Edrisius

**Edrisius**, rarius **Dreses**, Arabice محمد الإدريسي *Muḥammad al-Idrīsī* fuit geographus qui Arabice scripsit. Panormi in aula regis Rogerii II Siciliae floruit, ubi anno 1154 opus praecipuum, Latine *De geographia universali* appellatum, componere coepit.

[thumb|upright=1.25|Mappa mundi quae manuscriptis aliquibus *De geographia universali* praeponitur. MS [Bibliotheca Nationalis Francica|BNF Ar. 2221 (annis 1250/1325) f. 3v-4r. Septentrio ima imagine videtur.]]
Fontes fidei digni de Edrisii nativitate perpauca, de obitu nihil referunt. Vita brevissima in opere biographico medio saeculo XIV ab  scripto legere possumus, non sub nomine Edrisii ipsius, sed proavorum: avo Idrīs ibn Yaḥya al-ʿAlī e regno suo Malacitano in Hispania, cui anno 1042 succederat, expulso, omnem familiam Hammudidarum in alias regiones fugisse, e qua filius Muḥammad ibn ʿAbd Allāh in Siciliam profugum in amicitiam receptus erit a Rogerio (primo huius nominis), qui eis annis Siciliam conquisiverat. Filium refugae, nomine Muḥammad ibn Muḥammad al-Idrīsī, i.e. Edrisium nostrum, in aula regis Rogerii II, filii conquisitoris, vixisse atque iussu regis opus magnum geographicum composuissse. Quae res cum aliis variatim traditis satis consonant. Ibn Khaldunus enim, rerum gestarum scriptor saeculi XIV exeuntis, Edrisium in Sicilia apud Rogerium II habitavisse confirmat quia parentes Hammudidae dominium Malacitanum perdiderant. Leo Africanus, qui vitas Arabum illustrium Latine saeculo XV conscripsit, inter multa vel falsa vel incredibilia Edrisium Mazariae in urbe Siciliae orientalis natum esse dicit, id quod verisimile est.

[thumb|upright=1.5|Insula [Sicilia. Bibliotheca Nationalis Francica Lutetiae: MS. Ar. 2221 (1250/1325) f. 203v-204r. Septentrio ima imagine videtur.]]
, qui de Africa septentrionali medio saeculo XIII scripsit, Edrisium insignem peregrinatorem fuisse tradit, id quod verum esse potest, quamquam ipse in praefatione *De geographia universali* rarissime de rebus a se visis, fere semper de relationibus nautarum, mercatorum, peregrinatorum a se iussu regis collatis refert.

## Opera 
* *De geographia universali*
* *Kitāb al-ǧāmiʿ li ṣifāt aštāt al-nabāt wa-ḍurūb anwāʿ al-mufradāt* (opus de plantis medicinalibus)
* *Uns al-muhaǧ wa rawḍ al-faraǧ* (compendium libri *De geographia universali*)

## Fontes de vita Edrisii 
* Amadoddinus Ispahanensis (1125-1201), *Ḵarīdat al-qaṣr wa-jarīdat al-ʿaṣr*, ubi citatur auctor deperditus Ibn Bišrūn (mortuus ante 1166), Siciliae nativus, Edrisii coaevus, de Edrisio poëta (Textus Arabicus)
*  (1194-1270), ''*, de Edrisio botanista (versio Anglica)
*  (1213-1286), *Kitāb al-muġrib fī ḥulā al-Maġrib*
*  (1297-1362), **
* Ibn Khaldunus (1332-1406), *Muqaddima*
* Leo Africanus (1485-1554), *De viris quibusdam illustribus apud Arabes*

## Notae 
## Bibliographia 
* 
* Joaquín Bustamante Costa, "Al-Idrisi" apud *DBE*
* A. De Simone, "Un’ipotesi su al-Idrīsī geografo e poeta" in A. Pellitteri, G. Montaina, edd., *Azhàr. Studi arabo-islamici in memoria di Umberto Rizzitano* (Panormi, 1995) pp. 111-123
* Frantz Grenet, ed.; A. Nef, E. de la Vaissière, interprr., *La géographie d’Idrîsî. Un atlas du monde au XIIe siècle*. Lutetiae: Bibliothèque nationale de France, 2000 (editio CD-Rom)
* Fr. Herrera Clavero, A. Weil Rus, J. Luis Ruiz García, J. Antonio Alarcón Caballero, edd., *El mundo del geógrafo ceutí al Idrisi*. Septae, 2011 recensio huius operis
* Russell Hopley, "The Translation of Nature: Al-Sharif al-Idrisi on the plant life of the western Mediterranean" in Karen L. Fresco, Charles D. Wright, edd., *Translating the Middle Ages* (Ashgate, 2012) pp. 21-34 
* Cristina La Rosa, "La terminologia botanica siculo-andalusa nel Kitāb al-ǧāmiʿ li ṣifāt aštāt al-nabāt wa-ḍurūb anwāʿ al-mufradāt di Idrīsī" in *Annali di Ca' Foscari. Serie orientale* (2014)
* 
* Annliese Nef, "Al-Idrīsī : un complément d’enquête biographique" in H. Bresc et E. Tixier du Mesnil, *Géographes et voyageurs au Moyen Âge* (Nanterre, 2010) pp. 53-66 alibi
* G. Oman, "al-Idrīsī" in *Encyclopaedia of Islam* 2a ed., vol. 3 (1986) pp. 1032-1035
* G. Oman, "Notizie bibliografiche sul geografo arabo al-Idrīsī (XII secolo) e sulle sue opere" in *Annali dell’Istituto Universitario Orientale di Napoli* vol. 11 (1961) pp. 25-61. "Addenda" in eisdem libellis annis 1962, 1966, 1969 divulgantur
* 
* Ahmed Tahiri, ed., *Itinerários e reinos. Uma descoberta do mundo o Gharb al-andalus na obra do geógrafo al Idrisi*. Vila Real de Santo António, 2011

## Nexus externi 
* Cristina La Rosa, *L’arabo di Sicilia nel contesto magrebino: nuove prospettive e nuovi approcci metodologici'' (2014: dissertatio praesertim de opere Edrisii)

Categoria:Auctores Arabici
Categoria:Cartographi
!
Categoria:Geographi Italiae
Categoria:Incolae Maroci
Categoria:Scriptores de medicamentis
Categoria:Scriptores Siciliae