open-index/open-wikipedia-markdown huggingface dataset:
Rue des Tanneurs (Stad Lëtzebuerg)

D**'Rue des Tanneurs** ass eng Sakgaass am Pafendall an der Stad Lëtzebuerg. Um Sichenhaff geet se vun der Rue de Stavelot aus a Richtung Norde fort a verleeft parallell mat der Uelzecht.

Um Wupp vun der Strooss geet e Fousswee weider duerch de Lavals-Park bis op Eech a Weimeschkierch.

Um Enn vum Fréimëttelalter hate sech um Uwänner vun der Uelzecht verschidden Handwierker (Schouster, Suedler, Gierwer, ...) néiergelooss, déi d'Waasser vum Floss benotzt hunn, fir hire Beruff auszeüben. Fir dorun z'erënneren huet d'Strooss 1954 hiren Numm kritt.

Bis 1925 gouf den Odonym vun der Strooss fir déi haiteg Rue Mohrfels gebraucht.

## Biller

Bernhoeft Pfaffenthal.jpg|Rue des Tanneurs, ëm 1904 
Luxembourg, rue des Tanneurs (2).JPG|... am November 2015


## Um Spaweck
* Kaart mat de Lëtzebuerger Stroossennimm am Pafendall
(229762) Gǃkúnǁʼhòmdímà

Den **(229762) Gǃkúnǁʼhòmdímà** (**2007 UK<sub>126</sub>**) ass en transneptuneschen Objet.

Den Asteroid gouf am Oktober 2007 entdeckt. 
Hie gehéiert zu der Kategorie vun de Scattered disk objects. Wéinst senger Gréisst ass den Asteroid en Zwergplanéitekandidat.

## Bunneegenschaften
Den 2007 UK126 beweegt sech op enger relativ elliptescher Ëmlafbunn (Exzentrizitéit = 0,4919), mat enger Ëmlafdauer vun iwwer 634&nbsp;Joer.

## Physikalesch Eegenschaften
Mam Herschel-Weltraumteleskops (Instrument PACS) gouf den Duerchmiesser op 599&nbsp;±&nbsp;77&nbsp;km bestëmmt. Leider louche vum Spitzer-Weltraumteleskop (Instrument MIPS) keng Observatiounsdate vir, soudatt d'Modelléierung entspriechend Onsécherheeten opweist.

## Zwergplanéitekandidat
Et ass warscheinlech, datt den 2007 UK126 wéinst senger Gréisst am hydrostatesche Gläichgewiicht ass, a sou ziimlech ronn ass. De Mike Brown klasséiert den 2007 UK126 als *héichstwarscheinlechen* Zwergplanéit an.

## Mound
De Gǃkúnǁʼhòmdímà huet e Mound mat engem Duerchmiesser vun ongeféier 139&nbsp;km, deen den Zentralkierper an 3,7&nbsp;Deeg eemol ëmkreest. Bis elo konnt nach keng Berechnung vun der Mass vum System gemaach ginn.

## Erfuerschung
No senger Entdeckung gouf de Gǃkúnǁʼhòmdímà och op eelere Fotoe vun 1982 erëmfonnt. An der Tëschenzäit ass den Objet 85-mol an 33 Joer observéiert ginn (Stand Okt. 2015), soudatt d'Bunnparametere relativ genee bekannt sinn.

## Kuckt och

* Lëscht vun den Asteroiden
* Lëscht vun transneptuneschen Objeten

## Um Spaweck
* How many dwarf planets are there in the outer solar system? Aktuell Lëscht vun de gréissten TNOe vum Mike Brown
*  "TNOs are Cool": A survey of the trans-Neptunian region IV. Size/albedo characterization of 15 scattered disk and detached objects observed with Herschel-PACS.
Bréck vun Andenne

D'Bréck vun Andenne ass eng Stroossebréck iwwer d'Meuse an der belscher Provënz Namouer a Wallounien.

Et ass eng Boubréck mat 3 Béi a si verbënnt Andenne um rietsen Uwänner mat Seilles um lénksen. Et ass déi siwent Bréck op där Plaz.

D'Bréck steet um Flosskilometer 65,120 an hir Nopeschbrécke sinn d'Bréck vu Ben-Ahin, flossof, an d'Bréck vu Sclayn flossop.
Rue de Stavelot (Stad Lëtzebuerg)

D**'Rue de Stavelot** ass eng Strooss, déi vu Weimeschkierch aus tëscht der Uelzecht an der Eisebunn erduerch bis op de Sichenhaff am Pafendall féiert.

Bis 1930 huet d'Strooss *Antonsgasse* geheescht, vu wou och de Lëtzebuerger Gebrauchsnumm *Antunsgässel* hierkënnt.

Den Numm kënnt vun der belscher Stad Stavelot; ënner der däitscher Besatzung (1940 - 1944) housch d'Strooss „Stablostraße”, nom däitschen Numm vun dëser Stad.

## Biller

## Um Spaweck
Monsin-Kanal

De **Monsin-Kanal** ass e Schëffskanal zu Léck dee parallel zum Albertkanal verleeft, an deen iwwer d'Monsin-Schleis den Albertkanal mat der Meuse a Richtung Visé verbënnt. 

De Kanal ass 750&nbsp;m laang. En ass zougelooss fir Schëffer mat enger Längt vun 135&nbsp;m an enger Breet vu 15&nbsp;m. Den Déifgank läit bei 3,40&nbsp;m an d'fräi Héicht ass 8,90&nbsp;m.

2013 sinn 2 192 688 Tonne Wueren driwwer verschëfft ginn.
Théophile Kirsch

Den **Théophile Kirsch**, gebuer de 25. Juli 1909 zu Péiteng, a gestuerwen den 11. Juli 1982 zu Esch-Uelzecht, war e lëtzebuergesche Politiker (LSAP).

Hie war vun 1964 bis 1968 a vun 1976 bis 1979 Deputéierten an der Chamber a vum 28. Mäerz 1962 bis den 31. Dezember 1978 Buergermeeschter vun der Gemeng Péiteng.

Vun 1965 bis 1977 war hie President vun der Harmonie Municipale de Pétange.

De Péitenger Stadpark gouf no him genannt.

## Gielercher
*
Exzentresche Jupiter

Als **Exzentresche Jupiter** (normalerweis gëtt den engleschen Ausdrock ***Eccentric Jupiter*** benotzt) gëtt en hypotheetesche Gasplanéit mat jupiterähnlecher Mass an héichgradeg exzentrescher Ëmlafbunn bezeechent.

Vertrieder vun dësem Typ goufen als Exoplanéiten ëm e puer Stäre mat indirekte Methoden nogewisen (an der Reegel mam Moosse vun der Radialvitess vum Stär). Warscheinlech wäerte si all kleng Planéiten am Beräich tëscht hirem Periastron an Apastron absorbéieren oder aus der Ëmlafbunn werfen, sou datt a sou Systemer äerdänlech Planéiten zimmlech onwarscheinlech sinn. Den aktuelle Kenntnesstand léisst unhuelen, datt ongeféier 7&nbsp;% vun alle Stäre vun engem exzentresche Jupiter ëmkreest ginn.

## Kuckt och
3C 273

**3C 273** ass d'Bezeechnung vum visuell hellste Quasar um Stärenhimmel. Den 3C&nbsp;273 war den éischte Quasar, wou entdeckt gouf. Den Objet läit am Stärebild Virgo a steet an der Géigend vun der Ekliptik. Hie kann heiansdo vum Äerdmound bedeckt ginn. Seng Routverrécklung ass z = 0,158, woumat sech seng Liichtkraaftdistanz am ΛCDM-Modell zu 746,9 Mpc respektiv 2,436 Milliarde Liichtjoer ergëtt. Iwwer de Reverberatioun-Mapping huet sech d'Mass op 886 ± 187 Millioune Sonnemasse bestëmme gelooss.

## Entdeckung
De Maarten Schmidt huet 1963 bei Ënnersich vum Martin Ryle senger kartographéierter kosmescher Radioquelle entdeckt, datt den 3C 273 aus dem Ryle sengem *Third Cambridge Catalogue* („3C“) eng ganz héich Routverrécklung huet, déi net zu engem punktfërmegen Eenzelstär passt. D'Radiogalaxie 3C 273 war dofir, wéi sech erausgestallt huet, nëmme „quasi stellar“, wat zum Numm „Quasar“ gefouert huet.

## Hellegkeet an Observatioun
Den 3C 273 huet eng Hellegkeet vun +12,86&nbsp;mag souwéi eng absolut Hellegkeet vun −26,7&nbsp;mag. Domat ass de Quasar 300&nbsp;mol méi hell wéi d'Mëllechstrooss an 4,1 Billioune mol méi hell wéi eis Sonn.

An enger klorer Nuecht ass den 3C 273 als liichtende klenge Punkt am Okular vun engem gudden Amateurteleskop z'erkennen. Den Objet steet op ongeféier 4° an ost-ost-südlecher „8 Auer“-Richtung vum 16&nbsp;Vir (5&nbsp;mag). Wéinst der minimer visueller Hellegkeet ass de Quasar awer nëmme mat enger ganz gudder Stärekaart sécher ze fannen. Fir eng graff Orientéierung kann déi Stärekaart ënne geholl ginn.


 3c273.aufsuchkarte.png|3C 273: Stärekaart
 3c273.jpg|3C 273, opgeholl mat enger ToUcam un engem 10″ SCT mat 600&nbsp;mm Brennwäit
 Quasar_viewed_from_Hubble.jpg|D'Galaxie, déi ronderëm läit, gëtt op enger Foto mat engem Koronograf vum Hubble-Weltraumteleskop siichtbar. 


## Kuckt och

## Um Spaweck
* Date vum 3C 273 beim INTEGRAL Science Data Centre (ESA)
*  *[http://www.parkes.atnf.csiro.au/people/sar049/3C273/ Parkes and 3C273 – The Identification of the First Quasar]* CSIRO Parkes Observatory
* Fotoe vum 3C 273
Günter Schabowski

De **Günter Schabowski**, gebuer de 4. Januar 1929 zu Anklam, a gestuerwen den 1. November 2015 zu Berlin, war en däitsche Politiker vun der SED. An der Däitscher Demokratescher Republik (DDR) war hien SED-Parteifonctionnaire a Member vum Politbüro vum Zentralcomité vun der SED. Hie war geléierte Journalist.

Weltwäit bekannt gouf e wéi en den 9. November 1989 owes op enger Pressekonferenz eng nei Circulaire iwwer nei Reegelen, wéi d'Bierger aus der DDR an de Weste reesen dierften, virgelies huet. Op d'Fro vun engem Reporter, wéini déi a Kraaft triede géif, sot de Schabowski, deen d'Circulaire virdrun an de Grapp gedréckt krut, an net vill Zäit hat, se duerchzeliesen: "*Das tritt nach meiner Erkenntnis ... ist das sofort. Unverzüglich.*" Dës Ausso, déi op der Televisioun live iwwerdroe gi war, huet e Massestuerm vun Zéngdausende vun DDR-Bierger op d'Grenziwwergäng no West-Berlin ausgeléist, wat dozou gefouert huet, datt d'Douanieren, déi vun der Situatioun iwwerfuerdert waren, a vun uewe keng Consigne kruten, wat se maache sollten, kapituléiert hunn an d'Grenz onkontrolléiert opgemaach hunn.

## Wierk
* *Wir haben fast alles falsch gemacht – Die letzten Tage der DDR. Günter Schabowski im Gespräch mit Frank Sieren.* Econ, Berlin 2009, ISBN 978-3-430-30021-6.
* *Der Absturz.* Rowohlt, Berlin 1991, ISBN 3-87134-010-3.
* Frank Sieren, Ludwig Koehne (Hrsg.): *Das Politbüro. Ende eines Mythos. Eine Befragung.* Rowohlt, Reinbek 1991, ISBN 3-499-12888-8.
* *Der geröntgte Marx.* In: *Aufklärung und Kritik.* Sonderheft 10/2005: *Was bleibt vom Marxismus?* S.&nbsp;71–76. (Online)
* *Der Zerfall einer Leihmacht.* ß Verlag, Rostock, 2009, ISBN 978-3-940835-11-6.

## Literatur
* Florian Huber: *Schabowskis Irrtum. Das Drama des 9. November.* Rowohlt Verlag, Berlin 2009, ISBN 978-3-87134-647-7.
* Hans-Hermann Hertle, Gerd-Rüdiger Stephan (Hrsg.): *Das Ende der SED. Die letzten Tage des Zentralkomitees.* Ch. Links Verlag, Berlin 1999, ISBN 3-86153-143-7.

## Um Spaweck

* chronik-der-wende.de – Biografie beim Chronik-der-Wende Projet vum Rundfunk Berlin-Brandenburg
* RBB: ''Pressekonferenz am 9. November 1989, Günter Schabowski verkündet die Öffnung der Grenze. '' (Video/TV-Bericht)
Fons Kontz

De **Fons Kontz**, gebuer den 18. September 1944 zu Schëffleng, a gestuerwen de 6. November 2015, war e lëtzebuergesche Sänger, Schauspiller, Theaterregisseur an Auteur vun Theaterstécker.

Am Haaptberuff huet hien zu Esch-Uelzecht als Elektrofachmann fir d'ARBED an als Gemengen-Employé geschafft, an tëschenduerch och als Basssänger an der Würzburger Oper, wou hie meeschtens a Musicals opgetrueden ass.

Hie war Member vum Theaterveräin *Escher Liewensfro' * an huet 1978 eng eegen Theatergrupp "D'Monnerecher Bounesäck" gegrënnt. Beim Lëtzebuerger Theater huet hie jorelaang an Theateropféierungen a Revuë matgespillt, an tëscht 1983 an 2003 13 Mol, ënnert dem Pseudonym **Kof**, zesumme mam Pir Kremer, Pol Pütz, Norbert Weber a Josy Christen mat Revuë geschriwwen. Ausserdeem ass hien Auteur vun enger Rëtsch Tehaterstécker: *Eng Tréin am Knäpplach* (1984), *Fro däi Brudder* (1990), *Duerchzuch* (1992), *De Bop* (1997), *Lauter Mëller* (1999), *Déi beschte Medezin* (1999) a *Prënzereng Nummer 6* (2003).

Zënter 2002 huet hien och als Sculpteur geschafft.

## Um Spaweck

* Fiche op autorenlexikon.lu
*Noruff am Essentiel
Ania Polfer

D**'Ania Polfer**, gebuer 1978 zu Lëtzebuerg, ass eng lëtzebuergesch Molerin an diploméiert Konschttherapeutin.

## Liewen
Hir *Maîtrise en Arts Plastiques* huet si op der *[[Université de Provence Aix-Marseille I|Université de Provence]]* zu Aix-en-Provence gemaach. Op der Universitéit vu Lëtzebuerg huet si dunn nach en DESS an Art-Thérapie drugehaangen. Haut wunnt a schafft si zu Veianen.

## Konscht
Hir Biller moolt si haaptsächlech mat der ''Drippingmethod'' vum Jackson Pollock, well dës Technik si un hire Grousspapp erënnert, dee Bäcker war, wéi dee mam waarme Schockela Kuchen dekoréiert huet.

Hiert Haaptmotiv ass de *Bam*. Et gi keng zwéi Beem déi d'selwecht sinn. Et ass fir si wéi eng passiv Revolt géint d'Ofholze vun den Urbëscher. Déi gemoolt Beem sti souzesoen als Erënnerung un déi ëmgeluecht Beem aus den Urbëscher. Zanter der Serie fir den 20. Anniversaire vum Radio ARA ass och den *Doudekapp mat Kopfhörer* e Motiv dat an de verschiddenste Faarwen a Formen ëmmer erëmkënnt.

Als begeeschterte Rock- a Metal-Auditeur dréckt si déi opgehollen Energie och an hire Molereien aus. Zemools d*'[[Drumset|Drums]]* gesäit een ëfters duergestallt. Och den Tëntefësch ass e Motiv dat ee bei hir dacks begéint. Et ass hire Lien zum Mëttelmier an zu de geschwongene Linne vum Modernismo catalán, dee si zanter hirer Kandheet am Gaudí senger Stad verënnerlecht huet.

Allgemeng wierken hir Biller éischter graphesch.

## Verschiddenes
An der Konschttherapie huet si sech op d'Problemer vun Héichbegaabte spezialiséiert.

Si ass Grënnungsmember vum Veiner *KonschTour* a Kommiteesmember vu ViArt, vun der ARC asbl a vu Mensa Lëtzebuerg asbl. Ausserdem ass si aktiv an der Veiner Kulturkommissioun a Member vun der Jury bei der Déifferdenger JugendKonschtWoch "JuKoWo".

## Ausstellungen
* bal iwwerall zu Lëtzebuerg
* Aix-en-Provence
* Ottange
* Audun-le-Tiche
* St Génis-des-Fontaines
* Collioure
* Berlin

## Kuckt och
* Lëscht vu lëtzebuergesche Konschtschafenden

## Um Spaweck
* Websäit vun der Ania Polfer – www.aniapolfer.lu
* Websäit ANIA's ARTh – www.aniasarth.lu
* KonschtOur Veianen op Facebook
* Websäit vun der A.s.b.l. Art Contemporain du Grand-Duché de Luxembourg
* Websäit vun Mensa Lëtzebuerg asbl – www.mensa.lu
Robert Tudor

De **Robert Johann Tudor**, gebuer den 2. Mee 1857 zu Rouspert, a gestuerwen och do den 11. Abrëll 1935 am Alter vun 78 Joer, war e lëtzebuergesche Politiker.

De Robert Tudor gouf de 25. Januar 1888 Buergermeeschter vun der Gemeng Rouspert an ass et bliwwe bis 1925.

Hie war vun 1884 bis 1896 Deputéierte vum Kanton Iechternach. 

Hie war de Brudder vum Henri Tudor an Hubert Tudor.

## Gielchen
*
Nicolas Quiring

Den **Nicolas Quiring**, gebuer den 18. Dezember 1889 zu Diddeleng, a gestuerwen den 1. Dezember 1981 zu Esch-Uelzecht, war e lëtzebuergesche Politiker.

Bei de Chamberwale vum 9. Juni 1934 gouf hien als Ersatzmann am Walbezierk Süde gewielt. Nom Doud vum Eugène Reichling am Dezember 1939, gouf den Nicolas Quiring den 11. Januar 1940 als Deputéierte vereedegt.
Catalog of Nearby Habitable Systems

De **Catalog of Nearby Habitable Systems** (HabCat) ass en astronomesche Katalog mat Stäresystemer, déi theoreetesch Planéiten an der jeeweileger habitabeler Zon kéinten hunn. D'Lëscht gouf vun de Wëssenschaftlerinnen Jill Tarter a Margaret Turnbull ënner dem Patronat vum Projet Phoenix (engem Deel vum SETI) zesummegesat.

De Katalog baséiert um Hipparcos-Katalog, deen am Ganzen 118.218 Stären oplëscht. Duerch d'Auszortéieren op Basis vu ville Stäreneegeschaften a -sytemer stinn an där Lëscht aktuell 17.129 *HabStars*.

## Kuckt och

* Sonnenänleche Stär

## Um Spaweck

*  NASA: HabStars: Speeding Up In the Zone
*  Target Selection for SETI. I. A Catalog of Nearby Habitable Stellar Systems The Astrophysical Journal Supp. Series 2003, Abstract & Full Text
Auguste Keiffer

Den **Auguste Keiffer**, gebuer den 20. Abrëll 1889 zu Gréiwemaacher, a gestuerwen de 5. Juli 1935 an der Stad Lëtzebuerg, war e lëtzebuergeschen Affekot a Politiker.

Bei de Chamberwale vum 1. Mäerz 1925 gouf en Auguste Keiffer net direkt an d'Chamber gewielt; wéi den Othon Decker am Mäerz 1925 Minister gouf, ass den Auguste Keiffer an d'Chamber nogeréckelt, wou hie bis 1935 Deputéierte war.

## Gielchen
*
Rue Michel-Hülsemann

D**'Rue Michel Hülsemann** ass eng Strooss am Pafendall an der Stad Lëtzebuerg. Nërdlech vum Pafendaller Foussballsterrain geet se vun der Rue Laurent Menager fort a féiert an engem "U" erëm an déi selwecht Strooss zeréck.

Kuriéiserweis huet d'Strooss en eegene Postcode (1743), d'Haiser sinn awer mat fortlafenden Nummere vun der Rue Laurent Menager nummeréiert.

D'Strooss krut den Numm vum Michel Hülsemann, engem Museker, deen am Pafendall gebuer gouf.

## Biller

Luxembourg, rue Michel Hülsemann.JPG


## Um Spaweck
Lindelbach (Wertheim)

**Lindelbach** ass eng Uertschaft an der däitscher Stad Wertheim a Baden-Württemberg. Si war bis den 1. Januar 1972 eng eegestänneg Gemeng am *Landkrees Tauberbischofsheim*, dee bis Enn 1972 existéiert huet.
WT1190F

De **WT1190F** ass e kënschtlechen Objet, deen den 13. November 2015 an d'Äerdatmosphär antrëtt. Warscheinlech handelt et sech ëm Weltraumschrott mat enger Gréisst vun 0,7 bis 2 Meter an enger Mass vun 250 bis 2000&nbsp;kg.

De WT1190F gouf fir d'éischt den 18. Februar 2013 vum Catalina Sky Survey entdeckt. Weider Observatioune waren den 29. November 2013 an den 3. Oktober 2015. Wéi e fir d'lescht gesi gouf, gouf berechent datt den Objet den 13. November 2015 géint 7:20 Auer beim Antrëtt an d'Atmosphär, iwwer Sri Lanka verglouse wäert.

## Kuckt och

* J002E3

## Um Spaweck
* Ephemeride vum WT1190F bei der IAU
Höhefeld

**Höhefeld** ass eng Uertschaft vun der Stad Wertheim am Main-Tauber-Krees a Baden-Württemberg. Si war bis den 31. Dezember 1974 eng eegestänneg Gemeng.

## Geschicht
D'Gemeng Höhefeld gëtt am Ufank vum 14. Joerhonnert fir d'éischt schrëftlech ernimmt.

1525 huet de lokale Bauerekrich d'Uertschaft schwéier getraff, wéi de Grof Georg II. vu Wertheim de Bauerenopstand a senger Grofschaft niddergeschloen huet. Hien huet d'Uertschaft Reicholzheim ausraibere gelooss a Feier zu Höhefeld geluecht, fir d'Baueren a senger Grofschaft ze bestrofen.

Am Kader vun der Gemengereform ass Höhefeld 1975 en Deel vu Wertheim ginn.
Mega-Äerd

Eng **Mega-Äerd** ass en extreem groussen extrasolaren terrestresche Planéit. Déi Bezeechnung riicht sech nëmmen no der Mass, a mécht keng Ausso iwwer d'Uewerflächebeschafenheet oder d'Bewunnbarkeet vum Planéit.

Déi nei Kategorie gouf néideg fir, no der Identifikatioun vum Planéit Kepler-10c, mat 17-facher Äerdmass, eng Ofgrenzung zu de méi klengen a massenaarme Superäerden ze hunn.

## Kuckt och

* Exoplanéit
## Um Spaweck
*Artikel am Figaro iwwer d'Entdeckeng vun der éischter Mega-Äerd
Eugène Knepper

De Jean Pierre François Marie **Eugène Knepper**, gebuer de 4. Oktober 1847 zu Réimech, an do gestuerwen den 21. Mee 1935, war e lëtzebuergeschen Nottär a Politiker.

Hie gouf bei de Chamberwale vum 11. Juni 1878 als Deputéierten am Kanton Réimech an d'Chamber gewielt. Hien ass bis 1914 Deputéierte bliwwen.

## Gielchen
*  (Promotioun 1905)
2014 AA

Den **2014 AA** ass e klengen Asteroid (2 bis 3&nbsp;m Duerchmiesser), deen den 1.&nbsp;Januar 2014 am Kader vum Catalina Sky Survey vum Richard Kowalski entdeckt gouf. No der Meldung beim Minor Planet Center huet sech bei der Berechnung vun de Bunnparameteren erausgestallt, datt den Asteroid warscheinlech an de fréie Mueresstonne vum 2.&nbsp;Januar iwwer dem Atlantik an d'Äerdatmosphär antriede géif.

Dat war eréischt déi zweet Kéier, nom 2008 TC<sub>3</sub>, datt en Himmelskierper eréischt kuerz viru senger Kollisioun mat der Äerd entdeckt gouf. De klengen Asteroid dierft wéinst senger minimer Gréisst bal komplett vergloust sinn. Den Infraschall vum Evenement konnt vun dräi Statiounen opgezeechent ginn. Aus den Daten huet de Peter Brown vun der University of Western Ontario den Atmosphärenantrëtt bei ongeféier 40° West an 12° Nord ermëttelt, wat iwwer dem Atlantik ronn 1500 Kilometer ëstlech vu Cayenne ass.

## Kuckt och

## Um Spaweck
* ''Small Asteroid 2014 AA Hits Earth''
* ''First 2014 Asteroid Discovered''
* Jan Hattenbach ''Éischten Asteroid vum Joer 2014 -héchstwarscheinlech- iwwer dem Atlantik vergloust''
Ralph Habib

De **Ralph Habib**, gebuer den 29. Juni 1912 zu Paräis, an och do gestuerwen de 27. Juni 1969, war e franséischen Dréibuchauteur a Filmregisseur.

## Filmographie
## Kino
#### als Regisseur
* 1951: *[[Rue des Saussaies]]* - Haaptacteuren: Anne Vernon, Aimé Clariond
* 1952: *[[La forêt de l'adieu]]* - Haaptacteuren: Françoise Arnoul, Jean-Claude Pascal
* 1952: *[[Les compagnes de la nuit]]* - Haaptacteuren: Françoise Arnoul, Raymond Pellegrin
* 1953: *[[La rage au corps]]* - Haaptacteuren: Françoise Arnoul, Philippe Lemaire, Raymond Pellegrin
* 1954: *[[Crainquebille]]* - Haaptacteuren: Yves Deniaud, Pierre Mondy
* 1954: *[[Secrets d'alcôve]]* - Sketch: *Riviera-Express* - Haaptacteuren: Françoise Arnoul, Marcel Mouloudji
* 1955: *[[Les hommes en blanc (Film 1955)|Les hommes en blanc]]* - Haaptacteuren: Raymond Pellegrin, Jeanne Moreau
* 1956: *[[La loi des rues]]* - Haaptacteuren: Raymond Pellegrin, Silvana Pampanini, Jean-Louis Trintignant
* 1956: *[[Club de femmes (Film 1956)|Club de femmes]]* - Haaptacteuren: Nicole Courcel, Dany Carrel, Ivan Desny
* 1957: *[[Escapade]]* - Haaptacteuren: Louis Jourdan, Dany Carrel, Roger Hanin
* 1958: *[[The Stowaway]]* - Regie zesumme mam Lee Robinson - Haaptacteuren: Martine Carol, Karlheinz Böhm, Serge Reggiani
* 1959: *[[Geheimaktion schwarze Kapelle]]* - Haaptacteuren: Dawn Addams, Peter van Eyck 
* 1960: *[[Au voleur!]]* - Haaptacteuren: Paul Guers, Perrette Pradier, O.E. Hasse
* 1966: *[[Le solitaire passe à l'attaque]]* - Haaptacteuren: Roger Hanin, Jean Lefebvre
* 1967: *[[Pension Clausewitz]]* - Haaptacteuren: Wolfgang Kieling, Friedrich Schoenfelder

## Um Spaweck
NGC 2139

Den **NGC 2139** ass eng Balkespiralgalaxie vum Hubble-Typ SAB(rs)cd am Stärebild Lepus um Nërdleche Stärenhimmel. Si läit ronn 85 Millioune Liichtjoer vun eisem Sonnesystem ewech an huet en Duerchmiesser vun zirka 60.000 Liichtjoer.

D'Galaxie gouf 1784 vum Astronom Wilhelm Herschel mat engem 48&nbsp;cm-Teleskop entdeckt.
 
## Kuckt och

## Um Spaweck

*  NASA/IPAC Extragalactic Database
*  SIMBAD Astronomical Database
* SEDS
* http://aladin.u-strasbg.fr/java/alapre.pl?NGC2139
* https://web.archive.org/web/20160310011142/http://skyview.gsfc.nasa.gov/current/cgi/runquery.pl?Interface=quick&VCOORD=NGC2139&SURVEY=Digitized+Sky+Survey
* Artikel a Biller vum NGC 2139 op wikisky.org
* NGC/IC Projet
Tony Pemmers

Den **Antoine** ("**Tony**") **Pemmers**, gebuer den 19. August 1893 zu Dikrech, an do gestuerwen den 30. Dezember 1933, war e lëtzebuergeschen Affekot a Politiker.

1923 huet hien, zesumme mam Albert Wehrer, d'Conférence du jeune barreau de Luxembourg gegrënnt. Vun 1923 bis 1924 war hie President vun där Vereenegung.

Bei de partielle Chamberwale vum 7. Juni 1931 gouf hien als Vertrieder vum Walbezierk Zentrum als Deputéierten an d'Chamber gewielt (bis 1933).

Säi Papp war de Pierre Pemmers.
Eta Aquilae

Den **Eta Aquilae** (η Aql) ass en Iwwerris a läit 1200 Liichtjoer vun eiser Äerd ewech am Stärebild Aquila, 8° südlech vum hellen Altair. Ziimmlech rar gëtt den Eta Aquilae och mat sengem hebräeschen Numm **Bezek** oder **Bazak** (d.&nbsp;h. *Blëtz*) bezeechent.

Als Cepheideverännerlechen variéiert d'visuell Magnitude vum Eta Aquilae mat enger Period vu 7,176641 Deeg tëscht +3,48&nbsp;mag an +4,39&nbsp;mag. Zesumme mam Delta Cephei, Zeta Geminorum an dem Beta Doradus gehéiert den Eta Aquilae zu den hellsten Cepheiden. D'Hellegkeetsschwankunge goufe schonn am Joer 1784 vum Edward Pigott entdeckt. Den Eta Aquilae ka mat bloussem A observéiert ginn. Aus der Period-Liichtkraaft-Bezéiung kann een d'Distanz vum Eta Aquilae op 1100 Liichtjoer berechnen. Dee Wäert stëmmt also ganz gutt mat deem aus der gemoossener Parallax berechentem Wäert vun 1200 Liichtjoer iwwereneen.

## Literatur
* *Der Brockhaus. Astronomie*. 2006, S. 15.
## Kuckt och

## Um Spaweck
* Jim Kaler: Eta Aquilae
* Eta Aquilae, in: ''The Internet Encyclopedia of Science''
Pierre Pemmers

De **Pierre Pemmers**, gebuer den 21. November 1849 zu Boukels, a gestuerwen de 27. Juni 1922 zu Dikrech, war e lëtzebuergeschen Affekot a Politiker.

1893 gouf hien als Vertrieder vum Kanton Dikrech als Deputéierten an d'Chamber gewielt an ass bis 1915 Deputéierte bliwwen, wéi hie sech aus der nationaler Politik zeréckgezunn huet.

1893 gouf hien eng éischt Kéier an de Gemengerot vun Dikrech gewielt. De 14. August 1909 gouf hie Buergermeeschter vun der Gemeng Dikrech an ass dat bis zu sengem Doud bliwwen.

Hie war de Papp vum Tony Pemmers.

## Gielchen
*
Antonio Leonviola

Den **Antonio Leonviola**, gebuer als *Antonio Leone Viola* den 13. Mee 1913 zu Montagnana, a gestuerwen de 4. August 1995 zu Roum, war en italieenesche Filmregisseur an Dréibuchauteur.

## Filmographie
* 1943: *[[Rita da Cascia]]* - Haaptacteuren: Elena Zareschi, Ugo Sasso
* 1951: *[[Le due verità]]* - Haaptacteuren: Anna Maria Ferrero, Michel Auclair, Michel Simon
* 1952: *[[Sul ponte dei sospiri]]* - Haaptacteuren: Maria Frau, Frank Latimore
* 1953: *[[Noi cannibali]]* - Haaptacteuren: Folco Lulli, Silvana Pampanini
* 1954: *[[Siluri umani]]* - Haaptacteuren: Raf Vallone, Christian Marquand
* 1956: *[[Il suo più grande amore]]* 
* 1958: *[[Ballerina e buon Dio]]* - Haaptacteuren: Vera Tschechowa, Gabriele Ferzetti
* 1961: *[[Maciste nella terra dei ciclopi]]* - Haaptacteuren: Gordon Mitchell, Chelo Alonso
* 1961: *[[Maciste, l'uomo più forte del mondo]]* - Haaptacteuren: Mark Forest, Moira Orfei
* 1962: *[[Taur, re della forza bruta]] * - Haaptacteuren: Joe Robinson, Bella Cortez
* 1951: *[[Le gladiatrici]]* - Haaptacteuren: Susy Andersen, Joe Robinson
* 1968: *[[I giovani tigri]]* - Haaptacteuren: Helmut Berger, Luca Della Porta

## Um Spaweck
Lac du Bourdon

De **Lac du Bourdon** och nach *Réservoir du Bourdon* ass e kënschtleche Séi an der Bourgogne-Franche-Comté am Departement Yonne, ongeféier 8&nbsp;km westlech vu Saint-Sauveur-en-Puisaye.

Et ass de gréisste vun de ville Séien a Weieren déi et an der Puisaye gëtt. E war 1901 als Waasserreserve fir de Scheetbaseng vum Kanal vu Briare ugeluecht ginn. En huet säin Numm vun der Baach déi *Bourdon* heescht an déi och de Weier vum Schlass vu Saint-Fargeau, fiddert. Nieft där grousser Baach lafen nach zwou méi kleng Baachen dran an zwar de *Ru de Boutissaint* an de *Ru de Chasseloup*.

Ronderëm féiert eng 10 Kilometer laang Strooss.

De Séi ass 3&nbsp;km laang, 500 Meter breet a faasst 9,3 Millioune Meterkibb. Seng gréisst Déift ass 15&nbsp;m an den Norddäich huet eng Längt vun 330&nbsp;m.

## Um Spaweck

*Eng Säit iwwer de Séi op der Webpresentatioun vun der Gemeng Saint-Fargeau
*Interessant Säit iwwer de Bau dokumentéiert mat Fotoe vum deemolege Baukondukter André Elzéar Thibault.
Däitsch Demokratesch Republik

Déi **Däitsch Demokratesch Republik** (gängeg Ofkierzung **DDR**, och alt *Ostdäitschland* genannt) war e Staat a Mëtteleuropa, dee vun 1949 bis 1990 existéiert huet. E gouf an der sowjetescher Besatzungszon opgeriicht, zum Deel als Reaktioun op d'Formatioun, am Westen, vun der Bundesrepublik Däitschland an den 3 westleche Besatzungszonen.

Si ënnerlouch engem kommunistesche Regimm, resp. enger realsozialistescher Diktatur, ënner der Féierung vun der *[[Sozialistische Einheitspartei Deutschlands|Sozialistescher Einheitspartei Deutschlands]]* (SED). Wéi déi meescht aner Ostblocklänner war d'DDR ekonomesch, ideologesch a militäresch praktesch ganz vun der Sowjetunioun ofhängeg.

Vill Leit ware mat de politeschen an ekonomesche Konditiounen net averstanen. Et koum zu engem Vollekopstand, de 17. Juni 1953, dee vu sowjeteschen Truppen ermëlzt gouf, an an den éischte 10, 15 Joer gouf eng massenhaft Emigratioun an de Westen. Dësem Verloscht vu virun allem jonken a gutt ausgebilte Leit huet d'Staatsféierung doduerch en Enn gesat, datt stënterlech, am August 1961, d'Berliner Mauer opgeriicht gouf an och d'Grenz tëscht Ost- a Westdäitschland hermetesch zougemaach gouf.

Mat Hëllef vum Ministerium für Staatssicherheit (kuerz *MfS* oder *Stasi* genannt) huet de Staat e System vun Iwwerwaachung, Intimidatioun bis hin zu systemateschem Fäerdegmaache vun oppositionellen Aktivitéiten oder Gruppen ënnerhalen, deen déi ganz Bevëlkerung duerchwuess hat. Déi ganz Erzéiung a Bildung, vun der Spillschoul bis op d'Universitéit, war drop ausgeriicht "sozialistesch Perséinlechkeeten" auszebilden.

Wéi an der Sowjetunioun de Michael Gorbatschow 1986 Glasnost a Perestroika ausgeruff huet, fir de verkuuschte Staat ze reforméieren (a virun der wirtschaftlecher Faillite ze retten) hate vill Leit an der DDR d'Hoffnung, och bei hinne géif sech déi wirtschaftlech a politesch Lag besseren. Den Erich Honecker huet awer refuséiert, dës Reforme bei sech doheem anzeféieren, wat d'Zuel vun den Onzefriddene staark an d'Luucht gedriwwen huet. Am Summer 1989 sinn, nodeems den Eisene Rideau an Ungarn ofgebaut gouf, Dausende vu Leit iwwer Ungarn, oder westdäitsch Ambassaden zu Prag an zu Warschau, an de Weste fortgelaf. Gläichzäiteg hunn, vun ufanks e puer Dosen, bis an de Wochen dono zeg Dausende vu Leit op der Strooss géint de Regimm friddlech protestéiert. Haseleg gouf d'Spëtzt ausgewiesselt a vu Reforme geschwat, mä d'Leit hu weider protestéiert. Déi vum Regimm sou net gewollt Ëffnung vun der Mauer, den 9. November 1989, huet zum schëtzegen Ënnergang vum Regimm a vum Land bäigedroen. Den 18. Mäerz 1990 gouf et eng éischt Kéier fräi Walen, bei deenen eng Schwësterpartei vun der westdäitscher CDU, d*'Allianz für Deutschland*, gewonnen huet, sou datt den 1. Juli 1990 eng Wärungsunioun mat Westdäischland a Kraaft getrueden ass an d'D-Mark offiziell Wärung an der DDR gouf, an am August d'DDR-Parlament gestëmmt huet, datt d'Bundeslänner vun der DDR der Bundesrepublik Däitschland op den 3. Oktober 1990 sollte bäitrieden.

Domat huet d'DDR sech selwer opgeléist.

## Um Spaweck
Wide Field Infrared Explorer

De **Wide Field Infrared Explorer** (**WIRE**), oder **Explorer 75**, war en Weltraum-Infraroutteleskop vun der NASA dee wéinst technesche Problemer versot hat.

De WIRE hat en 30-cm-Teleskop, dee mat festem Waasserstoff op ënner 14 Kelvin gekillt war. E weidert wëssenschaftlecht Instrument war eng Kamera fir Wellelängte vun 12 an 25&nbsp;µm. De WIRE sollt ënner anerem zéngdausend Infraroutgalaxië mat héijer Routverrécklung entdecken an domat fir d'Verstoe bei der Entwécklung vu Galaxië bäidroen.

De Start vum Drofliger L-1011 war op der Vandenberg Air Force Base. An der Point Arguello Western Air Drop Zon iwwer dem Pazifik gouf d'Pegasus-Rakéit ofgeworf, déi de WIRE erfollegräich op eng niddreg Äerdëmlafbunn bruecht huet. Well d'Instrumentofdeckung ze fréi ogesprengt gouf, war de Satellit zäitweis ausser Kontroll an hat schonn no puer Deeg d'Killmëttel verbraucht. De WIRE konnt doduerch seng Aufgab net erfëllen.

Mam Stäresensor deen eigentlech nëmme fir d'Noféierung vum Teleskop virgesi war goufen en et trotzdeem Resultater. Mat der Sich no klengen Hellegkeetsschwankunge bei laangen Observatioune vu Stären, konnten no de Methode vun der Asteroseismologie d'Strukturparametere vun deene Stäre bestëmmt ginn.

De WIRE ass den 10. Mee 2011 an der Äerdatmosphär vergloust.

## Kuckt och

* Wide-field Infrared Survey Explorer (WISE)

## Um Spaweck
*  WIRE-Websäit
Transborderbréck vum Martrou

D**'Transborderbréck vum Martrou**, och nach *Transborderbréck vu Rochefort* ass eng Transborderbréck an der Charente-Maritime, déi vum Ingenieur Ferdinand Arnodin geplangt a gebaut gouf. Se gouf den 29. Juli 1900 ageweit.

Et ass déi eenzeg déi et nach a Frankräich gëtt. Et ass och mat dem Puente de Vizcaya eng vun den eenzegen déi als Hänkbréck gebaut goufen an nach funktionéieren. Déi aner sinn Dunnebrécken am Fachwierkbau, oder Ausleeërbrécken.

Si verbënnt Rochefort um rietsen Uwänner vun der Charente mat dem *Martrou* an der Gemeng Échillais, um lénksen. D'Bréck ass op fir Foussgänger, an ausnamsweis op Ufro fir Autoen.

## Nopeschbrécken
* Viaduc vum Martrou
* Hiefbréck vum Martrou
* Bréck vun Tonnay-Charente
Airbus Defence and Space Netherlands

**Airbus Defence and Space Netherlands** bis 2014**Dutch Space** ass eng hollännesch Entreprise, dat Systemelementer fir d'Raumfaart baut. Schwéierpunkte maachen d'Robotik an d'Fabrikatioun vu Solarpanéilen an héichfeste Strukturelementer. Beispillsweis liewwert Dutch Space d'Dreifwierksstrukture fir déi éischt zwou Stuufe vun der Ariane 5 Drorakéit. D'Entreprise beschäftegt zirka 300 Mataarbechter.

Dutch Space entstoung 1995 ënner dem Numm *Fokker Space* als Auslagerung aus der insolventer Firma Fokker.

Zanter 2002 nennt sech d'Entreprise *Dutch Space*. 

## Kuckt och

## Um Spaweck
*  Websäit
Departement Loiret

De **Loiret (45) ** ass e franséischt Departement an der Regioun Centre-Val de Loire. Et krut säin Numm vum Floss Loiret, engem Karstlaf vun der Loire.

## Geschicht

D'Departement gouf zesummme mat deenen aneren 83 éischten Departementer wärend der franséischer Revolutioun geschaf, de 4. Mäerz 1790 (Gesetz vum 22. Dezember 1789), aus engem Deel vun der fréierer Provënz Orléanais.

## Geographie

De Loiret ass e relativ platt Departement op enger Héicht vun engen 100 m. Deen héchsten Hiwwel bréngt et op 273 m an déi déifste Sank op 66 m.

Vu Südosten no Weste fléisst d'Loire derduerch. D'Loiret fir säin Deel huet just e Laf vun 12&nbsp;km.
Chad Lindberg

Den **Chad Tyler Lindberg**, gebuer den 1. November 1976 zu Mount Vernon am Bundesstatt Washington, ass en US-amerikanesche Schauspiller.

Hien huet a Filmer vu bekannte Regisseure wéi Harold Becker, Edward Zwick a Rob Cohen matgespillt.

## Filmographie (Auswiel)
### Kino
* 2020: *[[Four Good Days]]* - Regie: Rodrigo García
* 2017: *[[Security (Film 2017)|Security]]* - Regie: Alain Desrochers
* 2013: *[[Decoding Annie Parker]]* - Regie: Steven Bernstein
* 2012: *[[Alex Cross]]* - Regie: Rob Cohen
* 2003: *[[The Last Samurai]]* - Regie: Edward Zwick
* 2002: *[[The Rookie]]* - Regie: John Lee Hancock
* 2001: *[[The Fast and the Furious (Film 2001)|The Fast and the Furious]]* - Regie: Rob Cohen
* 1999: *[[October Sky]]* - Regie: Joe Johnston
* 1998: *[[City of Angels]]* - Regie: Brad Silberling
* 1998: *[[Mercury Rising]]* - Regie: Harold Becker
* 1995: *[[Born to Be Wild]]* - Regie: John Gray

### TV
* 2015: *[[Agents of S.H.I.E.L.D.]]*
* 2014: *[[Major Crimes]]*
* 2012: *[[Weeds]]*
* 2011: **'
* 2011: ''[[Criminal Minds]]''
* 2011: ''[[The Cape]]''
* 2006-2010: ''[[Supernatural]]''
* 2009: ''[[Sons of Anarchy]]''
* 2009: **'
* 2005: **'
* 2004: ''[[Cold Case]]''
* 2004: ''[[NYPD Blue]]''
* 2003: ''[[Law & Order: Special Victims Unit]]''
* 2003: **'
* 1998: *[[The X Files]]*
* 1997: *[[Buffy the Vampire Slayer]]*

## Um Spaweck
Tahmoh Penikett

Den **Tahmoh Penikett**, gebuer den 20. Mee 1975 zu Whitehorse an der Provënz Yukon, ass e kanadesche Schauspiller.

## Filmographie (Auswiel)
* 2015: *Justice League: Gods and Monsters*
* 2014: *The Portal*
* 2013: *Down River*
* 2013: *Man of Steel*
* 2007: *Trick 'r Treat*
* 2007: *Taming Tammy*
* 2007: *The Green Chain*
* 2006: *Trapped Ashes*

## Um Spaweck
Lost in Pain

**Lost in Pain** war eng lëtzebuergesch Heavy-Metal-Band, déi tëscht 2008 an 2022 aktiv war.

## Geschicht

Si gouf 2008 vum deemools 15-järege Sänger a Gittarist Hugo Nogueira Centeno zu Nidderkuer gegrënnt. Zur éischter Formatioun hunn och nach de Gittarist Dario Raguso, de Batteur Luca Daresta an de Bassist Andy Fixmer gehéiert. D'Joer drop huet Lost in Pain déi éischt Editioun vum Rock the South gewonnen, wat et hinnen erlaabt huet, mam Charel Stoltz en éischten Demotape opzehuelen.

D'Natalie Haas huet den Andy Fixmer 2010 als Bassistin ersat. Am selwechte Joer hu si um Screaming Fields de Präis fir déi bescht Live-Performance gewonnen a kruten d'Chance, um On Stéitsch opzetrieden. 2011 huet d'Grupp dunn hiren éischten Album mam selwechten Numm erausbruecht.

No iwwer 200 Concerten am Ausland an zu Lëtzebuerg, dorënner um Food for Your Senses, Rock um Knuedler, Terres Rouges an um Rock-A-Field, gouf 2015 den zweeten Album *Plague Inc.* am Club vun der Rockhal virgestallt. E koum um Label Noiseworks Records eraus a gouf vum Yann Klymezik produzéiert an zu Däitsch-Oth opgeholl. *Greed* a *Gone* goufen als Single ausgekoppelt.

Den drëtten a leschten Album, *Gold Hunters* (2018), gouf mam Charel Stolz opgeholl a vun him gemëscht, a vum Tom Gatti gemastert. En inspiréiert sech un der mesopotamescher Mythologie an den Anunnaki, de Gëtter vun der Ënnerwelt.

2019 gouf den Jimmy Maltez den neie Bassist.

No zwee Joer Paus huet Lost in Pain am September 2022 hir Trennung annoncéiert an e leschte Concert de 17. Dezember 2022 um "Hall-O-Metal"-Festival zu Déifferdeng gespillt.

## Diskografie

### Albumen
* 2011: *Lost in Pain*
* 2015: *Plague Inc.*
* 2018: *Gold Hunters*

### Demoen
* 2009: *Stronger Than Never*

## Kuckt och
* Lëscht vu lëtzebuergesche Rockgruppen

## Um Spaweck
* Lost in Pain an de Metal Archives
* Profil op YouTube a ReverbNation
Sleepers' Guilt

**Sleepers' Guilt** ass eng lëtzebuergesch Museksgrupp vun Dippech, déi 2011 gegrënnt gouf. De Stil vun der Grupp ass Melodic Death Metal.

## D'Band

### Memberen
* *Patrick Schaul* (2013–), Gesank
* *Manu De Lorenzi* (2012–), Gittar
* *Chris T. Ian* (2011–), Gittar
* *Philip "Rio" Ries* (2011–), Bass
* *Max Sauber* (2011–), Batterie

### Ex-Memberen
* *Rafael Parrinha* (2011–2013), Gesank

## Discographie

### Albumen
* *Kilesa* (2016) – Kritik op *Silence Magazin*: 9/10
* *What Remained* (2022)

### EPen
* *Sleepers' Guilt* (2012)
* *Road of Emptiness* (2013) – Review op *Disagreement.net*: 8/10, *Silence Magazin*: 9/10
* *A New Horizon* (2023)

### Demoen
* *Demo 2011* (2011)

## Kuckt och
* Lëscht vu lëtzebuergesche Rock Gruppen

## Um Spaweck
* Offiziell Websäit 
* Sleepers' Guilt @ Facebook
Weimarer Republik

**Weimarer Republik** gëtt déi Period vun der Geschicht vun Däitschland genannt, déi den 9. November 1918 mat der Proklamatioun vun der Republik ugefaangen huet an den 30. Januar 1933 mat der Ernennung vum Adolf Hitler zum *[[Reichskanzler]]* op en Enn goung.

Et war déi éischt Kéier, wou et an Däitschland eng parlamentaresch Demokratie gouf. Den Numm kënnt vun der thüringescher Stad Weimar hier, wou d'Constituante vun enger däitscher Nationalversammlung eng éischt Kéier zesummekoum.

Den 19. Januar 1919 gouf et déi éischt Walen zu der Däitscher Nationalversammlung. Dës huet den 11. Februar de Friedrich Ebert zum *[[Reichspresident]]* gewielt, dee sengersäits den 13. Februar d'Regierung Scheidemann ernannt huet. D'Weimarer Reichsverfassung ass de 14. August 1919 a Kraaft getrueden. Si huet d'Däitscht Räich als eng federativ Republik konstituéiert. 
Staatschef war war dee fir siwe Joer direkt vum Vollek gewielte *Reichspräsident*, deen als Deel vun der Exekutiv relativ wäit Pouvoiren hat. D'Regierung gouf vun engem *Reichskanzler* geleet, dee vum Reichspräsident ernannt an entlooss konnt ginn, an dee responsabel vis-à-vis vum Reichstag war. De Reichstag gouf fir véier joer direkt vum Vollek gewielt, an hat Legislativ-, Budgets- a Kontrollrechter. D'Länner waren hirersäits am *[[Reichsrat (Däitschland)|Reichsrat]]* vertrueden.

D'Geschicht vun der Weimarer Republik kann, no der Grënnungsphas, an dräi Abschnitter agedeelt ginn. An de Krisejjore vun 1919 bis 1923 gouf et vill Krämpes wéinst den direkte Suitë vum Krich, déi ë.&nbsp;a. duerch den Traité vu Versailles definéiert waren, enger Hyperinflatioun souwéi enger ganzer Rëtsch vu Putschversich a politesche Muerden. Vun 1924 bis 1929 gouf et eng Zäit vu relativer Stabilitéit, d'Ekonomie huet sech nees erkritt an aussepolitesch krut se eng gewëss Appréciatioun gewisen. D'Weltwirtschaftskris vun Enn 1929 un, d*'Präsidialkabinetter* (d.&nbsp;h. vum President agesat) zënter 1930 an d'Erstäekre vun den Nationalsozialisten huet schliisslech zu hirem Ënnergang gefouert.

## Um Spaweck
Kommissar X - Jagd auf Unbekannt

**Kommissar X - Jagd auf Unbekannt** ass en däitsch-italieenesch-jugoslawesche Film vum Gianfranco Parolini (Pseudonym: *Frank Kramer*) aus dem Joer 1966 no den däitsche Kriminalromaner aus dem Erich-Pabel-Verlag.

## Ëm wat geet et am Film?
De Privatdetektiv Jo Louis Walker alias Kommissar X muss d'Attentater géint den Al Costello an de Manuel Prado opklären. De Captain Tom Rowland hëlleft him an dëser Affaire.

## Um Spaweck
* De Film op der IMDb
* De Film op filmportal.de
Vincent Montana, Jr.

De **Vincent Montana, Jr.**, och dacks **Vince Montana**, gebuer den 12. Februar 1928 zu Philadelphia am US-Bundesstaat Pennsylvania, a gestuerwen den 13. Abrëll 2013 zu Cherry Hill am Bundesstaat New Jersey, war en US-amerikanesche Komponist a Percussionist, Member vun der Grupp MFSB a vum Salsoul Orchestra. Hie gëllt als den *Dafpätter vun der [[Discomusek]]*.

## Solodiskographie

### Albumen
* *The Philly Sound Works Mixdown* (1984)
* *This One's For You* – mat der Philadelphia Rhythm Section

### Singelen
* *A Dance Fantasy / Amor* (1978) – mam Rod McKuen
* *Play Away / Vibe Vertigo* (1998) – mat L.P. & S.
* *That's What Love Does* (2005) – mam Philly Sound Orchestra
* *You Are My Everything (feat. Double Exposure)* (2006)
* *The African Track* (2006)

### Kompilatiounen
* *Philly Sound Works® Mixdown Vol. III* (2000)

## Um Spaweck
* Offiziell Websäit 
* Vincent Montana @ Philly Sound Works
Kommissar X - Drei blaue Panther

** Kommissar X - Drei blaue Panther** ass en däitsch-italieenesch-kanadesche Film vum Gianfranco Parolini (Pseudonym: *Frank Kramer*) aus dem Joer 1968 no engem Kriminalroman aus dem Erich-Pabel-Verlag

## Ëm wat geet et am Film?
De Kommissar X muss am Optrag vun enger Assurance geklaut Bijouen erëmfannen…

## Um Spaweck
* De Film op der IMDb
Canton de Bourg-en-Bresse-1

De **Canton de Bourg-en-Bresse-1** ass eng franséisch administrativ Andeelung am Arrondissement Bourg-en-Bresse, am Departement Ain an der Regioun Auvergne-Rhône-Alpes.

Mam Dekreet vum 13. Februar 2014 am Kader vum Gesetz vum 17. Mee 2013 iwwer d'Reorganisatioun vun de Kantone gouf de Kanton gegrënnt.

## Gemengen am Kanton

|-
| Bourg-en-Bresse || align="right" | 24 968 || align="right" | 01000 || align="right" | 01053
|-
| Viriat || align="right" | 6 160 || align="right" | 01440 || align="right" | 01451
|}
Foreigner (Museksgrupp)

**Foreigner** ass eng amerikanesch-brittesch Museksgrupp vun New York City, déi 1977 gegrënnt gouf. De Stil vun der Grupp ass Hard Rock an AOR.

Hir gréisst Hitte si *[[Waiting for a Girl Like You]]* (1981), *[[I Want to Know What Love Is]]* (1984) an anerer.

## Studiosalbumen

## Um Spaweck
* Websäit 
* Foreigner @ Laut.de
Alpha Condé

Den **Alpha Condé**, gebuer de 4. Mäerz 1938 zu Boké, a Guinea, ass e guineësche Politiker.

Hien ass President vum Rassemblement du peuple de Guinée (RPG) a war e puermol Presidentschaftskandidat. Zënter dem 21. Dezember 2010 ass hie Staatspresident vu Guinea. Hie staamt vum Vollek vun de Mandinka of.

De Condé ass mat 15 Joer a Frankräich emigréiert, wou e Politikwëssenschaften an Droit op der Sorbonne studéiert huet. Hie war dono iwwer zéng Joer Professer fir Droit public op der Sorbonne an huet sech an der *Fédération des Etudiants d'Afrique Noire en France* engagéiert. 1970 huet den deemolege guineësche President Ahmed Sékou Touré hie *par contumace* zum Doud verurteelt. De 17. Mee 1991 goung de Condé hannescht op Conakry.

Hien huet an de Joren dono ëmmer nees géint déi verschidden Diktature gekämpft, déi et bis viru Kuerzem a Guinea gouf. 1993 an 1998 huet hie fir d'Presidentewale kandidéiert, gouf awer net gewielt. 1998 bis 2001 souz en am Prisong, well e soll d'Land illegal verlooss an eng Söldnerarméi opgesat hunn, fir de President Lansana Conté ze stierzen. Hie konnt deemno och net bei de Presidentewale vun 2003 kandidéieren, sou datt de Lansana Conté, och wéinst dem Boykott vun den Oppositiounsparteien, gutt 95,6 Prozent vun de Stëmme krut.

Bei der Presidentschaftswal 2010 huet den Alpha Condé nees kandidéiert an de 7. November am zweeten Tour géint den deemolege Premierminister Cellou Dalein Diallo gewonnen. Hie gouf den 21. Dezember 2010 als neie Staatspresident vereedegt.

Den 11. Oktober 2015 an den 18. Oktober 2020 gouf hien allkéiers bei de Presidentschaftswalen a säin Amt erëmgewielt.

De 5. September 2021 gouf et e Putsch géint de Regime vum Alpha Condé.

## Um Spaweck
Jeanne Dielman, 23 quai du commerce, 1080 Bruxelles

**Jeanne Dielman, 23, quai du Commerce, 1080 Bruxelles** ass e franséisch-belsche Film vun der Chantal Akerman aus dem Joer 1976. 
## Ëm wat geet et am Film?
De Film erzielt dräi Deeg aus dem Liewe vun der Wittfra Jeanne Dielman, déi zesumme mat hirem Jong zu Bréissel wunnt.

## Um Spaweck
* De Film op der IMDb
* De Film op Criterion
* Filmzentrale.de
Emile Moutrier

Den **Emile Moutrier**, gebuer den 29. Juni 1880 zu Mamer, a gestuerwen de 4. Oktober 1946 an der Stad Lëtzebuerg, war e lëtzebuergesche Veterinär.

Hien huet zu Zürich Déieremedezin studéiert. Nodeems hien de 6. Mee 1907 säi leschten Exame gepackt hat, huet hie sech nach am selwechte Joer zu Gréiwemaacher als Veterinär etabléiert. Den 9. Juli 1915 ass hie provisoresch fir dräi Joer Staatsveterinär fir de Kanton Gréiwemaacher ginn; seng definitiv Ernennung krut hien de 5. Juli 1918.

Vun 1921 bis 1945 war hien och nach *inspecteur de viandes* am Maacher Schluechthaus.

Wéi am Februar 1920 am Bësch tëscht Bierg (Gemeng Betzder) a Buchholz (Gemeng Fluessweiler) e Wollef erluecht ginn ass, huet den Emile Moutrier d'Déier ënnersicht a souguer eng Autopsie gemaach a sengersäits confirméiert, datt et sech wierklech ëm e Wollef an net ëm e Wollefshond gehandelt huet.

D'Obermosel-Zeitung huet de 7. Oktober 1946 e klengen Noruff op den Emile Moutrier publizéiert an u seng Zäit zu Gréiwemaacher erënnert.

## Literatur
* Massard, J.A., 2015. *Der Mythos vom letzten Wolf in Luxemburg. Der 1893 bei Olingen erlegte Wolf war nicht der letzte. Wölfe traten noch viel später als bisher angenommen in Luxemburg auf.* – Erweiterte Online-Version einer im November 2015 im “Lëtzebuerger Journal” (Nr. 258-260) veröffentlichten dreiteiligen Serie. http://massard.info/pdf/Wolf%201893_1920er_lang.pdf
* Theves, G., 1991. *Le Luxembourg et ses vétérinaires, 1790-1990.* Luxembourg, Arts et Livres, 310 S.
John Magufuli

Den **John Pombe Magufuli**, gebuer den 29. Oktober 1959, a gestuerwen de 17. Mäerz 2021 zu Dar es Salaam, war en tansanesche Politiker. Hie war Member vun der Chama Cha Mapinduzi.

De 25. Oktober 2015 gouf hien zum President vu Tansania gewielt an huet säin Amt de 5. November ugetrueden. De 25. Oktober 2020 gouf hien erëmgewielt.

Virdru war hie vun 1995 bis 2000 Delegéierten Aarbechtsminister, vun 2000 bis 2005 Aarbechtsminister, vun 2006 bis 2008 Minister fir ländlech Entwécklung a vun 2008 bis 2010 Landwirtschafts- a Fëschereiminister. Zënter 1995 war de Magufuli Deputéierten an der Nationalversammlung vun Tansania.

Als President huet hie sech ufanks fir e spuersame Budget a fir Korruptiounsbekämpfung agesat. No an no huet hie méi kontrovers Positioune ageholl: Géint Kontrazeptioun, oder dogéint datt jonk Fraen, déi e Kand kruten zeréck an d'Schoul dierften. Am kriddelegste ware seng Aussoen, COVID-19 wier net esou schlëmm a kéint mat engem Téi kuréiert ginn. Hien huet verbueden, Zuele vun Erkrankten ze publizéieren a säi Land kuerzerhand als 'COVID-fräi' deklaréiere gelooss. Am Mäerz 2021 gouf bekannt, datt hie selwer akut un där Kränkt erkrankt wier, an hien ass dunn och doru gestuerwen.

## Um Spaweck

* "Tansania: John Pombe Magufuli gewann Präsidentenwahl," op derstandard.at,
* BBC: Tanzania poll: John Magufuli of CCM defeats Edward Lowassa
Nursultan Nasarbajew

Den **Nursultan Ábishuly Nazarbaev** (cyrl: Нұрсұлтан Әбішұлы Назарбаев/Nursultan Äbischuly Nasarbajew; Russesch: Нурсултан Абишевич Назарбаев/Nursultan Abischewitsch Nasarbajew), gebuer de 6. Juli 1940 zu Tschemolgan, Kasachesch SSR, war vun 1990 bis 2019 der President vu Kasachstan a President vun der Partei Nur Otan. Hien huet d'Verfassung sou ëmännere gelooss, datt en ëmmer nees erëmgewielt konnt ginn.

2010 huet d'Parlament hien zum "Guide vun der Natioun" proklaméiert an him a senger Famill liewenslaang Immunitéit zougesprach.

Trotz alldeem gëtt hie vum Westen ëmgaachelt, well et a Kasachstan grouss Gas- a Pëtrolsreserve gëtt. Dës Ressourcë stinn ënnert der Kontroll vun enger klenger Elite. Oppositioun a politesch Géigner ginn ënnerdréckt, d'Medie ginn zum gréissten Deel vun Nazarbaev senger Duechter Dariga Nazarbaeva kontrolléiert.

Ë.&nbsp;a. géint den Nazarbaev a säin Eedem Timur Qulybaev gëtt zënter 2010 wéinst dem Verdacht op Geldwäsch enquêtéiert.

Op säin Uerder hi gouf d'Haaptstad vu Kasachstan vun Almaty op Astana verluecht.

Den 19. Mäerz 2019 huet hie säi Récktrëtt ugekënnegt, nodeems en den 21. Februar 2019 d'Regierung wéinst schlechten ekonomesche Resultater entlooss hat. Den 20. Mäerz gouf de President vum kasachesche Senat, Qasym-Jomart Toqaev als säin Nofollger vereedegt. Den Toqaev huet direkt d'Haaptstad Astana nom Nazarbaev an Nursultan ëmbenenne gelooss. Dëst gouf awer 2022 nees réckgängeg grmaach.

Den Nazarbaev ass mat der Sara Nazarbaeva bestuet, si hunn dräi Duechtern.

## Um Spaweck

* Offiziell Websäit (englisch)
* ''Nursultan Nasarbajew – Der Wolf von Astana'', FAZ Online, 20. August 2007.