en DJ aus Egypten, gewënnt bei engem Concours eng Rees op Bréissel, fir do beim *Drop Beats* Festival opzetrieden. Wéinst engem Streik gëtt säi Fluch op Lëtzebuerg ëmgeleet. Bei deem ganze Gedeessems verléiert e seng Pabeieren, a fënnt sech op eemol an enger Razzia géint illegal Awanderer erëm...

## Soss
D'Produktiounsgesellschaften Independent Spirit Productions a spéider Wady Films kruten tëscht Dezember 2014 a Juli 2016 dräimol e Subside an Héicht vu 30.000 Euro vum Lëtzebuerger Filmfong accordéiert fir d'Dréibuch vum Film ze entwéckelen. Am September 2017 huet de Filmfong entscheet, d'Filmproduktioun mat 2.635.527 Euro finanziell ze ënnerstëtzen.

*Sawah* ass deen éischte lëtzebuergesche Film, deen op Netflix ze gesinn ass.

## Kuckt och
* Lëscht vu lëtzebuergesche Filmer

## Um Spaweck
* Trailer op youtube.com
Portraitiste (Film)

***Portraitiste*** ass e Kuerzfilm vum lëtzebuergesche Regisseur Cyrus Neshvad. De Film hat seng lëtzebuergesch Première den 11. Mäerz 2019 um Luxembourg City Film Festival

## Wourëms geet et am Film?
De Portraitist André, huet d'Flemm mat sengem Liewen a wëll vun enger Bréck sprangen. Grad deen Abléck schellt säin Handy. Hie gëtt gewuer, datt säin aachtjäregt Enkelkand, dat en nach ni gesinn hat, um Stierwe läit.

## Produktioun

De Lëtzebuerger Filmfong huet der Filmproduktiounsgesellschaft Syneco am Juli 2016 e Subside an Héicht vun 150.000 Euro accordéiert, fir de Film ze produzéieren.

## Präisser
De Film gouf op 116 Festivaller gewisen. E krut 53 Auszeechnungen, ënner anerem de Lëtzebuerger Filmpräis 2021.
Luxvanity

***Luxvanity*** ass e Kuerzfilm vun der lëtzebuergescher Regisseurin Lara Mack. De Film hat seng lëtzebuergesch Première den 11. Mäerz 2019 um Luxembourg City Film Festival

## Wourëms geet et am Film?
Dräi al Kolleegen aus dem Lycée maache sech op de Wee op eng Party an diskutéieren ë.&nbsp;a. iwwer hir fréier Zukunftspläng, Frëndschaft an Heemechtsgefill...

## Kuckt och
* Lëscht vu lëtzebuergesche Filmer

## Um Spaweck
Cowboy (Kuerzfilm)

***Cowboy*** ass e Kuerzfilm vum lëtzebuergesche Regisseur Frédéric Zeimet. De Film hat seng lëtzebuergesch Première den 11. Mäerz 2019 um Luxembourg City Film Festival

## Wourëms geet et am Film?
De Joachim, e Bouf vun aacht Joer, huet als beschte "Kolleeg" de Cowboy, dee just a senger Fantasie existéiert. Säi Papp ass net am Stand, mat him doriwwer ze kommunizéieren, wat mat senger Mamm geschitt ass...

## Kuckt och
* Lëscht vu lëtzebuergesche Filmer

## Um Spaweck
Article 19-42

***Article 19-42 *** ass e Kuerzfilm vum lëtzebuergesche Regisseur Julien Becker. De Film hat seng lëtzebuergesch Première den 11. Mäerz 2019 um Luxembourg City Film Festival.

## Wourëms geet et am Film?
D'Julie an den Thomas hunn an engem Éisleker Bësch ee Rendez-vous mat enger drëtter Persoun, där se Sue ginn an da mat hir am Bësch verschwannen...

## Kuckt och
* Lëscht vu lëtzebuergesche Filmer

## Um Spaweck
* De Film op youtube.com kucken
New Mexico State University

D**'New Mexico State Universitéit** (och **NMSU** genannt) ass eng staatlech Universitéit zu Las Cruces, New Mexico. Op der Universitéit waren am Joer 2017 24.580 Studenten ageschriwwen. D'NMSU ass besonnesch fir hir Fuerschung a Léier am Beräich vun der Raumfaart bekannt.

Nieft hirem Haaptcampus zu Las Cruces ënnerhält d'NMSU Campussen zu Alamogordo (2.000 Studenten), Carlsbad (1.200 Studenten) an Dona Ana souwéi e Büro zu Albuquerque.

## Geschicht
D'Universitéit gouf 1888 ënner dem Numm *New Mexico A&M College* gegrënnt.

## Fakultéiten
* Agrarwëssenschaften
** Chile Pepper Institute
* Gesondheets- a Sozialwëssenschaften
* Ingenieurwëssenschaften
* Konscht a Wëssenschaften
* Pedagogik
* Wirtschaftswëssenschaften
* College of Extended Learning
* College of Honors

## Sport
D'Sportsequipe vun der NMSU sinn d*'Aggies*. D'Universitéit ass Member vun der *[[Western Athletic Conference]]*.

## Um Spaweck

* Offiziell Websäit
(861) Aida

**(861) Aida** ass en Asteroid vun der Haaptceinture. Den Objet gouf den 22. Januar 1917 vum däitschen Astronom Max Wolf zu Heidelberg entdeckt.

Genannt ass den Asteroid no der Oper Aida vum Giuseppe Verdi.

## Kuckt och

* Lëscht vun den Asteroiden
* Haaptasteroidenceinture
* Lëscht vun transneptuneschen Objeten
* Lëscht vun Zwergplanéiten

## Um Spaweck
* JPL Asteroiden-Datebank: (861) Aida
* AstDyS -Astronomesch Date vum (861) Aida
Robert Walker

Et gëtt verschidde Persounen déi **Robert Walker** heeschen:
* Robert Walker, Sr. (1918–1951), en US-amerikanesche Schauspiller.
* Robert Walker, Jr. (* 1940), en US-amerikanesche Schauspiller.
* Robert Walker, en englesche Schauspiller.
* Robert D. Walker (1888–1954), en US-amerikanesche Schauspiller.
* Robert G. Walker (1917–1988), en US-amerikaneschen Televisiounsregisseur.

## Kuckt och
* Walker (Familljennumm)
Finneschen Nationaltheater

De **Finneschen Nationaltheater** (op Finnesch: *Suomen Kansallisteatteri* an op Schweedesch: * Finlands nationalteater*) ass en Theater, deen den 13. Oktober 1872 zu Pori gegrënnt gouf, an haut an engem Gebai zu Helsinki ass, dat no bei der Zentralgare steet.

Et ass den eelsten Theater a Finnland, an deem Stécker op Finnesch gespillt ginn.

## D'Gebai
D'Gebai vun 1902, am Jugendstil, gouf vum Onni Tarjanne entworf. Et ass vum romanteschen Nationalismus inspiréiert. De grousse Sall huet 885 Plazen. Zanterhier gouf et e puermol vergréissert a modernisiéiert. Op der hënneschter Säit gouf 1954 e quaderfërmegen Neibau mat engem méi klenge Sall mat 309 Sëtzplazen ugebaut. 1976 gouf eng weider kleng Bün, d*'Willensauna*, ugebaut, an där 152 Leit Plaz hunn. Zanter 1987 ass an engem Nopeschhaus eng aner kleng Bün, *Omapohja* genannt, amenagéiert, wou knapps 80 Leit sëtze kënnen.

## Direkteren
* Kaarlo Bergbom 1872–1906, Emilie Bergbom 1872–1917
* Jalmari Hahl 1905 - 1907
* Adolf Lindfors 1907–1914
* Jalmari Lahdensuo 1914–1917
* Eino Kalima 1917–1950
* Arvi Kivimaa 1950–1974
* Kai Savola 1974–1991
* Maria-Liisa Nevala 1992–2010
* Mika Myllyaho 2010–

## Um Spaweck

* offiziell Websäit
Roque Cinchado

De **Roque Cinchado** ass e 27 Meter héije Fiels an der Gemeng La Orotava, op der Insel Teneriffa, déi zu Spuenie gehéiert. E steet op enger Héicht vu ronn 2100 Meter, südwestlech vum Bierg Teide, an der Caldeira de las Cañadas.

Et handelt sech ëm e Monolith aus Basalt, e sougenannten Neck, d.&nbsp;h. eng fréier vulkanesch Schminni.

De Roque Cinchado steet am Teide Nationalpark, a gehéiert zu de Fielsformatiounen, déi *Roques de García* genannt ginn.

A Spuenien ass e wäit bekannt, well en ë.&nbsp;a. um fréieren 1000-Pesete-Schäin ze gesi war.

## Um Spaweck