open-index/open-wikipedia-markdown huggingface dataset:
Lull Gillen

De **Lucien (Lull) Gillen**, gebuer de 7. Oktober 1928 an der Stad Lëtzebuerg, an och do gestuerwen den 11. August 2010, war e lëtzebuergesche Vëlossportler a Bankemployé. Hie war e Spezialist op der Bunn an ass haaptsächlech Sechs-Deeg-Coursse gefuer. 1955 huet hien op der Bunn zu Mailand en neie Weltrekord iwwer 5000 m opgestallt. De Lull Gillen war de Jong vum Maurice Gillen.

## Seng Karriär als Vëlossportler
Säin éischten Erfolleg op zwee Rieder hat de Lull Gillen am Alter vu sechs Joer, wéi e bei enger Trotinette-Course matgemaach huet, an déi gewonnen huet.

Den 13. September 1947 ass de Lull Gillen professionelle Vëlossportler ginn. (Quell: "De Letzeburger Sport" vum 04.09.1947)

## D'Sechs-Deeg-Courssen
De Lull Gillen ass seng éischt Sechs-Deeg-Course vum 18. bis den 23. Oktober 1948 zesumme mam Mett Clemens zu New York gefuer. Obschonn déi zwéin nach weider keng Erfarung op der Pist haten, koumen si dobäi op déi 2. Plaz.

Seng lescht Sechs-Deeg-Course ass hien zesumme mam Palle Lykke-Jensen vum 18. bis de 24. Mee 1966 zu Québec gefuer an huet do mat enger 4. Plaz seng Karriär op der Pist ofgeschloss.

De Lull Gillen ass a senger Karriär 123 Sechs-Deeg-Coursse matgefuer, vun deenen hien der 11 gewonnen hat. Hien ass och nach 20-mol op déi 2. Plaz a 24-mol op déi 3. Plaz komm.

## De Weltrekord iwwer 5000m

## Palmarès
### [[1947]]
* 2. am Grand Prix François Faber
* 3. am Grand Prix Général Patton (Débutants)

### [[1948]]
* 2. an de Sechs Deeg vun New York

### [[1949]]
* 10. an de Sechs Deeg vun Antwerpen (zesumme mam Guy Lapébie)
### [[1950]]
* 6. an de Sechs Deeg vun Antwerpen (zesumme mam Stan Ockers)
### [[1951]]
* 4. an de Sechs Deeg zu London (mam Gustav Kilian)
### [[1952]]
* 1. an de Sechs Deeg vu Kopenhagen (mam Kay-Werner Nielsen)
* 8. an de Sechs Deeg vu London (mam David Rickets)
* 18. am Grand Prix des Nations (140,3&nbsp;km)

### [[1953]]
* 1. an de Sechs Deeg vu Sainte-Étienne (mam Ferdinando Terruzzi)
* 1. an de Sechs Deeg vun Dortmund (mam Ferdinando Terruzzi)
* 1. an de Sechs Deeg vu Kopenhagen (mam Ferdinando Terruzzi)
* 15. am Tour de Luxembourg
** 1. an der 3. Etapp (a) vun Diddeleng op Dikrech (116&nbsp;km)
### [[1954]]
* 1. an de Sechs Deeg vu Kopenhagen (mam Ferdinando Terruzzi)
### [[1955]]
* 1. am Tour de l'Oise
* 1. an de Sechs Deeg vu Gent (mam Ferdinando Terruzzi)
* 1. an de Sechs Deeg vu Berlin (mam Ferdinando Terruzzi)
### [[1956]]
* 1. an de Sechs Deeg vu Kopenhagen (mam Gerrit Schulte)
### [[1959]]
* 1. an de Sechs Deeg vu Münster (mam Peter Post)
### [[1964]]
* 1. an de Sechs Deeg vu Quebec (mam Émile Severeyns)
* 1. an de Sechs Deeg vu Montreal (mam Robert Lelangue)
### [[1966]]
* 3. an de Sechs Deeg vu Montreal (mam Palle Lykke-Jensen)
* 4. an de Sechs Deeg vu Quebec (mam Palle Lykke-Jensen)
* 6. an de Sechs Deeg vu Mailand (mam Willi Altig)

## Um Spaweck
* Dem Lull Gillen saï Palmarès op der Websäit vu ''Mémoire du cyclisme''
* Dem Lull Gillen saï Palmarès op der Websäit "de Wielersite"

## Medien
* Schwartz, Jean: *6 Deeg a keen Enn - Dem Lull Gillen säin Liewen* op DVD
Gare Schëffleng

D**'Gare vu Schëffleng** ass eng Gare vun der Lëtzebuerger Eisebunn. Se läit am Zentrum vu Schëffleng, an der Gemeng mam selwechten Numm.

Se gehéiert zu follgende Linne vum CFL-Zuchreseau:

* Ëlwen - Lëtzebuerg - Esch-Uelzecht - Rodange
* Lëtzebuerg - Esch-Uelzecht - Rodange.

D'Schëfflenger Gare läit tëscht der Gare Näerzeng an där vun Esch-Uelzecht.

D'Gare Schëffleng huet e gratis Park & Rail-Parking mat 61 Parkplazen an zwou spezielle Parkplaz fir Leit mat reduzéierter Mobilitéit. Bei der Gare gëtt et zwou Bikeboxe fir säi Vëlo ënnerdaach ze stellen. An der Ëmgéigend vun der Gare gëtt et e puer Bushalte vum TICE- an/oder RGTR-Reseau.

Am fréiere Garegebai sinn d'Büroe vum *Commissariat Porte du Sud* vun der Police grand-ducale.

## Geschicht
D'Schëfflenger Giddergare gouf den 23. Abrëll 1860 vun der Compagnie des chemins de fer de l'Est – der Bedreiwerin vun de Linne vun der Guillaume-Luxembourg – zesumme mat der Streck vu Beetebuerg op Esch-Uelzecht opgemaach.

1871 huet d'Direction générale impériale des chemins de fer d'Alsace-Lorraine d'Exploitatioun vun der Linn iwwerholl an den 10. Abrëll 1875 huet s'eng Passagéierhalt zu Schëffleng opgemaach. Dat provisorescht aalt hëlze Gebai vun der Wecker Gare ass zu Schëffleng opgeriicht ginn, ier et 1935 mat engem zille Gebai ersat gouf. Dat Gebai besteet haut nach, ass awer zënter … e Policebüro.

Um Enn vun den 2010er Jore gouf d'Gare nei amenagéiert an et gouf eng Stroossenënnerféierung um ëstlechen Enn vun der Gare gebaut (*Rue de Drusenheim*). Am Kader vun deenen Aarbechte goufen och dräi Barriären am Zenter vu Schëffleng fir zerguttst ofgeschaaft.

## Zich déi an der Gare halen
(Stand: Mäerz 2025)
#### Aller

#### Retour
Jeeweils an der entgéintgesater Richtung wéi an der Tabell uewendriwwer.
## Bushalten an der Géigend vun der Gare
**Stadhaus* (TICE-Linn 4 an RGTR-Linne 612, 812, 813, 830, 840, 850, 861, 870, 882, L61 an N01),
**Huele Wee* (TICE-Linn 4 an RGTR-Linnen 812, 813, 830, 840, 850, 861, 870, 882 an N01),
**Nelly Stein* (RGTR-Linnen 860, 861 an L03).

## Kuckt och
* Lëscht vun den CFL-Garen
* CFL-Zuchreseau

## Um Spaweck

* Aktuell Departen an der 
* Praktesch Informatiounen iwwer d'Gare vu Schëffleng op der CFL-Websäit 
* D'Gare Schëffleng op der Websäit "rail.lu"
* D'Gare Schëffleng op der Websäit vu Spoorgroep Luxemburg
Gare Näerzeng

D'**Gare Näerzeng** ass eng Gare vun der Lëtzebuerger Eisebunn déi an der Sektioun Näerzeng vun der Gemeng Beetebuerg läit. Bei d'Gare kënnt ee wann ee vum CR164 a Richtung Westen an d*'Rue de la Gare* ofbéit.

D'Gare Näerzeng gehéiert zu follgende Linne vum CFL-Zuchreseau:

* Ëlwen - Lëtzebuerg - Esch-Uelzecht - Rodange
* Lëtzebuerg - Esch-Uelzecht - Rodange
** an der Niewelinn Näerzeng - Rëmeleng.

D'Näerzenger Gare läit tëscht der Gare Beetebuerg an där vu Schëffleng. S'ass Terminus-Gare vun der Linn op Rëmeleng; déi éischt Gare duerno ass Keel. Um ëstleche Wupp vun der Gare ass d'Barriär PN.89 um CR168.

D'Gare Näerzeng huet e klenge gratis Park & Rail-Parking mat just 13 Parkplazen an enger spezieller Parkplaz fir Leit mat reduzéierter Mobilitéit. Bei der Gare gëtt et zwou Bikeboxe fir säi Vëlo ënnerdaach ze stellen

Nieft deem Parking läit de Busarrêt *Näerzeng-Gare*, dee vun der RGTR-Linn 611 an de Schoulbussen L01 an N02 ugefuer gëtt.

## Gebai vun der Gare
D'Gebai vun der Gare ass am Joer 1873 am typesche Stil vun där Zäit gebaut ginn.

2003 gouf et op d'Lëscht vun de klasséierte Monumenter agedroen an als *Nationalmonument* klasséiert.

No Ëmbauaarbechten a Studentewunnengen, tëscht 2009 an 2011, ënner Opsiicht vum Service des sites et monuments nationaux ass et den 23. Februar 2013 a Presenz vun der Kulturministesch Octavie Modert, dem Buergermeeschter vu Beetebuerg Laurent Zeimet an dem CFL-Generaldirekter Alex Kremer nei ageweit ginn. D'Gebai gëtt elo vun Doktorante vun der Uni Lëtzebuerg als Wunneng benotzt.

## Zich déi an der Gare halen
(Stand: Mäerz 2025)
#### Aller

D'Zich fir op Rëmeleng fuere just vu méindes bis freides: an de Spëtzestonnen (6h–8h a 16h–19h) all hallef Stonn, baussent der Haaptverkéierszäit eemol d'Stonn.

#### Retour
Jeeweils an der entgéintgesater Richtung wéi an der Tabell uewendriwwer.
## Busarrêten an der Géigend vun der Gare

* *Noertzange, Gare routière*
** Linn 611 → Lëtzebuerg, iwwer Steebrécken - Leideleng
** Linn L01 → Perl, Schengen Lyzeum
** Linn N02 → Diddeleng, Lycée Nic Biever
* *Noertzange, Am Duerf* (Linne 611, 641, L61, N01, N02, R06, LNB BE)
* *Noertzange, Lohrwies* (Linne 641, L01, N01, R06)

## Biller

Bettembourg, gare CFL Noertzange (108).jpg|E Gidderzuch op Duerchfaart an der Näerzenger Gare
Bettembourg, gare CFL Noertzange (113).jpg|Eng Z2 steet prett fir op Rëmeleng ze fueren


## Kuckt och
* CFL-Zuchreseau
* Lëscht vun den CFL-Garen
* Lëscht vun den nationale Monumenter an der Gemeng Beetebuerg

## Um Spaweck

* Aktuell Departen an der 
* Praktesch Informatiounen iwwer d'Gare Näerzeng op der CFL-Websäit
* D'Gare Näerzeng op der Websäit "rail.lu"
* D'Gare Näerzeng op der Websäit vu Spoorgroep Luxemburg
Jean-Georges Scholtus

De **Jean-Georges Scholtus**, ëm 1680 zu Bonn gebuer, a gestuerwen den 19. Juli 1754 zu Baaschtnech, war e Sculpteur a Konschtschräiner deen haaptsächlech an der Géigend vu Baaschtnech gewierkt huet.

Hien ass besonnesch bekannt wéinst senge geschnëtzten Hellegebiller, déi a munnechen Duerfkierche stinn.

Zu Baaschtnech huet hie bis zu sengem Doud e Skulpturatelier geleet. Do ass och eng Strooss no him benannt.

## Aarbechten
* Haaptaltor an der Bartrenger Kierch
* Altor a Statuen an der Kierch zu Bauschelt;
* Altär a Statuen an der Parkierch vu Bungeref;
* Haaptaltor an der Heeschpelter Kapell
* Haaptaltor an der Kaunerefer Kierch
* Haaptaltor an der Päreler Kierch
* Monumentalen Héichaltor, d'Säitenaltär, d'Beichtstill, d'Statuen, de Schaf an der Sakristei, de Priedegtstull, d'Kommuniounsbänk an d'Holzverkleedung vun de Maueren an der Kierch zu Pënsch; 
* Haaptaltor an der Nikloskapell vu Soller 
* Haaptaltor an der Kierch zu Tavigny 
* D'Miwwelen an der Kierch zu Eeschwëller 
* D'Miwwelen an der Kierch zu Feelen 
* D'Miwwelen an der Wäicherdanger Kierch 
* D'Miwwelen an der Kapell zu Heeschtert am Areler Land 
* D'Miwwelen an der Kierch vu Rachamps bei Baaschtnech 
* De Priedegtstull an der Réidener Kierch
* De Priedegtstull an der Kierch Saint-Pierre vu Baaschtnech.
* E Schaf, deen am *Musée en Piconrue* zu Baaschtnech ze gesinn ass.
* Aarbechten an der Diänjener Kierch

## Literatur
**Jean-Georges Scholtus, maitre menuisier et tailleur d'images (1680? - 1754)*; e Katalog vun 183 Säiten, erausgi vum André Neuberg, an deen am Musée en Piconrue zu Baaschtnech ze kréien ass.

## Kuckt och
* Nicolas Jacques
Círculo Cultural Español Antonio Machado

De **Círculo cultural español Antonio Machado** ass eng lëtzebuergesch ASBL, déi 1995 gegrënnt gouf an d'Kultur vun de spuenesche Vëlker fërdert.

D'Vereenegung ass am Januar 1976 als De facto Associatioun an d'Liewe geruff ginn an huet sech sengerzäit *Círculo cultural y recreativo español “Antonio Machado”* genannt. Den Numm geet zeréck op de spueneschen Dichter Antonio Machado (1875 – 1939).

## Ziler vum Veräin
D'Haaptziler vum Veräin, sou wéi s'am Artikel 4 vun de Statute stinn, sinn:

De Kulturkrees huet eng eege Bibliothéik mat iwwer dausend spueneschsproochege Bicher, déi ausgeléint kënne ginn.
Gare Keel

D**'Gare Keel** ass eng Gare vun der Lëtzebuerger Eisebunn. Se läit am Zentrum vu Keel, an der Gemeng mam selwechten Numm. D'Gare gehéiert zur Niewelinn Näerzeng - Rëmeleng vun der Linn Lëtzebuerg - Esch-Uelzecht - Rodange vum CFL-Zuchreseau.

Se läit tëscht der Gare Näerzeng an där vun Téiteng. Bei der Gare ass e Park & Rail-Parking mat 72 Plazen, spezielle Parkplaze fir Leit mat reduzéierter Mobilitéit an och Plaze fir Elektrogefierer opzelueden. Et gëtt och eng Bikebox fir säi Vëlo ënnerdaach ze stellen.

Nërdlech vun der Gare ginn d'Bushalte *Kayl, route d'Esch* a *Kayl, Bréck* vun e puer RGTR- an TICE-Linnen ugefuer.

## Geschicht
D'Streck Beetebuerg - Näerzeng - Rëmeleng ass den 1. Juni 1860 vun der Compagnie Guillaume-Luxembourg opgemaach ginn. Zu Keel bestoung sengerzäit just e Verluedequai. Fir de Persounentrafick ass d'Gare Keel de 24. Mäerz 1874 opgaangen. Uganks bestoung do just en hëlze Waardehaischen, ier 1881 e Voyageursgebai an e Materialschapp gebaut goufen.

Haut huet d'Keeler Gare keen CFL-Büro méi. D'CFL huet d'Gebai fir de symbolesche Frang un d'Gemeng verlount.

An der Gare hu verschidde Veräiner hire Sëtz:

* de Syndicat d'Initiative Kayl Tétange SITCK
* de Foyer de la Femme Kayl
* den Aarbechterënnerstëtzungsveräin Käl
* d'Amis de la Fleur

## Zich déi an der Gare halen
(Stand: Mäerz 2025)

### Linn Näerzeng ↔ Rëmeleng
D'Gare Keel gëtt just vu méindes bis freides an de Spëtzestonnen ugefuer.

#### Aller

#### Retour

 

## Kuckt och
* CFL-Zuchreseau
* Lëscht vun den CFL-Garen

## Um Spaweck

* Aktuell Departen an der 
* Praktesch Informatiounen iwwer d'Gare Keel op der CFL-Websäit
* D'Gare Keel op der Websäit "rail.lu"
* D'Gare Keel op der Websäit vu Spoorgroep Luxemburg
Alphonse Halleux

De **Joseph Alphonse Halleux**, gebuer de 15. Mee 1921 zu Seraing bei Léck, a gestuerwen den 28. Januar 2015 zu Huy, war e wallounesche Moler.

Den Alphonse huet seng Primärschoul zu Seraing gemaach a huet mat 15 Joer eng Léier an der Konfektiounsbranche ugefaange bei den deemolege Konfektiounsatelieren- a Geschäfter *La Ville de Paris*, wou hie wärend 10 Joer an de Geschäfter zu Seraing an zu Jemeppe geléiert a geschafft huet. Duerno huet hien 2 Joer an engem anere grousse Konfektiounsatelier, den *Ateliers Georges*, als Responsabele fir Kostümer op d'Mooss geschafft.

An der Tëschenzäit huet den Alphonse, dee mat 12 Joer mat Molen ugefaangen huet, Unterrecht zu Léck op der Académie royale des beaux-arts geholl an huet do am Joer 1935 een éischte Präis (*Prix de la Reine Astrid*) kritt, deen hien och sollt vun der Kinnigin iwwerreecht kréien, wat awer duerch den trageschen Doud vun dëser just virun der Präisverdeelung net sou geschitt ass.

D'Krichsjoren huet hie bei de *1ers Lanciers de Spa* als Zaldot ugefaangen an huet sech bedéngt duerch déi séier Kapitulatioun vun der belscher Arméi an deem Duercherneen deen do entstanen ass, mat 6 aner Zaldotekolleegen zu Fouss wärend 14 Deeg bis op Rouen duerchgeschloen. Leider ass en ze fréi erëm an d'Belsch zeréckkomm wou déi Däitsch hie gezoppt hunn, an en op Frankfurt um Main geschéckt hunn, wou hie fir d'Reichsbahn huet misse schaffen.

Nom Krich huet awer erëm d'belsch Arméi net labber gelooss, wou hien dann als *motocycliste* am Meldungsdénscht an Irland geschéckt gouf an do awer zimmlech séier Chauffer vum belsche Kommandant an Irland ginn ass.

No sengem Militärdéngscht koum hien zeréck op Léck wou hie bis zu senger Pensioun an de Geschäfter *Bon Marché* geschafft huet, an do als Chef de Service seng Karriär ofgeschloss huet.

Wärend senger Zäit als Reesender fir déi Firma koum hie vill an d'Areler Land an och op Lëtzebuerg. Eng Partie vu senge Biller weisen och Motiver aus der Areler Géigend a vu Lëtzebuerg, besonnesch vun der Sauer an aus dem Éislek.
Davis Cup

Den **Davis Cup** ass dee wichtegsten Tournoi fir Nationalekippen am Hären-Tennis. Den Tournoi ass 1899 an der Harvard Universitéit an Amerika entstanenen. D'Coupe gouf deemools vum Dwight Filley Davis gestallt. Den Davis Cup gëtt all Joer tëscht méi wéi honnert Natiounen, a verschiddene Gruppen a Ronnen, ausgedroen. D'International Tennis Federatioun (I.T.F.) ass fir den Davis Cup zoustänneg. All Ronn tëscht zwou Ekippe gëtt a véier Eenzelen an an engem Dubbel an dräi Deeg gespillt. Een änlechen Tournoi gëtt et och bei de Fraen, ënner dem Numm *[[Fed Cup]]* souwéi am Mixed (Dubbel mat enger Spillerin an engem Spiller pro Ekipp) ënner dem Numm *[[Hopman Cup]]*

## Spillklassen am Davis Cup

Am Davis Cup gëtt et am Ganze 5 Spillklassen; déi héchst Klass ass d'Weltgrupp, an deem déi 16 bescht Natioune vun der Welt spillen. Duerno kommen d'Europa/Afrika-Zon 1, d'Amerika-Zon 1 an d'Asien/Ozeanien-Zon 1. Nom selwechte Prinzip geet dat weider bis an déi 4. Divisioun vum jeeweilege Kontinent/vun der jeeweileger Regioun.
Lëtzebuerg spillt zanter 2004 an der Europa/Afrika-Zon 1, also an der zweethéchster Klass, a konnt an deene leschten 2 Joer mat deelweis beandrockende Leeschtungen den Ofstieg verhënneren.
 
## D'Finalisten
* 2017 - Frankräich - Belsch 3-2
* 2016 - Argentinien - Kroatien 3-2
* 2015 - UK - Belsch 3-1
* 2014 - Schwäiz - Frankräich 3-1
* 2013 - Tschechesch Republik - Serbien 3-2
* 2012 - Tschechesch Republik - Spuenien 3-2
* 2011 - Spuenien - Argentinien 3-1
* 2010 - Serbien - Frankräich 3-2
* 2009 - Spuenien - Tschechesch Republik 5-0
* 2008 - Spuenien - Argentinien 3-1
* 2007 - USA - Russland 4-1
* 2006 - Russland - Argentinien 3-2
* 2005 - Kroatien - Slowakei 3-2 
* 2004 - Spuenien - USA 3-2
* 2003 - Australien - Spuenien 3-1
* 2002 - Russland - Frankräich 3-2
* 2001 - Frankräich - Australien 3-2
* 2000 - Spuenien - Australien 3-1
* 1999 - Australien - Frankräich 3-2
* 1998 - Schweden - Italien 4-1
* 1997 - Schweden - USA 5-0
* 1996 - Frankräich - Schweden 3-2
* 1995 - USA - Russland 3-2
* 1994 - Schweden - Russland 4-1
* 1993 - Däitschland - Australien 4-1
* 1992 - USA - Schwäiz - 3-1
* 1991 - Frankräich - USA 3-1
* 1990 - USA - Australien 3-2
* 1989 - Däitschland - Schweden 3-2
* 1988 - Däitschland - Schweden 4-1

## Kuckt och
* Fed Cup
* Hopman Cup

## Um Spaweck

* Offiziell Websäit vum ''Davis Cup''
* D'Resultater vu Lëtzebuerg am ''Davis Cup''
Gare Téiteng

D**'Gare Téiteng** ass eng Gare vun der Lëtzebuerger Eisebunn. Se läit am Zentrum vun Téiteng, an der Gemeng Keel. D'Gare gehéiert zur Niewelinn Näerzeng - Rëmeleng vun der Linn Lëtzebuerg - Esch-Uelzecht - Rodange vum CFL-Zuchreseau.

Se läit tëscht der Gare Keel an där vu Rëmeleng op der Streck Näerzeng-Rëmeleng respektiv dem Verluedequai vun der Intermoselle am Rëmelenger *[[Laangegronn]]*.

Bei der Gare ass e just e klenge Park & Rail-Parking mat 16 Plazen an enger spezieller Parkplaz fir Leit mat reduzéierter Mobilitéit. Bei der Gare gëtt et eng Bikebox fir säi Vëlo ënnerdaach ze stellen. An direkter Ëmgéigend vun der Gare ass d'Bushalt *Tétange, Schungfabrik*.

## Geschicht
Wéi d'Streck Beetebuerg - Näerzeng - Rëmeleng den 1. Juni 1860 vun der Compagnie Guillaume-Luxembourg opgemaach gouf, bestoung fir de Passagéiertrafick just d'Gare Rëmeleng-Ëtteng. D'Gare zu Téiteng ass eréischt 1886 bäikomm. S'ass tëscht 1903 an 1909 ausgebaut ginn, andeems d'Voyageursgebai an de Gidderschapp vergréissert goufen, zousätzlech Gleiser geluecht goufen an d'Streck op ronn 950 m. Längt bis op d'Halt vu Keel zweegleiseg ausgebaut gouf.

Zanter dem 16. Juni 2007 huet d'Gebai vun der Téitenger Gare eng nei Bestëmmung. En ettlech Téitenger Veräiner a Gesellschaften deele sech de Parterre fir hir Aktivitéiten

Hautdesdaags hu verschidde Veräiner hire Sëtz am Kulturzenter „Teitenger Goar“, der fréierer Gare:

* de Seniorentreff Téiteng
* d'Frëndinnen an der Gare
* den OGB-L Téiteng
* d'Société Avicole Kayl
* Lëtzebuerger Rentner- an Invalideveräin Téiteng
* d'APEEP Association des parents d'élèves de l'école primaire Kayl-Tétange

Den 13. Juni 2022 gouf d'Voyageursgebai vun der Gare proposéiert als national Kulturierfschaft klasséiert ze ginn.

## Zich déi an der Gare halen
(Stand: Mäerz 2025)

### Linn Näerzeng ↔ Rëmeleng
D'Gare Téiteng gëtt just vu méindes bis samschdes ugefuer: an de Spëtzestonnen (6h–8h a 16h–19h) all hallef Stonn, baussent der Haaptverkéierszäit eemol d'Stonn.

#### Aller

#### Retour

## Kuckt och
* Lëscht vun den CFL-Garen

## Um Spaweck

* Aktuell Departen an der 
* Praktesch Informatiounen iwwer d'Gare vun Téiteng op der CFL-Websäit
* D'Gare Téiteng op der Websäit "rail.lu"
* D'Gare Téiteng op der Websäit vu Spoorgroep Luxemburg
ITF

**ITF** gëtt als Ofkierzung fir follgend Begrëffer gebraucht:

* ITF, eng Federatioun vun tierkeschen Organisatiounen am Irak
* Integralen Taktfuerplang, ee Fuerplangsystem am ëffentleche Verkéier
* ITF, een Datentransferformat
* ITF, eng international Taekwondofederatioun
* ITF, déi international Tennis- Federatioun (*International Tennis Federation*)
* ITF, eng International Organisatioun vu Gewerkschaften am Transportsekter
* ITF, Federatioun vun Disc-Jockeyen
Gare Rëmeleng

D**'Gare Rëmeleng** ass eng Kappgare vun der Lëtzebuerger Eisebunn. Se läit um ëstleche Wupp vum Zentrum vu Rëmeleng, an der Gemeng mam selwechten Numm.

D'Gare ass den Terminus vun der Niewelinn Näerzeng - Rëmeleng vun der Linn Lëtzebuerg - Esch-Uelzecht - Rodange vum CFL-Zuchreseau. Bei der Gare ass e Park & Rail-Parking mat 143 Plazen an dräi spezielle Parkplaze fir Leit mat reduzéierter Mobilitéit.

## Geschicht
D'Streck Beetebuerg - Näerzeng - Rëmeleng ass den 1. Juni 1860 vun der Compagnie Guillaume-Luxembourg opgemaach ginn. Fir de Persounentrafick bestoung zu Rëmeleng just d'Grenzgare Rëmeleng-Ëtteng, ronn 800&nbsp;m südlech vum Zentrum. D'Gare am Zentrum vu Rëmeleng (*Rumelange-Halte*) ass de 15. Juli 1900 opgemaach ginn. Dat haitegt Garegebai ass 1963 opgaangen, awer eréischt 1965 ageweit ginn.

Dat Stéck vun der Rëmelenger Gare bis op Grenzgare gouf den 1. Juni 1996 fir zerguttst zougemaach, den Uschloss a Frankräich ass scho méi laang net méi befuer ginn. Domat ass aus der haiteger Gare eng Kappgare ginn.

D'Lëtzebuerger Streck déi op der Grenz en Uschloss un d'Minièresstreck Rëmeleng-Boulange hat, gouf vun 1996 un demontéiert, nodeems d'Schinnen op der franséischer Säit ewechgerappt gi waren an et esou net méi méiglech war, fir d'Streck jee vu Rëmeleng aus virun ze féieren

D'Barriär an der Entrée vu Rëmeleng ( / CR165) konnt och suppriméiert a mat engem Kreesverkéier ersat ginn.

## Zich déi an der Gare halen
(Stand: Dezember 2025)

### Linn Näerzeng ↔ Rëmeleng
D'Gare Rëmeleng gëtt just vu méindes bis freides ugefuer: an de Spëtzestonnen (6h–8h a 16h–19h) all hallef Stonn, baussent der Haaptverkéierszäit eemol d'Stonn.

#### Aller

#### Retour

## Kuckt och
* CFL-Zuchreseau
* Lëscht vun den CFL-Garen

## Um Spaweck

* Aktuell Departen an der 
* Praktesch Informatiounen iwwer d'Gare vu Rëmeleng op der CFL-Websäit
* D'Gare Rëmeleng op der Websäit "rail.lu"
* D'Gare Rëmeleng op der Websäit vu Spoorgroep Luxemburg

Quelle vum Abschnitt Geschicht:
* Informatiounspanneau bei der Gare
* Federmeyer, E., & Pasquali, Pierre. (2007). *Eisenbahnen in Luxemburg*. Gernrode Luxembourg: W. Herdam Fotoverl. G.A.R., Band 1, S. 335-359
Nicolas Funck (Zoolog)

Den **Nicolas Funck**, gebuer den 10. Februar 1816 an der Stad Lëtzebuerg, an och do gestuerwen den 10. August 1896, war e lëtzebuergeschen Architekt, Fuerschungsreesender, Botaniker, Zoolog an Auteur.

Hien huet zu Bréissel Architektur studéiert an huet dunn tëscht 1835 an 1837 de Jean Linden op deem senge Fuerschungsreesen duerch Mëttel- a Südamerika begleet fir Illustratiounen ze zeechnen. An de Joren duerno huet hie weider Fuerschungsreese gemaach: vun 1837 bis 1840 a Kuba a Mexiko, vun 1841 bis 1843 a Venezuela a Kolumbien a vun 1845 bis 1846 nees a Venezuela.

1848 gouf den Nicolas Funck zum Professer fir Naturwëssenschaften a Geographie am Kolléisch ernannt. Hie war 1850 Grënnungsmember vun der Société des sciences naturelles du Grand-Duché de Luxembourg. Vun 1857 u war hien Directeur adjoint a vun 1861 un Direkter vum *Jardin royal zoologique et botanique* am Bréisseler Parc Léopold. Vun 1870 bis 1886 war en Direkter vum Kölner Zoo.

Hien huet eng Hellewull, meeschtens populärwëssenschaftlech Artikelen iwwer botanesch an zoologesch Theemen an Zäitschrëften an Zeitunge publizéiert. Posthum si seng sëllege Rees-Notizen erauskomm.

Seng Neveue waren de Pierre Funck an de Lucien Linden.

Säi Schwoer war de Jean Linden.

## Literatur
* Claude Wey, Foni Le Brun, Leonardo López Luján: *Nicolas Funck et la Cueva del Guácharo*, an Die Warte vum 27. Februar 2020, S. 8-10
Bordeaux-Paris

**Bordeaux-Paris** ass eng franséisch Vëloscourse, déi 1891 fir d'éischt gefuer ginn ass an am Ganze sechsanuechtzegmol ausgedroe gouf, fir d'lescht 1988. D'Course ass iwwer 600&nbsp;km gaangen a war zimmlech eenzegaarteg well an der leschter Partie vun der Course sinn d'Coureuren hanner engem Derny gefuer. D'Reglement vun der Course ass allerdéngs e puermol changéiert an ugepasst ginn.

## Palmarès

## Um Spaweck
* Resultater vu ''Bordeaux-Paris'' op der Websäit vu ''Mémoire de Cyclisme''
Antonio Machado

Den **Antonio Cipriano José María Machado Ruiz**, bekannt als **Antonio Machado**, gebuer de 26. Juli 1875 zu Sevilla, a gestuerwen den 22. Februar 1939 zu Collioure, war e spueneschen Dichter.

Hien ass zu der literarescher Beweegung *[[Generación del 98]]* ze zielen. Zentraalt Theema vu senger Dichtung ass d'Elengsinn, säin Haaptwierk heescht *Soledades*.

Vun him staamt de Begrëff "Zwéi Spuenien" (am Gedicht *Proverbios y Cantares*), deen déi haart Géigesätz tëscht der Gauche an der Droite an der spuenescher Gesellschaft ausdréckt.

Op der Flucht virun de Faschiste vum Franco ass hien un Erschëpfung kuerz virun der franséischer Grenz gestuerwen.

## Hommage
De Louis Aragon huet iwwer hie gedicht:
:*Machado dort à Collioure*
:*Trois pas suffirent hors d'Espagne*
:*Que le ciel pour lui se fît lourd*
:*Il s'assit dans cette campagne*
:*Et ferma les yeux pour toujours*.

Déi spueneschsproocheg Kulturassociatioun zu Lëtzebuerg, de Círculo Cultural Antonio Machado, huet sech no him genannt.

## Fir ze liesen
*Antonio Machado: *Campos De Castilla / Kastilische Landschaften. Gedichte. 1907-1917*, 2001, Amman Verlag ISBN 978-3100487636

## Um Spaweck
Garðabær

**Garðabær** ass eng Gemeng vu Reykjavík mat 2.183 Awunner. Garðabær läit am Südweste vu Reykjavík. Et ass eng Gemeng an der Regioun Höfuðborgarsvæði, der Haaptstadgéigend vu Reykjavík.

## Um Spaweck

*  Offiziell Websäit vu Garðabær
Wervik

**Wervik** (fr: *Wervicq*) ass eng Stad an der belscher Provënz Westflandern

Wervik huet ronn 17.500 Awunner. Wervik läit op der Leie, déi d'Grenz mat Frankräich mécht. Op der franséischer Säit läit Wervicq-Sud.

## Kuckeswäertes

* D'Kierch St.-Medardus, am romaneschen a gotesche Stil;
* 2 Wandmillen, d' *Briekenmolen* an d' *Kruisekemolen*;
* Den *Nationaal Tabakmuseum*, e Musée iwwer Tubak.
## Geschicht
Schonn zu der Zäit vun de Réimer gouf hei Gips gefërdert. D'Fëllementer vun der aler Sint-Maartens-Kierch sinn aus Reschter vun engem réimeschen Tempel gebaut.

## Bekannt Leit
*Yves Leterme, Politiker.
*Wim Delvoye, Kënschtler.

## Um Spaweck

Websäit vun der Gemeng
Webbrowser

E **Webbrowser** (oder allgemeng och **Browser** genannt)  ass e spezielle Computerprogramm fir Websäiten am World Wide Web ze duerchsichen an ze kucken. Wann een de World Wide Web duerchsicht, respektiv ob verschidden Hyperlinks als Verbindung als Verbindung vu Websäite mat der Hëllef vu sou engem Programm klickt, gëtt dat och als Internetsurfen bezeechent. Nieft HTML-Säite kënne si och verschidden aner Dokumenter uweisen (z.&nbsp;B. Biller).

Am Allgemenge si *Browser* speziell Computerprogrammer, mat deenen ee sech Textdateien ukucke kann.

## Kuckt och
* URI

## Um Spaweck

*  Browser-Archiv
*  MultiOS Browser Test
*  Statistik vun der Browser-Verbreedung
Sepp Herberger

De **Josef ("Sepp") Herberger**, gebuer den 28. Mäerz 1897 zu Mannheim, a gestuerwen den 28. Abrëll 1977 zu Weinheim-Hohensachsen, war een däitsche Foussballspiller a Foussballtrainer.

Vun 1936 bis 1942 a vun 1950 bis 1964 war hien Trainer vun der däitscher Nationalekipp.

De Sepp Herberger gëtt an den däitsche Medien reegelméisseg mat Spréch zitéiert (déi vun him komme sollen): 
* *Der Ball ist rund und das Spiel dauert 90 Minuten.*
* *Der nächste Gegner ist immer der schwerste.*
* *Der schnellste Spieler ist der Ball.*
* *Nach dem Spiel ist vor dem Spiel.*
* *Das Runde muss in das Eckige.*

## Um Spaweck
Lias

De **Lias** (oder schwaarze Jura) ass eng geologesch Ofdeelung vum Jura, déi um Keuper läit. D'Schichte vum Lias goufe virun zirka 205 - 180 Mio Joren am Juramier ofgelagert. Am Lias fënnt een haaptsächlech donkel Tounen an Tounmergelen (dohier och den Numm Schwarze Jura).

De Lëtzebuerger Sandsteen ass een Deel vun de Liasformatiounen déi zum Schluss vun den Oflagerungen am Hettenger Mier entstane sinn.

De Lias huet 4 Stufen:

* Toarcium, Toarcien (183,0-175,6 Ma)
* Pliensbachium, Pliensbachien (189,6-183,0 Ma)
* Sinemurium, Sinémurien (196,5-189,6 Ma)
* Hettangium, Hettangien (199,6-196,5 Ma)
Boosselen

**Boosselen** ass eng Sportaart, déi gréisstendeels an den norddäitsche Küsteregioune gespillt gëtt. Dee Sport ass awer op der ganzer Welt ze fannen, wéi an Holland, Irland oder Italien.

D'Boosselklatzen (*Klooten*) ware fréier aus festem Holz. Hautdesdaags sinn awer ëmmer méi Klooten am Gebrauch, déi aus sytheteschem Material sinn.

Am klassesche Boosselen trieden zwou Ekippe géinteneen un. D'Concourse ginn op der Strooss gespillt. All Spiller geheit fir d'éischt do, wou dee virege Spiller mat sengem Worf gelant war.

D'Originne vum Boossele leien an Ostfriesland, Ammerland, zu Oldenbuerg an am Emsland, wou et Brauch ass, datt nom Boosselen op e Kabesiessen invitéiert gëtt.

## Um Spaweck

*Websäit mat de Reegele vum Bosselen
Marc Oberweis

De **Marc Oberweis**, gebuer de 6. November 1982 an der Stad Lëtzebuerg, ass e lëtzebuergesche Foussballspiller.

Tëscht dem 30. Mäerz 2005 an dem 14. November 2009 huet de Marc Oberweis 7-mol fir déi lëtzebuergesch Foussballnationalekipp gespillt.

Zanter 2009 spillt hie fir d'Jeunesse Esch. Vun 2004 bis 2009 stoung hie fir CS Gréiwemaacher am Gol. Do virdru war hie Golkipp zu Diddeleng.

## Kuckt och
Nico Braun

Den **Nico Braun**, gebuer de 26. Oktober 1950 an der Stad Lëtzebuerg, ass ee fréiere lëtzebuergesche Foussball-Nationalspiller.

No sengem Debut an der Union zu Lëtzebuerg (1968-1971) ass hien an d'Bundesliga spille gaangen, an zwar bei Schalke 04 (1971-1973). Hien huet 1972 mat deem Club den DFB-Pokal gewonnen a gouf däitsche Vizemeeschter.

Duerno goung hien op Metz bei den Éischtdivisiounsclub FC Metz (1973-1978), wou hie Stiermer war. Hien huet do a fënnef Joer an an 170 Matcher 98 Goler geschoss (dat bescht wat Metz bis elo hat). Wärend zwou Saisonen huet hie mam Argentinier Hugo Curioni een effikassen Duo am Stuerm gemaach. Déi zwéi kruten de Spëtznumm *les artilleurs de Metz*.

Tëscht dem 16. Abrëll 1970 an dem 26. Mäerz 1980 huet hien a 40 Matcher fir déi lëtzebuergesch Foussballnationalekipp 9 Goler geschoss.

Zum Schluss vu senger Karriär huet hie beim Charleroi SC (1978-1980), zu Diddenuewen (1980-1981) an nees bei der Union (1981-1985) gespillt.
Tour du Sud-Est

Den **Tour du Sud-Est** war eng Etappecourse mam Vëlo, déi a Frankräich gefuer gouf.

Bei der éischter an der zweeter Oplo huet d'Course *Circuit de Province* geheescht. Am Laf vun de Joren ass den Numm vun der Course e puermol geännert ginn.

Am *Tour des Provinces du Sud-Est* – wéi den Numm vun der Course vun 1955 bis 1957 war – huet de Charly Gaul am Joer 1955 gewonnen.

1956 koum de Jempy Schmitz op déi drëtt Plaz.

## D'Gewënner

## Kuckt och
* Circuit des Six Provinces

## Um Spaweck
* Resultater vum ''Tour du Sud-Est'' op der Websäit vu Mémoire du Cyclisme
Hawaii

**Hawaii** ([], Englesch [] ass eng Inselketten am Pazifeschen Ozean. Si ass no der gréisster Insel vum Archipel benannt, déi inoffiziell och *Big Island* genannt gëtt. D'Inselkette gouf de 7. Juli 1898 vun de Vereenegte Staate vun Amerika annektéiert an ass zanter 1959 hire 50. Bundesstaat.

D'Insele waren uganks och ënnert dem Numm „Sandwich Islands“ (Sandwichinselen) bekannt, nodeems den James Cook se bei senger Entdeckung am Januar 1778 nom Marinn-Admiral John Montagu, 4. Earl of Sandwich (1718-1792) genannt hat.


Flickr - paul bica - aloha.jpg
Starr 050418-0288 Casuarina glauca.jpg 
Aerial photography of Pearl and Hermes atoll.jpg
Mauna Loa (5826069415).jpg
Kaula-island-P1010936a.JPG


## Kuckt och
* Südlech Sandwichinselen

## Um Spaweck
Laure Tixier

D**'Laure Tixier**, gebuer 1972 zu Clermont-Ferrand, ass eng franséisch Kënschtlerin.

2000 war si Pensionärin an der Villa Kujoyama zu Kyōto. Si schafft mat an op deene verschiddenste Medien: Fotografie, Video, Installatiounen, Zeechnungen. Hir Inspiratioun hëlt si aus der Popkultur (ë.&nbsp;a. Mangaen, Videospiller), der moderner Konscht an der Konschtgeschicht (Piranèse, d'utopistesch Architekte vum 18. Joerhonnert).

## Um Spaweck
* D'Laure Tixier um Site vun der Galerie Polaris
* Pedagogesche Projet vum Laure Tixier fir de Mudam Lëtzebuerg
Steffen Voss

De **Steffen Voss** ass een däitsche Musekwëssenschaftler a Museker.

Hie gouf bekannt als Entdecker an Editeur vum Antonio Vivaldi senger Oper Motezuma déi laang als verschwonne gegollt huet an déi hien am Kiewer Noutenarchiv vun der Sing-Akademie zu Berlin erëmfonnt huet. Ëréischt no engem komplizéierte Rechtssträit konnt déi Oper opgefouert ginn.

De Steffen Voss ass als Barockfagottist a verschiddene Museksensemblen aktiv.

## Fir ze liesen
*Steffen Voss: *Die Partitur von Vivaldis Oper "Motezuma" (1733)*, in: Studi Vivaldiani 4 (2004), S. 53-73 (ISSN 1594-0012)
Michel Séméniako

De **Michel Séméniako**, gebuer 1944 zu Annecy, ass ee franséische Fotograf.

De Michel Séméniko wunnt a schafft zu Vitry-sur-Seine. No engem Soziologiestudium stellt hie seng éischt Fotoen tëscht 1967 an 1970 aus.

Hie krut 1991 de Präis *La villa Médicis hors les murs*. E Joer méi spéit krut hien de *Prix Nadar*.

Vun 1991 bis 2004 war hie Member vun der Agence Métis.

Hien ass Conferencier am Beräich Fotografie an hält Schoul op der *Faculté des arts d'Amiens*.

## Um Spaweck
Websäit iwwer de Michel Séméniako
Maurice Gillen

De **Maurice Gillen**, gebuer de 25. Juli 1895 zu Paräis, a gestuerwen de 5. Abrëll 1974 an der Stad Lëtzebuerg, war e lëtzebuergesche Vëlossportler.

1924 war hie bei den Olympesche Summerspiller zu Paräis, wou hien de Sprint (Course vun den 1000m) op der Pist gefuer ass.

Hien hat e Vëlosgeschäft op der Nr. 6 am Kräizgrënnchen (01.10.1930) a vum Mäerz 1931 un op der no. 16 an der Ënneschtgaass.

Hien ass de Papp vum Lull Gillen.
Remo Mannelli

De **Remo Mannelli**, gebuer den 13. November 1942 zu Fiuminata (Italien), ass e fréiere Fechter an Olympionik.

1972 war hie bei den Olympesche Summerspiller 1972 zu München an huet do beim Eenzelconcours am Deegen *(épée)* matgemaach. Hie gouf am 1. Tour eliminéiert a koum op déi 62. Plaz ënner 72. Konkurrenten.

Hien ass President vum Verwaltungsrot vun der Entreprise Mannelli & Associés, déi 1952 vu sengem Papp Tino gegrënnt gouf a sech op Elektrizitéit spezialiséiert huet. Hien ass de Koseng vum Romain Mannelli.

## Kuckt och
Gare Bierchem

D**'Gare Bierchem** ass eng Gare vun der Lëtzebuerger Eisebunn. Se läit op der Grenz vun de Sektioune Béiweng a Bierchem an der Gemeng Réiser. Se gehéiert zu follgende Linne vum CFL-Zuchreseau:

* Ëlwen - Lëtzebuerg - Esch-Uelzecht - Rodange
* Lëtzebuerg - Esch-Uelzecht - Rodange.

D'Gare Bierchem läit tëscht der Gare Houwald an där vu Beetebuerg. Bei der Gare ass op béide Säite vun de Schinnen e Park & Rail-Parking mat 162 Plazen an néng spezielle Parkplaze fir Leit mat reduzéierter Mobilitéit. Bei der Gare gëtt et eng Bikebox fir säi Vëlo ënnerdaach ze stellen. D'Gare ass just mat enger Schoulbuslinn (D14) un den RGTR-Reseau ugebonnen.

## Moderniséierung vun der Gare
Am Summer 2025 hunn d'Aarbechten ugefaange fir d'Gare ze moderniséieren. Et geet ë.&nbsp;a. drëm fir d'Quaie méi laang a méi breet ze maachen an d'Ënnerféierung – déi bis dohin net behënnertegerecht war – ëmzebauen. Absënns fir d'Ramp vum neie Souterrain kënnen z'amenagéieren, huet d'Voyageursgebai missen ofgerappt ginn.
## Zich déi an der Gare halen
(Stand: Mäerz 2025)
#### Aller

#### Retour
Jeeweils an der entgéintgesater Richtung wéi an der Tabell uewendriwwer.




## Biller

Fichier:Roeser, gare CFL Berchem (104).jpg|D'Voyageursgebai am Februar 2025, e puer Méint ier et ofgerappt gouf
Fichier:Roeser, gare CFL Berchem (116).jpg


## Kuckt och
* CFL-Zuchreseau
* Lëscht vun den CFL-Garen

## Um Spaweck

* Aktuell Departen an der 
* Praktesch Informatiounen iwwer d'Gare vu Bierchem op der CFL-Websäit
* D'Gare Bierchem op der Websäit "rail.lu"
* D'Gare Bierchem op der Websäit vu Spoorgroep Luxemburg
Baseball

**Baseball** ass ee Ball- an Ekippesport deen aus Amerika an Europa komm ass. An Amerika war et laang dee beléiftsten Ekippesport, steet awer elo hanner dem American Football. Baseball gëtt an iwwer honnert Länner gespillt.

## Um Spaweck
Sender vun Diddeleng

De **Sender vun Diddeleng** um Ginzebierg ass eng Anlag vun RTL fir Radios- an Televisiounssendungen. E war fréier, éier et Satellitte gouf, och fir Transmissioune vun europawäite Sendungen eng Relaisstatioun fir d'Eurovision.

Vun do gi Sendungen a follgende Beräicher verbreet:
*Televisoun
**1 Sender VHF vun 100&nbsp;kW PAR
**3 Senderen UHF vun 200&nbsp;kW bis 1000&nbsp;kW PAR
*Radio-UKW
** 3 Sendere vun 100&nbsp;kW PAR

D'Anlag besteet aus engem administrativen an technesche Gebai, Wunnenge fir d'Techniker, an engem Sendetuerm donieft, a si stinn op engem klenge Plateau um Ginzebierg, eng vun den héchste Koppen ëm Diddeleng op enger Héicht vu 417, 5 m (NG-L).

De Sendetuerm besteet aus engem Gittermast an enger Antenn, déi zesummen 299 m héich sinn.

En ass tëscht 1956 an 1957 opgeriicht gi fir eng méi kleng Anlag z'ersetzen. Am Ufank war e méi héich, mä no engem Accident, den 31. Juli 1981, wéi e belschen Dassault Mirage 5BR deen op engem Trainingfluch war, dragerannt war a bei deem ausser dem Pilot (de Colonel R. Gennart, Kommandant vum belsche Fluchfeld Florennes), ee Mataarbechter vun RTL mat senger Fra ëm d'Liewe koumen, gouf de Gittermast op d'Héicht vun 285 m nei opgeriicht. Bei där Fléckerei ass och déi iewescht Antenn e bësselchen ausser Senkel geroden.

## Kuckt och
*Sender vu Jonglënster

## Um Spaweck

*De Sender op der Skysrapersäit
*http://pagesperso-orange.fr/tvignaud/galerie/etranger/lu-dudelange.htm
*Säit iwwer de Sender op Structurae
*Steve Remesch, *Feuerball am Himmel - Am 31. Juli 1981 zerschellt ein belgischer Militärjet am Sendeturm in Düdelingen* am Wort vum 31. Juli 2018, S.11 an op wort.lu
Sender vu Beidler

De **Sender vu Beidler** war ee Laangwellesender vun RTL. E steet tëscht Bruch a Beidler laanscht d'Beidlerbaach um Flouer genannt *Lee* an am *Bruch* op enger Héicht vun 265 m (NG-L).

## Chronologie
* 1972 Éischt Laangwellesendunge mat 1400&nbsp;kW 
* 1974 D'Anlag gëtt op 2000&nbsp;kW verstäerkt 
* 1981 Eng nei Noutstroumanlag kënnt bäi 
* 1994 Eng nei 2000&nbsp;kW Installatioun mat zwéin THOMSON-CSF TRE 2175 Senderen

Am Oktober 2022 huet RTL bekannt gemaach, dass d'Ausstralungen op der Laangwell den 31. Dezember 2022 géifen ophalen. Als Grond goufen den CO<sub>2</sub>-Bilan an déi héich Energiekäschte genannt. Esou kéinte 6000 MWh pro Joer gespuert ginn. Schlussendlech gouf nach bis an den 1. Januar 2023 eragesendet, bis um 1:00 Auer endgülteg ofgeschalt gouf. Zu deem Zäitpunkt ass et nach onkloer, wat mat mam Sender an den Antenne geschéie soll.

## Sendanlag
** 2 Thomson-CSF TRE 2175 MES jiddweree mat enger Ausgangsleeschtung vun 1000&nbsp;kW.
** 2 Thomson-CSF TRE 2170 jiddweree mat enger Ausgangsleeschtung vun 1000&nbsp;kW
* Frequenz: 234&nbsp;kHz

## Masten
* 3 ofgespaant stole Gittermaste vun enger Héicht vun 290 m

## Literatur
* Herzog, Marc, 1999. *Der Sender*. nos cahiers - Lëtzebuerger Zäitschrëft fir Kultur. Nr. 3 (1999), S. 181-198.
* Herzog, Marc & Eugène Muller, s.d. [2006]. *Der Sender (RTL)*. In: *Beidler fréier an haut*. Erausgi vum Kiercherot vu Beidler. Dréckerei Saint-Paul, Lëtzebuerg, 264 S.: S. 79-85.
## Um Spaweck
Essen (Homonymie)

D'Wuert **Essen** bezeechent follgend Begrëffer:

Uertschaften:
* eng Uertschaft zu Lëtzebuerg, kuckt: Essen
* eng Uertschaft an Däitschland an Nordrhein-Westfalen, kuckt: Essen
* eng Gemeng an der Belsch, kuckt: Essen
* eng Gemeng an Däitschland an Niddersachsen, kuckt: Essen

Persounen:
* e schweedesche Feldmarschall a Staatsmann, kuckt: Hans Erik vun Essen (1755-1824)
* eng Sängerin a Schauspillerin, kuckt: Lil von Essen (* 1963)
* en englesche Physiker, kuckt: Louis Essen (1908-1997)
* en Jazz-Klarinettist, kuckt: Reimer von Essen (* 1940)
Parkplaz fir Leit mat reduzéierter Mobilitéit

Eng **Parkplaz fir Leit mat reduzéierter Mobilitéit** ass eng speziell ugeluecht Parkplaz fir Leit déi am Goe behënnert sinn a fir Leit déi blann sinn.

## Parkplaz
Dës Parkplaze gi meeschtens sou ugeluecht datt se dëse Leit verschidde Facilitéiten ubidden, souwéi ofgesenkt Trëttoirsborden, oder direkt Accèsen op Rampen oder bei Lifter. Si sinn och, wann d'Plaz et erlaabt, méi breet wéi normal Parkplazen fir datt Leit déi e Rollstull musse benotzen och Plaz genuch hu fir hir Autosdiere grouss opzemaachen, fir sech op de Stull kënnen ze setzen an d'Kéier domat maachen ze kënnen.

Op grousse Parkplazen an a Stied a Gemenge gëtt e gewësse Prozentsaz vun de Parkméiglechkeeten an dësem Sënn ugeluecht.

## Code de la Route
Dem lëtzebuergesche Code de la Route no si Parkplaze fir Leit mat reduzéierter Mobilitéit eng Ausnam vum Park- oder Stationéireverbued, wat heescht datt dës Parkplaze reglementéiert ginn duerch dat eent oder dat anert vun dëse Schëlter.

Dës Ausnam gëllt also op Park- a Stationéierungsplazen mat limitéierter Dauer an do wou Parken a Stationéieren duerch d'Schëlter C 18 an E 23 reglementéiert sinn an als Zousaz d'Zeeche vum *signe distinctif* hunn, oder den Zousaztext *Excepté handicapés physiques*

Si däerfen deemno nëmme vu Leit benotzt ginn, déi am Besëtz vun engem sougenannte *signe distinctif pour personnes handicapés* sinn, oder vu Persounen déi si begleeden. E muss siichtbar an der Fënster vum Auto ubruecht sinn oder wéinstens sou um Tableau de Bord leien datt d'Uerdnungskräften e kënne gesinn.

## Signe distinctif

Dëse *signe distinctif* gouf duerch Règlement ministériel vum 12. Dezember 1977 agefouert. De *signe distinctif* selwer ass am Laf vun de Joren duerch Reglementer verännert ginn, grad souwéi d'Zoustännegkeet vun der Autoritéit déi en eraus gëtt.

Duerch groussherzoglecht Reglement vum 14. September 1999 sinn déi al Bestëmmunge geännert an nei festgeluecht ginn.
Pangea

**Pangea** oder *Pangaea* (griich.: *Pan-Gaea* - ganz Äerd) war dee leschte globale Superkontinent vun der Äerdgeschicht.

D'Landmass vun der Äerd huet virun 255 Millioune Joer vun engem Pol zum aneren een eenzegen Äerddeel gebilt. De geneeë Verlaf vun der Küst ass allerdéngs net bekannt, geneesou wéineg wéi d'Lag an d'Gréisst vun de Séien an de Bannemierer.

Pangea, de Superkontinent vun der Urzäit, huet bal dat ganzt Festland vun der Äerd an enger eenzeger gewalteger Landmass vereent, déi sech vum Nord- bis zum Südpol erstreckt huet. De Panthalassa war den Ozean dee ronderëm dëse Kontinent war an de ganze Planéit ëmspaant hat.

D'Landschaft vum Superkontinent war villfälteg an d'Period vum Pangea, déi ronn 110 Millioune Joer gedauert huet, war den Iwwergank tëscht zwéin Äerdzäitalteren: dem Äerdaltertum an dem Äerdmëttelalter.

## Um Spaweck
MS Brombachsee

D**'MS Brombachsee** ass e Schëff mat dräi Schwammdeeler (Trimaran) um Grousse Brombaachséi, dat vun der Architektur an der Konstruktioun hier eemoleg an Europa ass.

Op dräi verschiddenen Decker kënne 750 Persoune matfueren. Een Tour um Brombaachséi dauert ongeféier annerhallef Stonn.
Zanter 2009 ass den Trimaran mat engem gliesene Panorama-Lift ekipéiert. Sou sinn déi 3 Decker och fir géibehënnert Leit z'erreechen.

Den Trimaran hält op dëse Plazen: Ramsberg, Absberg, Enderndorf, Allmannsdorf a Pleinfeld.

## Technesch Detailer

* Längt: 46 m 
* Breet: 19 m
* Héicht: 13,2 m
* Déifgank: 1,40 m
* Gedriwwe vun: 2 Sechszylinder-Dieselmotore vun MAN, jiddweree mat enger Leeschtung vun 250 kW an zwee Schottel-Pompelstralgedriwwer.

## Einzelnachweise
Grousse Brombaachséi

De **Grousse Brombaachséi** ass e Stauséi a Bayern (Däitschland).

De Séi ass de Kär vum Fränkesche Séeiland an ass haaptsächlech do fir Waasserstänn ze regléieren an Zäite wou et net sou vill reent (Nordbayern huet net vill Nidderschlag), an awer och fir wann et richteg schëtt dem Héichwaasser aus de Féiss ze goen. En ass awer och eng Fräizäitplaz fir déi ganz Géigend.

## Geographie

De Séi läit haaptsächlech am Landkrees Weißenburg-Gunzenhausen, (eng kleng Parti um nërdleche Séiuwänner gehéiert zum Landkreis Roth), a 37&nbsp;km am Süde vun Nürnberg. E läit an engem groussen Dall, deen no Osten opgeet a ronderëm sinn iwwerall Bëscher.

Als Noperen huet en zwéi Séien déi méi héich leien, de Klenge Brombaachséi, an den Igelbaachséi. Dës zwéi si vun him duerch zwou Staumaueren (déi eng 18 m an déi aner 16 m héich) getrennt. Vun dësen dräi Séien ass hien deen eenzegen, op deem e Schëff fiert d'MS Brombachsee.

E kritt säi Waasser aus den zwéin ieweschte Séien an no ënne leeft e weider an de Brombach dee selwer bei Pleinfeld an d'Schwäbische Rezat leeft.

Et ass ee wichtegt Noerhuelungsgebitt fir de Ballungraum Nürnberg. Et kann een dra schwammen, an drop seegelen oder wandsurfen. Mat dem Trimaran MS Brombachsee kann een drop fueren.

## Nopeschséien

* Altmühlséi
* Igelsbaachséi
* Klenge Brombachséi
* Rothséi
* Dennenloher Séi
* Hahnenkammséi

## Literatur
*Talsperren in der Bundesrepublik Deutschland, Peter Franke, Wolfgang Frey, DNK - DVWK 1987, ISBN 3-926520-00-0

## Um Spaweck
* Wasserwirtschaftsamt Ansbach
* Zweckverband Fränkisches Seenland
* Das Fränkische Seenland - Impressionen
* Tourismusverband Fränkisches Seenland
* zuzuku -Skulpturen im öffentlichen Raum- Informatiounen zu Skulpturen op de Brombaachséien
Trauliicht (Brauch)

Als **Trauliicht**, Drauliicht oder Rauliicht (muselfränkesch: „Trouliecht“) gëtt eng a Form geschnëtzt Rommelsluucht bezeechent.

D**'Trauliichtbrennen** gouf 2023 op den nationalen Inventar vum immaterielle Kulturierwen zu Lëtzebuerg opgeholl.

## Etymologie
D'Wuert Trauliicht oder Drauliicht op Däitsch Traulicht, leet sech vun Druglicht of. D'Wuert ass ofgeleet vum aldäitsche Wuert Truglicht, dat fir d'Trauliicht steet.. Den Begrëff aus der Welt vun de Seeërcher bezeechent Liichter, déi iwwer engem Mouer liichten an Wanderer ierféieren.

## Brauch
D'Trauliichtbrennen oder d'Trouliechtern, ass e Brauch, dee bis nach am Ufank, an deelweis bis an Mëtt vum 20. Joerhonnert, an de lëtzebuergeschen Dierfer, besonnesch am Éislek an an der Äifel verbreet war. Dobäi gouf eng Rommel fir d'éischt an déi richteg Form bruecht, dann ausgehielegt an Aen, Nues a Mond erausgeschnidden. Bannendra koum dann eng Käerz. Owes gouf dat *Trauliicht* ugefaangen, op e Bengel gestach an ass beim Heemdreiwe vun de Kéi matgedroe ginn.
D'Trauliichter sinn awer och an de Gaassen, an de Fënsteren an och souguer um Kierfecht opgestallt.
De Brauch gëtt zu Lëtzebuerg ëm Allerhellege gefeiert. A verschiddene Géigenden an Däitschland souguer op Mäertesdag.
An der Nuecht vum 31. Oktober - gëtt gesot - ass déi däischter Joreszäit virun der Dier an d'Leit hu gemengt elo kéimen d'Séile vun de Verstuerwenen zeréck. Iwwerall gouf et Schneekereie fir déi Doudeg ze berouegen. 
D'Trauliichtbrennen gëtt hautdesdaags ë.&nbsp;a. nach zu Munzen gefeiert, wou d'Leit an engem Fakelzuch duerch d'Gaassen zeien. Zanter e puer Joer gëtt de Brauch an der Äifel vun de Gemengen a vum Eifelverein rëm nei belieft. Ganz ausgestuerwe war de Brauch am Éislek an der Äifel ni. Vun de 70er Joren u gouf en erschwéiert, well d'Rommel ëmmer manner ugeplanzt gouf.

Déi Traditioun gouf iwwregens och vun den Ire weidergefouert. Et gouf sech dacks fierchterlech elle verkleet, fir net ënner den Doudegen opzefalen. Dee Brauch ass vun ireschen Auswanderer an d'Vereenegt Staate matgeholl ginn, wou en als Halloween gefeiert gëtt. Zanter der zweeter Hallschent vun den 1990er Joren ass Halloween och, am Ufank iwwer Geschäftsketten, an Europa verbreet ginn.

## Literatur
* Gredt, Nicolas 1883: *Sagenschatz des Luxemburger Landes*. Gesammelt von Dr. N. Gredt. 645 S. Dréckerei Victor Bück, Lëtzebuerg.
Fëschsaurier

D**'Fëschsaurier** (Ichthyosauria) oder **Ichthyosaurier** sinn eng Grupp ausgestuerwe Reptiller aus dem Zäitalter Mesozoikum. 
 
Si ware vollstänneg un d'Liewen am Waasser ugepasst an hunn nëmmen am Mier gelieft.

Genee sou wéi d'Fluchsaurier (Pterosauria) an d'Plesiosaurier (Plesiosauria) hu si net zu den Dinosaurier gehéiert, mä hunn eng eege Reptiliegrupp duergestallt.

D'Fëschsaurier hu virun 250 bis circa 90 Millioune Joer gelieft an hu sech aus véierbeenegen Echsen, déi u Land gelieft hunn, entwéckelt. Fir z'ootmen hu si missen iwwer d'Waasseruewerfläch kommen a fir sech fortzebewegen hu si sech am Mier duerch säitlech Schléi vun hirem Schwanz viru gedriwwen. Well se net méi u Land konnte goe fir hir Eeër ze leeën, hunn d'Weibercher am Mier lieweg Jonker op d'Welt bruecht.

## Um Spaweck