open-index/open-wikipedia-markdown huggingface dataset:
Gebrannte Bësch (Rëmeleng)

De **Gebrannte Bësch** ass eng Plaz um Flouer zu Rëmeleng, e klenge Bësch vun 2&nbsp;ha nërdlech vum Hädterwee (rue de la bruyère), nieft dem Parking vum Fitnessparcours.

Dem Prof. Jos Hess no hunn eenzel Evenementer ni zu engem Flouernumm gefouert. De Prof. Nic. van Werveke komplettéiert, datt hie festgestellt huet datt wann e Flouer als schwaarz oder gebrannt bezeechent gëtt, da geet et dacks ëm Lännereien, an deenen Iwwerreschter aus gallo-réimescher Zäit ze fanne sinn. Vu datt Rëmeleng an där Zäit scho besiidelt war, schéngt déi Erklärung net onwarscheinlech, och wa bis ewell nach keng sou Iwwerreschter do fonnt goufen.

Nom Éischte Weltkrich gouf do als Erënnerungszeechen e Bam an de Landesfaarwe gerëscht a mat enger Opschrëft als Fräiheetsbam bezeechent. Eng vun de Bänken déi de Syndicat d'initiative opgestallt huet ass d*'"Ligebänk"*, well op hir dacks Freieren hire Freiesche sou munnech Ligen erzielt hunn oder Versprieche ginn hunn déi se net ëmmer gehalen hunn.
Félix Arend

De **Félix Arend**, gebuer den 29. Januar 1901 zu Capellen, a gestuerwen de 6. Februar 1970 zu Lëtzebuerg, war e lëtzebuergeschen Olympionik.

Hie war bei den Olympesche Wanterspiller 1936 zu Garmisch- Partenkirchen als Ersatzmann beim Bobfueren zesumme mam Julien Lefèvre nominéiert ginn, awer déi zwee koumen net zum Asaz
Hunnen

**Hunnen** ass e Sammelbegrëff fir zentralasiatesch Reidervëlker mat nomadescher an duerno hallefnomadescher Liewensweis. Hire Virstouss an Ostmëtteleuropa an den 370er Jore war ee vun den Ausléiser fir d'Vëlkerwanderung. Hir Kampftechnik war deemools an Europa onbekannt: meeschtens beridden a mat just liichter Rëschtung fir flexibel ze sinn, mat als Haaptwaff den immens duerchschlagskräftege Kompositbou.

An der Mëtt vum 5. Joerhonnert hu se ugefaangen, am Flaachland vum Floss Tisza am haitegen Ungarn *sesshaft* ze ginn (op Englesch heescht d'Land nach haut "Hungary").

Ënner hirem Kinnek Attila haten d'Hunnen hiren Héichpunkt. Ekonomesch gesi ware se dobäi awer ëmmer op erzwonge réimesch Tributleeschtungen ugewisen.

Den Attila ass am Fréijoer 451 géint d'Westréimescht Räich gezunn. No Mainz hu seng Truppe sech gespléckt an een Deel ass géint Tréier gaang. Duerno, um Wee fir op Metz, si se och duerch d'Gebitt vun der spéiderer Grofschaft Lëtzebuerg komm.

Se solle beim haitege Schieren eng Bréck iwwer d'Uelzecht gebaut hunn a sou Ettelbréck den Numm ginn hunn (den Attila war och als Etzel bekannt). Op d'Uertschaftsnimm Hunchereng an Hënsdref och op d'Hunnen zeréckginn ass net bekannt. Warscheinlech ginn op si awer den Hunnewee zu Mäertert, d'Hunnendelt an d'Hunnelächer zu Furen, den Hunnebierg zu Baastenduerf, zu Hunnebur bei Manternach, den Hunnebuer bei Miersch, d'Hunnenäert zu Conter, Op Hunnebruch zu Wal, den Hunnebierg an den Hunneknapp zu Tënten, den Hunnebour zu Useldeng, den Hunselter zu Bonnert an den Hunnebour zu Arel, den Hunnewénkel zu Kënzeg, den Hunnemoeschkloeppel zu Keel, den Hunnendall zu Rëmeleng, um Hunnebur bei Déifferdeng, den Hunnebësch zu an d'Hunnestécker bei Duelem zeréck.

Am Juni 451 hunn d'Hunne sech awer an der Schluecht op de Katalaunesche Felder (déi bei Châlons-en-Champagne vermutt ginn) engem Bëndnes tëscht de Réimer an de Westgote misse geschloe ginn.

452 ass den Attila nach Italien agefall, mee en huet sech no éischten Erfolleger missen a seng ungaresch Tisza-Ebene zeréckzéien. D'Joer drop, 453, huet en d'Gotin Ildico bestueet, ass awer nach an der Hochzäitsnuecht verscheet, der Iwwerliwwerung no un engem Bluttstuerz.

Vun do un ass d'Hunneräich séier zerfall an d'Hunne sinn an anere Vëlker opgaangen.

D'Hunne sinn net ze verwiessele mam Dschingis Khan a sengem Mongolesche Räich. Dat war zwar och e Reidervollek aus der asiatescher Stepp, mä déi hu sech eréischt am 12. Joerhonnert ausgebreet a sinn ni méi wäit wéi Osteuropa (haaptsächlesch déi haiteg Ukrain) komm.

## Um Spaweck
Robert Goniva

De **Robert Goniva**, gebuer de 5. August 1922 zu Giewel, a gestuerwen den 1. Mäerz 2018 an der Eecher Klinick, war e lëtzebuergeschen Zwangsrekrutéierten a Buergermeeschter vun der Gemeng Käerch. Säi Brudder ass de Marcel Goniva.

Als Zwangsrekrutéierten war hie vum 18. Abrëll bis den 28. September 1942 am Reichsarbeitsdienst a vum 18. Oktober 1942 bis an de September 1943 an der Wehrmacht a Russland. Him ass dunn d'Desertioun an d'Flucht a Richtung Frankräich, e.a. mat Hëllef vun de PI-MEN, gelongen.

Den 18. März 1944 war de Robert Goniva am *Hôtel Jean Cros aux Ancizes* (am Puy-de-Dôme), dem wichtegsten Transitpunkt vun de PI-MEN, wéi eng *Rafle* vum *Sicherheitsdienst* mat der Wehrmacht do stattfonnt huet. Eng 20 Refraktäre ware verhaft ginn a goufen hei maltraitéiert. Just de Robert Goniva an e weidere Refraktär vun Diddeleng hunn dës *Rafle* iwwerlieft, well si sech verstoppe konnten. All déi aner koumen spéider an däitsche Prisongen ëm d'Liewen.

Hie war spéider jorelaang (1982-1999) Käercher Buergermeeschter an e.a. Kommiteesmember vum Groupement indépendant des maquisards luxembourgeois.

Den 3. Juni 1989 gouf vum Robert Goniva als Käercher Buergermeeschter a Presenz vum Staatsminister Jacques Santer an "der Grenn" bei Käerch ee vun den Enrôlés de Force Käerch initiéierte Gedenksteen mat enger Plaque commémorative fir déi alliéiert Fligerleit vum Stirling I R9275 No. 7 Squadron Team, déi hei bei engem Ofstuerz den 11. Abrëll 1943 ëm d'Liewe koumen, ageweit.

## Kuckt och

* Stirling-Monument bei Käerch

## Notten
Heinrich Gaderius

Den **Heinrich Kauder** (besser bekannt ënner sengem laténgeschen Numm **Gaderius**, och heiansdo als *Heinrich Sterpenech* bekannt), gebuer (Datum onbekannt) zu Sterpenech, a gestuerwe 1636, war e Geeschtlechen, dee bekannt gouf fir seng Positioune géint d'Hexeprozesser.

## Liewen
De Gaudenius huet op der Universitéit Louvain Theologie studéiert. En ofgeschlossenen Theologie-Studium war an där Zäit ongewéinlech an hien ass allgemeng fir seng Priedegte gelueft ginn.

## Paschtouer zu Käerch
De Gaderius war Paschtouer vu Sterpenich a vu Käerch (1607-1621), woubäi hie vu 1618 u bei der leschtgenannter Uertschaft vum Provënzialrot opgefuerdert gouf, wéinst dem Prinzip vun der Residenzpflicht op säin Amt do ze verzichten. Hien ass eréischt 3 Joer méi spéit aus dem Paschtoueschhaus erausgeplënnert.

Et ass net kloer op de Gaderius eng éischt Kierch zu Käerch am fréie 17. Jh. gebaut huet, oder se just restauréiert huet.

## Schoulstëftungen
Och eng ganz Rei Schoulstëftunge ginn op de Gaderius zeréck. Eleng beim neigegrënnte Jesuittekolléisch an der Stad waren et der eng Dose fir all Kéier op d'mannst 14.000 Karolusgulden.

## Asaz géint Hexereiprozesser
Géint d'Hexereiprozesser huet de Gaderius op e puer Aart a Weise gewierkt. Hien huet Beschëllegte Courage gemaach sech ze wieren a s'och dofir finanziell ënnerstëtzt.

Géint de Peter Britt, den Amtmann vun der klenger Herrschaft Elter, wou an de Jore 1610-1616 méi wéi zwanzeg Hexeprozesser opgezu goufen, huet de Gaderius Beweiser gesammelt. De Britt, deen als Amtmann och indirekt an onerlaabt finanziell profitéiert huet, war bekannt derfir, mat onerlaabte Mëttelen ze schaffen. De Britt gouf schlussendlech vum Provënzialrot ofgesat.

De Gaderius huet och doriwwer gepriedegt, wat dat fir Follgen hätt wann ee Falschaussoe géint säin Nächste géif maachen. Et gëtt dem Gaderius esouguer nogesot, hien hätt d'Existenz vun Hexerei an Zauberei - deemools allgemeng als Realitéit ugeholl - grondsätzlech a Fro gestallt.

Nom Joer 1640 hunn Hexereiprozesser zu Lëtzebuerg allgemeng staark ofgeholl a sinn um Enn vun deem Joerhonnert komplett verschwonnen.

De Gunther Franz huet de Gaderius 2002 mat enger kuerzer Biographie a senger Oplëschtung vu Géigner vun Hexeprozesser am Raum Lëtzebuerg an Tréier opgefouert.

## Erënnerung
Zu Sterpenech gouf eng Strooss nom Gaderius benannt.

## Literatur
* Reuter, Antoinette (1999): Heinrich Gaderius, streitbarer Pfarrer von Koerich (1607-1621). In: 250 Joer Käercher Kiirch 1747-1997; Lëtzebuerg, 1999; Ss. 129-134.

## Um Spaweck

* Den Hexenaffekot Heinrich Gaderius Episode aus Et war emol zu Lëtzebuerg op rtl.play

## Notten a Referenzen
Cœur Défense

De **Cœur Défense** ass e Büroskomplex am Geschäftsberäich vu La Défense, a Frankräich, um Territoire vun der Gemeng Courbevoie. De Bau huet 1999 ugefaang a gouf 2001 fäerdeg. En huet zwar nëmmen 39 Stäck iwwer dem Buedem, mä mat 350.000  ass et den Immobiliekomplex mat der gréisster benotzbarer Fläch an Europa, zesumme mam Palais vum Parlament zu Bukarest, an et ass deen drëttgréissten op der Welt.

## Um Spaweck

* Offiziell Säit vum Gebai
Marc Schreiner

De **Marc Schreiner**, gebuer de 5. Abrëll 1952 zu Lëtzebuerg, ass e lëtzebuergesche Bouschëtz.

Hien huet Lëtzebuerg bei de paralympesche Spiller 1992 zu Barcelona an 1996 zu Atlanta als Bouschéisser vertrueden. Hie koum zweemol bis an d'Véierelsfinall.

## Éierungen
De Marc Schreiner gouf 2016 vun der Vereenegung vun de Sportjournalisten mam „Sport-an-Handicap-Präis“ ausgezeechent.
Henri Kaudé

Den **Henri Kaudé**, gebuer de 7. Oktober 1958 zu Lëtzebuerg, an do gestuerwen den 8. Juni 2009, war e lëtzebuergesche Schwëmmer.

1969 huet hie fir de Swimming Club Lëtzebuerg fënnef Landesmeeschtertitele gewonnen.

No engem Accident war den Henri Kaudé als Handicapéiertesportler aktiv an huet sech fir déi paralympesch Spiller 1992 zu Barcelona qualifizéiert, wou hie Lëtzebuerg op den 100 Meter Brasse an de 50 Meter Papillon vertrueden huet,
Hëseng

**Hëseng** ass e Flouer zu Rëmeleng, dee sech vum Laangegrond bis d'hënnescht Häd erstreckt.

D'Flouernimm sinn 1823 an de Kadaster komm fir eng besser Beschreiwung ze hu wéi a wou e Stéck Land louch dat engem gehéiert huet. Dat huet alt um Plang zu villen Ecken a Bëlze gefouert, wat sécher wichteg war fir d'Landbesëtzer, mee éischtens verännert sech mat der Zäit emol d'Zesummestellung vun engem Besëtz oder souguer d'ganz Landschaft, an zweetens verkuebelt et héchstens en haitege Spadséiergänger dee sech orientéiere wëll an net onbedingt d'genee Grenz vu Propriétéite vu virun zwee Joerhonnerte studéiere wëll. Fir d'Bestëmmung wat genee zu Hëseng zielt ass sech op de Kadasterplang baséiert ginn, wat déi eng oder aner glunge Kanten erkläert, mä aner Ecken déi der Definitioun vum Flouer widersprieche goufen erausgeholl. Et ass unzehuelen, datt de Flouer sech uganks nach méi an de Laangegrond gezunn huet, well de Koschtesch Nic. weist a senger Festschrëft drop hin datt e viraals bei der "Villa Lejeune" ugefaaang huet, déi sech haut awer net méi lokaliséiere léisst.

Den Urspronk vum Flouernumm léisst sech dem Prof. Nic. van Werweke no an enger klenger Usiidlung vermudden, déi iergendwann zerstéiert ginn ass. D'Endung "-eng" deit eigentlech drop hin, datt d'Franken hir Fangere beim Numm mat am Spill haten. Op virun deenen och eng gallo-réimesch Häip do stoung ass Spekulatioun. Als bal sécher muss een awer unhuelen, datt d'Hunnen am Joer 451 ënnen eng méi oder manner laang Rascht gehalen hu wéi se vun Tréier op Metz gezu sinn, well d'Hësengerlach a senger fréirer ganzer Ausdeenung gouf nach bis an d'16. Joerhonnert eran o nach "Hunnendall" genannt. Dës weidere kann een op Basis vum Flouer "Vir Mouer" unhuelen, datt d'Waasser dat fréier am Vëllege vun der Hësenger Quell koum an engem Mouer gestaut gouf deen als Waasserreserve gedéngt huet.

Uganks vum 19. Joerhonnert war an Hëseng e schéine Gemengebësch vun 29&nbsp;ha. Fir d'Rëmelenger Leit war alles vum Hësenger Lach bis erop op d'Hësenger Kopp Synonym mat Natur an Erhuelung, sou datt et en dacks besicht Ausfluchszil war.

Eemol koum et awer zu engem trageschen Ongléck. Iwwer d'Hësengerlach ass och d'Minettseelbunn gaang, a wéi zwéi Seelbunnschlässer Reparaturen um Droseel ze maachen haten an de Stroum ze fréi ageschalt gouf, do koume se net méi aus de Féiss a sinn aus grousser Héicht erofgefall. Zeie war de Jenny Weinandt-Gitt, deen ënner Schwénkert säin Aker geplout huet.

Obwuel hautdesdaags d'Intermoselle de Laangegrond, Pafert an den ënneschten Deel vun Hëseng fir sech ofgespaart huet, kann een och haut nach gutt d'Natur genéissen, z.&nbsp;B. andeems een um Wee vun der hënneschter Häd op den Arbedshaff am Bësch zweemol riets ofbéit, fir dann an d'Hësenger Lach ze kommen, eng enk Schlucht vu just enger 50&nbsp;m Breet. D'Hësenger Quell versickert wuel zum Deel an ënnerierdesche Galerien, mä e klenge Weier bréngt se ëmmer nach zuwee, wann och net méi wéi viraals Fësch dra liewe kënnen.
Jacques Hoffmann

**Jacques Hoffmann** ass den Numm vum:
* Jacques Hoffmann (Politiker);
* Jacques Hoffmann (Volleyballspiller).

## Kuckt och
* Hoffmann
Gaardekräizspann

D**'Gaardekräizspann** (*Araneus diadematus*) ass eng Spannenaart vun der Gattung Kräizspannen bannent der Famill vun den Araneidae. Et ass déi heefegst Aart aus der Gattung vun de Kräizspannen a Mëtteleuropa.

## Charakteristiken
D'Gaardekräizspann gehéiert zu de gréisste Spannenaarten an eise Géigenden. De Kierper vum Weibche kann 1,8&nbsp;cm, dee vum Männchen der 1,0 grouss ginn. Si ass liicht un de fënnef helle Flecken, uewen op hirem Hënnerlief, z'erkennen, déi zesummen ausgesi wéi e Kräiz. Si kann hir Faarf an d'Hellegkeet hirer Ëmgéigend upassen.

## Verbreedung an Habitat
D'Gaardekräizspann kënnt a ganz Mëtteleuropa vir. Si kënnt do an der fräier Landschaft a Streeuebstwise vir; manner heefeg a Kiferbëscher, Moueren, Bichebëscher, Uwänner vu Bëscher an Hecken.

## Ernierung

Kräizspannen erniere sech vun all deenen Insekten, déi se an hiren Netzer fänke kënnen. Ass eent gefaangen, gëtt et vun der Spann erbass a mat engem Sekretband aus de Spanndrüsen agewéckelt, andeems se hir Beit mat de Been séier ronderëmdréint. Wa se se net direkt friesse wëll, gëtt d'Beit agesponnen an als Resev an d'Netz gehaangen.

## Fortpflanzung

D'Verkoppelungszäit ass am August; et kënnt net seele vir, datt d'Männerche vun de Weibercher, déi bal duebel sou grouss sinn, gefriess ginn. De Männche spënnt am Netz vum Weibchen e Fuedem, un deem en zitt, fir seng Bereetschaft ze signaliséieren. Ass d'Weibchen d'accord, kruebelt et vun der Mëtt vum Netz bei de Männchen a verkoppelt sech. Am Hierscht leet d'Weibchen da seng Eeër an e gielzege Kokon a stierft dono. Déi Jonk kommen am Abrëll/Mee op d'Welt. Dës mussen nach eng Kéier iwwerwanteren, ier se sech dat Joer drop selwer verkoppele kënnen.

## Galerie

Fichier:Araneus diadematus (Clerck, 1757).JPG|Ënnesch Säit.
Fichier:Araneus diadematus - baby spiders 1 (aka).jpg|Jonker
Fichier:Araneus diadematus 07092009.jpg|Männchen
Fichier:Araneus diadematus (Gartenkreuzspinne mit Wespe) 2.jpg|Gaardekräizspann mat enger Harespel
Fichier:Kreuzspinne.ogv|D'Beit gëtt verflëssegt.
Fichier:Araneus-diadematus-gartenkreuzspinne.jpg|an hirer Stopp
Fichier:Araneus diadematus (aka).jpg|an hirem Netz


## Um Spaweck

* Fotos und weitere Informationen
Catherine Ashcroft

D**'Catherine Ashcroft**, gebuer den 8. Abrëll 1988 zu Halifax am West Yorkshire, ass eng englesch Musekerin vum Irish Folk Genre.

## Instrumenter

Si ass Autodidaktin a spillt Flute an Uillean pipes.

## Karriär an Discographie

2008 huet d'Catherine Ashcroft hir éischt CD "Take Flight and Follow" an de Stenkrith Studios zu Kirkby Stephen opgeholl. Do huet si de Belfast Songwriter, Multi-Instrumentalist a Sänger Maurice Dickson kennegeléiert, mat deem si zënterhier d'Grupp "Mochara" gegrënnt huet, déi keltesch Musek spillt. Den ireschen Numm heescht "mäi Frënd" op Lëtzebuergesch. D'Ashcroft an den Dickson hunn dräi Albume bis elo erausbruecht: "In Your Blood", "Ghosts And Dreamers", 2013 an "Live On The Island".

2017/18 war si mat Riverdance a China op Tour.

## Auszeechnungen

2007 huet si d'All Britain Awards fir Flütt an Uillean Pipes op nationalem Niveau gewonnen.

## Um Spaweck

* Hir Websäit
Munchen

**Munchen** ass e Familljennumm vun ë.&nbsp;a. follgende Persounen:
* Alphonse Munchen (1850-1917), lëtzebuergeschen Ingenieur a Politiker.
* Charles Munchen (1813-1882), lëtzebuergesche Jurist, Journalist a Politiker.
*Charles Munchen (*1934), lëtzebuergesche Geschäftsmann.
*Philippe Charles Munchen (1779–1858).

## Kuckt och

* Famill Munchen
Hadron

**Hadrone** si komposéiert Particulen, déi aus Quarken a Gluone bestinn. Grondsätzlech ënnerscheet een tëscht Mesonen (ee Quark an een Antiquark) a Baryonen (dräi Quarken). Déi bekanntst Beispiller vu Baryonen dierften d'Nukleone sinn, also Proton an Neutron. Beispiller fir Mesone sinn déi dräi Pionen (déi liichtst Mesonen) oder Kaonen (déi liichtst Mesone mat engem Strange-Quark).

## Opbau
Hadrone gi vun de Mediateure vun der staarker Wiesselwierkung, de Gluonen, zesummegehalen. Komposéiert Particulë kënne sech just beim Anhale vu bestëmmte Reegelen, wéi z.&nbsp;B. dem Spin, bilden. Am Kontext vun den Hadronen ass do ganz besonnesch d'Faarfneutralitèit z'ernimmen. Am Standardmodell vun der Elementardeelerchersphysik gëtt tëschent dräi Faarwen ënnerscheet: Rout, gréng a blo. Dee Prozess, datt all Objet faarfneutral muss sinn, gëtt als Confinement bezeechent. Als Konsequenz vun deem Confinement kënnen eebe just déi Kombinatiounen aus Quark-Antiquark oder aus dräi Quarke gebilt ginn. Dobäi muss ee beuechten, datt deen Opbau just eng Approximatioun ass. An der Realitéit sinn ëm déi dräi Quarken (oder de Quark-Antiquark) eng Wollek vu Gluonen a weidere Quarken. Dat ass en Effekt vun der Onschäerft-Relatioun, déi et erlaabt op kuerz Zäit Particulen aus dem Vakuum ze produzéieren. An deem Kontext schwätzt ee vun den dräi Haaptquarken als Valenzquarken an den anere Quarken, déi aus dem Vakuum kommen, als Séiquarken.

Et gëtt Spekulatiounen iwwer méi komplizéiert Objeten, wéi z.&nbsp;B. Tetraquarken (zwéi Quarken an zwéin Antiquarken), mä den Noweis ass nach ëmstridden. Als ee vun deenen éischten huet de Robert L. Jaffe doriwwer geschriwwen (z.&nbsp;B. a senger Verëffentlechung *Multi-Quark Hadrons. 2. Methods* (1977) am Phys. Rev. D, DOI: 10.1103/PhysRevD.15.281).

Des Weideren kann een Hadronen no hirem Spin klassifizéieren. Do ënnerscheet een erëm tëschent Mesonen, déi hallefzueleg, an de Baryonen, déi ganzzueleg sinn. Den Zoustand mat dem nidderegste Spin gëtt 'Grondzoustand' genannt, an ass deen eenzegen, dee stabel ka sinn. Am Fall vum Proton wier de Proton de Grondzoustand mat Spin 1/2, wärend een den Δ+ mat Spin 3/2 als éischten ugereegten Zoustand interpretéiere kann.
Senja (Insel)

**Senja** ass eng Insel an der Provënz Troms og Finnmark an Norwegen. Si ass 1.586,3&nbsp;km² grouss an no Hinnøya (wann ee Spitzbergen net matzielt) déi zweetgréisst Insel vun Norwegen.

2017 hunn do 7.864 Leit gewunnt. D'Insel ass mat der engem Kilometer laanger Gisundbrug mam Festland verbonnen. Am Süde vun der Insel läit den Nationalpark Ånderdalen.

Den 1. Januar 2020 goufen déi véier Gemengen op der Insel, Berg, Lenvik, Torsken an Tranøy, zu der neier Gemeng Senja fusionéiert.

## Galerie

Gisundbr.JPG|D'Gisundbrug verbënnt Senja mam Festland
View from a ridge between Segla and Hesten, Senja, Norway, 2014 August.jpg|Vue iwwer Øyfjorden op der Westküst vu Senja
CoralbeachSenja.jpg|Eng Koralleplage op Senja


## Um Spaweck
Monument aux morts op der Corniche

De **Monument aux morts op der Corniche** ass e Monument an der Uewerstad vun der Stad Lëtzebuerg dat un déi Fëschmaarter Affer aus dem Zweete Weltkrich erënnert. D'Monument steet op der Corniche, südwestlech vun der Plaz wou de Wee iwwer d'Spuenesch Paart leeft. 

Um Sockel vum Monument steet den Text:

FÖSCHMÂRT-AALSTÂD
SENGEN KRICHSÂFFER
1940 – 1945


## Kuckt och

* Monumenter vum Zweete Weltkrich zu Lëtzebuerg
Quark (Physik)

E **Quark** ass ee vun den Elementardeelercher aus dem Standardmodell vun der Elementardeelchephysik. Et gëtt sechs verschidde Quarken, déi no hire *[[Flavor (Physik)|Flavour]]* ënnerscheet ginn: *up, down, strange, charm, bottom* an *top* (hei mat opsteigender Mass ernimmt). Zu all Quark gëtt et och en Antiquark, deen déi opposéiert elektresch Charge a Faarf huet.

## Eegenschaften
All Quark huet en intrinsesche Spin vun 1/2 an eng elektresch Charge:

* *up-, charm-, top*-Quark: +2/3
* *down-, strange-, bottom*-Quark: -1/3

Donieft hu Quarken och nach eng Faarf (rout, gréng oder blo) a kënnen am Standardmodell just a gebonnenen, faarfneutralen Zoustänn, sougenannten Hadronen existéieren. Am Standardmodell vun der Elementardeelerchesphysik gi Quarken ëmmer als en Deel vun enger Famill/Generatioun duergestallt. Sou gëtt et en up-down Doublet, charm-strange an top-bottom. An enger Generatioun ass sou ëmmer ee Quark mat enger elektrescher Charge vun +2/3 (up, charm, top) an ee Quark mat enger elektrescher Luedung vun -1/3 (down, strange, bottom).

Och wann déi staark Wiesselwierkung d'Quarken an Hadronen zesummenhält, sou gëtt eng Transitioun vun engem *Flavour* zum aneren durch d'W-Bosone vun der schwaacher Wiesselwierkung geréiert. Ënner Bäihale vun der elektrescher Charge ass soumat just eng Transitioun tëschent engem positiv an engem negativ (oder ëmgedréint) geluedene Quark méiglech. Déi schwaach Wiesselwierkung huet och nach en neutralen Z-Boson, mä Experimenter weisen dorop hin, datt deen net haaptresponsabel fir sou Transitiounen ass. Eng Transitioun mat engem Z-Boson gëtt *Flavor-Changing Neutral Current* (FCNC) genannt, an ass um *tree-level* (dominanten Term an der Perturbatiounsserie) am Standardmodell duerch de GIM Mechanismus (benannt no Glashow, Iliopoulos a Maiani) verbueden. Dësen Effekt konnt experimentell observéiert ginn, an huet zur Propos vum *Charm-Quark* gefouert, dee fir de GIM Mechanismus gebraucht gouf.

### Quarkmassen

Well Quarken ëmmer just an Hadrone gemooss kënne ginn, ass et schwéier, hinnen eng prezis Mass zouzeweisen. Am Fall vum top-Quark gëtt d'Situatioun nach domat erschwéiert, well den top-Quark sou schwéier ass, datt e praktesch keng gebonnen Zoustänn bilt, mä direkt zerfällt.

Et muss ee beuechten, datt Quarks a verschiddenen Eegenzoustänn existéieren. Sou gëtt et d'Flavor-Eegenzoustänn an d'Mass-Eegenzoustänn. Déi sinn iwwert d'CKM-Matrix matenee verbonnen. Wärend d'Mass-Eegenzoustänn fir d'Propagatioun vun de Quarken eng Roll spillen, sinn d'Flavor-Zoustänn fir d'schwaach Wiesselwierkung relevant. Grondsätzlech bitt dës Ënnerscheedung d'Méiglechkeet, fir Quark-Oszillatiounen, änlech wéi dat och bei Neutrinoen de Fall ass. Am Fall vun de Quarke sinn déi awer meeschtens manner prononcéiert. Trotzdeem konnt een Oszillatiounen a verschiddene Meson-Systemer, wéi z.&nbsp;B. dem neutrale Kaon-System, noweisen.
Lepton

**Leptone** sinn niewent de Quarks, den Eichbosonen an dem Higgs-Boson déi elementar Bausteng vum Standardmodell vun der Elementardeelchephysik. Si ënnerleien awer am Géigesaz zu de Quarks net der staarker Wiesselwierkung, mä just der schwaacher, der elektromagnéitescher an der Gravitatioun.

## Eegenschaften
Leptone si Fermionen (Spin 1/2) a ginn an dräi Famillen oder Generatiounen agedeelt. All Generatioun besteet aus engem geluedene Lepton (Elektron, Muon an Tauon/Tau-Lepton) an engem neutralen, den dräi korrespondéierenden Neutrinoen: Elektron-Neutrino, Muon-Neutrino an Tau-Neutrino. Wärend bei de geluedene Leptonen d'Masse bekannt sinn, sinn déi definitiv Valeure fir d'Neutrinos nach onbekannt. Gewosst ass just, datt op d'mannst zwee Neutrinos eng Mass mussen hunn (Neutrinooszillation).

Als liichtste Lepton ass den Elektron stabel (de Standardmodell enthält keng Leptonzuel-verletzend Prozesser). Wéinst senger grousser Mass kann den Tau-Lepton als eenzegen an Hadronen zerfalen. De Muon ass e bësse liicht dofir, vu que datt d'Mass vun de liichtsten Hadronen, de Pionen, bei ongeféier 140 MeV läit.
Centre de natation An der Schwemm

De **Centre de natation « An der Schwemm »** ass en interkommunale Syndikat zu Lëtzebuerg, tëscht de Gemenge Beetebuerg a Leideleng.

De Verwaltungssëtz vum Syndikat ass zu Beetebuerg.

## Zweck
Den Zweck vum Syndikat ass de Bau, den Ënnerhalt an d'Exploitatioun vun enger Schwämm, déi prioritär fir d'Schwammcourse vun de Grondschoulen aus béide Gemenge benotzt soll ginn.

Do dernieft këmmert sech de Syndikat nach ëm Fräizäit-Sportaktivitéite vun de Membergemengen.

## Geschicht
De Syndikat gouf de 5. Juli 2002 als *Syndicat intercommunal pour la construction, l'entretien et l'exploitation d'un centre de natation régional et communal pour les communes de Bettembourg et de Leudelange* gegrënnt.

D'Statute vum Syndikat sinn de 26. Januar 2016 ugepasst ginn.

## Um Spaweck
* De Syndikat op der Websäit vum Syvicol
Syndicat intercommunal pour la rénovation et l'exploitation de la piscine de et à Rédange/Attert

De **** gekierzt **« Réidener Schwemm »** ass en interkommunale Syndikat zu Lëtzebuerg.

De Verwaltungssëtz vum Syndikat ass zu Réiden op der Atert.

## Zweck
Den Zweck vum Syndikat ass den Ënnerhalt an d'Exploitatioun vun der sanéierter Schwämm, déi an der Schoulzäit prioritär fir d'Schwammcourse vun de Grondschoulen aus de Membergemenge benotzt gëtt.

## Geschicht
De Syndikat gouf den 29. Juli 1999 als *Syndicat intercommunal pour la rénovation et l'exploitation de la piscine de et à Rédange/Attert,* gekierzt *« Réidener Schwëmm »* gegrënnt fir déi deemoleg kommunal Schwämm zu Réiden op der Atert fir e Präis vu 75 Millioune Frang zu Laaschte vun de Gemengen ze sanéieren. Grënnungsmembere ware follgend Gemengen:

D'Statute vum Syndikat sinn den 23. Mäerz 2012 ugepasst ginn.

## Um Spaweck
* De Syndikat op der Websäit vum Syvicol
Centre de natation intercommunal Syrdall Schwemm

De **Centre de natation intercommunal** (gekierzt C.N.I.) « **Syrdall Schwemm** », ass en interkommunale Syndikat zu Lëtzebuerg.

De Verwaltungssëtz vum Syndikat ass zu Ueweraanwen an der Märei vun Nidderaanwen.

## Zweck
Den Zweck vum Syndikat ass de Bau, den Ënnerhalt an d'Exploitatioun vun enger Schwämm, engem Sports- a Fräizäitzenter mat Wellness, enger Buvette an zousätzleche Servicer.

## Geschicht
De Syndikat gouf den 1. November 2003 als *Syndicat intercommunal pour la construction et l'exploitation d'une piscine régionale et communale dénommé Centre de natation intercommunal « Syrdall Schwemm »* gegrënnt. Grënnungsmembere waren d'Gemenge Conter, Nidderaanwen a Schëtter.

De 17. Dezember 2010 huet d'Gemeng Schëtter sech aus dem Syndikat zeréckgezunn. De selwechten Dag ass d'Gemeng Betzder als neie Member opgeholl ginn an et goufen nei Statuten ugeholl.

Membere vum Syndikat sinn zanterhier follgend Gemengen:

## Um Spaweck

* De Syndikat op der Websäit vum Syvicol
Éloïse Adde

D**'Éloïse Adde**, gebuer 1977, ass eng franséisch Historikerin.

2011 huet d'Éloïse Adde hir Dokterthees iwwer déi sougenannt Chronik vum Dalimil zu Paräis op der Universitéit vun Paris I (Panthéon-Sorbonne) beim Jean-Philippe Genet verdeedegt. Si ass an der béimescher Geschicht vum 14. Joerhonnert spezialiséiert.

Vun 2013 bis 2018 huet si op der Universitéit Lëtzebuerg am Geschichtsinstitut geschafft.

Si schreift als fräi Mataarbechterin op reporter.lu. 

Si war Laureatin vun der Bourse Marie Curie (Centre de recherches en histoire du droit, des institutions et de la société, Call 2019).

Si schafft als Assistant Professor op der Central European University zu Wien.

## Literatur
* Portrait d’une postdoc précarisée - Citizen Adde, land.lu, 30.11.2018

## Publikatiounen (Auswiel)
* La Chronique de Dalimil et les débuts de l'historiographie nationale tchèque en langue vulgaire, preface of Jacques Le Goff, Publications de la Sorbonne, 2016 ISBN 978-2859449452
* De malis, que post mortem regis Przsemysl acciderunt. L'impact de l'enlèvement du roi Venceslas II sur la vie politique en Bohême, in: Cahiers de recherches médiévales et humanistes (CRMH), 2020, 39, special issue edited by Gilles Lecuppre on: Rapts politiques (Moyen Âge et 16e siècle) ISBN 978-2-406-10742-2
* The Justification of Tyrannicide in the Chronicle of Dalimil. The Czech Nobility as the « Mystical Body » of the Realm, Medievalista online. Revista especializada em Estudos Medievais, 23, 2018
* Environnement textuel et réception du texte médiéval. La deuxième vie de la Chronique de Dalimil, Médiévales. Langues, textes, histoire, 73, 2018, p.&nbsp;169-191
* Idéologie nobiliaire et espace public dans les pays de la couronne de Bohême aux 14e et 15e siècles, Hémecht. Revue d'histoire luxembourgeoise, 2015, 67/4, p.&nbsp;401-419

## Um Spaweck
* Curriculum vitae op usaintlouis.academia.edu, gekuckt den 23. August 2020
* Lëscht vu Publikatiounen, Open Repository and Bibliography, orbilu.uni.lu, gekuckt den 23. August 2020
Jacques de Baroncelli

De **Jacques de Baroncelli**, gebuer als *Marie Joseph Henri de Baroncelli-Javon* de 25. Juni 1881 zu Bouillargues, a gestuerwen den 12. Januar 1951 zu Paräis, war e franséische Filmregisseur, Dréibuchauteur a Filmproduzent.

## Filmographie
### als Regisseur (Auswiel)
* 1915: *Le drame du château de Saint-Privat*
* 1917: *Le roi de la mer*
* 1921: *[[Le père Goriot (Film 1921)|Le père Goriot]]* - Haaptacteuren: Gabriel Signoret, Jeanne Cheirel
* 1923: *[[La légende de sœur Béatrix]]* - Haaptacteuren: Sandra Milovanoff, Suzanne Bianchetti
* 1924: *[[Pêcheur d'Islande (Film 1924)|Pêcheur d'Islande]]* - Haaptacteuren: Sandra Milovanoff, Charles Vanel
* 1928: *[[Le passager (Film 1928)|Le passager]]* - Haaptacteuren: Jean Mercanton, Charles Vanel
* 1928: *[[La femme et le pantin (Film 1929)|La femme et le pantin]]* - Haaptacteuren: Conchita Montenegro, Raymond Destac
* 1931: *[[Le rêve (Film 1931)|Le rêve]]* - Haaptacteuren: Simone Genevois, Jaque Catelain
* 1932: *[[Le dernier choc]]* - Haaptacteuren: Jean Murat, Danièle Parola
* 1933: *[[Gitanes (Film)|Gitanes]]* - Haaptacteuren: Vanah Yami, Charles Vanel
* 1934: *[[Cessez le feu (Film 1934)|Cessez le feu]]* - Haaptacteuren: Jean Galland, Annie Ducaux
* 1934: *[[Crainquebille (Film 1934)|Crainquebille]]* - Haaptacteuren: Tramel, Jeanne Fusier-Gir
* 1934: *[[Chansons de Paris]]* - Haaptacteuren: Georges Thill, Armand Bernard
* 1936: *[[Michel Strogoff (Film 1936)|Michel Strogoff]]* - Haaptacteuren: Adolf Wohlbrück, Colette Darfeuil
* 1936: *[[Nitchevo (Film 1936)|Nitchevo]]* - Haaptacteuren: Harry Baur, Marcelle Chanta
* 1937: *[[Feu! (Film 1937)|Feu!]]* - Haaptacteuren: Edwige Feuillère, Victor Francen
* 1938: *[[Belle étoile (Film)|Belle étoile]]* - Haaptacteuren: Michel Simon, Meg Lemonnier
* 1939: *[[S.O.S. Sahara]]* - Haaptacteuren: Charles Vanel, Jean-Pierre Aumont
* 1941: *[[Ce n'est pas moi]]* - Haaptacteuren: Victor Boucher, Jean Tissier
* 1941: *[[Le pavillon brûle]]* - Haaptacteuren: Pierre Renoir, Michèle Alfa
* 1942: *[[La Duchesse de Langeais (Film 1942)|La Duchesse de Langeais]]* - Haaptacteuren: Edwige Feuillère, Pierre Richard-Willm
* 1943: *[[Les mystères de Paris (Film 1943)|Les mystères de Paris]]* - Haaptacteuren: Marcel Herrand, Yolande Laffon
* 1945: *[[Marie la Misère]]* - Haaptacteuren: Madeleine Sologne, Pierre Renoir
* 1945: *[[Fausse alerte (Film)|Fausse alerte]]* - Haaptacteuren: Josephine Baker, Georges Marchal
* 1946: *[[La rose de la mer]]* - Haaptacteuren: Denise Bosc, Roger Pigaut
* 1946: *[[Tant que je vivrai]]* - Haaptacteuren: Edwige Feuillère, Jacques Berthier
* 1948: *[[Rocambole (Film 1948)|Rocambole]]* - Haaptacteuren: Pierre Brasseur, Sophie Desmarets
* 1948: *[[La revanche de Baccarat]]* - Haaptacteuren: Pierre Brasseur, Sophie Desmarets

## Gielercher
* 
## Um Spaweck
Bréck Gare Houwald

D**'Bréck bei der [[Gare Houwald|Gare um Houwald]]** ass eng Bréck iwwer déi d'Linn T1 vum Stater Tram an och Bussen, Vëloen a Foussgänger vum Houwald, iwwer d'Gare Houwald an iwwer d'Zuchgleiser ewech, am Uschloss un d'Y-Bréck iwwer d'Autobunn A3, an de Ban de Gasperich fueren, respektiv goe kënnen.

## Historique
De Bau vun der Bréck gouf bis Enn 2023 duerch eng juristesch Streiderei ëm eng Parzell, déi dem *Olos Fund* gehéiert, gehënnert: De Staat huet 2020 eng Expropriatiounsprozedur vun der Parzell fir *utilité publique* an d'Weeër geleet, déi awer vum Proprietär viru Geriicht a Fro gestallt gouf. Am Dezember 2023 gouf eng Eenegung am Gudden tëscht Proprietär a Staat fonnt. Fir virunzekommen, gouf awer schonn 2022 mam Bau vun enger schmueler Versioun vun der Bréck ugefaangen, nërdlech vun der kontestéierter Parzell. Dat huet mat sech bruecht, datt den Tram do zënter der Verlängerung vun der Linn T1 bei de Stadion (de 7. Juli 2024), bis de 15. Januar 2026 just op engem Gleis konnt fueren, bis dat Stéck, dat gefeelt huet, fäerdeg gebaut war.

D'Tramshalt Howald Gare gouf provisoresch westlech vun der Bréck amenagéiert. De 15. Januar 2026 ass s'op hir definitiv Plaz op der Bréck geréckelt ginn. Vun der Tramshalt kënnt een engersäits erof op d'Quaie vun der Zuchgare an anersäits op d'Busgare vum Pôle d'échange Houwald.

## Biller

Bonnevoie Howald tram construction 2024-05 (113).jpg|Nërdlechen Deel vun der Bréck; Tramshalt, Zougang op d'Gare (Mee 2024).
Bonnevoie Howald tram construction 2024-05 (111).jpg|Accès vum Boulevard des Scillas erop op d'Bréck; eréischt déi nërdlech Hallschecht ass gebaut (Mee 2024)
Construction works second part of tram bridge and second platforn of Howald train station 2024-07.jpg|Bau vun der Stäipmauer vun der Ramp fir déi 2. Hallschecht (Juli 2024).
Gare Howald construction works 2024-08 ---2.jpg|D'Dunne vun der 2. Hallschecht vun der Bréck gi geluecht (Aug. 2024)
Gare Howald construction works 2025-02 ---2.jpg|Déi komplett Bréck, nach ouni Zougank op de Quai 2, an ouni den 2. Deel vun der Ramp fir erof an de Boulevard des Scillas (Feb. 2025).
Howald, pont Gare Howald 2026-01 (103).jpg|Déi zwéin Tramsgleiser sinn zënter Januar 2026 op; d'Busspueren (lénks am Bild) nach net (vum Bd des Scillas aus gekuckt)


## Um Spaweck
Syndicat intercommunal pour la création, l'aménagement, la promotion et l'exploitation d'une zone d'activités économiques à caractère régional dans la région de l'ouest du pays

****, gekierzt **ZARO**, ass en interkommunale Syndikat deen 2008 gegrënnt gouf, fir eng regional Aktivitéitszon op e puer Plazen am Weste vum Land ze geréieren.

Dozou gehéieren absënns follgend Plaze mat regionalem Charakter:

* de **Site I** am Flouer „Miessenriech“ zu Grass an der Gemeng Stengefort, fir all Zort vun Handwierks- a Klengindustriebetriber;
* de **Site II** um Wandhaff an de Gemenge Stengefort, Mamer, Käerch a Garnech, gradewéi
* de **Site III** zu Kielen (Gemeng Kielen) fir all Zort vun handwierklechen, kommerziellen oder industriellen Aktivitéiten.

De Sëtz vum Syndikat ass an der Märei zu Stengefort. Den ZARO ass zanter 2019 als ëffentlecht Etablissement am Handelsregëster agedroen.

## Membergemengen
Grënnungs- an aktuell Membere vum Syndikat si follgend Gemengen: 

 

## Um Spaweck
Piscine intercommunale de l'Alzette

D****', och bekannt ënnert dem Akronym **Pidal**, ass en interkommunale Syndikat zu Lëtzebuerg.

De Verwaltungssëtz vum Syndikat ass zu Helsem.

## Zweck
Den Zweck vum Syndikat ass den Ënnerhalt an d'Exploitatioun vun der Schwämm an der Gemeng Walfer.

## Geschicht
De Syndikat gouf den 1. Juni 1972 als *Syndicat de communes pour la construction, l'entretien et le fonctionnement d'une piscine couverte* gegrënnt. Grënnungsmembere ware follgend Gemengen:

D'Pidal ass zanter 2020 als ëffentlecht Etablissement am Handelsregëster agedroen.

## Um Spaweck

* De Syndikat op der Websäit vum Syvicol
Glous

***Glous*** ass eng Erzielung op Lëtzebuergesch vum Roland Meyer, déi 2020 am Verlag Op der Lay erauskoum.

## Wourëms geet et?
An den 1970er Jore kënnt de Pascal, e jonke Mann, vun engem Kannerheem an d'Nopeschduerf. Wéinst senger direkter Aart geréit hien do séier a Konflikt mat de Konventiounen, dem Konformismus an der Angscht virum Friemen a virun Ännerung vun deene meeschten Duerfleit ... 

## Um Spaweck
Wellenstein (Homonymie)

**Wellenstein** ass:
* den däitschen Numm vun der Uertschaft Welleschten;
* e Familljennumm vun ë.&nbsp;a. follgende Persounen:
** Jean-Mathias Wellenstein;
** Nicolas Wellenstein.
Strokkur

De **Strokkur** (Islännesch fir "Rompfaass") ass e Geysir no beim Floss Hvítá, am Südweste vun Island. All 6–10 Minutte kënnt et zu enger Eruptioun. Dobäi gëtt Waasser a Waasserdamp eng 15–20 m an d'Luucht gesprutzt, heiansdo souguer bis zu 40 m héich.

E läit am Haukadalur (Hauka-Dall) wou och aner geothermesch Aktivitéite leien, wéi Bullisvulkaner, Fumarolen, aner Geysiren, wourënner och de *[[Grousse Geysir|Geysir]]*, no deem all déi aner genannt ginn.

De Strokkur gouf eng éischt Kéier 1789 ernimmt, nodeems en Äerdbiewn den Zoufloss deblockéiert hat. Am 20. Joerhomnert huet en anert Äerdbiewen dësen nees verschott, ma 1963 gouf e vun de Leit vun do nees fräigeluecht, sou datt seng reegelméisseg Eruptiounen nees méiglech konnte ginn.

## Verlaf vun der Eruptioun
D'Biller leien eng Véierels Sekonn auserneen, gewise sinn deemno eng 2 Sekonnen.


Strokkur, Área geotérmica de Geysir, Suðurland, Islandia, 2014-08-16, DD 083.JPG
Strokkur, Área geotérmica de Geysir, Suðurland, Islandia, 2014-08-16, DD 084.JPG
Strokkur, Área geotérmica de Geysir, Suðurland, Islandia, 2014-08-16, DD 085.JPG
Strokkur, Área geotérmica de Geysir, Suðurland, Islandia, 2014-08-16, DD 086.JPG


Strokkur, Área geotérmica de Geysir, Suðurland, Islandia, 2014-08-16, DD 087.JPG
Strokkur, Área geotérmica de Geysir, Suðurland, Islandia, 2014-08-16, DD 088.JPG
Strokkur, Área geotérmica de Geysir, Suðurland, Islandia, 2014-08-16, DD 089.JPG
Strokkur, Área geotérmica de Geysir, Suðurland, Islandia, 2014-08-16, DD 090.JPG


## Um Spaweck
Peyriac-de-Mer

**Peyriac-de-Mer** (Okzitanesch: *Peiriac de la Sal*) ass eng franséisch Uertschaft a Gemeng am Département Aude an der Regioun Occitanie.

Peyriac-de-Mer ass en Deel vun der Communauté d'agglomération Le Grand Narbonne a läit an der Landschaft Corbières maritimes.

D'Awunner heeschen *Peyriacois*.

D'Gemeng läit am Parc naturel régional Narbonnaise en Méditerranée.

## Nopeschgemengen

## Bevëlkerung
*1962= 823
*1968= 829
*1975= 765
*1982= 727
*1990= 822
*1999= 828
*2007= 1 025
*2016= 1 113

## Wäibau
Zu Peyriac-de-Mer gëtt Wäin ugebaut Eng Partie Wéngerten hunn zanter 1985 d'Appellation d'origine contrôlée *[[Corbières (AOC)|Corbières]]*.

## Um Spaweck
Alster (Floss)

D**'Alster** ass e 56&nbsp;km laange rietsen Niewefloss vun der Elbe. Se huet hir Quell zu Henstedt-Ulzburg, a Schleswig-Holstein, op enger Héicht vun 31 m, a leeft dann no e puer Schlaufen a südlecher Richtung duerch d'Hansestad Hamburg, wou se am Stadzentrum, am *Binnenhafen*, als *Alsterfleet* an d'Elbe leeft.

D'Stad Hamburg gouf op der Mëndung vun der Alster gegrënnt, hiert Waasser huet an der Zäit ë.&nbsp;a. d'Befestegungsgrief gefiddert. Am Géigesaz zu der Elbe ass d'Alster net de Gezäiten ausgesat. Si ass am Zentrum vu Hamburg zu zwee Séie gestaut: D'Aussenalster an d'Binnenalster, deen dem Stadbild säi Cachet gëtt. Dës goufe schonn am 13. Joerhonnert ugeluecht, ë.&nbsp;a. fir Millen unzedreiwen.

De Baseng vun der Alster ass 587 km2 grouss. Nieweflëss sinn: 
*vu lénks: Rönne, Alte Alster, Sielbek, Ammersbek, Drosselbek, Bredenbek, Rodenbek, Lohbek, Saselbek, Osterbek, a Wandse (Eilbek); 
* vu riets: Mühlenau (oder Mühlenbach), Diekbek, Mellingbek, Susebek, Tarpenbek, an Isebek.

## Um Spaweck
Willibrord Macher (1807)

De **Willibrord Macher**, gebuer den 19. Februar 1807 zu Réimech, an do gestuerwen de 14. Juli 1856, war e Lëtzebuerger Nottär a Politiker.

Den 31. Januar 1840 gouf hien als Nottär zu Réimech ernannt.

1848 war hie Member vun der *[[Assemblée constituante vun 1848 (Lëtzebuerg)|Assemblée constituante]]* a vun 1854 bis 1856 Deputéierten an der Chamber.

Vun 1853 u war hie Buergermeeschter vun der Gemeng Réimech.

Hie war mat der Marie Josephine Augustin, der Duechter vum Réimecher Friddensriichter Pierre Joseph Augustin bestuet.
Willibrord Macher

**Willibrord Macher** houschen dräi Buergermeeschtere vu Réimech:
* Willibrord Macher (1747);
* Willibrord Macher (1781);
* Willibrord Macher (1807).
Syndicat intercommunal pour la création, l'aménagement, la promotion et l'exploitation d'une zone d'activités économiques à caractère régional à Wiltz

De ****, gekierzt **ZARW**, ass en interkommunale Syndikat deen 1992 gegrënnt gouf, fir eng regional Aktivitéitszon an der Gemeng Wolz ze geréieren. 2013 goufen dem Syndikat seng Statute ugepasst.

De Sëtz vum Syndikat ass an der Märei zu Wolz.

## Membergemengen
Grënnungs- an aktuell Membere vum Syndikat si follgend Gemengen:

## Um Spaweck
* De Syndikat op der Websäit vum SYVICOL
Sender vu Blaaschent

De **Sender vu Blaaschent** ass en 91m héije stolen Tuerm op enger Kopp am Flouer *Biergwee* beim Duerf Blaaschent an der Gemeng Luerenzweiler, dee fir UKW-Sendunge vu L'essentiel Radio (virdrun: DNR) op der Frequenz 107,7&nbsp;MHz, sou wéi och Mobil-/Richtfunk, benotzt gëtt. Déi um asphaltéierte Stroossereseau erreechbar Plaz läit op 423,1 m (NG-L). Um Fouss vum Tuerm ass en Depot mat engem Haischen.

Iwwer e Feldwee kann een an ëstlecher Richtung (ca. 300m) eng Plaz am Préventbësch nobäi erreechen, déi op 435,8m läit, an domat déi héchst Plaz vun der Gemeng Luerenzweiler ass. An dësem Bësch konnte seele Kiewerleksaarten nogewise ginn.

## Um Spaweck
Zone d'activités économiques Nordstad

**Zone d'activités économiques Nordstad**, gekierzt **ZANO**, ass en interkommunale Syndikat deen 2010 gegrënnt gouf fir eng oder e puer interkommunal Aktivitéitszonen ze geréieren.

Den neie Statuten no, kann de Syndikat eng éischt Aktivitéitszon um Fridhaff an de Gemengen Dikrech an Ierpeldeng op der Sauer schafen an exploitéieren.

De Siège vum Syndikat ass an der Märei vun Dikrech.

## Ugeschlosse Gemengen

## Um Spaweck
* De Syndikat op der Websäit vum SYVICOL
Syndicat de communes ayant pour objet la construction et l'exploitation d'une école intercommunale et d'un ensemble d'infrastructures sportives régionales sportives, parascolaires et d'enseignement musical

De ****, gekierzt **SYNECOSPORT**, ass en interkommunale Syndikat deen 1993 gegrënnt gouf, fir de Bau, d'Organisatioun, d'Exploitatioun an d'Gestioun vu enger regionaler Schoul mat Sportinfrastrukturen zu Berbuerg.

2007 goufen dem Syndikat seng Statute ugepasst.

De Sëtz vum Syndikat ass zu Berbuerg.

## Membergemengen
Grënnungs- an aktuell Membere vum Syndikat si follgend Gemengen:

## Um Spaweck

* De Syndikat op der Websäit vum SYVICOL
Syndicat intercommunal pour l'éducation, l'enseignement, le sport et les loisirs

De ****, gekierzt **SISPOLO**, ass en interkommunale Syndikat deen 1992 gegrënnt gouf, fir:

* e Schoul- a Sportzenter am Parc Housen ze exploitéieren. Dozou gehéieren och d'Organisatioun vum Schoultransport an d'Exploitatioun vun engem Verkéiersgaart;
* e Service vun Iessen op Rieder unzebidden;
* Infrastrukturen zur Verfügung ze stellen an deenen en Dagesfoyer fir Seniore funktionéiere kann;
* eng Schwämm an eng Crèche am Schoul- a Sportzenter ze exploitéieren an ze ënnerhalen,
* e Scoutschalet zur Verfügung ze stellen an ze ënnerhalen.

Dem Syndikat seng Statute goufen 2010 an 2011 ugepasst.

De Sëtz vum Syndikat ass zu Housen.

## Membergemengen
Grënnungsmembere waren d'Gemengen Houschent, Housen, Konstem a Pëtschent. Duerch d'Gemengefusioune sinn aktuell follgend Gemenge Member vum Syndikat:

## Um Spaweck

* De Syndikat op der Websäit vum SYVICOL
Tour de France 2020

Den **Tour de France 2020** war déi 107. Editioun vum Tour de France am Cyclissem. E war virgesinn, tëscht dem 17. Juni an dem 19. Juli ze fueren; wéinst der COVID-19-Pandemie gouf d'Course op d'Period tëscht dem 29. August an 20. September verréckelt..

De *Grand Depart* war zu Nice, d'Arrivée, wéi gewinnt, zu Paräis op der Avenue des Champs-Élysées. De Sloween Tadej Pogačar huet den Tour am Generalklassement gewonnen.

## Parcours
De Parcours war am Ganzen 3.470 Kilometer laang a bestoung aus 21 Etappen, dorënner eng am individuelle Contre-la-montre. Et goung iwwer 29 Colle vun der 2. Kategorie oder driwwer, an dat an den Alpen, dem Massif central, de Pyrenäen, dem Jura an de Vogesen.

### Etappen

## Ekippen
Et sinn déi 19 Ekippe mat UCI World Tour Lizenz matgefuer, souwéi och Direct Énergie, déi déi éischt am Klassement vun UCI Europe Tour 2019 gi war.

## Generalklassement

## Um Spaweck
* letour.fr
Syndicat intercommunal pour l'exploitation de la station d'épuration de Bettembourg et pour la réalisation de toutes activités de recyclage et de gestion écologique

De ****, gekierzt **STEP**, ass en interkommunale Syndikat deen den 10. Januar 1992 gegrënnt gouf.

De Syndikat këmmert sech engersäits ëm d'Exploitatioun vun der Kläranlag zu Beetebuerg an anersäits ëm alles wat mat Recycling an enger ekologescher Gestioun an de Membergemengen ze dinn huet.

De Sëtz vum Syndikat ass zu Peppeng. De STEP ass zanter dem 11. Dezember 2019 als ëffentlecht Etablissement am Handelsregëster agedroen.

## Membergemengen
Membere vum Syndikat si follgend Gemengen:

## Um Spaweck

* De Syndikat op der Websäit vum SYVICOL
* Websäit vum STEP
Place de l'Europe (Stad Lëtzebuerg)

D**'Place de l'Europe** ass eng Plaz um Kierchbierg an der Stad Lëtzebuerg. Se grenzt am Norde un d'Avenue John-F.-Kennedy, am Weste mécht den Tunnel (*desserte Schuman*) d'Limite, Vum südwestleche Wupp (bei der Rue du Fort-Thungen) leeft se da laanscht d'Alcide-De-Gasperi-Gebai mam *European Convention Centre*, bis op den nërdleche Punkt vun der Rue Galileo Galilei. Si ass fir de motoriséierte Verkéier gespaart.

## Gebaier
* d'Philharmonie
* d'Alcide-De-Gasperi-Gebai
* d'Robert-Schuman-Gebai
* Tuerm 'A' vun der *[[Porte de l'Europe]]*
* de Wee mat *Les platanes de l'Europe* féiert bei de Mudam
 
## Geschicht
Den Numm krut d'Plaz, well se, wéi s'ugeluecht gouf, virum sougenannten "Héichhaus" um Kierchbierg loung, an deem europäesch Institutiounen hir Büroen haten.

## Biller

Fichier:Luxembourg Kirchberg A De Gasperi 01.jpg
File:Luxembourg, place de l Europe (03).jpg
File:Place de l'Europe, Kirchberg, Luxembourg City at night, 12 October 2013.jpg


## Um Spaweck
Porte de l'Europe

***Porte de l'Europe*** ass den Numm vun zwéi Tierm, déi lénks a riets vun der Avenue John-F.-Kennedy, um Kierchbierg, an der Stad Lëtzebuerg.

Entworf goufe se vum Architektebureau Ricardo Bofill zesumme mat Gehl Jacoby et Associés; Bauhär war d'Bauteverwaltung vum Staat.

## Tierm
### Tuerm 'A'
Den Tuerm 'A' gouf tëscht Mee 2002 an Enn 2003 gebaut. En ass 71,6 m héich an huet 18 Stäck, op deene 15.631 m2 Bureauen amenagéiert goufen. Si goufe vum Europäesche Parlament gelount, ier deem säi Sekretariat an d'Konrad-Adenauer-Gebai 2 geplënnert ass. Zanterhier ass do den INAP dran.

### Tuerm 'B'

Zanter 2021 huet den Europäesche Parquet säi Sëtz am Gebai.

## Um Spaweck
Gedenkplaz Breechkaul

D**'Gedenkplaz Breechkaul** ass eng Gedenkplaz u 6 Jonge vu Bäerdref, déi am Zweete Weltkrich ëmkomm sinn. Op d'Gedenkplaz kënnt een iwwer de Circuit auto-pédestre vu Bäerdref hannert der Breechkaul. Um Wee steet en Hiwäisschëld *Zur Mutter-Gottes*. 

De Fred Schuller, den Emile Gilbertz, den Auguste Collignon an de Jeng Petit hunn de Krich iwwerlieft. Si hunn als Merci an als Erënnerung un hir 6 zwangsrekrutéiert Bäerdrefer Komeroden, déi de Krich net iwwerlieft hunn, dës Gedenkplaz 1948 ageriicht. Zanter 1986 gëtt d'"Grott" vum SIT Bäerdref an de Famillje gefleegt.

Am Lëtzebuerger Sandsteen ass eng Nisch mat enger Muttergottes-Statu. Rondrëm d'Nisch steet dësen Text:

:1948
:BLEIW EN AMENT
:HEI STOEN AN DENK
:A LÊWT AN A STÖLLEM
:GEBIED UN ONS
:KOMERODEN DE NET
:MÊ HÊM SI KOM
:LIGUE ONS JONGEN
:DE METTI MILLEN - ÖMKOM AM KZ
:DE NIKI DEMUTH - AM KRICH GEFALL
:DE METTI GILBERTZ - ÖMKOM AM KZ 
:DE LEO BICHLER - GET NACH ERWART
:DE CARL COLLÉ - ÖMKOM AM KZ
:DE WILLY CONRAD - BEI TILSIT ERSCHOSS
:WA MIR O GOTT
:DENG WEER NET VERSTIN GEF
:ONS DENG HAND A FEIER ONS HEM



Gedenkplaz 1948 5 Jongen d.jpg
Gedenkplaz 1948 5 Jongen a.jpg
Gedenkplaz 1948 5 Jongen b.jpg
Gedenkplaz 1948 5 Jongen c.jpg


## Kuckt och
* Monumenter vum Zweete Weltkrich zu Lëtzebuerg (B)

## Um Spaweck
* BERDORF – Mam Léon Conrad bei Grott vun de Bäerdrefer Zwangsrekrutéierten., gelies op mywort den 30. August 2020