open-index/open-wikipedia-markdown huggingface dataset:
Lingua Umbrica

[thumb|Una e Tabulis Iguvinis:  [scriptura Umbrica similis est aliis scripturis Italiae.]]
**Lingua Umbrica** est lingua Indoeuropaea, sub familia Italica subsummata.  Lingua Umbrica et lingua Osca sunt linguae Oscoumbricae vel Sabellicae, lingua Latina autem et lingua Falerica alterum gregem format, saepe Linguae Latino-Faliscae nominatum.  In Umbria in usu fuit usque ad primum saeculum a.C.n.  Dicitur minus similis Latinae linguae quam sunt aliae linguae Italicae.

## Phonologia 
Sonus *s* inter vocales *r* fit, ut in lingua Latina.  Sonus *d* fit fricativa similis *z.*  Sonus *-ns* in fine verbo fit *f* in omnibus linguis Oscoumbricis;  in lingua Umbrica (sed non in Osca) *-nss-* in medio verbo fit *-f-* et *-ns-* fit *-nz-.*  Multae vocales breves amittuntur;  diphthongi fiunt monophthongi (id quod in lingua Osca non accidit).

## Exemplum linguae Umbricae 
Textus Umbricae maximi momenti est Tabulae Iguvinae, Iguvii inventae anno 1444. Ecce locus e tabella sexta:

## Collatio verbalis 
## Notae 
## Bibliographia 
* Buck, Carl Darling. 1904.  *A Grammar of Oscan and Umbrian.* Bostoniae:  Ginn.
* Fortson, Benjamin W., IV. 2009. *Indo-European Language and Culture:  An Introduction,* editio altera.  Malden:  Blackwell.  ISBN 978-1-4051-8895-1
* Vetter, Emil.  1953.  *Handbuch der italischen Dialekte.* Heidelbergae:  Winter.

## Nexus externi 
*Tabulae Iguvinae per Carolum D'Amore explanatae (Italiane)
* Beuscher, Martin: Zwischen Latein und Romanisch Thesaurus Ecclesiarum Italiae VII, 18: Linguistische Analyse eines mittelalterlichen Mischtextes. Berlin: WiKu-Verlag (2002). ISBN 3-936749-82-5
* IRDAU

Umbrica
Umbrica
Drepanum

thumb|Drepanum
**Drepanum**, sive **Drepana** (*-orum*) (Italiane *Trapani*; Graece  / Drepanon), est urbs Italiae et municipium, circiter 69&thinsp;140 incolarum, in Regione Sicilia situm et caput Consortii Liberi Municipalis Drepanitani. Incolae *Drepanitani* Adiectivum 'ad Drepanum pertinens' est *Drepanitanus* sive etiam a medio aevo *Drepanensis*

Drepanum magnus portus in Sicilia est.

## Insignia 

Fasciculus:Corona di città.svg|*Urbs Italiae*
Fasciculus:Benemerito del Risorgimento BAR.svg|*Urbs nomismate aureo ut laudabilis ob Unificationem Italiae decorata*
Fasciculus:Valor civile gold medal BAR.svg|*Urbs nomismate aureo ob virtutem civilem decorata*

## Historia 
Ad Drepanum Poeni Romanis victoriam miserunt. {?}

Alia nomina: *Portus de Trapanis, Portus Trapanum, Trapanum*.

## Clari cives 
### Nati 
* Antoninus Zichichi

## Aedificia egregia 
* Ecclesia cathedralis S. Laurentii.
* Palatium "Cavarretta".
* Claustrum Iesuitae.
* Turris culumbari.

## Ecclesia Catholica Romana 
Drepanum sedes episcopalis Ecclesiae Catholicae Romanae est. Nomen sedis episcopalis Dioecesis Drepanensis est.

## Fractiones, vici et loci in municipio 
### Vici urbani 
* *San Lorenzo* (olim *Palazzo*),
* *San Nicola* (olim *di Mezzo*),
* *San Pietro* (olim *Casalicchio*),
* *Giudecca*,
* *Catìto*,
* *Barracche*,
* *Cappuccini*,
* *Borgo Annunziata*,
* *Santa Teresa*,
* *Sacro Cuore*,
* *Cappuccinelli*,
* *Dazio*,
* *Lago Cepeo*,
* ''Rione Sant'Alberto* (olim *Rione Palma*),
* *Fontanelle Sud*,
* *Fontanelle Milo*,
* *Villa Rosina*,
* *Villa Mokarta*.

## Coniunctiones communium 
* 20px|Romania Constantia, Romania

### Fractiones 
*Borgo Fazio, Fontanasalsa, Fulgatore, Guarrato, Locogrande, Marausa, Milo, Palma, Pietretagliate, Rilievo, Salinagrande, Ummari, Xitta*.

## Municipia finitima 
* Busitum
* Calatafinum
* Eryx
* Helicyae
* Lilybaeum vel Marsala,
* Pachecum

* Siciliam (*regionem*),
* Consortium Liberum Municipale Drepanitanum,
* Provinciam Drepanitanam (*provinciam abrogatam''),
* Urbes Italiae.

## Nexus externi 
* Situs publicus 

## Pinacotheca 

Imago:Trapani.svg|Fines municipii in Consortio Libero Municipali Drepanitano.
Imago:Trapani9.JPG|Palazzo Cavarretta
Imago:Trapani liceo Ximenes.jpg|Claustrum Iesuitae.

Imago:Trapani1.JPG|Turris culumbarii.
Imago:Trapani 1.JPG|Vetus urbs.
Imago:Fontana_del_Tritone_apr2014.JPG|Fons Tritonis.

## Notae
Pydna

**Pydna** est urbs pristini nomi Pieriae Graeciae.

## Historia 
A saeculo 5 a.C.n. urbs et portus Macedoniae fuit.

Urbs praecipue nota quia anno 168 a.C.n. Romanni in pugna apud Pydnam Macedones  regis Persidis vicerunt.

* Lucius Aemilius Paullus Macedonicus
* Perses

## Notae 

## Nexus externi 
* De Pydna apud livius.org.

Categoria:Historia Graeciae
Categoria:Loci habitati Macedoniae Mediae
Cythnos

**Cythnos** (Graece: Kύθvoς) est insula Graeciae ad Cycladas pertinens. Una cum insula saxosa Piperio demum regionis Aegaei Australis efficit. Insulae sunt 1538 incolae (2010), quorum 676 (2001) locum medium homonymum habitant.

## Notae 
## Bibliographia 
* J. Theodore Bent, *The Cyclades, or Life Among the Insular Greeks* (Londinii: Longmans Green, 1885) pp. 428-447 


Categoria:Demi Graeciae
Categoria:Aegaeum Australe
Lingua Monensis

**Lingua Monensis** est lingua ex linguis Indoeuropeis et sub familia Celtica subsummata. Cum lingua Hibernica et lingua Scotica (Gadelica) linguas Gadelicas format.

## Loci 
Lingua Monensis adhuc raro in Monapia insula Britannica dicitur. Exstant etiam paucissimi paginae in Vicipaedia Monensia. 

Monensis
Categoria:Linguae insularum Britannicarum
Categoria:Monapia
Lingua Hibernica

thumb|left|Regiones *Gaeltacht* in Hibernia.

**Lingua Hibernica** (Hibernice *Gaeilge na hÉireann* ; confer nomen Latinum "Gadelica") est lingua Indoeuropaea e ramo Celtico. Cum Gadelica et Monensi grex linguarum Goedelicarum seu Gadelicarum constituit.

Hibernica fuit olim omnium insulae Hiberniae incolarum lingua materna; hodie permulti ut sermo nationalis recognoscunt sed paucissimi quotidie utuntur: e saeculo sexto decimo inrepsit gradatim lingua Anglica. In parvis regionibus occidentalibus terrae, Gaeltachtaí appellatis, loquuntur homines Hibernice quotidie volubiliterque.

Secundum formam civitatis Irlandiae est lingua Hibernica lingua prima ex officio reipublicae; lingua secunda ex officio lingua Anglica est. Usque ab Kalendis Ianuariis anno 2007 lingua Hibernica est vicesima tertia lingua ex officio in Unione Europaea. 

## Dialecti 
Lingua Hibernica in tres dialectos divisa est. Dialectus Momoniae in meridie in Comitatu Kerriensi, Waterfordiensi Corcagiensique auditur, dialectus Connaciae in occidente in Comitatu Gallivensi Maigonensique, et dialectus Ultoniae in septemtrionibus in Comitatu Dungalensi. Lingua scripta exemplaris *Caighdeán Oifigiúil* vocatur et in characteribus omnium trium fundatur.

## Notae 
## Nexus interni
*Andreas Carnie
*Gaelscoil

## Nexus externus 
* *Die araner mundart* (descriptio phonologica dialecti Insularum Aran, anno 1899; Germanice)

!
Armorica

**Armorica** potius **Britannia Minor** vel **Britannia Armorica** nominatur, hodie regio est Galliae. Imperii Romani tempore fuit pars litorea Galliae Lugdunensis provinciae.

In *Asterix* serie fabularum vicus Gallicus Asterigis Obeligisque in Armorica situs est.

* Britannia Minor (regio Francica hodierna)

Categoria:Francia
Categoria:Gallia
Auriga (discretiva)

**Auriga** haec dissimilia significat:

# **Auriga** est homo qui vehiculum ab animale tractum, sicut raedam et currum, aurigat.
# **Auriga** est constellatio.
Lingua Cornubica

**Lingua Cornubica** seu **Cornica** est lingua Indoeuropaea in familia Celtica comprehensa. Cum lingua Cambriana et lingua Britonica, parente lingua Britannica, gregem Brythonicum seu Britannicum constituit. Textus principales lingua Cornubica scripti sunt series ludorum trium, *Ordinalia* appellata, ludique singuli *Ordinale sancti Mereadoci* (Cornubice *Beunans Meriasek*) et "*Ordinale sancti Keladoci*" (Cornubice *Bewnans Ke*). 

## Usus 
Lingua Cornubica iam saeculo XVIII exeunte exstincta nostro tempore revivit. Hodie homines circa 350 hac lingua utuntur. 
## Notae 
## Bibliographia 
[thumbnail|Motus termini linguae Cornubicae, [1300 - 1750 ]]
thumb|Pagina *Originis Mundi* dramatis sacrae (saec. 14)
; Historia
* Ferdinand, Siarl. "Brief History of the Cornish language, its Revival and its Current Situation". *E-Keltoi*, Vol. 2 ii (2013) pp. 199–227
* Kenneth Hurlstone Jackson, *Language and history in early Britain*. Edinburgi, 1953 Exemplar mutuaticium

; Editiones textuum
* Edwin Norris, ed. et interpr., *The Ancient Cornish Drama*. 2 voll. Oxonii: Oxford University Press, 1859 vol. 1 vol.2
* I. C. Zeuss; H. Ebel, ed., *Grammatica Celtica* (Berolini: apud Weidmannos, 1871) vol. 2 pp. 978-1081

!
Lingua Britonica

thumb|upright=1.5|Collocatio locutorum linguae Britonicae
**Lingua Britonica** (*brezhoneg*) est una ex linguis Indoeuropeis, sub familia Celtica subsummata. Cum Cambrica et Cornubica, parente Britannica antiqua, seriem linguarum Brythonicarum (scil. "Britannicarum") componit. Sola lingua publica in Britannia Minore remanet Francogallica; nihilominus lingua Britonica in nonnullis signis vialibus videtur et scholae exstant ubi omnes disciplinae vel pars earum in lingua Britonica docentur.

## Pinacotheca 

fasciculus:Señalizacion bilingue bretaña.jpg|Signa vialia bilinguia Oriente in urbe.
fasciculus:Skol Diwan Kastell Paol.JPG|Signum scholae Fani Sancti Pauli Leonensis in lingua Britonica operantis.
fasciculus:Breton school sign in Rennes.jpg|Signum scholae bilinguis Condate Redono in urbe.
fasciculus:WIKITONGUES-_Jean_Luc_speaking_Breton.webm|Homo qui Bretonice loquitur.

## Nexus externi 
*Catholicon — *Artificialis Dictionarius triphartiam [sic] partitus: Britonice, Gallice et Latine. . . .* (1499) 
* Sedes administrationis publicae linguae Britonicae

!
Lingua Cambrica

[thumb|Terrae [Cambriae ubi adhuc hodie (2001) Lingua Cambrica usui est.]]

**Lingua Cambrica**, sive **Wallica** et **Vallica**, (*Cymraeg* sive *y Gymraeg*, dictum , ), est ramulus rami Brythonici (parente lingua Britannica) e familia linguarum Celtica. Homines hac lingua loquuntur in Cambria (*Cymru*), in Anglia a paucis prope finem Cambriae, et in Valle Tzubuto, colonia migrantium Cambrensium in Argentina condita. Alphabeto Cambrico scribitur.

*Grammatica Cambrica
*Mutuationes lexicales linguae Cambricae
*Myfanwy
*Resus

## Notae 
## Nexus externi 
*Census anno 2001 (PDF).

!
Lacerta (genus)

* *Apathya*
* *Archaeolacerta*
* *Dinarolacerta*
* *Lacerta*

* *Lacerta (Archaeolacerta) bedriagae*
* *Lacerta (Dalmatolacerta) oxycephala*
* *Lacerta (Dinarolacerta) montenegrina*
* *Lacerta (Dinarolacerta) mosorensis*
* *Lacerta (Hellenolacerta) graeca*
* *Lacerta (Iberolacerta) aranica*
* *Lacerta (Iberolacerta) aurelioi*
* *Lacerta (Iberolacerta) bonnali*
* *Lacerta (Iberolacerta) cyreni*
* *Lacerta (Iberolacerta) galani*
* *Lacerta (Iberolacerta) horvathi*
* *Lacerta (Iberolacerta) martinezricai*
* *Lacerta (Iberolacerta) monticola*
* *Lacerta (Lacerta) agilis*
* *Lacerta (Lacerta) anatolica*
* *Lacerta (Lacerta) andreanskyi*
* *Lacerta (Lacerta) bilineata*
* *Lacerta (Lacerta) brandtii*
* *Lacerta (Lacerta) cappadocica*
* *Lacerta (Lacerta) cyanisparsa*
* *Lacerta (Lacerta) cyanura*
* *Lacerta (Lacerta) danfordi*
* *Lacerta (Lacerta) dryada*
* *Lacerta (Lacerta) goliath* †
* *Lacerta (Lacerta) herseyi*
* *Lacerta (Lacerta) jayakari*
* *Lacerta (Lacerta) kulzeri*
* *Lacerta (Lacerta) laevis*
* *Lacerta (Lacerta) maxima* †
* *Lacerta (Lacerta) media*
* *Lacerta (Lacerta) mostoufii*
* *Lacerta (Lacerta) oertzeni*
* *Lacerta (Lacerta) pamphylica*
* *Lacerta (Lacerta) schreiberi*
* *Lacerta (Lacerta) siculimelitensis* †
* *Lacerta (Lacerta) steineri*
* *Lacerta (Lacerta) strigata*
* *Lacerta (Lacerta) trilineata*
* *Lacerta (Lacerta) viridis*
* *Lacerta (Lacerta) yassujica*
* *Lacerta (Lacerta) zagrosica*
* *Lacerta (Lacerta) fraasi*
* *Lacerta (Parvilacerta) parva*
* *Lacerta (Scelarcis) perspicillata*
* *Lacerta (Teira) dugesii*
* *Darevskia armeniaca*
* *Darevskia chlorogaster*
* *Darevskia parvula* sive *saxicola*
* *Darevskia praticola*
* *Timon lepidus*

***Lacerta***  est genus reptilium familiae Lacertidarum. Typus generis est *Lacerta agilis.*

## Species
Inter lacertas digeruntur species sequentes.
**Lacerta agilis* 
**Lacerta bilineata* 
**Lacerta citrovittata* 
**Lacerta diplochondrodes* 
**Lacerta media* 
**Lacerta pamphylica* 
**Lacerta schreiberi* 
**Lacerta strigata* 
**Lacerta trilineata* 
**Lacerta viridis* 

* *Podarcis*
* *Zootoca*

## Notae
Categoria:Lacertidae
Categoria:Taxa Linnaei
Categoria:Taxa 1758
Categoria:Genera animalium
Abrittus

**Abrittus** (hodie: *Разград*) erat urbs in Bulgaria .
Anno 251 Imperator Romanus Herennius Etruscus in proelio Abritti cum Gothis occisus est.
In saeculo 6 urbs destructa est et a saeculo 8 usque ad saeculum 10 a Bulgaribus inculta est.

## Nexus externi 
Categoria:Loci archaeologici Bulgariae
Categoria:Urbes Imperii Romani
Tempe

**Tempe**:

#**Tempe** (N.pl.) vallis in Thessalia/Graecia est, per quam Peneus fluit.
#**Tempe** urbs in Arizona est, suburbium Phoenicis.
#**Tempe** demus Thessaliae est, a valle Tempe nominatus.
Calagurris

thumb|left|upright=0.8|*Paseo del Mercadal*, antiquus circus romanus

 (Hispanice: ) est urbs minor Hispaniae, in Rioiia sita, ad meridiem Vasconiae.
 
## Historia 
Calagurris est urbs antiqua Vasconum.

Aetate romana haec urbs patria fuit duorum scriptorum Romanorum illustrium: Quintiliani rhetoris et Prudentii poetae.

## Nexus externi 
* 
* 

!
Aquileia

thumb|Ruinae Romanae
**Aquileia** (; Italiane: *Aquileia*) est oppidum Italiae et municipium, circiter 3&thinsp;500 incolarum, in Regione Foro Iulii-Venetia Iulia et in Provincia Utinensi situm. Incolae *Aquileienses* appellantur.

## Insignia 

Fasciculus:Corona di comune.svg|*Municipium Italiae*
Fasciculus:Welterbe.svg|UNESCO

## Historia 
Urbs anno 181 a.C.n. condita est sub forma Coloniae Romanae. Aquileia anno 89 a.C.n. etiam municipium Romae fit. Aquileia claritate decestrix Venetiae erat. Exonymum veterrimum Germanicum est *Aglei* iam dudum non iam in usu.

## Praeclari cives 
Aquileiae olim vixerunt hi cives praeclari:
* Sanctus Chromatius
* Sancti Hermagoras et Fortunatus
* Sancti Felix et Fortunatus
* Pius I, Papa
## Ecclesia Catholica Romana 
Aquileia fuit sedes patriarchalis metropolitana Ecclesiae Catholicae Romanae nomine Patriarchatus Aquileiensis. Hodie Sedes Titularis Ecclesiae Catholicae Romanae. Nomen sedis episcopalis est Archidioecesis Aquileiensis.

## Fractiones, vici et loci in municipio 
Beligna, Belvedere, Monastero, Viola

## Municipia finitima 
* Camarcium, deinde Villa Vicentina, (Italiane: *Villa Vicentina*),
* Flumisellum (Italiane: *Fiumicello*)
* Gradum (GO)
* Tertius ab Urbe Lapis vel Tertium Milium ab Aquileia (Italiane ''Terzo d'Aquileia*)

* Forum Iulii-Venetia Iulia (*regio*)
* Forum Iulii (*terra*)
* Provincia Utinensis
* Utinum (*urbs'')
* Municipium Italiae

## Nexus externi 
* Situs publicus 
* Aquileia

## Pinacotheca 

Fasciculus:Map of comune of Aquileia (province of Udine, region Friuli-Venezia Giulia, Italy).svg|Municipium Aquileiense in Provincia Utinensi.

## Notae
Arethusa

[thumb|upright=2|[Tetradrachma Syracusarum: Arethusa delphinibus circumsessa.]] 
**Arethusa** (Graece Ἀρέθουσα) in mythologia Graeca fuit Nereis, filia Nerei deus maritimi e Doride genita, secundum Hyginum in libro *Fabulae* inscripto, qui hoc nomen e textu *Georgicon* Vergilii sine dubio dempsit; Vergilius enim eam inter sectatrices Cyrenes enumeraverat, scilicet Drymo, Xantho, Ligea, Phyllodoce, Cydippe, Lycorias, Clio, Beroe, Ephyre, Opis, Asia, Deiopea, tandemque Arethusa; quae "positis velox Arethusa sagittis" a poëta describitur.
## De fabula Ovidiana 
De Arethusa libro quinto *Metamorphoseon* narrabat  Ovidius poeta dicens nympham Artemidis comitem fuisse quae in Arcadia aut Elide saltus peragrabat atque venationi operam dabat ; quamquam virago erat tamen cum in frigida puri rivi unda  quondam e labore nuda reficeretur cupidine sui  deum huius fluminis Alpheum incendisse. Fugiebat quam velocissime et iam nihilominus capiebatur nisi domina Artemis tum ei succurrisset dum  primo spissa nube eam occultat, mox in latices vertit atque postremo solo discisso fugam subter mari usque ad insulam Ortygiam ei permittit ubi celeberrimus Syracusanorum fons facta est. Etenim nescio quo modo antiquis persuasum erat undam huius Syracusani fontis ex Alpheo Peloponnesiaco iter subter mari fecisse et ibi resurgere. Ita fabula poeticam illorum erroris rationem praebebat.

## Fontes 
* Ovidius libro quinto *Metamorphoseon* 573-641
* Pausanias libro quinto *Graeciae descriptionis* VII.1-3.

**Arethusana arethusa*
* 95 Arethusa

## Notae

## Nexus externi
*Imagines Arethusae in Musaeo Iconographico Warburgiano, warburg.sas.ac.uk

Categoria:Nereides
Magna Graecia

thumb|200px|Magna Graecia anno circiter 280 a.C.n.
300px|thumb|Magna Graecia et Italia australis antiqua

**Magna Graecia** (Graece: Μεγάλη Ἑλλάς, *Megale Hellas*) fuit nomen antiquum Italiae australis Siciliaeque, ubi multae coloniae Graecae sitae erant.

Etiam nunc in regionibus Bruttio (hodie: Calabria) et Calabria (hodie: Sallentum) sunt qui Griko loquuntur, dialectum Graecum quae elementa Graeca antiqua Dorica et Byzantina Italianis coniungit.

In Antiquitate, regiones Magnae Graeciae fuerunt
* Campania
* Apulia et Calabria (hodie Apulia)
* Lucania
* Brutium (hodie Calabria)

## Coloniae Graecae 
thumb|275px|Dialecti Graecae in Italia et Sicilia adhibitae
[thumb|Reliquiae templi Dorici [Tarentum|Tarenti]]
[thumb|Templum [Herae prope Metapontum]]
[thumb|Templum prope [Agrigentum]]

### Bruttium 
### Campania 
### Lucania 
### Apulia cum Calabria 
### Sicilia cum insulis Aeoliis 
### Aliae partes Italiae 
## Nexus externus 
* Nummi Magnae Graeciae 

Categoria:Italia
!
Chalcidice

thumb|350px|Forma Chalcidices antiquae
**Chalcidice** (Graece Χαλκιδική) est regio Graeciae aut Macedoniae antiquae. Nomen dat nomo vel praefecturae hodiernae Chalcidice. 

## Urbes
*Mende
*Olynthus
*Potidaea
*Stagira
*Torone
*Uranopolis

## Paeninsulae
*Acte
*Pallene
*Sithonia

!
J

("i longa" vel "i consonans" appellanda) est decima abecedarii sive alphabeti Latini littera.

## Abbreviationes 
thumb|Littera J in duabus versionibus
# J {abbrev.} = Julium

## Historia 
**J** littera a littera **I** orta est.

Iam tempore Romanorum, a tempore Sullae, littera **I** duas formas habebat, alteram breviorem longiorem alteram. Longior littera adhibebatur prius ad indicandam longiorem vocalem in pronuntiatu (e.gr. in D**I**VOS). Mox vero cœpit adhiberi etiam ut initialis (e.gr. in **I**MPERATOR). Denique etiam ad consonantem notandam (eg. in E**I**VS). Virtus enim distinctiva harum duarum formarum est antiquissima.

In inscriptionibus epigraphicis, **I** longa sursum tantum eminebat. In manuscriptis vero palaeographicis, **I** longa et sursum et deorsum **I** brevem exsuperabat. Haec **I** longa cursiva est in origine modernae formae **J**, quam Itali adhuc appellant *i lunga* (sicut rotundior forma cursiva litterae **V** est in origine modernæ formae **U**, quae tamen distantia formarum in tempore Romano carebat ullá virtute distinctivá).

[thumb|400px|Fragmentum orationis in senatu habitae inter annos [41–54. In documentis palaeographicis, cursivá Romaná praecipué scriptis, attenté inspiciendum est ut distinguantur breviores longioresque litteræ **I** formæ:*uob**i**s · u**j**detur · p · c · decernám[us · ut · etiam]prólát**i**s · rebus **ij**s · **j**úd**i**c**i**bus · n[ecessitas · judicandi]imponátur qu**j** · **j**ntrá rerum [· agendárum · dies]**j**ncoháta · **j**ud**i**c**i**a · non · per[egerint · nec]defuturas · **i**gnoro · fraudes · m[onstrósa · agentibus]multas · aduersus · quas · exc[ogitáuimus]...*]]

**J** littera accepit punctum eodem tempore atque **I** littera, saeculo XI.

Sunt qui dicant litteram J primum a Petro Ramo saeculo XVI distinctam esse.

### Littera J j systematum ASCII et Unicode 
Littera maiuscula: ASCII 74 = Unicode U+004A. Littera minuscula: ASCII 106 = Unicode U+006A.

## Notae 
* Abecedarium
* I
* Yot (*Jot*)
* Littera

## Nexus externi 
* Michael Everson, *The Alphabets of Europe*

Categoria:Abbreviationes
Categoria:Litterae abecedarii Latini
1992

## Eventa 
### Mense Ianuario 
* 16 Ianuarii - In Mexicopole, caput Mexici, officiales administrativi et rebelles Salvatoriae (*El Salvador*) pactum pacis de Chapultepec signant ut terminet bellum civile duodecim annorum (ca. 75,000 mortuorum).

### Mense Martio 
* 3 Martii - Bosnia et Herzegovina res publica se nunc liberam esse a Iugoslavia pronuntiavit.

### Mense Iunio 
* 8 Iunii - Alpha Oumar Konaré praeses Malii nuper electus magistratum iniit.
* Incerto die - Coniunctio Civitatum provectibilium insulanarum condita est.

### Mense Decembri 
* 29 Decembris - Ferdinandus Collor de Mello propter crimina corruptionis allata praeses Brasiliae depositus est. Successor eius Itamar Augustus Franco est.

## Nati 
### Mense Februario 
* 5 Februarii - Neymar, pedilusor Brasilianus.
* 11 Februarii - Taylor Lautner, actor Americanus.

### Mense Iunio 
* 3 Iunii - Marius Götze, pedilusor Germanicus.

### Mense Iulio 
* 5 Iulii - Albertus Moreno, pedilusor Hispanicus.

### Mense Augusti 
* 20 Augusti - Demetria Lovato, cantrix Americana.

### Mense Novembri 
* 23 Novembris - Miley Cyrus, actrix et cantrix Americana.

## Mortui 
### Mense Ianuario 
* 2 Ianuarii - Kennethus Pike Emory, anthropologus Americanus; natus est anno 1897.
* 3 Ianuarii — Dame Judith Anderson, actrix Australiana, nata est anno 1897.
* 13 Ianuarii - Iosephus Neckermann, magister officinarum et athleta, i.e. eques condocefaciens Germanicus; natus est anno 1912.

### Mense Februario 
* 16 Februarii - Angela Carter, scriptrix Anglica; nata est anno 1940.

### Mense Martio 
* 9 Martii - Menachem Begin, primus minister Israeliae; natus est anno 1913.

### Mense Aprili 
* 6 - Isaac Asimov, scriptor (natus anno 1920).
* 23 - Satyajit Ray, pellicularum moderator Bengaliae; natus est anno 1921.
* 25 - Ernestus Balducci, presbyter Italicus; natus est anno 1922.
* 28 - Francis Bacon, pictor (natus anno 1909)

### Mense Maio 
* 6 Maii - Maria Magdalena Dietrich, actrix et cantrix Germanica et Americana; nata est anno 1901.
* 23 Maii - Ioannes Falco, iurisconsultus et magistratus Italicus (natus anno 1939)
* 30 Maii - Carolus Carstens, praeses Germaniae (natus 1914).

### Mense Iunio 
* 3 Iunii - Patricius Peyton,  sacerdos et conditor cruciatae Rosarii (Motus Rosarii); natus est anno 1909.
* 29 Iunii - Mahometus Boudiaf, praeses Algeri; natus est anno 1919.

### Mense Iulio 
* 19 Iulii - Paulus Bursellinus, iuris consultus et magistratus Italicus (natus anno 1938).
* 24 Iulii - Arletty, actrix Francica; nata est anno 1898.

### Mense Augusto 
* 21 Augusti - Dai Vernon, magus Candiensis et Americanus; natus est anno 1894.

### Mense Octobri 
* 8 Octobris - Gulielmus Brandt, vir publicus Theodiscus factionis SPD; natus est anno 1913.

### Mense Novembri 
* 12 Novembris - Iulius Carolus Argan, rerum politicarum peritus Italianus; natus est anno 1909.

## Cultura popularis 
### Pelliculae 
* Reservoir Dogs (CFA)

## Dies festivi 
* 19 Aprilis - Pascha (festum Christianum)
Tiberis

**Tiberis** vel poetice **Thybris** (Italiane *Tevere*) est longissumum flumen Italiae mediae, quod ex Appennino in Aemilia et Romania ortum, ad meridiem excurrens, Romam interfluit et iuxta Ostiam in mare Tyrrhenum influit.

Alia fluminis nomina erant *Tiberinus*, *Albula* (ab aquae colore), *Rumon*, *Serra*.

## Historia 
Veteres Tiberim (vel Thybrim Tiberinumve) pro deo habuerunt, quem in libro octavo Aeneidis Aeneas dux Troianorum, cum Latium venisset, his verbis adoravisse perhibetur (vv. 71-7):
::Nymphae, Laurentes Nymphae, genus amnibus unde est,
::tuque, o Thybri tuo genitor cum flumine sancto,
::accipite Aenean et tandem arcete periclis.
::Quo te cumque lacus miserantem incommoda nostra
::fonte tenent, quocumque solo pulcherrimus exis,
::semper honore meo, semper celebrabere donis
::corniger Hesperidum fluvius regnator aquarum.

Apud Livium legimus bello a rege Porsenna Romanis illato Horatium Coclitem pontem Sublicium solum defendentem in flumen desulturum haec exclamavisse: 
::Pater Tiberine, te sancte precor, haec arma et hunc militem propitio flumine accipias.

Claudianus in panegyrico, Olybrio et Probino consulibus, Tiberim hac specie apparentem fecit (vv. 214–225):
::Illi glauca nitent hirsuto lumina vultu
::caeruleis infecta notis, reddentia patrem
::Oceanum. Crispo densantur gramine colla,
::vertice luxuriat toto crinalis harundo
::(quam neque fas Zephyris frangi nec sole perustam
::aestivo candore mori, sed vivida frondet
::aequaevum conplexa caput), taurina levantur
::cornua temporibus raucos sudantia rivos.
::Destillant per pectus aquae, frons hispida manat
::imbribus, in liquidos fontes se barba repectit.
::Palla graves umeros velat, quam neverat uxor
::Ilia percurrens vitreas sub gurgite telas.

* Roma
* Insula Portuensis vel Insula Portus (Italiane: *Isola Sacra*)
* Tiberina insula vel Insula Tiberis et Insula Aesculapi (Italiane: *Isola Tiberina*)
* Flumina Italiae

## Nexus externi 
## Notae 
Categoria:Tiberis
Arizona

**Arizona** est civitas in australi occidentalique Civitatum Foederatarum Americae regione sita. Aestate calidissima, hieme lenissima, desertis latis, Valleque Magna innotuit.

Arizona Civitas Angulorum Quattuor appellatur. Novum Mexicum, Utam, Nivatam, Californiam marginat, et Coloratum tangit. Fines etiam cum Sonora et California Inferiore, civitatibus Mexici, habet.

Caput et urbs maxima Phoenix est. Aliae urbes Arizonenses Tucson, Vallis Scotiorum, Mesa, Candelarius, et Pertica Vexillaria sunt.

Civitate facta 14 februario 1912, Arizona duodequinquagesima civitas est. Undequinquaginta annos, ab anno 1863, Arizona territorium Americae erat. Ante hoc, pars territorii Novi Mexici erat.

## Notae 
## Pinacotheca 

Image:USA 09800 Flagstaff Luca Galuzzi 2007.jpg
Image:Apache Sitgreaves Nima2.JPG
Image:Grand_Canyon_Powell_Point_Evening_Light_02_2013.jpg
Civitas Vaticana

[thumb|[Tabula geographica|Tabula Civitatis Vaticanae.]]
[thumb|upright=0.8|Pars [Horti Civitatis Vaticanae|Hortorum Civitatis Vaticanae.]]
[thumb|upright=0.8|[Basilica Sancti Petri.]]

 (Italiane *Città del Vaticano*), rite ,  est minima Europae orbisque terrarum civitas sui iuris (sed, nonnullorum opinione, potius quasi civitas libera) et Ecclesiae Catholicae sedes, intra moenia urbis Romae (et ita inclave ab Italia circumdatum), scilicet in  ad dexteram fluminis Tiberis ripam sita.

Dux civitatis est Leo XIV, episcopus Romanus et Pontifex Maximus Sanctae Romanae Ecclesiae, qui ex die 8 Maii 2025 regnat. 

Forum Sancto Petro dicatum est Civitatis Vaticanae cor, e quo Basilica Sancti Petri magna cum cupula exsurgit. Inscriptiones Basilicae Sancti Petri:
:IN HONOREM PRINCIPIS APOST[olorum] PAVLVS V BVRGHESIVS ROMANVS PONT[ifex] MAX[imus] AN[no] MDCXII PONT[ificatus] VII
:TV ES PETRVS ET SVPER HANC PETRAM AEDIFICABO ECCLESIAM MEAM ET TIBI DABO CLAVES REGNI CAELORVM

Lingua plerumque in Civitate Vaticana adhibita est lingua Italiana; praeterea, lingua Latina est publica Catholicae religionis lingua.

## Horti 
In terra Civitatis Vaticanae sunt horti Vaticani (Italiane *Giardini Vaticani* Anno 1279 Nicolaus papa III (*Giovanni Gaetano Orsini*, r. 1277–1280) domicilium a palatio Laterano ad Vaticanum iterum transtulit et hanc regionem moenibus inclusit. Conseruit pomarium, pratellum, et viridarium (hortum). Praeterea ea est solus situs, quem UNESCO appellat *sedem monumenta continentem* in "indicem proprietatis culturalis omnium nationum sub tutelam propriam positae" secundum "conventionem Hagensem ad proprietatem culturalem in casu conflictionis armatae protegendam"  anni 1954.

## Notae 
* Civitas Ecclesiae
* Curia Romana
* Index paparum
* Palatium Apostolicum
* Papa
* Sancta Sedes
* Statio Radiophonica Vaticana 

## Nexus externi 
* Situs interretialis Civitatis Vaticanae proprius
* Pagina Latina Sanctae Sedis 
* Nuntii stationis radiophonicae Vaticanae partitionis Germanicae in linguam Latinam versi

Categoria:Arces
Categoria:Civitates sui iuris
!
Categoria:Ecclesia Catholica
Categoria:Inclavaturae et exclavaturae in Italia
Categoria:Urbes sanctae
Visbia

**Visbia** seu **Wisbia** (Suecice *Visby*), est caput **Gothlandiae** et urbs in Suecia, quae est etiam sedes centralis in provincia administrativa  hodierna Gothlandiae (*Gotlands län*). Insuper, Visbia est sedes **Regioni Gothlandiae** (*Region Gotland*), quae officia de valetudine et infrastructura curat. **Visbia** etiam est sedes episcopalis **Dioecesis Visbiensis**. Anno 2023, incolarum numerus circa 26 000 erat. Anno 1995, urbs historica Visviae ad Patrimonium totius mundi regestus est.

## Etymologia 
Nomen *Visbia* ortum habet ex duabus partibus compositum:

* **vi**: quod significat *locus sacrificalis* vel *locus paganus*
* **by**: quod olim *oppidum* significabat

Quamquam verbum *by* hoc sensu in lingua Suecica hodierna perierit, manet tamen in linguis Danica et Norvegica, necnon in dialecto Gutnica. In **Gutasaga** (circa annum 1230 scripta), nomen oppidi *Wi* tantum significabat, id est *locus sacer* vel *locus cultus*.

## Historia 
**Visbia**, medii aevi urbs Hansae, una ex optime conservatis urbibus mediaevalibus in Scandinavia, anno 1995 in indicem *Patrimonii Mundialis UNESCO* inscripta est. 

Visbia, per saecula mercatura et navigatione florens, magnam vim in commercio Maris Baltici habuit. Temporibus mediaevalibus, urbs sedes praecipua fuit societatis mercatoriae Hanseaticae in regione septentrionali, quod ad divitias et prosperitatem urbis multum contulit.

## Loca Visitanda 
Multa monumenta ab urbis Visbiae magnitudine mediaevali adhuc exstant, quae, propter eorum conservationem eximiam, urbem in catalogum Patrimonii Mundialis UNESCO anno 1995 inscripserunt. Haec sunt praecipua loca quae visitatoribus grata sunt:

* Moenia Visbiensia (*Ringmuren*) ex saeculo XIII, quae longitudinem 3,5 km habent et 44 turres comprehendunt.
* Ecclesia Cathedralis Sanctae Mariae (*S:t Maria domkyrka*).
* Ruina Ecclesiae Sancti Nicolai, antiquae ecclesiae conventualis Dominicanorum.
* Circa 150 domus mediaevales, variis gradibus conservatae, inter quas Vetus Apotheca (*Gamla apoteket*).
* Museum Gothlandiae.
* Hortus Botanicus, a Sodalitate DBW (*De Badande Wännerna*, id est "Amici Balneantes") curatus.
* Ruina Monasterii Solberga apud Korsbetningen.
* Mons Furcarum (*Galgberget*), ad septentrionem Portae Septentrionalis (*Norderport*), ubi adhuc mediaevalis furca lapidea, cum tribus columnis et septendecim lapidibus in singulis, exstat.
* *Trojaborg*, non procul a Monte Furcarum, cuius exemplum etiam apud Skansen in Holmia invenitur.

## Nexus interni
*Ecclesia Cathedralis Visbiensis
*6102 Visby
## Nexus externi
## Notae
!
Categoria:Gotlandia
Categoria:Loci hereditatis mundialis in Suecia
Categoria:Urbes hanseaticae
Orebrogia

**Orebrogia** vel **Orebroa** Inter urbes Sueciae magnitudine Orebrogia sextum locum tenet.. 

[thumb|left|Orebrogia anno [1680 ex *Suecia antiqua et hodierna*.]]
* Castellum Orebrogiense

## Notae 
## Nexus externi 
!
Categoria:Urbes Sueciae
Medevi (fons)

**Medevi** (vulgo *Medevi brunn*) est fons aquae frigidae Suecicus, in commune Motala Ostrogothiae situs. Negotium hic anno 1678 ab Urbano Hjärne et barone Gustavo Soop conditum est. Veterrimus Sueciae fons medicatus (locus balnearius) est.

## Nexus externi 
* Situs Medevi fontis 
* Orvar Löfgren, *On Holiday: A History of Vacationing* (Berkeleiae: University of California Press, 1999), pp. 110 et seq. 

Categoria:Loci Sueciae
Categoria:1678
Categoria:Fontes
Vadstenium

[300 px|thumb|Vadstenium circa annum [1700, e *Suecia antiqua et hodierna*]]

**Vadstenium** (Suecice *Vadstena*) est oppidum Sueciae in provincia Ostrogothia situm, ad ripam occidentalem Lacus Veteris. Antiquitate et sanctitate notum, Vadstenium praecipue celebratur ob monasterium quod Birgitta Suecica saeculo XIV condidit. Circiter 5700 incolae anno 2020 regionem urbanam Vadstenii habitabant secundum Curiam Statisticam Sueciae (*Statistiska Centralbyrån*). Oppidum viis duabus iungitur: via nationali 50 et via provinciali 206.

## Clari homines 
*Gustavus Bengtsson, compositor
*Örjan Martinsson, pedilusor

## Notae 
## Nexus externi 
*Pagina officialis 

Categoria:Urbes Sueciae
Cimbrorum Portus

**Cimbrorum Portus**  (Suecice *Simrishamn*) est urbs Scaniae Comitatu Sueciae sita circiter 6 500 incolarum (2010). Circa anno 1000 condita est et portus piscatoribus magni momenti est. Nomen vetustius urbi est "Symbrishafnis", anno 1378 attestatum.

## Notae 

## Nexus externus 
Categoria:Urbes Sueciae
Coronia

**Coronia** (Suecice *Landskrona*) est urbs et municipium in Scania comitatu Sueciae sita circa 33 000 incolarum. Coronia etiam pars Regionis Oresundae est.

## Notae 

## Nexus externi 
* Situs officialis 

Categoria:Urbes Sueciae
Helsingoburgum

**Helsingoburgum** (Suecice: *Helsingborg*) est urbs in Scaniae Comitatu, Suecia sita. Numerus incolarum regionis urbanae Helsingoburgi circiter 114 000 anno 2020 erat, secundum Curiam Centralem Statisticam Suecicam (Suecice *Statistiska Centralbyrån*). Inter urbes Sueciae magnitudine Helsingoburgum octavum locum tenet.

## Praeclari cives
Helsingoburgi olim vixerunt aut nati sunt et hodie vivunt multi illustres viri atque feminae:

### Nati
* ca 1637 - Theodoricus Buxtehude, compositor
* 1971 - Henricus Larsson, pedilusor

### Mortui
## Notae

## Nexus externi
* Situs officialis

Categoria:Urbes Sueciae
Ystadium

[thumb|[Panorama Ystadii medii cum portu *Småbåtshamnen* in fronte, anno 2013.]]
[thumb|[Forum Magnum (Ystadium)|Forum Magnum, anno 2010.]]

**Ystadium**, vel aevo mediaevali **domus ystaensis**, (Suecice *Ystad*) est urbs in Scania provincia Sueciae sita, cui 20&thinsp;195 incolarum sunt.

## Ecclesiae 
* Ecclesia Sancti Petri
* Ecclesia Sanctae Mariae

## Notae 
## Nexus externi 
* Situs officialis 

Categoria:Urbes Sueciae
Categoria:Portus maris Baltici
Gevalia

[thumb|Gevalia circa 1700. Ex *[Suecia antiqua et hodierna.*]]
**Gevalia**, (Suecice *Gävle*) est urbs in Gävleborg Comitatu Sueciae sita. Nomen Gevalia etiam consoritionem coffeariam innuit. Urbs circiter 95&thinsp;000 incolarum habet, insuper multum spectaculorum et officiorum publicorum et consortionum. Propter numerum collonorum Gevalia est quintum decimum a maximo oppido in Suecia.

## Historia 
Historia Gevaliae anno 1446 incohavit ubi rex Sueciae atque Unionis Calmariae, Christofferus Tertius Bavariae, Gevaliae privilegium urbis dedit. Urbs erat diu centrum nundinis navium in Mari Baltico piscatoribusque, sed in matutino saeculi 20 nundinae marinae contabescuerunt; in crepusculo pisces. Heriditas tamen nundinarum in consortionibus Gevaliae videtur, quae saepe mercibus alienis, sicut coffea ac pipere ac *Crocis sativis,* tradunt. 

Die 10 Iulii 1869 ignis ingens maiorem urbis antiquae partem ursit vastavitque, et saeculo 20 pars non valde minor deleta est vaccum creatum architecturae utili, ideo tantum pauci aedificiorum senum in urbe hodie possunt videri.

Et Gevalia notata est propter Haedum hiemem. Circum eum bellum fit omni anno inter lictores et vandales, quia seriores putant incendiam hiems belliorem quam Haedo hieme esse.

Dum decennium 199 basilicam camenis in horto civitatis, cui nomen est Silvano Boulongi, sicut in Lutetia, constructam est. Omnes concessunt interior mirabile visu sed exteriori nomen domum orcam pro domo orchestrae (Suecice *Konserv-huset pro Konserthuset*) datum est.

## Societas 
[thumb|Haedus [hiems in Gevaliam visus ab *Södra Strandgatan*]]
Incolae quoque Gevaliae operam ludo tam multitudinis sollicitae dant ut habeant societam Pediludi, GIF, in congregatione Sueciae altissima (Suecice *Allsvenskan*) et societatem virgae hiemaliae (Suecice *Ishockey*), BIF, in congregatione expertissima (Suecice *Elitserien*).

Scholae bonae multae sunt Gevaliae, quae tria gymnasia, Gebiliense Regale Vasa, Schola Christofferi Polhemi et Schola Castelli, atque universitatem novam, Collegium In Gevalia (Suecice *Högskolan I Gävle*) habet. G. Gev. Reg. Vasa Studia in disciplinis Rebus Sociali, Scientia Naturalis, Musica, Figura, Theatro et Circo dat, Schola Castelli in Rebus Sociali et Studio Pecuniae, Schola Christofferi Polhemi tandem in Laboratorio Mechanico, Construendo Aedificiorum cum aliis. Collegium In Gevalia in arte electronica, consilis pro civitatibus venturis et paedagogico agit. 

## Praeclari cives 
Urbem incoluit Ericus Acharius, botanicus.

## Notae 
Categoria:Urbes Sueciae
Categoria:Portus maris Baltici
Iunecopia

thumb|275px|*Sofiakyrkan* ecclesia.
**Iunecopia** (Suecice *Jönköping*) est urbs Iunecopiae Comitatu Sueciae sita. Numerus incolarum regionis urbanae Iunecopiae circiter 101 000 anno 2020 erat, secundum Curiam Centralem Statisticam Suecicam (Suecice *Statistiska Centralbyrån*). Inter urbes Sueciae magnitudine Iunecopia nonum locum tenet.

## Incolae notabiles 
* Dag Hammarskjöld
* Ioannes Bauer

## Notae 
## Nexus externi 
Categoria:Urbes Sueciae
Vemmaria

[thumb|325px|Vemmaria circa anno [1700, imago ex *Suecia antiqua et hodierna*.]]

**Vemmaria** vel **Wemmaria** (Suecice *Vimmerby*) est urbs Suecica 7 934 incolarum (anno 2010) in Smolandia pronvincia sita.

## Incolae notae 
* Astrid Lindgren, scriptrix (accurate in Näs prope Wemmariam nata)

## Notae 

Categoria:Urbes Sueciae
Vestrovicum

**Vestrovicum** est urbs Suecica 21 140 incolarum in Smolandia provincia ad litus Baltici maris sita.

[thumb|right|325px|Vestrovicum ca. anno [1700. De Suecia antiqua et hodierna.]]

## Notae 
Categoria:Urbes Sueciae
Vexionia

**Vexionia**, **Wexionia**, **Wexsia**, vel **Wexiö** (Suecice *Växjö*), est urbs in Suecia sita in provincia Smolandia.

* Universitas Linnaeus
* Carolus Linnaeus

## Notae 

## Nexus externi 
* Situs officialis 

!
Stregnesia

**Stregnesia** (Suecice: *Strängnäs*), vel **Strengines** (1275) municipium 15&thinsp;369 incolarum (anno 2023) in Sudermannia comitatu, Suecia centrali est, prope Lacum Melorum. Municipii area 735.9 km² est. Densitas populationis 40 habitantes/km². 

### Ecclesia cathetralis Stregnesiae 
[thumb|[Ecclesia cathedralis Stregnesiae]]
Stregnesia sedes episcopalis iam saeculo 12 facta est. Circum annum 1250 Ordo Fratrum Praedicatorum conventum aedificaverunt, non procul ab loco quo Sanctus Eskillus martyr occubuit. Ecclesia cathedralis Strengnesiae anno 1291 consecratus, apostolorumque Petri et Pauli dicata est. Aedificium tamen non fuit perfecte finitum usque ad annum 1330. Invenitur ecclesiae hodiernae turris 75 metra alta. Intra ecclesiam Carolus IX Rex Sueciae (1550—1611) una cum uxore suo secunda, Christina de Holsatia et Gottorp (1573—1625), sepultus est. Ecclesiae bibliotheca, anno 1316 erecta, una ex vetustissimis Sueciae bibliothecis et servatis et operatis est. 

## Notae 
## Nexus externus 
* Strängnäs Kommun (Suecice)

Categoria:Urbes Sueciae
Carolostadium (urbs)

thumb|Despectus in Carolostadium
 (Suecice *Karlstad*), vel **Carolostadium Suecicum,** est urbs Sueciae a Carolo IX rege condita.

## Nexus externi 
* Situs interretialis officialis 

## Notae 
Categoria:Urbes Sueciae
Arosia

**Arosia** (Suecice *Västerås*), vel nomine antiquo **Arosia Occidentalis** (*Västra Aros*), est urbs maxima et caput provinciae hodiernae administrativae Vestmanniae, necnon sedes episcopalis Ecclesiae Suecicae. Inter urbes Sueciae magnitudine quinta est. Numerus incolarum regionis urbanae Arosiae circiter 129 000 anno 2020 erat, secundum Curiam Centralem Statisticam Suecicam (Suecice *Statistiska Centralbyrån*).

Arosia, una ex vetustissimis urbibus Sueciae et Europae Septentrionalis, nomen trahit ab antiquo Arosia Occidentalis (Suecice *Västra Aros*), quod significat ostium fluminis *Svartån*. Regio iam ante annum 1000 a Viccingis habitabatur. Saeculo undecimo ineunte, Arosia urbs secunda magnitudine in Suecia erat et saeculo duodecimo sedes episcopalis facta est.

## Historia
Prope urbem invenitur Anundshög, maximus tumulus sepulcralis Sueciae, qui circa annum 500 exstructus est. Nomen tumuli ab antiquo verbo Nordico *haugr*, quod significat *cumulus*, derivatur. Tumulus latitudinem 68 metrorum et altitudinem 9 metrorum habet.

Saeculis duodecimo et tertio decimo, ecclesia cathedralis Gothica et monasterium aedificata sunt. Ecclesia, a Birgero Iarl exstructa et anno 1271 consecrata, saeculo undevicesimo renovata est. Insignia urbis exeunte saeculo tertio decimo creata sunt. Arx urbi imminet, quam rex Gustavus I cepit et refecit; ibi Ericus XIV ab anno 1573 ad 1575 captivus tenebatur.

Gustavus I Arosiae comitia (Suecice *Riksdag*) convocavit, ubi decretum est ut Suecia Protestans fieret et potestas Ecclesiae Catholicae minueretur. Anno 1623, Iohannes Rudbeckius antiquissimum gymnasium Sueciae, nomine Rudbeckianum, Arosiae condidit.

Saeculis XVIII et XIX, Arosia nota facta est propter culturam cucumerum, unde cognomen "Urbs Cucumeraria" (Suecice *Gurkstaden*) ortum est.

## Clari cives
### Nati 
* 1936 - Laurentius Gustafsson, scriptor (mortuus 2016)

### Mortui
## Pinacotheca 

Image:Västerås-slott-nordöst.jpg|Castellum Arosiae
Image:Västerås 01.jpg|Via principalis in media urbe
Image:Västerås-Stadshotell.jpg|Deversorium "Stadshotell"
Image:Västerås-turbinhus.jpg|"Turbinhus," pistrinum
Image:Västerås-Vasaparken.jpg|Hortus "Vasaparken"

## Nexus externi
* Urbis pagina interretialis 

## Notae 
Categoria:Urbes Sueciae
Lindesberga

[thumb|450 px|Lindesberga [saeculum 17|saeculi septimo decimo exeunti]]
**Lindesberga** (Suecice: *Lindesberg*) est urbs circiter 8 700 incolarum in Suecia. Ad urbem est Lacus Lindesionus adest.

## Nexus externus 
* Pagina officialis

Categoria:Urbes Sueciae
Boerosia

(Suecice *Borås*) est urbs in provincia Vestrogothiae Sueciae sita, quae circiter 74 000 incolas habet.

## Praeclari cives 
Boërosiae olim vixerunt aut nati sunt et hodie vivunt multi illustres viri atque feminae:

### Nati 
* Inguarus Carlsson, ab anno 1986 usque ad annum 1991 et ab anno 1994 usque ad annum 1996. Sueciae primus minister

### Mortui 
## Notae
## Nexus externi 
* Situs officialis 

Categoria:Urbes Sueciae
Falcopia

thumb|275px|*Stora torget* platea.
**Falcopia** (Suecice *Falköping*) est urbs Suecica 16&nbsp;350 incolarum (anno 2010) in Westrogothia provincia sita. In agris circumiacentibus sepulcra Neolithica plus quam triginta millenniorum IV et III a.C.n. videri possunt. Ipsa urbs in documentis a saeculo XII refertur: ecclesia Sancti Olavi, eo aevo constructa, a peregrinis olim petebatur.

## Notae 
## Nexus externi 
Categoria:Urbes Sueciae
Köping

thumb|Magna Via (*Stora Gatan*) in oppido Köping
**Köping** est oppidum Suecicum comitatús Westmannia et sedes communis Köping. Censu anno 2010 habito, 17&nbsp;743 incolas habuit.

## Nexus externi 
* Situs interretialis communis

Categoria:Urbes Sueciae
Gothoburgum

**Gothoburgum** vel **Gothenburgum** (Suecice *Göteborg*) est urbs in Gothiae Occidentalis Comitatu Sueciae sita et urbs tertia maxima in natione quae ad incolarum numerum pertinet. Numerus incolarum regionis urbanae Gothoburgi circiter 608 000 anno 2020 erat, secundum Curiam Centralem Statisticam Suecicam (Suecice *Statistiska Centralbyrån*).

In litore *Kattegat* freti, in ostio Gothelbae fluminis situm est.

## Incolae notabiles 
* Ioannes Erhard Areschoug, botanista
* Stellan Skarsgård, histrio
* Anscharius Wendt, pedilusor

* Skagerrak

## Notae 
## Bibliographia 
* Jonna Dagliden, "Gothenburg city guide: what to visit plus the best bars, restaurants and hotels" in *The Guardian* (4 Aprilis 2014)

## Nexus externi 
*Proprius urbis situs interretialis.

## Pinacotheca 

Fasciculus:Gothenburg-Panorama-20110911.jpg|Universalis visio centralis Gothoburgi. E *Keillers park* photographata.
Fasciculus:Götaplatsen 01.JPG|*Götaplatsen*, cum fontana Puteo Poseidono et prospectus Viae Athletismi Regis, fortasse urbis notissimus prospectus.
Fasciculus:Centralstationen goteborg.jpg|Statio Media Gothoburgensis.
Fasciculus:Älvsborgs fästning.jpg|Novum Elfsburgum, castellum in insula situm.
Fasciculus:Gothia Towers from the Liseberg tower.jpg|Deversorium Turrium Gothoburgensium.
Fasciculus:GoteborgsOperan.jpg|Melodrama Gothoburgense.
Fasciculus:Liseberg entrance 2012 b.JPG|Aditus septentrionalis hortorum oblectatoriorum Lisoburgi (anno 2012) qui etiam primus aditus est.
Fasciculus:Oscar Fredriks kyrka 1.jpg|Ecclesia Anscharii Frederici.
Fasciculus:Suecia 3-037 ; Göteborg.jpg|Incisio Gothoburgi e Enrici Dahlbergh opere *Suecia antiqua et hodierna* 1690 - 1710.
Fasciculus:Goteborg1705.jpg|Tabula Gothoburgi.

!
Categoria:Urbes Sueciae
Lidecopia

**Lidecopia** vel **Lidcopia** (Suecice: *Lidköping*) est urbs Sueciae ad partem meridialiem Lacus Veneris sita 25 644 incolarum (anno 2010).

## Pinacotheca 

Fasciculus:Lidkoping from the air.jpg|Lidecopia ex aere visa.
Fasciculus:Suecia 3-042 ; Lidköping 1700.png|Lidecopia ex Suecia antiqua et hodierna e circa anno 1700.
Fasciculus:Lidköping as seen from Råda, Lidköpings kommun.jpg|Lidecopia e *Råda* visa.
Fasciculus:Gamla Rådhuset på Nya stadens torg i Lidköping, den 9 maj 2006, bild 1.JPG|Aedes Municipii in Novae Urbis Foro.
Fasciculus:The City hall of Lidköping.jpg|Aedes Urbanae Lidecopiae.
Fasciculus:Gamla vattentornet, Lidköping, Sweden - West.jpg|Turris aquaria anno 1899 erecta, quae non iam usu est.
Fasciculus:Östra Hamnen i Lidköping, sedd från Järnvägsbron, den 9 maj 2006.JPG|Portus Orientalis.
Fasciculus:Stadt (Stadshotellet) vid Gamla Stadens Torg i Lidköping, den 9 maj 2006.JPG|Deversoria Urbana.

## Notae 
## Nexus externi 
* Situs officialis

Categoria:Urbes Sueciae
Caroli Corona

[thumb|Ecclesia [Fridericus|Friderici in media Caroli Corona]]

**Caroli Corona** (Suecice *Karlskrona*), vel **Carlscrona** 

## Praeclari cives 
Caroli Coronae olim vixerunt aut nati sunt et hodie vivunt multi illustres viri atque feminae:

### Nati 
* 1850 - Iulius Kronberg, pictor Suecicus.

### Mortui 
* 1910 - Fridericus Gulielmus de Otter, praefectus classis, politicorum peritus Suecicus et Sueciae primus minister

Categoria:Urbes Sueciae
Categoria:Portus maris Baltici
Scalabis

**Scalabis** vel tempore recentiore **Irenopolis** (Lusitanice *Santarém*) est urbs in Lusitania in eodem districtu. 

## Praeclari cives 
* In Sellio prope ad Scalabim nata est Sancta Irena (635-653, Lusitanice: *Santa Iria de Tomar*), cuius nomine urbs hodie appellatur.

## Communium coniunctiones 
* 20px|Romania Târgoviște, Romania

## Notae
## Nexus externi
Categoria:Urbes Portugalliae
Schedvia

thumb|Concilium vetus municipale Schedviae.

 (Suecice: *Skövde*) est municipium in Westrogothia comitatu Sueciae occidentalis. Area municipii est 677.7 chiliometra quadrata. Urbi 49313 habitantes sunt, 24344 viri et 24969 feminae. Densitas populationis est 73 habitantes pro chiliometrum quadratum.

## Notae 
## Nexus externi 
* Situs officialis 

Categoria:Urbes Sueciae
Universitas Holmiensis

thumb|300px|Aedificium Mathematicum Universitatis Holmiensis.

**Universitas Stockholmiensis** est universitas studiorum publica Holmiae sita in Suecia. Condita est anno 1878.

## Notae 
!
Categoria:Constituta 1878
Universitas Gothoburgensis

thumb|Aedificium Universitatis Gothoburgensis.
**Universitas Gothoburgensis** est universitas publica Gothoburgi in Suecia anno 1891 constitutum.

## Nexus externi 
* Situs interretialis universitatis proprius.

Categoria:Constituta 1891
Categoria:Universitas Gothoburgensis
Universitas Lincopensis

**Universitas Lincopiensis**, vulgo *Linköpings universitet* atque breviter *LiU*, est universitas Lincopiae in Ostrogothia Sueciae. Anno 1975 condita est. Universitas in tres facultates divisa est, quarum una est facultas artis medicae, altera artium scientiarumque, tertia technicae. Studentium fere 36&nbsp;000 universitatem frequentant. Gustavus Fridolin, minister ab eruditione Suecica ab anno 2014 usque in 2019, alumnus est huius universitatis.

## Nexus externi 
* "About LiU"

!
Categoria:Constituta 1975
Universitas Linnaeus

thumb|Bibliotheca universitatis.
thumb|Campus Calmariensis.

**Universitas Linnaeus** (Suecice *Linnéuniversitetet*) est universitas publica, quae die 1 Ianuarii anno 2010 condita est, cum Universitas Wexionensis et Academia Calmariensis eodem die coniunctae sunt. Nomen universitatis in honorem Caroli Linnaei naturae investigatoris inditum est. Functiones operativae universitatis praecipue Wexioniae et Calmariae fiunt.

## Nexus externi 
Categoria:Constituta 2010
Wexionensis
Categoria:Wexionia