open-index/open-wikipedia-markdown huggingface dataset:
Sepsis

**Sepsis**  simul est periculosa contagionis causa reactio corporalis et necessitas medica, qui potest esse reactionum catena toto in corpore. Si auxilio rapido caret, organorum multorum damnum, etiam mortem sequatur. Quamquam causatur imprimis bacteriis contagione, alii microorganismi, ut fungi et vira quoque sepsim perficere queant.

Contagio primaria saepe in pulmonibus, stomacho, renibus, vesica urinaria locata invenitur. Nimirum symptomata ut
* febris
* spiratio et pulsus rapidus
* dyspnoea
* conturbatio mentis
* dolores graves
* frigorem sentiendi et hyperhidrosis
observantur vel de aegrotis dicuntur.

Pernecesse sunt, si sepsis suspicetur: examinatio medica et corporis (temperaturae, pressionis sanguinis, pulsus, spirationis) et sanguinis (leucocytosis, bacteriorum).

Tractatio antibiotica, oxygenium, hygiene requirit.

## Notae 
* Infectio
* Inflammatio
* Mors
* Organum
* Systema immunitatis
* Valetudinarium

## Nexus externi 
* *medline* de sepsi 
* *CDC* de sepsi 

Categoria:Necessitates medicae (morbi)
Categoria:Sanguis
Pla ra

[thumb|*Pla ra* siccatum in [Mercatus Don Wai|mercatu Don Wai provinciae Nakhon Pathom venditatum]]
**Pla ra**, litteris Thai ปลาร้า [], est liquamen densum, e piscibus oryzaque contrita fermentatum, quod in Thailandia media et septentrionali conficitur et sicut conditura adhibetur.

## Nexus externi 
[thumb|[Cibus viarius Thailandensis: *Pla ra* (prima acie, cocleario oblatum) apud venditorem ferculi *som tam* viarium Bancocensem inter condimenta videtur]]
* "What is Nam Prik?" apud *Gastronomer Lifestyle*

Categoria:Liquamina
Categoria:Conditurae
Categoria:Ars coquinaria Thailandensis
Padaek

[thumb|*Padaek* domi nuper confectum in mercatu urbis [Vientianae venditatum]] 
**Padaek**, litteris Laotianis ປາແດກ et Thai ปาแดก [], est liquamen densum, e piscibus oryzaque contrita fermentatum, offulis piscium inclusis, quod in Laotia Thailandiaque septentrionali conficitur et sicut conditura adhibetur.

## Bibliographia 
* Alan Davidson, *Fish and Fish Dishes of Laos* (Rutland: Tuttle, 1975) p. 104

## Nexus externi 
[thumb|Duae versiones *padaek* (condimentis additis) in pantopolio urbis [Vientianae venditatae]] 
* "What is padaek?" apud *Cooking with Lane*
* "Padek" apud *Recipe wiki*

Categoria:Liquamina
Categoria:Conditurae
Categoria:Ars coquinaria Thailandensis
Categoria:Ars coquinaria Laotiana
Franciscus de Zurbarán

**Franciscus de Zurbarán** (in *Fuente de Cantos* Extremadurae 7 Novembris 1598 natus et Matriti 27 Septembris 1664 mortuus) fuit pictor Hispanicus saeculi aurei, Catholicus, more baroci.

## Vita et opera 
Hispali arti studebat et usque ad annum 1633 vivebat;  discipulus fuit. Dominicanis picturam 21 annis 1626–1627 fecit, quarum *Christus in cruce* notissima est; annis 1628–1630 seriem imaginum de sancto Petro Nolasco sanctoque Bonaventura. In Matritum anno 1634 profectus est et in aula receptus *pictor regius* factus est. De Herculis labores hic seriem imaginum pinxit. Hispalim revertit et monasterio Xeresiensi aliquot picturas pinxit, quorum *Annuntiatio*, *Nativitas*, *Adoratio Magorum* notissimae sunt. Annorum trecesimorum fine fama Zurbaranis maxima est et multum laboravit, praecipue monasteriis novis Americae Australis. Tempore posteriore Christum et Dei genetricem saepe pingebat, quorum operum et *Maria Virgo puella orans* (annorum 1658—1650) est. Anno 1658 Matritum revertit, sed fama eius decrescebat.

## Iudicia 
Velazquii aequalis et amicus, Zurbarán in pictura religiosa prominebat, . Luminum umbrarumque rationis artifex fuit. Naturae mortuae exempla aliquot famosa reliquit.

## Notae 
## Pinacotheca 

Fasciculus:Francisco_de_Zurbarán_-_Christ_on_the_Cross_-_WGA26051.jpg|*Christus in cruce pronuntiavit,* 1627 (290x168 cm,  Sicagoense)
Fasciculus:Francisco_de_Zurbarán_026.jpg|*Sanctus Serapio,* 1628 (120x103 cm, Athenaeum Wadsworthense)
Fasciculus:Zurbaran.jpg|*Repositio corporis sancti Bonaventurae* 1629 (250x225 cm, Museum Lupariense)
Fasciculus:Francisco_de_Zurbarán_057.jpg|*Sanctus Franciscus* 1658 (84x53 cm, Pinacotheca Vetus Monaci)

## Nexus externi 
Categoria:Pictores Hispaniae
Categoria:Contrareformatio
Categoria:Saeculum Aureum Hispanicum
Herr

thumb|Viri
**Herr** (lingua Theodisca superiore antiqua *hêriro, hêrero, hêrro*) inde a saeculo IX est appellatio virorum haud inusitata.
## Vocis historia 
Antea iam pro feminis vox *fro* adhibita est. Vere agitur de modo comparativo vocis *hehr*. In principio saltem honoratio superioris contra inferiorem istius vox usus bonus dabatur. Tamen mox vocabulum istud etiam pro Iesu Christo sive Deo est adhibitum.

Feminini generis idem sit *frouwa* cum vox *Herrin* multo post in linguam Theodiscam ingruit. In monarchicis periodis immo nobiles appellationem *Herr* magni aestimarunt, praesertim illi qui directo sine Regni structuris modum in exemptum regebant. Eorum filii saepe '*junchêrre* (versione Theodisca recentiore *Junker*) nuncupabantur.

In urbibus autem nomen *herr* democratice omnibus illustribus concessum est, quibus potentia quaedam ante alios. In temporum cursu feliciter classis significatio omnis est perdita et saeculo XVII cunctis viris digna vocatio facta est.
## Bibliographia 
* Otfrid-Reinald Ehrismann: *Ehre und Mut, Âventiure und Minne. Höfische Wortgeschichten aus dem Mittelalter*, München 1995, p. 228–238, ISBN 3-406-39882-0.
* Walther Albrecht Kotzenberg: *man, frouwe, juncfrouwe. Drei Kapitel aus der mittelhochdeutschen Wortgeschichte*, (= Berliner Beiträge zur germanischen und romanischen Philologie; Band 33; Germanische Abteilung; Band 20), Berolini 1907
* Erika Ludwig: *Wip und frouwe. Geschichte der Worte und Begriffe in der Lyrik des 12. und 13. Jahrhunderts*, (= Tübinger germanistische Arbeiten; Band 24), Stuttgardiae/Berolini 1937.
* Judith J. Wittmann: *A semantic study of five words for „girl“ and „woman“ from Wulfila through Luther*, Boulder 1982.

## Nexus externi 
Categoria:Lingua Theodisca
Categoria:Etymologia
Huracanum Eta

**Huracanum Eta** fuit huracanum devastans anni 2020, qui Americam Centralis attigit. Eta se ex unda tropica Maris Caribaei die 31 Octobris evolvit. Saltem 178 homines in Honduria, Guatimalia, Mexico, Panama, Nicaragua et Salvatoria per tempestatem interfecti sunt.

## Notae
Categoria:Huracana
Categoria:2020
Thaddeus Bulgarin

**Thaddeus Benedicti filius Bulgarin** (Russice Фаддей Венедиктович Булгарин, Polonice Jan Tadeusz Krzysztof Bułharyn; natus die 24 Iunii [5 Iulii] 1789 prope Minscum in Magno Ducatu Lituaniae; mortuus die 1 [13] Septembris 1859 prope Tarbatum in Imperio Russico) fuit scriptor Russicus originis Polonicae, diurnarius, criticus, editor. Capitanus fuit in exercitu Napoleonis, et eques Legionis honoris Franciae.

Commenationes satiricas et criticas, fabulas, mythistoriasque variorum generum scripsit. Fuit unus ex primis scriptoribus Russicis mythistoriarum de inceptis audacibus et rebus phantasticis. Plura diaria solus vel cum aliis edidit, quae erant Северный архив (Archivum septentrionale), Литературные листки (Folia litteraria), Сын отечества (Filius patriae), Северная пчела (Apis septentrionalis).

Ab Alexandro Puškin, Petro Vjazemskij, Eugenio Boratynskij, Michaële Lermontov, Nicolao Nekrasov in epigrammatibus irrisus est.

## Nexus externi 
Categoria:Scriptores Russiae
Categoria:Auctores Russici
Categoria:Scriptores Poloniae
Categoria:Auctores Polonici
Categoria:Editores periodicorum
Jaew bong

[thumb|upright=0.75|[Ars coquinaria Laotiana: *jaew bong*, embamma e capsicis et tergilla bubalina confectum]]
**Jaew bong**, litteris Lao ແຈ່ວບອງ, est embamma pungens et dulce e capsicis et tergilla bubalina in arte coquinaria Laotiana adhibitum. Inter embammata *jaew* enumeratur.

Allia et ascalonica igne torrentur, lavantur, decorticantur, conteruntur. Capsica sicca friguntur; tergilla bubalina frigitur, raditur, in frustula caeditur, aqua salsa mergitur. Hoc omne cum sale, liquamine, galanga concisa, coriandro viridi rursus contritur.

## Bibliographia 
[thumb|upright=1.25|[Ars coquinaria Laotiana: folia *kai pen* (plantae aquatilis *Cladophorae glomeratae*) aromatibus condita et tosta cum embammate *jaew bong* inlata]]
* Alan Davidson, Jennifer Davidson, edd., *Phia Sing: Traditional Recipes of Laos* (Londinii: Prospect Books, 1981) pp. 196-197  recensio interretialis

## Nexus externi 
* "Jeow Bong ແຈ່ວບອງ: Luang Prabang Chili Paste" apud *Food from Northern Laos*

Categoria:Embammata
Categoria:Alimenta e capsicis
Categoria:Ars coquinaria Laotiana
Jaew

[thumb|upright=1.5|[Ars coquinaria Laotiana: epulum monachis oblatum. Inter fercula, prima acie ad sinistram, *jaew som* e capsicis viridibus videtur]] 
**Jaew**, litteris Laotianis ແຈ່ວ et Thai แจ่ว, est genus embammatum in arte coquinaria Laotiana adhibitum. Bene cognita sunt:
* *Jaew bong* ແຈ່ວບອງ, embamma dulce e capsicis 
* *Jaew houa sikai* e *Cymbopogone citrato*
* *Jaew mak len* e lycopersicis
* *Jaew nam pu* ex allece cancrariorum
* *Jaew som* ແຈ່ວສົ້ມ ("embamma acidum")

## Bibliographia 
[thumb|[Ars coquinaria Laotiana: folia *kai pen* cum embammate *jaew bong* e capsicis confecto in urbe Luang Prabang inlata iamque maiore parte comesa]]
* "Lao Dipping Sauces: ແຈ່ວ jeow" in Dorothy Culloty, *Food from Northern Laos: the Boat Landing cookbook* (Te Awamutu Novae Zelandiae: Galangal Press, 2010) pp. 82-91
* Alan Davidson, Jennifer Davidson, edd., *Phia Sing: Traditional Recipes of Laos* (Londinii: Prospect Books, 1981) pp. 48, 183, 197 et passim 

## Nexus externi 
* "Preparing ingredients for jeow" apud *Food from Northern Laos*
* "Authentic Lao Jaew Sauce (Smokey and Spicy Tomato Dipping Sauce)" apud *Cooking with Lane*
* Saeng Douangdara, "Jeow Som and Jeow Bee with Wagyu"

Categoria:Embammata
Categoria:Ars coquinaria Laotiana
Jaew som

[thumb|upright=1.5|[Ars coquinaria Laotiana: epulum monachis oblatum. Inter fercula, prima acie ad sinistram, *jaew som* e capsicis viridibus videtur]] 
**Jaew som**, litteris Lao ແຈ່ວສົ້ມ, est embamma liquidum acidum in arte coquinaria Laotiana adhibitum. Inter embammata *jaew* enumeratur.

## Bibliographia 
* "Jaew som mak nao": Alan Davidson, Jennifer Davidson, edd., *Phia Sing: Traditional Recipes of Laos* (Londinii: Prospect Books, 1981) pp. 182-183 

## Nexus externi 
* "Spicy Dipping Sauce: jeow som ແຈ່ວສົ້ມ" apud *Jenuine Cuisine*
* Saeng Douangdara, "Jeow Som and Jeow Bee with Wagyu"

Categoria:Embammata
Categoria:Alimenta e capsicis
Categoria:Ars coquinaria Laotiana
Fretum Palk

[thumb|Fretum Palk et [aquae terraeque circumdantes.]]
[thumb|upright=1.2|[Insulae Adam's Bridge appellatae Sinum Palk a Sinu Mannar separant.]]
[thumb|[Sinus Mannar, India, Srilanca.]]

**Fretum Palk** (Tamulice பாக்கு நீரிணை *Paaku Neerinai*), vel fortasse **Fretum Palcianum,** est fretum quod inter Coromandelam, civitatem Indiae, et Districtum Jaffna patet, in Provincia Septentrionali Srilancae, civitatis insularis in Oceano Indico sitae. Sinum Bengaliensem ad septentriones et orientem versus cum Sinu Palk in meridie et occidente conectit. Hoc corpus aquae est a 40 ad 85 milia passum latum, 85 milia passuum longum, et plus quam 9.1 metra altum. Nonnulla flumina in fretum defluunt, inter quae Flumen Vaigai in Coromandela. Fretum ex Roberto Palk equite, gubernatore Praefecturae Madras (1755–1763) aevo regni societatis, appellatur.

*Mare Andamanense

## Notae
## Bibliographia
* George, Victor, et V. Sanil Kumar. 2019. "Wind-wave measurements and modelling in the shallow semi-enclosed Palk Bay." *Ocean Engineering* 189 (October): 106401. doi:10.1016/j.oceaneng.2019.106401. ISSN 0029-8018.
* Gunarwardena, C. A. 2006. "Palk Strait." *Encyclopedia of Sri Lanka,* ed secunda, p. 271. Dellii: New Dawn Press. ISBN 978-1932705485.
*Peiris, H. A. 1998. *Neighbours across the Palk Strait: a guide to information sources on Sri Lanka-India relations.* Orleans Ontarionis: Chansa. ISBN 0969708823.
* Tripathi, Dhananjay, ed. 2021. *Re-imagining border studies in South Asia.* Abingdoniae Oxoniae et Novi Eboraci: Routledge. ISBN 9780429321467 (ebook).

## Nexus externi
* Photographemata Freti Palk.

Categoria:Freta Indiae
Categoria:Freta internationalia
Categoria:Geographia Srilancae
Kai pen

[thumb|[Ars coquinaria Laotiana: folia *kai pen* condita et tosta cum embammate *jaew bong* e capsicis et tergilla bubalina confecto inlata]]
**Kai pen**, litteris Laotianis ໄຄແຜ່ນ et Thai ไกแผ่น, est ferculum Laotiae et Thailandiae boreo-orientalis potius ad gustationem vel sicut cibum viarium sumptum. E foliis plantarum fluviatilium vallis Meconis constat specierum duarum, videlicet *Cladophorae glomeratae* mediae vallis et fluviorum tributariorum, *Aegagropilae linnaei* vallis superioris. Folia ex aquis collecta, frustulis lycopersicorum alliique et ceparum necnon granis sesami siccata, ad comedendum breve spatium torrentur et cum embammate *jaew bong* inferuntur.

## Bibliographia 
[thumb|[Ars coquinaria Laotiana: folia *kai pen* cum embammate *jaew bong* in urbe Luang Prabang inlata iamque maiore parte comesa]]
* Florence Fabricant, "In Laos, a Regional Specialty Goes Global" in *New York Times* (22 Maii 2002)

## Nexus externi 
* "River weed or rock algae, Chlorophyta spirogyra ໄຄ່ິກ kai hin (raw); ໄຄແຜ່ນ kai paen, kai phaen, khai paen (dried sheets)" apud *Food from Northern Laos*
* "River Weed" apud *FishBio*
* Cindy Fan, "Portraits of Northern Laos: Kaipen – Lao crispy river weed" apud *So Many Miles*
* Rob McKeown, "Kai pen, an edible weed" apud *Slow Food*
* Eloise Rodgers, "What is Kai Pen? The Delicious Vegan Snack from Northern Laos!" apud *Am I Nearly There Yet?*

Categoria:Ars coquinaria Laotiana
Categoria:Fercula
Fretum Coreanum

[thumb|[Tabula geographica|Tabula Freti Coreani et aquarum terrarumque circumdantium.]]
**Fretum Coreanum** (Coreane hangul 대한해협 / 조선해협, hania 大韓海峽 / 朝鮮海峽, romanizatio retractata *Daehan Haehyeop* / *Chosŏn Haehyŏp*; Iaponice kanji 対馬海峡 / 朝鮮海峡, hiragana つしまかいきょう / ちょうせんかいきょう, hepburn *Tsushima Kaikyō* / *Chōsen kaikyō*) est transitus maritimus in Asia Orientali inter rem publicam Coreanam et Iaponiam situs, qui maria Sinense Orientale, Flavum, Iaponicumque in Oceano Pacifico septentrionali et occidentali coniungit. Hoc corpus aquae ab insula Tsusima in canalem occidentalem et canalem orientalem (fretum Tsusimae plerumque appellatum) diffinditur. Maxima freti latitudo 200 fere chiliometra, maxima altitudo 227 fere metra est.

*Korea Strait* ('Fretum Coreanum') fabula de afflicta Coreae Septentrionalis navi submarina inventa, est mythistoria a Davide Poyer, auctore et praefecto nautico Americano, Anglice anno 2007 editum.

## Nexus interni
*Esonia
*Fretum Beringianum
*Geographia Coreae
*Geographia Iaponiae
*Honsua
*Mare Ochotense
*Paeninsula Coreana
**Palaeoloxodon naumanni*
*Sachalina
*Ximum

## Notae
## Bibliographia
* Lee, Nae-Young, et Kwangkyu Nam, eds. 2016. *Cross-strait relations and inter-Korean relations.* Seolo Coreae: Asiatic Research Institute. ISBN 9788990769855.
* Pak, Chʻi-yŏng[ChiYoung Pak]. 1988. *The Korean straits.* Dordrecht et Bostoniae: M. Nijhoff; Norwell Massachusettae: Kluwer Academic Publishers. ISBN 9024737249.
* Park, S.-C., D.-G. Yoo, C.-W. Lee, et E.-I. Lee. 2000. "Last glacial sea-level changes and paleogeography of the Korea (Tsushima) Strait." *Geo-Marine Letters* 20, no. 2 (26 Septembris): 64–71. doi:10.1007/s003670000039.
* Poyer, David. 2007. *Korea Strait.* Novi Eboraci: St. Martin's Press. ISBN 9780312360498, ISBN 0312360495.

## Nexus externi
*"Korew Strait." *Encyclopædia Britannica.*
*"Oceanographic Characteristics of the Korea Strait." KORDI.

Categoria:Freta Coreae Meridianae
Categoria:Freta Iaponiae
Categoria:Freta internationalia
Categoria:Mare Sinense orientale
Categoria:Mare Iaponicum
Cladophora glomerata

***Cladophora glomerata*** est species plantarum aquaticarum divisionis Chlorophytorum quae late per mundum in fluviis lacubusque et ad oras maritimas sponte gignit. In valle Meconis a populo Laotiae Thailandiaeque boreo-orientalis e fluminibus colligitur, in foliis componitur, siccatur, et sub nomine *kai pen* comeditur.

## Bibliographia 
[thumb|[Ars coquinaria Laotiana: folia composita *kai pen* (*Cladophora glomerata*) condita et tosta cum embammate *jaew bong* e capsicis et tergilla bubalina confecto inlata]]
* Walter K. Dodds, Dolly A. Gudder, "The ecology of Cladophora" in *Journal of Phycology* vol. 28 (1992) pp. 415-442
* Florence Fabricant, "In Laos, a Regional Specialty Goes Global" in *New York Times* (22 Maii 2002)
* F. T. Kützing, *Phycologia generalis oder Anatomie, Physiologie und Systemkunde der Tange* (Lipsiae: Brockhaus, 1843) p. 266
* Izabela Michalak, Beata Messyasz, "Concise review of Cladophora spp.: macroalgae of commercial interest" in *Journal of Applied Phycology* (2020)
* Mubashrah Munir et al., "Pharmaceutical aptitude of Cladophora: A comprehensive review" in *Algal Research* vol. 39 (2019) pp. 1-10
* Sorrachat Thiamdao et al., "Diversity of Edible Cladophora (Cladophorales, Chlorophyta) in Northern and Northeastern Thailand, Based on Morphology and Nuclear Ribosomal DNA Sequences" in *Chiang Mai Journal of Science* vol. 39 (2012)
* Yuwalee Unpaprom et al., "Antibacterial, antifungal properties and chemical composition of freshwater macroalgae, Cladophora glomerata" in *Journal of Biology and Medicine* vol. 1 (2020)

## Nexus externi 
* "River weed or rock algae, Chlorophyta spirogyra ໄຄ່ິກ kai hin (raw); ໄຄແຜ່ນ kai paen, kai phaen, khai paen (dried sheets)" apud *Food from Northern Laos*
* "River Weed" apud *FishBio*

Categoria:Chlorophyta
Categoria:Species plantarum
Categoria:Taxa Kützing
Categoria:Taxa 1843
Categoria:Plantae edules
Surā

**Surā**, litteris devanagari सुरा, fuit temetum in India antiqua ex hordeo sive oryza sive aliis materiis confectum. Rarissime in *Rigveda*, interdum in libris medicis commemoratur. Surā et hodie in Himācala Pradeśa Indiae septentrionalis ex *Eleusine coracana* producitur.

Hymno deis gemellis , in libro primo *Rigvedae*, donum alimentorum plurum, inter quae *surā*, celebratur:
:युवं नरा स्तुवते पज्रियाय कक्षीवते अरदतं पुरंधिम् । कारोतराच्छफादश्वस्य वृष्णः शतं कुम्भाँ असिञ्चतं सुरायाः ॥७॥
:हिमेनाग्निं घ्रंसमवारयेथां पितुमतीमूर्जमस्मा अधत्तम् । ऋबीसे अत्रिमश्विनावनीतमुन्निन्यथुः सर्वगणं स्वस्ति ॥८॥
:परावतं नासत्यानुदेथामुच्चाबुध्नं चक्रथुर्जिह्मबारम् । क्षरन्नापो न पायनाय राये सहस्राय तृष्यते गोतमस्य ॥९॥
("Vos, viri! , Pajrae filio, vos laudanti, dedistis variam scientiam: e colo velut, ex ungula equi admissarii centum vasa effudistis vini [i.e. *surā*]. Frigida aqua ignem flammantem restinxistis; cibo praeditum vigorem illi Atri largiti estis, Asvini! Atrim in obscurum carcerem abductum eduxistis ad omnigenam salutem. Veraces! puteum sustulistis, sursum verso fundamento praeditum eum fecistis, praecipiti aditu praeditum; et emanarunt aquae ad bibendum, opulentiam millenariam conferentes sitienti Gotamae"). Alibi in hymnis huius collectionis suram hominum seductricem sicut iram aleasque obtrectatur, in *Atharvaveda* sicut aleas carnivoracitatemque; alibi etiam tumultuosa dicitur. Ut Graeci Romanique vinum, Indi antiqui suram in culleis tenuebant.

De paratione surae antiquae pauca in textibus antiquis legi possunt. E duobus carminibus recensionis Paippalāda libri classici *Atharvavedae*, recenter divulgatae, proponitur *surā* potionem destillatam fuisse. Sura autem hodierna, sicut zythum antiquorum Aegyptiorum et boza hodierna Levantina, e panibus miliaceis semicoctis, concisis, fermentatis conficitur.

## Notae 
## Bibliographia 
* 
* Madhavi Bhaskar Kolhatkar, *Surā the Liquor and the Vedic Sacrifice*. Novi Dellii: DK, 1999 recensio huius operis per JSTOR
* 
* 
* 
* 
* Om Prakash, *Economy and food in ancient India. Part 2: Food*. Dellii: Bharatiya Vidya, 1987; 1a ed., titulo *Food and drinks in ancient India* (1961) pp. 24-25, 43-44 et passim
* Nand Lal Singh et al., "Alcoholic fermentation techniques in early Indian tradition" in *Indian Journal of History of Science* vol. 45 (2010) pp. 163-173
* 
* 
* Heinrich Zimmer, *Altindisches Leben* (Berolini: Weidmann, 1879) pp. 280-282

## Nexus externi 
* Pankaj Goyal, "Traditional Fermentation Technology" apud *History of Indian Science and Technology*

Categoria:Ars coquinaria Indica
Categoria:Cervesia
Categoria:Verba Sanscritica
Israel (nomen)

**Israel**, sive **Israhel** (Hebraice: יִשְׂרָאֵל‎, *Yīsraʾel*; Graece: Ισραήλ), est praenomen virile originis hebraicae, quod vel "Princeps Dei" vel "Pugnare cum deo."

## Nomen 
Etymologia a modernis rabbis data est quod *Yīsrāʾēl*, habet elementum hebraeum *Sarah* (שרה, principem significat) una cum elemento *El* (הוא, unum de divinis nominibus in iudaismo).

**Isdrāhēl** et **Istrāhēl** ex graeco Ἰστραήλ (*Istraḗl*), populares formae in Latino vulgari erant, usque ad adventum forme **Israhēl** per Hieronymum.

## Qui hoc cognomen habuerint 
*Iacobus (patriarcha)

## Qui hoc praenomen habuerint 
* Israel Kamakawiwoʻole
*Israel Kristal
*Israel Pickens
*Israel Katz
*Israel Gutman
*Israel Jacobson

*Israëlitae
*Duodecim tribus Israël
*Israël

Categoria:Praenomina
Categoria:Praenomina masculina
Categoria:Nomina
Sinus Cimbricus

[thumb|upright=1|[Tabula geographica Skagerrak et aquarum circumdantium.]]
[thumb|upright=1|Collocatio Skagerrak in [Europa.]]
[thumb|upright=0.8|[Navis oneraria in Skagerrak navigat.]]
[thumb|upright=0.8|[Scopulus curalii aquae frigidae in Noregia.]]
**Sinus Cimbricus**,, vulgo ** Skagerrak**, est fretum quod inter meridanum et orientale Norvegiae litus, occidens Sueciae litus, et paeninsulam Iutlandiam Daniae extenditur, Mare Germanicum et Kattegat coniungens, regionem maritimam quae in Mare Balticum inducit. Huic corpori aquae sunt area superficialis 47&thinsp;000 fere chiliometrorum quadratorum, altitudo media 200 fere metra, altitudo maxima 700 fere metra.

Skagerrak nonnulla ex frequentissimis mundi itineribus navigiorum continet, naves ex omne orbis terrarum civitate accipiens. Magnam quoque industriam piscatoriam favet; hominum autem navitas hoc oecosystema agitat et recte laedit. Osloa et Gothoburgum sunt solae urbes magnae in regione sitae.

## Nexus interni
**Lophelia,* genus curalii magni momenti
*Oceanus Atlanticus
*Proelium Skagerrak (Primum Bellum Mundanum)
**Skagerrak,* pellicula anno 2003 edita
**Skagerrak,* pellicula anno 2019 edita

## Notae
## Bibliographia
*Dahl, M. P., R. T. Pereyra, T. Lundälv, et C. André. 2012. "Fine-scale spatial genetic structure and clonal distribution of the cold-water coral *Lophelia pertusa.*" *Coral Reefs. doi:10.1007/s00338-012-0937-5.
*Eliasson, Carina. 2012. "Sweden´s only coral reef at risk of dying." University of Gothenburg, 19 Septembris 2012. Editio interretialis.
*Gardåsen, Tor Kjetil. 1988. *Skagerakkysten: en kulturhistorie i bilder.* Skien: Fylkesmuseet for Telemark og Grenland.

## Nexus externi
* *Encyclopaedia Britannica,'' ed. undecima, 1911.
* "The Baltic Sea, Kattegat and Skagerrak." Swedish Meteorological and Hydrological Institute. PDF.
* "Skagerrak Deep-Water Fish Assemblage." PDF.
* "Skagerrak." Marine vessel Traffic.
*"Saving Sweden's Last Ancient Deepwater Reef." ''Reef to Rainforest Media, 27 Octobris 2012.

Categoria:Freta Daniae
Categoria:Freta internationalia
Categoria:Freta Norvegiae
Categoria:Freta Sueciae
Lacus Labeatus

thumb|Prospectus in lacum.
thumb|upright=0.8|Collocatio lacus.

**Lacus Labeatus**, seu **Lacus Labeatis**, est maximus Europae Meridianae lacus, infra Monten Nigrum (Antibarium) et Albaniam (Praefecturam Scodrensem) situs, prope urbem Scodram.

## Geographia
Altitudo lacus est 6 m s.l.m., area 450 km²; profunditas maxima est 60 m et profunditas mediocris 44 m. Volumen aquarum est 1.93 km3. 

Flumen imissarium es *Морача / Morača*, emissarium Boiana (*Бојана / Bojana*; *Buna*). Area lacus  ex qua aqua afflui 549 km².

## Notae 
## Nexus externi 
* Lacus Labeatus in Encyclopædia Britannica  

Categoria:Antibarium
Labeatus
Labeatus
Categoria:Praefectura Scodrensis
Fretum Sundanum

thumb|upright=1|Fretum Sundanum.
[thumb|[Tabula geographica|Tabula Freti Sundani a Petro van der Aa anno 1729 facta.]]
[thumb|upright=1|Tabule Freti Sundani circa [1702–1707.]]
**Fretum Sundanum** (Indonesice *Selat Sunda*) est fretum quod inter Iavam et Sumatram, insulas Indonesiae, patet, Mare Iavanicum cum Oceano Indico coniungens. Altitudo media circa 20 metra, latitudo minima 24 chiliometra est.

## Etymologia
Nomen ex Regno Sundano, regno quod in occidente Iavae regione (nunc Iava Occidentali, Banten, et occidente Iavae Mediae parte comprehendente) dominabatur. Etiam ex nomine gentium Sundanarum derivat, indigenarum Iavae Occidentalis, quia gentes Iavani plerumque in Iava Media et Orientali habitant.

## Notae
## Bibliographia
*Everett-Heath, John. 2005. "Sunda Islands." *Concise Dictionary of World Place-Names.* Oxoniae: Oxford University Press.
*Donald B. Freeman. 2003. *The Straits of Malacca: Gateway Or Gauntlet?* Monte Regali: McGill-Queen's Press. ISBN 0773525157.
*Furukawa, Hisao. 1994. *Indoneshia no teishitchi.* [*De litoralibus Indonesiae terris madidis: circumiecta, subsistentia, usus.*] In Anglicum a Peter Hawkes conversus. Kyoti: Kyoto University Press. ISBN 4876980098.
*Smith, B. J., et M. Djajasasmita. 1988. "The land molluscs of the Krakatau Islands, Indonesia." *Philosophical Transactions of the Royal Society B: Biological Sciences* 322 (19 Decembris): 379–400. Editio interretialis.
*Spurling, Kathryn Lesley. 2008. *Cruel conflict: the triumph and tragedy of HMAS Perth.* Chatswood, N.S.W.: New Holland Publishers. ISBN 9781741107388 
*Winslow, Walter G. 1984. *The ghost that died at Sunda Strait.* Annapoli Terrae Mariae: Naval Institute Press. ISBN 0870212184 :

*Mare Andamanense
*Sinus Bengalensis

## Nexus externi
Categoria:Freta Indonesiae
Categoria:Freta Oceani Indici
Categoria:Iava
Categoria:Mare Iavanicum
Categoria:Sumatra
Iuppiter Hammon

**Iuppiter Hammon** (1711 — 1806) fuit primus poeta Afroamericanus. Prima poemata eius anno 1761 Novi Eboraci edita sunt, quae prima poemata ab Afroamericano edita fuerunt. Etiam praedicator et scriba commercialis in Insula Longa fuit.

## Bibliographia
*  Berry, Faith (2001). From Bondage to Liberation. New York: The Continuum International Publishing Group Inc. p. 50. ISBN 0-8264-1370-6. 
*  Rollins, Charlemae (1965). Famous American Negro Poets. New York: Dodd, Mead & Co. pp. 15–16. 

Categoria:Poetae Civitatum Foederatarum
Categoria:Poetae Afroamericani
Miloslaus

**Miloslaus** est praenomen masculinum hodie usitatissimum in Cechia. E vocabulis Slavicis *milŭ* ("gratia") et *slava* ('gloria') originem ducit.

## Homines 
* Miloslaus Forman
* 
* , pedilusor
* Miloslaus Okál
* , pedilusor
* Miloslaus Šváček
* Miloslaus Vlk

## Notae 
* Miloš, derivatum huius nominis

Categoria:Praenomina
Mecislaus

**Mecislaus** (vel **Miecislaus** vel **Mechislaus**) est praenomen masculinum Slavicum, in Polonia usitatissimum. Etiam in Lituania et Ruthenia Alba invenitur. Formae nominis in variis linguis sunt:

* Polonice *Mieczysław*
* Albaruthenice *Мечыслаў*
* Bohemice *Mečislav*

## Homines 
* Miecislaus I (dux Polanorum)
* Mecislaus Ledóchowski
* Miecislaus Broscius

## Notae
Categoria:Praenomina
Daphne (praenomen)

**Daphne** (Graece Δάφνη) est praenomen femininum, quod Graece "laurum" significat. In mythologia Graeca Daphne nympha est, quae, ut iuveni Apollini effugeret, a patre suo Peneo convertitur in laurum. Hodie *Daphne* etiam praenomen Anglicum est.

## Mulieres 
* Daphne (mythologia)
* Daphne du Maurier, scriptrix
* , diurnaria
* , actrix
* 
* Daphne Barbara Hubbard
* Daphne Schippers

## Plantae 
* *Brenthis daphne*
* *Daphne mezereum*

## Notae 
*41 Daphne, asteroides
*2645 Daphne Plane, asteroides
**Dafne*, melodrama ab Iacobo Peri composto

Categoria:Praenomina feminina
Categoria:Praenomina Anglica
Categoria:Praenomina Batava
Categoria:Praenomina Theodisca
Barnabas

**Barnabas** (Graece Βαρναβᾶς) est nomen et praenomen masculinum, Aramaica origine, probabiliter e vocabula *bar neḥmā* (בר נחמה, 'filius consolationis') aut *bar* *nabī* (בר נביא, 'filius prophetae') oriundum.

## Qui hoc nomen habuerunt 
* Barnabas Apostolus

## Qui hoc praenomen habuerint 
* Barnabas Barnes
* 
* Barnabas Claramontius, vel P.P. Pius VII
* Barnabas Cobo
* 
* 
* Barnabas Oriani
* Barnabas Sibusiso Dlamini
* Barnabas Vicecomes

## Notae 
Categoria:Praenomina masculina
Categoria:Praenomina Anglica
Categoria:Praenomina Theodisca
Honoratus

***Honoratus*** olim fuit cognomen Romanun antiquum et hodie est praenomen masculinum, quod saepe apud Francogallicos adhibetur (vulgo *Honoré*).

## Qui hoc cognomen habuerint 
* Marcus Aurelius Lucius Domitius Honoratus
* Maurus Servius Honoratus
* Quintus Caecilius Honoratus
* Sextus Marcius Honoratus

## Qui hoc praenomen habuerint 
* Honoratus de Balzac
* Honoratus de Bueil, dominus de Racan
* Honoratus Daumier
* Honoratus Mercier
* Honoratus de Porchères Laugier
* Honoratus Gabriel de Riqueti, comes de Mirabeau
* 

## Notae 
Categoria:Cognomina Romana antiqua
Categoria:Praenomina masculina
Polessia

thumb|Danielis Zwicker Polessiae tabula anni 1650.
**Polessia** (Polonice *Polesie*; Albaruthenice *Пале́ссе*; Ucrainice *Полі́сся*; Russice *Полесье*) est regio historica et geographica in meridionali Rutheniae Albae parte et septentrionali Ucrainae, etiam in Polonia et in Russia sita. 
[thumb|upright=0.8|[Ioannes Šiškin, *Polessia*, 1883.]]

Vallis Bugae in palatinatu Lublinensi Poloniae extremitas Polessiae occidentalis est. In Ruthenia Alba regiones Brestensem et Homelensem Polessia occupat, sed etiam partes meridionales regionum Mohiloviensis (districtus Bobruiscensem, Glusscensem, Osipovičensem), Minscensis (districtus Lubanensem, Viarum Priscarum, et Salimontii) et Grοdnensis (districtus Sviloechiae). In quinque partes Polessia Albaruthenica dividitur: Polessiam Brestensem, Transurbanam (ubi Pinscum, quod Polessiae caput saepe nominatur, et Turovia urbes sitae sunt), Pripetiensem, Moserensem et Homelensem. Danapris Polessiam in partes occidentalem et oreintalem secat; Pripetius et Desna accolae eius flumina Polessiae principalia sunt. In Russia pars regionis Branscensis Polessica est; extremitas Polessiae orientalis in terris silvosis et paludinosis circa fontibus Occae et Desnae in regionibus Orelensis et Calugensis est.
thumb|upright=0.8|, *Solis occasus in Polessia*, 1894.

Nomen Slavicum 'terras silvestres' significat, et Polessia silvis abundat. Hic et silva intacta Bialoviesensis (Poloniae et Rutheniae Albae) et reservatum Schatscense (Ucrainae) et saeptum nationale Pripetiense (Rutheniae Albae) sita sunt. 

Incolae Polessiae,  (Russice *poleščuki* vel *polechi*, Ucrainice *poliščuki*) a populis vicinis moribus et dialectis distinguuntur. Dialecti Polessiae occidentalis interdum ut lingua Polessica (vel Polessica occidentalis) describuntur.

## Notae
## Nexus externi
!
Apollo Grigor'ev

'''Apollo Alexandri filius Grigor'ev''', 16 Iulii 1822 Moscuae natus et 25 Septembris 1864 Petropoli mortuus, fuit poeta Russicus. 

## Vita et opera
In Universitate Moscuensi iuri studuit. Sergio Solov'ëv, Athanasio Fet, Iacobo Polonskij familiaris fuit. In Petropolim migravit, ubi anno 1846 collectionen poematum primam edidit. *Antigonam* Sophoclis Russice vertit. Alexander Blok carmina Apollinis Grigor'ev collegit et edidit.

## Notae
## Nexus externi
Categoria:Alumni Universitatis Moscuensis
Categoria:Auctores Russici
Categoria:Incolae Imperii Russici
Categoria:Incolae Moscuae
Categoria:Interpretes Graeco-Russici
Categoria:Poetae Russiae
Kecap

[thumb|upright=0.75|Ampulla *kecap manis* in [Indonesia oblata]]
**Kecap** (vocabulum Malaicum et Indonesium, origine Sinicum) est liquamen sicut in insulis Asiae austro-orientalis parari solet. Sub hoc nomine compehenduntur *kecap ikan* vel liquamen e piscibus; *kecap manis* vel soia densa et dulcis; *kecap asin* vel soia levis et salsa.

*Kecap* Indonesium, praecipue *kecap manis*, sicut ius vel conditura in fercula coquenda adhibetur, quae hac ratione nomine *kecap* appellantur, exemplorum gratia *babi kecap* de carne porcina, *ayam kecap* de pullina. *Kecap manis* in embammatibus saepe usitantur.

Eodem nomine, sed orthographiis *ketchup* et *catchup*, liquamina et condimenta Britanniae et Civitatum Foederatarum nuncupantur, quorum hodie optime cognoscitur *tomato ketchup*.

## Notae 
## Bibliographia 
; Praecepta
* 1729 : 
* 1747 : 
* 1755 : 
* 1873 : 

; Eruditio
* Dan Jurafsky, "The Cosmopolitan Condiment: an exploration of ketchup’s Chinese origins" in *Slate* (30 Maii 2012)

Categoria:Liquamina
Categoria:Condimenta
Categoria:Ars coquinaria Malaica
Categoria:Ars coquinaria Britannica
Categoria:Ars coquinaria Indonesia
Categoria:Embammata
Mandricardus

[thumb|upright=0.5|Mandricardus ab [Iulius Schnorr de Carolsfeld|Iulio Schnorr pictus.]]
**Mandricardus** (Italiane *Mandricardo*) est persona in *Orlando furioso*, carmine epico a Ludovico Ariosto scriptore Italico composito.

## Biographia 
Rex saracenus Tartarorum, imperator Mongoliae et filius Agricanis regis est. Pater suus Agricanus (Italiane *Agricane*) principalis operis Matthaei Mariae Boiardi *Orlando innamorato* antagonista fuit. Mandricardus socius Agramantis regis Maurorum est, qui Europam invasit quia Carolus Magnus patruum suum Troianum interfecerat. Ille Doralici, filia regis Granatae et sponsa ducis Saraceni Rodomontis, amore captus est (*Liber XIV*) et eam rapit. Doralices rege Tartarorum amore capta est et illa Mandricardum Rodomonti praefert. Mandricardus contra Rodomontem et contra Rolandum (*Liber XXIII*) pugnat. Mandricardus in proelio Zerbinum (*Liber XIV*) principem Scotiae vincit et occidit, sed post in proelio moritur, a milite Rogerio occisus (*Liber XXX*).

## Notae 
## Bibliographia 
* Di Bandarini, Marco, ''Mandricardo innamorato, qual tratta d'arme, e d'amore*, 1680. 
* Rajna, Pio, *Le fonti dell'Orlando furioso*, Sansoni, Florentiae, 1876.

## Nexus externi 
* Textus libri *Mandricardo innamorato* apud *Google Books''.

Categoria:Reges ficti
Categoria:Personae Orlando Innamorato et Orlando Furioso
Grammostola actaeon

***Grammostola actaeon*** est species aranearum novi mundi familiae Theraphosidarum. Plerumque in Brasilia australi et partibus Uruquariae invenitur, ubi *Grammostolae giganteae* et *Grammostolae iheringi* insigniter similis est. Primum anno 1903 a Reginaldo Innes Pocock zoologio Britannico descripta est.

## Notae 
## Nexus externi 
* "Brazilian Redrump Care."

Categoria:Araneae Americae Australis
Categoria:Fauna Brasiliae
Categoria:Fauna Uraquariae
Categoria:Genera animalium
Actaeon
Categoria:Taxa Pocock
Categoria:Taxa 1903
Categoria:Theraphosidae
Rodomons

[thumb|Imago typographica Rodomontis [Saeculum 16|saeculo sextodecimo facta.]]
**Rodomons** vel **Rhodomontes** (Italiane *Rodomonte*) est antagonista in carmine epico *Orlando innamorato* a scriptore Italico Matthaeo Maria Boiardo scripto et in carmine epico *Orlando furioso* a Ludovico Ariosto scripto.

## Biographia 
[thumb|Bradamantis Rodomontem in proelio superat in illustratione *Orlando furioso* a [Gustavus Doré|Gustavo Doré facta.]]
Rodomons rex Algeriae et dux magni exercitus regis Saracenorum Agramantis est. Agramans Francogalliam invadit, quia rex Francorum Carolus Magnus interfecerat patrum suum Troianum, et Rodomons eum sequitur: apud Montem Albanum exercitus regis Agramantis cum exercitu Rodomontis coniungit. Saraceni Lutetiam Parisiorum obsideant et Rhodomontes crudeliter milites Christiani ac cives occidit, aetatem aut sexum ignorans. Rhodomontes sponsus principissae Granatae Doralices est, sed imperator Mongoliae Mandricardus eam rapit quia eam amat. Sed Doralice, filia Stordilani, Mandricardo amore capta est et iam sponsum suum non amat: Rodomons igitur inimicus mulieribus facitur. 

Postea rex Algeriae animus ad castam Isabellam volget quia sponsus suus Zerbinus, princeps Scotiae, mortuus erat in proelio contra Mandricardum. Tamen pudica Isabella consilium excogitat et Saraceno dicit quae illa potionem invulnerabilem biberat et Rodomontem iubet vulnerare eam. Sic Isabella moritur et Rodomons, amore mulieri deperens, sepulcrum Isabellae apud flumen Rhodanum construit et ibi vigilias agit.

Rodomons et Rolandus pugna habeunt et miles Christianus fugit in flumine natans. Deinde milites Christiani Brandimartes, Olivierus Sansonettusque apud sepulcrum transeunt et Rodomons eos vincit et captivos facit. Postea Bradamantis, miles Christiana, Rodomontem invenit et in certamine singulare eum vincit cum hasta magica Argaliae: Bradamantis Rhodomontem ad liberandum captivos certaminum priorum cogit et rex Algeriae a vita militare abscedit.

Post unum annum Rodomons apud nuptias Bradamantidis Rogeriique pervenit et Rogerium, qui miles Saracenus fuerat sed Christianus factus erat, ad certamen singulare eum lacessit. Rogerius atque Rodomons inter eos pugnant sed postremo Saracenus occiditur et carmen epicum finem habuit cum animus Rodomontis ad ripas Acherontis descendit et blasphemat.

## Fortuna 
Hodie in sermonibus Italico Anglicoque verba *rodomontata* (Italice) et *rodomontade* (Anglice) sunt et ex nomine regis ficti oriuntur. Significatio duorum verbum "iactatio" est.

## Notae 
## Bibliographia 
*Croce, Benedetto, *Ariosto*, Adelphi Edizioni, Mediolani, 1991.
*Rajna, Pio, ''Le fonti dell'Orlando furioso*, Sansoni, Florentiae, 1876.
* Zatti, Sergio, *Il Furioso fra epos e romanzo'', Pacini Fazzi, Lucae, 1990.

Categoria:Personae Orlando Innamorato et Orlando Furioso
Categoria:Reges ficti
Non si sevizia un paperino

***Non si sevizia un paperino*** est pellicula criminalis anno 1972 edita a moderatore cinematographico Lucio Fulci secundum mythistoriam a Lucio Fulci scriptam. Hac in pellicula hi histriones agunt:

* Thomas Milian: Andrea Martelli
* Barbara Bouchet: Patrizia
* Florinda Bolkan: Maciara
* Irene Papa: Aurelia Avallone
* Marcus Porel: don Alberto Avallone
* Georgius Wilson: patruus Franciscus
* Antonius Campodifiori: tenente dei carabinieri
* Hugo D'Alessio: maresciallo dei carabinieri
* Virginius Gazzolo: magistrato
* Francus Balducci: Michaelis pater
* Vitus Passeri: Iosephus Barra
* Andrea Aureli: Bruni Lo Cascio pater
* Linda Sini: Bruni Lo Cascio mater
* Ioannes Francus Barra: carabiniere Impallomeni
* Ioannes Bartha: ufficiale di polizia
* Duilius Cruciani: Mario

## Nexus externus 
* 

Categoria:Pelliculae criminales
Categoria:Pelliculae 1972
Categoria:Pelliculae Italicae
Fretum Formosanum

[thumb|[Tabula geographica|Tabula regionis Freti Formosani]]

**Fretum Formosanum** est fretum quod insulam Taivaniam a Sinis continentalibus separat. Hoc corpus aquae, hodie pars maris Sinensis australis, cum mari Sinensi orientali ad septentriones versus conectitur. Fretum est 180 chiliometra, minime 130 chiliometra, latum.

## Nomina 
Nomen Mandarinicum, quod pinyin *Táiwān Hǎixiá* sonat, a continentalibus 臺灣海峽, ab insulanis 台灣海峽 scribi solet. Inter priora freti nomina sunt *Táihǎi*, Mandarinice 臺海 et 台海 (scilicet "Mare Tai" e brevi ipsius insulae nomine), et *Heishueiguo*, Mandarinice 烏水溝, ut qui diceret "fossa aquae atrae": tale nomen usitatum est et linguis Min australi (*O͘ Chúi-kau*) et Hakka, partes periculosiores harum aquarum distinguens.

## Notae 
## Pinacotheca 

Fasciculus:119.91252E 24.77447N 117.5.png|Despectus in occidentem ab Asia ad Pacificum.
Fasciculus:119.91252E 24.77447N 297.5.png|Despectus in orientem a Pacifico ad Asiam.
Fasciculus:119.91252E 24.77447N 207.5.png|Despectus in meridiem a Mari Sinensi Orientali ad Mare Sinense Australe.
Fasciculus:119.91252E 24.77447N 27.5.png|Despectus ad septentriones a Mari Sinensi Australi ad Mare Sinense Orientale

## Bibliographia 
* Baynes, Thomas Spencer, ed. 1879. "Formosa." *Encyclopaedia Britannica,* ed. nona, 9: 415–17. Novi Eboraci: Charles Scribner's Sons.
* Clough, Ralph N. 1999. *Cooperation or conflict in the Taiwan strait?* Lanhamiae Terrae Mariae: Rowman & Littlefield Publishers. ISBN 0847693252, ISBN 0847693260.
* Liu, J., C. Liu, K. Xu, J. Milliman, J. Chiu, S. Kao, et S. Lin. 2008. "Flux and fate of small mountainous rivers derived sediments into the Taiwan Strait." *Maritime Geology* 256: 65–76. Editio interretialis.

## Nexus externi 
* "Navigating the Black Ditch: risks in the Taiwan Strait" (25 Decembris 2014) apud *CIMSEC*
* Raul "Pete" Pedrozo, "China’s Threat of Force in the Taiwan Strait" (29 Septembris 2020) apud *LawFare*
* "CrisisWatch: Taiwan Strait"
* 
* S-23: *Limits of Oceans and Seas.* Ed. tertia. 1953. Monoeci: International Hydrographic Organization.
* S-23: *Limits of Oceans and Seas.* Ed. quarta. 1986. Monoeci: International Hydrographic Organization.

Categoria:Freta Asiae
Categoria:Freta internationalia
Categoria:Freta Oceani Pacifici
Categoria:Mare Sinense australe
Categoria:Mare Sinense orientale
Abraham Hyacinthus Anquetil Duperron

**Abraham Hyacinthus** (Francogallice *Abraham Hyacinthe*) **Anquetil Duperron** (Lutetiae 7 Decembris 1731 natus; ibidem die 17 Ianuarii 1805 mortuus) fuit explorator, orientalista, et indologus Francicus,  frater. Avestam primus in Europa vertit (in linguam Francogallicam) et ex Upanisadis aliqua (in linguam Latinam cum variis annotationibus Graecis). Ab Arthuro Schopenhauer et Christiano Kraus Duperronis versio laudata est.

## Nexus externi
* Oupnek'hat, id est Secretum tegendum... (Upanisadum versio), vol. I
* idem. vol. 2

Categoria:Auctores Latini recentiores
Categoria:Incolae Franciae
Categoria:Indologi
Categoria:Interpretes
Categoria:Iranologi
Sphenodon

***Sphenodon*** (Maorice *tuatara*) est genus reptilium endemicorum in Nova Zelandia. Quamquam plurimarum lacertarum similes, partes stirpis distinctae sunt, ordinis Rhynchocephalium. Una species *Sphenodontis* est sola sui ordinis species, qui aevo Triassico abhinc 250 fere millionum ortus, aevo Mesozoico vigebat. Maiores communes recentissimi sunt Squamata. Quam ob rem, *Sphenodontes* in studio evolutionis lacertarum et anguium magni momenti sunt, atque in proprietatubus habitibusque primorum diapsidorum reconstructis, gregis tetrapodorum amniotorum cui etiam sunt dinosauria (cum avibus) et crocodilia.

## Cladogramma
[thumb|upright=0.6|left|[Cladistica|Cladogramma coniunctiones Sauriorum exstantium indicat. Numeratae res sunt 1, *Sphenodon*; 2, Lacertae; 3, Angues; 4, Crocodilia; 5, Aves. "Lacertae" sunt paraphyleticae; longitudines ramorum tempora divergentiae non indicant.]]
*Sphenodontes* inter lacertas primum anno 1833 digesti sunt, cum Museum Britannicum calvariam acciperet. Genus false classificabatur donec anno 1867 Albertus Günther, qui opus museo tum dabat, proprietates avium, testudinum, crocodiliumque similes observavit, unde ordinem Rhynchocephalium pro *Sphenodonte* et eius cognatis proposuit.]]

## Notae
## Bibliographia
*Daugherty, Charles, et Alison Cree. 1990. "Tuatara: a survivor from the dinosaur age." *New Zealand Geographic* 6 (Aprilis–Iunium): 60.
*Lutz, Dick. 2005. *Tuatara: A Living Fossil.* Salem Oregoniae: DIMI PRESS. ISBN 978-0-931625-43-5.
*McKintyre, Mary. 1997. *Conservation of the Tuatara.* Victoria University Press. ISBN 978-0-86473-303-0.
*Newman, Don G. 1987. *Tuatara.* Endangered New Zealand Wildlife Series. Dunedin, New Zealand: John McIndoe et Department of Conservation; Portlandiae Oregoniae: distributus ab I.S.B.S. ISBN 0868680982, ISBN 978-0-86868-098-9.
*Parkinson, Brian. 2000. *The Tuatara.* Reed Children’s Books. ISBN 978-1-86948-831-4.

## Nexus externi
*.
*.
*.
*
*.
* *Tuatara.* *Te Ara: The Encyclopedia of New Zealand.*
* Specimina *Tuatarae* in collectione Musei Novae Zelandiae Te Papa Tongarewa.
* "Tuatara reptile slices food with 'steak-knife teeth.'" BBC Nature.
* De tuatara. RNZ *Critter of the Week.* 18 Augusti 2017.

Categoria:Fauna Novae Zelandiae
Categoria:Genera animalium
Categoria:Pleistocaenum
Categoria:Reptilia Novae Zelandiae
Categoria:Sphenodontia
Categoria:Taxa Gray
Categoria:Taxa 1831
Stela Amenephthis

thumb|Stela Amenephtthis in Museo Aegyptio Cairi (JE 31408 et CG 34025).
**Stela Amenephthis** sive **Stela Israël** victoriam Amenephthis pharaonis de gentibus Libycis et Maritimis celebrat et primo nomen Israël attestatur. Textus stelae duobus exemplaribus exstat: Inscriptio longior in Karnak (in templo Ammonis) invenitur, altera brevior in stela ex Thebis oriunda, quae hodie numeris CG 34025 et JE 31408 in Museo Aegyptio Cairi asservatur.

 stelam nigram graniteam anno 1896 in reliquiis templi funerarii Amenephthis pharaonis (XIX. domus, Regnum Novum Aegypti) repperit. Inscriptio anno 1208 a.C.n. facta est.

## Mentio Israelis (linea 28) 
[right|thumb|200px|[Libya|Libyci (Tjeḥenu) tribus symbolis determinantur: peregrinus + populus + terra/civitas collina]]
Maxima inscriptionis pars victoriam Amenephthis de Libycis celebrat, in ultimis  autem tribus lineis de Canaan narratur. Linea 28 legitur:
:*Israel (Jsrjr) devastatus est et semine caret*. 

Aliter ac aliae civitates sive gentes memoratae „Israel“ hic non symbolis "terrae" sive "civitatis" introducitur, sed symbolo "gregis hominum"; ex quo efficitur Israel saeculo XIII exeunte nondum nomen civitatis, sed gentis sive gregis hominum fuisse.

## Notae 
## Bibliographia 
*Wilhelm Spiegelberg: Der Siegeshymnus des Merneptah auf der Flinders Petrie-Stele. In: Adolf Erman, Georg Steindorff (ed.): Zeitschrift für Ägyptische Sprache und Alterthumskunde. Vierunddreissigster Band. Hinrichs’sche Buchhandlung, Lipsiae 1896, p. 1–25 (in interrete).
*Helmut Engel: Die Siegesstele des Merenptah. Kritischer Überblick über die verschiedenen Versuche historischer Auswertung des Schlussabschnitts. (= Biblica. Vol. 60). Pontificium Institutum Biblicum, Romae 1979, p. 373–399.
*Kenneth A. Kitchen: Ramesside Inscriptions: Historical and Biographical. Vol.IV: Merenptah and the Late Nineteenth Century. (KRI IV) Blackwell, Oxoniae 2003, ISBN 0-631-18429-5.

## Nexus externi 
*Inscriptio in Stela Amenephtis (Anglice)

Categoria:Museum Aegyptium Cairense
Isabella (Orlando furioso)

[thumb|Isabella observat Zerbinum et Mandricardum in certamen singulare in [Tapetum|opere textile probabiliter a Raphaële de La Planche facta.]]

**Isabella** est persona in carmine epico *Orlando furioso* a scriptore italico Ludovico Ariosto scripto.

## Biographia 
[thumb|Isabella et Zerbinus ab [Iulius Schnorr von Carolsfeld|Iulio Schnorr inter annos 1822 et 1827 picti.]]
Isabella principissa Gallaeciae et sponsa principis Scotiae Zerbini est. In *Orlando furioso* Isabella a latronibus comprehenditur sed  Rolandus eam servat. Deinde Isabella Rolandusque apud locum ubi Zerbinus est perveniunt et comes palatinus ex morte eum servat. Igitur Isabella iterum coniungit cum Zerbino. Postea, insaniato Rolando, Isabella atque Zerbinus eum quaerunt et arma sua inveniunt sed duo amantes Mandricardo regi Tartariae occurrunt. Zerbinus et Mandricardus certamen singulare inter eos habeunt sed Zerbinus vulneratur a rege Mongoliae et moritur inter brachia sponsae suae. 

Isabella, luctum et dolorem hausta, apud monasterium in Provincia pervenit, quia vult se sacrare divino cultui, sed regi Saraceno Rhodomonti occurrit. Rhodomontes, rex Algeriae, animus ad Isabellam volget quia ille relinctus erat a sponsa sua Doralice. Isabella casta est et Rhodomontem non amat sed, stuprum ab illo timens, consilium excogitat: Isabella Rhodomonti dicit quae illa potionem magicam, quae potorem invulnerabilem facit, biberat et illum vulnerare eam iubet. Rhodomontes sic vulnerat mulierem et Isabella moritur: rex Saracenus, amore mulieri deperens, sepulcrum illae construet prope flumen Rhodanum et ibi ipse vigilias aget.

## Fortuna 
Pictor Theodiscus Iulius Schnorr von Carolsfeld opus tectorium, quod Isabellam et Zerbinum effingit, pinxit in  inter annos 1822 et 1827. Postea pictor Italicus Maximus D'Azeglio tabulam *Morte di Zerbino* (Mors Zerbini) pinxit et in hac tabula etiam Isabella est.

## Notae 
## Bibliographia 
*Croce, Benedetto, *Ariosto*, Adelphi Edizioni, Mediolani, 1991.
*Rajna, Pio, ''Le fonti dell'Orlando furioso*, Sansoni, Florentiae, 1876.
* Zatti, Sergio, *Il Furioso fra epos e romanzo'', Pacini Fazzi, Lucae, 1990.

Categoria:Personae Orlando Innamorato et Orlando Furioso
Garcias Lasus Inca

**Garcias Lasus Inca** vel Hispanice *Garcilaso de la Vega, el Inca* (Cuschi natus die 12 Aprilis 1539; Cordubae in Hispania die 23 Aprilis 1616 mortuus) fuit historicus Peruvianus. Filius fuit conquisitatoris Sebastiani Garciae Lasi principissaeque Incarum Isabellae Suárez Chimpu Ocllo. Iam senex in Hispaniam migravit ibique opera historica divulgari iussit de exploratione Floridae, de origine et fine imperii Incarum.

## Scripta 
thumb|*La Florida del Ynca*: editio 1605
* 1605 : *La Florida del Ynca*. Olisipone: Pedro Crasbeeck Textus; aliter 
* 1609-1617 : *Comentarios Reales de los Incas* pars 1; pars 2; recensio interretialis  

* Petrus Sarmiento de Gamboa

## Nexus externi 
Categoria:Historici Peruviae
Categoria:Auctores Hispanici
Categoria:Nati 1539
Categoria:Mortui 1616