Hydrargyrum

|}
thumb|right|Gutta hydrargyri

 (neolog.) vel modo classico  (a Graeco  'argentum aquatile'), sive , nam apud antiquos *hydrargyrum* ad artificiosum hydrargyrum referebatur, est elementum chemicum systematis periodici, cui numerus atomicus est **80** et symbolum **Hg**. In grege duodecimo et periodo sexta systematis periodici ponitur. Eius massa atomica 200.59 valet (120 aut 121 neutrones et 80 protones) et eius configuratio electronica notatur 5d106s2. Temperatura qua liquidum fit: -39 gradus Celsiani. Qua gas fit: 357 gradus Celsiani. Massa per volumen: 13,55g/cm3. Gradus oxidationis soliti: +1 aut +2.  Metallum transitionis grave, densius plumbo, toxicum, argento concolor est. 

Hydrargyrum, solum ex omnibus metallis, in temperatura qua vita humana agitur liquidum est,quocirca ad thermometra fabricanda maxime idoneum invenitur. Porro cum compluribus metallis, excepto ferro, componi potest quod dentistis ad dentes obturandos maxime idoneum visum est: nam mixtura argenti, stanni, cupri hydrargyrique uti solent.

## De purificatione 
E sulphido hydrargyri (HgS), quod minerale Theophrastum secuti cinnabar hodie appellare solemus sed Plinius et Dioscorides nonnumquam ei nomen minium dabant, extrahi solet hydrargyrum. Minerale in aere calefaciunt secundum reactionem infrascriptam:
:  HgS(s) + O2(g) →  Hg(g) + SO2(g)

## De veneno biologico 
Vapor hydrargyri et composita organica hydrargyri (in primis methylhydrargyrum) venenum hominibus periculosum esse magis magisque cognoscuntur. Etenim etiam si parvam copiam ingeras in organismis cumulatur et systemata nervosum et immunitarium renesque laedet. Praeter eos homines qui hydrargyro in artificio suo obnoxii sunt plerique crustaceis piscibusque marinis edendis contaminantur. Ita hodie a sanitatis auctoribus vulgo praecipitur ne thunni carnem saepius comedas quia ille piscis summa alimentaria concatenatione positus est atque in corpore suo praedarum venenum cumulat. 

In medicamentis antiquitus adhibebatur hydrargyrum, dissuadente tamen Plinio qui venenum esse iam sciebat.

Anno 2013 pactio Minamata de hydrargyro a Nationibus Unitis sancta est, quae valere coepit die 16 Augusti 2017 ad usum huius metalli minuendum.

## In alchemia 
Ab alchimistis plerumque **azoc** et **(filius) mercurius** vocabatur. 

## Notae 
## Plura legere si cupis 
thumb|Cinnabar.
*L. Bensefa-Colas, P. Andujar, A. Descatha. "Intoxication par le mercure", *La Revue de Médecine Interne*, 2011: 416-424
*Corinne Grand, Marie Karn-Schenck. "Le mercure : un produit chimique encore utilisé", ''Archives des Maladies Professionnelles et de l'Environnement*, 2018: 377
*Kawan F. Kayani et Sewara J. Mohammed. "Mercury in aquatic environments: toxicity and advances in remediation using covalent organic frameworks", *Materials Advances*, 2025: 3371-3385
*K. Grace Pavithra, P. SundarRajan, P. Senthil Kumar, Gayathri Rangasamy. "Mercury sources, contaminations, mercury cycle, detection and treatment techniques: A review", Chemosphere, 2023: 13731
*Paloma de Almeida Rodrigues, Rafaela Gomes Ferrari, Luciano Neves dos Santos, Carlos Adam Conte Junior. "Mercury in aquatic fauna contamination: A systematic review on its dynamics and potential health risks", *Journal of Environmental Sciences*, 2019: 205-218
*Alfonso Saiz-Lopez, Carlos A. Cuevas, A. Ulises Acuña, et alii. "Role of the stratosphere in the global mercury cycle", Science Advances, 2025.
*Sun, R., Yuan, J., Sonke, J.E. et al. "Methylmercury produced in upper oceans accumulates in deep Mariana Trench fauna", *Nature Commununications*, 2020: 3389

## Nexus externi 
* Vicimedia Communia plura habent quae ad [hydrargyrum](https://commons.wikimedia.org/wiki/Category:Mercury_(element)) spectant
* Hoc elementum apud *Patreon: periodic videos''

Categoria:Elementa chemica
Categoria:Metalla toxica