Portulaca oleracea

***Portulāca oleracea*** est edulium plantarum florentium species familiae Portulacacearum, in India et Asia Meridiana endemicum, alibi et ab horticultoribus et a se ipsa satum; sed in multis regionibus, praecipue in Civitatibus Foederatis Americae, a cultoribus ut mala herba eruncatur. Inter omnia holera, maximam copiam habet acidorum omega-3.

## Alia nomina 
*Portulaca* miro numero appellationum praestat.

Ipsum nomen *portulaca*, Latinitate classica adhibitum, multas variationes habet, e.g. **porcācla** (unde Italicum *procacchia*, Francogallicum *porchaille*), **porclāca** (Neapolitane *porchiacca*), **porcilāca** seu **porcillāca** (unde Italicum *porcellana*), **portācula**, et **porcāstrum**. Nomina ex porco incipientia congruunt cum nomine Graeco quod est χοιροβοτάνη.

Nomen Graecum similiter variabile scriptum est, vel ἀνδράχλη vel ἀνδράχνη, quae Latine sonant **andrachlē**, **andrachnē**, et ex his etiam forma Latina **andrāgō** *-inis f*. Neograece etiam dicitur αντραχλίδα (*andrachlis*), σκλιμίτσα (*sclimitsa*), τρευλό (*treulum*), et γλυστιρίδα (*glystris*).

Alia nomina sunt **albūcium** (sed id saepius pro asphodelo), **amarantus** (saepius pro herba *Amarantus caudatus*), **ēlecebra**. Secundum Marcellum Empiricum Burdigalensem, etiam **alium Gallicum** dicta est.

Nomen arcanum herbae a "Prophetis" datum est **haema Areōs**, id est "**sanguis Martis**."

Nomen Francogallicum *pourpier* de **pulli pede** provenit, sed Latinitate saltem classica haec appellatio aliam plantam significasse videtur

## Usus antiquus 
Aramaice dicitur פַּרְפְּחִינָא (Syriacis litteris ܦܪܦܚܝܢܐ) *parppǝḥīnåˀ* In scriptis Rabbinicis invenimus etiam רְגִילָה *rǝghīlåh*,  et חֲלַגְלוֹג *ḥălaghlōgh*.
thumb|Portulacae flos.
Lingua Coptica ⲙⲉϩⲙⲟⲩϩⲉ *mehmuhe* dicitur, quod videtur repraesentare nomen hieroglyphicum *mḫmḫ.t*. In scriptis Copticis portulaca usum habet in rebus medicis. In litteris Hieroglyphicis mentionem portulacae invenimus in primo versu carminis erotici:

Fieri potest ut nomen Aegyptium herbae repentis *snw* sive *sny.t* etiam portulacae habet vim. Nam in Demotica *Papyro Louvre* 3229 3.27 super nomen *snw* scribitur glossa Graeca "...]ΡΟΧΛΟΥ" quae fortasse finem verbi andrachlae (licet perperam scriptum) nobis praestat. Alii, immo complures demotistae, quod nomen cum signo Aegyptio pro caelo (*p.t*) continet, legunt *snwp.t*, quod credunt "sinape" phonetice repraesentare. At nomen hieroglyphicum idem signum continere solet, quod omnes credunt ibi determinativum esse neque phoneticum.

Romani sciebant portulacam in aceto et sale ad diuturnum usum conservare, quod usque ad hunc diem nonnumquam fit. Columella praecepta dat:

## Usus mediaevalis 
Itali ex saeculo quinto decimo portulacam in sale et aceto condiebant, sed praeceptis paulo involutioribus:

Platina dicit porro portulacam manducatam cum polenta intestinorum vomitiones sistere, alvum refrigerare, et podagram sanare.

## Proverbia 
Inter Graecos nostrae aetatis traditur portulaca volubilitatem, velocitatemque elocutionis homini conferre, qua de causa si quis nimis cito garrit, Graeci per iocum rogant "γλυστρίδα έφαγες;", nempe 'portulacam edisti?'

## Notae 
## Bibliographia 
thumb|*Portulaca oleracea*
; Fontes antiquiores
* 1330 : 
* 1470/1475 : 
* 1750 :  vol. 5 p. 268; cf.  p. 217

; Eruditio recentior
* R. Byrne, J. H. McAndrews, "Pre-Columbian purslane (Portulaca oleracea L.) in the New World" in *Nature* vol. 253 (1985) pp. 726-727.
* Sophie D. Coe, ''America's First Cuisines* (Austinopoli: University of Texas Press, 1994) pp. 164-165
* Francisca Megaloudi, "Wild and Cultivated Vegetables, Herbs and Spices in Greek Antiquity" in *Environmental Archaeology* vol. 10 (2006) pp. 73-82.
* 
* *Pest Notes*: "Pests in Landscapes and Gardens: Common Purslane" (University of California Agriculture and Natural Resources Publication 7461, October 2003).
* Artemis P. Simopoulos, N. Salem jr., "Purslane: a terrestrial source of omega-3 fatty acids" in *New England Journal of Medicine* vol. 315 (1986) p. 833.
* Artemis P. Simopoulos, "Omega-3 Fatty Acids and Antioxidants in Edible Wild Plants" in *Biological Research* (2006)

; De nominibus
* J. André, *Les Noms de plantes dans la Rome antique* (Lutetiae: Les Belles Lettres, 1985)
* J. Černý, *Coptic etymological dictionary'' (Cantabrigiae: Cambridge University Press, 1976)

## Nexus externi 
Categoria:Species plantarum
Categoria:Holera
Categoria:Pabula
Categoria:Plantae medicinales
Categoria:Portulacaceae
Categoria:Fruges Asiae occidentalis