open-index/open-wikipedia-markdown huggingface dataset:
Exstinctio Quaternaria tarda

[thumb|*[Bison priscus* hodie exstinctus in spelunca Altamira Hispaniae abhinc annorum 36 milia pictus]]
**Exstinctio Quaternaria tarda**, praecipue magnorum animalium, partim ab hominibus profecta, respondet nihilominus etiam frigiditati iunioris Dryadis.

## Bibliographia 
* Brian J. Enquist et al., "The megabiota are disproportionately important for biosphere functioning" in *Nature Communications* vol. 11 no. 699 (2020)
* S. Kathleen Lyons, Felisa A. Smith, James H. Brown, "Of mice, mastodons and men: human-mediated extinctions on four continents" in *Evolutionary Ecology Research* vol. 6 (2004) pp. 339–358
* Mario Pino et al., "Sedimentary record from Patagonia, southern Chile supports cosmic-impact triggering of biomass burning, climate change, and megafaunal extinctions at 12.8 ka" in *Nature Scientific Reports* vol. 9 no. 4413 (13 Martii 2019)
* Jillian A. Swift et al., "Micro Methods for Megafauna: Novel Approaches to Late Quaternary Extinctions and Their Contributions to Faunal Conservation in the Anthropocene" in *BioScience* biz105 (2 Octobris 2019)
* J. Francis Thackeray, Louis Scott, P. Pieterse, "The Younger Dryas interval at Wonderkrater (South Africa) in the context of a platinum anomaly" in *Palaeontologia africana* vol. 54 (2019/2020)

## Nexus externi 
* "The Extinct Late Pleistocene Mammals of North America"

Categoria:Exstinctiones maiores
Categoria:Pleistocaenum
Categoria:Eventa geologica
Nuclei basales

**Nuclei basales** sunt grex nucleorum subcorticalium, de originis variis, in vertebratum cerebris locati, homines includentes, quae inveniuntur basi partis basalis telencephali et supra mesencephalon. Inter nucleorum primatum differentiae inveniuntur. Nucleis basalibus nexus insigni cum corticibus cerebralibus, thalamis, trunco encephali, velut aliis cerebri regionibus noti sunt. Munera sunt gubernationis motuum voluntariorum, discendi proceduralis, motuum oculorum, cognitionis, motuum animi.

Partes principales sunt: 
* Striatum ventrale cum nucleo caudato, putamine
* Striatum dorsale cum nucleo accumbenti, tuberculo olfactorio
* Globus pallidus (*GP*)
* Pallidum ventrale
* Substantia nigra (*SN*)
* Nucleus subthalamicus (*STN*)
Compinguntur striatum ventrale et striatum dorsale in notionem (neo)striati.

Nuclei basalis functionum cerebri normalium momentum magnum habent. Detrimentum structurae eorum signa morbosa graviora efficere queant; Exemplum est morbus Parkinson, quo damnum substantiae nigrae (et liberationis neurotransmissoris dopamini motus corporis perturbant.

Neurotransmissores cum momento maiore sunt glutamatum (excitans), dopaminum (excitans), GABA (inhibens).

## Notae 
!
Nucleus caudatus

**Nucleus caudatus** est una ex structuris quae corpus striatum constituunt, quod vicissim est pars nucleorum basalium. Instar habet litterae C, cum extremo anteriori crassiori, *capite* nominato, ac extremo postico tenuiori, *cauda* dicto. Communiter cum putamine intrinsecus structuram *striati ventralis* format.

Nucleus caudatus copiose fibras afferentes dopaminergicas (cum neurotransmissore dopamini) a *parte compacta substantiae nigrae* recipit.

Munera nuclei ad functiones motoricas, cognitionem, memoriam, discere, somnum, linguam spectant.

In quibusdam morbis neurodegenerativis, ut morbis Alzheimeriano, Parkinson, Huntington, atque etiam morbis mentis, ut schizophrenia, nucleus caudatus plus vel minus affectus est.

## Notae 
Categoria:Nuclei basales
Andreas Arborelius

**Andreas**, vulgo *Anders,* **Arborelius** ( natus die 24 Septembris 1949) est presbyter Ordinis Carmelitarum Discalceatorum et a die 17 Novembris 1998 episcopus Holmiensis, quem Papa Franciscus cardinalem die 28 Iunii 2017 creavit, primum ex Suecia et quidem Scandinavia.

## Sententia 
* **In laudem gloriae**

## Notae 
## Nexus externi 
* 

Categoria:Episcopi Ecclesiae Catholicae
Categoria:Comboniani
Categoria:Incolae Helvetiae
Categoria:Episcopi Sueciae
Categoria:Cardinales
Catecholamina

**Catecholaminae** sunt composita organica ex catecholo et catena laterali amini compinguntur.

In organismis catecholaminae de aminoacidi tyrosinae derivatur et neurotransmissores dopaminam, noradrenalinam, adrenalinam effectus in systemate nervoso centrali exercent. 

Omnes catecholaminae effectus sympathomimeticos ostendunt.

## Natura chemica 
Omnes catecholaminae catecholum et catena lateralis amini (vel R–NH2 vel RNH–R) continent. Omnia phenylaethylamina cum catecholo in positionibus *3,4* gregum -OH (hydroxy) et grege amini in positione *ß* sunt.
 
## Pinacotheca 

Fasciculus:L-Tyrosin - L-Tyrosine.svg|Tyrosina
Fasciculus:Dopamin - Dopamine.svg|Dopamina
Fasciculus:Noradrenalin - Noradrenaline.svg|Noradrenalina
Fasciculus:Adrenalin - Adrenaline.svg|Adrenalina
Fasciculus:Isoprenaline.svg|Isoprenalinum

## Nexus externi 
* De physiologia catecholaminarum. 

!
Categoria:Neurotransmissores
Bachiana consociatio Arnstadiensis

**Consociatio Bachiana Arnstadiensis** (Theodisce: *Arnstädter Bachvereinigung*) condita est annis 1895 et 1896 Arnstadii.
## Argumenta 
Arthuro Rehbein praeside omnibus in animo fuit ut concentus multi fierent et organum tubulatum originale salvaretur quo Ioannes Sebastianus Bachius ipse cecinerat. Anno 1907 denique amici tabulam commemorativam Bachianam in muros Ecclesiae Bachianae affigi iusserunt.

Multi regentes chori atque cives in rebus de cultu atque humanitate agentes sodalitati isti adfuerunt atque favebant.

## Bibliographia 
Friedrich Wilhelm I. Lappè: "Arnstädter Bach-Vereinigung um die Jahrhundertwende", apud: *Kulturspiegel* (in foliis mensium Iunii, Iulii et Augusti anno 1957 editis).

Categoria:Arnstadium
Categoria:Iohannes Sebastianus Bachius
Categoria:Societates
Electromyographia

thumb|**Electromyographia.** Examinator electrophysiologus ante computatrum pars *electromyographi* data collecta interpretans.
**Electromyographia** sive **EMG** est methodus et examen electrophysiolgicum, quo industria electrica musculi sceletalis primo recipiuntur, deinde computatro colliguntur, postremo interpretantur. Apparatus electrographiae **electromyographus** nominatur, charta (vel alia forma visibilis) annotationis **electromyogramma**. Electromyographus per electroda sign electrica potentialibus electricis cellularum musculi (myocytorum) investigati. Signorum receptorum ope electrophysiologus statum valetudinis et bonae et infirmae musculorum investigatorum concludere potest. 

Iniecto super vel in musculum electrodis potentiales muscularis electrici in quiete, sine musculi tensione, deinde tensione cum minore, tum maximo examinantur. 

EMG in morbos neuromusculares dignoscendis momentum magnum habet.

Quamquam rarius, investigatio haec anticoagulantibus consumptis nonnumquam non commendatur, periculi profluvii sanguinis causa.

## Contextus physiologicus 
### Physiologia musculi 
Musculus compingitur de numerosis myocytis, cellulis muscularis. Stimulatus per signum chemicum neurotransmissorem acetylcholini potentiales electrici trans membranas myocytorum cellulares mutant; Immediate intra myocytis filamenta ex actino et myosino composita invicem movent, sub haec totus musculus contrahit: contractio muscularis oritur. Iam in quiete textus muscularis electrice mute non est, et de consuetudine parva actio observatur. Nimirum incrementum cum contractione collegitur.

## Cursus examinationis 
Initio locus investigationis alcoholo purgatur. Iniecto in musculum electrodis potentiales muscularis electrici colligantur. Interpretantur responsa potentiales electrici 
* electrodo in musculum iniectante, electrodum in textu restat
* in quiete, sine musculi tensione,
* sub tensionem muscularem minorem voluntariam, 
* sub tensionem muscularem maximam voluntariam.
* postremo electrodum retrahitur.

Examinator electrophysiologus signa electrica simul per monitorium videt et per megaphono audit. Peritus iam aure quosdam morbos cognoscat, quamquam diagnosis electrophysiologica imprimis analysi computatrali *muscularis unitatum actionum potentialis* (MUAP) *mensorum* positum est.

## Mala et morbi neuromusculares EMG aestimanda 
Tabula malorum morborumque neuromuscularium, qui aestimari possunt, ampla est. EMG auxilium in morbos et *musculi* et *iunctionis neuromuscularis* et *nervi* musculi et *mali plexuum nervosorum* et *mali neuronorum motoricorum* dignoscendi affere queat.

## Notae 
Categoria:Neurologia
In Flaccum

**In Flaccum** (Graece ΕΙΣ ΦΛΑΚΚΟΝ) est liber a philosopho Iudaeo Philone Alexandrino Graece compositus quo vehementer in praefectum Aegypti Flaccum Avilium invehebatur ː nam eum accusabat quod de proposito, favorem popularem ut captaret, Iudaeis Alexandrinis anno 38 a ceteris urbis incolis male mulcatis et spoliatis opem ferre recusasset. Omnem culpam tunc in Flaccum reiciebat quam in opusculo fortasse posteriore *Legatio ad Gaium* inscripto maxima ex parte ipsi principi Caligulae tribuebat. Forsitan materiam orationis adhibuerit quam legatus ad Caligulam missus pronuntiare meditabatur (nam pluribus locis satis rhetorice causam agere videtur) additis tamen nonnullis sententiis quae nisi iam mortuo Gaio publicari non potuerunt. Certe ambo libri, et *In Flaccum* et *Legatio ad Gaium*, fontes maiores de antiiudaismo antiquo habentur.
## Argumentum 
Velut in duas partes sibi respondentes libellus omnis divisus est ː prima (1-101) supplicia de Iudaeis per Flaccum eiusque socios aestate anni 38 sumpta et probra insuper addita enumerabat ; secunda (par. 102-191) supplicia de Flacco  specie quidem per Caligulam, re vera per ipsam Iustitiam Divinam sumpta et ludibria insuper ei inusta, qualia in animo ea sibi depingebat, indulgenter narrabat Philo. Ipso parallelismo providentiam divinam Iudaeos tuentem vindicantemque manifestam facere volebat.

Contra Eusebius Caesariensis qui tertio saeculo Philonem diligenter legebat caedes anno 38 factas poenas Deo a Iudaeis datas ob Christum interfectum fuisse aestimabat.

## Editiones 
* *In Flaccum* (curantibus Roger Arnaldez, Jean Pouilloux, Claude Mondésert), Parisiis, Éd. du Cerf, 1961 ː textus Graecus et versio Francica Andreae Pelletier, adnotatione addita.
* In collectaneo Loeb classical library ː *Philo with an English translation* vol. IX, 1954 pp. 294-403. Ibi interpretationem Anglicam F.H. Colson invenies.
* Herbert Box, *Philonis Alexandrini In Flaccum edited with an introd., translation, and commentary*, Novi Eboraci, 1979 (prima editio 1939)

## Notae 
## Plura legere si cupis 
* August Bludau: *Juden und Judenverfolgungen im alten Alexandria*. Münster 1906 
* Mireille Hadas-Lebel, ''Philon d'Alexandrie : un penseur en diaspora*, Parisiis, Fayard, 2003. Recensio critica 
* Joseph Mélèze Modrzejewski,  *Les juifs d'Égypte de Ramsès II à Hadrien*. Parisiis, PUF, 1997 Recensio critica
* E. Maria Smallwood, *The Jews under Roman rule : from Pompey to Diocletian*. Lugduni Batavorum : E.J. Brill, 1976 ISBN 90-04-04491-4
* Daniel R. Schwartz, "Philo and Josephus on the Violence in Alexandria in 38 CE", *Studia Philonica* 2012 ː 149-166
* Joshua Yoder, "Sympathy for the Devil? Philo on Flaccus and Rome",  *Studia Philonica* 2012 ː 167-182.
**  Philo against Flaccus in *Representatives of Roman rule'', De Gruyter, 2014 ː 93sqq.

## Nexus externi 
Textus Graecus et versio Francica apud Remacle

Categoria:Religio Iudaica
Categoria:Historia Iudaeorum
Categoria:Litterae Graecae antiquae
Categoria:Libri historici
Categoria:Scripta saeculo 1
Categoria:Antisemitismus
Antwort auf Hiob

***Antwort auf Hiob*** (Lat.: Responsum Iob) est Opus psychiatri Caroli Jung Helvetici medici anno 1952 in Lingua Theodisca scriptum, anno 1952 divulgatum; quo conclusiones morum rectorum, mythologiae, et psychologiae ex libro Iob derivantur.

Theses principales operis, Jung Deo non solum entem bonum (partes tres bonas, *trinitatem* enim) sed etiam protinus malum, *quartam*, esse ostentavit, ut trinitas dei *quaternitate* permutanda sit. Praeterea entem hoc quartum *partem Dei femininam* esse ratus est.Jung etiam incrementum Dei ipsius psychologicum assumpsit: Cum Deus in libro Iob falsam rationem contra Iob ostentavit, dum mortis filii sui ope tunc demum poenitentiam egit.

## Operis ductus 
"Responsum Hiob" constitutum est ex praefatione cum appellatione in lingua Latina concepta, introitu, capitulis viginti cum numeris Romanis superscriptis, denique epilogo.

### LECTORI BENEVOLO (praefatio) 
Initiat textus Jungianus cum appellatione Latina: "LECTORI BENEVOLO." Deinde (Theodisca) sequitur: "Meae scripturae pernecesse est, alicuius summae insolentis causa, praefatio brevis, quam lector meus neglegentia quadam non praetereat." Ad res religiosas spectans Jung disparavit primum inter *physis factum* et *animi veritatem*. Nam res fidei constituant eas animi veritates, quae - sine corpore - explorari non possint, aliter scientiis naturalibus attribuendae essent. Putat, eis solum ad physem spectantibus sensum non esse; at animam quidem *factorem autonomicam* esse tamquam testimonium eius quasi demonstrationem esse. Hic Jung notionem Latinam *ineffabile* (quod dici non potest) introducit: res animae, imprimis eae religiosae, per imagines vel per verba exprimi effabile, ita claritate, non queant. Certo scit *mens nostra* tantum imagines et imaginationes et phantasias, quae de temporisque locisque pendant. Eae sane non sine finibus ordineque sint, sed ad principia certa, seu *archetypos*, spectent. Nihilominus ex eis tantummodo exempla incerta et imperfecta delineari soleant. "Si enim in sequentibus res metaphyiscas agam, plene sentiam, ut in orbe imaginum moveam et nullae cogitationum mearum incognobili attingant." Sui attamen lectori imprimit Jung non obliviscendum esse, ut tota imaginatio religiosa, ac iterum verbis Latinis, *archetypis numinosis* (i.e. timorem incitans) sustineat.

## Nexus externi 
* Commentarium a Paulo Bishop scriptum. 

Categoria:Opera Caroli Jung
Gregg L. Semenza

**Gregg L. Semenza** (natus die 1 Iulii 1956) est biochemicus et oncologiae peritus Americanus et professor apud Universitatem Hopkinsiensis, qui Praemium Nobelianum physiologiae et medicinae accepit, communiter cum Gulielmo Kaelin Jr. et Petro J. Ratcliffe, anno 2019.

Alma mater sua est Universitas Harvardiana.
## Notae 
Categoria:Homines vivi
Categoria:Praemium Nobelianum Medicinae
Categoria:Nati 1956
Categoria:Professores Universitatis Hopkinsiensis
Categoria:Alumni Universitatis Harvardianae
Petrus J. Ratcliffe

**Petrus J. Ratcliffe** (natus die 14 Maii 1954) est medicus scientificus Britannicus nephrologia instructus. 

Anno 2019 praemium Nobelianum physiologiae et medicinae accepit una cum Gulielmo Kaelin et Gregg L. Semenza.

Alma mater eius fuit Universitas Oxoniensis.

## Notae 
Categoria:Homines vivi
Categoria:Praemium Nobelianum Medicinae
Categoria:Nati 1954
Categoria:Alumni Universitatis Oxoniensis
Castellum Montis Sorelli

thumb|Castellum Montis Sorelli
Castrum vel **castellum Montis Sorelli**, vulgo *Château de Montsoreau*, est castellum olimque domus principalis iuxta Montem Sorelli situm, 250 chm a Lutetia distans. Ibi reperitur Museum Artis Contemporaneae sub praesidatu Philippi Méaille. Hoc castellum ad Ligeris ripam eminens ab anno 2000 in Patrimonio totius mundi inscribitur.

## Notae 
## Nexus externi 
* Situs officialis castelli

Categoria:Domus principales
Categoria:Historia Franciae
Categoria:Loci hereditatis mundialis in Francia
Categoria:Mons Sorelli
Iacobus Peebles

thumb|Iacobus Peebles
**Iacobus Peebles** (Anglice: *Philip James Edwin Peebles*, natus Vinnipegae die 25 Aprilis 1935) est physicus Americanus origine Canadae, qui professor emeritus apud Universitatem Princetoniensis et Cosmicae radiationis micrometricae et materiae nigrae peritus est.

Anno 2019, Praemium Nobelianum physicae accepit ratione studii "cosmologiae uiversalis" cum Michael Mayor et Desiderius Queloz

## Notae 
## Bibliographia 
* "Nobel de physique : un cosmologiste et les découvreurs de la première exoplanète primés" in *Le Monde* (8 Octobris 2019)

Categoria:Homines vivi
Categoria:Praemium Nobelianum Physicae
Categoria:Nati 1935
Categoria:Professores Universitatis Princetoniensis
Michael Mayor

thumb|**Michael Mayor** anno 2004
[thumb|[Desiderius Queloz et **Michael Mayor** apud Observatorium La Silla anno 2012]]
**Michael Gustavus Eduardus Mayor** (natus *Michel Gustave Édouard Mayor* die 12 Ianuarii 1942) est physicus et astrophysicus Helveticus. Alma mater eius fuit Academia Lausannensis, nunc Michael Mayor professor emeritus Scholae Genevensis est.

Anno 1995 planeta extrasolaris 51 Pegasi b, primus omnium ab hominibus repertorum, ab illo cum Desiderio Queloz inventus est. Anno 2019 Praemium Nobelianum physicae una cum eodem accepit, studiorum planetarum extrasolarium gratia.

## Notae 
## Bibliographia 
* "Nobel de physique : un cosmologiste et les découvreurs de la première exoplanète primés" in *Le Monde* (8 Octobris 2019)
* Michel Mayor, Didier Queloz, "A Jupiter-mass companion to a solar-type star" in *Nature* vol. 378 (1995) pp. 355–359

Categoria:Alumni Universitatis Lausoniensis
Categoria:Incolae Helvetiae
Categoria:Praemium Nobelianum Physicae
Categoria:Professores Scholae Genevensis
Aulus Avillius Flaccus

**Aulus Avillius Flaccus** (mortuus 39 in insula Andro) fuit praefectus Aegypti inter 32 et 38, ab imperatore Tiberio designatus, a Caligula munere remotus et damnatus. Notus est nobis ex accusationibus quas inimicus et adversarius Philo Alexandrinus, scriptor Iudaeus, in libello *In Flaccum* inscripto protulit. Nam ultimo eius praefecturae anno (38) seditiones et Iudaeorum caedes Alexandriae evenerunt nec quietem publicam iam praestare potuit.
## De Philonis accusationibus 
Philoni si credimus, Aulus Avillius Romae cum Augusti nepotibus educatus unus ex amicis Macronis et Tiberii imperatoris erat qui eum praefectum Aegypti anno 32, oppressa Seiani coniuratione, fecit. Quamdiu Tiberius vixit optimum praefectum fuisse ipse Philo fatebatur. Postquam vero Gaius in principatum ei successit pavore excors quod nepotis naturalis, Tiberii Gemelli, partibus favisset atque fortasse etiam insidiarum quae Agrippinam, Gai matrem, ad mortem voluntariam paucos ante annos compulerant particeps fuisset cum demagogis Alexandrinis populum contra Iudaeos excitantibus societatem iniit (norat enim Alexandriam Caligulae ob proavum Marcum Antonium ex omnibus urbibus maxime cordi esse). Ab illo tempore contraria faciebat atque antea solebat. Quae causa fuit secundum Philonem cur edictum Iudaeos peregrinos et advenas appellans promulgarit nec eis auxilum tulerit cum aestate anni 38 a ceteris incolis spoliabantur atque etiam interficiebantur. Quin etiam sponte sua poenas infames magistratibus conventus Iudaici inflixit.

## De damnatione et morte 
Ne sic quidem iram Gai placare potuit ː circa aequinoctium anni 38, cum Iudaei tabernacula celebrare debebant,  a militibus Roma ad hoc missis in convivio adprehensus in Urbem ductus est ubi coram principe iudicaretur. Ab ipsis satellitibus Graecis accusabatur - nescimus criminis formulam - postquam et Herodes Agrippa  cum in novum regnum contenderet Alexandriae paucos dies moratus Gaium de iniuriis Flacci certiorem fecerat. Aqua et igni interdictus in insulam Andrum relegatus post paucos menses iterum flagrante Gai ira iussu principis necatus est.

## Notae 
## Fontes
* Philo Alexandrinus, *In Flaccum*
*Edictum Tiberii Alexandri

## Plura legere si cupis 
* August Bludau: *Juden und Judenverfolgungen im alten Alexandria*. Münster 1906 
* Joseph Mélèze Modrzejewski,  ''Les juifs d'Égypte de Ramsès II à Hadrien*. Parisiis, PUF, 1997 Recensio critica
* Daniel R. Schwartz, "Philo and Josephus on the Violence in Alexandria in 38 CE", *Studia Philonica* 2012 ː 149-166
* Arthur Stein, *Die Präfekten von Ägypten in der römischen Kaiserzeit*, Bernae, aedibus A. Francke, 1950. (Dissertationes Bernenses historiam orbis antiqui nascentisque medii aevi elucubrantes. Ser. 1, fasc. 1) Recensio critica Altera recensio critica
* Joshua Yoder, "Sympathy for the Devil? Philo on Flaccus and Rome",  *Studia Philonica* 2012 ː 167-182.
**  Philo against Flaccus in *Representatives of Roman rule'', De Gruyter, 2014 ː 93sqq.
Categoria:Equites Romani
Categoria:Praefecti Aegypti
Categoria:Nati saeculo 1 a.C.n.
Categoria:Mortui 39
Categoria:Necati
Hyperekplexia

**Hyperekplexia** (ICD-10: G25.8), Latine "adventus nec opinatus supra modum", est morbus neurologicus cum *responso perterrendi* post stimulos externos tactiles vel acusticos velut cum incremento tensionis muscularis (hypertonia) et myoclonis. Hyperekplexia classica cum variis defectis geneticis et neurotransmissione aminoacidi glycini iuncta est. Examinatio EEG undas pathologicas non ostendit.

## Pathophysiologia 
### Neurotransmissor glycini 
[thumb|60px|[Glycinum]]
Glycinum est neurotransmissor cum effectibus inhibentibus, imprimis in medulla spinali, trunco encephali, et retina inventus. Glycinum in medulla spinali et trunco encephali receptoria glycini inotropica obsidet, quibus influxum chlori neuron inhibentem (potentialem postsynapticam inhibentem) perficit. Est etiam cofactor glutamatergicorum receptoriorum NMDA.

## Genetica 
Mutationes geneticae ad neurones prae- et postsynaptica spectant.
* Genum GLRA1 (5q32) — receptorium glycini cum subunitate alpha abnormali
* Genum GLRB — receptorium glycini cum subunitate beta abnormali

## Notae 
Categoria:Neurologici morbi
Desiderius Queloz

thumb|Desiderius Queloz anno 2012
**Desiderius**, vulgo *Didier* *Patrick* **Queloz** (natus die 23 Februarii 1966) est astronomus Helveticus  qui porofessor Scholae Genevensis et Universitatis Cantabrigiensis. Alma mater sua est Schola Genevensis, ubi doctorem physicae acquisit sub directione Michael Mayor, magister suus.

Anno 1995, primam planetam extrasolris "51 Pegasi b" inventus est cum Michaelo Mayor et anno 2019 Praemium Nobelianum physicae cum Michealo Mayor et Iacobo Peebles accepit.

## Scripta selecta 
## Notae 
## Bibliographia 
* "Nobel de physique : un cosmologiste et les découvreurs de la première exoplanète primés" in *Le Monde* (8 Octobris 2019)
* Michel Mayor, Didier Queloz, "A Jupiter-mass companion to a solar-type star" in *Nature* vol. 378 (1995) pp. 355–359

Categoria:Incolae Helvetiae
Categoria:Homines vivi
Categoria:Praemium Nobelianum Physicae
Categoria:Nati 1966
Categoria:Professores Scholae Genevensis
Categoria:Professores Universitatis Cantabrigiensis
Gulielmus Ioannes Macquorn Rankine

**Gulielmus Ioannes**, vulgo *William John* **Macquorn Rankine** (natus Edinburgi in Scotia die 5 Iulii 1820; mortuus Glasguae die 24 Decembris 1872) fuit ingeniarius mechanicus et physicus, unus e conditoribus thermodynamicae. 

Anno 1836 philosophiae naturali et historiae naturali apud universitatem Edinburgensem studere coepit, sed anno 1838 propter pecuniae inopiam studia relinquere coactus est. In Regalem Societatem Londinii anno 1853 cooptatus est. 

Anno 1859 novam temperaturae scalam proposuit quae hodie nomen suum fert.

## Notae
## Nexus externi
Categoria:Alumni Universitatis Edinburgensis
Categoria:Ingeniarii
Categoria:Physici Britanniae
Categoria:Socii Regalis Societatis Londiniensis
Categoria:Eruditi Scotiae
Museum artis contemporaneae Castelli Montis Sorelli

**Museum artis contemporaneae Castelli Montis Sorelli** (Francice: ''Château de Montsoreau - Musée d'art contemporain''), museum Franciae, in Monte Sorelli ad Ligerem flumen invenitur in castello.

## Notae 
## Nexus externi 
* Situs publicus

Categoria:Constituta 2016
Categoria:Loci hereditatis mundialis in Francia
Categoria:Musea Francica
Categoria:Mons Sorelli
Akira Yoshino

**Akira Yoshino** (Iaponice:吉野彰 natus die 30 Ianuarii 1948 Suita Osaka) est ingeniarius Iaponicus. Alma mater sua fuit Universitas Kiotoensis facultate industriae.

Anno 2019, Praemium Nobelianum chemiae accepit cum Ioanne B. Goodenough et M. Stanley Whittingham ratione inventus accumulatri ex ion-lithii, quod et pro smartphone et computatro gestabile utentur.

## Notae 
Categoria:Chemici Iaponiae
Categoria:Homines vivi
Categoria:Praemium Nobelianum Chemiae
Categoria:Alumni Universitatis Kyotensis 
Categoria:Nati 1948
Ioannes B. Goodenough

**Ioannes Bannister Goodenough** (natus Ienae Germaniae die 25 Iulii 1922; mortuus die 25 Iunii 2023) fuit physicus et chemicus Americanus origine Germanus. Alma mater sua est Universitas Yalensis deinde Universitas Chicaginiensis, ubi gradum doctoris physicae accepit.

Anno 2019, Praemium Nobelianum chemiae cum M. Stanley Whittingham et Akira Yoshino ratione inventionis accumulatri ion-lithii accepit.

## Notae 
## Nexus externi
Categoria:Alumni Universitatis Chicagoensis
Categoria:Alumni Universitatis Yalensis
Categoria:Chemici Civitatum Foederatarum
Categoria:Praemium Nobelianum Chemiae
Hypoxia (medicina)

[thumb|[Cyanosis manus senis signum **hypoxiae**.]]
**Hypoxia** est penuria oxygenii in sanguine, cellulis, textibus biologicis, sub quam functio statusque eorum qui in periculum incurrere queant.

Hypoxia plerumque est malum pathologicum, quamquam nonnumquam in artibus athleticis plus quam in industria observatur, vel in altitudinem montium ascendendam. Saepe etiam hypoxia in neonatis praemature partis invenitur.

## Etymologia 
Hypoxia ab vocabulii Graecis *ὑπό* 'parum, minus' et *ὀξύς* 'acriter' et *γεννάω* 'parere' derivatur.

## Pinacotheca 

Fasciculus:Cynosis2012.JPG|Exemplum cyanosis.
Fasciculus:Premature infant with ventilator.jpg|Neonatus praemature partus cum hypoxia levi.

## Notae 
* Erythrocytus
* Erythropoietinum
* Pulmo

Categoria:Oxygenium
Categoria:Physiologia
Stanley Whittingham

**Michael Stanley Whittingham** (natus anno 1941) est chemicus Anglicus. Alma mater sua est Collegium Novum Oxoniense. Qui est professor Universitatis Binghamtoniensis, universitas publica in Novo Eboraco civitate.

Anno 2019, Praemium Nobelianum chemiae cum Ioanne B. Goodenough et Akira Yoshino ratione studii accumulatri ex ion-lithium, e cogitatione intercalationis molecularum.

## Notae 
Categoria:Alumni Universitatis Oxoniensis
Categoria:Chemici Britanniae
Categoria:Praemium Nobelianum Chemiae
Categoria:Eruditi Angliae
Olga Tokarczuk

[thumb|Olga Tokarczuk anno [2018.]]
**Olga** **Nawoja Tokarczuk** (nata die 29 Ianuarii 1962) est scriptrix mythistoriarum et progymnasmatum atque activista Polonica. Alma mater sua est Universitas Varsoviensis, ubi psychologiae studuit et beneficentiam hominibus morbo mentis laborantibus suadebat.

Anno 2018 Praemium Man Booker Internationale, annoque 2019, Praemium Nobelianum litterarum anni 2018 accepit.

## Opera 
* 1989: *Miasto w lustrach*
* 1993: *Podróż ludzi Księgi*
* 1995: *E.E.*
* 1996: *Prawiek i inne czasy*
* 1997: *Szafa*
* 1998: *Dom dzienny, dom nocny*
* 2000: *Opowieści wigilijne*
* 2001: *Lalka i perła*
* 2001: *Gra na wielu bębenkach*
* 2004: *Ostatnie historie*
* 2006: *Anna In w grobowcach świata*
* 2007: *Bieguni*
* 2009: *Prowadź swój pług przez kości umarłych*
* 2012: *Moment niedźwiedzia*
* 2014: *Księgi Jakubowe*
* 2017: *Zgubiona dusza*
* 2018: *Opowiadania bizarne*

## Notae 
Categoria:Alumni Universitatis Varsoviensis
Categoria:Auctores Polonici
Categoria:Mulieres
Categoria:Praemium Nobelianum Litteraturae
Categoria:Scriptores mythistoriarum Poloniae
Gulielmus Kaelin Jr.

**Gulielmus Kaelin Jr.** (natus 23 Novembris 1957) est medicus et oncologiae peritus Americanus. Professor medicinae apud Universitatem Harvradianam est. Anno 2019, Praemium Nobelianum physiologiae et medicinae communier cum Petro J. Ratcliffe et Gregg L. Semenza.

Alma mater sua est Universitas Dukiana.

## Notae 
Categoria:Medici Civitatum Foederatarum
Categoria:Praemium Nobelianum Medicinae
Categoria:Alumni Universitatis Dukianae
Chemamull

[thumb|*Chemamull* in [Iacobopolis|Iacobopoli sita.]]
***Chemamull*** (Araucane *chemamüll* "homo ligneus") sunt statuae funebres ex ligno factae populi Araucani (*Mapuche* in eorum lingua).

## Etymologia 
Nomen statuarum a verbis Araucanis *che* ('homo') et *mamüll* ('lignum') ductum est.

## Descriptio 
*Chemamull* magnae sculpturae sunt, altae magis quam duae metra, et formam aut masculinam aut femineam habent. Araucani ligno lauri chilensis et lophozoniae obliquae usati sunt pro aedificatione sculpturarum. *Chemamull* Araucanos in caerimonis funebribus pro recordatione patrum adiuvant. In caerimonis *Chemamull* in *rehue,* magnis suggestibus ex ligno factis, ponuntur. Multae statuae hodie in situ aut in museis Chiliae sunt.

## Bibliographia 
* Marrero-Fente, Raúl, B*odies, Texts, and Ghosts: Writing on Literature and Law in Colonial Latin America*, University Press of America, 2010.
* Muñoz, Fulvio Fernández, *Escultura Mapuche Rehue, Crucez y Chemamull*, Universidad de Concepción, 1993.
* Zuñiga, Fernando, *Mapudungun. El habla mapuche*. Santiago de Chile: Centro de Estudios Públicos, 2006. 154908.

## Nexus interni 
* Mythologia Araucana

## Nexus externi 
Categoria:Araucani
Categoria:Statuae
Categoria:Historia Chiliae
Susatum

thumb|Forum

**Susatum** sive **Sosatum** (Germanice: *Soest*, Saxonice: *Saust*) est urbs hanseatica Germaniae. Hodie Susatum circa 48 000 incolarum habet. Prima mentio Susati (*villae Sosat*) in litteris erat anno 836.

## Pinacotheca 

Fasciculus:Soest Citycenter FFSN-403.jpg|Aspectus urbis ab aëre
Fasciculus:Soest - historisches Rathaus - panoramio.jpg|Curia vetus
Fasciculus:Soest Walzendenkmal EX Ruthemeierwerke Schonekindtor I.jpg|Monumentum cylindri
Fasciculus:Soest_St_Patrokli_Dom.jpg|Ecclesia Sancti Patrocli

## Notae 
## Nexus externi 
* Situs interretialis urbis 
  

Categoria:Urbes hanseaticae
Categoria:Urbes Rhenaniae Septentrionalis-Vestfaliae
Mulhemium ad Ruram

thumb|Curia urbis

**Mulhemium** sive **Mulheimium ad Ruram** (Theodisce: *Mülheim an der Ruhr*) est urbs Germanica circiter 171&thinsp;000 incolarum in Regione Rurana sita.

Prima mentio Mulhemii in litteris erat anno 1093. Iura urbis anno 1808 accepit.

## Pinacotheca 

Fasciculus:Rathausturm MH II.jpg|Turris curiae urbis
Fasciculus:Alte-Post-Mülheim-2016.jpg|Museum Artium
Fasciculus:Bismarckturm Muelheim.jpg|Turris Othonis de Bismarck
Fasciculus:Schloss Styrum 0515.JPG|Castrum Styrum
Fasciculus:Petrikirche vW.jpg|Ecclesia Petrina
Fasciculus:Fatih Camii Mülheim an der Ruhr.jpg|Meschita Fatih Camii

## Notae 
## Nexus externi 
* Situs interretialis urbis 
  

Categoria:Urbes Rhenaniae Septentrionalis-Vestfaliae
Remscheidium

thumb|Curia urbis

**Remscheidium** (Theodisce: *Remscheid*) est urbs Germanica circiter 111&thinsp;000 incolarum in Rhenania Septentrionali-Vestfalia sita.

Urbs hodierna anno 1929 e coniunctione urbis veteris Remscheidium, urbis hanseaticae  ac oppidi Lüttringhausen condita est. Prima mentio Remscheidii in litteris erat anno 1173 sed demum anno 1808 iura urbis accepit. Lennepium iura urbis iam inter annos 1259 et 1276 accepit.

## Pinacotheca 

Fasciculus:2008-08-17RS-Lennep63.jpg|Forum vetus Lennepii
Fasciculus:Remscheid - Friedrich-Ebert-Platz 03 ies.jpg|Forum Friderici Ebert
Fasciculus:Remscheid - Stadtpark - Bismarckturm 05 ies.jpg|Turris Othonis de Bismarck et observatorium
Fasciculus:Remscheid ev stadtkirche.jpg|Ecclesia urbana
Fasciculus:HeilgKreuz 1.jpg|Ecclesia Verae Crucis
Fasciculus:Remscheid - Parkstraße-Martin-Luther-Straße - Quimperplatz+Polizeiinspektion 01 ies.jpg|Aedificium vigilum
Fasciculus:Lüttringhausen Wasserturm.jpg|Castellum hydrologicum Lüttringhausen in oppido

## Notae 
## Nexus externi 
* Situs interretialis urbis 
  

Categoria:Urbes Rhenaniae Septentrionalis-Vestfaliae
Stephanus Caballarius

[thumb|Stephanus Caballarius et sanctus [Stephanus (primus martyr)|Stephanus, pinxit Iohannes Fouquet circa annum 1456]]
**Stephanus Caballarius** (Francogallice: *Étienne Chevalier*; Meloduni natus circa annum 1410 - mortuus 1474) erat Caroli VII et Ludovici XI regi a consillis, magister computorum et thesaurarius Franciae.

Categoria:Incolae Franciae
Esther Duflo

thumb|Esther Duflo ano 2009

 (nata 25 Octobris 1972 Lutetiae) est oeconomiae perita Franco-Americana. Alma mater sua est Scola normalis superior et profestrix est apud Institutum Technicum Massachusettense. Macrooeconomiae et auxilio humanitaro studuit. Magister et  suus est Abhijit Banerjee.

Anno 2015 Praemium principum Asturiarum et anno 2019 Praemium Nobelianum oeconomicarum scientiarum unā cum Abhijit Banerjee et Michaele Kremer accepit ob studium allevationis paupertatis.

## Notae 
Categoria:Incolae Civitatum Foederatarum
Categoria:Oeconomi Franciae
Categoria:Praemia Nobeliana
Abhijit Banerjee

thumb|Abhijit Banerjee anno 2011
**Abhijit Vinayak Banerjee** (beng. ; natus 21 Februarii 1961) est oeconomiae peritus Americanus origine Indiae. Alma mater sua est Universitas Calcuttensis et Universitas Harvardiana et professor apud Institutum Technicum Massachusettense.

Magister suus de doctore est Ericus Maskin et discipula et uxor sua est Esther Duflo.
 
Anno 2013 nominatus socius Nationum Unitae a Ban Gi-mun ad Proposita millennalia progressionis promovendum. Anno 2019 Abhijit Banerjee Praemium Nobelianum oeconomicarum scientiarum  cum Esther Duflo et Michaelo Kremer accepit, ratione studii de allevatione paupertatis.

## Notae 
Categoria:Incolae Civitatum Foederatarum
Categoria:Oeconomi Indiae
Categoria:Alumni Universitatis Calcuttensis
Categoria:Praemia Nobeliana
Michael Kremer

**Michael Robert Kremer** (natus die 12 Novembris 1964) est oeconomiae peritus Americanus. Alma mater sua est Universitas Harvardiana est professor Universitatis Harvardianae est. Oeconomiam progressus studuit et Forum Oeconomicum Mundiale participavit.

Anno 2019 Praemium Nobelianum oeconomicarum scientiarum cum Abhijit Banerjee et Esther Duflo accepit, ratione studii de allevatione paupertaris.

## Notae 
Categoria:Oeconomi Civitatum Foederatarum
Categoria:Alumni Universitatis Harvardianae
Categoria:Praemia Nobeliana
Te lucis ante terminum

thumb|Hymnus *Te lucis ante terminum* in manuscripto Hispanico anni circa 1625
***Te lucis ante terminum*** est hymnus Christianus saeculi VII qui in completorio, ultimo divino officio Ecclesiae Romanae Catholicae, canitur.

Primum hymni exemplar anno 1632 metri gratiae adaptatum est. Anno 1974 prima versio restituta est, sed in locum strophae mediae duae aliae substitutae sunt.

## Notae 
## Nexus interni
* Stropha Ambrosiana 

## Nexus externi 
* Cantus Gregorianus huius hymni

Categoria:Hymni Christiani
Salingiacum

thumb|Porticus mercatorius Clementisac Ecclesia Sancti Clementis

**Salingiacum** (Theodisce: *Solingen*) est urbs Germanica circiter 160&thinsp;000 incolarum in Rhenania Septentrionali-Vestfalia sita.

Prima mentio oppidi in litteris erat anno 1067. Iura urbis accepit anno 1374. Industria forficum sua e saeculo 15 praeclara est.

## Incolae noti
*Fridericus Adalbertus Lange, philosophus et oeconomicus (e tribu Wald oriundus)
## Pinacotheca 

Fasciculus:Solingen_(Merian).jpg|Depictio Salingiaci anno 1647 a Matthaeo Merian Seniore facta
Fasciculus:Burg Hohenscheid 2018.jpg|Castrum Hohenscheid
Fasciculus:Lutherkirche Solingen.jpg|Ecclesia Lutheri
Fasciculus:Deutsches-klingenmuseum-20010502.jpg|Museum forficum

## Notae 
## Nexus externi 
* Situs interretialis urbis 
  

Categoria:Urbes Rhenaniae Septentrionalis-Vestfaliae
Gaius Caecina Tuscus

**Gaius Caecina Tuscus** (floruit annis 50-70) fuit filius nutricis imperatoris Neronis  quocum amicus erat et qui eum anno 63 praefectum Aegypti fecit, iam vero anno 67 eum exsilio damnavit quod magnificis balineis ad Neronis adventum Alexandriae exstructis ipse uti ausus esset. Et nomen et cognomen originem Etruscam manifestam faciunt.
## De cursu honorum 
E papyro antiquo Caecinam iam anno 51/52 iuridicum (Graece *δικαιοδότης*)  - hoc est praefecti assessorem - in Aegypto fuisse compertum habemus. Cum autem Nero ad imperatoriam dignitatem pervenit amicum successorem Burro ad praefecturam praetorii designasse quidem dicitur, mox Seneca dissuadente ab incepto destitisse. Anno 63 demum praefecturam Aegypti ei mandavit, quam usque ad annum 66 et adventum successoris Tiberii Iulii Alexandri retinuisse creditur, quamquam scripta servata  non ultra 64 eius praesentiam  testantur. E quo munere ut supra scripsimus exsilio damnatus est. Anno 69 imperante Vitellio Caecina Romam iam redierat ubi senatores illustrissimos ad cenam domum invitabat. Nec quicquam ultra de eo accepimus.

## Notae 
## Fontes 
*Dio Cassius a Xiphilino abbreviatus, libro LXIII *Historiae Romanae* cap. 18(1)
*Suetonius, *Nero* 35. 
* Tacitus, libro tertio *Historiarum* 38-39
**  libro tertio decimo *Annalium* cap. 20.

## Plura legere si cupis 
* Arthur Stein, *Die Präfekten von Ägypten in der römischen Kaiserzeit*, Bernae, aedibus A. Francke, 1950. (Dissertationes Bernenses historiam orbis antiqui nascentisque medii aevi elucubrantes. Ser. 1, fasc. 1) ː 35-37 Recensio critica Alia recensio critica

Categoria:Praefecti Aegypti
Categoria:Equites Romani
Categoria:Nati saeculo 1
Categoria:Mortui saeculo 1
Gabriela Firea

**Gabriela Vrânceanu Firea** (nata Bacoviae die 13 Iulii 1972) est rerum politicarum perita Dacoromanica factionis Socialis Democraticae.

Anno 1990 apud Universitatem Bucarestensem litteris studuit; deinde Academiam Studiorum Oeconomicorum in eadem urbe frequentavit. Praefecta Bucarestae, urbis maximae Romaniae, a die 23 Iunii 2016 usque ad 29 Octobris 2020 meruit. Mense Decembri eiusdem anni, legata parlamento Dacoromanico, ministra familiae iuventutisque et aequalitatis fortunarum facta est, primo ministro Nicolao Ciucă.

## Nexus externi 
* Ana Maria Lazăr, "Gabriela Firea – prima femeie primar a Capitalei după doar 4 ani de carieră politică" (8 Iunii 2016) apud *Mediafax.ro*

Categoria:Praefecti urbis Bucarestae
Categoria:Alumni Universitatis Bucarestensis
Categoria:Alumni Academiae Studiorum Oeconomicorum Bucarestensis
Receptorium glycini

thumb|Adumbratio receptorii nicotinici exempli receptorii glycini transmembranacei cum quinque subunitatibus.
**Receptorium glycini** est simul canalis ionticus chloridi et receptorium nicotinicum ex familia ligando saeptorum canalium ionticorum. Receptorii quinque subunitates notae sunt: alpha1 - alpha4 ac beta.

Aminoacidum glycinum est neurotransmissor inhibens, in medulla spinali, trunci encephali inventum.

In morbo hyperekplexiae mutationibus geneticis diversis receptoria glycini perturbantur.

## Structura receptorii glycini 
Receptorio quinque subunitates sunt: 
* alpha1
* alpha2
* alpha3
* alpha4
* beta - subunitas per proteini cytoplasmatici gephyrini receptorium totum cum cytoplasmate iungit

## Notae 
Categoria:Receptoria neurotransmissoria
Gaius Galerius

**Gaius Galerius** (mortuus 31 aut 32) fuit eques Romanus cui imperator Tiberius praefecturam Aegypti inter annos 16 et 31 mandavit (diutissime enim ille princeps eosdem homines in eisdem provinciis relinquere solebat). Naufragio Romam rediens periit. Anno 16 Seio Straboni successit, anno 31 provinciam Vitrasio Pollioni tradidit. Gaius Galerius Helviam uxorem duxerat, materteram philosophi Senecae.
## Notae 
## Fontes 
* Seneca, *De Consolatione ad Helviam matrem* 19.4-6.
* Plinius, *Naturalis historia* 19.3.
* Papyrus Oxyrhynchus 3807 http://papyri.info/ddbdp/p.oxy;55;3807
* IGR I 1150

## Plura legere si cupis 
* Arthur Stein, *Die Präfekten von Ägypten in der römischen Kaiserzeit*, Bernae, aedibus A. Francke, 1950. (Dissertationes Bernenses historiam orbis antiqui nascentisque medii aevi elucubrantes. Ser. 1, fasc. 1) ː 25 Recensio critica Alia recensio critica

Categoria:Praefecti Aegypti
Categoria:Equites Romani
Categoria:Nati saeculo 1 a.C.n.
Categoria:Mortui saeculo 1
Silvanus

[thumb|Statua Silvani [saeculum 1|primi saeculi aerae vulgaris]]
**Silvanus** in religione Romana fuit deus silvae et ruris. Cultus Silvani Romae et in provinciis  vulgatissmus erat secundo et tertio saeculis. In mythologia Graeca Silenni respondet.

Origo huius dei et nominis eius varie explicatur. Alii ducunt nomen a deo Etrusco *Selvan*; alii a *silva* et suffixo adiectivali -an- (silvanus scilicet "Faunus" vel "Mars"); alii a vocibus *silva* et suffixo -no- "dominus"; tertia coniectura latius accipitur.

## Notae 
## Nexus externi 
Categoria:Dei Romani
Compagnia Cerrulii

**Compagnia Cerrulii**, Italice *Compagnia del Ceruglio*, fuit cohors militium mercenariorum saeculo 14, quae operavit in Tuscia sine conductio. Ea forsit fuit prima a civitatibus libera cohors mercenariorum.

## Historia 
Octingenti Teutonici mercenarii equites, qui in Italia sub Ludovico IV Bavarico descenderant, quia eorum stipendia non recipiebant, a Pisis die 29 Octobris 1328 discesserunt, suburbium Lucae compilaverunt et supra Cerrulium collem castra posuerunt.

Ne civitas Florentiae mercenarios conduceret, Ludovicus vendidit contra florinos 25 milia Actio Vicecomitibus titulum vicarii imperialis Mediolanensis et, florinis attendendo, Marcum Vicecomites obsidem misit Cerrulium. Quia Florentia non videbatur propensa mercenarios conducere et per via florines a Porcaro legato spoliati sunt, Ludovicus Marcum relinquit ac a Pisis discessit. Rursus Pinus Tosae, Episcopus Florentiae ac quipiam cives florentini tractaverunt de stipulatione et die 25 Aprilis 1329 equites capitaneum eorum creaverunt Marcum, qui nunc inimicus Ludovici erat. Sine stipulatione Compagnia Cerrulii descendit Lucam, cum auxilio presidii cepit urbem et liberavit filii Castrucii antecedentis ducis Lucae. Deinde Compagnia territoria civitatis Lucensis spoliabat, incolas necabat ac rebelles delebat.

Civitas Pisarum iunio convocavit Compagniae ut Tarlatinus vicarius Ludovici expulsus sit et ei premium persolvit ob hanc operam. Deinde Compagnia venditavit civitatem Lucensem Florentia contra florinos 80 milia, sed cives florentini non convenerunt de pretium. Pisae obtulit florinos 60 milia ac 13 milia persolvit, sed renuntiavit emptionem quia Florentia adoriebatur, Postremo Gherardinus Spinolae emit civitas Lucensem contra florinos 30 milia die 2 Septembris 1329.

## Notae 
## Bibliographia 
* Michael Mallett, ''Signori e mercenari - La guerra nell'Italia del Rinascimento''. Bononiae: Il Mulino, 2006. ISBN 88-15-11407-6

Categoria:Historia Italiae
Catella

Et Latine, *catella* potest esse diminutivum a catena aut catula ergo: "catenae" vel "canem parvum".
* Puella cum margaritarum catella, clara tabula a Iohanne Vermeer inter annum 1662 et 1665 picta

in Biologia ;

* † *Catella* Healey MCMVIII, genus sunt de Mollusca ostreis, in domo Domini parallelodontidae ;
* *Catella* G. Ålvik MCMXXXIV, genus de Cyanobacteria, in domo Domini Nostocaceae.
Pharmacocinetica

**Pharmacocinetica** est pars pharmacologia substantiarum quae vires in organismis investigat et describit.

Quomodo sive quare corpus animale substantiae respondet, cum specimine "cubiculorum multorum" explicari potest. Communiter quattuor notiones in usu sunt: absorptio, distributio, metabolismus et excretio. Eae ADME immutuuntur, cum aliquando praestante "L" (Liberatio) L-ADME utitur. Hi effectus cum notione pharmacocineticae conectuntur. His in rebus diversae formae transitionis inter liquores et cellulas agunt, exempla sunt: 
* Diffusio passiva: sine energia ("secundum fluxum") 
* per proteina oneraria (Systema classificationis proteinarum onerariae TCDB: 2A) 
* Transitus activus: cum consumptione energiae ("adversus fluxum") 

Cum substantia activa non iam diluta sit, liberatio velocitatem in tali re statuens primo grado erit, at substantiiae inactivae aeque eodem modo momenti sunt. 

## Absorptio 
Absorptio est transitus substantiae liberae per tunicam mucosam (oralem, gastricam, intestinalem, bronchialem exempli causa) sive per cutim ad sanguinem. Definitio alia absorptionem drogae motus de administrationis sito ad *compartimentum centrale* esse dicit.

Si iecur pars transitus est, effectus primi transitus substantiis variis momentum habet. Hoc *metabolismo praesystemico* in iecore illae per primam iecoris transitum suum diminuuntur. Exempla effectus primi transitus sunt imipraminum sive diazepamum.

## Distributio 
*Distributio* subtantiam, simulatque in sanguinem, inter organismi vivis liquores *extra*cellulares et tela cum liquore *intra*cellulari continuo mutari significat. 

## Metabolismus 
Brevi metabolismo substantiarum significatio duplex est: 1. Formatio (anabolismus) substantiae activae ex substantia inactiva, per exemplum: L-DOPA (substantia inactiva) et dopaminum (substantia activa). 2. Dissolutio (catabolismus) substantiae activae ad substantiam inactivam, per exemplum insulinum (substantia activa) in duas partes (inactivas) divitur.

## Excretio 
Magna ex parte excretio per renes fit, minus per faeces. Excretio substantiarum activarum per lac mammarum infantem in periculum adducere possit. Substantiae excretionis sunt ammonia, urea, guaninum, acidum uricum, creatininum creatinumque, corpuscula ketonica, gases intestinales (ut N2, methanum, aquae vapor).

## Valores et signa 
Qualitas pharmacocinetica cuiusdem substantiae  
* accessibilitate biologica [%] (ad absorptionem: fractio substantiae liberae et immutatae, quae post applicationem ad apparatum circulatorium pervenit), 
* initio effectuum [t] (initium temporis effectuum primorum vel secundorum), 
* coniunctione proteinorum [%] (gradus coniunctonis ad proteina oneraria in sanguine) 
* metabolismo [%] (fractiones hepatica et renalis), 
* tempore semivitae biologico t½ [t] (tempore, quod usque ad deminutionem effectuum pharmacologicorum ad dimidium praeterit),  
* modo excretionum ([%]) (urina, faeces)
 
nominari potest.

## Notae 
Categoria:Pharmacologia
Laus Pisonis

***Laus Pisonis*** est panegyricus a poëta ignoto circa annum 40 aerae vulgaris scriptus ad illum Gaium Calpurnium Pisonem qui fortasse anno 65 contra Neronem imperatorem coniuravit. Constat ex 261 hexametris.

Varii philologi poëma ad Calpurnium Siculum et Lucanum ascripserunt, sed haec coniecturae non late acceptae sunt.

## Primi versus 
Hic, exempli gratia, sunt primi versus poëmatis:

Unde prius coepti surgat mihi carminis ordo
quosve canam titulos, dubius feror. Hinc tua, Piso,
nobilitas veterisque citant sublimia Calpi
nomina, Romanas inter fulgentia gentes;
hinc tua me virtus rapit et miranda per omnes
vita modos: quae, si desset tibi forte creato
nobilitas, eadem pro nobilitate fuisset.

## Bibliographia 
* Schmidt, Peter L. "Laus Pisonis". In *Brill’s New Pauly*, 7:307–308. 2016.
* Seel, A. *Laus Pisonis*. Erlangen-Nürnberg: 1969. Apud PHI Latin Texts.
* Duff, J. Wight; Duff, Arnold M. "Laus Pisonis". In *Minor Latin Poets, Volume I*. Loeb Classical Library 284. Cambridge, MA: Harvard University Press, 1934.

Categoria:Litterae Latinae aetatis Imperii
Categoria:Scripta saeculo 1