Pagus Ticinensis

**Ticinum** est pagus Helvetianus ad meridiem Alpium spectans, qui nomen *Ticino* Italiane a flumine homonymo capit. Hic pagus a Padana planitie ad summas Alpes pertinet. Caput est Bilitio. 

thumb|left|Collocatio pagi in Helvetia

Finitimi pagi atque civitates sunt Valesia, Urania, Grisonia Italiaque, accurate provinciae Italiae Novum Comum, Baretium, Verbania. 

## Natura
Propter naturam loci et lacus Verbanum ac Ceresium aer temperatus est, Alpes Ticinum a calidis ventis nam protegunt. Super apricos colles vineae crescunt.

thumb|left|240px|Despectus ex Muralto in Verbano lacu.

Mons Cinerum (Italiane *:it:Monte Ceneri*) pagum Ticini in duas partes dividit: Supra Montem Cinerum (Italiane *:it:Sopraceneri*) et Infra Montem Cinerum (Italiane *:it:Sottoceneri*).

In vallibus multi lapidum moles corsum aquis interscindunt.

Altissimus Ticini mons est Adula, 3402 metra altus.

## Sermo publicus 
Incolae Ticini Lingua Italiana loquuntur, sed multi etiam Dialecto Langobardo. In vico tantum Selva Gurin (Italiane: *Bosco Gurin*) Lingua Germanica sermo officialis est.

## Religio
Magna pars incolarum Ticini se Catholica esse profitetur, accurate:

* Catholici (75,94 %)
* Veteres Catholici  (0,18%)
* Musulmani  (1,87 %)
* Iudaei  (0.12%)
* Orthodoxi  (2,35 %)
* Protestantes  (6.88%)
* Sine religione  (12,22 %)

(Fons:Helveticus census anno 2000)

## Historia 
Millennio 1 a.C.n. Leponti in vallibus Ticini et urbis Oscelae Lepontiorum habitabant.

Aevo Medio Mediolanum et Novum Comum de terris pagi Ticini contendere Mediolanenses circiter saeculum quartum decimum vicerunt. Postea Helvetii terras pagi Ticini saeculis quinto decimo et sexto decimo gradatim ceperunt, et in eas ut colonias (Italiane *bagliaggi*) dominata sunt.

Ab anno 1803 Ticinum pagus Helvetiae est.

## Institutiones
Facultas legum faciendi pertinet ad Magnum Consilium (Italiane *Gran Consiglio*) a nonaginta legatis populi constitutum et administrandi ad Civitatis Consilium (*Consiglio di Stato*) a quinque legatis constitutum.

## Districtus
thumb|200px|Ticini districtus.

Ticino sunt octo districtus:
* Bilitio
* *Blenio*
* *Leventina*
* Locarnum
* Luganum
* Mendricus
* *Riviera*
* Vallis Maggia 

## Praeclari cives 
In Ticinum olim vixerunt aut nati sunt et hodie vivunt viri atque feminae noti:

### Nati
* Dominicus Fontana, pictor, architectus et sculptor.
* Franciscus Borromini, architectus.
* Dominicus Trezzini, architectus.
* Antonius Ciseri, pictor
* Franciscus Chiesa, scriptor
* Carola Del Ponte, iuris consultus
* Marius Botta, architectus.

### Mortui 
* Thomas Mann, scriptor
* Otto Braun, vir publicus  Germanicus
* Paulus Klee, pictor
* Georgius Strehler, director theatralis
* Iosephus Prezzolini, scriptor

### Urbes Oppidaque et Vici 
* Barerna, oppidum
* Bedaliola, vicus
* Bedoledus, vicus
* Bilitio, urbs
* Brixagus, oppidum
* Cadelus, oppidum
* Cibiascum, vicus
* Clasus, vicus
* Cumanus, vicus
* Curea, vicus
* Gudum (Helvetia), vicus
* Locarnum, urbs
* Luganum, urbs
* Mendricus, vicus
* Menuxius, vicus
* Maxanius, vicus
* Morbius Inferior, vicus
* Vicus Subinates, vicus

### Transitus
* Cuniculus Ferriviae Montis Sancti Godehardi novus
* Lucus Magnus
* Novena
* Sanctus Gothardus

### Flumina
* Maggia
* Ticinus

### Lacus
* Ceresius
* Verbanus

### Terrae historicae
* Insubria,

## Nota

* Aemilius Motta
* Raeti

## Nexus externus
!
Categoria:Regio Insubrica