Caecilia Romana

thumb|Sancta Caecilia ad organum (saeculo XVII depicta)
[thumb|Caecilia in  a [Raphael|Raphaele Sanctio picta]]

Sancta  fuit virgo Romana, quae ob fidem Christianam tempore persecutionum martyrium passa est. Etiamsi de vita eius paucissima tantum certa constant, inter celeberrimas sanctas tamen connumeratur, praesertim cum in Occidente patrona musicae ecclesiasticae habeatur. Festum eius die 22 Novembris celebratur.

## Vita 
Constat Caeciliam virginem Romanam fuisse, quae pro fide Christiana martyr exstitit, cultumque eius cum sanctis Tiburtio et Valeriano quodammodo connecti.

Opiniones eruditorum de anno mortis eius inter se valde differunt:

* "Marci Aurelii et Commodi imperatorum temporibus", scilicet exeunte saeculo secundo, iuxta Adonem Viennensem (†874);
* Septimio Severo imperatore, scilicet inter annos 202 et 211, iuxta C. Erbes;
* a.D. 232, Alexandro Severo imperatore, iuxta *Annales* C. Baronii;
* in persecutione Diocletiani, quae annis 301–303 facta est, secundum H. Quentin;
* sub Iuliano Apostata, scilicet medio saeculo quarto, iuxta K.A.H. Kellner.

## *Passio sanctae Caeciliae* 
Textus Passionis sanctae Caeciliae multis manuscriptis nobis traditus est; editionem criticam Hippolytus Delehaye praeparandam curavit. Passionem hanc H. Quentin haud ante a. 486 scriptam esse existimat, valorem ergo eius historicam haud magni momenti esse.

## Cultus 
### In Ecclesia 
Sancta Caecilia ab Ecclesia Romana, orthodoxa, Anglicana et nonnullis Lutheranis (in Suecia) colitur. Inter ecclesias Deo sub nomine sanctae Caeciliae dicatas praesertim nominandae sunt basilica Romana Sanctae Caeciliae trans Tiberim, secundum traditionem in loco domus ipsius Caeciliae exstructa, atque ecclesia cathedralis sanctae Caeciliae Albiae.

### Translationes corporis sanctae Caeciliae 
thumb|Corpus sanctae Caeciliae: sculptura Stephani Maderno in basilica Romana Sanctae Caeciliae trans Tiberim
Post martyrium Caecilia in catacumbis Callisti sepulta est, quod in *Passione* notatur, varia autem documenta saeculo septimo scripta eam hoc loco venerari testantur. Secundum opinionem H. Quentin, medio saeculo octavo, propter imminentem invasionem Longobardorum, corpus Caeciliae e loco suo clam asportatum est et in catacumbis Praetextati iuxta corpora Valeriani et Tiburtii collocatum.

### Patrona musicae 
In *Passione* nuptiae Caeciliae et Valeriani hoc modo describuntur: *Venit dies in quo thalamus collocatus est, et, cantantibus organis, illa in corde suo soli Domino decantabat*. In antiphona autem, a qua Laudes et Vesperae de s. Caecilia incipiunt, hic textus ita abbreviatus est: *Cantantibus organis, Caecilia Domino decantabat*. Qui textus brevior facile intelligi potest tamquam Caeciliam comitante organo canere, immo forsitan ipsam organo uti narraret. Propter quod, iuxta opinionem H. Quentin, sancta Caecilia tamquam caelestis patrona musicae haberi coepit. 

### Repraesentationes in arte 
Ex quo tempore Caecilia tamquam caelestis patrona musicae haberi coepta est, saepissime cum instrumentis musicis a pictoribus repraesentari solet. Attributa eius sunt organum vel violina, gladius (attributum martyrii) et rosa.

### Alia 
Est in ecclesia collegiata Beronensi inscriptio de martyrio sanctae Caeciliae. Refert praefectum Almachium quondam Caeciliam cremari iussisse. Cum non contigisset, praefectus denuo eam occidere iussit. At illa non potuit occideri. Quam ob rem semiviva relicta est. 

## Bibliographia 
Quentin, H. 1910. Cécile (sainte). In: *Dictionnaire d’Archéologie chrétienne et de Liturgie*, **2** (2).

## Notae 
Categoria:Sancti
Categoria:Mulieres
Categoria:Nati saeculo 3
Categoria:Mortui saeculo 3
Categoria:Musica ecclesiastica