Alanus Mathison Turing

[thumb|left|Statua in [Horti Whitworth|vivario Sackville Alanum Turing commemorat.]]

**Alanus Mathison Turing,** vulgo *Alan Turing* (natus Londini die 23 Iunii 1912; mortuus Wilmslow in Cestria die 7 Iunii 1954) fuit mathematicus, logicus, cryptographus, et peritus scientiae computatralis Anglicus.

Turing saepe habetur pater modernae scientiae computatralis quoniam conformationem potentem notionis algorithmi et computationis machinae Turing excogitavit. Interea, cum examen Turing, cogitationes, ut fieri solet, ad disputationem de artificiali intellegentia incitatrices communicavit: umquamne poterimus dicere machinam sentire et cogitare. De partibus quas ille in computatris hodiernis creandis egit, *Time,* periodicum Americanum, Turing unum ex centum gravissimis saeculi hominibus nominans, "Profecto" inquit "quisquis computatri malleolo tacto tabulam calculatoriam aut programma editorium aperit, incarnationi cuidam machinae Turing operatur."
 
Turing apud Physicum Civitatis Laboratorium operatus computatrum ACI excogitavit, unam ex primis descriptionibus computatri programmatibus coacervatis, quippe cum hoc computatrum numquam omnino constructum sit. Anno 1948, ad Universitatem Victoriam Mancuniensem remigravit ut in Manchester Mark 1, uno ex mundi primis computatris veris, laboraret.
 
Bello mundano secundo Turing in nuntiis per notas scriptis explanandis laboravit praetorio GCHQ in praedio Bletchley Park, ubi Britanniae tabularium cryptanalyticum tunc situm erat. Paulisper praetorii parti Hut 8 praefuit, cui notae navales Germanorum explanandae erant mandatae. Nonnullas rationes ad secretas Germanorum notas rimandas excogitavit, inter quas rationem bombe dictam, machinam electromechanicam, qua configurationes machinae Aenigmatis inveniri poterant.

Ad homophylophiliam propensus, Turing ea vixit aetate, qua homophylophilia, animi morbus habita, lege opprimebatur. "Detectus" (*outed*), iudicio accusatus, damnatus, ipse nullo modo iterum potuit operam suam locare. Veneno cyanidi obiit paulo post, in rebus quae mater et alii putabant dubiis. Die 10 Septembris 2009, post motum interretialem, Gordon Brown primus minister pro administratione Britannica apologiam coram omnibus fecit ob publicam erga Turing saevitiam post bellum.

## Pueritia et iuventus 
[thumb|left|Camera computatralis nominatur pro Turing, qui ibi factus est discipulus anno [1931 et socius anno 1935.]] 
Turing Chhatrapur in oppido Orissae in India conceptus est (Hodges 1983:5). Pater, Iulius Mathison Turing, fuit praefectus in Ministerio Civili Indiano (*Indian Civil Service*). Iulius et uxor, Sara, nata Stoney (1881–1976), filia Edwardi Waller Stoney, primi Hamaxostichi Madras machinatoris, filium in Anglia adolescere volentes, Maidam Vallem prope Londinium iterum migraverunt, ubi Alanus Turing natus est 23 Iunii 1912, sicut signo caeruleo extrinsecus in aedificio, nunc Colonnade Hotel, declaratur (Hodges 1983:5). Ei fuit frater maior natu, Ioannes. Patre iam commisso in ministerio civili, parentes inter Guildford et Indiam saepe peregrinaverunt, et ambo igitur pueri cum suis Hastingae manebant.

Turing puer manifestum reddidit ingenii quod excellentius aliquanto post ostentabat (Jones 2001). Ad mathematicam scientiamque secundum naturam propensus, is magni non aestimatus est ab nonnullis apud Sherborne praeceptoribus, quorum definitio educationis optimos antiquorum libros vehementius dixit. Scholae caput ad parentes scripsit: "Spero eum inter duas scholas non cadere. Si ei in schola publica necesse est manere, debet conari fieri *educatus.* Si erit solum *specialista scientificus,* tempus in schola publica perdit" (Hodges 1983:26).

Nihilominus, Turing, potestatem singularem in studiis quae amabat exhibens, quaestiones arduas anno 1927 explicavit, adeo sine cognitionem calculi elementarii. Anno 1928, aetatis 16, is in opere Alberti Einstein incidit; non solum eum intellexit, sed etiam anticipavit Einstein leges motus Newtoni in dubium vocavisse de commentario in quo hoc nunquam factum est apertum (Hodges 1983:34).

Amicitia cum Christophoro Morcom, alio discipulo et primo amasio, Turing spiritum erexit; Morcom autem pauca spatia septem dierum post initium eorum ultimi "semestris" apud Sherborne tuberculosi bovino, a quo puer contaminato lacte bibito contactus erat, de vita subito decessit (Teuscher 2004). Fide religiosa propediem amissa, Turing fortiter factus est atheista, et ad sententiam accessit omnes res, facultatibus cerebri humani comprehensis, esse corporeas (Gray n.d.).

## Universitas et opera computabilitati data 
Quoniam Turing in studiis optimorum antiquorum librorum tam industrie quam in scientia mathematicaque noluit laborare, subsidium in Collegio Trinitatis apud Cantabrigienses non abstulit; itaque factus est discipulus in Collegio Regali, ubi ab anno 1931 ad 1934 studebat, gradum egregium accepit, et anno 1935 propter vim dissertationis (de theoremate limitis medii), socius collegii electus est.

In commentario "On Computable Numbers, with an Application to the *Entscheidungsproblem*" (1937a, 1937b), Turing Curtii Gödel exitus (1931) de limitibus probationis computationisque reformulavit, et in loco Gödel universalis linguae in arithmetica conlocatae, proposuit machinas nunc appellatas machinas Turing, res formales simplicesque. Probavit talem machinam posse exsequi quamlibet quaestionem mathematicam si depicta sit algorithmus. Machinae Turing ad tempus sunt praecipuae in theoria computationis studii res.

Turing deinde, primo quaestionem consistendi (*halting problem*) machinarum Turing esse incertam monstrans, quaestioni *Entscheidungsproblem* non esse solutionem probavit, quia per algorithmum, non possumus decernere num quaevis machina Turing in universum umquam consistatur. Etsi eius argumentum post Alonzi Church argumentum de eius calculo lambda divulgatum est, inventum Turing est aliquantum facilius et subtilius. Eius novitas fuit notio "Universae (Turing) Machinae," notio quod talis machina potest opera cuiusvis aliae machinae exsequi. Libellus etiam notionem numerorum definabilium posuit.

Ab Septembri 1936 ad Iulium 1938, laboravit praecipue apud Institutum pro Studiis Promotis (*Institute for Advanced Study*) in Universitate Princetoniensi, ab Alonzo Church doctus. Mathematicae et cryptologiae studuit, et tres ex quattuor binarii multiplicatoris electromechanici partibus construxit (Hodges 1983:138). Mense Iunio 1938 gradum Ph.D. apud Princetonienses obtinuit; eius dissertatio notionem computationis relativae proposuit, ubi machinae Turing machinis oraculi adiuvantur, ut liceant studia quaestionum quae machina Turing solvi non possunt.

Iterum Cantabrigiae habitans, Turing Ludovici Wittgenstein acroasis de fundamentis mathematicae audivit (Hodges 1983:152), de quo ambo homines disputabant et inter se dissentiebant. Turing formalismum mathematicum defendit; Wittgenstein autem habuit mathematicam veritates absolutas non cognoscere, sed potius excogitare (Hodges 1983:153–154).

## Cryptanalysis 
Per secundum bellum mundanum Turing fuit unus ex mathematicis in conatibus apud Hortum Bletchley, stationem GCCS (*Government Code and Cypher School*) belli tempore, ad notas Germanas solvendas. Adhibens opus cryptanalysis in Polonia a Mariano Rejewski, Jerzy Rózycki, et Henrico Zygalski in Cipher Bureau ante bellum factum, ipse gravissimas notiones ad machinas Aenigma et Lorenz SZ 40/42 (machinam auxiliarem Teletype, a Britannicis "Tunny" appellatam) comprehensas contribuit, et paulisper factus est caput Hut 8, partis propositi quae navales notas Germanas explanare conabatur.
[thumb|Duae casae in area stabuli apud [Hortus Bletchley, ubi laboravit Turing ab anno 1939 an annum 1940, cum ad Hut 8 remigravit.]]

Post Septembrem 1938, Turing in Schola Programmatum et Notarum Gubernativa, Britannica cryptologiae societate, cum Dilly Knox, maiore viro notarum perito GCCS aliquantum conlaborabat (Copeland 2001:352). Die 4 Septembris 1939, postridie diem cum Regnum Britanniarum bellum Germaniae indixisset, Turing se ad Hortum Bletchley, bellicam GCCS stationem, rettulit (Copeland 2006:378).

### Bomba Turing–Welchman 
thumb|left|Replica machinae bombe
Nonnulla septem dierum spatia post accessus, designaverat Turing machinam electromechanicam quae potui adiuvare Aenigma solutum celerius quam bomba anni 1932—instrumentum deductum de, et nominatum pro, prima bomba, in Polonia designata. Haec bomba, cum accessione a mathematico Gordon Welchman excogitata, facta est unum ex primorum instrumentorum, et praecipuum instrumentum automaticum, quo cryptographici Britannici nuntios per Aenigma missos se dediderunt.

I. J. Good, professor et cryptographus, qui cum Turing apud Hortum Bletchley conlaborabat, post ait: "Turing's most important contribution, I *think*, was of part of the design of the bombe, the cryptanalytic machine. He had the idea that you could use, in effect, a theorem in logic which sounds to the untrained ear rather absurd; namely that from a contradiction, you can deduce *everything.*"

Bomba configurationes fortasse rectas ad nuntium Aenigmatis missum adhibitas (ordinem rotorum, configurationes rotorum, etc.) petivit, et accommodato *crib*—probabile solutae orationis (Anglice: *plaintext*) fragmento—usa est. Pro unaquaque possibile rotorum configuratione (quo fuit fere 1019 statuum, vel 1022 in Aenigmatibus ex navibus U quibus fuerunt quattuor rotores (sed plurimis Aenigmatibus fuerunt tres rotores) (Good 2003), bomba, in *crib* condita et elecronibus facta, catenam deductionum logicarum exsecuta est. Turing bomba die 18 Martii 1940 inaugurata est (Hodges 1983:191). Ad belli finem, plus quam ducentae bombae effectum habebant (Copeland et Proudfoot 2004).

### Hut 8 et Aenigma Navale 
Mense Decembri 1940, Turing systema indicatoris Aenigmatis Navalis, quod mathematice fuit involutius quam systemata indicatoris quibus aliae partes utebantur, solvit, et theorema Bayes, rationem statisticam "Banburismum" (verbum circa annum 1940 factum, ab initio Latinum) appellatam, ad Aenigma Navale refringendum mox excogitavit. Scritchmo utens, banburismus potuit excludere quosdam rotorum Aenigmatis ordines, ergo brevius faciendo tempus quo posita bombarum temptata sunt.

Tempore verno anni 1941, Turing ut in matrimonium Joan Clarke (conlaboratorem in Hut 8) duceret posuit, sed ei pactionem nuptialem mutuo summa aestate sustulerunt.
 
Mense Iulio 1942, Turing rationem excogitavit appellatam Turingismum (verbum ab initio Latinum) vel Anglice pura "Turingery," ut admota sit contra notas Lorenz adhibitas in nova Germanorum machina *Geheimschreiber* ('scriptore celato'), una ex machinis a Turing et suis clam appellatam "Fish" ('Piscem'). Turing gregem Fish ad Tommy Flowers introduxit, qui deinde, sub Maximi Newman directione, computatrum Colossus construxit, primum mundi electronicum computatrum digitale et programmabile, quod in loco machinarum simpliciorum mox subdidit (Copeland 2006:72). Tempore apud Hortum Bletchley, Turing, ingeniosus longinquitatis cursor, Londinium quadraginta kilometra aliquando cucurrit ut congressus cryptographorum frequentaret (Brown 1975).

Mense Novembri 1942, Turing ad Civitates Foederatas Americae navigavit. Ad Hortum Bletchley Martio 1943 rediit.
 
Anno 1945, Turing pro officiis per bellum ad Ordinem Imperii Britannici admissus est, sed sua opera pro Britannia multos annos secreta manebat. Biographia a Regali Societate post eius mortem mox divulgata inquit: "Tres libelli insignes recens ante bellum, de tribus rebus mathematicis, monstrant qualitatem operis quod is produxisset. . . ."

## Prima computatra et examen Turing 
Ab anno 1945 ad annum 1947, laboravit apud National Physical Laboratory in ACE (*Automatic Computing Engine*) designatum. Acroasin legit die 19 Februarii 1946, in quo fuit prima descriptio de singulis acta computatri programmatibus servatis (Copeland 2006:108).  Anno 1947 exeunte, Cantabrigiam remigravit pro anno sabbaticali. Cantabrigiae, eo absente, Gubernator ACE (*Pilot ACE*) aedificatus est, quod suum primum programma die 10 Maii 1950 fecit.

Anno 1948, Turing creatus est Lector in Schola Mathematicarum apud Partem Mathematicam Universitatis Victoriae Mancuniensis . Anno 1949, factus est legatus laboratorii computationis apud Universitatem Mancuniensem director. Texai.org propositum hoc consilium inivit.

### Turing et scacchi 
Anno 1948, Turing, cum discipulo D. G. Champernowne laborans—pro computatro quod non iam excogitatum erat!—programma ad scacchos ludendos describere coepit. Anno 1952, computatro accommodato carenti, Turing ludo lusit in quo ipse computatrum simulavit, sed programma ab Alick Glennie, socio Turing, superatum est; fertur autem programma ludum contra uxorem Champernowne vicisse.

## Formatio exemplorum et biologia mathematica 
Ab anno 1952 ad mortem, Turing in biologia mathematica laborabat, praecipue in morphogenesi, de quo unum commentarium, "The Chemical Basis of Morphogenesis," anno 1952 edidit, hypothesin Turing formationis exemplorum describens.
Turing potissimum in biologia mathematica voluit comprehendere Fibonaccii phyllotaxin, existentiam numerorum Fibonaccii in conformationibus plantarum. Adhibuit aequationes reactionis-diffusionis quae nunc magni momenti sunt in disciplina formationis exemplorum. Additi commentarii primum anno 1992 divulgati sunt, cum *Collected Works of A. M. Turing* editi sunt.

## Clades invidiae 
Anno 1952, Arnoldus Murray, undeviginti annos natu, novus Turing amicus (Hodges 1983:449–455), cum alio homine, inrupuit in Turing domum, et Turing delictum urbanae securitatis curae rettulit. Per investigationem curialem, Turing ipsum habuisse coniunctionem sexualem cum Murray confessus est. Actus homophylophiliae, eventus animi morbidi tunc habiti, fuerunt contra leges Britanniae. Delicto sic cognito, Turing et Murray turpitudinis foedae sub sectione undecima Legis Emendationis Criminalis anni 1885 accusati sunt. Turing non paenitens convictus est in eodem scelere quo Anscharius Wilde plus quam quingenta annos ante convictus erat (Leavitt 2006:268).

Optio Turing data est utrum in carcerem conici an exsecationem chemicalem hormonibus pati ut libido deminui. Ut carcerem vitet, estrogeni iniectiones identidem unum annum accepit. Suo *security clearance* ab hac convictione abolito, ei prohibitum est ne continuet particeps apud GCHQ in rebus cryptographicis. Turing numquam speculationis hostilis accusatus est, sed, sicut omnes qui apud Hortum Bletchley laboraverant, ei non licuit eius laborem per bellum mentionem facere.

## Mors 
Turing die 8 Iunii 1954 a servo inventus est mortuus; proximo die, cyanidi veneno obierat, ut videtur de malo semeso prope lectum reperto. Malum ipsum pro contaminatione cyanidi non probatum est, sed examinatio corporis post mortem causam mortis fuisse venenum cyanidi probavit. Plurimi hodie putant eum sua sponte obisse, et magistratus qui de mortuis inquirit hanc mortem appellavit voluntariam. Mater autem strenue disputavit ingestionem fuisse fortuitam propter ipsius neglegentia in laboratorii chemicis coacervatis. Andrew Hodges biographus (1983:488–489) opinatur Turing sic sibi mortem conscivisse cogitate, ut matri sit verisimilis negatio (*plausible deniability*); alii opinantur Turing fabulam in "Nive Candida," narratiuncula sibi gratiosissima, agisse (Ferris 2002:250).  Corpus in crematorio apud Woking die 12 Iunii 1954 crematum est.

## Fortuna post mortem 
Multis modis hodie commemoratus est Turing.

### Civitates 
thumb|Signum caeruleum Turing domum designat.
* Die 23 Iunii 1998, die natalis octogensimo sexto, Andreas Hodges, biographus, publicum signum caeruleum patrimonii Anglici apud locum natale et domum pueritiae in Warrington Crescent Londinii, nunc Colonnade Hotel, dedicavit. Ut quinquagensimus eius mortis festus dies anniversarius observaretur, signum memoriale die 7 Iunii 2004 apud Hollymeade, eius domum Wilmslow in vico Mancunii Meridionalis, coeptum est.

* Die 13 Martii 2000, administratio civitatis *St. Vincent and The Grenadines,* ut gravissimas saeculi vicensimi res gestas celebret, pittacia cursualia divulgavit, una ex quibus picturam Alani Turing pro 0 et 1 redintegrantibus monstrat, dicta "1937: Alan Turing's theory of digital computing" ('1937: Alani Turing theoria computationis digitalis').

* Die 19 Iunii 2007 apud Hortum Bletchley, statua Turing, magnitudine hominis vivi, patefacta est. Stephanus Kettle eam ex fere quingenti miliis fragmentorum "slate" Cambrici sculpserat.

### Urbs Mancunium 
Tributa Turing facta sunt Mancunii, qua in urbe Turing integra aetate laborabat.

* Anno 1994, pars Viae A6010 (anularis viae intermediatae urbanae) nominata est "Via Alani Turing" (Anglice: *Alan Turing Way*); ponte qui hanc viam portat amplificato, nomen nunc fert "Pontis Alan Turing" (*Alan Turing Bridge*).
 
* Memorialis Turing statua in urbe die 23 Iunii 2001 dicata est, in Horto Sackville inter aedificium Universitatis Mancuniensis in Via Whitworth et "vicum homosexualem" apud Viam Canalem sita.

* Celebratio vitae rerumque gestarum Turing a Britannico Logici Conloquio (*British Logic Colloquium*) et Britannica Historiae Mathematicae Societatis (*British Society for the History of Mathematics*) constituta die 5 Iunii 2004 apud Universitatem Mancuniensem habita est, et illa aestate Institutum Alanus Turing in universitate coeptum est. Aedificium quod Scholam Mathematicae, Institutum Scientiarum Photonium (*Photon Sciences Institute*), et Sedem Astrophysicae Jodrell Bank (*Jodrell Bank Centre for Astrophysics*) domo excipit Aedificium Alanus Turing nominatur, et mense Iulio anni 2007 coepit.

### Universitates 
Pro Turing confectionibus in computatione, variae universititates eum honoraverunt.

* Die 28 Octobris 2004, aenea Alani Turing statua ab Ioanne W. Mills sculpta manifesta reddita est apud Universitatem Surreyensem in Guildford. Haec statua quinquagensimum Turing mortis festum diem anniversarium celebrat; eum ostendit libros trans campum portantem. Via Turing in universitario vivario investigationis hanc statuam anteivit.
 
* Unum ex aedificiis Scholae Technologiae apus Universitatem Oxoniae Brookes appellatur Turing Building.
 
* Universitas Polytechnica Puerto Rico et Universitas Andeana in Bogotá Columbiae, habent laboratoria pro Turing nominata. 

* Universitas Texana apud Austin habet honoribus programma scientiae computatrorum nominata Turing Scholars.

* Universitas Istanbul Bilgi conloquium annum de theoria computationis appellatum Turing Days ('Dies Turing') ordinat.
 
* Camera computatralis in Collegio Regali Cantabrigiensi "Turing Room" pro eo nominatur.
 
* Apud Universitatem Carnegie Mellon est scamnum granitis situm in The Hornbostel Mall, nomine *A. M. Turing* trans superficiem sculpto, *Read* de crure laevo, et *Write* de dextero.

* *The Turing Relay* est sex stationum cursus in semitis fluviatilibus ab Elia ad Cantabrigiam et retro. Turing his semitis usus est dum Cantabrigiae habitabat. In marathone, eius optimum tempus fuit 2:46 (duae horae, quadraginta sex minutae); optimum mundi tempus simul fuit circa 2:25.

### Greges et societates 
* Societas LGBT pride Bostoniae Turing nominavit eius grandem anni 2006 ducem.
 
* Matmos, experimentalis musicorum duorum grex, cuius socii sunt coniuges homosexuales, album EP editionis finitae (*limited edition*) anno 2006 appellatum *For Alan Turing* ediderunt.

* Post 1966, Praemium Turing ab Societate pro Machinis Computationis (*Association for Computing Machinery*) investigatori pro progressu technico communitati computationis contributo quotannis datur. Late habetur mundi computationis praemium Praemio Nobeliano par.

### Ludus scaenicus 
*Breaking the Code,* ludus scaenicus ab Hugh Whitemore anno 1986 scriptus, vitam mortemque Turing enarrat. In theatris apud West End Londini et Broadway Novi Eboraci, Derek Jacobi personam Turing egit; personam iterum egit anno 1997 in pellicula televisifica ex ludo tracta, a BBC et WGBH Bostoniae coniunctim confecta . Ludus ab Amber Lane Press Oxoniae divulgatus est.

### Apologia 
Mense Augusto 2009, Ioannes Graham-Cumming rogationem coepit quae poposcit Administrationem Britannicam se apud Turing de accusatione delicti homosexualitatis excusare.

Atque adeo mense Septembri 2009, Britanniarum minister primus Gordonus Brown se Alano Turing excusavit de iniuria ei allata, cum de homophylophilia damnatus erat. "Magnopere superbe nomine regiminis Britannici omniumque, qui Alani operae gratia libere vivunt, aio: nos paenitet. Melioribus dignus fuisti," Brown scripsit. "Minime nimium est dictu quod, sine eius subventione extraordinaria, historia belli mundani secundi magnopere abhorruisset. [. . .] Prae hac gratia ei habenda insuper atrox est igitur saevitia, qua tanta tractatus est."

Mense Decembri anno 2013, regina Elizabeth II amnestiam innocentiae de hac re dedit per Parlamentum Britannicum Camera Nobilitate. 

## Notae 
## Bibliographia 
* Agar, Jon. 2002. *The Government Machine*. Cambridge, Massachusetts: The MIT Press. ISBN 0-262-01202-2.
* Beniger, James. 1986. *The Control Revolution: Technological and Economic Origins of the Information Society*. Cambridge, Massachusetts: Harvard University Press. ISBN 0-674-16986-7.
* Bodanis, David. 2005. *Electric Universe: How Electricity Switched on the Modern World.* Novi Eboraci: Three Rivers Press. ISBN 0-307-33598-4.
* Brown, Anthony Cave. 1975. *Bodyguard of Lies.* 
* Campbell-Kelly, Martin, ed. 1994. *Passages in the Life of a Philosopher*. Londinii: William Pickering. ISBN 0-8135-2066-5.
* Campbell-Kelly, Martin, et William Aspray. 1996. *Computer: A History of the Information Machine*. Novi Eboraci: Basic Books. ISBN 0-465-02989-2.
* Ceruzzi, Paul. 1998. *A History of Modern Computing*. Cambridge, Massachusetts, et Londinii: MIT Press. ISBN 0-262-53169-0.
* Chandler, Alfred. 1977. *The Visible Hand: The Managerial Revolution in American Business*. Cambridge, Massachusetts: Belknap Press. ISBN 0-674-94052-0.
* Copeland, B. Jack. 2001. "Colossus and the Dawning of the Computer Age." In *Action This Day.*
* Copeland, B. Jack. 2004a. "Colossus: Its Origins and Originators." *IEEE Annals of the History of Computing* 26(4):38–45.
* Copeland, B. Jack, ed. 2004b. *The Essential Turing.* Oxford: Oxford University Press. ISBN 0-19-825079-7.
* Copeland, B. Jack, ed. 2005. ''Alan Turing's Automatic Computing Engine.* Oxford: Oxford University Press. ISBN 0-19-856593-3.
* Copeland, B. Jack, et Diane Proudfoot. 2004. *Alan Turing, Codebreaker and Computer Pioneer.* Mense Maio. http://www.alanturing.net/turing_archive/pages/Reference%20Articles/codebreaker.html.
* Copeland, B. Jack, et alii, eds. 2006. *Colossus: The Secrets of Bletchley Park's Codebreaking Computers.* Oxford: Oxford University Press. ISBN 978-0-19-284055-4.
* Edwards, Paul N, 1996. *The Closed World*. Cambridge, Massachusetts: MIT Press. ISBN 0-262-55028-8.
* Ferris, Timothy. 2002. *Seeing in the Dark.*
* Good, Jack. 2003. *The Men Who Cracked Enigma.* 
* Gray, Paul 1999. Computer Scientist: Alan Turing. *Time* (Monday, Mar 29), p. 2. Textus interrtialis
* Hodges, Andrew. 1983. *Alan Turing: The Enigma of Intelligence*. Londinii: Burnett Books. ISBN 0-04-510060-8.
* Hochhuth, Rolf. *Alan Turing.*
* Hofstadter, Douglas R. 1985. *Metamagical Themas: Questing for the Essence of Mind and Pattern.* Basic Books. ISBN 0-465-04566-9.
* Jones, G. James. 2001. *Alan Turing—Towards a Digital Mind: Part 1.* 2001-12-11. (System Toolbox).
* Leavitt, David. 2006. *The Man Who Knew Too Much: Alan Turing and the Invention of the Computer.* Orion Books. ISBN 978-0-7538-2200-5.
* Lubar, Steven. 1993 *Infoculture.* Bostoniae et Novi Eboraci: Houghton Mifflin. ISBN 0-395-57042-5.
* Newman, M. H. A. 1955. *Alan Mathison Turing.'' Regalis Societas. Biographical Memoirs of Fellows of the Royal Society, vol. 1.
* Pengelly, Martin. 2020. "Scientist Alan Turing's degree, medal and memorabilia recovered in Colorado". *The Guardian* (21 Ianuarii 2020)
* Petzold, Charles. 2008. ''The Annotated Turing: A Guided Tour through Alan Turing's Historic Paper on Computability and the Turing Machine.* Indianapolis: Wiley Publishing. ISBN 978-0-470-22905-7.
* Smith, Roger. 1997. *Fontana History of the Human Sciences*. Londinii: Fontana.
* Teuscher, Christof. 2004. *Alan Turing: Life and Legacy of a Great Thinker.* Springer Science+Business Media. ISBN 3-540-20020-7.
* Turing, A. M. 1937a. "On Computable Numbers, with an Application to the Entscheidungsproblem." *Proceedings of the London Mathematical Society,* series 2, vol. 42:230–265.
* Turing, A. M. 1937b. "On Computable Numbers, with an Application to the Entscheidungsproblem: A correction." *Proceedings of the London Mathematical Society,* series 2, vol. 43:544–546.
* Weizenbaum, Joseph. 1976. *Computer Power and Human Reason*. Londinii: W.H. Freeman. ISBN 0-7167-0463-3,
* Whitemore, Hugh. 1986. *Breaking the Code.* Oxoniae: Amber Lane Press. ASIN: B000B7TM0Q.
* Williams, Michael R. 1985. *A History of Computing Technology*. Englewood Cliffs, New Jersey: Prentice-Hall. ISBN 0-8186-7739-2.
* Yates, David M. 1997. *Turing's Legacy: A history of computing at the National Physical Laboratory 1945–1995.* Londinii: Science Museum. ISBN 0-901805-94-7.

* Computing machinery and intelligence
* Examen Turing
* Praemium Turing
* Philosophia scientiae

## Nexus externi 
* *Alan Turing* apud www.turing.org.uk Situs ab Andrea Hodges custoditus, complectens brevem Turing biographiam 
* *Alan Turing—Towards a Digital Mind,* pars prima
* AlanTuring.net—*Turing Archive for the History of Computing,* a Jack Copeland custoditum
* Biographia in *Stanford Encyclopedia of Philosophy*
* The Turing Archive, quod habet "scans of some unpublished documents and material from the Kings College archive"
* Time 100:Alan Turing
* Alanus Turing in RKBExplorer
* *The Mind and the Computing Machine,'' disputatio de Alano Turing et aliis anno 1949 habita 
* Situs interretialis de Anno Alani Turing
* CiE 2012: Situs interretialis de Conloquio Turing Centum Annorum

### Commentarii 
* Longus Turing commentariorum, relationum, acroasiumque index, cum interpretationibus et conlectionibus
* "On Computable Numbers with an Application to the Entscheidungsproblem" (PDF)

Categoria:Alanus Mathison Turing
Categoria:Alumni Universitatis Cantabrigiensis
Categoria:Alumni Universitatis Princetoniensis
Categoria:Atheistae
Categoria:Cryptographi
Categoria:Cursores
Categoria:Computatores
Categoria:Intellegentia artificialis
Categoria:Eruditi Angliae
Categoria:Homines qui sibi mortem consciverunt
Categoria:Homosexualitas
Categoria:Intellectores
Categoria:Inventores
Categoria:Logici Angliae
Categoria:Mathematici Britanniae
Categoria:Pharmacis interfecti
Categoria:Professores Universitatis Mancuniensis
Categoria:Socii Regalis Societatis Londiniensis