Palindrom

E **Palindrom**, aus dem Griicheschen „*palíndromos*“ (= eppes wat hannerzeg leeft) ass e Wuert oder e Saz, dee vu vir oder vun hanne gelies d'selwecht bleift oder e Sënn ergëtt. D'Grouss- a Klengschreiwung, d'Wuertgrenzen oder d'diakritesch Zeechen (Apostroph, Accent, Tëppelcher, ...) kënnen awer ë. Ë. geännert ginn.

## Wuertpalindrom
E **Wuertpalindrom** ass e Wuert, dat vu lénks no riets oder vu riets no lénks dat selwecht Wuert ergëtt.

** Lëtzebuergesch Beispiller: **

* DVD
* ee (Form ouni *n* vun *een*)
* Ee
* elle (Form ouni *n* vun *ellen*)
* Enne (Form ouni *n* vun *Ennen*, der Méizuel vun *Enn*)
* gelleg
* Iddi
* Kajak
* mam
* Mam
* mmm
* Neen
* neien (vum Adjektiv *nei*)
* nennen
* Nennen
* Neyen (Familljennumm)
* ojo
* pap (Imperativ vum Verb *papen*)
* Pap
* Pop
* pup (Imperativ vum Verb *pupen*)
* Radar
* rar
* Rentner
* sees
* SMS
* SOS
* sos (Imparfait vu *soen *an der zweeter Persoun Eenzuel)
* tut (vum Verb *tuten*)
* Tut
* Uhu
* viv

** Lëtzebuergesch Beispiller ouni d'diakritesch Zeechen ze beuechten:**

* Ära
* ënne
* Ënne
* erënnere
* fënnef
* Lëmmel
* mëllem
* nëmmen
* Reeër
* réier
* Réier
* Rëpper
* Trëllert

** Däitsch Beispiller: **

* Anna
* Drehherd
* Ebbe
* hangnah
* Lagerregal
* Marktkram
* Neffen
* nun
* Otto
* Regallager
* Reittier
* Reliefpfeiler
* Rentner
* Retsinakanister
* stets
* Testset

** Franséisch Beispiller: **

* elle
* ère
* été
* ici
* non
* réifier
* ressasser (de längste Palindrom am Franséischen)
* rêver
* selles
* serres
* tôt

**Markennimm**

* *Ata* (Botzmëttel)
* *Axa *(Versécherungsgesellschaft)
* *Maoam* (Kamellen)
* *Omo* (Wäschmëttel)
* *Uhu* (Pech)
* *Viiv* (Spezifikatioun fir Multimedia-PCen)
* *Xemex* (Aueremark)

### Heteropalindrom
En **Heteropalindrom** ass eng speziell Form vun engem Anagramm an et ass e Wuert dat „vijenzeg“ oder „hannerzeg “ gelies, en anert sënnvollt Wuert erginn.

** Lëtzebuergesch Beispiller: **

* daf-fad
* Dar-Rad
* dee-Eed (dee: Form ouni *n* vun *deen*)
* Deel-Leed
* deem-Meed
* deits-Stied (deits: vum Verb *deiten*)
* ee-Ee
* Fa-Af (Fa: Museksnout)
* fak-kaf (fak: vum englesche Verb *faken*)
* Fal-Laf
* fal-laf
* Far-raf
* Feel-Leef (Feel: vum Ausdrock *an der Feel sinn*; Leef: Méizuel vu *Laf*)
* fees-Seef (fees: vum Verb *feeën*)
* Feiler-Relief
* Feil-lief
* frot-Torf
* Gal-Lag
* genee-eeneg
* Gras-Sarg
* Kap-Pak
* knat-Tank
* Koma-Amok
* La-al (La: Museksnout)
* Lage-egal (Lage: Form ouni *n* vu *Lagen*, der Méizuel vun *Lag*)
* Lager-Regal
* lees-Seel
* leits-stiel 
* lues-Suel 
* ma-am
* Mees-Seem(Mees: e Vull; Seem: Méizuel vu *Sam*)
* Mier-Reim
* Mos-Som (Mos: Variant vu *Moos*)
* nee-een
* nees-seen
* neier-Reien
* Nenne-Ennen
* Nenner-rennen
* Neon-noen
* ni-in
* Nu-un
* Par-Rap
* Part-Trap
* Re-er (Re: Museksnout; er: Personalpronomen)
* Rei-ier
* reits-Stier
* reit-Tier
* reiz-zier
* Reiz-Zier
* renne-Enner
* Ris-Sir
* sav-Vas (sav: vum englesche Verb *saven*)
* se-es (se: Personalpronomen; es: Indefinitpronomen)
* Sie-eis
* trei-iert
* tut-Tut
* zu-Uz

 **Däitsch Beispiller: **

* die-Eid
* Gras-Sarg
* Nebel-Leben
* Neger-Regen

** Franséisch Beispiller: **

* mon-nom

## Sazpalindrom
Bei engem **Sazpalindrom** bleift de ganze Saz dee selwechten, egal ob e vu vir no hannen oder vun hannen no vir gelies gëtt. E Sazpalindrom kann esouguer aus e puer Sätz bestoen. Et gëtt souguer Gedichter a Palindromform.

** Däitsch Beispiller:** 
* Ein Neger mit Gazelle zagt im Regen nie.
* Eine treue Familie bei Lima feuerte nie.
* Geist ziert Leben, Mut hegt Siege, Beileid trägt belegbare Reue, Neid dient nie, nun eint Neid die Neuerer, abgelebt gärt die Liebe, Geist geht, umnebelt reizt Sieg. (Autor: Herbert Pfeiffer)
* Lesen Esel?
* Sei lieb – nebenbei lies!
* Vitaler Nebel mit Sinn ist im Leben relativ.

** Franséisch Beispiller: **
* Esope reste ici et se repose.
* Élu par cette crapule.
* Engage le jeu, que je le gagne.
* Émile nu a une lime.
* Tu l'as trop écrasé César ce Port-Salut.
* Tu l'as trop écrasé César ce Port-Salut.
## Kuckt och
* Anagramm
* Ananym

## Literatur

* Luc Marteling, „Op der Sproochespillplaz“ an: Die Warte 26|2658 (S. 2-3), Luxemburger Wort vum 16. Juli 2020

## Um Spaweck
* Eng däitschsproocheg Lëscht mat Palindromen
* Dee längsten englesche Palindrom
* E Palindrom-Comic

* Quell vun de meeschte lëtzebuergesche Beispiller: Marteling L., „Op der Sproochespillplaz“ (kuckt: Um Spaweck)