Senatus consultum de Bacchanalibus

[thumb|Senatus consultum de Bacchanalibus: tabula aenea anno [1640 reperta, nunc in *Kunsthistorisches Museum*, Vindobonae]]
**Senatus consultum de Bacchanalibus** edictum est a Senatu Romano die 7 Octobris 186 a.C.n. ad Bacchanalia reprimenda. 

Fons principalis de Bacchanalium coniuratione et de senatus consulto anni 186 a.C.n. (sive 568 a.u.c.) est Livius 29,8—19. Textus senatus consulti in lucem editus est in tabula aenea anno 1640 in vico *Tiriolo* (in Catacio provincia) effossa, quae nunc
Vindobonae (*Kunsthistorisches Museum*) asservatur.

Inscriptio sub siglo **CIL I 581** saepe recognoscitur.

## Textus 
# [Q] MARCIUS L F S POSTUMIUS L F COS SENATUM CONSOLUERUNT N OCTOB APUD AEDEM
# DUELONAI SC ARF M CLAUDI M F L VALERI P F Q MINUCI C F DE BACANALIBUS QUEI FOIDERATEI
# ESENT ITA EXDEICENDUM CENSUERE NEIQUIS EORUM BACANAL HABUISE VELET SEI QUES
# ESENT QUEI SIBEI DEICERENT NECESUS ESE BACANAL HABERE EEIS UTEI AD PR URBANUM
# ROMAM VENIRENT DEQUE EEIS REBUS UBEI EORUM VER[B]A AUDITA ESENT UTEI SENATUS
# NOSTER DECERNERET DUM NE MINUS SENATOR[I]BUS C ADESENT [QUOM E]A RES COSOLORETUR
# BACAS VIR NEQUIS ADIESE VELET CEIVIS ROMANUS NEVE NOMINUS LATINI NEVE SOCIUM
# QUISQUAM NISEI PR URBANUM ADIESENT ISQUE [D]E SENATUOS SENTENTIAD DUM NE
# MINUS SENATORIBUS C ADESENT QUOM EA RES COSOLERETUR IOUSISET CE[N]SUERE
# SACERDOS NE QUIS VIR ESET MAGISTER NEQUE VIR NEQUE MULIER QUISQUAM ESET
# NEVE PECUNIAM QUISQUAM EORUM COMOINE[MH]ABUISE VE[L]ET NEVE MAGISTRATUM
# NEVE PRO MAGISTRATU[D] NEQUE VIRUM [NEQUE MUL]IEREM QUISQUAM FECISE VELET
# NEVE POST HAC INTER SED CONIOURA [SE NEV]E COMVOVISE NEVE CONSPONDISE
# NEVE CONPROMESISE VELET NEVE QUISQUAM FIDEM INTER SED DEDISE VELET
# SACRA IN OQOLTOD NE QUISQUAM FECISE VELET NEVE IN POPLICOD NEVE IN
# PREIVATOD NEVE EXTRAD URBEM SACRA QUISQUAM FECISE VELET NISEI
# PR URBANUM ADIESET ISQUE DE SENATUOS SENTENTIAD DUM NE MINUS
# SENATORIBUS C ADESENT QUOM EA RES COSOLERETUR IOUSISET CENSUERE
# HOMINES PLOUS V OINVORSEI VIREI ATQUE MULIERES SACRA NE QUISQUAM
# FECISE VELET NEVE INTER IBEI VIREI PLOUS DUOBUS MULIERIBUS PLOUS TRIBUS
# ARFUISE VELENT NISEI DE PR URBANI SENATUOSQUE SENTENTIAD UTEI SUPRAD
# SCRIPTUM EST HAICE UTEI IN CONVENTIONID EXDEICATIS NE MINUS TRINUM
# NOUNDINUM SENATUOSQUE SENTENTIAM UTEI SCIENTES ESETIS EORUM
# SENTENTIA ITA FUIT SEI QUES ESENT QUEI ARVORSUM EAD FECISENT QUAM SUPRAD
# SCRIPTUM EST EEIS REM CAPUTALEM FACIENDAM CENSUERE ATQUE UTEI
# HOCE IN TABOLAM AHENAM INCEIDERETIS ITA SENATUS AIQUOM CENSUIT
# UTEIQUE EAM FIGIER IOUBEATIS UBI FACILUMED GNOSCIER POTISIT ATQUE
# UTEI EA BACANALIA SEI QUA SUNT EXSTRAD QUAM SEI QUID IBEI SACRI EST
# ITA UTEI SUPRAD SCRIPTUM EST IN DIEBUS X QUIBUS VOBEIS TABELAI DATAI
# ERUNT FACIATIS UTEI DISMOTA SIENT IN AGRO TEURANO

## Senatus consultum in primi saeculi a.C.n. modum scribendi versum 
# *[Q.] Marcius L. f(ilius), S(purius) Postumius L. f(ilius) co(n)s(ules) senatum consoluerunt N(onis) Octob(ribus), apud aedem
# *Bellonai. Sc(ribendo) adf(uerunt) M. Claudi(us) M. f(ilius), L. Valeri(us) P. f(ilius), Q. Minuci(us) C. f. f(ilius). De Bacchanalibus qui foederati
# *essent, ita edicendum censuere: «Nequis eorum [B]acchanal habuisse vellet. siqui
# *essent, qui sibi dicerent necesse esse Bacchanal habere, ei uti ad pr(aetorem) urbanum
# *Romam venirent, deque eis rebus, ubei eorum v[e]r[b]a audita essent, uti senatus
# *noster decerneret, dum ne minus senator[i]bus C adessent, [cum e]a res consuleretur.
# *Bacchas vir nequis adiisse vellet civis Romanus neve nominis Latini neve sociorum
# *quisquam, nisi pr(aetorem) urbanum adiissent, isque [d]e senatus sententia, dum ne
# *minus senatoribus C adessent, cum ea res consuleretur, iussisset. Ce[n]suere.
# *Sacerdos  nequis uir esset. Magister neque uir neque mulier quaequam esset.
# *neve pecuniam quisquam eorum commune[m h]abuisse vellet. Neve magistratum,
# *neve pro  magistratu, neque virum [neque mul]ierem qui[s]quam fecisse vellet,
# *neve post hac inter se coniuras[se nev]e convovisse neve conspondisse
# *neve compromesisse vellet, neve quisquam fidem inter sed dedisse vellet.
# *Sacra in  occulto ne quisquam fecisse vellet. Neve in publico neve in
# *privato neve extra urbem sacra quisquam fecisse vellet, nisi
# *pr(aetorem) urbanum adiisset, isque de senatus sententia, dum ne minus
# *senatoribus C adessent, cum ea res consuleretur, iussisset. Censuere.
# *Homines plus V universi viri atque mulieres sacra ne quisquam
# *fecisse vellet, neve interibi viri plus duobus, mulieribus plus tribus
# *adfuisse  vellent, nisi de pr(aetoris) urbani senatusque sententia, uti supra
# *scriptum  est.» Haec uti in contioni edicatis ne minus trinum
# *nundinum, senatusque sententiam uti scientes essetis, eorum
# *sententia ita fuit: «Siqui essent, qui adversum ea fecissent, quam supra
# *scriptum est, eis rem capitalem faciendam censuere». Atque uti
# *hoc in tabulam ahenam incideretis, ita senatus aequum censuit,
# *utique eam figi iubeatis, ubi facillime nosci possit; atque
# *uti ea Bacchanalia, siqua sunt, extra quam siquid ibi sacri est,
# *(ita ut supra scriptum est) in diebus X, quibus vobis tabelae datae
# *erunt, faciatis uti dimota sint. In agro Teurano.*

## Fontes 
* CIL I (2) 581
* Livius, *Ab Urbe condita* 29.8-19
* Plautus, *Casina* 979-980

## Editiones et versiones 
* S. Riccobono et al., edd., *Fontes Iuris Romani Antejustiniani* (3 voll. Florentiae, 1940-1943) vol. 1 p. 240 
* Allan Chester Johnson et al., edd., *Ancient Roman Statutes* (Austin: University of Texas Press, 1961) no. 28 

## Notae 
## Nexus externi 
* Textus apud *Bibliotheca Augustana*
* Textus apud *The Latin Library*
* Senatus consulta cum subsidiis apud *The Roman Law Library''
* "A updated bibliography about the so called “Senatus consultum de Bacchanalibus”"

## Bibliographia 
* W. T. MacCary, "Patterns of myth, ritual and comedy in Plautus' *Casina*" in *Texas Studies in Literature and Language* vol. 15 (1974) pp.. 881-889

Categoria:Decreta 186 a.C.n.
Categoria:Religio Romana
Categoria:Mysteria Romana