Hedypathia

**Hedypathia** (Graece ) fuit carmen didacticum (ut quidam, parodicum) de re cibaria Graece versibus hexametricis medio saeculo quarto a.C.n. ab Archestrato seu Geloo seu Syracusano scriptum. Carmen hodie deperditum partim propter fragmenta ab Athenaeo servata restitui potest, partim ob fragmentum versionis Latinae a Q. Ennio confectae, titulo *Hedyphagetica*, ab Apuleio citatum.

## Titulus
Athenaeus in *Deipnosophistis* de titulo et initio operis talia praebuit: "Archestratum vel Syracusanum vel Geloum in libro a Chrysippo *Gastronomia* inscripto, a Lynceo Callimachoque *Hedypatheia*, a Clearcho *Deipnologia*, ab aliis *Opsopoeia*, carmine epico (incipit: *Expositio historiae faciens pro Graecia tota*) sic scripsisse."

## Florilegium
De pane et cerealibus disserit variatim in variis urbibus Graecis confectis:

## Index fragmentorum
Fragmenta siglis novis ab Olson et Sens enumerantur. Indicem hic habes cum nominibus ciborum et locorum laudatorum. Nomina specierum non pro certis sed exempli gratia accipienda sunt. Inter iura et condimenta culinaria postulantur oleum, acetum, silphium, sal, caseus (passim; caseus tritus, 49), muria (fr. 19, 32, 38), vinum (49), flores herbarum (11), herbae virides (19, 24, 32, 49), *Cuminum cyminum* (24, 60), sal cumino mixtum (14), *Hyssopus officinalis* (23), *Origanum vulgare* (36), folia fici (36). Sidera Pleiades (36), Sirius (27), Orion (37), Arcturus (testimonium 4  457c-e), Phaëthon (i.e. sol ipse: 34) stationes anni indicant; dei insuper nominantur Demeter (5), Hermes (5), Zeus (59). Auctor amicis Moscho (5, 18, 28 si vera sit lectio), Cleandro (36), etiam Agathone Lesbio (7) atque Messenio quodam (10), seu fictis seu veris, praecepta sua dirigit. Diodorum Aspendium Pythagoreum, Stoae Atheniensis philosophum, sicut coaevum refert (24).

# Initium carminis: apud *Deipnosophistarum epitomen* 4e
# Testimonium itineris:  383b
# De ciborum optimorum quaestu:  278d
# De moribus cenandi: apud *Deipnosophistarum epitomen* 4e
# De pane et cerealibus; *Hordeum vulgare*, *Triticum dicoccum*, *Triticum aestivum*; Lesbos, Eresus, Thebae, Thasos, Thessalia, Tegea, Athenae, Erythrae:  111e
# De pistoribus Phoenicibus et Lydis:  112b
# De conchyliis; *Mytilus galloprovincialis*, *Ostrea edulis*, *Scyllarus arctos*, *Proteoplecten glaber*, *Pecten jacobaeus*, *Tapes decussatus*, *Callista chione*, *Microcosmus sulcatus*, *Charonia tritonis*; Aenus, Abydus, Parium, Mytilene, Ambracia, Messana, Ephesus, Calchedon, et de amico Lesbio:  92d
# De olivis, *Olea europaea*: apud *Deipnosophistarum epitomen* 56c
# De oleribus, *Muscari comosum*, *Brassica oleracea*: apud *Deipnosophistarum epitomen* 64a
# De anguillis, *Anguilla anguilla*; Rhegium, Messana, lacus Copais, Strymon flumen:  298e
# De piscibus minimis, e.g. *Aphya minuta* et *Atherina hepsetus*, cum *Anemonia sulcata* coquendis; Athenae, Phalerum, Rhodus:  285b
# De pisce ἔλοπι, fortasse *Acipenser sturio*; Syracusae, Asia, Creta:  300d
# *Sparus aurata*; Ephesus, Selinus:  328b
# *Sparisoma cretense*; Calchedon, Byzantium:  320a
# *Merluccius merluccius*; Anthedon:  315f
# De pisce κάπρῳ; Ambracia:  305e
# *Muraena helena*; Fretum Siculum:  312f
# *Dentex dentex*; Fretum Siculum:  322c
# *Conger conger*; Sicyon:  293e
#  294a
# De pisce γλαύκῳ; Olynthus, Megara:  295c
# *Alopias vulpinus*; Rhodus, Syracusae:  285e, 294f
# De pisce ὑΐ; Aenus, Pontus Euxinus:  326f; Eustathius Thessalonicensis, *Commentarium in Iliadem* 1872.11
# *Lamna nasus*; Torone:  310a, 310b, 162b, 163c
# *Homarus gammarus*; Insulae Lipareae, Hellespontus:  104f
# *Aristeus antennatus*; Iasus, Macedonia, Ambracia:  105e
# *Pagrus pagrus*; Delos, Eretria:  327d
# De pisce λεβίῃ sive et ἡπάτῳ; Delos, Tenos:  301c
# *Sarpa salpa*; Mytilene:  321e
# *Scorpaena* spp.; Thasos:  320f
# De pisce χρόμει; Pella, Ambracia:  328a
# *Platichthys flesus*:  306b
# *Psetta maxima*, *Solea vulgaris*; Chalcis:  288a, 330a
# *Thunnus alalonga*:  326b
# *Thunnus thynnus*; Samos, Byzantium, Carystus, Cephaloedium, Tyndaris, Hipponium:  301f
# *Sarda sarda*; Byzantium, Hellespontus:  278a, 313e
# *Sargus diplodus*:  321c
# *Thunnus thynnus*; Byzantium:  303e
# *Thunnus thynnus*, *Scomber scombrus*; Sicilia, Pontus Euxinus, Byzantium:  116f
# *Huso huso*; Bosporus, palus Maeotis:  284e
# *Xiphias gladius*; Byzantium, promunturium Pelorias:  314e
# *Sparisoma cretense*, *Mullus barbatus*; Ephesus, Tichiussa, Miletus, Thasos, Teos, Erythrae:  320a, 325d
# Mugilidae e.g. *Mugil cephalus*; Aegina:  307d
# Mugilidae; Abdera, Sinope:  307b
# (dubium): Mugilidae;  313e
# *Mugil cephalus*, *Dicentrarchus labrax*; flumen Gaeson, Miletus, Calydon, Ambracia, et de conquis Syracusanis et Italiotis:  311a
# Elasmobranchii, *Squatina squatina*, *Raja batis*; Miletus:  319d
# *Lophius piscatorius*:  286c
# *Torpedo marmorata*:  314d
# *Raja clavata*:  286d
# *Coryphaena hippurus*; Carystus:  304d
# De pisce λάτῳ; Fretum Scyllaeum:  311e
# (dubium): *Lithognathus mormyrus*:  313e
# *Octopus vulgaris*; Thasos, Caria, Corcyra:  318f
# *Loligo vulgaris*; Dium, Ambracia:  326d
# *Sepia officinalis*; Abdera, Maronea:  324b
# De lepore, *Lepus capensis*:  399d
# De ansere, *Anser cinereus*:  384b
# De vinis Lesbio, Byblio (sive emendatione recepta Biblino) e Phoenicia, Thasio: apud *Deipnosophistarum epitomen* 29a
# De coronis et unguentis, *Commiphora myrrha*, *Boswellia sacra*; de secundis mensis, quibus adsunt ventriculus, vulva, aves, *Cicer arietinum*, *Vicia faba*, *Malus pumila*, *Ficus carica*; de placentis et melle Atticis:  101b
# (dubium)  285c
# (dubium)  294e
# (dubium)  318f

## Notae
## Bibliographia 
; Editiones et versiones
* Paulus Brandt, ed., *Parodorum epicorum Graecorum et Archestrati reliquiae*. Lipsiae: Teubner, 1888 (*Bibliotheca Teubneriana*) 
* H. Lloyd-Jones, P. Parsons, edd., *Supplementum Hellenisticum*. Berolini: De Gruyter, 1983 
* O. Montanari, ed., *Archestrato di Gela, vol. 1, testimonianze e frammenti*. Bononiaee, 1983 
* S. Douglas Olson, Alexander Sens, edd. et interprr., *Archestratos of Gela: Greek Culture and Cuisine in the Fourth Century BCE*. Oxonii: Oxford University Press, 2000. 
* Woldemar Ribbeck, *Archestrati Syracusii sive Gelensis quae feruntur apud Athenaeum reliquiae* (Gymnaasii Berolinensis Ascanii actorum prooemium). Berolini: G. Langenscheidt, 1877  Textus apud archive.org
* Domenico Scinà, interpr., *Frammenti della gastronomia di Archestrato di Gela*  Textus
* John Wilkins, Shaun Hill, interprr., *Archestratus: The life of luxury*. Totnes: Prospect Books, 1994 

; Eruditio
* M. T. Amado Rodríguez, "Originalidad léxica en los fragmentos de Arquéstrato de Gela" in *Humanitas* vol. 62 (2010) pp. 11-21
* E. Cação, "Preparação e confeção dos alimentos e utensílios de cozinha nos fragmentos de Arquéstrato de Gela" in C. Soares, P. B. Dias, edd., *Contributos para a história da alimentação na Antiguidade* (Coimbra, 2012) pp. 49-55
* 
* Andrew Dalby, *Food in the Ancient World from A to Z*. Londinii: Routledge, 2003. ISBN 0415232597
* E. Degani, "La poesia gastronomica greca" in *Alma Mater Studiorum* vol. 3 (1990) pp. 33-63 et vol. 4 (1991) pp. 147-175. Reimpressum in M. G. Albiani et al., edd., *Filologia e storia: scritti di Enzo Degani* (Hildeshemii, 2004) pp. 529-563
* Kathryn Koromilas, "Feasting with Archestratus" in *Odyssey* (Nov./Dec. 2007) 
* Carmen Soares, "Receitas do mais antigo guia gastronómico: Iguarias do mundo de Arquéstrato" in M. R. Cândido, ed., *Práticas alimentares no Mediterrâneo antigo* (Rio de Janeiro, 2012) pp. 64-92
* J. M. Wilkins, "Athenaeus the navigator" in *Journal of Hellenic Studies* vol. 128 (2008) pp. 132-152 

Categoria:Libri de re coquinaria
Categoria:Carmina didactica
Categoria:Litterae Graecae antiquae
Categoria:Siciliae scripta
Categoria:Scripta saeculo 4 a.C.n.