open-index/open-wikipedia-markdown huggingface dataset:
Pioneer 0

De **Pioneer 0** war eng Raumsond vun der US Air Force am Kader vum Pioneer-Programm. Pioneer 0 sollt laanscht den Äerdmound fléien an dobäi Biller vun der Mounduewerfläch maachen.

Nëmme 77 Sekonnen nom Start de 17. August 1958 war d'Drorakéit duerch e Problem mat der Dreifstoffversuergung explodéiert.

## Kuckt och

* Pioneer-Programm

## Um Spaweck

*  NASA: Beschreiwung vun der Missioun Pioneer 0
* Bernd Leitenberger: De Pioneer-Programm
Frederick Stafford

De **Frederick Stafford**, gebuer als **Friedrich Strobel von Stein** den 11. Mäerz 1928 an der Tschechoslowakei, a gestuerwen den 28. Juli 1979 bei engem Fligerongléck an der Schwäiz, war en éisträichesche Schauspiller.

Vun 1964 bis zu sengem Doud war hie mat der Schauspillerin Marianne Hold bestuet.

Bekannt Filmer mat him sinn *[[Furia à Bahia pour OSS 117]]* (1965) vum André Hunebelle, *[[Atout cœur à Tokyo pour OSS 117]]* (1966) vum Michel Boisrond an *[[Topaz (Film)|Topaz]]* (1969) vum Alfred Hitchcock.

## Filmographie
* 1965: *[[Furia à Bahia pour OSS 117]]*, vum André Hunebelle mam Mylène Demongeot a Raymond Pellegrin
* 1966: *[[Agent 505 - Todesfalle Beirut]]*, vum Manfred R. Köhler mam Harald Leipnitz a Geneviève Cluny
* 1966: *[[Atout cœur à Tokyo pour OSS 117]]*, vum Michel Boisrond mam Marina Vlady a Valéry Inkijinoff
* 1967: *Dalle Ardenne all'inferno*, vum Alberto De Martino mam Curd Jürgens an John Ireland
* 1967: *Estouffade à la Caraïbe*, vum Jacques Besnard mam Jean Seberg a Serge Gainsbourg
* 1967: *[[L'homme qui valait des milliards]]*, vum Michel Boisrond mam Raymond Pellegrin a Peter van Eyck
* 1969: *La battaglia di El Alamein*, vum Giorgio Ferroni mam George Hilton a Michael Rennie
* 1969: *La battaglia d'Inghilterra*, vum Enzo G. Castellari mam Van Johnson a Francisco Rabal
* 1969: *[[Topaz (Film)|Topaz]]*, vum Alfred Hitchcock mam Dany Robin, Claude Jade a Karin Dor
* 1972: *Abuso di potere*, vum Camillo Bazzoni mam Marilù Tolo a Franco Fabrizi
* 1973: *Metti… che ti rompo il muso*, vum Giuseppe Vari mam Silvia Monti 
* 1973: *La ragazza di Via Condotti*, vum Germán Lorente mam Femi Benussi a Claude Jade
* 1975: *La trastienda*, vum Jorge Grau mam Rosanna Schiaffino 
* 1975: *Bianchi cavalli d'Agosto*, vum Raimondo Del Balzo mam Jean Seberg 
* 1976: *Sfida sul fondo*, vum Melchiade Coletti mam Dagmar Lassander 
* 1976: *La lupa mannara*, vum Rino Di Silvestro mam Dagmar Lassander
* 1977: *Hold-Up, instantánea de una corrupción*, vum Germán Lorente mam Nathalie Delon a Marcel Bozzuffi

## Um Spaweck
J. J. Cale

Den **J. J. Cale**, gebuer de 5. Dezember 1938 zu Oklahoma City als *John Weldon Cale*, a gestuerwen de 26. Juli 2013 zu San Diego, Kalifornien, war en US-amerikanesche Museker a Komponist. Hien zielt zu de Grënner vum sougenannten Tulsa-Sound, dee stilistesch tëscht dem Rockabilly, dem Blues, dem Jazz an der Country-Musek aklasséiert ka ginn. Hien huet dacks all d'Instrumenter bei sengen Opname selwer gespillt.

Bekannt Kompositioune vun him si *Cocaine* an *After Midnight*, déi ë.&nbsp;a. vum Eric Clapton gecovert goufen.

## Albumen

* Naturally (1972)
* Really (1973)
* Okie (1974)
* Troubadour (1976)
* 5 (1979)
* Shades (1980)
* Grasshopper (1982)
* #8 (1983) mam Jim Keltner a Steve Ripley
* Special Edition (1984)
* Travel-Log (1990)
* Number 10 (1992)
* Closer to You (1994)
* Guitar Man (1996)
* Anyway the Wind Blows: The Anthology (1997)
* The Very Best of J. J. Cale (1998)
* Universal Masters Collection (1999)
* Live (2001)
* To Tulsa and Back (2004)
* The Road to Escondido (2006) mam Eric Clapton (Grammy 2008 Best Contemporary Blues Album)
* Rewind: Unreleased Recordings (2007)
* Gold (2007)
* Roll On (2009) 
* The Silvertone Years (2011)

## Literatur
* *The Very Best of J. J. Cale.* Guitar, Tablature, Vocal. IMP, Woodford Green 1997, ISBN 1-85909-518-6.

## Um Spaweck

*  Offiziell Websäit
*  Dokumentarfilm iwwer den J. J. Cale
Monument aux morts an US-Monument zu Näerden

De **Monument aux morts** an d**'US-Monument** zu Näerden um Kierfecht sollen engersäits un all déi Näerdener erënneren, déi hiert Liewen am 2. Weltkrich gelooss hunn, anerersäits un d'Ardennenoffensiv kuerz viru Chrëschtdag 1944.

## Monument aux morts
De **Monuments aux morts** steet zu Näerden um Kierfecht direkt nieft der Kierch a gouf de 14. Oktober 1984 ageweit. Um Monument mat der Form vum Lëtzebuerger Land, gesäit een ee Bam, deen op der enger Hallschent seng Blieder verluer huet, op der anerer s'awer nach all dréit.

Ënnerstrach gëtt dat Ganzt vun der Opschrëft:

:EISE 
:KRICHSAFFER
:1940-1945

a soll un all verstuerwen Näerdener Leit erënneren, déi am 2. Weltkrich hiert Liewe gelooss hunn.

## US-Monument
D**'US-Monument** steet zu Näerden um Kierfecht direkt nieft dem Monument aux morts a gouf de 7. Oktober 1995 ageweit.

D'Plack steet als Erënnerung un d'Evakuatioun vum Duerf wärend der Ardennenoffensiv den 19. Dezember 1944 an un d'Miliz vun der organiséierter Resistenz, déi als eenzeg an der Uertschaft bliwwe war bis den 21. Dezember 1944 d'US-Yankee Division si ofgeléist huet.

D'Opschrëft vum Monument ass:


:ARDENNENOFFENSIV - WANTER 1944-45
:Den 19.12.1945 sin zou Näerden d'Leit evakuéiert gin.
:D'Miliz vun der organiséierter Resistenz as do bliwwen
:a war den eenzegen arméierte Posten an der Regioun
:dëssäits der Kräizerbuch, bis den 21.12.1944
:d'U.S. Yankee-Division koum.
:Mat dem 328. Regiment waren d'Milizleit duerno am Réidener Kantong am Asatz.
:De Generol G.S. PATTON huet si, op Chrëschtdag, fir hiirt Äushalen féliciteiert.
:7.5.1995


## Kuckt och
* Monumenter vum Zweete Weltkrich zu Lëtzebuerg
* Näerden
* Kierch vun Näerden

## Um Spaweck
Quirinuskierch vun Hengescht

D**'Quirinuskierch zu Hengescht** ass eng kathoulesch Kierch, déi zur Par Clierf Saint-Benoît, zum Dekanat Norden an zu der Gemeng Klierf gehéiert.

De Patréiner vun der Kierch ass den hellege Quirinus vun Neuss, deem säi Fest den 30. Abrëll gefeiert gëtt.

D'Kierch steet an der *Kierchestrooss*, net wäit vun der Kräizung mat der , der *Haaptstrooss*.

## Geschicht
Déi éischt bekannte Kierch vun Hengescht, déi gradewéi haut och schonn dem hellege Quirinus geweit war, stoung laanscht d'Strooss vun Hengescht op Hëpperdang op der Plaz, déi haut nach "Al Kiirch" heescht.

Géint 1650 gouf dann eng éischt Kapell zu Hengescht an der Uertschaft gebaut, déi dem hellege Blasius an dem hellegen Isidor geweit war.

Well d'Kapell wéi och déi al Quirinus-Kierch baufällig ware, gouf op Demande vum Paschtouer Leonard Michaelis ëm 1788 eng nei Kierch zu Hengescht gebaut déi och nees dem hellege Quirinus geweit war. Se gouf eréischt 1937 ofgerappt.

Den 22. Dezember 1932 gouf zu Hengescht vum Deche Schiltges vu Klierf eng nei, monumental Kierch ageweit., déi no Pläng vum Architekt Lahr vu Péiteng gebaut gi war. Dës Kierch stoung awer nëmmen 12 Joer well se gouf am Zweete Weltkrich wärend der Ardennenoffensiv an der Silvesternuecht 1944 gesprengt.

De 24. Juni 1950 goufe vum Bëschof-Koadjutor Léon Lommel dräi nei Klacke geweit, déi vun der Klackegéisserei Ruetschi A.G. vun Aarau gegoss goufen an déi an der Gréisst an am Klang d'selwecht ware wéi d'Klacken aus der aler Kierch.

Den 21. Dezember 1950 gouf déi nei Kierch, déi no de Pläng vum Architekt Octave Block gebaut gouf, vum Bëschof-Koadjutor Léon Lommel konsekréiert.

Bis de 7. Mee 2017 war et d'Parkierch vun der Par Hengescht. Zur fréierer Par Hengescht hunn ausser der Parkierch och nach d'Filialkierch vu Fëschbech an d'Kapell vu Kaalber gehéiert.

## Uergel
An der Kierch steet eng Uergel vun der G. Haupt vu Lëntgen aus dem Joer 1955.

## Kuckt och
* Lëscht vu reliéise Gebaier zu Lëtzebuerg
* Lëscht vun de Lëtzebuerger Paren
* Lëscht vun de fréiere Lëtzebuerger Paren

## Um Spaweck

* Websäit vun der Par Clierf Saint-Benoît
* D'Fënstere vun der Kierch vun Hengescht op der Websäit vun der ''Stiftung Forschungsstelle Glasmalerei des 20. Jh. e.&nbsp;V.'' 
* D'Uergel vun der Kierch op ''Orgues.lu''


Kirche Heinerscheid 01.jpg|Südsäit vun der Kierch
Kirche Heinerscheid 03.jpg|D'Kierch vun Oste gesinn
Kirche Heinerscheid 04.jpg|Agank vun der Kierch
Lambertuskierch vu Grooljen

D**'Lambertuskierch vu Grooljen** ass eng kathoulesch Kierch, déi zur Par Parc Our Saint-Nicolas, zum Dekanat Norden an zu der Gemeng Pëtschent gehéiert.

De Patréiner vun der Kierch ass den hellege Lambert, deem säi Fest den 18. September gefeiert gëtt.

D'Kierch steet am Duerfzentrum op der Haaptstrooss, dem CR320A.

Den 28. Oktober 2022 gouf s'als nationale Kulturpatrimoine klasséiert.

Zur fréierer Par Mierschent gehéieren ausser der Filialkierch vu Grooljen och nach d'Parkierch vu Mierschent, d'Kapell vu Weiler an d'Kapell vun Nuechtmanescht.

## Kuckt och
* Lëscht vu reliéise Gebaier zu Lëtzebuerg
* Lëscht vun de Lëtzebuerger Paren
*Lëscht vun de fréiere Lëtzebuerger Paren

## Um Spaweck

* Websäit vum Parverband Housen-Houschent
* D'Fënstere vun der Kierch vu Grooljen op der Websäit vun der ''Stiftung Forschungsstelle Glasmalerei des 20. Jh. e.&nbsp;V.''
Lukaskapell vun Eesebuer

D**'Lukaskapell vun Eesebuer** war eng kathoulesch Kapell, déi zur Par Regioun Iechternach Saint-Willibrord, zum Dekanat Osten an zu der Gemeng Jonglënster gehéiert huet.

De Patréiner vun der Kierch ass den hellege Lukas, deem säi Fest den 18. Oktober gefeiert gëtt.

D'Kierch steet am Duerfzentrum vun Eesebuer, op der Kräizung vun der *route de Luxembourg*, dem CR119, mat der *rue de Blaschette*, dem CR124.

D'Kapell vun Eesebuer gouf de 5. November 2002 op d'Lëscht vum Zousazinventaire vun den nationale Monumenter agedroen.

D'Kapell, déi dem Kierchefong gehéiert huet, gouf am Oktober 2021 entweit. 
## Kuckt och
* Lëscht vu reliéise Gebaier zu Lëtzebuerg
* Lëscht vun de Lëtzebuerger Paren
* Lëscht vun de fréiere Lëtzebuerger Paren
* Lëscht vun den nationale Monumenter an der Gemeng Jonglënster

## Um Spaweck

* Websäit vum Parverband Nei Par Sektor Ost
* D'Fënstere vun der Kapell vun Eesebuer op der Websäit vun der ''Stiftung Forschungsstelle Glasmalerei des 20. Jh. e.&nbsp;V.''
Ënnert de Stäiler

**Ënnert de Stäiler** ass den Numm vun engem Gebai um Fëschmaart an der Stad Lëtzebuerg, um Eck vun der Waassergaass mat der Rue de la Loge.

Zesumme mam Haus Höcklin von Steinach gëtt et zu den eelsten erhalenen Haiser an der Stad Lëtzebuerg gezielt. D'architektonesch Forme loossen op e Bau ëm 1350 schléissen.

1443, wéi d'Burgunder d'Stad eruewert hunn, huet do de Schäffe Jean Chalop gewunnt, deen doutgemaach gouf, well e sech géint d'Eruewerer gewiert huet.

Nom grousse Feier vu 1509 gouf et an de Joren duerno nees opgebaut, wouvun déi spéitgotesch Fënstern an d'Verzierungen an der Corniche an iwwer de Fënsteren zeien.

De Virbau mat de véier Stäiler, déi dem Haus den Numm ginn hunn, ass vu 1691, a gouf warscheinlech amplaz vun engem Virgänger gebaut, dee beim Bombardement vun der Stad duerch d'Truppe vum Louis XIV. vu Frankräich zerstéiert gi war. D'Balustrad uewendriwwer ass aus méi rezenter Zäit.

Bis spéit an d'19. Joerhonnert stoung virum Haus de Stillchen, wou Verurteelt festgehalen an dem Gespëtt vun de Leit ausgesat goufen. Och Zwangssteeë goufen do ofgehalen.

An der Fassad ass eng Statu vun der Anna selbdritt aus dem 16. Joerhonnert vun engem gewësse Meeschter Gaspard; se gouf tëscht 1862 an 1894 vum Charles Arendt renovéiert.
Barbara Bel Geddes

D**'Barbara Bel Geddes**, gebuer den 31. Oktober 1922 zu New York City, a gestuerwen den 8. August 2005 zu Northeast Harbor, Maine, war eng US-amerikanesch Schauspillerin.

Bekannt Kinosfilmer mat hir sinn *Caught* (1949) vum Max Ophüls, *Panic in the streets* (1950) vum Elia Kazan a *Vertigo* (1958) vum Alfred Hitchcock.

## Filmographie
### Kino
*1947: *The Long Night*, vum Anatole Litvak mam Henry Fonda a Vincent Price 
*1948: *I Remember Mama*, de George Stevens mam Irene Dunne an Oskar Homolka 
*1948: *Blood on the Moon*, vum Robert Wise mam Robert Mitchum a Walter Brennan 
*1949: *[[Caught]]*, vum Max Ophüls mam James Mason a Robert Ryan 
*1950: *[[Panic in the streets]]*, vum Elia Kazan mam Richard Widmark an Jack Palance 
*1951: *[[Fourteen Hours]]*, vum Henry Hathaway mam Paul Douglas an Debra Paget
*1958: *[[Vertigo (Film 1958)|Vertigo]]*, vum Alfred Hitchcock mam James Stewart a Kim Novak 
*1959: *The Five Pennies*, vum Melville Shavelson mam Danny Kaye an Tuesday Weld 
*1960: *[[Five Branded Women]]*, vum Martin Ritt mam Silvana Mangano an Jeanne Moreau 
*1961: *By Love Possessed*, vum John Sturges mam Lana Turner an Jason Robards 
*1971: *Summertree*, vum Anthony Newley mam Michael Douglas a Brenda Vaccaro 
*1971: *The Todd Killings*, vum Barry Shear mam Robert F. Lyons

### TV (Auswiel)
* Alfred Hitchcock Presents: (TV Serie)
** 1960: *Sybilla*, vum Ida Lupino mam Alfred Hitchcock
** 1959: *The Morning of the Bride*, vum Arthur Hiller mam Alfred Hitchcock a Patricia Hitchcock
** 1958: *Lamb to the Slaughter*, vum Alfred Hitchcock mam Harold J. Stone 
** 1958: *The Foghorn*, vum Robert Stevens mam Michael Rennie 
*1978 bis 1990: *[[Dallas (Serie)|Dallas]]* (TV Serie) (300 Episoden), mam Larry Hagman a Patrick Duffy an der Roll vun der *Miss Ellie*

## Literatur

* Barbara Bel Geddes: *I Like to Be Me*. Viking Juvenile, 1963, ISBN 0-67039-059-3.
* Barbara Bel Geddes: *So Do I*. Price Stern Sloan Pub, 1973, ISBN 0-44803-420-4.

## Um Spaweck
Haupeschkapell vun Allënster

D**'Haupeschkapell zu Allënster** ass eng kathoulesch Kapell, déi zur Par Regioun Iechternach Saint-Willibrord, zum Dekanat Osten an zu der Gemeng Jonglënster gehéiert.

De Patréiner vun der Kierch ass den hellegen Haupert (Hubertus), deem säi Fest den 3. November gefeiert gëtt.

D'Kierch steet am Duerfzentrum op der Kräizung vun der *rue de Luxembourg* an der *rue de Larochette*, dem CR119, mat der *rue de Junglinster*, dem CR130A.

Zur fréierer Par Jonglënster hunn ausser der Kapell vun Allënster och nach d'Parkierch vu Jonglënster, d'Filialkierch zu Gonnereng an d'Filialkierch zu Guedber gehéiert.

D'Kapell vun Allënster gouf de 7. Februar 1984 op d'Lëscht vum Zousazinventaire vun den nationale Monumenter agedroen.

## Kuckt och
* Lëscht vu reliéise Gebaier zu Lëtzebuerg
* Lëscht vun de Lëtzebuerger Paren
* Lëscht vun den nationale Monumenter an der Gemeng Jonglënster

## Um Spaweck

* Websäit vun der Par Regioun Iechternach Saint-Willibrord
* D'Fënstere vun der Kapell vun Allënster op der Websäit vun der ''Stiftung Forschungsstelle Glasmalerei des 20. Jh. e.&nbsp;V.'' 

## Biller

Fichier:Chapell Altlinster Luxembourg 2011-08 C.jpg|D'Kapell vun Allënster (Nordostsäit)
Fichier:Chapell Altlinster Luxembourg 2011-08 B.JPG|Den Altor vun der Kapell
Ahornen

**Ahornen** (*Acer*) sinn eng Gattung Beem aus der Famill vun de Sapindaceae, Ënnerfamill Hippocastanoideae.

Jee no Auteur gëtt et 110 bis 200 Ahornaarten.

## Verbreedung

D'Gattung *Acer* kënnt am nërdlechen Afrika vir, an Eurasien, Zentral- an Nordamerika. D'„Acer“-Aarte wuessen an temperéierten, subtropeschen an tropesche Klimazonen, an den Tropen awer nëmmen an de Bierger.

Zanter den Äiszäiten sinn an Europa just nach e puer Ahorn-Aarten doheem. A Westeuropa komme nieft dem Spatzahorn (*Acer platanoides*), dem Aaschtert (oder Biergahorn; *Acer pseudoplatanus*) an dem Maasselter (*Acer campestre*) och de Franséischen Ahorn (*Acer monspessulanum*), den *Acer opalus* an den *Acer tataricum* wëll vir.

## Systematik
D'Gattung Ahorn gëtt an eng Rëtsch Sektiounen (sect.) ënner-agedeelt, a, wou et muss sinn, a Serien (ser.):

## Symbolik

D'Ahornblat ass ee Symbol vu Kanada an ass zanter 1965 um kanadesche Fändel.

## Um Spaweck
Lüster

E **Lüster** ass eng Armatur déi fräi um Plaffong hänkt, déi meeschtens dekoréiert ass an e puer Äerm oder wéinstens ee Reef huet, op deem eenzel elektresch Bieren oder Käerze stinn, an déi souwuel fir d'Beliichtung wéi och fir Dekoratioun gebraucht gëtt.

## Kuckt och
* Lüsterklemm
NGC 2452

Den **NGC 2452** ass e Planetareschen Niwwel am Stärebild Puppis. Den Niwwel gouf am Joer 1847 vum Astronom John Herschel mat engem 48&nbsp;cm-Teleskop entdeckt.
## Kuckt och
Nora Wagener

D**'Nora Wagener**, gebuer 1989 an der Stad Lëtzebuerg, ass eng lëtzebuergesch Schrëftstellerin.

Si huet 2008-2012 Kreatiivt Schreiwen a Kulturjournalismus studéiert.

Hiren éischte Roman, *Menschenliebe und Vogel, schrei,* koum 2011 am Verlag Op der Lay eraus. 2012 krut si beim Nationale Literaturconcours den éischte Präis an der Kategorie "Jugend" fir *Der Sonntagsgreis*.

2017 krut si de Servais-Präis fir hiert Buch *[[Larven (Kuerzgeschichten)|Larven]]*.

D'Nora Wagener huet weiderhin eng sëllege Prosawierker a Magazinnen an Zeitunge publizéiert.

## Wierker (Auswiel)
### Bicher
* *E. Galaxien. Erzählungen.* Conte Verlag, Deutschland 2015. ISBN 978-3-95602-057-5
* *Menschenliebe und Vogel, schrei. Roman.* Esch-Sauer, Op der Lay, 2011. ISBN 978-2-87967-177-2

### Kontributiounen a Literaturzäitschrëften
* *[[poetenladen|poet]]* nr. 15 (2013)
* *[[manuskripte]]* 203 (2014)
* *Streckenlaeufer* 31 (2014)

### Kontributiounen an Anthologien
* 1000 Sätze, die man lesen muss, bevor man stirbt - in Hildesheim (Edition Paechterhaus, 2009)
* Fragment 3793 (Hydre Éditions, 2013)
* Manfred Maurers Reise durch den Süden (Ennsthaler Verlag, 2014)
* Hellewull. Anthology of Contemporary Luxembourgian Literature (Vilenica(SLO), 2014)

## Kuckt och
*Lëscht vu lëtzebuergesche Schrëftsteller

## Um Spaweck
* Hir Homepage
NGC 2441

Den **NGC 2441**, ass eng Balkespiralgalaxie am Stärebild Camelopardalis. D'Galaxie gouf am Joer 1882 vum Astronom Wilhelm Tempel mat engem 24&nbsp;cm-Teleskop entdeckt.

## Kuckt och
Lëscht vun den nationale Monumenter an der Gemeng Waldbëlleg

An dëser **Lëscht vun den nationale Monumenter an der Gemeng Waldbëlleg** sinn all national Monumenter opgezielt, déi an der lëtzebuergescher Gemeng Waldbëlleg ze fanne sinn (Stand: ).

## National Monumenter no Uertschaft
### [[Chrëschtnech]]

|}

### [[Freckeisen]]

|}

### [[Haler]]

|}

### [[Halerbaach]]

*kuckt [[Lëscht vun den nationale Monumenter an der Gemeng Beefort]]*

### [[Mëllerdall]] a [[Waldbëlleg]]

|}

### [[Waldbëlleg]]

|}

## Vun der Lëscht verschwonnen
### ''[[Waldbëlleg]]''

|}

### Quell

## Um Spaweck
Oho

**Oho** war e lëtzebuergesche Museksprojet, deen 1984 d'New-Wave-Single *All Dag ze gesinn* erausbruecht huet.

D'Lidd *All Dag ze gesinn* gouf 1984 vum Patrick Wilhelmy geschriwwen. Hien huet verschidde Lëtzebuerger Museker gefrot fir et mat him ënner dem Numm Oho opzehuelen. Wéinst dem politeschen Text, deen ënner anerem kritesch op d'Lëtzebuerger Wort war, hunn déi meescht vun hinnen dat ënner Pseudonyme gemaach. D'Lidd gouf an engem Dag an de Linster Studios zu Fréiseng opgeholl an ass net op engem Musekslabel verëffentlecht ginn. Ëm déi 1000 Placke goufen onofhängeg an der Belsch gepresst, vun deenen e puer honnert verkaaft an e puer honnert ewech gi sinn.

Um Cover vun der Plack steet zwar de Kommentar "*Am Joer vun der Lëtzebuerger Musek 1984, é Beitrag zum Jugendjoer 1985*", mä a Wierklechkeet hat de Projet kee Lien mat deenen zwee Evenementer; dat Ganzt war als Parodie geduecht, well Oho e Projet vu jonke Leit vu Lëtzebuerg war.

Oho huet nëmmen deen een Titel opgeholl an huet och ni e Concert zesumme gespillt.

## Memberen
* Matt Dawson (ënner dem Pseudonym *Tom Next*): Gesank, Gittar, Keyboard
* Metty Zlatnik: Gesank, Bass
* Al Lenners (ënner dem Pseudonym *Larry Lärm*): Batterie, Perkussioun
* Jitz Jeitz: Saxophon
* Patrick Wilhelmy (ënner dem Pseudonym *Petz W.*): Text, Hannergrondgesank
* Simone Eischen (ënner dem Pseudonym *Dora*): Hannergrondgesank
* Jan: akustesch Steel Drums

## Discographie
* 1984: *All Dag ze gesinn*

## Um Spaweck
* Oho op Facebook
* Discographie op Rate Your Music
Lüstersall an der Kanalisatioun vu Köln

De **Lüstersall** (op Däitsch: *Kronleuchtersaal*) ass e Raum an der Kanalisatioun vun der Stad Köln, deen 1890 wéinst enger Invitatioun un de Keeser Wilhelm II. vun Däitschland mat zwéi Lüsteren dekoréiert gouf.

De Lüstersall kann ee vun der Strooss aus iwwer Trapen ënner enger grénger Dier aus Metall betrieden. De Sall ass ongeféier 4,60 Meter héich. D'Kanalisatioun ass an den 1880er Jore geplangt ginn a war zum Zäitpunkt vun der Fäerdegstellung e groussen technesche Schrëtt no vir fir d'Stad. Dat war och de Grond firwat de Keeser ageluede gouf; hien huet de Raum awer ni betrueden. Enn vun den 1980er Jore sinn déi zwéin al Lüsteren duerch en neien, wäissen, elektresche Lüster ersat ginn, deen eng Kopie vun den Originalstécker ass.

Un der Mauer vum Sall hänkt eng Erënnerungsplack aus Steen, déi dorun erënnert wéi d'Kanalisatioun 1890 vum deemolege Buergermeeschter a Betrib geholl ginn ass.

Am Zweete Weltkrich ass de Sall net beschiedegt ginn. Vun Zäit zu Zäit gi Visitten oder aner Aktivitéiten am Sall organiséiert, deen zanter Juni 2004 ënner Denkmalschutz steet.

## Fotoen


Fichier:Kronleuchtersaal01.jpg|D'Entrée an de Lüstersall
Fichier:Kronleuchtersaal03.jpg|De Lüstersall
Fichier:Kronleuchtersaal02.jpg|De Lüster
Fichier:Kronleuchtersaal05.jpg|D'Gedenkplack


## Um Spaweck

## Kuckt och
* Tunnel ënner der Stad Lëtzebuerg
Remigiuskierch vun Nacher

D**'Remigiuskierch vun Nacher** ass eng kathoulesch Kierch, déi zur Par Öewersauer Saint-Pirmin, zum Dekanat Norden an zu der Gemeng Géisdref gehéiert.

De Patréiner vun der Kierch ass den hellege Remigius, deem säi Fest den 1. Oktober gefeiert gëtt.

Se steet am *Kierchewee* nieft der Schoul, zirka 60 m vun der Kräizung mat dem CR331 an CR321B.

## Geschicht
Bis de 7. Mee 2017 war d'Nacher Kierch d'Filialkierch vun der Par Dol, déi zum Parverband Öwersauer, Sankt Pirmin, zu der Pastoralregioun Norden an zum Dekanat Wolz gehéiert huet. Zur fréierer Par Dol huet ausser der Filialkierch vun Nacher och nach d'Parkierch vun Dol gehéiert.

D'Fënstere vun der Remigiuskierch sinn e Wierk vum lëtzebuerger Kënschtler Robert Emeringer vun Aasselbuer, a stellen d'Fester vum Kierchejoer duer.

## Kuckt och
* Lëscht vu reliéise Gebaier zu Lëtzebuerg
* Lëscht vun de Lëtzebuerger Paren
* Lëscht vun de fréiere Lëtzebuerger Paren

## Um Spaweck

* Websäit vun der Par Öewersauer Saint-Pirmin
* D'Fënstere vun der Kierch vun Nacher op der Websäit vun der ''Stiftung Forschungsstelle Glasmalerei des 20. Jh. e. V.'' 
* D'Kierch Nacher an der Facebookgrupp ''Patrimoine religieux Luxembourg - Reliéisen Ierwen Lëtzebuerg''
Gehaanskapell vu Waalsdref

D**'Gehaanskapell vu Waalsdref** ass eng kathoulesch Kapell, déi zur Par Parc Our Saint-Nicolas, zum Dekanat Norden an zu der Gemeng Tandel gehéiert.

De Patréiner vun der Kierch ass den hellege Johannes, den Evangelist, deem säi Fest de 27. Dezember gefeiert gëtt.

D'Kapell steet am Duerfzentrum am *Burewee* zirka 30&nbsp;m vun der Kräizung mam CR354.

Se gouf den 2. Mäerz 2018 als nationaalt Monument klasséiert.

Zur fréierer Par Furen gehéieren ausser der Gehaanskapell och nach d'Parkierch vu Furen, d'Filialkierch vu Bëttel an d'Kapell vu Longsdref.

## Kuckt och
* Lëscht vu reliéise Gebaier zu Lëtzebuerg

## Um Spaweck

* Websäit vum Parverband Veianen
Fechten

**Fechten** ass an éischter Linn eng Kampfsportaart, déi sech aus ale Kampftechniken eraus entwéckelt huet.

Hautdesdaags ass mat Fechte meeschtens Sportfechte gemengt. Gefecht gëtt mam Florett, Deegen a (liichtem) Säbel, ob enger Piste déi zirka 14&nbsp;m laang an 1,50–2&nbsp;m breet ass. Déi huet eng Mëttellinn, 2 Startlinnen (jee 2&nbsp;m ewech vun der Mëttellinn) an 2 Linnen (7&nbsp;m vun der Mëtt ewech), déi déi hënnescht Begrenzung markéieren.

## Ugrëffsfläch

Fichier:Trefferflaeche_Florett.png|Flächen déi ee beim Florett "touchéieren" däerf
Fichier:Trefferflaeche_Degen.png|… beim Deegen
Fichier:Trefferflaeche_Saebel.png|… a beim Säbel


## Fechten zu Lëtzebuerg
Lëtzebuerg huet am Ganze 6 Clibb déi am nationale Verband federéiert sinn.

## Literatur
* William M. Gaugler: *Fechten: Für Anfänger und Fortgeschrittene. Florett, Säbel, Degen.* Verlag Nymphenburger, 2004, ISBN 978-3-485-01020-7

## Kuckt och

## Um Spaweck

* Fédération internationale d'escrime
* Fencing-Sports 
* Fédération luxembourgeoise d'escrime
* Informatiounen iwwer d'Fechten op der Internetsäit vun den Olympesche Spiller 2024 zu Paräis
Lëscht vun den Haupt-Uergelen

Dëst ass eng net-komplett Lëscht vun Uergelen déi vum Georges Haupt gebaut goufen oder vu Fong op restauréiert goufen.

## Lëtzebuerg
*Kierch vu Biekerech
*Kierch vu Berbuerg
*Kierch vun Diddeleng
*Kierch vu Gréiwemaacher
*Kathedral Notre-Dame vu Lëtzebuerg
*Jousefskierch um Lampertsbierg
*Redemptoristekierch zu Lëtzebuerg
*Dominikanerineklouschter zu Lëtzebuerg
*Dräifaltegkeetskierch vu Lëtzebuerg (Ëmbau)
*Märeler Kierch
*Kierch vu Rodange
*Kierch vu Schëtter
*Kierch vun Uewerkuer

## Belsch
*Kierch Saint-Martin vun Arel (1933)
*Kierch Saint-Jean - St-Jean-Baptiste vu Molenbeek (1932)
*Univeralausstellung vun 1935 zu Bréissel
*Dräifaltegkeetskierch vun Ixelles (1935)
Edy Lamberty

Den **Edy Lamberty**, gebuer 1932, a gestuerwen 1963 a Bolivien, war e lëtzebuergesche Laiemissionar deen a Bolivien an der Entwécklungshëllef geschafft huet an och do bei engem Accident ëm d'Liewe komm ass.

Den Edy Lamberty, deen a Clausen opgewuess war an de Schräinerberuff geléiert hat, war Member vun der Jeunesse ouvrière catholique (JOC). Vum Jos Mischel, Redemptoristepater an Aumônier vun der JOC, huet hie vun der Missiounsaarbecht a Bolivie gehéiert. Et war awer de Bëschof Leonardo Fey (1910-1989) vu Potosí a Bolivien, deen och Redemptoristepater war, dee bei sengen Openthalten zu Lëtzebuerg beim Edy Lamberty d'Begeeschterung fir d'Missiouns- an Entwécklungsaarbecht ausgeléist huet.

Den 12. Februar 1959 gouf de Lamberty mat enger Mass an der Kapell vum Klouschter vun de Franziskanerinnen um Belair an der Stad Lëtzebuerg vum Bëschof Léon Lommel an d'Missioun a Bolivien entlooss. De Lamberty war deen éischte lëtzebuergesche Laiemissionnar.

A Bolivien huet den Edy Lamberty an der Uertschaft Covendo, ronn 500&nbsp;km am Nordoste vun der Regierungsstad La Paz, an der Entwécklungshëllef geschafft. Zu Covendo, eng Uertschaft déi deemools nëmme mam Fliger z'erreeche war, hunn e puer Honnert Famillje vun de Mosetones-Indios, déi nach e groussen Deel vun hirer prekolumbianescher Kultur bäibehalen haten, gelieft.

Um JOC-Kongress vun 1959 zu Lima am Peru huet den Edy Lamberty vum Joseph Cardijn de Poste vum JOC-Nationalsekretär vu Bolivien ugeholl.

Zu Covendo a Bolivien huet hie vun do u mam Redemptoristepater Albert Maisant (1919-1962), dee vun Altforweiler am Saarland koum, enk zesummegeschafft. Zesummen hu si e grousse Projet fir déi jugendlech Urawunner vum Rio Beni an d'Wee geleet: et goufen eng Zillefabrik, Atelieren an Haiser gebaut an de Foussball gouf als Fräizäitsport agefouert. Et ass dem Edy Lamberty gelongen, d'Mosetones-Indios, déi soss ganz zeréckhalent géintiwwer vun den Europäer waren, fir d'JOC-Aktivitéiten ze gewannen. Finanziell Hëllef bei senger Aarbecht krut de Lamberty aus Lëtzebuerg.

1961 huet de Pater Maisant an enger Rëtsch Paren zu Lëtzebuerg Virträg gehalen a fir finanziell Hëllef fir d'Projeten a Bolivie Reklamm gemaach.

Kuerz no senger Réckreess a Bolivien ass de Pater Maisant am Mee 1962 beim Bau vun engem Buer um Altiplano verongléckt.

1962 huet e grousst Feier en Deel vun de Gebaier vum Edy Lamberty zu Covendo zerstéiert.

1963 ass den Edy Lamberty bei engem Ausfluch op engem Flooss um Rio Beni verongléckt an ëm d'Liewe komm.

(Source fir den Text vum Artikel: Bodo Bost 2013).

## Kuckt och
* Paterekierch, d'Kierch vun de Redemptoristepateren an der Stad Lëtzebuerg

## Literatur
* Bost, Bodo, 2013. *Pionier des Laienapostolats. Nach nur vier Jahren kirchlicher Entwicklungsarbeit verunglückte vor 50 Jahren Edy Lamberty in Bolivien*. Luxemburger Wort vum 20. Juli 2013, S. 22.
* Schmit, Adolphe, 1965. *Unter den Indianerjungen des Rio Beni (Bolivien): Edy Lamberty: 1932-1963: sein Leben, sein Wirken als Missionslaienhelfer und Entwicklungshelfer in Bolivien aus Briefen und Berichten*. Erausgi vun der Jeunesse ouvrière catholique, Lëtzebuerg.
NGC 2566

Den **NGC 2566** ass eng Balkespiralgalaxie am Stärebild Puppis. D'Galaxie gouf am Joer 1785 vum Astronom Wilhelm Herschel mat engem 48&nbsp;cm-Teleskop entdeckt.

## Kuckt och
NGC 2551

Den **NGC 2551** ass eng Spiralgalaxie am Stärebild Camelopardalis. D'Galaxie gouf am Joer 1882 vum Astronom Wilhelm Tempel mat engem 28&nbsp;cm-Teleskop entdeckt.

## Kuckt och
Universidade Federal de Minas Gerais

D**'Universitéit vu Minas Gerais** (*Universidade Federal de Minas Gerais*, **UFMG**) ass d'Universitéit vun der Stad Belo Horizonte am brasilianesche Bundesstaat Minas Gerais.

## Um Spaweck

*  Websäit vun der Universidade Federal de Minas Gerais
Universidade Estadual de Feira de Santana

D**'Universitéit vu Feira de Santana** (*Universidade Estadual de Feira de Santana*, **UEFS**) ass d'Universitéit vun der Stad Feira de Santana am brasilianesche Bundesstaat Bahia.

## Um Spaweck

*  Websäit vun der Universidade Estadual de Feira de Santana
Jon Finch

Den **Jon Finch**, gebuer als **John L. Finch** den 2. Mäerz 1940 zu Caterham, Surrey, a gestuerwen den 28. Dezember 2012 zu Hastings, war en englesche Schauspiller.

Bedeitend Filmer mam Jon Finch sinn *[[The Tragedy of Macbeth]]* (1971) vum Roman Polanski, *[[Sunday, Bloody Sunday]] * (1971) vum John Schlesinger, *[[Frenzy]]* (1972) vum Alfred Hitchcock a *[[Kingdom of Heaven]]* (2005), vum Ridley Scott.

## Filmographie
### Kino
* 1970: *The Horror of Frankenstein*, vum Jimmy Sangster mam Ralph Bates a Kate O'Mara
* 1970: *The Vampire Lovers*, vum Roy Ward Baker mam Ingrid Pitt a Peter Cushing
* 1971: *[[The Tragedy of Macbeth]]*, vum Roman Polanski mam Francesca Annis 
* 1971: *[[Sunday, Bloody Sunday]] *, vum John Schlesinger mam Peter Finch a Glenda Jackson
* 1972: *[[Frenzy]] *, vum Alfred Hitchcock mam Barry Foster a Billie Whitelaw
* 1972: *[[Lady Caroline Lamb (Film)|Lady Caroline Lamb]]*, vum Robert Bolt mam Sarah Miles an John Mills
* 1973: *The Final Programme*, vum Robert Fuest mam Jenny Runacre a Sterling Hayden
* 1975: *Diagnosis: Murder*, vum Sidney Hayers mam Judy Geeson a Christopher Lee
* 1976: *El segundo poder*, vum José María Forqué mam Juliet Mills a Fernando Rey
* 1976: *Une femme fidèle*, vum Roger Vadim mam Sylvia Kristel an Nathalie Delon
* 1977: *Die Standarte*, vum Ottokar Runze mam Simon Ward a Siegfried Rauch
* 1978: *[[Death on the Nile (Film 1978)|Death on the Nile]]*, vum John Guillermin mam Peter Ustinov, Bette Davis, Maggie Smith an Jane Birkin
* 1979: *La Sabina*, vum José Luis Borau mam Harriet Andersson an Ángela Molina
* 1980: *Breaking Glass*, vum Brian Gibson mam Hazel O'Connor
* 1982: *Gary Cooper, que estás en los cielos*, vum Pilar Miró mam Carmen Maura 
* 1982: * Giro City*, vum Karl Francis mam Glenda Jackson
* 1982: *Doktor Faustus*, vum Franz Seitz Jr. mam Hanns Zischler a Margot Hielscher
* 1983: *Power Game*, vum Fausto Canel 
* 1984: *Pop Pirates*, vum Jack Grossman mam Roger Daltrey 
* 1988: *Die Stimme*, vum Gustavo Graef Marino mam Uwe Ochsenknecht an Heinz Hoenig
* 1988: *Plaza Real*, vum Herbert Vesely 
* 1989: *Streets of Yesterday*, vum Yehuda Ne'eman 
* 1989: *La più bella del reame*, vum Cesare Ferrario 
* 1994: *Lurking Fear*, vum C. Courtney Joyner mam Blake Adams 
* 1996: *Darklands*, vum Julian Richards 
* 1997: *Bloodlines: Legacy of a Lord*, vum Brian Grant 
* 2002: *Anazapta*, vum Alberto Sciamma 
* 2005: *[[Kingdom of Heaven]]*, vum Ridley Scott mam Orlando Bloom, Eva Green a Liam Neeson

## Um Spaweck
Nicolas Jacques

Den **Nicolas Jacques**, gebuer 1713, a gestuerwen 1793, war e Schräiner a Sculpteur, dee vu Nobressart gestaamt huet a sech 1741 zu Wolz niddergelooss huet. Seng Aarbechte gläiche stilistesch deene vum Sculpteur Jean-Georges Scholtus.

## Wierker
* Altor an der Parkierch zu Béiwen an der Stauséigemeng
* Altor an der Parkierch zu Wolz
* Priedegtstull an der Kierch zu Monnerech
* Skulptur vum Bommenzinnes beim Justizkräiz zu Wolz
Universidade Federal da Bahia

D**'Universitéit vu Bahia** (*Universidade Federal da Bahia*, **UFBA**) ass d'Universitéit vun der Stad Salvador am brasilianesche Bundesstaat Bahia.

## Um Spaweck

*  Websäit vun der Universidade Federal da Bahia
Corneliuskierch vu Beesslek

D**'Corneliuskierch zu Beesslek** ass eng kathoulesch Kierch, déi zur Par Ëlwen–Wäiswampich Saint-François, zum Dekanat Norden an zu der Gemeng Ëlwen gehéiert.

De Patréiner vun der Kierch ass den hellege Cornelius, deem säi Fest de 16. September gefeiert gëtt.

D'Kierch steet zentral am Duerf um CR341.

Den 22. November 2019 gouf si als nationaalt Monument klasséiert.

## Geschicht
Bis de 7. Mee 2017 huet d'Kierch zur Par Kierchen gehéiert, déi zum Parverband Ëlwen, Wäiswampech, Wëntger, zu der Pastoralregioun Norden an zum Dekanat Klierf gehéiert huet. Zur fréierer Par Kierchen huet ausser der Filialkierch vu Beesslek och nach d'Parkierch vu Kierchen gehéiert.

## Kuckt och
* Lëscht vu reliéise Gebaier zu Lëtzebuerg
* Lëscht vun den nationale Monumenter an der Gemeng Ëlwen
* Lëscht vun de Lëtzebuerger Paren
* Lëscht vun de fréiere Lëtzebuerger Paren

## Um Spaweck

* Websäit vun der Par Ëlwen–Wäiswampich Saint-François
* D'Fënstere vun der Kierch vu Beesslek op der Websäit vun der ''Stiftung Forschungsstelle Glasmalerei des 20. Jh. e.&nbsp;V.'' 


Kirche Hautbellain 01.jpg|D'Kierch vun Oste gesinn
Kirche Hautbellain 03.jpg|D'Kierch vu Süde gesinn
Kirche Hautbellain 02.jpg|Agank vun der Kierch an der Südsäit vum Tuerm
Méchelskierch vu Kierchen

D**'Méchelskierch vu Kierchen** ass eng kathoulesch Kierch, déi zur Par Ëlwen–Wäiswampich Saint-François am Dekanat Norden an zu der Gemeng Ëlwen gehéiert.

De Patréiner ass den hellege Méchel, deem säi Fest den 29. September gefeiert gëtt, als Niewepatréiner figuréiert den hellege Remigius vu Reims, deen als Deefer vum Clovis I. an d'Geschicht agoung.

D'Kierch steet zentral am Duerf um CR337. Westlech a südlech vun der Kierch ass de Kierfecht ugeluecht. Nërdlech dovu war deen ale Kierfecht, vun deem nach eng Rei Grafsteng erhale sinn.

D'Méchelskierch ass, zesumme mat der Plaz an dem Kierfecht ronderëm, zanter dem 31. Mee 1991 op der Lëscht vun de klasséierte Monumenter als Nationalmonument klasséiert. De Mobiliar ass den 23. Abrëll 2019 explizit derbäikomm.

## Geschicht
Déi haiteg Kierch gouf am Joer 1870 no de Pläng vum Architekt Antoine Hartmann am neigotesche Stil gebaut, nodeems déi al Kierch dat Joer virdrun ofgerappt gouf. D'Baujoer steet a réimeschen Zuelen iwwer dem Aganksportal.

Bis de 7. Mee 2017 war et d'Parkierch vun der Par Kierchen, déi zum Parverband Ëlwen, Wäiswampech, Wëntger, zu der Pastoralregioun Norden an zum Dekanat Klierf gehéiert huet. Zur fréierer Par Kierchen huet ausser der Parkierch vu Kierchen och nach d'Corneliuskierch vu Beesslek gehéiert.

## Kuckt och
* Lëscht vu reliéise Gebaier zu Lëtzebuerg
* Lëscht vun de Lëtzebuerger Paren
* Lëscht vun den nationale Monumenter an der Gemeng Ëlwen

## Um Spaweck

* Websäit vun der Par Ëlwen–Wäiswampich Saint-François
* D'Fënstere vun der Méchelskierch op der Websäit vun der ''Stiftung Forschungsstelle Glasmalerei des 20. Jh. e.&nbsp;V.'' 
* D'Uergel vun der Kierch op ''Orgues.lu''


Kirche Basbellain 03.jpg|D'Kierch vun Nordweste gesinn
Kirche Basbellain 04.jpg|D'Kierch vu Südweste gesinn
Kirche Basbellain 02.jpg|Agank vun der Kierch
William Devane

De **William Devane**, gebuer als **William Joseph Devane** de 5. September 1937 zu Albany, ass en US-amerikanesche Schauspiller.

## Filmographie
### Kino (Auswiel)
* 1971: *[[McCabe & Mrs. Miller]]*, vum Robert Altman mam Warren Beatty an Julie Christie
* 1971: *La mortadella*, vum Mario Monicelli mam Sophia Loren 
* 1976: *[[Family Plot]]*, vum Alfred Hitchcock mam Karen Black a Bruce Dern
* 1976: *Marathon Man*, vum John Schlesinger mam Dustin Hoffman a Laurence Olivier
* 1977: *Rolling Thunder*, vum John Flynn mam Tommy Lee Jones 
* 1979: *Yanks*, vum John Schlesinger mam Richard Gere a Vanessa Redgrave
* 1983: *Testament*, vum Lynne Littman mam Jane Alexander 
* 1997: *Exception to the Rule*, vum David Winning mam Sean Young a Kim Cattrall
* 1998: *Payback*, vum Brian Helgeland mam Mel Gibson 
* 2000: *[[Space Cowboys]]*, vum Clint Eastwood mam Clint Eastwood an Donald Sutherland
* 2000: *Hollow Man*, vum Paul Verhoeven mam Elisabeth Shue a Kevin Bacon
* 2001: *Race to Space*, vum Sean McNamara mam James Woods 
* 2002: *The Badge*, vum Robby Henson mam Billy Bob Thornton a Patricia Arquette
* 2012: *[[The Dark Knight Rises]]*, vum Christopher Nolan mam Christian Bale a Gary Oldman

## Um Spaweck
Cosmas an Damianuskapell vu Géidgen

D**'Cosmas an Damianuskapell vu Géidgen** ass eng kathoulesch Kapell, déi zur Par Ëlwen–Wäiswampich Saint-François, zum Dekanat Norden an zu der Gemeng Ëlwen gehéiert.

D'Patréiner vun der Kapell sinn déi zwéin Helleg Cosmas an Damianus, deenen hiert Fest de 26. September gefeiert gëtt.

D'Kapell steet am Norde vum Duerf op der Strooss *Am Duarref*.

De 4. Oktober 2018 gouf se op den Zousazinventaire vun de klasséierte Monumenter agedroen.
## Geschicht
Bis de 7. Mee 2017 huet d'Kapell zur Par Wilwerdang gehéiert, déi zum Parverband Ëlwen, Wäiswampech, Wëntger, zu der Pastoralregioun Norden an zum Dekanat Klierf gehéiert huet. Zur Par Wilwerdang huet ausser der Kapell vu Géidgen och nach d'Parkierch vu Wilwerdang an d'Kapell vun Drénkelt gehéiert.

## Kuckt och
* Lëscht vu reliéise Gebaier zu Lëtzebuerg
* Lëscht vun de Lëtzebuerger Paren
* Lëscht vun de fréiere Lëtzebuerger Paren

## Um Spaweck

* Websäit vun der Par Ëlwen–Wäiswampich Saint-François


Géidgen Kapell Gewan.JPG|D'Kapell vun Nordoste gesinn
Kapelle Goedange 01.jpg|D'Kapell vun Norde gesinn
Kapelle Goedange 02.jpg|Den Agank an d'Kapell
Edmond Pepin

Den **Edmond Pepin**, gebuer den 21. Oktober 1923 zu Schweech, a gestuerwen de 6. Juni 2013 an der Stad Lëtzebuerg, war e Schoulmeeschter, Resistenzler an Auteur.

Den Edmond Pepin war Schoulmeeschter zu Osper, Beggen a Weimeschkierch. An der Schlussphas vum Zweete Weltkrich war hie Member vun der *Luxembourg Battery* vun der Brigade Piron.

Hien huet an de Joren 1962 bis 1965 an der *[[Revue de la Jeunesse]]* vun der *[[Croix-Rouge luxembourgeoise]]* e Feuilleton fir déi Jonk mam Titel *Ein Weg bleibt offen* publizéiert. Donieft huet hien och lokalhistoresch Bäiträg iwwer de Schweecherdall a Beggen geschriwwen.

Seng Erliefnesser als Zwangsrekrutéierten, dee sech Enn Juni 1944 an der Normandie den Alliéierten erginn huet a Mëtt Oktober 1944 am hollännesche Limburg bei d'Brigade Piron koum, huet hien a sengem Buch *Frontwechsel* erzielt.

## Publikatiounen
* *Und ewig rauschen die Wälder (Sage und Wirklichkeit).* In: 1906-1981: 75e anniversaire de la Fanfare Schweichertal. - Luxembourg, 1981. - S. 134-140.
* *Der erste Wanderpfad im Schweichertal*. In: 100e anniversaire de la Chorale Ste Cécile Schweichertal. - Schweichertal, 1985. - S. 84-89.
* *Beggen: Werden und Wachsen eines städtischen Viertels.* In: 1915-1990: FC Avenir Beggen: 75e anniversaire. - Beggen: Comité d'organisation du 75e anniversaire, 1990. - S. 107-132.
* *Frontwechsel: mein abenteuerlicher Weg zur Brigade Piron*. Luxembourg: Saint-Paul, 2006. - 192 S. (ill.).

## Gielercher
* 
* 
* Croix de guerre belge 
* Médaille des volontaires de guerre

## Literatur
*Anonym, 2013. ''Edmond Pepin est décédé.'' L'Essentiel Online, 6 juin 2013.
*Seil, P. ''Pepin, Edmond.'' In: Dictionnaire des auteurs luxembourgeois. Online. 
*Zenner, R., 2013. *À la mémoire d'Edmond Pepin de Beggen.* Luxemburger Wort 2013, Nr. 180 (3. August): 53.
Joseph Leidy

De **Joseph Leidy**, gebuer den 9. September 1823 zu Philadelphia (Pennsylvanien, USA) an do gestuerwen den 30. Abrëll 1891, war en amerikaneschen Dokter (Medezin), Zoolog a Paleontolog. 
Hie war Professer fir Anatomie op der Universitéit vu Pennsylvanien (University of Pennsylvania), Philadelphia, an duerno Professer fir Naturgeschicht am Swarthmore College, PA.

De Leidy huet am Joer 1851 als éischten d*'[[Pectinatella magnifica]]*, eng nordamerikanesch Bryozoen-Aart, beschriwwen.

## Literatur
*Warren, Leonard, 1998. *Joseph Leidy: The last man who knew everything.* Yale University Press, 320&nbsp;S.

## Um Spaweck
Alpheus Hyatt

Den **Alpheus Hyatt**, gebuer de 5. Abrëll 1838 zu Washington D.C., (USA), a gestuerwen de 15. Januar 1902 zu Cambridge, Massachusetts, war en US-amerikaneschen Zoolog a Paleontolog.

Hie war Professer fir Paleontologie an Zoologie am Massachusetts Institute of Technology an duerno Professer fir Biologie an Zoologie op der Boston University. Den Hyatt war e Neo-Lamarckist.

## Literatur
*Brooks, K., 1909. *Biographical memoir of Alpheus Hyatt, 1838-1902*. National Academy of Siences, Biog. Mem., vol. 6, S. 311-325. http://books.nap.edu/html/biomems/ahyatt.pdf
*Tort, P., 1996. *Hyatt Alpheus, 1838-1902.* In: P. Tort (dir.): *Dictionnaire du darwinisme et de l'évolution*, vol. 2 (F-N). Paris, Presses Universitaires de France, S. 2318-2319.

## Um Spaweck
* ''Alpheus Hyatt'' (1838–1902). Online Encyclopedia. Originally appearing in Volume 14, Page 26 of the 1911 Encyclopedia Britannica.
Héichschoul Rhein-Main

D**'Héichschoul Rhein-Main** (kuerz: *HS RM*) ass eng Héichschoul an der hessescher Landeshaaptstad Wiesbaden. Op der Héichschoul sinn iwwer 10.000 Studenten ageschriwwen. D'Aktivitéite sinn op véier Plaze verdeelt: Wiesbaden (Bleichstraße, Kurt-Schumacher-Ring an Unter den Eichen) a Rüsselsheim.

## Um Spaweck

*   Offiziell Websäit
Family Plot

**Family Plot** ass en US-amerikanesche Kriminalfilm vum Alfred Hitchcock aus dem Joer 1976. Dëse leschte Film vum Alfred Hitchcock baséiert um Roman *The Rainbird Pattern* vum Victor Canning.

## Ëm wat geet et am Film?
De Film erzielt eng komplizéiert Geschicht ëm Ierfschaften an Entféierungen...

## Cameo
Dem Alfred Hitchcock seng Silhouette ass hanner der Dier vun engem Büro ze gesinn.

## Um Spaweck
Karen Black

D**'Karen Black**, gebuer **Karen Blanche Ziegler** den 1. Juli 1939 zu Park Ridge, Illinois, a gestuerwen den 8. August 2013 zu Santa Monica, war eng US-amerikanesch Schauspillerin a Sängerin.

Bekannt Filmer mat der Karen Black sinn *[[Easy Rider]]* (1969) vum Dennis Hopper, *[[The Great Gatsby (Film 1974)|The Great Gatsby]]* (1974) vum Jack Clayton, *[[Nashville (Film)|Nashville]] * (1975) vum Robert Altman a *[[Family Plot]]* (1976) vum Alfred Hitchcock

## Filmographie (Auswiel)
* 1966: *You're a Big Boy Now* vum Francis Ford Coppola
* 1968: *Hard contract* vum S. Lee Pogostin
* 1969: *[[Easy Rider]]* vum Dennis Hopper
* 1970: *Five Easy Pieces* vum Bob Rafelson
* 1971: *A gunfight* vum Lamont Johnson
* 1971: *Drive, He Said* vum Jack Nicholson
* 1971: *Born to win* vum Ivan Passer
* 1971: *Portnoy's complaint* vum Ernest Lehman
* 1972: *[[Cisco Pike]]* vum Bill L. Norton
* 1973: *The Outfit* vum John Flynn
* 1974: *[[The Great Gatsby (Film 1974)|The Great Gatsby]]* vum Jack Clayton
* 1974: *Airport 1975* vum Jack Smight
* 1975: *[[Nashville]] * vum Robert Altman
* 1975: *The Day of the Locust* vum John Schlesinger
* 1976: *[[Family Plot]]* vum Alfred Hitchcock
* 1978: *The rip off* vum Antonio Margheriti
* 1978: *In praise of older women* vum George Kaczender
* 1978: *[[Capricorn One]]* vum Peter Hyams
* 1982: *Come back to the five and dime, Jimmy Dean, Jimmy Dean* vum Robert Altman
* 1986: *Invaders from Mars* vum Tobe Hooper
* 1988: *Homer and Eddie* vum Andrei Kontschalowski
* 1992: *[[The Player]]* vum Robert Altman
* 1996: *Crime Time* vum George Sluizer
* 2003: *House of 1000 Corpses* vum Rob Zombie

## Um Spaweck
Instituto Federal da Bahia

Den **Instituto Federal de Educação, Ciência e Tecnologia da Bahia ** (IFBA) ass d'Universitéit vun der Stad Salvador am brasilianesche Bundesstaat Bahia.

## Um Spaweck

*  Websäit vum Institut
Moes

**Moes** ass e Familljennumm.

Je nodeem, ob e [møːs] oder [moæs] ausgeschwat gëtt, geet seng Etymologie zeréck entweeder op d'Ruffform vum Virnumm Bartholomäus, oder als Schreifvariant vu Moës, wat, wéi dat franséischt Moïse, op de Virnumm Moses zeréckgefouert ka ginn.

1880 hunn zu Lëtzebuerg 203 Leit sou geheescht, 1930 waren et der 363 an 1981 der 337.

Leit, déi deen Numm hunn, sinn ënner anerem:

* Albert Moes, lëtzebuergesche Komponist an Akkordeonist;
* André Moes, lëtzebuergesche Vëlossportler;
* Anna Moes (Uerdensnumm: *Maria Dominika Klara vom hl. Kreuz*), lëtzebuergesch Uerdensschwëster;
* Dominique Moes, lëtzebuergesche Politiker a Gewekschaftler;
* François Moes, lëtzebuergesche Handwierksvertrieder.
* Jean-Nicolas Moes, lëtzebuergesche Journalist an Editeur;
* Jeannot Moes, lëtzebuergesche Foussballspiller;
* Maria Moes, US-amerikanesch-lëtzebuergesch Uerdensschwëster;
* Nicolas Moes, lëtzebuergesche Politiker 
* Raymonde Moes, lëtzebuergesch Karateka;
* Régis Moes, lëtzebuergesche Historiker.
Las Médulas

**Las Médulas** ass eng Landschaft aus roudelzegem Sandsteen an där Käschtebeem an Eeche wuessen. Se läit am *Comarque* El Bierzo, an der Provënz León a Spuenien. Et ass déi d'Plaz, wou an der Réimerzäit, vum 1. Joerhonnert viru Christus bis an d'3. Joerhonnert eran no Gold gesicht gouf. Déi Sich nom Gold huet d'Landschaft nohalteg markéiert.

Scho virun de Réimer gouf do iwwer Dag no Gold gesicht, andeems Sand a Bulli geschwänkt goufen. An der Zäit vum Plinius dem Eelere goufen 20.000 Pond Gold d'Joer gefërdert. Dofir hu missen, bannent ronn 250 Joer, 500 Millioune Meter Kibb Buedem verschafft ginn. D'Fërderung geschouch duerch de System vun der sougenannter *[[ruina montium]]*: Dofir goufe Stauwierer gebaut, fir d'Waasser vum Floss Cabo ze stauen. Vun do aus gouf et dann iwwer kilometerlaang Kanäl vun 1,2 bis 1,6 Meter Breet, déi eng liicht Pente vu knapps engem Prozent haten, an an de Sandstee gegruewe waren, biergoflafe gelooss. Ënne gouf dann d'Waasser nees a Basengen opgefaangen, fir datt de Sand (an d'Gold) sech ofsetze konnten, an d'Gold dann erausgewäsch konnt ginn.

Zanter 1997 ass de Site vu Las Médulas als Weltierwe vun der UNESCO klasséiert.

## Galerie

Fichier:Las Medulas.001 - Las Medulas.JPG|Vue iwwer déi ganz Géigend
Fichier:LasMedulas 09.jpg|Eng vun de Galerien.
Fichier:Medulas_JMM_04.JPG|Vue vum Wee aus.
Fichier:Medulas_JMM_02.JPG|Bannenzege Wee.


## Literatur
*  P. R. Lewis, G. D. B. Jones, « *Roman gold-mining in north-west Spain* », *Journal of Roman Studies* vol. 60, 1970, pages 169-185
*  Francisco Javier Sánchez-Palencia, *Las Médulas (León). Un Paisaje en la Asturia Augustana*, Instituto Leonés de Cultura
*  Fernando Bello Garnelo, *La Toponimia de la Zona Arqueológica de Las Médulas (León)*, Universidad de León

## Um Spaweck

* Site vun der UNESCO.
* Fondation Las Médulas
Hal Holbrook

Den **Hal Holbrook**, gebuer als *Harold Rowe Holbrook Jr.* de 17. Februar 1925 zu Cleveland am Ohio, a gestuerwen den 23. Januar 2021 zu Beverly Hills a Kalifornien, war en US-amerikanesche Schauspiller.

Hien huet an iwwer 130 Kinos- an TV-Filmer matgespillt sou war hien a Filmer vu bedeitende Regisseure wéi Sidney Lumet, Martin Ritt, John Carpenter, Sydney Pollack a Steven Spielberg ze gesinn..

## Filmographie
### Kino (Auswiel)
* 1966: *[[The Group]]* - Regie: Sidney Lumet
* 1968: *[[Wild in the Streets]]* - Regie: Barry Shear
* 1970: *[[The Great White Hope]]* - Regie: Martin Ritt
* 1973: *[[Magnum Force]]* - Regie: Ted Post
* 1976: *[[Midway]]* - Regie: Jack Smight
* 1976: *[[All the President's Men]]* - Regie: Alan J. Pakula
* 1978: *[[Capricorn One]]* - Regie: Peter Hyams
* 1980: *[[The Fog]]* - Regie: John Carpenter
* 1987: *[[Wall Street (Film 1987)|Wall Street]]* - Regie: Oliver Stone
* 1993: *[[The Firm]]* - Regie: Sydney Pollack
* 1997: *[[Eye of God]]* - Regie: Tim Blake Nelson
* 1999: *[[The Bachelor]]* - Regie: Gary Sinyor
* 2007: *[[Into the Wild]]* - Regie: Sean Penn
* 2011: *[[Water for Elephants]]* - Regie: Francis Lawrence
* 2012: *[[Lincoln (Film 2012)|Lincoln]]* - Regie: Steven Spielberg
* 2012: *[[Promised Land]]* - Regie: Gus Van Sant
* 2015: *[[Go with Me]]* - Regie: Daniel Alfredson

## Um Spaweck
Conrad Bain

De **Conrad Stafford Bain**, gebuer de 4. Februar 1923 a Kanada, a gestuerwen de 14. Januar 2013 zu Livermore a Kalifornien, war en US-amerikanesche Schauspiller.

## Filmographie

## Um Spaweck
Joey King

D**'Joey Lynn King**, gebuer den 30. Juli 1999 zu Las Vegas, Nevada, ass eng US-amerikanesch Schauspillerin.

## Um Spaweck