Notatio Whyte

[thumb|Nonnulla genera hamaxarum ex prima [saeculum 20|saeculi 20 parte, cum notatione Whyte sua.]]
thumb|200px|Notatio Whyte ex anno 1906. Ex libello pro opificibus ferriviarum anno 1906 publicata.

**Notatio Whyte** ad hamaxam vaporariam ordine rotarum describendam a Friderico Methvan Whyte excogitata est Alia systemata describendi, ut Descriptio UIC vel systemata Gallica, Turcica, Helvetica, axes pro rotas enumerant.

Ita hamaxa cum duabus axibus praecedentis (quattuor rotis), tribus axibus pellandi (sex rotis), et una axe sequenta (duabus rotis) est descripta ut 4-6-2.

## Modus 
### Hamaxae cum articulis 
Hamaxae cum articulis, ut hamaxae Garratt, quae reapse sunt duae hamaxae a fervefactorio coniugatae, symbolum + inter descriptionas quaeque hamaxae habent. Ita hamaxa Garratt generis "double Pacific" (Latine "Pacifica bina" dicere possumus) est 4-6-2+2-6-4.

Genera simpliciores ut hamaxae Mallet, quae axes non pellandi inter axes pellandi non habent, plures greges numerorum in medio habent. Ita hamaxa Union Pacific Big Boy est 4-8-8-4; sunt duas axes praecedentas, una grex quattuor axium pellandi, alia grex quattuor axium pellandi, tum duas axes sequentas.

### Postpositiones 
Postpositio *T* hamaxam cum lacu significat quia littera T est pro verbo Anglico *tank* (lacus); sine littera *T* currus materiae propulsoriae significatur. In usu Britannico, aliquando postpositiones hamaxae cum lacu significandae sunt plures: littera *T* lacum lateralem significat, *PT* est lacus in soraco, *ST* est lacus in ephippio, *WT* est lacus in puteo. *T+T* hamaxum cum lacu et curru significat.

In Europa, postpositio *R* hamaxam pro ferrivia dentata significet (e.g. 0-6-0RT) aut hamaxum quae directionem invertere potest (e.g. 0-6-0TR), quae est hamaxae *Bi-cabine* in usu in Gallia.

Postpositio *F* hamaxam sine flamma significat (e.g. 0-4-0F). Nota quod haec hamaxa currum materiae propulsoriae non habet.

Aliis temporibus sunt aliae postpositiones, ut *ng* pro hamaxis in ferriviis angustis (i.e. minus quam 1&thinsp;435 mm) aut *CA* vel *ca* pro hamaxis quae aëri compresso utentur.

### Hamaxae Diselianae benziniorumque 
In Britannia, hamaxae parvae Diselianae benziniorumque maxime sunt in eodem modo descriptae, e.g. 0-4-0, 0-6-0, 0-8-0. Postpositiones possunt *D* (Diseliana) aut *P* (benzinii) et alia littera pro genere transmissionis: *E* (electrica), *H* (hydraulica), *M* (mechanica). Ita 0-6-0DE hamaxam Diselianam cum sex rotis et transmissione electrica significat. Si axes sunt vinculis scapisve (pro radio laterale) coniunctae aut singulariter pellatae, symbolis *4w*, *6w*, *8w* utentur. Ita 4wPE hamaxam benzinii cum quattuor rotis et transmissione electrica significat. Descriptioni UIC pro hamaxis Diselianis magnis utentur.

## Circumscriptiones 
Cirumscriptio principia systematis Whyte erat habere nullam facultatem ad hamaxas insolitas describendas ut hamaxam Shay quae rotis a rotis dentatis (pro directe) pellandis utitur. Hoc res ad alia genera descriptionis adduxit. In Europa (extra Regnum Britanniarum) descriptio princeps est UIC, quae descriptio hamaxam exacte describeat.

## Nominatio 
In usu Americano (et minore ex parte in usu Britannico), pleraeque ordines rotarum nominatae sunt, saepe ex nomine hamaxae primae illae generis.

### Ordines rotarum solitae 
Ecce tabula ordinum rotarum solitarum. In pictura, frons hamaxae est sinistrá.

## Notae 
## Nexus externi
* 

Categoria:Ferrivia
Categoria:Machinae
Categoria:Scripturae