Ismail Kadare

**Ismail Kadare** (natus Argyrocastri die 28 Ianuarii 1936; mortuus die 1 Iulii 2024) fuit mythistoriarum scriptor, poeta, commentariorum scriptor, et fabularum scriptor Albanianus. Qui ex annis 1960 personas in litteraris Albaniae maximi momenti agit. Poesin plerumque exprimebat usque ad *Gjenerali i ushtrisë së vdekur* prolatum, suam mythistoriam primam, qua extra Albaniam innotuit. Anno 1996 in Academiam Scientiarum Moralium et Politicarum Franciae sodalis perpetuus receptus est.

[thumb|Kadare in [Pittacium cursuale|pittacio cursuali Albanico pictus.]]
Anno 1992 Praemium mundiale Cino Del Duca, anno 1998 Praemium Herderanum, anno 2005 primum Praemium Man Booker Internationale, anno 2009 Praemium Principis Asturiarum artium, anno 2015 Praemium Hierosolymitanum accepit; annoque 2016 Commendator et 2020 Magnus Officialis Legionis Honoris  factus est.

Kadare a nonnullis aestimatur unus e scriptoribus et eruditis Europaeis saeculi vicensimi maximi momenti, et praeterea vox universalis contra totalitarianismum.

Helenam Kadare (natam Gushi), auctorem Albanianam, in matrimonium duxit, quae duas filias ei peperit.

### Opera Albanice publicata
#### Mythistoriae et novellae
* *Gjenerali i ushtrisë së vdekur* (Dux Exercitus Mortui, 1963)
* *Përbindëshi* (Monstrum, 1965)
* *Lëkura e daulles* (Nuptiae, 1967)
* *Kështjella* (Obsidio, 1970)
* *Kronikë në gur* (Annales Lapidarii, 1971)
* *Dimiri i vetmisë së madhe* (Magna Hiems, 1972)
* *Nëntori i një kryeqyteti* (November Capitis, 1975) 
* *Muzgu i perëndive të stepës* (Crepusculum Deorum Orientalium, 1978)
* *Komisioni i festës* (Consilium Epularum, 1978)
* *Ura me tri harqe* (Pons Trium Arcuum, 1978)
* *Kamarja e turpit* (Locus Proditori Proprius, 1978)
* *Prilli i thyer* (Aprilis Fractus) (1980)
* *Kush e solli Doruntinën* (Rector Luridus, 1980)
* *Pallati i ëndrrave* (Palatium Somniorum, 1981)
* *Nata me hënë* (Nox Per Lunam, 1985)
* *Viti i mbrapshtë* (Annus Obscurus, 1985)
* *Krushqit janë të ngrirë* (Pompa Nuptialis in Glaciem Versa, 1985)
* *Koncert në fund të dimrit* (Concentus, 1988)
* *Dosja H.* (Scapus de H., (1989)
* *Qorrfermani* (Mandatum Caecans, 1991)
* *Piramida* (Pyramis, 1992)
* *Hija* (Umbra, 1994)
* *Shkaba* (Aquila, 1995)
* *Spiritus* (1996)
* *Qyteti pa reklama* (Urbs Signis Carens,  1998, anno 1959 primum scriptus)
* *Lulet e ftohta të marsit* (Flores Veris, Pruina Veris, 2000)
* *Breznitë e Hankonatëve* (2000) 
* *Vajza e Agamemnonit* (Filia Agamemnonis, 2003)
* *Pasardhësi* (Successor) (2003)
* *Jeta, loja dhe vdekja Lul Mazrekut* (Vita, Lusus, et Mors Lul Mazrek, 2003)
* *Çështje të marrëzisë* (Quaestio Insanitatis, 2005)
* *Darka e Gabuar* (Caedes Urbis Lapidariae, 2008)
* *E penguara: Rekuiem për Linda B.* (Puella Exsul, 2009)
* *Aksidenti* (Casus, 2010)
* *Mjegullat e Tiranës* (Nebulae Tiranae) (2014, annis 1957 et 1958 primum scriptus)
* *Kukulla* (Pupa, 2015)

#### Ludi scaenici
* *Stinë e mërzitshme në Olimp* (Tempus Frigidum in Olympo, 1998)

#### Ludi scaenici cinematici
* *Sorkadhet e trembura* (Gazellae Territae, 2009)

#### Poesis
* *Frymëzime djaloshare* (1954)
* *Ëndërrimet* (1957)
* *Princesha Argjiro* (1957)
* *Shekulli im* (1961)
* *Përse mendohen këto male* (1964)
* *Shqiponjat fluturojnë lart* (1966)
* *Motive me diell* (1968)
* *Koha* (1976) 
* *Ca pika shiu ranë mbi qelq* (2004)
* *Pa formë është qielli* (2005)
* *Vepra poetike në një vëllim* (2018)

#### Commentarii
* *Autobiografia e popullit në vargje* (Autobiographia Hominum in Versu, 1971)
* *Eskili, ky humbës i madh* (Aeschylus, Amissus, 1985)
* *Ftesë në studio* (Invitatio ad Officinam Scriptoris, 1990)
* *Nga një dhjetor në tjetrin* (Ver Albanianum, 1991)
* *Kushëriri i engjëjve* (Consobrinus Angelorum, 1997)
* *Kombi shqiptar në prag të mijëvjeçarit të tretë* (Natio Albanica ad Limen Millennii Tertii, 1998)
* *Unaza në kthetra* (Anulus in Ungue, 2001)
* *Poshtërimi në Ballkan* (Deminutio in Balcaniis, 2004) 
* *Identiteti evropian i shqiptarëve* (Europaea Albanianorum Identitas, 2006)
* *Dantja i pashmangshëm* (Dante Inevitabilis, 2006)
* *Hamlet, le prince impossible* (Hamletus, Princeps Qui Fieri Non Potest, 2007)
* *Don Kishoti në Ballkan* (Dominus Quixotus in Balcaniis, 2009)
* *Mosmarrëveshja, mbi raportet e Shqipërisë me vetveten* (2010)
* *Mbi krimin në Ballkan; Letërkëmbim i zymtë* (De Scelere in Balcaniis, 2011)
* *Çlirimi i Serbisë prej Kosovës* (Liberatio Serbiae a Kosovia, 2012)
* *Mëngjeset në Kafe Rostand* (Mane apud Cafe Rostand, 2014)
* *Arti si mëkat* (Ars Peccatum, 2015)
* *Uragani i ndërprerë: Ardhja e Migjenit në letërsinë shqipe" (Typhon Marinus Interruptus: Adventus Migjeni in Litteris Albanianis, 2015)
* *Tri sprova mbi letërsinë botërore* (Commentarii de Litteris Mundanis, 2017)

#### Collectiones fabularum
* *Emblema e dikurshme* (1977)
* *Ëndërr mashtruese* (1991)
* *Tri këngë zie për Kosovën* (1998)
* *Vjedhja e gjumit mbretëror* (1999)
* *Përballë pasqyrës së një gruaje* (2001)
* *Bisedë për brilantet në pasditen e dhjetorit* (2013)
* *Koha e dashurisë (Rrëfim Trikohësh)* (2015)
* *Proza e shkurtër, në një vëllim* (2018)

## Sententia notabilis
*Litterae me ad libertatem duxerunt, non e converso.

*Litterae Albaniae

## Notae
## Bibliographia
*Akademia e Shkencave e Shqipërisë. 2008. *Fjalor Enciklopedik Shqiptar 2* (Encyclopedia Albanica). Tiranae: Akademia. ISBN 978-99956-10-28-9.
*Brisku, Adrian. 2013. *Bittersweet Europe: Albanian and Georgian Discourses on Europe, 1878–2008.* Novi Eboraci: Berghahn Books. ISBN 9780857459855.
*Elsie, Robert. 2004. *Historical Dictionary of Albania.'' Editio nova. ISBN 0-8108-4872-4.
*Gould, Rebecca. 2012. Allegory and the Critique of Sovereignty: Ismail Kadare's Political Theologies. *Studies in the Novel* 44 (2): 208–30.
* Hysa, Shefki. 2008. *Diplomacia e vetëmohimit* (Diplomatia Repudiationis Sui). Tiranae. ISBN 978-99956-650-3-6.
*Kadare, Helena. 2011. *Kohë e pamjaftueshme.* Tiranae: Onufri. ISBN 978-99956-87-51-9.
*Morgan, Peter. 2011. Ismail Kadare's Inner Emigration. In *Writing under Socialism,* ed. Sara Jones et Meesha Nehru, pp. 131–142. Nottinghamiae: Critical, Cultural and Communications Press.
*Morgan, Peter. 2011. *Kadare: Shkrimtari dhe diktatura 1957-1990.* Tiranae: Shtëpia Botuese "55". ISBN 978-9928-106-12-4. 
*Morgan, Peter. 2011. Greek Civilisation as a Theme of Dissidence in the Work of Ismail Kadare. *Modern Greek Studies (Australia and New Zealand)* 15: 16–32.
*Morgan, Peter. 2010. *Ismail Kadare: The Writer and the Dictatorship 1957–1990.* Oxoniae: Legenda.
*Morgan, Peter. 2010. *Kadare post Communism: Albania, the Balkans and Europe in the Work of Ismail Kadare, 1990–2008.* Australian Research Council / Discovery Projects.
*Morgan, Peter. 2005. Ismail Kadare: Creativity under Communism. *The Australian Newspaper.*
*Rranzi, Paulin. 2011. *Personalities: Missionaries of Peace.* Tiranae. ISBN 978-99956-43-60-7.

## Nexus externi
*Bibliotheca Nationalis Albaniae.
*Guppy, Shusha. 1998. *Ismail Kadare:, The Art of Fiction. *The Paris Review* 153.
*"In the Palace of Nightmares": An Exchange. *New York Review of Books.*

Categoria:Atheistae
Categoria:Auctores Albanici
Categoria:Incolae Albaniae
Categoria:Poetae Albaniae
Categoria:Scriptores Albaniae
Categoria:Scriptores fabularum brevium
Categoria:Scriptores mythistoriarum Albaniae
Categoria:Scriptores scaenici