Provincia Novocomensis

**Provincia Comensis** seu **Novocomensis** (Italiane *Provincia di Como*) est subdivisio Italiae, circiter 598&nbsp;810 incolarum, in regione Langobardia sita, cuius caput est Novum Comum et cuius signum est **CO**.

## Insigne 

Fasciculus:Italian Province (Crown).svg|*Provincia Italiae*

## Historia 
### Terrae historicae
* Insubria,
* Brigantia (*terra*),

## Geographica 
Provincia Novocomensis Lari lacus partem ad occasum vergentem cum vicinis montibus, vallibus collibusque comprehendit; praetera planitiem spectantem meridiem et Ceresi lacus partem ad orientem versam occupat. Agricolae fruges, poma olusque colunt, cum fabricae textilibus, metallis, machinis, supellectilibus, alimentis vestibusque studeant; viatores lacus petunt.

### Geographia politica
#### Municipia in Provincia Novocomensi 
Municipia in Provincia Comensi, cum capite, **148** sunt. Urbes, oppida et communia provinciae Latine vocari possunt.

# **Novum Comum** vel **Comum** (alia nomina: **Novocomum**]) (Italiane: *Como*),
# Alba Villa (Italiane: *Albavilla*),
# Albesium cum Cassiano (Italiane: *Albese con Cassano*),
# Albiolum (Italiane: *Albiolo*),
# Algiatum vel Alzatum (alia nomina: Algiate *- atis*, Alzate *- atis*) (Italiane: *Alzate Brianza*),
# Alsenatum vel Alsenate *- atis* (alia nomina: Alsenas *- atis* vel Zenatum vel Zenate *- atis*; olim: Semna) (Italiane: *Senna Comasco*),
# Alserium (Italiane: *Alserio*),
# Anzanum (Italiane: *Anzano del Parco*),
# Aplanum (alia nomina: Ad Planum) (Italiane: *Appiano Gentile*),
# Argenium (alia nomina: Arzegnium, Arzenium, Arcennium, Arcinium) (Italiane: *Argegno*),
# Aroxium (alia nomina: Ayrosium, Airosium, Arosium) (Italiane: *Arosio*),
# Ascium vel Axium (alia nomina: Ascum) (Italiane: *Asso*),
# Barnum (Italiane: *Barni*),
# Bellasium (alia nomina: Bellaxium, Bilacum, Bislacium) (Italiane: *Bellagio*),
# Bene Montis Menaxii (alia nomina: Benne; olim Benna) (Italiane: *Bene Lario*),
# Beregazzum cum Figliaro (Italiane: *Beregazzo con Figliaro*),
# Binagum (alia nomina: Binagum Castrum) (Italiane: *Binago*),
# Bisaronum (Italiane: *Bizzarone*),
# Blevium (Italiane: *Blevio*),
# Blexum (Italiane: *Blessagno*),
# Bregnanum (Italiane: *Bregnano*),
# Brena (alia nomina: Brenna) (Italiane: *Brenna*),
# Briennium (Italiane: *Brienno*),
# Brunatum vel Brunate *- atis* (alia nomina: Brunas *- atis*) (Italiane: *Brunate*),
# Bulgarum vel Bulgarum Crassum (alia nomina: Burgulus Crassus Bulgari Grasa) (Italiane: *Bulgarograsso*),
# Cabiatum vel Cabiate *-atis* (alia nomina: Caveatum, Claveatum, Vicus Capiete, Claveas * -atis*) (Italiane: *Cabiate*),
# Cadoragum (alia nomina: Catoriacum) (Italiane: *Cadorago*),
# Campillionum (alia nomina: Campilionum; deinde: Italiae Campilionum) (Italiane: ''Campione d'Italia*),
# Canimalum vel Carimalum (alia nomina: Carimate *-atis*) (Italiane: *Carimate*),
# Cantium (alia nomina: Canzum) (Italiane: *Canzo*),
# Canturium (alia nomina: Canturum; olim fortasse: Canis Turris ac Cantores) (Italiane: *Cantù*),
# Capiagum Antimianum (Italiane: *Capiago Intimiano*),
# Caratum Urium vel Carate Urium (alia nomina: Caras Urium, *atis*) (Italiane: *Carate Urio*) (X),
# Carbonaria vel Carbonatum (alia nomina: Carbonate, *atis*) (Italiane: *Carbonate*),
# Carlazium (Italiane: *Carlazzo*),
# Carugum (Italiane: *Carugo*),
# Caslinum (alia nomina: Casolinum, Cassissinum, Castelligum, Castellinum) (Italiane: *Caslino d'Erba*),
# Casnatum cum Bernato (alia nomina: Casnate cum Bernati) (Italiane: *Casnate con Bernate*),
# Cassina (alia nomina: Cassina Rizzardi, Cassina de Rizzardis) (Italiane: *Cassina Rizzardi*),
# Castrum Martis (alia nomina: Castrum Martiris) (Italiane: *Castelmarte*),
# Castrum Novum (alia nomina: Castrum Novum Bazente, Castrum Novum Bozzente) (Italiane: *Castelnuovo Bozzente*),
# Cavarnia (Italiane: *Cavargna*),
# Ceranum (alia nomina: Ceranum Intelvinensium) (Italiane: *Cerano d'Intelvi*),
# Cermenatum vel Cermenate *- atis* (alia nomina: Cermenas *- atis*; etiam: Cermenatium) (Italiane: *Cermenate*),
# Cernobium (alia nomina: Coenobium) (Italiane: *Cernobbio*),
# Chalium (alia nomina: Cahium) (Italiane: *Caglio*),
# Cirimidum (Italiane: *Cirimido*),
# Clainum cum Hosteno (Italiane: *Claino con Osteno*),
# Collis Viridis (Italiane: *Colverde*),
# Colonia (alia nomina: Colognum, Colonnum)  (Italiane: *Colonno*),
# Corredum (Italiane: *Corrido*),
# Cremia (Italiane: *Cremia*),
# Cusinum (Italiane: *Cusino*),
# Cutiacum (Italiane: *Cucciago*),
# Dizascum (Italiane: *Dizzasco*),
# Domaxium seu Domassium (Italiane: *Domaso*),
# Dorsum Liri (Italiane: *Dosso del Liro*),
# Dungum (alia nomina: Dugnum) (Italiane: *Dongo*),
# Eupilus vel Eupilis (Italiane: *Eupilio*),
# Fagetum (alia nomina: Fagetum Larium) (Italiane: *Faggeto Lario*),
# Faloppium (Italiane: *Faloppio*),
# Fanum Sancti Bartholomaei seu Fanum Sancti Bartholomaei Vallis Cavarniae (Italiane: *San Bartolomeo Val Cavargna*),
# Fanum Sancti Nazarii seu Fanum Sancti Nazarii Vallis Cavarniae (Italiane: *San Nazzaro Val Cavargna*),
# Fanum Sancti Syri (Italiane: *San Siro*),
# Fegium (alia nomina: Figlinae, deinde: Figinum ad Serentiam) (Italiane: *Figino Serenza*),
# Fenegrorium seu Fenegrorum (alia nomina: Fenegroe; olim: Finis Agrorum, Feneus Ager) (Italiane: *Fenegrò*),
# Finium (alia nomina: Finum, Finium Mornascum, Finum Mornascum) (Italiane: *Fino Mornasco*),
# Garzenum (Italiane: *Garzeno*),
# Grabedona et Municipia Coniuncta (Italiane: *Gravedona ed Uniti*),
# Grandatum vel Grandate *- atis* (alia nomina: Grandas *- atis*) (Italiane: *Grandate*),
# Grandolla et Municipia Coniuncta (Italiane: *Grandola ed Uniti*),
# Griante (alia nomina: Grians *-ntis*) (Italiane: *Griante*),
# Herba (Italiane: *Erba*),
# Iera (Italiane: *Gera Lario*),
# Inverigum (Italiane: *Inverigo*),
# Laelium (alia nomina: Lalium) (Italiane: *Laglio*),
# Lainum (Italiane: *Laino*),
# Lambrugum (Italiane: *Lambrugo*),
# Lasnigum (alia nomina: Asenigum) (Italiane: *Lasnigo*),
# Lepomum (alia nomina: Alipomum) (Italiane: *Lipomo*),
# Lezenum (alia nomina: Lecenum) (Italiane: *Lezzeno*),
# Limidum (Italiane: *Limido Comasco*),
# Livum (Italiane: *Livo*),
# Locatum vel Locate *- atis* (alia nomina: Locas *- atis*; etiam: Locatum Baretiensium) (Italiane: *Locate Varesino*),
# Lomatium (olim Locus Maximus) (Italiane: *Lomazzo*),
# Longonum (Italiane: *Longone al Segrino*),
# Luragum seu Lauriacum (alia nomina: Luragum Herbensium, Lauriacum Herbensium) (Italiane: *Lurago d'Erba*),
# Luragum Marinonum (alia nomina: Lauriacum Marinonum) (Italiane: *Lurago Marinone*),
# Luratum Cazivium (alia nomina: Lurate Cazivium) (Italiane: *Lurate Caccivio*),
# Luvixagum (alia nomina: Livixagum) (Italiane: *Luisago*),
# Magrelium seu Madrelium (alia nomina: Macrilium) (Italiane: *Magreglio*),
# Marlianum (alia nomina: Marianum) (Italiane: *Mariano Comense*),
# Marsilianigum (alia nomina: Massilianicum) (Italiane: *Maslianico*),
# Medium Montis Surici (Italiane: *Montemezzo*),
# Menasium (alia nomina: Menaxium; olim fortasse: Minucius) (Italiane: *Menaggio*),
# Meronum (Italiane: *Merone*),
# Monguzum  (Italiane: *Monguzzo*),
# Mons Orphanus (Italiane: *Montorfano*),
# Montanum Lucinum (Italiane: *Montano Lucino*),
# Mozatum vel Mozate *- atis* (alia nomina: Mozas *- atis*; etiam: Mozatum Castrum) (Italiane: *Mozzate*),
# Multrasium  (Italiane: *Moltrasio*),
# Mussium  (Italiane: *Musso*),
# Naxium (alia nomina: Naxum, Naxus) (Italiane: *Nesso*),
# Nevedratum vel Nevedrate *- atis* (alia nomina: Nevedras *- atis*; etiam: Novedratum) (Italiane: *Novedrate*),
# Oglatum-Trevanum (alia nomina: Ogiatum-Trevanum) (Italiane: *Uggiate-Trevano*),
# Olgeate Longobardorum (alia nomina: Olgiatum vel Olgiate; in antiquo: Ulviatium, Ulbiatium, Ulvias *-atis*; deinde: Olgiatum Comense vel Olgiate Comense) (Italiane: *Olgiate Comasco*),
# Oltrona seu Oltrona Sancti Mammetis (alia nomina: Altrona) (Italiane: *Oltrona di San Mamette*),
# Orsenigum (Italiane: *Orsenigo*),
# Pellium Montis Grabadonae (Italiane: *Peglio*),
# Pianellum Larium (Italiane: *Pianello del Lario*),
# Pigra (Italiane: *Pigra*),
# Plexium (Italiane: *Plesio*),
# Pomponiana (Italiane: *Pognana Lario*),
# Pona (Italiane: *Ponna*),
# Pons (alia nomina: Pons Letiae, Pons Leciae; deinde: Pons Lambri vel Pons Lambrus) (Italiane: *Ponte Lambro*),
# Porletia (olim fortasse: Portus Laetitiae) (Italiane: *Porlezza*),
# Puserbium (alia nomina: Proxervum, Proxerbum, Pruserpium, Proxerpium) (Italiane: *Proserpio*),
# Pusillianum (alia nomina: Pucillianum, Pusianum) (Italiane: *Pusiano*),
# Rezaghum (Italiane: *Rezzago*),
# Rodellum (Italiane: *Rovello Porro*),
# Rodolum (alia nomina: Rodulum) (Italiane: *Rodero*),
# Ronagum (Italiane: *Ronago*),
# Rovelasca (Italiane: *Rovellasca*),
# Salia (alia nomina: Salla, Sala Comacina) (Italiane: *Sala Comacina*),
# Schignanum (Italiane: *Schignano*),
# Solbiatum cum Cagnio (Italiane: *Solbiate con Cagno*),
# Suricum (alia nomina: Surgum, Suregum, Soregium) (Italiane: *Sorico*),
# Surmanum (alia nomina: Sormanum) (Italiane: *Sormano*),
# Stazona (Italiane: *Stazzona*),
# Tabernarium (alia nomina: Castrum Tabernarii) (Italiane: *Tavernerio*),
# Tremetiola (Italiane: *Tremezzina*),
# Trezonum Montis Surici (alia nomina: Trezonum) (Italiane: *Trezzone*),
# Turatum vel Turate *- atis* (alia nomina: Turas *- atis*; etiam:  Thuratium) (Italiane: *Turate*),
# Turnium (Italiane: *Torno*),
# Vallis Brona (Italiane: *Valbrona*),
# Vallis de Soldis (alia nomina: Vallis Solida) (Italiane: *Valsolda*),
# Vallis de Rezzo (alia nomina: Rezzum Cavarniae) (Italiane: *Val Rezzo*),
# Vallis Intelvina Media (Italiane: *Centro Valle Intelvi*),
# Vallis Intelvina Superior (Italiane: *Alta Valle Intelvi*),
# Vallis Morea (alia nomina: Vallis Moreta) (Italiane: *Valmorea*),
# Velesum (alia nomina: Vellesum, Velexum) (Italiane: *Veleso*),
# Vetennianum (alia nomina: Vetegnanum) (Italiane: *Veniano*),
# Vercana (Italiane: *Vercana*),
# Vergosia (deinde: Fanum Sancti Firmi, Fanum Sancti Firmi Proelii) (Italiane: *San Fermo della Battaglia*),
# Vertematum cum Minovrio (Italiane: *Vertemate con Minoprio*),
# Villa Guardia (Italiane: *Villa Guardia*),
# Vogenzatum seu Vogenzate *- atis* (alia nomina: Vogenzas *-atis.f*, Vogonzatium, Vogonzatum, Vogonzas *-atis.f*) (Italiane: *Guanzate*),
# Zelbium Montis Nesii  (alia nomina: Zelbium) (Italiane: *Zelbio*).

##### Municipia abrogata
* Ausacium,
* Civenna,
* Concilium de Rumo (Italiane: *Consiglio di Rumo*),
* Dretium (Italiane: *Drezzo*),
* Germasenum (Italiane: *Germasino*),
* Gironicum (Italiane: *Gironico*),
* Grabedona seu Grabadona,
* Lemnum (alia nomina: Lemnus) (Italiane: *Lenno*),
* Mezegrium (Italiane: *Mezzegra*),
* Parede *-is* (Italiane: *Parè*), 
* Tremetium (alia nomina: Trametium, Tremesum) (Italiane: *Tremezzo*).

#### Fines
##### Provinciae finitimae 
* Provincia Sundriensis,
* Provincia Modiciensis et Brigantina,
* Provincia Leucensis,
* Provincia Varisiensis.

##### Civitates finitimae 
* Helvetia.

### Geographia physica
#### Morphologia
##### Montes
* Lepontiae Alpes (Italiane: *Alpi Lepontine*),
* Cavregascus Mons (Italiane: *Alpi Lepontine*),

##### Valles
* Vallis Albani (Italiane: *Valle Albano*),
* Vallis Ascina seu Vallis Assina (alia nomina: Vallis Ascinensis),
* Vallis Cavarnia,
* Vallis de Rezzo (Italiane: *Val Rezzo*), 
* Vallis Intelvi,
* Vallis Menasii seu Vallis Porletiae,
* Vallis Morea (alia nomina: Vallis Moreta) (Italiane: *Valmorea*).

#### Hydrographia
##### Flumina
* Lambrus,
* Lirum (Italiane: *Liro*),
* Macra (Italiane: *Mera*, etiam in Helvetia in pago Grisonia fluit ubi *Maira / Mera* appellatur),
* Sevexum .

#### Lacūs
* Alserii lacus (Italiane: *Lago di Alserio*),
* Ceresius lacus,
* Clavennae Lacus (seu Mediolae Lacus) (Italiane: *Lago di Mezzola*),
* Eupilus lacus (alia nomina: Eupilis lacus; deinde: Pusilliani lacus, Pusiani lacus),
* Larius lacus,
* Montis Orphani lacus (Italiane: *Lago di Montorfano*),
* Planii lacus (Italiane: *Lago di Piano*),
* Sacrinum lacus (Italiane: *Lago del Segrino*).

##### Insulae lacuariae
* Insula Comacina (alia nomina: Insula Commacina, Insula Comantina) (Italiane: *Isola Comacina*),

## Notae
## Bibliographia 
* Santo Monti, *Storia ed arte nella Provincia ed antica Diocesi di Como*. Comi, 1902 Textus apud *Internet Archive''

## Nexus externi 
*Situs publicus

!
Categoria:Novum Comum
Categoria:Regio Insubrica
Categoria:Constituta 1786
Categoria:Constituta 1859
Categoria:Brigantia (Italia)