Vitaminum C

**Vitaminum C**, sive **acidum ascorbicum**, est vitaminum in variis cibis inventum et pro supplemento diaetetico venditum. Adhibetur ad scorbutum praeveniendum et medicandum.

Quae substantia est crystallina, cum functionibus systematis immunitatis et effectibus antioxydativis. Generatio nonnullorum neurotransmissorum vitaminum C requirunt. Nomen acidi ascorbici de effectibus contra scorbutum derivatur.

Metabolismo nonnullorum vertebratorum synthesis completa vitamini C inest, quia ubi enzymum L-gulonolactoni oxidasis generatur. In hominibus gulonolactoni oxidasis tantum versio mutata et laesa (*pseudogenum* chromosomate 8) extat. Insecta et invertebrata quoque vitaminum C generare non possunt.

Anno 1937 Albertus Szent-Györgyi Praemium Nobelianum Medicinae "inventionum una cum processu combustionis biologico quod attinet ad vitaminum C et catalysis acidi fumarici" accepit.

Vitaminum C in ordinis mundi sanitarii indicem exemplarem medicamentorum essentialium receptum est. 

Inopia vitamini C morbum scorbuti perficit. Nimis consumptio autem vitamini C morbum *nephropathiae acido oxalato* cum insufficientia renali perficere potest.

## Natura vitamini C 
### Natura chemica 
Nomen chemicum vitamini C sive acidi ascorbici est (5R)-5-[(1S)-1,2-di-hydroxy-aethyl]-3,4-di-hydroxy-5-hydro-furano-2-onum. Omnino de L-enatiomero dicitur, si quando de acido ascorbico (forma reducta) scribatur.

### Natura biochemica 
Spectant munera vitamini C ad duas enzymorum classis:
* hydroxylases *cuprum* continentes (exemplum: dopamini ß-hydroxylasis)
* hydroxylases *2-oxoglutarato* nexae *ferrum* continentes (exemplum: enzyma synthesis collageni)

#### Hydroxylasis 
Hydroxylasis est quicquid enzymum gregem chemicum hydroxyli (-OH) in compositum organicum introducens. Ita in polypeptidis quae collagenum componunt acidum ascorbicum hydroxylum aminoacido prolino (vel rarius lysino) adnectit, unde hydroxyprolinum efficitur quod helices collageni inter se colligat.

#### Dopamini ß-hydroxylasis 
Enzymum dopamini beta-hydroxylasis est pars synthesis noradrenalini et adrenalini.

#### Synthesis collageni 
Hinc vitaminum C est coenzymum synthesis collageni, quo reactiones oxidoreductioni attinguntur. Praeterea vitamino C munera defensione radicitarum liberarum sunt.

## Symptomata clinica inopiae (scorbutus) 
[thumb|[Haemorrhagiae parvae et multiplices (petechiae) dorsi - etiam in aliis corporis partiis - inventae]]
Etiam temporibus hodiernis homines inopia vitamini C ostendunt.
* Indicia incerta sunt: Fatigatio, cibi fastidium, animus irritabilis, temperatura corporis aucta, contagiones generales frequentes, Petechiae (haemorrhagiae cutis parvae et disseminatae). 
* In ore et cute inveniuntur: haemorrhagiae (petechiae), gingivitis (inflammatio), ecchymoses (haemaorrhagiae maculosae) *sugillationes* (diameter haemorrhagiae cutaneae usque ad 30 mm (ut nummus), damnum dentium 
* Circum ossa: arthralgiae, myalgiae, tumescentia circum articulationum et ossium fragilitasque 
* Symptomata inopiae progressivae: Symptomata psychiatrica, infectiones recurrentes, haemorrhagiae cerebri et cordis. 

## Notae 
## Bibliographia 
* Ilona Banga, Albert Szent-Györgyi, "The Large Scale Preparation of Ascorbic Acid from Hungarian Pepper (Capsicum annuum)" in *Biochemical Journal* vol. 28 (1934) pp. 1625-1628
* Joseph Louis Svirbely, Albert Szent-Györgyi, "The Chemical Nature of Vitamin C" pars i pars ii in *Biochemical Journal* vol. 26 (1932) pp. 865-870, vol. 27 (1933) pp. 279-285

* Citrus
* Linus Pauling

Categoria:Antioxidantia cibaria
Categoria:Biomoleculae
orthomolecularis
Categoria:Ordinis mundi sanitarii medicamenta essentialia
Categoria:Vitamina