Rubeacum

[thumb|250 px|Rouffach: deversorium elegans eo ipso loco aedificatum quo steterat [castellum Isemburgum alias Isemburgum arx.]]
250 px|left|thumb|Rouffach: communis tabula
**Rubeacum** (Francogallice **Rouffach**, Germanice **Rufach**, Latine **Rubiacum** et **Rufiacum** et postea **Rubeacum**) est commune Francicum 4'186 incolarum (anno 2021) praefecturae Rheni Superioris et ab anno 2021 Communitatis Europaeae Alsatiae in regione orientali olim Alsatia et a die 1 Ianuarii 2016 Alsatia Campania Arduenna et Lotharingia et nunc ex plebiscito *Grand Est* vocata.
## De nominibus Latinis 
thumb|Forma Rubeaci circa 1570.
In veteribus scriptis inveniuntur Rubiaco (662), Rubac (912), Rubiaca (1098), Rubiacum (saeculo 12) et postremo anno 1215 Rufiacum. Sedecimo saeculo Lycosthenes se Rubeacensem dicebat, Sebastianus Munster "Rubeaquum" urbem in *Cosmographia* nominabat. Nam etymologia popularis hoc nomen e "rubea aqua" ducebat, de qua dubitant eruditi hodierni. Etenim suffixum -acum  nomini hominis subiunctum multorum toponymorum originem praebuitː unde "ager Rubi" significari videtur. Ex phonetica Germanica nomina hoc suffixo instructa litteris -ach vel -ich hodie desinunt, in aliis regionibus Franciae mutationes variae fiuntː Rubiacum  > *Royat* (Avernia) et in regionibus meridionalibus Rubiacum > Robiac. In regionibus septentrionalibus -acum > -y. Ita urbs Helvetica Martiniacum Francogallice *Martigny*, Germanice *Martinach* dicitur. Octavo decimo saeculo adiectivus *Ruffacensis/-e* quoque occurrit

## Geographia 
thumb|Domus "trium dominarum" (saeculum 15).
Vicus extrema planitie sub primis collibus Vosegi montis  situs est, in quibus vineae coluntur - nam caelum siccum et apricum est -, ad rivos Ohmbach et  Lauch confluentes. 15 km Colmaria ad meridiem distat, 28 km a Mulhusia septentrionem versus. Ob modicam incolarum densitatem Rubiacum inter communia ruralia numeratur

Municipia finitima suntː 
* Orschwihr ad meridiem et occidentem
* Westhalten ad occidentem
* Pfaffenheim ad septentrionem
* Niederentzen et Oberentzen et Biltzheim ad orientem
* Munwiller ad meridiem et orientem
* Niederhergheim et Oberhergheim ad septentrionem et orientem
* Gundolsheim ad meridiem
Et Soultzmatt et Osenbach quod fines Rubeacensium in duas partes divisi sunt.

## Historia 
thumb|Horreum frumentarium (*Halle aux blés*) sedecimi saeculi in quo hodie *Museum Baiulae* hospitatur.
Iam aevo neolithico habitabatur ille locus. Sub platea principali (*Place de la République*) vestigia villae Romanae inventa sunt. Deinde Rubiacum fuit una e sedibus regiis stirpis Merovingicae quae ibi castrum Isenbourg aedificavit antequam septimo saeculo a rege Dagoberto II episcopo Argentoratensi Arbogasto donaretur. Fabula narrabat  causam doni fuisse quod episcopus filium regis ad vitam miraculose revocasset. Ita Rubiacum fuit caput episcopalium possessionum in Elisatia Superiore, quae *Mundat Superior* appellabantur. Temporalis potestas penes episcopum Argentoratensem erat quamquam illi fines spiritualiter ad episcopatum Basiliensem spectabant. Simul Rubiacum caput erat baiuliae eiusdem nominis parrochias Westhalten, Soultzmatt, Pfaffenheim, Gueberschwihr, Gundolsheim Orschwihrque comprehendentis.

Inter 1235 et 1288, ibi sedes fuit baiuliae Teutonicae ad Suebiam, Elisatiam Burgundiamque, ordinis Teutonici circumscriptionis. Fuit etiam communitas Iudaica quae vestigia antiquissimae synagogae (saeculo XIII) reliquit. Iam quarto decimo saeculo male mulcata et expulsa est. Tum aedificium ad alios usus conversum est.

Septimo decimo saeculo triginta annorum bello incolae magna damna a Sueciis acceperunt qui oppidum vastaverunt. Postquam Elisatia Franciae concessa est (1648; Foedus Westphalicum) episcopus Argentoratensis *Mundat* amisit. At anno 1674/75 novum bellum inter Brandenburgicos et Francogallos Ruffacenses oppressit. Anno 1909 valetudinarium psychiatricum homines aegros e toto Rheno Superiore recipiens inauguratum est.  Duo bella mundana Rubiaco magnam partem pepercerunt et hodie oeconomia viticultura et turismo nititur.

## De praecipuis monumentis 
thumb|Ecclesia Sancti Arbogasti.
Inscripta sunt catalogo monumentorum historicorum tuendorumː
* **Ecclesia Assumptionis Nostrae Dominae** alias **Sancti Arbogasti** est ecclesia Gothica magnam partem saeculorum XIII et XIV (non enim semel aedificata est) cuius praecipuus architectus et sculptor notus fuit Woelflin qui fronti operam dedisse creditur. Duo absidiola ad priorem ecclesiam Romanicam referuntur. Siquidem illa prior ecclesia undecimi saeculi eisdem dimensionibus fuit, ut vulgo putatur, atque ecclesia posterior tum illo tempore secundum locum magnitudine in Elisatia obtinebat post cathedralem Argentoratensem. [Imagines apud Wikimedia](https://commons.wikimedia.org/wiki/%C3%89glise_Notre-Dame-de-l%27Assomption_(Rouffach)?uselang=fr).
* **Horreum frumentarium** (*Halle aux blés*) sedecimi saeculi in quo hodie *Museum Baiulae* (*Musée du Bailliage*) hospitatur.
* **Strigarum turris** (*Tour des sorcières*) una e turribus urbanorum moenium fuit. Partem inferiorem rotundam ad saeculum 13, partem superiorem quadratam ad saeculum 14 referunt. Diu vicem carceris absolvit. Ita nominata est quia feminae malarum artium accusatae ibi claudebantur ante supplicium.
* **Curia municipalis vetustior** (1581).
* **Ecclesia conventus Recollectorum**  (a saeculo 13 ad saeculum 18)ː ineunte sedecimo saeculo schola praeclara ibi fuit cuius discipuli maxime illustres fuerunt humanistae Conradus Pellicanus, Conradus Lycosthenes, Sebastianus Munster, historicus Maternus Berler...
* **Domus privatae** a saeculo 15 ad saeculum 17.
* **Synagogae** vestigia saeculi 13.

## Demographia 
Recensio  incolarum his duobus proximis saeculis fuit haecː

* 1793ː 4 080.	1800ː 3 292.	1806ː 4 181.	1821ː 4 099.	1831ː 3 979.	1836ː 3 874.	1841ː 3 349.	1846ː 3 879.	1851ː 3 630.
* 1856ː 4 017.	1861ː 3 917.	1866ː 3 547.	1871ː 3 614.	1875ː 3 467. 	1880ː 3 691.	1885ː 3 487 	1890ː 3 225.	1895ː 3 057.
* 1900ː 2 890.	1905ː 2 916. 	1910ː3 785.	    1921ː 3 748.    1926ː 4 182.	1931ː 4 261.	1936ː 4 452	    1946ː 4 436 	1954ː 4 582
* 1962ː 4 781.	1968ː 5 053.	1975ː 4 768.	1982ː 4 615.	1990ː 4 303.	1999ː 4 187.	2005ː 4 491.	2010ː 4 574.	2015ː 4 505. 2018ː 4 417

## Illustres cives
### Nati 
[thumb|Strigarum turris [Curia municipalis|domui communali (1581) adposita.]]
*Conradus Pellicanus, theologus
*Conradus Lycosthenes, humanista
* Franciscus Iosephus Lefebvre (1755-1820), marescalcus imperii sub Napoleone I.

## Notae 
## Plura legere si cupis 
* *Beiträge zur Geschichte der Stadt Rufach*  gesammelt und herausgegeben von Theobald Walter. Rufach, 1900-1913. Tria volumina.
* Denis Crouan, *Rouffach : des origines à nos jours*, Société d'histoire et d'archéologie du bailliage de Rouffach, 2017
* Michel Feugère, "Stylet inscrit de Rouffach (Haut-Rhin)", *Gallia*, 2000ː 227-229
* Theobald Walter, "Das Minoritenkloster zu St. Katharina in Rufach" in *Zeitschrift der Gesellschaft für Beförderung der Geschichts- Altertums- und Volkskunde von Freiburg*, 1906/07ː 14–65 
* *La Société d"histoire de Rouffach* (Societas historiae Rubeacensis) libros et annuaria periodica publicat: catalogus.

* Index communium praefecturae Rheni Superioris

## Nexus externi 
* Rouffach pagina interretialis
* 
* De hoc communi apud Cassini

Categoria:Communia Praefecturae Rheni Superioris
Categoria:Loci habitati praefecturae Rheni superioris