Lingua Latina archaica

**Lingua Latina archaica**, sive **Latinitas prisca**, fuit genus linguae Latinae qua loquebantur Romani antiqui temporibus ante bellum sociale (circa annum 83 a.C.n.) vel annum 75 a.C.n., ante quidem aevum Latinitatis classicae. Secundum plurimas theorias hodiernas, lingua Latina prisca ex lingua Protoitalica oritur; aliae autem dicunt linguam Latino-Faliscam esse ramum ab Oscoumbrica separatum, sed cum multis linguis Italicis aliis cognatum, atque adeo cum linguis Celticis.

Primum linguae Latinae exemplum notum in fibula Praenestina legitur, quam explicatio nova, anno 2011 divulgata, dicit genuinam "praeter ullum dubium prudens" esse, tempore orientalizanti natam, primo dimidio saeculi septimi a.C.n.

## Proprietates
Interdum grammatice variat lingua quo magis similis linguae classicae per historiae itum fiebat. Sicut classicus, sermo archaicus septem casus grammaticos habuit: nominativum, vocativum, accusativum, genetivum, dativum, ablativum, atque locativum. Haec lingua nota est ob multos diphthongos qui posterius commutati sunt.

### Nomina 
#### Declinatio prima 
Declinatio cuius verborum fines saepissime 'a' erant (tamquam declinatio prima latinae classicae). Plerumque, haec verba feminina erant.

#### Declinatio secunda 
Tamquam declinatio secunda latinae classicae, nomina huius declinationis neutra et masculina sunt. -os latinae classicae -us pertinet dum neutrum -om latinae classicae -um pertinet.

Latine archaice, duo fines genetivorum pluralium sunt: prius -ōm, sicut -ων (-ōn) linguae Graecae Antiquae, et (serotina) forma -ōsom. Dum archaice, litterae 'r' et 's' saepe mutabiles erant, -ōsom factus est classicum finem -ōrum.

#### Declinatio tertia 
Haec declinatio, sicut par classicus, poterat habuisse nomina et masculina et feminina et neutra.

Nominativus (*regs*) loco *rex* monstrat lapsionem celeberem Latinae archaicae, nam pro littera 'x' (quae rarissime solum scribebat ut sonaret /ks/ vel /gs/), 'ks', 'cs', aut 'xs' scribebantur.

### Pronomina personalia 
### Pronomen relativum 
### Verba 
#### Praesens et Perfectum 
### Exempla verborum 
De lingua fere contemporaria ad Latinitatem classicam lexes perditas vel commutatas inveniemus, quarum multae ut synonymia poetica etiam supervixerunt. Hae lexes in dictionariis ordinariis plerumque scripta sunt tum linguam ad nostrum similat.
*aestumare 1, "aestimare" 1
*aevitas, "aetas"
*alid, "aliud"
*ast - contra (en. *on the other hand*)
*cascitas - antiquitas (de creaturis cogitantibus)
**cascus, -a, -um - antiquus
*com, "cum"
*duellum, "bellum"
*duis, "bis"
*duonitas, "bonitas"
**duonus, -a, -um, "bonus"
*facul adv. - facile
*neclegere 3a, "neglegere" 3a
*ni/nei part. neg. - non
*petesse (v. intens. ad petere)
*porgere 3a, "porrigere" 3a
*poricere 3b, "porricere" 3b
*potesse[m] - posse
*procare 1 - petere 3a (ne res habere velle, sed ipsa facultas petitionis; en. e.g. *you demand too much*)
*procellare 1 - super aliquid cadere
*prod praep., "pro"
*quor, "cur"
*quotcalendis adv. - in quoque mutatu mensis
*sicine - (ut "nonne" sed sine rogatu, e.g. *nonne Cicero librum scribit*)
*temetum - genus potus fortis (en. *intoxicant*)
*volpes, "vulpes"
*voltur, "vultur" (i.e. vulturius)
*voltus, "vultus"
*vortere (prt. vorsus), "vertere" (prt. versus)
*vortex, "vertex"
*voster, "vester"

## In cultura vulgari
In ludibrio, in *Stargate*, serie scientiae ficticiae, invenimus linguam ficticiam post archaicam formatam nomine antiqua, vel Anglice *ancient*, appellatam, quem sermonem species progressiva simili nomine antiqui, vel *Ancients*, loquitur.

## Index inscriptionum linguae Latinae archaicae 
* Carmen Saliare
* Fibula Praenestina
* Inscriptio Duenos
* Inscriptio in Lapide Nigro

## Bibliographia
*Maras, Daniele Federico. 2017. "Scientists declare the Fibula Prenestina and its inscription to be genuine 'beyond any reasonable doubt." *Etruscan News* 14 (hiems). Olim hic divulgatus. PDF. Archivum.

* Litterae antiquae

## Notae 
!