Astacus modo Americano

[thumb|[Ars coquinaria Iaponica: ''Homard à l'américaine* ("astacus modo Americano"), ferculum origine Francicum ad *Panulirum japonicum* (?) hic accommodatum, Tokii in urbe in epulo nuptiali inlatum]]

, Francogallice *Homard à l'américaine* (peius *à l'armoricaine*, scilicet "modo Armoricano") est ferculum gastronomiae Francicae. Methodus origine Antillensi a colonis Francicis insulae Sancti Dominici, anno 1790 expulsis, in patriam translata est.

Astacus vivens in duas partes longitudine dividitur, quae partes in tres vel quattuor offas dissecantur. Caro e brachiis extrahitur. Carnes ex oleo butyroque breviter friguntur, deinde in sartagine ex ascalonico, allio, spiritu Cognacensi, pulpa lycopersicorum, petroselino, glacie carnium excoquuntur, ex iure denuo eximiuntur en in patina componuntur. Taumali et ova astaci, si sint, in iure brevissime immiscentur, cui petroselinum et sucus limoniorum adduntur. Ius confectum in offas astaci infunditur. Cum oryza inferuntur.

Eo tempore, quo Europaei de arte coquinaria populorum Antillensium quaerebant, illi ipsi iecora et ova cancrariorum locustariorumque minimo pretio aestimabant. Observaverunt autem homines Taino has partes ad ius deliciosum faciendum adhiberi. Carolus de Rochefort anno 1667 sic de usu cancrariorum ait:
:Modus usualior cancrorum apparandorum idem est quo cammari in Francia apparantur. Delicatissimi autem, quibus tempus necessarium non caret ut gustum optimum eis redderent, cancris iam elixatis omne, quod bonum sit, e pedibus extrahere materiemque oleosam in corpore latentem, *taumaly* appellatam, demere curant: id omne cum ovis feminarum fricassant, pigmento pagano generosius insperso, suco aurantiorum infuso. Hoc ferculum inter optima est, quae in Antillis inferuntur.
Verbum Arawak taumali ille hic inter primos notat, quod hodie Anglice *tomalley* scribitur. Praeceptum in hac forma non ante adventum Hispanorum exsistit: hi enim primi anno 1493 aurantia in insulam Hispaniolam introduxerunt. 
 
Praecepta *homard à l'américaine* primum in libris Lutetiae divulgatis ab annis 1860 et 1870 leguntur. Auctores duo praecepta, quas repetunt, ad coquis anterioribus (sed illius aevi) attribuunt, videlicet Alexander Dumas Dionysio Iosepho Vuillemot, Elizabeth David coquo "Pascal" qui apud cauponam cafeariam Brébant meruisset. Satis autem constat coquos popinarum Parisiensium iam ante annos 1860 ferculum sub eodem nomine paravisse, inter quos Petrus Fraysse Setensis. *Homard à l'américaine* haud magnopere a ferculis locustariis Franciae meridianae differt e.g. *homard* sive et *langouste à la sétoise*, *homard à la bordelaise*, *langouste à la niçoise*, *civet de langouste de Collioure*.

## Notae 
## Bibliographia 
; Praecepta
* 1867 : Jules Gouffé, *Le Livre de cuisine* (Lutetiae: Hachette) pp. 633-634 editionis 1877 
* 1873 : Alexandre Dumas, *Grand Dictionnaire de cuisine* (Lutetiae: Lemerre)pp. 634-635 
* 1894 : Charles Ranhofer, *The Epicurean* (Novi Eboraci) p. 408 ("Lobster or spiny lobster American style")
* 1903 : Auguste Escoffier, *Le Guide culinaire* (Lutetiae) pp. 525-526
* 1934 : Auguste Escoffier, *Ma cuisine: 2.500 recettes'' (Lutetiae: Flammarion) pp. 189-190 ("homard américaine", "homard à l'américaine sans carapace")
* 1938 : Prosper Montagné, *Larousse gastronomique* (Lutetiae: Larousse) p. 574
* 1970 : Elizabeth David, *French Provincial Cooking* (Harmondsworth: Penguin) pp. 372-373

; Eruditio
* Anthony F. Buccini, "A l’Américaine or à l’Armoricaine? A New World Dish in French Regional Cookery and Haute Cuisine" in *Dublin Gastronomy Symposium 2018: Food and Power* alibi (fons principalis huius commentarii)
* Anthony F. Buccini, "From Kongri to Diri ak Djondjon: Slavery, Creolisation and Culinary Genesis in Saint-Domingue and Independent Haiti" in *Dublin Gastronomy Symposium 2016: Food and Revolution*

* Lobster Newberg

## Nexus externi 
* "Homard à l’américaine" in Auguste Escoffier, *Le Guide culinaire* (recensio interretialis)
* Roger Feuilly, "Homard à l’américaine: la vraie histoire"
* "Homard à l'armoricaine" apud *Le Coeur au Ventre* 

Categoria:Ars coquinaria Francica
Categoria:Fercula e locustariis