Rapperia

[thumb|Rapperia [saeculum 17|saeculo septimo decimo ineunte facta.]]
**Rapperia,** Latinitate pura **ensis Hispanus,** est gladii genus, lamina satis longa et angusta, acutissima mucrone, composito et ornato capulo, quod usum habebat praesertim in Europa saeculis sexto decimo et septimo decimo, maxime ad punctim feriendum.

thumb|left|Rapperiae capulos compositos et ornatos habere solent.

Capulum implicatum rapperiae ita construitur ut manum tenentem protegat. Lamina longa interdum satis lata erat ut plaga caesim aliquanto dare posset, sed aptior erat pungendo--eo enim tempore invaluit doctrina Vegetii, qui vehementer suasit punctim neque caesim pugnandum esse. Utcumque aciem habere poterat acutam, sive omnino sive partim, nempe a media lamina usque ad mucronem (ut commemorat Rodulphus Capoferrus, artis digladiandi magister saeculi 17), sed etiam omnino sine acie fieri poterat, quails rapperia "stochus" (vulgo *estoc*) nuncupari potest.

## Gladii partes
### Capulus
Rapperiae capulus habere solet non tantum crucem sed etiam anellos, arcus ad digitorum articulos tegendos, et alia instrumenta tectiva ex specie ensis pendentes. Pomellum pinguem etiam praestare solet, quo ferrum longum libretur.

Image:Rapiere-img 0100.jpg|Capulus rapperiae
Image:Rapiere-img 0099.jpg|Capulus rapperiae
Image:Rapiere-img 0096.jpg|Capulus rapperiae
Image:Rapiere-img 0095.jpg|Capulus rapperiae

### Lamina
Alii magistri laminae partes aliter numerant, sed generatim pars prope crucem nominari potest "locus firmior" (vulgo *forte*), ea autem prope mucronem "locus infirmior" (vulgo *debole* vel *foible*).

## Fontes
* **1511** *Monstrae Factae apud Chassagniam*:
:Claudius Jornandi habet unam bonam Rapperiam et unam dagam.
***1519** *Acta Consilii Genavensis*:
:Ipsique asserti sindici plura generalia et inordinata consilia, tam in eodem claustro quam in Domo civitatis, teneri fecerunt, in quibus infallenter assistebant filii familias, servitores stupharum et alii mecanici et foranei, defferentes rapperias et pugniardos more bellico. *(19.113, Aug. 1519.**)*
:Item fuit loquutum de hiis qui defferunt rapperias, quod locatur domino nostro episcopo, ut fiant cride prohibentes gladios offensibiles et defensibiles portari. *(19.123, Sept. 1519.**)*
***1520** epistolae Domini B. Hughes:
:...rapperiae seu spatae aut alii gladii offensibiles...
***1523**—**1559**: *Archivi Departimentales* "B. 3780"
:Tunc dictus Jacquemetus incipit dicere&#8202;: "Vos eritis michi testes quomodo ipse" deponit michi preysoneriam." — Tunc dictus Franciscus evaginavit ejus rapperiam dicendo&#8202;: " Per sanguinem Dei, si sint aliqui qui apponant manum, ego ipsos tronchabo caput. » (1534)
***1542** Mair *De Arte Athletica*, v. 2 (Ms. BSB Cod.ionc 392(2, lib. I9, p. 54r—83v, e.g.:
:PVNCTIO SVPERNA CONTRA INFERNAM ENSI*s* HISPANI.
***1579** Gunterrodt *De Veris Principiis Artis Dimicatoriae Tractatus Brevis*, pp. D3v—D4r:
:Octauo: Framea Rappier 
:
***1599** Kiliani *Etymologicum Teutonicae Linguae*, s.v.:
:Rapier. Enſis. *gal. rapier*.
***1670** Pexenfelderi *Apparatus Eruditionis*, Index V, p. 116:
:Rappier / verutum.
***1678** Du Cange *Glossarium Mediae et Infimae Latinitatis*:
:**¶ RAPPERIA,** Gladius longior et vilioris pretii, *Rapiere.* . . . Ducit Borellus a Græco ῥαπίζειν, Cædere.
***1691** Stieler, *Der Teutschen Sprache Stammbaum und Fortwachs oder Teutscher Sprachschatz*, p. 1498
:Rappir / das / enſis, *vetuſtiſſimum teli genus in Svevia à *Raffen* / sive *Rappen* / qvia manu corripitur atq3 vibratur. Hodiè uſurpatur pro *rude gladiatoriâ ferreâ* ſeu *palæſtricâ, ein Fechtdegen.
***1737** Wachter, *Glossarium Germanicum*, p. 1236
:RAPIER, gladius præacutus.    Id eſt, *ſchrappier* raſor vel ſcarificator, prout vel a *ſchrappen* vel a *ſchreppen* derivatum. SAXO Grammaticus Lib. 4. *Erat regi inuſitati acuminis gladius, *SKREP* dictus, qui quodlibet obſtaculi genus, uno ferientis ictu, medium penetrando diffinderet.* Ab hoc gladio, ſi quid video, omnes poſtea gladii ejusdem acuminis dicti ſunt *ſchrepper*, & expulſo ſibilo *rapier*. Gallis *rapiere* eſt gladius vetus & inutilis, quia ſolent verba Germanorum in deteriorem partem accipere, ut fatetur MENAGIUS.
***1741** Frisch, *Teutsch-Lateinisches Wörterbuch* vol. 2, p. 87a:
: Rappier, *n.*
: vom Franz. rapiere, framea, verutum gladiatorium

## Notae
Categoria:Arma nociva