Massilia

[thumb|Despectus ad [ecclesia (aedificium)|ecclesiam "Nostram Dominam Custodis" ab antiquo nosocomio "Aedes-Dei"]]
[thumb|upright=0.8|[Portus tabula cum antiquo maris limite]]
**Massilia** (Francogallice *Marseille*; Occitanice *Marselha*; Graece Μασσαλία) est urbs et commune Francicum, cui sunt 855&thinsp;393 incolarum (anno 2013; urbs Francica secunda est quod ad incolas pertinet), praefecturae Ostiorum Rhodani in regione Provincia, Alpibus et Litore Lazuli. Condita est a Graecis ex urbe Phocaea. Sub Imperio Romano, pars provinciae Galliae Narbonensis fuit.

Portus Massiliae unus ex maximis portibus Europae est. Praesens princeps magistratus urbis est Benedictus Payan.

Massilia anno 2013 una cum Cassovia in Slovacia titulo capitis culturalis Europaei honorata est.

## Geographia 
Urbs secunda Galliae cum Lugduno est praesertim antiquissima Gallica civitas et una de antiquissimis in Europa. Fines formant amphiteatrum, inclusum inter mare in Occidentali parte et montes, insenaturae ("calancae") in australi parte cum urbe Massilia Vetus (Francogallice *Marseilleveyre*), Ora Caerula (Francogallice ''Côte d'Azur*) in septentrione cum Estaca (pictus a Cézanne) et catenae montium Stellae (Francogallice *l'Etoile*) et Garlabani in septentrione orientali. Media area urbis construi non potuerat. Urbs obcrevit Graecum portum Antiquum Portum nominatum (Romana rustica lingua Galliae *Vieux Port*), praesertim in altera parte.

## Incolae notabiles 
Massiliae nati sunt:
* Mauritius Béjart, saltator et choreographus
* Honoratus Daumier, pictor et graphicus
* Euthymenes Massiliensis, explorator quinti saeculi a.C.n.
* Fernandel, histrio
* Marcus Fumaroli, scriptor
* Ioannes Claudius Gaudin, vir politicus
* Darius Milhaud, compositor
* Benedictus Payan, praefectus urbis Massiliae
* Petrus Puget, sculptor
* Paulus Ricard, negociator
* Ioannes Franciscus Revel, scriptor
* Andreas Roussin, scriptor scaenicus
* Sabinus Berthelot, naturae studiosus, ethnologus, et botanista
* Pytheas Massiliensis, geographicus tertii saeculi a.C.n.
* Edmundus Rostand, poeta scriptorque scaenicus
* Vincentius Scotto, compositor
* Adolphus Thiers, rerum gestarum scriptor et vir publicus

Non Massilia nati erunt sed in Massiliam et pro Massilia vixerunt :
* Vedastus Defferre, praefectus urbis Massiliae
* Ivo Livi, histrio
* Marcellus Pagnol, scriptor
* Bernardus Tapie, negociator

Massiliam incoluerunt nonnulli scriptores litterarum Latinarum:
* Salvianus
* Gennadius Scholasticus

## Ecclesia Catholica 
Diocesis Massiliae creatus fuit primo saeculo. Illustrissimus inter massilienses episcopus fuit Henricus de Mazenod (1710–1755). 

Massilia est sedes episcopalis metropolitana (Archidioecesis Massiliensis) ex anno 1948. Multi Massiliae archiepiscopi etiam cardinales fuerunt.

Praesens archiepiscopus est Ioannes Marcus Aveline, qui Georgio Pontier succedivit anno 2019.

## Notae 
## Bibliographia 
; De archaeologia
* M. Bats, ed., *Les Amphores de Marseille grecque. Chronologie et diffusion, VIe–Ier s. av. J.-C.: Actes de la Table Ronde de Lattes, 11 mars 1989''. Aquis Sextiis: Publications de l'Université de Provence, 1990

; De re gastronomica
* 1807 : Alphonsus de Fortia de Piles, "Des cafés de Marseille" in Grimod de la Reynière et al., *Almanach des gourmands* vol. 5 (1807) pp. 222-231
* 1911 : Nathaniel Newnham-Davis, ''The Gourmet's Guide to Europe'' (3a ed. Londinii: Grant Richards, 1911) pp. 101-106

* Index communium praefecturae Ostiorum Rhodani
* 20 Massalia

## Nexus externi 
* Massiliae pagina interretialis
* 
* De hoc commune apud cassini.ehess.fr


Categoria:Communia praefecturae Ostiorum Rhodani
Categoria:Loci habitati praefecturae Ostiorum Rhodani
Categoria:Urbes Graecae antiquae
Categoria:Urbes Galliae Romanae
Categoria:Sedes episcopales Franciae
Categoria:Portus maris Mediterranei