Marcus Aemilius Lepidus (triumvir)

[thumb|upright=0.8|Effigies Lepidi in [Denarius|denario cum  titulo LEPIDUS.PONT.MAX III.V.R.P.C. Hic denarius anno 42 a.C.n. in officina castrensi factus est.]]
thumb|upright=0.8|Aliud eiusdem denarii exemplar; Octavianus in altera parte videtur.
**Marcus Aemilius Lepidus**, Marci Aemili Lepidi anno 78 a.C.n. consulis filius, nobilissima Aemiliorum gente ortus, circa annum 90 a.C.n. natus, anno 13 a.C.n. mortuus est. Erat ultimus Rei Publicae Pontifex Maximus. 

## De gente
Praeclara gente patricia Aemiliorum natus Marcus Aemilius Lepidus erat filius consulis seditiosi anni 78 a.C.n. qui a senatu secessionem fecerat, et frater| Paulli Lepidi consulis anni 50 a.C.n. quem ipse anno 43 a.C.n. proscripsisse dicebatur. Eius filius insidiarum contra Augustum convictus quamvis deprecante patre poenas dedit (31 a.C.n.). Lepidus in matrimonium duxit Iuniam Secundam, Bruti sororem et unicam uxorem.

## De Fautore Caesaris 
Bello autem civili inter Caesarem et Pompeium  constantissimus prioris fautor statim extitit : nam anno 49 a.C.n., cum Caesar Rubiconem transiit, praetor erat et  in Hispaniam belli gerendi causa proficiscens Caesar Lepidum Urbi praefecit. Item, absentibus  consulibus qui cum Pompeio in Epirum fugerant, Caesarem ex Hispania redeuntem dictatorem comitiorum consularium habendorum causa dixit. Post praeturam in Hispaniam Citeriorem pro praetore missus est. Ibi pacem inter Quintum Cassium Longinum, qui Hispaniae Ulteriori praeerat, et quaestorem Marcellum qui arma adversus eum ceperat, feliciter composuit. Simul incursionibus Mauretanorum regis Bogud obstitit. Quae merita ut rependeret Caesar eum e provincia redeuntem triumpho donavit, quamquam ipse pugnis non interfuerat. Se recipiendo potuis quam pugnando, is superfuit longius quam multi hostes. 

Post victoriam Caesarianarum partium consul atque idem sibi collega a Caesare ad annum 46 a.C.n. designatus est, atque eodem anno magister equitum dictatoris Caesaris fuit. Itaque, cum Caesar Idibus Martiis anno 44 a.C.n. a coniuratis occisus est, ad portas urbis Romae cum exercitu magno stabat et una cum consule Marco Antonio coniuratos prohibuit ne veterem rempublicam restituerent.

## De Triumviro 
Post mortem Caesaris pontifex maximus,  Antonio suffragante, "furtim" (id est comitiis non habitis) factus est : circa idem tempus filius Lepidi filiam Marci Antonii uxorem duxit. Deinde, proconsul Hispaniae citerioris necnon Galliae Narbonensis, cum  quatuor legiones in imperio haberet, Antonium, post res ad Mutinam male gestas anno 43 a.C.n., non modo in provinciam recepit ac tutatus est, sed etiam Octaviano reconciliavit. Tum Lepidus, Antonius et Octavianus apud Bononiam societatem inierunt quam, lege Titia mense novembri sanctam, historici *secundum triumviratum* appellant : magistratus extraordinarii, *triumviri reipublicae constituendae*, in quinquennium creati sunt  (abbreviatio  in nummis sic legitur : **IIIVIR RPC**). Infirmissimus secundorem triumvirorem, et similis tertiae rotae. Praeterea anno 42 a.C.n., in locum Decimi Iuni Bruti ab ipso Caesare  ante mortem designati sed mense Augusto anni prioris occisi, Lepidus  consul iterum fuit. Triumviri, post victoriam partam, crudelissimis proscriptionibus saevierunt (Lepidus ipsum fratrem proscripsit !) et orbem Romanum inter se diviserunt. 
Lepido prima partitione Gallia et Hispaniae, sed mox secunda divisione (40 a.C.n.) Africa tantum  obvenit cum legionibus paucioribus collegis. Romae mansit et provincias per legatos rexit usque ad annum 40 a.C.n. cum ab Octaviano in Africam cum sex legionibus nimis Marco Antonio faventibus ideoque suspectis, quas ab Italia tum quam maxime abesse volebat, missus est. Triumviratus in quinquennium primo constitutus erat sed anno 37 a.C.n. prorogatus est. Paulo post tamen autumno anni 36 a.C.n. Octavianus Lepidum, ex Africa in Siciliam auxilio adversus Sextum Pompeium accersitum atque insulam post victoriam sibi vindicantem, cunctis honoribus praeter Pontificatum Maximum spolavit et Circeios in Latium relegavit. Nam Lepidus a suis militibus desertus est qui ad Octavianum transierunt.  Deinde tranquille in Latio consenuit ubi tandem anno 13 a.C.n. mortuus est. Tum demum Augustus in eius locum pontifex maximus factus est. Filius ei fuit qui quod Augusto insidiasse diceretur damnatus est : ipsum Lepidum Augustus nonnumquam in senatum venire cogebat, non honoris causa sed potius ut ludibrio quam maximo collegis fieret ob mutationem fortunae

## De triumpho M. Aemilii Lepidi (43 a.C.n.) 
Triumphum M. Aemilius Lepidus ex Hispania celebravit die 31 Decembris 43 a.C.n.. Velleius Paterculus (2.67) ait: "Eoque inter iocos militaris, qui currum Lepidi Plancique secuti erant, inter execrationem civium usurpabant hunc versum: *De germanis, non de Gallis duo triumphant consules*."

## Notae 
## Fontes 
* Appianus, libro secundo *Bellorum civilium* 41, 107, 124, 126, 130-132 necnon libro tertio 190, 304, 331-332, 340-348 et libro quarto 4-13, 45, 132, 215-219 et libro quinto 12, 47, 223, 391, 403-408, 430-432, 487, 506-524, 543.
* *Bellum Alexandrinum* incerto auctore capitibus 63-64.
* Caesar, libro secundo *de Bello civili*, capite 21.
*Dio Cassius libris XLVI-XLIX *Historiae Romanae*, passim necnon libro XLIII cap. 1, 33, 51 et XLIV cap. 34 et 53 et LIV cap.15 et 27.
* Cicero libro primo *Epistularum ad Brutum* ep. 10. 
** libro decimo  *Epistularum ad familiares* : 6,27,34,35. Necnon libro undecimo epistula 9 et libro duodecimo ep. 8-10.
** quinta *Philippica* cap. 38-41.
** tertia decima *Philippica*, passim.
* Florus, libro secundo *Epitomae rerum Romanarum*, capite sedecimo.
*Plutarchus, *Caesar*, 67 et *Antonius* 14 et 18-19, 55.
* Suetonius,  *Vita Divi Iuli*, capite 82.
** *Vita Divi Augusti*, capitibus 8,12,13,16,27,31. 
* Titus Livius, *Periochae* 119,120,129.
* Velleius Paterculus, libro secundo *Historiae Romanae* capitulis 63-67 et 80.

## Plura legere si cupis 
* Annie Allély, *Lépide, le triumvir*, Burdigalae : Ausonius, 2004.  (Scripta antiqua ; 10).  ISBN 978-2910023546
*Ernst Badian,  'M. Lepidus and the Second Triumvirate',  *Arctos : Acta philologica Fennica* 1991(25) : 5-16
*Philippus Coarelli, 'Lépide et Alba Fucens', *Revue des Études Anciennes*, 1998(100) : 461-475 Hic legere potes
*Iulianus Guey, 'Lépide à Thabraca' , *Karthago : revue d’archéologie méditerranéenne* 1958(IX) : 79-88
*Leonia Hayne, 'The defeat of Lepidus in 36 B.C.' 1974 Hic legere potes = *Acta Classica* 17 (1974), 59–65
** 'Lepidus' role after the Ides of March', *Acta classica* 1971(14) : 109-117. Hic legere potes
*"Lepidus (17)" in  vol. 2 p. 766 ff. 
*Ricardus D. Weigel, *Lepidus : the tarnished triumvir*, Londini : Routledge, 1992. Recensio critica 
** 'Lepidus reconsidered' 1974 Hic legere potes = *Acta Classica* 17 (1974), 67–73
*Catharina Welch (1995), 'The Career of M. Aemilius Lepidus 49-44 B.C', *Hermes* 123 : 443–54

 

Categoria:Augustus
Categoria:Consules
Lepidus, Marcus
Categoria:Participes Belli Civilis (44-30 a.C.n.)
Categoria:Participes Belli Civilis (49-45 a.C.n.)
Categoria:Pontifices Maximi
Categoria:Romani antiqui