Marcus Aurelius

**Marcus Aurelius Antoninus Augustus** (26 Aprilis 121—17 Martii 180) fuit philosophus Stoicus et imperator Romanus ab anno 161 usque ad mortem. 

## Vita 
Marcus Aurelius vicesimo sexto die Aprilis anno 121 natus est. Pater Annius Verus praetor Romanus erat, et mater Domitia Lucilla cui soror erat  nomine Annia Cornifica. Pater Marci, cum is valde iuvenis erat, mortuus est, sed Marcus in *Meditationibus* breviter locutus est; pudorem et virtutem laudat, et exemplum eius in vita sua sequitur. Marcus in villam Collem Caelium dum crevit, Marcus a magistris multis doctus est postulantibus avoris, Annio Vero et Lucio Catilio Severo. Fabula accepta de Marco cum iuvenes erat. Tam occupatus cum philosophia erat, ut in tabulato mater inveniret, quae festinato surgere iussit, et ad lectum ire. Num igitur hoc verum sit, pro certo non scitur.
[thumb|upright=0.8|[Statua Marci Aurelii, Musea Capitolina Romae.]]

In multis epistulis post finem disciplinarum Frontonis scriptis, Fronto Marci eloquentiam supra omnes alias virtutes laudat: "Nam quam omnes virtutes [tuas] diligam et amplectar, fateor tamen praecipuum me et proprium gaudium ex eloquentia [tua] capere." Fronto quidem credidit hanc eloquentiam Marci partim natura, partim a se tributam esse. Nam in quadam epistula Marco "Crede," inquit, "autem hoc mihi, omnium, quos ego cognoverim, uberiore quam tu sis ingenio adfectum comperisse me neminem," sed in eadem epistula etiam dicit se in orationibus Marci vestigia disciplinarum suarum invenire posse.

Postea tamen anno vicesimo quarto vitae, Marcus constituit se arti rhetoricae non iam studere velle; nam quaestionis utrasque partes non iam disputare voluit, quod artis studio rhetoricae iussum est..

## Matrimonium 
thumb|upright=0.7|Faustina minor.
Anno 145, Aurelius in matrimonium Faustinam minorem duxit, quae tredecim liberos ei peperit, quorum Commodus et Lucilla, uxor Lucii Veri futura, clarissimi erant.

## Mors 
Marcus Aurelius die 17 Martii 180 aut Vindobonae aut Sirmii mortuus est, in expeditione contra Marcomannos. Eius corpus Romae in campo Martio combustum est. Ustrinum imperatoris nonnullorumque eius propinquorum, temporibus antiquis monumentum redditum, nostra aetate tectum est aedibus Palazzzo Montecitorio dictis, quae ab anno 1871 sedes sunt camerae deputatorum. Cineres in Mausoleo Hadriani positi sunt. Anno 177, successionem filii sui Commodi parare potuerat, sed Commodus imperator malus fuisse habetur; quo regnante, occasus imperii coepisse dicitur. Propter haec, Aurelius ultimus ex quinque imperatoribus qui dicuntur boni habetur.

## Opera 
[thumb|upright=0.8|Marcus Aurelius. [Museum Luparense Lutetiae.]]
Marcus Aurelius, qui a puero tanto veri amore flagravit, ut ab imperatore Hadriano Verissimus appellaretur, nomen philosophi Stoici habet. Septendecim enim annos natus quaestor et duobus annis post consul factus, quamquam propter officia sua litteris, arti dicendi, philosophiae tantam operam dare non potuit, tamen philosophia nihil maius esse iudicavit neque inter sectas eius ullam Stoicis graviorem. Princeps autem, cum populum Romanum gubernaret et procul a Roma saepe bella gereret, ex libris magnorum philosophorum excerpta quaedam collegit, quorum libri duodecim, qui *Ad se ipsum* vel *Meditationes* inscribuntur, lingua Graeca conscripti extant (qui quidem Graece *Σκέψεις* inscripti sunt). *Meditationum* libro primo de propinquis atque magistris narravit, quorum exempla sequeretur; in ceteris autem, quid sentiret et iudicaret ipse, nisi eis, quae collegit, excerptis non exposuit.

## Iudicia de eo facta 
Posteri autem de imperatore illo (quo quis sapientiam umquam magis amavit?) nullo modo consentiunt. Sunt enim, qui eum principem summis virtutibus praeditum fuisse existiment, ut etiam nobilissimus hominum appellatus sit; alii autem virium parum in eo fuisse admonent, omnes denique reprehendunt, quod Commodum filium suum imperii haeredem fecerit, cuius tamen maxima vitia non ignoraret.

## Opera 
* *Meditationes* (Graece; versio Latina anno 1702 ab I.M. Schulz scripta)
* *Frontonis, Marci Aurelii, aliorum epistulae* (Latine)
* Guido Cortassa. 1984. *Marco Aurelio, Scritti : Lettere a Frontone, Pensieri, Documenti*, Augustae Taurinorum. Recensio critica

## Fontes de vita et principatu Marci Aurelii 
* Aurelius Victor, *De Caesaribus* 16
* Cassius Dio, *Historia Romana* libri 71-72 (pars huius operis deperdita quidem sed a monacho Byzantino Xiphilino abbreviata)
* *Epitome de Caesaribus* 16
* Eusebius, *Historia ecclesiastica* libri 4-5
* Eutropius, *Breviarium* 8.9-14
* Herodianus, *Ab excessu Divi Marci* 1.1-3
* *Historia Augusta*, "Vita Marci Antonini philosophi" Iulio Capitolino tributa

## Notae 
## Bibliographia 
* Birley, A. R. 1987. *Marcus Aurelius: a biography.* Ed. secunda. Londinii: Batsford. ISBN 0-7134-5428-8. .
* Farquharson, A. S. L., ed. 1944. *The Meditations of the Emperor Marcus Antoninus.* 2 voll. Oxoniae. .
* Fündling, Jörg. 2008. *Marc Aurel.* Darmstadt: Wissenschaftliche Buchgesellschaft. .
* Gilliam, J. F. 1961. "The Plague under Marcus Aurelius." *American Journal of Philology* 82: 225–51.
* Grimal, Pierre. 1979. *Marc Aurèle.* Lutetiae. .
* Klein, Richard, ed. 1979. *Marc Aurel.* Darmstadt. ISBN 3-534-07802-0. .
* Motschmann, Cornelius. 2002. *Die Religionspolitik Marc Aurels.* Hermes-Einzelschriften, 88. Stutgardiae: Franz Steiner. ISBN 3-515-08166-6. .
* Rosen, Klaus. 2004. *Marc Aurel.* Ed. tertia. Reinbek: Rowohlt. ISBN 3-499-50539-8. .

* Pestis Antonina
* 7447 Marcusaurelius

+

Categoria:Gens Aurelia
Categoria:Imperatores Romani
Categoria:Philosophi Italiae Romanae
Categoria:Philosophi Stoici