open-index/open-wikipedia-markdown huggingface dataset:
Gallopavonina

[thumb|[Ars coquinaria Civitatum Foederatarum: Gallopavo in furno assatur, bacone involutus, frustis pirorum appositis]]
[thumb|upright=1.25|[Ars coquinaria Civitatum Foederatarum: epulum Gratiarum Agendi singulo convivae inlatum: caro gallopavonina, farcimen, iusculum gravatum, ova diaboli, patatae contusae, confectura oxycoccorum, cucumeres conditae, panes]]
Caro **gallopavonina** ab ave speciei *Meleagridis gallopavonis* provenit, in silvis Americae Septentrionalis endemicae, in Mexico abhinc 1&nbsp;500 annis (vel pluribus) domesticatae. Inter fercula gallopavonina celebriora sunt illa quae in Civitatibus Foederatis ad epulum Festi Gratias Agendi, in Britannia ad Christi Nativitatem inferuntur.

Ioannes Anthelmus Brillat-Savarin gastronomus, qui gallopavonem silvaticam in Massachusetta venatus est, de hac specie ait: ''Le dindon est certainement un des plus beaux cadeaux que le Nouveau Monde ait faits à l'ancien* ("gallopavo est sine dubio inter pulcherrima dona quae Novum mundum Antiquo dederit") Idem primus fortasse famam gallopavonum Cremiaci in Delphinatu relatus est: ibi enim gallopavones elevantur quae omnis Franciae succulentissimas esse praetenduntur.

## Notae 
## Bibliographia 
* 1803 : Grimod de la Reynière et al., *Almanach des gourmands'' vol. 1 (2a ed. 1803) pp. 107-108, 137-144; vol. 2 (2a ed. 1804) p. 265
* 1825 : 

!
Categoria:Meleagris
Categoria:Carnes
Salsa viridis

[thumb|upright=1.25|[Gastronomia Vasconica: *Legatza saltsa berdean* ("Merluccius e salsa viridi")]]
**Salsa viridis** vel **sapor viridis**, antiquitus **ius viride** (Francogallice *sauce verte*) est conditura in arte coquinaria mediaevali et recentiore. Inter iuscula principalia coquinae Francicae enumeratur. Praeceptum "iuris viridis in avibus" saeculo fere quinto in libro cuius titulus est *Apicius sive De re coquinaria* conscriptum est:
:Ius viride in avibus: piper, careum, spicam Indicam, cuminum, folium, condimenta viridia omne genus, dactilum, mel, acetum, vinum modice, liquamen et oleum.
Praeceptum saeculo XII exeunte Alexander Nequam encyclopaedicus dedit (textu et glossis variatim servatis):
:Pisces autem exenterati cum salsa coquantur composita [facta] ex vino et aqua; postmodum sumantur [capiantur] cum viridi sapore [*verde sause*], cuius materia sit salgea [*sauge*] petrosillium [*persil*] costus ditanum [*ditayne*] serpillum [*petre*] et alia [*ayle*]; non omittatur salis beneficium.
Saeculo XIV ineunte praeceptum in Latinitate coquinaria ab auctore *Libri de coquina* datum est:
:De salsa uiridi: ad salsam uiridem, accipe petrosillum cum menta, fusticellas, cardamomum, nucem muscatam, piper, gariofilum, zinziber. Tere omnia in mortario fortiter et, cum eis, tere parum de mica panis. Et si uis, potes ponere allea. Distempera cum bono aceto.

## Notae 
## Bibliographia 
; Fontes antiquiores
* 1532 : Franciscus Rabelaesus, *Pantagruel* (Lugduni, 1532) cap. 31
* 1552 :  ("Nec dapibus viridi mancavit salsa colore")
 
; Praecepta
* saec. V? : 
* c. 1190 : 
* saec. XIV : 
* saec. XIV : 
* 1300/1309 : 
* ante 1309 : 
* c. 1335 : Maynus de Mayneriis, *Opusculum de saporibus* (Lynn Thorndike, "A Medieval Sauce-Book" in *Speculum* vol. 9 (1934) p. 187 JSTOR; cf. Terence Scully, "The Opusculum de saporibus of Magninus Mediolanensis" in *Medium aevum* vol. 54 (1985) p. 183 JSTOR)
* 1377/1400 : *Forme of cury* no. 144, cf. 148 (Constance B. Hieatt, Sharon Butler, edd., *Curye on Inglysch* [Londinii: Oxford University Press, 1985] pp. 93-145) ("verde sawse")

Categoria:Iuscula
Categoria:Ars coquinaria Romana
Categoria:Ars coquinaria mediaevalis Europaea
Categoria:Conditurae Francicae
Categoria:Gastronomia Vasconica
Merluccius e salsa viridi

[thumb|upright=1.25|[Gastronomia Vasconica: *Legatza saltsa berdean* ("Merluccius e salsa viridi")]]
**Merluccius e salsa viridi**, Vasconice *Legatza saltsa berdean* (apud alios *legatza Koxkera moduan*, scilicet "merluccius modo Koxkera") est ferculum saepe in Vasconia inlatum, e regione urbana Koxkera portús S. Sebastiani oriundum. E merluccio, mytilis, venerupidibus, asparagis, ovis duris, pisis componitur; cum salsa viridi accommodatur.

## Notae 
## Nexus externi 
* "Koxkera's hake" apud *CTSpanish*
* "Merlu Koskera (Pays basque)" apud *Marmiton*
* "Merlu Koskera" apud *Côte basque*

Categoria:Fercula e piscibus
Categoria:Gastronomia Vasconica
Anguilla anguilla

***Anguilla anguilla*** est piscis anadromus Oceani Atlantici mariumque et fluviorum ei tributariorum. Haec species olim crebrius reperta est. Nostris diebus rapidissime decrescit propter obstacula migrationum, obsidia parasitorum hominumque, mutatione climatica. Ad usum cibarium anguillae iam diu in fluminibus piscinisque coluntur.

## Notae 
## Bibliographia 
, 1864]]
; Fontes antiquiores
* c. 1335 : Maynus de Mayneriis, *Opusculum de saporibus* (Lynn Thorndike, "A Medieval Sauce-Book" in *Speculum* vol. 9 (1934) p. 188 JSTOR; cf. Terence Scully, "The Opusculum de saporibus of Magninus Mediolanensis" in *Medium aevum* vol. 54 (1985) p. 196 JSTOR)

; Recentiora
* Ashifa Kassam, "‘This is an endangered species’: calls to take eels off the European menu" in *The Guardian* (12 Martii 2023)

; Praecepta culinaria
* 1381 : *Diversa servicia* no. 75 (Constance B. Hieatt, Sharon Butler, edd., *Curye on Inglysch* [Londinii: Oxford University Press, 1985] pp. 59-79) ("For to make elys in bruet")
* saec. XIV exeunte : *Utilis coquinario* no. 1 (Constance B. Hieatt, Sharon Butler, edd., *Curye on Inglysch* [Londinii: Oxford University Press, 1985] pp. 61-91) ("eles in counfy")
* 1654 : Iosephus Cooper, ''The Art of Cookery Refin'd and Augmented, containing an Abstract of Some Rare and Rich Unpublished Receipts of Cookery collected from the Practise of that Incomparable Master of These Arts, Mr. Jos. Cooper, Chiefe Cook to the Late King''. Londinii: R. Lowndes  ("How to stew an ele ... How to roast a large eele")

* Anguilla in galantina

## Nexus externi 
* De anguillarum Comaclensium piscatione, carmen epicum Alexandri Zappatae

Categoria:Anguillidae
Categoria:Pisces culti
Categoria:Taxa Linnaei
Categoria:Taxa 1758
Categoria:Species animalium
Anguilla in galantina

[thumb|Pastilla, [patatae contusae, anguilla in galantina, cervesia ''Fuller's London Pride* Grenovici in ganea inlata]]
[thumb|*Manze's Eel and Pie House* [Peckham in regione urbana Londiniensi]]
**Anguilla in galantina**, Anglice *jellied eel*, est ferculum in arte coquinaria mediaevali et recentiore confectum. E pisce *Anguilla anguilla* constituitur, in fluminibus maribusque Europae olim crebriter sed hodie rarius reperta. In galantina componitur.

## Notae 
## Bibliographia 
; Fontes antiquiores
* 1331 : 

; Eruditio
* Rupert Neate, Peter Walker, "Jellied eel canapés and venison: No 10 hosts biggest names in business" in *The Guardian'' (18 Octobris 2021)

Categoria:Ars coquinaria mediaevalis Europaea
Categoria:Ars coquinaria Britannica
Categoria:Fercula e piscibus
Eriocheir sinensis

***Eriocheir sinensis*** est species cancerum quae apud Sinas in aquis fluminis Caerulei inferioris lacuumque adiacentium habitat. In Europam septentrionalem, Asiam occidentalem, Americam septentrionalem invadit. In Serica assidue ad usum gastronomicum colitur. Inter fercula notabiliora sunt Aurantium cancere fartum (蟹酿橙), potagium cancrarium (蟹煲).

## Bibliographia 
; Fontes antiquiores
* c. 1250 : Lin Hong, *Simplicia montani victualia* (Françoise Sabban, "La diète parfaite d'un lettré retiré sous les Song du Sud" in *Études chinoises* vol. 16 (1997) pp. 7-57)
* ante 1374 : 
* 1671 : Li Yu, *Fortuitae affectuum otiosorum adumbrationes*

; Eruditio
* É. Veilleux, Y. de Lafontaine, *Biological Synopsis of the Chinese Mitten Crab (Eriocheir sinensis)*. Nanaimo Columbiae Britannicae: Fisheries and Oceans Canada, 2007
* Xu Wenwen, "Zhejiang chefs find easier and tasty ways to eat crab" in *Shanghai Daily* (17 Octobris 2013)

## Nexus externi 
* Fuchsia Dunlop, "The Chinese delicacy of hairy crabs" apud *BBC News*
* Wang Lin, "Ancient China’s Love of Crab-Eating" apud *The World of Chinese*

Categoria:Grapsoidea
Categoria:Species animalium
Categoria:Taxa Milne-Edwards
Categoria:Taxa 1853
Categoria:Crustacea commercii
Aurantium cancere fartum

[thumb|Praeceptum aurantii cancere farti ex editione Lin Hong, *[Simplicia montani victualia*]]  
**Aurantium cancere fartum**, Sinice 蟹酿橙, est ferculum saepe in gastronomia Zhejiangensi et praesertim urbis Hanchei propositum. E cancere *Eriocheire sinensi* conficitur cuius caro elixata, suco aurantii mersa, in cortice aurantii immittitur. In arte gastronomica Sinensi sucus aurantiorum saporem feroculum cancrarium domitavisse censetur. 

## Notae 
## Bibliographia 
; Fontes antiquiores
* c. 1250 : Lin Hong, *Simplicia montani victualia* (Françoise Sabban, "La diète parfaite d'un lettré retiré sous les Song du Sud" in *Études chinoises* vol. 16 (1997) pp. 7-57)

; Eruditio
* Xu Wenwen, "Zhejiang chefs find easier and tasty ways to eat crab" in *Shanghai Daily* (17 Octobris 2013)

## Nexus externi 
* "Crab-Brewed Orange" apud *Food Fantasy*

Categoria:Fercula e cancrariis
Categoria:Gastronomia Zhejiangensis
Categoria:Fercula e fructibus
Categoria:Hancheum
Categoria:Ars coquinaria mediaevalis Sinensis
Lampetra fluviatilis

***Lampetra fluviatilis*** est species piscium anadromorum in fluviis pluribus et prope litora Europae habitantium. In Hispania exstincta, haec species recenter periclitata hodie in aliis regionibus reconducitur. Olim crebrius, hodie rarissime a ganeonibus consumitur.

## Notae 
## Bibliographia 
thumb|*Lampetrae fluviatiles* in flumine  latentes
; Fontes antiquiores
* ante 79 :  9.73, 9.76
* ante 1280 : Albertus Magnus, *De animalibus* (p. 243 editionis 1495)

; Eruditio
* Quentin Rougemont, "Evolution of divergence between the river lamprey (Lampetra fluviatilis) and the brook lamprey (L. planeri) inferred by experimental approaches and population genomics" in *Biodiversity and Ecology* vol. 1 (2015)
* Sergio Silva et al., "Can navigation locks be used to help migratory fishes with poor swimming performance pass tidal barrages? A test with lampreys" in *Ecological Engineering* vol. 102 (2017) pp. 291-302
* D'Arcy Wentworth Thompson, *Glossary of Greek Fishes* (Londinii: Oxford University Press, 1947) pp. 164-165 s.v. "μύραινα. II"

; Praecepta culinaria
* c. 1300 : *Enseignements* 144 (Grégoire Lozinski, ed., *La Bataille de Caresme et de Charnage* [Lutetiae: Honoré Champion, 1933] pp. 181-187) alibi
* 1300/1309 : 
* ante 1325 : *Doctrina faciendi diversa cibaria* no. 52 (Constance B. Hieatt, Sharon Butler, edd., *Curye on Inglysch* [Londinii: Oxford University Press, 1985] pp. 43-58) ("seue of lamproun")
* c. 1335 : Maynus de Mayneriis, *Opusculum de saporibus* (Lynn Thorndike, "A Medieval Sauce-Book" in *Speculum* vol. 9 (1934) pp. 183-190 JSTOR; cf. Terence Scully, "The Opusculum de saporibus of Magninus Mediolanensis" in *Medium aevum* vol. 54 (1985) pp. 178-207 JSTOR)
* 1377/1400 : *Forme of cury* no. 130-131 (Constance B. Hieatt, Sharon Butler, edd., *Curye on Inglysch* [Londinii: Oxford University Press, 1985] pp. 93-145) ("laumpreys in galyntyne, laumprouns in galyntyne")
* 1381 : *Diversa servicia* no. 68-70 (Constance B. Hieatt, Sharon Butler, edd., *Curye on Inglysch* [Londinii: Oxford University Press, 1985] pp. 59-79)
* saec. XIV exeunte : *Utilis coquinario* no. 24 (Constance B. Hieatt, Sharon Butler, edd., *Curye on Inglysch* [Londinii: Oxford University Press, 1985] pp. 61-91) ("For to dyghte a fresch laumprey")
* 1669 : George Hartman, ed.? *The Closet of the Eminently Learned Sir Kenelme Digbie Kt. Opened*. Londinii: Henry Brome, 1669 

## Nexus externi 
Categoria:Petromyzontidae
Categoria:Species animalium
Categoria:Pisces esculenti
Categoria:Taxa Linnaei
Categoria:Taxa 1758
Cibus promptus

[thumb|upright=1.25|Cibus promptus [Ars coquinaria Canadense|Canadensis: Pastillum Hamburgense, cucumeribus comditis suffarcinatum, cum patatis frictis et potione carbonica apud *Burger King* Mississauga in urbe comedendum]]
[thumb|Cibus promptus [Gastronomia Berolinensis|Berolinensis: botulus e caril dissectus cum patatis frictis et embammate Magonico]]
**Cibus promptus** est ille qui cito paratus, cito venditus, cito satisfacit comedentes. Hi aut operarii quibus tempus fugit, aut pauperes instrumentoque domestico carentes, aut avidiores oblectamentorum non edulium petitores, nonnumquam per egentiam cibos minus salutares accipiunt; exstant autem cibi qui, etiamsi promptissime inferentur, nutritionem optimam praebent. Sed saepe globalizationem negativam obesitatem parit. 

## Genera cibi prompti notabiliora 
[thumb|[Alae pullinae Buffalonenses (*Buffalo wings*) apud *Anchor Bar* media urbe Buffalone cum apio hortensi et embammate Roquefortensi inlatae]]
* Alae pullinae Buffalonenses
* Globulus
* Hilla calens
* Ostreae pane involutae
* Pastillum Hamburgense
* Pastillum locustarium
* Patatae frictae
* Botulus carii

## Catenae ganearum cibum promptum offerentium 
* Burger King
* McDonald's

*Cibus nimis machinatus

## Bibliographia 
* Adams, Catherine. "Reframing the Obesity Debate: McDonald's Role May Surprise You." *Journal of Law, Medicine and Ethics* vol. 35 (2007]) pp. 154–157. . PMID 17341224. S2CID 42933273.
* Arndt, Michael. "McDonald's 24/7." *Business Week,* 4 Februarii 2007.
* Carlin, Martha, et Joel T. Rosenthal, eds. *Food and Eating in Medieval Europe.* Londinii: Hambledon Press, 1998. ISBN 1-85285-148-1.
* David Hogan, ''Selling 'em by the Sack: White Castle and the Creation of American Food*. Novi Eboraci: New York University Press, 1997
* Kroc, Ray, cum Robert Anderson. *Grinding It Out: The Making of McDonald's.'' St. Martin's Press, 1992.
* Levinstein, Harvey. *Paradox of Plenty: A Social History of Eating in Modern America.* Berkeleiae: University of California Press, 2003.
* Luxenberg, Stan. *Roadside Empires: How the Chains Franchised America.* Novi Eboraci: Viking, 1985.
* McGinley, Lou Ellen, cum Stephanie Spurr. *Honk for Service: A Man, A Tray and the Glory Days of the Drive-In.* St. Louis: Tray Days Publishing, 2004.
* Pollan, M. ''In Defense of Food: An Eater's Manifesto.* Novi Eboraci: Penguin, 2009.
* Schultz, Howard, cum Dori Jones Yang. *Pour Your Heart Into It: How Starbucks Built a Company One Cup at a Time.* Hyperion, 1999.
* Schlosser, Eric. *Fast Food Nation: The Dark Side of the All-American Meal*. Bostoniae: Houghton Mifflin, 2001.
* Smith, Andrew F. *Fast Food: The Good, the Bad and the Hungry.* Londinii: Reaktion Books 
* John K. Walton, *Fish and Chips and the British Working Class, 1870–1940''.). Leicestriae: Leicester University Press, 1994.
* Warner, Melanie. "Salads or No, Cheap Burgers Revive McDonald's." *The New York Times,* 19 Aprilis 2006.

!
Categoria:Ars popinaria
Eugenius Herzog

**Eugenius**, vulgo *Eugen* **Herzog** (natus Vindobonae die 14 Aprilis 1875; mortuus  Czernovici die 17 Decembris 1928), fuit philologus Austriacus et linguarum Romanicarum peritus. 

## Cursus honorum 
Eugenius Herzog olim docens privatus in Alma Matre Rudolphina Vindobonensi erat, quem Gulielmus Meyer-Lübke multis utilibus rebus erudiebat. Ut succederet Matthiae Friedwagner plagas meridianas petivit ubi anno 1911 professor ordinarius ad Universitatem Czernovicensem declaratus est. Neque terram istam amoenam reliquit, postquam Bucovina anno 1919 pars Dacoromaniae Maioris facta est.

Ei frater fuit Reginaldus Oliverus Herzog chemicus.

## Opera et opuscula selecta 
* ''Untersuchungen zu Macé de la Charité's altfranzösischer Übersetzung des Alten Testamentes*, Vindobonae 1900 
* *Materialien zu einer neuprovençalischen Syntax*, Vindobonae 1900
* *Streitfragen der romanischen Philologie. Tomus 1. Die Lautgesetzfrage: Zur französischen Lautgeschichte*, Salinis Saxonicis 1904
* *Neufranzösische Dialekttexte*, Lipsiae 1906, 1914
* Das -to-Partizip im Altromanischen. Ein Beitrag zur Lehre vom syntaktischen Wandel, apud: *Prinzipienfragen der romanischen Sprachwissenschaft. Festschrift Wilhelm Meyer-Lübke*, Salinis Saxonicis 1910, p. 76-186 
* *Französische Phonogrammstudien*, Vindobonae 1912
* *Historische Sprachlehre des Neufranzösischen: T. 1. Einleitung. Lautlehre*, Heidelbergae 1913 
* (una cum Sextil Puşcariu) *Lehrbuch der rumänischen Sprache. Anfangsgründe*, Czernovici 1919, editio altera 1920

## Bibliographia 
* Necrologus apud: *Revista Filologică* (Czernovici) 2, 1928/29, p. 232-245 (=Neue Deutsche Biographie 8, 1969, p. 740)
* Salomon Wininger: *Große jüdische National-Biographie''. Tomus 7. Czernovici, 1936, p. 76-77

## Nexus externi
* 

Categoria:Czernovicum
Categoria:Eruditi Austriae
Categoria:Eruditi Romaniae
Categoria:Linguae Romanicae
Categoria:Philologi Austriae
Categoria:Philologi Romaniae
Hermione (mythologia)

[thumb|[Pompeii (urbs antiqua)|Pompeiana Marci Lucretii Frontonis domus. Hermione genu subnixa dum Orestes Neoptolemum in altari Delphico iugulat.]]
**Hermione** (Graece Ἑρμιόνη) in mythologia Graeca est Menelai et Helenae filia. Tempore belli Troiani apud Clytaemnestram materteram in Peloponneso eruditur. Cum post longum errorem parentes Troia redeunt, Neoptolemo Achillis filio nubit, cui hoc matrimonium Menelaus pollicitus est, ut in *Odyssea* legimus. Secundum tamen posteriores poetas, iam antea Oresti, Agamemnonis filio, sponsa erat.
## Apud Euripidem 
Hermione in duabus Euripideis servatis tragoediis apparet, Sophoclea *Hermione* quidem fuit sed praeter titulum nihil de ea scimus.

-in *Oreste* (circa 408 a.C.n.) adhuc virgo  ab Oreste et Pylade obses capitur et Orestes gladio iugulo admoto Menelao necem filiae minatur nisi sibi adversus Argivos succurrerit. Tum intervenit ipse Apollo qui inter alia Hermionae cum Oreste matrimonium praenuntiat, vana Neoptolemi consilia fore dicens quia ex fatorum decretis Delphis moriturus est.

- in *Andromache* (circa 425 a.C.n.) uxor Neoptolemi liberos marito parere non potuit. Qua de causa zelotypia commota Andromachen captivam quae filium domino invita dedit  veneficii accusavit et una cum infante interficere decrevit. Hoc consilium ut perageret absente marito patrem Menelaum Sparta arcessivit. Postquam vero Peleus, Neoptolemi avus, neci obstat tremebunda et poenas timens cum amanti Oreste fugit qui et ipse per insidias rivalem opprimendum curavit. Superba et immanis Hermione in hac fabula invidiosas partes agit, fortasse quia tum Athenienses Spartanos oderant.

Apud modernos Hermionae partes in *Andromacha* Iohannis Racine illustres in theatro Francogallico  ac velut proba maximarum actricum fuerunt. Primae hanc personam egeruntː vivo Racine Des Oeillets et Champmeslé, deinde Adrienne Lecouvreur, magna Dumesnil, domicella Clairon etc.

## Notae
## Fontes 
*Euripides, *Andromache* et *Orestes*
*Hyginus, *Fabulae* 122–23.
**Odyssea* IV.3-14
*Ovidius, *Heroides* ep. VII (Hermione Oresti)

Categoria:Mythologia Graeca
Gulielmus Meyer-Lübke

thumb|Gulielmus Meyer-Lübke, philologus
**Gulielmus**, vulgo *Wilhelm* **Meyer-Lübke** (natus Dübendorf in Districtu Usterano die 30 Ianuarii 1861; mortuus Bonnae die 4 Octobris 1936), fuit philologus Helveticus, cuius patruus iste Conradus Ferdinandus Meyer scriptor.

## Vita
Medici filius linguisticae comparativae studebat annis ab 1879 ad 1881 Turici, Berolini autem annis 1882 et 1883. Turici anno 1883 doctoratu laureatus est. Inde ab anno 1887 ad Universitatem Litterarum Ienensem velut docens privatus de linguis comparandis operam dabat. Alma Mater Rudolphina Vindobonensis isto viro gaudere potuit ex anno 1890. Namque ibi tunc professor extraordinarius creatus est, antequam biennio Viennenses eum professorem ordinarium in linguis Romanicis indagandis proclamarent. Rectoris universitarii munere anno scholastico 1906/07 functus est. Annis ab 1915 ad 1928 tamen ad Universitatem Fridericiam Guilelmiam Rhenanam Bonnam iit, ubi in linguisticis professor erat.

## Momentum scientificum
Quin Meyer-Lübke inter linguistas optimos habendus sit nemo dubitaverit. Res de artibus grammatica etymologicaque pepigit, quae multis aliis fundamento erant. Meritum grande erat quod utilissimas linguarum Indoeuropaearum explorandarum methodos in linguis Romanicis posuit atque adhibuit. In libris etiam nunc lectis glossarium quoddam est cui titulus *Romanisches etymologisches Wörterbuch* (1911–1920), manuale criticum de omnibus Romanicis dialectibus. Ibi verborum thesaurus gigans datur, attribuitur, explicatur.

*Eugenius Herzog, discipulus
*, formula pro citationibus *Romanisches etymologisches Wörterbuch*

## Nexus externi
*Vicifontis scaturigines
*Cursus quos Turici annis inter 1884 et 1887 habuit
* 

Categoria:Eruditi Helvetiae 
Categoria:Linguistae
Categoria:Philologi Helvetiae
Categoria:Universitas Bonnensis
Categoria:Universitas Vindobonensis
Cena Mutezumae

[thumb|upright=1.75|Rex [Mutezuma II cometam observat (fortasse C/1506 O1). Codex Duran f. 182r (Bibliotheca Nationalis Hispanica)]]
**Cena Mutezumae**, scilicet regis Aztecorum Mutezumae II, mense Novembri 1519 a conquisitatoribus Hispanis observatam esse scripsit Bernardus Díaz del Castillo in commentariis ante annum 1584 exscriptis.

Usum socolatae potionis hic fortasse primum Europaei viderunt:
:*De cuando en cuando, traían en unas como a manera de copas de oro fino con cierta bebida hecha del mismo cacao; decían que era para tener aceso con mujeres, y entonces no mirábamos en ello; mas lo que yo vi, que traían sobre cincuenta jarros grandes, hechos de buen cacao, con su espuma, y de aquello bebía, y las mujeres le servían al beber con gran acato. Y algunas veces, al tiempo de comer, estaban unos indios ... que le cantaban y bailaban, porque el Montezuma era aficionado a placeres y cantares. E aquellos mandaba dar los relieves y jarros del cacao*
("Interdum in cyathis ut ita dicam aureis delicatis potionem aliquam ex eodem cacao factam inferebant antequam ad mulieres suas iret, neque tunc plura quaerebamus, sed plus quam quinquaginta scyphos boni cacai repletos ita parari illoque a mulieribus summo obsequio proferri vidi. Nonnumquam ad cenam adstabant Indi ... qui cantitabant saltitabantque [nam Mutezuma oblectationes et cantilenas diligebat] quibus ille reliquias cacai scyphosque dari iubebat").

## Notae 
## Bibliographia 
[thumb|Mulier [Azteci|Azteca socolatam transfundit. Codex Tudela f. 3r (Museum Americae Matritense)]]
* Sophie D. Coe, ''America's First Cuisines'' (Austinopoli: University of Texas Press, 1994) pp. 74-87
* 
* Lewis Henry Morgan, "Montezuma's Dinner" [sine titulo divulgata] in *North American Review* vol. 122 no. 251 (Aprilis 1876) pp. 265-308; postea formá libri reimpressa Novi Eboraci: New York Labor News Company, 1950

## Nexus externi 
* "Commentary on Lewis Henry Morgan, Montezuma's Dinner" in *Weekly People* (21 Novembris 1970)

Categoria:Cenae
Categoria:Historia Mexicopolis
Categoria:1519
Categoria:Azteci
Montes Metalliferi (circulus)

**Erzgebirgskreis** vel **Montes Metalliferi** post diem 1 Augusti 2008 est circulus provincialis in Saltu Bohemico Saxoniae. Municipium circuli est Annaemontium-Fagilignum. Erzgebirgskreis est circulus plurimorum incolarum in Saxonia.

thumb|upright=1.2|Medius Erzgebirgskreis in Tannenberg.

## Geographia 
### Locus geographicus 
Hic circulus paene totum Westerzgebirge et Mittleres Erzgebirge continet, de iugis circa fines Germano-Bohemicos usque ad initia Erzgebirgsbecken inter urbes Chemnicium et Cygneam.

### Topographia et aquae 
Summus Erzgebirgskreis itemque Saxoniae locus est Mons Pinifer (1215 m), in cuius clivis duo ex maioribus fluminibus in Westerzgebirg exoriuntur, quae Zschopau et Schwarzwasser nuncupantur.

Alia gravia flumina per circulum fluentia sunt Zwickauer Mulde (maximum eorum) et Flöha, quod finem geomorphologicam cum Osterzgebirge in oriente efficit.

Maximus lacus est Talsperre Eibenstock.

### Circuli finitimi 
In occidente septentrioneque crebris incolis finitur Erzgebirgskreis a sinistra dextrorsum Vogtlandkreis, Landkreis Zwickau, et urbe libero Chemnicio, in minus crebris oriente austroque Landkreis Mittelsachsen sicut Ústecký Kraj et Karlovarský Kraj in Tschechia.

## Oeconomia 
Propter metalla per saecula culta ortae sunt in Erzgebirgskreis officinae in collatione ceterae Saxoniae crebriores. Circa 30 centesimae omnium laborantium in officinis agunt, praecipue in fabrica instrumentorum et in artibus mechanica et electrica. Aliud structurae oecomicae indicium parvis mediocribusque negotiis impressae est ampla negotiationum diversitas. Sic fortia quoque subsidia negotiationes ut artes manuales et officinae struunt. His accedunt periegesis et in externa animadversione etiam fabricatio operum ligneorum, qua tamen maxime 1 centesima laborantium omnium occupatur.

Conductores maximi in circulo sunt Scherdel Marienberg GmbH, KOKI TECHNIK Transmission Systems GmbH, FSG Automotive, Hoppe AG, KSG GmbH, AWEBA Werkzeugbau GmbH, Nickelhütte Aue, Eisenwerk Erla GmbH. Mense Julio 2020 erant 8358 homines sine labore, quod rationem labore carentium 4,9 centesimas efficit.

## Notae 
## Nexus externi
Categoria:Constituta 2008
Categoria:Circuli terrae Germaniae
Categoria:Saxonia
Sophia Coe

**Sophia Coe**, vulgo plene *Sophie Dobzhansky Coe* (Pasadenae in California nata die 7 Iulii 1933; die 25 Maii 1994 mortua) de anthropologia et historia ciborum Mesoamericana inquisivit.

Filia Theodosii Dobzhansky biologi genetici Ucrainensis, Sophia Pasadenae educata est et ab anno 1940 Novi Eboraci in urbe, ubi pater ab hoc anno apud universitatem Columbiae docebat. Illa anthropologiae in collegio Radcliffiensi studuit et anno 1955 Michaeli Coe Mayanistae nupsit. Linguam Russicam ab iuventute cognoscens, opus Georgii Knorosov de scriptura Maya Anglice vertit; e quo maritus interpretationem inscriptionum Mayanarum praeter alios effecit. Sed Sophia eodem tempore de arte coquinaria Aztecorum, Mayarum, Incarum quaerebat, de qua re commentationes in libellis *Petits propos culinaires* scribens librum profundiorem parabat, anno 1994 titulo ''America's First Cuisines* proditurum. Inde cum marito librum alterum de socolata, titulo *The True History of Chocolate*, conficiebat; quem ille, Sophia anno 1994 e cancere mortua, post duos annos divulgaverit.

Praemium Sophiae Coe, de quo sub aegide symposii Oxoniensis de Cibo Coquinaque historici ciborum quotannis certant, ad eius memoriam ope Michaelis Coe propositum est.

## Opera 
; Libri
* 1994 : *America's First Cuisines*. Austinopoli: University of Texas Press 
* 1996 (cum Michaele Coe) : *The True History of Chocolate*. Novi Eboraci: Thames & Hudson

; Commentationes
* 1957 (cum Michaele Coe) : recensio operis Y. V. Knorosov, *Diego de Landa: Soobshchenie o delakh v Yukatani, 1566* in *American Antiquity* vol. 23 pp. 207–208
* 1958 (interpres) : Y. V. Knorosov, "The Problem of the Study of the Maya Hieroglyphic writing" in *American Antiquity* vol. 23 pp. 248-291
* 1982 : "On Kulich" in *Petits propos culinaires* no. 12 (1982) pp. 19–20
* 1984 : "Soviet Cook Books" in *Petits propos culinaires* no. 16 (1984) pp. 13–27
* 1985 : "Aztec Cuisine Part I" in *Petits propos culinaires* no. 19 (1985) pp. 11–22
* 1985 : "Aztec Cuisine Part II" in *Petits propos culinaires* no. 20 (1985) pp. 44–59
* 1985 : "Aztec Cuisine Part III" in *Petits propos culinaires* no. 21 (1985) pp. 45–56
* 1988 : "Eating Guinea Pigs in Italy" in *Petits propos culinaires* no. 28 (1988) p. 63
* 1988 : "Inca Food: animal and mineral" in *Petits propos culinaires* no. 29 (1988) pp. 7–17
* 1989 : "Inca Food: vegetable" in *Petits propos culinaires* no. 31 (1989) pp. 29–38
* 1991 : "Peru: the Inca and the Spaniards" in *Petits propos culinaires* no. 37 (1991) pp. 27–39

## Bibliographia 
* Michael D. Coe, *Final Report: An Archaeologist Excavates His Past*. Londinii: Thames & Hudson, 2006

## Nexus externi 
* "Sophie D. Coe, her work, her collection and her prize anno 2013 apud *Radcliffe Institute for Advanced Study'' divulgatum
* De praemio Sophiae Coe

Categoria:Nati 1933
Categoria:Mortui 1994
Categoria:Anthropologi Civitatum Foederatarum
Categoria:Alumni Collegii Radcliffiensis
Categoria:Scriptores de re cibaria
Categoria:Historici Civitatum Foederatarum
Categoria:Auctores Anglici
Categoria:Interpretes Russo-Anglici
Isaias (nomen)

**Isaias**, vel** Esaias** (Hebraice: יְשַׁעְיָהוּ, *Yəšaʿyāhū*; Graece: Ησαΐας), est nomen et praenomen masculinum. E vocabulis Hebraicis *yəša* (יָשַׁע, 'servare') atque *yah* (יָה, abbreviatio nominis Dei in religione Hebraica, JHVH) derivatur.

## Qui hoc nomen habuerint 
* Isaias, propheta
* Gratiadeus Isaias Ascoli
* Salonon Isaias

## Qui hoc praenomen habuerint 
* Isaias Afwerki
* Isaias Berlin
* Esaias Bowman
* Isaias de Noronha
* Isaias Tegnerus
* Isaias van de Velde
* , actor

## Notae 
Categoria:Nomina
Categoria:Praenomina
Categoria:Praenomina masculina
Armandus Theodorus Hunziker

**Armandus Theodorus**, vulgo *Armando Theodoro* **Hunziker** (Chacabuco in urbe Argentinae natus die 29 Augusti 1919; die 12 Decembris 2001 Cordubae Tucumanae mortuus) fuit botanista. Praesertim de classificatione familiae Solanacearum inquisivit.

E parentibus origine Helveticis ortus est. Agronomiae apud universitatem Bonaëropolitanam studuit, ubi discipulus fuit Laurentii Parodi. Professor factus est anno 1949 universitatis Cordubensis Tucumanae, ubi usque in 1982 functus est, sed inter annos 1947 et 1954 in universitate Harvardiana cum Irving Widmer Bailey laboravit. Anno 1961 libellos titulo *Kurtziana* condidit.

Taxa plura ipse primus definivit. Genus *Hunzikeria* ad eius honorem a Gulielmo Geraldo D'Arcy anno 1976 nominatum est.

## Opera selecta 
* 1950 : "Estudios sobre Solanaceae. I. Sinopsis de las especies silvestres de Capsicum: de Agrentina y Paraguay" in *Darwiniana* vol. 9 (1950) pp. 225-247 JSTOR
* 1998 : "Estudios sobre Solanaceae. XLVI. Los ajíes silvestres de Argentina (Capsicum)" in *Darwiniana* vol. 36 (1998) pp. 201-203 JSTOR
* 2001 : *The Genera of Solanaceae*. Ruggell Lichtensteniae: A. R. G. Gantner Verlag, ISBN 3-904144-77-4

## Notae 
## Bibliographia 
* "In memoriam ... Armando T. Hunziker" in *ASPT Newsletter* vol. 16 no. 1 (2002)
* Ana M. Anton, "Armando T. Hunziker (1919−2001)" in *Taxon* vol. 51 (2002) pp. 393-403
* Juan H. Hunziker, "Some historical aspects of plant cytogenetics in Argentina and Uruguay" in *Genetics and Molecular Biology* vol. 23 (2000) pp. 917-920

## Nexus externi 
Categoria:Nati 1919
Categoria:Mortui 2001
Categoria:Botanistae Argentinae
Categoria:Alumni Universitatis Bonaeropolitanae
Categoria:Professores Universitatis Cordubensis Tucumanae
Categoria:Solanologi
Ieremias (nomen)

**Ieremias**, vel **Hieremias** (Hebraice: יִרְמְיָהוּ, *Yīrməyahū*; Graece: Ἰερεμίας), est nomen et praenomen masculinum. Certe e vocabulo *yah* (abbreviatio nominis Dei in religione Hebraica, JHVH) originem ducit, sed alium vocabulum incertum est: "exaltabit" atque "condit" proponuntur.

## Qui hoc nomen habuerint 
* Ieremias, propheta

## Qui hoc praenomen habuerint 
* Ieremias Bentham
* Ieremias Bonomelli
* Ieremias Browne
* Ieremias Corbyn
* 
* Ieremias Hunt
* Ieremias Iacobus Oberlinus
* Ieremias Irons
* Ieremias Lewis
* Ieremias Njitap
* Ieremias Renner
* Ieremias Toulalan

## Notae 
Categoria:Nomina
Categoria:Praenomina
Categoria:Praenomina masculina
Ionas (nomen)

**Ionas**, -ae (Hebraice: יוֹנָה, *Yonā*; Graece: Ἰωνᾶς; Arabice: يونس, *Yūnus*) est nomen et praenomen masculinum, quod Hebraice "columbam" significat.

## Qui hoc nomen habuerint 
* , propheta

## Qui hoc praenomen habuerint 
* Ionas Altberg
* 
* Ionas Beius
* Ionas Furrer
* Ionas Gahr Støre
* Ionas Kifle
* Ionas Lendering
* Ionas Nikitčenko
* Ionas Salk
* Ionas Savimbi
* , scriptor

## Notae 
Categoria:Nomina
Categoria:Praenomina
Categoria:Praenomina masculina
Iob (nomen)

**Iob** (indecl.) vel **Iobus** (Hebraice אִיּוֹב, '''Īyyōḇ*; Graece: Ἰώβ) est nomen et praenomen masculinum.

E hoc nomine praenomen arabicum "Ayyūb"  deductus est. Pater Saladini *Ayyūb'' (Iob) appellatus est, igitur progenies sua "familia Ayyubidarum" appellatur.

## Qui hoc nomen habuerint 
* Iob, persona biblica
* Iob (patriarcha Moscuensis)
* Iob Počaioviae

## Qui hoc praenomen habuerint 
* Iob Cohen
* Iob Covatta

## Notae 
Categoria:Nomina
Categoria:Praenomina
Categoria:Praenomina masculina
Moyses (nomen)

**Moyses** (-sis, *m.*), vel **Moses** (Hebraice מֹשֶׁה, *Mōšéh*; Graece Μωϋσῆς; Arabice موسىٰ‎, *Mūsā*), est nomen et praenomen masculinum, Hebraica origine, cuius significatio ignota est.

## Qui hoc nomen habuerint 
* Moyses, persona biblica
* Moyses (episcopus Theodosiae)

## Qui hoc praenomen habuerint 
* Moses Amyraldus
* Moyses Cälil
* Moyses da Costa Amaral
* Moses Csoma
* Moyses Dajan
* Moyses Finley
* Moyses Gill
* Moyses Haim Montefiore
* Moyses Hamon
* Moyses Kirpičnikov
* Moyses Kisling
* Moyses Landau
* Moses Maimonides
* Moses Mendelssohn
* Moyses Nagamootoo
* Moyses Tshombe
* Moses Tyson

## Notae 
Categoria:Nomina
Categoria:Praenomina
Categoria:Praenomina masculina
Ezechiel (nomen)

**Ezechiel** (Hebraice יְחֶזְקֵאל, *Yəḥezqēʾl*; Graece Ἰεζεκιήλ) est nomen et praenomen masculinum. E vocabulis Hebraicis *ḥazaq* ("fortitudo") et *El* ("Deus") ducitur.

## Qui hoc nomen habuerint 
* Ezechiel, propheta
* Franciscus Ezechiel Ermenegildus de Suppé

## Qui hoc praenomen habuerint 
* 
* 
* Ezechiel Nibigira
* Ezechiel Peña
* Ezechiel Spanhemius
* 
* Ezechiel Uricoechea

## Notae 
Categoria:Nomina
Categoria:Praenomina masculina
Categoria:Praenomina Polonica
Mathildis

**Mathildis**, aut **Mathilda**, est nomen et praenomen femininum, Germanica origine, quod e vocabulis *macht* ("fortitudo") et *hild* ("pugna") ducitur.

## Quae hoc nomen habuerint 
* Mathildis (comitissa Perticensis)
* Mathildis (imperatrix)

## Quae hoc praenomen habuerunt 
* Mathilda Laetitia Gulielmina Bonaparte
* Mathildis Camus
* Mathildis Canussina
* Mathildis d'Udekem d'Acoz
* Mathildis Flandrensis
* Mathildis Scotica

Categoria:Nomina
Categoria:Praenomina feminina
Paulinus

**Paulinus** est cognomen, nomen atque praenomen masculinum, quod e "Paulo" originem ducit. Forma muliebris **Paulina** est.

## Qui hoc cognomen habuerint 
* Amnius Manius Caesonius Nicomachus Anicius Paulinus
* Gaius Suetonius Paulinus
* Marcus Iunius Caesonius Nicomachus Anicius Faustus Paulinus
* Pontius Meropius Anicius Paulinus, vel Paulinus Nolanus
* Sextus Anicius Faustus Paulinus

## Qui hoc nomen habuerint 
* Paulinus, consul
* Flavius Paulinus

## Qui hoc praenomen habuerint 
* Paulinus Alcántara
* Paulinus Aquileiensis
* Paulinus Ladeuze
* Paulinus Menna

Categoria:Cognomina Romana antiqua
Categoria:Nomina
Categoria:Praenomina
Categoria:Praenomina masculina
Paulina

**Paulina** est cognomen, nomen atque praenomen femininum, quod e "Paula" originem ducit. Forma masculina nominis **Paulinus** est.

## Quae hoc cognomen habuerint 
* 
* 

## Quae hoc nomen habuerint 
* Caecilia Paulina
* , mater imperatoris Hadriani
* Lollia Paulina

## Quae hoc praenomen habuerint 
* Paulina Almonkari
* 
* Paulina Brunius
* Paulina Lafont
* Paulina Marois
* Paulina Starke

* 278 Paulina, asteroides

Categoria:Cognomina Romana antiqua
Categoria:Nomina
Categoria:Praenomina
Categoria:Praenomina feminina
Categoria:Praenomina Anglica
Categoria:Praenomina Hispanica
Categoria:Praenomina Lusitana
Categoria:Praenomina Polonica
Ioël (nomen)

**Ioël** (Hebraice: יוֹאֵל, ''Yō'ēl*; Graece: Ἰωήλ) est nomen et praenomen masculinum. E vocabulis *yo* (יוֹ, abbreviatio nominis Dei in religione Hebraica, JHVH) atque *'el'' (אֵל, 'deus') originem ducit.

## Qui hoc nomen habuerint 
* , propheta

## Qui hoc praenomen habuerint 
* Ioël Asaph Allen
* 
* Joël Dicker
* Ioel Joubert
* Ioel Lester Oppenheimer
* Ioel Lindpere
* Ioel Matteson
* Ioel Parker
* Ioel Zimmerman

## Notae 
Categoria:Nomina
Categoria:Praenomina
Categoria:Praenomina masculina
Stupino

**Stupino** (Russice *Ступино*), vel melius **Stupinipolis**, est urbs Russica in regione Moscuensi, in ripa laeva Occae fluminis sita (contra Kochiram in ripa dextra sitam) . Consulto praesidis Foederationis Russicae die 4 Septembris 2020 Urbs Virtutis Operosae nominata est. Urbs 101 chiliometra a Moscua abest. Circa milia 65 incolarum habet.

Stupinipolis anno 1507 primo in fontibus pagus memoratum est nomine *Stupinskii.* Colonia in dicionem  redacta est.

Potestate Sovietica FCUS pago fabricam vehiculis electricis producendis condere decernavit, atque nomen *Electrovoz* pago dedit. Fabrica tamen condita non est, sed condito combinato metallurgico pagus rursus renominatus est. Pagus colonia laboratorum factus est. Anno 1938, status urbanus pago concessus est.

## Notae 
## Nexus externi
Categoria:Urbes regionis Moscuensis
Aldus

**Aldus** est praenomen masculinum, Germanica origine, hodie usitatissimum in Italia.

## Homines 
* Aldus (sanctus)
* Aldus Baglio
* Aldus Busi
* Aldus Ciccolini
* Aldus Fabrizi
* Aldus Giordano
* Aldus Giuffrè
* Aldus Grasso
* Aldus Huxley
* Aldus Manutius
* Aldus Maurus
* Aldus Palazzeschi
* Aldus Rossi

Categoria:Praenomina
Categoria:Praenomina masculina
Michael Felix Dunal

**Felix Dunal**, nomine pleno *Michel-Félix Dunal* (Montepessulani die 24 Octobris 1789 natus; ibidem mortuus die 29 Iulii 1856 fuit botanista et professor historiae naturalis apud universitatem Montispessulanensem.

Filius argentarii, iam iuvenis se ad medicinam botanicamque dedicavit. Universitatem urbis nativae frequentavit. Ibi gradum doctoris anno 1813 ascendit dissertationis gratia cuius titulus fuit *Histoire naturelle, médicale et économique des Solanum*. Discipulus fuit Augustini Pyrami de Candolle, quo ab universitate absente ipse cathedram naturalis historiae ad interim tenebat, et mox suo iure succedit: quo officio usque ad mortem functus est. Director factus est iam anno 1819 horti botanici Monspeliensis. Labores suos de solanaceis refecit in forma commentationis longae ad magnum opus cuius titulus est *Prodromus systematis naturalis regni vegetabilis* a praeceptore Augustino inceptum, a discipulo Alphonso de Candolle perfectum.

## Scripta 
* 1813 : *Histoire naturelle, médicale et économique des *Solanum* et des genres qui ont été confondus avec eux*. Lutetiae: Koenig, 1813 
* 1842 : *Éloge historique de A.-P. de Candolle*. Montepessulani 
* 1852 : "Solanaceae" in A. de Candolle, *Prodromus systematis naturalis regni vegetabilis* vol. 13 fasc. 1 (Lutetiae: Masson, 1852) p. 428

## Notae 
## Nexus externi 
* 
* "Michel - Félix Dunal (24-10-1789 | 29-7-1856)" apud Academiam Scientiarum Artiumque Montispessulanensem

Categoria:Nati 1789
Categoria:Mortui 1856
Categoria:Botanistae Franciae
Categoria:Professores Universitatis Montispessulani
Categoria:Solanologi
Gertrudis

**Gertrudis** vel **Geretrudis** est praenomen femininum, Germanica origine, quod e vocabulis *ger* ("telum") et *drud* ("amicus") ducitur.

## Mulieres 
* Gertrudis Baines
* Gertrudis Bambrick
* Gertrudis Elisabetha Blood
* Gertrudis Magna, sancta
* Gertrudis Nivigellensis
* Gertrudis Olmstead
* Geretrudis Stein
* Gertrudis Weaver
* Margarita Gertrudis Zelle, verum nomen Mata Hari
In mythistoria Alexandri Manzoni *I promessi sposi* ('Promissi sponsi') hoc est nomen monachae de Modoetia.
Categoria:Praenomina
Categoria:Praenomina feminina
Categoria:Praenomina Hispanica
Prodromus systematis naturalis regni vegetabilis

[thumb|[Augustinus Pyramus de Candolle]]
***Prodromus systematis naturalis regni vegetabilis*** est magnum opus de taxinomia regni plantarum. Ab Augustino Pyramo de Candolle anno 1824 inceptum, a filio Alphonso continuatum, a nepote Casimiro de Candolle anno 1873 perfectum est. Volumina septemdecim proderunt, dicotyledones omnes comprehendentia; monocotyledones omittuntur. Quae hodie familiae appellantur, sub hoc systemate "ordines" nuncupabantur.

## Bibliographia 
* A. P. de Candolle, A. de Candolle, C. de Candolle et al., *Prodromus systematis naturalis regni vegetabilis*. Parisiis: sumptibus Sociorum Treuttel et Würtz, 1824-1873 Textus
* H. W. Buek, *Genera, species et synonyma Candolleana alphabetico ordine disposita, seu Index generalis et specialis ad A.P. Decandolle, Prodromum systematis naturalis regni vegetabilis*. Berolini: sumptibus librariae Nauckianae, 1840–1874 Textus

Categoria:Incepta 1824
Categoria:Scripta 1873
Categoria:Libri botanici
Categoria:Franciae scripta
Categoria:Helvetiae scripta
Genocidium Buchae factum

**Genocidium Buchae factum** (Ucrainice: *Бучанська різанина*) arguitur series homicidiorum et scelerum bellicorum fuisse, quae Buchae, in vico Ucrainico in regione Kioviensi sito, a copiis Russicis, dum incursio Russica in Ucrainam geritur, mensibus Februario et Martio anni 2022 commissa sunt.

Res palam facta est post diem 1 Aprilis eiusdem anni, postquam copiae Russicae se ex regione Kioviensi receperunt.

Multis civibus illo facinore atrociter necatis Vladimirus Zelens'kyj, agens praeses Ucrainae, hanc rem genocidium et scelus bellicum iudicavit, et Demetrius Kuleba, minister rerum externarum Ucrainae, Iudicium Criminale Internationale invocavit, ut mitterentur, qui ea, quae Buchae facta essent, investigarent. Rectio Russiae contra constanter negat quemquam unum eo loco habitantem ullam violentiam perpessum esse contenditque rem prorsus esse fictam, cum permulta contentionem Russicam falsam esse indicent.

Societas internationalis (h. e. Unio Europaea, Civitates Foederatae, Nationes Unitae, CFAS) homicidium Buchae factum vehementer condemnavit et poenam, quae illud scelus sequeretur, postulavit. Papa Franciscus vero Nationum Unitarum impotentiam animadvertendi in eos, qui Buchae homicidium fecerunt, indicavit. Tamen civitates Europae et Civitates Foederatae et Iaponia Russiam quibusdam poenis oeconomicis affecerunt; aliis autem civitatibus, quae gasii naturalis ex Russia provenientis indigent sicuti Germania, non tam facile licet invectionem gasii naturalis interdicere, id quod rectio Ucrainae claris verbis reprehendit.

Die 7 Aprilis Conventus generalis Nationum Unitarum sententiam tulit, ut Russia ex Consilio iurum humanorum Nationum Unitarum excluderetur.

## Notae 
Categoria:Crimina
Categoria:Historia Ucrainae
Categoria:Russia
Categoria:Ucraina
Categoria:Interfectio
Categoria:2022
Alphonsus Pyramus de Candolle

**Alphonsus de Candolle**, nomine pleno vernacularis *Alphonse Louis Pierre Pyramus de Candolle* (natus Lutetiae 
die 28 Octobris 1806; Genavae mortuus die 4 Aprilis 1893)  fuit botanista Helveticus. Alumnus fuit academiae Genavensis. Professor historiae naturalis meruit apud almam matrem, patri Augustino Pyramo de Candolle successor. Magnum opus (cuius titulus est *Prodromus systematis naturalis regni vegetabilis*), a patre inceptum, usque ad mortem continuavit. Filius Casimirus de Candolle perfecit.

## Scripta 
* 1824-1874 (cum Augustin de Candolle, Casimir de Candolle et al.) : *Prodromus systematis naturalis regni vegetabilis*. Parisiis Textus
* 1862 (editor) : *Mémoires et souvenirs de Augustin-Pyramus de Candolle écrits par lui-même*. Genavae 
* 1883 : *Origine des plantes cultivées*. Lutetiae: Baillière Textus

* :Categoria:Taxa A. de Candolle  

## Nexus externi
Categoria:Nati 1806 
Categoria:Mortui 1893 
Categoria:Botanistae Helvetiae
Categoria:Professores Scholae Genevensis
Categoria:Incolae Franciae
Categoria:Auctores Latini recentiores
Commutamen

thumb|Ratio commutaminis: 1, insile; 2, ancora; 3, locus contactus.

**Commutamen** est epitonium electricum operâ magnetis electrici actum, quod circuitum electricum ductu alterius circuitus aperit et claudit. Itaque commutamen, quoniam circuitum exitionis altioris potentiae moderari potest quam circuitum initii, amplificatrum generale esse videtur.

Commutamen anno 1835 inventum est ab Iosepho Henry. Principio magnes electricus excitabat epitonium unum pluresve aperiendo vel claudendo contactus. 

## Notae 
Categoria:Electricitas
Categoria:Ingeniaria electrica
Dolores Piperno

**Dolores Rita Piperno** (die 7 Aprilis 1949 nata) est archaeobotanista quae praesertim de antiquitatibus Americanis inquiret.

Philadelphiae et in urbe Pennsauken Novae Caesareae educata est. Technologiae medicae studuit apud universitatem Rutgersensem munerique biotechnologico in nosocomio Presbyteriano Philadelphiensi aliquot annos functa est. Anthropologiae autem mox studuit apud universitatem Temple ubi anno 1983 gradum doctoris ascendit. In Israële sed maiori parte in Amazonia et Mesoamerica operam dedit. Erudita senior emerita agnoscitur tam apud museum Nationale Historiae Naturalis Vasingtoniense quam apud Institutum Smithsonianum Inquisitionum Tropicalium Balboae in Panama.

## Scripta selecta 
* 2001 (cum K. V. Flannery) : "The earliest archaeological maize (Zea mays L.) from highland Mexico: New accelerator mass spectrometry dates and their implications" in *Proceedings of the National Academy of Sciences* vol. 98 (2001) pp. 2101–2103
* 2004 (cum aliis) : "Processing of wild cereal grains in the Upper Palaeolithic revealed by starch grain analysis" in *Nature* vol. 430 (5 August 2004) pp. 670-673 Epitome
* 2007 (cum aliis) : "Late Pleistocene and Holocene environmental history of the Iguala Valley, Central Balsas Watershed of Mexico" in *Proceedings of the National Academy of Sciences* vol. 104 pp. 11874–11881
* 2009 (cum aliis) :  "Starch grain and phytolith evidence for early ninth millennium B.P. maize from the Central Balsas River Valley, Mexico" in *Proceedings of the National Academy of Sciences* vol. 106 pp. 5019–5024
* 2009 (cum Anthony J. Ranere aliisque) : "The cultural and chronological context of early Holocene maize and squash domestication in the Central Balsas River Valley, Mexico" in *Proceedings of the National Academy of Sciences* vol. 106 pp. 5014–5018
* 2011 : "The Origins of Plant Cultivation and Domestication in the New World Tropics: Patterns, Process, and New Developments" in *Current Anthropology* vol. 52, no. S4 (2011) pp. S453-S470; eadem res alibi

## Bibliographia 
* M. Balter, "Profile: Dolores Piperno. In archaeobotanist's hands, tiny fossils yield big answers" in *Science* vol. 329 (2010) pp. 28–29
* Tinsley H. Davis, "Profile of Dolores R. Piperno" in  vol. 104 (2007) pp. 11871–11873

## Nexus externi 
* "Dolores Piperno" apud Institutum Smithsonianum Inquisitionum Tropicalium

Categoria:Nati 1949
Categoria:Homines vivi
Categoria:Archaeologi Civitatum Foederatarum
Categoria:Archaeobotanistae
Categoria:Alumni Collegii et Universitatis Rutgersensis
Categoria:Alumni Universitatis Temple
Barbara Pickersgill

**Barbara Pickersgill** (nata anno 1940) est botanista Anglica. Alumna est universitatum Radingensis, ubi botanicae horticulturali studuit, et Indianensis ubi propter dissertationem de taxinomia *Capsici chinensis* titulum doctoris philosophiae nacta est. Ibi discipula erat Caroli Heiser. Postea usque in 2005 apud almam matrem Radingensem docuit. De originibus et genetica plantarum domesticatarum operam dat, praesertim harum generum: *Capsicum*, *Vicia*, *Psophocarpus*, *Lens*, *Cicer*, *Arachis*, *Ananas*, *Gossypium*, *Ipomoea*, *Zea*, *Phaseolus*, *Chenopodium*, *Musa*.

## Scripta selecta 
* 1971 : "Relationships Between Weedy and Cultivated Forms in Some Species of Chili Peppers (Genus capsicum)" in *Evolution* vol. 25 (1971) pp. 683-691 JSTOR
* 2011 (cum Gregory J. Anderson) : "Travels with Charley—sunflowers and beyond: an appreciation of the life and work of Charles B. Heiser, Jr. (1920-2010)" in *Economic Botany* vol. 64 (2010) pp. 281-286 JSTOR
* 2011 (cum Gregory J. Anderson) : *Charles Bixler Heiser Jr., 1920-2010*. Vasingtoniae: National Academy of Sciences
* 2016 : "Chile Peppers" in Rafael Lira, Alejandro Casas, José Blancas, edd., *Ethnobotany of Mexico: Interactions of People and Plants in Mesoamerica* (Novi Eboraci: Springer, 2016) pp. 417-438 

## Bibliographia 
* "Record of the Proceedings of the Linnean Society" in *The Linnean* vol. 9 no. 3 (Augusto 1993) p. 30

## Nexus externi 
* "Barbara Pickersgill" apud *Scholia*

Categoria:Nati 1940
Categoria:Homines vivi
Categoria:Botanistae Britanniae
Categoria:Professores Universitatis Radingensis
Categoria:Alumni Universitatis Indianensis
Emma

est praenomen femininum, ex lingua Protogermanica ortum. Olim erat forma brevis nominum quod e vocabulo *irmin* ('magnus', cfr. radicem Protogermanicam **ermunaz*) originem ducebant.

## Mulieres 
* Emma (regina Angliae)
* Emma Bonino
* Emma Goldman
* Emma Green Tregaro
* Emma Göring
* 
* Emma Lazarus
* Emma Matzo
* Emma Morano
* Emma Orczy
* Emma Stone
* Emma Tillman
* Emma Watson

## In operibus artificiosis 
Emma Woodhouse est protagonista mythistoriae '''', quae ab Ioanna Austen scriptrice Anglica anno 1815 scripta est.

## Notae 
* 283 Emma, asteroides
* Emma (flumen)
Categoria:Praenomina feminina
Categoria:Praenomina Anglica
Categoria:Praenomina Batava
Categoria:Praenomina Danica
Categoria:Praenomina Finnica
Categoria:Praenomina Francogallica
Categoria:Praenomina Italica
Categoria:Praenomina Norvegica
Categoria:Praenomina Suecica
Categoria:Praenomina Theodisca