open-index/open-wikipedia-markdown huggingface dataset:
Béischten

***Béischten*** ass e Roman a Lëtzebuerger Sprooch vum Jemp Schuster, deen am Oktober 2023 bei Kremart Editions erauskoum.

## Ëm wat geet et am Roman?
Kromber, en Duerf am Éislek wärend der Zäit vun der däitscher Besatzung am Zweete Weltkrich: De Felix Drenger gëtt 1942 zwangsrekrutéiert a kënnt net méi zréck. Hien hannerléisst seng Fra Anni, an d'Milli, hir Duechter, déi nach net gebuer war, wéi en agezu gouf. D'Anni huet et ëmmer méi schwéier am Stot vun der Famill, wou et abestuet gouf. E puer Joer méi spéit, nom Krich, verschwënnt de Leo, e Bouf vun 13 Joer, ouni eng Spuer ze hannerloossen. Verschidde Leit am Duerf schénge méi ze wëssen, wéi se soen...

Den Titel "Béischten" bezitt sech dem Auteur no net just op Véi, ma virun allem och op déi *zweebengesch Béischten*, verschidde Leit, déi wéinst hirem Behuelen, verdénge sou genannt ze ginn.
## Rezensioun
* Sophie Modert: ''Näischt ass, wéi et schéngt''. In: Tageblatt, 09/10.12.2023, S. 11.
*Am *Lëtzebuerger Land* schreift d'Claire Schmartz:
*"Roueg erzielt, fokusséiert op d’Haaptfiguren, ass et e gelongene Portrait vun enger bestëmmter Zäit an iwwert den Alldag um Duerf, deem seng Awunner an Awunnerinne virsichteg, awer grëndlech analyséiert ginn."*

## Literatur
The Revolt of Mamie Stover (Film)

**The Revolt of Mamie Stover** ass en US-amerikanesche Film vum Raoul Walsh aus dem Joer 1957 nom Buch mam selwechten Numm vum William Bradford Huie.

## Ëm wat geet et am Film?

## Um Spaweck
I vampiri

** I vampiri** ass en italieenesche Film vum Riccardo Freda a Mario Bava aus dem Joer 1957.

## Ëm wat geet et am Film?
Am Joer 1957 ginn zu Paräis d'Läiche vu jonke Fraen, all mat der selwechter Bluttgrupp, fonnt… 

## Um Spaweck
Die Letzten werden die Ersten sein

**Die Letzten werden die Ersten sein** ass en däitsche Film vum Rolf Hansen aus dem Joer 1957 nom Roman *The First and the Last* vum John Galsworthy.

## Ëm wat geet et am Film?

## Um Spaweck
Vier Mädels aus der Wachau

**Vier Mädels aus der Wachau** ass en éisträichesche Film vum Franz Antel aus dem Joer 1957.

## Ëm wat geet et am Film?

## Um Spaweck
Fuhrmann Henschel (Film 1956)

**Fuhrmann Henschel** ass en éisträichesche Film vum Josef von Báky aus dem Joer 1956 nom Theaterstéck mam selwechten Numm vum Gerhart Hauptmann.

## Ëm wat geet et am Film?
De Wilhelm Henschel huet Problemer a sengem Betrib, dernieft ass seng Fra schwéierkrank. Hien engagéiert d'Hanne als Mod fir him am Stot ze hëllefen…

## Um Spaweck
Toward the Unknown

**Toward the Unknown**  ass en US-amerikanesche Film vum Mervyn LeRoy aus dem Joer 1956.

## Ëm wat geet et am Film?
De Major Lincoln Bond versicht nom Koreakrich  als Testpilot an der Arméi ënnerzekommen.

## Um Spaweck
Rafles sur la ville

**Rafles sur la ville**  ass e franséische Film vum Pierre Chenal aus dem Joer 1958 no engem Roman vum Auguste Le Breton.

## Ëm wat geet et am Film?

## Um Spaweck
Martine Kemp

D**'Martine Kemp**, gebuer den 8. Juli 1994 an der Stad Lëtzebuerg, ass eng lëtzebuergesch Europapolitikerin (CSV).

## Formatioun a Karriär
No hirer Première um Fieldgen huet si op der Uni vu Wien e Bachelor a Sozialwëssenschaft gemaach an duerno op der Technescher Universitéit zu Darmstadt e Master als Verkéiersingenieur.

Si huet zanter 2021 bis zum Moment vum Wiessel an d'EU-Parlament fir de Service Circulation vun der Stad Lëtzebuerg geschafft, eng Plaz, dee se wéinst Inkompabilitéit mat hirem Mandant huet missen opginn. 

## Politesch Karriär
D'Martine Kemp gouf mat 16 Joer Member vun der Chrëschtlech Sozialer Jugend (CSJ), wou si 2023 Vizepresidentin ass. Si ass och Sekretärin vun der CSV fir international Affären.

Bei de Wale fir d'Europäescht Parlament am Joer 2019 war si déi Drëttgewielt op der Lëscht vun der CSV an déi Fënneftgewielt am Ganzen (si krut 39.654 Stëmmen), gouf awer net direkt an d'Europäescht Parlament gewielt. Si ass dunn de 24. Oktober 2023 fir de Christophe Hansen als eng vun de sechs Lëtzebuerger Europadeputéiert an d'EU-Parlament nogeréckelt, nodeems den Hansen säin Europamandat néiergeluecht hat, well hien als Kandidat bei de Chamberwale vum 8. Oktober 2023 am Bezierk Norden an d'Chamber gewielt gi war.

Nodeems si bei den Europawalen 2024 net direkt erëmgewielt gouf, goung si zeréck bei d'Stad schaffen, bis se den 2. Dezember 2024 op en Neits Europadeputéiert gouf, andeems s'alt nees fir de Christophe Hansen nogeréckelt ass, deen een Dag éischter Member vun der Europäescher Kommissioun gi war.

Si ass d'Sëschter vun der Françoise Kemp.

## Kuckt och
* Lëscht vun de lëtzebuergeschen Europadeputéierten

## Um Spaweck

* Fiche um Site vum Europäesche Parlament.
* Jeannot Ries:  "Nei EU-Deputéiert Martine Kemp - 'Lëtzebuerg an Europa weiderbréngen'." rtl.lu, 18.10.2023.
* Invité vun der Redaktioun (30. Oktober) Interview mat der Martine Kemp iwwer hir Missioun als Europadeputéiert. op play.rtl.lu, 30.10.2023.
Cenoceras rumelangense

***Cenoceras rumelangense*** ass eng ausgestuerwen Aart aus der Famill vun den Nautilussen.

Dat bis ewell weltwäit gréisst Fossil vun där Aart (61&nbsp;cm Duerchmiesser) gouf am Steebroch *Berenskaul* bei Rëmeleng fonnt.

Den Holotyp gëtt am Naturmusée versuergt.

## Literatur
* Philipp Michel: "Gestatten, 'Cenoceras rumelangense'." *Tageblatt* Nr. 236, 110. Jg., 11.10.2023, S.19.
Vanna Solofrizzo

D**'Vanna Solofrizzo**, gebuer als **Vanna-Renée-Adèle-Léonie Solofrizzo** den 19. Abrëll 1930 zu Bibanga bei Katanda am Belsche Kongo, a gestuerwen de 4. Mee 2024, war eng lëtzebuergesch Molerin. Si gëtt och als *Vanna-Renée Solofrizzo* opgelëscht.

D'Vanna Solofrizzo war d'Duechter vum Gennaro Solofrizzo an der Theresia Clara Clivio, allebéid aus Italien. Si gouf am Belsche Kongo gebuer, ass awer an der Stad opgewuess. Hir Mamm, déi als jonkt Meedchen op Lëtzebuerg geplënnert ass, huet do fir méi wéi 35 Joer Italieenesch geléiert, hire Papp huet mat Victoria Arduino Kaffismaschinne gehandelt. D'Solofrizzo war an der Handwierkerschoul an der Stad, wou si Skulpturunterrecht vum Lucien Wercollier krut a beim Jean-Pierre Calteux a Josy Meyers mole geléiert huet. Si huet vun 1948 an Italie studéiert, uganks an der Accademia di Belle Arti (1948-1951) zu Roum an duerno an der Accademia di Brera zu Mailand (1952). 1958 krut si den Dr Racheli Vélo Stipendium vun der International Federation of University Women, deen et hir erméiglecht huet fir hir Ausbildung um Istituto Centrale dei Restauro (1958–1960) zu Roum weiderzemaachen.

Si huet figurativ Landschaften, Nuen, Portraiten an Nature-mortë gemoolt, gravéiert a gezeechent. Si war Member vun der Kënschtlervereenegung Cercle artistique de Luxembourg, wou si vun 1952 bis 1965 an de Salonen ausgestallt huet. Si huet och an der Galerie Wierschem (1957) ausgestallt. 1966 huet si Lëtzebuerg um Salon européen des femmes-peintres zu Nanzeg vertrueden, zesumme mat der Triny Beckius, Georgette Beljon, Monique Brackel, Solange Frégnac, Thérèse Frégnac, Josée Gloden, Nina Grach-Jascinsky, Marie-Ange Heiden, Christiane Heinen, Huguette Heldenstein, Erny Heuertz, Loulou Heuertz, Valérie Kuborn, Ger Maas, Hélène Meer, Marie-Jeanne Molitor, Irène Nadler, Germaine Spiesse a Lily Unden.

D'Solofrizzo krut 1961 d'lëtzebuergesch Nationalitéit. Si war Sekretärin an der Chancellerie vun der Lëtzebuerger Ambassade zu Roum a méi spéit d'Privatsekretärin vun der Groussherzogin Joséphine-Charlotte.

## E puer Wierker
*1947 Illustratiounen fir e Kannerkalenner.
*1950 Illustratiounen fir *Das Lichtebengelchen* vum Hélène Fournelle. Lëtzebuerg: Sankt Paulus-Druckerei.
*1950 Illustratiounen fir *Fir d'e'scht an d'Oktav* vum Hélène Fournelle. Lëtzebuerg: Sankt Paulus-Druckerei.

## Kuckt och
* Lëscht vu lëtzebuergesche Konschtschafenden
Rita Reining

D**'Rita Reining**, gebuer als **Anna Margaretha Reining** den 30. Abrëll 1888 an der Stad Lëtzebuerg, an och do gestuerwen den 19. Mäerz 1963, war eng lëtzebuergesch Sculptrice.

D'Rita Reining war d'Duechter vum Industriellen Niels Christian Wilhelm Reining a der Catharina Magdalena Burger. Si huet op der Münchener Konschtakademie studéiert. 1920 huet si den Ingenieur Marcel Thomas (1879-1961) vu Stroossbuerg bestuet.

Si huet Skulpturen aus Holz, Gips an Terracotta gemaach a Keramik gemoolt. Si war Member vum *[[Cercle artistique de Luxembourg]]* an huet vun 1914 bis 1927 op den alljärleche Salonen vum CAL ausgestallt. No hirer Participatioun am Salon 1917 war d'Rezensentin vum *[[Luxemburger Wort]]* der Meenung: „*Rita Reining wird eines Tages der Skulptur in unserm Land neue Wege und Ziele zeigen“*. 1923 huet si mat enger Rei Lëtzebuerger Kënschtler zesummegeschafft, dorënner d'Sculpteuren Claus Cito a Jean-Baptiste Wercollier, déi um Salon zu Nanzeg ausgestallt hunn.

D'Rita Reining ass am Alter vu 74 Joer gestuerwen.

## Kuckt och
* Lëscht vu lëtzebuergesche Konschtschafenden
Joseph Oth

De **Joseph Oth**, gebuer de 14. Oktober 1877 zu Habscht, a gestuerwen de 7. Mäerz 1955 zu Dikrech, war e lëtzebuergesche Professer a Moler.

De Joseph Oth war de Jong vum Schräiner Michel Oth a vun der Marie Lamock. No der Beruffsschoul zu Karlsruhe huet hien op der Académie royale des beaux-arts zu Bréissel an op der Konschtakademie vu München studéiert. Hie gouf *Maître de dessin* an 1924 *Professeur de dessin* am Dikrecher Kolléisch ernannt an e gouf 1939 pensionéiert.

Hien huet ënner anerem Landschaften an Ueleg an Aquarell gemoolt. Den Oth war Member vun der Kënschtlervereenegung Cercle artistique de Luxembourg, wou hie vun 1914 bis 1954 am Cercle sengen alljärleche Salonen ausgestallt huet. Am Salon 1917 huet d'staatlech Kommissioun fënnef Biller vum Oth, Dominique Lang, Henri Rabinger, Joseph Strock an André Thyes kaaft.

De Joseph Oth ass no enger kuerzer Krankheet am Alter vu 77 Joer gestuerwen.

## Gielercher
* 

## Kuckt och
* Lëscht vu lëtzebuergesche Konschtschafenden
Irène Nadler

D**'Irene Helena** (**Irène**) **Treinen-Nadler**, gebuer den 20. Februar 1921 zu Lëntgen, ass eng lëtzebuergesch Molerin.

D'Irène Nadler ass d'Duechter vum Fierwer Robert Nadler an der Walburga Rettinger. Hir kënschtleresch Ausbildung krut si zu Tréier an an enger Rei vun Atelieren. 1946 huet si sech mam Dokter Joseph Treinen bestuet.

D'Nadler huet realistesch Landschafte gemoolt, Vuë vun Häfen an Nature-morten. Si war Member vun der Kënschtlervereenegung Cercle artistique de Luxembourg (CAL), wou si vun 1946 bis 1963 bei den alljärleche Salone matgemaach huet. 1955 huet si op der 3. Biennale zu São Paulo ausgestallt. De Konschtkritiker Joseph-Émile Muller huet am Katalog geschriwwen, datt si sech an änleche Sphären wéi de Klee beweegt. 1966 huet si Lëtzebuerg um *Salon européen des femmes-peintres* zu Nanzeg vertrueden, zesumme mat der Triny Beckius, Georgette Beljon, Monique Brackel, Solange Frégnac, Thérèse Frégnac, Josée Gloden, Nina Grach-Jascinsky, Marie-Ange Heiden, Christiane Heinen, Huguette Heldenstein, Erny Heuertz, Loulou Heuertz, Valérie Kuborn, Ger Maas, Hélène Meer, Marie-Jeanne Molitor, Vanna Solofrizzo, Germaine Spiesse a Lily Unden.

## Kuckt och
* Lëscht vu lëtzebuergesche Konschtschafenden
Roger Meyrath

De **Roger Meyrath**, gebuer 1915, a gestuerwen 2009, war e lëtzebuergesche Moler.

Hie war de Jong vum Eisebunnsaarbechter Jacques Meyrath an der Thérèse Petit. Hien huet jorelaang a verschiddene Posten an der Steier- an Akziseverwaltung geschafft. 1940 huet hien d'Henriette Katharina Heirend bestuet, si haten zwee Kanner. D'Famill huet ënner anerem zu Beetebuerg, Ettelbréck, Veianen, Biebereg, an der Stad an zu Biwer gewunnt.

De Roger Meyrath krut seng artistesch Ausbildung an Owescoursë vum Pierre Blanc an am Atelier vum Jean Schaack. Hie war Member vum Cercle artistique de Luxembourg (CAL) an huet vun 1948 un am CAL sengen alljärleche Salonen ausgestallt. Hien huet seng Wierker op Ausstellungen zu Lëtzebuerg an am Ausland gewisen an hat Eenzelausstellungen zu Flatzbuer (1980), am Fënsterdall (1987) an an der *Galerie St Michel* an der Stad (1988).

## Auszeechnungen
*1963 1. Präis Salon international des finances, Antwerpen
*1969 Sëlwermedail Prix Victor Chocquet, Vichy
*1975 1. Präis Salon international des finances, Paräis
*1979 1. Präis bei der Molerei- a Fotoausstellung organiséiert vun der Fisc-Art an der Galerie Wierschem, Lëtzebuerg
*1988 2. Präis Salon des arts et loisirs, Esch-sur-Alzette
*1995 Prix Joseph Bech, Luxembourg

## Kuckt och
* Lëscht vu lëtzebuergesche Konschtschafenden
Hélène Meer

D**'Hélène Meer**, gebuer als **Hélène Marie Marguerite Meer** de 4. Juli 1905 zu Déifferdeng, a gestuerwen de 25. Juli 1990 zu Arès a Frankräich, war eng lëtzebuergesch Molerin.

## Liewen an Aarbecht
D'Hélène Meer war d'Duechter vum Metzler Pierre Meer an der Clementine Adam. Si huet hir Kandheet zu Esch-Uelzecht verbruecht. D'Prinzipie vum Zeechnen a Molen huet si beim Henri Rabinger a beim Josy Meyers geléiert. Nom Zweete Weltkrich gouf si op der Académie royale des beaux-arts zu Bréissel, vum Léon Devos, a vun 1951 un op der Académie de la Grande Chaumière zu Paräis, vum Édouard Mac-Avoy ausgebilt. Si huet de Komponist Lucien Ludwig (1899-1981) bestuet, dee Generalinspekter vun de Versécherungsgesellschafte Le Foyer a La Prévoyance war.

D'Hélène Meer huet ënner anerem Blummen, Nature-morten a Portraite gemoolt. Si war Member vum Kënschtlerveräin *[[Cercle artistique de Luxembourg]]* (CAL) an huet vun 1937 bis 1970 op den alljärleche Salonen vum CAL ausgestallt. Si war an den 1960er Jore Member vum Verwaltungsrot vum CAL . Si huet zu Lëtzebuerg an am Ausland ausgestallt. Zu Lëtzebuerg hat si Eenzelausstellungen an der *Galerie Wierschem* (1941), an der *Galerie Bradtké* (1950-1951) an an der *Galerie municipale d'art* zu Esch (1961). 1966 huet si Lëtzebuerg um Salon européen des femmes-peintres zu Nanzeg vertrueden, zesumme mat der Triny Beckius, Georgette Beljon, Monique Brackel, Solange Frégnac, Thérèse Frégnac, Josée Gloden, Nina Grach-Jascinsky, Marie-Ange Heiden, Christiane Heinen, Huguette Heldenstein, Erny Heuertz, Loulou Heuertz, Valérie Kuborn, Ger Maas, Marie-Jeanne Molitor, Irène Nadler, Vanna Solofrizzo, Germaine Spiesse a Lily Unden.

D'Hélène Meer ass kuerz no hirem 85. Gebuertsdag gestuerwen.

## Auszeechnungen
*1955 Grand prix international de la peinture, Deauville
*1955 Goldmedail vun der Stad Paräis

## Kuckt och
* Lëscht vu lëtzebuergesche Konschtschafenden
Valérie Kuborn

D**'Valérie Kuborn**, gebuer als **Maria Cécile Valérie Kuborn** den 8. Januar 1901 zu Wolz, a gestuerwen de 25. Oktober 1991 an der Stad Lëtzebuerg, war eng lëtzebuergesch Molerin.

Si war d'Duechter vum Nottär Paul Kuborn an der Bertha Koch. Nodeems de Papp 1910 eng Plaz an der Stad krut, ass d'Famill duer geplënnert.

D'Valérie Kuborn krut Zeechen- (1916) a Molcoursen (1919-1921) vum Pierre Blanc gradewéi och Coursen zu Luzern (1917) a Genf (1918). 1925 huet si den Ingenieur Alphonse Diederich vu Rodange (1885-1960) bestuet. Méi spéit huet d'Valérie Kuborn hir artistesch Ausbildung virugefouert. 1950 ass si op Paräis geplënnert, wou si op der Académie de la Grande-Chaumière ënner anerem als Studentin beim Ossip Zadkine, Edouard Goerg a Charles Picart Le Doux studéiert huet. 1954 huet si am Atelier vum Moler André Lhote geschafft an ass dat Joer an d'Académie Julian gewiesselt.

D'Valérie Kuborn huet ënner anerem Blummen an Nature-mortë gemoolt. Si war Member vum *[[Cercle artistique de Luxembourg]]* (CAL) an huet vun 1957 bis 1963 am Cercle sengen alljärleche Salonen ausgestallt. Si huet an den 1960er Joren e puermol um Belvédère zu Beefort ausgestallt. 1966 huet si Lëtzebuerg um Salon européen des femmes-peintres zu Nanzeg vertrueden, zesumme mat der Triny Beckius, Georgette Beljon, Monique Brackel, Solange Frégnac, Thérèse Frégnac, Josée Gloden, Nina Grach-Jascinsky, Marie-Ange Heiden, Christiane Heinen, Huguette Heldenstein, Erny Heuertz, Loulou Heuertz, Ger Maas, Hélène Meer, Marie-Jeanne Molitor, Irène Nadler, Vanna Solofrizzo, Germaine Spiesse an der Lily Unden.

D'Valérie Kuborn ass am Alter vun 90 Joer gestuerwen.

## Kuckt och
* Lëscht vu lëtzebuergesche Konschtschafenden
Josée Gloden

D**'Josephine**, genannt **Josée Gloden**, gebuer de 5. August 1914 zu Conter, a gestuerwen de 17. Januar 1998 an der Stad Lëtzebuerg, war eng lëtzebuergesch Molerin. Si war d'Duechter vum Bauer Nicolas Gloden an der Catherine Fohl.

D'Josée Gloden huet beim Carin Meyers-Urban geléiert a si huet haaptsächlech Blummen a Landschaften an der Aquarell-Technik gemoolt. Si war Member vum Kënschtlerverband Cercle artistique de Luxembourg (CAL) an huet vun 1952 bis 1960 am CAL sengen alljärleche Salonen ausgestallt. Si hat Eenzelausstellungen am Auditorium zu Arel (1955), am Ettelbrécker Stadhaus (1956), an der *Galerie Bradtké* (1963, 1968, 1970) an an der *Galerie Wierschem* (1975, 1980). 1966 huet si Lëtzebuerg um Salon européen des femmes-peintres zu Nanzeg vertrueden, zesumme mat der Triny Beckius, Georgette Beljon, Monique Brackel, Solange Frégnac, Thérèse Frégnac, Nina Grach-Jascinsky, Marie-Ange Heiden, Christiane Heinen, Huguette Heldenstein, Erny Heuertz, Loulou Heuertz, Valérie Kuborn, Ger Maas, Hélène Meer, Marie-Jeanne Molitor, Irène Nadler, Vanna Solofrizzo, Germaine Spiesse an der Lily Unden.

D'Josée Gloden ass 1998 am Alter vu 97 Joer gestuerwen.

## Auszeechnunge
* 1955 Éierendiplom um Salon international, Paräis
* 1962 Goldmedail vun der Stad Paräis

## Kuckt och
* Lëscht vu lëtzebuergesche Konschtschafenden
Georgette Beljon

D**'Georgette Beljon**, gebuer als **Georgette Marguérithe Paulette Beljon** den 23. November 1916 zu Wolz, a gestuerwen den 3. Dezember 2006 an der Stad Lëtzebuerg, war eng lëtzebuergesch Sculptrice, Molerin, Philologin a Philosophin.

## Liewen an Aarbecht
D'Georgette Beljon war d'Duechter vum Zänndokter Johann (Jean) Beljon an der Catharina Berg. 

Si huet hir Schoul an der Sainte Sophie an der Stad Lëtzebuerg gemaach an huet zu Lëtzebuerg, München a Paräis Philologie studéiert. 1940 krut si hiren Doktorat a Philosophie a Philologie. Am Escher Meedercherslycée huet si 1944 bis1955 Franséisch, Däitsch a Latäin enseignéiert a vun 1955 u war si Professesch am Stater Meedercherslycée - dem spéidere Lycée Robert-Schuman. Si gouf den 1. Januar 1977 pensionéiert.

Nieft hirer Aarbecht huet d'Georgette Beljon sculptéiert a gemoolt. Si krut hir artistesch Ausbildung wärend Openthalter an Italien. 1966 huet si Lëtzebuerg um Salon européen des femmes-peintres zu Nanzeg vertrueden, zesumme mat der Triny Beckius, Monique Brackel, Solange Frégnac, Thérèse Frégnac, Josée Gloden, Nina Grach-Jascinsky, Marie-Ange Heiden, Christiane Heinen, Huguette Heldenstein, Erny Heuertz, Loulou Heuertz, Valérie Kuborn, Ger Maas, Hélène Meer, Marie-Jeanne Molitor, Irène Nadler, Vanna Solofrizzo, Germaine Spiesse an der Lily Unden. Si hat ënner anerem Eenzelausstellungen an der *Galerie Bradtké* an huet Konschtartikelen an den Zäitschrëften *Academia* a *[[Galerie (Zäitschrëft)|Galerie]]* publizéiert.

D'Georgette Beljon ass am Alter vun 90 Joer gestuerwen. Fënnef Joer méi spéit koum posthum *Pathologie d'une cure* eraus, e Roman, deen aus verschiddenen Notizze besteet, déi si ufanks der 1960er Jore wärend engem Openthalt an enger Privatklinik zu Bad Sandberg gemaach huet. D'Buch ass eng Sammlung vun hiren existenziellen Iwwerleeungen, Erënnerungen an Anekdoten aus dem Liewen an der Privatklinik.

## E puer Wierker
* 1966 Gratulatiounskaarten, Serie vun aacht gezeechente Kaarte fir d'Kannerduerf.
* 2011 *Pathology d'une cure*, Roman.

## Kuckt och
* Lëscht vu lëtzebuergesche Konschtschafenden
Many Arnold-Leurs

D**'Many Arnold-Leurs**, gebuer als **Madeleine Susanne Catherine Leurs** de 5. Mäerz 1920 an der Stad Lëtzebuerg, a gestuerwen den 29. Dezember 2013, war eng lëtzebuergesch Molerin.

D'Many Leurs war eng Duechter vum Schlässer August Leurs a vun der Susanne Müller. Hir kënschtleresch Ausbildung krut si an enger Rei Atelieren an der Stad an huet e Cours an der Académie de la Grande Chaumière zu Paräis gemaach. D'Many Leurs war mam Dokter Georges Arnold (1920-2018) bestuet, mat deem si zwee Meedercher hat.

D'Many Leurs huet expressionistesch Blummenarrangementer gemoolt, vun 1960 un huet si ugefaange méi abstrakt ze schaffen an huet ënner anerem Landschafte gemoolt. Si war Member vum Kënschtlerveräin Cercle artistique de Luxembourg an huet vun 1956 un am Cercle sengen alljärleche Salonen ausgestallt.

D'Many Arnold-Leurs ass am Alter vun 93 Joer gestuerwen.

## Kuckt och
* Lëscht vu lëtzebuergesche Konschtschafenden
Kemp

**Kemp** ass de Familljennumm vun ë.&nbsp;a. dëse Persounen:

* Alphonse Kemp (1872-1950), lëtzebuergeschen Architekt; 
* Gustave "Gusty" Kemp) (1917-1948), lëtzebuergesche Foussballspiller;
* Marc Kemp (* 1981), lëtzebuergeschen Handballspiller;
* Marc Kemp (* 1960), lëtzebuergesche Liichtathleet;
* Martine Kemp (* 1994), lëtzebuergesch Politikerin;
* Nancy Kemp-Arendt (* 1969), lëtzebuergesch Sportlerin a Politikerin:
* Paul Kemp (1896-1953), däitsche Schauspiller;
* Paul Kemp (1930), lëtzebuergesche Foussballspiller;
* Paul Kemp, lëtzebuergesche Basketballspiller;
* Pierre Kemp, (1841-1895), lëtzebuergeschen Architekt;
* Théo "Tit" Kemp (1931-2010),  lëtzebuergesche Foussballspiller;
* Willy Kemp, (1925-2021), lëtzebuergesche Vëlossportler;
* Yves Kemp, (* 1961), lëtzebuergesche Physiker
Long

D**'Long** (lat.: *Pulmo*; gr.: πνεύμων *pneumon*) ass e liewenswichtegt Organ am Ootmungssystem vun de meeschte Wierbeldéieren, déi um Land wunnen, a vun e puer Fëschaarten. Am mënschleche Kierper spille si eng entscheedend Roll beim Austausch vu Sauerstoff a Kuelendioxid. De Mënsch huet zwou Longen, déi als **Longeflilleke** bezeechent ginn.

Longe si schwampaarteg Strukturen, déi beim Mënsch am Broschtkuerf leien.

## Anatomie vun der Long beim Mënsch
D'Long ass an zwee verschidden Ofschnëtter ënnerdeelt, de rietsen an de lénkse Longeflillek, déi dann erëm a Läppercher (*Lobi*) ënnerdeelt sinn. Déi riets Long huet dräi Läppercher, déi lénks zwee, esou datt se gutt an de Broschtkuerf passt.

D'Longe si vun enger Membran ëmschloss, dem Broschtfell (*Pleura*), dat eng reiwungsfräi Beweegung am Broschtkuerf wärend der Ootmung erméiglecht.

Si si just een Deel vum Ootmungssystem, zu deem och d'Luftröre (*Trachea*), de Bronchialsystem (Bronchien a Bronchiolen) an d'Longebleesercher (*Alveoli*) zielen. D'Luftröre deelt sech an d'Bronchien, kleng Verzweigungen, déi sech iwwer d'ganz Long ausdeenen. Déi klengst vun deene Verzweigunge sinn d'Bronchiolen. Um Enn vun de Bronchiolen hänke winzeg Loftsäck, d'Longebleesercher, déi fir de Gasaustausch mat dem Bluttkreeslaf verantwortlech sinn.

## Funktioun
D'Haaptfunktioun vun der Long ass d'Ootmung. Beim Anootme gëtt Sauerstoff aus der Loft an d'Longe gesaugt, wou e vum Bluttkreeslaf opgeholl gëtt. Gläichzäiteg gëtt Kuelendioxid, en Offallproduit vum Zellstoffwiessel, aus dem Bluttkreeslaf ausgestouss an an d'Atmosphär ausgeotemt. Dësen Austausch ass essentiel, fir de Kierper mat dem Sauerstoff ze versuergen, dee fir d'Energieproduktioun néideg ass, a fir de Kuelendioxid ze eliminéieren an esou de richtegen pH-Wäert vum Blutt oprecht ze erhalen.

D'Long spillt och eng entscheedend Roll bei der Ventilatioun, dem mechaneschen Prozess vun der Ootmung. Beim Anootmen zéie sech d'Zwerchfell (*Diaphragma*) an d'Tëscherëppemuskelen (*Musculi intercostales*) zesummen, wouduerch sech d'Broschthiel (*Cavitas thoracis*) ausdeent an d'Loft an d'Longe gesaugt gëtt. Beim Ausootmen entspane sech déi Muskelen, soudatt d'Loft ausgestouss ka ginn.

## Krankheeten a Stéierungen
D'Gesondheet vun der Long ass entscheedend fir dat allgemengt Wuelbefanne vum Liewewiesen. Verschidde Krankheeten a Stéierunge kënnen dat liewenswichtegt Organ beanträchtegen. Dozou zielen ënner anerem den Asthma, de Longekriibs, d'Longenentzündung an d'Longefibrose.

## Biller

PferdeLunge voll.jpg|D'Longe vun engem Päerd, wa se voll Loft sinn...
PferdeLunge leer.jpg|... a wa se eidel sinn
 

## Um Spaweck
Longen

**Longen** ass eng Uertsgemeng op der Musel am Landkrees Tréier-Saarburg a Rheinland-Pfalz. Se gehéiert zu der Verbandsgemeng Schweich op der Réimescher Wäistrooss.

## Geographie
Longen läit op der Musel flossof vun Tréier um Fouss vum Mehringer Bierg, dee mat 418&nbsp;m ee vun den héchste Muselbierger ass.

D'Nopeschgemenge si Schweich a Mehring an déi Säit der Musel leie Riol a Longuich.

## Geschicht

## Kuckeswäertes

### Wéngerten a Wäilagen
* *Zellerberg*, haaptsächlech mat Riesling ugebaut.

## Literatur
* Ernst Wackenroder: *Die Kunstdenkmäler der Rheinprovinz.* Band 15, Abt. 2. L. Schwann, Düsseldorf 1936 (*Die Kunstdenkmäler des Landkreises Trier*), Nachdruck vom Verlag der Akademischen Buchhandlung Interbook, Trier 1981, S.&nbsp;218–219.

## Um Spaweck

* Uertsgemeng Longen op der Websäit vun der Verbandsgemeng Schweich
Louise Glück

D**'Louise Elisabeth Glück**, gebuer den 22. Abrëll 1943 zu New York City, a gestuerwen den 13. Oktober 2023 zu Cambridge, am Massachusetts, war eng US-amerikanesch Lyrikerin an Essayistin. Si gouf  2020 mam Nobelpräis fir Literatur ausgezeechent.

## Liewen

## Publikatiounen (Auswiel)
### Originalausgaben
* *Firstborn.* The Ecco Press, New York 1968.
* *The House on Marshland.* The Ecco Press, New York 1975.
* *Descending Figure.* The Ecco Press, New York 1980.
* *The Triumph of Achilles.* The Ecco Press, New York 1985.
* *Ararat.* The Ecco Press, New York 1990.
* *The Wild Iris.* The Ecco Press, New York 1992.
* *Proofs and Theories: Essays on Poetry.* The Ecco Press, New York 1994.
* *The First Four Books of Poems.* The Ecco Press, New York 1995.
* *Meadowlands.* The Ecco Press, New York 1996.
* *Vita Nova.* The Ecco Press, New York 1999.
* *The Seven Ages.* The Ecco Press, New York 2001.
* *Averno.* Farrar, Straus and Giroux, New York 2006.
* *A Village Life.* Farrar, Straus and Giroux, New York 2009.
* *Poems: 1962–2012.* Farrar, Straus and Giroux, New York 2013.
* *Faithful and Virtuous Night.* Farrar, Straus and Giroux, New York 2014.
* *American Originality: Essays on Poetry.* Macmillan, New York 2017.
* *Winter Recipes from the Collective.* Farrar, Straus and Giroux, New York 2021.

## Literatur
* Joanne Feit Diehl: *On Louise Glueck. Change what you see.* University of Michigan Press, Ann Arbor, Michigan, 2005. ISBN 0-472-03062-0.
* Daniel Morris: *Poetry of Louise Gluck. A Thematic Introduction.* University of Missouri Press, Columbia, 2006. ISBN 0-8262-6556-1.

## Kuckt och
* Lëscht vun de Laureate vum Nobelpräis fir Literatur

## Um Spaweck

* Websäit vun der Louise Glück (Yale Universitéit)
Hormon

**Hormoner** si Signalstoffer, déi verschidde kierperlech Prozesser bei méizellegen Organismusse reguléieren. Bei Wierbeldéiere ginn Hormoner an der Reegel vun Drüsen ausgeschott an iwwer de Bluttkreeslaf bei d'Zelle vum viséierten Organ transportéiert. An der Reegel hu si eng stimuléierend, heiansdo och eng hemmend Wierkung op déi Zilzellen. Eng Charakteristik vun den Hormoner ass, datt d'Plaz vum Wierke relativ wäit vun der Plaz vun der Fräisetzung ewech läit.

D'Wëssenschaft, déi sech mat den Hormoner befaasst, heescht Endokrinologie a gehéiert zur Physiologie. D'Wuert Hormon leet sech vum griicheschen *hormáo* of, wat esou vill wéi "a Beweegung setzen" bedeit.

Et gëtt vill divers Verbindungen, déi als Hormoner agestuuft kënne ginn. Zu de bekanntste Gruppe vun Hormoner gehéieren d'Steroiden (wéi den Östrogen), d'Aminosaierderivater (wéi den Adrenalin an den Auxin), d'Eicosanoiden, d'Peptiden (wéi den Insulin) a Gaser wéi den Ethylen. Bei Déieren a beim Mënsch sinn déi Verbindunge fir déi intern Steierung vu Prozesser wéi dem Stoffwiessel, der Verdauung, der Perceptioun vun de Sënner, dem Schlof, der Beweegung an dem Verhalen verantwortlech. Bei Planze sinn Hormoner virun allem fir de Wuesstem an d'Entwécklung wichteg.

Op molekularem Niveau sinn Hormoner Signalmoleküllen, déi duerch d'Bannen un e spezifeschen Hormonrezeptor op déi viséiert Zelle wierken. An der Zell gëtt dann e Signalmechanismus ausgeléist, deen zu enger biologescher Reaktioun féiert - wéi zum Beispill enger Hausse vum Bluttzockerspigel. Réckkopplungsmechanismusse schafen e Gläichgewiicht.

Stéierunge vum endokrinne System kënnen d'Basis vun enger Rei Krankheete sinn, zum Beispill dem Diabeetes oder enger Iwwerfunktioun vun der Schilddrüs. E puer Hormoner ginn als Medikament formuléiert.

## Um Spaweck
Kierper (Biologie)

E **Kierper** (lat.: *Corpus*) ass, am biologesche Sënn, déi materiell Form vun engem Liewewiesen. De Begrëff gëtt nëmme fir Liewewiese benotzt, déi an engem Deel oder als Ganzt existéieren. Et gëtt Liewewiesen, déi sech aus eenzelen Zellen zu engem ganzen Organismus entwéckelen, zum Beispill Schläimchampignonen (*Mycetozoa* oder *Eumycetozoa*). Fir si géif de Begrëff Kierper de méizellege Stadium bezeechnen.

De Kierper vun engem doudege Mënsch gëtt Läich genannt, dee vun engem Déier Kadaver. D'Léier vum Kierper ass d'Anatomie. D'Léier vun der Funktiounsweis vum Kierper ass d'Physiologie.

## Kuckt och
* Mënschleche Kierper

## Um Spaweck
Naked in the Sun

**Naked in the Sun** ass en US-amerikanesche Film vum R. John Hugh aus dem Joer 1957.

## Ëm wat geet et am Film?

## Um Spaweck
The One That Got Away (Film 1957)

**The One That Got Away** ass e brittesche Film vum Roy Ward Baker aus dem Joer 1957 nom Buch mam selwechten Numm vum James Leasor a Kendal Burt.

## Ëm wat geet et am Film?
De Franz von Werra gëtt am Zweete Weltkrich an der Loftschluecht iwwer England mat sengem Messerschmitt Bf 109 erofgeschoss a geréit a brittesch Gefaangenschaft. No e puer Versich geléngt et him beim Transfert an e Gefaangenelager a Kanada d'Flucht an d'Vereenegt Staten déi sech zu deem Moment vum Krich nach neutral verhalen hunn. 

## Um Spaweck
Hanf

**Hanf** (*Cannabis* L.) ass eng Planzegattung bannent der Famill vun den Hanfgewächser (Cannabaceae).

## Systematik
Geneetesch Fuerschunge vum Amerikaner Karl W. Hillig aus dem Joer 2003 un 157 Hanfpopulatioune weltwäit an nofollgend Publikatiounen hunn d'Existenz vun 2 Hanfaarte confirméiert:

*Gewéinlechen Hanf (*Cannabis sativa* L.)
**Kultur-Hanf (*Cannabis sativa* L. var. *sativa*)
**Wëllen Hanf (*Cannabis sativa* var. *spontanea* Vav.)
*Indeschen Hanf (*Cannabis indica* Lam.)

Vum Indeschen Hanf ginn et hautdesdaags ronn 20.000 geziichten Hanfzorten.

## Hanf zu Lëtzebuerg
Kultur-Hanf gëtt zu Lëtzebuerg schonns zënter ville Joerhonnerten kultivéiert. Déi eelst Noweiser vun Hanf an Europa datéieren ca. 5500 Joer zeréck (Géigend vun Eisenberg, Thüringen, Däitschland). D'Hanfkultur koum virum Zweete Weltkrich op en Enn a gouf am Joer 1996 am Kader vun engem LEADER II-Projet am Éislek nees opgeholl, virun allem fir Hanfueleg ze produzéieren. Zanter Mëtt 2023 ass et zu Lëtzebuerg gesetzlech erlaabt, fir den Indeschen Hanf unzebauen, deen an der Medezin oder als Rauschmëttel ka benotzt ginn.

Am 19. Joerhonnert war den Hanf zu Lëtzebuerg déi heefegst Textilkultur, nach virum Fluess: "Hie gëtt zënter immemorabelen Zäiten ugebaut fir säi Som, deen Ueleg hiergëtt, a fir seng Stiller déi Fasere liwweren. ... Hautdesdaags ginn den Hanf an de Fluess nëmme nach fir den eegene Bedarf ugebaut an dacks ass de Wäert vum Ertrag vun de Ribben, déi als Niewekultur kultivéiert ginn, méi héich wéi den Haaptertrag. ... D'Réischte vum Hanf a vum Fluess geschitt andeems d'Stiller eng Zäitchen op enger Wiss ausgebreet leie bleiwen."

## Literatur
*Fischer, E., 1860. Notices historiques sur la situation agricole du Grand-Duché de Luxembourg. Luxembourg: V. Bück. 2e éd., 254 pp. [op a-z.lu digital verfügbar]

## Kuck och
*Haschisch

## Um Spaweck
Gone with the Wind (Film)

**Gone with the Wind** ass en US-amerikanesche Film vum Victor Fleming aus dem Joer 1939 nom Buch mam selwechten Numm vun der Margaret Mitchell.

## Ëm wat geet et am Film?
De Film erzielt d'Liewe vun der Scarlett O’Hara kuerz virum, wärend an nom Sezessiounskrich.

## Um Spaweck
Gewéinlechen Hanf

**Gewéinlechen Hanf** (*Cannabis sativa* L.) ass eng Planzenaart aus der Gattung Hanf (*Cannabis* L.), bannent der Famill vun den Hanfgewächser (Cannabaceae).

## Beschreiwung

## Ekologie

## Systematik

## Verwendung

## Kuck och

## Um Spaweck
Gaston Linden

Den Auguste Adrien Jean Jules **Gaston Linden**, gebuer den 22. Abrëll 1860 zu (Ixelles / Elsene, a gestuerwen den 8. Abrëll 1949 zu Bourg-la-Reine, war e lëtzebuergesche Moler.

## Liewen a Wierk
De Gaston Linden gouf an der Belsch als jéngste Bouf vum Botaniker Jean Jules Linden (1817-1898) an der Anna Elisa Reuter (1820-1903) gebuer. Hie war Autodidakt an der Molerei. 1880 huet hie sech zu Paräis niddergelooss, wou hie sech ë. a. vum Mihály Munkácsy berode gelooss huet. Och seng Frëndschaft mam belsche Moler Émile Wauters hat Afloss op säi Wierk. Géint d'Enn vun den 1880er Joren hunn de Linden an de Wauters eng Zäitchen zu Iechternach geschafft.

De Gaston Linden huet Genrebiller, Landschaften, Portraiten a Mier-Vuë gemoolt, hie gouf virun allem wéinst senge Fraeportraite bekannt. Vun 1880 un huet hien ë. a. an der Belsch, an Däitschland an a Frankräich ausgestallt. Op der Internationaler Konschtausstellung 1891 zu Berlin krut hien eng *mention honorable* fir déi zwéin Tableauen, déi en do ausgestallt hat. De Linden war Member vun der Kënschtlervereenegung Cercle artistique de Luxembourg (CAL), op deem senge Salonen hien tëscht 1894 an 1910 ausgestallt huet. Säin Tableau *Dame au voile*, deen 1894 um Salon du Champ-de-Mars zu Paräis an um éischte Salon vum CAL ausgestallt gouf, huet de Groussherzog Adolphe fir seng Sammlung kaaft.

De Gaston Linden ass a Frankräich, zwou Woche viru sengem 89. Gebuertsdag, gestuerwen.

## Wierker (Auswiel)

Gaston Linden - Le faux modele.jpg|Le faux modèle (1895)
Gaston Linden - Jeune femme.jpg|Jeune femme
Gaston Linden - Jeune femme au manchon sous la neige.jpg|Jeune femme au manchon sous la neige
Gaston Linden - Le chapeau blanc.jpg|Le chapeau blanc
Gaston Linden - Jeune femme aux cheveux relevés.jpg|Jeune femme aux cheveux relevés


## Kuckt och
* Lëscht vu lëtzebuergesche Konschtschafenden
Admirol (Homonymie)

**Admirol** bezeechent ë.&nbsp;a.:
* e militäresche Grad, kuckt: Admirol.
* eng Päiperleksaart aus der Famill vun den Nymphalidae, kuckt: Admirol (Päiperlek).
Admirol (Päiperlek)

Den **Admirol** (*Vanessa atalanta*) ass eng Päiperleksaart aus der Famill vun den Nymphalidae, der Ënnerfamill vun den Nymphalinae an der Gattung *[[Vanessa]]*.

Op Lëtzebuergesch gëtt en *Admirol* genannt, op Däitsch *Admiral*, op Franséisch *Vulcain* an op Englesch *Red admiral*.

## Kuckt och
* Lëscht vun den Dagfalteren zu Lëtzebuerg
* Lëscht vu lëtzebuergeschen Insektennimm

## Um Spaweck

* Lepiforum e. V. Taxonomie a Fotoen
Nummereschëld

En **Nummereschëld**, och nach **Autosplack** oder **Plackennummer** ( *Kraftfahrzeugkennzeichen* oder *Kfz-Kennzeichen*,  *plaque d'immatriculation* oder *plaque minéralogique*), ass e Schëld mat enger eemoleger Kombinatioun aus Zifferen an / oder Buschtawe mat deem e motoriséiert Gefier aus dem Stroosseverkéier eendeiteg identifizéiert ka ginn.

D'Nummereschëld kann entweder engem Gefier oder enger Persoun fest zougedeelt sinn. Am éischte Fall bleift d'Plackennummer um Gefier, och wann dat verkaaft gëtt an am anere Fall hält den Titulaire „seng Nummer“ wann hien z.&nbsp;B. säin alen Auto ofmellt an en neien umellt.


License plate Luxembourg.jpg|Modell vun engem lëtzebuergeschen…
MatriculaFrancesaLanguedocRoussillon.jpg|engem franséischen…
Model-matrícula-bèlgica.jpg|an engem belschen Nummereschëld


## Kuckt och

* Nummereschëlter zu Lëtzebuerg

## Um Spaweck
Hoppla, jetzt kommt Eddie

**Hoppla, jetzt kommt Eddie** ass en däitsche Film vum Werner Klingler aus dem Joer 1958.

## Ëm wat geet et am Film?

Den Eddie Petersen soll op d'Gonzales-Schwësteren oppassen an hinnen Hamburg weisen.Wéi hie s'am Hotel ofhuele wëll, stellt hie fest datt d'Schwësteren entféiert goufen. Hie mécht sech op d'Sich no hinnen…

## Um Spaweck
No Time to Die

**No Time to Die** ass e brittesch-US-amerikaneschen James-Bond-Film vum Cary Joji Fukunaga aus dem Joer 2021 no de Personnagë vum Ian Fleming.

## Ëm wat geet et?
Den James Bond (Daniel Craig) wëll de Lyutsifer Safin (Rami Malek) ëmbréngen, deen d'Welt mat sengen Nanobotter wëll kontrolléieren.

## Um Spaweck
The First Texan

**The First Texan** ass en US-amerikanesche Film vum Byron Haskin aus dem Joer 1956.

## Ëm wat geet et am Film?

## Um Spaweck
Das Wirtshaus im Spessart (Film 1958)

**Das Wirtshaus im Spessart** ass en däitsche Film vum Kurt Hoffmann aus dem Joer 1958. 

## Ëm wat geet et am Film?
D'Comtesse Franziska von und zu Sandau ass zesumme mat hirem Verloobten dem Baron Sperling, hirer Mod Barbara an engem Paschtouer an enger Kutsch ënnerwee op Würzburg. Am Spessart verongléckt hir Kutsch a si sichen Hëllef an enger Wiertschaft am Spessart.

## Um Spaweck
Concours littéraire national 2024

De **[[Concours littéraire national]] 2024** ass ee lëtzebuergesche Literaturconcours, dee vum Kulturministère organiséiert gëtt. En huet sech 2024 ëm Theaterstécker gedréint.

Auteuren, déi musse Lëtzebuerger sinn oder zu Lëtzebuerg wunnen, konnte bis den 1. Juli 2024 déi vun hinne verfaasst Texter, no Modalitéiten, déi vum Kulturministère festgeluecht goufen, areechen. Si kënnen op Lëtzebuergesch, Däitsch, Franséisch an/oder Englesch sinn.

Wéi virdru gouf et zwou Kategorië Präisser: fir Auteuren tëscht 12 an 19 Joer, a fir déi méi al.

D'Präisverdeelung war den 9. Dezember 2024 am CNL.
## Gewënner
Ënner den 48 agereechte Stécker huet de Jury déi heiten ausgezeechent:
*1. Präis: *Urd. Pièce multilingue pour un coupable, sa victime, un mannequin de vitrine, plusieurs mannequins gonflables et le public* vum Charles Meder;
* 2. Präis: *Les Bienheureux* vum Antoine Pohu;
* 3. Präis: *Second Zechariah* vum Erik Abbott.

**Jonk Auteuren**

Vun de 4 agereechten Texter goung den 1. Präis un *It's Raining Cats and Dogs* vun der Aimée Dhonte.

De Jury huet sech, ënner der Presidence vum Luc Schiltz, zesummegesat aus dem Tullio Forgiarini, der Carole Lorang, der Sarah Rock an dem Pascal Seil.

Den éischte Präis war mat 7.500 Euro dottéiert, wou e Maximalbetrag vu 5.000 Euro bäigeluecht gëtt, fir den Drock vum Text. Fir den 2. Präis gouf et 4.000.Euro, a fir deen drëtten der 3.000, gradewéi och fir den 1. Präis fir jonk Auteuren.
Die unentschuldigte Stunde (Film 1957)

**Die unentschuldigte Stunde** ass en éisträichesche Film vum Willi Forst aus dem Joer 1957.

## Ëm wat geet et am Film?

## Um Spaweck
Banktresor 713

**Banktresor 713** ass en däitsche Film vum Werner Klingler aus dem Joer 1957.

## Ëm wat geet et am Film?
Zwéi Bridder versichen duerch en ënnerierdeschen Tunnel an eng Bank anzebriechen…
## Um Spaweck
Border River

**Border River** ass en US-amerikaneasche Film vum George Sherman aus dem Joer 1954.

## Ëm wat geet et am Film?
Am Sezessiounskrich soll de Clete Mattson Waffe fir d'Konfederéiert Staate vum mexikanesche Generol Calleja ofkafen…

## Um Spaweck
Angel Cara

D**'Angel Cara**, gebuer ëm 1999 als **Cara Anna Wagner**, ass eng lëtzebuergesch Pop-Sängerin. Hir Musek fält an de Genre vum Alternative Pop an dem Dark Pop.

## Liewen

Der Angel Cara hir Mamm ass Italieenerin a kënnt aus der Regioun Emilia-Romagna. Si selwer ass zu Zolwer opgewuess an huet am Alter vu siwe Joer ugefaange Solfège a méi spéit Cello a Piano am Escher Conservatoire ze léieren. Mat ëm déi 15 Joer huet si domat opgehalen, an der Schoul awer weider Theater a Musical gemaach.

Als Jugendlech huet si e puer Joer laang gemodelt. 2018 huet si beim internationale Modelconcours "Miss Europe Continental" zu Neapel matgemaach.

2019 koum mat *Blood* eng éischt Single vun der Angel Cara eraus. 2021, am Alter vun 22 Joer, huet si bei der Newcomerkompetitioun Screaming Fields matgemaach. Am selwechte Joer koum d'Single *Forgiveness* eraus, eng Zesummenaarbecht mam Tom Gatti, fir déi hiren deemolege Manager Navid Razvi e Clip am Hotel Mama Shelter um Kierchbierg gedréint huet. E puer Méint méi spéit gouf d'Lidd *Beautiful* verëffentlecht. Et ëmschreift d'Fassad, déi d'Sängerin sech vu Joer zu Joer opgebaut huet, an déi lues a lues bréckelt.

Am Juni 2022 huet d'Angel Cara den Titel *Sick of Me* erausbruecht, den éischten Extrait vun der ugekënnegter EP. Den Tun Tonnar huet dat Lidd produzéiert. Den zweeten Extrait *Dior Bag* gouf vum Max Hochmuth produzéiert. D'EP *Music to Cry To* mat sechs Titele koum de 26. September 2022 op de Maart. D'Sängerin hat bal zwee Joer doru geschafft.

Am Abrëll 2023 war d'Angel Cara zesumme mam Irem ee vun de Opener vum Concert vum Chaild an der Kulturfabrik. Am Juni ass si bei den Escher Francofolies an am August um e-Lake Festival opgetrueden.

Den 1. September 2023 hunn d'Angel Cara an den Chaild hiren Duett *Kiss Me While U Can* virgestallt. Deen Dance-Pop-Titel gouf vum Tun Tonnar produzéiert a vum Tom Gatti gemastert.

## Discographie
### EP
* 2023: *Music to Cry To*

### Singelen

* 2019: *Blood*
* 2021: *Forgiveness*
* 2021: *Beautiful*
* 2021: *One Day*
* 2022: *Sick of Me*
* 2022: *Dior Bag*
* 2023: *Snowflakes*
* 2023: *Kiss Me While U Can* 

## Um Spaweck

* Diskographie op rateyourmusic.com
Black Patch (Film)

** Black Patch** ass en US-amerikanesche Film vum Allen H. Miner aus dem Joer 1957.

## Ëm wat geet et am Film?
Zu Santa Rita am New Mexico begéine sech no laanger Zäit déi zwéi Frënn Clay Morgan an Hank Danner erëm. De Clay ass an der Tëschenzäit Marschall zu Santa Rita an den Hank ass e gesichte Bankraiber…

## Um Spaweck
Rodan

**Rodan** ass e japanesche Film vum Ishirō Honda aus dem Joer 1956. Et ass deen éischte vun enger Rëtsch Filmer, déi d'Fluchmonster Rodan als Sujet hunn.

## Ëm wat geet et am Film?

Leit stierwen an enger Grouf, Fligere falen erof, riseg Insektelarve gi fonnt, an da kënnt och nach eng Zort Fluchsaurier, deen et op d'Mënschen ofgesinn huet...

## Um Spaweck
Carve Her Name with Pride

**Carve Her Name with Pride** ass e brittesche Film vum Lewis Gilbert aus dem Joer 1958 nom Roman mam selwechten Numm vum R. J. Minney

## Ëm wat geet et am Film?
Am Zweete Weltkrich spionéiert d'Violette Szabo am besate Frankräich fir de brittesche Geheimdéngscht.

## Um Spaweck
The Deerslayer (Film 1957)

** The Deerslayer** ass e brittesche Film vum Kurt Neumann aus dem Joer 1957 nom Roman mam selwechten Numm vum James Fenimore Cooper.
Et ass e Western aus der *[[Leatherstocking]]* ("Lederstrumpf")-Serie.

## Ëm wat geet et am Film?
.

## Um Spaweck
Beauregard (Ain)

**Beauregard** ass eng franséisch Gemeng am Departement Ain an der Regioun Auvergne-Rhône-Alpes.

D'Gemeng läit an der natierlecher Géigend vun der Dombes.
## Nopeschgemengen
The Cimarron Kid

**The Cimarron Kid** ass en US-amerikanesche Film vum Budd Boetticher aus dem Joer 1952.

## Ëm wat geet et am Film?
De Bill Doolin, bekannt als Cimarron Kid, gëtt ouni Beweiser beschëllegt un engem Iwwerfall op en Zuch deelgeholl ze hunn…

## Um Spaweck
Frans

**Frans** ass eng franséisch Gemeng am Departement Ain an der Regioun Auvergne-Rhône-Alpes.

## Nopeschgemengen
Der veruntreute Himmel

**Der veruntreute Himmel** ass en däitsche Film vum Ernst Marischka aus dem Joer 1958 nom engem Roman vum Franz Werfel.

## Ëm wat geet et am Film?

## Um Spaweck
Solomon R. Guggenheim Museum

De **Solomon R. Guggenheim Museum**, kuerz einfach *Guggenheim* genannt, ass e Musée fir modern Konscht, deen 1939 gegrënnt gouf. E steet zu New York City, op der Fifth Avenue, am Quartier Upper East Side vu Manhattan.

E gëtt vun der Solomon R. Guggenheim Foundation géréiert an ass deen eelsten a bekanntste vun de Guggenheim-Muséeën. D'Gebai gouf vum Frank Lloyd Wright entworf an huet 1959 seng Dieren opgemaach.

De Schwéierpunkt vun der Sammlung, déi do gewise gëtt, läit bei der abstrakter Konscht, ma se huet och Wierker am Stil vum Impressionismus, Post-Impressionismus, Expressionismus a Surrealismus.

## D'Gebai

### Biller

Guggenheim-Interior.jpg|Déi verschidden Etagen an déi spiralfërmeg Ramp
NYC Guggenheim-1.jpg|De gliesenen Daach vun der Kuppel
Museum Guggenheim.jpg|Vue no uwen; Deeler vu ramp a Kuppel
Interior of the Solomon R. Guggenheim Museum 03.jpg|Vun uewen erofgekuckt

## Sammlung

### Biller

Fichier:Paul Cézanne, c.1899, Homme aux bras croisés (Man With Crossed Arms), oil on canvas, 92 x 72.7 cm, Solomon R. Guggenheim Museum.jpg|Paul Cézanne, c.1899, *Homme aux bras croisés*.
Fichier:Wassily Kandinsky, 1910, Landscape with Factory Chimney, oil on canvas, 66.2 x 82 cm, Solomon R. Guggenheim Museum.jpg|Vassily Kandinsky, 1910, *Landscape with Factory Chimney*.
Fichier:Franz Marc-The Yellow Cow-1911.jpg|alt=Photographie d'un tableau représentant une vache jaune devant un paysage de montagnes|Franz Marc, 1911, *Die gelbe Kuh*.
Fichier:Ernst Ludwig Kirchner - Das Soldatenbad.jpg|Ernst Ludwig Kirchner, 1915, *Das Soldatenbad*.
Fichier:Modigliani nude sdraiato.jpg|Amedeo Modigliani, 1917, *Nu allongé*, huile sur toile.
Fichier:Doesburg.jpg|alt=Photographie d'un tableau représentant des quadrilatères multicolores sur un fond uni|Theo van Doesburg, 1918, *Composition XI*, huile sur toile.
Fichier:Paul Klee, 1922, Red Balloon, oil on chalk-primed gauze, mounted on board, 31.7 x 31.1 cm, Solomon R. Guggenheim Museum.jpg|Paul Klee, 1922, *Red balloon*.


## Um Spaweck
Immatrikulatioun (Gefier)

D**'Immatrikulatioun** (och nach **Umeldung**) ass eng administrativ Demarche fir datt e Gefier op der ëffentlecher Strooss fueren däerf.

## Situatioun zu Lëtzebuerg

All Stroossegefier ( *véhicule routier*) dat enger Persoun gehéiert déi zu Lëtzebuerg wunnt oder do hire Sëtz huet, däerf just op der ëffentlecher Strooss fueren, wann et administrativ ugemellt ass an e gëltegen Umeldungszertifikat ( *Certificat d'immatriculation* fréier: *Gro Kaart*) huet.

Deejéinegen, deen d'Gefier umelle wëllt, muss eng schrëftlech Demande maachen a verschidden Dokumenter derbäileeën. Op der Basis vun engem gëltegen europäeschen oder nationale Konformitéitszertifikat ( *Certificat de conformité*) vum Gefier, an nodeems déi entspriechend Tax bezuelt gouf, stellt d'SNCA den Zertifikat där Persoun, déi als Titulaire vum Umeldungszertifikat definéiert ass, aus.

E Gefier gëllt als ugemellt (immatrikuléiert), wann et en Nummereschëld an en Umeldungszertifikat huet. Am Artikel 2, Punkt 4.3 b) vum Code de la route steet:



Den Umeldungszertifikat besteet aus dem groen Deel I an dem gielen Deel II. Op béiden Deeler stinn op d'mannst follgend Informatiounen:

Jee nodeems, kënnen nach ë.&nbsp;a. follgend Informatiounen op engem oder den zwéin Deeler vum Zertifikat drop stoen: Donnéeë vum Proprietär oder Detenteur vum Gefier, maximal erlaabt Gewiicht pro Achs, Hubraum (cm³), Leeschtung (kW), CO<sub>2</sub>-Ausstouss (g/km), asw.

### Ausnamen
Follgend Stroossegefierer brauche keen Umeldungszertifikat:

* Vëloen
* Vëloe mat Assistenzsystem
* elektresch Vëloen
* Gefierer déi vun engem Vëlo gezu ginn
* motoriséiert Gefierer déi vun engem oder méi Foussgänger geféiert ginn
* motoriséiert Gefierer déi vun der Bauaart hier mat héchstens 6&nbsp;km/h fueren
* motoriséiert Rullstill déi mat héchstens 6&nbsp;km/h fueren
* Trakteren a mobil Maschinnen, déi mat op d'mannst 6&nbsp;km/h a mat héchstens 25&nbsp;km/h fueren an déi eidel héchstens 600&nbsp;kg schwéier sinn
* Gefierer déi gezu ginn an net fir de Persounentransport zougelooss sinn
* Militärgefierer a Gefierer vun der Arméi.
Verschidde vun de genannte Gefierer kréien eng Konformitéitsvignette ( *Vignette de conformité*) fir op der ëffentlecher Strooss däerfen ze fueren.
Sayonara

**Sayonara** ass en US-amerikanesche Film vum Joshua Logan aus dem Joer 1957 nom Roman mam selwechten Numm vum James A. Michener.

## Ëm wat geet et am Film?

## Um Spaweck
Red Sundown

**Red Sundown** ass en US-amerikanesche Film vum Jack Arnold aus dem Joer 1956 nom Roman *Back Trail * vum Lewis B. Patten.

## Ëm wat geet et am Film?

## Um Spaweck
Beyond Mombasa

**Beyond Mombasa** ass en US-amerikanesch-brittesche Film vum George Marshall aus dem Joer 1956 nom Roman *The Mark of the Leopard* vum James Eastwood.

## Ëm wat geet et am Film?
De Matt Cambell reest an de Kenia fir do de Mäerder vu sengem Brudder ze fannen...

## Um Spaweck
Immer die Radfahrer

**Immer die Radfahrer** ass en däitsch-éisträichesche Film vum Hans Deppe aus dem Joer 1958 .

## Ëm wat geet et am Film?
Zwanzeg Joer no hirem éischte Vëlostour duerch Kärnten versichen dräi Frënn nach eng Kéier de selwechten Tour ze maachen…

## Um Spaweck
Le schiave di Cartagine

**Le schiave di Cartagine** ass en italieenesch-spuenesch-mexikanesche Film vum Guido Brignone aus dem Joer 1956.

## Ëm wat geet et am Film?

## Um Spaweck
Li Keqiang

De **Li Keqiang** ( 李克強 / 李克强, ausgeschwat [li kʰɤʨʰiaŋ]), gebuer den 1. Juli 1955 zu Dingyuan an der Provënz Anhui, a gestuerwen de 27. Oktober 2023 zu Shanghai, war e chineesesche Politiker.

Hie war vum 15. Mäerz 2013 bis den 11. Mäerz 2023 Ministerpresident vun der Volleksrepublik China.

## Um Spaweck