Ferdinandus Cortesius

[thumb|Ferdinandi Cortesii effigies (Museo Naval, [Matritum|Matriti).]]
[thumb|[Subscriptio Fernandi Cortesii.]]
[thumb|Ferdinandus Cortesius anno [1529 a Christophoro Weidlitz pictus.]]
**Ferdinandus Cortesius** (natus *Hernán Cortés de Monroy y Pizarro*), primus Marquis Vallis Oaxacae (Metellini in Hispania natus anno 1485; Hispali mortuus, 2 Decembris 1547), fuit victor (Hispanice *conquistador*) Hispanicus et dux expeditionis quae casum Imperii Azteci saeculo sexto decimo ineunte effecit, magnas Mexici continentalis partes in dicionem Regis Castellae redigens. Ipse fuit unus colonorum Hispanicorum qui primum Hispanicae Americarum colonizationis statum coeperunt.

Cortesius, Metellini Hispaniae in familia minoris nobilitatis ortus, vitam in Novo Mundo degere statuit. Hispaniolam et deinde Cubam processit, ubi *encomienda* accepit et magistratus (*alcalde*) secundae urbis Hispanicae in insula conditae tempore brevi erat. Anno 1519, dux tertiae expeditionis ad continentem electus est, quam expeditionem ipse pecunia partim sustinebat. Didacus Velázquez de Cuéllar, gubernator Cubanus et Cortesii inimicus, expeditionem ipso abitus tempore revocavit, sed Cortesius mandatum neglexit. Ipse, in continentem egressus, fraude ac dolo se cum nonnullis indigenis Azteci contra alios felice sociavit. Domina Marina, muliere indigena *La Malinche* saepe appellata, ut interprete usus est, quae deinde ei Martinum filium peperit, unum e primis mixticiis in America putatum. 

Cum gubernator Cubanus emissarios ad deprehendendum Cortesium emitteret, cum eis pugnavit eosque vicit, atque copias additas ut supplementa habuit. Epistulas recte ad regem conscripsit, quibus non poenas suae seditionis, sed gratias pro suis rebus prosperis petivit. Imperio Azteco deiecto, Cortesius Marchesa Vallis Oaxacae (*Marqués del Valle de Oaxaca*) appellabatur, dum Antonius de Mendoza, vir superioris gradus, Vicerex Novae Hispaniae appellabatur. Anno 1541, Cortesius in Hispaniam regressus est, ubi amare sed placide abhinc post sex annos mortuus est.

[thumb|[Malinche et Ferdinandus Cortesius. Manuscriptum e Tlaxcala saeculo sexto decimo (Lienzo de Tlaxcala).]]

## Fontes de vita Ferdinandi Cortesii 
* Ferdinandus Cortesius, *Cartas de relación* 
* ''* Textus
* Petrus Martyr ab Angleria, *De orbe novo decades* 
* Bernardus Díaz del Castillo, *La historia verdadera de la conquista de la Nueva España* 
* ** Textus
* Franciscus López de Gómara, *Historia general de las Indias* 
* Bartholomaeus Casaus, *Brevísima relación de la destrucción de las Indias* 
* Bartholomaeus Casaus, *Historia de las Indias* 
* Didacus Durán, *Historia de las Indias de Nueva España e islas de Tierra Firme* 
* Bernardinus de Sahagún, *Historia general de las cosas de la Nueva España* 
* Didacus Muñoz Camargo, *Historia de Tlaxcala* 
* Ferdinandus de Alvarado Tezozómoc, *Crónica mexicáyotl* 
* Ferdinandus de Alva Cortés Ixtlilxochitl, *Historia chichimeca* 

## Bibliographia 
; Versiones fontium
* *Praeclara Ferdinandi Cortesii de Nova maris oceani Hyspania narratio, sacratissimo ac invictissimo Carolo Romanorum imperatori semper augusto, Hyspaniarum &c regi, anno domini M.D.XX. transmissa*. Norimbergae: Fridericus Peypus, 1524 Textus apud archive.org
* Cortesius, Ferdinandus. 1986. *Letters from Mexico.* Liber ab Anthony Pagden conversus. Portu Novo: Yale University Press. ISBN 0-300-09094-3.
* Cortesius, Ferdinandus. *Last Will and Testament of Hernán Cortés,* apud members.tripod.com.
* Cortesius, Ferdinandus. Epistula ex Ferdinando Cortesio ad Carolum V, apud www.fordham.edu.
* Díaz del Castillo, Bernal. *The Conquest of New Spain.* = *The Discovery and Conquest of Mexico: 1517–1521.* ISBN 0-306-81319-X.
* López de Gómara, Francisco. 1966. *Hispania Victrix; First and Second Parts of the General History of the Indies, with the whole discovery and notable things that have happened since they were acquired until the year 1551, with the conquest of Mexico and New Spain.* University of California Press.
* Prescott, William H. *History of the Conquest of Mexico, with a Preliminary View of Ancient Mexican Civilization, and the Life of the Conqueror, Hernando Cortes,* apud etext.virginia.edu.

; Historica et biographica
* Crow, John A. 1992. *The Epic of Latin America.* Ed. 4a. Novi Eboraci: University of California Press.
* Díaz del Castillo, Bernal. 1988. *Geschichte der Eroberung von Mexiko.* Editores Georg A. Narciss et Tzvetan Todorov. Francofurti: Insel. ISBN 3-458-32767-3.
* Disselhoff, H. D. 1957. *Cortés in Mexiko.* Monaci: Oldenbourg.
* Fisher, M., et K. Richardson. *Hernando Cortés.*
* Hartau, Claudine. 1994. *Hernán Cortés.* Reinbek bei Hamburg: Rowohlt.
* Hinz, Felix. 2005. *"Hispanisierung" in Neu-Spanien 1519–1568.* Hamburgi: Kovac.
* Jacobs, W. J. 1974. *Hernando Cortés.* Novi Eboraci: Franklin Watts, Inc.
* León-Portilla, Miguel, ed. 1959, 1992. *The Broken Spears: The Aztec Account of the Conquest of Mexico.* Conversus Nahuatl-Hispanice ab Ángel María Garibay K. Conversus Hispanice-Anglice a Lysander Kemp. Inlustratus ab Alberto Beltran. Beacon Press. ISBN 0-8070-5501-8.
* Levy, Buddy. 2008. *Conquistador: Hernan Cortes, King Montezuma, and the Last Stand of the Aztecs.* ISBN 978-0-553-80538-3.
* Madariaga, Salvador de. 1997. *Hernán Cortés.* Zürich: Manesse. ISBN 3-7175-8236-4.
* Marks, Richard Lee. 1993. *Der Tod der gefiederten Schlange.* Monaci: Droemer Knaur. ISBN 3-426-26576-1.
* Martínez, José Luis. 1990. *Hernán Cortés.* Mexici D.F.: Universidad Nacional Autónoma de México. ISBN 968-16-3330-X.
* Matis, Herbert. 1967. *Hernán Cortés.* Göttingen: Musterschmidt.
* Maura, Juan Francisco. 2003. "Cobardía, falsedad y opportunismo español: algunas consideraciones sobre la "verdadera" historia de la conquista de la Nueva España." *Lemir (Revista de literatura medieval y del Renacimiento)* 7: 1–29.
* Meissner, Hans-Otto. 1987. *Meine Hand auf Mexico: Die Abenteuer d. Hernando Cortés.* Ed. 2a. Stuttgardiae: Klett. ISBN 3-12-920011-8.
* Miralles, Juan. 2001. *Hernán Cortés: Inventor de México.* Mexici: Tusquets. ISBN 970-699-023-2.
* Passuth, László. *The Rain God Cries over Mexico.*
* Stein, R. C. 1991. *The World's Greatest Explorers: Hernando Cortés.* Sicagi: Chicago Press Inc.
* Todorov, Tzvetan. 1985. *Die Eroberung Amerikas: Das Problem des Anderen.* Francofurti: Suhrkamp. ISBN 3-518-11213-9.
* Thomas, Hugh. 1993. *Conquest: Cortés, Montezuma, and the Fall of Old Mexico.* ISBN 0-671-51104-1.
* Thomas, Hugh. 2000. *Die Eroberung Mexikos: Cortés und Montezuma.* Francofurti: Fischer. ISBN 3-596-14969-X.
* White, Jon Manchip. 1971. *Cortés and the Downfall of the Aztec Empire.* ISBN 0-7867-0271-0.

; De fortuna
* Chao, Jesus J. 1992. *Myth and Reality: The Legacy of Spain in America.* *Culture/Society Opinion,* 12 Februarii. Institute of Hispanic Culture of Houston.
* Jones, Sam et David Agren. 2019. "After 500 years, Cortés still looms large on both sides of Atlantic" in *The Guardian* (31 Decembris 2019)
* Restall, Matthew. 2003. *Seven Myths of the Spanish Conquest.'' Oxoniae: Oxford University Press. ISBN 0-19-516077-0.

* Franciscus Pizarro
* Epulae Mexicanae quibus foedus Francorum Hispanorumque anno 1538 celebratum est

## Nexus externi 
* Biographia Ferdinandi Cortesii, apud www.nndb.com
* "The change of Hernán Cortés' self-image by means of the conquest," apud www.motecuhzoma.de
* *Conquistadors, with Michael Wood* (documentarium, 2001), apud www.pbs.org
* "Cortes, Hernando," a Belinda H. Nanney factum, apud historicaltestarchive.com
* Genealogia Fernandi Cortesii, apud www.pignatelli.org
* "Hernan Cortes, marques del Valle de Oaxaca," Encyclopædia Britannica, apud www.britannica.com
* *Fernand Cortez,* opera Gaspare Spontini, apud www.multimania.com
* Ferdinandus Cortesius interretialis, apud www.isidore-of-seville.com
* "Ibero-American Electronic Text Series," apud digital.library.wisc.edu
* "Hernan Cortes - The Conquistador of the Aztecs," apud hernan-cortes.com
* Nuntii ed Cortesio, apud www.latinamericanstudies.org
* *Origin of the Surname Cortés,* apud www.marfonline.com

Categoria:Nati 1485
Categoria:Mortui 1547
Categoria:Alumni Universitatis Salmanticensis
Categoria:Conquisitatores Hispani
Categoria:Historia Mexici
Categoria:Nobiles Hispaniae