Vita Aemilii Paulli (Plutarchus)

***Vita Aemilii Paulli*** est biographia viri Romani bis consulis Aemilii Paulli a Plutarcho scriptore Graeco composita et in *Vitis parallelis* cum stratego Corinthio Timoleonte comparata. Ambo enim magnas victorias militares rettulerunt et magnas regiones transmarinas pacaverunt atque in vita privata infelices fuerunt. In Paulli vita scribenda Plutarchus Polybium in primis secutus esse videtur, qui obses Romae retentus Aemiliorum et Scipionum familiaris fuit; cuius *Historiarum* libri ad secundum saeculum a.C.n. spectantes hodie magna ex parte nobis periere. Hanc vitam quinto decimo saeculo in nostrum sermonem vertit Leonardus Aretinus.

## De fontibus 
Plutarchus tres fontes historicos nominat: Polybium, Scipionem Nasicam qui legatus Aemilii Paulli in bello Macedonico fuit, et Posidonium quendam, nobis satis obscurum rerum gestarum scriptorem.
* **Polybius** praecipuus fons fuisse videtur. Raro textum Plutarchi cum Polybio conferre licet quia partis ultimae *Historiarum* tantummodo fragmenta sparsa exstant. Sed cum comparatio fieri potest saepe isdem paene verbis usus esse invenitur. Polybium nomine citat tantummodo cum eius versio ab altera fide aliqua digna discrepat, sive Nasicae sive Posidonii.
* **Scipio Nasica** est legatus cui Aemilius copias mandavit quibus per semitas montuosas castra Persei circumveniret atque a tergo aggrederetur. Proelio ad Pydnam igitur interfuit et Plutarchus eius testimonium Polybio bis anteposuit. Non historias scripsit Nasica sed epistulam quandam eius proelium narrantem legere Plutarcho licuit. Postea bis consulatum gessit 162 et 155 a.C.n.
* **Posidonius** historiam Persei scripsit in qua se proelio adfuisse atque Persea tum comitari adfirmabat. Quam historiam legit Plutarchus atque adhibuit de rebus quae Romanis ignotae erant quamquam  Macedonum regi favisse non celabat. Ita fontes coaevos ex utraque parte sub manu habebat.

Praeterea de catulo Persa mortuo et faustum victoriae omen dante Ciceronem memorat. Alios auctores quoque in excursibus de quaestionibus naturalibus citavit.

## De Plutarchi proposito 
Plutarchus Aemilium tam effuse et constanter laudat ut nonnulli eruditi locutionem 'hagiographiam paganam' ad hanc vitam describendam adhibuerint. Virtutes eius tam militares quam morales extollit: abstinentiam a pecunia, humanitatem, scrupulosam moris maiorum observantiam.... Nam tantum afuit  a populari ambitu ut semper optimatium opiniones professus sit. Etiam quae quis iure reprehendere possit excusat: quod totam Epirotarum gentem parvi per militem lucri causa dolo malo ad servitutem redegerit culpam in senatus iussa reicit; quod uxorem nec adulteram nec sterilem repudiarit existimat fieri solere ut inter coniuges parvae morum discrepantiae vitam communem intolerabilem faciant. Hanc panegyrico similem relationem et apud Livium invenimus unde concludere licet ambos auctores e Polybii *Historiis* hausisse qui Aemilio Paullo nimis favebat, cuius velut cliens dici poterat.

In primis tamen philosophicam quandam virtutem apud Aemilium Paullum admiratur quod mortem repentinam duorum filiorum et nominis heredum tam fortiter tulerit nec ideo publica munera neglexerit sed etiam contionem apud populum habuit deis gratiam agens quod potius in suos quam in civitatem saevissent. Hac magnanimitate in adversa Fortuna ferenda eum Timoleontem superasse iudicabat qui ob fratris quamvis iustam necem paenitentia obrutus per viginti annos rebus publicis abstinuerit.
 
Nec mirum si in praefatione vitarum Timoleontis et Aemilii Plutarchus opera sua historica delectari se fatetur quia velut in speculo virtutes quas imitari velit in illis magnis hominibus contemplatur. Etenim Aemilius Paullus qui humanitatem et litteras cum virtute coniungebat hominis typum praebebat qui auctori nostro maxime placebat.

## Notae 
## Editiones 
*Collection des Universités de France:  Plutarque. *Vies, tome IV, Timoléon-Paul-Emile.* Texte établi et traduit par R. Flacelière et E. Chambry, Les Belles Lettres, 1966 Recensio critica

## Plura legere si cupis 
*Alberto Barzanò, "Biografia pagana come agiografia. Il caso della vita plutarchea di Lucio Emilio Paolo", *RIL*, 1994: 403-424.
* Lora Holland, "Plutarch’s Aemilius Paullus and the Model of the Philosopher Statesman", in L. de Blois et al. (cur.): *The Statesman in Plutarch’s Works. Proceedings of the Sixth International Conference of the International Plutarch Society, vol. II: The Statesman in Plutarch’s Greek and Roman Lives*, Lugduni Batavorum, 2005: 269–279
*Christiana Liedmeier, ''Plutarchus' Biographie van Aemilius Paullus. Historische Commentaar*, Nijmegen, 1935 Recensio critica
* Woldemar Schwarze, *Quibus fontibus Plutarchus in vita L. Aemilii Paulli usus sit'' ..., Lipsiae, 1891
*Simon C. R. Swain, "Plutarch's Aemilius and Timoleon", *Historia: Zeitschrift für Alte Geschichte*, 1989: 314-334
* Manuel Tröster, "Plutarch and Mos Maiorum in the Life of Aemilius Paullus", *Ancient Society*, 2012: 219–254.
** "¿Una especie de hagiografía? Plutarco y la tradición histórica en la Vida de Emilio Paulo", *Gerión Revista de Historia Antigua*, 2011: 193-206

## Nexus externi 
*Textus apud Vicifontem Ibidem comparatio Timoleontis et Aemilii
*Editio Graecolatina apud Gallica
*Study guide

Categoria:Vitae parallelae