Bolivia

**Bolivia,** plenius **res publica Boliviae**, est respublica in America Australi sita. Finitimae sunt Brasilia septemtrione et oriente, Paraguaia et Argentina meridie, Chilia et Peruvia occidente. Caput est Sucre. Sine litore civitas est, cum ponderis paupertate et parvis socialibus indicibus. Etiam secundum a maximo depositum gasii naturalis continentis possidet, quem solum Venetiola superat. 

## Historia 
Bolivia locus ubi magnae indigenae civilizationes creverunt fuit, quarum praecipua civilizatio Tihuanaca fuit. Imperii Incaici pars saeculo quinto decimo facta est. Saeculo secto decimo, Hispanis hic adventis, Bolivia, copiosa in argenteis depositis, viceregno Peruviano et postea viceregno Argyropolitano adiuncta est.

Pugna pro libertate anno 1809 coepit, sed pars Hispaniae usque ad annum 1825 mansit, cum a Simone Bolívar liberata esset, de quo nomen suum cepit. Post brevem coniunctionem cum Peruvia, Bolivia plane libera facta est. Sequentibus annis, ea partem sui territorii ob vendita et ob bellum amisit. Praecipuorum unum Bellum Pacifici est.

Bolivia culturae societatisque problematibus occurrit, et per annos innumeris eversiones seditionesque militares passa est. Anno autem 1980, democratia post consilii militaris amotionem restituta est.

## Politia 
[thumb|left|[Paxia caput politicum Boliviae est.]]
Constitutio Boliviana anni 1967, anno 1994 iterum cognita, systema aequatum inter potestates exsecutivam, legisferam, et iudicialem praevidet. Traditionaliter fortis exsecutiva, nihilominus, Congressum, cuius munus legislationi ex exsecutiva originariae disceptandae et probandae generatim circumscribitur, umbrare solet. Iudicum ramus, a Supremo Tribunale et a departimentalibus inferioribusque tribunalibus compositus, corruptione et inefficacia valde corroditur. Per emendationes in constitutione anno 1994 factas, et per subsequentes leges, gubernatio correctiones quae vim ut ingentes in iudiciariis systematis litibusque sint habet inchoavit.

Boliviana novem departimenta maiorem autonomiam acceperunt propter legem decentralizationis administrativae anni 1995, quamquam principales administratores departimentales adhuc a media gubernatione nominantur. Urbes et communia Boliviana a praefectoribus et consiliis directe electis gubernantur.
thumb|upright=0.5|Departimenta Boliviana Hispanice.

Comitia municipalia nonis Decembribus anni 2004 facta sunt ubi consilia quinquennibus mandatis electa sunt. Lex Participationis Popularis Aprilis anni 1994, significativam nationalium acceptorum portionem in autarkeias usui discretionali distribuens, ut communitates antea neglectae magnas ameliorationes in suis infrastructuris et diaconiis obtinerent permisit.

Quamquam hoc systema, Bolivia problemata generis socio-oeconomica valde gravibus ostendit et ultimis annis ob sollicitationem maioris autonomiae e suis departimentis, suos gubernatores eligere in animo habentibus, aggravata sunt.

## Divisio administrativa 
Bolivia in novem departimenta sive praefecturas (Hispanice *departamentos*) divisa est. Omnia departimenta in provincias quae in municipia (Hispanice *municipios*) subdividuntur subdivisa est:

Regio Antofagastensis in Chilia in civitatis constiturione decimum departimentum captum nominatum "Litus" (Hispanice: *Litoral*) consideratur.

Die 15 Decembris anni 2007, Sancta Crux, Benianum, Pandinum, Tarixa autonomiam e media gubernatione magis magisque auctoritarias proclivitates gubernationis Praesidis Evi Morales velut causam citantia declaraverunt.

## Geographia 
[thumb|[Andes|Iugum Antisense in Bolivia.]]
thumb|Salar de Uyuni.
Boliviae non est litus maritimum. Bolivianus occidens in iugo Antisensi considit, cuius maximum culmen est mons Saxama (Hispanice *Nevado Sajama*; linguá Quechua *Sahama*; Aymarice *Saxama*), 6542 metrorum altus. Reipublicae medium Altiplanum, *El Altiplano* Hispanice, formatur quod plerique Boliviani colunt. Oriens demissis terris constituitur et umida silva Amazonica tegitur. Lacus Titicaca in finibus inter Boliviam et Peruviam consedit. Occidente, in departimento Potosio (Hispanice *Potosí*; Aymarice: *Putusi*; linguá Quechua ''P'utuqsi*) est Aequor Salsum Uiuniae (Hispanice *Salar de Uyuni*; linguá Quechua *Uyuni Kachi Qucha*), laetissimum salsum aequor in mundo.

Praecipuae urbes sunt: Paxia, Sucre, Sancta Crux Montana (Hispanice *Santa Cruz de la Sierra*; linguá Quechua et Aymarice Guaraniceque *Santa Krus*) et Cochabamba (Hispanice *Cochabamba*; Aymarice *Kuchawampa*; linguá Quechua *Quchapampa*).

Regio orientalis, septemtrione, et oriente tres quintas partes Boliviani territorii complectitur, et demissis multorum fluminum et vastarum paludum planitiebus formatur. In meridionali extremo Bolivianum Tzacum (Hispanice *Chaco*; linguá Quechua *Chaku*; Guaranice: *Cháko*) est, palustre per pluvium tempus et per siccitatis menses semideserticum. Caecio sinus Titicacae montes summe alti, de 3000 ad 6500 metrorum, apparent. Altissimi montes in angulis semirectis cadere usque ad suam transformationem in planities animadvertuntur.

Andes Boliviam attingunt et in duo iuga vasta, orientale et occidentale, se dividunt. Occidentale iugum vulcanis inactuosis aut exstinctis formari animadvertitur, quorum saxa e vulcanica lava petrificata formata sunt. Hoc iugum 3700 metrorum altum, 800 chiliometra longum, et 130 chiliometra latum est. Orientale iugum e diversis saxorum et harenae generibus componitur.

## Oeconomia 
Bolivia, iam pridem, una civitatum pauperrimarum et subevolutissimarum in America Latina est, sed progressus considerabiles sensu evolutionis oeconomiae mercatus fecit. Gonzalo Sánchez de Lozada praeside inter annos 1993 et 1997, Bolivia foedus commercii liberi cum Mexico obsignavit, sodalis consociata cum Mercatu Communi Meridionali facta est et publicas societates aerolinearum, telephonicam, ferrivialem, electricam et petroliferam privatizare coepit.

Incrementum anno 1999 propter restrictivas sumptuum rationes, nummos necessarios programmatibus pugnae contra paupertatem terminantes, et ob criseos pecuniariae Asiaticae consequentias minuit. Anno 2000, graves tumulti publici Aprili et inter Septembrem et Octobrem incrementum ad 2,5% minuerunt. Bolivianus PDG anno 2001 ob cessationem mundanam et segnem domesticam activitatem non auxit.

## Demographia 
thumb|left|Homines in media urbe Paxiensi.
Boliviae ethnica distributio 30% linguá Quechua loquentium et 25% Aymarice loquentium Indigenarum putatur. Praecipuus circa trium dodecadum nativorum circulorum Quechua (2,5 miliones), Aymari (duos miliones), postea Chiquitani (180&thinsp;000), et Guaranii (125&thinsp;000) sunt. Ergo cuncti Amerindii incolae 55% totorum incolarum constituunt et relictum 30% Mixticium (mixtio Amerindii cum Europaeo) et circa 15% Caucasium est.

Fere toti Caucasii Creoli sunt, id est, familiae relative haud mixtorum Hispanorum maiorum, prognatae a antiquioribus Hispanis colonis. Qui pleraeque aristocratiae de tempore libertatis formaverunt. Alii minores circuli inter Caucasios Theodisci, reipublicae aerolineae *Lloyd Aereo Boliviano* conditores, non minus quam Itali, Vascones, Croatae, Russi, Poloni, homines Civitatum Foederatarum, et alii advenae sunt, quorum multi sodales oriuntur a familiis quae in Bolivia per varias generationes vixerunt.
[thumb|Fossores [Potosiae laborant.]]

Item, ponderis Afroboliviana communitas est quae 0.5 centesimas incolarum superat, prognata ab Africanis servis transportatis laboratum in Brasiliam et postea migrata in occidentem in Boliviam. Praecipue in Iungana regione (in provinciis Iungarum Septemtrionarum Meridionaliumque) in Departimento Paxiensi, circa tres horas ex urbe Paxiae conliguntur. Etiam Iaponienses qui praecipue in Sancta Cruce Montana conliguntur et Medio-orientales sunt qui prosperi in commercio facti sunt.

Bolivia est una subevolutissimarum civitatum in America Meridionali. Fere duae partes incolarum, quorum multi agricolae subsistentiae sunt, pauperes vivunt. Spissitudo incolaria de minus quam uno homine per chilometrum quadratum notorientalibus in planitiebus ad circa centum homines per chilometrum quadratum (25 per mille passuum quadratorum) in mediis aequis variat. Ex anno 2006, incolae circa 1.45% per annum auxerunt.

### Religio 
[thumb|upright=0.4|left|Christus Concordiae [Cochabambae.]][thumb|upright=0.7|Festus dies in [Sucre]]
Plerique Boliviani Catholici Romani (solemnis religio) sunt, quamquam Protestantes denominationes impetu expanduntur. Secundum censum anni 2001, Instituto Nationali Statisticae conductum, 78 centesimae incolarum Catholicum Romanum, 16 centesimae Protestantes sunt, et 3 centesimae alias religiones Christianae originis secuti sunt. Religio Islamica ab orientis medii prognatis practicata fere inexsistens est; parva Iudaica communitas quoque, quae fere tota Aschenezicae originis est. Magis quam 1 centesima Bolivianorum religionem Bahaicam (quod Boliviam unam civitatum cum maxima parte centesima in mundo facit) practicat. Mennonitarum coloniae in (departimento Sanctae Crucis sunt. Multi Aborigines symbola Praecolumbina et Christiana in ritibus religiosis miscent.

### Linguae 
[200px|thumb|[Distributio geographica linguarum autochthones Boliviae.]]
Publica Boliviae lingua de facto est lingua Hispanica. Hispanice (velut materna vel secunda lingua) plerique incolae loquuntur. Hispanice omnia legalia documenta scribuntur, inclusa Constitutione Politica Civitatis. Hispanice omnia principalia communicationis socialis instrumenta communicantur, et Hispanice pleraque commerciales activitates quoque intra civitatem fiunt. *Constitutio Politica Civitatis* Boliviam polyethnicam et multiculturalem recognoscit; quamobrem "Camera Deputatorum proiectum Legis probavit per quem ad categoriam legis *Decretum Supemum 25894'' die 12 Decembris anni 2006 levatur": haec lex ad categoriam linguae publicae multas linguas aborigines in variis civitatis locis locutas (inclusis linguá Quechua, Aymarica, et Guaranica, latissime locutis) levat. Omnis modis, 36 linguae recognosci linguaepublicae in hoc contextu possent:

* Aymara
* Baurica
* Besirica
* Canichamica
* Cavinennica
* Caiubabica
* Chacobica
* Chimanica
* Ese-Eica
* Guaranica
* Guarasuvica
* Guaraiuvica
* Itonomica
* Lecica
* Machinerica
* Moxica
* Trinitaria
* Moxica Ignatiana
* More-Mostenica
* Movidica
* Pacavarica
* linguá Quechua
* Regesensis
* Sirionovica
* Tacanica
* Tapietica
* Toromonica
* Uru-Chipaiica
* Veenhaiecica
* Iaminavica
* Aucica
* Iuracarica

Bolivia est dives in linguistica varietate civitas. Linguae usissimae sunt:

* Lingua Hispanica, ab occupatoribus adlata, in qua loquitur 90 centesimae incolarum, in multis casibus velut secunda lingua.
* lingua Quechua (Incarum herctum in qua praecipue departimenta Cochabambae, Chuquisacae, et Potosium loquuntur.
* Lingua Aymara, ante cultum humanum civilemque Incaicum, in qua praecipue departimenta Paxiae et Oruri.

Septemtrione orienteque, in Sancta Cruce aut in Departimento Beniano Guaranice et Moxice, respective, praeterea in dodecade Aboriginalibus linguis loquuntur.

Praeter linguas antea nominatas saltem quinquaginta duae linguae aboriginales sive autochthones et adventiciae et 127 dialecti additionales in quibus parvuli globi tribuales per totum territorium Bolivianum disseminati loquuntur essent.

## Notae 
*Ernestus Guevara
*Peruvia Superior
*Tiahuanaco

## Nexus externi 
!
Categoria:Civitates sui iuris
Categoria:Condita 1825