open-index/open-wikipedia-markdown huggingface dataset:
בֿאיניטי

לוס **בֿאיניטי** סון און פויבֿלו גאלו קי בֿאיבֿײה אין לה צונה אואיסטי די לה אקטואל פראנצייה.
טיניאן לה שיבֿדאת די בֿאניס קי סי ייאמאבה דיארוריטום.



Kateggoría:Vikipedya:Artikolos kon grafia ebrea
Kateggoría:Vikipedya:Artikolos kon varias grafias
בֿאניס

**בֿאניס** (אין בריטון **גױנית**) איס אונה לוקאליטאס אי אעײונטאמײנטו פראנסיסה, סיטואדא איניל דיפארטאמײנטו דה מורביעאן אי אין לה ריגײון דה בריטאנײה. סוס אביטאנטיס סון דינומינאדוס, אין פראנסיס בֿאניטה. 

__TOC__


## גיוגראפײה
לה שיבדאת סה תופא אין לה אורײה זיפטינטרײונאל דיל גולפו דה מורביעאן, איניל איסטואריו דיל ריו מארל. סה תופא א 15 קילומיטרוס דיל אוזיאן אטלאנטיקו.
אקטואלמינטה דיספוזא דה איסטאסײון דה טרין אי אוטופיסטאס. 

## דימוגראפײה

לה אגלומיראסײון אורבאנה דה בֿאניס אינקלוײ דוס פרובֿינסײאס: בֿאניס אי סאנט-אבֿ, פור און טוטאל דה 24 אאײונטאמײנטוס.
פיסי א סית לה קאפיטאל באניס נו איס לה שיבדאת מאז פובלאדא דיל דיפאטאמײנטו דה מוריעאן: איסטא איס לורײנת.

## קוריוזיטא

איניל ריפירינדו אינריבה לה קוצטיטוסײון איברופיה לוכרו איל סי קון און 62,73% דה לוס בֿוטוס.

## איסטורײה

פונדאדא אל פינאל דיל סײקלו 1 א.ק., לה שיבֿדאת גאלורומאנא סי אימפלאזאבא אין לה קולינא דה בױסמורו דומיניאנדו איל ריו. קון איל נומברי דה דארײוריטום, סי אורגאניזאבא אין טורנו א און אמפליו פורו, סינטרו דיל פודיר אדמיניצטראטיבו אי פוליטיקו דה לה טריבו דה לוס בֿאיניטי, אונה טריבו קומונמינטה אזוסײאדא קון לוס גאלוס אי דירוטאדוס פור זוליו ציזאר איניל 56 א.ק., נו איס סיגורו סי איסטוס ביניטוס אי לוס פואיבלוס אומונימוס דיל נורת דה איטאלײה סון לוס מיזמוס, אפילו איס מאז קה פרובאבלי.
איל פואירטו פאבוריסיה לה אקטיבֿיטאס קומירצײאל דה לה שיבֿדאת. אל פינאל דיל צײקלו 3 ד.ק., סי קוצטרוײו און קאצטרו אין לה בֿיסינא קולינא דה מינה. דיסדה איל צײקלו 5 **בֿאניס** איס זידה איפיזכופאל. לה שיבֿדאת סי דיזבֿילופו אין טורנו א לוס דוס פולוץ דה לאס קולינאס דה מינה –אנדה סי אידיפיקו לה קאטידראל- אי דה לה קולינה דה בױסמורו. איסטה אולטימו נוקליו סי אבאנדונארײה אין לה אלטא אידאת מידיה. אין לוס צײקלו 12 אי 13 סי פרודוזירון אובראס דה רינובֿאסײון דה לה שיבֿדאת: סי ריקונצטרוײו לה קאטידראל, סי מיזורארון לאס מוראײאס אי סי איסטאבליסיו אונה רית ביארײה סינטראדה אין טורנו א לוס אידיפיצײוס פרינציפאליס. אל פינאל דה לה אידאת מידיה, בֿאניס אירה און דה לאס פרינציפאליס שיבֿדאדיס בריטונאס. אינטרה 1675 אי 1689 איל פארלאמינטו דה בריטאנײה פואי אובליגאדו א אבאנדונאר סו סידה אבֿיטואל אין ריניס, פאסאנדו א בֿאניס. איסטה פאקטו אימפולסו לה אידיפיקאצײוניס דה מואיבֿאס קונצטרוסײוניס, סובֿריטודו איניל סור דה לה שיבֿדאת. טאמבײן סי איזטאבליסיו אונה רית דה דיצטריבוסײון דה אגוה פוטאבלה אי סי קונצטרוײרון פאסיוס ארבולאדוץ קה אימבײאיבײרון לה שיבֿדאת. איל טרין ײאיגו אין 1862.

## אירמאנאמײנטוס

כוכעאבין, אלמאניה

מונס, בילזיקה

פאראם, רײנו אונידו


Katēggoría:פראנצײה
Kateggoría:Vikipedya:Artikolos kon grafia ebrea
Kateggoría:Vikipedya:Artikolos kon varias grafias
Kolorado (estado)

**Kolorado** es un estado de los Estados Unidos, la su kapitala es Denver. 

## Jeografia
El territorio del estado de Kolorado topa al oeste delos Estados Unidos,, topa kon el estado de Utah al oeste, al este kon el estado de Kansas, al norte kon Wyoming, al nordeste kon Nebraska, al sudoeste kon Arizona i al sud kon Muevo Meksiko i Oklahoma. El estado se apartiene en kondados, la kapitala es Denver.

## Ver endemas
* Montanyas Rokosas

## Referensias

## Atamientos eksternos

Katēggoría:Estados de Estados Unidos
Hawaii

**** es un estado de los 51 Estados Unidos, la su kapitala es Honolulu. Keda el estado al ekstremo oksidente del paiz, aya en la Polinesia, es un arkipielago sentralo en el Oseano Pasifiko, no aze frontiera kon alkuno paiz o estado de la Union Amerikana, es formado por izlas, los nombres zon; Niʻihau, Kauaʻi, Oʻahu, Molokaʻi, Lānaʻi, Kahoʻolawe, Maui i Hawaiʻi.

## Istorya
La primera colonización de Hawái se produjo desde islas situadas en el Pacífico Sur, muy probablemente desde las Marquesas. Durante aproximadamente 800 años, estos pueblos vivieron en ocasiones en paz y en ocasiones en guerra, a medida que iban ampliando sus territorios coloniales por las ocho islas principales. En este periodo, el pueblo hawaiano desarrolló un complejo entramado social basado en un sistema de castas, regido por un amplio conjunto de tabúes de tipo religioso y social, conocidos como «sistema kapu».

## Ver endemas
* Izlas Hawaii

## Referensias


## Atamientos eksternos



**[[:haw:|Vikipedya en ano]]** es una versión de Vikipedya en un idioma ke se havla en este estado. Puedes visitarla y contribuir.


Kateggoría:Vikipedya:Artikolos kon grafia ladina
Katēggoría:Estados de Estados Unidos
Kateggoría:Izlas
Vannes

**Vannes** (en breton **Gwened**) es una sivdad i ayuntamiento fransesa ke se topa enel departamiento de Morbihan i en la rejion de Bretanya. Sus avitantes son yamados en fransez *vannetais*.

## Jeografiya
La sivdad se topa en la beira septentrionala del golfo de Morbihan, enel estuario del rio Marle. Se topa a 15 kilometros del Ozean Atlantiko.

Aktualmente dispoza de estasion de tren i otopistas.

## Demografiya
La aglomerasion urbana de Vannes inkluye dos provinsias: Vannes i Saint-Ave, por un total de 24 ayuntamientos.
Anke es la sivdad kapitala, Vannes no es la sivdad maz povlada del departamiento de Morbihan: esta es Lorient.

## Kuriozita
Enel referendum enriva de la konstitusion Evropea lukro el si kon un 62,73% de los votos.

## Istoria
Fondada al final del syeklo I a.c., la sivdad galoromana se emplazaba en la kolina de boismoreau dominiando el rio.
kon el nombre de Darioritum, se organizaba en torno a un amplio foro, sentro del poder administrativo i politiko de la tribu de los veneti, una tribu komunmente azosiada kon los galia i derrotados por Julio Zesar enel 56 aC. No es seguro si estos venetos i los pueblos omonimos del norte de Italia son los mizmos, afilu es maz ke probable. El puerto favoresia la aktivitas komersial de la sivdad. Al final del sieklo III d.C. se konstruyo un kastro en la vesina kolina de Mené.
Desde el sieklo V Vannes es zede epizkopal. La sivdad se dezvelopo en torno a los dos polos de las kolinas de Mené –ande se edifiko la katedral- i de la kolina de Boismoreau. Este ultimo nukleo se abandonarya en la Alta Edad Media.
En los sieklo XII i XIII se produjeron obras de renovasión de la sivdad: se rekonztruyo la katedral, se mejoraron las murayas i se establesio una red viaria sentrada en torno a los edifisios prinsipales. Al final de la Edad Media, Vannes era un de las prisipales sivdades bretonas.
Entre 1675 i 1689 el parlamento de Bretanya fue obligado a abandonar su sede avitual en Rennes, pasando a Vannes. Este fakto impulso la edifikasion de muevas konztrusiones, sovretodo enel sur de la sivdad. Tambien se eztablesió una red de diztribusión de agua potable i se konstruyeron paseos arbolados ke embeyesieron la sivdad.
El treno yego en 1862.

## Akodros
*  Cuxhaven, Almania
*  Mons, Beljika 
*  Fareham, Reino Unido

Katēggoría:Lokalidades de Fransia
Kateggoría:Vikipedya:Artikolos kon grafia ladina
Kateggoría:Vikipedya:Artikolos kon varias grafias
Misisipi

**** (o **Mississippi**) es un estado de los Estados Unidos.

## Jeografia
El territorio de Misisipi topa al sud delos Estados Unidos, al norte topa kon Tennessee, al este kon Arkansas, al oeste kon Alabama i al sud kon Luisiana i el Golfo de México. El estado se apartiene en kondados, la kapitala es Jackson.

## Atamientos eksternos

Katēggoría:Estados de Estados Unidos
Pennsilvania

**Pennsilvania** (**Pennsylvania** in lingua inglesa) es un estado de los Estados Unidos.


**[[:pdc:|Vikipedya en ''Pennsilfaanisch Deitsch'']]** es una versión de Vikipedya en un idioma ke se havla en este estado. Puedes visitarla y contribuir.


## Atamientos eksternos

Katēggoría:Estados de Estados Unidos
Catalão

**Catalão** es una sivdad del centro-oeste de Brasil.


Image:Museu Catalão 2.jpg
Image:Patio Mitsubishi.jpg


Image:Catalão2.JPG
Image:Represa Monsenhor Souza 1.jpg


Image:Represa Catalão 1.JPG
Image:Igreja Dom Bosco.jpg


Image:Lazer em Catalão.jpg
Image:Represa Monsenhor Souza 2.jpg


Kateggoría:Lokalidades de Brasil
Kateggoría:Lokalidades kon mas de 100.000 moradores
Lingua almana

El **Almàn** es el idioma Jermaniko ke se uza komo idioma ofisial en Almania, en Austria, en Suisa, en Luksemburgo, en Liechtenstein i una de las tres komunitas ke forman Beljika. Endemas, es tambien idioma ofisial a nivel rejional en la rejion italiana de Alto Adige i es favlado por una minorias en Fransia (Alsasia) i por otras ma chikas komunitas en Polonia, Repuvlika Sheka, Rumania (Transilvania), Eslovakia i Namibia. Es favlado por unos 105 milyones de personas komo lashon madre, i por unos 80 milyones de personas komo sigundo lashon.

Katēggoría:Linguas
Katēggoría:Linguas indoevropeas
Katēggoría:Linguas djermanikas
Kateggoría:Almania
Katēggoría:Linguas de Suiza
Katēggoría:Linguas de Italia
Kateggoría:Vikipedya:Artikolos kon grafia ladina
Gresia

**Gresia** (en griego: Ελλάδα, *Elláda*; en grego antiko: Έλλάς, *Hellás*), es un estado en Evropa. Su sivdad kapitala es Atines. Gresia es un payis ke se topa al sureste de Evropa. Esta konstruido en Repuvlika Parlamentaria. Su lingua ofisiala es el grégo.

### Organizasion territoriala

Kateggoría:Vikipedya:Artikolos kon grafia ladina

Katēggoría:Paizes
Katēggoría:Union Evropea
Partido Independentista Puertorrikenyo

El Partido Independentista Puertorrikenyo (en espanyol: Partido Independentista Puertorriqueño, PIP - en ingles: Puerto Rican Independence Party ) es un partido politiko en Puerto Riko, ke propoza ke el paez sea una nasyon soberana. Fue fondado por musyu Gilberto Concepción de Gracia el 20 de oktubre de 1946, en la gallera Tres Plamas de la sivdad de Bayamón, para la lucha sivika i mediante eleksiones por la independensia del paez, apenas ke el Partido Popular Demokratiko abandonara la ideolojiya independentista al obtener el poder de governo. El PIP kreye en la lucha sivika i mediante eleksiones para parvenir la independensia, a uzado el modo de la desovediensia sivil i propoza un sistema economiko socyaldemokrata.

Katēggoría:Puerto Riko
Katēggoría:Partidos independentistas
Katēggoría:Partidos politikos de Puerto Riko
Katēggoría:Partidos politikos de Estados Unidos
Katēggoría:Miembros del Foro de Sao Paulo
Katēggoría:Miembros de la Internasional Sosialista
Katēggoría:Partidos sosialdemocratas
מורביעאן

**מורביעאן** (56) (אין בריטון *אר מור-ביעאן*) איס און דיפארטאמינטו פראנסיס סיטואדו איו לה ריגײון דה בריטאנײה. ריכיבי סו נומברי דיל גולפו דה מורביעאן, קה אין בריטון סיגניפיקא , דה *מור*, איל מאר, אי *ביעאו*, פיקואינײו. לה פריפיקטורה (קאפיטאל) איס בֿאניס (איו בריטון *גױנית*).

## דימוגראפײה
לה ריזײון פוה פובלאדה דה בֿאיניטי איניל איטאת דיל עײרו.
לוס בֿאיניטי פױרון און סיפו איטניקו דה אינדואיאורופײ קה עײגאבה דה אנאטולײה.
אין לה מיגראסײון קאפה נורטה-אױסטה פובלארון לה פיאנורה פאדאנה אי דיספױס, פאסארון ליס אלפיס אי עײגארון פין בריטאנײה.
איסטה מיגראסײון נו איס קונפירמאדה פירו בארײוס פױבלוס טײוגון אונה איפוקה פרוטו-איסטוריקה קון לו מיסמו נומברה דה *באיניטי* אין גאלײה, אין איטאלײה, אין אלימאנײה (לוס *עױנדי*, אגורה אינטרו לוס סלאבוס אי עײאמאדי סורבי) נו איס מונכו קלארו.
סין אינבארגו איסטי טריס פױבלוס פױרון דה קולטורה דיפירינטיס (אונו סילטיקו, אונו איטאליקו אי אונו אלימאניקו) אי קה ביבירון טודוס סירקה דיל מאר, סי פײנסה קה און פױבלו דה מאר פודײה אימפוניר לה סוײה דומינאסײון סוברה לוס אוטרוס פױבלוס, אסי טינינדו און מיסמו אידײומה.
לוס גאלײו באיניטוס טינײה טודו איל ניגוסײו פין לאס איסלאס בריטאניקאס אי דומינאבאן לה קונפידיראסײון ארמוריקאנה.
לה ארימוריקה *(איל פאאיס) אין פרױנטה אל מארה* סה איסטינדיבה דה איל אימפײסו דה לה לױרה א קױעײה דה לה סינה.
לה פױרסה באיניטה פױרון און פרובלימה פור לה קונקױסטה דה לה גאלײה פאר זולײו קיצארה, קה לױגו לאס נומירוסאס פירדידאס דובײה פונירסה קון נאמניטי (נאנטיס/נאאונית) אי פיכטי (פױטײרס) פור לה קוסטרוסײון דה בארקוס פור קונקױסטאר לוס באיניטה.
איניל 56 AC פינאלמינטה, דיסטרועײו לה פױרצה מארינארה דה לוס באיניטוס אי בינדײו קומו איסקלאבוס לוס אוטרוס אין רומה.

## גײוגראפײה

לימיטה קון לוס דיפארטאמינטוס דה פיניסטירה אל אואיסטה, כוטיס דאמור אל נורטה, אה אילה אי בילאאינה אי לױרה אטלאנטיקו אל איסטה.
אין איל סור איסטה באנײאדו פור איל אוסײאנו אטלאנטיקו.
לאס מאײוריס שיבדאדיס סון בֿאניס/גױנית, לורײנת/אן אורײאנת, פונטיבײ/פונדי, אאוראעײ, עיניבונת אי פלױרמיל.

לאס קוסטאס סון מועײ ריקורטאדאס, קון איסטואריאוס אינבאדידוס פור איל מאר (ריאס) אי נומירוסאס איצלאס, קומו לאס דה עואת, עוײדיך, ביל-איל, איל דגרױץ אי טודה אונה מולטיטות איניל אינטיריאור דיל גולפו דמורביעאן.

איל דיפארטימינטו פױ קריאדו דיספױס דה לה ריבולוציאונה פראנסיס, איל 4 דמארצו 1790, גראצײאס א לה ליעײ דיל 22 דיכימברה 1789.
איניל דיפארטימינטו איס מועײ דיפוסה טאמבײן איל אידיאומה בריטון, קה סה פױדה אפרינדיר אין לה איסקױלה בילינגואס דה לה ריזון.

## בוכי קורילאטה
* Prefectura (en francés)
* Consejo General (en francés)
* www.morbihan.com


Kateggoría:Vikipedya:Artikolos kon grafia ebrea
Kateggoría:Vikipedya:Artikolos kon varias grafias
איברופה

----
**איברופה** איס אונו דה לוס קונטינינטיס קה פורמאן איל סופירקונטינינטי די איוראסײה קי סױלה סיר קונסידיראדו און קונטינינטה פור מודרה די קאבצאס איסטוריקאס.
סה אינקױנטרה איניל נורטה דיל פלאניטה אי סוס פרונטײראס סון איל אוסיאנו גלאכיאל ארטיקו אל נורטה, לה מאר מידיטיראניו אל סור, איל אוסיאנו אטלאנטיקו אל אױסטה אי לוס מונטיס אוראליס אל איסטה, קי לו סיפאראן דה אסײה.

ליסטאס דה לוס פאיסיס דה איברופה:




Kateggoría:Vikipedya:Artikolos kon varias grafias
Kateggoría:Vikipedya:Artikolos kon grafia ebrea
אלמאניה

**לה ריפובליקה פידיראל דאלמאניה** איס און פאאיס דיל סינטרו דאיברופה קה פורמה פארטה דה לה אוניון איברופײה. לה סוס פרונטײראס סון אל נורטה קון איל מאר דיל נורת, דינאמארקה אי איל מאר באלטיקו; אל איסטה קון פולוניה אי שיקה; אל סות קון אאוסטריה אי סױסה; אי אל אױסטה קון פראנצײה, לוקסימבורגו, בילגיקה אי לוס פאאיסיס באזוס.
אלמאניה סינײפיקה *טײרה דה לוס אלמאניס*. לוס אלמאניס איראן אונו דה לוס פױבלוס קה פאסארון אינפרינטה דיל ריו רין אי אינבאדײרון לה גאלײה רומאנה דוראנטה איל סײקלו V

__TOC__


## איסטורײה
### איסטורײה ריסײנטה

דיספױס לה פירדידה אין לה סיגונדה גױרה מונדיאל לה אילמאניה פױ דיבידידה אינטרה דוס דיפירינטיס איסטאת, לה ריפובליקה פידיראל דאלמאניה אי לה ריפובליקה דימוקראטיקה דאלמאניה.
דיספױס דה לה דיסגריגאסיון דה לוס ריזימה קומוניסטאס אין לה איברופה אורײנטאל איל 3 דוקטוברה 1990 לה ריפובליקה דימוקראטיקה דאלמאניה דה אוקופאסיון סובײטיקה פױ אינגלובאדה אינטרה לה *ריפובליקה פידיראל דאלמאניה* אוקופאדה דיסדה לה פין דה לה גױרה דיסטאדוס אונידוס, פראנצײה, רײנו אונידו.
אעורה לאלמאניה איס קוסטיטױדה דה 16 *Länder*.

 
## דיביסיון אדמיניסטראטיבה

----

## יסטרוקטור פוליטקה

### פורמה דה גובײרנו

**פידיראל**

----

## פובלאסיון

|}


Kateggoría:Vikipedya:Artikolos kon grafia ebrea
Kateggoría:Vikipedya:Artikolos kon varias grafias
Kateggoría:Vikipedya:Artikolos kandidatos para buenos
אלבאניה

** אלבאניה** איס און פאאיס מידיטיראניו דיל סוריסטה דיברופה. לימיטה קון מונטנגרו אל נורטה, סירביה אל נוריסטה, מאסידוניה אל איסטה אי גריסיה אל סור.
טײנה אונה קוסטה אל מאר אדריאטיקו אל אױסטה אי אוטרה אל מאר איוניו אל סורױסטה. איל פאאיס איס אונה דימוקראסיה אימירגינטה פורמאלמינטה ײאמאדה **ריפובליקה דאלבאניה**. סו קאפיטאל אי מאײור שיבדאת איס טיראנה. אוטראס שיבדאדיס סון באלונה אי דוראסו.

## דיביסיון אדמיניסטראטיבה

 

## אינלאכיס איקסטירנוס

* National Tourism Organization Albania's official website for travel & tourism information.
* Albania


 

Kateggoría:Vikipedya:Artikolos kon grafia ebrea
Kateggoría:Vikipedya:Artikolos kon varias grafias
Katēggoría:פאאיסיס
Katēggoría:איברופה
*
Austria

La **Repuvlika Federal de Austria** es un paez del sentro de Evropa ke forma parte de la Union Evropea. Las sus frontieras son al norte kon la Repuvlika Cheka; al este kon Eslovakia i kon Madjaristan; al sud kon la Eslovenia i la Italia; i al oeste kon Suisa i Liechtenstein; al Noroeste kon la Almania.
La su kapital es Viena i las otras sivdades emportantes son Salzburgo, Innsbruck, Graz i Linz.

El paez es una demokrazia desde el anyo 1947, en el su anyo 1946 el Partito Nazionalsozialista fue proivido.

La su Republika fue una diktatura entre los anyos 1934 i 1938. Los sus shefes de estado fueron Engelbert Dollfuss i Kurt Schussnig.

La orientasyon katólika de la su diktatura fascista hizo ke el paez era en kontra del antisemitismo i el paez era un destino de los arifujiados djudeos hasta 1938 kon la su aneksión de la republika por Almania.

Kateggoría:Vikipedya:Artikolos kon grafia ladina
Kateggoría:Vikipedya:Artikolos kon varias grafias
Katēggoría:Union Evropea
Katēggoría:Paizes
Katēggoría:Austria
איטאליה

לה **איטאליה**,קונוסידה אופיסיאלמינטה קומו לה ריפובליקה איטאליאנה, איס און פאאיס איברופיו, אונו דה לוס פונדאדוריס דה לה אוניון איברופײה. לה איטאליה אינקלוײ טאנבײן ריגיוניס, אדאס אי ארקיפײלאגוס סו טיריטוריו קונסיסטה פרינכיפאלמינטה אינ לה פינינסולה איטאליקה אי דה דוס גראנדיס אדאס איניל מאר מידיטיראניו: סיסיליה אי סארדינײה. פור איל נורטה איסטה בורדיאדו פור לוס אלפיס, פור דונדה לימיטה קון פראנצײה, סױסה, אאוסטריה אי איסלוביניה. לוס איסטאדוס אינדיפינדינטיס דה סאן מארינו אי שיבדאת דיל באטיקאנו סון אינקלאביס דינטרו דיל טיריטורײו איטאליאנו.

איטאליה פורמה פארטה דיל ג8 או גרופו דה לאס איכו נאסיוניס מאס אינדוסטריאליצאדאס דיל מונדו. סיטואדה איניל קוראזון דיל אנטיגוו אימפיריו רומאנו איסטה ײנה דה טיסורוס קה ריקוסטרוײן לה עיסטוריה דה לה סיביליצאסיון אוכידינטאל.

לאס סוס אוטראס גראנדיס שיבדאדיס סון מילאן, נאפוליס, טורין, בולונײה, פלורינסיה, ביניסיה, פאלירמו, טרײסטה, בארי.

לה ריפובליקה איטאליאנה איס אונה דימוקראסיה אורגאניצאדה קומו ריפובליקה פארלאמינטארה. איס און פאאיס אלטאמינטה דיזבילופאדו אי איסטא קונסידיראדו אונה דה לאס איקונומיה מאז גראנדי דיל מונדו, פור לו קה איס און פאאיס דה פרימיר מונדו.

## איסטורײה
### איסטורײה ריסײנטה

איל איסטאת איטאליאנו איס איל ריסולטאדו דה לה אוניון איטאליאנה דה 1848 קה קון לה גױראס דינדיפינדינסיה אובטײן לה אוניפיקאסיון.
לה אקטואל פורמה לה אובטײן דיסױס דה לה פרימירה גױרה מונדיאל איניל 1919 אוניפיקאנדו לאס אולטימאס ריזיון.
דיסדה איל 27 דה דיסײמברה 1947 פונסיונה לה קוסטיטוסיון אקטואל קה פונה איל איסטאת קומו אונה ריפובליקה.

## דיביסיון אדמיניסטראטיבה

 




Kateggoría:Vikipedya:Artikolos kon grafia ebrea
Kateggoría:Vikipedya:Artikolos kon varias grafias
Katēggoría:פאאיסיס
Katēggoría:איברופה
Katēggoría:אוניון איברופיה
*
Albania

**Albania**, **Albanya** o **Arnautluk** (en albanez **Shqipëria**) es un paiz mediteraneo del sudeste de Evropa. Limita kon Montenegro al norte, Serbia al nordeste, Antika Republika Djugoslava Republika de Masedonia al oryente i Gresia al sud; tiene una kosta a la Mar Adriatiko al oeste i otra a la Mar Ioniko al sudoeste. El paiz es una demokrasia emerjente formalmente yamada **Republika de Albania**. La su kapital i mayor sivdad es Tirana. Otraz sivdades son Valona i Duraso.

## Partajamiento Administrativo

 

## Atamientos eksternos
* National Tourism Organization Albania's official website for travel & tourism information.
* Albania

Kateggoría:Vikipedya:Artikolos kon grafia ladina
Kateggoría:Vikipedya:Artikolos kon varias grafias
Purim

La fyesta de **Purim** (en ivrit:**פורים**, Pûrîm, sortes) es un Yom Tov djudyo ke es selevrada anualmente enel 14 de Adar (o el 15 de Adar en las sivdades enmurayadas) en konmemorasyon del mirakolo relatado en el Livro de Ester en el ke los djudyos se salvaron de ser desparasiyedo basho el firman del rey persano Ahashverosh, identifikado por algunos istoriyadores komo Xerxes I, (serka 450 a.C.)

Anke Purim es uno de los diyas mas alegres del kalendario ebreo, kale azer taanit i meldar el diya anterior en rekódro de los djudios persanos, los kualos izieron taanit i arrogaron a El Dio ke los salvase de la gerra ke los yevaría a ser amortados por Amán i su armada. En Purim se melda la Megilá (en ivrit **מְגִילַת אֶסְתֵּר**, *Megilat Ester*, "Pergamino —Livro— de Ester"). La Megilá se melda pishín, i los ke estan eskuchando kale ke agan bruido con los pyés i objektos kuando el nombre de Hamán seya meldado, kon el buto de ke el su nombre seya efassado; esto aze muchiguar el entereso de los ninyos.

Dempués del taanit, en la noche de Purim, se aze una grande seudá en la kuala se beve vino i se kanta, entre eyas la tefilá yamada Shoshanat Ya'akov, la kuala munchos kantantes yisraelis i del Galut tienen gravada. Endemás, kale azer regalos a los amigos (en ivrit: **מנות משלוח**, Mishlóah Manot) i dar sedaká a los proves (en ivrit: **לאביונים מתנות**, Matanot La'evionîm) i disfrasar a los ninyos, anke munchos adultos tambien se visten kon disfrasos. 

Para Purim se azen dulsurias espesialas, yamados "Orejas de Amán". Es kostumbre bever vino asta "konfondir los nombres de Amán i Mordehai".

## Enlaces externos

* Gía de Purim 
* Purim, por Moshé Korin 
* Los alumnos hablan sobre la fiesta de Purim, emitido en Shalom el 8 de marzo de 2009 en TVE. 
 

Kateggoría:Vikipedya:Artikolos kon grafia ladina
*
Uetersen

**Uetersen** (en aleman "ˈyːtɐzən") es una sivdad del sentro-norte de Almania. Se topa en el estado (länder) alman de Schleswig-Holstein.

## Akodros
*  Wittstock, Brandeburgo

## Atamientos eksternos

Kateggoría:Vikipedya:Artikolos kon grafia ladina
Kateggoría:Lokalidades de Schleswig-Holstein
Kateggoría:Lokalidades kon mas de 10.000 moradores
Union Evropea

|}

La **Union Evropea** es una komunita de veintiocho paezes evropeos ke iva ser establesida el 1 de novembre de 1993, kuando entro en vigor el Tratado de la Union Evropea (TUE), ke iva ser la susesora de fakto de las Komunidades Evropeas, kriadas en los anyos 50 del syeklo XX.

Paezes miembros:
	
* 	 **[[Almania]]**
	
* 	 **[[Austria]]**
	
* 	 **[[Beljika]]**
	
* 	 **[[Bulgaria]]**
	
* 	 **[[Dinamarka]]**
	
* 	 **[[Eslovakia]]**
	
* 	 **[[Eslovenia]]**
	
* 	 **[[Espanya]]**
	
* 	 **[[Estonia]]**
	
* 	 **[[Finlandia]]**
	
* 	 **[[Fransia]]**
	
* 	 **[[Gresia]]**
	
* 	 **[[Irlanda]]**
	
* 	 **[[Italia]]**
	
* 	 **[[Repuvlika Kipriyota|Kipre]]**

* 	 **[[Kroasia]]**
	
* 	 **[[Letonia]]**
	
* 	 **[[Lituania]]**
	
* 	 **[[Luksemburgo]]**
	
* 	 **[[Malta]]**
	
* 	 **[[Paizes Bashos]]**
	
* 	 **[[Polonia]]**
	
* 	 **[[Portugal]]**
	
* 	 **[[Reyno Unido]]**
	
* 	 **[[Rumania]]**
	
* 	 **[[Repuvlika Cheka]]**
	
* 	 **[[Suesia]]**
	
* 	 **[[Madjaristan]]**

Kateggoría:Vikipedya:Artikolos kon grafia ladina
Kateggoría:Vikipedya:Artikolos kon varias grafias
אוניון איברופיה

לה אוניון איורופײה איס אונה קומונידאת דה בײנטיסײטה פאאיסיס איורופיוס קה פױ איסטאבליסידה איל 1 דה נובײמברה דה 1993, קואנדו אינטרו אין ביגור איל טראטאדו דה לה אוניון איורופײה (טױ), סײנדו לה סוסיסורה דה פאקטו דה לאס קומונידאדיס איורופײה, קריאדאס אין לוס אנײוס 50 דיל סיגלו בינטה.



Kateggoría:Vikipedya:Artikolos kon varias grafias
Kateggoría:Vikipedya:Artikolos kon grafia ebrea
*
*
*
Estonia

La **Republika de Estonia** (en Estonio: *Eesti*) es un paez de Evropa del Nord, ubikado al nord-este de la Mar Baltiko.   

Desde 2004 forma parte de la Union Evropea (UE) i de la OTAN. Las sus frontieras son al sur kon Letonia i al este kon Rusia. En la frontera kon Rusia oy endiya ay control de pasaportes, ma non en las frontieras kon Letonia (UE). 

Endemas está separado de Suesia, al oeste por la Mar Baltiko i de Finlandia al norte por el Golfo de Finlandia. 

La su sivdad kapitala es Tallinn 

La lingua ofisiala es el Estonio, ma el Ruso i el Voro son linguas muncho avladas.

La su shefa de estado es Kersti Kaljulaid i el shefe de governo es Jüri Ratas.

Es un paez kon muncha teknolojiya.

La su dominasion de internet es .ee.

La su forma de governo es la repúblika parlamentaria.

El paez esta dividido en 15 kontados (*maakond*).

* Harju
* Hiiu
* Ida-Viru
* Järva
* Jõgeva
* Lääne
* Lääne-Viru
* Pärnu
* Põlva
* Rapla
* Saare
* Tartu
* Valga
* Viljandi
* Võru

Estonia
Kateggoría:Vikipedya:Artikolos kon grafia ladina
Katēggoría:Paizes
Katēggoría:Union Evropea
אאוסטריה

לה **ריפובליקה פֿידיראל דאאוסטריה** איס און פאאיס דיל סינטרו דיברופה קה פֿורמה פארטה דה לה אוניון איברופײה. לאס סוס פרונטײראס סון אל נורטה קון לה שיקה; אל איסטה קון איסלובאקײה אי לה אונגריה; אל סור לה איסלוביניה אי לה איטאליה; אי אל אױסטה קון סױסה אי ליכטנשטײן; אל נורטיױסטה קון לה אלמאניה.
לה סו קאפיטאלה איס בײנה אי לאס אוטראס שיבדאדיס אימפורטאנטיס סון סאלצבורגו, אינסברוק, גראץ אי לינץ.



Kateggoría:Vikipedya:Artikolos kon varias grafias
Kateggoría:Vikipedya:Artikolos kon grafia ebrea
Salam

**Salam** o **salaam** (En arabo: سلام *salam*) es un biervo arabo ke literalmente sinyifika "la paz", mas es uzada tambien komo un saludo djeneral, mas ke en payises arabos i por los musulmanos, mas tambien en payises i por djente ande el islam juga un grande papel.

El biervo aparese tambien en mas largos saludos, tal komo *assalamu 'aleikum* (ٱلسَّلَامُ عَلَيْكُمْ), al kualo la respuesta puede dizir: *wa'aleikum assalam*. Endemas, *As-Salam* es uno de 99 Nomvres Puros del Dio.

La ebrea version es *[[shalom]]*, i en Israel es utilizada de la mizma manera komo *salaam* en payises arabos.
Torá

El **Pentateuk** o la **Torá** (תּוֹרָה), son los sinko primeros livros de la Biblia o de la Tanah תָּנָ"ךְ (la Biblia Ebrea) ke korresponde a la Viejo Testamento kristiano. Konosidos tambien komo **Los Sinko Libros de Moises**, i en la traduksiyon del ebreo al gréko en la Septuaginta, komo Pentateuk. Afilú los djudios tambien se refieren a toda la revelasion i ambezanzas djudias komo la Tora. 

La **Torá** es una palabra ebrea ke signifika *ambezanza*, *instruksion*, o espesifikamente *Ley*. En la Tora es la istoria fueron eskritos por Moshe Rabenu, desde de Bereshit asta Debarim, la istoria de la Kriasion del Olam ke antes de la Torah, fueron kontada de padre a ijo ke es konosido komo la Ley Orala ke segundo el djudezmo aze tambien parte de la Torah eskrita

Los sinko libros son Djenesis (*Bereshit* בְּרֵאשִׁית ), Eksodo (*Shemot* שְׁמוֹת), Levitik *Vaïqrora* (וֶיִּקְרָא), Numeros (*Bemidbar* בְּמִדְבֶּר) i Deuteronomi (*Devarim* דְּבָרִים). En la version griega de la Tora, estes sinko libros konforman el *Pentateuk* (del griego πεντάτευχος ke quiere dizir "sinko kontenedores"), *Khamishora humshe Tora* (חֲמִשָׁה חֻמְּשֵׁי תוֹרָה; ebreo ke quiere dizir "Las sinko partes de la Tora"), i kada uno de eyos es un *khummaish* (חֻמָּש "quinto"). 

Los livros an sido redaktados por la fuzion de tekstos diversos, asigun la ipotesis dokumental (ke algunos kritikos estiren a otros volumenes biblikos). 

 

Kateggoría:Vikipedya:Artikolos kon grafia ladina
Końskowola

Końskowola es un kazal del sudeste de la Polonia povlado de 2.188 abitantes entre Puławy i Lublin aserka de Kurow, sovre el río Kurówka. Es la kapital de una komuna separada (Gmina en el Polonez) dentro de la prefektura i de la Lublin Voivodato de Puławy.

## Atamientos Eksternos
* Istoriya de la sivdad

Kateggoría:Lokalidades de Polonia
Stanislaw Ulam

**Stanisław Marcin Ulam** (13 de avril de 1909 &ndash; 13 de mayo de 1984) fue un matematiko polako de orijin djudia ke partisipo en el proyekto Manhattan i propuso el disenyo Teller-Ulam de las armas termonukleares. Tambien invento la propulsion nuklear a pulso i desarroyo un numero de herramientas matematikas en la teoriya de numeros, teoriya de konjuntos, teoriya ergodika i topologiya algebraika. Mas ke mas es konosido por ser koautor kon Nicholas Metropolis del Metodo de Montekarlo

## Referensias

Kateggoría:Matematikos de Polonia
Kateggoría:Djudios de Estados Unidos
Kateggoría:Djudios de Polonia
Huesca

**Huesca** (*Uesca* en aragonés) es la kapitala de la provinsia de Huesca, en Aragon.

Kateggoría:Vikipedya:Artikolos kon grafia ladina
Kateggoría:Lokalidades de Aragon
Kateggoría:Lokalidades kon mas de 50.000 moradores
Kateggoría:Belediyes de Aragon
Hapkido

El **hapkido** (en koreano 합[hap]기[ki]도[do] eskrito en hangul, i 合[hap]氣[ki]道[do] eskrito kon hanja) es un arte marsial koreano. 

A simple vista es una kombinasion de teknikas de taekwondo kon otras de aikibudo. Su ambezanza esta muy enfokada a la defensa personal. 

## Istoria
La istoria del hapkido es bastante konfusa, ama muchas fuentes lo atribuyen a dos koreanos: Choi Yong Sul (1904-1986) i Ji Han Jae (1936-). Kuando era nin, Choi fue al Japon, donde parese ke hizo trabajo de kriado por o maestro del Daito-Ryu Aikijujutsu, Sokaku Takeda. 

Choi demostro kalidades en lo Daito-ryu Aiki-jutsu i frekentemente en Takeda lo enviaba a enfrentarse kon otros praktikantes de artes marsiales. De vuelta a Korea, Choi empezo a dar klases de artes marsiales. Uno de los suyos alumnos, Ji Han Jae, inkorporo teknikas koreanas tradisionales de patadas i punyetazos (derivadas del taekkyon i del hwarangdo) i al repertorio de teknikas resultante le dio el nombre de hapkido el 1959. 

Ademas de Choi i Ji, muchas eskelas de artes marsiales koreanas han tenido partisipasion en el desarroyo de varias teknikas ke han kontribuido al hapkido tal i komo se lo konose aktualmente. 

## Enlases eksternos
*  Hapkidowon - World Hapkido Headquarters
*  Sin Moo Hapkido en Espanya 
*  Pagina ofisial
*  Asosiasion Espanyola Yang Hum Kwan Hapkido
*  Pagina ofisial Sin Moo Hapkido en Fransia 
*  Pagina de la Hapki Yu Kwon Sul de Euskadi

Katēggoría:Artes marsials de Korea
Kenpo

**Kenpō** o **kempo** (en japonezo **	拳法**) es un nombre deskriptivo de varios artes marsiales japonezas kon origines shinos. Es tambien un nombre deskriptivo de artes marsiales ibridos kreados en la base de artes marsiales japonezas i shinos. Kenpo inkluye mas bien punyetazos i las patadas ke teknikas de lucha.

## Los estilos mas konosidos de kenpo
* Kenpo amerikano,
* Kajukenbo,
* Shorinji kenpo (kenpo de Shaolin),
* Kempo tai jutsu,
* Tracy kenpo,
* Kenpo jiu-jitsu.
* Kenpo Kai
*   KoshoShorei ryu Kenpo (Clan Mitose)
*   Evolution Kenpo (Police Kenpo)

Kateggoría:Vikipedya:Artikolos kon grafia ladina
Komarkas de Aragon

## Enlaces externos
*Comarcas de Aragón
*Información comarcal en HERALDO.es
*Información Estadística Comarcal del Gobierno de Aragón
Soria

**Soria**  es la kapital de la provinsia de Soria, en Kastiya i Leon.

## Bibliografia
* Cantera Burgos, Francisco *Juderías medievales en la provincia de Soria, Homenaje a Fray Justo Pérez de Urbel*. Silos 1976, pp. 445-482.
*  Cantera Montenegro, Enrique *Conflictos entre el concejo y la aljama de los judíos de Soria en el último tercio del siglo XV*,  Anuario de estudios medievales, ISSN 0066-5061, Nº 13, 1983, pp. 583-602.
* Weill, Julien *Les Juifs de Soria et Isabelle la Catholique*, Revue des Études Juives, 74, 1922, pp. 98-103.

## Atamientos eksternos
* La Aljama de Soria

Kateggoría:Vikipedya:Artikolos kon grafia ladina
סױסה

לה *קונפידיראסיון אילביטיקה* או **סױסה** איס און פאאיז פידיראל אוביקאדו איניל סינטרו דיברופה אוקסידינטאל, סין סאלידה א לה מאר, קון קוניקסיוניס דה פורטוס טראבירסו דיל ריו רין.
טײניס לימיטיס קון אלמאניה, פראנצײה, איטאליה, אאוסטריה, ליכטנשטײן.

איל פאאיז א טינידו אינה גראן טראדיזיון דה ניוטראלידאת פוליטיקה אי מיליטאר, פור לו קה איס סידה דה מונשאס אורגאניזאסיוניס אינטירנאסיונאליס.
איל סו נומברה פרובינה דה אונו דה לוס קאנטוניס קה פונדארון לה פידיראסיון איניל אנײו 1291.
איס אונו דה לוס פאאיסיס מאס ריקוס אי דיצבילופאדוס דיל מונדו.




Kateggoría:Vikipedya:Artikolos kon grafia ebrea
Kateggoría:Vikipedya:Artikolos kon varias grafias
Letonia

La **Republika de Letonia** (en Leton - *Latvijas Republika*) es un paez de Evropa, ubikado al nord-este de Evropa ke desde 2004 forma parte de la Union Evropea (UE). 

Las sus frontieras son al sur kon Lituania i Bielorusia, al este kon Rusia, al norte kon Estonia i al oeste kon el Mar Báltico.

El paez esta dividido en 36 contados (novads) i 7 sivdades. 

Letonia
Kateggoría:Vikipedya:Artikolos kon grafia ladina
Katēggoría:Paizes
Katēggoría:Union Evropea
אברוצוס

**אברוצוס** איס אונה ריזיון דה איטאליה.
לוס אברוצוס סון אונה ריזיון סיטואדה איניל סינטרו דיטאליה.
טײנה 1,3 מיײוניס דה אביטאנטיס אי סו קאפיטאל איס לאקױלה.
לימיטה אל נורטה קון מארקאס, אל אױסטה קון איל לאסיו, אל סור קון מוליסה אי אל איסטה קון איל מאר אדריאטיקו.
לוס טריס פארקױ נאסיונאל, איל פארקו ריזיונאל, לאס בײנטה אריאס פרוטיזידאס קה סה אינקױנטראן סוברה טודו איניל טיריטוריו ריזיונאל, ריפריסינטאן איל 33% דה סופירפיסײ טוטאל פרוטיזידה קה איס איל פורסינטאזה מאס אלטו דה איברופה.

## דיביסיון אדמיניסטראטיבה




Kateggoría:Vikipedya:Artikolos kon varias grafias
Kateggoría:Vikipedya:Artikolos kon grafia ebrea

Kateggoría:Abruzo
Elbasan (prefektura)

La **Prefektura de Elbasan** es una de los 12 prefekturas de Albania. Es kompuesta de 4 ditriktos Elbasan, Gramsh, Librayhd, Peqin.
La su kapital es Elbasan i toda la prefektura es situada enel sentro de Albania. Limita al norte kon la Prefektura de Tirana i kon la Prefektura de Dibër, al este kon la Republika de Masedonia, al sur kon la Prefekture de Korçë i la Prefektura de Berat i en fin al oeste kon la Prefektura de Fier.

Kateggoría:Vikipedya:Artikolos kon grafia ladina
Kateggoría:Vikipedya:Artikolos kon varias grafias
פריפיקטורה דה אילבאסאן

לה **פריפיקטורה דה אילבאסאן** איס אונה דה לוס 12 פריפיקטוראס דה אלבאניה.
איס קומפױסטה דה 4 דיסטריקטוס אילבאסאן, גראמש, ליבראעוחת, פיכין.
לה סו קאפיטאל איס אילבאסאן אי טודה לה פריפיקטורה איס סיטואדה איניל סינטרו דה אלבאניה.
לימיטה אל נורטה קון לה פריפיקטורה דה טיראנה אי קון לה פריפיקטורה דה דיבר, אל איסטה קון לה ריפובליקה דה מאסידוניה, אל סור קון לה פריפיקטורה דה קורך אי לה פריפיקטורה דה ביראת אי אין פין אל אױסטה קון לה פריפיקטורה דה פײר.



Kateggoría:Vikipedya:Artikolos kon grafia ebrea
Kateggoría:Vikipedya:Artikolos kon varias grafias
Tirana

**Tirana** (en albanes Tiranë o Tirana) es la kapital i mayor sivdad de Albania. La sivdad fue fondada enel anyo 1614 por Suleyman Pasha i se iva konvertir en la kapital de Albania enel anyo 1920. Durante el fin de los anyos 80 i empiese de los anyos 90, Tirana fue el punto sentral de violentas manifestasyones ke akabaron kon el fin del governo komunista.
## Sivdades Ermanas
*  **[[Zagreb]]**, Kroasya
*  **[[Paris]]**, Fransia
*  **[[Selanik]]**, Gresia
*  **[[Ankara]]**, Turkiya
*  **[[Bursa]]**, Turkiya
*  **[[Sarajevo]]**, Bosnia i Ersegovina
*  **[[Atenas]]**, Gresia
*  **[[Podgorica]]**, Montenegro
*  **[[Roma]]**, Italia
*  **[[Florensia]]**, Italia
*  **[[Turin]]**, Italia
*  **[[Mosku]]**, Rusia
*  **[[Cobourg]]**, Kanada
*  **[[Marseya]]**, Fransia
*  **[[Peking]]**, Kina
*  **[[Seul]]**, Korea del Sud
*  **[[Madrid]]**, Espanya
*  **[[Barselona]]**, Espanya
*  **[[Saragosa]]**, Espanya
*  **[[Sofiya]]**, Bulgaria
*  **[[Bucureshti]]**, Rumania
*  **[[Praga]]**, Repuvlika Sheka
*  **[[Genova]]**, Italia
*  **[[Bruselas]]**, Beljika
*  **[[Grand Rapids]]**, Estatos Unitos d'Amerika
*  **[[Estokolmo]]**, Suesia
*  **[[Kiev]]**, Ukraina
*  **[[Vilna]]**, Lituania

Katēggoría:Albania
Kosovo

La **Repuvlika de Kosovo** en albanez *Kosova* es un payis de Evropa, ubikado al sud-este de Evropa, en los Balkanes, el kualo desde Fevrero de 2008 es independiente, kuando deklaro la su independensia de Serbia.

Las sus frontieras son al sud kon Albania, al oryente kon Montenegro, al nord kon Serbia i al oeste kon Masedonia.

Kosovo
Kateggoría:Vikipedya:Artikolos kon grafia ladina
אוסיאניה

**אוסיאניה** איס און קונטינינטה פורמאנדו פור איזלאס.
לוס פאאיסיס קה לו פורמאן סון איזלאס ניל מידיו דהל אוסירן אינדיאן אי איסיאן פאסיפיקו.
 

## ליסטה פאאיסיס

### איסטאדוס אינדיפינדײנטה

*  אאוסטראלײה
*  ונואטו
*  טובלו
*  טונגה
*  מױבה זילאנדה
*  מיקרונזיה
*  מרשל
*  נאורו
*  סמואה
*  פיג'י
*  פלאו
*  פפואה מױבה גױניה
*  קיריבטי
*  שלמה

### דיפינדינסיה דה אוטרו פאאיסיס

*  אאואעײ
*  איזלה אולטראמארינאס דיסטאדוס אונידוס
*  איזלה דה נאבידאת
*  איזלה דה פאסקוה
*  איזלה קוחק
* איזלה קוקוס
*  באליס אי פוטונה
*  גואם
*  טוקילאאו
*  מאריאנאס דיל נורטה
*  מױבה קאלידוניה
*  ניױ
*  נירפולק
*  סמואה אמיריקאנה
*  פוליניסיה פראנסיסה
*  פיטקרן



Kateggoría:Vikipedya:Artikolos kon grafia ebrea
Kateggoría:Vikipedya:Artikolos kon varias grafias
Sentro de Butikas Malha

El **Sentro de Butikas Malha**, konosido komo *Kenyon Malha* (קניון מלחה‎) en ivrit, i en vezes komo Kenyon Yerushalayim (קניון ירושלים‎), es un sentro de butikas interiores en la maále de Malha, ubikada enel sud-oeste de la sivdad, en Yerushalayim. La frágua, ke aperturó las sus puertas enel anyo 1993, tiene ma de 260 butikas en tres niveles, kon un area de merkar en total de de 37000 m² i 3000 m² de espasio para burós. Es uno de los syete sentros de butikas disenyados i  fraguados por David Azrieli i pertenese al Azrieli Mall Group.

El sentro komersial tyene butikas internasionales komo Toys "R" Us, Office Depot, Zara i Superpharm, ansina komo magazenes israelis komo Mega, H&O, Hamashbir, Steimatzky i un sinema multiplex del Globus Group. El sentro endemas tyene un buró de posta, una betaknéset, areas para djuegos de kreaturas, i una feria de komida kon restorantes ke ofresen desde pizza (Pizza Hut), poyo enfritado (KFC) i amburguesas (Burger King, Burger Ranch) asta komida gourmet i kavé.

La frágua esta serka de la fin de la Otopista Ekspresa Begin i endemas serka de la estasion de Trénos de Malha i la terminal de otobuses de Egged. Esta konektada al estadio Teddy Kollek por un puente pedestre.

El sentro komersial esta serrado en Shabbat.

Kateggoría:Israel

Kateggoría:Vikipedya:Artikolos kon grafia ladina
איספאנײה

**איספאנײה** איס און פאאיז דיברופה אוקסידינטאל אי איס אונה מונארקיה קה אוקופה סײס סײטין פארטיס דה לה פינינסולה איביריקה, אי קה זונטו א אוטרוס בײנטיסיטה איסטאדוס פורמאן לה אוניון איברופיה.
לה איספאניה קומפרײנדה טאמבײן דוס ארקיפילאגוס און אין מאר מידיטיראניו עײאמאדוס איזלאס באליאריס אי איל אוטרו איניל אוסיאן אטלאנטיקו עײאמאדו איזלאס קאנאריאס, אי טאמבײן דוס אינקלאביס איניל נורטה דה אפריקה קה סון שיבדאדיס אוטונומאס סה עײאמאן סיוטה אי מילײה אי אונה אין לוס פיריניוס פראנסיס קה סה עײאמה עײביה.

## איסטורײה
איל אקטואל ריינו די איספאנײה אירה  לייאמאדו ספרד

## איסטורײה


Kateggoría:Vikipedya:Artikolos kon grafia ebrea
Kateggoría:Vikipedya:Artikolos kon varias grafias
Kateggoría:Vikipedya:Artikolos kandidatos para buenos
Sivdad del Vatikano

La **Sivdad del Vatikano** (en latín *Status Civitatis Vaticanæ*) es un payis de Evropa ke se topa ariéntro de la sivdad de Roma, en Italia.

Sivdad del Vatikano
Kateggoría:Vikipedya:Artikolos kon grafia ladina
Katēggoría:Paizes de Evropa
Kateggoría:Kilisia Katolika
Andorra

**Andorra** es un payis de Evropa. Las sus frontieras son al norte kon Fransia i al sud kon la Espanya.
La su sivdad kapitala es Andorra la Vella. El payis tiene 65 montanyas kon mas de 2.500 m d'altesa, ma no tiene beiras ala mar; se topa en los Pirineos, entre Espanya i Fransia, espesifikamente kon los departamentos fransezos de Pirineos Oryentalos i Ariège i al sud kon Katalunya. Es uno de los payises mas chikos de la Evropa i del 'olam, ma ainda el mas grande mikro-estato del kontinente, kon 468 km² de ekstension.

## Ver endemas
* Djudios d'Andorra

Katēggoría:Andorra
Katēggoría:Paizes
אלזס

**אלזס** איס אונה ריזיון דה פראנצײה סיטואדה אל איסטה דיל פאאיז, איניל לימיטה קון אלמאניה אי סױסה, קױה קאפיטאל איס איסטראסבורגו.
לא טײרה דה פאאיז אלזס, קה סה איקסטײנדה מאײורמינטה סוברה איל מארזין אוקסידינטאל דיל באײ אלטו דהל ריו רין, קון קײן לימיטה אל איסטה אי נורטה.
אלזס סה דיבידה אדמיניסטראטיבאמינטה דיסדה לה ריפורמה דה 1790 אין דוס דיפארטימינטוס איל באזו רין אל נורטה, קון פריפיקטורה אין איסטראסבורגו, אי איל אלטו רין, אל סור, קון קאפיטאל אין קולמאר. איסטה דיביציון קױנסידה אפרוקסימאדאמינטה קון לאס טײראס איסטוריקאס אנטיגוה אין לוס קה סה אינקלױה איל אקטואל דיפארטימינטו דיל טיריטוריו דה בילפורת איסקינדידו אין 1871.
לה ריזיון לימיטה אל נורטה אי אל אידטה קון אלמאניה, אל זור קון סױסה אי אל אױסטה קון לאס ריזיוניס דה פראנקו קונדאדה אי לורינה.



Kateggoría:Vikipedya:Artikolos kon grafia ebrea
Kateggoría:Vikipedya:Artikolos kon varias grafias
באדין-בורטינבירג

**באדין-בורטינבירג** איס ונו דה לוס דײצסײס יסטאדוס פידיראדוס דה אלמאניה .
סה וביקה איניל סורױסטה דיל פאאיז, אל איסטה דיל ריו רין. 
לה סוײה קאפיטאל איס שטוטגארט.
לימיטה אל נורטה קון איל יסטאדו דה עיסה, אל נוריסטה אי אל איסטה קון איל יסטאדו דה באבײרה, אל סור קון 334 קמ דה סױסה, אל אױסטה קון פראנצײה (ריזיון דה אלזס), אי אל נוריסטה קון איל ריו רין אי קון איל יסטאדו דה רינאניה-פאלאטינאדו.
איס איל ריסולטאדו דה לה וניון ינטרה לוס יסטאדוס ינדיפינדײנטיס דה באדין אי בורטינבירג, א פארטיר דה 1952 אי גראסיאס א ונה קונסולטה דיל פױבלו.




Katēggoría:אלמאניה
Kateggoría:Vikipedya:Artikolos kon grafia ebrea
Kateggoría:Vikipedya:Artikolos kon varias grafias
Baden-Württemberg

**Baden-Wurtemberg** (en aleman *Baden-Württemberg*) es uno de los diesiseis estados federados de Almania yamados *Bundesländer*. Se ubika en el suroeste del paiz, al este del rio Rin. La suya kapital es Stuttgart.
Limita al norte kon el estado de Hesse, al noreste i al este kon el estado de Baviera, al sur kon 334 km de Suisa, al oeste kon Fransia (rejion de Alsasia), i al noroeste kon el rio Rin i kon el estado de Renania-Palatinado.
Es el resultado de la union entre los estados independientes de Baden i Wurtemberg, a partir de 1952 i grasias a una konsulta del puevlo .
## WWW
* https://www.baden-wuerttemberg.de/

Katēggoría:Estados de Almania
Kateggoría:Vikipedya:Artikolos kon grafia ladina
Kateggoría:Vikipedya:Artikolos kon varias grafias
אומבריה

לה ריזיון **אומבריה** איסטה אוביקאדה איניל סינטרו דה איטאליה, לימיטה קון לה ריזיון דה לאסיו אל סור, לה ריזיון דה טוסקאנה אל אױסטה אי דה מארקאס אל איסטה.
סו קאפיטאל איס פירוגיה. לה ריזיון ריסיבה סו נומברה פור לה טריבו אומברי, קה סה אסינטו אין לה ריזיון איניל סײקלו VI סו אידיומה אירה איל ומבריאנו, און דיאליקטו דיל לאטין.
לה ריזיון סה דיבידה אין 2 פרובינסיאס פירוגיה קון 63 מוניסיפיוס (קומונאס) אי טירני קון 29.




Kateggoría:Vikipedya:Artikolos kon varias grafias
Kateggoría:Vikipedya:Artikolos kon grafia ebrea
פרובינסיה דה טיראמו

לה **פרובינסיה דה טיראמו** איס ונה פרובינסיה דה איטאליה אין לה ריזיון דה אברוצוס קה לימיטה אל נורטה קון לאס מארקאס (פרובינסיה דאסקולי פיקינו), אל איסטה קון איל מאר אדריאטיקו, אל סור קון לה פרובינסיה דה פיסקארה, קון לה פרובינסיה דלאקױלה אל סור אי אל אױסטה, אי קון איל לאסיו אל אױסטה (פרובינסיה דה רײטי). 
לה סוײה קאפיטאל איס טיראמו.


Kateggoría:Vikipedya:Artikolos kon grafia ebrea
Kateggoría:Vikipedya:Artikolos kon varias grafias

Kateggoría:Abruzo
Almazán

**Almazán** es un kazal de la komarka de Almazán, en el vilayet de Soria, en la junta de Kastiya i Leon, en Espanya.

## Etimolojia
El nombre de Almazán deriva del arabo المحصن (*al-maḥṣan*) «el fortifikado». Asegun otros otores dizen ke es de orijin ibero o euskera i sinyfika «en el boske». Endemas, Antonio Moya diz ke la etimolojia es un «mansanero». 

El djentilisio es *adnamantino* kere dizir un abitante de Adnumantia, antiko nombre del kazal en la époka romana ke siynifika «azia Numansia» ja ke la lokalidad es topada en la kalzada o kaleja ke va azia Numansia.

## Ver endemas
* Kastiya i Leon

## Referensias


## Atamientos eksternos

Katēggoría:Lokalidades de Soria
Kateggoría:Vikipedya:Artikolos kon grafia ladina
חכיתיה

**חכיתיה** איס ‫איל נומברי דיל ג׳אודיו־איספאנײל דיל מארואיקוס.


Kateggoría:Vikipedya:Artikolos kon grafia ebrea
Kateggoría:Vikipedya:Artikolos kon varias grafias
Almazán (komarka)

La **komarka de Almazán** es una komarka de la provinsia de Soria en la junta de Kastiya i Leon en Espanya.

Katēggoría:Komarkas de Soria
Kateggoría:Vikipedya:Artikolos kon grafia ladina
Tierra de Medinaceli

**Tierra de Medinaceli** es una komarka de la provinsia de Soria en la junta de Kastiya i Leon en Espanya.
Tallin

**Tallin** es la kapital i la sivdad la mas grande de Estonia. La sivdad iva ser fondada a partir de un enklave danez. Tallin no es solo la kapital del paez, sino tambien del su kontado.

Kateggoría:Vikipedya:Artikolos kon grafia ladina
Katēggoría:Sivdades kapitalas
Kateggoría:Lokalidades de Evropa
Kateggoría:Lokalidades kon mas de 100.000 moradores
Kateggoría:Estonia
Lingua franseza

El **fransez** es una de las linguas romansas (linguas ke orijinan del latin). En fransez la lingua se yama *français*.

Katēggoría:Linguas
Katēggoría:Linguas indoevropeas
Katēggoría:Linguas romansas
Kateggoría:Vikipedya:Artikolos kon grafia ladina
Lingua russa

**Russo** (**русский язык**, *russkiy yazyk*, en Ruso) es un idioma indoevropeo. Es la ochena lingua mas avlada en el mundo; es la lingua ofisiala de Rusia, Belarus, Kazahstan, Kyrgyzstan i la Respublika de Pridnestrovye en Moldova, endemas de ser muy avlada por una grande minoria en Yisrael, ande kaji un 25% de la povlasion es de orijin ruso.

Katēggoría:Linguas
Katēggoría:Linguas slavikas
Katēggoría:Linguas indoevropeas
Kateggoría:Vikipedya:Artikolos kon grafia ladina
Modi'in Miracle

El **Modi'in Miracle** (ivrit: מודיעין מיראקל, El Mirakolo de Modi'in) es un ekipo de beisbol israeli de la sivdad de Modi'in ke djuega en la Lega de Beisbol de Yisrael. El Miracle iva terminar la priméra temporada de la Lega, enel anyo 2007 kon un enrejistro 22-19 (.537) en tresero lugar, i dempues de ganar al dosen ekipo de la Lega, Tel Aviv Lightning, en las semi finales, en las ke iva perder kon el ekipo Bet Shemesh Blue Sox 3-0 en el djuego final del kampeonato.

El reseptor del Miracle i exdjugador de la division menor del Boston Red Sox, Eladio Rodriguez iva ser el kampiyon de bateo de la lega, kon un promédio de bateo de .461 i iva sakar 16 home runs en 102 turnos al bate. El iva ser uno de los dos premyados kon el Premio Hank Greenberg al djugador má valiozo.

Maximo Nelson, orijinal de San Pedro de Macoris, en la Repuvlika Dominikana, iva aliderar la lega kon 85 eliminados kon strikeouts; el iva lansar para los Gulf Coast Yankees enel anyo 2004 (kon un enrejistro de 6-5 i kon una efektividad de 2.63).

## Istorya

El su nombre del ekipo es una referensia al mirakolo de la revolta Makabea (la ke iva empesar en el area serkana a Maccabim, ke esta en las serkanias de la aktual sivdad de Modi'in i forma parte del Gran Modi'in) i la su viktorya sovre el imperator Antiokos IV Epifanes en el anyo 167. Emporanto la imajen del ekipo es una hanukkiya, alko komunmente asosyado kon la viktorya makkabim sovre los grégos. En Fevrero 26 del anyo 2007, se iva anunsiar ke Art Shamsky, djugador de la Lega de Beisbol de Estados Unidos (Major Baseball League) en el ekipo "New York Mets" o "Miracle Mets", komo alkunas personas lo yaman, iva a ser el entrenador del ekipo. Los kolores del ekipo endemas son un enreflesho de la relasion de Art Shamsky kon los New York Mets, i la esperansa de los ofisiales de la Lega Israeli de Beisbol de ke se iva kriar una rivalidad entre los Bet Shemesh Blue Sox (kon kolores paresidos a los de los New York Yankees) y el Miracle. 

## Stadio

Ubikado en el Kibbutz Gezer, Gezer Field es el estadio de kacha de tanto el Miracle komo de los Bet Shemesh Blue Sox.

Kateggoría:Israel
Kateggoría:Vikipedya:Artikolos kon grafia ladina
Idish

El **idish**, o mas deskriptivamente djudeo-aleman, es una lingua indoevropea ke es la lengua materna tradisionala de los djudios ashkenazim. Tiene una baza grande djermanika kon influensa del ivrit i otras linguas, espesialmente las linguas eslavas komo la lingua rusa, lingua polaka i lingua ukraina, endemas de la lingua litvana. Ansi, es paresida ala lingua djudeo-espanyola, o djudeo-espanyol, en ke apartiene al grup de las linguas djudias. El idish es una lingua djermaniko, ama no alto aleman o aleman moderno. En idish, la palabra *idish* (/ʔɪdɪʃ/) sinyifika simplemente "djudio," es desir, "avla djudia".

El idish se dezvelopo en la Evropa Sentrala al empesijo del syeklo X i kresio endjunto a las linguas de la rejion. Oy endiya, diskues del amortamiento de kaji toda las komunitas djudias de la Evropa Sentrala a kavza del Olokosto i la aliya, ansina komo la mgrasion verso Amerika, Sud-Afrika i Ostralya, el numero de avlantes de esta lingua basho de de 13 milyones (1930) a 3 milyones de personas (2005).

Alkunos djudios ortodokses i ultraortodokses enel mundo uzan el idish para la su komunikasion diaria, deke konsideran al ivrit una lingua santa, la kuala solo es uzada para azer tefila i para ambezar Tora.

::*ver endemas: [[Ortografiya del Idish]]*

## Atamientos eksternos

* Wikisource en Idish
* NYBC: El Sentro del Livro Idish (EE.UU)
* Programa de verano del NYBC 
* Di Velt fun Yidish - kuentos
* Oja de linguas djudias 
* ¿Ke es la ICUF? 
* Fundación IWO 


Katēggoría:Linguas
Katēggoría:Linguas djermanikas
Katēggoría:Linguas indoevropeas
Katēggoría:Linguas djudias
Kateggoría:Vikipedya:Artikolos kon varias grafias
Lingua Araba

El **arabo** o **arapo** es una lingua semitika i serkanamente relasionada kon las otras linguas de la famiya komo ivrit, maltez i arameo. El arabo se orijina en Arabia, i era la lingua nativa de Muhamad, el insipiante del Islam; es el idioma tradisional de adorasion i estudio muselman. Se difundiyo mondialmente tras la ekspansion de la relijion.

Aktualmente, el arabo es la lingua ofisiala de 25 payises, i dempues del mandarin el idioma mas avlado en el mundo o, de akuerdo kon otras estimasiones, el katreno, dempues del inglez i el kastilyano.

Katēggoría:Linguas
Katēggoría:Linguas semetikas
Katēggoría:Arabi
Kateggoría:Vikipedya:Artikolos kon grafia ladina