Ioannes Lockius

**Ioannes Lockius** (natus in vico Wrington Angliae die 29 Augusti 1632; Londinii mortuus die 28 Octobris 1704) fuit philosophus Anglicus, praecipueque princeps inter empiricos sapientes Britannicos, immo vero ipse pater empirismi et sensualismi fuse habetur.

## De vita 
Ioannes Lockius adulescentiam in perniciosis turbidisque vixit temporibus Belli Civilis Anglici ac regis Caroli I capitis publicae amputationis. Iuvenis Londinii apud scholam Westmonasteriensem educatus, se totum in litteras et medicinam in Aede Christi universitatis Oxoniensis abdidit, et tricensimum et quintum annum agens ad publicam rem vehementer accessit cum nobili patrono Antonio Ashley (comite Shaftesbury futuro). Franciam nihilominus anno 1676 petivit: ibi usque in 1679 degebat. Lutetiae et Montepessulano habitavet; bis per regiones meridianas iter fecit observationesque de agricultura et oeconomia ad Shaftesbury dicavit. Quo anno 1682 damnato de proditione contra Carolum II regem, ipse Lockius mox inculpatus est. Ambo igitur in Angliam fugere coacti sunt, quam ob rem, Shaftesbury in Nederlandia anno insequenti mortuo, Lockius prudentius in idem regnum voluntarium consciscere exsilium esse putavit, ubi usque in annum 1688 moravit. Ipso anno impigre fecit ut Gulielmus de Orania expeditionem contra Iacobum II susciperet, quae mense Novembri anno 1688 evenit. In Angliam philosophus revertit, et a reditu suo usque ad mortem magnam operam et laboriosam scientiae et modo philosophandi scribendique maxime tribuit. Animam aegrotus domi suae emisit, septuaginta duos annos natus.

## De philosophia 
### De ideis et de cogitatu 
Lockius, pater Empirismi, "ideas" (notiones) originem trahere primam tantum ab experientia putabat, id est ab inertia mentis erga verum. Quod veritas esse interior (videlicet ad intellectum pertinens) potest aut exterior (pertinens ad naturalia et tactilia omnia), "ideae" igitur ab his proventae modibus veritatis esse possunt aut ideae sensus, quotienscumque ab experientia exteriori perveniunt aut ideae meditationis si ab animi sensibus orientur. Ambo tamen haec idearum genera ad simplices illas attinent. Mens autem non tantum iners sed simplices ideas componere inter sese atque coniungere quit creando idearum multitudinem compositarum infinitam. Ista in multitudine inveniri possunt tria genera primaria:
* **Modi**, id est ideae infinitae et a sensibus sevocatae (e.g., amor, quadratum, misericordia, etc.);
* **Essentiae** vel **substrata** vel **substantiae,** videlicet ideae quae existunt at quorum percipi solum signa propriaque (e.g. homo, ignis, lignum, etc.);
* **Rationes**, hoc est exitus a comparationibus plurimarum idearum habiti, nexu mentis quodam inter istas imposito. Qua de re rationes sunt ideae haud necessarie certae sed vere verisimiles quidem (e.g. similitudo et dissimilitudo, causa et effectus).

Sensus scientiae est tribus modibus habitus quoniam experientia tantum ipsi sensui adfert cognoscibilia. Est mens, nec experientia, quae concordiam aut idearum oppositionem inter se intellegit, immo proximae scitu. Hic sciendi modus certissimus atque firmissimus ad hominem est vocatusque *perspicuus.* Tamen interdum modus sciendi esse *demonstrativus* potest, id est isti necesse est quasdam intermedias ideas *probationes* vocatas invenire veritatis, aut potius modi sciendi *perspicui* ostentandi gratia.

Est autem scientia quaedam certa tribus ordinibus dividua:
* Scientia sui: cum homo cogitet de rebus dubitetque, percipi potest essentia ipsius et natura, de quibus non oportet dubitare (ipsa sunt praecepta philosophi Francici Renati Cartesii).
* Scientia Dei: adfirmat Lockius nihil nihil efferre posse. Qua de re, si quidquid sit, id referendum ad quoddam superius est; cum non fieri potest ut revertat quis cogitans ad sempiternum, est considerandus quidam Deus aeternus, omnipotens, omnisciens, cum omnium intellegentiarum et rerum causa esset.
* Scientia rerum: unus modus rerum sciendarum est in experientia. Sensus facultatesque hominum non tam eludere ipsos homines possunt. Quam ob rem esse fides in viribus humanis debet ad tactilia exterioraque comprehendenda mente.

### De re publica 
Politica de contractu sociali ac rectionem cum consensum pupuli apud ius quod alienari non potest affirmavit. Quod origo Declaratio Libertatis Civitatum Americae Foederatarum facta est.

## Opera maiora 
* 1689: *A Letter Concerning Toleration* (Litterae de toleratione)
** 1690: *A Second Letter Concerning Toleration* (Secundae litterae de toleratione)
** 1692: *A Third Letter for Toleration* (Tertiae litterae pro toleratione)
* 1689: *Two Treatises of Government* (Duo tractatus de re publica)
* 1690: *An Essay Concerning Human Understanding* (Progymnasma de intellectu humano)
* 1691: *Some Considerations on the Consequences of the Lowering of Interest and the Raising of the Value of Money* (Quaedam contemplationes de consecutionibus faenoris deminuendi et pretii pecuniae augendi)
* 1693: *Some Thoughts Concerning Education* (Quaedam cogitationes de educatione)
* 1695: *The Reasonableness of Christianity, as Delivered in the Scriptures* (Ratio Christianismi, sicut in Scripturis traditur)
** 1695: *A Vindication of the Reasonableness of Christianity* (Vindicatio rationis Christianismi)

## Notae 
## Bibliographia 
; Editiones operum selectae
* 1823 : *The Works of John Locke: a new edition, corrected*. 10 voll. Londinii: Tegg, 1823 vol. 1 2 3 4 5 6 7 8 9 10
* 1953 : 
* 1993 : David Wootton, ed., *John Locke: Political Writings*. Londinii: Penguin Books, 1993 
* 1997 : Mark Goldie, ed., *John Locke: Political Essays*. Cantabrigiae: Cambridge University Press, 1997 

; Eruditio
* Anstey, Peter R., ed. 2003. *The Philosophy of John Locke: New Perspectives*. Londinii: Routledge. ISBN 0-415-31446-1 .
* Ashcraft, Richard. 1986. ''Revolutionary Politics & Locke's Two Treatises of Government.* Princeton: Princeton University Press.
* Ayers, Michael R. 1991. *Locke: Epistemology & Ontology*. Londinii: Routledge.
* Bailyn, Bernard. 1992, 1967. *The Ideological Origins of the American Revolution.* Harvard University Press.
* Brocker, Manfred. 1995. *Die Grundlegung des liberalen Verfassungsstaates: Von den Levellern zu John Locke.'' Freiburgi: Alber. ISBN 3-495-47807-8.
* Cohen, G. A. 1995. 'Marx and Locke on Land and Labour', in his *Self-Ownership, Freedom and Equality*.* Oxonii: Oxford University Press. 
* Cox, Richard. 1960. *Locke on War and Peace*.* Oxonii: Oxford University Press. 
* Chappell, Vere, ed.. 1994. *The Cambridge Companion to Locke*. Cantabrigiae: Cambridge University Press. 
* Dunn, John. 1984. *Locke*.* Oxonii: Oxford University Press. 
* Dunn, John. 1969. *The Political Thought of John Locke: An Historical Account of the Argument of the "Two Treatises of Government"*. Cantabrigiae: Cambridge University Press. 
* Euchner, Walter. 1969. *Naturrecht und Politik bei John Locke.* Francofurti: Suhrkamp Taschenbücher Wissenschaft 280, Francofurti ad Moenum. ISBN 3-518-07880-1.
* Euchner, Walter. 2004. *John Locke zur Einführung''. Hamburgi: Junius-Verlag. ISBN 3-88506-600-9.
* Falk, Francesca. 2011. "Postkoloniale Perspektiven auf die politische Philosophie: Thomas Hobbes' horror vacui und John Lockes leeres Land". In *Tierische (Ge)Fährten: Historische Anthropologie* 19(2):292–310.
* Fechtner, Eduard. 2003. *John Locke’s "Gedanken über Erziehung."* Schutterwald iuxta Badeniam: Wissenschaftlicher Verlag. ISBN 978-3-928640-43-5.
* Hudson, Nicholas. 1997. John Locke and the Tradition of Nominalism. In *Nominalism and Literary Discourse,* ed. Hugo Keiper, Christoph Bode, et Richard Utz, 283–299. Amstelodami: Rodopi.
* Macpherson, Crawford B. 1962. *The Political Theory of Possessive Individualism: Hobbes to Locke.* Oxonii: Oxford University Press. 
* Macpherson, Crawford B. 1990. *Die politische Theorie des Besitzindividualismus: Von Hobbes zu Locke*. Francofurti: Suhrkamp. ISBN 3-518-27641-7.
* Marshall, John. 1994. *John Locke: resistance, religion and responsibility*. Cantabrigiae: Cambridge University Press. 
* Moseley. Alexander. 2007. *John Locke: Continuum Library of Educational Thought.* Londinii: Continuum. ISBN 0-8264-8405-0.
* Pangle, Thomas. 1988. *The Spirit of Modern Republicanism: The Moral Vision of the American Founders and the Philosophy of Locke* Sicagi: University of Chicago Press.
* Parry, Geraint. 1978. *John Locke.* Londinii: Routledge .
* Robinson, Dave, et Judy Groves. 2003. *Introducing Political Philosophy.* Icon Books. ISBN 1-84046-450-X.
* Rousseau, George S. 2004. *Nervous Acts: Essays on Literature, Culture and Sensibility.* Palgrave Macmillan. ISBN 1-4039-3453-3.
* Strauss, Leo. 1953. *Natural Right and History.* Sicagi: University of Chicago Press.
* Strauss, Leo. 1958. "Locke's Doctrine of Natural Law". *American Political Science Review* 52:490–501.
* Strauss, Leo. 1989. *Naturrecht und Geschichte*. Francofurti ad Moenum: Suhrkamp. ISBN 3-518-27816-9.
* Thiel, Udo. 1990. *John Locke: mit Selbstzeugnissen u. Bilddokumenten.* Reinbek: Rowohlt. ISBN 3-499-50450-2.
* Tully, James. 1980. *A Discourse on Property: John Locke and his Adversaries.* Cantabrigiae: Cambridge University Press. ISBN 0-521-22830-1.
* Vaughn, Karen Iversen. 1980 . *John Locke: Economist and Social Scientist*. Chicagine: Chicago University Press .
* Waldron, Jeremy. 2002. *God, Locke and Equality.* Cantabrigiae: Cambridge University Press. ISBN 0-521-89057-8.
* Woolhouse, Roger. 2009. *Locke: A Biography.* Cantabrigiae: Cambridge University Press. ISBN 978-0-521-74880-3 .
* Yolton, J. W., ed. 1969. *John Locke: Problems and Perspectives.* Cantabrigiae: Cambridge University Press.
* Uzgalis, William. 2001/2018. "John Locke." In: *Stanford Encyclopedia of Philosophy.*
* Zuckert, Michael. *Launching Liberalism: On Lockean Political Philosophy.* Lawrence Kansiae: University Press of Kansas. ISBN 0-7006-1174-6.

; Periodica
* *Locke Studies: An Annual Journal of Locke Research.* 2002-. Opera academica de Ioanne Lockio quotannis divulgata.

* Contractus socialis
* Georgius Berkeley
* David Hume
* Ius resistendi
* Liberalismus
* 7010 Locke


Categoria:Aevum illuminationis
Categoria:Auctores Anglici
Categoria:Deistae
Categoria:Epistemologi
Categoria:Ontologi
Categoria:Philosophi Angliae
Categoria:Philosophi linguae
Categoria:Scriptores Angliae
Categoria:Socii Regalis Societatis Londiniensis
Categoria:Alumni Universitatis Oxoniensis
Categoria:Alumni Collegii Westmonasteriensis