Les plaideurs (Racinus)

thumb|Prima editio typographica (1669).
***Les plaideurs*** (Latine *Litigatores*) est sola comoedia a poeta tragico Francogallico Iohanne Racine composita. Parisiis anno 1668 in theatro acta est. Racine *Vespas* Graeci poetae Aristophanis imitari volebat quas septimi decimi saeculi spectatoribus aptavit. Praetermisit enim omnia quae ad rem politicam pertinebant (nec popularia iudicia in Francogallia tum erant ubi iudices officia pretio emebant), comoediam plurimis apud Aristophanem obscoenitatibus purgavit, simul honestum amorem addidit inter filium iudicis Dandin et filiam sempiterni litigatoris Chicaneauː sine amoris implicatione tum comoedia fieri non poterat. Ita iudicandi litigandique furorem, vitium cavillatorum hominum qui tum in  Francogallica nobilitate non deerant, castigabat, civitatis suae instituta non reprehendebat ut Aristophanes olim fecerat. Vis comica e iudiciario sermone in rebus cotidianis abstruse adhibito oritur sed etiam e personarum gestibus et perplexitate. 
## Personae 
*DANDIN : iudex.
*LÉANDRE : iudicis Dandin filius.
*CHICANEAU : homo litigando addictus
*ISABELLE : litigatoris Chicaneau filia.
*LA COMTESSE ː comitissa de Pimbesche appellata, litigando addicta
*PETIT JEAN : ostiarius.
*L'INTIMÉ : scriba.
Actio in urbe quadam Normanniae Inferioris agitur. Scaena  iudicis et litigatoris Chicaneau (qui prope iudicem habitare voluit) domos ostendit.

## Summarium 
***Actus Iː** Leander a famulo Petit Jean adiutus patrem Dandin, iudicandi furore insanientem, domi clausit atque custodit. Prima luce duo litigatores sempiterni Chicaneau et comitissa de Pimbesche fores pulsant nec admittuntur. Apud invicem de re queruntur; mox tamen ex verbis male interpretatis lis et convicium inter eos oritur. Simul Leander strategema quaerit quo ad Isabelle pervenire possit cuius amore flagrat.
***Actus IIː** L'Intimé apparitoris habitum induit atque ita comitissam de Pimbesche decepit ut in ius vocationem erga Chicaneau ei mandaverit, quam  simul cum amatorio domini libello ad domum dicti Chicaneau adlaturus est. Isabella fores aperit ac primo iudiciarium libellum recusat atque ad patris reditum differt. Mox ubi L'Intimé cognovit et Leandri epistulam esse intellexit rursus simulatum apparitorem repulsae indignationem comice mentientem persequitur ut libellum sibi destinatum recipiat. Tum Chicaneau pater ex improviso intervenitː puella libellum discindit tamquam litigantis cuiusdam postulationem nimis asperam. At L'intimé exemplum duplicatum (ita dicit) e sinu profert et comitissae postulationes recitare incipit. Mox ab iracundo Chicaneau qui apparitorem esse negat vapulat. Hic advenit Leander commissarii habitum praeferens. Decepto Chicaneau imponit et rerum gestarum relationem postquam conscribi iussit patri et filiae signandam porrigitː quae revera matrimonii coniunctio erat. Chicaneau commissarii auctoritatem reverens signum apponit nec legit. Tum Dandin in tecto domus custodiam effugiens apparetː iudicatum ire vult. At filius eum reprimit atque canem Citronem domi iudicandum ei tradit qui caponem e culina modo rapuit.
***Actus IIIː** Iudicium canis agitur. Petit Jean accusator et L'Intimé defensor parodicas orationes habent Latinis nonnumquam sententiis immixtis. Misericordiam iudicis ut moveret L'Intimé catulos orbos si reus damnaretur futuros introducit. Qui postquam humi minxerunt urinam effusam manu indicans exclamat ː "Lacrimas nostras videte" (*Voyez nos larmes*). In fine Leander a patre Dandin impetrat ut matrimonialem contractum ratum faciat et cani Citroni laetitiae omnium causa veniam det.

## Notae
## Plura legere si cupis 
*Nathan Gross, "Racine's Debt to Aristophanes", *Comparative Literature*, 1965ː 209-224
*Raymond C. La Charité, "Le Sujet des Plaideurs", *The French Review*, 1968ː 32-38 
*Jacques Morel, "Les Plaideurs, réécriture et provocation",  *Littératures classiques*, 1996ː 339-341

## Nexus externi 
*Textus editionis 1697
*Textus audiendus (1949)
Categoria:Franciae scripta
Categoria:Litterae Francogallicae
Categoria:Scripta 1668
Categoria:Comoediae