open-index/open-wikipedia-markdown huggingface dataset:
Lëtzebuerger Volleksdänz

Ënnert **Lëtzebuerger Volleksdänz** versteet ee Volleksdänz déi haaptsächlech vum spéide Mëttelalter bis un d'Enn vum 19. Joerhonnert zu Lëtzebuerg an an der Ëmgéigend, am fréieren Herzogtum Lëtzebuerg, gedanzt gi sinn.

Am internationale Verglach zeechnen d'Lëtzebuerger Volleksdänz sech duerch eng relativ grouss Variatioun vum Grondschrëtt, de Figuren a Melodien an duerch en heefege Partnerwiessel aus. Déi Dänz déi hautdesdaags nach bei Manifestatioune gedanzt ginn, si mëndlech iwwerdroe ginn. Et waren Dänz, déi op de Bauerekiermesse gedanzt goufen, iwwerdeems anerer aus der Bourgeoisie koumen an um Haff gedanzt goufen. D'lëtzebuergesch Nomenclature schwätzt ë.&nbsp;a. vu *Pik-Polka, Chiberli, Schottesch Näip, Karschnatz, Ronn Maklott* an *Uelegschléier*. Bei aneren Dänz erkennt een um Numm vu wou se hierkoumen, z.&nbsp;B. d*Maclotte d’Hâbièmont* oder d*'Contredanse de Bastogne*.

An den 1930er Joren si sech eng Rei Leit bewosst ginn, dat déi al traditionell Dänz a Lidder lues a lues géife verluer goen. Se hunn dunn dokumentaresch Recherchë gemaach an Zäitzeie gesicht, zu enger Zäit wéi et nach méiglech war, Mënschen ze fannen, déi déi Praktik an hirer Jugend nach erlieft haten. Nom Enn vum Zweete Weltkrich, si Folklorveräiner gegrënnt ginn, déi d'Wëssen iwwer d'Volleksdänz ëmgesat an erhalen hunn.

Hautdesdaags gëtt et zu Lëtzebuerg dräi Veräiner déi d'Traditioun vun de Lëtzebuerger Folklordänz oprecht erhalen. Bei hiren Optrëtter gi gemenkerhand Lëtzebuerger Vollekslidder live gespillt, woubäi d'Instrumenter déi gebraucht ginn ë.&nbsp;a. d'Fiddel, d'See, de Brëtellspiano, Blosinstrumenter, d'Gittar a Perkussiounsinstrumenter sinn. Bei den Dänz ginn och déi traditionell Truechten ugedoen, déi op Basis vu Recherchë vum Nationalmusée an de Staatsarchiven no der Moud aus dem spéiden 18. an dem fréien 19. Joerhonnert reproduzéiert goufen. Zu verschiddenen Dänz gehéieren och Accessoirë wéi e Bengel, eng Lanter oder a Kuerf.

Den 29. Oktober 2020 ass d'Traditioun vun de Lëtzebuerger Volleksdänz op d'national Lëscht vum immaterielle Kulturierwe gesat ginn.

## Um Spaweck

### Folklordanzveräiner
* Lëtzebuerger Folklor - Vallée des Sept Châteaux
* La Ronde Beetebuerg
* Folklorgrupp Uucht - La Veillée
Marianne (Virnumm)

**Marianne** ass, am däitsch- a franséischsproochege Raum, e geleefege Virnumm fir Fraen.

Ënner de Leit mat deem Virnumm sinn:
* Marianne Brosius-Kolber (*1964), lëtzebuergesch CSV-Politikerin
* Marianne Hold (1933–1994), däitsch Schauspillerin
* Marianne Hoppe (1909–2002), däitsch Schauspillerin
* Marianne Hubert (1964–2010), lëtzebuergesch Theologin
* Marianne Koch (*1931), däitsch Schauspillerin
* Marianne Majerus (*1956), lëtzebuergesch Fotografin
* Marianne Vos (*1987), hollännesch Vëlossportlerin
* Marianne Zoff (1893-1984), däitsch Sopranistin

## Kuckt och
* Marianne, d'Symbolfigur vun der franséischer Republik

## Um Spaweck
Rose of Cimarron (Film)

**Rose of Cimarron** ass en US-amerikanesche Film vum Harry Keller aus dem Joer 1952.

## Ëm wat geet et am Film?

## Um Spaweck
Frühling in Berlin

**Frühling in Berlin** ass en däitsche Film vum Arthur Maria Rabenalt aus dem Joer 1957.

## Ëm wat geet et am Film?
Wéinst schlechtem Wieder muss e Fliger eng Tëschelandung zu Berlin maachen an d'Passagéier mussen onfräiwëlleg 2 Deeg zu Berlin bleiwen.

## Um Spaweck
Axel (Virnumm)

**Axel** ass, am däitsch-, skandinavesch- an engleschsproochege Raum a ronderëm, e geleefege männleche Virnumm.

## Ursprong a Bedeitung vum Numm
Axel kënnt aus dem Schweedeschen a steet fir Abschalom (Hebräesch: אַבְשָׁלוֹם) wat esouvill heescht wéi „Papp vum Fridden“ oder „de Papp ass Fridden“, woubäi *Ab* = de Papp (gemengt ass warscheinlech Gott) + *Schalom* = Fridden.

An der hebräescher Bibel (Tanach) ass den Abschalom den zweete Jong vum David, de Kinnek vu Juda.

## Varianten an Ofkierzungen

* Axl, Akki, Aki, Axi
* Aksel (skandinavesch Sproochen)
* Akseli (Finnesch)
* Atschel (Rätoromanesch)

## Leit mam Virnumm Axel
Ënner de Leit mat deem Virnumm sinn:
* Axel Merckx (* 1972), fréiere belsche Vëlossportler
* Axel von Ambesser (1910–1988), däitsche Schauspiller, Dréibuchauteur a Filmregisseur

## Kuckt och
* de Familljennumm Axel
* Axelle
* Axl Rose, US-amerikanesche Sänger (Guns N' Roses)

## Um Spaweck
Johanna

**Johanna** ass, am däitschsproochege Raum, e geleefege Virnumm fir Fraen.

Ënner de Leit mat deem Virnumm sinn:
* Johanna Emetz (* 1944), däitsch Sängerin, Lidderméchesch a Moderatorin
* Johanna von Koczian (* 1933), däitsch Schauspillerin an Autorin
* Johanna Lüttge (1936–2022), ostdäitsch Liichtathleetin
* Johanna Matz (* 1932), éisträichesch Schauspillerin
* Jóhanna Sigurðardóttir (* 1942), islännesch Politikerin
* Johanna Weirich (* 1981), lëtzebuergesch Violonistin

## Astronomie
* Asteroid (127) Johanna
## Kuckt och
* Jane
* Jeanne
* Joana
* Gianna

## Um Spaweck
Jane

**Jane** ass, am engleschsproochege Raum a ronderëm, e geleefege Virnumm fir Fraen.

Ënner de Leit mat deem Virnumm sinn:
* Jane Austen (1775–1817), brittesch Schrëftstellerin aus der Period vum Regency
* Jane Birkin (1946–2023), englesch Schauspillerin, Filmregisseurin a Sängerin
* Jane Fonda (* 1937), US-amerikanesch Schauspillerin
* Jane Goodall (* 1934), brittesch Primaten- a Verhalensfuerscherin, souwéi Anthropologin
* Jane Luu (* 1963), vietnameesesch-amerikanesch Astronomin
* Jane Marnac (1892–1976), belsch Schauspillerin
* Jane Wyman (1917–2007), US-amerikanesch Schauspillerin
## Kuckt och
*Johanna
*Jeanne
## Um Spaweck
Luka Tonnar

De **Luka Tonnar**, besser bekannt ënner sengem Kënschtlernumm **luk.**, ass e lëtzebuergesche Rapper, Sänger a Museksproduzent.

## Liewen

Dem Luka Tonnar säi Papp ass de Museker Serge Tonnar a säi Monni de Filmmécher Yann Tonnar. Och säi Brudder Tun Tonnar ass ënner dem Numm *TurnupTun* als Rapper a Museksproduzent aktiv. De Luka Tonnar huet zu Berlin Audioproduktioun studéiert.

Hien huet als Schüler an enger Hardcore- a Metalband gespillt. Aus där ass mat der Zäit den Hip-Hop-Kollektiv Stayfou ervirgaangen, an deem ënner anerem och de Rapper Tommek aktiv ass.

Ëm 2016 war de Luka Tonnar um kuerzliewege Projet Räpzodi bedeelegt, deen Hip-Hop mat den Instrumenter vun enger Rockband verbonnen an en Album mam selwechten Numm erausbruecht huet.

2020 hat säi Lidd *Traureg mee et geet*, dat zéngdausendemol gestreamt gouf, e gewësse Succès.

Am Juli 2023 koum säi Mixtape *Valorlux Tape* eraus. Den 30. September 2023 huet de Luka Tonnar am Café De Gudde Wëllen säin éischte Studialbum *Gelato* virgestallt, e klasseschen Hip-Hop-Album un deem hien dräi Joer  geschafft huet. *Kale Reen* gouf als éischt Single ausgekoppelt.

## Diskografie
### Studioalbum
* 2023: *Schlëmme Summer*

### EP
* 2023: *Valorlux Tape*

### Lidder
 
* 2018: Verfallsdatum
* 2018: Bagnole
* 2018: *Virsaatz* 
* 2018: *Frësche Wand* 
* 2018: Spooky Skeleton
* 2018: Demellen 
* 2019: Bounce 
* 2020: Traureg mee et geet
* 020: *MATTEBOYZ* 
* 2020: *Valhalla* 
* 2021: Maach de Buttek zou
* 2021: Harmonie & Léift
* 2022: Net alleng
* 2022: Summerreen
* 2022: Gebeess
* 2023: Dramatesch
* 2023: Kale Reen

## Um Spaweck
* Den Luka Tonnar op Soundcloud, Facebook
* Dem Luka Tonnar seng Diskografie op Rate Your Music
* Videografie op op Youtube
Eric Falchero

Den **Eric Falchero** ass e lëtzebuergesche Museker. Hien ass e Multiinstrumentalist mam Piano als Haaptinstrument.

Hien ass Member an de Gruppe Legotrip, Dream Catcher a Krunnemécken an huet bei der fréierer Grupp T42 gespillt.

## Liewen

Als Kand huet den Eric Falchero Trompett geléiert, duerno koumen nach aner Instrumenter derbäi, wéi den Akkordeon, d'Gittar an d'Mandolin.

An den 1990er bis 2005 war den Eric Falchero bei T42 aktiv, eng vun den erfollegräichste lëtzebuergesche Bands an där Zäit. Duerno ass hien och an dem T42-Sänger John Rech senger anerer Formatioun aktiv ginn, déi och vill Succès sollt hunn: Dream Catcher. An der zweeter Hallschent vun den 1990er an de fréien 2000er war hien och en Member vun Djuju.

2001 huet hien d'Grupp Zap Zoo matgegrënnt an ëm déi Zäit och d'Emissioun *All Aboard* iwwer d'Lëtzebuerger Rockzeen op RTL Radio Lëtzebuerg moderéiert. Vun 2011 un huet hie bei Legotrip gespillt an zesumme mam Serge Tonnar grouss Erfolleger op Lëtzebuergesch gefeiert.

Den Eric Falchero souz an der Jury, déi beim Lëtzebuerger Filmpräis 2005 iwwer déi bescht Filmmusek entscheet huet.

2008 huet hie mat der kuerzlieweger Formatioun fal'{CER}o d'EP *He's Lost* an zwee Joer drop op dem RTL-Album *Planet Lëtzebuerg Reloaded* d'Lidd *D'Zigarett* erausbruecht.

Ëm 2010 huet hien zesumme mam Ben Claus den Duo Krunnemécke gegrënnt, mat deem si traditionell lëtzebuergesch Lidder op der Ziharmonika spillen. Donieft begleet hien och heiansdo d'Dëppegéisser bei hiren Optrëtter.

An den 1990er huet hie Schoulmeeschter um ISERP geléiert an duerno op der neier Uni Lëtzebuerg Coursë ginn. Den Eric Falchero bitt Coursë fir Léierpersonal un, fir Musek an der Primärschoul anzesetzen. Hie schafft nach ëmmer op der Uni Lëtzebuerg.
Reach for the Sky

**Reach for the Sky** ass e brittesche Film vum Lewis Gilbert aus dem Joer 1956 no engem Buch vum Paul Brickhill.

## Ëm wat geet et am Film?
De Film ass eng Biographie vum brittesche Pilot Douglas Bader. Hien hat bei engem Ongléck mat sengem Fliger am Joer 1931 déi zwee Bee verluer. 1940 ass hien trotz sengem Handicap an d'brittesch Air Force agetrueden a war am Zweete Weltkrich Pilot an engem Supermarine Spitfire.

## Um Spaweck
Flucht in die Tropennacht

**Flucht in die Tropennacht** ass en däitsche Film vum Paul May aus dem Joer 1957.

## Ëm wat geet et am Film?

E Geschäftsmann, dee viru Jore seng Fra ëmbrucht hat, ouni dass et erauskoum, gëtt vun där hirem Brudder erpresst, dee bescheed weess. Dësen deet e mat senger Fra a Kenia ressesn. Fir u Suen ze kommen, an den Erpresser auszebezuelen, soll e seng Fry och dout maachen, déi eng Liewensversécherung huet, an et wéi en Accident am Djungel ausgesinn doen...

## Um Spaweck
Checkpoint (Film 1956)

**Checkpoint** ass e brittesche Film vum Ralph Thomas aus dem Joer 1956.

## Ëm wat geet et am Film?

E Kriminellen op der Flucht wëll vun engem Autosralley, der Volta d'Italia, profitéieren, fir aus Italien erauszekommen...

## Um Spaweck
Liebe, Jazz und Übermut

** Liebe, Jazz und Übermut** ass en däitsche Film vum Erik Ode aus dem Joer 1957.

## Ëm wat geet et am Film?
Op engem Internat fir musikalesch talentéiert Weesekanner ginn Jazz-Museker agestallt, fir d'Museksproffen, déi entlooss gi waren, z'ersetzen...

## Um Spaweck
Nina Berton

D**'Nina Berton**, gebuer den 3. August 2001 zu Kielen, ass eng lëtzebuergesch Vëlossportlerin.

## Biographie
Si war 2023 déi bescht an der Biergetapp vum Tour de Normandie a vum Festival Elsy Jacobs.

Beim Tour de France Femmes 2023 gouf si déi 83.

## Palmarès op der Strooss

### Weltklassement

## Palmarès am Cyclo-cross
Arndt (Familljennumm)

**Arndt** ass am däitschsproochege Raum a ronderëm e geleefege Familljennumm.

Ënner de Leit mat deem Familljennumm sinn:
* Fränk Arndt (*1959), lëtzebuergesche Gewerkschaftler (OGBL) a Politiker (LSAP)
* Götz Arndt (*1962), däitsche Sculpteur
## Um Spaweck
Couleurs Gérard

**Couleurs Gérard** sàrl ass eng lëtzebuergesch Entreprise déi Faarf fabrizéiert.

## Geschicht
*Couleurs Gérard* gouf 1843 zu Ettelbréck vum Usträichermeeschter Johann Gérard gegrënnt. Ënnert sengem Bouf Jakob huet d'Firma vun 1893 un och als Grosist am Raum Tréier an am Loutrengesche geschafft.

1916 ass eng Faarwefabrick vu ronn 4.000&nbsp;m² zu Ettelbréck opgeriicht ginn, ier se 1923 op Klengbetten verluecht gouf. 1964 ass d'Klengbettener Fabrick vergréissert ginn.

Den 28. Januar 1976 gouf d'Firma als Sàrl gegrënnt.

1987 krut *Couleurs Gérard* den Ëmweltpräis vun der FEDIL fir d'Entwécklung vun engem Lack op Waasserbasis.

## Produkter
Auswiel aus der…

### Gamm vun 1936:

* *Gekalin*: Mineralfaarf fir grouss Flächen (Schoulen, Kierchen, …)
* *Titanos*: Faarf als Schutz géint de Rascht
* Aluminiumfaarf fir Heizkierper
* Emailfaarf fir Heizkierper
* Emailfaarwen fir bannen a baussen

### Gamm vun 1961:
* *Peint-Beau*: Uelegfaarf fir den Hausgebrauch
* *Cekalor* a *Gelatex*: Latexfaarwe fir de Plaffong, d'Wänn, d'Fassad asw.
* *Secolux*: wäisse Lack fir d'Kichen, d'Buedzëmmer, Fënsteren, asw.
* *Seccovite*: syntheetesche Lack fir Gaardemiwwelen, Fënsteren, Autoen, asw.
* *Agricolac*: Lack fir landwirtschaftlech Maschinnen

### Gamm vun 1977:

* Fassadefaarwen:
** *Geradur*
** *Geracryl*
** *Gelatex*
** *Geraplast*

## Um Spaweck

* Couleurs Gérard op industrie.lu

* Quell wou net anescht uginn: industrie.lu (kuckt: Um Spaweck)
Virgrupp

Eng **Virgrupp** oder **Virband** ass eng Museksgrupp, déi bei engem Concert virum Optrëtt vum Haaptkënschtler, deen Headliner genannt gëtt, spillt. Op Englesch heescht d'Virgrupp **Opening Act** oder **Support Act**. Déi Begrëffer, an d'Kuerzformen **Opener** a **Support**, ginn och am Lëtzebuergeschen dacks gebraucht. Si hunn de Virdeel, datt si och fir Solokënschtler benotzt kënne ginn, well net all éischt Partie vun enger Grupp assuréiert gëtt. Alternativ bezeechent d'Wuert **Virprogramm** den Deel virun der Virstellung, fir déi d'Zuschauer eigentlech komm sinn.

Den Zweck vun der Virgrupp ass et, d'Publikum "opzewiermen" an a Stëmmung ze brénge fir den Optrëtt vum Headliner. An der Rock- a Popmusek an am Hip-Hop trieden am Virprogramm generell eng Grupp oder e Kënschtler op, déi manner bekannt si wéi den Headliner. D'Virband oder den Opener kritt dowéinst och ëmmer eng méi kuerz Spillzäit wéi den Haaptkënschtler an deelweis och manner Plaz op der Bün.

En Opener gëtt et net nëmme bei musikalesche Concerte, mee och zum Beispill an der Stand-Up-Comedy.

## Um Spaweck
Costa (Familljennumm)

**Costa** ass am spuenesch-, italieenesch- a portugiseschsproochege Raum a ronderëm e geleefege Familljennumm.

Ënner de Leit mat deem Familljennumm sinn:
* António Costa (*1961), portugisesche Politiker
* Heitor Silva Costa (1873–1947), brasilianesche Bauingenieur
* Lúcio Costa (1902–1998), brasilianeschen Architekt an Urbanist
* Mario Costa (1910–1995), italieenesche Filmregisseur an Dréibuchauteur
* Rui Costa (*1986), portugisesche Vëlossportler
## Um Spaweck
Walker (Familljennumm)

**Walker** ass, am engleschsproochege Raum a ronderëm, e geleefege Familljennumm. 

Ënner de Leit mat deem Familljennumm sinn:
* Clint Walker (1927–2018), US-amerikanesche Schauspiller;
* Martin Walker (1947), schottesche Historiker, Journalist a Schrëftsteller;
* Robert Walker (Schauspiller 1918) (1918–1951),  US-amerikanesche Schauspiller;
* Robert Walker (Schauspiller 1940) (1940–2019),  US-amerikanesche Schauspiller.
Joao Grimaldo

De **Joao Alberto Grimaldo Ubidia**, gebuer den 20. Februar 2003 zu Lima, ass e peruanesche Foussballspiller op der Stiermer-Positioun.

Zanter 2020 huet hien a senger Profiscarrière nëmme fir de Sporting Cristal gespillt.

## Um Spaweck
Brown (Familljenumm)

**Brown** ass een am engleschsproochege Raum (a ronderëm) geleefege Familljennumm. E kënnt vun der Faarf Brong.

Ënner de Leit mat deem Familljennumm sinn:
* Benny Brown (Radiosspeaker), US-amerikanesche Radiosspeaker;
* Christy Brown (1932–1981), iresche Schrëftsteller a Moler;
* Dan Brown (* 1964), US-amerikanesche Schrëftsteller;
* Gordon Brown (* 1951), brittesche Politiker;
* James Brown (1933–2006), US-amerikanesche Museker;
* Louise Brown (* 1978), brittescht Kannermeedchen;
* Michael E. Brown (* 1965), US-amerikanesche Astronom;
* Reb Brown (* 1948), US-amerikanesche Filmschauspiller.
Jerry

**Jerry** ass, am engleschsproochege Raum a ronderëm, e geleefege Virnumm.

Ënner de Leit mat deem Virnumm sinn:
* Jerry Bruckheimer (* 1945), US-amerikanesche Filmproduzent
* Jerry Darnelle (1935–2022), lëtzebuergeschen Zauberkënschtler
* Jerry Franck (* 1986), lëtzebuergesche Kameramann a Filmproduzent
* Jerry Geisbusch (* 1988), lëtzebuergesche Foussballspiller 
* Jerry Goldsmith (1929–2004), US-amerikanesche Komponist an Dirigent
* Jerry Lee Lewis (1935–2022),  US-amerikanesche Rock-’n'-Roll- a Country-Museker
* Jerry Lewis (1926–2017), US-amerikanesche Schauspiller, Komiker, Filmregisseur a -produzent
* Jerry Thorpe (1926–2018), US-amerikanesche Filmregisseur a Filmproduzent
* Jerry Weintraub (1937–2015), US-amerikanesche Filmproduzent a Filmschauspiller
* Jerry Weyer (* 1986), lëtzebuergesche Politiker an Aktivist

## Kuckt och
George - Gerald - Gérard - Jeremy - Jerome

## Um Spaweck
Novak (Familljennumm)

**Novak** ass een Vir- a Familljennumm.

Ënner de Leit mat deem Numm sinn:
* Kim Novak (* 1933),  US-amerikanesch Schauspillerin;
* Novak Djokovic (* 1987), serbesche professionellen Tennisspiller.
Delaporte

**Delaporte** ass, am franséischsproochege Raum a ronderëm, e geleefege Familljennumm.

### Leit mat deem Familljennumm
* Auguste Delaporte (1892–1960), lëtzebuergesche Politiker
* François Delaporte (1866–1914), lëtzebuergesche Bauer a Politiker
Herbert

**Herbert** ass, am däitschsproochege Raum a ronderëm, e geleefege Virnumm.

Ënner de Leit mat deem Virnumm sinn:
* Herbert Feuerstein (1937–2020), éisträicheschen, dunn däitsche Journalist, Kabarettist a Museker
* Herbert B. Fredersdorf (1899–1971), däitsche Filmregisseur, Filmediteur an Dréibuchauteur
* Herbert Fux (1927–2007), éisträichesche Schauspiller a Politiker
* Herbert Grabert (1901–1978), Chef vum däitsche rietsextreme Grabert-Verlag
* Herbert Clark Hoover (1874–1964), 31. President vun de Vereenegte Staate vun Amerika
* Herbert von Karajan (1908–1989), éisträicheschen Dirigent
* Herbert Lom (1917–2012), brittesche Schauspiller an Auteur mat tschechoslowakeschen Originnen
* Herbert Marcuse (1898–1979), däitsch-US-amerikanesche Philosoph, Politolog a Soziolog
* Herbert Marshall (1890–1966), englesche Schauspiller
* Herbert Scherer (1916–2010), lëtzebuergesche Pianist
* Herbert Wilcox (1890–1977), brittesche Filmproduzent, Dréibuchauteur a Filmregisseur
### Leit mam Familljennumm Herbert
* Percy Herbert (1920–1992), englesche Schauspiller
Claudia

Den Numm **Claudia** fënnt en a follgende Begrëffer:

* de Virnumm Claudia
* Claudia, däitsche Film vum Walter Beck
* Claudia, brittesche Film vum Anwar Kawadri
* Cláudia, brasilianesch Fraenzäitschrëft
* (311) Claudia, Asteroid
Anderson

## Familljennimm
* Annie Anderson (1939–1970), franséisch Schauspillerin;
* Leroy Anderson (1908–1975), US-amerikanesche Komponist mat schweedeschen Originnen;
* Lindsay Anderson (1923–1994), brittesche Filmkritiker, Schauspiller, Dréibuchauteur, Filmproduzent, Theater- a Filmregisseur;
* Michael Anderson (Filmregisseur) (1920–2018), englesche Filmregisseur;
* Pamela Anderson (1967), kanadesch-US-amerikanesch Schauspillerin an e Pin-Up-Girl;
* Paul Thomas Anderson (1970), US-amerikanesche Filmregisseur, Dréibuchauteur a Filmproduzent;
* Sherwood Anderson (1876–1941), US-amerikanesche Schrëftsteller;
* Thomas David Anderson (1853–1932), schotteschen Amateurastronom;
* Wes Anderson (1969), US-amerikanesche Filmproduzent, Dréibuchauteur, Schauspiller a Filmregisseur.
## Virnimm

## Uertschaften a Plazen
Gustav

**Gustav** ass, am däitschsproochege Raum a ronderëm, e geleefege Virnumm.

Ënner de Leit mat deem Virnumm sinn:
* Gustav Åhr (1996–2017), US-amerikanesche Rapper a YouTuber
* Gustav Fröhlich (1902–1987), däitsche Schauspiller, Dréibuchauteur a Filmregisseur
* Gustav Heinemann (1899–1976), däitsche Politiker
* Gustav Holst (1874–1934), englesche Komponist
* Carl Gustav Jablonsky (1759–1787), däitsche Naturfuerscher an Entomolog
* Gustav Robert Kirchhoff (1824–1887), däitsche Physiker
* Gustav Klimt (1862–1918), éisträichesche Moler
* Gustav Knuth (1901–1987), däitsch-Schwäizer Schauspiller
* Gustav Kolbach (1889–1979), lëtzebuergesche Medezinner an Amateurbotaniker
* Gustav Mahler (1860–1911), éisträichesche Komponist an Dirigent
* Gustav Eduard Seydel (1822–1881), däitsch-lëtzebuergesche Genremoler
* Gustav Simon (1900–1945), däitsche NSDAP-Member
* Gustav Ucicky (1898–1961), éisträichesche Filmregisseur, Dréibuchauteur a Kameramann
* Gustav Vigeland (1869–1943), norwegesche Sculpteur
* Gustav Witt (1866–1946), däitsche Stenograph an Astronom

## Um Spaweck
Field (Familljennumm)

**Field** ass, am engleschsproochege Raum a ronderëm, e geleefege Familljennumm. 

Ënner de Leit mat deem Familljennumm sinn:
* Karin Field, Filmschauspillerin;
* Sally Field (1946), US-amerikanesch Schauspillerin, Regisseurin an zweefach Oscarpräisdréierin;
* Shirley Anne Field (1938), englesch Schauspillerin.

## Um Spaweck
Kindermädchen für Papa gesucht

**Kindermädchen für Papa gesucht** ass en däitsche Film vum Hans Quest aus dem Joer 1957. 

## Ëm wat geet et am Film?

## Um Spaweck
Shoot-Out at Medicine Bend

**Shoot-Out at Medicine Bend** ass en US-amerikanesche Film vum Richard L. Bare aus dem Joer 1957.

## Ëm wat geet et am Film?
De Kapitän Devlin besicht säi Brudder op senger Ranch. Wéi Indianer d'Ranch ugräife gëtt säi Brudder vun den Indianer erschoss…

## Um Spaweck
Lindsay (Numm)

**Lindsay** ass e Vir- a Familljennumm.

Ënner de Leit mat deem Numm sinn:
* Lindsay Anderson (1923–1994), brittesche Filmkritiker, Schauspiller, Dréibuchauteur, Filmproduzent, Theater- a Filmregisseur;
* Lindsay Shonteff (1935–2006), kanadesche Filmregisseur, Dréibuchauteur a Filmproduzent.
Hell Drivers (Film)

**Hell Drivers** ass e brittesche Film vum Cy Endfield aus dem Joer 1957.

## Ëm wat geet et am Film?
Den Tom Yateley just aus dem Prisong entlooss fënnt eng Aarbecht als Camionschauffer an enger Firma wou et rau hiergeet.

## Um Spaweck
The Burning Hills

**The Burning Hills** ass en US-amerikanesche Film vum Stuart Heisler aus dem Joer 1956 no engem  Roman vum Louis L'Amour.

## Ëm wat geet et am Film?

## Um Spaweck
The Big Land

**The Big Land** ass en US-amerikanesche Film vum Gordon Douglas aus dem Joer 1957 nom Roman *Buffalo Grass* vum Frank Gruber.

## Ëm wat geet et am Film?

## Um Spaweck
Indie-Pop

**Indie-Pop**, kuerz fir "Independent Pop", ass e breetgefächerte Museksgenre. En zeechent sech duerch seng "Alles-Selwer-Maachen"-Philosophie, seng onbeschwéiert Melodien, den Asaz vun den typesche Rockinstrumenter a säin iwwergräifend Bekenntnis zu engem "authentesche" kënschtlereschen Usaz aus. Obwuel e vill Änlechkeete mat sengem stilistesche Géigestéck, dem Indie-Rock deelt, ënnerscheet den Indie-Pop sech doduerch, datt e méi melodesch an zougänglech kléngt. En evitéiert och déi méi rigid Konventiounen aus der Rockmusek, wat e méi villfältege musikaleschen Ausdrock erméiglecht. 

De Genre huet sech a Groussbritannien an de spéiden 1970er a fréien 1980er entwéckelt, parallel mam Opkomme vum Post-Punk. De Begrëff "Indie-Pop" ass entstane, fir Bands ze beschreiwen, déi bei onofhängege Plackelabelen ënner Vertrag stoungen an e méi melodeschen, manner graffen a pop-orientéierte Stil vertrueden hunn. Dee Stil huet sech vun den 1960er Joren inspiréiere gelooss, mee huet den Ethos vun der Punkmusek bäigehalen, alles selwer ze maachen, an och de Minimalismus vum Punk.

The Smiths waren eng vun den éischte wichtegen an aflossräichsten Indie-Pop-Bands an hunn zur Populariséierung vum Genre bäigedroen.

Zu den Ënnergenre vum Indie-Pop zielen Chamber-Pop an Twee-Pop.

## Quellen
* Definitoun op last.fm
* rateyourmusic.com
* Definitoun op allmusic.com
Escher Déierepark

Den **Escher Déierepark** ass en Zoo um Gaalgebierg zu Esch-Uelzecht.

## Beschreiwung a Geschicht

En existéiert zënter 1962 an huet eng Fläch vun 2 Hektar. D'Entrée ass gratis.

2023 waren do ronn 25 Déierenaarten ze gesinn, dorënner Réi, Geessen a Geessebéck, Huesen, Gänsen, Pohunnen a Wäschbieren. D'Visiteure kënnen den Déiere speziellt Fudder ginn, dat an engem Fudderautomat disponibel ass.

Zum Escher Déierepark zielen och e pedagogesche Bauerenhaff, de "Bamhauscafé" an d'"Escher Bamhaiser", déi ee fir eng Nuecht oder e Weekend loune kann.

Fir de Café a fir d'Bamhaiser mat den Zëmmeren, an deene Plaz fir véier bis sechs Leit ass, huet d'Stad Esch ronn 1,5 Milliounen Euro investéiert. Si goufen 2018 ageweit. Bei de Luxembourg Tourism Awards vum Tourismusministère goufen d'Escher Bamhaiser an der Kategorie "Gîte, Bed&Breakfast, Auberge de jeunesse" an den Escher Déierepark an der Kategorie "Service touristique" ausgezeechent.

## Biller

Esch-sur-Alzette, Escher Déierepark (112).jpg|Eng Kou
Esch-sur-Alzette, Escher Déierepark (115).jpg|Gänsen
Esch-sur-Alzette, Escher Déierepark (116).jpg|Eng Kanéngchen
Bamhaus Gaalgebierg-101.jpg|Eent vun de Bamhaiser am Bau (2017)
Déierepark Esch-Uelzecht 02.jpg|De Bauerenhaff am Déierepark
Esch-sur-Alzette, Escher Déierepark (102).jpg|Eng "Bréck", déi iwwer en Deel vum Park féiert


## Kuckt och
* Stadpark vun Esch-Uelzecht
* Märchepark Beetebuerg

## Um Spaweck

* deierepark.esch.lu, d'Websäit vum Déierepark.
Fédération aéronautique luxembourgeoise

D**'Lëtzebuerger Loftfaartfederatioun**, offiziell **Fédération aéronautique luxembourgeoise**, gekierzt **FAL**, ass den nationale Verband vun de Sportsveräiner aus der Loftfaart zu Lëtzebuerg.

D'FAL ass 1909 gegrënnt an den 19. Oktober 2006 als ASBL am Handelsregëster registréiert ginn. Se huet hire Sëtz zu Stroossen an ass Member vum COSL a vun der Fédération aéronautique internationale (FAI). D'Federatioun bréngt all Acteure vun der Loftfaart zu Lëtzebuerg zesummen, fir dee Secteur op nationalem an internationalem Plang ze representéieren a fir d'Aktioune vun hire Memberen ze koordinéieren an z'ënnerstëtzen.

## Geschicht
D'Wuerzele vun der Federatioun ginn op d'Gebuertsstonn vum Aéro-Club du Grand-Duché de Luxembourg zeréck, deen den 28. November 1909 gegrënnt gouf, fir am Juni 1910 d'Semaine de l'aviation de Mondorf-les-Bains z'organiséieren.

Den Numm vum Club huet am Laf vun de Joren e puermol changéiert: *Aéro-Club luxembourgeois*, *Aéro-Club du Luxembourg*, *Aéro-Club du Grand-Duché de Luxembourg*, *Aéro-Club du Grand-Duché de Luxembourg (Fédération aéronautique luxembourgeoise)*. 1988 gouf se a *Fédération aéronautique luxembourgeoise*, mam Zousaz a Klammeren *Aéro-Club du Grand-Duché de Luxembourg* ëmgenannt. Den Zousaz gouf 2011 gestrach.

## Organisatioun
### Presidenten
De President vun der FAL ass de Frank Engel.

#### Fréier Presidenten
…

* 1963 – 1972: Joseph Beck
* 1972 – 1982: Norbert Theisen
* 1982 – 1986: Pit Thibo
* 1986 – 1991: Pit Klein
* 1991 – 2006: Jean Birgen
* 2006 – 2016: Carlo Lecuit
* zënter 2016: Frank Engel

### Membere vun der FAL, der Branche no


#### Aeronautesche Patrimoine
* Lëtzebuerger Fligermusée


#### Ballonfueren
* Cercle luxembourgeois de l'aérostation
* Commune aérostatique du Grand-Duché de Luxembourg
* Lëtzebuerger Ballons Club



#### Fallschiermsprangen
* Cercle Para Luxembourg


#### Fräie Fluch
* Cumulux Paragliding Club


#### Komplementar Loftfaartaktivitéiten
* AOPA Luxembourg
* Luxembourg Approach Controllers Association


#### Modellfligerbau
* Les aéromodélistes d'Olm
* Aéro Club Dudelange
* Modell-Club petite suisse Berdorf
* Modellfligerklub Miersch
* Aéromodèlistes Ettelbruck
* Model Flyers Luxembourg
* Modellballonen Lëtzebuerg


#### Microaviatioun (ULM a Motorschierm)
* Aéroplume Luxembourg
* Paramoteur Club Luxembourg


#### Motoraviatioun
* Aéro-Sport
* Avialux
* Avia-sport II
* Luxembourg Aerobatic Association
* Piper Club
* Young Pilots Luxembourg


#### Seegelfluch
* Cercle luxembourgeois de vol à voile
* Luxembourg Aerobatic Association


## Um Spaweck
*Internetsäit vun der FAL
Georges Fautsch

De **Georges Fautsch**, gebuer den 21. Abrëll 1946, a gestuerwen de 15. Juni 2023, war e lëtzebuergesche Cinematograph a Pionéier an der lëtzebuergescher Filmlandschaft.

Zesumme mat der Maisy Hausemer an dem Paul Scheuer huet hien d'AFO gegrënnt.

Hien huet och déi audiovisuell Optioun am Dikrecher Lycée kreéiert.

2009 huet de Georges Fautsch den Documentaire *[[Magno Tripudio]]* iwwer d'Iechternacher Sprangpressessioun gedréint.

Hien ass am Juni 2023 am Alter vu 77 Joer gestuerwen. Den CNA huet no sengem Doud geschriwwen:
*Seng Kamera- a Grafikaarbecht, déi d'Filmer vun der AFO visuell gepräägt hunn, sinn zu enger Inspiratioun gi fir Jonker, déi sech dem audiovisuelle Metier an der Suite ugeholl hunn.*
Liz Braz

D**'Liz Braz**, gebuer den 29. September 1996 an der Stad Lëtzebuerg, ass eng lëtzebuergesch Juristin a Politikerin (LSAP).
 
## Formatioun a Karriär
No hirer Première am Escher Lycée Hubert-Clément huet si op der Uni Lëtzebuerg e Bachelor am Droit gemaach an duerno op der ULB zu Bréissel e Master am „ëffentlechen an internationalen Droit“.

Si schafft zanter Mee 2023 als *Chargée de mission* am Ausseministère.

## Politesch Karriär
Am Mee 2022 huet si zesumme mam Brian Halsdorf eng sozialistesch Jugendsektioun fir de Süde gegrënnt, vun där si Co-Presidentin gouf.

Bei de Gemengewalen 2023 koum si als Drëttgewielt vun hirer Partei an den Escher Gemengerot. Am selwechte Joer huet si fir d'Chamberwale kandidéiert a gouf fir d'LSAP am Bezierk Süden an d'Chamber gewielt.

## Privates
D'Liz Braz ass d'Duechter vum fréiere Justizminister a Vizepremier Félix Braz.

## Um Spaweck

* Mat 27 Joer jéngsten Deputéiert: D'LSAP-Politikerin Liz Braz am Portrait, rtl.lu, 26.10.2023

## Referenzen an Notten
Claire Delcourt

D**'Claire Delcourt**, gebuer den 23. Januar 1989 zu Diddeleng, ass eng lëtzebuergesch Biologin a Politikerin (LSAP).

## Formatioun a Karriär
D'Claire Delcourt schafft als Biologin bei der Police judiciaire.

### Politesch Karriär
D'Claire Delcourt ass zanter 2016 Member an der LSAP a war dat Joer drop Kandidatin bei de Gemengewalen an der Gemeng Hesper. Si war Zweetgewielt fir hir Partei, koum awer net an de Gemengerot. Bei de Wale vun 2023 war si Spëtzekandidatin an der Gemeng Conter, wou si fir d'LSAP nees déi zweetmeescht Stëmme krut. Wéinst der Incompatibilitéit mat hirer Plaz bei der Police, huet si d'Mandat net ugeholl.

2018 huet si eng éischt Kéier fir d'Chamberwale kandidéiert, gouf awer net gewielt. Bei de Walen duerno, den 8. Oktober 2023, gouf si am Bezierk Zentrum als Drëtt vun der LSAP, hannert dem Franz Fayot an der Francine Closener, an d'Chamber gewielt.

## Privates
D'Claire Delcourt ass gepacst a Mamm vun engem Bouf.

## Um Spaweck

* LSAP-Politikerin Claire Delcourt am Portrait, rtl.lu, 26.10.2023
Luc Emering

De **Luc Emering**, gebuer den 13. Juli 1996, ass e lëtzebuergeschen Agraringenieur a Politiker (DP).

## Formatioun a Karriär
No senger Première am Lycée Michel Rodange huet de Luc Emering op der Technische Hochschule Bingen säi Bachelor of Science (B. Sc.) an der Agrarwirtschaft gemaach.

Hie bedreift zesumme mat sengen Elteren zu Sprénkeng de Bioshaff „Dudel-Magie” deen op d'Zille vu Poulete spezialiséiert ass. A senger Fräizäit restauréiert hien al Trakteren.

## Politesch Karriär
De Luc Emering ass zanter 2016 Member an der *Lëtzebuerger Landjugend a Jongbaueren, Süden* asbl an zanter 2018 Member am Nationalkommitee vun der Lëtzebuerger Landjugend a Jongbaueren. Vun 2020 u war hien – zesumme mat der Angèle Mersch – Copresident vun där Asbl. Uganks 2023 huet hien dee Posten opginn.

Bei de Gemengewalen 2017 gouf hien an de Gemenegrot vun der Gemeng Dippech gewielt a bei deene vun 2023 huet hien et an de Schäfferot gepackt.

2023 huet hie fir d'Chamberwale kandidéiert a gouf fir d'DP am Bezierk Süden an d'Chamber gewielt.

## Um Spaweck

* Florian Javel, Luc Emering – der Bauer, der keine Selfies macht, wort.lu, 19.10.2023
* De Luc Emering vun der DP am Portrait. rtl.lu, 27.10.2023
Ben Polidori

De **Ben Polidori**, gebuer den 13. November 1989 zu Esch-Uelzecht, ass e lëtzebuergeschen Informatiker a Politiker (LSAP; bis Juli 2024: Piraten).

Hie gouf 2023 bei de Kommunalwalen an de Gemengerot vu Viichte gewielt..Bei de Chamberwalen dat selwecht Joer gouf hie fir d'éischt Kéier am Bezierk Norden an d'Chamber gewielt, wou hie bis Juli 2024 d'Piratepartei vertrueden huet. Den 19. September huet d'LSAP annoncéiert, datt de Ben Polidori de Sozialiste bäitrëtt.

Bekannt ass de Ben Polidori och fir seng Karriär am Foussball.

## Berufflech Karriär
De Ben Polidori huet zanter 2011 bei POST Lëtzebuerg geschafft a war do zanter 2021 Chef vum Service „Engineering & Support". Wéinst sengem politesche Mandat an der Chamber huet hien 2023 déi Aarbecht opginn, fir Vollzäit-Politiker ze sinn.

## Politesch Karriär
Bei de Gemengewalen 2023 gouf hien an de Gemengerot vun der Gemeng Viichten gewielt. Fir d'Chamberwalen 2023 huet hien als Spëtzekandidat am Bezierk Norde fir d'Piratepartei kandidéiert a gouf an d'Chamber gewielt. Besonnesch an de Beräicher vun der Digitalisatiouns-, Educatiouns- a Familljepolitik ass de Ben Polidori aktiv.

Am Juli 2024 ass hie wéinst Divergenzen aus der Piratepartei ausgetrueden an ass zënterhier onofhängegen Deputéierten.

Den 19. September 2024 huet hien du säi Bäitrëtt bei der LSAP ugekënnegt.

## Karriär am Foussball
Bis zu sengem 19. Liewensjoer huet de Ben Polidori zu Diddeleng gewunnt an huet do fir de lokale Foussballsveräin F91 gespillt mat deem hien zweemol Lëtzebuerger Meeschter gouf. Duerno war hien dräi Joer bei der UN Käerjeng 97, éier en 2014 bei d'US Rëmeleng an 2021 bei den FC Koeppchen gewiesselt huet. Hien huet am lénkse Mëttelfeld fir d'U21 gespillt an ee Gol a sechs Lännerspiller geschoss. Säin héchste Maartwäert als Spiller louch bei 50.000 Euro.

## Privates
De Ben Polidori gouf zu Esch-Uelzecht gebuer, huet dono zu Diddeleng gewunnt an nennt säit 2018 Viichten säin Doheem. Hien ass bestuet an huet 2 Kander
Alexandra Schoos

D**'Alexandra** ("**Lexy**") **Schoos**, gebuer den 13. Mee 1988 an der Stad Lëtzebuerg, ass eng lëtzebuergesch Déierendoktesch a Politikerin (ADR).

## Formatioun a Karriär
No hirer Première um Fieldgen (2007) huet d'Alexandra Schoos Humanmedezin op der Medezinescher Universitéit Wien studéiert an duerno, vun 2008 un, Veterinärmedezin op der Veterinärmedezinescher Universitéit an der selwechter Stad. Si huet hire Studium 2014 mat engem Master ofgeschloss.

D'Alexandra Schoos schafft zanter 2020 als Veterinärin am staatleche Veterinärslaboratoire zu Diddeleng.

### Politesch Karriär
2023 huet d'Alexandra Schoos bei de Chamberwale kandidéiert a gouf fir d'ADR am Bezierk Osten – als éischt Fra fir hir Partei – an d'Chamber gewielt.

Zënter dem 17. Mäerz 2024 ass si Parteipresidentin vum ADR.

## Privates
D'Alexandra Schoos ass d'Duechter vum fréieren ADR-Politiker a Parteipresident Jean Schoos.

## Um Spaweck
Cercle luxembourgeois de vol à voile

De **Cercle luxembourgeois de vol à voile**, kuerz **CLVV**, ass eng ASBL vun Adepte vun der Seegelfligerei zu Lëtzebuerg. De Veräi gouf den 9. Mäerz 1958 gegrënnt, ass Member vun der Lëtzebuerger Loftfaartfederatioun an zielt ronn 40 aktiv Piloten (Stand 2023).

De Veräi bedreift d'Fluchfeld vun Useldeng, dat westlech vun Useldeng op enger Héicht vun 283&nbsp;m läit.

## Aktivitéiten an Zerwisser
*Formatioun vu Seegelfligerpiloten (Seegelfliger, Motorseegelfliger, Reesmotorseegelfliger).
*Eng Flott mat Seegelfliger a Motorseegelfliger fir 1-2 Passagéier steet de Memberen zur Verfügung.
*Loftdafe fir all Alter.

## Um Spaweck
*Websäit vum CLVV: https://www.clvv.lu/
*Geschicht vum CLVV op https://www.clvv.lu/index.php/clvv/1-le-cercle-luxembourgeois-de-vol-a-voile-historique
*Websäit iwwert d'Geschicht vun der Seegelfligerei zu Lëtzebuerg 
*Règlement ministériel du 27 mars 2014 réglementant l'exploitation de l'aérodrome d'Useldange. Legilux http://legilux.public.lu/eli/etat/leg/rmin/2014/03/27/n1/jo
*Règlement ministériel du 18 janvier 2017 modifiant le règlement ministériel du 27 mars 2014 règlementant l'exploitation de l'aérodrome d'Useldange. http://legilux.public.lu/eli/etat/leg/rmin/2017/01/18/a187/jo
Fluchfeld vun Useldeng

D**'Fluchfeld vun Useldeng** ass e Fluchfeld op enger Héicht vun 283&nbsp;m (NG-L) *op der Ho* westlech vun Useldeng an der Gemeng Useldeng.

Et ass e Fluchfeld dat net kontrolléiert ass, an op deem och keng Douane ass. Et kann nëmme bei gudde Wiederkonditioune, bei Flich op Siicht benotzt ginn (VMC).

Et ass e Seegelfluchterrain, deen aus enger 960 m laanger a 45 m breeder Graspist besteet. D'Seegelfliger starten entweder mat enger Wann oder andeems se vun engem Motorfliger eropgezu ginn. Motorseegler kënnen ouni Hëllef starten.

Dësen Aerodrom gëtt vum Veräin ouni Gewënnzweck Cercle luxembourgeois de vol à voile bedriwwen.

## Um Spaweck

*Websäit vum CLVV
*Loi du 31 janvier 1948 relatif à la réglementation de la navigation aérienne
*Règlement ministériel du 16 décembre 2020 modifiant le règlement ministériel du 27 mars 2014 règlementant l'exploitation de l'aérodrome d'Useldange
...und führe uns nicht in Versuchung

***… und führe uns nicht in Versuchung*** ass en däitsche Film vum Rolf Hansen aus dem Joer 1957 no engem Theaterstéck vum Ödön von Horváth.

## Ëm wat geet et am Film?
De Chef de Gare Hudetz ass onglécklech bestuet. Seng Fra Else mengt ëmmer hie géif si mat enger anerer Fra bedréien…

## Um Spaweck
L'homme et l'enfant

**L'homme et l'enfant** ass e franséisch-italieenesche  Film vum Raoul André aus dem Joer 1956.

## Ëm wat geet et am Film?
De Fred Barker, en US-Veteran aus dem Zweete Weltkrich, ass a Frankräich bliwwen an ass zu Grasse Direkter vun enger Parfumsfabrik. Hien huet och e Meedchen, d'Cathy, adoptéiert. Enges Daags gëtt hie vum Félix Mercier erpresst, dee seet, hien hätt d'Cathy entfouert an de Fred misst him hëllefen, seng Enkelin Hélène erëmzefannen, déi verschwonnen ass. Hie verdächtegt d'Parfumsfabrik en Deckmantel fir en Trafick mat jonke Fraen ze sinn...

## Soss
An Däitschland ass de Film ënner dem Titel *Gangster, Rauschgift und Blondinen* gelaf...

## Um Spaweck
Santiago (Film 1956)

**Santiago** ass en US-amerikanesche Film vum Gordon Douglas aus dem Joer 1956.

## Ëm wat geet et am Film?
E Waffenhändler probéiert, eng Schëffsluedung Waffen op Kuba ze transportéieren, fir do d'Rebellioun géint d'spuenesch Kolonialhären z'ënnerstëtzen...

## Um Spaweck
La frusta e il corpo

**La frusta e il corpo** ass en italieenesch-franséische Film vum John M. Old aus dem Joer 1957.

## Ëm wat geet et am Film?
Am 19. Joerhonnert, an engem Schlass no beim Mier am Oste vun Europa, sollen d'Nevenka an de Cristiano sech bestueden. Dem Cristiano säi Brudder daucht oninvitéiert am Schlass op, fir bei der Hochzäit derbäi ze sinn…

## Um Spaweck
Verhiddungsmëttel

**Verhiddungsmëttel**, och nach **Verhütungsmëttel**, **Kontrazeptiounsmëttel** oder **Contraceptiounsmëttel**, si Methoden an Dispositiffen, mat deenen ongewollt Schwangerschafte solle verhënnert ginn. Si ginn och dacks einfach just als **Verhiddung**, **Verhütung**, **Kontrazeptioun** oder **Contraceptioun** bezeechent. 

D'Gebuertekontroll dogéint ass eng staatlech Moossnam fir d'Zuel vun de Gebuerten ze kontrolléieren an ze limitéieren.

Verhiddungsmëttel ginn zënter der Antikitéit gebraucht, mee wierksam a sécher Methode gëtt et eréischt zënter dem 20. Joerhonnert. D'Plangen, d'Bereetstellen an d'Uwende vu Kontrazeptioun fir mënschlech Gebuerten nennt ee Familljeplanifikatioun. Verschidde Kulture schränken den Zougank zu Verhiddungsmëttel an oder roden dovun of, well si se fir moralesch, reliéis oder politesch onerwënscht halen.

Ënner anerem d'Weltgesondheetsorganisatioun an d'US-amerikanesch Zentrume fir Krankheetskontroll a -preventioun (*Centers for Disease Control and Prevention*) ginn Informatiounen iwwer d'Sécherheet vun de Kontrazeptiounsmethoden. Déi sécherst Methode fir Schwangerschaften ze verhënneren, sinn d'Sterilisatioun vum Mann a vun der Fra, d'Spiral an implantéiert Verhiddungsmëttel. Duerno kommen eng Rei hormonell Methoden, wéi Pëllen (d'Antibabypëll), Plooschteren, Vaginalréng an Injektiounen. Zu de manner wierksame Methode gehéiere physesch Barriäre wéi de Kondom, den Diaphragma, de Verhiddungsschwamp an Opklärungsmethoden iwwer Fruchtbarkeet. Als am mannste wierksam gëllen de Spermizid an d'Erauszéie vum Penis virun der Ejakulatioun. 

D'Sterilisatioun ass zwar héich wierksam, mee léisst sech an de Reegel net réckgängeg maachen. All déi aner Methode si réckgängeg ze maachen, meescht direkt nom Ofsetzen. Safe-Sex-Methoden, wéi d'Benotze vu Kondomer, kann och derzou bäidroen, sexuell iwwerdrobar Krankheeten ze verhënneren. Aner kontrazeptiv Methode schützen net viru sexuell iwwerdrobare Krankheeten. Kontrazeptiounsmëttel fir den Noutfall kënne Schwangerschafte verhënnere, wa se bannent 72 bis 210 Stonnen nom ongeschützte Geschlechtsverkéier ageholl ginn. A verschiddene konservative Kreesser gëtt argumentéiert, datt de Verzicht op Sex och eng Form vu Kontrazeptioun ass. Mee Studien hu bewisen, datt eng sexuell Opklärung, déi nëmmen op der Abstinenz baséiert, d'Zuel vu Jugendschwangerschaften kann erhéijen, wann net gläichzäiteg iwwer aner Verhiddungsmëttel opgekläert gëtt. De Grond dofir ass, well d'Abstinenz net ëmmer respektéiert gëtt.

Zënter dem 1. Abrëll 2023 sinn d'Verhiddungsmëttel zu Lëtzebuerg, mat Ausnam vun de Kondomer, gratis. D'Käschte gi vum Staat iwwerholl.

## Um Spaweck

* mengverhuetung.lu  ***', ***', **** Internetsäit vum Cesas mam Planning familial
* Broschür „mengverhuetung.lu - déi beschte Verhütung ass déi, déi ech selwer eraussichen!“ als PDF
Sexuell iwwerdrobar Krankheet

Eng **sexuell iwwerdrobar Krankheet** oder **Geschlechtskrankheet** ass eng Krankheet, déi duerch bestëmmt Infektioune verursaacht gëtt. Geschlechtskrankheete ginn och nach **STD** an **STI** genannt, vun den englesche Begrëffer *sexually transmitted disease* a *sexually transmitted infection*. Si ginn haaptsächlech beim sexuelle Kontakt iwwerdroen, wéi Vaginal- Anal- an Oralverkéier an och zum Beispill beim gemeinsame Benotze vu Sexspillsaachen.

## Iwwerdroung

Déi Infektioune ginn duerch Bakterien, Virussen oder Parasitte verursaacht. Zu de sexuell iwwerdrobare Krankheeten ziele Chlamydien, Gonorrhoe ("Tripper") a Syphilis, déi duerch Bakterie verursaacht ginn. HPV, HIV an Aids, Hepatitis A, B an C an Herpes ginn duerch Virusse verursaacht. Eng sexuell iwwerdrobar Infektioun ka vu Mënsch zu Mënsch duerch Blutt, Sperma, vaginal an aner Kierperflëssegkeeten iwwerdroe ginn.  

Déi Infektioune ginn awer net ëmmer duerch sexuelle Kontakt iwwerdroen. Si kënnen zum Beispill wärend der Schwangerschaft oder bei der Gebuert op e Puppelchen iwwerdroe ginn. Si kënnen och duerch eng Blutttransfusioun oder dat gemeinsaamt Benotze vun Nolen iwwerdroe ginn.

## Symptomer a Behandlung

Geschlechtskrankheete verursaachen net ëmmer Symptomer. Eng Persoun kann eng sexuell iwwerdrobar Infektiounen vun enger anerer Persoun kréien, déi gesond ze si schéngt a vläicht net emol weess, datt s'eng Infektioun huet.

Zu de Symptomer vun enger méiglecher Infektioun mat enger Geschlechtskrankheet zielen:
* d'Brenne beim Urinéieren
* e verännerten, opfällegen Ausfloss aus der Scheed oder dem Penis
* Bass, Péng oder Hautverännerungen am Agank vun der Scheed, un der Scheed, um Penis oder um After
* Péng am Genitalberäich oder am Ënnerleif, Péng beim Geschlechtsverkéier
* Verännerungen am Mond oder an der Strass oder am Enddaarm no Oral- oder Analverkéier.

An der Reegel loosse sech Geschlechtskrankheete gutt behandelen, mee onbehandelt kënne se schwéier gesondheetlech Konsequenzen hunn.

## Preventioun

Et gëtt verschidde Moossnamen, déi een huele ka fir sech géint eng Infektioun ze schützen. Dozou gehéiert, sech géint HPV an Hepatitis A a B ze impfen a beim Geschlechtsverkéier mat all Partner, deem säin Infektiounsstatus onbekannt ass, e Kondom zu gebrauchen. Kondomer reduzéieren de Risiko vun enger Infektioun, mee schützen net komplett. Donieft solle Leit, déi e puer Sexualpartner hunn, sech reegelméisseg op sexuell iwwerdrobar Krankheeten an HIV teste loossen. Wann een eng Geschlechtskrankheet huet, soll een d'Medikamenter, déi den Dokter verschriwwen huet, bis zum Enn anhuelen. An et soll ee keng Sprëtzen deelen.

Geschlechtskrankheete si weltwäit e grousse Problem fir d'ëffentlech Gesondheet. Der Weltgesondheetsorganisatioun no stieche sech all Dag méi wéi eng Millioun Mënsche mat enger STI un. Zu Lëtzebuerg ass d'Zuel vun de gemellte Krankheeten (Chlamydien, Gonorrhoe, a Syphilis) vun 1.755 am Joer 2021 op 2.171 am Joer 2022 geklommen. Dat waren 23,7 % méi.

## Kuckt och
* Verhiddungsmëttel

## Um Spaweck
Chasey Negro

Den **Chasey Negro**, Kënschtlernumm vum *Samuel Fall*, ass e lëtzebuergesche Rapper, dee Musek op Englesch mécht.

## Liewen a Karriär
Als Kand huet den Chasey Negro vill senegaleesesch a franséisch Musek gelauschtert. Säi Papp ass aus dem Senegal. Am Ufank huet hien op Lëtzebuergesch gerappt. 2019 koum säin éischte Mixtape *Boy Dirt, Vol.1* eraus, deen op Englesch ass. Op deem Mixtape ass ënner anerem den Titel *Cozy* ze fannen. D'Joer drop huet hien d'Single *Trophy* erausbruecht, déi iwwer 20.000 Mol gestreamt gouf.

2021 huet den Chasey Negro den Newcomerfestival Screaming Fields gewonnen an duerno nach e puer Singelen erausbruecht. Am Oktober 2022 war hien den Opener fir den US-amerikanesche Rapper Lil Tecca am Club vun der Rockhal. Am selwechte Joer ass hien och um Diddelenger Festival Usina 22 opgetrueden, deen am Kader vun Esch 2022 organiséiert gouf.

Zesumme mam Médar hat den Chasey am Februar 2023 dunn en eegene Concert um "Floor" vun der Rockhal. Wärend sengem Studium op der Museksschoul zu Den Haag huet den Chasey Negro mam Wiener Produzent VinceB en Album opgeholl. Dee koum am Mee 2023 ënnert dem Titel *Between the Stars* op de Maart. Een Extrait dovunn ass *Weirdly Wired*. Am Summer hat hien nach en Optrëtt um e-Lake Festival.

## Diskografie
* 2019: *Boy Dirt, Vol. 1* 
* 2023: *Between the Stars* 

### Singelen
* 2020: *Trophy*
* 2020: *Rainy Dayz*
* 2020: *Brain Damage*
* 2021: *Work*
* 2023: *Flying 2 Space* 
* 2023: *You*
* 2023: *Act a Fool*
* 2023: *Practice*

## Um Spaweck
* Presenz op SoundCloud, Instagram
Charles Weiler

De **Charles**, genannt **Charel Weiler**, gebuer den 18. September 1986 an der Stad Lëtzebuerg, ass a lëtzebuergeschen Affekot a Politiker (CSV).

## Formatioun a Karriär

2014 gouf de Charles Weiler Affekot an enger Affekotenetude zu Dikrech. Vun 2022 un huet hie fir d'CSV geschafft.

## Politesch Karriär
Hie gouf 2006 Member vun der CSJ.

Bei de Gemengewalen 2017 gouf de Charel Weiler fir d'CSV an de Gemengerot vun der Stad Dikrech gewielt. Hie gouf 2023 erëmgewielt an nodeems d'LSAP keng absolutt Majoritéit méi am Gemengerot hat, koum et zu enger CSV-DP-Koalitioun. An der Folleg dovun, gouf hien den 11. Juli 2023 als Buergermeeschter vun Dikrech vereedegt.

Hien huet am Bezierk Norde bei de Chamberwalen 2013 an 2018 kandidéiert, krut awer net genuch Stëmmen, fir an d'Chamber gewielt ze ginn. Bei de Chamberwalen 2023 ass dat him du gelongen.

## Privates
De Charel Weiler war vun 2020 bis 2023 President vum Futtballclub FC 47 Baastenduerf.

Hien ass de Bouf vum fréieren Deputéierten an Haffmarschall Lucien Weiler.

## Um Spaweck

* De Charel Weiler vun der CSV am Portrait, rtl.lu, 30.10.2023
Die Unschuld vom Lande (Film 1957)

**Die Unschuld vom Lande** ass en däitsche Film vum Rudolf Schündler aus dem Joer 1957.

## Ëm wat geet et am Film?
Den Theaterdirekter Werner Sturm verbréngt wéinst enger Autospann d'Nuecht op engem Duerf, a kuckt sech den Duerftheaterensembel un, déi d'Stéck *Die verfolgte Unschuld* opféieren. Hie kritt Tréine vu Laachen, wéi se all daper probéieren, gutt ze spillen, wat onfräiwëlleg komesch ass. D'Haaptactrice, déi weess, wien heen ass, mengt, déi Tréine kéime vun hirem emouvante Spill, a mécht sech Hoffes op eng Roll beim Theater an der Stad...
## Um Spaweck
Gruß und Kuß vom Tegernsee

**Gruß und Kuß vom Tegernsee** ass en däitsche Film vum Rudolf Schündler aus dem Joer 1957.

## Ëm wat geet et am Film?
Eng Duechter aus räichem Haus engagéiert eng Jugoslawin, fir amplaz vun hir an eng Schoul um Tegernsee ze goen. Dës gefällt sech an hirer Roll als räich Amerikanerin a verléift sech an de Max, de Bouf vum Schouldirekter...

## Um Spaweck