Hymenoptera

** Hymenoptera** (ex verbis Graecis  'membrana' +  'ala') est unus e maximis insectorum ordinibus, cui insunt symphyta, vespae, apes, et formicae. Sunt plus quam 130&thinsp;000 species agnitae, et permultae quoque alia non iam descriptae. Nomen ad ponderosas insectorum alas spectat. Alae posteriores cum alis anterioribus serie hamulorum coniunguntur.
[thumb|left|235px|*[Apis dorsata* in flore *Tribuli terrestris* in Hyderabad Indiae considit.]]

Feminis usitate est ovipositor proprius ad ova infundenda in hostes vel locos aliter inaccessos. Ovipositor in aculeum saepe commutatur. Se evolvunt iuvenes per metamorphosin perfectam—hoc est, eis sunt vermiformis larvarum gradus et quietus puparum gradus antequam maturant (vide holometabolismum).

## Evolutio 
Hymenoptera Triassico orta sunt, et antiquissima fossilia ad familiam Xyelidas pertinent. Hymenoptera socialia per Cretaceum apparuerunt. Evolutio huius gregis ab Alexandro Rasnitsyn, Michaele S. Engel, G. Dlussky, et aliis cognita est.

## Anatomia 
[thumb|left|235px|[Formica generis *Oecophylla* pugnare vult, maxillis apertis.]]
Hymenoptera sunt insecta perparva ad magna, plerumque bis binis alis praedita. Eorum ora ad mandendum accommodantur, cum maxillis bene evolutis. Multae species os in proboscidem longiorem evolverunt, quo liquores sicut nectar bibere possunt. Eis sunt magni oculi compositi, et usitate tres ocelli.

Anterior alae posterioris margo nonnullas hamulos fert, setas hamatas, quae alae anteriori adhaerent, ut ambae alae se coniungant. Speciebus minoribus in latere quoque fortasse sunt solum bini vel terni hamuli, sed maximis vespis est aliquantum, qui alas artissime comprehendunt. Alis hymenopterorum sunt paucae venae pro venis aliorum insectorum, praecipue specierum minorum.

In avitioribus hymenopteris, ovipositor est laminiformis, et se ad textilia plantarum concidenda evolvit; in plurimis autem, commutatur ad pervadendum, et, in aliquibus speciebus, est totiens longitudo corporis. In aliquibus speciebus, ovipositor commutatur ut aculeus, et ova ex fundamento structura pariuntur, pro apice, qui solum ad venenum infundendum adhibetur. Aculeus ad praeda debilitanda usitate adhibetur, sed a nonnullis vespis et apibus ad se defendendum adhiberi potest. Ovis fecundatis insunt binae chromosomatum copiae (una ex gametis quisque parentis), et ergo in feminas diploidas crescunt, dum ovis infertilizatis insunt solum singula copia (ex matre), et ergo in mares haploidos crescunt; actus fecundationis voluntate feminae quae ova parit temperatur. Haec res haplodiploidia appellatur.

Geneticae autem rationes arbitrii sexus haplodiploidi fortasse est multiplicior quam simplex chrosomatum numerus. In multis hymenopteris, sexus revera a singulo genorum loco cum multis allelomorphis arbitratur. His in speciebus, haploidi sunt mares, et diploidi in loco sexus heterozygi sunt feminae, sed aliquando diploidus est in loco sexus homozygus et potius mas crescit.
[left|thumb|*Cocoon,* intra quod [pupa (biologia)|pupae vespae generis *Apantelis* (Braconidae) crescunt, erucae *Papilionis demolei,* suorum victus, adhaeret.]]

Una haplodiploidii consequentia est quod feminis revera sunt plura gena cum suarum sororibus quam cum suarum filiis. Ergo, opera feminarum cognatarum fortasse est inusitate utilis, et contribuere cum multiplicibus eusocialitatis originibus intra hunc ordinem habetur.

## Victus 
Variis hymenopterorum speciebus sunt varii victus habitus. Formae primitivissimae usitate sunt herbivora, quae foliis vel *pine needles* vescuntur. Vespae aculeatae sunt praedatores, qui eorum larvas praeda membris debilibus instruunt, cum apes nectar et pollen vescuntur. 

Nonnullae species sunt larvae parasitoidae. Adulti ova in hostem paralyticum inserunt, quem ei simul atque ex ovis excluduntur consumere incipiunt. Nonnullae species etiam sunt hyperparasitoida, hoste ipso alio insecto parasitoido. Habitus inter eos formarum herbivorarum et parasitoidarum in nonnullis hymenopteris fiunt, qui gallas vel nidos aliorum insectorum habitant, eorum victum furantur, et ad extremum habitatores interficiunt et comedunt.

## Classificatio 
[thumb|Apis [genus (taxinomia)|generis *Andrenae* sp. super flores considit, quos fortuite pollinat.]]

### Symphyta 
Subordo Symphyta comprehendit Symphyta propria, Siricidas, et Orussidas. Grex fortasse est paraphyleticus. Eis est iunctio non constricta inter thoracem et abdomen. Larvae sunt herbivorae eruciformes, tribus membrorum verorum paribus, promembris (in quoque segmento, Lepidopterorum dissimiles), et ocellis. Finibus promembrarum non sunt hamuli, larvis Lepidopterorum dissimiles.
 
### Apocrita 
Vespoidea, Anthophila, et Formicidae subordinem Apocrita una componunt, quibus est contractio inter primum et secundum segmenta abdominalia, "petiolus" (Anglice *wasp-waist*) appellata, quae etiam coniunctionem primi segmenti abdominalis ad thoracem efficit. Praeterea, larvis omnium Apocritorum non sunt membra, propedes, vel ocelli.
 

* Wood wasp 
 
## Notae 
## Bibliographia 
* Grimaldi, David, et Michael S. Engel. 2005. *Evolution of the Insects.* Cantabrigiae: Cambridge University Press. ISBN 0-521-82149-5.
* Rasnitsyn, Alexander P., et D. L. J. Quicke. 2002. *History of Insects,* praecipue paginae 242–254. Kluwer Academic Publishers. ISBN 1-4020-0026-X.
 
## Nexus externi 
;Generalia
* Propositum Ontologiae Anatomiae Hymenopterorum apud situm hymao.org
* Glossarium Anatomiae Hymenopterorum apud situm glossary.hymao.org
* Hymenoptera Forum apud situm forum.hymis.de
* "Hymenoptera Information System" apud situm hymis.eu
* Hymenoptera Americae Septentrionalis: photographemata, descriptiones, taxinomia, apud situm cirrusimage.com
* Internationalis Hymenopteristarum Societas apud situm hymenopterists.org
* "Bees, Wasps and Ants Recording Society" apud situm bwars.com
* Pinacotheca Formicidarum apud situm lasius.narod.ru
* Societas Palaeoentomologica Internationalis apud situm fossilinsects.net
* "Sphecos Forum for Aculeate Hymenopterra" apud situm sel.barc.usda.gov
* Imagines Hymenopterorum apud situm morphbank.net
* De Hymenopteris apud situm insectlifeforms.com
 
;Systematica
* Systematica Hymenopterorum apud situm jhymenoptera.ucr.edu
* Hymenoptera Interretialia, plus quam mille imagines apud situm hol.osu.edu
 
;Indices regionum
* Insecta Brasiliae apud situm ufrrj.br
* Hymenoptera Novae Zelandiae apud situm landcareresearch.co.nz
* "Waspweb" imaginum Afrotropicarum apud situmk waspweb.org
 
;Libri
* *Bees and Wasps and Ants, Oh My!* apud situm library.illinois.edu


Categoria:Ordines animalium
Categoria:Pollinatores
Categoria:Taxa Linnaei
Categoria:Taxa 1758