Provincia Utinensis

thumb|Palatium "Antonini Belgrado", sedes Provinciae Utinensis
**Provincia Utinensis** (seu *Provincia Utini*) (Italiane: *Provincia di Udine*; Slovenice *pokrajina Videm*; Foroiuliense *provincie di Udin*) est Provincia Italiae, circiter 537.943 incolarum, in Regione Foro Iulii-Venetia Iulia sita, cuius signum est **UD**. Urbs princeps provinciae est Utinum. 

## Insigne 

Fasciculus:Italian Province (Crown).svg|*Provincia Italiae*

## Geographia politica 
Utini Provincia est maxima regionis, patet 4.905 km² et 528.441 incolae die ante kalendas Ianuarii 2005 habebat.

### Municipia in Provincia Utinensi 
Municipia in Provincia Utinensi, cum urbe, **135** sunt. Urbes, oppida et municipia provinciae Latine vocari possunt.

# **Utinum** (alia nomina: **Udinum**, **Utina**)
# Abinciones ac Clausas de Albiciones (alia nomina: Avenzon - gen. *Aventionis*, Aventino - gen. *Aventinonis*) (Italiane: *Venzone*),
# Adinianum (alia nomina: Dignanum (Italia)) (Italiane: *Dignano*),
# Agellum (alia nomina: Agellum Foroiuliensium) (Italiane: *Aiello del Friuli*),
# Amarum (olim Adamarum) (Italiane: *Amaro*),
# Amplitium (vel Ampletium) (Italiane: *Ampezzo*),
# Aquileia (Italiane: *Aquileia*),
# Arcta (alia nomina: Arcta Thermae; olim Arcta Foroiuliensium) (Italiane: *Arta Terme*),
# Artenia ac Castrum Artenia vel Ad Silanos (Italiane: *Artegna*),
# Attemis (olim Attens vel Attems) (Italiane: *Attimis*),
# Balnearia ac Balnearia Arsa (Italiane: *Bagnaria Arsa*),
# Bambergetum (alia nomina: Burgetulus Bonus, Burgetulus Malus-Vallis Bruna) (Italiane: *Malborghetto Valbruna*),
# Basilianum (deinde Pasillanum) (Italiane: *Basiliano*),
# Bertiolum (olim Pratum Iulii) (Italiane: *Bertiolo*),
# Bicinis (alia nomina: Bicinium, Picinicum, Bizinicum) (Italiane: *Bicinicco*),
# Boga (alia nomina: Buga (Italia), Buwia, Buja) (Italiane: *Buja*),
# Bordanum (Italiane: *Bordano*),
# Buttrium (alia nomina: Butrium) (Italiane: *Buttrio*),
# Caminum de Quadrupio seu Caminum (deinde Caminum ad Tiliaventum; olim: Villa de Camino) (Italiane: *Camino al Tagliamento*),
# Campoformium (Italiane: *Campoformido*),
# Campolongum Tapolianum (Italiane: *Campolongo Tapogliano*),
# Carlinum (Italiane: *Carlino*),
# Cassacchum (alia nomina: Cassiacum) (Italiane: *Cassacco*),
# Castillio de Strata Hungarorum (alia nomina: Castellone, Castellonum) (Italiane: *Castions di Strada*),
# Cabatium (alia nomina: Cavatium Carnicum, Cavazzum Carnicum) (Italiane: *Cavazzo Carnico*),
# Circumventum (alia nomina: Circivinz - *ntis*, Circumventi, deinde Cerciventum) (Italiane: *Cercivento*),
# Cervignanum vel Cirvignanum (alia nomina: Cerveniana, Cervenianum; olim: Servilianum Fori Iulii) (Italiane: *Cervignano del Friuli*),
# Clausa Fortis (alia nomina: Clusa Fortis) (Italiane: *Chiusaforte*),
# Codroipum (alia nomina: Quadrubium, Quadrobium, Quadrupium; olim fortasse:  Quadruvium) (Italiane: *Codroipo*),
# Colloretum (alia nomina: Colloredum Montis Albani) (Italiane: *Colloredo di Monte Albano*),
# Comelicanum (vel Comelicani, deinde Comeglians) (Italiane: *Comeglians*),
# Cornium (alia nomina: Cornu Rosatii) (Italiane: *Corno di Rosazzo*),
# Coseanum (alia nomina: Coselanum) (Italiane: *Coseano*),
# Dogna (olim: Dolnia) (Italiane: *Dogna*),
# Drenchia (alia nomina: Tranche *-is*) (Italiane: *Drenchia*),
# Enemum (deinde Enemontium) (Italiane: *Enemonzo*),
# Fagete gen. *-is* (alia nomina: Fageda, Fagedae, Faedis) (Italiane: *Faedis*), 
# Fagannia (alia nomina: Faganea; olim Phagannia) (Italiane: *Fagagna*), 
# Fanum Sancti Danielis (alia nomina: Fanum Sancti Danielis Foroiuliensium, Civitas Sancti Danielis Foroiuliensium) (Italiane: *San Daniele del Friuli*),
# Fanum Sancti Georgii Nucarii (alia nomina: Fanum Sancti Georgii de Nucario, Fanum Sancti Georgii Nucarensis) (Italiane: *San Giorgio di Nogaro*),
# Fanum Sancti Ioannis de Manzano (olim: Fanum Sancti Ioannis ad Natisonem, Plebs Sancti Joannis) (Italiane: *San Giovanni al Natisone*),
# Fanum Sancti Leonardi (olim: Plebs Sancti Leonardi) (Italiane: *San Leonardo*),
# Fanum Sancti Petri Sclavorum seu Fanum Sancti Petri Sclaborum (olim Broxas, deinde Fanum Sancti Petri ad Natisonem) (Italiane: *San Pietro al Natisone*),
# Fanum Sancti Viti ad Turrim (olim: Plebs Sancti Viti (Forum Iulii-Venetia Iulia)) (Italiane: *San Vito al Torre*),
# Fanum Sancti Viti de Phagania (olim: Villa Sancti Viti de Phagania, Villa Sancti Viti de Fagania) (Italiane: *San Vito di Fagagna*),
# Flaibanum (olim Flavianum) (Italiane: *Flaibano*),
# Flumisellum (Italiane: *Fiumicello*),
# Forum Iulii vel Forum Iulium (deinde Civitas Austriae) (Italiane: *Cividale del Friuli*),
# Furgaria seu Forgaria (alia nomina: Fulgaria, Fulgaria Foroiuliensium) (Italiane: *Forgaria nel Friuli*),
# Furnum Avoltri (alia nomina: Furnum ab Ultra) (Italiane: *Forni Avoltri*),
# Furnum Inferius (Italiane: *Forni di Sotto*),
# Furnum Superius (Italiane: *Forni di Sopra*),
# Glemona  (alia nomina: Clemona, Cremone Castrum, Emona Claudia) (Italiane: *Gemona del Friuli*),
# Gonarium (Italiane: *Gonars*),
# Grimaccum (olim Gremach) (Italiane: *Grimacco*),
# Iulium Carnicum (Italiane: *Zuglio*),
# Laucum vel Leucum (Italiane: *Lauco*),
# Lastiza (alia nomina: Lestitia) (Italiane: *Lestizza*),
# Latisana vel Latezanus Portus (alia nomina: Plebs de la Tisana, Apicilia, Lantesana) (Italiane: *Latisana*),
# Linianum (Italiane: *Lignano Sabbiadoro*),
# Ligosullum (alia nomina: Liusolum) (Italiane: *Ligosullo*),
# Lusevera (alia nomina: Luxvera vel Lucifera) (Italiane: *Lusevera*),
# Magnanum (deinde Magnanum in Riviera) (Italiane: *Magnano in Riviera*),
# Manzanum (olim Amandianum) (Italiane: *Manzano*),
# Maranum (alia nomina: Marianum, Maranum Lacunare) (Italiane: *Marano Lagunare*),
# Martignacchum (Italiane: *Martignacco*),
# Mayanum (Italiane: *Majano*),
# Meleretum (deinde Villa Sclavorum, Villa de Sancta Maria ac Fanum Sanctae Mariae Longae) (Italiane: *Santa Maria la Longa*),
# Meleretum de Tomba seu Melleretum de Tomba (alia nomina: Meretum de Tomba) (Italiane: *Mereto di Tomba*),
# Modium Utinensium (alia nomina: Castrum Mosniz) (Italiane: *Moggio Udinese*),
# Moimacum  (alia nomina: Moimacchum) (Italiane: *Moimacco*),
# Montenarium (Italiane: *Montenars*),
# Mortelianum (alia nomina: Martelianum) (Italiane: *Mortegliano*),
# Mucianum (alia nomina: Muttiana, Muciana, deinde Muttiana Tauriniani) (Italiane: *Muzzana del Turgnano*),
# Murutium (Italiane: *Moruzzo*),
# Nimis ac (alia nomina: Nemas Castrum, Nemas) (Italiane: *Nimis*),
# Ossopum (alia nomina: Osopum, Ossupum, Hossupum; olim: Osope *- is*) (Italiane: *Osoppo*),
# Ovarum (alia nomina: Opularum) (Italiane: *Ovaro*),
# Pasilianum (alia nomina: Paselianum, Pasilgianum Pacilianum, Pasianum Prati) (Italiane: *Pasian di Prato*),
# Palatiolum vel Palaciolum (Italiane: *Palazzolo dello Stella*),
# Palluca (alia nomina: Paluca, Paluda, Paluza, Paulucium) (Italiane: *Paluzza*),
# Palma seu Palma Nova (alia nomina: Nova Palmae Civitas, Nova Civitas Palmae) (Italiane: *Palmanova*),
# Paniacum (Italiane: *Pagnacco*),
# Papia (alia nomina: Papilia, Papia Utinensium) (Italiane: *Pavia di Udine*),
# Paularum ac Popolarium (Italiane: *Paularo*),
# Pontebbia (Italiane: *Pontebba*),
# Porpetum (alia nomina: Purpedum) (Italiane: *Porpetto*),
# Popoletum (Italiane: *Povoletto*),
# Pratum (alia nomina: Pratum Carnicum) (Italiane: *Prato Carnico*),
# Predamanum (alia nomina: Pradamanum; olim Predium ad Manum) (Italiane: *Pradamano*),
# Primariacum (alia nomina: Premariacchum) (Italiane: *Premariacco*),
# Prion (gen. *onis*, alia nomina: Preonis) (Italiane: *Preone*),
# Prepottum (Italiane: *Prepotto*),
# Prissinicum (alia nomina: Precenicum) (Italiane: *Precenicco*),
# Pulcinia (deinde Pocenia) (Italiane: *Pocenia*),
# Pulferum (Italiane: *Pulfero*),
# Puteolum seu Puzolum (alia nomina: Castellum Puzolium, deinde: Puteolum Foroiuliensium) (Italiane: *Pozzuolo del Friuli*),
# Rapeum (Italiane: *Raveo*),
# Ravascletum (alia nomina: Villa Ravascleti) (Italiane: *Ravascletto*),
# Remanzacum (alia nomina: Romanzachum, Ramanzacum; olim Romaniacum (Italia)) (Italiane: *Remanzacco*),
# Resia (Italiane: *Resia*),
# Reunia (deinde Castrum Reuniae) (Italiane: *Ragogna*),
# Reyana seu Regiana (alia nomina: Reana Rojalis) (Italiane: *Reana del Rojale*),
# Rigulatum (olim: Rivolatum) (Italiane: *Rigolato*),
# Ripae Darcani (alia nomina: Ripae Tricani, Ripae Tercani; deinde Rivae Arcani) (Italiane: ''Rive d'Arcano*),
# Risiutta (alia nomina: Resiutta) (Italiane: *Resiutta*),
# Rivinianum Thegorum (Italiane: *Rivignano Teor*),
# Riuda (Italiane: *Ruda*),
# Ronches (alia nomina: Ronches Utinensium, Ronchis Utinensium) (Italiane: *Ronchis*),
# Sauris (Italiane: *Sauris*),
# Savonia (alia nomina: Savonia Utinensium, Savoxa Utinensium, olim Villa de Sovenga) (Italiane: *Savogna*),
# Sedeglianum (alia nomina: Sedilianum, Sedeglanum, Sedelanum, Sedeianum) (Italiane: *Sedegliano*),
# Striena (alia nomina: Villa de Striena ac Sdreina) (Italiane: *Stregna*), 
# Subclevum (alia nomina: Socletum, Soclevium: olim: Subclivium) (Italiane: *Socchieve*),
# Sudrium (alia nomina: Sutrium) (Italiane: *Sutrio*),
# Taypana et Taipanum (Italiane: *Taipana*),
# Talmassons (gen. *onis*, alia nomina: Talmasones, Talmasium) (Italiane: *Talmassons*),
# Tarcentum  (alia nomina: Trecenta, Tricentum, Tercentum) (Italiane: *Tarcento*),
# Tarvisium (Italiane: *Tarvisio*),
# Taurianum (Italiane: *Torreano*),
# Tavaniacum (Italiane: *Tavagnacco*),
# Tertium Aquileiense (alia nomina: Tertius ab Urbe Lapis (Aquileia), Tertium Milium ab Aquileia) (Italiane *Terzo d'Aquileia*),
# Teupris - Viscon (Italiane: *Chiopris-Viscone*),
# Trasages (alia nomina: Trasaghis; olim Trans Aquas) (Italiane: *Trasaghis*),
# Treppum Carnicum (olim: Treps Carnicum, Trivium Carnicum) (Italiane: *Treppo Carnico*),
# Treppum Magnum (olim: Treps Magnum, Trivium Magnum) (Italiane: *Treppo Grande*),
# Tricesimum (Italiane: *Tricesimo*),
# Trivignanum seu Trivinianum (alia nomina: Travinianum ac Trivinianum Utinensium) (Italiane: *Trivignano Udinese*),
# Tulmentium (alia nomina: Tiliaventum, Tilaventum, Tulmentum) (Italiane: *Tolmezzo*),
# Turris de Zuino seu Turris Viscosa (Italiane: *Torviscosa*),
# Varmum (olim Varamus) (Italiane: *Varmo*),
# Versegna (alia nomina: Verzegnis) (Italiane: *Verzegnis*),
# Villa Invillini seu Villa (alia nomina: Villa Invillinensis, deinde Villa Santina) (Italiane: *Villa Santina*),
# Villa Vicentina (alia nomina: Villa Visintina; olim Camarcium) (Italiane: *Villa Vicentina*),
# Vuiscum (alia nomina: Villa de Vuisco; olim: Babuleia) (Italiane: *Visco*).

#### Municipia nova 
* Sappada vel Sapada (Italiane: *Sappada*): municipium transitum ex Provincia Bellunensi.

### Fines 
#### Provinciae finitimae 
* Provincia Bellunensis (Venetia),
* Urbs metropolitana Veneta (Venetia),
* Provincia Portusnaonensis
* Provincia Goritiensis.

#### Civitates finitimae 
* Austria,
* Slovenia,

#### Naturales limites 
* Mare Hadriaticum.

### Terrae 
* Sclavonia venetica vel Sclavonia foroiuliensis (Italiane: *Slavia Friulana*),
* Carnia.

## Geographia physica 
### Morphologia 
#### Planities 
* Planities Venetica-Foroiuliensis (Italiane: *Pianura veneto-friulana*),

### Hydrographia 
#### Flumina 
* Anaxum (Italiane: *Stella*),
* Fella (Italiane: *Fella*),
* Natisa, deinde Natisonis, (Italiane: *Natisone*),
* Tiliaventum,
* Turrus, deinde Turris (flumen), (Italiane: *Torre*),

#### Litora ac maria 
* Mare Hadriaticum,
* Lacuna Marianensis (Italiane: *Laguna di Marano*),

* Forum Iulii-Venetiam Iuliam (*regionem*),
* Forum Iulii (*terram*),
* Utinum (*urbem''),
* Provincias Italiae.

## Nexus externi 
* Situs publicus 

## Pinacotheca 

Imago:Map of province of Udine (region Friuli-Venezia Giulia, Italy).svg|Collocatio finium Provinciae Utinensis in Regione Foro Iulii-Venetia Iulia.

## Notae