open-index/open-wikipedia-markdown huggingface dataset:
Phylogenetica

[thumb|''Darwin's Finches.'' [Adumbratio Ioannis Gould.]]
**Phylogenetica** (Graece φυλή, φῦλον 'tribus', 'gens' + γενετικός 'origo', 'fons', 'partus') in biologia est pars systematicae, quae significationem historiae evolutionariae et coniunctionum inter aut intra greges organismorum (e.g. species, vel plenius taxa) tractat. Quae coniunctiones a rationibus coniecturae phylogeneticae proponuntur, quae proprietates heritabiles aestimant, sicut sequentias DNA vel morphologiam, saepe certum evolutionis harum proprietatum exemplar sequens. Exitus talis enodationis est phylogenia (etiam arbor phylogenetica appellata), diagrammatica coniunctionum coniectura quae evolutionariam gregis organismorum historiam monstrat. Apices arboris evolutionariae taxa viva aut fossilia, et finem (vel praesens) stirpis evolutionariae repraesentant. Forma phylogenetica radicata aut non radicata esse potest. Forma arboris radicatae coniecturalem progeniem communem vel stirpem geneticam indicat; forma arboris non radicatae (opus reticulatum) nihil de stemmate ancestrali assumit, et originem vel radicem taxi appositi vel directionem coniecturalem commutationum evolutionariarum non monstrat.

## Historia
Vocabulum "phylogenia" a *Phylogenie,* vocabulo Theodisco, derivat, quod ab Ernesto Haeckel anno 1866 introductum est, et Darwiniana classificationis interpretatio phyletica mox appellari coepit.

*Angiosperm Phylogeny Group
*Biomathematica
*Cladistica
*Cladus
*Genealogia
*Genoma
*Iacobus Armandus Gauthier
*Familia linguarum
*Monophyletica
*Phylogenetica microbialis
*Phylogenia molecularis
*Ontogenia
*Phylogenesis
*Phylum
*Synapomorphia
*Systematica
*Taxinomia
*Taxinomia cladistica

## Notae
## Bibliographia
*Brower, Andrew V. Z., et Randall T. Schuh. 2021. *Biological systematics: principles and applications.* Ed. tertia. Ithacae Novi Eboraci: Comstock Publishing Associates, Cornell University Press. ISBN 9781501752797, ISBN 9781501752780.
*Edwards, A. W. F., et L. L. Cavalli-Sforza. 1964. "Reconstruction of evolutionary trees." In *Phenetic and Phylogenetic Classification,* ed. Vernon Hilton Heywood et J. McNeill, 67–76. Systematics Association. PDF.
*Forster, Peter, et Colin Renfrew, Baron Renfrew of Kaimsthorn. 2006. *Phylogenetic Methods and the Prehistory of Languages.* McDonald Institute Press, University of Cambridge. ISBN 978-1-902937-33-5. OCLC 69733654.
*Baum, David A., et Stacey D. Smith. 2013. *Tree Thinking: an introduction to phylogenetic biology.* Greenwood Village Colorati: Roberts and Company. ISBN 978-1-936221-16-5. OCLC 767565978.
*Stuessy, Tod F. 2009. *Plant Taxonomy: The Systematic Evaluation of Comparative Data.* Novi Eboraci: Columbia University Press. ISBN 978-0-231-14712-5. Google Books.

## Nexus externi
Crusta (potio)

[thumb|upright=0.85|*Brandy crusta* e [spiritus vini|spiritu vini, elixire *Curação*, suco limoniorum, elixire amaro confectum, poculo cortice aurantii ornato]]
**Crusta** (verbum Hispanicum) est potio mixta ab Iosepho Santini Novae Aureliae in caupona *Jewel of the South* inter annos 1855 et 1859 inventa. Huius potionis varietates nomine Anglico *brandy crusta* celebriore, etiam *whisky crusta* et *gin crusta*, sub genere *cocktail* comprehendi solent.

*Brandy crusta* e spiritu vini (e.g. Cognacensi), elixire *Curação*, suco limoniorum, elixire amaro conficitur. Poculo granis sacchari illito, taenia corticis limonii introducta, offerri solet. Hae de origine et confectione anno 1862 praecepit Jerry Thomas Neo-Eboracensis, auctor de hac re antiquissimus:
:*The "crusta" is an improvement on the "cocktail", and is said to have been invented by Santina, a celebrated Spanish caterer* ("Crusta est *cocktail* meliorata. Inventam esse dicitur a Santina, opsonatore celebro Hispano").
:"Crusta eodem modo, quo *fancy cocktail*, conficitur, suco limoniorum glacieque additis. Impensas in lagenula commiscere. Recipe formosum cyathum vini rubrum, limonem disseca et circum labrum cyathi illine. Cyathum in sacchari pulverem intinge ut saccharum in labrum adhaereat. Dimidium limonis excortica una taenia, sicut malis faceres. Corticem intra labrum cyathi pone sicut in imagine vides potionemque e lagenula per cribrum infunde. Dein subride".

## Notae 
## Bibliographia 
[thumb|upright=1.25|Praeceptum *brandy crusta*: [Ieremias Thomas|Jerry Thomas, ''The bon vivant's companion, or How to mix drinks* (Novi Eboraci, 1862) p. 52 ]]

; Historica
* 
* 
* Robert Simonson, "Resurrecting a New Orleans Bar and Its Dramatic Drink" in *New York Times* (3 Decembris 2018)
*  (editio 1a: 2007)

; Praecepta
* 1862 : 
* 1869 : 
* 1879 : *Drinks & how to make them* (Londinii) p. 7 ("Brandy crusta")
* post 1937 : [William J. Tarling], *Approved Cocktails: United Kingdom Bartenders Guild'' (Londinii: Pall Mall) s.v. "Brandy crusta"

Categoria:Potiones mixtae
Categoria:Gastronomia Novae Aureliae
Acerba e vischio

[thumb|upright=0.85|Acerba e vischio vel *whisky sour* e [vischium|vischio, suco limoniorum, saccharo, glacie inlatum, frusto aurantii cerasoque maraschino condito ornatum]]  
**Acerba e vischio**, Anglice *whisky sour*, est potio mixta generis acerbarum, quae in Civitatibus Foederatis ante annum 1870 inventa mox sub familia gallicaudae (sensu lato) comprehensa est. Potiones acerbae e mixtura anteriori, nomine grog, evoluisse censentur.

Citationem antiquissimam usque hodie notam, ubi de acerba e vischio agitur (sed sine praeceptis), hic e diario Visconsinensi habes, e fabula dialecto Hibernica litteraria utente extracta:
:''"Fhat, cousin," says I, "appoint the man who starved to death thousands of Confederate soldiers ...?" "The same ..." says me cousin, ... taking a drink ... "Then may God have mercy on your sowl," says I, taking a drink out of me cousin's glass. "Amen," says the Methodist, as he ordered another whisky sour.''
("'Quid,' dixi, 'germane, istum promovebis qui milia militum Confoederatorum fame mori mandavit?' 'Eundem,' ait, potum sibi nanciscens. 'Miseretur ergo Dominus animi tui,' dixi potumque ex illius cyatho sorbui. 'Amen,' ait Methodista alteramque acerbam e vischio postulavit.") Praecepta antiquissima anno 1884 a Carolo Paul, pincerna Londiniensi, atque anno 1887 a successore Ieremiae Thomas cauponario Neo-Eboracensi, dantur. *Whisky sour* e vischio, suco limoniorum, saccharo confectum, frusto aurantii cerasoque maraschino condito ornatum, e glacie obferri solet.

## Notae 
## Bibliographia 
; Eruditio
* "When American meets American" in *Atlanta Daily Constitutional* (20 Ianuarii 1879)
* 
*  (editio 1a: 2007)

; Praecepta
* 1869 : ''Haney's Steward & barkeeper's manual*. Novi Eboraci p. 28 ("Bourbon sour")
* 1874 : *The American bar tender*. Novi Eboraci: Manhattan Publishing Company p. 10 ("Whiskey sour")
* 1883 : Patsy McDonough, *McDonough's bar-keeper's guide* (Rochester Novi Eboraci) p. 11
* 1884 : Charlie Paul, *American & other drinks* (Londinii: T. F. Shaw) p. 16
* 1885 : *New guide for the hotel, bar, restaurant, butler, and chef*. Londinii: Nicholson p. 140 ("Bourbon sour")
* 1887 : Jerry Thomas, *The bar-tender's guide, or How to mix all kinds of plain and fancy drinks* [nova ed. ab alio curata] (Novi Eboraci: Dick & Fitzgerald) p. 40
* 1889 : Emile Lefeuvre, *Méthode pour composer soi-même les boissons américaines, anglaises, italiennes, etc.* p. 31
* 1895 : George J. Kappeler, *Modern American drinks; how to mix and serve all kinds of cups and drinks* (Novi Eboraci: Merriam) pp. 103-104 apud *Internet Archive*
* 1896 : *Fancy drinks and popular beverages, by the only William*. Novi Eboraci: Dick & Fitzgerald pp. 21-22
* 1911 : George R. Washburne, Stanley Bronner, *Beverages de luxe*. Louisville: Wine & Spirit Bulletin "Whisky sour"
* post 1937 : [William J. Tarling], *Approved Cocktails: United Kingdom Bartenders Guild* (Londinii: Pall Mall) s.v. "Whisky, Sour"

## Nexus externi 
* Brian Petro, "Classic Cocktails in History: the Whiskey Sour" apud *The Alcohol Professor''

Categoria:Potiones mixtae amarae
Categoria:Verba Anglica
Categoria:Ars convivialis Civitatum Foederatarum
The Three Investigators

thumb|Signum interrogationis est insigne trium investigatorum.
'''''''''' ('Tres investigatores' vel 'De tribus investigatoribus') est series litterarum puerilium a quodam Roberto Arthur in Civitatibus Foederatis anno 1964 divulgata et in Germania ex anno 1993 iterum edita. Primi libri Alfredo Hitchcock adscripti sunt. In Germania ex anno 1979, auditoria fabularum translatio editur.

## Fabula 
Tres pueri, Iuppiter Jones (in versione Theodisca: Justus Jonas), Petrus Crenshaw (Shaw), et Robertus Andrews in Rocky Beach, oppido fictivo ad Oceanum Pacificum prope Angelopolim in California sito, vivunt. Praeter scholam in investigatione causarum obscurarum occupati sunt. Praetorium eorum est tractum periegeticum relictum in centro rerum redivivarum, quod Iovis patruus Titus Andronicus et amita Mathilda agunt. Iuppiter callidus crassulusque est, Petrus athleticus anxiulusque, Robertus primum diligens modestusque, postea admiratus a puellis. Eorum inimicissimus Skinner Norris appellatur. Eorum amicus et Praefectus publicae securitatis primo Samuel Reynolds est, qui Iovem etiam Voluntarium Iuniorem Adiuvantem Vicarium () nominat, postea Cotta. Tempora mutata pueri solum semel senescunt: in transitio ab serie originali ad "Crimebusters" (1989); ab tunc diplomata vehiculo automatario ducendo habent.

Chartula salutatoria:

## Translationes 
Fabulae in linguas multas translatae sunt, duae earum per Udalricum Krauße etiam in Latinam:
* Andreae Marx *De tribus Investigatoribus et Fato Draconis* (2010, ISBN 978-3-9813892-0-3)
* Hendrici Buchna *De tribus investigatoribus et terrore in via Sheldon Street* (2014, ISBN 978-3-9813892-3-4)

## Notae 
Categoria:Civitatum Foederatarum scripta
Categoria:Germaniae scripta
Categoria:Libri pueriles
Categoria:Litterae Latine versae
Categoria:Mythistoriae
Grog

[thumb|[Eduardus Vernon classis Britannicae admiralis vicarius, "Grog" nuncupatus: tabula a Carolo Philips picta, apud *Sudbury Hall* in Anglia monstrata]]
**Grog** est potio generis amararum (*sour*) quae iam diu ante definitione huius generis inventa est.

[thumb|upright=1.25|Classiariae adiutariae lagoenas [rhomium|rhomii ad salarium nautarum in naves portant anno 1943 Harwich in portu Angliae (Museum Bellorum Imperatorium Londiniense)]]
Nautis classis Britannicae salarium rhomii (quae in insulis maris Caribaei imperii Britannici obnoxiis destillabatur) ab anno fere 1655 usque in 1970 praebebatur. Anno 1740 Eduardus Vernon admiralis vicarius additionem aquae ad inebrietatem nautarum diminuendum, sacchari et suci lumiarum ad gustum incitandum sanitatemque augendam, his verbis suasit:
:*... ordering their half pint of rum to be daily mixed with a quart of water, which they that are good husbands may from the savings of their salt provisions and bread purchase sugar and limes to make more palatable to them* ("... eis tertiaria rhomii cum congio aquae misceri mandans, quibus ii, ut sibi accommodent, si sapientes oeconomi sint, e salariis panaticisque parsis saccharum et lumias emere poterunt").
Ille ergo primus, quorum scimus, mixturam aquae vitae et suci fructuum, sicut in potionibus amaris adhibetur, praecepit. Nomen huius potionis mixtae ex agnomine inventoris demitur, qui e cucullo *grogram* a se induto *Grog* a nautibus nuncupabatur. Quam rem inter primos medicus classiarius, qui et poëta, Thomas Trotter versibus anno 1781 scriptis commemorat:
:*A mighty bowl on deck he drew,
:*And filled it to the brink;
:*Such drank the *Burford*’s gallant crew,
:*And such the gods shall drink.
:*The sacred robe which Vernon wore
:*Was drenchèd within the same;
:*And hence his virtues guard our shore,
:*And Grog derives its name
("craterem potentem in pontem ponens ad labrum replevit, e quo nautae *Burford* biberunt. Talem potum dei bibent. Mitra sacra quam induebat inde tincta est. Virtus eius oram nostram protegit: exinde potio *grog* nominatur").

## Notae 
## Bibliographia 
[thumb|upright=0.75|*[Amara (potio)|Brandy sour* e spiritu vini sucoque ananatum, glacie immissa, Papho in urbe insulae Cypri oblata]]
; Eruditio
* L. G. Carr Laughton, "Grog" in ''Mariner's Mirror'' vol. 5 no. 3 (1919) pp. 89-90

; Praecepta
* 1928 : 

## Nexus externi 
* Paul Senft, "Rum and the Sea: the history of the grog" (25 Februarii 2018)
* Pascal Tréguer, "Meaning and origin of the word 'grog'" apud *Word Histories*
* "La déroute du rhum"

Categoria:Potiones mixtae amarae
Categoria:Ars convivialis Britannica
Categoria:Classis Britannica
Cheiridioidea

**Cheiridioidea** sunt superfamilia pseudoscorpionum, cui superfamiliae sunt duae familiae:
*Cheiridiidae
*Sternophoridae
 
## Notae
## Nexus externi
Categoria:Pseudoscorpiones
Categoria:Superfamiliae animalium
Categoria:Taxa Hansen
Categoria:Taxa 1893
Vesper (potio)

[thumb|upright=0.85|[Gastronomia Californiensis: Vesper modo canonico ex iuniperato, vodca, vino cinchonato compositus, taenia corticis limonii ornatus, apud cauponam oppidi Half Moon Bay oblatus]]
**Vesper** est potio fortis mixta familiae *cocktail* generisque *dry martini* ab emissario ficto Iacobo Bond, potius ab Ioanne Fleming auctore Anglico inventa in mythistoria *Casino Royale* anno 1953 edita. E spiritu iuniperato, vodca, vino cinchonato compositam, in glacie bene agitatam, cyatho Campanico inlatam taenia cortice limonii ornatam esse his verbis praecipit:
:''"A dry martini ... in a deep champagne goblet ... Three measures of Gordon's, one of vodka, half a measure of Kina Lillet. Shake it very well until it's ice-cold, then add a large thin slice of lemon peel. Got it?" "Certainly monsieur" ... He explained, "I never have more than one drink before dinner. But I do like that one to be large and very strong and very cold ... This drink's my own invention. I'm going to patent it when I think of a good name"''
("'Amaram *martini* in cyatho profundo Campanico, trium partium iuniperati ''Gordon's*, unius vodcae, dimidiae cinchonati *Lillet'' compositam, bene quassam donec geletur, magna tenuique corticis lemonii taenia immissa. Capisne?' 'Ita, domine.' 'Potionem non nisi unam,' ait, 'ante cenam sumo, quam autem generosam, fortissimam, frigidissimam malo. Hanc ipse primus inveni. Nomen idoneum eligere praeceptumque lege reservare volo'"). Ipsum Bond nomen potionis ad honorem amasiae Vesper Lynd attribuisse capitulo insequenti narratur. 

Potio a se ficta Ioanni Fleming (si res veras dixit) non placuit: "Dein potionem *cocktail* pro Bond inveni, quam ipse post aliquot menses gustavi haudque potabilem censui." Nihilominus multi postea recreaverunt. Loco vini cinchonati *Lillet*, quod recentius non producitur, aut *Cocchi Americano* aut ''Kina L'Aéro d'Or* aut *China Martini* adhiberi possunt.

## Notae 
## Bibliographia 
* Johanna Derry, "The 30-Year Quest to Recreate James Bond’s Original Vesper Martini" (22 Novembris 2016) apud *Vice.com*
* David Leigh, *The Complete Guide to the Drinks of James Bond* (2012) pp. 74-78 
* 

## Nexus externi 
* "Vesper Martini from Casino Royale" apud *Cocktail Chemistry''

Categoria:Potiones mixtae
Categoria:Ioannes Fleming
Categoria:Iacobus Bond
Categoria:Ars convivialis Britannica
Categoria:Potiones litterariae
Cheliferoidea

**Cheliferoidea** sunt superfamilia pseudoscorpionum, cui superfamiliae sunt sex familiae.

## Familiae
* Atemnidae Kishida, 1929 (Chamberlin, 1931?)
* Miratemnidae (aliquando Miratemninae, subfamilia Atemnidarum, putatur)
* Myrmochernetidae Chamberlin, 1931 (synonymum iunius Chernetidarum)
* Chernetidae Menge, 1855
* Withiidae Chamberlin, 1931
* Cheliferidae Risso, 1826
 
## Notae

Categoria:Superfamiliae animalium
Categoria:Taxa Risso
Categoria:Taxa 1826
Chelifer

***Chelifer*** est genus pseudoscorpionum superfamiliae Cheiridioideorum, cui generi sunt quattuor species.
 
## Species
* *Chelifer cancroides* Linnaeus, 1758
* *Chelifer loewi* Hagen, 1879
* *Chelifer parcegranosus* Beier, 1932
* *Chelifer sardous* Beier, 1932
 

* *Chelifer elegans* est synonymum *Mesochernis elegantis* (Balzan, 1892).
 
## Notae
## Bibliographia
*Harvey, M.S. 2014. "A review and redescription of the cosmopolitan pseudoscorpion *Chelifer cancroides* (Pseudoscorpiones: Cheliferidae)." *Journal of Arachnology* 42: 86–104.
 
## Nexus externi
* *Chelifer* at Biolib
 
Categoria:Cheliferidae
Categoria:Genera animalium
Categoria:Taxa Geoffroy
Categoria:Taxa 1762
Zenobia Armeniae

(Georgiane ზენობია, Armenice Զենոբիա) fuit principissa hiberica domus regnatricis Pharnabazidarum et uxor regis Rhadamisti. 

## Biographia  
[thumb|"Zenobia a pastoribus servata" a [Gulielmus Adolphus Bouguereau|Gulielmo Adolpho Bouguereau picta.]]
Zenobia filia regis Mithridatis Armeniae atque filiae regis Pharasmanis I Hiberiae fuit. Zenobia Rhadamisto filio Pharasmanis nupsit. Pater Zenobiae Mithridates in Armenia regnavit usque ad invasionem Rhadamisti et occisus est ab illo. Tota familia Zenobiae occisa est, etiam mater Zenobiae quae soror Rhadamisti erat. Anno 51 Rhadamistus rex factus est atque Zenobia regina facta est sed Armenii, Tiridate I duce, seditionem contra eos moverunt, igitur Rhadamistus Zenobiaque Hiberiam repetiverunt. Nunc Zenobia gravida erat sed oravit ut morte honesta contumeliis captivitatis eximeretur. Ille, modo virtutem admirans, modo timore aeger ne quis relicta poteretur, acinacen destringit atque, vulnerata ea, Zenobiam flumini Araxi tradit ut corpus etiam auferretur. Sed Zenobia a pastoribus servata medicataque est, ut historicus Tacitus scripsit. Pastores cum Zenobia ad oppida Artaxata profecti sunt atque ea inducta est in regiam Tiridatis, qui Zenobiam bene tractavit. Postea Zenobia filium peperit. Fatum suum aut filii non scimus sed certe coniunx Rhadamistus anno 58 capite damnatus est a patre suo Pharasmane.

## Fortuna 
Anno 1720 compositor Georgius Fridericus Handelius operam musicam *Radamisto* creavit. Sopranista anglica Anastasia Robinson Zenobiae personam tractavit cum primum opera musica acta est. Postea pictores multas tabulas pictas de Zenobia pinxerunt.

## Fontes antiqui 
* Tacitus, *Annales*, XII

## Bibliographia 
* Khachatrian, Hayk, *Queens of the Armenians: 150 Biographies Based on History and Legend*. Erevani, 2001.
* Toumanoff, Cyril, *Chronology of the early Kings of Iberia*, 1969.

## Notae 
Categoria:Mulieres
Categoria:Nati saeculo 1
Categoria:Mortui saeculo 1
Categoria:Nobiles Armeniae
Categoria:Historia Armeniae
Categoria:Pharnabazidae
Petrus Wessel Zapffe

thumb|Petrus Wessel Zapffe (1949).
**Petrus Wessel Zapffe** (natus die 18 Decembris 1889; mortuus die 12 Octobris 1990) fuit philosophus et oreobaticus Norvegicus.

Motus ab Arthuro Schopenhauer et Friderico Nietzsche, eius philosophia fuit pessimistica et antinatalistica, et gens humana paradoxum esse cogitavit. Eius opera celebria sunt *Den sidste Messias* ('Ultimus Messias') de crisi existentiali, anno 1933 et *Om det tragiske* (De tragoedia) anno 1941 divulgata.

## Notae 
## Nexus externi 
*De Petro Wessel Zapffe (Norvegice)

Categoria:Auctores Norvegici
Cheliferidae

**Cheliferidae** sunt familia pseudoscorpionum superfamiliae Cheiridioideorum, cui familiae sunt saltem 270 species descriptae in sexaginta genera digestae.
 
## Genera
* *Amaurochelifer* Beier, 1951
* *Ancistrochelifer* Beier, 1951
* *Aperittochelifer* Beier, 1955
* *Aporochelifer* Beier, 1953
* *Aspurochelifer* Benedict and Malcolm, 1979
* *Australochelifer* Beier, 1975
* *Beierius* J. C. Chamberlin, 1932
* *Beierochelifer* Mahnert, 1977
* *Canarichelifer* Beier, 1965
* *Centrochelifer* Beier, 1959
* *Chamberlinarius* Heurtault, 1990
* *Cheirochelifer* Beier, 1967
* *Chelifer* Geoffroy, 1762
* *Cubachelifer* Hoff, 1946
* *Dactylochelifer* Beier, 1932
* *Dichela* Menge, 1854
* *Ectoceras* Stecker, 1875
* *Electrochelifer* Beier, 1937
* *Ellingsenius* J. C. Chamberlin, 1932
* *Eremochernes* Beier, 1932
* *Florichelifer* Hoff, 1964
* *Gobichelifer* Krumpál, 1979
* *Hansenius* J. C. Chamberlin, 1932
* *Haplochelifer* J. C. Chamberlin, 1932
* *Hygrochelifer* Murthy and Ananthakrishnan, 1977
* *Hysterochelifer* J. C. Chamberlin, 1932
* *Idiochelifer* J. C. Chamberlin, 1932
* *Kashimachelifer* Morikawa, 1957
* *Levichelifer* Hoff, 1946
* *Lissochelifer* J. C. Chamberlin, 1932
* *Litochelifer* Beier, 1948
* *Lophochernes* E. Simon, 1878
* *Lophodactylus* J. C. Chamberlin, 1932
* *Macrochelifer* Vachon, 1940
* *Mesochelifer* Vachon, 1940
* *Metachelifer* Redikorzev, 1938
* *Mexichelifer* Muchmore, 1973
* *Microchelifer* Beier, 1944
* *Mucrochelifer* Beier, 1932
* *Nannochelifer* Beier, 1967
* *Nannocheliferoides* Beier, 1974
* *Pachychelifer* Beier, 1962
* *Paisochelifer* Hoff, 1946
* *Papuchelifer* Beier, 1965
* *Parachelifer* J. C. Chamberlin, 1932
* *Philomaoria* J. C. Chamberlin, 1931
* *Phorochelifer* Hoff, 1956
* *Pilochelifer* Beier, 1935
* *Protochelifer* Beier, 1948
* *Pseudorhacochelifer* Beier, 1976
* *Pugnochelifer* Hoff, 1964
* *Pycnochelifer* Beier, 1937
* *Rhacochelifer* Beier, 1932
* *Rhopalochelifer* Beier, 1964
* *Sinochelifer* Beier, 1967
* *Stenochelifer* Beier, 1967
* *Strobilochelifer* Beier, 1932
* *Stygiochelifer* Beier, 1932
* *Telechelifer* J. C. Chamberlin, 1949
* *Tetrachelifer* Beier, 1967
* *Trachychelifer* Hong, 1983
* *Tyrannochelifer* J. C. Chamberlin, 1932
* *Xenochelifer* J. C. Chamberlin, 1949

 
## Notae
## Bibliographia
* .
* .
 

Categoria:Familiae animalium
Categoria:Taxa Risso
Categoria:Taxa 1826
Sorex

***Sorex*** est genus mammalium familiae Soricidarum, cui sunt plus quam 140 species.

Romani antiqui soricem etiam *murem araneum* appellabant. Sorices in Italia habitantes sunt *S. alpinus*, *S. araneus*, *S. minutus*, *S. samniticus*.

Saepe cum mure confusus est, unde in nonnullis linguis Romanicis mus vocabulis a sorice deductis appellatur, ut Francogallice *souris*, Dacoromanice *şoarece*.

## Species 
Hic est index specierum apud systema taxinomicum ITIS anno 2006 datus:

**Sorex arizonae*
**Sorex emarginatus*
**Sorex merriami*
**Sorex minutissimus*
**Sorex planiceps*
**Sorex saussurei*
**Sorex sclateri*
**Sorex stizodon*
**Sorex thibetanus*
**Sorex trowbridgii*
**Sorex ventralis*
**Sorex veraecrucis*

;Subgenus *Sorex (Ognevia)*
**Sorex mirabilis*

;Subgenus *Sorex (Otisorex)*
**Sorex alaskanus*
**Sorex bairdi*
**Sorex bendirii*
**Sorex camtschatica*
**Sorex cinereus*
**Sorex dispar*
**Sorex fumeus*
**Sorex gaspensis*
**Sorex haydeni*
**Sorex hoyi*
**Sorex jacksoni*
**Sorex leucogaster*
**Sorex longirostris*
**Sorex lyelli*
**Sorex macrodon*
**Sorex milleri*
**Sorex monticolus*
**Sorex nanus*
**Sorex neomexicanus*
**Sorex oreopolus*
**Sorex orizabae*
**Sorex ornatus*
**Sorex pacificus*
**Sorex palustris*
**Sorex portenkoi*
**Sorex preblei*
**Sorex pribilofensis*
**Sorex sonomae*
**Sorex tenellus*
**Sorex ugyunak*
**Sorex vagrans*
**Sorex veraepacis*

;Subgenus *Sorex (Sorex)*
**Sorex alpinus*	 
**Sorex antinorii*
**Sorex araneus*
**Sorex arcticus*
**Sorex arunchi*
**Sorex asper*
**Sorex averini*
**Sorex bedfordiae*
**Sorex buchariensis*
**Sorex caecutiens*
**Sorex cansulus*
**Sorex coronatus*
**Sorex cylindricauda*
**Sorex daphaenodon*
**Sorex excelsus*
**Sorex gracillimus*
**Sorex granarius*
**Sorex hosonoi*
**Sorex isodon*
**Sorex kozlovi*
**Sorex maritimensis*
**Sorex minutus*
**Sorex raddei*
**Sorex roboratus*
**Sorex samniticus*
**Sorex satunini*
**Sorex shinto*
**Sorex sinalis*
**Sorex tundrensis*
**Sorex unguiculatus*
**Sorex volnuchini*
**Sorex yukonicus*	 

## Notae 
## Nexus externi 
Categoria:Taxa 1758
Categoria:Mammalia
Categoria:Genera animalium
Categoria:Taxa Linnaei
Petrus Petitus

thumb|Titulus operis *De motu animalium spontaneo* Lutetiae anno 1660 divulgati
**Petrus Petitus** (Francogallice *Pierre Petit*; Lutetiae natus anno 1617, ibidem mortuus anno 1687) fuit Francicus poeta, medicus et philologus classicus. Ille quoque divulgavit sub pseudonymibus Marinus Statileus et Euthyphron.

Graduatus apud Universitatem Monspeliensem studebat, ubi gradum doctoralem medicinae accepit. Cum officium medici non exerceret, se Lutetiae litteris dedere poterat, adiuvante benevolentibus ut praeses parlamenti Guillaume de Lamoignon (1617–1677). Fuit obtrectator Renati Cartesii atque doctrinae eius, in quo scripsit opus *De Motu Animalium Spontaneo* (1660). Etiam opera in vulgus edidit de Sibyllis et de Amazonibus.

Mortuus est in eodem anno, quo matrimonium duxit. Abbé Nicaise, amicus eius, elogium conscripsit.

## Opera 
Sint opera eius notissima:
**Élégie sur la mort de Gabriel Naudé*, 1653 
**De Motu Animalium Spontaneo*, 1660
**Epistolæ Apologetica; A. Menjoti de variis Sectis Amplectendis examen: ad Medicos Parisienses, Autore Adriano Sauro, D.M*, 1666
**Apologia pro genuitate Fragmenti Satyrici Petroniani*, 1666
**Gelliani problematis explicatio, sive de continentia Alexandri Magni, et Publii Scipionis Africani. Dialogus*, Lutetia, 1668
**Commentaire sur les trois premiers livres d’Arétée*, 1726 (cum biographia Petiti)

Sub nomine Statileus:
**De nova Curandorum Morborum Ratione per Transfusionem Sanguinis*, 1667

Sub nomine Euthyphron:
**Miscellanearum Observationum*, Traiectum ad Rhenum 1683
**Selectorum Poematum, liber ii. accessit Dissertatio de Furore Poetico*, Lutetia 1688.
**De Amazonibus, Dissertatio*, Lutetia 1685, Lugdunum Batavorum 1712 (Argumentum pro substantia Amazonum)
**Traité historique sur les amazones*, Lugdunum Batavorum 1718
**De Natura et Moribus Anthropophagorum, Dissertatio*, Traiectum ad Rhenum, 1688

## Notae 
Categoria:Nati 1617
Categoria:Mortui 1687
Categoria:Auctores Francogallici
Categoria:Auctores Latini recentiores
Categoria:Scriptores Franciae
Categoria:Medici Franciae
Eulipotyphla

**Eulipotyphla** sunt ordo mammalium cladi Laurasiatheriorum, qui quattuor familias exstantes continet. Inter Eulipotyphla notissima sunt erinaceus, talpa et sorex.

## Notae 
## Nexus externi 
Categoria:Taxa Waddell
Categoria:Taxa 1999
Categoria:Ordines animalium
Categoria:Mammalia
Chelifer cancroides

***Chelifer cancroides*** est species pseudoscorpionum, quae cosmopolitana, synanthropica, et hominibus innocua est.

## Subspecies
Speciei sunt duae subspecies.
* *Chelifer cancroides cancroides* (Linnaeus, 1758)	 
* *Chelifer cancroides orientalis* (Morikawa, 1954)

## Descriptio
*Chelifer cancroides* est a 2.5 ad 4.5 millimetra longus. Pedipalpi sunt longissimi, a 7 ad 9 millimetra longi cum extenduntur. Corpus est pyriforme, colore castaneo. Abdomini sunt duodecim segmenta, quorum solum decem facile videntur. Cephalothoraci est unum oculorum par.

## Notae
## Bibliographia
*Harvey, M.S. 2014. "A review and redescription of the cosmopolitan pseudoscorpion *Chelifer cancroides* (Pseudoscorpiones: Cheliferidae)." *Journal of Arachnology* 42: 86–104.
*Levi, Herbert W. 1948. "Notes on the life history of the pseudoscorpion *Chelifer cancroides* (Linn.) (Chelonethida)." *Transactions of the American Microscopical Society* 67 (3): 290–98. doi:10.2307/3223197. JSTOR 3223197.
 
## Nexus externi
Categoria:Cheliferidae
Categoria:Species animalium
Categoria:Species cosmopolitae
Categoria:Taxa Linnaei
Categoria:Taxa 1758
Montivipera

***Montivipera*** est genus anguium venenosorum familiae Viperidarum.
 
## Species 
* *Montivipera albizona* Nilson, Andrén, and Flärdh, 1990
* *Montivipera bornmuelleri* (Werner, 1898)
* *Montivipera bulgardaghica* (Nilson & Andrén, 1985)
* *Montivipera kuhrangica* Rajabizadeh, Nilson, & Kami, 2011
* *Montivipera latifii* Mertens, Darevsky, & Klemmer, 1967)
* *Montivipera raddei* (Boettger, 1890)
* *Montivipera wagneri* (Nilson & Andrén, 1984)
* *Montivipera xanthina* (Gray, 1849)
 
## Notae 
## Nexus externi 
Categoria:Viperinae
Categoria:Genera animalium
Categoria:Taxa Andren
Categoria:Taxa Herrmann
Categoria:Taxa Joger
Categoria:Taxa Nilson
Categoria:Taxa Orlov
Categoria:Taxa Tuniyev
Categoria:Taxa 1999
David Ibbetson

**David Ioannes Ibbetson** est Britannicus iuris historiaeque iuridicae studiosus, qui ex anno 2000 Regius Professor Iuris Civilis in Universitate Cantabrigiense docet, ubi ab anno 2009 ad annum 2012 praeses Facultatis Iuris et ex anno 2013 praeses Aulae Clarae fuit. 

## Biographia 
Pro gradibus Magistri Artium et Philosophiae Doctoris in iure Collegio Corporis Christi, Cantabrigiae studuit.    

Anno 1980 tutor in iuribus in Collegio Magdalenae apud Oxonienses promotus est. Ad Collegium Corpus Christi Cantabrigiamque redit, professor iuris civilis anno 2000 electus.

Socius in Academiam Britannicam anno 2003 cooptatus est. Custos , quae est domus sive insulae discipulorum superiorum, id est qui iam habent alium gradum, in Collegio Corporis Christi. A fundatione Aulae Clarae, hoc collegium est solum cui est domus discipulorum superiorum.   

Mense Augusti anni 2013 Ibbetson Collegium Corporis Christi reliquit ut octavus Aulae Clarae praeses fieret, Martino Harris successor, et vicissim anno 2020 ab Alano Short professore successus est. Vinculus inter utrumque ius et in philosophiam et in influentiam utriusque in utrumque est ubi contrahit. Si una magna questio tantum iacet sub operam suam id est cur sunt iura Romana et Anglicana tanta ac tam prospera. ubi totam iuris obligationum Angliae historiam ,narrat et thesem ubi quasi-delictum iuris classici iudici qui litem suam fecit exponit. 

## Index operum selectorum 
* ‘Edward Coke, Roman Law, and the Law of Libel’, in L. Hutson, *Oxford Handbook of English Law and Literature, 1500-1700* (Oxford: Oxford University Press, 2017)
* ‘Damages in Trespass at Common Law’, in R. Gamauf, *Symposium zum 80. Geburtstag von Herbert Hausmaninger* (Vienna: Manz, 2016)
* ‘Authority and Precedent’, in M Godfrey, *Law and Authority in British Legal History*, (Cambridge: Cambridge University Press, 2016)
* *Oxford Latin Dictionary of Law* [Recensor] 2009
* *Sir William Jones, Essay on the Law of Bailments* [Recensor] 2009 
* *Common Law and Ius Commune (Selden Society)* 2001 
* *A Historical Introduction to the Law of Obligations* (1999) 
* *The Roman Law Tradition* [Recensor] (1994) 

## Notae 
## Nexus externi 
* Propria Davidis Ioannis Ibbetson pagina in situ interretiali Facultatis Iuris Cantabrigiae.

Categoria:Homines vivi
Categoria:Nati saeculo 20
Categoria:Socii Academiae Britannicae
Categoria:Professores Universitatis Cantabrigiensis
Sloboda Alexandri

**Sloboda Alexandri** (Russice *Александров, Aleksandrov*) est urbs regionis Volodimiriensis Russiae. In ripis *Seraia* fluminis patet. Incolas 57 899 anno 2020 habuit.

[thumb|left|Ecclesia [Crucifixionis in monasterio Dormitionis Slobodae Alexandri]]

## Historia
Primo *Sloboda magna* appellabatur. Annis a 1509 ad 1515 ab Aloysio Novo palatia et ecclesiae Basilio III aedificata sunt. Ioannes Severus Slobodam Alexandri amabat et *opritchninae* caput hic fecit.  Anno 1778 in numero urbium relata est. Ferrivia anno 1870 constructa est.

## Notae
## Nexus externi
*Cremlini Slobodae Alexandri situs officialis 

Categoria:Condita 1434
Categoria:Urbes regionis Volodimiriensis
Carolus Acutis

**Carolus Acutis** (Italiane *Carlo Acutis*; natus Londinii die 3 Maii 1991; mortuus Modiciae die 12 Octobris 2006) fuit iuvenis Catholicus Italicus, qui vita caritatis innotuit, praeterea eius situs interretialis causa, qui miracula eucharistica celebrabat. Eius corpus in Ecclesia Sancta Mariae Maioris Asisii iacet.

Anno 2020, Franciscus Papa Carolum beatum, atque anno 2025 Leo Papa XIV sanctum eum declaravit.

## Pinacotheca

Fasciculus: Carlo Acutis relic 2025.jpg|Reliquarium capillos Caroli Acutis continens, in cappella sanctae Catharinae Alexandrinae in ecclesia sancti Francisci Laude Nova in urbe Italica ad tempus expositum.

## Notae 
* Dominicus Savio
* Maria Goretti
* Franciscus Assisiensis

Categoria:Incolae Italiae
Categoria:Sancti
Emanuel Schikaneder

**Emanuel Schikaneder** (natus die 1 Septembris 1751 Straubing in Bavaria, mortuus die 21 Septembris 1812 Vindobonae) fuit Germanicus histrio, poeta, cantor et theatrorum institor.
## Vita
Schikaneder, qui theatrum ad Viennae flumen *Theater an der Wien* construi iussit, olim ipse actor et institor theatralis Pragae, postea Vindobonae in Theatro in vico Leopoldino fuit. Mortuus est Vindobonae inopia confectus. In eius honorem monumentum Vindobonae statum est super portam Theatri ad Viennam tamquam Papageno lapideus.

Schikaneder multa opera melodramatica popularia et magica scripsit, fabularum libellos, qui omnes oblivioni datae essent - nisi pro Mozarti opus *Die Zauberflöte* ornavisset. Dicitur Schikaneder compositori sonos nonnullos praescripsisse.
## Nexus externi
*Opera apud Zeno
*Emissio radiophonica Bavarica anni 2012 de cooperationibus inter Schikaneder et Mozart
*Peliculae ubi de Schikaneder agitur
*Scaturigo DDB 

Categoria:Moderatores theatrici Germaniae
Armillaria mellea

***Armillaria mellea*** est fungus edulis generis Armillariae familiae Physalacriacearum.

Magnis gregibus in silvis ad truncos et in ligna iacentia et putrescentia, interdum et in solo ligno satiato autumno crescit. Pileos a 3 ad 10 cm, primo pulvinatos, post planos, squamosos, colore vario a melleo ad fuscum vel olivaceum habet. Stipites ad 10 cm longi et ad duo cm crassi,
anulati, basi dilatati, sed sine bulbo, saepe basibus connati sunt.

## Notae 
## Nexus externi 
Categoria:Armillaria
Categoria:Fungi edules
Categoria:Taxa Vahl
Categoria:Taxa Kummer
Categoria:Taxa 1871
Bata

**Bata** (Graece Βατά, Russice *Novorossijsk*) est urbs in territorio Catharinodoriano Russiae, ad Ponti Euxini sinum Batianum sita. 274 956 incolas anno 2020 habet. 

thumb|left|Bata anno 2001
## Historia
Bata urbs Graeca saeculo V a.C.n. condita est. Saeculo XIII Genuenses *Batario* arcem hic construxerunt. Tempore Ottomanico arx Turcica *Sujuk-kale* loco Batae sita erat. Urbs Russica nomine *Novorossijsk* anno 1838 condita est.

## Notae 
*2520 Novorossijsk
## Nexus externi 
* Situs officialis 

Categoria:Urbes territorii Crasnodariani
Categoria:Condita saeculo 5 a.C.n.
Categoria:Portus Ponti Euxini
Cancrarium genus

[thumb|[Gastronomia Virginiana: *She-crab soup* ("Ius e *Callinectis sapidis* gravidis") in popina Litoris Virginiae inlatum]]
**Cancrarium genus** est grex crustaceorum decapodum, cauda minima, corpore rotundo, praesertim a piscatoribus coquisque recognitum. Magna parte sub ordine brachyurorum comprehenduntur.

## Notae 
## Index specierum utiliorum 
[thumb|[Ars coquinaria Brasiliensis: ''* ("*Callinectes bocourti* [?] fartus") cum potione *caipirinha* in regione Maresias urbis littoralis S. Sebastiani Paulopolitanae inlatus]]
[thumb|[Ars coquinaria Singapurensis: *Chilli crab* ("*Scylla serrata* e capsicis") in popina inlata]]
[thumb|[Gastronomia Californiensis: *Baked Whole Dungeness Crab* ("*Metacarcinus magister* integer assus") cum phaseolo pulmentoque patatarum in popina ad portum piscatorium Franciscopolitanum inlatus]]
* *Callinectes bocourti*
* *Callinectes sapidus*
* *Cancer borealis*
* *Cancer irroratus*
* *Cancer pagurus*
* *Carcinus maenas*
* *Carcinus mediterraneus*
* *Charybdis feriatus*
* *Chionoecetes opilio*
* *Episesarma versicolor*
* *Eriphia verrucosa*
* *Eupagurus bernhardus*
* *Geryon quinquedens*
* *Limulus polyphemus*
* *Macropipus puber*
* *Maja squinado*
* *Matuta planipes*
* *Menippe mercenaria*
* *Metacarcinus magister*
* *Ovalipes ocellatus*
* *Paralithodes camtschaticus*
* *Paralithodes platypus*
* *Pinnotheres ostreum*
* *Portunus armatus*
* *Portunus sanguinolentus*
* *Scylla olivacea*
* *Scylla paramamosain*
* *Scylla serrata*
* *Scylla tranquebarica*
* *Tachypleus gigas*

## Bibliographia 
[thumb|[Ars coquinaria Thailandensis: *Tachypleus gigas*, ovis inclusis, in popina insulae Samui subassatus]]
* 
* Alan Davidson, *North Atlantic Seafood* (Londinii: Macmillan, 1979) pp. 192-206
* Alan Davidson, *Mediterranean Seafood* (2a ed. Londinii: Penguin, 1981) pp. 182-186
* Alan Davidson, *Seafood of South-East Asia* (2a ed. Totenais: Prospect Books, 2003) pp. 143-149
* Diogo Barbalho Hungria et al., "Global status of production and commercialization of soft-shell crabs" in *Aquaculture International* (17 Augusti 2017)
* Yuan Mei, *Suiyuan shidan*, 1796 (Sean J. S. Chen, ed. et interpr., *Recipes from the Garden of Contentment'' [Great Barrington Massachusettensium: Berkshire Publishing, 2018] Scaleless Aquatic Creatures 17-20)

Categoria:Decapoda
Categoria:Greges paraphyletici
!
Categoria:Crustacea edulia
Cantharellus cibarius

***Cantharellus cibarius*** est fungus edulis generis Cantharelli familiae Cantharellacearum.

Fungus colore aureo ab Iulio mense ad Octobrem in silvis gignitur. Mycorrhizam cum radicibus piceae, pinus, quercus,  fagi componit. Pileos ad 12 cm diametro habet. Stipites altitudinis ad 7 cm sunt et sursum sensim incrassantur et cum pileis concreti sunt, ut finis nulla appareat. 

In Eurasia gignitur; species Americana propinqua *Cantharellus lateritius* est.

## Notae
## Nexus externi 
Categoria:Cantharellus
Categoria:Fungi edules
Categoria:Taxa Fries
Categoria:Taxa 1821
Aloysius Novus

**Aloysius Novus** (Italice: *Aloisio Nuovo*, Russice: *Алевиз Новый/Aleviz Novij*; natus saeculo XV, mortuus anno 1531 fortasse) architectus Italicus fuit qui saeculo XVI ineunte Moscuae operam dabat. Eius nomen verum ignotum est, cum nonnulli dicant eum appellandum *Aloysium Lamberti de Montagnana*. In Russia epitheton *Novi* accepit, ut bene distingueretur a compatriota Aloysio Mediolanensi qui paulo ante Moscuae laboraverat.
## Vita
Aut Mediolani aut Venetiis natus est. Anno 1500 autem invitatus est a magno duce Ioanne III legato Russico mediatore, ut  Petro Antonio Solari mortuo Cremlinus feliciter finiretur. Attamen non ante annum 1504 Moscuam venit nam antea ei erigendum erat palatium chanatus Baccasarae, quod partim et nostris temporibus spectari potest.

Post adventum Moscuensem Cathedralem ecclesiam Michaelis archangeli in Cremlino tractavit et anno 1508 confecit, quo Ioannes III princeps iam naturae concesserat. Aloysius Novus et traditiones architecturae Russicae et generis renascentiae Italicae adhibuit ac affabre composuit. Etiam fossas artificiales ad moenia orientalia sitas instituit, praeter forum Pulchrum. Eae munimento fuerunt et usque initium saeculi XIX exstabant: Russi eas pro Aloysio *Алевизов ров/Alevizov rov* nuncupabant. 

Annis posterioribus varia adhuc delubra orthodoxa Moscuae erigenda curavit, quorum alia servata sunt alia reaedificata sunt. Fortasse anno 1531 mortuus est, quando in fabrica pulveris pyrii res displosae sunt. 
## Bibiographia
*Dariusz Kolodziejczyk: *The Crimean Khanate and Poland-Lithuania: International Diplomacy on the European Periphery* (Brill,  2011)
*William Craft Brumfield: *Landmarks of Russian Architect* (Routledge, 2013)
## Nexus externi 
* De architecto apud *hramy.ru* 
*De architectis Italicis in Russia operam navantibus

Categoria:Architecti Italiae
Categoria:Architecti Russiae
Categoria:Moscua
Ager desertus

[thumb|Ruina oratorii saeculi XIV in [Brandenburgum|Brandenburgo.]]
***Ager desertus*** est terminus technicus quo vici relicti sive arva semper inculta vocantur.

## Extensio 
thumb|upright=0.8|Conclave cum sablone in aedificio relicto in Kolmannskuppe Namibiae.
[thumb|upright=0.8|Confectorium in [Argentina, Villa Epecuén appellata.]]
Etiam urbes pristinae ita appellandae sunt. Contingit, ut loca ista neglecta arbustis sive arboribus sive arena tecta sint. Ibidem aedes autem saepe aut ab hominibus aut a natura (erosione etc.) aequatae sunt. Agri deserti in toto orbe terrarum inveniuntur, e.g. in Africa in Sahara, in Namibia (Kolmanskop) etc. Etiam bella agros desertos efficiunt, qui pace conciliata non iam reconstruuntur, e.g. post Primum bellum mundanum Fleury apud Virodunum.

## Bibliographia 
* Heinz Pohlendt: *Die Verbreitung der mittelalterlichen Wüstungen in Deutschland.* Gottingae 1950.
* Heinz Pohlendt: *Intensitätsstufen des mittelalterlichen Wüstungsvorgangs im deutschen Raum.* Verlag und aus Ausgabe von: Bundesamt für Landkunde, 1950.
* Achim Gercke: *Der landwirtschaftliche Strukturwandel im 14. Jahrhundert. Die Ursache der Wüstungsperiode und die Meierhofbildung im Calenberger Land.* Hildesiae 1972 (=Niedersächsisches Jahrbuch für Landesgeschichte, 44).
* Wilhelm Abel: *Wüstungen in Deutschland.* G.Fischer Verlag, Stuttgardiae 1967.
* Wilhelm Abel: *Die Wüstungen des ausgehenden Mittelalters.* G.Fischer Verlag, Stuttgardiae, editio tertia aucta, 1976.
* Achim Gercke: *Unbeachtete Fragen in der Wüstungsforschung im Calenberger Land.* Gotae 1990 (=Petermanns Geographische Mitteilungen, 134).
* K. Scharlau: ''Zur Frage des Begriffes 'Wüstung'.* Geograph. Anz. 39, 1938, p. 247–252.
* Angelika Lampen, Armin Owzar (ed.): *Schrumpfende Städte: ein Phänomen zwischen Antike und Moderne.'' Böhlau, Agrippinae 2008, ISBN 978-3-412-20217-0.

## Notae 
## Nexus externi 
* Exploratores agrorum desertorum Vindobonenses
* "Geisterstadt im Wüstensand", Der Spiegel, 10.6.2010.

Categoria:Geographia
Categoria:Loci olim habitati
Categoria:Ruinae
Crustulum

[thumb|[Pyxis variorum crustulorum]]
**Crustulum** est dulce et parvum crustum seu placenta. Varios gradus duritiae habere possunt et plerumque plana sunt. Hodie commune constat ex farina, saccharo, atque oleo vel butyro, et saepe socolata, fructus passi, nuces adduntur.

Horatius in *Sermonibus* suis scripsit crustula fuisse incitamentum disciplinae puerorum:

praeterea, ne sic ut qui iocularia ridens	
percurram—quamquam ridentem dicere verum	
quid vetat? ut pueris olim dant crustula blandi
doctores, elementa velint ut discere prima

## Notae 
## Nexus externi 
!
Domicella (discretiva)

**Domicella** est deminutivum vocum *domus* vel *domina*. Speciatim potest esse:
* domicella, puella, ancilla honorata reginae aliaeque feminae nobilis 
* meretrix
* Domicella (Italia), oppidum Campaniae
Fumus

thumb|Fumus ex igne surgens
**Fumus** est mixtura particularum in gase suspensarum, ex substantia ardenti emissa. Saepe inutile combustionis productum habetur, sed etiam in fumigatione, transmissione signorum, arte coquinaria, aliisque rebus usurpatur.

## Notae 
## Nexus externi 
* "Smoke Chemistry and Chemical Composition" (Chemia et compositio chemica fumi) apud *ThoughtCo.*

Categoria:Ignis
Crispella

thumb|*Crispells* (ad dextram partem) et *rubiols*, cuppediae Maioricenses
**Crispella** (Catalane *crespell*), cuppediarum genus in arte coquinaria mediaevali nota, etiam hodie sub formis variis in Maiorica et Italia videtur.

## Notae 
## Bibliographia 
[thumb|"De crispis ... Crispellas sic fac ... De fristellis": praecepta e *[Liber de coquina ubi diversitates ciborum docentur|Libro de coquina* (MS BNF Latin 7131 f. 98r)]]
; Praecepta culinaria
* 1300/1309 : 
* saec. XIV exeunte : 
* 1377/1400 : *Forme of cury* no. 171 (Constance B. Hieatt, Sharon Butler, edd., *Curye on Inglysch* [Londinii: Oxford University Press, 1985] pp. 93-145) ("crispels")

* Crispa

Categoria:Cuppedia
Categoria:Gastronomia Catalana
Categoria:Ars coquinaria mediaevalis Europaea
Risottum modo Mediolanensium

[thumb|[Gastronomia Lombarda: Risottum modo Mediolanensium cum vitellina Pedemontensi (*risotto alla milanese con ossobuco di vitello piemontese*) sicut in popina urbis Mediolani proponitur]]
**Risottum modo Mediolanensium**, Italice *risotto alla milanese* (sed dialecto Mediolanensi *ris giald*, scilicet "oryza flava") est ferculum generis risotti quod modo Mediolanensium conficitur. Safranum et medulla bubula inesse debent; nonnumquam caseus aut Parmensis aut *grano Padano* superadditur. Ferculum Mediolani in urbe saepe per se ad initium epuli inferri solet, saepe etiam *con ossobuco*, id est cum frusto vitellinum ex osse et medulla parato.

Praeceptum antiquissimum, quo hoc ferculum descriptum est, Mediolani anno 1809 prodit in opere anonymo *La cuciniera*:
:''Cipolla tagliata e passata fritta in butirro sino al color di nocciolo, cervellato, brodo buono, un poco di grasso d'arrosto, lasciate bollire per mezz'ora e passata il brodo per il setaccio; in questo brodo mettete il riso e zafferano; fate cuocere fino a che resti asciutto; mettetevi formaggio di grana abbondante, un poco di pepe ed un poco di butirro fresco* ("Cepas concisas e butyro frictas, *cervellato*, brodium bonum, adipis ex assatura paucum: fac subbullire dimidiam horam et cribra et in hoc brodium risum safranumque immitte; coque usque ad siccitatem; addite caseum *grana* generose, piperis paucum, butyri recentis paucum".

Nostris diebus ius pullinum bullitur, safrano insperso. Cepae comminutae, deunde oryza in butyro breviter friguntur, vinum candidum infunditur. Deinde ius iam bullitum gradatim in oryzam immiscetur quae cocleari interdum agitatur. Medulla bubula caseusque Parmensis adduntur. 

## Notae 
## Bibliographia 
* 1809 : *La cuciniera, che insegna a cucinare alla casalinga*. Mediolani (sed qua rubrica?)
* 1854 : Giovanni Vialardi, *Tratto di cucina, pasticceria moderna, credenza* (Taurinis) p. 40
* 1859 : *Il cuoco milanese e la cuciniera piemontese* (Mediolani) pp. 302-303 ("Risotto alla milanese")
* 1865 : Emanuele Rossi, *La vera cuciniera genovese'' (Genuae) no. 149 ("Risotto all'uso di Milano")
* c. 1880? : *Il cuciniere italiano moderno* p. 36 editionis recentioris
* 1891 : Pellegrino Artusi, ''La scienza in cucina e l'arte di mangiar bene* (Florentiae: Landi, 1891) p. 45 (no. 52) ("Risotto alla milanese")
* 1963 : Elizabeth David, *Italian Food*. Nova ed. (Harmondsworth: Penguin, 1963) pp. 123-125
* 2012 : Marc Vetri, "Risotto alla Milanese" in *Saveur* (7 Septembris 2012)

## Nexus externi 
[thumb|[Ars coquinaria Italica: Risottum e safrano seu modo Mediolanensium (*Risotto allo zafferano* vel *alla milanese*) nuce myristica inspersa, foliis valerianellae ornatum]]  
* "Menu di Marina: Il risotto alla milanese", praeceptum in *Le Ricette di MangiareBene* olim divulgatum
* "Risotto alla milanese" apud *Giallo zafferano''

Categoria:Fercula ex oryza
Categoria:Ars coquinaria Italica
Categoria:Mediolanum
Oranienbaumium

**Oranienbaumium** vel melius **Aurantiopolis** (Russice *Ораниенбаум* ante annum 1948, nunc *Ломоносов*) fuit urbs regionis Leninopolitanae Russiae, nunc pars Petropolis habetur. In litore sinus Finnici situm est. Incolas 43 235 anno 2020 habuit.

[thumb|upright=0.7|left|*[Palatium Sinense* Oranienbaumii]]
## Historia
Locus hic in litore a Petro I anno 1710 Alexandro Menschikov donatus est, qui magnum palatium sibi aedificavit. *Oranienbaum* tunc locus appellabatur, quod Theodisce 'aurantium arborem' significat; in insigni urbis haec arbor picta est. Anno 1727, cum Menschikov in exsilium missus esset, familiae imperatoris terra reddita est et multa etiam palatia regalia in hortis hic saeculo XVIII aedificata sunt. Michael Lomonosov in ''Ust'-Ruditsa* vico prope Oranienbaumium sito domum et fabricam annis post 1753 habuit, ubi vitrum ad opus tessellatum suum fabricabat. Anno 1948, nomen *Lomonosov'' urbs cepit.

## Notae
## Nexus externi
*Interretialis urbis situs 

Categoria:Condita 1710
Categoria:Portus maris Baltici
Categoria:Loci habitati in Petropolim inclusi
Tortillita de camarones

[thumb|[Gastronomia Vandalitiensis: *Tortillita de camarones* ("fristellum e *Palaemone longirostri*" sicut in urbe S. Lucae de Barrameda paratur]]
**Tortillita de camarones** (nomen Hispanicum), ferculum gastronomiae Gaditanae, est fristellum quod e *Palaemone longirostri* conciso, cammaro aestuarino, paratur. , de qua *tortillitas* fiunt, e farinis tritici cicerisque, aqua, cepa seu ascalonico, petroselino, cammaris concisis, sale et pipere componitur.

## Nexus externi 
[thumb|upright=1.75|[Paropsis|Paropsides Gaditanae: *Tortillitas de camarones* ("fristella e *Palaemone longirostri*"), *boquerones* ("encrasicoli") fricti, *puntillitas* ("sepiolae") frictae, in caupona Gadibus in urbe propositae]]
* "Tortillitas de Camarones Recipe"
* "Tortillitas de camarones"

Categoria:Fercula e squillis
Categoria:Gastronomia Vandalitiensis
Categoria:Gades
Categoria:Cuppedia