Ostracismus

thumb|Testula Cimonis nomine inscripta.
**Ostracismus** (Graece ὀστρακισμός vel ἐξοστρακισμός, quod Cornelius Nepos "testularum suffragia" aut "testarum suffragia" Latine interpretabatur) in antiquis Graeciae democratiis fuit institutum quo populi concilium (ecclesia Athenis) viros quos nimis ambitiosos aut tyrannidem adfectare iudicabat, etiam si nihil mali fecissent, e civitate expellere et exsilio decem annorum Athenis, breviore aut longiore alibi, multare poterat. Ita enim aequalitatem civium inter se et veram democratiam tuendas esse existimabant. 

## De Clistheniana lege 
thumb|Ostraca varia.
Athenis Clisthenes ultimo anno sexti saeculi post expulsos Pisistratidas hanc legem tulerat adversus tyrannorum adfines vel amicos. Primum quidem adversus tyrannorum propinquos hac lege usi sunt, mox tamen etiam homines optime de patria meriti (Aristides, Cimon, Themistocles, Periclis pater Xanthippus) ostracizati sunt quia potentiores videbantur quam ut sine  aequi iuris periculo manere possent. Non ultra quintum saeculum viguit illa lexː nam Hyperbolus anno 416 a.C.n.  omnium ultimus ostracizatus creditur. Tum enim factionum duces adversarios ita de medio tollere solebant 
. Nemo ignavus aut socors aut egens umquam ostracizabatur praeter fortasse illum Hyperbolum. Qui ostracizati erant in alia civitate habitare debebant nec Athenas ante decem annos redire eis licebat sed eorum bona non publicabantur, quod si damnati essent eis accidisset. Plutarchus ostracismum non poenam fuisse sed incruentam satisfactionem invidiae et odio populari datam existimabat. Cum autem Xerxes Graeciam invadit Athenienses  ostracizatos exsules revocaverunt, in quibus fuerat Aristides.

Vocabulum e testulis in quibus nomen ostracizandi viri inscribebant (Graece *ostrakon*) ductum est. Sex milia suffragiorum necessaria fuisse videntur. Primum ecclesia fiebat an populus illo anno ostraca ferre vellet. Si ita opinati essent populus iterum convocabatur et quodcumque nomen vellet unusquisque ostraco suo inscribebat.

## Notae 
## Fontes 
thumb|Ostraca Athenis inventa, in quibus nomen Themistoclis legitur
*Aristoteles,  *De republica Atheniensium* 22 et 43.5
* *Contra Alcibiadem*, oratio Andocidis inscripta, vero auctore ignoto.
*Cornelius Nepos, *Liber de excellentibus ducibus exterarum gentium* II.8 et III.2 et V.3.
*Plato, *Gorgias* 516d
* Plutarchus, *Vita Aristidis* 1, 7 et *Vita Cimonis* 24 et *Vita Themistoclis* 19, 28, 53 et *Vita Alcibiadis* 13.4-9, *Vita Periclis* 28-30 et *Vita Niciae* 11.
*Scholiasta ad Aristophanis *Equites* 855

*Persona non grata
*Persecutio strigarum
*Reiectio socialis

## Plura legere si cupis 
### Latine 
*Reginaldus Mercator, *De ostracismo Themistoclis*, 2018 et ibidem *De ostracismo et demagogia*, 2023
* Quaedam de ostracismo Atheniensium,  Richlinghusii : Typis Bauerianis, 1809
* Joannes Antonius Paradys, *Dissertatio literaria de ostracismo Atheniensium*, Lugduni Bataborum, 1793

### Barbare 
*Jean-Noël Allard, "L’ostracisme en image. Les graffitis sur les ostraka athéniens", Images re-vues, 2018(6)
*Hieronymus Carcopino, ''L'ostracisme athénien*. Paris, Alcan, 1935 Recensio critica 
* Claude Mossé, "De l’ostracisme aux procès politiques : le fonctionnement de la vie politique à Athènes" in *D'homère à Plutarque*, Ausonius, 2007ː 159-166
*  Sara Forsdyke, *Exile, Ostracism, and Democracy: The Politics of Expulsion in Ancient Greece*, Princeton University Press, 2009 Recensio critica Nonnullae paginae apud Guglum librorum
* Klaus Freitag, "Schrift und Herrschaft im antiken Griechenland in klassischer Zeit: Überlegungen zum Ostrakismosverfahren in Athen" in *Schrift und Herrschaft: Facetten einer komplizierten Beziehung*, 2022: 41-78
*Donald Kagan, "The Origin and Purposes of Ostracism", *Hesperia: The Journal of the American School of Classical Studies at Athens*, 1961ː 393-401
*Paul J. Kosmin, "A Phenomenology of Democracy: Ostracism as Political Ritual", *Classical Antiquity,* 2015ː 121-162
* Albert Martin,	"Notes sur l’ostracisme dans Athènes" in *Mémoires présentés par divers savants étrangers à l’Académie'' , 1913ː 383-446

Categoria:Athenae antiquae
Categoria:Graecia antiqua
Categoria:Poenae