Scylla

[right|thumb|Scylla in [Crater (vas antiquum)|cratere Attico figuris rubentibus quinti saeculi a.C.n. picta. Museum Lupariense.]]
**Scylla** (Graece ) in mythologia Graeca est formosa virgo a multis procis petita, donec in monstrum marinum a venefica Circe transfiguraretur. A quo tempore in freto Siculo latuit, litoris Calabrici rupe sub ima, naves ultionis causa in saxa adliciens ut nautas voraret. Ita praeternavigans sex comites perdidit Ulixes, dum Charybdim altera parte freti minantem cavere conatur (unde proverbium natum est, Incidis in Scyllam cupiens vitare Charybdim). Aeneas vero vaticinationibus Troiani Heleni monitus hunc transitum vitavit. Et Argonautae Thetidis ope illinc incolumes evasere. Nam post Homerum locus communis fuit navigationum epicarum.

## De genealogia
De parentibus inter auctores antiquos non constat : alii dicunt Phorci et Hecatae fuisse filiam, alii Typhonis et Echidnae, alii alia. Apud Homerum fuit filia nymphae Crateidis.

## In Odyssea 
Carmine duodecimo *Odysseae* ineunte Circe Ulixi Scyllam describebat ut monstrum horrendum in spelunca habitans media rupe mari imminente. Duodecim pedibus et sex collis oribusque sex triplici dentium serie armatis  praedita erat quibus animalia marina vel etiam miseros nautas e navibus piscaretur. Vim adversus eam inutilem esse dicebatː nam malum aeternum esse. Nihilominus Ulixem monebat ut potius Scyllam praeterlegeret quam Charybdim, etiamsi sex homines amissurus erat. Etenim postea Ulixes comites validos sex quos comedit Scylla quamvis armatus miserandae morti eripere non potuit.

## Fabula Ovidiana
right|thumb|200px|Saxum Scyllanum in Calabria.
Sic poeta Ovidius formae mutatae fabulam narravit : Scylla, formosa virgo, in Calabria prope mare vitam agebat ubi colloquia cum Nereidibus amicis habere solebat. Cum a multis aliis iuvenibus petebatur, tum deus marinus Glaucus, statim ac vidit, inextinguibili cupidine exarsit. Nec tamen puellae persuasit ut secum coiret. Itaque dolore repulsae indignans veneficae Circes ad auxilium refugit atque philtrum amoris eam rogavit. At Circe, et ipsa amore Glauci ardens, eum hortatur ut puellam consentientem atque sui cupidam potius eligere vellet. Quod Glaucus omnino recusavit. Tunc filia Solis, sese spretam aegre ferens, ultionem in miseram et insontem Scyllam meditatur, dum herbas maleficas colligit et commiscet. E quibus venenum factum in aquam qua virgo lavabatur ipsa effudit. Tunc Scylla, quamquam ora virginis retinens,
: *feris atram canibus succingitur alvum*
right|thumb|300px|Ulixes adversus Scyllam quae iam comites ex oribus suspensos in aerem sustulit. Tabula picta a Iohanne Henrico Füssli.
Atque cum horrendam visu esse factam comperit, in mare sese praecipitavit, ubi sub rupe latuit. Nautas praetervehentes latratibus suis terrebat atque ulciscendae iniuriae causa vorare etiam conabatur.

Secundum Ovidium, Aenea appropinquante, monstrum in saxum a deis mutatum est : etenim hodieque saxum immane ibi conspicimus, quod fortasse fabulae locum dedit.

## De locis variantibus apud alios auctores
Poeta qui Cirim composuit non a Circe sed ab Amphitrite, zelo commota quod maritus Poseidon timidam virginem compresserat, Scyllam mutatam voluit.

Verisimile est traditionem aliquam fuisse qua Scylla monstrum nascebatur : Nam Homerus nihil de formosa virgine meminit nec aliud cogitare videtur Hyginus cum eam dicit filiam Typhonis et Echidnae, qui mera monstra gignere solebant.

De figura corporali monstri quoque auctores variant : apud Homerum Scylla adhuc informis est, duodecim pedibus et sex gutturibus praedita. Hyginus, Homerum secutus, scripsit corporis infimam partem canis, non piscis fuisse. Postea caput et pectus virginis habere solet, canibus inguina cincta, caudam (vel plures caudas) piscis.  Vergilius Scyllam describit tamquam *immani corpore pistricem*
: *Delphinum caudas utero commissa luporum*

Omnino Scylla personificatio quaedam periculorum maris fuit, in primis scopulorum et voraginum.

## Imagines
Artifices antiqui fabulas de hoc monstro taetro variis generibus artium, ut dicuntur, effectivarum expresserunt. Maximi autem momenti certo est illa statua Scyllae cum comitibus Ulixis, quam imperatore Tiberio iubente sculptores Athenodorus et Hagesandrus et Polydorus fecerunt. Collocata erat in famosa spelunca ad mare sita propter oppidum Speluncam in Italia inferiore. Ibi enim imperator specum, quem partem villae suae fieri volebat, artificiis quibusdam errores Ulixis exprimentibus exornari iussit. Haec statua ex uno marmore monolitho facta Scyllam fingit, quae capitibus caninis inguen suum cingentibus quinque comites Ulixis non iam resistentes devoratura est. Hoc artificium, destructum anno 511, in mari repertum 1957, compositum e 7.000 fragmentorum et magnorum et minutissimorum in *Museo Nazionale di Sperlonga* exposita est una cum ceteris statuis.

Altera clara Scylla est illa Londinii in British Museum (BM 1542).
## Notae 
## Fontes
[left|thumb|150px|Circe medicamentum fundit, quae Scyllae metamorphoseos causa fuit. Tabula a [Iohannes Gulielmus Waterhouse|Iohanne Gulielmo Waterhouse picta.]]
*Aeschylus, *Agamemnon* 1233-4
[right|thumb|200px|Scylla in [Denarius|denario Sexti Pompei (qui Siciliam classe sua occupaverat).]]
* Apollodori bibliotheca *Epitome*  VII : 20-21.
* Apollonius Rhodius, libro quarto Argonauticon 
* Ciris (poema ex Appendice Vergiliana), versus 54-91.
* Homerus *Odyssea* libro duodecimo.
* Hyginus, *Fabulae* 125, 151 et 199.
* Ovidius, libro tertio decimo Metamorphoseon 730-748 et 898-968 necnon libro quarto decimo 1-74
*Servius: *Commentarius ad Aeneidem III,420.* 3, 420.
* Vergilius, libro tertio Aeneidis 420-432 et 684-686.

## Plura legere si cupis 
* Pierre-Yves Brandt, "Séduction et dévoration dans le parcours d'Ulysse", *GAIA. Revue interdisciplinaire sur la Grèce ancienne*, 2011ː 73-83
* Henri Froidevaux,	"Une étude nouvelle sur Charybde et Scylla", *Annales de géographie*, 1894ː 113
* Céline Hanoteau,	"Charybde et Scylla dans l'œuvre virgilienne", ''L'Antiquité Classique*, 1939ː 383-394
* Pietro Li Causi, *Il mostruoso, la forma e l'informe. Storia di Scilla e Cariddi (in Omero e Virgilio)'', Palermo, 2007
* Alessandra Lukinovich, "Le cercle des douze étapes du voyage d'Ulysse aux confins du monde", *GAIA. Revue interdisciplinaire sur la Grèce ancienne*, 1998ː 9-26

## Nexus externi 
*Vicimedia communia plura habent quae ad Scyllam spectant
* Imagines antiquae
*Hederich, Benjamin: "Scylla" - apud: *Gründliches mythologisches Lexikon*, Lipsiae 1770, col. 2177-2180 
*Vollmer, Wilhelm: "Scylla" - apud: *Wörterbuch der Mythologie*, Stutgardiae 1874, p. 410 

*155 Scylla

Categoria:Mythologia Graeca
Categoria:Pistrices