Celeritas lucis

[thumb|Linea flava ab uno circulo ad alterum in 1.26 [secundum|secundis it, sicut lux a Tellure ad Lunam.]]

**Celeritas lucis** sive **velocitas lucis** est velocitas qua lux in vacuo progreditur, et a physicis littera *c* abbreviatur, propter litteram primam verbi *celeritas*. Manifestum est celeritatem lucis habere magnitudinem 
: c = 299 792 458 \;\mathrm{m}/\mathrm{s};
quod est definitio neque ab experimentis mensuratam, quoniam metrum ex celeritate lucis anno 1983 definitum est.

## Historia 
Notum est Galilaeum celeritatem lucis metiri velle, sed Galilaeus celeritatem illam esse *permagnam* affirmavit propterea, quod intervallum temporis, quo lux inter locos duos distantes iter facit, non metiri potuit, quoniam perexiguum erat.

Anno 1676 astronomus Olavus Rømer per caelestes observationes prosperas celeritatem lucis mensus est.

## Celeritas lucis ex aequationibus Maxwellianis 
Cum aequationes Maxwellianae excogitatae fuissent, physici cito viderunt **undae aequationem** ex iis aequationibus sequi, exempli gratia:
: \nabla^2\mathbf{E} -\frac{1}{c^2}\frac{\partial^2 \mathbf{E}}{\partial t^2} = 0 ,
unde constans *c* exprimiri poterat ut
:c= \frac {1} {\sqrt{\varepsilon_0\mu_0}}
atque magnitudo huius constantis erat aequalis celeritati lucis, quae iam in illo tempore mensa erat.
Attamen haec aequatio quaestionem generalem suscitavit: 
:*Huius undae propagationis velocitas quali ex referentiali mensa erat?*
Responsum a multis acceptum erat quod haec velocitas secundum universalem quientem referentialem *aetherem* vocatum mensa erat. Tunc experimentum ad aetherem detectandum factum est, sed evidentiam nullam obtinuit.

## Theoriae Relativitatis Specialis origo 
Anno 1905 Albertus Einstein certum responsum omnibus ostendit, et principia relativitatis specialis accepta sunt, quae dicunt:
* Aether non est, et celeritas lucis in omnibus systematibus referentiae aequalis est. 

* Aequationes Maxwellianae
* Annus luce mensus
* Celeritas soni
* Fluctus Gravitatis
* Metrum
* Energia cinetica
* Radiatio Čerenkoviana
* Tachion

## Bibliographia 
* Rømer, O. 1676. "Démonstration touchant le mouvement de la lumière." *Journal des sçavans* "223–236. https://web.archive.org/web/20070729214326/http://dbhs.wvusd.k12.ca.us/webdocs/Chem-History/Roemer-1677/Roemer-1677.html. Conversus ut "A Demonstration Concerning the Motion of Light." *Philosophical Transactions of the Royal Society* 1677, (136): 893–894.  http://web.archive.org/web/20070729214326/http://dbhs.wvusd.k12.ca.us/webdocs/Chem-History/Roemer-1677/Roemer-1677.html.
* Halley, E. 1694. "Monsieur Cassini, his New and Exact Tables for the Eclipses of the First Satellite of Jupiter, reduced to the Julian Stile and Meridian of London." *Philosophical Transactions of the Royal Society* 18 (214): 237–56. doi:10.1098/rstl.1694.0048.
* Fizeau, H. L. 1849. "Sur une expérience relative à la vitesse de propagation de la lumière." 29. 90–92, 132.  
* Foucault, J. L. 1862. "Détermination expérimentale de la vitesse de la lumière: parallaxe du Soleil."  55. 501–503, 792–796.
* Michelson, A. A. 1878. "Experimental Determination of the Velocity of Light".  27. 71–77. http://www.gutenberg.org/etext/11753.
* Newcomb, S. 1886. "The Velocity of Light." *Nature* 29–32.
* Perrotin, J. 1900. "Sur la vitesse de la lumière." ''Comptes rendus de l'Académie des sciences* 131:731–734.
* Michelson, A. A., F. G. Pease, et F. Pearson. 1935. "Measurement of the Velocity of Light in a Partial Vacuum." *Astrophysical Journal'' 82:26–61. doi:10.1086/143655.

Categoria:Lux
Categoria:Notiones in physica

Categoria:Velocitas