open-index/open-wikipedia-markdown huggingface dataset:
Dies Cenae Domini

[thumb|300px|Cenam domini [Leonardus Vincius pinxit.]]
**Dies Cenae Domini** est dies Iovis ante pascham. Alia nomina Latina sunt *dies absolutionis* seu *dies indulgentiae*, *dies mandati* (confer Anglice *Maundy Thursday*), *dies azymorum*, *consecratio crismatis*, *quinta feria magna*, *quinta feria sacra*, *quinta feria alta*, in calendario ecclesiae Romanae "Feria V In Cena Domini", vel *dies iovis magnus*, *dies iovis sacer*, *dies iovis altus* postremo *dies absolutus* aut *dies viridium* (e Germanico verbo *Gründonnerstag*, ad litteram "dies Iovis viridis").

Dies Cenae Domini est primus dies tridui sacri.

Fama fert ecclesiarum campanas hoc die Romam volare reverturas die dominica paschali. Interim loco campanarum instrumentis ligneis dei cultus annuntiantur.

Ut sit feria Christiana numquam est feria rei publicae.

## Nexus externi 
* Missale Romanum de festis mobilibus

Categoria:Triduum sacrum paschale
!
Benedictus XIV (antipapa)

** Benedictus XIV ** natus Bernardus Garnier circiter anno 1370 in Francia meridionale - obiit circier anno 1430) die 12 Novembris 1425 successor antipapae Benedicti XIII creatus est.

## Nexus externi 
* 
* Textus *de Trinitate*

Categoria:Antipapae
Categoria:Nati saeculo 14
Categoria:Mortui saeculo 15
Budissa

thumb|Oppidum

[thumb|left|Urbs Budissa a [Matthaeus Merian Senior|Matthaeo Merian Seniori picta circa annum 1650]]
**Budissa** (Germanice: *Bautzen*; in lingua Sorabica  *Budyšin*) est urbs in Saxonia sita ad flumen Spreham.

Urbs iacet ad viam veterem Viam Regiam Lusatiae Superioris.

## Nexus externi 
## Notae
Felix II

**Felix II** ( natus die ignoto - obiit die 22 Novembris 365 in urbe praesente Lusitaniae Porto Cale) fuit antipapa ab anno 355 usque ad annum 358.
Aliqui historici dubitant an Dioscurus antipapa aut invicem papa fuisset et etiam eum sanctum et martyrem putant. 

## Nexus externus 
*

Categoria:Mortui 365
Categoria:Antipapae
Categoria:Nati saeculo 3 aut 4
Intestinum crassum

[thumb|Anatomia intestini crassi: 1, [colon ascendens; 2, colon transversum; 3, colon descendens; 4, colon sigmoides; 5, rectum et anus.]]

**Intestinum crassum** est altera et ultima systematis digestorii pars —ultima canalis alimentarii pars est anus— in hominibus et aliis animalibus vertebratis. Officium eius est absorbere aquam ex materie, quam apparatus alimentarius conficere non potuit, et quo facto inutiles faeces ex corpore tradere. Hic commentarius intestinum humanum praecipue tractat, sed scientia actionis eius ad plurima mammalia recte pertinet.

Intestinum crassum consistit in:
* Appendice vermiformi
* Caeco
* Colo
** Colo ascendente
** Colo transverso
** Colo descendente
** Colo sigmoidi
** Recto

## Notae
Categoria:Apparatus digestorius
Dies Passionis Domini

[thumb|250 px|Iesus [crux|cruci adfixus; saeculo sexto decimo ineunte.]]

**Dies Passionis Domini**, vel accuratius **Feria VI in Passione Domini** vel etiam **(Feria VI in) Parasceve**, est dies quo Christiani mortis Domini Iesu cruci affixi recordantur.

Hic dies non solum feria religiosa Christiana est, sed etiam apud multos populos Christianos feria est rei publicae.

In Ecclesia Catholica horis postmeridianis, et quidem circa horam tertiam, nisi ex ratione pastorali tardior hora seligatur, fit celebratio Passionis Domini, constans ex tribus partibus, nempe ex liturgia verbi, adoratione Crucis et sacra Communione.

Fideles etiam ritum Viae Crucis et ieiunium agunt.

## Notae 

## Alia coepta Vici 
*Dominica Resurrectionis Domini
*Processio feria VI in Passione Domini (Locoritum)
*Quadragesima
*Triduum Sacrum

## Nexus externus 
* Decretum generale MAXIMA REDEMPTIONIS (1955) (liturgiae Hebdomadae Sanctae ordininis instauratio)
* Missale Romanum (3a. ed.) apud clerus.org

Categoria:Religio
Categoria:Triduum sacrum paschale
Nancy Mitford

**Annula**, vulgo *Nancy,* **Mitford**, sive plane Anglice *Nancy Freeman Mitford* (nata Londinii  die 28 Novembris 1904; mortua Versaliis die 30 Iunii 1973), fuit scriptrix Anglica.

Parentes eius fuerunt David Freeman Mitford, secundus Baro Redesdale, et Sydney Bowles. Nancy, primogenita, unum fratrem, Thomam, et quattuor sorores habuit: Pamelam, Dianam, Jessicam, et Deboram, omnes in praedio familiari habitantes. 

Anno 1933, Annula Petro Rodd nupsit, cuius pater, primus Baro Rennell, Legatus Anglorum in Italiam erat. Petrus et Annula Londinii habitabant, sed anno 1939 separati sunt, amicitia tamen servata. Postea Gastonem Palewski, Principem Consilii Carolus de Gaulle, cognovit. Post Secundum Bellum Mundanum, Annula Lutetiam migravit, ut prope Palewski esset. Ille tamen affectionem pariter non reddidit. Annula inter praeclaros hospites Lutetiae celebris erat, elegantia vestimentorum insignis.

Anno 1969 Palewski Violettam de Talleyrand-Périgord, Ducissam de Sagan, in matrimonium duxit, quod Annulam graviter afflixit. Tum Versalias se contulit. Anno 1972 Dama Ordinis Imperii Britannici et Legione Honorifica decorata est. Die 30 Iunii 1973 Versaliis mortua est, et eius corpus in Swinbrook apud familiam sepultum est.

## Opera 
Primum librum, *Highland Fling*, anno 1931 scripsit. Inter 1932 et 1960 septem alios libros edidit. Clarissimi eius libri *The Pursuit of Love* et *Love in a Cold Climate* sunt, personarum quorum saepe cum amicis et familia comparantur. Libri eam in tota Anglia notam reddiderunt. Post mortem eius, ex illis dramata scaenica creata sunt. Senescens, historicos tractatus et epistulas conscripsit, quae hodie in collectionibus publicis asservantur.

## Bibliographia 
; Editiones operum
* Charlotte Mosley, ed., *Love from Nancy: The Letters of Nancy Mitford*. London: Hodder & Stoughton, 1993. ISBN 978-0-340-53784-8
* Charlotte Mosley, ed., *The Letters of Nancy Mitford and Evelyn Waugh*. Londinii: Hodder and Stoughton, 1996. ISBN 0-340-63804-4
* John Saumarez Smith, ed., *The Bookshop at 10 Curzon Street: Letters between Nancy Mitford and Heywood Hill 1952–73. London: Frances Lincoln, 2004. ISBN 978-0-7112-2452-0.*
* Charlotte Mosley, ed., *The Mitfords: Letters Between Six Sisters*. London: Fourth Estate, 2007. ISBN 978-1-84115-790-0.

Categoria:Auctores Anglici
Categoria:Scriptores Angliae
Triduum Sacrum

[thumb|Ecce homo. [Antonius Ciseri pinxit]]
**Triduum Sacrum Paschale** aetate antiqua constabat ex tribus diebus scilicet primo die qui modo antiquo vespere diei Cenae Domini incipit et vespere diei Passionis Domini finit, dein secundo die qui vespere Passionis Domini incipit et vespere Sabbati Sancti finit, postremo tertio die qui vespere Sabbati Sancti incipit et vespere Dominicae Paschalis finit. 

## Nexus externus 
* Lectio papae Benedicti XVI de Triduo Sacro inter audientiam generalem die 19 Martii 2008  et aliis sermonibus.

!
Index populorum Italiae antiquorum

**Populi Italiae antiqui** sunt ei qui omnes in Italia prae dominationem Romanam vixerant. Neque omnes illi varii linguis, rebus genticis, institutis inter se ligaverunt. Alii linguas Italicas antique locuti sunt, alii propter colonias Graecam, alii aliter Indoeuropaei fuerunt, alii minime. De quibus classificationibus multum est disceptatum.

*Aurunci
*Ausones
*Celtae: Galli: Cisalpini
**Boii
**Carni
**Cenomani
**Insubres
**Lepontii
**Orobi
**Senones
*Oenotri
*Graeci
**Siceliotes
**Italiotes
*Illyrii
**Iapyges
***Apuli
****Daunii
****Peucetii
***Calabri
***Messapii
***Sallentini
*Italici
**Bruttii
**Fidenates
**Lucani
***Ursentini
**Osci
**Picentes
**Sabelli
***Hadriatici:
****Frentani
****Marrucini
****Marsi
****Paeligni
****Praetuttii
****Vestini
***Tyrrhenici:
****Aequi
****Hernici
****Volsci
**Sabini
**Samnites
***Carricini
***Caudini
***Hirpini
***Pentri
**Umbri
*Latino-Falisci:
**Aborigines
**Falisci
**Latini
*Siculi
*Veneti
*non Indoeuropaei:
**?Camunni
**Corsi
**Elymi
**Etrusci
**Euganei
**Ligures
***Taurini
**Piceni
**Raeti
**Rutuli
**Sardi
**Semitici:
***Phoenices
**Sicani

!
Italia
Taenarum

thumb|Pharos in promunturio Taenaro (2009).
thumb|Promunturii Taenari collocatio.
**Taenarum** (-i, n.) (Graece Ταίναρος et Ταίναρον, Neograece Ακρωτήριο Ταίναρο) est promuntorium in extremo Peloponnesi acumine australi et occidentali, accuratius in paeninsula Mane. Simul est extrema pars meridiana totius Balcaniae. Promuntorium Taenarum a Francocratia (ab anno 1204) etiam **Matapas** (Neograece: Κάβο Ματαπάς) vocatur, quare multis in tabulis nauticis adhuc hoc nomine reperitur. Etymologia nominis "Matapas" incerta est.

Orbum hodie hominum, plenum antiquitus fuit nautarum, militum mercennariorum, nonnumquam piratarum. Temporibus Romanis 'marmor taenarium', et rubrum et nigrum, apud Taenarum exfossum est.

## Mythologica 
In mythologia Graeca Taenarus (Ταίναρος) est eponymus heros Promunturii Taenari. Taenarus filius sive Iovis sive Icarii sive filii Icarii nomine Elati fuisse traditur. Praeteraea conditor sanctuarii Neptuni Taenarii habebatur. 

Hoc promuntorium accessum Herculi Orpheo Psychi ad Orcum praebere putabatur. Hunc accessum Cerberus canis ferox tribus capitibus praeditus custodiebat. 

Taenarum in fabulis Romanis nonnumquam "Porta Taenaria" hexametri causa vocatur. Exempli gratia vide Ovidii narrationem de Orpheo heroe, qui ad inferos descendit ut uxorem eius Eurydicen morsu serpentis interfectam ad viventium terras reduceret. Ovidii Metamorphoses 10.13-16:

:*ad Styga Taenaria est ausus descendere porta*
:*perque leves populos simulacraque functa sepulcro*
:*Persephonen adiit inamoenaque regna tenentem*
:*umbrarum dominum*.

## Historia 
* Spartiatae hic templum pluribus dis dedicatum aedificaverunt.
* Spelunca promunturio meridiano vicina in mythologia Graeca sedes Plutonis dei fuisse dicitur. 
* In clivo aditum templi imminente sunt reliquiae templi antiqui Neptuno dedicati, quod tempore byzantino in ecclesiam Christianam mutatum est.
* Die 9 Aprilis 1717 ante Promunturium Taenarum (tum Matapan dictum) classis Turcica et Aegyptiaca contra classem Venetam numero navium minorem pugnavit, iniquo Marte tamen, ut denique a navibus civitatum Christianarum devicta sit. 
* Menso Martio 1941 bello orbis terrarum II pugna navalis ad promunturium Matapan commissa est, qua classis regni Italiae a navibus Britanniarum Regni devicta est.

## Plura legere si cupis 
*Jean-Christophe Couvenhes, "Le Ténare : un grand marché de mercenaires à la fin du ive siècle ?" in ''Le Péloponnèse d'Epaminondas à Hadrien*, Ausonius, 2008ː 279-315
*Mee, C. et A. Spawforth, *Greece: An Oxford Archaeological Guide'', Oxonii 2001.

## Notae 
Categoria:Laconia
Categoria:Mythologia Graeca
Categoria:Neptunus (deus)
Categoria:Promunturia Graeciae
Antillae Nederlandenses

|-
| align=center colspan=2 | 250px|Conlocatio Antillarum Nederlandensium
|-
| Lingua Nationalis
| Nederlandiensis, Lingua Anglica, Lingua Papiamenta
|-
| Caput
| Gulielmopolis
|-
| Rex
| Gulielmus Alexander
|-
| Area&nbsp;- Total 
| 800 km² 
|-
| Numerus incolarum &nbsp;- Total (2004) &nbsp;- Densitas
| 183 115 229 inw./km²
|-
| Moneta
| Florenus Antillianus
|-
| Zona Horaria
| UTC -4
|-
|}
thumb|275px|Antillae Nederlandenses

**Antillae Nederlandenses** (Nederlandice: *Nederlandse Antillen* ; Papiamentice: *Antia Hulandes*) fuerunt libera civitas Caribica intra Regnum Nederlandense, quae ex duobus gregibus insularum in Antillis Minoribus constabat: in Aruba, Bono Aëre  et Curacensi Antillarum Tutarum, haud procul ante litus Venetiolanum iacentibus; et in Saba, Sancto Eustatio, et Sancto Martino Insularum Tutarum, ad meridiem et orientem Insularum Virginis. Aruba iam anno 1986 secedens, civitas separata intra Regnum Nederlandense facta erat, et reliquae Antillae Nederlandenses die 10 Octobris 2010 dissolutae sunt, ut se componerent duas novas civitates constituentes, Curacensem et Sanctum Martinum, dum aliae Antillarum Nederlandensium partes se Regno Nederlandensi ut municipia peculiaria coniungerent.

* Index commentariorum de Antillis Nederlandensibus

## Notae 
[left|thumb|175px|[Saeculum 18|Saeculo duodevicensimo, Sanctus Eustatius erat gravissima insula Nederlandensis in Mari Caribico.]]

## Bibliographia 
* Borman, C. 2005. *Het Statuut voor het Koninkrijk.* Deventer: Kluwer.
* Oostindie, G., et I. Klinkers. 2001. *Het Koninkrijk inde Caraïben: een korte geschiedenis van het Nederlandse dekolonisatiebeleid 1940–2000.* Amstelodami: Amsterdam University Press.

Categoria:America
!
Categoria:Mare Caribaeum
Categoria:Civitates insulares
Categoria:Nederlandia
Dominica Resurrectionis Domini

[thumb|300px|[Christus post resurrectionem]]
**Dominica Resurrectionis Domini** una cum die passionis Domini est summa sollemnitas religionis Christianae. Christiani reminiscuntur Domini Iesu Christi, qui a mortuis resurrexit.

Dominica Resurrectionis est summum Paschatis fastigium; octavam paschalem, quae usque ad Dominicam in albis pertinet, et 50 dies temporis paschalis exorditur simulque vespera liturgica eiusdem Dominicae Triduum Sacrum concludit.

Dominica Resurrectionis Domini festum mobile, cuius dies astronomiae ope computatur. Omnes aliae feriae mobiles ita definiuntur, ut fixo dierum numero a die dominica paschali absint. 

Quo die in calendario in quoque anno dies paschalis sita sit formula quam Carolus Fridericus Gauss invenit computari potest. Cum autem partim Calendarium Gregorianum, partim Calendarium Iulianum in usu sit, in ecclesiis dies sollemnitatum plerumque inter se differunt.

## Liturgia 
Liturgia Dominicae Resurrectionis a Vigilia paschali initium capit. Quae vigilia, in ecclesia occidentalis saepissime ad vesperum ante diem festum post solem occasum celebrata, a matutina paschali ecclesiae antiquae repetit, quae primo diei festi mane peracta est. In Ecclesiis Orientalibus liturgia totam noctem comprehendit et Graece *Pannychis* appellatur. 

Motu liturgico saeculi undevicesimi exeuntis ac vicesimi ineuntis gravitas liturgiae nocturnae etiam in Ecclesia Catholica Romana iterum cognita est. Decreto "Maxima Redemptionis" a papa Pio XII edito anno 1955 Vigila paschalis, quae a saeculo decimo quarto incipiente paene sine populo in mane Sabbati Sancti celebrabatur, rursus introducta et anno 1969 iterum mutata est. 

Intra quinquaginta dies temporis paschalis usque ad Pentecosten lectiones Veteris Testamenti non leguntur, sed ex epistulis Sancti Pauli vel Actibus Apostolorum sumptae.

## Dominica Resurrectionis ut cardo anni liturgici 
Plurima festa mobilia anni liturgici a Dominica Resurrectionis deducuntur:
* Dies Cinerum = die quadragesimo sexto ante Dominicam Resurrectionis
* Dominica in Palmis de passione Domini = die septimo ante Dominicam Resurrectionis
* Dies Cenae Domini = die tertio ante Dominicam Resurrectionis
* Feria VI in Passione Domini = die secundo ante Dominicam Resurrectionis
* Dominica in albis = in octava Dominicam Resurrectionis
* Ascensio Domini = die quadragesimo post Dominicam Resurrectionis
* Pentecoste = die quinquagesimo post Dominicam Resurrectionis

Praeterea in Ecclesia Catholica Romana
* Corpus Domini = die sexagesimo post Dominicam Resurrectionis (feria V post Festum Trinitatis) 
* Festum Sacratissimi Cordis Iesu = die sexagesimo octavo post Dominicam Resurrectionis (tertius dies Veneris post Pentecosten).

## Nota 
* Computus paschalis

## Alia coepta Vici 
Categoria:Triduum sacrum paschale
Orpheus

[thumb|*Loci situs cum Orpheo et Eurydice.* [Nicolaus Poussin, 1650–51.]]
**Orpheus** (Graece ) in mythologia Graeca est cantor, filius regis Thracii Oeagri vel dei Apollinis, et Musae Calliopis. Possibile est Apollinem eum quomodo lyra psallenda sit docuisse. Orpheus unus Argonautarum erat, quos inter se pugnantes Orpheus cantando saepe placabat. Orpheus uxorem Eurydicem naiadem in matrimonium duxit, quam post aliquid temporis ab Orpheo subito erepta est hoc modo: Aristaeus amans aliquo die Eurydicem temere fugientem sectatus est, sed puella serpente veneni pleno morsa ad inferos discessit. Orpheus ipse apud Taenarum promontorium ad inferos descendit, ut Eurydicem ad diei lucem reduceret.  Proserpina, regina mortuorum, passa est Orpheum orbum uxorem reducere dummodo ne ascendens respiceret, sed Orpheus, male fidens, iam ultimum tempus respexit. Necatus a Maenadibus, ipse constellatio Lyra factus esse putatur. Quam opinionem non secutus est Plato, qui animam Orphei odio mulierum in cycni formam renasci voluisse referebat.

## Orpheus in litteris antiquis
thumb|upright=0.8|Maenades Orpheum trucidant in vaso antiquo (Athenis, saec. V a.C.n.)
[thumb|upright=0.8|Orpheus bestias delectans (Lazarus Van der Borcht anno [1634 pinxit).]]
* Apollodorus 1.3.2
* Apollonius Rhodius, *Argonautica*
* Hygini, *Poetica Astronomica* 2.7
* Ovidius, *Metamorphoses* 10.1-85, 11.1-84
* Plato, *Politia* 364e et 620a et *Symposium* 179d
* Vergilius, *Georgica* 4.453-527

### Carmina et praecepta Orpheo tributa
* *Argonautica Orphica*
* Hymni Orphici
* *Lithica Orphica*
* *Rhapsodiae Orphicae*
* Theogoniae Orphicae

Praecepta Orphei tributa citantur a multis scriptoribus Graecis et Romanis:
* Plinius, *Naturalis historia* 20.32; 25.12; 28.34, 43 (citatur etiam in argumentis undecim librorum 20-30).
* *Geoponica* 2.35.6-8.

* Katabasis
* Orphismus
* Orphismus (ars)
* 3361 Orpheus

## Bibliographia
* Kern, O., ed. 1922. *Orphicorum fragmenta.* Berolini.
* West, M. L. 1983. *The Orphic poems.* Oxoniae: Clarendon Press.

## Nexus externi 
* Imagines Orphei in *Musaeo Iconographico Warburgiano*

Categoria:Argonautae
Categoria:Mythologia Graeca
!
Categoria:Personae mythologicae
Categoria:Vates ideales
Argonautae

[thumb|*Navis [Argo.* Opus Laurentii Costa, saeculo XVI.]]
**Argonautae** (Graece ) in mythologia Graeca fuerunt homines vel semidei audaces, qui, Iasone duce, vellus aureum in navi Argo petiverunt. Vir aedificandi peritus nomine Argus, Phrixi filius Aesonis filius, dux Argonautarum
* Acastus, filius Aegei
* Tiphys, filius Hagniae seu Phorbantis, gubernator
* Zetes, unus Boreadum

## Notae

## Fontes
* Pindarus, *Pythia 4* 68-257
* Apollonius Rhodius, *Argonautica*
* Diodorus Siculus, *Bibliotheca historica* 4.40-56
* Seneca, *Medea* 301-379 et 595-669
* Valerius Flaccus, *Argonautica*
* *Argonautica Orphica*

## Bibliographia 
* Robert Graves, *The Greek Myths* (Harmondsworth: Penguin, 1955) vol. 2 pp. 215-259 (cap. 148-157)
* Ernestus Friedericus Krause, *Apollonii Rhodii Catalogus Argonautarum commentario perpetuo illustravit ...* Halae: J. G. Ruff, 1798 
* Demetrius Michalopulus, *Les Argonautes* (Lutetiis Parisiorum: Dualpha, 2013),ISBN 978-235-37425-1-6

!
Beowulf

[thumb|Prima [carmen|carminis pagina (Bibliotheca Britannica MS. Cotton Vitellius A XV f. 132r),]]

***Beowulf*** est heroicum 3183 versuum carmen epicum, inter annos 700 et 1000 Saxonice ab auctore ignoto compositum. Carmen in uno libro manu scripto servatur, olim Bibliothecae Cottonianae, hodie in Bibliotheca Britannica comprehensa, siglo BL Cotton Vitellius A.xv cognito, anno circiter 1000 exscripto. Verbum *Beowulf* est nomen herois poematis, qui monstra *Grendelem* et matrem eius occidit. Etiam draconem necat Götaland regressus, rex factus. In proelio vulneratus moritur, in tumulo a suis sepelitur.

## Descriptio 
Partial descriptio de poema: 

**Vetus Anglicus**: *HWAET. WE GARDE / na in geardagum, þeodcyninga / þrym gefrunon.*

**Modern Anglicus**: *What! [=Listen!] We of Spear–Da/nes, in days gone by, of kings / the glory have heard.*

**Latinum**: *Quid! [=Audi!] Nos de Hastam–Da/ni, in diebus abiit, de reges / gloria habit audivi.*

**Français**: *QUOI. NOUS LANCEDA / nois in autrefoisjours, grandroi / gloire découvert.*

(Etiamsi scilicet ibi is multo plus to ille poeme, poeme is ipsum diu)

## Nomen
Iohannes Ronaldus Reuel Tolkien, vir doctissimus, operam poemati dedit explicando, credidit nomen significare 'lupum apium',' quod ad 'venatorem apium' et quidem 'ursum' spectare voluit ob ursorum mellis amorem. Linguis enim Germanicis, velut Anglica, verba concatenari possunt, cum Latine loquentibus casus ad relationes inter verba monstrandas usurpandi sint. Itaque *beo* et *wulf* sunt *apis* et *lupus* nullo casuum nexu inter verba adhibito. 

## Bibliographia
; Editiones et versiones
* Grim. Johnson Thorkelin, ed. et interpr., *De Danorum Rebus Gestis Secul. III & IV: poëma Danicum dialecto Anglosaxonica*. Hauniae: Rangel, 1815  Textus apud archive.org Textus Latinus imperfectus

; Eruditio
* Kiernan, Kevin S. 1981. *Beowulf and the Beowulf Manuscript.* Novi Brunsvici in Nova Caesarea.

## Nexus externi
* "Cotton MS Vitellius A XV" apud Bibliothecam Britannicam (catalogus et series imaginum)
* *Electronic Beowulf*

Categoria:Angliae scripta
Categoria:Beowulfus
Categoria:Carmina epica
Categoria:Litterae Latine versae
Categoria:Scripta saeculo 11
Sartago

thumb|Sartago.

**Sartago** ('-inis, *f*; vide Graecum τάγανον et τήγανον), sive **frixorium** vel **fretale**, est vas culinarium patens manubrio longo utile ad cibum quemlibet, e.g. carnem, holera, lucunculos, oleo frigendum et assandum. Sartagines semper e metallis, ut ferro, aere, aciario, aluminiove, conficiuntur, cum vasa fictilia calore forti franguntur. Antiquae sphaericae erant, quia igne et tripode superponebantur, nunc vero plerumque planae, quoniam super disco coctorio tabulae focariae ponuntur. De genere materiae pendet utrum sartago etiam in fornacem immiti possit. Quaedam marginibus altioribus fictae sunt ut possint cibum iure coquere. Manubrium, nonnumquam exornatum et e materia alia ac sartago ipsa, sartagini applicatur ut manus coqui non urantur.

## Notae 

*Olla
*Caccabus
*Patella
## Nexus externi 
Categoria:Vasa coquinaria
Homo floresiensis

thumb|Calva Hominis floresiensis
**Homo floresiensis** species generis Homo est familiae Hominidarum. Homo sapiens floresiensis in literatura scientifica etiam nominatur.
Nomen *floresiensis* nasticue nomine Flores in Indonesia. In qua, anno 2003, in Lung Bua cova, reliquiae hominis detectae sunt, ossibus brachium hominibus modernis, fronte recedente, habituque omnino robustiore.
Homo floresiensis est especies Asia et Australia. Antiquissima sceleta sunt circa 38,000 et 13,000 annos antiqui. Species extintca in Indonesiae circiter.

## Bibliographia 
* Melissa Davey, "'Hobbit' species did not evolve from ancestor of modern humans, research finds" in *The Guardian* (21 Aprilis 2017)

* Evolutio hominis

## Nexus externi 
Categoria:Homo
Categoria:Species exstinctae
Categoria:Species animalium
Laurentius Costa (Senex)

**Laurentius Costa (Senex)** (natus Ferrariae anno 1460; mortuus Mantuae die 5 Martii 1535), fuit pictor Italicus scholae Ferrariae.

## Nexus externi
*Pinacotheca operum eius in Euroweb.
*Vita in *Artcyclopedia.*

## Pinacotheca operum

Fasciculus:Concert_by_Lorenzo_Costa.jpg|*Symphonia* (1485-95)
Fasciculus:Lorenzo Costa 002.jpg|*Sacra Familia* in Museo Bellarum Artium Lugduni
Fasciculus:School of Ferrara - Mary at the Annunciation - Gemäldegalerie Alte Meister Dresden.jpg|*Annuntio Mariae*, pars 
Fasciculus:LCosta.jpg|*Sancta Cecilia* (1505–1506) in Ecclesia Sancti Iacobi Maioris Bononiae

Categoria:Pictores Italiae
Stafangria

**Stafangria** (Norvegice *Stavanger*) est mari Germanico adiacens urbs Norvegiae in provincia Rogalandia. Circiter 127  506 (anno 2012) homines Stafangriam incolunt. Norvegiae vetustissima ecclesia cathedralis (*Stavanger domkirke*) Sancto Svithuniensi dicata in media urbe est. Putatur hanc urbem petrolei caput Norvegiae esse.

Anno 2008 Stafangria una cum Liverpolio caput culturale Europaeum fuit.

[thumb|left|Despectus in Stafangriam e [portus|portu, mense Augusto 2004]]
## Notae
## Nexus externi 
* Stafangriae pagina interretialis

Categoria:Urbes Norvegiae
Categoria:Portus maris Germanici
Iacobus Grimm

[thumb|[Fratres Grimm, Iacobus a dextra]]
**Iacobus** *Ludovicus Carolus* **Grimm** (vulgo: *Jakob Ludwig Karl* seu *Carl Grimm*) fuit Germanicus linguarum peritus et iurisdoctus. Conditor philologiae Germanicae atque Germanicae rerum antiquarum scientia putatur. 

## Vita 
Die 12 Decembris 1837 - Iacobus Grimm et sex alii professores Universitatis Goettingensis (erant Gulielmus Eduardus Albrecht, Fridericus Christopherus Dahlmann, Henricus Ewald, Georgius Gottfriedus Gervinus, Gulielmus Grimm atque Gulielmus Eduardus Weber) a rege novo Ernesto Augusto magistratu dimissi sunt, quod constitutionem Regni Hannoverani contra regem defenderant. Dahlmann, Iacobus Grimm atque Gervinus etiam e patria expulsi sunt.

Curriculum vitae et opera arte cum fratre Gulielmo Grimm coniuncta sunt. Quamobrem saepenumero de fratribus Grimm usitatum est loqui. 

* Deutsches Wörterbuch
* Lex Grimm

Categoria:Lexicographi
Categoria:Philologi Germaniae
Categoria:Scriptores Germaniae
Categoria:Scriptores fabularum
Categoria:Nati 1785
Categoria:Mortui 1863
Categoria:Auctores Theodisci
Categoria:Ex universitatibus expulsi
Catharineum

**Catharineum** est schola gymnasii antiquissima et illustrissima urbis Lubecae. Condita est anno 1531.

## Alumni illustres

Image:Stamp of Germany.Werner von Siemens,1992.jpg|Ernestus Garnerius de Siemens (pittacium cursuale Germaniae)

* Varnerius Bergengruen, poeta
* Ernestus Curtius, archaeologus
* Georgius Curtius, philologus
* Carolus Eschenburg, vir publicus
* Emanuel Geibel, poeta
* Ioachim Iungius, philosophus
* Hinricus Mann, scriptor
* Thomas Mann, scriptor praemio Nobelicio laureatus 
* Gustavus Radbruch, iuris peritus
* Ernestus Garnerius de Siemens, manufactor
* Theodorus Storm, scriptor et poeta

*Lateinschule

## Nexus externus
* Katharineum

Categoria:Scholae Germaniae
Categoria:Gymnasia
Guilielmus Grimm

[thumb|[Fratres Grimm, Guilielmus a sinistra]]
**Guilielmus Carolus Grimm** (vulgo: *Wilhelm Carl Grimm*) fuit Germanicus linguarum peritus, philologus, bibliothecarius, gentilicii moris et fabularumque collector. 

## Vita 
Ab anno 1831 Grimm bibliothecarius, ab anno 1835 professor Universitatis Goettingensis erat. Die 12 Decembris 1837 - Gulielmus Grimm et sex alii professores Universitatis Goettingensis (erant Gulielmus Eduardus Albrecht, Fridericus Christopherus Dahlmann, Henricus Ewald, Georgius Gottfriedus Gervinus, Iacobus Grimm atque Gulielmus Eduardus Weber) a rege novo Ernesto Augusto magistratu dimissi sunt, quod constitutionem Regni Hannoverani contra regem defenderant. Dahlmann, Iacobus Grimm atque Gervinus etiam e patria expulsi sunt.

Curriculum vitae et opera arte cum fratri Iacobo Grimm coniuncta sunt. Quamobrem saepenumero de fratribus Grimm loquitur. 

* Deutsches Wörterbuch

## Notae 

Categoria:Nati 1786
Categoria:Mortui 1859
Categoria:Lexicographi
Categoria:Philologi Germaniae
Categoria:Scriptores Germaniae
Categoria:Scriptores fabularum
Categoria:Auctores Theodisci
Categoria:Professores Universitatis Goettingensis
Categoria:Ex universitatibus expulsi
Medulla spinalis

thumb|Sectio **medullae spinalis**
**Medulla spinalis** sive **medulla dorsualis** (Graece ῥαχίτης μύελος sive νωτιαῖος μύελος) est pars elongata systematis nervosi centralis Animalium Vertebratorum, quae medullam oblongatam prosequitur. Sita est in canale vertebrali, ubi defluit et ope nervorum spinalium, artus, truncum et cervicem sustentat. Labores communicandos impulsos nervosos agit invicem inter encephalum et corpus. Etiam systematis orthosympathetici et parasympathetici motus ducit. Medulla plene explicata in viris 45 centimetra patet atque 43 in feminis.

Inflammatio medullae spinalis dicitur myelitis.
thumb|upright|Collocatio partis finalis **medullae** in canale vertebrali

## Anatomia 
In sectionibus medullae transversalibus microscopio distingui possunt cornua anteriora et dorsalia. De consuetudine separantur laminae I-X, quo lamina I cornus dorsalis extremo sita est.
thumb|Sectio transversa medullae lumbalis cum laminis
* Lamina I — Zona marginalis
* Lamina II - Substantia gelatinosa externa

## Circulatio sanguinis 
Tres arteriae medullae sanguinem ferunt: arteria spinalis anterior et duae arteriae spinales posteriores. 

## Mala et morbi medullae spinalis 
*Vide etiam: → Tabulam malorum morborumque medullae spinalis*
Functiones laesae variis modis oriri possunt: malformationibus enim, vascularibus causis, inflammationibus, tumoribus intraspinalibus, myelopathiis metabolicis, detrimento radiationis causa. Symptomatum laesionum diversitates ex causis diversis, locatione vel locationibus, aliis malis explicantur. Pariter therapia uniformis non est, sed naturae ipsius mali accommodanda.

## Notae 
* Encephalomyelitis disseminata
* Institutum Cerebri et Medullae Spinalis
* Nervus spinalis

Categoria:Systema nervosum
!
Lepus paschalis

thumb|Lepus paschalis
**Lepus paschalis** est lepus fabulosus qui cultu Europaeo die Dominica Resurrectionis Domini ova picta videlicet ova paschalia ita in nidis occultat ut liberi invenire possint. Mythus leporis paschalis est verisimiliter paganus; res autem adhuc est in dubio. 

## Nota 

## Nexus externi
Categoria:Pascha
Meninges

[thumb|Dura mater [cerebrum|encephali - Imago picta ab Andrea Vesalio (1543)]]
**Meninges** (a verbo Graeco , pl. ) sunt membranae, quae cerebrum et medullam spinalem circumdant. Tres sunt meninges:

* Pachymeninx sive dura mater
* Leptomeninx 
** Arachnoidea mater sive arachnoides
** Pia mater 

## Anatomia 
Ab calvaria ad cerebrum haec strata meningum inveniuntur: tabula interna calvariae - dura mater - arachnoidea mater - spatium subarachnoidale - pia mater - superficies cerebri

### Dura mater 
Dura (mater) est membrana crassa et fere solida iuxta calvaria et vertebras.

### Arachnoidea mater 
In meningum medio arachnoidea (mater) locata est.

### Pia mater 
Pia (mater) tenuis cerebri superficiei obducit.

### Leptomeninx 
Dicitur nonnumquam *leptomeninx* ("meninx tenuis") coniunctio arachnoideae et piae matris.

### Spatium subarachnoidale 
De consuetudine inter matres arachnoideam et piam spatium cum liquore cerebrospinali intra fluente patefieri potest. Nuper stratum mesotheliale tenuissimum divisio spatii subarachnoidalis - ita stratum quartum (secundum duram, arachnoideam, et piam matrem) - descriptum est, nominatum adhuc *SLYM*, membrana lymphaticoidea subarachnoidalis.

## Physiologia 
Meningum munera physiologica notione *systematis meningum* sunt:
* Systema glymphaticum (sive systema paravasculare) "purgamentorum" amovendi

## Morbi meningium 
Periculosus morbus meningum est meningitis, quae hominem aegrum morti saepe obicit.
Exempla sunt
* Effusio sanguissanguinis inter calvariam et matrem duram: Haemorrhagia epiduralis
* Effusio sanguissanguinis inter matres duram et arachoideam: Haemorrhagia subduralis
* Effusio sanguissanguinis in spatio subarachnoidali: Haemorrhagia subarachnoidalis
* Inflammatio infectionis causa: Meningitis infectiosa

## Notae 
Categoria:Caput et collum humana
Categoria:Verba Graeca
Categoria:Anatomia
Categoria:Cerebrum
!
Pongo

***Pongo*** est genus primatum subfamiliae Ponginarum familiae Hominidarum. Inveni potest solum in insulis Borneo et Sumatra. Verbum *orangutan,* quo Malaice cognoscitur, significat 'silvicola'.

## Species et subspecies
**Pongo pygmaeus* in insula Borneo habitat.
***Pongo pygmaeus pygmaeus*, subspecies inter septentriones et occasum solis habitans
***Pongo pygmaeus wurmbii*, subspecies inter occasum solis et meridiem habitans
***Pongo pygmaeus morio*, subspecies inter septentriones et orientem habitans
**Pongo abelii* nusquam nisi in insula Sumatra versatur; rarior quam *Pongo pygmaeo*
**Pongo tapanuliensis*, species in parva regione Sumatrae occidentalis reperta

## Notae
**Gorilla*
**Homo*
**Pan*

## Nexus externi 
Categoria:Hominidae
Categoria:Species quae instrumentis utuntur
Categoria:Taxa Lacépède
Categoria:Taxa 1799
Categoria:Genera animalium
Metallum nigrum

**Metallum Nigrum** (Anglice 'black metal'') est subgenus musicae ut dicitur metallicae. In Norvegia, maxime septentrionali civitate Scandinaviae, creatum est et primum ex subtypis musicae metallicae in sese philosophicam rationem sumpsit. In nomine metalli nigri multa scelera in Norvegia et in Scandinavia facta sunt.

## Historia et philosophia 
In philosophia metalli nigri sunt elementa a nonnullis misanthropica putata, praecipue Nihilismi, Satanismi, et Paganismi. In Norvegia primi greges metalli nigri Mayhem, Immortal, Emperor, et Burzum fuerunt. Burzum est grex cuius fundator fuit Varg Vikernes; ille valde famosus fit quod necavit Euronymum (alias Øystein Aarseth), qui chitaram electricam in grege Mayhem sonaverat. Hoc ob scelus Vikernes in carcere nunc est. Praeter haec in Norvegia et in Finnia sunt qui in nomine Vikernensis persequebantur greges Power saepe etiam homosexuales.

## Musica 
In musica metalli nigri voces ita ferae sunt ut harmoniam non adsequantur. Greges metalli nigri de antiqua religione pagana septentrionali, de rebus antichristianis, etiam de Nazismo, sed quoque de depressione, de natura, de historia et de multis aliis rebus canunt.

*Metallum (musica)

## Notae
## Bibliographia 
* 
* 
* 
* 
* 

Categoria:Grave metallum
Categoria:Musica rock
Inflammatio

**Inflammatio** sive **phlogosis**  sive **phlogia**  sunt rubor, calor, tumor, dolor. Quintum indicium, functio laesa, ab Aelio Galeno]  additum est.

## Praecipuae inflammationes 
*Appendicitis
*Arthritis
*Asthma
*Bursitis
*Dermatitis 
*Gastritis
*Hepatitis
*Inflammasoma
*Laryngitis
*Meningitis
*Myocarditis
*Necrosis
*Neuroinflammatio
*Otitis
*Pancreatitis 
*Peritonitis
*Pneumonia

* Arteriosclerosis
* Febris
* Rheumatologia
* Substantia P

## Notae 
Categoria:Indicia morbi
Categoria:Morbi
!
Carolus Ruaeus

**Carolus Ruaeus** (Francice *Charles de la Rue*; natus 3 Augusti 1643; mortuus 27 Maii 1725) fuit philologus Francicus, poeta in nostra lingua, orator Societatis Iesu. 
thumb|upright=0.9|Titulus carminum Ruaei editionis anno 1680 factae.

Ut professor litterarum et rhetoricae scripsit carmen de victoriis regis Ludovici XIV, quod in Gallicum conversum est a Petro Corneille. Etiam composuit tragoedias nonnullas, poemata, editionem Vergilianam in qua inclusit praefationem, vitam Vergilii, argumenta *Aeneidos*, *Georgicon*, *Bucolicorum*.

## Nexus externi 
* 
* Caroli Ruaei e Societate Jesu Carminum libri quatuor, Lutetiae 1754
* Argumentum Aeneidos cum XII librorum argumentis 

Categoria:Auctores Latini recentiores
Categoria:Iesuitae
Categoria:Oratores
Categoria:Philologi Franciae
Categoria:Poetae Franciae
Categoria:Scriptores Franciae
Gaius Lucilius

**Gaius Lucilius**, brevius **Lucilius**, fuit saturarum scriptor nobili genere natus, qui saeculo II a.C.n. vixit. Cursum honorum secutus est. Iuvenis circulo Scipionis interfuit et primus hexametris ad saturas scribendas usus est. Etiam Horatius, Persius, Iuvenalis in saturis hexametris tantum usi sunt. Triginta libros saturarum scripsit, quorum circa 1300 versus in fragmentis hodie servati sunt.

## Bibliographia 
* Lucilius, *Satires*, 3 volumes, (éd. François Charpin), Les Belles Lettres, 1978-1991.
* Hubert Zehnacker & Jean-Claude Fredouille, *Littérature latine*, PUF, 2001. ISBN 9782130519515.

Categoria:Nati saeculo 2 a.C.n.
Categoria:Mortui 102 a.C.n.
Categoria:Auctores Latini antiqui
Categoria:Gens Lucilia
Categoria:Poetae Italiae
Categoria:Satyrici
Categoria:Scriptores Italiae antiquae
Aulus Persius Flaccus

**Aulus Persius Flaccus** seu brevi **Persius**, poëta Romanus, natus est die 4 Decembris anno 34 Volaterris, in oppido Etruriae. Duodecim aut tredecim annos natus Romam missus est ut in litterarum studium incumberet, ibique Annaeo Cornuto philosopho Stoico occurrit. Sex saturas (*Saturae*) scripsit.

Die 24 Novembris 62 mortuus est vitio stomachi, nondum undetricesimum annum agens.

## Exemplum poëticum 
: *Verba togae sequeris iunctura callidus acri*
: *ore teres modico, pallentis radere mores*
: *doctus et ingenuo culpam defigere ludo*
:Saturae, V, 14-16

## Notae 
## Bibliographia 
*  pp. 393-398
* Paola Migliorini, *Scienza e terminologia medica nella letteratura latina di età neroniana: Seneca, Lucano, Persio, Petronio*. Francofurti ad Moenum, 1997

## Nexus externi 
Categoria:Nati 34
Categoria:Mortui 62
Categoria:Poetae Italiae
Categoria:Auctores Latini antiqui
Categoria:Satyrici
Categoria:Scriptores Italiae antiquae
Ovum paschale

[thumb|Ova paschalia [Russia|Russa.]]
**Ovum paschale** est ovum uno colore pictum vel etiam multis coloribus peritissime impluviatum . Homines in cultus Europaei regione se invicem ova paschalia paschali tempore dono dant. In primis lepus paschalis ante diem resurrectionis domini ea ova ita in nidis occultat ut mane dominicae paschalis liberi ova inveniant.  

Olim temporibus paganis eiusmodi ova sicut lepus signum fertilitatis fuerunt. 

*Ovum paschale (media)

## Nota

## Nexus externi
Categoria:Ova
Categoria:Pascha
Lucius Annaeus Cornutus

**Lucius Annaeus Cornutus** (floruit primo saeculo p.C.n.) fuit philosophus stoicus tempore Neronis imperatoris florens, qui, etsi ex Lepti Magna oriundus, maximam vitae partem Romae egit. Magister et amicus Persii et Lucani fuit, opera Latine et Graece scripsit. Exstat ex operibus Cornuti liber brevis Graece scriptus de elementis mythologiae Graecae Stoica doctrina tinctus. Cornutus una cum Caesio Basso post mortem Lucani carmen eius *de Bello Civili* edidit.

Anno 66 aut 68 a Nerone expulsus est, quod eius conamen historiam Romanam versibus heroicis describere illuserat (Cassius Dio 62,29); postea nihil de eo relatum est.

## Opus 
* *De natura deorum*

## Editiontes 
*Lucius Annaeus Cornutus: De natura deorum. Ed. Friedrich Osann. Gottingae 1844
*Lucius Annaeus Cornutus: De natura deorum. Introductio, versio in linguam Theodiscam et commentarius a Floriano Schaffenrath. Universitas Oenipontana, thesis dipl., 2000 (opus typis non descriptum).
*Lucius Annaeus Cornutus: Einführung in die griechische Götterlehre. Ed. et in linguam Theodiscam versus a Petro Busch et Georgio (Jürgen) K. Zangenberg. Darmstadiae: Wissenschaftliche Buchgesellschaft 2010. (= Texte zur Forschung.95.) ISBN 978-3-534-21228-6

## Bibliographie 
*Hans von Arnim: Annaeus 5. In: Paulys Realencyclopädie der classischen Altertumswissenschaft (RE). Vol. I,2. Stuttgardiae 1894, col. 2225 s.
*Arthur Darby Nock: Kornutos. In: Paulys Realencyclopädie der classischen Altertumswissenschaft (RE). Suppl. V, Stuttgardiae 1931, col. 995–1005.
*Paul Moraux: Der Aristotelismus bei den Griechen: Von Andronikos bis Alexander von Aphrodisias. Vol. 2: Der Aristotelismus im I. und II. Jahrhundert n. Chr. Berolini/Novi Eboraci 1984, p. 592–601

Categoria:Nati saeculo 1
Categoria:Mortui saeculo 1
Categoria:Gens Annaea
Categoria:Auctores Graeci antiqui
Categoria:Auctores Latini antiqui
Categoria:Philologi Romani antiqui
Categoria:Philosophi Stoici
Categoria:Philosophi Italiae Romanae
Categoria:Scriptores Italiae antiquae
Thylacoleo carnifex

***Thylacoleo carnifex*** (binomen a Ricardo Owen anno 1859 datum) est species exstincta carnivorum marsupialium Australianorum. Fossilia huius animalis, marsupialium carnivorum omnium maximi, nonnullis locis in Australia a saeculo XIX medio reperta sunt. Anno 2002 cohaerentia speciminis iuvenis ossa in cavernis Naracoorte sub planitie Nullarbori latentibus inventa sunt.

## Bibliographia 
[thumb|Ossa *Thylacoleonis carnificis* in [caverna fossilium Victoria inter Cavernas Naracoorte ostentata]]
* Leigh Dayton, "Marsupial lion was fast killer" in *The Australian* (18 Ianuarii 2008)
* Roderick T. Wells, Aaron B. Camens, "New skeletal material sheds light on the palaeobiology of the Pleistocene marsupial carnivore, Thylacoleo carnifex" in *PLOS One* (12 Decembris 2018)

## Nexus externi 
Categoria:Species Marsupialium
Categoria:Mammalia Australiae
Categoria:Species exstinctae
Categoria:Taxa Owen
Categoria:Taxa 1859
Categoria:Species animalium
Tereus

picto, Museo del Prado, Matriti]]
**Tereus** (Graece ), rex Thracum, e fabulis cognoscitur.  Tereus  Daule in Phocide, quae tum a Thracibus quibusdam incolebatur, Athenas venit ut regem Pandionem in finium rixa cum Labdaco, rege Thebarum, iuvaret.  Benevolentiae causa Pandion rex filiam suam Procnem Tereo uxorem dedit, quae filium Ityn vel Itylon vocatum paruit.  Tereus, cum sororem Procnis Philomelam libidinose concupisset, Procnem ex urbe misit, eam mortuam esse Philomelae persuasit, propterquod Philomela frui potuit.  Tereus crudelis linguam Philomelae amputavit ne puella, iam muta, Procnem adhuc vivam certiorem huius eventus faceret.  Quamobrem Philomela hunc eventum in vestimento signis occultis contexuit, quod ad sororem Procnem per ancillam perferendum curavit.  Ulciscendi causa sorores, cum  filium Terei Ityn occiderunt, eum patri sicut cenam dederunt.  Tereus de filio mortuo atque eso sero cognoscens ferro stricto sorores sectatus est.  Procne fugiens in lusciniam mutata est, Philomela in hirundinem (vel vice versa), Tereus in upupam mutatus est, scilicet quia haec avis longo rostro telo simili instructa est et cristas in capite gerit quales galeae bellatorum. Hanc quidem rationem mutationis dabat poeta Ovidius. Secundum alios poetas in accipitrem mutatus est qui ultionis causa lucinias persequeretur.

Monumentum Terei Megaris ostendebatur ubi obisse dicebatur et apud quod sacra ei fiebant.
## Notae
## Fontes 
* Apollodori bibliotheca III.14.8
*Aristophanes, *Aves*
*Hyginus mythographus, *Fabula* 45
*Ovidius, libro sexto *Metamorphoseon*, 424sqq.
* Pausanias libro primo *Graeciae descriptionis* capitulo V(4) et XLI(8-9)
*Thucydides, libro secundo *De bello Peloponnesiaco* 29.3
*Vergilius, *Ecloga* sexta 78-81

Categoria:Mythologia Graeca
Leto

**Leto** est:
* Leto (Latine "Latona"), mater Apollinis et Artemidis in mythologia Graeca
* *Leto,* papilio
* 68 Leto, asteroides
Pus

**Pus** (puris, *n.*; Graece πῦον) est liquor flavus, qui inter infectionem a responsione corporis creatus est. 

Accumulatio puris abscessus aut, si intra cutem est, pustula et infectio, quae pus gignit, infectio purulenta dicitur . Cum pus cavum praeformatum corporis implet, empyema format.

Praeclara sententia antiquorum medicorum erat: *Ubi pus, ibi evacua*.

## Notae 
*Inflammatio

Categoria:Liquores corporis
Hepatitis

[thumb|[Hepatitis A|Hepatitidis A in orbe partitio anno 2005.]]
[thumb|[Hepatitis B|Hepatitidis B in orbe partitio anno 2005.]]
[thumb|[Hepatitis C|Hepatitidis C in orbe partitio anno 1999.]]

**Hepatitis**, (-tidis, *f.*) (a vocabulo Graeco  ἧπαρ 'iecur') est inflammatio  iecoris pluribus causis, ut contagione vel effectibus systematis immunitatis. Saepe hepatitis postea graves morbos ut cirrhosem vel cancrum iecoris efficit. Ordo mundi sanitarius cum Nationibus Unitis diem 28 Iulii cuiusque anni diem mundi hepatitis decrevit ad diginitatem et iura hominum hoc morbo patientum.

## Causae virales hepatitidis in homine
Multae sunt huius morbi causae: hepatitides etiam a bacteriis, venenis, alcohol, aut fungis afferuntur, sed plerumque a certis viris efficiuntur:
**Viro hepatitidis A
**Viro hepatitidis B
**Viro hepatitidis C
Minus crebra sunt sequentia:
**Virus hepatitidis D
**Virus hepatitidis E

*Alia vira, quae hepatitidis causae sunt:
**Virus Epstein-Barr 
**Virus cytomegaliae
**Virus parotitidis epidemicae
**Virus rubellarum 
**Adenovira 
**Enterovira 
**Virus herpetis simplicis 
**Virus varicellarum

## Hepatitis autoimmunitatis 
Hepatitis autoimmunitatis est morbus rarior cum inflammatione et acuta et chronica. Inflammatio per effectus cellularum T adversus hepatocytos oritur.

## Notae 
Categoria:Gastroenterologia
Categoria:Hepatologia
Categoria:Inflammationes
Categoria:Morbi
Carcinoma hepatocellulare

thumb|240px|Iecur a carcinomate hepatocellulare affectum

** Carcinoma hepatocellulare ** (aut cancer iecoris) est morbus iecoris accurate species cancri. Causae huius morbi sunt inter alia hepatitis chronica viralis et cirrhosis. In Asia et Africa, ubi hepatitis B frequens est, multi homines hoc carcinomate laborant. 

Praenotio huius carcinomatis est saepe infausta. 

## Indicia morbi 
* dolor abdominis praecipue partis superioris dextrae 
* haemorrhagiae
* inflatio ventris 
* icterus

## Nota 
## Nexus externus 
Hepatocellulare
Mollusca

[thumb|upright=0.8|*[Cornu aspersum*, coclea terrestris.]]
[thumb|upright=0.8|*[Octopus vulgaris.*]]

**Mollusca** sunt phylum animalium invertebratorum, cuius fere 85&thinsp;000 exstant specierum. Maximum est phylum marinum, circiter 23 centesimas partes organismorum marinorum comprehendens, sed multa mollusca etiam aquas dulces terramque habitant. Valde inter se variant, non solum magnitudine et structura, sed etiam moribus et habitationibus. Phylum hodie dividitur in novem vel decem classes, quarum duae sunt omnino exstinctae. Mollusca cephalopoda, ut loligines et polypi, systema nervosum habent omnibus aliis invertebratis progressius, et *Mesonychoteuthis hamiltoni* maxima species invertebrata putatur. Gastropoda (cocleae et limaces) numero specierum sunt omnium molluscorum creberrima, 80 centesimas totius numeri componentia. Scientia molluscorum malacologia appellatur, ex Graeco μαλακός.

Mollusca amplexa sunt limaces, loligines, et octopoda, animalia invertebrata corpore molli fere in concha calcarea clauso, quae homines alimenta habent et quorum conchas ornatas magni aestimant.

*Ctenidium
*Margarita
*Osphradium

## Nexus externi 
*Mollusca, animaldiversity.ummz.umich.edu (Animal Diversity Web)
*Mollusca, www.ucmp.berkeley.edu (Universitas Californiae Berkeleiae)

Categoria:Malacologia
!
Categoria:Phyla animalium
Categoria:Taxa Linnaei
Categoria:Taxa 1758
Homarus americanus

***Homarus americanus*** est species crustaceorum familiae Nephropidarum, quae ante Atlanticum Americae Septentrionalis litus habitat. In aquis frigidis humilibusque viget, ubi adsunt multa saxa locique ut se a praedatoribus celet. Solitarius et nocturnus degere solet. Piscibus, parvis crustaceis, et molluscis vescitur.

## Descriptio
Huic speciei sunt duae chelae, sicut multis crustaceis, exempli gratia, cancro.

## Bibliographia 
[thumb|left|[Cibus viarius Cenomannicus: Pastillum locustarium modo Cenomannico (Anglice *Maine-style lobster roll*) cum anguria aceto condita in popina *Lobster Claw* oppidi Bar Harbor inlatum.]]
[thumb|upright=1.25|[Gastronomia Novae Scotiae: Homarus modo Benedict (*Lobster Benedict*) Riverport in urbe Novae Scotiae ad ientaculum inferendus]]
* H. O. Haakonsen, Amby Anoruo, "Tagging and migration of the American lobster Homarus americanus" in *Reviews in Fisheries Science* vol. 2(1994) pp. 79-93
* Youenn Jézéquel et al., "Sound detection by the American lobster (Homarus americanus)" in *Journal of Experimental Biology* vol. 224 (2021)
* Marissa D. McMahan et al., "Growth of juvenile lobster, Homarus americanus, in a changing environment" in *Marine Ecology Progress Series* vol. 557 (2016)
* Marta Potocka, Robert C. Bayer, Mariusz Potocki, "Plastic pollution affects American lobsters, Homarus americanus" in *Marine Pollution Bulletin* vol. 138 (2018/2019) pp. 545-548
* Madelyn N. Woods et al., "Accumulation and effects of microplastic fibers in American lobster larvae (Homarus americanus)" in *Marine Pollution Bulletin* vol. 157 (2020) no. 111280

; De re cibaria
* Steven Kurutz, "Consider the $34 Lobster Roll" in *New York Times* (11 Iunii 2021) Situs venalis

## Nexus externi 
Categoria:Alimenta Canadensia
Categoria:Alimenta Civitatum Foederatarum
Categoria:Cenomannica
Categoria:Crustacea commercii
Categoria:Crustacea Oceani Atlantici
Categoria:Nephropidae
Categoria:Species animalium
Categoria:Taxa H. Milne-Edwards
Categoria:Taxa 1837
Euphorion

**Euphorion**, poeta tragicus Athenis quinto saeculo a.C.n., filius Aeschyli. Euphorion anno 431 a.C.n. Dionysiorum agone palma honoratus estː Eo anno et Sophoclem et Euripidem vicit.
## Notae 
Categoria:Scriptores Graeci antiqui
Categoria:Poetae scaenici
Categoria:Tragici
Categoria:Auctores Graeci antiqui
Categoria:Nati saeculo 5 a.C.n.
Categoria:Mortui saeculo 5 a.C.n.
Satyri

thumb|Satyri sculptura
**Satyri** (*-orum*, m.pl.; Graece ) in mythologia Graeca sunt socii Sileni, sectatores Dionysi. Satyri auribus acutis, sili (Gr. σίλλοι), cauda capri, cornibus parvis necnon et ithyphallo saepe pinguntur. E satyris nomen habet genus fabularum satyricarum quinto saeculo a.C.n. a tragoedis Atheniensibus adhibitum.

## Pinacotheca 

Imago:William-Adolphe Bouguereau (1825-1905) - Nymphs and Satyr (1873).jpg|Satyrus cum nymphis a Guillelmo Adolpho Bouguereau pictus
Imago:Satyr playing flute Louvre MR187.jpg|Iuvenis satyrus cum tibia e Museo Lupariensi Lutetiae
Imago:Komos Douris BM E768.jpg|Satyrus quidam cantharum in penem pensat; pictura Duridis saec. V a.C.n.

**Satyrus (papilio)*

Categoria:Animalia anthropomorphica
Categoria:Mythologia Graeca
Categoria:Bacchus