Aprutium

**Aprutium** est regio administrativa Italica, circiter 1&thinsp;333&thinsp;939 incolarum, media Italia sita, cuius caput est Aquila.

Aprutium est regio quae Italiane *Abruzzo* appellatur, aliquando tamen etiam veteri nomine *Abruzzi*. Cum enim olim Aprutium et Molisium unam regionem constituerent, ambo uniter appellabantur *Abruzzi*, id est forma pluralis nominis substantivi *Abruzzo*. Hodie, regionibus divisis ac Molisio regione propriae legislationis creato ad singularem formam nomen reversum est.

## Etymologia 
Nomen ipsum denotavit apte agros Sabinos, Vestinos, Marrucinos, apud ipsos Praetuttios (vulgo 'ad Praetutium', in scripta fuit Aprutium), qui fuerunt gens Picenorum fundatrix Interamniae Praetutianorum, hodie Italiane *Teramo*.

## Geographia 
Stat mare Hadriaticum ad finem orientales. Limites regionales terrestres agnoscentur inter Picenum ad septentriones, Latium ad occasum solis et Molisium ad meridiem.

Geographia Aprutii est varia: de proceritate montium occidentalium -usque ad paene 3000 metrorum- satis brevi spatio terra conscendit ad colles, agros fluminibus percursos atque postremo ad longa litora harenosa maris Hadriatici. Saepe ad simplicitatem Aprutium dividitur in partes tres: partem montanam, fere circa urbem Aquilam extensam usque ad provincias Teatis et Interamniae Praetutianorum; partem mediam ex collibus vallibusque compositam; partem maritimam, velut sectionem orientalem trium provinciarum, quae mare attingunt.

### Geographia politica 
#### Provinciae Aprutienses 
* Provincia Aquilana
* Provincia Aternensis
* Provincia Interamnana Praetutiorum
* Provincia Teatina

#### Loci principes provinciarum 
* Aquila
* Aternum vel Piscaria
* Interamnia Praetutianorum
* Teate

#### Fines 
##### Regiones 
* Marchia Anconitana
* Latium
* Molisium

##### Fines naturales 
* Mare Hadriaticum

### Geographia physica 
#### Montes 
Apennini in Aprutio habent cacumina maxima Montes Fiscellum 2912 m, Majellae 2795 m, et montes minores: Tetrictam (Italiane *Monti della Laga*), Ceraunii montes (Italiane *Monti della Duchessa*), Imeus Mons (Italiane: *Forca Caruso*) apud pagum Betifulum ad Lacum Scamnensem.
* Asculani Montes (Italiane *Montagna dei Fiori*),
* Frentanorum Montes (Italiane *Monti dei Frentani*),
* Morronis Montes (Italiane *Montagne del Morrone*),
* Velinus Mons (Italiane *Monte Velino*),
* Magella Mons seu Majella Mons,

#### Valles 
* Sagri Vallis (seu Sari Vallis) (Italiane *Val di Sangro*)
* Batinensis Vallis (Italiane *Valle del Tordino*)
* Truentina Vallis (Italinae *Valle del Tronto*)
* Vomanensis Vallis (Italiane *Valle del Vomano*)

#### Planities 
* Fucini Planities

[thumb|[Mons Fiscellus]]
#### Flumina 
* Aternus flumen
* Batinus flumen
* Helvinus (etiam Serinus, deinde Salinellus)
* Liris flumen
* Sagrus flumen (seu Sarus)
* Tirinus flumen
* Trinium flumen
* Truentus flumen
* Tolenus seu Turonius (Italiane: *Turano*)
* Vomanus flumen
* Gyptius flumen (Italiane: *Gizio*)

Fons et cursus primus Himeliae Tolenique fluminum.

#### Lacūs 
* Barreiae lacus (Italine *Lago di Barrea*),
* Campi Tosti lacus (Italiane *Lago di Campotosto*),
* Fucinus lacus (alia nomina: Marsorum lacus) fuit lacus, hodie plana est.
* Pinnae lacus (Italiane *Lago di Penne*)
* Scamnensis lacus (Italiane *Lago di Scanno*)

#### Litora ac maria 
* Mare Hadriaticum

## Notae 
## Bibliographia 
* "Aprutium" in 

* Aprutia et Molisium
* Regiones Italiae

## Nexus externi 
* Situs publicus

## Imagines regionis 

Image:Rocca Calascio 2009 28 (RaBoe).jpg|Calasii: Arx Calasii