Exordium anni (Iudaei)

[thumb|[Signum|Signa exordii anni.]]
thumb|Mel et mala, ac praecipue poma melle intincta, unum e symbolis Rosh HaShana - feriae Iudaicae Novus Annus.
**Exordium Anni**,, sive **Caput Anni**, sive **Rosāna**, dicitur festum novi anni Iudaeorum (Hebraice ראש השנה, *rōš haš·šånåh* 'caput anni'). Initio mensis Tisri, tempore autumno, a Iudaeis celebratur.

## Nomen feriae 
Apud Biblia Sacra, hoc festum variis nominibus commemoratur, neque videtur ineuntem annum indicare:
# Lev. 23:24 "sabbatum memorabile clangentibus tubis"
# Num. 29:1 "dies clangoris est et tubarum"

Verba "ראש השנה" non inveniuntur inter Biblia nisi apud Ezech. 40:1 quod redduntur: "in exordio anni...." Haec autem non spectant ad feriam nostram.

Medio aevo appare figura Latina "Rosana", et interpretatio "Caput Anni"—hac usi sunt Europaei gentiles etiam pro primo die fastorum suorum ipsorum, necnon gentium aliarum.

In liturgia Iudaica, nomen "Exordium Anni" parum invenitur, et festum hoc *yōm haz·zikkårōn* (dies memoriae) vel *yōm tǝrūˁåh* (dies clangoris) vel *yōm had·dīn* (dies iudicii) dicitur.

## Significatio 
In Bibliis, ut supra dictum est, annus novus a die 1 Nisan incohat. Secundum Mishnam, exordium mensis Nisan caput est anni quoad enumerationem mensium; ideo in Bibliis "mensis primus" quidem Nisan (in vere) significat, "mensis septimus" autem Tisri (in autumno). Tisri autem caput anni vocatur quoad annos regnales regum Israelis, et quoad Iobeleum. Disputatio orta est utrum mundus in mense Nisan an in mense Tisri creatus est: sententia pro mense Tisri praevaluit. Hoc modo festum tubarum Biblicum in celebrationem initii mundi versum est.

Secundum traditionem Iudaicam, Deus de anno in annum omnes mundo degentes iudicat secundum opera eorum. Iudicium hoc in die exordii anni fit; datur autem locus paenitentiae ab hoc die usque ad diem expiationis, ut quisque opera sua examinet et corrigat. Iudicium die expiationis sigillatur.

## Caerimonia 
### Cibi
thumb|Exordio Anni apponuntur collyridae rotundae
In vigilio feriae tenetur cena caerimonialis, in qua cibi significativi apponuntur. Huius moris initium videtur esse Abbaie, qui vixit in Babylonia (id est, in Iraco Sassanio) saeculis 3—4:Quod dictum etiam alibi in Thalmude repetitur sed altero loco non למיכל "ad edendum" ponitur sed למיחזי "ad spectandum," qua de causa ambigitur utrum necesse sit haec "signa" edere, an videre tantum.

Hi cibi pro signis sunt quia nomina eorum e verborum lusu benedictiones suggerunt. E.g. קרא 'cucurbita' simile audit ac verba קרע 'rescindere' et קרא 'proclamare', ergo ad cucurbitam sic oratur

Praeter quinque ab Abbaie memorata, alia "signa" in annos addebantur, e.g. malum granatum, daucus, piscatum, caput piscis agnive. Hodie, signum longe maxime usitatum, est mala in melle intincta, qui mos in Aschenez medio aevo ortus est, sed nunc fere ubique reperitur. Hoc signum est spei ut Deus iudicium "dulcius" (mitius) faciat mundoque annum dulcem det. Similiter, panis quae apponitur solet esse collyrida rotunda, quae circo sive cyclo anni adsimilatur.

Apud pluresque coetus Iudaeorum, "signorum" traditio, praeter haec mala in melle, collyridam rotundam, et interdum caput piscis, desueta erat, sed recentissimis annis renovatur.

### Tuba 
thumb|"dies clangoris est et tubarum"
In officio matutino in synagoga, bucinator "tuba," quae e cornu fit, saepe arietis, sonat. Significatio rei est ut audientes a somno suo morali vigilent animasque examinent. 
right|Voces tubae
Tres sunt tubae voces fundimentales:
#תקיעה *tǝqīˁå* "clangor (simplex)" — flatus unus et continuus.
#שברים *šǝbhårīm* "fragmenta" —  tres flatus breviores.
#תרועה *tǝrūˁå* "ululatus (concisus)" — complures flatus brevissimi, sive intermissi sive undulati.
Sunt praeterea duae voces aliquanto mutatae:
#שברים־תרועה *šǝbhårīm-tǝrūˁå* "fragmenta-ululatus" — vox composita.
#תקיעה גדולה *tǝqīˁåh gǝdhōlåh* "clangor maximus" — flatus quam longissime extensus, ita ut buccinator diutius proferre non possit.

## Notae
Categoria:Feriae Iudaicae