Lingua Etrusca

**Lingua Etrusca** seu **Tusca**, olim in Etruria adhibita, hodie exstincta est. Lingua Etrusca, regioni Etruriae in Italia septentrionali nativa, ibi et alibi iuxta ripas maris nostri conscripta est ab anno circiter 700 a.C.n. usque in saeculum I p.C.n. De origine huius linguae, aliis in paeninsula Italica adhibitis omnino distinctae, iam ab antiquis disputatum est. Auctores etiam hodierni linguam Etruscam aliis adpropinquare temptant.

## Nomen 
Haec lingua a Graecis  appellata est, a Romanis *Etrusca* vel *Tusca*, et ab Etruscis ipsis antīquitus *Ràsenna* (𐌀𐌍𐌍𐌄𐌔𐌀𐌓), quae deinceps facta est *Raśna* (𐌀𐌍𐌑𐌀𐌓) vel *Rasna* (𐌀𐌍𐌔𐌀𐌓).

## Testimonia linguae Etruscae 
* Tabulae Pyrgenses aureae tres, circa annum 500 a.C.n. inscriptae, in linguis Phoenicia et Etrusca compositae sunt
* Discus Mallianus plumbinus, saeculo V a.C.n. inscriptus, de ritu divino breviter disserit
* Tabula Capuana, tegula saeculo V a.C.n. inscripta, calendarium religiosum praebet 
* Aequipondium Caeretanum aëneum (ETP 352) est textus brevis dedicatorius circa annum 350 a.C.n. in aequipondio inscriptus
* Elogium Laris Pulenas est textus sarcophago Laris Pulenas saeculo III a.C.n. inscriptus 
* Cippus Perusinus est textus significatione incerta saeculo III vel II a.C.n. inscriptus
* Liber linteus Zagrabiensis, textuum omnium nobis servatorum longissimus, anno circiter 250 a.C.n. scriptus, calendarium religiosum praebet
* Tabula Cortonensis aënea (ETP 74), saeculo II a.C.n. inscripta, est textus (ut creditur) de vinea vendita
* Iecur Placentinum aëneum, anno circiter 100 a.C.n. inscriptum, nomina deorum praebet

## Pinacotheca 

Fasciculus:EtruscanLanguage2.JPG|Tabulae Pyrgenses.
Fasciculus:Cippo perugino, con iscrizione in lingua etrusca su un atto giuridico tra le famiglie dei velthina e degli afuna, 02.jpg|Cippus Perusinus.
Fasciculus:Lanena knjiga (Liber linteus Zagrebiensis).jpg|Liber linteus Zagrabiensis.
Fasciculus:Piacenza Bronzeleber.jpg|Iecur Placentinum.
Fasciculus:Piombo di Magliano.jpg|Discus Mallianus stilo pictus. 

## Bibliographia 
* J. N. Adams, *Bilingualism and the Latin Language* (Cantabrigiae: Cambridge University Press, 2003)
* L. Agostiniano, *Lessico etrusco cronologico e topografico dai materiali del Thesaurus linguae etruscae*. Florentiae: Olschki, 1988
* Giuliano Bonfante, Larissa Bonfante, *The Etruscan Language: an Introduction*. Mancunii: University of Manchester Press, 2002. ISBN 0-7190-5540-7
* Larissa Bonfante, *Etruscan*. Berkeley: University of California Press, 1990. ISBN 0-520-07118-2
* Mauro Cristofani et al. *Gli Etruschi: una nuova immagine*. Firenze: Giunti Martello, 1984
* Mauro Cristofani, ''Introduzione allo studio dell'etrusco*. Florentiae: Olschki, 1991
* Nancy Thomson de Grummond, Erika Simon, *The Religion of the Etruscans* (Austin: University of Texas Press, 2006. ISBN 0-292-70687-1) pp. 9-26 Paginae selectae
* Massimo Pallottino, *The Etruscans*. Harmondsworth: Penguin, 1955
* Massino Pallottino, ed., *Testimonia linguae Etruscae*. 2a ed. Florentiae: Nuova italia, 1968
* Carolus Pauli et al., *Corpus Inscriptionum Etruscarum*. Lipsiae 1919-1921
* Pfiffig, Ambros Josef (1969) *Die etruskische Sprache. Versuch einer Gesamtdarstellung.* Graz: Akademische Druck- und Verlagsanstalt.
* Helmut Rix et al., edd., *Etruskische Texte. Editio minor*. Tubingae: Narr, 1991. 2 voll. ISBN 3-8233-4240-1
* Andrew Robinson, *Lost Languages: the enigma of the world's undeciphered scripts* (Londinii: Thames & Hudson, 2009. ISBN 978-0-500-51453-5) pp. 156-181
* V. Slunečko, "Etruský onomastický systém" in *Listy filologické* vol. 113 (1990) pp. 272-292
* Dieter H. Steinbauer, *Neues Handbuch des Etruskischen*. Scripta Mercaturae (1999). ISBN 3-89590-080-X
* Ernst Strnad, *Ausgewählte etruskologische Arbeiten*, Bernau, Verlag Jürgen Gottschalk, 1996.
* Wallace, Rex (2008) *Zikh Rasna. A Manual of Etruscan Language and Inscriptions.'' Ann Arbor, MI: Beech Stave Press.

* Litterae Etruscae
* Ernestus Strnad

## Nexus externi 
* Inceptum textuum Etruscorum (Etruscan Texts Project seu ETP)
* Grammatica Etrusca a Michaele Weiss confecta

## Notae 

!