Colon

sive **colum**) est pars intestini hominis ac multorum animalium, accurate intestini crassi, quae apud aditum inter ileum et intestinum caecum incipit et in recto finem habet. Longitudo coli circiter sesquialtera metra est.

Situm est colon in cavitate abdominale, illic in parte in spatio retroperitoneali. Est pars intestini crassi longissa et divisum in partes quattuor: colon ascendens, transversum, descendens, et sigmoideum. Externa conspicua sunt *taeniae coli*, quae sunt striae musculares externae. Iuxta earum reperiuntur *appendices epiploicae*, *pinguem abdominalem*, *ventrem obesum* formantes. 

Intrinsecus inveniuntur *cryptae*. Superficies earum ex epithelio simplici columnari constat.

Trans coli cryptas aqua retinetur; demum restat materia solida, nuncupatur faeces, quae per defaecationem corpus abeunt. Colon motilitatem localem ostendit. Praeterea invenitur copia bacteriorum, microbioma, quae faeces conficiunt.

Mala et morbi coli consistentia faecium mutant. Cancer coli maligna est cancer colorectalis. Colon est situs morborum inflammatoriorum chronicorum intestinalium ut colitis ulcerosae vel enteritidis regionalis (morbi Crohn).

## Apparatus digestorius, intestinum tenue et intestinum crassum 
Apparatus digestorius, interdum *tractus gastrointestinalis* vocatur, est summa organorum ad digestionem valens. Sensu lato cursus eius ab ore usque ad anum est. Opera sunt cibi dentibus comminuendi, absorbendi, vectandi, dissolvendi, concoquendi. Proximi gradus in intestino tenui fit. Loco transitus ab intestino tenui ad intestinum crassum, *puls digestoria* per valvulam ileocaecalem transit, postea munera mutant. In *intestino crasso* enim aqua pultis digestoriae retinetur, materia, *faeces*, in cursu trans colum generatur. Colon pars maxima intestini crassi est. Intestini crassi superficies intestino tenui plane minor est.

## Anatomia macroscopica 
In homine quattuor sunt partes coli:

### Irrigatio vascularis 
Colon ascendens et transversum  per arteriam mesentericam superiorem providentur, partes posteriores per arteriam mesentericam inferiorem. Vasa lymphatica vasīs sanguineis sequuntur.
#### Arteria mesenterica superior 
Arteria mesenterica superior ab aorta prope primam lumborum vertebram fluit indeque anterius infra extremum pancreatis posticum. Sanguinem arterialem intestino - ab parte duodeni inferiori usque duas ad partes coli transversi proximas - velut pancreati suppeditat.

#### Arteria mesenterica inferior 

Fasciculus:Image534.png|Arteriae mesentericae superioris cursus
Fasciculus:Gray537.png|Arteriae mesentericae inferioris cursus

## Anatomia microscopica 
Epithelium coli constitutum est ex *enterocytis* (aquam rentinentibus) et *exocrinocytis caliciformibus* (mucum formantibus).

## Embryologia 
In utero colon proxima in parte ex mesenchymatis mesentero longius et *ansam primariam* faciendo formatur: colon ascendens et duae partes coli transversi proximales.

### Colon elongatum sive dolichocolon 
Longitudo coli inter 109 cm et 169 cm est. Varietas est colon elongatum.

## Physiologia 
In colo transitus aquae et elektrolytorum fit; *secretio* et *absorptio* magnum momentum habent. Praeteria inveniuntur copia bacteriorum, *microbioma* nominatur.
### Microbioma gastrointestinalum 
Nuper hominum microbiomati gastrointestinali observatio maior datur, maior in parte coniunctionis causa inter intestinum et morbos extra apparatum digestorium, ut morbos et mentis neurodegenerativos per axem intestinalem et cerebralem. Apparet, ut mucosa cum functionibus eius immunitatis (per immunitatem et *adaptivam* et *innatam*) gubernator maior communicationis bidirectionalis inter colon et cerebrum sit.

## Morbi et mala coli 
### Morbi inflammatorii chronici intestinales 
Morbi inflammatorii colon contrahentes sunt imprimis colitis ulcerosa et morbus Crohn.
#### Colitis ulcerosa 
Colitis ulcerosa est inflammatio chronica coli. Locus inflammationis est *epithelium intestinale*.

## Pinacotheca 

Fasciculus:Kolon-transversum.jpg|Colon transversum cum *plicis* et *haustris*
Fasciculus:Large intestine histology.jpg|Epithelium coli
Fasciculus:Goblet cells.jpg|Exocrinocyti caliciformes

## Notae 
* Spatium retroperitoneale

## Nexus externus 
*Imagines colonis in atlante endoscopico

Categoria:Abdomen
Categoria:Apparatus digestorius