De rebus Alexandri Magni (Chares)

[thumb|Alexandri Magni imago ab eruditis [Pyrgoteles|Pyrgoteli, regis ipsius sculptori, adscripta, et fortasse circa annum 325 facta]]
***De rebus Alexandri Magni*** (Graece Τὰ κατ' Ἀλέξανδρον seu Περὶ Ἀλέξανδρον ἱστορίαι) fuit opus a Charete Mytilenaeo libris vel decem vel pluribus scriptum, hodie deperditum, de rebus gestis apud aulam Alexandri Macedonis.

Opus Charetis minime per chronologiam ordinatum est. Auctor pauca de indole Alexandri sociorumque, pauca de militaribus expeditionis successibus, nihil fere de se neque de opinionibus suis, plurima de rebus apud aulam gestis, varia de rebus naturalibus mythologicisque et de regibus Achaemenidis conscripsit. Nonnulla huius operis fragmenta in *Deipnosophistis* Athenaei et Plutarchi *Vita Alexandri* servantur. Apud Plutarchum, Chares numeratur inter auctores qui reginam Amazonum cum Alexandro non coisse scripserit (fr. 12).

Hic index fragmentorum ex enumeratione Felicis Jacoby recitatur:
*  125 F 1, e libro tertio: De Ptolemaeo ἐδεάτρῳ vel magistro cenarum: Athenaeus, *Deipnosophistae* 171b
* 2, e libro quinto: De luxuria regum Persarum: Athenaeus, *Deipnosophistae* 514e (Amynta geographo [ 122 F 6] de simili re citato)
* 3, e libro septimo: De margaritis in mare Indico repertis: Athenaeus, *Deipnosophistae* 93c
* 4, e libro decimo: De nuptiis Macedonum et Persarum anno 324 a.C.n.: Athenaeus, *Deipnosophistae* 538b; Aelianus, *Varia historia* 8.7 (nomine Charetis non citato)  
* 5, e libro decimo: Historia amorum Zariadris et Odatidis:  Athenaeus, *Deipnosophistae* 575a (Textus)
* 6: Alexandrum in proelio ad Issum commisso cum Dario singulo pugnavisse et vulneratum esse: Plutarchus, *De Alexandri Magni fortuna aut virtute* 341b, cf. *Vita Alexandri* 20
* 7: De Tyro obsesso: Plutarchus, *Vita Alexandri* 24
* 8: "Chares vero Phaethontem in Aethiopia Hammonis obiisse [dixit]; ob id delubrum ibi esse atque oraculum electrumque ibi gigni":  37.11, cf. 1.37
* 9: De ludo pomorum iuxta Babylonem: Athenaeus, *Deipnosophistae* 277a
* 10: De salutatione ab Alexandro in epistulis privatioribus omissa: Plutarchus, *Vita Phocionis* 17 (Duride [ 76 F 51] de eadem re citato)
* 11: De nomine urbis Susorum: Athenaeus, *Deipnosophistae* 513f (Aristobulo [ 139 F 18] de eadem re citato)
* 12: Chares sicut et Aristobulus [ 139 F 21], Ptolemaeus, Duris Samius [ 76 F 46] aliique plures Alexandrum cum regina Amazonum coisse negant; Onesicritus, Cleitarchus aliique adfirmant: Plutarchus, *Vita Alexandri* 46
* 13: De responsu Callisthenis cuidam cur non biberet interroganti, "Nolo, postquam Alexandri poculum bibero, poculo Aesculapii indigere": Athenaeus, *Deipnosophistae* 434d (Aristobulo [ 139 F 32] et Lynceo de eadem re citato)
* 14: De Callisthene qui προσκύνησιν vel adorationem offerre recusaverit: Plutarchus, *Vita Alexandri* 54; Arrianus, *Anabasis Alexandri* 4.12.3-5 (nomine Charetis non citato)
* 15: De Callisthenis morte a Charete similiterque Aristobulo [ 139 F 33] narrata, aliter Ptolemaeo [ 138 F 17]: Plutarchus, *Vita Alexandri* 55
* 18: "Equus Alexandri regis et capite et nomine Bucephalas fuit; emptum Chares scripsit talentis tredecim et regi Philippo donatum": Aulus Gellius, *Noctes Atticae* 5.2
* 19: De certaminibus Calano mortuo celebratis, de certamine vini bibendi, de victoria Promachi, de morte eius: Athenaeus, *Deipnosophistae* 437a; Plutarchus, *Vita Alexandri* 70

Addenda fortasse sunt:
* T 3: de natura arborum  Charetem Ephippumque et Nicobulen citavit (1.12.13) sed de qua re incertum est: fortasse Alexandrum militesque suos ex India hedera coronatos rediisse (16.144)
* Polyaenus, *Stratagemata* 4.3.27
* Duris Samius apud *Deipnosophistarum epitomen* 17f: aut ad nuptias Macedonum et Persarum anno 324 a.C.n., aut ad cenam Opide celebratam relevat

Chares et Aristobulus Cassandrensis una (supra no. 11, 12, 13, 15), Chares et Duris Samius una (supra no. 4, 12) nonnumquam citati sunt; e qua re deduci potest Aristobulum Durimque, auctores paulo posteriores, scripta Charetis perlegisse et citavisse.

Robertus Geier "Quam scite autem atque eleganter eiusmodi excursus commentariis intexuerit," scripsit, "luculento est documento lepidissima illa Persarum de Zariadre et Odati fabula, quae nullius profecto animum non summa voluptate inter legendum delinierit" (i.e. fr. 5). Addidit Carolus Mullerus: "Quod fidem narrationis attinet, Charetem melioris notae scriptoribus accensendum esse, inde colligas quod istud de Amazonibus, quae ad Alexandrum venerint, commentum prorsus praetermisit. Contra quod Alexander proelio Issico ab ipso Dario vulneratus dicitur, id aperte in gratiam regis excogitatum est. Neque plus equidem tribuerim iis, quae de somniis Alexandri exponuntur" (cf. frr. 12, 6, 7). 

Hoc libro primum vocabula Graeca ζῳωτός, χρυσοϋφής adhibita sunt, etiam ἑκατοντάκλινος: Diodorus Siculus, qui hoc verbo de convivio Alexandri ante expeditionem Asiaticam usus est, fortasse ex opere Charetis, nomine non citato, dempsit.

Historicorum recentiorum sunt qui opus Charetis inter principalia de Alexandro Magno opera fere coaevalia aestimaverunt, praesertim de aula regia, de qua Ptolemaeo saepius tacebat; Pearson fragmenta Charetis plene "sine ira et studio" explicavit. Alii Charetem opusque eius contemnaverunt, verbis Roberti Geier oblitis: "Denique ne tenue atque exiguum censeas detrimentum, quod Alexandri M[agni] rerum cognitio ceperit opere deperdito, quod non tam expeditiones, proelia, bella, quam ea contineret, quae ad ipsam regis personam vitamque privatam spectarent, memineris quaeso quae verissime animadvertit Plutarchus (*Vit. Alex.* c. 1)". Sunt qui Charetem contra Callisthenem aut contra Alexandrum suasisse censuerunt.

## Notae 
## Bibliographia 
;  Editiones fragmentorum
* Silvana Cagnazzi, ed., *Carete di Mitilene. Testimonianze e frammenti*. Tibure: Tored, 2015
* 
*  
* Ianus Gerardus Hulleman, ed., *Ptolemaei Eordaei, Aristobuli Cassandrensis et Charetis Mytilenaei reliquiae*. Traiecti ad Rhenum: Van Dorp & Heringa, 1844 Textus apud archive.org 
*  no. 125 (vol. 2B pp. 657-665). Kommentar (1930) pp. 432-437
* Sabine Müller, "125. Chares of Mytilene" in 
* C. A. Robinson Jr, *The history of Alexander the Great* (2 voll. Providentiae: Brown University Press, 1953-1963) vol. 1 pp. 77-86 

; Eruditio
* 
* Chrysanthos S. Chrysanthou, "P. Oxy. LXXI 4808: ‘bios’, character, and literary criticism" in *Zeitschrift für Papyrologie und Epigraphik* vol. 193 (2015) pp. 25-38
* Fabrice Fischer, "Charès de Mytilène" in Dominique Lenfant, ed., *Les Perses vus par les Grecs* (Lutetiae, 2011) pp. 88-91 Textus
* 
* Ernst Fredricksmeyer, "Alexander the Great and the kingship of Asia" in *Alexander the Great in fact and fiction* edd. A. B. Bosworth, E. J. Baynham (Oxonii: Oxford University Press, 2000) pp. 136-166
* 
* Pascal Payen, "Les fragments de Charès de Mytilène chez Athénée" in Dominique Lenfant, ed., *Athénée et les historiens* (Lutetiae: De Boccard, 2007) pp. 191-214
* 
* Rüdiger Schmitt, "Chares of Mitylene" in Encyclopaedia Iranica Online  
* Eduard Schwartz, "Chares (13)" in 
* A. J. S. Spawforth, "The court of Alexander the Great between Europe and Asia" in A. J. S. Spawforth, ed., *The court and court society in ancient monarchies* (Cantabrigiae, 2007) pp. 82-120
* 
* L. A. Tritle, "Alexander and the Greeks: artists and soldiers, friends and enemies" in W. Heckel, L. A. Tritle, edd., *Alexander the Great: a new history* (Oxoniae, 2009) pp. 121-140
* Branko F. van Oppen de Rutter, "The Susa Marriages: a historiographical note" in *Ancient Society* vol. 44 (2014) pp. 25-41 JSTOR

* Fontes rerum gestarum Alexandri Magni

Categoria:Libri deperditi
Categoria:Libri de Alexandro Magno
Categoria:Litterae Graecae antiquae
Categoria:Libri historici
Categoria:Scripta saeculo 4 a.C.n.