Lingua Massachusett

[thumb|*Wetu* ('wigwam', tentorium'), [domus domuum per Novam Angliam meridianam ab Indis adhibitarum simile.]]
[thumb|Prima [Biblia Sacra in Novo Mundo prolata, in dialecto Natic linguae Massachusett a Ioanne Eliot conversa (1663).]]
[thumb|400px|Distributio geographica populorum Algonquianorum per Novam Angliam meridianam. Inter loquentes Massachusett fuerunt populi [populus Massachusett|Massachusett, Nauset, et Wampanoag.]]

**Lingua Massachusett** est lingua Algonquiana familiae Algicae, quo nonnullae tribus in litoralibus Massachusettae regionibus inter quas Cape Cod et Insulae habitantes utebantur. Lingua generatim appellabatur lingua **Natica,** **Wômpanâak (Wampanoag),** **Pokanoket,** et simpliciter a Peregrinatoribus et aliis colonis primis **lingua Indica.** Lingua adhibita est ab Ioanne Eliot ad imprimenda prima Biblia Sacra in America anno 1663. Acceptio orthographiae horum bibliorum alphabetismum inter indigenas Novae Angliae meridianae adiuvit. Lingua, quae exstincta saeculo undevicensimo exeunte facta est, a Jessie Little Doe Baird nunc redintegratur, socia tribus Wampanoag, quae Propositum Redintegrationis Linguae Wômpanâak anno 1993 coepit. Scholae in quattuor communibus Wampanoag institutae sunt, et perpauci locutores a pueritia lingua utuntur.  

## Vis linguae Massachusettensium in lingua Anglica
Coloni Anglici nonnulla vocabula ad floram, faunam, cibos, et culturam indigenarum spectantia acceperunt, quorum multa adhibuerunt cum de et cum Indis communicarent, *wigwam words* ('verba tabernaculi') appellata. Multae harum locutionum, saepe in Anglicam Pidgin Massuchettensem interposta, saeculo duodevicensimo ineunte iam obsolescebant, cum bella cum Indis favorem culturae indigenarum finivit, sed nonnulla iam usurpantur. Inter eis sunt *peag* (imminutio Massachusettensis *wampumpeag* 'pecunia'), *matchit* ('malus'), *nocake* (*johnnycake*), *samp* (Massachusettense *nasampe* / Narragansettense *nausamp*), *squunck* (*skunk,* fortasse Abenakice *seganku* 'mephitida'), *musquash* ('ondatra') *muggumquomp, mugwomp* 'dux belli' (*mugwump* 'homo nullius factionis politicae'), et *askosquash* 'medulla' (*squash* 'cucurbita'). Quia linguae Algonquianae Orientales arte cognatae sunt, exacta multorum verborum mutuatorum origo ignota est, sed verba Anglica sequentia cognata Massachusett habent quae nosci possunt: 'moose' (*mꝏs* 'alces'), *papoose* (*papaseit* 'infantulus*; confer Narragansett *papoos*), *moccasin* (*makussin'' 'calceus'), *kinnikinnick* (*kenugkiyeuonk* 'permixtio'), *terrapin* (*tꝏsnuppasog*, 'testudo*), *hominy* (*toggahhum'', 'is id molit'), *quahog* (*pooquaw* 'mercenaria'), *tuckahoe* (*toggahhum* 'plantae *peltandra viriginica* et *orontium aquaticum,* araceae'), *caucus* (*kogkateamau*, 'suadet'), *pipsissewa* (*peshau* 'flos'), *tomahawk* (*tongkong* 'ascia'), *totem* (*wutokhit* 'huius loci'), *manitou* (*manitt* 'spiritus'), *pogamoggan* (*pogkomunk*, 'clava, virga'), et 'pone' ('panis ex mays factus, ex *uppónnat* 'torrere'). Nonnulla vocabula unica et probabiliter obsoleta in orientalibus lingua Anglica Novae Angliae varietatibus sunt 'toshence' (ex *mattasons* 'ultima familiae filius', sed in regione ad significandum 'ultima cuiusdam rei' adhibitum), 'nunkom' (ex *nunkomp* 'iuvenis' in ambabus linguis), 'neshaw' (*neshaw,* ad argenteam *anguillae rostratae* stationem spectans), 'tuckernuck' (ex Insula Tuckernuck, ad 'formam panis' spectans, sensu *picnic* adhibitum), 'wickakee' ('planta hieracium'), 'tom pung' ('*sleigh* unius equi', ut videtur verbum cum *toboggan* cognatum), *pauhagan* ('menhaden', quod ad verbum 'quod fertile facit' in translaticio piscis usu), et *pishaug* ('anatida *melanitta perspicillata* iuvenis vel feminea').

## Adnotationes

## Bibliographia
* Little Doe Fermino, Jessie. 2000. *An Introduction to Wampanoag Grammar.* M.S. thesis, Massachusetts Institute of Technology.
* Goddard, Ives. 1978. "Eastern Algonquian Languages." In *Handbook of North American Indians,* vol. 15, ed. Bruce G. Trigger. Vasingtoniae: The Smithsonian Institution.
* Goddard, Ives, et Kathleen J. Bragdon, eds. 1989. *Native Writings in Massachusett.* Philadelphiae: American Philosophical Society. ISBN 0-87169-185-X.
* Moondancer et Strong Woman. 2007. *A Cultural History of the Native Peoples of Southern New England: Voices from Past and Present.* Boulder Colorati: Bauu Press. ISBN 0-9721349-3-X.
* Walker, Willard B. 1997. "Native Writing Systems." In *Handbook of North American Indians,* vol. 17, ed. Ives Goddard. Vasingtoniae: The Smithsonian Institution.

## Nexus externi
* Lingua Wampanoag et Tribus Wampanoag, www.native-languages.org
* Propositum Redintegrationis Linguae Wôpanâak (Wampanoag), wlrp.org 
* "We Still Live Here," makepeaceproductions.com (documentarium de lingua Wampanoag)

### Dictionaria et grammatica
* Natick Dictionary
* Vocabulary of the Massachusetts (or Natick) Indian language (1829)
* Trumbull, James Hammond (1903). *Natick Dictionary*, Washington, DC: Government Printing Office (Washington) (also at the Internet Archive)

### Grammatica
*Fermino, Jessie Little Doe. 2000.  *An Introduction to Wampanoag Grammar.* MIT.
* Eliot, John. 1666. *The Indian Grammar Begun.* Cantabrigiae: Marmaduke Johnson.

### Textus
* "Algonquian Texts" University of Massachusetts
* Eliot, "Translation of the Book of Genesis," www.kingscollections.org].
* Eliot, John (1709): *The Massachuset Psalter or, Psalms of David with the Gospel according to John.* Bostoniae: Company for the Propagation of the Gospel in New England. 

Categoria:Linguae Civitatum Foederatarum
Categoria:Linguae Algicae