open-index/open-wikipedia-markdown huggingface dataset:
Tschaia (Obius)

**Tschaia** (Russice *Чая*, Selcupice *Шаалгы*/*Šaalgy*) est flumen in regione Tomensi Russiae. A fluminum Bacčar et Parbig confluentia in vico Ostio Bacčaris (''Ust'-Bacčar*) oritur. Longitudo Tschaiae 194 chm est (sed cum Bacčaro 542 chm). In Obium flumen (cuius accola sinister est) effunditur. Vici *Vargater, Submontium (Podgornoie),  Čainsk (Tschaiopolis),  Griškino (Gregorianum), Čažemto* ad Tschaiam siti sunt.

## Notae 
## Nexus externi 
* De Tschaia in *Lexico encyclopaedico Brockhaus et Efron* 
* De Tschaia in *registro nationali aquarum'' 

Categoria:Flumina Russiae Asiaticae
Categoria:Regio Tomensis
Categoria:Systema Obii fluminis
Kyzyl Superior

**Kyzyl Superior** vel **Minor** (Russice Малый Кизил, Baschkirice Кесе Ҡыҙыл) est flumen in Baschkiria re publica et in regione Tscheliabinscensi Russiae. Inter iuga Uralensia Uraltau et Kryktytau prope fontem Kyzylis Inferioris oritur, circiter 113 chiliometra longitudinis est et in Rhymnum influit. *Salavat Sovchoz* vicus ad Kyzylem Superiorem situs est. Per silvam et silvisteppam fluit.

## Notae 
## Nexus externi 
* Kyzyl Superior in *Registro nationali aquarum* 

Categoria:Flumina Russiae Europaeae
Categoria:Regio Celiabinscensis
Categoria:Baschkiria
Categoria:Systema Rhymni fluminis
Martinus Iulius Bram

**Martinus Iulius Bram** (1897–1956) fuit praelatus Americanus Ecclesiae Episcopalis Civitatum Foederatarum, qui munus  ab anno 1951 ad annum 1956 sustinebat.

## De iuventute et eruditione
Martinus Iulius (Anglice *Martin Julius*) Bram Novi Eboraci in urbe die 25 Septembris 1897 natus est, Martini Samuelis Bram et Helenae Chambers Bram filius. In publicis scholis urbanis eruditus,  frequentavit, ubi gradum Baccalauratus Artium magna cum laude anno 1926 accepit. Statim in  matriculavit, ubi gradum Baccalaureatus Divinitatis anno 1929 accepit.

## Ministerium ordinatum
Bram diaconus mense Iunio 1928 ac presbyter mense Novembri 1929 a , Episcopo Delavariae, ordinatus est. Mox   Georgiopoli in Delavaria, tum anno 1933 rector Ecclesiae Sanctae Crucis  in Florida creatus est, ubi Mabel Harris Bowler in matrimonium die 17 Iunii 1935 duxit. Rector  Tampae omnino et subtiliter per secundum bellum mundanum, a die 7 Decembris 1941 (die Portus Margaritarum) ad diem 2 Septembris 1945 (diem ) fuit, cum se munere loci abdicaret. Confestim usque ad annum 1951, rector  Litore Palmensi Occidentali in urbe in Comitatu Litoris Palmensis et regione  fuit.

Anno 1950, secretarius Concilii Ecclesiarum Floridae creatus est, organizationis religiosae rassismo resistentis atque iura agricolarum, emendationem , et pacem inter gentes adiuvantis, anno 1947 conditae.

## Episcopatus
Bram, in conventu dioecesiano  habito Episcopus Suffraganus Floridae Meridianae suffragio secundo die 10 Aprilis 1951 electus, in sua paroecia in Litore Palmensi Occidentali die 21 Septembris 1951 a , Episcopo Floridae Meridianae et olim rectore eiusdem paroechiae, consecratus est, episcopis Mason Dallasii et Burton Nassoviae comitantibus.

 gradum Doctoris Divinitatis honoris causa, Seminarium quoque  mense Iunio 1952 ei concessit.

Iura civilia et salus publica eum episcopum magnopere tenebant. Iuvenis quidem inter Indos  in Comitatu Amherstensi in Virginia missionarius laboraverat.

Subito, cum  in Monasterio Boni Pastoris prope  in Florida interesset, infarctu cordis die 9 Februarii 1956 vita decessit. Reverendus Gulielmus F. Moses ei in episcopatum successit.

## Notae
## Bibliographia
*Bram, Martin J. 1921. "Bear Mountain or Indian Mission: Unique Work near Amherst." *Southwestern Episcopalian,* 5 et 14. Textus in Virginia Indian Archive, die 9 Aprilis 2023 accessus.

Categoria:Alumni Collegiorum Hobart et Gulielmi Smith
Categoria:Alumni Seminarii Theologici Virginiae
Categoria:Alumni Universitatis Meridiei
Categoria:Auctores Anglici
Categoria:Clerici Civitatum Foederatarum
Categoria:Episcopaliani Americani
Categoria:Episcopi Ecclesiae Episcopalis
Categoria:Scriptores Civitatum Foederatarum
Canalis Karakumensis

thumb|Canalis Karakumensis
**Canalis Karakumensis** (Turcomannice *Garagum kanaly*) est canalis Turcomanniae, ab Oxo flumine per desertum Karakumense irrigandi causa ductus. Oxi aquae 45% abducit. Longitudo canalis plena 1445 chm est. Longissimus canalis orbis terrarum irrigationis causa constructus est.

## Aedificatio et iter
Ab anno 1964 ad 1959 pars canalis prima 400 chm longitidinis ab Oxo ad oasim Margianam et Margum constructa est. Ibi a Margiana urbe pars secunda incipit, quae ad Arium flumen et oasim Arianum ducit, 137 chm longitudinis, anno 1960 confecta. Pars tertia 260 chm longa sub Parthau montibus ad Aşgabat pervenit; anno 1962 confecta est. Anno 1988 ad urbem Balcanabad canalis protentus est.

## Notae
## Nexus externi
Categoria:Fossae
Categoria:Opera terrestria Turcomanniae
Categoria:Systema Oxi fluminis
Ventus stellaris

[thumb|Ventus stellae [LL Orionis, cum is et materies circumiecta collidant, undam prorae (quae ut arcus luminosus patescit) gignit.]]

 est fluxus gasium ex  eiectus, cuius casus particularis unus est ventus solaris. Minor  et absentia symmetriae sphaericae ab  (qui peculiaris est stellarum iuvenum) ventum stellarem distinguunt. Dissimiles classes stellarum dissimilia genera venti stellaris proferunt.

Stellae quae seriem principalem transgrediuntur et suam finem appropinquant saepe magnam partem suae massae ( per annum) formā lenti venti stellaris (~10 km/s) eiiciunt. Giganteae supergiganteaeque rubrae atque  in hanc classem includuntur. Sicut intellegitur, , quae contra  in atmosphaera superiore siderum condensantem pellit, ventos stellares agit.

Stellae iuvenes  ventos validissimos proferre solent.

Stellae graves classe spectrali  et  ventos stellares gignunt qui paucam massam ( per annum) altissimis velocitatibus eiectam (*v* &gt; 1-2000&nbsp;km/s) dissipant. Pressio radiationis e  elementorum gravium (sicut carbonis et nitrogenii) oriens tales ventos impellit. Hi patescere solent formā .

[thumb|Apud [nebula planetaria|nebulam planetariam NGC 6565, ob fortes ventos stellares, aliqua nubes gasorum e stella eiicitur.]]

Venti pumilionum flavarum Soli similium calidis  magneticis excitantur. Tales venti e particulis subatimicis altis energiis iactis (circiter 1 keV) maxime constant (  electrones protonesque), quae ob altam temperaturam coronae gravitatem stellarum effugere possunt.

Venti stellarum seriei principalis massis inferioribus, ut Solis, earum  minime afficiunt.

 harum stellarum seriei principalis massis inferioribus, ut Solis, vento stellari minime afficitur. Attamen, e stellis seriei principalis classe O, ventus stellaris massam usque ad dimidiam partem abigere potest: talis amissio effectūs evidentes in tardam evolutionem eorum inducit. Iidem effectūs et in stellis massis intermediis notari possunt, quae, morientes, quum satis massam per ventum stellarem perdiderint, ad vicem supernovarum fieri possunt pumiliones albae.

## Notae 
* Aurora
* Unda prorae
* Stella gigantea rubra
* Stella supergigantea rubra
* Stella variabilis Cepheis

## Nexus externi
Categoria:Astronomia
Categoria:Physica
Heloisa (praenomen)

**Heloisa** vel **Heloysia**, est praenomen femininum, hodie usitatissimum in Francia (Francogallice: *Éloise*).

Aliter scriptum est **Eloysia**, **Eloisia** vel **Eloisa**.

## Formae vernaculares 
* Gallice: Héloïse, Éloïse• Formae antiquae: Elwes, Elwise, Helwis
* Italiane: Eloisa
* Germanica: Heloise, Eloise
* Hispanice: Eloísa • Forma masculina: *Eloisio*
* Lusitane: Heloísa
* Anglice: Eloise, Heloise, Elouise
* Polonice: Heloiza

## Quae hoc nomen vel praenomen habuerint 
* Heloisa, philosophus et monialis medii aevi.

## Notae 
* Heloysia (commune Franciae)

Categoria:Praenomina feminina
Categoria:Praenomina Anglica
Categoria:Praenomina Batava
Categoria:Praenomina Danica
Ad Philippum (Isocrates)

thumb|Primae lineae orationis *Ad Philippum* in manuscripto Vaticano Graeco 65.
***Ad Philippum*** (Graece Φίλιππος) est oratio deliberativa (συμβουλευτικόν γένος) anno  346 a.C.n. a rhetore Isocrate publicata, qua Macedonum regem Philippum ad Graecorum hegemoniam suscipiendam hortabatur atque, postquam civitates bello exhaustas ad solidam pacem adduxerit, ad expeditionem communem adversus Persas ducendam. Regem secunda persona adloquitur sed liber ad omnes Graecos destinatur. Hoc panhellenicum consilium multis annis antea in *Panegyrico* iam proposuerat et iam inde ducem qui hoc perageret quaerebat. Nunc ad crescentem Macedonum potentiam sese vertit.

## De tempore quo oratio publicata est 
Isocrates hanc orationem post *Philocratis Pacem* (19 Elaphebolion 346) quae bello decem annorum inter Philippum et Athenienses de Amphipoli possidenda finem imposuit et antequam paulo post Philippus Thebanorum partes in bello sacro adversus Phocidas eligeret, publicavit. Nam Isocrates  Thebanis infensus erat..

## Notae 
## Editiones 
*Collection des Universités de Franceː Georges Mathieu et Emile Brémond, *Isocrate. Tome IV*. Les Belles Lettres, 1962. Cum apparatu critico et versione Gallica. Recensio critica Altera recensio critica

## Plura legere si cupis 
*Minor M. Markle, "Support of Athenian Intellectuals for Philip: A Study of Isocrates' Philippus and Speusippus' Letter to Philip", *The Journal of Hellenic Studies*, 1976ː 80-99 
*S. Perlman, "Isocrates' "Philippus": A Reinterpretation", *Historia: Zeitschrift für Alte Geschichte*, 1957ː 306-317
** "Isocrates' Philippus" and Panhellenism", *Ibid.*, 1969ː 370-374
**"Panhellenism, the Polis and Imperialism", *Ibid.* 1976ː1-30

## Nexus externi 
*Textus Graecus apud Perseum et apud Vicifontem et addita Gallica versione apud Remacle

Categoria:Orationes
Categoria:Libri de re politica
Categoria:Litterae Graecae antiquae
Categoria:Scripta saeculo 4 a.C.n.
Sacmara

**Sacmara** (Russice Сакмара, Baschkirice Һаҡмар) est flumen in Baschkiria re publica et in regione Oropolitana Russiae. In iugo Uralensi Uraltau oritur et in valle lata montana fluit, planitiem montanam Zilairicam circumiens; postea in planitiem exit, ad occidentem vertit et iuxta Oropolim urbem in Rhymnum effunditur. Circiter 798 chiliometra longitudinis est. Cataractas habet multas, quarum *Iaman Tasch* (*Saxum malum*) notissima est.

## Notae 
## Nexus externi 
* De Sacmara in *Lexico encyclopaedico Brockhaus et Efron* 

Categoria:Flumina Russiae Europaeae
Categoria:Regio Orenburgensis
Categoria:Baschkiria
Categoria:Systema Rhymni fluminis
Axelius

**Axelius** nomen vel praenomen masculinum est in linguis Scandinaviae et Finniae. A nomine Biblico Absalom derivatum esse putatur.

* Danice, Suecice, Norvegice *Aksel*
* Finnice *Akseli*

## Qui hoc nomen habuerint 
* Ericus Axel Karlfeldt

## Qui hoc praenomen habuerunt 
*Absalom (Axelius) Berg
*Axel Braun
*Axelius von dem Bussche-Streithorst
*Axelius Gallen-Kallela

* Axel Kicillof
* Axel Pehrsson-Bramstorp
* Axelius Schönberger
* Axel Witsel

## Notae
Categoria:Nomina
Categoria:Praenomina masculina
Edgarus de Wahl

**Edgarus Alexius Robertus von Wahl** vel **de Wahl** (23 Augusti 1867; 9 Martii 1948) fuit magister, mathematicus, et linguista Balticus Germanus, qui Interlingue excogitata innotuit, naturalistica lingua constructa in linguis Indoeuropaeis condita, quae primum anno 1922 edita est.

## Opera 
*Edgar von Wahl. Flexion und Begriffsspaltung. – Linguist 1896, nr 10.
*Edgar von Wahl. Ausnahmen. – Linguist 1897, nr 3.
*Edgar de Wahl. [Idiom neutral reformed]. – Progres 1906, nr 6.
*Julian Prorók. Ketzereien: Keimzellen einer Philosophie. Tartu, Leipzig 1906.
*Edgar de Wahl. AULI = Auxiliari lingue International. – Discussiones 1909, nr 1-2.
*Edgar de Wahl. L leges de derivation en verbes. – Lingua Internationale 1911, nr 1.
*Edgar von Wahl. Kaiserlicher Estländischer See-Yacht-Club: historische Übersicht 1888-1913. Tallinn 1913.
*Edgar de Wahl. Qual instructiones da nos li historie de lingue universal. – Kosmoglott 1922, nr 1, pp 6–8. 
*Edgar de Wahl. Radicarium directiv del lingue international (occidental): in 8 lingues. Tallinn 1925.
*Edgar de Wahl. Interlinguistic reminiscenties. – Cosmoglotta 1927, nr 41, pp 54–64.
*Edgar de Wahl. Occidental: gemeinverständliche europäische Kultursprache für internationalen Verkehr: Begründung, Grammatik, Wortbildung, vergleichende textproben. Tallinn, Viin 1928.
*Edgar de Wahl, Otto Jespersen. Discussiones inter E. de Wahl e O. Jespersen. Chapelle 1935.
*Edgar de Wahl. Spiritu de interlingue. Cheseaux/Lausanne, 1953.

## Notae
## Nexus externi
Categoria:Interlingue
Categoria:Linguistae
Carte gastronomique de la France

thumb|*Carte gastronomique de la France*: editio 1932
***Carte gastronomique de la France*** (titulus Francogallicus, scilicet "Tabula Franciae gastronomica") est tabula geographica qua depinguntur origines alimentorum excellentium quae e pagis regionibusque Franciae provenerunt. Tabula anno 1929 ab Alano Bourguignon delineata est, qui res plurimas dempsit e voluminibus *La France gastronomique* a Curnonsky et Marcello Rouff inter annos 1921 et 1928 divulgatis. Tabula annis insequentibus "sub patronatu Curnonsky" rursus edita erit.

Iam anno 1809 Ioannes Franciscus Tourcaty aliam *Carte gastronomique de la France* delineaverat, quae in libro *Cours gastronomique* ("Cursus gastronomicus") auctore Carolo Ludovico Cadet de Gassicourt divulgata est.

## Notae 
## Bibliographia 
* Jean-Robert Pitte, "Un témoin de l’expansion du tourisme œno-gastronomique en France dans l’entre-deux-guerres : la carte gastronomique de la France d’Alain Bourguignon (1929)" in *Territoires du vin* no. 14 (1922)

## Nexus externi 
* "La Tournée des specialités culinaires" apud Bibliothecam Nationalem Francicam

Categoria:Tabulae geographicae
-
Ludovicus Couturat

**Ludovicus Couturat** (natus Ris-Orangis in vico Francico 7 Ianuarii 1868; mortuus Meloduni 3 Augusti 1914) fuit philosophus, logicus, et mathematicus Francicus. Qui, sicut Bertrandus Russell, ad *logicistas* dictos pertinuit, fragmenta inedita Godefridi Guilelmi Leibnitii edidit, simulque studia classica de eo publicavit.

## Vita et educatio 
Exonae natus, anno 1887 admissus est ad Scholam Normalem Superiorem ut philosophiam et mathematicam disceret. Anno 1895, philosophiam apud Universitatem Tolosae docuit, et anno 1897 matheseos philosophiam apud  docuit, investigans numeros transfinitos. Post tempus Hannoverae actum scriptis Leibnitii studebat, annoque 1905 adiutor factus est Henrico Ludovico Bergson succurrens in Collegio Gallico.

## Ido 
Anno 1907, Couturat in creanda lingua constructa Ido auxiliatus est, quae maxime derivata est e lingua Esperantica. Idomati novo promovendo quasi in vestigiis Leibnitii se putavit; namque Leibnitius creavit linguam universalem symbolicam et conceptualem quam characteristicam universalem nominavit.

## Opera 
* 1896: *De Platonicis mythis* *Thesim Facultati Litterarum Parisiensi proponebat Ludovicus Couturat, Scholae Normalae olim alumnus*. Lutetiae: Felix Alcan Bibliopola. 120 p.
* 1896: ''De l'Infini mathématique*. Republished 1975, Georg Olms.
* 1901: *La Logique de Leibniz''. Republished 1961, Georg Olms. Donald Rutherford's English translation in progress.
* 1903: *Opuscules et Fragments Inédits de Leibniz*. Reimpressio 1966, Georg Olms.
* 1903: (cum Leopoldo Leau) *Histoire de la langue universelle*. Lutetiae: Hachette. Reimpressio 2001, Olms.
* 1905. *Les Principes des Mathématiques: avec un appendice sur la philosophie des mathématiques de Kant*. Reimpressio 1965, Georg Olms.
* 1905: ''L'Algèbre de la logique*. 1914: P. E. B. Jourdain translator, The Algebra of Logic, Open Court, from Project Gutenberg.
* 1906: *Pour la langue internationale*, Lutetiae
* 1907: (with Léopold Leau) *Les nouvelles langues internationales*. Lutetiae: Hachette, reimpressio 2001, Olms.
* 1910: *Étude sur la dérivation dans la langue internationale*. Lutetiae: Delagrave. 100 p.
* 1910: (cum Otto Jespersen, R. Lorenz, Gulielmo Ostwald et L. Pfaundler) *International Language and Science: Considerations on the Introduction of an International Language into Science*, Constable and Company Limited, Londinii.
* 1915: (cum Ludovico de Beaufront) *Dictionnari Français-Ido''. Lutetiae: Chaix, 586 p.

## Notae 
## Nexus externi
Categoria:Alumni Scholae Normalis Superioris (Lutetia)
Categoria:Auctores Francogallici
Categoria:Ido
Categoria:Linguistae Franciae
Categoria:Logici
Categoria:Mathematici Franciae
Categoria:Philosophi Franciae
Categoria:Philosophi linguae
Categoria:Scriptores Franciae
Alexander Donatus

**Alexander Donatus** (Italice *Alessandro Donati*, Senae anno 1584 natus et Romae 25 Aprilis 1640 mortuus), fuit Iesuita, antiquarius, poeta et orator Latinus. In societatem Iesu anno 1600 ingressus est et in Collegio Romano Romae ab anno 1619 ad 1624 rhetoricam docuit. 

thumb|*Romae veterus ac recentis* editionis anni 1725 titulus
## Opera 
* *Oratio in funere Mariae Cesiae ab Altaëmps*, Romar, 1610, in-4° ;
* *Carminum libri tres*, Romae, 1625, in-16 ; Francofurti, 1654, in-4°;
* *Suevia, tragoedia*, Romae, 1629, in-16, iterum in collectione Iesuitica *Selecae tragoediae*, Antverpiae 1634.
* *De Arte poetica libri tres*, Romae, 1636, in-16.
* *Roma vetus ac recens, utriusque aedificiis ad eruditam cognitionem expositis*, Romae, 1633, 1639, in-4° ; Amstelodami, 1664 in-8° et 1694, in-4°; etiam in volumine III *Thesauri antiquitatum Romanarum* Graevii; etc.
* *Constantinus Romae liberator, poema heroicum*, Romae, 1640, in-8°, et Francofurti, 1654, 
* *Vita Pauli V* (in *Vitis Romanorum pontificum* , Romae, 1630, sine nomine auctoris).

## Nexus externi 
* *Constantinus Romae liberator* in *Parnasso Societatis Iesu*
* *Roma vetus ac recens*, editio anni 1695

Categoria:Iesuitae
Categoria:Professores Collegii Romani
Categoria:Poetae Latini Italiae
Categoria:Auctores Latini recentiores
Categoria:Scriptores Italiae
Categoria:Epici
Catodaix

**Catodaix**, vulgo nunc **Atyrau** (Kazachice *Атырау*) et usque ad annum 1992 **Guriev** (Russice Гурьев), est urbs Kazachstaniae, regionis Catodaicensis caput. In ostio Daicis fluminis prope ad litus maris Caspii situm est (nam condita est in ostio, sed mare his locis nunc 25-30 chm abit). Incolarum 315&thinsp;274 habet anno 2022.

thumb|left|Daix in Catodaice
## Historia 
Gurius Nazar'iev mercator piscium Russicus castellum hoc loco anno 1640 construxit. Chanatui Calmuccico primum castellum vectigal dederat, sed arce melius munita liberum factum est. Cosaci etiam saeculo XVII saepe arcem devastabant, Stephanus Razin anno 1668. Anno 1752 iussu Elisabethae imperatricis exercitui Cosacico Daicensi castellum adiunctum est; nomen  *Castellum Daicense inferius* accepit. Saeculo XIX iterum *castellum Gurianum* nomine conditoris vel breviter *Gurianum* (Гурьев) appellabatur. Cum Daix interdum confinium Europae et Asiae habetur, in Catodaice pars Europaea Samara et pars Asiatica Bochara nominabantur; "Samara" citius crescit. Petroleum prope ad Catodaicem ian saeculo XIX inventum est. Anno 1925 a mense Iulio ad Decembrem urbs *Čápaev* in honorem Basilii Čapaev nominabatur.

## Notae 
## Nexus externi 
Categoria:Urbes Kazachstaniae
Categoria:Portus maris Caspii
Categoria:Condita 1640
Ioannes Michael Sattler

**Ioannes Michael Sattler** (natus die 28 Septembris 1786 Neuberg apud Cetium, mortuus die 27 Septembris 1847 Mattsee apud Iuvavum) pictor Austriacus effigierum atque plagarum fuit. Creavit panorama maximum atque notissimum de urbe Iuvavensi. 
## Vita 
Ex anno 1805 Academiam Vindobonensem frequentavit, ubi magister eius Hubertus Maurer; inde pecuniam fecit effigiebus ad exemplum personarum expressis. Anno 1816 in matrimonium duxit Annam Mariam, filiam adoptivam et heredem Huberti Maurer, qui annis posterioribus annis consuetudines cum Sattler contraxerat.

Anno 1819 autem Iuvavum itum est et anno 1824 imperator Franciscus I (Austriae) ipse Iuvavi morans effigiem sui mandavit. Quem tam urbs quam Sattler artifex ita moverunt, ut panorama magnum creandum esse censuit. 

Eodem anno Michael Sattler adumbrationes primas confecit in opus magnum, quod anno 1829 Frederico Loos et Ioanne Iosepho Schindler iuvantibus perficere potuit. Panoramate confecto cum uxore et infantibus decem annos trans Europam migravit, ut pulchritudinem Iuvavensem pictam praeconaretur. Itaque modernam periegesis promotionem de regionibus Iuvavensibus fundavit, si vis.  

Anno 1870 filius eius Hubertus Sattler picturam oleariam ingentem magistratui Iuvavensi dedit atque donavit. Quae posita est anno 1875 in papilione propria in viridario recreatonis *Kurgarten*. Inde res venit in Museum Carolino-Augusteum ubi Bello pancosmico altero paulo demolita est. Restaurata autem et nostris temporibus apud Regiam Novam in museo *Panoramamuseum* rursus erecta admirationi usque mensem Martii 2023 patebat. Postea ad Castellum Mirabell veniet ubi ex anno 2025 rursus spectatum invitabit.

Iuvavenses autem die 6 Maii 1829 istum fabrum honoraverunt, cum civis honoris caussa factus est. Cadaver eius in principio in sepulcreto Fani Sancti Sebastiani sepultum postea in crypta familiari in Coemeterio generali positum est.  

Musicographus Iuvavensis Hartmut Schmidt sequentias composuit nomine *Johann-Michael-Sattler-Suite*, quae anno 2015 primo coram publico productae sunt. Quod opus pictoris vitam et panoramis creationem laudat atque narrat.

## Bibliographia
*vita apud BLKÖ 
* Josef Gassner: *Die Ehrenbürger der Landeshauptstadt Salzburg. Katalog zur 10. Sonderausstellung;* Selbstverlag des Museums Carolino Augusteum, Iuvavi 1954
* vita apud ÖBL -  scripsit S. Lundwall-Reichart
* Erich Marx, Peter Laub (ed.): *Das Salzburg-Panorama von Johann Michael Sattler*, Band 1: *Das Werk und sein Schöpfer* (= Schriftenreihe des Salzburger Museums Carolino Augusteum, 13), Iuvavi 2005

## Nexus externi
* 
* de panoramate in paginis musei *Salzburg-Museum* 
* lexicon AEIOU

## Notae
Godefridus Hounsfield

**Godefridus**, vulgo *Godfrey*, **Newbold Hounsfield** (natus die 28 Augusti 1919 et mortuus die 12 Augusti 2004) est ingeniarius electricus Britannicus qui anno 1979 Praemium Nobelianum physiologiae et medicinae cum Alano M. Cormack accepit, ratione inventionis Scansionis tomographicae computatae.

Insuper in eius honorem nominata est scala Hounsfield radiodensitatis de scansione tomographica computanda.

## Notae 
## Nexus externi 
Categoria:Physici Britanniae
Categoria:Praemium Nobelianum Medicinae
Categoria:Nati 1919
Categoria:Mortui 2004
Bisiacaria

**Bisiacaria** est area linguistica Fori Iulii et Venetiae Iuliae, Provinciae Goritiensis, cuius dialectus, specie Veneta,  appellatur. Talis area ex octo municiipis Italiae formatur:

* Mons falconis
* Starantianum
* Ronches (Provincia Goritiensis)
* Fanum Sancti Cansiani ad Aquas Gradatas
* Fanum Sancti Petri Aesontii
* Turiacum
* Floianum Radopolia
* Sagratum

* Goritia

Bisiaca
Bisiaca
Alanus MacLeod Cormack

**Alanus MacLeod Cormack** (Anglice *Allan MacLeod Cormack*) natus Ioannesburgi die 23 Februarii 1924 et mortuus die 7 Maii 1998) est physicus Americanus origine Africae Australis qui Praemium Nobelianum physiologiae et medicinae cum Godfrey N. Hounsfield accepit ratione inventionis Scansionis tomographicae computatae

Alma mater eius Universitas Capitatis Capitis ubi crystallographiae studuit, deinde Universitas Cantabrigiensis fuit.

## Notae 
## Nexus externi 
Categoria:Incolae Africae Australis
Categoria:Physici Civitatum Foederatarum
Categoria:Praemium Nobelianum Medicinae
Alphonsus Matejka

**Alphonsus Matejka** (9 Ianuarii 1902 Sanctogalli - 27 Octobris 1999 La Chaux-de-Fonds in Helvetia) notus fuit tinquam fautor Interlinguae, linguae artificiosae.

## Vita 
Familia Matejkarum originem habuit in *Výškovice (Chodová Planá)* in Cechia orientali. Pater Alphonsi ante annum 1900 in Helvetiam venit, fortasse inopia locorum operariorum in patria coactus. Civis helveticus anno 1915 factus est. Filius eius Alphonsus in urbe Sanctogallo die 9 Ianuarii 1902 natus est. Ultimos suos annos in schola cantonali in sectione mercatoria egit, ubi syndicatum nomine "Industria Sangallensis" instituit.

Ob multilinguitatem suam, Alphonsus officium in *Reichenbach & Co.* obtinuit. Societas ea postea in subsidium suum Parisiensem eum  transtulit, ubi coniugem suam, Ioannam Bellanger, cognovit. Uxorem duxit anno 1928.

Annis tricensimis in Turicum migravit, dein Amstelodamum anno 1936; tandem in Helvetiam regressus in oppido *La Chaux-de-Fonds* consistit. Arti horologiorum operam dedit.

## Studia linguistica 
Alphonsus Matejka pluribus linguis Romanicis et Germanicis loqui poterat. Lingua Russica etiam usus est, scribens etiam ad diarium Russicum atque Russice ad usum Academiae Scientiarum interpretabatur.

Ad motum Ido se contulit, anno tamen 1937 Occidentalem sustinere coepit.

Anno 1942 primum exemplar libelli *OCCIDENTAL die internationale Welthilfssprache* edidit. Annis duobus et quadraginta sequentibus *Wörterbuch Occidental-Deutsch e Deutsch-Occidental* edebat. Libellus hic opera Iosephi Gär et Ric Berger natus est. Postquam nomen linguam in *Interlingue* mutavit, librum *Interlingue die natürliche Welthilfssprache, für Millionen geschaffen, von Millionen verstanden. Vollständiger Lehrgang in 20 Lektionen* scripsit et emendavit.

Fuit etiam redactor principalis diurni *Cosmoglotta* plures annos.

## Notae
Lucia Salani

, vulgo *Lucy*,  (nata Fossani die 12 Augusti 1924; mortua Bononiae die 22 Martii 2023) fuit activista Italica, sola mulier transgener Italica quae castris carceralibus nazisticis superfuit. 

Nata Bononiae nominis Luciani, vulgo *Luciano*, Salani adolevit quasi vir homosexualis. , exercitibus sive Italico sive Germanico desertis Dachanum anno 1944 deportata est. Ibi sex menses mansit, donec anno 1945 castra carceralia ab Americanis liberata sunt. Deinde Taurini vixit, opifex supellectilum, quum communitatem transgenerem Italicam ac Parisinam frequentaret. Bononiam regressa, decennio 199 tempus  ibi egit.

Narratio rerum eius post annum 2010 cognita est, per opera scriptricis dispositricisque cinematographicae Gabriellae Romano, quae duo opera ei dedicavit. Lucia Salani a ''* censetur unicus homo transgener qui Italiae fascisticae et persecutionibus nazisticis superfuit.

## Biographia 
### Iuventus sub fascismo 
Lucy Salani anno 1924 Fossani, municipii Pedemontani, nata est, duobus annis postquam Benitus Mussolini fascies prehendit. Familia, Aemiliana origine, antifascista, sequentibus annis Bononiam migratura erat. “Puera diversa”, a patre fratribusque Lucy repudiata est, atque nexus homosexuales eius, ob minas fascistorum, ei fuerunt occultandi. ubi copiis contraëreis assignata est. Propterea in  cuiusdam villae prope Patavium clausa est. Quum e qua parum postea per  vitiosam evadendo successisset, Mirandulae denuo capta est. Sex menses in castris supervixit, donec, viginti annos nata, mense Aprili 1945 a copiis Americanis liberata est. superfuit, ubi genu percussa est.

### Vita in Italia liberata 
Post liberationem a fascistis Italiae, opifex supellectilum opera dans, Lucia Salani inter Romam et Taurinum vixit. Lutetiam visitans, scaenam transgenerem et cabaretos transvestitarum frequentavit.

## Agnitio 
Narratio de Lucia Salani per biographiam innotuit a Gabriella Romano scriptam, *Il mio nome è Lucy: L'Italia del XX secolo nei ricordi di una transessuale* (‘Nomen meum est Lucy: Italia in memoriis mulieris transgeneris’), anno 2009 a Donzelli edita. Pellicula eam, annos 96 natam, per vitam quotidianam Bononiae et aliquot tempora Dachau, ubi ad celebrationes LXXV anniversarii liberationis castrorum invitata erat, sequitur. Titulus pelliculae desumptus est e versu finali poematis ab ipsa Lucia scripti.

## Notae 
## Fontes 
* 
* 

## Pelliculae 
* *Essere Lucy* (2011), dispositrice Gabriella Romano – pellicula documentaria
* *Felice chi è diverso* (2014), dispositore Ioanne Amelio – pellicula documentaria
* *C'è un soffio di vita soltanto'' (2021), dispositoribus Matthaeo Botrugno et Daniele Coluccini – pellicula documentaria

## Nexus externi 
Categoria:Incolae Italiae
Helena Hempel

e in congressu universali octavo particeps]] 
**Helena Hempel** (nata die 24 Aprilis 1846 Ternov in vico quodam apud Lublinum, mortua die 20 Augusti 1936 Leopoli) Esperantici fautrix et diurnaria Polonica fuit.

## Vita
Idioma Zamenhofianum anno 1899 edidicit numerum 4724 in elencho priorum esperantistarum nactura. Anno 1906 in sodalitate Leopolitana *Societo Espero* inter praesides electa est. Dramatiunculas nonnullas Esperanticas in scaena disposuit interdum ipsa histrioniam faciens. Ter in certamine *Floraj ludoj* honorata est et symbolas suas foliis Esperanticis variis publicandas tradidit. 

In actis diurnis *Wieniec i Pszczołka* pro cultura Polonica facem in altum tollebat, quod auctoritatibus minus placuisse videtur. Cum ei nonnullas septimanas pro perseverantia nationali in carcerem vadendum esset, omnia mente vere stoica tulit. Postea confessa est eam moram in custodia actam tempus recreationis necessariae dedisse.

Ipsa plures res Lingua Internationali pepigit: novellas, dramata, monologos, comoedias, poemata.

## Opera praemio honorata 
**Patrina embaraso* (drama unius actus; honores anno 1920)
**La lepora koro* (novella; 1924)
**Virino kaj vesto* (observatio; 1924)
**Ĵaluzegoj, ĵaluzoj kaj ĵaluzetoj* (observationes;  1926)

## Nexus externi
*vita paucis verbis apud *Enciklopedio de Esperanto*

## Notae
Spatiplanum

[thumb|upright=1|[Ponto Spatialis *Discovery*.]]

, vel , est vehiculum quod sicut aëroplanum per atmosphaeram Telluris volare subterlabique, et sicut astronavis in spatio gubernari potest. Ut hoc perfungatur, spatiplano aliquot lineamenta tam aëroplanorum quam astronavium effingenda sunt. Solent spatiplana orbitalia similiora esse conventionalium astronavium, at contra, spatiplana suborbitalia aëroplanorum fixis alis similiora esse. Omnia spatiplana adhuc excogitata per extera missilia in orbitam lata sunt, sed sola, subterlabentia per atmosphaeram, rediverunt.

Quattuor genera spatiplanorum ad orbitam terrestrem missa, per atmosphaeram lapsa et ad sŏlum prospere regressa sunt: Americanus *Ponto Spatialis,* Russicum *Buran*, privatum (Americanum) Boeing X-37, et Sinense CSSHQ. Aliud spatiplanum, *Somnia Insequens* (Anglice. ‘Dream Chaser’), est adhuc in evolutione apud Civitates Foederatas. , omnia praeterita, praesentia, et excogitata spatiplana ad perpendiculum extero missili usque ad orbitam deducuntur.

## Notae 
* Astronauta
* Astronavis
* Exploratio astrorum
* Navis
* Ponto Spatialis

Categoria:Astronaves
Categoria:Inventiones Civitatum Foederatarum
Mona (discretiva)

### Insulae
* Mona (vulgo *Anglesey*), insula Cambriae
* Mona (vulgo *Muhu*), insula Estoniae
* Mona, quae et Monapia

### Praenomen
* Mona Pivniceru
* *Mona Vampyra*

### Nexus interni
* Mona paschalis, libum
* "Mona" est abbreviatio Italiana a *madonna* ("domina mea"), cf. Mona Lisa
Mona (Estonia)

thumb|Sanctae Catharinae ecclesia Monensis
**Mona** vel **Muhu** (sic et Estonice) est insula maris Baltici, nunc Estonica, Osiliae comitatus pars. Inter Osiliam insulam et terram continentem sita est.  Area insulae 204 chm2 est (Estoniae insula tertia a maxima), incolas 1697 habuit anno 2010. Urbs insulae sola et caput est Kertla (Estonice *Kärdla*). 

## Historia
A Fratribus militiae Christi anno 1227 debellata est; ab anno 1629 Livoniae Suecicae pars, ab anno 1710 gubernii Liflandensis Imperii Russici. Ab anno 1918 Estonica.

## Notae
## Nexus externi
* Mona in *Lexico encyclopaedico Brockhaus et Efron* 

Categoria:Insulae Estoniae
Categoria:Insulae maris Baltici
Leopoldus Dreher

[thumb|Effigies Leopoldi Dreher quam fecit anno 1925 [Anscharius Lázár.]]
thumb|glossarium Polonico-Esperanticum annis inter 1930 et 1935 editum
**Leopoldus Dreher**, cuius falsum nomen *Leo Turno* (natus Cracoviae die 24 Octobris 1896; mortuus Leopoli anno 1941), fuit iuris consultus et Esperantici fautor Austro-Hungaricus et Polonicus.

## Vita
Ortuus ex familia Abraham Aron Dreher et Breindel Leae Rabinowicz efficaciter agebat in sionismo promovendo et plura lingua Hebraica pangere fas erat. Idioma Zamenhofianum autem ex anno 1911 edidicerat. Iam anno insequenti res disponere auxiliabatur, ut congressus universalis octavus digne atque gloriose Cracoviae celebrari posset.

Anno 1918 ferventer editionem periodici, cui titulus *Esperanta Voĉo*, proposuerat; inde plures annos actis publicandis moderator summus erat. Cum legatio officialis esperantistarum Polonicorum (Pola Esperanto-Delegitaro, PED) conditus esset, nimirum etiam Leopoldum Dreher ad cooperationes invitabant.

Neque non iuvabat opuscula in Esperanticum convertere. E lingua Theodisca in Linguam internationalem inde ab anno 1913 interpretatus est, ut in foliis *Juna Esperantisto* legi potest. Postea multa ei conversa praesertim his in diurnis in lucem prolata sunt: *Pola Esperantisto*, *Esperanta Voĉo*, *Esperanto Triumfonta*, *Heroldo de Esperanto*. Neque linguistica sprevit et de lingua ipsa studia fecit atque vulgo explicavit. Itaque anno 1922 liber definitivus Esperanticus hominibus, quibus sermo patrius Polonicus, offerri potuit. Tres editiones principem editionem secutae sunt. Anno 1928 non iam tironibus cursus *Supera Kurso de Esperanto* dedicatus est. Festivitati cessum est in anthologia quadam anno 1931 edita praetitulata *Studo per Rido*. Dreher magister et viva voce multos linguam Esperanticam docuit et commissioni ad Esperanticum purificandum *(Lingva Komitato)* interfuit. Encyclopaedia Esperantica quoque laboribus eius sedulis fulta est..

Dreher Iudaeus anno 1941 in ghecto Leopolditano a Nazistis interfectus est.

## Opera 
* *Anekdotaro*, 1931
* *Supera Kurso de Esperanto*, 1928 (editio altera anno 1932, editio tertia post mortem, 1958)

## Nexus externi
* operum Dreherianorum conspectus

## Notae 
Dreher, Leopoldus
Dreher, Leopoldus
Dreher, Leopoldus
Dreher, Leopoldus
Dreher, Leopoldus
Dreher, Leopold
Dreher, Leopoldus
Dreher, Leopoldus
Gaylord Nelson

[thumb|Gaylord Nelson anno [1963.]]
**Gaylord Nelson** (natus die 4 Iunii 1916; mortuus die 3 Iulii 2005) fuit politicus Americanus Factionis Democraticae, qui oecologista Diem Telluris anno 1970 et The Wilderness Society, societatem non lucrativam, anno 1980 condidit, quibus pro causis praesidis nomisma libertatis anno 1995 accepit. Die 3 Iulii 2005, insufficientia cordis laborans, mortuus est.

## Notae
## Nexus externi
Categoria:Oecologia
Categoria:Politici Civitatum Foederatarum
Copiae contraëreae

[thumb|upright=1|[Miles|Milites Statunitenses Suecico *Bofors 40mm* cannonem contraëreum in Algeria utentes.]]

**Copiae contraëreae** sunt copiae exercitus quae impetum contra scopos aëreos dirigunt (aëroplanos, missilia, etc.). Hae armis ad hoc propositum excogitatis atque armis universalibus utuntur.

## Notae
Elisabetha Sekelj

in congressu Associatione omnium gentium non nationali, 1986]]  
**Elisabetha** vulgo *Erzsébet* **Sekelj** (nata die 13 Septembris 1958) bibliothecaria Hungarica atque Esperantici fautrix est.

## Vita
Anno 1985, cum consuetudinem cum Tiburtio Sekelj contraxisset, esperantista facta est. Id ergo fecit, cum aetate provecta esset. Triennio post, anno 1987, Mursae in matrimonium ierunt. Una congressus universales frequentaturi erant et Elisabeth insuper apud *VELO*, periodicum Voivodinae quoddam, symbolas suas publicari sivit. Ambobus in animo erat, ut glossarium Serbico-Esperanticum confecturi essent. Cuius terminatio autem proh dolor finiri non iam potuit. 

Marito defuncto in Consociatione auctorum Esperanticorum (EVA) operam eius feliciter continuavit. Anno 2011 Partisci *Societas Iulii Baghy* discum versatilem digitalem edidit cui titulus *Rememoro - la vivo de Tibor Sekelj* (in memoriam Tiburtii Sekelj) Arpado Gazsi et Iosepho Baksa curantibus. Ibi conservatum est inter multa alia colloqium percontativum quoddam sat amplum cum Elisabetha factum.

## Nexus externi 
* e-lingva conventus scriptorum Esperanticorum anno 2012 in Croatia 
* libri de Tiburtio Sekelj praesentatio 
## Notae
Categoria:Incolae Hungariae
Categoria:Lexicographi
Categoria:Auctores Esperantici
Categoria:Bibliothecarii
Categoria:Mulieres
Plataïcus

***Plataïcus***  (Graece Πλαταϊκός) est oratio deliberativa (συμβουλευτικόν) ab Isocrate rhetore inter 373 et 371 a.C.n. scripta et in ore Plataeensis legati posita, postquam Thebani anno 373 eius civitatem media pace et spretis pactis iterum deleverunt, sive, ut alii volunt, quia re vera a quodam legato coram ecclesia Athenis pronuntiata est, sive, ut malunt alii et ut plerumque in Isocrate fit, de oratione fictitia agitur ad lectionem tantummodo destinata qua auctor opinionem suam de rebus gestis patefacere omnibus volebat. Nam ita iis qui vi et bello in alios Graecos utebantur adversabatur. Quamquam tum Athenienses et Thebani socii erant, et proximo bello Plataeenses coacti Lacedaemonios secuti erant, orator Athenienses auxilium contra Thebanos rogat veterrima inter utramqua civitates amicitia fretus (post 427 a.C.n. Athenienses Plataeenses suae civitatis participes fecerant postquam eorum fines a Lacedaemoniiis et Thebanis vastati erant). Nam indigne ferebat totam urbem suam deletam ob hanc unam causam quod in foedus Boeoticum contribui noluerant. Oratio sine effectu in praesenti fuit quia adversus Lacedaemonios Athenienses Thebanorum societatem relinquere nolebant.

## Notae 
## Editiones et commentarii 
*Collection des Universités de Franceː Georges Mathieu et Emile Brémond, *Isocrate. Discours II*. Les Belles Lettres, 1938. Cum apparatu critico et versione Gallica.
*Loeb Classical Library online.

## Plura legere si cupis 
*Paul Cloché,	''La politique étrangère d'Athènes de 404 à 338 avant Jésus-Christ*, Lutetiae, Félix Alcan, 1934 Recensio critica Auctoris responsum Altera recensio critica
*Marco Fassino,	*La Tradizione manoscritta dell' "Encomio di Elena" e del "Plataico" di Isocrate*, Mediolani, 2012 Recensio critica
*J. H. Thiel et I. H. Thiel, *De Synoecismo Boeotiae post annum 379 peracto*, *Mnemosyne'', 1926ː 19-28

## Nexus externi 
*Textus Graecus apud Perseum et [apud Vicifontem](https://el.wikisource.org/wiki/%CE%A0%CE%BB%CE%B1%CF%84%CE%B1%CF%8A%CE%BA%CF%8C%CF%82_(%CE%99%CF%83%CE%BF%CE%BA%CF%81%CE%AC%CF%84%CE%B7%CF%82)) Francogallica versione addita apud Remacle

Categoria:Litterae Graecae antiquae
Categoria:Orationes
Categoria:Scripta saeculo 4 a.C.n.
Naria

thumb|Naria ab occidente visa
**Naria** (Estonice *Naissaar*) vel **Terra Feminarum** est insula sinus Finnici Estonica, prope ad Castra Danorum sita. Area insulae 18,6 chm2 est (Estoniae insula sexta a maxima), incolas 35 nunc habet. Silva insulam operit et a Medio aevo silva Nariae ad aedificandum et naves construendum idonea nota est. 

thumb|Vicus Nariae (a  anno 1881 pictus)
## De nomine
Secundum fabulam Estonicam insula e mari olim emersa est cum femina incola; unde nomen Estonicum *Naissaar* "insulam muliebrem" significat. In *Gestis Hammaburgensis ecclesiae pontificum* Adami Bremensis quater quaedam *Terra feminarum* memoratur, quam Amazones boreales incolebant, quae Anundum filium Emundi regis Sueciae necaverunt; prope ad insulam Estlandiam Magnam terra ab Adamo memorata sita erat. Fama ad Adamo referta aliquo modo cum insula Estonica eodem nomine ligata esse videtur.

thumb|Saxum *Lehtmetsa* in Naria

## Historia
Insula Danica et Suecica et Russica erat; Suedorum colonia usque ad annum 1940 Nariam incolebat. Pharus anno 1788 primo constructus est, postea munimenta varia Nariae aedificabantur.  A die 17 Decembrus anni 1917 usque ad 26 Februarii 1918  in insula exsistebat. Ab anno 1918 Estonica.

## Notae
## Nexus externi
* De Naria 

Categoria:Insulae Estoniae
Categoria:Insulae sinus Finnici
Petrus Mansfield

thumb|Petrus Mansfield
**Petrus Mansfield** (natus die 9 Octobris 1933 et mortuus est 8 Februarii 2017) est physicus Britanicus qui anno 2003 Praemium Nobelianum physiologiae et medicinae cum Paulo C. Lauterbur accepit, ratione inventione Iconismi resonantiae magneticae facti.

Alma mater eius Universitas Nottinghamiensis fuit.

## Notae 
## Nexus externi 
Categoria:Physici Britanniae
Categoria:Praemium Nobelianum Medicinae
Categoria:Nati 1933
Categoria:Mortui 2017
Paulus C. Lauterbur

**Paulus Christianus Lauterbur** (natus die 5 Maii 1929; mortuus die 27 Martii 2007) fuit chemicus Americanus, qui anno 2003 Praemium Nobelianum physiologiae et medicinae cum Petro Mansfield accepit, ratione inventi Iconismi resonantiae magneticae facti (MRI),

Eius alma mater est Universitas Pittsbungensis, ubi gradum doctoris adeptus est.

## Notae 
## Nexus externi 
Categoria:Chemici Civitatum Foederatarum
Categoria:Praemium Nobelianum Medicinae
Wrangera

thumb|Sancti Laurentii ecclesia lignea Wrangerae anno 1848 constructa
**Wrangera** (Estonice *Prangli*) est insula sinus Finnici Estonica, prope ad Castra Danorum sita. Area insulae 6,2 chm2 est (Estoniae insula decima quarta a maxima), incolas 100 nunc habet. Tres vici in Wrangera siti sunt: *Kelnase, Idaotsa* et *Lääneotsa*. In colle *Kullamägi* thesauros piratarum conditos esse fama fert.

## Notae
## Nexus externi
* De Wrangera 

Categoria:Insulae Estoniae
Categoria:Insulae sinus Finnici
Engelbertus Pigal

**Engelbertus Pigal** (1899? – 24 Aprilis 1978) fuit ingenarius Austriacus. Linguam auxiliarem Interlingua et duas alias linguae auxiliares loquebatur, et duo monographos cosmologicos in Interlingua scripsit.

## Vita 
Pigal iuvenis Ido, linguam auxiliarem, didicit. Anno 1921, in comitatu praeparatorio pro primo Ido congressu Viennensi cooptatus est. Ad conventum Ido in Casselia anno 1926, cum disputationem de lingua auxiliari naturalistica Occidental pronuntiavit, multos auscultatores stupore incussit. Annis proximis cum Karlo Janotta de Occidental laborare coepit. Pigal editor et coauctor *Occidental, die Weltsprache* ("Occidental, Lingua Mundana") libri principalis de hac lingua fuit. In opere posteriori, *Ab Occidental verso Interlingua* ("Ab Occidental ad Interlingua"), ostendit cur Interlingua melior alternativa sit.

Ab anno 1931 usque ad annum 1938, Pigal director scientificus Instituti Hoerbigeriani Viennensis fuit. In hac positione, theoriam cosmologiam glaciariam Hani Hoerbigerii examinavit. Duos monographos cosmologicos in Interlingua edidit, Problematica del cosmologia moderne et Astro-Geologia. In secundo opere, problemata fundamentalia geologiae, qualia sunt origines montium et oceanorum, methodo exacta physicae et sua theoria interpositio planetarum solvere conatus est.

Postea Pigal Eugenium Wüsterium, Austriacum professorem, persuasit, ut Interlingua in suo labore ad internationalia terminologia scientifica stabiliverit, ut fundatur potentissima Organizatio Internationalis pro Normalizatione. Pigal ad aetatem 80 (?), consiliarius Unionis Mundi pro Interlingua et representator nationalis Interlinguae in Austria mansit.

## Notae 
Categoria:Interlingua
Categoria:Interlingue
Categoria:Mortui 1978
Categoria:Nati saeculo 19 aut 20
Categoria:Philologi Austriae
Centre de documentation et d'étude sur la langue internationale

thumb|Bibliotheca urbis Chaux-de-Fonds, domus CDELI.
**Centrum documentationis et studiorum de lingua internationali** (Francice ''Centre de documentation et d'étude sur la langue internationale,'' CDELI), La Chaux-de-Fonds in urbe Helvetica situm, a Claudio Gacond anno 1967 conditum est. Quod est principalis bibliothecae urbis ramus, qua viginti milia magis bibliographicorum continet. Interlinguistice neutrale (ergo "langue internationale"), documenta de omnibus generibus linguis artificiose constructis servare conatur: praeter libros et periodicis Esperanticis, opulentissimas collectiones materiarum de Volapuko et Interlingue, inter cetera, offert.

## Nexus externi
* UEA-Vikio: Helvetia.
* CDELI (Francogallice).
* CDELI (Esperantice).
* CDELI (www.cdeli.org).

Categoria:Constituta 1967
Categoria:Instituta erudita
Categoria:Linguae artificiosae
Torna (discretiva)

* Torna, flumen Sueciae
* Torna vel Tornia, urbs Sueciae
* Torna (vulgo *Thorne*), vicus Devoniae
* Torna vel Tornata, urbs Italiae
Ula (flumen Finniae)

**Ula** (Finnice *Oulujoki*) est flumen Finniae. In lacu magno Ulensi (*Oulujärvi*) oritur, per silvas circa 107 chm fluit et in sinum Bothnicum in Ula urbe effunditur. 

## Notae 
## Nexus externi 
Categoria:Flumina Sueciae
Categoria:Flumina Finniae
Categoria:Systema fluviorum Baltici maris
Angermannus

**Angermannus fluvius** (Suecice *Ångermanälven*) est flumen Sueciae. In montibus Scandinavicis oritur, circa 460 chm fluit, et in sinum Bothnicum prope Kramfors urbem per aestuarium longum effunditur. Styresholm castellum mediaevale in inferiori Angermanni fluxu situm erat, unde tota Suecia borealis gubernabatur. 

## Notae 
## Nexus externi 
Categoria:Flumina Sueciae
Categoria:Systema fluviorum Baltici maris
Fluvius Dalecarliae

**Fluvius Dalecarliae** vel **Dalecarlius fluvius** (Suecice: *Dalälven*) est flumen Sueciae, quod ex confluentia *Fluvii Dalecarliae Occidentalis* (*lingua Suecica*: *Västerdalälven*) et *Fluvii Dalecarliae Orientalis* (*lingua Suecica*: *Österdalälven*) constat, quae ambo in montibus Scandinavicis oriuntur. Flumen ipsum circiter 220 chiliometra longitudinis est, et postquam per 300 chiliometra cum tributariis fluit, in sinum Bothnicum influit. Urbs *Borlaenge* ad ripas *Fluvii Dalecarliae* sita est.

## Notae 
## Nexus externi 
Dalecarliae
Dalecarliae
Archidamus (Isocrates)

***Archidamus***  (Graece Ἀρχίδαμος) est oratio deliberativa vel suasoria (συμβουλευτικόν) a rhetore Isocrate circa 366 a.C.n. scripta et in ore filii Agesilai II tum Spartae regnantis posita qua oratione Archidamus Lacedaemonios hortatur ne pacem quae Messeniam amissam sanciret probarent sed usque ad ultimas vires, etiamsi a sociis, in primis Corinthiis, deserentur, Epaminondae et Thebanis resisterent. Nam tum Epaminondas pugna Leuctrica victor civitatem novam et autonomam, Messenen, in finibus quos suos esse arbitrabantur Spartani creaverat collectis qui prius hilotae fuerant. Servos ergo suos in parte agri sui dominantes Archidamos et Lacedaemonii pati non poterant.

## De Isocratis proposito 
Parum verisimile videtur talem orationem in civitate ab eloquentia aversissima umquam apud populi coetum habuisse Archidamum sed Isocrates quae de recentibus eventis opinaretur patefacere cupiebat atque Eurypontidae illam orationem velut dicavit. Simul consilia ab Atheniensibus publice probata sequebatur, qui socios mutarant et pro Lacedaemoniis contra Thebanos stabant quia timebant ne tota Graecia sub Boeotiorum hegemoniam redigeretur. Isocrates inimicitiam erga Thebanos iam in priore oratione *Plataïcus* inscripta ostenderat. Quin etiam Peloponnesi post Leuctricam pugnam divisionem in multas civitates autonomas et inter se infestas non probabat ut qui omnibus Graecis velut in unam civitatem coalescendum esse existimabat. Post decem annos epistulam quoque ad eundem Archidamum iam regem factum destinatam scripsit.

## Notae 
## Editiones et commentarii 
*Collection des Universités de Franceː Georges Mathieu et Emile Brémond, *Isocrate. Discours II*. Les Belles Lettres, 1938. Cum apparatu critico et versione Gallica.
*Loeb Classical Library online.
*Emanuel Zingg, *Isokrates, "Archidamos" : Einleitung, Text, Übersetzung und Kommentar*, Duisburg, 2017

## Plura legere si cupis 
*Vincent Azoulay, "L' Archidamos d'Isocrate : une politique de l'espace et du temps", *Revue des Études Grecques*, 2006ː 504-531
*Phillip Harding, ''The Purpose of Isokrates' "Archidamos" and "On the Peace"*, *California Studies in Classical Antiquity'', 1973ː 137-149
*Claude Mossé, "Sur un passage de l'« Archidamos » d'Isocrate", *Revue des Études Anciennes*, 1953ː 29-35

## Nexus externi 
*Textus Graecus apud Perseum et apud Vicifontem Francogallica versione addita apud Remacle

Categoria:Orationes
Categoria:Litterae Graecae antiquae
Categoria:Scripta saeculo 4 a.C.n.
Categoria:Sparta
Glamen

**Glamen** (Norvegice *Glomma* et *Glåma*) est flumen Norvegiae. In Aursund lacu prope ad Røros urbem in Nidrosiana australi provincia oritur, circa 694 chm per Terram Interiorem (Hedemarchiam), Aggerhusium et Austfoldiam fluit et in fiordum Osloense prope ad Fridericopolim urbem per aliquot bracchia effunditur. 

## Notae 
## Nexus externi 
Categoria:Flumina Norvegiae
Categoria:Systema fluviorum Oceani Atlantici Europae
Flores Trianguli Foederalis

[thumb|[Imago rosae unius caulis (in septentrionali signi parte) anno 2011.]]
***Flores Trianguli Foederalis*** (Anglice *Federal Triangle Flowers*) sunt signum aluminii a Stephano Robin factum et foris in orientali Plateae Woodrow Wilson latere inter Aedificium Ariel Rios et  Vasingtoniae in Civitatibus Foederatis anno 1998 positum. Quod opus artis in duabus partibus consistit, quarum alia unam rosam unius caulis, alia lilium describit, quaque parte super basim calcis posita. Ambo flores sunt 3.0 × 4.3 × 2.1 metra fere longi.

## Notae
## Nexus externi
* "Federal Triangle Flowers, (sculpture)," Institutum Smithsonianum.

Categoria:Sculpturae
Categoria:Triangulum Foederale
Categoria:Vasingtonia (D.C.)