Fridericus III

**Fridericus III** (Theodisce: *Friedrich III*, natus 21 Septembris 1415 Ponte Aeni; mortuus 19 Augusti 1493 Lentiae) ab anno 1452 usque ad mortem fuit Romanorum Imperator. Ultimus imperator a papa coronatus, atque ultimus Romae coronatus est. Quartus Rex Romanorum fuit et primus Romanorum Imperator a Domo Habsburgensi, Sigismundum Luxemburgicum secutus; imperatoris titulus a Habsburgis paene continiter usque ad Sacri Romani Imperii dissolutionem anno 1806 retentus est.

Priusquam imperator coronatus, dux fuit Austriae Interioris (Theodisce: *Innerösterreich*), ab anno 1424 Styriam, Carinthiam, et Carniolam tenens, et quoque procurator regis Sigismundi Archiducis Austriae ab anno 1439. Electus et coronatus anno 1440 Regem Romanorum Teutonicorumque est. Regnum eius per 53 annos perennavit et longissimum est Sacri Romani Imperii atque Regni Teutonici historiae. A filio suo Maximiliano I successus est anno 1493.

Fridericus conatus est terras hereditarias Domus Habsburgensis Austriae (Theodisce: *Erblande*) iter iungere, et magis hanc causam rebus imperii gubernandi se nisus esse videtur. Praecipue notus est bellis suis contra Matthiam Corvinum Regem Hungariae, in quem fere per 20 annos bella varia gessit. Sed Regna Hungariae et Burgundiae sibi postulando fundamenta imperii maioris iecit et Domum Habsburgensem magnam fecit potestatem Europae. Quamquam illusus et "Archi-Dormitor" (Theodisce: *Erzschlafmütze*) appellatus dum vixit, hodie dux capax fuisse putatur, qui pro filio suo Maximiliano I titulum imperialem et terras Austricas, coniunctis in una, paravit diligenter.

Erat patronus artium, qui praecipue artem musicam promovit per regnum suum. Libri sui collectio prima et praecipua Bibliothecae Nationalis Austriacae facti sunt. Eius nota monogramma, cuius significatio iam disputatur, erat A.E.I.O.U., quae praeceptum Domus Habsburgensis facta est.

## Iuventus et Coronationes 
Maximus natu filius Ernesti Ducis Austriae et uxoris eius secundae Cimburgiae de Masovia, Fridericus Ponte Aeni in Tirole natus est anno 1415. Ex octem fratribus solum tres post iuventutem superstites erant: Albertus VI, Margareta Austriae, et Catherina Austriae. Anno 1424 pater Friderici annos 9 nati mortuus est; Fridericus Austriae Interioris (i.e. Styriae, Carinthiae, et Carniolae) Dux factus est, Friderico IV avunculo suo et procuratore regis gubernante pro sibi. Circa hoc in tempore Fridericus monogramma A.E.I.O.U. uti coepit variis cum significationibus, ut *Amor Electis, Iniustis Ordinor Ultor

Avunculo suo Friderico IV anno 1439 mortuo, factus est bis Fridericus procurator regis: primum Tyrolis et Austriae Anterioris pro Sigismundo Friderici IV heridi, deinde Austriae Ducati pro Ladislao Postumo Alberti II heridi.

## Regnum Imperiale 
### Seditio Alberti VI (1461–1463) 
Friderico a Roma post coronationem redito, obviam iit nobilitatis seditionis, ab Uldarico de Eytzing et Uldarico de Cillia ducta.

Bellum civile inter fratres Alberto VI mortuo anno 1463 desitum est, sed nobilitatis seditiones permanserunt. Anno 1471 supplicium capitis Andreae Baumkircher, eques Styriae qui seditionis ab anno 1469 dux fuerat, imposuit.

### Ottomanicis Bellum (1463–1491) 
Anno 1463 Imperium Ottomanicum in Regnum Bosniae bellum intulit, terminum inter imperia propius ferens. Invaserunt anno 1469 Carniolam et anno 1471 Styriam. Ut Turcos repellerent anno 1478 desciscerunt a Sancto Romano Imperio rustici Carinthiae. Bellum Rusticum Carinthiae repressum est anno 1483, militibus Ottomanicis expressis. Seditionis dux Petrus Wunderlich captus est, et supplicio capitis sibi imposito, discerptus Tiburniae.

Quinquies invaserunt Ottomanici Carinthiam inter annos 1473 et 1483, agitationem terris Austriae pandentes. Aedificatae sunt arces ecclesiaeque munitae, a Turcis terras rusticorum defendendi causa. Ottomanorum impetus desiti sunt in proelio Vrpile, anno 1491.

### Bellum Bohemio-Hungaricanum (1468–1477) 
A Matthia Corvino Rege Hungariae anno 1468 Regno Bohemiae invaso, constituit Fridericus ipse Hungariam invadere. Se declaraverat anno 1459 regem Hungariae esse, et post leva certamina, Matthia Corvino seditionem Alberti VI nobilitatisque contra Fridericum sustinente, paces fecerant Sopronio anno 1463 et Novostadio 1464 post mortuum Alberti VI. Foedus Novostadii declaravit Hungariam partem Domus Habsburgensis futuram esse, si Matthias Corvinus sine liberis moreretur. Sed Matthias postea sustinavit Andreae Baumkircher seditionem contra Fridericum, et Fridericus recusavit titulum regis Hungariae relinquere; inter se creverunt suspicio et querelae, et anno 1470 Vindobonae palam inter se disruperunt. Hoc ex coniugio facta est praeceptum notum Habsburgorum: *Bella gerant alii, tu felix Austria nube.''

### Bellum Austro-Hungaricanum (1480–1487) 
[thumb|[Matthias Corvinus Rex Hungariae, in quem Fridericus fere per 20 annos bella multa gessit.]]
Matthia Corvino bellum contra Turcicos gerere continuente, illos Bosniae, Serbiae, et Hydrunte vincente, Fridericus Hungariam iter invadere coepit anno 1480, sed exercitus suus constitus est Iaurino 1481. Maio huius anni foedus secundum Vindobonae signum est, sed Martio 1482 invasit Matthias Austriam tertio. Matthias iter cum militibus Cechicis mercenariis venit, a ducibus Ioanne Zelen et Stephano Zapolya ductis, cum peditatu, equitatu, et tormentis.

Vindobona circumcessa est 29 Ianuarii 1485; quamquam potuerunt urbis cives cum imperatore Lentio sermones habere litterasque ei mittere, numquam dedit Fridericus auxilium militare. Iunii 1 1485 cessit Vindobona Matthiae, qui se ducem Austriae declaravit. Sed bellum non est confectum dum Novostadium, arx magna Friderici, 17 Augusti post oppugnationem longam cessit. Austria Inferiori, Styria, et Carinthia a Matthia captae, expeditio militaris facta est. Quamquam anno 1488 recesserat Lentio colligens miranda et hortis suis fruens, anno 1490 Fridericus Sigismundum Archiducem Austriae coegit officium eius Maximiliano dare; in Friderici recesso Maximilianus fuit medius inter imperii principes, qui meliora et rogationes de legis gubernandique poposcerunt, et Fridericum, qui dubitavit hoc facere.
[thumb|Friderici sepulchrum, [Ecclesia Cathedralis Sancti Stephani Vindobonensis|Ecclesia Cathedralis Sancti Stephani, Vindobonae.]]
Anno 1492 electus est Fridericus Ordinis Aurei Velleris eques, et mansit Lentio et Vindobonae. Februario 1493 contraxit cruris sinistri morbum, quod hodie arteriosclerosem fuisse consideratur; pars cruris quae morbo afflicta erat 8 Iunii amputata est. Haec amputatio inter chirurgias notissimas medii aevi est. Sed hoc morbum superesse non potuit Fridericus, et 19 Augusti 1493 Lentio mortuus est, 77 annos natus. 

## Legatum 
Fridericus cunctanter et dubitanter res agere solebat, et solitarius esse maluit. Saepe taciturnus fuisse traditur, et difficile potuit propinquitatem cum uxore sua Eleonora et liberis suis servare. Conciliatus sed non pacificus, extra muris Vindobonae, Novostadii, vel Lentiae ire invitus et coactus fuit. Nota est parsimonia sua: itinera cum gallinariis suis fecit ut ova emere non deberet, et veste mutatus plebis habitum in foris paravit ut non plus aequo exactus esset.

Fridericus quoque imperium non solum firmavit sed etiam cum dynastia Habsburgensi coniunxit. Maximiliano filio suo coronando, cuius electio primus fuit filii patrem suum sequentis ab aetate Friderici II 300 annos abhinc, imperatoris coronam Domo Habsburgensi destinavit et fecit Habsburgenses nepotes coronae naturales, quod cum praecepto A.E.I.O.U. confirmatum est. "Fundator verus positionis Domus Habsburgensis imperialis" fuisse traditur.

Fuit patronus artium: aedificavit turrem secundam Ecclesiae Sancti Stephani, et Cappellam Sancti Georgii, super quam praeceptum A.E.I.O.U. impositum, Novostadii fecit. Libri 110 sui, qui collegerat in vita sua, facti sunt collectio praecipua Bibliothecae Regiae, quae hodie Bibliotheca Nationalis Austriacae est.

## Nota bene 
## Nexus interni 
* Maximilianus I
* Matthias Corvinus

## Notae 
## Nexus externi 
* .

Categoria:Archiduces
Categoria:Habsburgum
Categoria:Imperatores Romani Sacri