Gekkonidae

**Gekkonidae** sunt familia Squamata magnitudinibus parvis ac mediis (et Varanidarum gratia et ampliis), in regionibus caeli calidi per orbem terrarum endemica. Eis solis inter Squamatis vox est, et eae ad similibus communicandum utuntur. Circa duo milia specierum exstant, et verisimile est multas iam inventas iri. Nomen *gekko,* e quo familia nuncupata est, verbum Indonesium onomatipoeicum est, cum vocem eorum Animalium imitatur.
thumb|left|150px|Pes Gekkonidarum vitrum rectum ascendit

Omnes Gekkonidae, subfamilia Eublepharinarum exclusa, palpebris carent, et potius habent membranam perlucidam oculum tegentem, quam ad purgandam lingunt. Multae species se defendentes materiem foedam olfactu et faeces adversus oppugnatores eiciunt, multaeque species caudas defensionis causa demittunt—ratio autotomia appellata. Plurimae species ob proprios pulvinulos pedis celebratae sunt, qui cuius gratia eis licet superficies terites rectasque ascendere, et adeo tecta umbratilia facile transire (vis Waalsiana huic facilitati adiuvare putatur). Hanc proprietatem plures homines noverunt qui zonas torridas habitant, et Gekkonidas benignos hospites quasique familiares domi accipiunt, etiam quia Insectis vescuntur, Culicidis inclusis.

Nota est maxima species, *Hoplodactylus delcourti,* uno ex specimine farto in cella musei Massiliae in Francogallia condito descripta, et uno observatione confirmata in loco agresti anno 1870. Haec species, 60&nbsp;cm longa, fuit endemica in Nova Zelandia, ubi in vernaculis habitabat silvis. Probabiliter exstincta facta est cum multis harum insularum faunis saeculo undevicensimo exeunte, cum novae species invadentes, sicut *Ratti* et *Mustelae*, in terram tempore colonizationis Europaeae introductae essent. Minimum familiae membrum *Sphaerodactylus ariasae,* 16&nbsp;mm tantum longa, in parva insula ante litus Reipublicae Dominicanae anno 2001 reperta est.

## Taxinomia 
Familia Gekkonidarum divisa est in quinque subfamilias, quae permulta genera continent.

* Subfamilia Aeluroscalabotinae
** Genus unum *Aeluroscalabotes*, una species *A. felinus*, in Asia Meridio-Orientali reperta
* Subfamilia Diplodactylinae, septendecim genera, in Oceania reperta
** Genus *Bavayia*
** Genus *Carphodactylus*
** Genus *Crenadactylus*
** Genus *Diplodactylus*
** Genus *Eurydactylodes*
** Genus *Hoplodactylus*
** Genus *Lucasium*
** Genus *Naultinus*
** Genus *Nephrurus*
** Genus *Oedura*
** Genus *Phyllurus*
** Genus *Pseudothecadactylus*
** Genus *Rhacodactylus*
** Genus *Rhynchoedura*
** Genus *Saltuarius*
** Genus *Strophurus*
** Genus *Underwoodisaurus*
[thumb|*[Uroplatus fimbriatus* vitro adhaerescit.]]
[thumb|200px|*[Lygodactylus luteopicturatus,* in urbe *Dar es Salaam* Tanzaniae]]
* Subfamilia Eublepharinae, quinque genera
** Genus *Coleonyx*
** Genus *Eublepharis*
** Genus *Goniurosaurus*
** Genus *Hemitheconyx*
** Genus *Holodactylus*

* Subfamilia Gekkoninae, 74 genera per omnem orbis terrarum inventa; nonnulla maximorum generum sunt:
** Genus *Gehyra*
** Genus *Gekko*, Gekkonidarum genus typicum
** Genus *Hemidactylus*
** Genus *Phelsuma*, plurima in Madagascaria endemica
** Genus *Phyllodactylus*
** ...
* Subfamilia Teratoscincinae
** Genus *Teratoscincus*, septem speciebus constans

## Cladogramma 
Nonnullae species, olim inter Gekkonidas collocatae, hodie in varias familias distributae sunt nuper creatas; secundum Vidal et Hedges (2005) vera Gekkonidarum phylogenesis est:

 ─o Bifurcata Vidal & Hedges, 2005
  ├─o Gekkota
  │ ├─o Pygopodomorpha Vidal & Hedges, 2005
  │ │ ├── Pygopodidae
  │ │ ├── Carphodactylidae
  │ │ └── Diplodactylidae
  │ └─o Gekkomorpha Vidal & Hedges, 2005
  │   ├── Eublepharidae
  │   └─┬─┬── Phyllodactylidae
  │     │ └── Gekkonidae Gray, 1825
  │     └── Sphaerodactylidae
  └─o Unidentata Vidal & Hedges, 2005

Gekkota (Gekkonidae similiaque) linguam bifidam habent, ergo inter Bifurcata ponuntur, sed dentes ovi duos habent, non unum, ergo extra Unidentata sunt.

## Gekkonidae communes 
[thumb|left|*Phelsuma laticauda laticauda* [nectar ex flore plantae *Strelitziae* lingit.]]
* *Pachydactylus*, genus gekkonidarum cui sunt multae species
* *Pachydactylus bibroni,* in Africa Australi endemica
* *Lepidodactylus lugubris*, in Asia Orientali et Oceano Pacifico endemica
* *Ptychozoon* genus gekkonidarum arborearum in Asia Meridio-Orientali endemica
* *Gehyra mutilata* (*Peropus mutilatus*), in nonnullis linguis *gheckl* appellata.
* *Coleonyx variegatus,* in meridio-orientalibus Civitatibus Foederatis et septentrio-occidentali Mexico endemica.
* *Sphaerodactylus ariasae,* in Insulis Caribaicis endemica, et minimum orbis terrarum lacertile

[thumb|150px|Foramina in [cutis|cute saepe ad classificandum adhibentur.]]
[thumb|200px|*[Hemidactylus turcicus*]]
* Geckel

## Notae
## Bibliographia 
* Forbes, Peter. 2005. ''The Gecko's Foot—Bio Inspiration: Engineered from Nature.'' Londini: 4th Estate. ISBN 0-00-717990-1.

## Nexus externi 
* Artificiales Gekkonidarum pedes pro veste "Viri aranei" (BBC 2007-08-28)
* De curatione Gekkonidarum
* Geckonidarum tutela
* Gekkonidae apud jcvi.org
* Mundana Gekkonidarum Consociatio, cum imaginibus, "caresheets," indice specierum
* Imagines anatomiae Gekkonidarum
* Pes Gekkonidarum
* Quomodo Gekkonidae parieti adhaerescant

Categoria:Animalia urbana
Categoria:Reptilia dilecta
!
Categoria:Taxa Gray
Categoria:Taxa 1825