Papa

[thumb|upright=0.8|[Iulius II|Iulius Papa II.]]
[thumb|upright=0.8|[Franciscus (papa)|Franciscus Papa die 18 Martii 2013 apud audientiam cum Christina Fernández de Kirchner Praeside Argentinae.]]
[thumb|upright=0.8|[Leo XIV|Leo Papa XIV die 7 Maii 2025 papa nuperrime creatus est.]]
**Papa** , etiam **Pontifex Maximus**, est Episcopus Romanus et Summus Pontifex Ecclesiae Catholicae. Secundum doctrinam Catholicae Ecclesiae, papa est successor Sancti Petri et munus universae Ecclesiae Christianae regendae gerit. Ex die 8 Maii 2025, papa est Leo XIV.

## Munus 
Origo ministerii Petrini in Christi verbis Simoni coram apostolis dictis fundatur:
:Tu es Petrus, et super hanc petram aedificabo ecclesiam meam, et portae inferi non praevalebunt adversus eam et tibi dabo claves regni caelorum et quodcumque ligaveris super terram erit ligatum et in caelis et quodcumque solveris super terram erit solutum et in caelis. (Matt. 16,18–19).

Naturam huius ministerii ecclesia semper intellexit constantem temporis decursu esse, aliquo semper id exercente in ecclesia. Cum Petrus Romam pervenisset et ibi munere episcopali functus ibique mortuus esset, episcopi Romani semper hoc officium solverunt. Inde a veterrimis temporibus, ministerium paparum non tantum ad Romam, sed ad universalem ecclesiam pertinuit. Itaque papa Clemens I (tertius post Petrum) ad ecclesiam Corinthiorum ut pater scripsit, eos adiuvans et monens ut res ecclesiae suae recte disponerent. Natura huius muneris per historiam ecclesiae semper aptatur ad necessitates temporis, sed quoad essentiam semper eadem esse habetur.

In Codice Iuris Canonici  munus atque auctoritas Summi Pontificis sic definiuntur:
:"Can. 330—Sicut, statuente Domino, sanctus Petrus et ceteri Apostoli unum Collegium constituunt, pari ratione Romanus Pontifex, successor Petri, et Episcopi, successores Apostolorum, inter se coniunguntur.
:"Can. 331—Ecclesiae Romanae Episcopus, in quo permanet munus a Domino singulariter Petro, primo Apostolorum, concessum et successoribus eius transmittendum, Collegii Episcoporum est caput, Vicarius Christi atque Universae Ecclesiae his in terris Pastor; qui ideo vi muneris sui suprema, plena, immediata et universali in Ecclesia gaudet ordinaria potestate, quam semper libere exercere valet.
:"Can. 333—§1. Romanus Pontifex, vi sui muneris, non modo in universam Ecclesiam potestate gaudet, sed et super omnes Ecclesias particulares earumque coetus ordinariae potestatis obtinet principatum, quo quidem insimul roboratur atque vindicatur potestas ordinaria, propria et immediata, qua in Ecclesias particulares suae curae commissis Episcopi pollent. 
::§2. Romanus Pontifex, in munere supremi Ecclesiae Pastoris explendo, communione cum ceteris Episcopis immo et universa Ecclesia semper est coniunctus: ipsi ius tamen est, iuxta Ecclesiae necessitates, determinare modum, sive personalem sive collegialem, huius muneris exercendi.
::§3. Contra sententiam vel decretum Romani Pontificis non datur appellatio neque recursus."

Nunc papa a cardinalibus in conclavi eligitur. Electio felix fumo albo fidelibus significatur.

Sancta Sedes papae positionem significat. Papa in Civitate Vaticana habitat, etsi ecclesia cathedralis dioecesis Urbis est Basilica Lateranensis. 

## Tituli 
Papae tituli sunt:
* Episcopus Romanus
* Vicarius Christi
* Successor principis apostolorum
* Caput Universalis Ecclesiae
* Summus Pontifex Ecclesiae Universalis vel Pontifex Maximus
* Patriarcha Occidentis (unus ex quinque patriarchis antiquis: Romae, Constantinopolis, Alexandriae, Antiochiae, Hierosolymorum; hunc titulum Benedictus XVI in Annuario Pontificio anni 2006 omitti constituit et Franciscus in Annuario Pontificio anni 2024 resumpsit)
* Primas Italiae
* Archiepiscopus et metropolitanus provinciae ecclesiasticae Romanae
* Princeps sui iuris Civitatis Vaticanae
* Servus Servorum Dei

## Insignia papae 
Papae insignia sunt:
* Anulus piscatoris
* Camaurus
* Fanon
* Flabella
* Insignia episcopalia
* Mantum papale
* Pallium
* Sedes gestatoria
* Subcinctorium
* Tiara sive triregnum (a Paulo VI non abrogata, sed post eum non iam sumpta a Romanis Pontificis)

Caerimonia coronationis papae (a Romano pontifice Ioanne Paulo I reformata) ritum includebat verbis "Sic transit gloria mundi" notum.

Benedictio urbi et orbi est sollemnis papae benedictio, episcopi Sanctae Romanae Ecclesiae ("urbi") et pastoris universalis ("orbi") propria, quae impertitur in sollemnitatibus maximis, id est Natalis Iesu Christi et Paschae.

## Historia 
Episcopus Siricius dioecesis urbis Romae exeunte saeculo 4 primus titulem *papa* duxit.

Papa Leo magnus, annis 440 – 461 episcopus Romae, concilio Chalcedonensi anno 451 primus inter patriarchas ecclesiae electus est, unde papa titulum *Pontifex maximus* coepit.

Stephanus III papa contra Langobardos a rege Francorum Pippino auxilium petivit.   Post bellum papa Pippino favente dicionem Pontificiam recepit, fundationem civitatis sanctae sedis in Italia.

Medio Aevo historia paparum schismatis anno 1054, controversiae de investitura, magni schismatis occidentalis cum serie antipaparum usque ad Concilium Constantiense annis 1414 – 1418, quorum sedes Avennione erat (Papae Avenionenses), necnon reformationis causa malo affecta est.

Saeculo 16 super montem Vaticanum basilica Vaticana constructa est.

Anno 1529 Communio Anglicana ecclesiam papalem reliquit. 

Concilio Vaticano Primo 1869 – 1870 habito dogma infallibilitatis papae decretum est, quo novum schisma ecclesiae ortum est.

Ioannes XXIII episcopos Concilio Vaticano Secundo 1962–1965 convocavit.

*Antipapa
*Civitas Vaticana
*Index paparum
*Lumen gentium
*Papae analphabetici
*Papocinetum
*Patriarcha

## Notae 
## Bibliographia 
* Georg Denzler: *Das Papsttum*. Monachii 1997. ISBN 3-406-41865-1.
* Walter Fleischmann-Bisten (ed.): *Papstamt pro und contra. Geschichtliche Entwicklungen und ökumenische Perspektiven*. Bensheimer Hefte 97, Gottingae 2001. ISBN 3-525-87188-0.
* Horst Herrmann: *Die Heiligen Väter*. Berolini 2004. ISBN 3-7466-8110-3.
* Rudolf Lill: *Die Macht der Päpste*. Kevelarii 2006. ISBN 978-3-7867-8603-0.
* Ludwig von Pastor: *Die Geschichte der Päpste*. 15 t., Freiburg im Breisgau 1928.
* Leopold von Ranke: *Die römischen Päpste in den letzten vier Jahrhunderten*. 3 t., München 1915.
* Ludwig Ring-Eifel: *Weltmacht Vatikan. Päpste machen Politik.* Monachii 2004. ISBN 3-629-01679-0.
* Bernhard Schimmelpfennig: *Das Papsttum. Von der Antike bis zur Renaissance.* Darmstadii 2009. ISBN 978-3-534-23022-8.
* Georg Schwaiger: *Papsttum und Päpste im 20. Jahrhundert. Von Leo XIII. zu Johannes Paul II.* Monachii 1999. ISBN 3-406-44892-5.

## Nexus externi 
* Liber pontificalis

Categoria:Munera ecclesiastica Catholica Romana
!
Categoria:Tituli
Categoria:Ecclesia Catholica Romana in Civitate Vaticana