Ludi Megalenses

right|thumb|Statua Cybelae ex Nicaea in Bithynia. Dea cognoscitur corona turrita in capite et leonibus ad pedes..
**Ludi Megalenses** vel **Megale(n)sia** (-ium) vel etiam **ludi Megalesiaci** erant feriae Romanae quae quotannis  per sex dies a die quarto  mensis Aprilis   usque ad decimum in honorem Magnae Matris Cybelae celebrabantur. Qui duo dies anniversarii erant : die quarto anno 204 a.C.n. deae statua mari Romam advecta est atque magna pompa in templum Victoriae in Palatio collocata. Quo anno  lectisternium factum est et populus multa dona Magnae Matri contulit. Die vero decimo Aprilis  anno 191 a.C.n.  templum deae proprium  in Palatio dedicatum est. A quo anno vel iam ab anno 194/193 a.C.n. ludi scaenici celebrati sunt.

Nomen feriarum a verbo Graeco *Μεγάλη, Megalê* 'Magna' ductum est, quae deae Cybelae cognomini erat.   Ludi  in primis scaenici  fuerunt, quibus dramatici auctores fabulis suis ad praemia certabant, ut inter alios Plautum et Terentium fecisse scimus. Ludicra lyrica etiam fabulam Attidis in scaena referebant. Nam quotannis theatra lignea in ipso Palatino monte ante aedem Magnae Matris exstruebantur et post ludos peractos dissiciebantur. Ab aedilibus curulibus curabantur, donec anno 22 a.C.n. ab Augusto praetores omnibus ludis publicis praeficerentur.  Lectisternium fiebat quo moretum deae apponebatur, quia cibus priscus putabatur.
Praeterea proceres nobilium gentium ad convivia tam dispendiosa vicissim inter se invitabant, ut senatusconsultum de sumptu eorum minuendo factum sit.   Die decimo Aprilis etiam ludi circenses fiebant in Circo Maximo (cursus equorum et curruum, desultationes, exercitationes gymnicae etc.) 

Denique Megalesia feriae ritu Graeco-Romano celebrabantur, verae Phrygiae feriae, quibus Attis deus cum Cybele artissime coniunctus erat, non ante imperatorem Claudium Romae  mense Martio publice celebratae sunt.

*Megalensia* fuit titulus comoediae togatae poetae Romani Lucii Afranii nec non alterius Titi Quinctii Attae.

## Fontes
*Appianus, *Liber Annibalis* LVI,234
* Aulus Gellius libro secundo *Noctium Atticarum* capitulo quarto vicesimo.
*=Fasti Praenestini, sub mense Aprili 
*Cicero *De haruspicum responsis* 22-29.
* Cassius Dio, *Historia Romana*, libro XLIII cap. 48
*Dionysius Halicarnassensis, libro secundo *Antiquitatum Romanarum* 18-19.
*Iuvenalis Satirae XI,192-200.
*Ovidius, libro quarto Fastorum, versibus 179–372 necnon 377-378. 
*Titus Livius *Ab Urbe condita* XXIX,14 et XXXIV,54 et XXXVI,36,3.
*Varro, *De Lingua Latina* VI,15

## Notae 
[thumb|350px|[Fasti Antiates maiores|Fasti Antiates Maiores: Megalesia mense Aprili notantur die undecima (MDMI = Magna Deum Mater Idaea)]]

## Plura legere si cupis 
*Lara Dubosson-Sbriglione, "Commémorer l'arrivée d'une nouvelle divinité: la fête à Rome à travers les jeux Mégalésiens", *Didactica historica*, 2018 (4): 13-18
*R. J. Littlewood, "Poetic Artistry and Dynastic Politics: Ovid at the Ludi Megalenses (Fasti 4. 179-372)", *The Classical Quarterly*, 1981: 381-395
*Michele Renee Salzman, "Cicero, the Megalenses and the Defense of Caelius", *The American Journal of Philology*, 1982: 299-304
*Nancy Sultan, "Pseudolus at the Ludi Megalenses: Re-Creating Roman Comedy in Context", *The Classical Journal*, Vol. 111, No. 1, Special Issue on Plautus in Performance (October-November 2015): 99-111

Categoria:Ludi publici Romani
Categoria:Feriae Romanae
Categoria:Incepta 191 a.C.n.