open-index/open-wikipedia-markdown huggingface dataset:
Caput (urbs)

[thumb|200px|[Amphitheatrum Flavium in Urbe capite Italiae et totius orbis veteris.]]
**Caput** est suprema civitatis sui iuris urbs, quae in re publica est sedes rectionis, in regno sedes principis.

Antiquitus, apud proverbium, "Roma caput mundi" erat.

Caput ac sedes administrationis fere eadem sunt. Exceptio est Nederlandia (qua caput Amstelodamum, sedes administrationis Haga).

Plerumque caput etiam est maxima urbs civitatis; exceptiones sunt, e.g.: 
* Helvetia: caput in Berna, summa urbs Turicum
* Civitates Foederatae Americae: caput Vasingtonia, maxima urbs Novum Eboracum 
* Africa Australis tres urbes praecipuas habet: Civitatem Capitis, ubi sedet parlamentum; Praetoriam, qua sedes administrationis; et Bloemfontein, sedem summorum iudiciorum. Maxima autem urbs est Ioannisburgum.
* Brasilia: caput Brasiliopolis, maxima urbs Paulopolis.
* Srilanca: caput Sri Jayawardenapura Kotte, maxima urbs Colombe.

Variae partes civitatum, provinciae, aut regiones, etiam capita sua habent.

* Capita mundi
* Meacum 
* Natio

## Nexus externi 
* Katherine Schulz Richard, "Capital City Relocation: Countries That Have Moved Their Governments" apud *ThoughtCo*

!
Categoria:Urbes
Saxonia Inferior

**Saxonia Inferior** est una e sedecim civitatibus Germanicis. Ad Oceanum Fresonicum sita est. Visurgis atque Amisia fluvii civitatem perfluunt et Albis fluvius tangit. Caput est Hannovera. Saxonia Inferior 7&thinsp;926&thinsp;000 incolarum anno 2001 habuit. Area civitatis eadem fere est ac regni Hannoverae saeculo undevicesimo, magnitudine 47&thinsp;616 km².

## Historia 
Civitas Saxoniae Inferioris post secundum bellum mundanum die 9 Decembris 1946 condita est, cum Britanni, qui tum hanc partem Germaniae occupabant, terras Brunsvicum, Oldenburgum, Schaumburgum-Lippiam atque Borussiam proviniciam Hannoveram in unam civitatem consociarent. Primus praeses ministrorum Hinricus Gulielmus Kopf (SPD) factus est. Anno 1949, Saxonia Inferior civitas Rei Publicae Foederalis Germaniae facta est.

## Administratio 
Saxonia Inferior in triginta septem circulos terrestres, quarum una regio Hannovera est, atque octo urbes autonomas dividitur, qui hic perscribuntur.

## Geographia 
### Urbes Saxoniae Inferioris 
#### Urbes maiores 
* Hannoveria
* Brunsvicum
* Emda
* Gottinga
* Osnabruga
* Oldenburgum
* Castra Lupi
* Luneburgum
* Salzgitter
* Portus Gulielmi

#### Alia capita pagorum 
* Cella
* Gifhorn
* Goslaria
* Hamala, oppidum ad Visurgim situm
* Hildesia
* Mellea
* Vinsenia (*Winsen an der Luhe*), sedes administrationis regionis Harburgensis

#### Oppida aliae 
* Hoya, urbs apud mediam Saxoniam Inferiorem sita
* Neu Wulmstorf (apud Hamburgum)
* Vicus Lutrarum

### Flumina 
* Albis
* Lagina (flumen)
* Visurgis
* Amisia

### Regiones Saxoniae Inferioris 
* Harthici montes superior
* Teutoburgiensis saltus
* Eichsfeldia inferior cum Marca aurea

## Praesides ministrorum 
## Notae 
* Index Communium Saxoniae Inferioris
* Quistirna

## Nexus externus 
* *Deutscher Altphilologenverband* (Confoederatio philologorum linguarum antiquarum) 


Categoria:Condita 1946
Lunda

**Lunda** (Suecice *Lund*), vel **Lundia** , est urbs antiqua in provincia meridiana Scaniae Sueciae sita, trans Fretum Oresundicum a Hafnia Daniae distans. Anno 2020, ipsa urbs circiter 94&thinsp;000 incolarum habebat, dum tota regio communalis 121&thinsp;510 comprehendebat. Lunda caput est Communis Lundensis in provincia Scaniae. Inter urbes Sueciae magnitudine Lunda undecimum locum tene.

Fundatio urbis ad annum circiter 990 referenda est, cum Scania pars regni Daniae esset. Ab anno 1103, Lunda sedes fuit Archidioecesis Metropolitanae Lundensis, cuius clarissimum monumentum, Ecclesia Cathedralis Lundensis, annis circiter 1090–1145 aedificata, in media urbe hodie praestat. Foedere Roskildensi anno 1658 Lunda regno Sueciae cessit, cuius status postea aliis pactis confirmatus est.

Universitas Lundensis, anno 1666 condita, inter vetustissimas et amplissimas institutiones educationis ac investigationis in Scandinavia numeratur. Aedificia universitatis centrum urbis magnam partem occupant, quo fit ut Lunda hodie centrum regionalis industriae technologicae altioris sit.

Hodie Lunda, saepe urbs scholastica appellata, propter magnitudinem studentium, est urbs culturae vivae, quae multis hortis publicis, tabernis potoriis, et aedificiis antiquis latericiis ornatur. Inter antiquissimas urbes mediaevales Sueciae habetur et celerrime crescere dicitur.

## Incolae notabiles 
### Nati 
* 1986: Magnus Zelmerlöw, cantor et dux programmatis televisivi
* 1988: Amanda Jenssen, cantrix, musica et scriptrix carminalis
### Mortui
* 1913: Erland Lagerlöf

## Pinacotheca 

Fasciculus:lunds_universitetsbyggnad2007.jpg|Primum aedificium Universitatis Lundensis.
Fasciculus:Lunds centralstation2007.jpg|Statio Media Lundensis.
Fasciculus:Lund domkyrkan2007.jpg|Ecclesia Cathedralis Lundensis.
Fasciculus:Usil5.jpg|Valetudinarium Universitatis Scaniense.
Fasciculus:1594 map of Lund.jpg|Lunda circa annum 1500.
Fasciculus:Espmans karta.jpg|Caroli Magni Espemanni charta Lundae anno 1784.
Fasciculus:Karta öfver universitetsstaden Lund 1866.jpg|Charta Lundae anno 1866.
Fasciculus:Karta över Lund.png|Charta Lundae hodiernae.

## Notae
## Nexus externi
*Situs interretialis Lundae proprius. 

!
Fabrianum

thumb|Fabrianum
**Fabrianum** (; alia nomina: *Fabiranum*; appellantur.

## Insignia 

Fasciculus:Corona di città.svg|*Urbs Italiae*
Fasciculus:Valor militare bronze medal BAR.svg|*Urbs nomismate aeneo ob virtutem militarem decorata*

### Sententia 
Sententia urbis est: "FABER IN AMNE CUDIT, OLIM CARTAM UNDIQUE FUDIT".

## Geographia 
* Picenum (*terra*),

## Clari cives 
### Nati 
* Gentile de Fabriano, pictor

## Aedificia egregia 
* Museum Chartae

## Ecclesia Catholica Romana 
Fabrianum, cum Mathelica, sedes episcopalis Ecclesiae Catholicae Romanae est. Nomen sedis episcopalis Dioecesis Fabrianensis-Mathelicensis est.

## Fractiones, vici et loci in municipio 
### Fractiones 
''Albacina, Argignano, Attiggio, Bassano, Bastia, Belvedere, Borgo Tufico, Cacciano, Ca' Maiano, Campodiegoli, Campodonico, Cancelli, Cantia, Castelletta, Ceresola, Ciaramella, Coccore, Collamato, Collegiglioni, Colle Paganello, Cupo, Fontanaldo, Grotte, Marena, Marenella, Marischio, Melano, Moscano, Nebbiano, Paterno, Poggio San Romualdo, Precicchie, Rocchetta, Rucce, San Donato, San Giovanni, San Michele, San Pietro, Sant'Elia, Serradica, Valgiubbola, Vallemontagnana, Valleremita, Vallina, Varano, Viacce, Vigne*.

## Municipia finitima 
* Aesis,
* Arcevia,
* Callium (PU),
* Castrum Collis Stacciarii (PG),
* Castrum Planium,
* Castrum Frontonis (PU),
* Cerretum,
* Cupra Montana,
* Fanum Sanctae Anatoliae (MC),
* Fluminata (MC),
* Genga,
* Helvillum (PG),
* Iguvium vel Eugubium (PG),
* Matilica (MC),
* Nuceria Camellaria (PG),
* Pergula (PU),
* Podium Ficanum (MC),
* Saxum Ferratum,
* Serra Sancti Abundii (PU),
* Serra Sancti Quirici,
* Suillum (PG),
* Validum Tadinum (PG).

* Marchiam Anconitanam (*regionem*),
* Picenum (*terram*),
* Provinciam Anconitanam,
* Anconam (*urbem''),
* Urbes Italiae.

## Nexus externi 
* Situs publicus 
* https://web.archive.org/web/20060311030336/http://www.cadnet.marche.it/fabriano/ (IT)

## Pinacotheca 

Imago:Map of comune of Fabriano (province of Ancona, region Marche, Italy).svg|Collocatio finium municipii in Provincia Anconitana.
Imago:Fabriano MuseoCarta cortile.jpg|Museum Chartae.

## Notae
Antipatris

thumb|200 px|Reliquiae Antipatris
**Antipatris**, -idis (Graece Ἀντιπατρίς; Arabice *Kafr Saba*, Qal'at Ras al Ayn) erat antiqua urbs in Israël. Reliquiae Antipatridis apud praesentem urbem *Tel afek* visitari possunt.

## Monumenta 

1תל אפק.JPG|Moenia urbis

## Nexus externi 
*Israel Nature and Parks Authority

Categoria:Urbes Asiae
Categoria:Israel
Mopsuhestia

[thumb|Mopsuestia: [Pons Romanus super Ceyhan]]

**Mopsuhestia**, seu **Mopsos**, postea *Mamistra* et *Misis,* hodie , est urbs antiqua in Cilicia sita. Aetate Romana ibi officina monetalis fuit quae argentum et aes cudebat.

Mopsuestia est sedes archiepiscopalis titularis Ecclesiae Catholicae Romanae.

## Notae 
## Nexus externi 
* 
*Nummi antiqui Mopsi cusi

Categoria:Urbes Turciae
Categoria:Urbes Imperii Romani
Categoria:Dioeceses Ecclesiae Catholicae
Luanda

**Luanda**, plenius **urbs Sancti Pauli de Luanda**, est urbs capitalis provinciae Luandae atque Angoliae omnis. Incolae huius urbis, quae ad oram Oceani Atlantici iacet, anno 2008 circiter 4.500.000 erant.

## Aer 
thumb|Luanda mense Iunio 2005
Luandae aer calidus est. Frigidiores et sicci sunt menses Iulius et Augustus. Calidissimi sunt Februarius, Martius et Aprilis.

## Ecclesia catholica 
Luanda est sedes Archidioecesis Luandensis Ecclesiae catholicae. Praesens archiepiscopus est Damianus Antonius Franklin.

## Incolae notabiles 
* Petrus Passos Coelho, primus minister Portugalliae, ibi puer habitavit
* Iosephus Eduardus dos Santos, Angoliae Praeses, ibi natus anno 1942

## Notae 
## Bibliographia 
* Sean Smith, "After the oil boom: Luanda faces stark inequality – photo essay" in *The Guardian* (22 Ianuarii 2019)

*1431 Luanda
## Nexus externi 
!
Categoria:Capita
Categoria:Urbes milies milium incolarum
Archiepiscopatus Upsaliensis

thumb|300px|Aula Archiepiscopi in Upsalia
**Archiepiscopatus Upsaliensis** est archiepiscopatus Sueciae.

## Historia 
Archiepiscopatus Upsaliensis anno 1164 a papa Alexandro III conditus est. Primus archiepiscopus fuit Stephanus.

Categoria:Communitates Protestantes
Categoria:Dioeceses Sueciae
Categoria:Upsalia
Corvus

:*De constellatione, vide Corvus (constellatio).*

***Corvus*** est genus avium quod ad familiam Corvidarum pertinet. Multae species huius generis crocire solent.

## Index specierum
[thumb|[Corvus corax]]

**Corvus albicollis*
**Corvus albus*
**Corvus bennetti*
**Corvus brachyrhynchos*
**Corvus capensis*
**Corvus caurinus*
**Corvus corax* (typus)
**Corvus corone*
**Corvus cornix*
**Corvus coronoides*
**Corvus crassirostris*
**Corvus cryptoleucus*
**Corvus dauuricus*
**Corvus edithae*
**Corvus enca*
**Corvus florensis*
**Corvus frugilegus*
**Corvus fuscicapillus*
**Corvus hawaiiensis*
**Corvus imparatus*
**Corvus jamaicensis*
**Corvus kubaryi*
**Corvus leucognaphalus*
**Corvus macrorhynchos*
**Corvus meeki*
**Corvus mellori*
**Corvus monedula*
**Corvus moneduloides*
**Corvus nasicus*
**Corvus orru*
**Corvus ossifragus*
**Corvus palmarum*
**Corvus rhipidurus*
**Corvus ruficollis*
**Corvus sinaloae*
**Corvus splendens*
**Corvus tasmanicus*
**Corvus torquatus*
**Corvus tristis*
**Corvus typicus*
**Corvus unicolor*
**Corvus validus*
**Corvus woodfordi*

## Neus interni
* Corvus sylvaticus
* Flokius Coracicus
* Yatagarasu

## Nexus externi 
Categoria:Animalia urbana
!
Categoria:Necrophagi
Categoria:Taxa Linnaei
Categoria:Taxa 1758
Crater

**Crater** varia ac dissimilia significat:

Significatio originalis:
# Crater (vas antiquum), in quo antiqui vinum aqua temperabant. 
# Crater (vas modernum), a notione antiqua deductus.

In astronomia:
# Crater, constellatio caeli nocturni. Nomen a mythologica figura Graeca deductum est.

In geographia:
# Crater seu sinus Puteolanus

In geologia:
# Deiectus rotundus vi vulcanica, allisione meteoritae aut diruptione (plerumque atomica) ortus. Distinguuntur:
## Crater illisionis, cavum meteoritae ictu exfossum,
## Crater vulcanicus, locum denotans, ubi magma exit,
## Caldera (crater), cavum ruina crateris vulcanici ortum,
## Crater diruptionis, crater diruptione (plerumque atomica) ortus,
## Maar, crater diruptione phreatomagmatica formatus.

## Notae
Aquila (discretiva)

**Aquila** haec dissimilia significat:

# **Aquila** est avis.
# **Aquila (sidus)** est constellatio in caelo sita; nomen a mythologica figura Graeca ductum est.
# **Aquila (signum)** erat Romanarum legionum supremum signum.
# **Aquila (Italia)** est caput provinciae Aprutii in Italia.
# **Aquila (Sena Iulia)** regio Senae Iuliae in Italia.
Posnania

[thumb|upright=0.8|[Renascentiae curia in Vetere Foro.]]
[thumb|upright=0.8|[Barocus|Baroci parochialis ecclesia sancti Stanislai episcopi in Vetere Urbe.]]
[thumb|upright=0.8|[Aetas neoclassica|Neoclassica bibliotheca Raczyńskich in Foro Libertatis.]]
**Posnania**  (Polonice *Poznań*; Theodisce *Posen*) est una ex maximis Poloniae urbibus, ad flumen Warta sita, caput Poloniae Magnae.

## Historia 
Posnania est una ex veterrimis Poloniae urbibus. Quidam historici eam primam caput Poloniae esse putant. Ea semper erat una maximarum Poloniae urbium. Anno 1253 statuta est. Ab anno 1295 ad annum 1296, urbs fuit caput regis Przemysł II.

Saeculis sexto decimo et prima semis XVII aurea aetas Posnaniae erat (urbs circum 20 000 incolarum habebat, plus quam Varsovia). Tum ab magnis bellis destructa est, atque in baroco et neoclassico modo reconstructa est. Ea fuit caput magni Voivodatus.

Ab anno 1793 usque ad annum 1918, Posnania ad Germaniam pertinuit. Ea fuit caput Magni Ducatus Posnaniensis. Germani novum medium urbis aedificavit et urbem fortalicium fecerunt.

Annis 1918 et 1918, insurrectio Magnae Poloniae eam liberavit et ad Poloniam coniunxit. Tum universitas constituta est. Ab anno 1939 ad annum 1945, Posnania in Germania iterum fuit. Hic fuit anno 1956 insurrectio Iunia.

## Hodie 
Posnania est magnum mercatorum locum. Anno 2014, 546&thinsp;503 incolarum habuit, sed cum propinquis urbibus et vicis circum 700 000 hominum consistit. Multi homines, Poloni nec non externi hic veniunt, ut curiosas ecclesias, domus, palatia ex variis aetatibus videant. Multi horti in urbe et multae silvae ac lacus prope urbem sunt. Posnaniae in universitate in sectione interlinguistica Helena Koutny moderatrice etiam studia Esperantica internationalia diligenter aguntur.

## Praeclari cives 
[upright=0.8|thumb|Internationales [Mercatus Posnanienses.]]
Posnaniae olim vixerunt aut nati sunt et hodie vivunt multi illustres homines, inter eos:
* Sigismundus Bauman, philosophus
* Hippolytus Cegielski, industriarius
* Kasper Drużbicki, mysticus
* Pompeo Ferrari atque Giovanni Catenazzi, Krzysztof Bonadura, et Bartłomiej Nataniel Wąsowski, baroci architecti
* Carolus Libelt, philosophus
* Henricus Łowmiański, Janusz Pajewski, et Jerzy Topolski, historici
* Carolus Marcinkowski, medicus
* Cirilus Ratajski, praesidentus urbis
* Józef Struś, medicus
* Santia Szymkowiak, beata Ecclesiae Catholicae

*1572 Posnania

## Nexus externi
* Posnania 

Categoria:Urbes Poloniae
Pisaurum

thumb|Forum Populi (Italice Piazza del Popolo)
**Pisaurum** (; alia nomina: *Isaurum*.

## Cives praeclari 
In Pisauro vixerunt, et hodie vivunt, nonnulli praeclari viri atque feminae, inter eos:
* Lucius Accius, poeta Latinus
* Arnaldus Forlani, politicorum peritus
* Matthaeus Ricci, praefectus civitatis ab anno 2014
* Ioachim Rossini, compositor
* Renata Tebaldi, supranus

## Ecclesia Catholica Romana 
Pisaurum est sedes episcopalis metropolitana, cui nomen Archidioecesis Pisaurensis est.

## Fractiones, vici et loci in municipio 
### Fractiones 
''Borgo Santa Maria, Candelara, Case Bruciate, Casteldimezzo, Cattabrighe, Chiusa di Ginestreto, Colombarone, Fiorenzuola di Focara, Ginestreto, Novilara, Ponte Valle, Pozzo Alto, Santa Maria dell'Arzilla, Santa Marina Alta, Santa Veneranda, Trebbiantico, Tre Ponti, Villa Ceccolini, Villa Fastiggi''.

## Municipia finitima 
* Castrum Montis Sicardi
* Cretaria
* Fanum Fortunae
* Ligabitium
* Mons Abbatis
* Mons Baroccius
* Tumba Pisaurensium
* Vallis Isauri

* Marchiam Anconitanam
* Provincia Pisaurensem et Urbinatem
* Urvinum Mataurense seu Urbinum
* Urbes Italiae

## Nexus externi 
* Situs Publicus

## Pinacotheca 

Imago:Map of comune of Pesaro (province of Pesaro and Urbino, region Marche, Italy).svg|Collocatio finium Municipii Pisaurensis in Provincia Pisaurensi et Urbinati.
Imago:Palazzo Ducale di sera.jpg|Aedificium ducale
Imago:Il Duomo di Pesaro.jpg|Cathedralis

## Notae
Porolissum

thumb|Ruinae villae cuiusdam Romanae
thumb|Porta urbis Porolissi restituta
thumb|left|Forma provinciarum Dacicarum
**Porolissum** fuit urbs Romana iuxta oppidum Moigrad in regione Transsilvania Romaniae hodiernae sita, 8 km distans  ab urbe Zalău. Porolissum inter annos 117 et 167 fuit caput provinciae Daciae Porolissensis quae ab hac urbe nomen cepit.

## Nexus externi 
*De Porolisso apud *Princeton Encyclopedia of Classical Sites*
*Porolissum.org de excavationibus
*De castris Traianicis

Categoria:Urbes Transsilvaniae
Categoria:Urbes antiquae
Portus Alacer

**Portus Alacer** haec dissimilia significat:

# ** Portus Alacer** urbs in Lusitania est (Lusitanice *Portalegre*).
# **Portus Alacer** urbs in Brasilia est (Lusitanice *Porto Alegre*).
Portus Naonis

thumb|Portus Naonis
**Portus Naonis** (alia nomina: *Pons Naonis* appellantur.

## Historia 
Ab anno 1537 usque ad annum 1797 Portus Naonis ad Rem Publicam Venetiae pertinuit.

## Ecclesia Catholica Romana 
Portus Naonis, cum Iulia Concordia (VE), sedes episcopalis Ecclesiae Catholicae Romanae est. Nomen sedis episcopalis Dioecesis Concordiensis-Portus Naonis est.

## Incolae notabiles 
* Odoricus de Portu Naonis, peregrinator, hic saeculo XIII natus

## Vici et loci in municipio Portūs Naonis 
* Borgomeduna,
* Rorai Grandis,
* Turris,
* Vallis Naonis,
* Fanum Sancti Gregorii,
* Villanova Portus Naonis.

## Municipia finitima 
* Attianum (deinde Curtis in Azzano),
* Cortis Naonis,
* Flumen,
* Paselanum,
* Castrum de Porcileis,
* Prata,
* Roveredum,
* Fanum Sancti Quirini,
* Zaupola.

## Nexus externi 
* Situs publicus

## Pinacotheca 

Fasciculus:Map of comune of Pordenone (province of Pordenone, region Friuli-Venezia Giulia, Italy).svg|Collocatio finium Municipii Portusnaonensis in Provincia Portusnaonensi.
Imago:Pordenone-Municipio.JPG|Municipium.
Imago:Pordenone-Corso Vittorio Emanuele.jpg|Via Victorius Emmanuel II.

## Notae
Poetovium

thumb|Despectus in Poetovione
thumb|*Kurenti* in viis urbis saltant
**Poetovium** () vel **Poetovio** (; *Colonia Ulpia Traiana Poetovio*; Slovenice: *Ptuj*; Theodisce: *Pettau*) est urbs Sloveniae, caput municipii urbani Poetovii, in Styria Slovenica historica provincia, in Styria regione historica et in Transdravania regione statistica sita. Incolunt urbem 23.957 (anno 2007) et municipium omnem. Incolae Poetovii *Poetovienses* vel *Petavionenses* appellantur.

## Gentilicii mores
Poetovii habetur festum *kurentovanje*, quo hiems terretur ut abeat.

## Historia 
Poetovium romana urbs, nomen Colonia Ulpia Traiana Poetovio fuit.

## Clari cives 
* Victorinus Petavionensis, episcopus (mortuus 304)

## Ecclesia Catholica Romana 
Poetovium fuit sedes episcopalis Ecclesiae Catholicae Romanae et hodie Sedes Titularis Ecclesiae Catholicae Romanae. Nomen sedis episcopalis Dioecesis Poetoviensis est. Hodie urbs et municipium ad Archidioecesem Mariborensem pertinent.

## Notae 
* Urbes Sloveniae,
* Municipia urbana Sloveniae,
* Transdravania Regio statistica,
* Styria Slovenica Historica provincia.
* Styria.

## Nexus externi 
* Proprius municipii situs interretialis 

!
Categoria:Loci habitati Sloveniae
Categoria:Urbes Sloveniae
Somalia

**Somalia**, plenius **res publica Somaliensis,** est civitas sui iuris Africana. Caput est Mogadiscio; finitimae civitates sunt Gibutum, Iemenia, Kenia, Aethiopia. Civitas anno 1960 libertatem a Britannia et Italia accepit, cum Somalia Britannica et Somalia Italiana in novam civitatem contributae essent.

Incolae Somaliae Somalienses appellantur; maxima eorum pars sunt Somali. Huius civitatis incolarum anno 2001 sunt 7 500 000. Somalia hodierna bello civili vexatur: nam pars septentrionalis nomine Somalilandia libertatem desiderat; Puntlandia est regio libera.

## Urbes 
* Brava
* Hargeysa
* Merca

## Flumina
* Jubba

## Notae 
* Caasimada Online
* Coiama
* Historia Somaliae

## Nexus externi 
* CIA - The World Factbook – Somalia. 

Categoria:Civitates sui iuris
Categoria:Condita 1960
Categoria:Respublicae
Danubius

**Danubius** vel **Danuvius** sive **Ister** (Theodisce: *Donau*; Slovacice: *Dunaj*; Hungarice: *Duna*; Croatice: *Dunav*; Serbice: *Дунав/Dunav*; Bulgarice: *Дунав* /Dunav/; Romanice: *Dunărea*; Ucrainice: *Дунай* /Dunaj/) est flumen in Europa, quod circiter 2860 chiliometra patet. Olim finis Imperii Romani fuit. Temporibus antiquis primo usque ad aquas cadentes prope urbem *Dierna* (nomine *Orsova* nostris diebus in Romania sitam) *Danubius*, ac deinde usque ad mare Hister sive Ister dictus est. Quapropter Ovidius poeta eum *binominem* vocat.

Danubius oritur in Germania ex fluviolis confluentibus *Breg* et *Brigach*. Percurrit nationes urbesque insequentes, in ordine a fonte ad os:
* Germania (Ulma, Ingolstadium, Ratisbona, Batavia Bavariae)
* Austria (Lentia, Vindobona)
* Slovacia (Posonium)
* Hungaria (Budapestinum)
* Croatia (finis ad Serbiam)
* Serbia (Belgradum)
* Romania (post finem Bulgarium: Proilabum, Galaţi)
* Bulgaria (Sexantaprista)
* Moldavia (finis ad Romaniam)
* Ucraina (finis ad Romaniam)
Postremo in Pontum Euxinum influit.

## Fluvii qui in Danubium influunt 
* Licus
* Abusinus
* Reganus
* Isara
* Vilisa
* Aenus
* Ilissus
* Truna
* Anisus
* Marus
* Arrabo
* Vaghus
* Dravus
* Tisia
* Savus
* Margus
* Timacus
* Aluta

## Notae 
## Nexus interni 
* Canalis Danubii
* Danubius Ioannis filius
Aegaeum mare

thumb|upright=1.5|Aegaeum mare

**Aegaeum mare** (Graece ; Neograece Αιγαίο Πέλαγος; Turcice *Ege Denizi*) vel simpliciter **Aegaeum**. est pars Mediterranei maris.

Temporibus antiquissimis Mycenaeum et Minoum (in insula Creta ortum) imperia Aegaeo praevaluisse dicuntur.

## Partes Aegaei maris 
*Thracicum mare a septentrionibus situm.
*Myrtoum mare inter Cycladas et Peloponnesum situm.
*Creticum mare a Creta in septentriones versum. Sequitur Carpathium mare.
*Icarium mare inter insulas Chium et Coum situm est.

## Insulae 
### Cyclades 
* Andros
* Amorgos
* Cythnos
* Delos
* Ios
* Myconos
* Naxos
* Paros
* Seriphos
* Syros
* Thera
* Tenos

### Dodecanesus sive Sporades meridionales 
* Astypalaea
* Carpathos
* Casos
* Calymnos
* Cos
* Leros
* Nisyros
* Patmos
* Rhodus
* Syme
* Telos

### Sporades 
* Sciathos
* Scopelos
* Scyros

### Aliae insulae 
* Euboea
* Hydra
* Icaria
* Imbros
* Lemnos
* Lesbos
* Psara
* Samos
* Samothracia
* Tenedos
* Thasos

## Notae 
## Nexus externi 
!
M1

Potest **M1** significare:

* Res Messierensis 1 (**M1**), **Cancer Nebula** in Tauro sidere.
* Aliquot stratae autocineticae: 
** **M1 (strata Angliae)** cardinalis a Londinio usque ad Eboracensem comitatum.
** **M1 (strata Hiberniae)** 
** **M1 (strata Hiberniae Septentrionalis)**
** **M1 (strata Hungariae)**
** **M1 (strata Russiae)**
Tribunus plebis

**Tribunus plebis** fuit magistratus rei publicae Romanae antiquae. qui plebis iuribus curabat.

Secundum Livium (II, 33), C. Licinius et L. Albinus a plebe quae Roma montem in sacrum ineunte anno 494 a.C.n. ineunte ierat primi magistratus electi sunt. Qui sibi tres collegas creavisse dicuntur, in quibus Sicinium seditionis auctorem. Fuerint tribuni primo legum egentes; officia sacrosancta mox illis data sunt, inter quae ius auxilii, ius vetandi, ius intercessionis, ius contionandi, ius senatus habendi, ius cum senatu agendi erant plurimi, quibus plebem adversus patricios defenderent. 

Tiberius Gracchus et Publius Sulpicius Rufus et Titus Annius Milo praeclarissimi tribuni plebis fuerunt.

*Civis Romanus sum
*Cursus honorum
*Diamesolabeta

## Nexus externi
* [de tribunis plebis](https://www.treccani.it/enciclopedia/tribuno-della-plebe_(Enciclopedia-Italiana)/), *Treccani* 
* de tribunis plebis, *Lexicon encyclopaedicum Brockhaus et Efron* 

Categoria:Munera magistratuum Romanorum
Categoria:Roma antiqua
Categoria:Tituli dignitatis
Essequebia

thumb|Forma fluminis Essequebiae cum tributariis
**Essequebia** sive **Essequibo** est flumen Guianae. Ad fines Brasiliae Guianaeque oriens omnem fere civitatem chiliometris circiter 1&nbsp;000 septentrioni versus transit et in Atlanticum oceanum defluit. Fluvios tributarios multos habet quorum principales sunt Rupununi, Potaro, Mazaruni, Siparuni, Kiyuwini, Konawaruk intra Guianae fines, insuper Cuyuni qui e montibus Guianensibus Venetiolae descendit.

## Notae 
Categoria:Flumina Guianae
Categoria:Systema fluviorum Oceani Atlantici Americae
Slovacia

**Slovacia**, plenius **res publica Slovacensis,** est mediterranea civitas sui iuris in Europa Media sita, urbe capitali Bratislavia.

Usque ad annum 1918, quo primum bellum universale confectum est, haec regio regi Hungariae subdita est; at illo ipso anno Slovacia pars Bohemoslovaciae nuperrime conditae una cum Bohemia, Moravia, parte Silesiae, Ruthenia Subcarpathanea facta est. Sed ab anno 1939 usque ad annum 1945 Res Publica Slovaca exstabat, quae altero bello omnium gentium confecto rursus simul cum supra dictis terris praeter Rutheniam Subcarpathaneam, quam Unio Sovietica occupavit, in Bohemoslovacia coniuncta fuit. Deinde ab anno 1968 usque ad annum 1992 Res Publica Slovaca et Res Publica Bohemica unam Foederativam Rem Publicam Bohemoslovacam conformabant, quae anno 1993 divisa est in partes duas, quarum una "Res Publica Slovaca" sive "Slovacia", altera vero "Res Publica Bohemica" sive "Cechia" appellatur.

## Geographia 
* Bratislavia - caput rei publicae
* Slovacia una ex parte locis planis iuxta Danubium positis, altera vero ex parte regionibus montuosis formatur. Mons altissimus enim, c.n. "Gerlachovský štít" (Mons Gerlachiensis), 2665 metra super mare altus est.

### Flumina 
* Danubius
* Cusus (Vaghus)
* Granus

### Montes 
* Carpathi

### Urbes magni momenti 
* Bratislavia sive Posonium - Slovace *Bratislava*; Theodisce: *Preßburg*; Hungarice: *Pozsony*
* Neosolium - Slovace *Banská Bystrica*; Theodisce: *Neusohl*; Hungarice: *Besztercebánya*
* Cassovia - Slovace *Košice*; Hungarice: *Kassa*; Theodisce: *Kaschau*
* Tyrnavia - Slovace *Trnava*; Hungarice: *Nagyszombat*; Theodisce: *Tyrnau*
* Nitria - Slovace *Nitra*; Hungarice: *Nyitra*; Theodicsce: *Neutra*
* Solna - Slovace *Žilina*; Hungarice: *Zsolna*; Theodisce: *Sillein*
* Mercatoria - Slovace *Handlová*; Hungarice:* Nyitrabánya*; Theodisce: *Krickerau*
* Popradium - Slovace *Poprad*; Theodisce: *Deutschendorf*; Hungarice: *Poprád*
* Comara - Slovace *Komárno*; Theodisce: *Komorn*; Hungarice: *Komárom*
* Cremnicia - Slovace *Kremnica*; Theodisce: *Kremnitz*; Hungarice: *Körmöcbánya*
* Trentsinium sive Laugaricio - Slovace *Trenčín*; Theodisce: *Trentschin*; Hungarice: *Trencsén*

### Alia oppida 
* Veľké Rovné
* Mošovce
* Leua
* Sečovce

### Euroregio 
* euroregio Carpathia
* euroregio Carpathi Alba
* euroregio Ister-Granum

## Cultura 
### Scientia 
* Academia Scientiarum Slovaca

### Eruditio 
* Universitas Comeniana Bratislavensis
* Slovaca Universitas Technica
* Universitas Pan-Europaea
* Universitas Matthiae Belii
* Universitas Solnensis
* Universitas Cassoviensis
* Universitas Presoviensis
* Slovaca Universitas Agriculturae Nitriae
*Foederatio Slovaca Esperantica - sodalitas interculturalis

## Notae 
## Nexus externi 
* Pagina officialis Slovaciae administrationis 

Categoria:Civitates sociae Unionis Europaeae
Categoria:Civitates sui iuris
Categoria:Condita 1993
Categoria:Europa Media
!
Historia Sueciae

**Historia Sueciae** scripta circa annum 1000 coepit. 

## Antiqua geographia Scandinaviae
[thumb|300px|Scandinavia in [Claudius Ptolemaeus|Ptolemaei Geographia (editio 1467).]]
Documenta classica quasi absint. Augustus scripsit: 
:Classis mea per Oceanum ab ostio Rheni ad solis orientis regionem usque ad fines Cimbrorum navigavit, quo neque terra neque mari quisquam Romanus ante id tempus adit. Cimbrique et Charydes et Semnones et eiusdem tractus alii Germanorum populi per legatos amicitiam meam et populi Romani petierunt. 
Cimbri apud sinus Codanum habitabant.

## Medium Aevum
Historia medii aevi Sueciae cum missione Anscharii incipit. Vicingi litora Europae rapuissent. Post Adamus Bremensis scripsit. Primus auctor Sueciae Petrus de Dacia erat. Sancta Birgitta revelationes scripsit.

## Novum Aevum
Anno 1520, Novum Aevum coepit Sueciae cum seditione Gustavi I contra Christianum II, regem Danicum. Gustavo regi nomen Suecice Gustav Wasa erat, regnum die 6 Iunii anno 1523 coepit, quo rege Suecia "fortior quam umquam" fuerat, facta est. Anno 1560, Ericus XIV patrem succedebat, sed 1568 insanus deposus est. Eum succedebat Ioannes III frater.

Anno 1700, Suecia Russiam apud pugnam Narvae superavit, sed posterius Poltavae victa est. 

Annis 1808 et 1809, Suecia contra Russiam bellum gerebat, quae Russiam ad pugnam Poltavae anni 1709 superavit, sed Narvae victa est. 

Anno 1810, Ioannes Baptista Bernadotte, vir e Francia veniens, rex Sueciae factus est, cuius nomen cum regnum coepit in linguam Suecicam versum est, quam ob rem Suecice hic *Carl Johan* appellabatur.

Anno 1814, Suecia contra Norvegiam bellum gessit, quo termino unio regis inter Sueciam Norvegiamque instituta est. Ceterum, huius civitatis ultimum bellum fuit.

Anno 1889, Factio socialis democratica constituta est.

Anno 1901, Paremia Nobeliana primum laudari decreata sunt.

## Nexus interni
*Dies nationalis Sueciae
*Gothicismus
*Hansa
*Historia Daniae
*Historia Estoniae
*Historia Europae
*Historia Finniae
*Historia Germaniae
*Historia Lettoniae
*Historia Lithuaniae
*Historia Russiae
*Historia Scandinaviae
*Mare Balticum
*Scandinavia

## Notae
!
Categoria:Norvegia
Augustus (discretiva)

**Augustus** haec dissimilia significat:

# Augustus mensis.
# Octavianus Augustus, imperator Romanus.
# Augustus titulus imperii Romani
# Augustus est nomen masculinum.
Carolus XVI Gustavus (rex Sueciae)

**Carolus XVI Gustavus** (Suecice *Carl XVI Gustaf*), natus *Carolus Gustavus Fulco Hubertus* Solnae in commune Suecico die 30 Aprilis 1946, est filius Gustavi Adolphi, Principis Hereditarii Sueciae, Ducis Botniae Occidentalis, et Sibyllae uxoris, Principissae Saxoniae-Coburgiae et Gothae. A die 19 Septembris 1973, rex Sueciae est, decessore Gustavo VI Adolpho avo mortuo.

Die 19 Iunii anno 1976, Silviam, filiam Waltheri Sommerlath et Alicia de Toledo, sibi matrimonio iunctus est.

## Liberi 
* *Victoria* Ingrid Alicia Desideria, Filia Hereditaria Regis, Principissa Sueciae, Ducissa Westrogothiae.
* *Carolus Philippus* Edmundus Bartholdus, natus Filius Hereditarius Regis, Princeps Sueciae, Dux Wermelandie.
* *Madeleine* Theresia Amalia Iosephina, Principissa Sueciae, Ducissa Helsingiae et Gestriciae.

## Nexus externi 
Categoria:Alumni Universitatis Upsaliensis
Categoria:Reges Sueciae
Lingua Lusitana

**Lingua Lusitana** seu **Lusitanica,** sive **Portugallica,** est lingua Indoeuropaea familiae Romanicae subiuncta. "Extremus flos Latii, incultus pulcherque" appellatur in "Lingua Lusitana," poemate Olavi Bilac (1865–1918), Brasiliensis Parnassisticae scholae poetae.

## Distributio geographica 
Homines lingua Lusitana non modo Lusitanorum loquuntur, sed hic sermo etiam in America Australi (Brasilia) adhibetur, atque in quibusdam Africa Austrina partibus (sicut in Angolia, Mozambico, Guinea Bissaviensi), et Asiae (Goa), nec non in Timoria Orientali atque in aliquot insulis et regionibus orbis terrarum.

## Origo linguae Lusitanae 
Lingua Lusitana, quamquam inter linguas Romanicas numeratur, linguis Gothica et Arabica adfecta est, nam primo Celtae in Lusitaniam invaserunt, postea Romani, denique Visigothi et Arabes.

## Vocabularium
Lingua Lusitana multa vocabula Latina conservat. Lingua Lusitana his diebus vocabula habet ex diversis linguis, ut Anglica, Batavica, Germanica, Russica, Hebraica, Persica, Sinica, Turcica, Iaponica, Quechua, Tupi, Kicongo, Kimbundu, Umbundu, ac linguas multo propius; qualia sunt Provençal, Gallica, Hispanica et Italica. 

## Grammatica
Declinatio et coniugatio in lingua Lusitana simpliciores sunt quam in Latina. Verborum ordo magni momenti est.

## Nugae
thumb|Fredericus Lusitane loquitur
[thumb|[Sonus linguae Lusitanae]]
Salve, aurora! eia, refulge!Eia, anima valles, montes!
Hymnos canta, o Philomela,Hymnos jocundos, insontes!
Quam pura, quam pudibundaEs tu, aurora formosa!
Diffunde odores suaves,Divina, purpurea rosa!
Eia, surge, vivificaPendentes ramos, aurora!Aureos fulgores emitte,Pallidas messes colora!Matutina aura, mitigaSolares nimios ardores;Inspira gratos Favonios,Euros, Zephyros profectores.Ecoa, Tithonia Diva,Fecundos campos decora,Canoras aves excita,O serena, bella aurora!Protege placidos somnos,Inquietas mentes tempera,Duras procellas dissipa,Terras, flores refrigera!Extingue umbrosos vapores,O sol, o divina flama!Lucidas portas expande,Tristes animos inflama!Salve, aurora! eia, refulge!Eia, anima valles, montes!Hymnos canta, o Philomela,Hymnos jocundos, insontes!

Hi versus, qui legendi Lusitane et Latine erant et scripti sunt ab Antonio de Castro Lopes, magno Latinista et glottologo Brasiliensi (Urbe Fluminensi, 1827–1901), ostendunt consanguinitatem linguarum Lusitanae et Latinae. Castro Lopes verba nova varia Lusitane pariebat pervulgata in Brasilia, e.g. *convescote* (Anglice 'picnic', convivium subdiale) et *cardápio* (Francice 'menu', index escarum). Lusitana autem Lusitana emendatione orthographica anni 1941 mutata expeditaque est.

## Nexus interni
*Litterae Lusitanicae

## Notae
## Bibliographia
* Pereira, Benedictus. 1672. *Ars grammaticae pro lingua Lusitana addiscenda Latino idiomate proponitur.* 

## Nexus externi
*"Comunidade dos Países de Língua Portuguesa - CPLP."
*[Internacional da Língua Portuguesa - IILP)](https://pt.wikipedia.org/wiki/Instituto_Internacional_da_L%C3%ADngua_Portuguesa(Instituto)

!
Ius civile

**Ius civile** est pars iuris privati, quae commercia privatorum moderatur.

## De definitione antiqua 
* Ulpianus nam dicit: «Publicum ius est quod ad statum rei romanae spectat, privatum quod ad singulorum utilitatem: sunt enim quaedam publice utilia, quaedam privatim. Publicum ius in sacris, in sacerdotibus, in magistratibus constitit. Privatum ius tripertitum est: collectum etenim est ex naturalibus praeceptis aut gentium aut civilibus».
* Ulpianus dicit: «Ius civile est, quod neque in totum a naturali vel gentium recedit nec per omnia ei servit: itaque cum aliquid addimus vel detrahimus iuri communi, ius proprium, id est civile efficimus».
* Isidorus hispalensis dicit: «Quid sit ius civile? Ius civile est quod quisque populus vel civitas sibi proprium humana divinaque causa constituit».

## De definitione hodierna 
Ius civile constat ex iuribus familiae, hereditatis, rerum, obligationum ex conventionibus atque ex delictis.

In Italia non facile distinguitur inter ius privatum et ius civile, quia regulae iuris civilis una cum illis iuris mercatorii continentur a Codice Civili anni 1942.

## Notae 
* *Institutiones*
* Iura civilia et politica

## Nexus externi 
* *The Roman Law Library* (Yves Lassard, Alexandr Koptev).

Categoria:Ius
Categoria:Ius Romanum
Lugdunum Batavorum

**Lugdunum Batavorum** vel **Leida** (Batavice *Leiden*) est urbs et municipalitas apud litora in Hollandia Australi provincia Nederlandica patens, in cuius regione castra Romana quondam sita erant. In urbe Lugdunensi cum surburbibus connexis habitant circa 270&thinsp;000 civium (2004); in finibus communitatis Lugdunensis 117&thinsp;914 incolarum sunt (2011).

## Geographia 
[thumb|[Rhenus Vetus et aedificia familiarum nobilium.]]
Lugdunum Batavorum 18 chiliometra versus septentrionem et orientem urbis Hagae situm est.

Rivus Rhenus vetus ex magno flumine Rheno urbem transfluit. A Rheno vetere rivuli Zijl et Canalis Rhenus-Schie apud vicum Rijnsoever mari influunt. Nonnulli canales qualis viae navales (Batavice *Gracht*) inter regiones urbanas iacent.

## Historia 
thumb|Curia Lugduni.
[thumb|Versus [Horatius|Horatii.]]
Nomen *Lugdunum Batavorum* urbi in Nederlandia (quae Latine etiam *Batavia* dicitur) sita datum est aevo antiquitatis renascentis. Sub Imperio Romano urbs non iam erat, sed castrum Limitis Germanici inferioris nominis Lugdunum, ad litus Maris Germanici. Quamquam locus ubi olim castrum erat paene decem chilometra ab urbe situs et locus castri Matilo dicti propior est, urbs nomen *Lugdunum Batavorum* accepit.

Medio Aevo comites Hollandiae ibi fortificationem sive arcem antiquam vulgo dictum Burcht fecerunt. Comes Floris V urbe libertatem urbis instituit anno 1266.

Anno 1574 milites Batavici in bello contra Hispaniam urbem liberaverunt, et exercitum ducis Ferdinandi de Alba vincere potebant. Etiam nunc ea liberatio Lugdunensibus die 3 Octobris celebratur. Ipsi cives *Leidens Ontzet* celebrationem appellant, et multae fabulae de oppugnatione narrantur. Princeps urbis, Petrus Hadriani filius Van der Werff, suum bracchium ieiuno populo offere velit.

## Scholae 
Lugduni Batavorum antiquissima academia Hollandiae est, cui proverbium "Academia Lugduno Batava Praesidium Libertatis." Wilhelmus Praetor Primus eam urbi post liberationem in anno 1575 donavit. Iuliana Beatrixque reginae, atque Wilhelmus Alexander rex Lugduni studia fecerunt. Academia celebratioque liberationis Lugduni per omnem Bataviam clarae sunt. Biblioteca universitaria Lugdunensis celeberrima est propter multitudinem et varietatem librorum. Universitas Lugdunensis est fortissima in astronomia et medicina, sed et aliis disciplinis scientiae fortiter praestat. Gymnasium Lugduno-Batavorum numero antiquissimarum scholarum Nederlandiae adscribitur.

## Aedificia 
Alia aedificia miranda sunt:
* Arx antiqua
* Aedificium Academiae
* Curia
* Ecclesia Sancti Petri
* Ecclesia Sancti Pancratii
* Portae urbis
* Musea
* Theatra
[thumb|upright=0.6|[Logotypus Elsevier, domus editoriae.]]

## Oeconomia 
Lugduni sedes societatis Airbus Group est. Domus editoriae Brill (cum casa filiala Bostoniae) et Elsevier in productione librorum scientiarum et praecipue linguae Latinae maximi momenti sunt.

## Cives clari 
* Arminius van Buuren, discimpositor et productor musicae
* Petrus van den Bosch, pictor
* Rembrandus, pictor

## Notae 
## Nexus externi 
* Situs interretialis urbis proprius.

!
Numeri Arabici

thumb|Sex formae numeralium:  numeri europaeani, arabici, arabici orientales, hindici, tamiliani
**Numeri Arabici** in Europaeis linguis adhibiti in India orti sunt. Numeri Arabici systema positionis est, in quo decem signa sunt pro numeris a zero usque ad novem (0,1,2,3,4,5,6,7,8,9):  systema decimale ergo nominamus. Numerus qui est in positione dextrissima cum uno multiplicetur, in cuncta positione plus laeva multiplicator anterioris numeri cum decem multiplicandum est. Ergo numerus in laevissima positione maximus numerus est.

Licet etiam alia radice uti, ut duo vel sedecim.  Si radix sit maior quam decem, litterae adiunguntur.

Categoria:Notatio mathematica
Medicus

[thumb|[Paracelsus. Exemplar imaginis a Quintino Mesio  (1456/1466–1530) pictae.]]
[thumb|upright=0.4|left|[Baculus Aesculapii cum serpente convoluto est symbolus medicorum.]]
**Medicus** est peritus, qui hominibus therapiam, remedia, et primum auxilium praescribit vel in eis chirurgiam ita perficit, ut ab aegritudine reconvalescant. Ars medicorum  est medicina. Porro recognoscuntur homines medicinam excercentes ut chirurgi vel dentistae vel veterinarii. 

## Praeclari medici 
[thumb|**Medicus** aegrotum [Vietnamia|Vietnamiensem auscultat.]]

* Elizabetha Blackwell
* Camillus Golgi
* Aulus Cornelius Celsus
* Gerardus Armauer Hansen
* Gulielmus Harvey
* Hippocrates
* Eduardus Iennerus
* Imuthes
* Robertus Koch
* Paulus Langerhans
* Ioannes Baptista Morgagni
* Philippus Pacini
* Paracelsus
* Ludovicus Pasteur
* Michael Servetus
* Rudolphus Virchow

*Medici sine finibus
*Nosocomus
*Paramedicus

## Bibliographia
*Bell, Whitfield J. 1957. "Medical practice in colonial America." *Bulletin of the History of Medicine* 31 (5): 442–53.
*Hamilton, Bernice. 1951. “The Medical Professions in the Eighteenth Century.” *Economic History Review* 4 (2): 141–69.
*Holloway, Sydney W. F. 1964. "Medical education in England, 1830–1858: A sociological analysis." *History* 49 (167): 299–324.
*Keevil, John Joyce. 1957. *Medicine and the Navy, 1200-1900.* 4 vol. E. & S. Livingstone.
*Porter, Roy. 1995. *Disease, medicine and society in England, 1550–1860.* Cantabrigiae: Cambridge University Press.

## Nexus externi
Categoria:Medicina
Categoria:Munera
732

**732** = DCCXXXII

## Eventa 
* 18/25 Octobris - Carolus Martellus dux Francorum ad Pictavium Arabos vicit. Dux arabus Abd al-Rahman in hac pugna occisus est.

## Nati 
## Mortui
Hibernia (res publica)

[thumb|Omnis [insula.]]
**Hibernia** est insula (a litore occidentali Europae non longe remota) et res publica, quae quinque e sex partibus huius insulae obtinet (Hibernice *Poblacht na hÉireann*, Anglice *Republic of Ireland*; in lingua Latina recentiore interdum *Irlandia*). Linguae publicae sunt Hibernica et Anglica.

## Historia Hiberniae 
Homines hanc insulam diu incolunt.

Fuit ab 1845 ad 1849 magna fames, cum mille milia hominum obirent et mille milia migrarent, plerique ad Civitates Foederatas et Britanniam et Canadam . Haec res vehementer ad detrimentum linguae hibernicae maxime contribuit.

Ab 1919 ad 1921 gestum est Bellum Libertatis (vel Bellum Anglo-Hibernicum), inter exercitum Britannicum et Exercitum Republicanum Hibernicum (Anglice *Irish Republican Army*, vel *IRA*). Liberata Hibernia, gestum est bellum civile (1922–1923), inter exercitum nationalem Hibernicum ("regulares") et militantes IRA ("irregulares").

Celeberrimus saeculi vicensimi homo politicus Hibernicus fuit Edmundus de Valera, qui muneribus primi mnistri (1937–1948, 1951–1954, 1957–1959) et praesidis (1959-1973) functus est.

## Geographia politica 
### Provinciae 
* Connacia
* Lagenia
* Momonia
* Ultonia

### Comitatus usitati 
In provincia Connacia
# Comitatus Galviensis
# Comitatus Letrimensis
# Comitatus Mayensis
# Comitatus Roscomensis
# Comitatus Slegensis

In provincia Lagenia

# Comitatus Caterlogensis
# Comitatus Eblanensis
# Comitatus Kildariensis
# Comitatus Kilkenniensis
# Comitatus Licensis
# Comitatus Longofordiensis
# Comitatus Ludensis
# Comitatus Midiensis
# Comitatus Offalaiensis
# Comitatus Midiensis Occidentalis
# Comitatus Vexfordiensis
# Comitatus Vicloensis

In provincia Momonia

# Comitatus Clarensis
# Comitatus Corcagiensis
# Comitatus Kerriensis
# Comitatus Limericensis
# Comitatus Tiperariensis
# Comitatus Vaterfordiensis

In provincia Ultonia
# Comitatus Cavanensis
# Comitatus Dungalensis
# Comitatus Monaghanus

### Urbes 
Loci habitati Hiberniae Septentrionalis cum titulo *Urbe* sunt:
* Corcagia
* Dublinum
* Galvia
* Kilkennia
* Limericum
* Vaterfordium

Interdum Cassilia etiam.

## Geographia physica 
### Flumina 
* Avenlifnius
* Barroius seu Barous
* Boandus
* Lea
* Neorus (*Nore* / * An tSiúr*, *An Fheoir*)
* Senus
* Suirus
* Trovius

### Insulae 
* Turris insula
* Aranae insulae

### Lacus 
* Lacus Ernus

### Maria 
* Fretum Sancti Georgii
* Mare Hibernicum
* Mare Verginium
* Oceanus Atlanticus
* Sinus Gallivensis

### Montes 
* Bladinae montes *Slieve Bloom*.
* Mons Patricii

### Promuntoria 
* Vennicnium promontorium *Malinhead*

* Associatio Esperantica Hiberniae
* Erskine Childers
* Glenties
* Hibernia
* Iacobus Joyce
* Ioannes Millington Synge
* Gulielmus Butler Yeats
* 5029 Ireland

## Notae 
## Nexus externi 
* Constitutio Hiberniae
* Iter facere in Hibernia


Categoria:Civitates sociae Unionis Europaeae
Categoria:Civitates sui iuris
Categoria:Europa Occidentalis
!
Flos

thumb|Flos maturus
thumb|Flores varii
[thumb|*[Rudbeckia fulgida*]]

**Flos**  est pars genitalis spermatophytarum plantarum semina conficiens. Flos stirps est, qui folia profecta confert ad semina tegenda, qui anthophili vel petala appellantur. Flos quoad longitudinem variat, nec petala, qui praeficta sunt formae.

Plerique flores vere atque aestate florent. Varietas florum homines delectat, qui itaque flores in hortis colunt et etiam domi habent.

Saepe flores donantur. Solent imprimis viri iuvenesque flores puellis, feminis, uxoribus donare.

Partes floris sunt:
* Calyx, sepalis vel tepalis constans
* Corolla, petalis vel tepalis constans
* Staminodium, staminibus constans

## Index interni
*Anthologia
*Corona
*Floruit
*Flos (genus)
*Flora

## Bibliographia 
* Bailey, Liberty Hyde, et Ethel Zoe Bailey, editores. 1976. *Hortus Third: A Concise Dictionary of Plants Cultivated in the United States and Canada* Rev. ed. Novi Eboraci: Macmillan.
* Weberling, Focko. 1989. *Morphology of Flowers and Inflorescences* Conversus ab R. J. Pankhurst. Cantabrigiae: Cambridge University Press. ISBN 978-0-521-25134-1.

## Nexus externi 
Categoria:Flores
Categoria:Morphologia plantarum
Mons ignifer

[thumb|[Mons Sanctae Helenae in civitate Vasingtonia die 18 Maii 1980 erumpit.]]
[thumb|Tabula notata montis igniferi: 1, camera magmatis; 2, [saxum fundamenti; 3, fistula; 4, basis; 5, Lamina magmatica; 6, fistula bracchialis; 7, laminae cineris ex vulcano emissae; 8, latus; 9, laminae rhyagis ex vulcano emissae; 10, fauces; 11, conus parasiticus; 12, fluxus rhyagis; 13, os; 14, cratera; 15m nubes cinerum.]]

**Mons ignifer,** **mons ignivomus,** **mons Vulcanius,**, Mauna Kea, Mauna Loa, Mons Calvus, Mons Sanctae Helenae, Thera, Vesuvius. Maximus in systemate solari est Olympus Mons, qui in Marte planeta patet.

* Acidum sulphuricum
* Circulus Ignis Pacificus
* Crater vulcanicus
* Fons thermalis
* Herculaneum
* Lithosphaera
* Magma
* Mauna Kea
* Pinatubo
* Pompeii
* Tectonica laminarum
* Tephra
* Tofus
* Vulcanismus

## Notae 
## Bibliographia 
* Cas, R. A. F., et J. V. Wright. 1987. *Volcanic Successions.* Unwin Hyman. ISBN 0045520224.
* Macdonald, Gordon, et Agatin T. Abbott. 1970. *Volcanoes in the Sea.* Honolulu: University of Hawaii Press. ISBN 978-0-870-22495-9. Archivum.
* Marti, Joan, et Gerald Ernst. 2005. *Volcanoes and the Environment.* Cantabrigiae: Cambridge University Press. ISBN 0521592542, ISBN 978-0-521-59254-3.
* Ollier, Cliff. 1988. 'Volcanoes.* Oxoniae: Basil Blackwell. ISBN 063115664X, ISBN 0631159770.
* Sigurðsson, Haraldur, ed. 2015. *The Encyclopedia of Volcanoes,* editio secunda. Cantabrigiae Massachusettae: Academic Press. ISBN 978-0-12-385938-9.
* Young, Davis A. 2003. "Volcano." In *Mind over Magma: The Story of Igneous Petrology.'' Princeton University Press. Editio interretialis.

## Nexus externi 
!
Mons Sanctae Helenae

thumb|Eruptio Montis Sanctae Helenae, Maio 1980.**Mons Sanctae Helenae,** Anglice **Mount Saint Helens,** est mons ignifer in civitate Vasingtonia Civitatum Foederatarum. Mons a die 18 mense Maio anno 1980 erupit. Mortui sunt centum hominum. Vastatio magna intra 80-100 km (50-60 milia passuum).

## Nexus externi
Sanctae Helenae Mons
Sanctae Helenae Mons
2018

## Eventa 
* 1 Ianuarii – California cannabis legismavit.
[thumb|upright|[Vladimirus Putin anno 2018]]
* 9-25 Februarii – Olympia hiemalia in Pyeongchang.
* 19 Martii – Ceratotherium simum cottoni exstinctum est.
* 28 Martii – Praeses Russiae Vladimirus Putin iterum electus est.
* 28 Aprilis – Mun Jaein et Gim Jeong-eun, praesides ducesque ambarum Corearum, primum convenerunt, arborem plantaverunt armaque nuclearia detrahenda professi sunt.
* 14 Iunii – coepit certamen mundanum pedilusorium.
* 15 Iulii – Certamen mundanum pedilusorium concludit, grege Franciae victore.
* 10 Novembris – Praeses Franciae Emmanuel Macron et cancellaria Germaniae Angela Merkel in luco prope Compendium sito indutiarum meminerant, quae die 10 Novembris anni 1918 illic in curru ferriviario facta erant. Tabulam novam detegerunt, cuius inscriptio reconciliationem civitatum eorum paci et Europae servientem laudat.
* 31 Decembris – Speculatrum OSIRIS-REx in orbitam prope superficiem asteroidis Bennu intravit

## Nati 
* 23 Aprilis – Ludovicus Walliae, princeps Britannicus

## Mortui 
* 2 Ianuarii – Thomas S. Monson, religiosus Americanus; natus est anno 1927.
* 4 Ianuarii – Philippus Jenninger, rerum politicarum peritus Germanicus; natus est anno 1932.
* 7 Ianuarii – France Gall, cantrix Francica; nata est anno 1947.
* 12 Ianuarii – Petrus Pincemaille, organista, musicae magister, et compositor Francicus.
* 14 Martii – Stephanus Hawking, physicus theoreticus et cosmologus Britannicus; natus est anno 1942.
* 20 Aprilis – Timotheus "Avicii" Bergling, discimpositor et productor musicae electronicae Suecus; natus est anno 1989.
* 8 Maii – Georgius Deukmejian, politicus Americanus; natus est anno 1928.
* 22 Maii – Carolus Aznavour, suorum carminum actor, cantor, histrio, et scriptor Francicus; natus est anno 1924.
thumb|upright|Georgius H. W. Bush
* 27 Iunii – Iosephus Kaimlett, sacerdos Indicus.
* 22 Iulii – Raimundus Hunthausen, archiepiscopus Americanus; natus est anno 1921.
* 16 Augusti – Aretha Franklin, cantrix Americana; nata est anno 1942.
* 25 Augusti – Ioannes McCain, politicus Americanus; natus est anno 1936.
* 17 Octobris – Ara Güler, photographus Armeno-Turcicus; natus est anno 1928.
* 30 Novembris – Georgius H. W. Bush, olim praeses Civitatum Foederatarum Americae; natus est anno 1924.
* 30 Decembris – Hector Timerman, olim cancellarius Argentinensis.