open-index/open-wikipedia-markdown huggingface dataset:
Fortuitae affectuum otiosorum adumbrationes

thumb|Li Yu saeculo XVIII delineatus
***Fortuitae affectuum otiosorum adumbrationes*** (titulo Sinico 閑情偶寄 *Xianqing ouji*) est congeries commentatiuncularum a Li Yu anno 1671 editarum, urbis Hanchei incola, qui ibi anno 1680 mortuus erit.

Inter placita gastronomica huius operis laus cancrorum *Eriocheirum sinensium* saepe, fructuum *Myricae rubrae* rarius citatur.

## Divisiones operis 
*Poesis *ci* (*cí* 词)
*Poesis *qu* (*qǔ* 曲)
*Theatrum (*yǎnxì* 演戏)
*Domus et familia (*jūshì* 居室)
*Potiones cibique (*yǐnzhuàn* 饮馔)
*Architectura (*yíngzào* 营造)
*Horticultura (*yuányì* 园艺)
*Sanitas (*yǎngshēng* 养生)

## Bibliographia 
; Versiones imperfectae
* Jacques Dars, interpr., *Les Carnets secrets de Li Yu. Un art du bonheur en Chine*. Arelate: Philippe Picquier, 2003
* Thomas Gwinner, interpr., *Essen und Trinken. Die klassische Kochbuchliteratur Chinas*. Francofurti: Haag + Herchen, 1988. ISBN 3-89228-252-8
* Pierre Kaser, interpr., "Li Yu et le bonheur de voyager. Un extrait du Xianqing ouji (Notes jetées au gré d’humeurs oisives)" in ''Impressions d'Extrême-Orient* no. 1 (2010)
* T. C. Lai, interpr., "Choice Morsels from Li Yu"
* Fragmenta plura Anglice versa in Lin Yutang, *The Importance of Living* (1937)
* Lin Yutang, interpr., "On Charm in Women" in *China Critic* vol. 12 no. 11 (5 Martii 1936) p. 231
* Helmut Martin, interpr., *Li Li-weng ùber das Theater*. Heidelbergae, 1966
* Fragmentum in Jacques Pimpaneau, interpr., *Anthologie de la littérature chinoise* (Arelate: Philippe Picquier, 2004) pp. 897-901
* Fragmentum in Martine Vallette-Hémery, interpr., *Les paradis naturels. Jardins chinois en prose* (Arelate: Philippe Picquier, 2001) pp. 139-144

; Eruditio
* Chun-Shu Chang, Shelley Hsueh-Lun Chang, *Crisis and Transformation in Seventeenth-Century China: Society, Culture, and Modernity in Li Yü's World*. Ann Arbor: University of Michigan Press, 1992
* Patrick Hanan, *The Invention of Li Yu* (Cantabrigiae Massachusettensium: Harvard University Press, 1988. ISBN 0-674-46425-7) pp. 31-33, 185-207 et alibi
* Pierre Kaser, recensio versionis Dars (2003) in *Études chinoises* vol. 23 (2004) pp. 532-540 eadem res alibi
* Andrea Stocken, *Die Kunst der Wahrnehmung – Das Ästhetikkonzept des Li Yu (1610–1680) im Xianqing ouji im Zusammenhang von Leben und Werk''. 2005. ISBN 3-447-05120-5

## Nexus externi 
* Textus apud Vicifontem Sinicum

Categoria:Scripta 1671
Categoria:Sericae scripta
Categoria:Libri de re coquinaria
Categoria:Libri morales
Arachotus

**Arachotus**, vulgo **Arghandab** (Dari رود ارغنداب‎), est flumen Afganiae, 562 chm longitudinis. In provincia Gasnensi oritur, prope Alexandriam Arachosiam urbem fluit et in Etymandrum per delta effunditur. cuius accola maximus est. Regio historica Arachosia de flumine nomen habuisse videtur.

## Notae
## Nexus externi
* Arachotus in *Britannica* (1911)

Categoria:Flumina Afganiae
Categoria:Systema fluviorum lacus Arii
Categoria:Arachosia
Phrada

**Phrada** (Afganice فراه, Dari فراه, *Farāh*) est urbs Afganiae circiter 35&thinsp;800 incolarum, Prophthasiae provinciae caput. Inter Alexandriam Arachosiam et Alexandriam Arianam sita est. Saepe loco **Alexandriae Prophthasiae** antiquae ab Alexandro Magno conditae Phrada sita esse putatur. 

[thumb|Prophthasia in tabula [Gerardus Mercator|Mercatoris (inter Drangianam et Arachosiam)]]
## Notae 
## Nexus externi 
Categoria:Urbes Afganiae
Categoria:Arachosia
Urbs Sancti Hyacinthi

**Urbs Sancti Hyacinthi** vel **Sanctus Hyacinthus** (Francogallice *Saint-Hyacinthe*) est urbs in provincia Quebecensi, ab Iacobo Hyacintho Simone Delorme anno 1758 condita appellataque ex eo. Per censum anni 2016, 55 648 incolarum enumerati sunt.

## Notae 
## Nexus externi 
Categoria:Condita 1758
Categoria:Quebecum
Categoria:Urbes Canadae
Bactrus

**Bactrus**, vulgo **Balkh** (Dari بلخ, Afganice  بلخ), est flumen Afganiae, 471 chm longum. In *Baba* iugo Paropamisi ortum, inter montes et per deserta fluit; in Oxum olim influebat, sed nunc aqua Bactri ad terras irrigandas omnis absumitur, nec ullus ramus ad Oxum pervenit. Bactra urbs in ripa dextra Bactri fluvii sita est.

## Notae
## Nexus externi
* "Bactrus." *Encyclopaedia Sovietica magna*  

Categoria:Bactria
Categoria:Flumina Afganiae
Categoria:Systema Oxi fluminis
Caucasiae portae

[thumb|*Caucasiae portae.* [Pictura a  anno 1884 picta.]]
**Caucasiae portae** (Graece Καυκάσιαι πύλαι), nunc **fauces Darialicae** (Ossetice *Арвыком*, Georgiane დარიალის ხეობა),  sunt vorago magna, qua Terekius fluvius iugum Laterale Caucasi Maioris transit; per has angustias et via unica e Georgia in Ossetiam Septentrionalem ducit. 

## Notae
## Nexus interni
* Pylae Caspiae
* Pylae Caucasiae

## Nexus externi
* "Caucasiae portae." In *Pleiadibus.*
* Smith, Gulielmus. Sarmaticae portae. *Dictionary of Greek and Roman Geography.*
* Kaukasiai Pylae in *Paulys Real-Enzyklopädie der classischen Altertumswissenschaft*

Categoria:Caucasus Septentrionalis
Categoria:Geographia Georgiae
Categoria:Ossetia Septentrionalis
Categoria:Transitus
Categoria:Valles
Categoria:Montes Caucasi
Simplicia montani victualia

[thumb|upright=1.25|[Lacus occidentalis (Hancheum)|Lacus occidentalis urbis Hanchei: ibi auctor Li Hong inter annos 1241 et 1252 habitabat]]
***Simplicia montani victualia*** (Sinice 山家清供, pinyin *Shānjiā qīnggōng*) sunt opus de arte culinaria ab Lin Hong anno circiter 1250 scriptum. Auctor, poëta olim celeber, Quanzhou in urbe natus, inter annos 1241 et 1252 Hanchei ad ripas Lacus occidentalis habitabat: ibi (sicut praetendebat) proavus poëta eremita  procul ab hominibus se retraxerat. Lin Hing simpliciter et private ibi vivebat, sicut "montanus" sed non eremita (uxorem enim, quae et coquam, duxerat). Librum moralem *Res simplices montani* (*Shānjiā qīngshi*) insuper composuit.

Liber *Simpliciorum montani victualium* e centum quattuor capitulis constituitur de ferculis, confectionibus, animalibus plantisque edulibus, quorum rubricae stylo litterario componuntur. Rubricis evocantur philosophus Ye Shi (57), poëtae Du Fu (2, 89), Yang Wanli (28), Su Dongpo (82),  (6); hi in textu etiam citantur aliique, Qu Yuan, Li Bai, Tao Yuanming, Huang Tingjian.

[thumb|upright=1.25|[Gastronomia Zhejiangensis hodierna: Pullus mendici (*jiaohua ji*) in urbe Hancheo inlatus, loti foliis partim exsolutis]]
Auctor artem coquinariam delicatam docet, cibis insolitis interdum adhibitis, aromatibus bene modulatis momento certo additis. Fercula crebriter bulliantur, rarius assantur vel friguntur. Plura praecepta collyrorum praebentur. Holera herbaeque fructusque domesticata et communia iuxta rariora et recondita praecipiuntur, *Zizania caduciflora*, *Artemisia annua*, *Medicago sativa*, *Allium fistulosum*, *Nelumbo nucifera*, *Arctium lappa*, surculi bambusei e.g. *Phyllostachyos pubescentis*, *Brassica rapa subsp. chinensis*, *Lablab purpureus*, *Glycine max*, *Raphanus sativus*, *Phaseolus calcaratus*, *Lagenaria siceraria*, *Solanum melongena*, *Xanthium strumarium*, *Lycium chinense*, *Pyrus bretschneideri*, *Citrus × aurantium*, *Citrus × junos*, *Castanea mollissima*, *Canarium album*; animalia domestica sed etiam silvatica *Hydropotes inermis*, *Lepus tolai*, *Aix galericulata*, *Felis bengalensis* necnon fluvialia *Siniperca chuatsi*, *Eriocheir sinensis*, *Macrobrachium nipponense*. Vinum modo Sinensi confectum, acetum, liquamen e soia, sesamum requiruntur una cum aromatibus gingibere, zanthoxylo, pipere, aniso, anetho, *Allio chinensi*, fortasse etiam *Basella rubra*. Cortex flosque et folium aurantii praecipiuntur, flores insuper *Pruni mume*, *Paeoniae lactiflorae*, *Gardeniae jasminoidis*.

In popina *Bagualou* urbis Hanchei, ubi ars coquinaria imperii Song reconstituebatur, nonnulla fercula e libro *Simpliciorum montani victualium* recreata sunt.

## Notae 
## Bibliographia 
* E. N. Anderson, *Food and Environment in Early and Medieval China* (Philadelphiae: University of Pennsylvania Press, 2014) pp. 177-178
* 
* Yan-kit So, *Classic Food of China* (Londinii: Macmillan, 1992) pp. 27-28
* 

Categoria:Sericae scripta
Categoria:Scripta saeculo 13
Categoria:Litterae Sinicae
Categoria:Libri de re coquinaria
Ariobarzanes mons

thumb|Mons Hyrcanus, Ariobarzanis cacumen altissimum
**Ariobarzanes** (Persice nunc  البرز‎ ʔælˈboɾz) est systema magnum iugorum montium Iraniae septentrionalis, haud longe a mari Hyrcani litoris meridiani distans. Parthos a Massagetis Ariobarzanes dividit, ut Orosius dicit, id est Persiam a regionibus borealibus. Altae planitiei Iranicae Ariobarzanes pars est.

A montibus Talyschensibus in occidente ad montes Turcomano-Chorassanicos in oriente Ariobarzanes extenditur. Cacumen altissimum est Hyrcanus mons (qui et Demavendum appellatur), 5609 m altum, mons ignifer exstinctus, haud longe ab Teherano situs.

[thumb|[Teheranum ad radices Ariobarzanis cacuminum patet.]]
Simurgi nidus in Ariobarzane fuisse Firdausius in *Libro regum* dicit.
## Notae
## Nexus externi
Categoria:Montes Iraniae
Ni Zan

**Ní Zàn**, litteris Sinicis 倪瓚 (natus anno 1301 Zhituo in oppido prope Wuxi; ibidem anno 1374 mortuus) fuit pictor et calligraphus, inter quattuor artium imperii Yuan magistros enumeratus.

Ni Zan, concubinae filius, familiae satis illustris proles, fratre legitimo anno 1328 mortuo praedium paternum gerere coepit, ubi usque in annum fere 1350 inter libros picturasque reclusus nitide et fastidiose vivebat. Anno 1352, regione Jiangnan Sinisque fere omnibus sub diluvio et fame laborantibus, vectigale valde aucto, praedii maximam partem vendidit. Mox in alveo ad ripas Lacus Tai fluviorumque influentium, deinde ab 1355 usque in 1365 rure prope Sucheum habitavit. His annis vitam eruditi vagantis suscipiebat: amicos per itinera crebra visitare solebat cuius hospitalitatem tabulis ad tempus factis inscriptisque remuneravit. Officia a regnantibus repugnatoribusque oblata sine distinctione recusavit. Oppidum nativum non ante annum 1374 rursus petivit, ubi post aliquot menses mortuus est.

Calligraphiá magistratum coaevum  secutus est, qui Wuxing ad ripam lacus Tai habitabat, sed artificem antiquum  super alios admiravit. Stylo picturae  inter sectatores eius numeratur. Libellus praeceptorum culinariorum domesticorumque *Aedis silvarum nebulosarum regimentarium* anno incerto composuit, vitam providissimam iuventutis suae forte commemorans forte refingens.

[thumb|upright=1.5|"Solitudine fruens sub autumnali luco": tabularum Ni Zan antiquissima nobis servata, anno [1339 picta. Sunt qui dicunt pictorem seipsum in tugurio sedentem simulavisse.]]
## Notae 
## Bibliographia 
; De vita et opere
* 
* Chang Kuang-pin, ed., *Yuan si dajia = The Four Great Masters of the Yuan* (Taipeiae, 1975) pp. 25–33 textus Anglici, pp. 20–27 textus Sinici
* 
* Ricardo Joppert, *La transparence du matin: essai sur Ni Zan, 1301 – 1374: peintre, poète et calligraphe chinois*. Librairie You-Feng, 2010
* Osvald Siren, *Chinese Painting: Leading masters and principles* vol. 4 (Novi Eboraci: Hacker Art Books, 1973) pp. 79-84
* Nicole Vandier-Nicolas, *Peinture chinoise et tradition lettrée* (Lutetiae: Editions du Seuil, 1983) pp. 173-177
* C. C. Wang, Kathleen Yang, "The Rediscovery of Ni Zan, *Longmen dubu tu*" in *Archives of Asian Art* vol. 47 (1994) pp. 70-76 JSTOR

; Aliae encyclopaediae
* Wen C. Fong, "Ni Zan" in *Grove Art Online* (2003/2021)

Categoria:Pictores Sinarum
Categoria:Nati saeculo 14
Categoria:Mortui 1374
Categoria:Auctores Sinici
Categoria:Scriptores de re cibaria
Categoria:Calligraphi
Ariobarzanes (discretiva)

**Ariobarzanes** est forma Graeca (Ἀριoβαρζάνης) nominis Persici antiqui **Aryābr̥zaⁿs*

*Ariobarzanes, rex Ponti
*Ariobarzanes, satrapes Persicus

## Toponyma
* Ariobarzanes mons, iugum Persiae magnum
* Ariobarzanes, provinicia Iraniae
Fretum Yucatanense

[thumb|[Tabula geographica|Tabula regionis.]]
**Fretum Yucatanense**, vel **Fretum Yucatanicum**, sive **Canalis Yucatanensis** vel **Canalis Yucatanicum** (Hispanice *Canal de Yucatán*), est fretum inter Mexicum et Cubam, quod Pelvem Yucatanensem Maris Caribaei cum Sinu Mexici coniungit. Eius ambitus est paulum plus quam 200 chiliometra latus, eiusque aquae in loco profundissimo ante litus Cubanum sunt paene 2800 metra altae.

Scopuli curalii ad margines dorsi Yucatanensis circiter 100 chiliometra ante litus inveniuntur, ubi inter principalia curalia quae scopulos formant numerantur *Acropora cervicornis* et *Acropora palmata* (ambo Acroporidae) ac *Montastraea annularis* (Montastraeidae), quarum multae annis 1990 exeuntibus emortuae sunt; aliquot autem renatae sunt. 

* Cultura Mayana
* Imperium Hispanicum

## Notae 
## Nexus externi 
Categoria:America Meridionalis
Categoria:Cuba
Categoria:Freta Americae Septentrionalis
Categoria:Freta internationalia
Categoria:Geographia Mexici
Categoria:Paeninsula Yucatanensis
Categoria:Sinus Mexicanus
Stephania Lemke

**Stephania** (vulgo *Steffi*) **Lemke** (nata Dessaviae die 19 Ianuarii 1968) rerum politicarum perita Germanica factionis Viridum est et a mense Decembris 2021 patriae Administra Foederalis Oecologiae, Tutelae Naturae, Securitatis Nuclearis et Tutelae Consumptorum.

## Vita 
Lemke scientiae agriculturali studuit. Alumna est Universitatis Humboldtianae Berolinensis.

Legata Dietae foederalis fuit de anno 1994 ad annum 2002 et iterum est ab anno 2013.

Denique mense Decembris 2021 administra foederalis in administratione Scholz facta est.

E matrimonio diversa, unam prolem habet.

## Nexus externi 
*Situs proprius
*Pagina in situ Dietae foederalis

Categoria:Administri Foederales Germaniae
Demissio Turanica

[thumb|Via per demissionem Turanicam ([Uzbecia, Kyzylkum)]]
**Demissio Turanica** est planities, quae Mediae Asiae partem maiorem occupat. Kazachstaniae pars maior, Uzbecia et Turcomannia vix non omnes, Afghaniae et Tadzikistaniae partes in demissione Turanica iacent. Karakum et Kyzylkum deserta in demissione Turanica sita sunt.

A septentrione cum locis monticulosis Kazachstanicis et planitie elata Turgaica demissio Turanica contermina est, ab occidente litus maris Caspii finis est eius, a meridie montes multi, sicut Tian Schan, Pamir, Turcomano-Chorassanici montes, Ariobarzanes mons. Ab oriente montes Tschu-Ilienses et Betpak Dala a valle lacus Balchasch demissionem Turanicam separant. Vallis Turgaica cum planitie Sibirica Occidentali demissionem Turanicam coniungit. Lacus Oxianus in demissione Turanica situm erat. Oxus et Iaxartes flumina demissionis maxima sunt.

Demissio Turanica maris Turanici, quod Pleistocaeno et Pliocaeno exsistebat, fundus est; vix 10 milia annorum ante mare Caspium et lacus Oxianus, partes maris Turanici, divisa sunt.

## Notae
## Nexus externi 
Categoria:Planities
Categoria:Res geographicae Kazachstaniae
Categoria:Res geographicae Uzbeciae
Categoria:Res geographicae Tadzikistaniae
Categoria:Media Asia
Chiva

**Chiva** (Uzbecice *Хива*) est urbs Uzbeciae, Chorasmiae et chanatus Chivae caput. Circa 89 500 incolarum anno 2017 habuit.

thumb|left|*Ichan-Qal’a*, regio Chivae antiqua
## Historia 
Chiva a Sem Noe filio condita esse dicitur, qui puteum effodit, qui puteus et nunc Chivae mediae monstratur. Chorasmiae civitatis, quae saeculis XVIII et XIX *chanatus Chivae* saepe nuncupabatur, Chiva pars et per multa saecula caput erat.

## Notae 
## Nexus externi 
Categoria:Urbes Uzbeciae
Categoria:Chorasmia
Alatau

**Alatau** sunt aliquot iuga montium Kazachstaniae, Chirgisiae, Tadzikistaniae. Baschkiriae et Sibiriae. Nomen Turcice *montes varii, diversi coloris* significat.

Montium Tian Schan iuga:
* Alatau Cisiliensis vel Songaricus (Dschungaricus, Dzhungaricus) vel Heptapotamicus (Semiretschenskianus), inter Ili fluvium et lacus Ala Kul et Balchasch orientalem.
* Alatau Transiliensis ab Almata meridiem versus
* Alatau Talassicus, qui et Occidentalis et Meridionalis, a lacu Issyk Kul et a Naryn fluvio usque ad iuga Karatau et Alexandri
* Iugum Alexandri, quod et iugum Kirghizicum et Alatau Kirghizicus, a lacu Issyk Kul occidentem versus (Alatau Occidentalis pars septentrionalis)

In Tadzikistania:
* Iugum Transalaicum, quod et Alatau Transalaicus, inter montes Pamir et vallem Alaicam

In Sibiria:
* Alatau Cusnezianus, prope Cusneziam

In Baschkiria:
* Alatau, montium Uralensium pars

## Nexus interni
* Kungei Alatau, ad septentrionem lacus Issyk Kul
* Terskei Alatau, ad meridiem lacus Issyk Kul
Sanfourche

Sanfourche nomen familiae notabiliter gestatum est;

* Henricus Sanfourche (1775-1841), Colonellus Imperii Gallicus;
* Ioannes Baptista Sanfourche, (1831-?), Architectus Gallicus;
* Jean-Joseph Sanfourche, (1929-2010), Gallicus pictor, poeta, geometer et sculptor;
* Solange Sanfourche, (1922-2013), pugnator resistens, coniux Eduardus Valéry;
* Pierre Sanfourche-Laporte (1774-1856), jurist.

## Notae 
Categoria:Cognomina
Eduardus Augustus Regel

**Eduardus Augustus (Eduardus Ludovici filius) de Regel** (Theodisce *Eduard August von Regel*, Russice *Эдуард Людвигович Регель*), 13 Augusti 1815 Gotae natus et 27 Aprilis 1892 Petropoli mortuus, fuit botanista Germanicus et Russicus.

## Vita et opera
In hortis botanicis Gottingae, Bonnae, Berolini officio fungebatur; ab anno 1842 horto botanico Turicensi operam dabat et in Universitate Turicensi docebat. Ab anno 1855 in horto botanico Imperiali Petropolitano labores ferebat; ab anno 1875 huius horti director (post Ernestum Rudolphum a Trautvetter).

## Opera Latina nonnulla
**Monographia Betulacearum…* 1861
* *Tentamen florae Ussuriensis...*, 1861
* *Animandversiones de plantis vivis nonnullis Horti Botanici Imperialis Petropolitani*, 1871—1872
* *Revisio specierum Crataegorum, Dracaenarum, Horkeliarum, Laricum et Azalearum* 1871—1872
* *Plantae a Burmeistero prope Uralsk collectae* 1872
* *Alliorum adhuc cognitorum monographia* 1875

## Nexus externi
* De Eduardo Regel in *Lexico encyclopaedico Brockhaus et Efron* 
* Vita Eduardi Eversmann in *Allgemeine Deutsche Biographie* 
* Eduardus Regel in situ Academiae scientiarum Russiae 

Categoria:Botanistae Russiae
Categoria:Botanistae Germaniae
Categoria:Socii Academiae Scientiarum Russicae
Categoria:Professores Universitatis Turicensis
Gluchovia

**Gluchovia** (Ucrainice *Глухів*) est urbs regionis Sumensis Ucrainae. In Polessia sita est. Incolas 32 686 habuit anno 2020.

[thumb|Gluchoviae via ([chartula cursualis initio saeculi XX facta)]]
## Historia
Anno 992 primo memorata est. Urbs ducatus Czernihoviensis erat; a saeculo XIII medio caput ducatus Gluchoviensis, Ordae Aureae subiuncti. A saeculo XIV medio pars Magni ducatus Lituaniae et ab anno 1502 Moscoviae. Ab anno 1708 ad 1722 Gluchovia hetmanatus Ucrainici caput erat.

## Incolae noti
* Gregorius Sobolewski
* Iosephus Šklovskij

## Notae
## Nexus externi
Categoria:Urbes Ucrainae
Categoria:Regio Sumensis
Categoria:Condita 992
Baranovia

**Baranovia** (Albaruthenice Баранавічы) est urbs in regione Brestensi Rutheniae Albae. 174&thinsp;183 incolas habet (anno 2021). 

thumb|left|Ecclesia cathedraluis Patrocinii Dei genetricis Baranoviensis, annis 1921—1931 constructa
## Historia
Missio Iesuitica saeculo XVII loco Baranoviae hodiernae constructa est. Vicus huius nominis in tabulis anni 1812 designatus est. Statio ferriviae a Smolensco ad Bressiciam ducentis anno 1871 aedificata est, nomine vici nuncupata; tum Baranovia crescere incepit. Vici Baranovia Prisca, Baranovia Nova, Rozvadovo in urbem coniuncti sunt; anno 1897 incolas 8718 Baranovia habuit; initio saeculi XX usque ad 30 milia incolarum hic vivebant. Urbs et circuli caput ab anno 1919.

## Notae
## Nexus externi
*Situs interretialis

Categoria:Urbes regionis Brestensis
Hieropolis (discretiva)

* Hieropolis, melius Hierapolis, urbs antiqua Phrygiae
* Hieropolis, Theodisce *Heiligenbeil*, urbs Borussiae Orientalis (nunc *Mamonovo* regionis Calininopolitanae)
Hieropolis (Borussia)

**Hieropolis** vel **Sancta civitas**, (Theodisce *Heiligenbeil*, olim *Heiligenstadt*, Russice Мамоново) est urbs  Borussiae Orientalis. Ad regionem Calininopolitanam Russiae pertinet. Prope litus lacus Recentis sita est. Incolas 8104 anno 2021 habet. Anno 1301 loco vici Borussici castellum Teutonicum constructum est. 

## Notae 
## Nexus externi 
Categoria:Urbes regionis Kaliningradensis
Categoria:Condita 1301
Matthias Castrén

**Matthias Alexander Castrén** (natus 2 Decembris 1813 - obiit 7 Maii 1852) erat ethnologus philologusque natione Fennosuecicus, studiorum Uralicarum linguarum praecursor. Praeceptor, auctor, glottologus Universitatis Helsingiensis erat. Castrén ob suas linguarum Fennicarum, Ugricarum et Samojedicarum disquisitiones linguisticas et ethnographicas inclaruit.

## Vita 
Tervolae, in septentrionali Finniae parte natus est. Pater eius, Christianus Castrén erat sacerdos paroecialis et vicarius Rovaniemi, qui anno 1825 defunctus erat.  Mox avunculus eum tutabatur. Annos duodecim agens Oulensem scholam missus est. Anno 1828 ad Universitatem de Alexandro nominatam Helsingii (quae nuper Universitas Helsingiensis nuncupatur) receptus, primus Graeco Hebraeoque sermoni se dederat, ecclesiasticum munus perfuncturus; erga Fennicam linguam curiositas adeo eum excitavit, ut ante cursum completum mythologiae Fennicae fundamenta deponere incoharet. Baccalaureatum anno 1838 obtinuit, deinde anno 1839 promotus est.

## Audacia incepta linguistica 
thumb| Matthias Alexander Castren
Patebat necessitas linguarum nondum notarum suapte explorandarum inter tribus cognatos. Anno 1838 se itineri ad Lappiam cum sodali suo medico adiunxit. Hoc erat primum itinerum a Castrén ad affinitatem linguae Fennicae investigandam factorum. Ipse subinde anno 1840 professor creabatur Fennus linguarum scandinavicarum in Universitate Helsingiensi. Anno proximo in Careliam profectus est, sumptibus Literariae Societatis Fenniae.

Anno 1841 Elia Lönnrot, philologo Fennico comitante, tertium iter suscepit, quod denique ultra montes Uralenses usque ad Obdorium porrigebatur, ubi spatium temporis trium annorum degebat. Antequam ultimam suam expeditionem coepisset, versionem Suecicam *Kalevalae* in lucem protulit. Reversus opera quae inscribuntur *Elementa grammatices Syrjaenae* et *Elementa grammatices Tscheremissae* (1844) exaravit.

Vixdum ex morbo itineris ultimi recreatus, sub auspicio Academiae Petropolitanae et Universitatis Alexandri indigenos Siberiae populos exploratum profectus est. Iter notitias priores quamvis auxisset, asseveranter exploratoris valetudinem affecit. Primitias collectionum suarum Petropoli in lucem ediderunt anno 1849. Anno 1850 tractatum edidit *De affixis personalibus linguarum Altaicarum*, deinde professor sedis linguae litterarumque Fennicarum creatus est. Proximo anno ad dignitatem cancellarii universitatis elevatus est. In eo quod opus maximi momenti putabat, impigerrime versatus est, videlicet de grammatica linguarum Samoiedicarum, cum anno 1852 vir 38 annum agens obiit.

## Notae 
## Nexus externi 
* Situs societatis MA Castren
* Dissertatio academica *De affinitate declinationum in lingua Fennica, Esthonica et Lapponica* a M.A. Castrén
* *Elementa grammatices Syrjaenae* a M.A. Castrén
* *Elementa grammatices Tscheremissae*, 1845
* *De Affixis personalibus linguarum Altaicarum*
* Vide paginam Matthiae Castrén in *Vicifonte*

 

Categoria:Auctores Latini recentiores
Categoria:Incolae Imperii Russici
Categoria:Interpretes textuum Finnicorum
Categoria:Philologi Finniae
Categoria:Professores Universitatis Helsingiensis
Hellinsia falsus

***Hellinsia falsus*** est species lepidopterorum familiae Pterophoridarum, quae primum a Gulielmo Barnes et Arthuro Ward Lindsey anno 1921 descripta est. Invenitur in California et Arizona, civitatibus Civitatum Foederatarum, et in California Inferiori, paeninsula Mexici.
 
## Descriptio
Latitudo alarum est 22–25.5 mm. Adulti omnino sunt albi calcarii. Costali alarum anteriorum regioni est color aliquantulum infuscatus pallidus; omnis superficies aliquando colore fumoso, raro obscura, videtur. Alae posteriores fumosae tinguntur. Omnes fimbriae sunt concolorosae.

Adulti mensibus Martio, Augusto, et Decembri volare solent.

## Notae
## Nexus externi
Categoria:Fauna Arizonae
Categoria:Fauna Californiae
Categoria:Fauna Californiae Inferioris (paeninsula)
Categoria:Hellinsia
Categoria:Lepidoptera Mexici
Categoria:Lepidoptera Americae Septentrionalis
Categoria:Species animalium
Categoria:Taxa Barnes
Categoria:Taxa Lindsey
Categoria:Taxa 1921
Hellinsia thor

***Hellinsia thor*** est species lepidopterorum familiae Pterophoridarum, quae primum a Iacobo Halliday McDunnough anno 1939 descripta est. Invenitur in Colorato et alibi in America Septentrionali.

## Descriptio
Latitudo alarum est 22 millimetra. Alae anteriores colore hinnuleo sunt, paucis squamis nigris sparsis ornatae, plerumque in interiori lobi secundi margine. Adsunt etiam paucae squamae albae secundum costam, et inferiori primi lobi margini sunt conspicuae squamae albae. Alae posteriores sunt atrofumosae, marginibus similiter coloratis praeditae.

## Notae
## Bibliographia
*McDunnough, James Halliday. 1962. "Pterophorid Descriptions and Notes (Lepid.)." *The Canadian Entomologist* 94. Textus. .

## Nexus externi
Categoria:Hellinsia
thor
Categoria:Lepidoptera Americae Septentrionalis
Categoria:Species animalium
Categoria:Taxa McDunnough
Categoria:Taxa 1939
Hellinsia tupaci

***Hellinsia thor*** est species lepidopterorum familiae Pterophoridarum, quae primum a Cees Gielis anno 2011 descripta est. Invenitur in Aequatoria.
## Descriptio
Latitudo alarum est 12 millimetra. Alae anteriores colore sunt pallido ochraceo, et notae sunt atrofuscae. Alae posteriores et fimbriae sunt atrofumosae.

Adulti mense Decembri volare solent.

## Etymologia
Species ex Tupac Yupanqui, principe Incarum, appellatur.

## Notae
## Nexus externi
Categoria:Fauna Aequatoriae
Categoria:Hellinsia
Categoria:Lepidoptera Americae Australis
Categoria:Species animalium
tupac
Categoria:Taxa Gielis
Categoria:Taxa 2011
Macroglossinae

**Macroglossinae** sunt subfamilia lepidopterorum familiae Sphingidarum, quae a Thaddeo Gulielmo Harris anno 1839 institutum est. Typus subfamiliae est *Macroglossum stellatarum.* Subfamilia vicissim in tris tribus digeritur, quae Dilophonotini, Macroglossini, et Philampelini sunt.

## Nexus externi
*"Sphingidae of the World Checklist." All-Leps Barcode of Life.


Categoria:Subfamiliae animalium
Categoria:Taxa Harris
Categoria:Taxa 1839
Euproserpinus phaeton

***Euproserpinus phaeton*** est species lepidopterorum familiae Sphingidarum, quae ab Augusto Radcliffe Grote et Herberto C. Robinson anno 1865 primum descripta est. Invenitur in America Septentrionali a California ad meridiem versus ad Californiam Inferiorem Meridianam et porro in Mexicum; etiam in Arizona meridiana et occidentali visus est.
 
Latitudo alarum est 32–42 millimetra. Superius abdominis latus est cremeum.

Larvae variis Onagracearum speciebus vescuntur.

## Notae
## Nexus externi
Categoria:Euproserpinus
Categoria:Fauna Californiae Inferioris (paeninsula)
Categoria:Insecta Mexici
Categoria:Lepidoptera Americae Septentrionalis
Categoria:Species animalium
Phaeton
Categoria:Taxa Grote
Categoria:Taxa Robinson
Categoria:Taxa 1865
Sphinx (genus)

***Sphinx*** est genus lepidopterorum familiae Sphingidarum, quod a Carolo Linnaeo in decima *Systematis Naturae* editione anno 1758 erectum est.

## Species
**Sphinx adumbrata* (Dyar, 1912)
**Sphinx asellus* (Rothschild & Jordan, 1903)
**Sphinx caligineus* (Butler, 1877)
**Sphinx canadensis* (Boisduval, 1875)
**Sphinx centrosinaria* Kitching & Jin, 1998
**Sphinx chersis* (Hubner, 1823)
**Sphinx chisoya* (Schaus, 1932)
**Sphinx constricta* Butler, 1885
**Sphinx crassistriga* (Rothschild & Jordan, 1903)
**Sphinx dollii* Neumoegen, 1881
**Sphinx drupiferarum* JE Smith, 1797
**Sphinx formosana* Riotte, 1970
**Sphinx franckii* Neumoegen, 1893
**Sphinx gordius* Cramer, 1779
**Sphinx kalmiae* JE Smith, 1797
**Sphinx leucophaeata* Clemens, 1859
**Sphinx libocedrus* Edwards, 1881
**Sphinx ligustri* Linnaeus, 1758
**Sphinx luscitiosa* Clemens, 1859
**Sphinx maurorum* (Jordan, 1931)
**Sphinx morio* (Rothschild & Jordan, 1903)
**Sphinx nogueirai* Haxaire, 2002
**Sphinx oberthueri* (Rothschild & Jordan, 1903)
**Sphinx perelegans* Edwards, 1874
**Sphinx pinastri* Linnaeus, 1758
**Sphinx poecila* Stephens, 1828
**Sphinx sequoiae* Boisduval, 1868
**Sphinx vashti* Strecker, 1878

 
## Pinacotheca

Sphinx canadensis MHNT Cut 2010 0 473 - Larsson's Camp Ontorio Canada - male.jpg|*Sphinx canadensis*
Sphinx chersis MHNT CUT 2010 0 327 Arizona, Yavapai County male.jpg|*Sphinx chersis*
Sphinx dollii MHNT CUT 2010 0 476 - Madera Canyon Santa Rita Mts Arizona - male.jpg|*Sphinx dollii*
Sphinx drupiferarum MHNT CUT 2010 0 478 Jersey City, Hudson Co, New Jersey - male.jpg|*Sphinx drupiferarum*
Sphinx formosana MHNT CUT 2010 0 317 Yilan County, Taiwan, male.jpg|*Sphinx formosana*
Sphinx franckii MHNT CUT 2010 0 145 Knoxville, Tennessee, male.jpg|*Sphinx franckii*
Sphinx gordius MHNT CUT 2010 0 253 Minden Nevada male.jpg| *Sphinx gordius*
Sphinx kalmiae MHNT CUT 2010 0 145 Wakefield Canada male.jpg|*Sphinx kalmiae*
Sphinx leucophaeata MHNT CUT 2010 0 475 - Sonora, Mexique - male.jpg|*Sphinx kalmiae*
Sphinx leucophaeata MHNT CUT 2010 0 475 - Sonora, Mexique - male.jpg |*Sphinx leucophaeata*
Sphinx libocedrus MHNT CUT 2010 0 476 - Yavapai Co Arizona - male.jpg|*Sphinx libocedrus*
Sphinx ligustri MHNT male.jpg| *Sphinx ligustri*
Sphinx luscitiosa MHNT CUT 2010 0 477 Glens Fall - Warren Co. N.Y male.jpg|*Sphinx luscitiosa*
Sphinx pinastri MHNT female.jpg|*Sphinx pinastri*
Sphinx sequoiae MHNT CUT 2010 0 476 - Johnsville, California, Plumas Co California - male.jpg|*Sphinx sequoiae*
Sphinx vashti MHNT CUT 2010 0 476 Markleeville, Carson River, Alpine Co, California - male.jpg|*Sphinx vashti*

 
## Notae
## Nexus externi
Categoria:Fauna Turciae
Categoria:Genera animalium
Categoria:Genera insectorum ex rebus mythologicis appellata

Categoria:Sphingini
Categoria:Taxa Linnaei
Categoria:Taxa 1758
Lingua Tschagataica

Lingua Tschagataica est lingua Turcica litteraria mediaevalis. In Chorasmia saeculis XIII et XIV primo stabilita, imperio Timuridarum et imperio Mogolico in usu erat; Chivae et Bocharae et per Transoxianam omnem lingua Tschagataica usque ad saeculum XX ineuntem usurpabatur. Linguae hodiernae Uzbecica et Uigurica a lingua Tschagataica ortae sunt; saepe et ipsa Tschagataica ut linguae Uzbecicae forma vetus tractatur. Litteris scribebatur Arabicis.

Alisher Nava'i poeta Tschagataicus celeberrimus est.

## Notae 
## Nexus externi
* De lingua et litteris Tschagataicis in *Encyclopaedia Iranica* 
* Lingua Tschgataica in *Encyclopaedia Russica magna* 

Categoria:Chorasmia
Tschagataica
Categoria:Litterae Turcicae
Categoria:Linguae classicae
Sphinx sequoiae

***Sphinx sequoiae*** est species lepidopterorum familiae Sphingidarum, quae ab Ioanne Baptista Boisduval anno 1868 erecta est. Invenitur in Civitatibus Foederatis ab Oregonia ad meridiem versus per Californiam, Nivatam, et Utam meridianam et orientem ad Arizonam et porro in septentrionalem Mexici Californiam Inferiorem.

## Descriptio
Latitudo alarum est 48–68 millimetra. Sunt duae varietates: varietas obscura (ab Oregoniam ad Californiam mediam), cui sunt alae anteriores caeruleae et cinereae lineis nigris praeditae, atque varietas pallida (in "zona iuniperorum" in reliquo regionis), quae est cinerea pallida caeruleo diluto tincta.

Unus fetus per annum fit, adultis a Maio ad Augustum volantibus, qui nectare variorum florum vescuntur, inter quos sunt plantae *Prunus virginiana* var. *demissa* et *Aesculus californica.*
 
Larvae *Junipero californica,* *Junipero osteosperma,* et fortasse *Calocedro decurrente* vescuntur.
 
## Notae
## Nexus externi
Categoria:Fauna Arizonae
Categoria:Fauna Californiae
Categoria:Fauna Californiae Inferioris (paeninsula)
Categoria:Fauna Nivatae
Categoria:Fauna Oregoniae
Categoria:Fauna Utae
Categoria:Insecta Mexici
Categoria:Lepidoptera Americae Septentrionalis
Categoria:Species animalium
Sphinx
Sequoiae
Categoria:Taxa Boisduval
Categoria:Taxa 1868
Acherontiini

**Acherontiini** sunt tribus lepidopterorum familiae Sphingidarum, ab Ioanne Baptista Boisduval anno 1875 erecta.

## Taxinomia 
*Genus *Acherontia*
*Genus *Agrius*
*Genus *Callosphingia*
*Genus *Coelonia*
*Genus *Megacorma*

## Nexus externi

Categoria:Sphinginae
Categoria:Taxa Boisduval
Categoria:Taxa 1875
Categoria:Tribus animalium
Emmelina

***Emmelina*** est genus lepidopterrum familiae Pterophoridarum, quod a J. W. Tutt anno 1905 erectum est. Generi est distributio paene cosmopolita.

## Oecologia
Species polyphagae videntur, sed plantis generum *Convolvuli* et *Calystegiae* acrissime vescuntur.

## Species
**Emmelina aethes* 
**Emmelina amseli* (Bigot, 1967)
**Emmelina argoteles* (Meyrick, 1922)
**Emmelina bigoti* Gibeaux, 1990
**Emmelina buscki* (Barnes & Lindsey, 1921)
**Emmelina jason* 
**Emmelina lochmaius* (Bigot, 1974)
**Emmelina monodactyla* (Linnaeus, 1758)
**Emmelina suspiciosus* 

## Nexus externi
Categoria:Genera animalium
Categoria:Oidaematophorini
Categoria:Taxa Tutt
Categoria:Taxa 1905
Emmelina jason

***Emmelina jason*** est species [lepidopterorum familiae Pterophoridarum. Invenitur in Brasilia.

Latitudo alarum et 20 millimetra. Alae anteriores sunt ochrei pallidi, notis albescentibus alae posteriores sunt cinerei.

## Notae
## Nexus externi
Categoria:Fauna Brasiliae
Categoria:Lepidoptera Americae Australis
Categoria:Oidaematophorini
Categoria:Species animalium
iason
Categoria:Taxa Meyrick
Categoria:Taxa 1930
Oidaematophorus eupatorii

***Oidaematophorus eupatorii*** est species lepidopterorum familiae Pterophoridarum, quae a Carolo H. Fernald anno 1891 primum descripta est. Invenitur in America Septentrionali, praecipuei n Florida, Mississippia, Iova, Novo Eboraco, California, et Insula Vancuverio. Etiam in Mexico, Guatimalia, et Panama visus est.
 
## Notae
## Nexus externi
Categoria:Fauna Californiae
Categoria:Insecta Americae Septentrionalis
Categoria:Lepidoptera Canadae
Categoria:Lepidoptera Civitatum Foederatarum
Categoria:Fauna Guatimaliae
Categoria:Lepidoptera Mexici
Categoria:Fauna Panamae
Categoria:Oidaematophorini
Categoria:Species animalium
eupator
Categoria:Taxa Fernald
Categoria:Taxa 1891
Euproserpinus

***Euproserpinus*** est genus lepdiopterorum familiae Sphingidarum, quod ab Augusto Radcliffe Grote et Herberto C. Robinson anno 1865 erectum est.

## Species
**Euproserpinus euterpe* Edwards, 1888
**Euproserpinus phaeton* Grote & Robinson, 1865
**Euproserpinus wiesti* Sperry, 1939

## Notae
## Nexus externi
Proserpina

Categoria:Genera animalium
Categoria:Macroglossini
Categoria:Taxa Grote
Categoria:Taxa Robinson
Categoria:Taxa 1865
Hellinsia pollux

***Hellinsia pollux*** est species lepidopterorum familiae Pterophoridarum, quae a Gulielmo Barnes et Arthuro Ward Lindsey anno 1921 primum descripta est. Invenitur in California et Arizona, ubi typus loci est Montes Chiricahua.

## Descriptio
Latitudo alarum est 27–33 millimetra. Alae anteriores colore sunt ab albo ad eburneum pallidum, quamquam infuscatae in costa a basi ad apicem videntur. Est linea aliquantulum nigra supra basim rimae, ante unam aut duas maculas in aliquot speciminibus. Ultimus primae lobae apex est aliquantulum niger, et apex alterius lobae lineam denigratam habet, quae per fimbrias continuat. Paululum ante rimam est parva macula atrofusca et triangularis, quae ad maculam costalem incurvat. Aliquando videtur macula in media cellula. Squamae obscurae super alam sparguntur, quae secundum venas in margine interiori collegi solent. Alae posteriores et fimbriae sunt infuscatae.

## Notae
## Nexus externi
Categoria:Fauna Arizonae
Categoria:Fauna Californiae
pollux
Categoria:Lepidoptera Americae Septentrionalis
Categoria:Species animalium
pollux
Categoria:Taxa Barnes
Categoria:Taxa Lindsey
Categoria:Taxa 1921
Acherontia (lepidoptera)

[thumb|[Larva.]]
thumb|Cornu spinae simile in dorso.
***Acherontia*** est genus lepidopterorum familiae Sphingidarum, quod ab Iacobo Henrico Laspeyres anno 1809 erectum est. Generi sunt tria species: *Acherontia atropos,* *Acherontia styx,* *Acherontia lachesis,* quarum prima in Europa et per Africam invenitur, aliaeque Asianae sunt.

## Descriptio
Haec lepidoptera facile distinguuntur calvariforme humano notarum exemplare in thorace. Magna sunt, coloribus fusco, flavo, aurantio tincta, atque omnes species magnitudine, coloribus, circuloque vitae aliquantulum similes sunt. Omnes nocte volare solent.

## Pinacotheca

Acherontia atropos MHNT.jpg|*Acherontia atropos*
Acherontia lachesis MHNT Female Nîlgîri (Tamil Nadu).jpg|*Acherontia lachesis*
Acherontia styx styx MHNT Female.jpg| *Acherontia styx*
Dathshead hawkmoth up.jpg|*Acherontia styx*
Acherontia atropos larva 01.JPG|Larva *Acherontiae atropos*

## Bibliographia
*Kitching, Ian J. 2003. "Phylogeny of the death's head hawkmoths, *Acherontia* [Laspeyres], and related genera (Lepidoptera: Sphingidae: Sphinginae: Acherontiini)." *Systematic Entomology* 28 (1): 71–88.
* Pittaway, A. R. 2018. "Acherontia [Laspeyres], 1809." *Sphingidae of the Western Palaearctic.* Textus.
* Pittaway, A. R. 2018. "Acherontia styx (Westwood, 1847)." *Sphingidae of the Western Palaearctic.* Textus.
* Pittaway, A. R., et I. J. Kitching. 2018. "Acherontia lachesis (Fabricius, 1798)—Greater death's head hawkmoth." *Sphingidae of the Eastern Palaearctic.* Textus.

## Nexus externi
*"12 Facts About Death's Head Hawkmoth."

Categoria:Acherontiini
Categoria:Animalia anthropomorphica
Acherontia
Categoria:Genera animalium
Categoria:Taxa Laspeyres
Categoria:Taxa 1809
Adaina

***Adaina*** est genus lepidopterorum familiae Pterophoridarum, quod a J. W. Tutt anno 1905 erectum est.
  
## Species
**Adaina ambrosiae* 
**Adaina atahualpa* 
**Adaina beckeri* 
**Adaina bernardi* 
**Adaina bipunctatus* 
**Adaina bolivari* 
**Adaina cinerascens* 
**Adaina costarica* 
**Adaina desolata* 
**Adaina everdinae* 
**Adaina excreta* 
**Adaina fuscahodias* 
**Adaina gentilis* 
**Adaina hodias* 
**Adaina invida* 
**Adaina ipomoeae* 
**Adaina microdactoides* 
**Adaina microdactyla* 
**Adaina montanus* 
**Adaina obscura* 
**Adaina parainvida* 
**Adaina periarga* 
**Adaina perplexus* 
**Adaina planaltina* 
**Adaina praeusta* 
**Adaina primulacea* 
**Adaina propria* 
**Adaina scalesiae* 
**Adaina simplicius* 
**Adaina thomae* 
**Adaina zephyria* 

 
## Nexus externi
Categoria:Genera animalium
Categoria:Oidaematophorini
Categoria:Taxa Tutt
Categoria:Taxa 1905
Adaina atahualpa

***Adaina atahualpa*** est species lepidopterorum familiae Pterophoridarum, quae a Cees Gielis anno 2011 descripta est. Invenitur in Columbia et Aequatoria.

## Descriptio
Latitudo alarum est 12–15 millimetra. Alae anteriores sunt ochreae, notis brunneis pallidis. Alae posteriores et fimbriae sunt infuscatae.

Adulti mensibus Maio, Septembri, et Octobri volare solent.
 
## Etymologia
Species ex Atahualpa, principe et ultimo Incarum rege, appellatur,
 
## Notae
## Nexus externi
Categoria:Fauna Aequatoriae
Categoria:Fauna Columbiae
Categoria:Lepidoptera Americae Australis
Categoria:Oidaematophorini
Categoria:Species animalium
Categoria:Taxa Gielis
Categoria:Taxa 2011
Hellinsia pan

***Hellinsia pan*** est species lepifopterorum familiae Pterophoridarum, quae a Gulielmo Barnes et Arthuro Ward Lindsey anno 1921 descripta est. In California et Arizona, civitatibus Civitatum Foederatarum, endemica est.

## Descriptio
Latitudo alarum est 17–24 millimetra. Caput, corpus, et crura sunt alba. Alae anteriores sunt alba cum irroratione infuscata. Brevis linea costalis super basim fissurae est nigra, quam clara linea alba subcostalis plerumque a regione discali separat. Parva macula ante fissuram videtur. Fimbriae obscurae discrepant, sed eis sunt extentae regiones albae. Alae posteriores ab albido ad cinereum pallidum videntur.

Adulti mensibus Martio, Aprili, et Maio volare solent.

## Notae
## Nexus externi
Categoria:Fauna Americae Septentrionalis
Categoria:Fauna Arizonae
Categoria:Fauna Californiae
Categoria:Fauna Civitatum Foederatarum
pan
Categoria:Species animalium
Pan
Categoria:Taxa Barnes
Categoria:Taxa Lindsey
Categoria:Taxa 1921
Imperium Timuridarum

**Imperium Timuridarum** sive **imperium Timuricum, Tamerlanicum**, fuit civitas, quam Tamerlanes construxit et Timuridis, proli suae, reliquit; Asiam Mediam, Persiam (cum Afgania hodierna), partem Indiae (et Pakistaniam hodiernam), Mesopotamiam, Syriam, Asiae Minoris partem, Transcaucasiam omnem Timuridae possidebant. Duae linguae imperio officiales fuerunt: Tschagataica Timuridis natalis et Persica. Maracanda imperii caput erat, sed Sachrucho regnante Maracanda et Artacoana urbes capitales erant. Tamerlanus ipse in inscriptione anni 1391 regnum suum Turaniam (توران) nominavit. 

thumb|Terrae, quibus Tamerlanes anno mortis imperavit, colore clariore designatae sunt
Anno 1370 Tamerlanes Bactrae amirus creatus est; Chorasmiam debellavit anno 1373, Segestaniam anno 1384. Anno 1393 Persia usque ad Bagdadum iam Tamerlani subiecta est; Anno 1398 in India bellum gessit,1401 Damascum cepit et sultanum Ottomanicum vicit anno 1402. 

Sachruchus Tamerlanis filius ultimus et Ulug Beigus Tamerlanis nepos Timuridarum notissimi fuerunt. Cum Timuridae terras omnes perdidissent et iam Maracanda expulsi essent, Babur Timurides imperium Mogolicum condidit.

## Notae 
## Nexus externi
* Imperium Timuridarum in *Lexico encyclopaedico Brockhaus et Efron* 

Categoria:Antiquae civitates Asiae
Categoria:Media Asia
Categoria:Historia Iraniae
Categoria:Historia Indiae
Categoria:Historia Pakistaniae
Categoria:Historia Afganiae
Categoria:Condita 1370
Categoria:Historia Uzbeciae
Enguri

**Enguri** vel **Ingur** (Georgiane ენგური, *Enguri*; Abasgice Егры, *Egry*), vel nomine antiquo **Chobus**, est flumen in Georgia et Abasgia.

In glaciariis iugi Principalis Caucasi Maioris incipit, per Suaniam fluxu superiore fluit, ad Stauropolim (*Dschwari*) urbem in planitiem exit. Fluxu inferiore Enguri confinium Georgiae et Abasgiae est. In Pontum Euxinum effunditur.
 
## Notae 
## Nexus externi 
Categoria:Abascia
Categoria:Flumina Georgiae
Categoria:Systema fluviorum Ponti Euxini
Categoria:Suania
Aragus

**Aragus**, etiam historice in fontibus Graeco-Latinis nominibus **Pelorus**, **Aragon** et **Arrhabon** noti (Graeca antiqua Ἄραγος, Ἀραγῶν, Ἀρραβῶν, Πέλωρος), vulgo **Aragvi** (Georgiane არაგვი) est flumen Georgiae. In glaciariis iugi Principalis Caucasi Maioris oritur, ubi *Aragus Albus* nuncupatur, ad *Pasanauri* vicum cum *Arago Nigro* confunditur. Fluxu inferiore hydroelectrificina et receptaculum aquae in Arago constructi sunt, qui Tiphli vim electricam dent. In Mtzcheta urbe capitali Hiberiae et Georgiae antiquae in Cyrum effunditur; *Dschwari* (Georgiane *Crux*) monasterium super confluentiam aedificatum est, qui locus saepissime visitatur et describitur.
 
## Notae 
## Nexus externi 
Categoria:Flumina Georgiae
Categoria:Systema Cyri fluminis
Alazonius

**Alazonius**, vulgo **Alazani** (Georgiane ალაზანი, Atropatenice *Qanıx*) est flumen Georgiae et Atropatenae. In Georgia septentrionali prope *Barbalo* montem iugi Principalis Caucasi Maioris incipit, inter iugum Principale et iugum Cacheticum fluit, ubi accolas permultas accipit; Cachetiae regionis flumen est principale. Per confinium Georgiae et Atropatenae longe fluit. In planitiem siccam exit, ubi per 100 chm accolas habet nullas; in Atropatene in Cyrum fluvium (nunc in receptaculum aquae Mingeczauricum) effunditur.
 
## Notae 
## Nexus externi 
Categoria:Flumina Georgiae
Categoria:Flumina Atropatenae
Categoria:Systema Cyri fluminis
Categoria:Cachetia
Simurgus

thumb|Simurgus in platea tempore Sassanidarum facta
**Simurgus** (Persice سیمرغ) est avis fabulosa Persica, interdum rex avium nominata, interdum bonae spei omen, interdum et regni mortuorum custos. In Avesta Saëna avis in insula oceanica sedet sub arbore, quae semina omnium plantarum fert; Saena alis ventum suscitat, qui semina per orbem terrarum dispergat. *Senmurgus* vel *Simurgus* nomen de Saena derivatum est; in signis Sassanidarum Simurgus figuratus erat. *Liber regum* Firdusii Simurgi nidum in Ariobarzane monte fuisse dicit; Simurgus Zalem heroem, Rustami patrem, in hoc nido aluit.

## Notae
*Phoenix
## Nexus externi
* De Simurgo in *Encyclopaedia Iranica* 

Categoria:Aves fictae
Categoria:Mythologia Persica
Planities elevata Deccanensis

[thumb|In planitie elevata Deccanensi prope [Hyderabadum urbem]]
**Planities elevata Deccanensis** vel **Deccanus** (Hindice दक्खिन, *Dakkhin*) est planities elevata maxima, in India australi (in civitatibus Āndhra Pradeśa, Carnatica, Maharastra, Telangana, Coromandela) sita. Partem mediam paeninsulae Indicae occupat; montes Ghates Occidentales a litore Malabarico Deccanum separant, Ghates Orientales a litore Coromandelico. Planities Indo-Gangetica a Deccano septentrionem versus patet. Area planitiei elevatae circa 1&thinsp;000&thinsp;000 chm2 est. Caveri, Crisna, Godavari, Narmada flumina Deccani sunt. *Tectona grandis*, *Shorea robusta*, Bambusoideae arbores silvarum Deccani sunt. 

## Notae
## Nexus externi
Categoria:Res geographicae Indiae
Deccanensis
Categoria:Andhra Pradesa
Categoria:Carnatica
Categoria:Maharastra
Categoria:Coromandela
Crisna (flumen)

**Crisna** (Marathice कृष्णा, Cannadice ಕೃಷ್ಣಾ, Telingane కృష్ణా, i.e. *Atrum*) est flumen maximum in India. 

Crisna flumen in *Mahadeo*, iugo Ghatium Occidentalium oritur, ad orientem fluit et per  planitiem elevatam Deccanensem transiens paeninsulam Indicam totam transgreditur. 1465 chm longitudinis est. In Maharastra incipit, per Carnaticam fluit et in Āndhra Pradeśa civitate Indiae in Sinum Bengalicum per delta cum Godavari flumine commune influit. Amaravati urbs ad Crisnam sita est.  

## Notae 
## Nexus externi 
Categoria:Flumina Indiae
Categoria:Maharastra
Categoria:Carnatica
Categoria:Andhra Pradesa
Categoria:Systema fluviorum Oceani Indici Asiae
Mtzcheta

thumb|upright=0.8|left|Mtzcheta inter Cyrum (a laeva) et Aragum (in fronte imaginis).
**Mtzcheta** (Georgiane მცხეთა) est veterrima Georgiae urbs, Hiberiae et Georgiae caput antiquum, hodie caput regionis Mtzchetae et Terrae Montanae. Ad Cyrum flumen, ubi Aragus in Cyrum effunditur, haud longe a Tiphli, Mtzcheta sita est. Incolas 7&thinsp;940 anno 2014 habet. *Dschwari* (Georgiane *Crux*) monasterium et *Sveti Tzchoveli* ecclesia cathedralis omnis Georgiae prope ad Mtzchetam sitae sunt

Videtur **Mestleta** (Graece Μεστλῆτα) ab auctoribus Graecis memorata, eadem urbs esse.

Asteroides 2116 Mtskheta in eius honorem nominatus est.
## Notae
## Nexus externi
Categoria:Urbes Georgiae
Categoria:Urbes olim capitales
Bolloclea

**Bolloclea** (Russice Балыклейка) est flumen in parte Europaea Russiae. In regione Volgogradensi fluit et in Volgam (nunc in sinum Bollocleum Montanum receptaculi aquae Volgogradensis) effunditur. In ostio vicus *Bollocleus Montanus* situs est. Alii vici ad Bollocleam  ''Čuchonastovka, Studënovka, Var'kino* sunt. Nomen de Tatarico *balyk*, *piscis* derivatum esse videtur (*piscibus abundans*).

## Notae 
## Nexus externi 
* Bolloclea in *Registro nationali aquarum'' 

Categoria:Flumina Russiae Europaeae
Categoria:Regio Volgogradensis
Categoria:Systema Rha fluminis
Zagra

**Zagra** (Russice Чагра, *Čagrá*) est flumen in parte Europaea Russiae. In regione Samarensi in elevatione *Syrtum Lapideum* incipit, per regionem regionem Saratoviensem fluit et in Volgam (nunc in receptaculum aquae Saratoviense) effunditur. Accolis paene caret et solum vere aquis abundat.

In *Nicetae annis puerilibus* (*Детство Никиты*) Alexii Tolstoj Zagra diversis temporibus anni describitur.
## Notae 
## Nexus externi 
Categoria:Flumina Russiae Europaeae
Categoria:Regio Saratoviensis
Categoria:Regio Samarensis
Categoria:Systema Rha fluminis
Iacobus Ulfeldt

**Iacobus Ulfeldt** (in titulo libri sui **Iacobus nobilis Danus**, anno 1535 natus et die 8 Octobris anno 1593 mortuus), fuit legatus Danicus, qui *Hodoeporicon Ruthenicum* librum de itinere suo per Russiam composuit. 

thumb|left|Iacobus Ulfeldt ab Ioanne Severo acceptus (ex *Hodoepoeico Ruthenico*)
In universitatibus Lovanii et Wittenbergae educatus, socius *Rigsråd* (Concilii Supremi Daniae) ab anno 1563; anno 1578 Russiam visitavit, ubi cum Ioanne Severo foedus, quod Daniae incommodum putaretur, conciliavit. Liber eius tantum post mortem, anno 1608, a  editus est. 

## Nexus externi
* De Iacobo Ulfeldt in *Salmonsens konversationsleksikon* 
* De Iacobo Ulfeldt (cum versione *Hodoeporici* Anglica) 
* *Hodoeporicon Ruthenicum*, editio 1608

Categoria:Auctores Latini Renascentiae
Categoria:Legati
Categoria:Politici Daniae
Categoria:Alumni Studii Generalis Lovaniensis
Categoria:Alumni Universitatis Wittenbergensis