Dyscolus

thumb|Papyri antiqui fragmentum nonnullos Menandri versus praebens.
***Dyscolus*** (Graece: *Δύσκολος*, 'Morosus') est comoedia a poëta Graeco Menandro scripta, Athenis anno 317/316 a.C.n. (archonte Demogene) transacta in feriis Lenaeis et praemio laureata. Huius ludi medio aevo deperditi textus manuscriptus fere completus, in Aegypto loco ignoto circa 1950 repertus et a Martino Bodmer emptus, anno 1959 demum editus est.
## Personae 
* **Pan** deus prologum pronuntiat
* **Sostratus** iuvenis dives, Cnemonis filiae amator.
* **Chaereas**, Sostrati parasitus
* **Pyrrhias**, Sostrati servus
* **Cnemon**, agricola homines fugiens ('dyscolus')
* **Virgo**, Cnemonis filia a Sostrato amata
* **Simica** anus, Cnemonis ancilla
* **Gorgias**, frater uterinus illius virginis, agricola pauper
* **Daos**, Gorgiae servus
* **Sicon**, coquus
* **Phidippides**, Sostrati pater, agricola dives
* **Getas**, Phidippidis servus
* Sostrati mater, non nominata
Res ruri iuxta antrum Panis et Nympharum in demo Phyle Atticae agitur. Ex una parte Cnemonis domus ubi solus habitat cum filia et vetere ancilla, ex altera Gorgiae domus ubi cum servo et matre vivit.

## Synopsis 
Deus Pan filiam vicini Cnemonis diligit quia fanum Nympharum frequentat et donis ornat. Itaque pulchrum matrimonium ei offerre in animo habet etiamsi morosus pater Cnemon genus humanum fugit et omnes ad se venientes repellit. Sostratus, dives adulescens, virginem aquam e fonte ducentem vidit atque statim amore ardescit. Servum et parasitum ad patrem mittit qui eos minis et verberibus fugat. Dum ipse appropinquat in virginis fratrem uterinum Gorgian incidit qui postquam honestum matrimonium ab adulescente quaeri cognovit amicus sociusque fit. Negat tamen quicquam a patre sperandum esse qui fundum solus arat nec auxilium a quoquam petit. Tunc Sostrati mater, superstitiosa mulier, quia Panem in somnio vidit, deo sacrificatum cum servo et coquo in scaenam advenit. Comites ad Cnemonem utensilium quorundam necessariorum quaerendorum causa mittit qui eos male mulcat nec quicquam eis praebere posse respondet. Paulo post vetus ancilla Simica situlum et ligonem ob putridum funem in puteum amittit. Dum in puteum descendit Cnemon labitur et cadit. Nuntio allato Gorgias accurrit et Sostrato adiuvante Cnemonem e puteo attollit. Tum senex qui sine humana ope mortuus esset bona sua administranda Gorgiae relinquit atque in primis ei mandat ut maritum sorori eligeret. Ita Gorgias virginem amatam Sostrato spondet atque ipse Sostrati sororem a patre Phidippide in matrimonium accipit. Omnes ad convivium properant praeter Cnemonem qui solus domi manere mavult. At Sicon et Getas ad senis custodiam remissi dum ceteri laete convivium celebrant et nuper ab eo violenter repulsi ultionem excogitarunt. Senem dormientem in lecto e casa portant atque aedis fores clamorose pulsant utensilia omnis generis postulantes. Exporrectus Cnemon imbecillior est quam ut aut effugere aut repugnare possit. Nec eum molestare desierunt antequam in antrum ad convivium sese portari sineret. Ita duplum matrimonium et epulae fabulam finierunt.

## Notae 
## Bibliographia 
; Editiones et versiones
* 1959 (editio fragmentorum ante papyrum divulgatum parata) : Alfredus Koerte, *Menandri quae supersunt: pars altera* (ed. 2a. Lipsiae: Teubner) pp. 51-55; cf. "addenda" ad p. 293
* 1958 (sed mense Martio 1959 divulgatum) : Victor Martin, *Papyrus Bodmer IV*. Cologny-Genève: Bibliothèque Bodmer  Recensio critica
* 1960 : C. Diano, *Menandro, Dyskolos, ovvero sia Il Selvatico, testo e traduzione*. Patavii: Antenore  Recensio critica
* 1960 : Jean Bingen, *Menander, Dyskolos, critical edition*. Lugduni Batavorum: Brill, 1960
* 1960 : H. Lloyd-Jones, *Menandri Dyscolus*. Oxonii: e typogr. Clarendoniano (*Scriptorum Classicorum bibliotheca Oxoniensis*) 
* 1963 : Jean-Marie Jacques, *Ménandre, tome 12. Le Dyscolos*. Lutetiae: Les Belles Lettres, 1963 (*Collection des universités de France*)  Recensio critica Altera recensio critica
* 
* 1966 : Ernst R. Lehmann-Leander, Wolfgang Tilgner, interprr., "Menander: Der alte Griesgram" in Eberhard Rechenberg, ed., *Griechische Komödien: Aristophanes, Menander* (Lipsiae: Dieterich'sche Verlagsbuchhandlung) 
* 1967 : Walter Hofmann et al., interprr., *Antike Komödien. Aristophanes, Menander, Plautus, Terenz*. Berolini: Aufbau 
* 1967 (versio imperfecta) : Guy Davenport, interpr., "Menander: Dyskolos 1-49, 233-426" in *Arion* vol. 6 no. 2 (1967) pp. 169-178 
* 1972 : F. H. Sandbach, ed., *Menandri reliquiae selectae*. Oxonii: e typogr. Clarendoniano (*Scriptorum Classicorum bibliotheca Oxoniensis*). Ed. correctior, 1976. 2a ed., 1990 
* 1974 (versio imperfecta) : Klaus Eder, ed., *Antike Komödie. Aristophanes, Menander, Plautus, Terenz*. Monaci: Deutscher Taschenbuchverlag 
* 1979 : W. G. Arnott, ed. et interpr., *Menander*. Vol. 1. Cantabrigiae Massachusettensium: Harvard University Press (*Loeb Classical Library*) 
* 1987 : Norma Miller, interpr., *Menander: Plays and fragments*. Londinii: Penguin 
* 1995 : S. Ireland, ed., *Menander: The Bad-Tempered Man*. Warminster: Aris & Phillips, 1995
* 2001 : Maurice Balme, interpr., *Menander: The plays and fragments.* Oxonii: Oxford University Press. 
* 2007 : Qi Peng, interpr., *The Grouchy Guy [Dyskolos].* White Rook. 

; Nuntii de papyro reperto, de primis editionibus
* *Manchester Guardian* (14 Septembris 1957)
* Jean-Marie Jacques, "La résurrection du Dyscolos de Ménandre: ses conséquences" in ''Bulletin de l'Association Guillaume Budé* (1959) pp. 200-215
* Jean-Marie Jacques, "Deux éditions du Dyscolos de Ménandre" in *Bulletin de l'Association Guillaume Budé* (1960) pp. 415-421
* Victor Martin in *Gnomon* vol. 29 (1957) p. 560 ff. et "Le papyrus du Dyscolos comme livre", *Scriptorium'', 1960ː 3-15
* Jean Martin, "Sur l'état primitif du codex Bodmer de Ménandre", *Scriptorium*, 1966ː 6-10
* E. G. Turner, "Emendations to Menander's Dyscolos" in *Bulletin of the Institute of Classical Studies* (1959) p. 62 ff.

; Eruditio
* W. Geoffrey Arnott, "A Study in Relationships: Alexis' "Lebes," Menander's "Dyskolos," Plautus' "Aulularia"" in *Quaderni Urbinati di Cultura Classica* n.s. vol. 33 (1989) pp. 27-38 JSTOR
* P. G. McC. Brown, "The Construction of Menander's Dyskolos, Acts I-IV" in *Zeitschrift für Papyrologie und Epigraphik* vol. 94 (1992) pp. 8-20 JSTOR
* Cheryl Anne Cox, "Is Sostratus' Family Urban in Menander's "Dyskolos"?" in *Classical Journal* vol. 97 (2002) pp. 351-358 JSTOR
* Elizabeth Craik, "Double-entendre in Menander's "Dyskolos"" in *Quaderni Urbinati di Cultura Classica* vol. 69, No. 3 (2001) pp. 47-51 JSTOR
* Sander Goldberg, ''The making of Menander's comedy'' (Londinii: Athlone Press, 1980) pp. 72-91 
* 
* K. Haegemans, "Character Drawing in Menander's "Dyskolos": Misanthropy and Philanthropy" in *Mnemosyne* vol. 54 (2001) pp. 675-696 JSTOR
* Geneviève Hoffmann, "L'espace théâtral et social du Dyscolos de Ménandre", *Mètis. Anthropologie des mondes grecs anciens*, 1986ː 269-290
* Ippokratis Kantzios, "Old Pan and New Pan in Menander's Dyskolos" in *Classical Journal* vol. 106 (2010) pp. 23-42 JSTOR
* Susan Lape, "Gender in Menander's comedy" in A. Petrides, S. Papaioannou, edd., *New perspectives on postclassical comedy* (Novo Castro, 2010) pp. 51-78
* Susan Lape, ''Reproducing Athens: Menander's comedy, democratic culture, and the Hellenistic city''. Princetoniae: Princeton University Press, 2004. 
* Susan Lape, "The Poetics of the "Kōmos"-Chorus in Menander's Comedy" in *American Journal of Philology* vol. 127 (2006) pp. 89-109 JSTOR
* Michel Menu,	"Le Dyscolos de Ménandre : éléments d'analyse", *Littératures*, 1989ː 7-19
* J. H. Quincey et al., *Notes on the Dyskolos of Menander*. 1959
* Vincent J. Rosivach, "Class Matters in the "Dyskolos" of Menander" in *Classical Quarterly* vol. 51 (2001) pp. 127-134 JSTOR
* Victor Steffen, Irena Zawadzka, Silvester Dworacki,	*Studia Menandrea ad Dyscolum pertinentia*, Varsoviae, 1965
* F. Stoessl, *Menander: Dyskolos. Kommentar*. Paderborn: Schöningh, 1965
* Ariana Traill, "Knocking on Knemon's Door: Stagecraft and Symbolism in the "Dyskolos"" in *Transactions of the American Philological Association* vol. 131 (2001) pp. 87-108 JSTOR
* Yannis Z. Tzifopoulos, "Proverbs in Menander's "Dyskolos": The Rhetoric of Popular Wisdom" in *Mnemosyne* 4a ser. vol. 48 (1995) pp. 169-177 JSTOR
* Friedrich Zucker, ed., *Menanders Dyskolos als Zeugnis seiner Epoche*. Berolini: Akademie-Verlag, 1965

; De cena et convivio
* Joan Burton, "Women's Commensality in the Ancient Greek World" in *Greece & Rome* vol. 45 (1998) pp. 143-165 JSTOR
* Sean Corner, "Did Respectable Women Attend Symposia?" in *Greece & Rome* vol. 59 (2012) pp. 34-45

; De anno et contextu historico
* William M. Owens, "The Political Topicality of Menander's Dyskolos" in *American Journal of Philology* vol. 132 (2011) pp. 349-378
* 
* David Wiles, "Menander's 'Dyskolos' and Demetrios of Phaleron's Dilemma: A Study of the Play in Its Historical Context - The Trial of Phokion, the Ideals of a Moderate Oligarch, and the Rancour of the Disfranchized" in *Greece & Rome* vol. 31 (1984) pp. 170-180 JSTOR

## Nexus externi 
* Textus apud Vicifontem Graecam 
* *Dyscolus* (fasciculus .doc) 
* *Dyscolus* a Vincentio J. Rosivach conversus 
* *Ménandreː Le grincheux*, introductio cum Francogallica interpretatione

Categoria:Comoediae Graecae antiquae
Categoria:Graeciae scripta
Categoria:Scripta 316 a.C.n.
Categoria:Pan
Categoria:Menander