Vinalia

[thumb|upright=1.6|[Fasti Antiates maiores|Fasti Antiates Maiores: Vinalia mense Aprili et iterum mense Sextili notantur (VINAL). Mense Aprili adduntur litteris minusculis VENER ERUC (hoc est Veneri Erycinae), mense Sextili VENERE.]]
**Vinalia** fuere feriae Romanae antiquae quae bis in anno in honorem praecipue Iovis sed etiam postea Veneris celebrabantur: distinguebantur enim Vinalia priora quae die 23 Aprilis (a.d. VIIII Kal. Mai.) celebrabantur atque ad vinum novum degustandum Iovique libandum spectabant a Vinalibus posterioribus quae Vinalia rustica dici solent et die 19 Augusti/Sextilis (a.d. XIV Kal. Sept.) celebrabantur, tempestatum ab uvis iam paene maturis arcendarum causa, quod Iovis munus erat qui atmosphaericis eventis praeerat.

## Iuppiter et vinum 
Georgius Dumézil Iovem omnia quae ad vinum pertinerent sibi vindicasse demonstrabat atque hanc rem cum mythis Vedicis comparabat in quibus potio stimulans "Soma" dicta Varunae propria habebatur. Certe Ovidius poeta Vinalium mythum aetiologicum in *Fastis* sic narrabat: Tuscorum rex Mezentius cum a Rutulis auxilio adversus Troianos vocaretur pretium societatis proximum mustum pepigit. Econtra pius Aeneas eadem Iovi vovit si victor fuisset. Nec mirum si qui rex deorum erat regnum in Latio Aeneae potius quam Mezentio aut Rutulis contulit. Ex illo tempore apud memores Romanos *redduntur merito debita vina Iovi*. Scimus praeterea vindemiae tempore flaminem Dialem primum omnium uvam legere debere: e quo ritu patet vindemiam in Iovis dicione fuisse.
[thumb|Vindemia in [Opus tessellatum|opere tesselato.]]

## Quid de Venere? 
Varro negabat Veneri quicquam commune  esse cum Vinalibus, cui opinioni de rusticis quidem Vinalibus ipse contradicere videbatur in eodem opere post quattuor paragraphos necnon ineunte *de Re rustica*: sed tantum propter hortorum curam tum deam nominabat, nec de vino quicquam dicebat. At die 23 Aprilis  templi a consulari Lucio Porcio Licino anno 181 a.C.n. Veneri Erycinae extra portam Collinam dedicati dies natalis celebrabatur, cuius cultus e Sicilia Romam invectus erat (primo bello Punico diu circa montem Erycem et templum Veneris aequo Marte pugnatum erat). Illo die meretrices quae in illo templo merebant deam suam colebant. Iam Ovidius duas ferias nescio quomodo coniungebat ita canens:
:*cur igitur Veneris festum Vinalia dicant*
:*quaeritis, et quare sit Iovis ista dies?* (*Fasti*, IV.877-878).

Artius eas coniunxit Plutarchus dum rationem cur magna vini copia ante Veneris templum Veneralibus effundatur reddit et appendiculam Mezentianae fabulae addit: nam ut populum suum ab ebrietate et vinolentia prohiberet pius Aeneas vinum ante templum matris suae effudisse dicebatur. Casu quodam (aut potius de consilio?) die 19 Augusti quoque alterius Veneris templi dies natalis celebrabatur, Veneri Obsequenti anno 295 a.C.n. prope Circum Maximum ab aedile curuli Quinto Fabio Gurgite dedicati.

Nec mirum si ebrietas cum Venere facit quoniam Sine Cerere et Baccho friget Venus.

## Notae 
## Fontes 
thumb|Fragmentum Fastorum Praenestinorum in quo Verrius Flaccus Mezentii fabulam narrat.
*Cato, primo libro *Originum* apud Macrobium, *Saturnalia* III.5.10
*Fasti Praenestini a Verrio Flacco elaborati https://db.edcs.eu/epigr/epi_url.php?s_sprache=en&p_publication=InscrIt-13-02,+00017
*Ovidius, libro quarto *Fastorum* 863-900
*Plutarchus, *Quaestiones Romanae* 45
*Varro, *Lingua Latina* VI.16.
* Vergilius, *Aeneis* VII.645-654

## Plura legere si cupis 
*Franz Bömer, "Iuppiter und die Römischen Weinfeste", *Rheinisches Museum für Philologie*, 1941: 30-58 
*Dominique Briquel,	"Le personnage de Mézence dans les Fastes : érudition et poésie, ou Ovide entre Verrius Flaccus et Virgile", *Revue des Études Anciennes*, 1998: 401-416
*Olivier de Cazanove, "Jupiter, Liber et le vin latin", ''Revue de l'histoire des religions*, 1988: 245-265
* Georges Dumézil, "Vin et souveraineté: Vinalia" in	*Fêtes romaines d'été et d'automne ; suivi de Dix questions romaines*, Gallimard, 1975: 87-97. Recensio critica Altera recensio critica Nonnullae paginae apud Guglum librorum
**"Virgile, Mézence et les « Vinalia »" in *L'Italie préromaine et la Rome républicaine. I. Mélanges offerts à Jacques Heurgon'', Publications de l'École Française de Rome, 1976: 253-263
*Francesco Marcattili, "I santuari di Venere e i “Vinalia”", in *Atti della Accademia Nazionale dei Lincei. Rendiconti, Serie IX*, 2017: 425-444

Categoria:Feriae Romanae
Categoria:Ritus Augusti
Categoria:Ritus Aprilis
Categoria:Vinum