Naturalis historia (Plinius)

[thumb|Editio anni [1669 *Naturalis historiae*]]
***Naturalis historia*** est solum Gaii Plinii Secundi scriptoris Romani opus hodie servatum. De historia naturali aliisque rebus in triginta septem libris tractat, sic digestis:
* cosmologia et geographia
* anthropologia, ethnologia, zoologia 
* botanica et agricultura
* medicina et pharmacologia
* metallorum natura et metallurgia
* pictoribus et historia artium
* natura lapidum origine gemmarumque et magia

## Bibliographia 
;Editio Teubneriana
**C. Plinii Secundi naturalis historiae libri XXXVII.* Post Ludovici Iani obitum recognovit et scripturae discrepantia adiecta edidit Carolus Mayhoff. Teubner, 1892–1909:
**Vol. I. Libri I–VI (1906)
**Vol. II. Libri VII–XV (1909)
**Vol. III. Libri XVI–XXII (1892)
**Vol. IV. Libri XXIII–XXX (1897)
**Vol. V. Libri XXXI–XXXVII (1897)
**Vol. VI. Indices. Composuit Ludovicus Ianus (1865, 1898)
**Vol. VIa. Additamenta. Composuit Franciscus Semi (1980)
; Editiones 1468-1567 Latinae
* 1468 : Veronae (editio princeps)
* 1469 : Venetiis Textus apud *Gallica*
* 1470 : Romae: presidentibus Conrado Suueynheym et Arnoldo Panaratz Textus apud *Internet Archive*
* 1496 : *C. Plynius Secundus De naturali hystoria diligentissime castigatus*. Brixiae: Angelo e Jacopo de' Britannici Textus apud Cartesianos
* 1499 : Hermolaus Barbarus, ed., *C. Plinii Secundi Naturae historiarum libri XXXVII*. Venetiis: Ioannes Alvisius Textus apud Monacenses
* 1514 : *Caii Plynii Secundi Veronensis Naturalis hystoriae libri XXXVII*. Lutetiae: in edibus Iohannis Petit Textus alius apud *Internet Archive*
* 1524 : *Naturalis historiae opus*. Coloniae Agrippinae: in aedibus Eucharii Cervicorni Textus apud *e-Rara*
* 1530 : *Caii Plinii Secundi ... Historia mundi ...* Basileae: Froben Textus apud *e-Rara* 
* 1548 : Sigismundus Gelenius, ed., *Historiae mundi libri triginta septem*. Lugduni: ex officina Godefridi et Marcelli Beringorum fratrum Textus apud *Internet Archive*
* 1561 : *Historiae mundi libri XXXVII*. Lugduni: Ioannem Frellonium
* 1494? : Hermolaus Barbarus, *Castigationes Plinii ... Castigationes in Melam Pomponium*. Sine loco  Textus apud Dioscoridem
* 1495 : Hermolaus Barbarus, *Castigationes Hermolai in Plinium castigatissimae ...* Cremonae: per chalcographum Carolum a Darleriis  Textus
* 1530 : Stephanus Aquaeus [*Etienne de Laigue*], *In omnes C. Plinii Secundi Naturalis historiae argvtissimi scriptoris libros ... Commentaria*. Parrisiis: apud Galliotum Pratensem Textus apud Cartesianos Textus apud *Internet Archive*
* 1533 : Hermolaus Barbarus, *In C. Plinii Naturalis historiae libros castigationes*. Basileae: apud Ioannem Valderum  
* 1542 : Franciscus Massarius, *In nonum Plinii De naturali historia librum castigationes et annotationes*. Parisiis: ex officina Michaëlis Vascosani Textus apud *Internet Archive*

; Bibliographia recentior
*  pp. 401–413
* John F. Healy, *Pliny the Elder on science and technology*. Oxonii: Oxford University Press, 1999. ISBN 0-19-814687-6 
* J. G. Sprengel, "Die Quellen des alteren Plinius im 12. und 13. Buch der Naturgeschichte" in *Rheinisches Museum* vol. 46 (1891) pp. 54-70
* Ronald Syme, "Pliny the procurator" in *Harvard Studies in Classical Philology* vol. 73 (1969) pp. 201-236

; Notae librariae

* Adonis horti
*  [formula Vicipaediae pro citationibus libri *Naturalis historia*]

## Nexus externi 
* Textus integer *Historiae naturalis* 
* Versio 
* Series imaginum manuscripti saec. XV BNF Lat. 6804

Categoria:Encyclopaediae
Categoria:Italiae scripta
Categoria:Libri biologici
Categoria:Libri geographici
Categoria:Litterae Latinae aetatis Imperii
Categoria:Gaius Plinius Secundus
Categoria:Scripta saeculo 1