open-index/open-wikipedia-markdown huggingface dataset:
Orion

**Orion** (Graece ) in mythologia Graeca fuit gigas atque venator optimus quem Zeus post eius mortem in caelo pro constellatione ponebat.

[thumb|Imago Orionis in [Uranometria, a Ioanne Bayero anno 1603 creata.]]
Scriptiones antiquae variant de Orionis vita morteque, de eius partu autem sunt duae fabulae favorabiles. Compositio gravissima est suus partus alicubi in Boeotia, sua visitatio in Chio ubi Merope occurrebat et ubi eius patris Oenopionis caecabatur, receptio suae visionis in Lemno, sua venatio cum Arteme in Creta, sua mors arcus Artemis sive puncti scorpii gigantis qui constellatio Scorpius fit, et sua ascensio ad caelum.

[thumb|[Fontana Orionis Messanae Italiae.]]
In litteris Graecis, Orion ut venator grandis in Homeri Odyssea primum apparet, ubi Ulixes videt eius umbra in loco inferno.

## In cultura populari 
In corpore *Stargate*, Orion, sed nomine *Hippaforalkus*, dicitur ut Antiquus qui tribunus militum classis navium spatialium erat. In certo tempore curriculi sui, navis spatialis belli post eum nominabatur. Anno 2006, haec navis spatialis belli turmae Ioannis Sheppard in receptaculo volatili subterraneo in mundo Taranis inveniebatur, ubi Ioannes Sheppard putabat nomen malum habebat et eum ad Orion renominabat.

## Notae 

## Bibliographia 
*Iohannes Boccacius, *Genealogie Deorum Gentilium Libri*. ed. Vincentii Romani. Vol. X et XI *Opere*, Barium (Italia), 1951.
*Natalis de Comitibus, *Mythologiae siue explicationis fabularum libri decem*, Arizona Center for Medieval and Renaissance Studies, 2006. ISBN 978-0-86698-361-7.
*Iosephus Fontenrose, *Orion: The Myth of the Hunter and the Huntress*, University of California Press, Berkeley, 1981. ISBN 0-520-09632-0.
*Ernestus Gombrich, ''The Subject of Poussin's Orion*, The Burlington Magazine, vol. 84, nu. 491., Februarius, 1944, p. 37–41.
*Robertus Graves, *The Greek Myths*, Penguin, 1955. ISBN 0-918825-80-6.
*Carolus Kerényi, *Gods of the Greeks*, Thames and Hudson, 1951. ISBN 0-500-27048-1.
*Carolus Kerényi, *Dionysus: Archetypal Image of Indestructible Life*, Princeton University Press, 1976. ISBN 0-691-09863-8.
*Davidus Kubiak, *The Orion Episode of Cicero's *Aratea**, The Classical Journal, vol. 77, nu. 1., October–November, 1981, p. 12–22.
*Rogerius Pack, *A Romantic Narrative in Eunapius*, Transactions and Proceedings of the American Philological Association, vol. 83., 1952, p. 198–204.
*H. J. Rose (1928), *A Handbook of Greek Mythology'', p. 115–117. Routledge, Londinium et Novum Eboracum, 1991. ISBN 0-415-04601-7.

## Nexus externi 
Categoria:Mythologia Graeca
Bithynia

[190px|thumb|right|[Bithynia et Pontus.]]
**Bithynia** (; Graece Βιθυνία) nomen est antiquae regionis Anatoliae septentrionalis (vel Turciae hodiernae).

Secundum scriptores antiquos (Herodotum, Xenophanem, Strabonem, etc.), Bithyni fuerunt advenae Thraces. Quod fuit gens quaedam appellata *Thyni* in Thracia, id bene notum est, et duae gentes cognatae, Thyni et Bithyni, migrasse simul in vicinas partes Asiae videntur, ubi Mysios, Cauconesque, aliasque gentes minores aut eiecerunt aut devicerunt sustinentibus. Herodotus dicit Thynos et Bithynos modo vicinos coluisse; sed illi fiebant maioris momenti, quoniam suum nomen regioni dederunt. Postea regno Lydiano adiecti ab rege Croeso sunt, quocum sub dominio Persico (546 a.C.n.) ceciderunt, et in satrapia Phrygiense, quae omnes terras usque ad Hellespontem et Bosphorum continuit. Saeculo IV a.C.n. Bithyni asserere independentiam suam videbantur, quam prospere sub duobus principibus indigetibus, Bate et Zipoete, sustinebant, quorum ille cepit titulum *basileos* anno 297 a.C.n.. Ultimus rex, Nicomedes IV, non potuit se sustinere contra Mithridaten VI Ponticum, et postquam Senatus Romanus eum ad eius regnum restituerat, regnum testimonio Rei Publicae Romanae legavit (74 a.C.n.). 

## Fontes 
*   XII.4

# Bithynia (regnum)
# Bithynia et Pontus (provincia Imperii Romani)

!
Libra

**Libra** potest esse:
* Libra (pondus), pondus duodecim unciarum
* Libra (instrumentum), instrumentum quo res ponderantur
** Libra (instrumentum nauticum), seu libella, instrumentum quo maris altitudo exploratur
* Libra (constellatio), constellatio zodiaca
** Libra (astrologia), signum zodiacum
* Libra (moneta), nomen nonnullarum monetarum 
** Libra sterlingorum, moneta Britanniarum Regni
Lingua Danica

**Lingua Danica** est una ex linguis Indoeuropaeis et sub familia Germanica subsummata. Cum linguis Suetia, Norvegiensi, Islandensi, et Faroensi Germanicum septentrionale format.

## Loci 
Lingua Danica in Dania primaria.

Grammaticus: lingua Danica unus gens habet sed obteri

## Danicae cum aliis linguis Scandinavicis comparatio 
Ecce tabula, quae eandem sententiam in sermones Scandinavicos conversam demonstrat.

## Exemplar: Pater noster
* Libellus de arte coquinaria

## Notae 

## Nexus externi 
!
Lingua Norvegica

**Lingua Norvegica** (Norvegice: *norsk*) est lingua Indoeuropaea, sub familia Germanica subsummata. Cum linguis Danica, Suecica, Islandensi, et lingua Faroensi Germanicam septentrionalem format. Lingua parentalis est lingua Nordica antiqua. Anno 2014 homines fere 5&thinsp;000&thinsp;000 sermonem patrium habuerunt Norvegicum.

Duae linguae Norvegicae sunt: *bokmål* (id est 'lingua librorum', bene adsimilis linguae Danicae) et *nynorsk* (id est 'Norvegica nova', tenuiter adsimilis linguae Faroensi). Lingua Norvegica intercedit inter linguam Danicam et linguam Suecicam, atque Norvegica Suecicaque linguae mutuo intellegibiles sunt.

## Loci 
Homines lingua Norvegica in Norvegia primaria utuntur.

## Norvegicae cum aliis linguis Scandinavicis comparatio 
Ecce tabula, quae eandem sententiam in sermones Scandinavicos conversam demonstrat.

## Exemplar: Pater noster
## Notae 

!
Lingua Faeroensis

**Lingua Faeroensis** est lingua ex linguis Indoeuropaeis familiá Germanicá comprehensa. Una cum Danica, Suecica, Norvegica, Islandica linguis ramum Germanicum septentrionalem constituit. Propugnatores huius linguae, qui etiam varias scribendi rationes proposuerunt, fuerunt Ioannes Christianus Svabo (1746–1824), Ioannes Henricus Schrøter (1771–1851), Venceslaus Ulricus Hammershaimb (1819–1909), et Iacobus Dahl (1878–1944).

## Loci 
Lingua Faeroensis est sermo publicus insularum Faeroensium.

## Linguae Faeroensis cum aliis linguis Scandinavicis comparatio 
Ecce tabula, quae eandem sententiam in varios sermones Scandinavicos conversam demonstrat.

## Exemplar: Pater noster
## Nexus externi
* Vicipaedia in lingua Faeroensi

Faroensis
Cambria

[thumb|300px|Locus Cambriae ([Auranticus|aurantice).]]
**Cambria** sive **Wallia** (Cambrice *Cymru*; Anglice *Wales*), est patria in Britannia Maiore. Incolae generaliter Cambrenses vocantur. Linguae praecipuae sunt Cambrica et Anglica. Caput est Cardiffa, ubi aedificium Senatus (Cambrice: *Senedd*; Anglice: *Welsh Parliament*) stat. Senatus Cambriae parlamentum devolutum Cambriae est, et singulis quaternis annis, populi Cambriae senatores eligunt.

## Historia 
Claudio Caesare imperante, Cambria a Siluribus, Ordovicibus, Degeanglis colebatur. Silures diu contra Romanos pugnaverunt; anno tamen 74 victi sunt.

## Geographia 
Usque ad annum 1974 Cambria in comitatus duodecim divisa est, scilicet Anglesiensem (quae insulam Monam comprehendit), Arvoniensem, Breconiensem, Cereticensem, Denbighiensem, Flintensem, Glamorganensem, Maridunensem, Merionethensem, Monemutensis (interdum in Anglia ordinatus), Montgomeriensem, Penbrochiensem, Radnoriensem.

### Oppida 
* Barmouth

### Flumina 
* Tavia

## Cambrenses noti 
* Ioannes Audoenus
* Samuel Warburton

## Notae 
## Bibliographia 
* "Cambria, sive Wallia" et "Vallia ... etiam Cambria dicta" in 

* Bara brith, panis Cambricus
* Historia Cambriae
* Yr Hen Ogledd
* Viri Harlechi

## Nexus externi 
!
Categoria:Subdivisiones sui iuris
Categoria:Europa Occidentalis
Bosporus

[thumb|Bosporus e [Statio Spatialis Internationalis|Statione Spatiali Internationali visus.]]
**Bosporus**, interdum **Bosporus Thracius** (Graece: *Βόσπορος* 'vadum bovis'; Turcice: *Boğaz* 'vorago', sive *Karadeniz Boğazı* 'vorago Maris Nigri') est fretum in Turcia, quod Europam ab Asia separat

## Loci 
Ovidius Tomis relegatus de Bosporo in *Tristiae* libro III capite IV descripsit. Haec sunt verba:
:Proxima sideribus tellus Erymanthidos Ursae
:me tenet, adstricto terra perusta gelu.
:Bosporos et Tanais superant Scythiaeque paludes
:vix satis et noti nomina pauca loci.
:ulterius nihil est nisi non habitabile frigus.
:Heu quam vicina est ultima terra mihi!

## Notae 
* Aquae Dulces Asiae
* Sinus Ceratinus
* Dionysius Byzantius
* Petrus Gyllius

## Nexus externi 
* P. OVIDI NASONIS TRISTIA
* Tristia III.IV (in forma .mp3)
* Viva Voce - Roman Poetry Recited

!
Categoria:Constantinopolis
Tarsus (urbs)

**Tarsus** (Graece *Ταρσός*; Turcice *Tarsus*) est urbs Turcica circiter 406&thinsp;000 incolarum (anno 2000).

thumb|upright=0.8|Collocatio Tarsi in Turcia.
## Praeclari cives 
Tarsi olim vixerunt aut nati sunt tres homines certi momenti.
* Bonifatius Tarsiensis
* Paulus Tarsiensis
* Theodorus Cantuariensis

[thumb|upright=0.8|[Mescita Tarsi sita.]]	
## Fontes antiqui 
*  XIV.5.12-15

## Nexus externi
Categoria:Urbes Turciae
Lingua Raetoromanica

thumb|300px|Linguae Raetoromanicae.
**Lingua Raetoromanica** est lingua coniecturalis, quam *Graziadio Ascoli* (1829–1907) linguista (et alii) ob communitationem inter linguas Rhaeticam, Ladinam Foroiuliensem postulari debere censuit. Secundum hanc hypothesim Lingua Raetoromanica est ramus Linguarum Romanicarum tres linguas conplectans. Haec hypothesis valde disputatur. (Vide etiam: Quaestio Ladina).

## Linguistica historica 
thumb|300px|Linguae raetoromanicae in pago Grisonia.

### Grisonia 
* Sursilvan
* Sutsilvan
* Surmiran
* Puter
* Vallader
* Lingua Jauer

### Italia 
* Maréo/Badiot
* Gherdëina
* Fascian
* Anpezan
* Fodom

### Lingua Foroiuliana 
* Lingua Foroiuliana centralis
* Lingua Foroiuliana septentrionalis
* Lingua Foroiuliana orientalis-meridionalis
* Lingua Foroiuliana occidentalis

## Disputatio linguarum 
Ineunte saeculo 20 de unitate linguistica linguarum raetoromanicarum disputatio facta est. Graziodio Ascoli et Theodor Gantner unicam linguam omnium sermonum romanicarum Grisoniae et Foroiulii postulaverunt. Carlo Battisti et Carlo Salvioni solas linguas romanicas Grisonicas Raetoromanicas esse censerunt.

## Nexus externi 
* Radio Onde Furlane
* Lia Rumantscha

## Bibliographia 
* Theodor Gartner: *Handbuch der rätoromanischen Sprache und Literatur*. Halle 1910.
* Robert H. Billigmeier, Iso Camartin: *Land und Volk der Rätoromanen. Eine Kultur- und Sprachgeschichte.* Frauenfeld 1983.
* Gion Lechmann: *Rätoromanische Sprachbewegung – Die Geschichte der Lia Rumantscha von 1919–1996*. In: Urs Altermatt, Universität Fribourg (Hrsg.): Studien zur Zeitgeschichte. Band 6, Frauenfeld Oktober 2004.
* Carlo Battisti: ''Popoli e lingue dell'Alto Adige. Studi sulla latinità altoatesina*, Florenz 1931.
* Carlo Battisti: *Le Valli Ladine dell'Alto Adige e il pensiero dei linguisti italiani sulla unità dei dialetti ladini*, 1962.
* Romano Broggini: *Carlo Salvioni 1858–1920'', Bellinzona 1958.

Rhaetoromancica
Categoria:Grisonia
Lingua Ladina (Dolomiana)

thumb|300px|Quinque valles ubi Ladine loquuntur.

**Lingua Ladina** est lingua Indoeuropaea ad linguas Romanicas pertinens, admodum similis linguis Rhaeticae et Foroiuliensi.

Lingua Ladina circiter 30 000 hominum in Italia septentrionali loquuntur, scilicet in quibusdam Dolomianorum montium vallibus Tridentini et Altae Athesiae sive Tirolis Meridionalis necnon provinciae Bellunensis. 

Una cum linguis *Seeltersk* (Frisia orientali), Frisia septentrionali, Faroensi, Samicis et Rhaetica inter minimas linguas Europae numeratur.

## De quaestione Ladina 
Sunt, qui putent linguas Rhaeticam, Ladinam et Foroiuliensem olim unam fuisse vel ex una communi lingua, quam Raetoromanicam vocant, ortas esse. Alii illas tres linguas "sui iuris" esse dicunt, inter se differentes sicut aliae linguae Romanicae. Pars quidem has linguas - finibus politicis commota - dialectos Linguae Italianae esse affirmat.

## Sermonis exempla 
Prima pars Orationis dominicae comparandi causa Latine et in variis linguis localibus:

;lingua Latina:
:Pater noster, qui es in caelis,
:sanctificetur nomen tuum.
:Adveniat regnum tuum.
:Fiat voluntas tua,
:sicut in caelo, et in terra.
[[Fasciculus:Ladin2 K.jpg|250px|thumb|Ladine: *Ma buna ustaria, ma bela compagnia, düc la chir gion, vedli y jogn.* - Latine: *Meum bonum hospitium, mea bella cumpania [societas], toti illam quaerunt libenter, vetuli et iuvenes.* (*gion* - *gerne* et *jogn* - Junge: Germanicum est.]]
thumb|250px|Ladine: *Un got de bun vin, fej le cör ligherzin, mo cun mesüra, dij la scritüra.* Latine: *Guttum boni vini, facit cor levius esse, sed cum mensura, dicit illa scriptura.* (ligherzin - leichter sein - Germanicum est: levius esse.

; lingua Maréo/Badiot: Nosc Pere dal cí, al sides santifiché to enom, al vëgnes to rëgn, töa orenté sides fata, desco sö al cí ensciö söla tera.
; Gherdëina : Pere nost, che t'ies tl ciel, sibe santificà ti inuem, vënie ti rëni, sibe fata ti ulentà, coche en ciel enscì en tiera.
; Fascian : Père nosc che te es sun ciel, sie fat sent to inom, fa che vegne to regn, to voler sie semper respetà, tant sun ciel che su la tera.
; Fodom : Père nòst che t'es sun paradíš, benedât lé l tuo inóm, resta con nos, che sará fat ci che te vòs sun ciél e su la tièra.

; Anpezan : Pare nosc, che te stas su in zielo, sée fato santo el to gnon, viene el to regno, sée fato chel che te vos tu, tanto in zielo che su ra tera.
; Ladin Dolomitan: Pere nost, che t'ies en ciel, al sie santifiché ti inom, al vegne ti regn, sia fata tia volonté, coche en ciel enscì en tera. 
; Vallader (idioma raetoromanum) : Bap nos, tü chi est in tschêl, fat sonch vegna teis nom, teis reginam vegna nanpro, tia vöglia dvainta sco in tschêl eir sün terra.
; Sursilvan (Idioma raetoromanum) : Bab nos, quel che ti eis el tschiel, sogns vegn fatg tiu num, tiu reginavel vegn, tia veglia daventa sco en tschien e sin tiara.

## Fontes 
### Notae 

## Nexus externi 
* La Usc di ladins - diurnarium electronicum ladinum

Categoria:Linguae Romanicae
Categoria:Tridentinum-Athesia Superior/Tirolis Meridionalis
Categoria:Ladinia
Lingua Frisica

est lingua Indoeuropaea generis Germanici. Una cum lingua Anglica, Saxonica, Scotica Teutonica, Theodisca, Batava, Alemannica, Franconica atque Iudaeogermanica  familiam linguarum Germanicarum occidentalium constituit.

## Loci
Lingua Frisica in Frisia et occidentali et orientali et septentrionali et in Terra Sacra insula loquuntur homines, i.e. in partibus Nederlandiae et Germaniae.

!
Caesarea

**Caesarea** haec dissimilia significat:

#**Caesarea (Apulia)** seu **Portus Caesareus**
#**Caesarea (Bavarorum)**, oppidum Bavaricum
#**Caesarea insula**, una ex Insulis Normannorum.
#**Caesarea Iol**, urbs Mauretaniae Caesariensis
#**Caesarea in Cappadocia** aut Mazaca (Kayseri, Turcia)
#**Caesarea Maritima**, urbs antiqua Palaestinae ad mare sita
#**Caesarea Philippi**, urbs antiqua Palaestinae in radicibus Hermonis sita
#**Arca Caesarea**
#**Nova Caesarea**, civitas in CFA.
Lingua Batava

**Lingua Batavica** seu **Nederlandica** vel **Nederlandiae**  sive **Flandrica** vel **Belgica et Hollandica** seu **Germano-Batavica** sive **Germanica inferior** lingua ex linguis Indoeuropaeis est et sub familia Germanica subsummata, familia quae una cum lingua Anglica, lingua Anglica antiqua, lingua Saxonica, lingua Saxonica antiqua, lingua Frisica, lingua Theodisca, lingua Alemannica, lingua Franconica et lingua Jiddisch Germanicum occidentale formatur. Lingua inter Germanicas occidentales numerata et materna fere omnium Bataviae, Belgicae et Surinamiae civium quae tres civitates in Congregatione Linguae Batavicae partem habentes per illam congregationem linguae leges ferunt. Hodie in Europaea Unione plus minusve 23 milliones cives Batavicam e sinu nutricis primam linguam acceperunt cum alii vero 5 milliones Batavice loquentes aliam linguam a parentibus acceperunt. Praeterea lingua Batavica officialis est in Antillarum Minorum insulis Aruba, Curacense Sancto Martinoque. Quidam autem loquentes incolunt Francogalliam, Germaniam et Indonesiam et 500.000 homines Batavicae linguae scientia in Civitatibus Foederatis, Canada et Australia praediti sunt. Peregrinationes ex Africa Australe Namibiaque quae olim Batavae Capitenses dicebantur nunc una *Afrikaans* (i.e. *lingua Africana*) vocantur, quae fere a Batavoloquentibus intelligi potest. 

## Exemplar: Pater noster
*Litterae Belgicae
*Lingua Flandrica
*Lingua Limburgica
*Litterae Nederlandicae

## Notae 
## Bibliographia
*Brachin, Pierre, et Paul Vincent. 1985. *The Dutch Language: A Survey.* Brill Archive.
*Willemyns, Roland. 2013. *Dutch: biography of a language.* Oxoniae et Novi Eboraci: Oxford University Press. ISBN 9780199858712.

## Nexus externus 
* b:Glossarium Batave

!
Dialecti Alemannicae

**Dialecti Alemannicae** sunt variae dialecti in austro-occidentali linguae Theodiscae regione diffusae, quae pluribus proriis sibi similes sunt et ad linguam Theodiscam altam pertinent.

## Loci 
Dialecti Alemannicae in Germania meridionali, in Helvetia, Francia, Italia et Austria in usu sunt.

Dialectus Alemannicus Italiae **Lingua Valesianica** (*Lingua walser*) dictus.

## Nomen 
Nomen a sic dictas Alamannis repetit, nequaquam autem cum lingua eorum aequari potest.

## Differentiae 
Lingua Alammanica se differat de lingua Theodiscae. Discessit illud "e" ad finem verbi. Vides exemplos: (Lingua Alamannica multas variantes habet)

*Tag - Tage/ Dag - Dag/ dies - dies*

*Böse/ Bees/ nefarius*

*Weg - Wege/ Wäg - Wäg/ via - viae*

*Dialekt - Dialekte/ Dialekt - Dialekt/ Dialectus - Dialecti*

## Exempli 
***Hic exemplos alammannicos videre potes. Verbi veniunt de dialecto, quod est in usu in regione montis Caesaris Praetorii.***

sum;  ich bin

es;  dü bisch

est;  är/si/s isch

Summus;  mir sin

estis;  ihr sin

sunt;  si sin

Ecce verbos agentes irregularos, pluralis verborum agentorum semper se non differat.

Lingua alamannica non multes tempora utitur, solum presentum ad praedicatum signatur. Perfectum cum verbis "haa" et "sii" et forma participii fecitur:

Mir hen guad gesse ! - Bene cenavimus !

## Notae
Categoria:Lingua Theodisca
Categoria:Dialecti Theodiscae
Lingua Franconica

**Franconica** sive **Franc(ic)a** est **lingua** Indoeuropaea, sub familia Germanica subsummata. Cum lingua Anglica, Saxonica, Frisica, Theodisca, Luxemburgica, Batava, Alemannica, Iudaeogermanica gregem Germanicum occidentalem conformat. Multa verba Germanicana sermonis Francogallici e Franconico veniunt, e.g:

## Loci
Lingua Franconica antecedens Linguae Neerlandensis, sed hodie exstincta est.

Franconica
Lingua Iudaeo-Germanica

thumb|left|Sententiola ,  ('lingua Iudaeo-Germanica vivit')
**Lingua Iudaeo-Germanica** (ייִדיש *YIDISh*, *Jiddisch*, *Yiddish*) est lingua qua Iudaei Aschenez mediae et orientalis Europae usque a medio aevo loquuntur. Quae lingua primo a Germanica medaevali deducta etiam aliquantum sermonibus Semiticis, Slavicis, Romanicis imbuta est. Itaque simpliciter dici potest linguam Iudaeo-Germanicam esse instar linguae Theodiscae litteris Hebraicis scriptae, nonnullis vocabulis Hebraicis admixtis. 

## Nomen 
Nomen optimum Latinum esse videtur **lingua Iudaeo-Germanica**. Accuratius quidem **Iudaeo-Theodisca** dici potest, sed multo minus simpliciter et facile. Sunt, qui "linguam Iiddicam" dicant, sed lingua Latina litteram /i/ simplicem praeferre litterarum /ji/ combinationi videtur. Constat nomen *YIDISh* nihil aliud esse nisi adiectivum Iudaeo-Germanicum 'Iudaicum' significans. Licet igitur locis certis dicere "linguam Iudaicam", dummodo, quae lingua Iudaica indicetur, e contextu rerum pateat.

## Loci 
* Iohannis Buxtorfi. 1615 *Thesaurus grammaticus linguae sanctae hebraeae . . . Lectionis Hebraeo-Germanicae usus & exercitatio* (in titulo).
* Francisci Haselbauer. 1742. *Fundamenta grammatica duarum praecipuarum linguarum Orientalium, scilicet: Hebraicae, et Chaldaicae; cum appendice de idiotismo Germanico Judaeorum.*
* Sauli Chajes. 1933. *Thesaurus pseudonymorum quae in litteratura hebraica et judaeo-germanica inveniuntur.*
* Bibliotheca Augustana. Ca. 1996. Bibliotheca Iiddica.

*Isaac Bashevis Singer

## Nexus externi 
* Di Velt fun Yidish: Audio Stories
* Bibliotheca Iiddica
* 

!
Berna

**Berna** (Germanice *Bern*; Francogallice *Berne*) est urbs circiter 123 000 incolarum in Helvetia sita et caput pagi Bernae atque Confoederationis Helveticae. Helvetii autem titulum oppidi capitalis non habent, quamobrem Berna urbs foederalis (vulgo *Bundesstadt*) appellatur.

## Geographia 
thumb|Prisca urbs Berna
Urbs apud flumen Aruram sita est.

## Historia 
thumb|Via *Gerechtigkeitsgasse* urbis priscae Bernae
Tempore Celtarum, loco super Arurae ad septentrionem urbis oppidum nominis *Brenodor* et postea vicus Romanus *Brenodurum* siti erant. Berna anno 1191 a principe Bertoldo V de Zeringen rite condita est. Anno 1353, pactum foederationes inter urbem Bernam et pagos Helvetiorum conclusum est.

## Oeconomia 
Bernae statio ferriviae est magnae retis linearum significationis quia connexiones in plures partes Helvetiae existunt. Anno 2008 Bernae erant 8605 officinae.

## Institutiones 
* Consilium Foederale Helvetiae
* Universitas Bernensis
* Insula Valetudinarium
* Bibliotheca Nationalis Helvetica
* Bibliotheca Universitatis Bernensis
* Archivum Pagi Bernae
* Administratio centralis Ferriviarum Foederalium Helvetiae
* Administratio centralis Ferriviarum Berna – Lötschberg Mons – Sempronius Mons *BLS*
* *Energia Aqua Berna*
* Administratio Electrificinarum Bernensium *BKW*
* Museum Historiae Bernense
* Museum Artium Bernense
* Museum Alpium
* Museum scientiae naturalis Bernense
* Theatrum urbis Bernae
* Orchestra symphonica Bernensis

## Incolae notabiles 
* Michael Bakunin, revolutionarius et anarchista Russicus
* Georgius van Driem, linguista
* Martha Gosteli
* Carolus Ludovicus Haller, homo scientificus et politicus
* Elizabetha de Meuron, patricia
* Helena von Mülinen, promotor iurum mulierum
* Wolfgangus Musculus, theologus
* Ioannes Tinguely, pictor et sculptor

## Notae 
## Nexus externi 
* Situs publicus regiminis urbani
* 

!
Categoria:Capita
Cnossus

**Cnossus** seu **Gnosus** (Graece Κνωσός) fuit urbs antiqua prope Heracleum in insula Creta sita, iam aevo neolithico habitata, Cretae Minoae metropolis ac ruina palatii aetate aënea sedet.

## Bibliographia 
;Aevum neolithicum
* C. Broodbank, "The Neolithic Labyrinth: social change at Knossos before the Bronze Age" in *Journal of Mediterranean Archaeology* vol. 5 (1992) pp. 39–75
* J. D. Evans, J. R. Cann, A. C. Renfrew, I. W. Cornwall, A. C. Western, "Excavations in the Neolithic Settlement of Knossos 1957-60. Part I" in *Annual of the British School at Athens* vol. 59 (1964) pp. 132-240 JSTOR
* V. Isaakidou, "The Fauna and Economy of Neolithic Knossos Revisited" in V. Isaakidou, P. Tomkins, edd., *Escaping the Labyrinth: the Cretan Neolithic in Context* (Oxoniae: Oxbow, 2008. *Sheffield Studies in Aegean Archaeology*, vol. 8) pp. 90–114
* Peter Tomkins, "Communality and Competition. The Social Life of Food and Containers at Aceramic and Early Neolithic Knossos, Crete" in Christopher Mee, Josette Renard, edd., *Cooking Up the Past: Food and Culinary Practices in the Neolithic and Bronze Age Aegean* (Oxoniae: Oxbow Books, 2007. ISBN 978-1842172278) pp. 174–199
* Peter Warren, M. R. Jarman, H. N. Jarman, N. J. Shackleton, J. D. Evans, "Knossos Neolithic, Part II" in *Annual of the British School at Athens* vol. 63 (1968) pp. 239-276 JSTOR
* T. Whitelaw, "Lost in the Labyrinth? Comments on Broodbank's 'social change at Knossos before the Bronze Age'" in *Journal of Mediterranean Archaeology* vol. 5 (1992) pp. 225-238

;Aetas aënea
* Gerald Cadogan, Eleni Hatzaki, Adonis Vasilakis, edd., *Knossos: palace, city, state*. Londinii: British School at Athens, 2004. ISBN 978-0904887457 (*British School at Athens Studies*, vol. 12)
* Arthur Evans, *The Palace of Minos: a comparative account of the successive stages of the early Cretan civilization as illustrated by the discoveries at Knossos*. 5 voll. in 7. Londinii: Macmillan, 1921-1936 Textus apud universitatem Heidelbergensem
* Arthur Evans, "The prehistoric tombs of Knossos. I. The cemetery of Zafer Papoura. - II. The royal tomb of Isopata" in *Archaeologia* vol. 59 (1906)
* Valasia Isaakidou, "Cooking in the Labyrinth: Exploring ‘cuisine’ at Bronze Age Knossos" in Christopher Mee, Josette Renard, edd., *Cooking Up the Past: Food and Culinary Practices in the Neolithic and Bronze Age Aegean* (Oxoniae: Oxbow Books, 2007. ISBN 978-1842172278) pp. 5-24

* Creta neolithica
* Iuvenes comissantes, pictura muralis
* Monasteracium (urbs Minoa)

## Nexus externi 
* "Knossos" apud *The Modern Antiquarian*

## Pinacotheca

imago:Knossos bull leaping fresco.jpg|Opus tectorium "Tauromachia" Cnossi repertum
imago:Knossos women fresco.jpg|Opus tectorium
imago:Dolphin Mural Knossos.jpg|Pictura delphini muris
imago:Arthur evans.jpg|Monumentum Arthuri Evans, Cnossi inventoris 
imago:Armon Knossos P1060086.JPG|Aditus septentrionalis, quem Evans denuo construendum curavit
imago:Кносс18.jpg|Ruinae Cnossi ab Evans modificatae
imago:Cnossos-planol.png|Carta Cnossi

Categoria:Loci archaeologici Graeciae
Categoria:Loci habitati Cretae antiquae
Categoria:Urbes Mycenaeae
!
Categoria:Loci habitati neolithici
Sinope (discretiva)

**Sinope** est:
*Sinope, nympha in mythologia Graeca
**Sinope (papilio)*
*Sinope, satelles planetae Iovis
*Sinope, urbs Turciae
Carinthia

**Carinthia**  (; Germanice: *Kärnten*; Slovene: *Koroška*) est civitas in Austria.

## Insigne 
## Geographia 
### Urbes 
* Clagenfurtum
* Santicum

### Municipia 
* Hohenthurnum (Theodisce: *Hohenthurn*) (Austria),
* Monasterium Arnoldi (Theodisce: *Arnoldstein*),

### Flumina
* Dravus

## Oeconomia 
## Incolae 
Maxima pars incolarum lingua prima Theodisca utitur. In Carinthia meridionali (imprimis in circulis Santici, Clagenfurti et Völkermarkt) Sloveni vivunt, qui secundum constitutionem Austriacam sunt minoritas agnita, de cuius autem iuribus acriter disputatur. 

Numerus Slovenorum in Carinthia viventium varie indicatur: Census (non officialis) in paroeciis, in quibus ambo linguae in usu sunt, anno 1991 habitus 50 000 homines linguae Slovenae edidit, Secundum censum officialem anni 2001 autem 14 010 homines se in Slovenos annumeraverunt.

## Historia 
## Cultura 
## Bibliographia 
* Alexander Sattmann: Kärnten verstehen. Graeciae 2006, ISBN 3-7011-7566-7
* Amt der Kärntner Landesregierung (Ed.): Statistisches Handbuch des Landes Kärnten. 50. Jahrgang 2005: Daten 2004. Clagenfurti 2005, ISBN 3-7084-0176-X.

## Notae 
## Nexus externi 
* http://www.kaernten.at/

!
Aquarius (discretiva)

**Aquarius** haec dissimilia significat:

# **Aquarius** homo fabulosus est qui sub aqua vivat.
# **Aquarius** constellatio zodiaci est.
# **Aquarius** est signum zodiaci.
Aries (discretiva)

**Aries** haec dissimilia significat:
# **Aries** est ovis mas.
# **Aries** est constellatio universi.
# **Aries** est signum zodiacum.
# Aries est machina bellica antiqua in obsidionibus usitata ad muros labefaciendos.
Cancer (discretiva)

**Cancer** potest esse:
* Cancer, animal crustaceum, sensu lato
** *Cancer,* genus cancrorum
* Cancer (morbus), morbus
* Cancer (sidus), sidus
* Cancer (astrologia), signum zodiaci
Ceres

**Ceres** haec dissimilia significat:
#Ceres, dea Romana
#Ceres, planetula quae in cingulo asteroidum circum Solem movetur
Coma Berenices

[thumb|Regina [Berenice II (regina Aegypti)|Berenice II]]
"**Coma Berenices**" fuit narratio poëtica a Callimacho anno fere 243 a.C.n. conscripta de coma reginae Berenices, Ptolemaei III uxoris. Regina enim comam dicavit ad felicem reditum mariti post expeditionem Syriacam; quo redito, comam in templo Veneris depositam et statim deperditam in caelo se repperisse praetendit astronomus Conon Samius. Appellationem asterismi Comae Berenices ille primus dedit. 

## Textus Graecus 
Textus narrationis Graecus originalis, versibus elegiacis a Callimacho scriptus et in serie carminum mythologicorum deperdita *Aetia* incorporatus, partim e fragmentis reconstituitur.

## Versio Latina 
Catullus versionem Latinam huius narrationis saeculo I a.C.n. composuit, quae in serie carminum Catullanorum numerum 66 habet. Incipit **Omnia qui magni dispexit lumina mundi**.

[thumb|left|Stella nova reperta: ad saturam Alexandri Pope illustrandam depinxit [Aubrey Beardsley]]

## Recensiones posteriores 
Alexander Pope saturam huius narrationis Anglice scripsit in carmine suo *The Rape of the Lock* ("De Comae Raptu").

## Bibliographia 
* Nino Marinone, *Berenice: da Callimaco a Catullo*. Bononiae, 1997

## Nexus externi 
* Versio Catullana
* Versio Catullana cum translationibus variis
* Satura Alexandri Pope cum commentario

Categoria:Litterae Graecae antiquae
Categoria:Litterae Latine versae
Categoria:Aegypti scripta
Categoria:Scripta saeculo 3 a.C.n.
Categoria:Scripta saeculo 1 a.C.n.
Categoria:Callimachus
Categoria:Gaius Valerius Catullus
Draco (discretiva)

**Draco** est:
# Draco, monstrum
# Draco (signum)
# Draco, constellatio
# Draco, genus squamatorum
# Draco, figura aspectuum in astrologia
# Nomen hominum aliquorum:
#* Draco, legis lator Atheniensis
#* Draco Stratonis filius, Antigoni Monophthalmi sectator
Eridanus

**Eridanus**:

# **Eridanus** est flumen mythologicum.
# **Eridanus** est nomen Graecum Padi fluvii (Italiane: *Po*). 
# **Eridanus** est constellatio in caelo nocturno.
# **Eridanus** est flumen praehistoricum
Fornax (discretiva)

**Fornax** esse potest:

#**Fornax** locus calore affectus est ubi res sicut placentae aut testae coquantur.
#**Fornax** constellatio in caelo nocturno sita est.
#***Fornax*** liber a Sanctus Iosephmaria Escrivá scriptum.
Monoceros

**Monoceros** potest esse:
* Unicornis, animal fabulosum
* Rhinoceros, animal verum
* Rhinoceros (Biblia), etiam *unicornis* et *monoceros* appellatus, Hebraice רְאֵם, fortasse oryx vel *Bos primogenius*
* Monoceros (constellatio), constellatio in aequatore caelesti
Norma

**Norma**:
# **Norma**, instrumentum, quo anguli recti perficiuntur
#**Norma,** constellatio 

### Nomen
#**Norma,** drama melicum Vincentii  Bellini.
#**Norma Rae,** pellicula (1979).
Gemini

thumb|Gemini identici vel monozygotici
 
**Gemini** vel **gemelli** sunt bini partus eodem utero editi. Gemini non solum ad homines (quamquam praecipue), sed in medicina veterinaria etiam ad ea referuntur animalia (ut armenta et pleraque pecora), quae naturaliter unum tantum partum ferunt. Itaque hoc termino non utimur de multiparis animalibus (sicut canibus et felibus) loquentes. 

Experimenta clinica geminorum (studium geminorum) ad morborum explicationes addere queant.

## De formis geminorum 
Sunt duae praecipuae geminorum formae:
* Gemini identici uno et eodem diviso ovo fecundato creati. Qui **gemini monozygotici** genotypum inter se plene communicant. Studia scientifica geminorum ad geminos identicos pertinere solent. Gemini siamenses semper monozygotici sunt. 
* Gemini fraterni duobus creati separatis zygotis, quae diversis spermatozoidis fecundata sunt. Qui **gemini dizygotici** genotypis inter se differentes alterni sexus esse possunt.

## Notae 
## Exempli geminorum 
* Apollo et Artemis, gemini mythici Graeci
* Castor et Pollux, gemini mythici Graeci
* Otus et Epialthes, gemini Aloades
* Freir et Freia, gemini mythici Nordici
* Gemini, constellatio caeli septentrionalis
* Iacob et Esau, gemini biblici 
* Iaroslaus Kaczyński et Lechus Kaczyński
* Paradoxum geminorum
* Romulus et Remus, gemini mythici Romani 

*Proles eorundem parentum

## Bibliographia
* Bacon, Kate. 2010. *Twins in Society: Parents, Bodies, Space, and Talk.* Londinii: Palgrave Macmillan.
* Nieuwint, Aggie, Rieteke Van Zalen-Sprock, Pieter Hummel, Gerard Pals, John Van Vugt, et al. 1999. "'Identical' twins with discordant karyotypes." *Prenatal Diagnosis* 19 (1): 72–6. . PMID 10073913.
* Wenk, R. E, T. Houtz M. Brooks, et F. A.  Chiafari. 1992. "How frequent is heteropaternal superfecundation?" *Acta Geneticae Medicae et Gemellologiae* 41 (1): 43–47. . PMID 1488855.

## Nexus externi 
!
Categoria:Genetica
Categoria:Gynaecologia
Categoria:Mythologia
Puppis (discretiva)

**Puppis** haec dissimilia significat:

# **Puppis (navigatio)** pars navis posterior appellatur.
# **Puppis** etiam constellatio vocata exstat.

## Toponyma
# **Puppis (Italia)** vide *Popium*.
Sagittarius

**Sagittarius** est:
#***Sagittarius,*** genus avium
#**Sagittarius**, constellatio
#**Sagittarius**, miles qui sagittas iacet
#**Sagittarius** est signum zodiacum.
Virgo

**Virgo** :

#**Virgo (femina),** femina quae pudorem iam habet.
#**Virgo** etiam constellatio in caelo septentrionali sita.
#**Virgo** est signum zodiacum.
#**Virgo consecrata** est forma vitae consecratae in Ecclesia Catholica Romana religiosis similis.
Tirolis (civitas Austriae)

thumb|upright=0.7|left|Tirolis ante bellum 
**Tirolis** (; alia nomina: *Tyrolis*, *Tyrolum*; Theodisce: *Tirol*) civitas Austriae ad occidentem spectat.

Usque ad bellum mundanum primum etiam regiones quae nunc ad Italiam pertinent provinciam Bauzanensem et Tridentinam comprehendebat. In Austria remanserunt partes Tirolis ad septentrionem et ad orientem solem spectantes.

## Geographia politica
### Oppida
* **Pons Aeni** (*caput*),
* Luenzina *Lienz*,

et cetera.

## Geographia physica
### Flumina
* Dravus

## Alimenta typica 
* Tiroler Almkäse
* Tiroler Bergkäse
* Tiroler Graukäse

* Tirolis (regio historica)
* Tirolis Meridionalis
* Aenus (flumen)
* Brennus Mons
* Landeck

## Notae 
## Nexus externi 
* Tirolis
* Pagina officialis
* Tiroliensia Latina

!
Styria

**Styria** vel **Stiria** (Theodisce: *Steiermark*) est civitas Austriae, cuius caput est Graecium.

## Historia 
Tempore Imperii Romani regiones Styriae hodiernae ad provincias Noricum et Pannoniam pertinebant. Per saecula Galli, Romani, Slavi, Germani et multae aliae nationes ibi habitabant. Flavia Solva, locus archaeologicus cum museo a Graecia in meridiem versus, tempus Romanum remonet. 

Foedere anno 1186  per colloquium icto (quod in sic dicto Georgenberger Handfeste etiam in litteris exstat) duces Austriae domus Babenbergensis anno 1192 etiam duces Styriae factae sunt (usque ad annum 1246).

Babenbergensibus exstinctis ducatus Styriae ambitu pluries mutato anno 1282 denique una cum ducatu Austriae  domui Habsburgensi obtigit.

Anno 1918 meridionalis ducatus pars, Styria inferior, secundum definitiones Pacti Separensis separata et regno Iugoslaviae adiuncta est. Iugoslavia dilapsa olim Styria inferior magnam hodiernae Sloveniae partem efficit.

400px|thumb|left|Circuli Styriae
## Homines illustres
*Andrea Sailer, scriptrix

## Notae 

## Vide etiam 
Mariae Cella, sanctuarium Austriae et civitatum ex Imperio Austro-Hungarico ortarum maximi momenti

## Nexus externi 
* Situs publicus 

Categoria:Styria
Salisburgum

thumb|Urbs nocturna
 
**Salisburgum** urbs Austriae aedificata est in loco municipii Romani quod **Iuvavum** appellata erat. Origo nominis *Salisburgum* (latine *arx salis*) est, quod per flumen Salzaham urbem transfluens sal vehebatur usque ad saeculum XIX. Celebris est Palaeopolis Salisburgensis. Salisburgum caput est Provinciae foederalis Salisburgensis.

Salisburgum est sedes Archidioecesis Salisburgensis. Archiepiscopus et Primas Germaniae ex anno 2013 Franciscus Lackner, OFM.

## Incolae notabiles 
* Bertoldus Pürstinger, episcopus Chiemensis
* Ioannes Michael Sattler, gigantis panoramatis creator
* Otho, rex Graeciae (hic natus)
* Rupertus Salisburgensis, episcopus et sanctus
* Wolfgangus Amadeus Mozart

## Notae 
* Salisburgium (provincia)
* Suffleta Salisburgensia

## Nexus externi 
* Pagina officialis

## Pinacotheca 

Image:Austria_Salzburg_Cathedral_Ceiling.jpg|Cupola ecclesiae cathedralis Salisburgi
Image:Mozarts_Geburtshaus.JPG|Domus natalicia Mozarti
Image:Salzburg - Altstadt - Petersfriedhof.jpg|Coemeterium Sancti Petri (Theodisce *St. Petersfriedhof*
Image:Schloss_Leopoldskron_and_the_Leopoldskroner_Weiher_in_Salzburg.JPG|Castellum *Leopoldskron*
Image:Untersberg (5).JPG|Conspectus in montem *Untersberg*, et vehiculum caplaris

!
Categoria:Loci habitati Austriae
Austria Superior

**Austria Superior** est civitas Austriae 11.979,91 km² areae et fere 1 500 000 incolarum, finitima Bavariae, Bohemiae, Austriae Inferiori, Styriae et Salisburgo, cuius caput est Lentia. Nomen deductum est ab *Archiducatu Austriae Superioris*, qui erat unum e terris hereditariis domus Habsburgensis.

## Divisio administrativa 
thumb|Quattuor "quadrantes" Austriae superiores: Mühlviertel (pars septentrionalis), Innviertel (pars occidentalis), Hausruckviertel (pars meridiana), Traunviertel (pars austro-orientalis).
Austria Superior pro consuetudine vetere in quattuor partes sive quadrantes (Theodisce: *Viertel*) dividitur: Mühlviertel (= quadrans fluvii *Mühl*), Hausruckviertel (= quadrans collium *Hausruck*), Innviertel (= quadrans Aeni fluvii) et Traunviertel (= quadrans Trunae fluvii). Spatium inter urbes Lentiam, *Eferding*, Ovilavam, Styram et Anisiam etiam *regio media* (Theodisce: *Zentralraum*) appellatur. Meridiana Austriae superioris regio nomine Salzkammergut (= "domanium salis"), quae usque ad saeculum undevicesimum domanium domus Habsburgensis ab officio salis Gemundae ad Traunum sito administrabatur, his diebus pars regionis *Traunviertel* habetur.

Ante annum 1779, cum *Innviertel* pars Austriae superioris factus est, alia erat divisio: Mühlviertel, Schwar(t)zviertel sive Machlandviertel, Haus(ruck)viertel, Traunviertel. Innviertel adiuncto Machland- et Mühlviertel uno nomine coniuncti sunt, ut porro quattuor quadrantes essent.

Post circulos administrativos anno 1868 constitutos quadrantes Austriae superiores, qui dicuntur, re politica carentes tamen in sermone cottidiano et ad periegesim fovendam in usu manebant.

Divisio administrativa hodierna civitatem in tria municipia (Lentia, Ovilava, Styra), quindecim circulos (*Braunau am Inn, Eferding, Freistadt, Gmunden, Grieskirchen*, Kirchdorf ad Chremisam, *Linz-Land, Perg, Ried im Innkreis, Rohrbach, Schärding, Steyr-Land, Urfahr-Umgebung, Vöcklabruck, Wels-Land*) et 438 communia dividit.

## Oppida 
* Lentia
* Ovilava
* Styra (Austria Superior)
* Anisia
* Kirchdorf ad Cremisam
* Rieda (Austria Superior)

## Communia 
* Cremifanum
* Grünau im Almtal
* Hofkirchen an der Trattnach

## Flumina 
* Anisus
* Cremisa
* Danubius
* Truna

## Lacus 
* Lacus Felix

## Notae 
## Nexus externus 
* Situs interretialis officialis
Austria Inferior

**Austria Inferior** (Theodisce '''') est secundum aream civitas maxima Austriae et secundum populationem civitas secunda maxima. Primum sub nomine "Ostarrîchi" commemorata est anno 996. Cum saeculo vicesimo Vindobona non esset pars Austriae Inferioris, mansit caput civitatis usque ad annum 1986, quo anno Cetium novum caput civitatis et sedes senatus facta est.

## Geographia 
thumb|Tabula regionum pristinarum et circulorum huius temporis
[thumb|Regiones principales cum Austria inferiore media circa [Cetium sita]]
Austria inferior in oriente Austriae sita cum area 19.186,27 chiliometrorum quadratorum maxima Austriae civitatum est. Vindobonam, quae simul est caput rei publicae foederalis et civitas eiusdem, circumdat, Burgenlandiam, Styriam, Austriam Superiorem, Slovaciam et Cechiam attingit. Divisa est in quattuor partes, quibus nomen "Quadrans" est. Quia cuique quorum quadrantium est propria natura et diversum caelum, populus civitatis cuique quadranti proprium nomen dedit. Isti quattuor quadrantes in Austria Inferiore siti sunt:

* Waldviertel ("Quadrans Silvestris")
* Weinviertel ("Quadrans Vini")
* Industrieviertel ("Quadrans Industrialis")
* Mostviertel ("Quadrans Musti")

Quattuor quadrantes tempore Imperii Austriaci unitates administrationis erant. Post circulos administrativos anno 1868 ita constitutos, ut fines quadrantium ac circulorum non iam congruant, quadrantes Austriae inferioris re politica carent, in sermone cottidiano autem adhuc in usu sunt. Danubius flumen Austriam inferiorem in duas partes secat, quarum septentrionalis regiones Waldviertel et Weinviertel comprehendit, meridiana autem Industrieviertel et Mostviertel.

Simul et altera est civitatis divisio in quinque partes regione Austriae inferioris media (circa Cetium) adiecta quasi "quinto quadrante", quae divisio ad varia regionis spatia ordinanda facta est.

Austria inferior habet partem in Montanis Bohemicis (Waldviertel) et in Alpibus (in parte civitatis meridiana). Inter hos montes planities secundum Danubium flumen patet, magna pars orientalis ad Sinum Vindobonensem pertinet.

## Urbes Austriae inferioris 
*Aelium Cetium
*Altemburga
*Aquae (Austria)
*Cannabiaca
*Carnuntum
*Claustroneoburgum
*Comagenis
*Cremisa
*Favianae
*Korneuburg
*Mellicum
*Mistelbach
*Novostadium

## Notae 
## Nexus externus 
* Pagina officialis 

!
Ferdinandus I (imperator Austriae)

thumb|Ferdinandus I Austriae

**Ferdinandus I** (natus Vindobonae die 19 Aprilis 1793; mortuus Pragae die 29 Iunii 1875) fuit imperator Austriae et rex Bohemiae a die 2 Martii 1835, patre Francisco mortuo, usque ad abdicationem die 2 Decembris 1848, rex autem Hungariae iam ab anno 1830. Sacra corona Hungariae iam die 28 Septembris 1830 Posonii ei imposita est, patre vivente. Ferdinandus fuit ultimus Hungariae rex, cui haec corona Posonii (neque Budae vel Budapestini) imposita est, et fuit etiam ultimus coronatus rex Bohemiae. Eius coronatio in regem Bohemiae Pragae die 7 Septembris 1836 celebrata est.
 
## Vita
thumb|Austriae rectores veri annis inter 1836 et 1848: archidux Ludovicus Iosephus, gravio Kolowrat-Liebsteinsky, princeps Metternich
A pueritia corpore debilis eruditionem vix aptam ad quaestiones politicas magnas solvendas habuit, qui clementia et sinceritate homnes fascinabatur.

Inter studia eum maxime scientia heraldica, technologia, et agricultura alliciebant. Haud ante annum 1829 consiliorum conventibus interfuit, et nonnumquam ei ab imperatore Francisco munera minora mandata sunt. Die 9 Augusti 1832 feliciter insidiis Francisci Reindl, centurionis cuiusdam munere exsoluti, salvus evadens aegritudine longa affectus est. Die 2 Martii 1835 imperator factus gubernio fidebat, cui adessent avunculus archidux Ludovicus Iosephus, frater archidux Franciscus Carolus (pater imperatoris Francisci Iosephi), princeps Clemens Metternich et gravio Franciscus Antonius de Kolowrat-Liebsteinsky. Cum die 6 Septembris 1838 Langobardiae rex coronatus est omnibus scelestis politicis Italicis amnestiam concessit. Quando rebelliones vere anni 1848 ortae sunt cum familiaribus aulicis Aenipontum confugit, unde mense Augusto Vindobonam revenit. Eversionibus autem Octobribus Olomucium petivit. Ibi improles coronam deposuit, et in favorem nepotis Francisci Iosephi imperium abdicavit. Postea plerumque Pragae cum uxore Anna Maria remotus vitam degebat. Obiit anno 1875 in arce Pragensi et eius corpus Vindobonae sepultum est.

## Notae
## Bibliographia 
*Jean-Luc Dousset: *Ferdinand le débile*, Éditions Jeanne d'Arc, 2015 (ISBN 978-2362620577).
* 
* Ernst Hanisch: *Ferdinand I., Kaiser von Österreich.* In: *Biographisches Lexikon zur Geschichte Südosteuropas*. Tomus I. Monaci 1974, p. 507-508
* Gerd Holler: *Gerechtigkeit für Ferdinand. Österreichs gütiger Kaiser.* Vindobonae 1986.

## Nexus externi
Categoria:Imperatores Austriae
Categoria:Reges Hungariae
Categoria:Reges Bohemiae
Categoria:Reges Croatiae
Categoria:Archiduces
Categoria:Habsburgum
Categoria:Nati 1793
Categoria:Mortui 1875
Lingua Occitana

thumb|Situs locutorum linguae Occitanicae
**Lingua Occitana** est sermo Indoeuropaeus. Sub familia Romanica subsummata est una cum linguis Lusitana, Italiana, Francogallica, Dacoromanica aliisque. Clarus scriptor huius linguae fuit Fridericus Mistral.

## Situs locutorum 
Lingua Occitanica primaria est in regione meridionali Franciae (quam regionem, Aquitaniam et Narbonensem antiquas comprehendentem, "*Occitània*" interdum ab hodiernis appellatur); insuper in Valle Aranis Cataloniae et aliquibus Pedemontii oppidis Italiae.
His temporibus fere quattuor decies centena milia hominum Occitane loquuntur.
Lingua Occitana, nominata lingua Aranica, in Catalaunia, lingua officialis est.

## Dialecti 
* gasconicus
** aranicus
* lemovicensis
* limanicus
* languedocianus
* provincialis
* vivariensis-alpensis

## Poetae et scriptores clariores 
* Arnaldus Daniel (saeculo XII)
* Petrus Vidal (saeculo XII)
* Marcabru (saeculo XII)
* Bernardus de Ventadorn (saeculo XII)
* Raimbaldus de Aurenga (saeculo XII)
* Petrus Cardenal (saeculo XIII)
* Fridericus Mistral (saeculo XIX)
* Iosephus Roumanille (saeculo XIX)
* Johannes Franciscus Blanc (saeculo XXI)

## Bibliographia 
* Emil Levy, *Provenzalisches Supplement-Wörterbuch: Berichtigungen und Ergänzungen zu Raynouards Lexique roman* Volumina apud *Internet Archive*
* Frédéric Mistral, *Lou Tresor dóu Felibrige* (1878) recensio interretialis apud *Lexilogos*
* François-Just-Marie Raynouard, *Lexique roman: ou, Dictionnaire de la langue des troubadours* Volumina apud *Internet Archive*

!
Lingua Histroromanica

**Lingua Histroromanica** est lingua Indoeuropaea divisionis Romanicae orientalis, Dacoromanicae cognata, locutoribus perpaucis satis longinque a Romania distantibus in parte Croatiae occidentali habitantibus in regione Histria.

## Notae 

## Bibliographia 
thumb|Situs locutorum linguae Histroromanicae (tabula Italiane rubricata)
* Wolfgang Dahmen, *Istrorumänisch. Lexicon der romanistischen Linguistik. III* (Tubingae, 1989) pp.&nbsp;448–460
* Nerina Feresini, *Il Comune istro-romeno di Valdarsa*. Tergesti: Edizioni Italo Svevo, 1996
* August Kovačec, *Istrorumunjsko-hrvatski rječnik s gramatikom i tekstovima: Glosar Istroroman-Croat cu gramatica si texte*. Polae: Mediteran, 1998
* Josif Popovici, *Dialectele romîne din Istria*. Halae Saxonum, 1909
* Pavao Tekavčić, "Due voci romene in un dialetto serbo-croato dell'Isola di Veglia (Krk)" in *Studia Romanica* vol. 7 (1959) pp. 35-38

Istroromanica
Categoria:Linguae Croatiae
Categoria:Histria
Lingua Aromanica

**Lingua Aromanica** vel **macedoromanica** (Aromanice: *limba armãneascã*) est lingua ex Indoeuropaeis et lingua separata, sub familia Latina subsummata, cum lingua Lusitanica, lingua Italiana, lingua Francica, et ceteris.

## Loci 
Lingua Aromanica 200&thinsp;000 fere loquentium in Europa Orientali utuntur.
*   In Graecia septentrionali circa 100&thinsp;000 locutorum
*   in Albania meridionali circa 45&thinsp;000 locutorum
*   in Romania circa 27&thinsp;000 locutorum
*   in Macedonia Septentrionalis circa 8&thinsp;000 locutorum
*   in Bulgaria circa 4&thinsp;700 locutores

## Nexus externi
Categoria:Lingua Aromanica
Ferdinandus I

**Ferdinandus I** potest esse:
# Ferdinandus I (rex Castellae) - r. (1035-1065)
# Ferdinandus I (imperator Austriae) - r. (1793-1875)
# Ferdinandus I - (imperator Sacri Romani Imperii) r. (1503-1564)
Lingua Osca

**Lingua Osca** seu **Sabina** est lingua ad gregem Indoeuropaeum pertinens, familia Italica subsummata, una cum lingua Latina, Umbrica, etc.

Lingua Osca olim in Latio meridiano et Campania septentrionali adhibita est, ab antiquo aevo exstincta.

## Exemplum in Lingua Osca 
:

## Collatio verbalis 
## Notae 
## Nexus externi 
*Inscriptiones Osce exaratae

Osca
Osca
Tingis

[thumb|200px|[Xystus regi Machometo VI dicatus]]

**Tingis** (Berberice: **Tingi** sive **Tinji** sive **Ṭanja**; Arabice: طنجة, *Ṭanjah*; Francogallice: *Tanger*) est urbs circiter 700&thinsp;000 incolarum (anno 2008) in Maroco septentrionali, olim Mauretania Tingitana Hispaniarum, ad Fretum Gaditanum.

## Historia 
Tingis a Phoenicibus condita esse Saeculo V a.C.n.

## Incolae noti 
* Ibn Battuta

## Nexus externus 
## Notae 
Categoria:Coloniae Punicae
!
Mons Argaeus (Luna)

[thumb|[Eugenius A. Cernan anno 1972 vehiculum exploratorium lunare sub montibus Argaeo dirigit]]
**Mons Argaeus** est catena montium Lunarium quae coordinatis 19.0° Bor., 29.0° Or., iacet ad orientalem maris Serenitatis ripam. Nomen anno 1935 attributum est ex appellatione montis Argaei (orthographia hodierna *Erciyes*) qui in Cappadocia surgit. Astronavis Apollo 17 haud longe ab orientalibus montis Argaei promuntoriis die 11 Decembris 1972 descendit in regionem Taurus-Littrow, adiacentibus monte Vitruvio ad meridianam, cratere Littrow ad borealem partem.

## Bibliographia 
* 

## Nexus externi 
* 
* 

Argaeus
Ithaca (discretiva)

**Ithaca** est:
# una ex insulis Ioniis Graeciae: vide Ithaca (insula)
# antiqua praefectura imperii Francici in insulis Ioniis: vide Ithaca (antiqua praefectura Franciae)
# urbs civitatis Novi Eboraci: vide Ithaca (Novum Eboracum)