open-index/open-wikipedia-markdown huggingface dataset:
Proteina

thumb|Quattuor structurae proteinorum: structura primaria, secundaria (vel lamina vel helix), tertiaria, quaternaria.
**Proteina** () vel **polypeptide** (, nom. pl. -ia) est quodlibet e permultis compositis organicis molecularum polymericarum acidorum aminicorum (F.Ch.: H3N-CH-COO-) modo quinquaginta (et plura quaelibet) vinculis peptidicis confectis.  

Vinculum peptidicum oritur, cum radicale hydrogenicum aminicum (-H) se radicali hydroxylico (OH) aquae moleculam expellens iungit; vide figuram infra.

       H     O  H   R'   O
       |    //  |   |   //
 H3N - C -  C - N - C - C - O + H2O        
       |            |
       R            H

Proteinae in cellulis duobus muneribus (structuralibus agentibusve catalyticis) funguntur. Quamobrem maxime necessariae sunt proteinae vitae. Varietas proteinarum est ex ordine radicalium aminicorum in catena peptidica, et quantitate uniuscuiusque horum radicalium. Ergo, omnis cellula suo RNA et DNA utitur ut bene suas res gerat et DNA duplicationis vi se perpetuet. 

Proteinae, quae cum cellulis corpusculisve aliis per *agglutinationem* aggregantur, *agglutininae* nominantur.

## De origine nominis 
*Proteina* est forma Latina deducta ex vocabulo Francogallico *protéine* a G. J. Mulder ficto. Praecepit enim Mulder Graecum adiectivum, q.e.  'primarius', huic vocabulo subesse. Vide quoque nomen Graecum proteinae, πρωτεΐνη.

## De quattuor proteinarum structuris 
Proteinis describendis quattuor structurae gradus vulgo considerantur. Structura primaria est aminoacidorum sequentia ita ut ex ARN traductione oritur. Structura secundaria sunt certae formae in quas catenae partes sponte struantur ut helices α et foliola β. Structura tertiaria quomodo tota catena se replicet spectatː ita sunt aliae proteinae globosae, aliae fibrosae. Structura quaternaria fit cum plures catenae peptidicae coniunguntur ad proteinam agentem efficiendam, sive omnes catenae eaedem sint sive varientur. Ita haemoglobinum heterotetramerum esse dicitur quia e quattuor (*tetra*-) partibus (-*merum*) constat quae dissimiles inveniuntur (*hetero*)ː sunt enim duae catenae alpha et duae catenae beta in hac proteina. Nonnumquam pars non proteica additur ut haeme in haemoglobina quod oxygenum ligat et moleculae muneri necessarium est.

*Actinum
*Aminoacidum
*Anticorpus
* Apparatus Golgianus
* C-Fos
* Canalis ionticus
* Ceratinum
* Corpusculum Leweyi
* Collagenum
* DNA
* Enzymum
* Glycoproteinum
* Myosinum
* Proteina tau
* Proteostasis
* Receptorium proteino G copulatum
* RNA
* Signum transductus
* Substantia P
* Tubulinum
* Ubiquitinum
* Vitaminum

## Notae 
Categoria:Biochemia
Categoria:Biologia molecularis
!
Potentia hydrogenii

**Potentia hydrogenii** (abbreviatio **pH**) vel **pondus hydrogenii** est numerus qui statum aquae indicat, utrum basicum aut acidum sit.

## Definitio 
thumb|upright=0.8|Potentia Hydrogenii (Anglice).
Potentia hydrogenii est logarithmus basi decem concentrationis protonium in aqua multiplicatus cum –1. Quia protona in solutione aquea ad moleculam aquae adducta, non libera, sunt, concentratio qua uti oportet est iontium hydroniorum, qua
:pH = - \log [ H_3O^{+}]
 
Similiter potentia hydroxidi pOH calculari potest: 
:pOH = - \log [ OH^{-}]

Quia in aqua constans aequilibrii aquae efficit ut productum concentrationum horum iontium 10-14 aequet, conexus inter pH et pOH demonstratur esse
:pH + pOH = 14 
qua calculari aequivalenter postest: pH = 14 - pOH vel pOH = 14 - pH.

## Acidus aut alcalinus 
* Liquor est acidus cum eius pH est infra septem.
* Liquor est basicus cum eius pH est supra septem.
* Liquor est neutralis cum pH aequat septem.

### Exempla 
* Pila autocinetica: pH = 0–1;
* Acetum: pH = 3–4
* Coffeum: pH = 5
* Aqua destillata: pH = 7
* Aqua marina: pH = 8
* Ammonia: pH = 11 
* Potassa: pH = 13–14

## Notae 
Categoria:Chemia
Proton

() (littera minore *p* sive *p+* indicata) est particula subatomica ex tribus quarcis facta, scilicet e duobus quarcis *u* unoque quarco *d*. Ergo habet onus electricum +1e (onus elementarium). Massa singularis protonis mp est 1.672&thinsp;622 x 10-27kg.

Cuique atomo unus vel plus protonum sunt, pernecesse sunt integritatis nuclei. Numerus atomicus Z est protonum numerus in atomi nucleo, quodque elementum destinans. De consuetudine, numerus atomicus latere sinistro et infero symboli elementi scribitur, ut:
: (atomo carbonii C numerus 6 est = 6 protones; 12 est summa protonum et neutronum)

Si electron ex hydrogenio evadit, nucleus nudus est et solum ex protone consistit. Ergo cationum hydrogenii (H+) etiam proton nominatur.

Inveniuntur protones in vento solari, radiatione cosmica (extrasolari et solari).

Praeterea exstat *antiproton* onere electrico negativo -1e.

## Natura protonis 
Proton est fermion particula elementaris, ex quarcis tribus compositum. Numeri *obliqui* (≥3) causa proton obiter etiam est baryon.

## Historia 
Anno 1815 Anglicus chemicus Gulielmus Prout atomum hydrogenii unicam particulam fundamentalem esse postulabat. Anno 1886 physicus Eugenius Goldstein de *radiatione forma nondum investigata* scripsit. Denique anno 1919 Ernestus Rutherford (*pater physicae nuclearis*, Praemium Nobelianum chemiae 1908) protonem ex atomo nitrogenii eiectum observavit et notionem protonis usus est.

## Notae 
* Systema periodicum

## Nexus externi 
* Notationes elementorum 
* Protonis massa 

Categoria:Chemia
Categoria:Particulae elementares
Particula elementaris

[thumb|upright=1.2|Particulae elementares in [Theoria Canonica|Theoriā Canonicā comprehensae. Tabula Anglice signata.]]

, vel puriore Latinitate , vel , in physicā particularum est particula subatomica substructurā carens, scilicet, ex aliis particulis non constans.—et boson Higgsianus), qui plerumque sunt “particulae vis”,  inter fermiones mediantes. Subatomicae atomi partes primitus ineuntibus annis 1930 (electron et proton iuxta cum photone, radiationis electromagneticae particulā) identificae sunt.

Viā theoriae quanticae, protones et neutronnes quarca (quarca sursum et quarca), nunc particulas elementares putata, continere inventi sunt. Et intra moleculam, electronis  tres (onus, vertigo, orbitale) viā  in  tres (, , ) separari potest. Nihilominus, electron liber (scilicet, nullum nucleum atomicum circumvolitans et ergo orbitali motū carens) indivisibilis apparet et particula elementaris putatus manet. Multae ulteriores elaborationes et theoria , inclusā populari supersymmetriā, numerum particularum elementarium duplicaverunt cum hypothesi ut singulae notae particulae cum singulis umbraticis  multo massiviore consocientur, quamquam tales supersodales omnes irreperti manent. Interea, boson elementaris gravitatem medians, graviton, hypotheticus manet.

Olim physici habebant particulas elementares esse omnes istas particulas subatomicas:
* Proton (positivus, in nucleo)
* Neutron (neutralis, in nucleo), et
* Electron (negativus, circum nucleum movens)

In hodiernā Theoriā Canonicā autem physici credunt protones et neutrones ex quarcis componi et ad minimum sedecim (vel duodeviginti) particulas elementares fieri:
* Sex leptones
* Sex quarca
* Quattuor bosones adferentes vires fortes, debiles, et electricas;
et fortasse etiam
* Boson Higgsianus
* Graviton
* Hadron
* Tachion

## Adumbratio 
Omnes particulae elementares aut bosones aut fermiones sunt. Haec genera suā  distinguuntur: fermiones  et bosones  oboediunt. Quorum vertigo viā  discriminatur: cum  fermionibus et numero integro bosonibus.

In Theoriā Canonicā, particulae elementares praedictivae utilitati  repraesentantur. Quamquam Theoria Canonica optime successit, haec microcosmo circumscribitur omissam propter gravitatem et aliquae parametra ad arbitrium addita, sed non explicata sunt.

## Notae 
* Generatio (physica particularum)
* Physica particularum elementariarum

Categoria:Particulae elementares
!
Pulvis

thumb|Pulvis domesticus.
**Pulvis**  in particulis minimis sub magnitudine harenae consistit. Si crystallum sive harenam conteris, pulverem habes. Dimetiens particulae pulveratae minus quam 500 µm plerumque est.

## De etymologia 
***Pul**vis* eiusdem radicis esse videtur ac ***pul**mentum* et ***pul**pa*, sed singula non liquent. Si cum ***pol**line* et ***pal**ea* coniungitur, aliis verbis ex linguis Indoeuropaeis (ut Sanscrita *palāvaḥ*; Lettonica *pelus* 'paleae') assumptis fortasse in radicem PIE **pel-* pervenimus, quae progeniem et verborum et significationum copiosam numerat. Itaque accidit, ut etymologia ab Isidoro animo concepta non omnino a fide abhorreat.

## Quid de pulvere in Bibliis Sacris dictum sit
* Genesis 3.19: "In sudore vultus tui vesceris pane, donec revertaris in terram de qua sumptus es: quia pulvis es et in pulverem reverteris."
* Psalmus 1.4: "[Impii erunt] tamquam pulvis quem proiicit ventus a facie terrae."

* Allergia
* Vatillum
* Vicipaedia:Glossarium chemicum

## Notae
## Bibliographia
* Amato, Joseph A .2001. *Dust: A History of the Small and the Invisible.* Berkeleiae: University of California Press. ISBN 0-520-23195-3.
* Holmes, Hannah. 2001. *The Secret Life of Dust.* Wiley. ISBN 0-471-37743-0.
* Steedman, Carolyn. 2002. *Dust.* Mancuniae: Manchester University Press. ISBN 978-0-7190-6015-1.

## Nexus externi
Categoria:Chemica
Pythagoras

**Pythagoras** (Graece ) astronomus, philosophus et mathematicus Graecus fuit, natus in Samo anno 570 a.C.n., mortuus Metaponti 500 a.C.n.. Pythagoras sententiam notissimam concepit.

## Vita
Propter penuriam certorum notitiarum et fictionem fabulae fictae et discrepantiam traditarum narrationum, multa indicia vitae sui in litteris scientiae addubitatum sunt. Status praesens est: Pythagoras natus est circa 570 a.C.n. filius Mnesarchi, qui vixit in insula Samo et proximum vero negotiator fuit. Pherecydes Syrius philosophus doctor Pythagorae saepe appellatur. Placitam religiosam Pythagorianam ex Orphismo creavit, quae doctrinas Platonis et Aristotelis penitus movit.

## Scripta Pythagorae tributa
Temporibus posterioribus multa praecepta, nonnulla etiam opera in formam librorum reducta, Pythagorae tributa sunt.
* Liber de mirabilibus plantarum (aliter Cleemporo tributus) citatur:
** Plinius, *Naturalis historia* 20. 78, 101, 134, 185, 192, 219, 236; 21.109; 24.116, et praecipue 24.156-160; 25.13 (citatur etiam in argumentis octo librorum 20-27).
** *Geoponica* 2.35.6, 8.42.
** Nomina magica seu specialia plantarum, Pythagorae et "prophetis" tributa, inter glossas in Dioscoridem et pseudo-Apuleium recitantur.
* Liber de scilla:
** Plinius, *Naturalis historia* 19.94.
* Liber aut praecepta Pythagoricorum:
** Plinius, *Naturalis historia* 22.20.
** *Geoponica* 12.13.2.

## Fontes
* Ovidius libro quinto decimo Metamorphoseon 61-478.
* Plato, *Politia* 600b

## Editiones
* Pythagoras philosophus, *Aurea verba*, in: *Index eorum, quæ in hoc libro habentur: Iamblichus de mysteriis Aegyptiorum, Chaldæorum, Assyriorum, et alia opuscula*, Aldus, Venetiis 1497.editio digitalis

## Notae 
## Bibliographia 
* Marcel Détienne, "La cuisine de Pythagore" in *Archives de Sciences Sociales des Religions* vol. 29 (1970) pp. 141-162

*Musica universalis
*Numeri amicabiles
*Poculum Pythagorae
*6143 Pythagoras

## Nexus externi 
Categoria:Nati saeculo 6 a.C.n.
Categoria:Mortui saeculo 6 a.C.n.
Categoria:Incolae Sami
Categoria:Mathematici Graeci antiqui
Categoria:Philosophi Graeci
Categoria:Philosophia mathematicae
!
Pollen

**Pollen** (-inis, n.) vel **pollis** (-inis, c.) est farina subtilis. In plantis pollen dicitur pulvis in anthera staminis, quod est masculina florentium plantarum pars. Pollen certarum plantarum fons allergiae est.

## Pinacotheca 

Fasciculus:Arabis voch1-1.jpg|*Arabis voch*
Fasciculus:Arabis voch1-2.jpg|*Arabis voch*
Fasciculus:Arabis voch1-4.jpg|*Arabis voch*
Fasciculus:Malva sylvestris1-1.jpg|*Malva sylvestris*
Fasciculus:Helianthus annuus pollen 1.jpg|*Helianthus annuus*
Fasciculus:Ipomoea purpurea pollen.jpg|*Ipomoea purpurea*
Fasciculus:Lilium auratum - pollen.jpg|*Lilium auratum*
Fasciculus:Oenothera fruticosa pollen01.jpg|*Oenothera fruticosa*

*Corbicula
*Palynologia
*Trochilidae

## Bibliographia
*Davis, Owen. 1999. Palynology: Pollen. Department of Geosciences, University of Arizona. 
*Simpson, Michael G. 2011. *Plant Systematics.* Academic Press. ISBN 978-0-08-051404-8. Google Books.
*Singh, Gurcharan. 2004. *Plant Systematics: An Integrated Approach.* Science Publishers. ISBN 978-1-57808-351-0. Google Books.

## Nexus externi 
Categoria:Botanica
Categoria:Palynologia
Petroleum

**Petroleum** est saxi oleum, hydrocarboneum liquidum densum bituminis, quod inter principales fomes fossiles id est olea incendiaria  numeratur et fodiendo obtinetur. Petroleum ad propellandum vehiculum adhiberi aut destillari potest ad extrahendum paraffinum et naphtha et benzenium et ceroleum et alia.

## Etymologia 
Vocabulum petroleum, id est "oleum petrae", sc. discernendi causa ab oleo arboreo, primum in libris Anglicis saeculi decimi forma *petraoleum* reperitur, quod vocabulum Latinum antiquitatis aequae indicare videtur.

Oleum petrae Graeci antiqui sub nomine *naphtha* (graece ) vel *naphthas* () vel *Medeae oleum* () noverant.

## Destillatio fractionalis 
[thumb|**Oleum crudum**, id est petroleum, potest seiungi per destillationem fractam unde columna frangens obtinetur. Pars summa columnae altiorem [Punctum ebullitionis|gradus fervidum habet partibus inferioribus.]]
Per destillationem petroleum in multas fractiones dividitur, quarum frequenter sunt:
* petroleum laeve vel benzinum, quod inter temperaturas 373K et 493K vaporisatur.
* petroleum medium, quod est petroleum verbo sensu, usum in lucerna, inter temperaturas 523K et 673K vaporisatur.
* petroleum medium, vel oleum Dieselianum, quod inter temperaturas 673K et 723K vaporisatur.

* Harena bituminosa
* Navis petrolearia
* OPEC
* Plastica (materia)
* Procuratio energiae internationalis

## Nota 

Categoria:Olea
Categoria:Inventiones Angliae
Categoria:Inventiones Sinarum
Microprocessorium

**Microprocessorium** est structura circuitus integratus vel machina computatralis quae operationes electronicas perfungi potest.

* Computatralia
** Procestrum princeps est pars computatri quae operationes fungitur et regit.
** Coprocestrum est procestrum auxiliare.
*** Coprocestrum mathematicum operationes mathematicas perfungitur.
*** Procestrum graphicum picturas facit.
** Procestrum verborum est programma scribendi, exempli gratia LibreOffice, Tex, StarOffice, WordPerfect, Microsoft Word.

## Notae 
## Bibliographia 
* Daintith, John, et Edmund Wright. 2014. Microprocessor. In *A Dictionary of Computing*. Ed. 6a. Oxoniae: Oxford University Press.

*Artificiale neuronum rete
*Porta logica

## Nexus externi 
* "How Microprocessors Work" apud *HowStuffWorks* 
* "Microprocessors" apud *Intel Education: The Journey Inside* 

Categoria:Informatica
Categoria:Technologia
Procestrum princeps

[thumb|Quamquam hodie procestrum princeps est [circuitus integratus, computatra prisca maiora fuerunt. Hoc est *Whirlwind* (sc. "Turbo," quod celerius fuit quam alia huius temporis computatra), anno fere 1952 factum in MIT, nunc in Museo Scientiae, Bostoniae.]]
**Procestrum princeps** est pars computatri, quae operationes agit et regit. Sedet in tabula materna.

Partes principis procestri sunt:
* pars arithmeticum 
* pars gubernans 
* pars memoriale intermedia
* pars datorum repositorii

Procestri principis partium multi facti sunt, sed praesenti circuli electronici integrati sunt. Sunt multa genera:
* Zilog
** Zilog Z80, similis Intel 8080 et 8085. Basis computatrorum Sinclaris, TA PC, Tandy TRS80, Commodore 128, Amstrad etc.
* IBM
** IBM PowerPC 750 (G3), 970 (G5) (Mac OS, Linux)
* Intel
** Intel 4004, primus processor circuli electronici integrati
** Intel 8008, octo bit, systema operandi CP/M et alia
** Intel 8080 et 8085, octo bit, systema operandi CP/M et alia
** Intel 8088, sedecim bit internalis, octo bit externalis. Basis primi computatri IBM. MS-DOS
** Intel 8086, sedecim bit, CPM/86 et MS-DOS
** Intel 80186 (mendosus), 80286 sedecim bit CPM/86, MSDOS et Minix
** Intel 80386, 80486 triginta duo bit (Linux, Windows)
** Intel Pentium I, II, III, IV (Linux, Windows)
** Intel Core 2 Duo, Core i5 et i7 (Mac OS X, Windows)
** Intel Itanium sexaginta quatuor bit (HP-UX) 
* MOS Technology
** MOS Technology 6502
* Motorola
** Motorola 6800, octo bit
** Motorola 6803, octo bit, processor computatrorum Matra Alice et Philipps VG 5000
** Motorola 6809, octo bit, processor computatrorum Thomson TO7, MO5, TO7/70 
** Motorola 6502, octo bit, processor primo Applensis, CBM, Atari etc.
** Motorola 68000, 68XXX (AmigaOS, TOS, Mac OS, SunOS)
** Motorola PowerPC G4 (AmigaOS, MorphOS, Mac OS, Linux, AIX)
* SPARC (Scalable Processor ARChitecture)
** SPARC versio ab septimus ad octavus (vel SuperSPARC/hyperSPARC), triginta duo bit, processor computatrum Sun-4 (Solaris)  
** UltraSPARC (vel SPARC versio novus), sexaginta quatuor bit, processor computatrum Sun/Oracle (Solaris) 
* MIPS 
** MIPS R4000, triginta duo bit, RISC, processor computatrum Silicon Graphics (IRIX) et Bull (RISC OS)
* Alpha
** Alpha AXP, sexaginta quatuor bit, processor computatrum Digital Equipment Corporation (OpenVMS, OSF/1, Tru64 UNIX)
* ARM 
* ARM versio ab primo ad septimus, triginta duo bit processor telephonorum (Android,iOS) 
* ARM versio ab octavus, sexaginta quatuor bit
* Hitachi H8
* Hewlett-Packard PA-RISC (HP-UX) 
  

* Apparatus arithmeticus et logicus
* Apparatus computatralis
* Microprocessorium

## Notae
## Bibliographia
*Kuck, David. 1978. *Computers and Computations.* Vol. 1. Novi Eboraci: John Wiley & Sons. ISBN 978-0471027164.

Categoria:Apparatus computatralis
Categoria:Informatica
Categoria:Technologia digitalis
Categoria:Elementa electronica
Quattuordecim

est numerus naturalis secundum 13 et sub 15, cuius factorizatio est 2 × 7.

14
Categoria:Numeri naturales
Quattuor

[thumb|Quattuor [mus|mures]]
**4** est numerus quadratus, cuius factorizatio est 22.

## In religione 
* quattuor virtutes cardinales
* quattuor evangelistae
* Quattuor equites apocalyptici

## Alia 
*quattuor Elementa alchemica
*quattuor humores
*quattuor regiones caeli
*Quattuor temperamenta

## Nexus externus 
4
Categoria:Numeri naturales
4
Quindecim

[thumb|upright=0.8|Quindecim [mulieres Thailandenses.]]
thumb|upright=0.8|Numerus 15 in signo viario.

. numeris Arabicis , Romanis , Graecis . est numerus naturalis et triangularis inter quattuordecim et sedecim positus.

Qui numerus in factores primos 3&nbsp;×&nbsp;5 resolvitur. Qui etiam est minimus numerus qui tribus modis summa trium primorum repraesantari potest: 15 = 2 + 2 + 11 = 3 + 5 + 7 = 5 + 5 + 5.

## Nexus externi 
* De numero quindecim apud Wolfram Alpha

15
Quinquaginta

[thumb|Numerus 50 in [Boulevard Edgar-Quinet Lutetiae]]
[thumb|Nummus 50 francorum [Saravia|Saravianorum]]
**Quinquaginta** (numeris Arabicis **50**, Romanis **L**, Graecis **Νʹ**) est numerus naturalis et par inter 49 et 51. Forma binaria est 110010.

In factores primos 2 × 52 resolvitur. Etiam est numerus minimus qui summa duorum quadratorum duobus modis repraesentari potest: 50 = 12 + 72 = 52 + 52.

## Nexus externi 
* De numero quinquaginta apud Wolfram Alpha

24
Q

**Q** ([] subs. indecl.) est sexta decima vel septima decima littera abecedarii sive alphabeti Latini.

## Usus 
# **Q** (rarum scriptum) = 500 (D, quingenti).
# **Q.** = Quintus, que.

* Littera
* Alphabetum

## Nexus externi 
* Michael Everson, *The Alphabets of Europe*

Categoria:Litterae abecedarii Latini
Categoria:Abbreviationes
Quintus Tullius Cicero

**Quintus Tullius Cicero** (natus circa 102 a.C.n., anno 43 a.C.n. necatus), Marci Tullii Ciceronis frater et Titi Pomponii Attici gener, fuit vir publicus et militaris Romae antiquae.

## Cursus Honorum 
Quintus fuit anno 67 aedilis, anno 62 praetor, et annis 61–59 propraetor in Asia. Romam regressus, a Publii Clodii Pulchri gladiatoribus paene trucidatus est. Legatus sub Iulio Caesare in Gallia et postea sub Marco fratre in Cilicia meruit. 

Bello civili inter Caesarem et Pompeium flagrante, Quintus et Marcus Pompeium primum quidem secuti sunt, sed post proelium apud Pharsalum,  quo Pompeius superatus est, Caesari in gratiam redierunt. Anno 43 exeunte, in proscriptionibus quae triumviratum institutum secutae sunt, quia Marcus in Philippicis orationibus vehementer in Marcum Antonium invectus esset atque ut hostis publicus a senatu decerneretur suaserat, ambo fratres perierunt. Filius Quinti quoque simul cum patre trucidatus est, et eorum capita in Forum a triumviris reportata sunt.

## Vita 
Connubium Quinti et Pomponiae fuit infelicissimum. Numquam ad populum vel in curia, foro, Senatu locutus est, et saepe asseveravit: "Iam sufficit in familia, sicut in urbe, orator unus." Tametsi natura fuit miles,  litteris quoque operam dedit: annales, poemata heroica, tragoedias scripsit, et Sophoclis ludos scaenicos Latine interpretatus est. 

Quattuor ex suis epistolis nobis sunt notae: una ad Marcum fratrem, tres ad Tironem, Marci fratris libertum.

## Notae 

Commentariolum petitionis

Categoria:Nati 102 a.C.n.
Categoria:Mortui 43 a.C.n.
Categoria:Gens Tullia
Categoria:Marcus Tullius Cicero
Categoria:Necati
QED

[thumb|Exemplum usus Q.E.D. in *[Ethica, ordine geometrico demonstrata* a Benedicto de Spinoza.]]
Q.E.D. est abbreviatio quae significare potest:

1. *Quod erat demonstrandum*, quae mathematici in theorematis demonstrationis termino saepe utuntur. 

Origo locutionis est ex geometria Euclidea et de propositionibus logica et philosophica usus est in *Ethica, ordine geometrico demonstrata* a Beredicto de Spinoza.

2. Anglice, *Quantum Electrodynamics*, quae theoria physica ad describendam vim 
electromagneticam est et a multis physicis inventa est, ex quibus Feynman clarissimus fuit.

Categoria:Abbreviationes
Quebecum

**Quebecum** est provincia Canada. Quebecum in orientali Canadae parte oritur, iuxta Sancti Laurentii flumen. 

Praesens minister primus huius provinciae est Franciscus Legault.

## Incolae et lingua
Quebecum patria nationis Quebecensium est. Quebeci quasi 8'000'000 incolae sunt, teste Statisticis Canadiensibus anno 2011, id quod est 24 centesimae populi totius Canadiensis. Incolae Quebeci Latine "Quebecenses" appellantur.

Lingua Francogallica sola lingua publica Quebeco constat, sic ut Quebecum principalis communitas Francophonica in America Septentrionali exstat. Sola provincia Canadiensis est in qua lingua Anglica publica non est; est alia, Novum Brunsvicum in qua duae sunt linguae publicae, quarum una est lingua Francogallica.

## Urbes
Caput provinciae est Urbs Quebeci, sicut urbs prima est Mons Regius, urbes ceterae:

* Alma
* Deschambault-Grondines
* Joliette
* Sancta Agatha de Montibus
* Sancta Theresia
* Sanctus Benedictus
* Sanctus Eligius
* Sanctus Eustachius
* Sanctus Iacobus Monticalmensis
* Sanctus Ioannes ad Richelaeum
* Sanctus Ludovicus de Ha! Ha!
* Schefferville
* Sherbrooke
* Terra Bona
* Trifluvium
* Urbs Sancti Hyacinthi

## Flumina
Flumen Quebeci maximum est flumen Sancti Laurentii cum accolis fluvio Richelaeo et Ottavia.

*Intermissio operis scholastici Quebecensis anno 2012 facta

## Nexus externi 
* Quebecensis Gubernationis situs officialis
* Quebecensis Turismi situs officialis
* Urbis Quebeci situs officialis

## Notae 
Categoria:Nova Francia
!
Reges Romani

[thumb|[Romulus fit rex quia plures aves vidit quam frater]]

Septem **Reges Romani** fuerunt primi duces qui primi urbem Romam et agros regnabant. Secundum Varronem, eruditum antiquum Romanum, urbem anno 753 a.C.n. Romulus, rex primus, condidit. Regnum inde agebat usque ad annum 510 a.C.n., cum ultimus rex, L. Tarquinius Superbus, expulsus est, ut inciperet Res Publica Romana.

Fere putati sunt, aut omnino aut ex parte, esse fabulosi.
 
In mythologia Romana, fama est, cum Achaei bellum in Troiam gessissent, virum Troianum Aeneam iter per totum Mare Internum ad Italiam, ubi Lavinium conditurus esset, navigasse. Filius eius Iulus deinceps Albam Longam condidit. Ex stirpe Albana regali, venerunt gemini Romulus et Remus, qui ipsi tandem Romam anno 753 a.C.n. condiderunt.

## Index Regum
[thumb|[Lucius Tarquinius Superbus|L. Tarquinius Superbus, ultimus rex, papaveres magnos caedet (Liv. 1.54)]]
*Omnes anni sunt secundum Varronem.*
*Romulus (753 a.C.n. - 716 a.C.n.)
*Numa Pompilius (715 a.C.n. - 674 a.C.n.)
*Tullus Hostilius (673 a.C.n. - 642 a.C.n.)
*Ancus Marcius (642 a.C.n. - 617 a.C.n.)
*Lucius Tarquinius Priscus (616 a.C.n. - 579 a.C.n.)
*Servius Tullius (578 a.C.n. - 535 a.C.n.)
*Lucius Tarquinius Superbus (535 a.C.n. - 510 a.C.n.)

## Bibliographia 
* T. J. Cornell, *The Beginnings of Rome: Italy and Rome from thebBronze Age to the Punic Wars, c. 1000-264 B.C.* Londinii: Routledge, 1995. ISBN 0-415-01595-2 
* Matthew Fox, *Roman Historical Myths: the regal period in Augustan literature*. Oxonii: Clarendon Press, 1996. ISBN 0-19-815020-2

!
Roma
Rete

**Rete** '** significare potest:

# Rete (instrumentum)
# Rete aquaticum, restis reticulata, a piscatoribus adhibita
# Rete est conexio computatorum:
## **Internet** = Interrete. Interrete e multis computatris constat, servis et clientibus. Magister retis servum administrat. 
## **www** est anglice abbreviatio quae latine **ttt'* vertitur, pro *tela totius Terrae*.
## **LAN** = Anglice *Local Area Network* quod "Rete areae localis" significat. 
## **WLAN** = Anglice *Wireless Local Area Network* quod "Rete areae localis quod filis electricis caret" significat.
# Rete televisionis est multi canales conexi
# *Rete (pellicula)'' anno 1976 aperta est

## Nexus externus 
* http://www.google.com/intl/la/ (Google latine)
Interrete

[thumb|upright=0.8|Imago [viarum per partem interretis, quae data—notas, picturas, litteras electronicas, etc.—ferunt. Ex Opte Project.]]
[thumb|upright=0.8|[Thermopolium interretiale.]]

 (-is, *n*) (-ūs, *m*) vel 
*"Verba volant, scripta manent [in interreti]."

## Notae 
* .com
* Censura interretialis
* Cultura interretialis
* Cybersecuritas
* Discrimen digitale
* *Ethernet*
* Expiscatio
* Forum interretiale
* *ICANN*
* *IETF*
* Informatica
* *Malware*
* Memum interretiale
* Navigatrum
* Protocollum
* Protocollum Securitatis
* *Second Life*
* Situs interretialis
* Tela totius terrae
* *Whois*

## Nexus externi 
*Situs interretialis CERN proprius. 

!
Categoria:Inventiones Civitatum Foederatarum
Categoria:Technologia mediorum
Categoria:Telegraphia
Religio

thumb|380px|
thumb|Varia symbola religiosa.
**Religio**  sive **res divinae** Multis religionibus sunt mythologia, symbola, usus antiqui, et historiae sacrae quae significationem vitae dant vel originem mundi, originem vitae vel universi explicant. Ex notionibus cosmi et naturae humanae, religiones moralitatem, ethicas, leges religiosas, et modos vivendi antepositos deducere solent. Secundum nonnullas aestimationes, exstant in mundo hodierno circa 4200 religionum.

Theologia est scientia quae Deum (aut deos) investigat. Religio autem ipsa modum scientiae non sequitur, et a scientia permaxime distincta est, quod nos requirit conclusiones comprobare quae in experimentis verificari non possunt. Qui deos non exsistere putent, et religionis fidem negent athei appellantur.

## Etymologia
In lingua Latina classica, vocabulum *religio* pro legibus, terminationibus, rebusque interdictis stat.

## Religiones hodiernae
## Religiones antiquae
*Atheismus
*Conversio religionis
*Cosmogonia
*Creationismus
*Detrectator militiae
*Deus
**The Faith Instinct*
*Fides
*Liber sacer
*Libertas religionis
*Monotheismus
*Mythologia
*Hetaeria
*Numen
*Philosophia
*Philosophia religionis
*Polytheismus
*Prex
*Religio monotheistica
*Religio publica
*Sanctuarium
*Sanctus
*Scientia religionum
*Societas humana
*Symbolismus religiosus
*Theonymum
*Veneratio

## Notae
;Notae

## Bibliographia 
* Jacques Cauvin, ''Naissance des divinités, naissance de l'agriculture: la révolution des symboles au Néolithique''. 2a ed. Lutetiae: CNRS Éditions, 1997

## Nexus externi
!
!
Res publica

[thumb|Secundum [Titus Livius|Livium, Lucretia, a Tarquinio Superbo violata, se interfecit. Imago in Museo Isabellae Stewart Gardner, Bostoniae, a Botticelli picta.]]
**Res publica** (Graece ) est forma rectionis . Huic verbo sunt duae significationes:
# **Res publica** sensu lato regnum, ergo organizatio civium est super familiam et usitate super tribum. Organi rei publicae exempli gratia sunt regens et administratio, milites, iura et iurisprudentia. Et urbs ut Athenae, Roma temporibus antiquis, Hamburgum et Brema res publicae erant et sunt, aut imperia ut Imperium Romanum, Imperium Britannicum, et alia. Aliquando hoc vocabulo utimur ad vertendum Anglicum vocabulum *commonwealth,* quod etiam, sed rarius, sicuti consortio verti potest.
# **Res publica** sensu stricto est res publica sine rege (hoc est *res publica libera*, Graece ), vel subtilius ab Aristotele definita ut democratia quadam oligarchia temperata. Roma post Tarquinium Superbum regem fugitivum ultimi res publica libera fuit, Bruto Collatinoque primis consulibus.

## Notae 
* Dictator
* *De re publica* (Cicero)
* Forma administrationis
* Politica
* Republicanismus
* *Res Publica* (Plato)
* Tyrannia

## Nexus externi 
* M. Tullii Ciceronis libri de re publica.

!
R

**R** ([] subs. indecl.) est septima decima vel duodevicesima littera abecedarii sive alphabeti Latini.

## Abbreviationes 
# **R.** {abbrev} = Rufus, Romanus, recte, regnum, reficiendum.

* littera
* alphabetum

## Notae 

## Nexus externi 
* Michael Everson, *The Alphabets of Europe*

Categoria:Litterae abecedarii Latini
Categoria:Abbreviationes
Ribosoma

[thumb|Structura atomica subunitatis 50S apud procaryota. Proteina colore caeruleo distincta sunt.  Reliquum  ex RNA constat. [Adeninum situs activi rubro colore ostenditur.]]
**Ribosoma** (-ătis, *n.*) est particula plasmatica in cellula biologica, ubi translatio genetica fit. Bacteriae cellula usque ad viginti milia ribosomatum continere potest, fungi unicellularis usque ad ducenta milia. Massa atomica ribosomatis circiter 2500 chiliodaltonum apud bacterias, 4300 chiliodaltonum apud eucaryota  aestimatur.

Ribosomata sunt omnia divisa in partes duas: *maiorem subunitatem* ( sedimentationis factor 60 S in eucaryotibus et 50 S in procaryotibus) atque *minorem subunitatem* ( sedimentationis factor 40 S in eucaryotibus et 30 S in procaryotibus). Sedimentationis factor una cum massa variat: celeritatem considendi in centrifugio metitur. Translatione genetica ineunte, hae subunitates proximae fiunt ab IF1 in procaryotibus vel ab eIF1 in eucaryotibus.

Duae partes ribosomatum massae ex rRNA constant, reliqua tertia pars e diversis proteinis. Rna pars antiquior et maioris momenti hodie existimatur (olim enim biochemistae contrarium credebant).
## Notae
## Plura legere si cupis 
*Peter B Moore, "The ribosome returned", *Journal of Biology* 8.8, 2009
*V. Ramakrishnan, "The Ribosome Emerges from a Black Box", Cell 159(5), 2014: 979-984

*mRNA

Categoria:Cytologia
Categoria:Genetica
Rostochium

**Rostochium** vel **Rhodopolis** (Germanice: *Rostock*) est urbs Hanseatica in Germania. Sita est ad Mare Balticum et ad fluvium Varnovam (Theodisce *Warnow*). Cum 199 000 incolae in Rostochio vivant; id est urbs maxima Megapolis et Pomeraniae Citerioris.

In urbe quoque est Universitas Rostochiensis.

[thumb|[Urbs hanseatica]]
## Historia 
* Anno 1161, Saxo Grammaticus de *Rostock* scribebat.
* Anno 1218, Rostochium urbs facta est.
* Anno 1419, Alma mater Rostochiensis condita est.
* Anno 1677, magna pars urbis incendio deleta est.

thumb|Sententia in turri saxea: "Sit intra te concordia et publica felicitas"
## Praeclari cives 
Rostochii olim vixerunt aut nati sunt et hodie vivunt multi illustres viri atque feminae:

### Nati 
* Anna Leopoldi filia, regens Russiae
* Ioannes Brinckman, scriptor
* Henricus Tessenow (1876-1950), architectus
* Bernhardus Quandt (1903-1999), rerum politicarum peritus

[thumb|[ferrivia strataria]]

### Qui Rostochii ultimum diem obiverunt 
* 1600 - David Chytraeus
* 1654 - Hugo Grotius

## Notae
## Nexus externi 
* Rostochium Urbis pagina domestica officialis
* Nomina Latina locorum


Categoria:Megapolis et Pomerania Citerior
Categoria:Urbes hanseaticae
Categoria:Portus maris Baltici
Memoria volatilis

**Memoria volatilis**, sive **RAM** (acronymum e locutione Anglica *random access memory*), est volatilis computatri memoria ad legendum et scribendum dicatum. Quae memoria est instabilis, quia omnia signa et data quae ei insunt amittuntur cum energia electrica careat vel deficiat.

## Cellulae memoriales 
Cellulae memoriales elementa computatri memoriae principales sunt. Singularis cellula circuitus electronicus unitatem modo singularem, bit vocata, accipit. Valoris "unum" onere electrico cellula ad *logice unum* ("1") ponatur, reponatur invicem ad logice nullum ("0"). Valor intra cellulam memorialem persistet donec onus electricum externum mutationem (ponere seu reponere) statūs imperat. Legente intra cellulam valor adipiscitur. Duo genera memoriarum nota sunt, DRAM et SRAM. 

Primus typus, D-RAM (de **d**yname), condensatris laborat. Onerante ac deonerante condensatrum cellulae istud valore "1" sive "0" sumitur. De natura, condensatri onus tardius defluit, ergo onus renovandi necesse est. Renovandi autem processu causa, DRAM magis oneris consumit, sed memoriā staticā SRAM memoriae densitas maior est. 

Altero in typo S-RAM (de **s**tatu), cellulis memorialibus multivibratorum bistabilium circuitus (*flip-flop*), transistrum effecti campi (*FET*) adhibentes, sunt. Pro eo, SRAM oneris consumptio electrici parva est, at densitas minor quoque.

*Discus fixus
*Memoria fulgurea
*ROM, contrarium

## Notae
## Bibliographia 
*Commentarius de RAM ex *Encyclopaedia Britannica.*

Categoria:Abbreviationes
Categoria:Informatica
Categoria:Memoria computatralis
Categoria:Technologia digitalis
Retrovirus

**Retrovirus** est virus cum RNA, non DNA. Informatio genetica retroviri ergo transcribitur in DNA, si virus se multiplicat in cellula infecta. Est encymum nomine *reverse transcriptase*, quid transcriptionem fungitur. Post transcriptionem informatio virogenica continet, transcribitur in mRNA ut DNA alia. 

## Genera 
### Exogenuus 
Retrovirorum genera sunt:
* Genus *Alpharetrovirus*
* Genus *Betaretrovirus*
* Genus *Gammaretrovirus*
* Genus *Deltaretrovirus*
* Genus *Epsilonretrovirus*
* Genus *Lentivirus*; e.g.: *Virus Immunitarii Defectus Humanae (VIDH)*
* Genus *Spumavirus*

### Endogenuus 
Endogenua retrovira tribus generibus discribuntur: 
* Classis I similis gammaretroviris
* Classis II similis betaretroviris et alpharetroviris
* Classis III similis spumaviris

*Virus ARN
*Virologia

## Nexus externi 
* De retroviris in pagina National Center for Biotechnology Information

Categoria:Genetica
Pantheismus

[thumb|left|upright=1.2|*Lumina Pantheismi.* [Pictura muralis Venetiae Californiae sita, pro Proposito Paradisi a Levi Ponce picta, "conscientiae pantheismi celebrandae et divulgandae dicata."]]
**Pantheismus** (a verbis Graecis πᾶν 'omne' + θεός  'deus') est cogitatio vel opinio Deum esse omnem universitatem et naturam. 

Benedictus de Spinoza propter opus *Ethica, ordine geometrico demonstrata* pantheista saepe putatur.

*Buddhismus
*Deismus
*Monismus
*Naturalismus
*Panentheismus
*Polytheismus
*Shinto
*Taoismus
*Ioannes Toland

## Notae

## Nexus externi 
* De Pantheismo apud www.pantheismus.de
* De Pantheismo apud plato.stanford.edu

Categoria:Pantheismus
Memoria fixa

**Memoria fixa**, sive **ROM** (acronymum ab Anglico *read only memory*), est computatri memoria fixa quae solum semel inscribitur et postea solum legi potest. Artificium est copia indicium vitalis et programmata qui nunquam vestire opertet et suppeditantur, per exempla gratia systema operis.

* Contrarium: memoria volatilis

## Notae 
Categoria:Abbreviationes
Categoria:Informatica
Categoria:Memoria computatralis
Categoria:Technologia digitalis
Scania

**Scania** (Suecice *Skåne*) est provincia Sueciae meridionalis sita. Scaniae terram planam et agrestis maxime consistit et montes vix sunt. Maxima urbs provinciae est Malmogia. Inter Malmogiam et Hafniam Daniae Pons Oresundianus est, nexum autocinetis, traminibus, etc.

## Dialecti 
Plures dialecti Suecicae Scaniae loquuntur, sed nativae sunt dialecti Scanicae. Fere similes lingua Danica sunt quia Dania olim Scianiam in eius territorio habebat. Dialecti speciales sunt, ubi certae a multo populo quo aliae dialecti Suecicae loquuntur ut taetrae et festivae esse putatur.

## Urbes 
* Christianostadium
* Coronia
* *Eslöv*
* Helsingoburgum
* *Hässleholm*
* *Höganäs*
* Lunda
* Malmogia
* *Staffanstorp*
* *Svedala*
* Trileoburgum
* Ystadium
* *Ängelholm*

## Oppida et vici 
* Collis Hamundi
* *Färlöv*

## Lacus 
* *Ivösjön*
* *Pildammarna*
* *Ringsjön*

## Pinacotheca 

Fasciculus:Willows and flowering rapefield.jpg|Partes magnae Scaniae terrae agriculturae consistunt. In hac imagine campus brassicae napus oleiferae videtur.
Fasciculus:Öresundsbron från norr - Svenska sidan.jpg|Pons Oresundianus, nexus inter nationes Sueciam Daniamque, a punctis incipii Malmogia et Hafnia.

* Nobelius Exortus

## Notae 

## Nexus externi 
Categoria:Provinciae Sueciae antiquae
Birgitta Sueciae

thumb|upright=0.7|left|Sancta Birgitta
thumb|upright=0.8|Oratorium divae Birgittae in Finstad. Ipse locus precum D: Birgittae prout typis delineatus extat in libris revelationum.
**Birgitta Sueciae** vel **Brigitta Birgeris filia** (Suecice *Birgitta Birgersdotter*) est sancta Sueciae. Upsaliae anno 1303 nata est, filia ducis Upsaliae Birgeri filii Persi et Ingeborgae Bengtdotter. Decidit Romae anno 1373. Fecit peregrinationes in Terram Sanctam, Compostellam et Romam.

Birgitta gignit octo filios: Birgerum, Carolum, Martam, Catharinam (quae sancta veneratur), Gudmarum, Ingeborgam, Ceciliam et Bengt (qui in latinis fontis Benedictus appellatur).

Sancta Birgitta accepit multas visiones caelestes a Deo, qui in libro suo sub titulo "*Revelationes*" comprehenduntur ac beneficentia pro pauperibus fecit. Hunc librum in Suecica lingua scripsit ac eius confessores (Petrus Olavus atque Alfonsus de Pecha) in nostra lingua converterunt. Bonifacius Papa IX eam sanctam proclamavit die 7 Octobris 1391.

Anno Iubilaei 2000, Ioannes Paulus II fecit eam co-patronam Europae cum Sancta Catharina Senensi.

## Nexus externi
Categoria:Incolae Sueciae
Categoria:Sancti
Servus (discretiva)

**Servus** ''* est:
#Servus, homo qui non liber est
#Servus, computatrum quoddam in rete fungens
#Servus in ludo sexuali domino oboediens
#Domestici sicut abra aut promus, qui domi adiuvant
#*Servus'', salutatio in Austria natione Europaea
Sententia

**Sententia** (-ae, f.) significare potest:

#Sententia, materia syntactica integra.
#Gnome, verba cum sensu pro vita ut non scholae sed vitae discimus. Vide Sententia (Gnome) pro exemplis.
#consilium
#decretum
#sententia iudicis, vide iudicium
#Sententiola praeconialis.
Sirenes

[thumb|Siren in [sepulcrum|sepulcro saec. I a.C.n. sculpta; e museo Lupariensi.]]
**Sirenes** (, Graece: sing. , pl. ) vel **Sirenae** () in mythologia Graeca sunt maris monstra superiore parte virginis alatae formam habentia, inferiorem volucris. Navigantibus cantu Sirenum deceptis naufragium paratur.

## De numero et nominibus 
Fuerunt apud auctores varios vel duae vel tres sive adeo quinque Sirenes. Homerus duas memorat sine nominibus. Scriptores Byzantini nomina addunt e fontibus deperditis: a Tzetze enim enumerantur Pisinoë, Aglaope et Thelxiepea; ab Eustathio seu duae, Aglaopheme et Thelxiepea, seu "apud recentiores, inter quos Lycophron" tres, Parthenope, Ligea et Leucosia; a scholiasta in Apollonium Rhodium Thelxinoë vel Thelxiope, Molpe et Aglaophonus.

## Fabulae 
Sirenes insulam incolabant Anthemoëssam a Iove datam, secundum Hesiodum; poëtae autem Romani in Sirenum scopulis collocaverunt. Filiae fuisse dicuntur Acheloi fluminis et Calliopes Musae vel Terpsichores vel Melpomenes.
### In *Odyssea* 
Cum Ulixes carmine duodecimo e mortuorum regno in insulam Circae rediit, dea ei futuram navigationem descripsit atque benigne patefecit quomodo pericula caveret. Primum periculum erant  sirenes quae florido in prato sedentes cantu suo nautas praetereuntes eliciebant nec quisquam eorum postea domum redibat sed albentium ossium acervi in litore insulae adspiciebantur. Tum eum monuit ut comitum aures cera obstrueret ne audirent blandam et letalem vocem dum ipse, si audire vellet, malo validis vinculis adligaretur. Ita periculum sirenarum effugere potuit Ulixes. Ad sirenas designandas Homerus duali numero bis utebatur, ita duas esse indicans.

## Sirenes pisciformes 
[thumb|upright=1.25|Ulixes a Sirenibus tribus temptatus. Stamnus, opus eponymum "[pictor Sirenum|pictoris Sirenum", Vulci, c. 475 a.C.n. (Museum Britannicum E 440).]]
Medio Aevo et postea, Sirenes non avis speciem habent sed piscis,id est nympha marina quae imago usque ad hunc diem verbo "sirena" linguis Romanicis invocatur.

## Notae 

## Fontes 
*Homerus, carmine duodecimo *Odysseae.*
*Euripides, *Helena* 168-173

## Plura legere si cupis 
* Maurizio Bettini, Luigi Spina. 2007 . *Il mito delle sirene : immagini e racconti dalla Grecia a oggi*, Augusta Taurinorum, Einaudi. Recensio critica
*Harrison, Jane Ellen. 1922. *Prolegomena to the Study of Greek Religion.* Ed. 3a. Londinii: C.J. Clay and Sons.
* Lemprière, John. 1827. *A Classical Dictionary.* Ed. 6a. Novi Eboraci: Evert Duyckinck, Collins & Co., Collins & Hannay, G. & C. Carvill, et O. A. Roorbach.
*  Lukinovich Alessandra 1998, "Le cercle des douze étapes du voyage d'Ulysse aux confins du monde", *GAIA. Revue interdisciplinaire sur la Grèce ancienne*, 1998ː 9-26
*Hélène Vial (cur.). 2014. ''Les sirènes ou le savoir périlleux. D'Homère au XXIe siècle*, PUF.

**Siren (genus)''
*Echo
*Lorelei
*1009 Sirene

## Nexus externi 
Categoria:Animalia fabulosa Graeca
Categoria:Monstra
Categoria:Hybridae fabulosae
Categoria:Musica in mythologia Graeca
Categoria:Mythologia Graeca
Categoria:Odyssea
!
Sinus Codanus

thumb|Sinus Codanus.
**Sinus Codanus** est sinus maris.

Pomponius Mela nuntiat in libro *De situ orbis,* anno circiter 44: "Super Albim, Codanus ingens sinus magnis parvisque insulis refertus est. Hac re mare, quod gremio litorum accipitur, nusquam late patet, nec usquam mari simile; verum aquis passim interfluentibus ac saepe transgressis, vagum atque diffusum facie amnium spargitur: qua litora attingit, ripis contentum insularum non longe distantibus, et ubique paene tantumdem, it angustum et par freto; curvansque se subinde, longo supercilio inflexum est. In eo sunt Cimbri et Teutoni; ultra, ultimi Germaniae Hermiones."

Quid est Sinus Codanus in geographia hodierna? Sunt qui putent Sinum Codanum "Kattegat" esse, quod ex similitudine litterarum "COD" et "KAT" coniciunt. Alii Sinum Codanum Mare Balticum esse arbitrantur, ex quo sequeretur Melam non ad loci situs fidem narravisse. Sed contra in aliis locibus describendis Mela bene et recte scribebat. Quid Mela re vera nuntiat? 
*Sinum Codanum super Albim esse: Id est de regione septentrionali Germaniae loquitur, qua in regione sunt et Kattegat et Skagerrak et Lynicum et Mare Balticum.
*Verbum fit de mari, quod gremio litorum accipitur. Ergo conici potest aquam plus minusve salinam esse.
*Nusquam late patet: Ergo et Mare Balticum et Kattegat Skagerakque sunt omittenda, nam quicque eorum mare latum est, ut litus de litore videre non possis. Lynicus solus nusquam late patet.
*Nec usquam mari simile: Solus Lynicus huic descriptioni respondet, cum Mare Balticum Kattegat Skageraque magna ex parte mari similia sunt.
*Verum aquis passim interfluentibus ac saepe transgressis: Quid fit in Lynico.
*Qua litora attingit, ripis contentum insularum non longe distantibus: Insulae Limfjordi sunt bene visibiles ab ambobus litoribus.
*Et ubique paene tantumdem, it angustum et par freto: id est optima descriptio Lynici.
*Curvansque se subinde: etiam haec descriptio Lynico convenit insulis relictis.
*Longo supercilio inflexum est: ut Lynicus.
*In eo sunt Cimbri et Teutoni: verum est, Cimbri et Teutoni apud Lynicum sedebant.

Sic Lynicus est optima interpretatio Sinu Codano.

## Bibliographia 
* Lund, Allan A. 1991. Zu Pomponius Mela 3,20 und 3,54. *Classica et Mediaevalia* 42: 241-246.

Categoria:Sinus Europae
Categoria:Res geographicae Germaniae
Categoria:Res geographicae Daniae
Species (taxinomia)

thumb|upright=0.5|Categoriae taxinomicae.
[thumb|Classificatio [animalium quadrupedum, e libro Linnaei qui Systema Naturae inscribitur (ed. sexta, 1748) deprompta.]]
**Species**  in biologia est categoria taxinomica quae tamquam principium investigationis totius mundi vivi saepe habetur.

Speciei definitionem enuntiare difficile est. Etenim categoria taxinomica speciei variis "entibus primariis" diversitatis mundi vivi respondet. Iuxta saepe citatam definitionem ab Ernesto Mayr datam, duo animalia quae ad eandem speciem pertinent, cum pullos habeant, hi vicissim pullos parĕre possunt. Definitio haec tamen ad organismos reproductionis sexualis facultate carentium minime adhiberi potest; item, in palaeontologia definitio haec inutilis vanaque est. Ideoque nomina accuratiora diversarum categoriarum taxinomicarum, etiamsi omnes ad unum eumdemque gradum speciei pertineant, nonnumquam adhibentur, ut linnaeones, iordanones, species collectivae, microspecies, et similia.

Speciei qualiscumque nomen in scientia biologica est binomen Latinum, e nominibus generis specieique constans, de more litteris obliquis scribendum. Quae consuetudo, a Carolo Linnaeo introducta, usque ad presentem diem ab omnibus servatur. Nomina specierum aliorumque taxorum leges certas sequi debent, in codicibus nomenclaturae (zoologico, botanico aliisque) perscriptas. Exempli gratia speciei nostrae nomen est *Homo sapiens*. 

Species ad genera pertinent, genera ad familias, et ita deinceps iuxta ordinem categoriarum taxinomicarum, ut puta *Felis silvestris* una est e speciebus generis *Felis*, ad quod etiam pertinent aliae species, ut *Felis manul*. *Felis* ad familiam Felidarum pertinet, Felidae ad ordinem Carnivororum, Carnivora ad classem Mammalium, Mammalia ad phylum Chordatorum, Chordata ad regnum animale.

* Cladus
* Cultivarietas
* Distributio geographica
* Holotypus
* Species introducta
* Species periclitatae
* Specismus
* Status conservationis
* Subspecies
* Systema taxinomicum Linnaeanum
* Systematica
* Taxinomia
* Typus
* Typus generis

## Notae 
## Nexus externi 
* *International Code of Nomenclature for algae, fungi, and plants* (2018)
* *International Code of Zoological Nomenclature* (1999/2012)
* "Species" apud  (*Stanford Encyclopedia of Philosophy*)
* "Barcoding of species."
* "European Species Names in Linnaean, Czech, English, German and French,"
* Catalogus Vitae,
* Species.
*Speciatio,
;Commentarii interretiales:
*"Other Species Concepts." (*U. C. Berkeley*) 
*"Gone", *Mother Jones*, Maio/Iunio 2007, 
*"Working On The 'Porsche Of Its Time': New Model For Species Determination Offered," 31 Decembris 2003. 
*"Cross-Species Mating May Be Evolutionarily Important and Lead to Rapid Change," 8 Augusti 2003. 
*"Mayo Researchers Observe Genetic Fusion of Human, Animal Cells; May Help Explain Origin of AIDS," 9 Ianuarii 2004. 
*"Scientists Unravel Ancient Evolutionary History of Photosynthesis," 18 Septembris. 

!