Matritum

**Matritum** vel **Madritum** (Hispanice *Madrid*, []) est caput urbsque maxima Hispaniae, incolis 3&thinsp;165&thinsp;235 anno 2014. Media in paeninsula Iberica ad ripas fluvii Manzanarii, altitudine 600 metra super maris aequor iacet. Locus est principalis Hispaniae omnis quo ad rebus politicis commercialibusque necnon culturalibus atque viarum nexus maioris momenti. Urbs hospitium praebet Mundiali Organizationi Peregrinationis inter praecipuas Consociationis Nationum societates. Est etiam sedes Regiae Academiae Hispanicae atque Instituti Cervantesiani. Provincia urbi subiuncta, Autonoma Matriti Communitas appellata, incolis 6&thinsp;543&thinsp;031 anno 2014, per 8021.80 chiliometrorum quadratorum extenditur. Anno 1992 caput culturale Europaeum fuit.

## Historia 
[thumb|upright|[Via Complutensis.]]
[thumb|[Forum maius Matritense|Forum maius.]]
[thumb|[Porta Complutensis.]]
[thumb|upright|[Regio mercatoria Torresiana.]]
[thumb|[Caeliscalpium|Caeliscalpia.]]
Eo loco ubi hodie stat Palatium Regium Matritense Mahometus I emirus Cordubensis medio saeculo IX castellum construi iussit ut fines septentrionales regni sui contra comitatum Castellae regnumque Legionense muniret atque urbem Toletum protegeret. Quod castellum nomen مجريط *Maǧrīṭ* accepit, unde derivantur tam prima appellatio Latina **Mageritum** quam Hispanica hodierna *Madrid*. De origine huius nominis disputatur, nonnullis verbum Arabicum *maǧrā* "flumen", aliis Latinum "matricem [i.e. fontem aquarum]" adducentibus. Ergo scriptor rerum a Cordubensibus gestarum Ibn Ḥayyān al-Qurṭubī de operibus militaribus Mahometi I sic ait:
:Regi Mahometo regnoque eius opera pulchra, multas res gestas, magnos triumphos, maximam de salute Musulmanorum curam attribuimus. Ille enim de tutela finium, de detrimentis moeniorum reconcinnendis, de fortificatione locorum extremorum laboravit. . . . Ille pro populo limitis Toletanae construere iussit castellum Talamanca castellumque Mageritum et castellum Peñahora."

Castellum ab Alphonso VI rege Castellae Legionisque anno fere 1085 capta est. Anno 1561 Matritum caput Hispaniae a Philippo II factum est. Anno 1808, populus Matritensis contra Napoleonem primus in Hispania rebellavit, cum popularis rebellio secundo die Maii 1808 gesta est.

## Architectura 
; Aedificia
* Ecclesia Cathedralis Matriti
* Palatium Regale Matriti

; Plateae
* Platea Maior Matritensis
* Porta Solis

## Cultura 
Matritum est sedes publicarum universitatum quarum antiquissima est Universitas Complutensis, anno 1293 Compluti in urbe sub appellatione "Studium Scholarum Generalium Complutense" condita, anno 1499 ad dignitatem universitatis elevata, anno 1836 Matritum ad urbem remota ubi hodie floret. Aliae sunt:
* Universitas Autonoma Matritensis (condita 1968)
* Universitas Polytechnica Matritensis (condita 1971)
* Universitas Carolus III Matritensis (condita 1989)
* Universitas Rex Ioannes Carolus (condita 1996)

; Cibus

Festis Sancti Isidori Matritenses fruuntur cibos dulces comedendo, sicut globulos matritenses (*rosquillas*) et socolatam cum encytis (*chocolate con churros*). Praecipuus autem cibus quotidianus Matriti est Pastillum loliginibus (*bocata de calamares*) et Coctus Matritensis (*cocido madrileño*).

## Oeconomia 
Matriti multa diaria edita sunt, exempli gratia *El País*, *El Mundo*, *ABC*.

## Commeatus 
Aeroportus Matriti-Barajas a media urbe 9 chm distat. Ibi per aulas terminales quinque transeunt annuatim 40 milies milium peregrinorum, quorum 70% internationalium. Intra urbem per ferriviam metropolitanam lineis 13 et longitudine tota 286.6 chm, per ferriviam levem lineis 5 et longitudine tota 36 chm, per laophoria rubra et caerulea urbana, viridia suburbana intervehuntur fere 50% peregrinorum, aliis per vias autocinetorum ope vectatis. Viae novae non minus quam quattuor urbi circumpositae sunt novemque principales ad omnes Hispaniae partes tendent.

## Clima 
Urbi Matrito clima est "mediterraneum" per enumerationem Köppen–Geiger, temperatura aëris media mense Ianuario 6.3° atque mense Iulio 25.6°, totius anni 15°, minima inter 2.7° et 19°, maxima inter 9.8° et 32.1°; pluviis mense Augusto ad 10 mm tantum, mense Octobri 60 mm, per annum totum non minus quam 421 mm elevatis; diebus pluviosis per annum totum fere 59 accidentibus; humiditate relativa inter mensuras 42% mense Iulio et 79% mense Decembri, horis solis fulgentis mense Decembri 124, mense Iulio 359, per annum totum 2&nbsp;769 repertis.

## Incolae notabiles 
Inter scriptores qui Matriti nati sunt, hos invenimus:
* Lupus de Vega, clarus scriptor scaenicus, qui vixit Saeculum Aureum Hispanicum
* Petrus Calderón de la Barca, clarus scriptor scaenicus, qui vixit Saeculum Aureum Hispanicum
* Thyrsus de Molina, clarus scriptor scaenicus, qui vixit Saeculum Aureum Hispanicum
* Leandro Fernández de Moratín, poeta et scriptor scaenicus, qui vixit Aevum Illuminationis
* Marianus Iosephus de Larra, scriptor et diurnarius Hispanicus
* Iosephus Gómez Hermosilla, criticus et interpres

Etiam multi reges Matriti nati sunt:
* Philippus III, rex Hispaniae (1598–1621)
* Carolus II, rex Hispaniae (1665–1700)
* Carolus III, rex Hispaniae (1759-1788)
* Ferdinandus VI, rex Hispaniae (1746–1759)
* Isabella II, regina Hispaniae (1833–1868)
* Alphonsus XII, rex Hispaniae (1874–1885)
* Alphonsus XIII, rex Hispaniae (1886–1931)
* Philippus VI, rex Hispaniae (2014–hodie)

Alii homines, Matriti nati, sunt: 
* Franciscus Xaverius Castaños, miles et politicus
* Iosephus Ortega y Gasset, philosophus
* Xavierus Zubiri, philosophus
* Placidus Domingo, tenor operaticus
*Ludovicus Alphonsus Schökel, Bibliorum peritus

## Nexus interni
*Bellum civile Hispanicum
*Bibliotheca Nationalis Hispaniae
*Recuperatio Hispanica
*Silva absentium

## Notae 
## Bibliographia
*Bennassar, Bartolomé. 2013. *Histoire de Madrid.* Lutetiae: Perrin.
*Gil Flores, Daniel, María Dolores Algora Weber, et al. 2011. *De Maŷrit a Madrid: Madrid y los árabes, del siglo IX al siglo XXI.* Barcinone et Matriti: Lunwerg Editores / Casa Árabe,

## Nexus externi 
* De Matrito apud situm publicum peregrinatorum in Hispaniam
* "History of Madrid" apud *Madrid Traveller*
* *Madrid histórico* (situs encyclopaedicus)
* Situs ferriviae metropolitanae
* Situs publicus
* *Visit Madrid!* (situs publicus peregrinatoribus destinatus)

Categoria:Capita
!
Categoria:Urbes Hispaniae
Categoria:Urbes milies milium incolarum
Categoria:Condita saeculo 9