9 Ianuarii

**IX Ianuarii**, sive **9 Ianuarii**, est nona dies anni gregoriani. 356 (CCCLVI) dies (sive 357 (CCCLVII) annis bisextis) manent. 

Secundum Calendarium Romanum est **ante diem quintum Idus Ianuarias** (a.d. V Id. Ian.).

## Eventa 
### Saeculo 18 
* 1768 - Philippus Astley creat primum spectaculum circense recens (Londinii).
* 1788 - Connecticuta quinta civitas CFA facta est.
* 1792 - Pax inter Imperium Ottomanicum et Imperium Russicum Iassii signata est.

### Saeculo 19 
* 1839 - Academia Scientiarum Francica pronuntiavit photographiam generis *Daguerrotype*.
* 1861 - Mississippia secunda civitas ab Unione Civitatum Foederatarum Americae ante principium belli civilis Americani secessit.
* 1873 - Post mortem Napoleonis III imperatoris depositi Franciae nunc Napoleo Eugenius Ludovicus Bonaparte, qui "Napoleo IV" a sectatoribus suis nominabatur et Londinii in exsilio ut pater vivebat, caput factionis Bonaparte erat.
* 1878
** Post mortem patris (vide infra) Humbertus I rex Italiae factus est.
** Russiae exercitus Turcos in Bulgaria proelio devicit.

### Saeculo 20 
* 1912 - Copiae Civitatum Foederatarum Americae in Honduriam invadunt.
* 1951 - Praetorium ordinis Nationum Unitarum publice in Novo Eboraco inaugurabatur.
* 1957 - Antonius Eden primus minister Regni Uniti a magistratu se recessit.
* 1960 - Principium exstructionis molis *Assuan* in Aegypto.
* 1962 - Conradus Adenauer cancellarius foederalis Germaniae et Haroldus MacMillan primus minister Britanniae Bonnam ad colloquium convenerunt.
* 1964 - Fossa Panamensis invesionem subiecta est a copia Civitarum Foederatarum.
* 1991 - Copiae Sovieticae civitatem Lituaniam expugnaverunt, ut prohiberetur libertas eius.
* 1995 - Valerius Poljakov, nauta sideralis Russicus, 366 dies in statione spatiali *Mir* erat, sic superans diurnitatis gradum praestitutum.

### Saeculo 21 
* 2007 - Primum programa iPhone ab Apple Inc. publicatus est.
* 2011 - Calamitas vehiculi aeris in Irania fit.
* 2024 - Gabriel Attal primus minister Franciae meret.
* 2025 - Funeratio nationalis pro Iacobo Earl Cater performata est.

## Natales 
### Saeculo 16 
* 1554 - Papa Gregorius XV (mortuus 1623)
* 1571 - Carolus de Longueval S. I. R. Caesaris generalissimus; mortuus est anno 1621.
* 1590 - Simon Vouet, pictor Francicus; mortuus est anno 1649.

### Saeculo 18 
* 1715 - Robertus Franciscus Damiens, assassinatus attemptus Ludovici XV Franciae; supplicio affectus est anno 1757.
* 1745 - Caleb Strong, gubernator Massachusettae; mortuus est anno 1819.
* 1757 - Ioannes Adair, gubernator Kentukiae; mortuus est anno 1840.
* 1797 - Ferdinandus de Wrangel, navarchus et explorator Russicus (m. 1870).

### Saeculo 19 
* 1806 - Augustus Williamson Bradford, gubernator Terrae Mariae; mortuus est anno 1881.
* 1859 - Petrus Kaščenko, psychiater Russicus (m. 1920)
* 1864 - Vladimirus Steklov, mathematicus Russicus (m. 1926)
* 1879 - Ioannes Broadus Watson, psychologus morum (m. 1958)
* 1890 - Curtius Tucholsky, diurnarius, auctor, scriptor saturarum Theodiscus (m. 1935).
* 1900 - Antonius Schmid, miles Germanicus, qui Vilnae inter secundum bellum mundanum Iudaeis et aliis a nazistis vexatis auxilium dedit; supplicio affectus anno 1942.

### Saeculo 20 
* 1902 - Josemaría Escrivá, Hispanicus scriptor rerum religiosarum (m. 1975).
* 1908 - Simona de Beauvoir, scriptrix Francogallica (m. 1986).
* 1909 - Patricius Peyton, sacerdos et conditor cruciatae Rosarii (Motus Rosarii); mortuus est anno 1992.
* 1913 - Ricardus Milhous Nixon, tricesimus septimus praesidens Civitatum Foederatarum Americae (m. 1994)
* 1914 - Kennethus Clarke, musicus iazii Americanus; mortuus est anno 1985.
* 1921 - Patricia Highsmith, fabularum scriptrix Americana (m. 1995).
* 1922 - H. Gobind Khorana, biochemicus Americanus; mortuus est anno 2011.
* 1923 - Eduardus Kolmanovskij, compositor Sovieticus (m. 1994).
* 1925 - Lee Van Cleef, actor (m. 1989).
* 1928 - Dominicus Modugno, cantor Italicus; mortuus anno 1994.
* 1930 - Carolus-Ludovicus Wagner, vir publicus Germanicus; mortuus anno 2012.
* 1932 - Robertus Patricius Casey, ex-gubernator Pennsilvaniae.
* 1940 - Ruth Dreifuss, rerum politicarum perita Helvetica.
* 1941 - Ioanna Baez, cantrix musicae vulgaris Americana.
* 1944 - Maximilianus Fuksas, architectus Italicus.
* 1945 - Rudolphus Schweiger, rerum politicarum peritus Helveticus factionis Factionis Liberalis Democraticae.
* 1950 - Carolus Aguiar Retes, archiepiscopus catholicus *Tlalnepantla* (Archidioecesis Tlalnepantlanus).
* 1951 - Michael Barnier, politicus Francicus.
* 1953 - Ahmed Shah Massud, dux Foederis septentrionalis Afghaniae; mortuus est anno 2001.
* 1959 - Rigoberta Menchú Tum; pugnatrix pro iuribus humanis et laureata praemio pacis Nobeliano.
* 1965 - Joely Richardson, actrix Britannica.
* 1978 - Ianuarius Gattuso, pedilusor Italicus.
* 1981 - Eusebius Smolarek, pedilusor Polonicus.
* 1982 - Catharina, ducissa Cantabrigiae.

## Mortes 
### Saeculo 16 
* 1534 - Iohannes Aventinus, rerum gestorum scriptor et philologus Germanicus; natus est anno 1477. 
### Saeculo 19 
* 1853 - Ioannes Nicasius Gallego, presbyter catholicus, fuit poeta Hispanicus; natus est anno 1777.
* 1858 - Anson Jones, praeses Texiae; natus est anno 1798.
* 1870 - Georgius De Lacy Evans, dux militum ac vir publicus Britannicus; natus est anno 1787.
* 1873 - Napoleo III, praeses Franciae annis 1848 ad 1852 et tum imperator ad usque 1870; natus est anno 1808.
* 1878 - Victorius Emanuel II Sabaudiae, rex Regni Sardiniae et postea Italiae (natus 1820).

### Saeculo 20 
* 1906 - Carolus Ritchie, primus Baro Ritchie de Dundee, rerum politicarum peritus Britannicus factionis Conservativae; natus est anno 1838.
* 1908 - Gulielmus Busch, auctor fabularum imaginibus satiricarum, e.g. *Max et Moritz* (n. 1832)
* 1909 - Paulus Ferdinandus Gachet, medicus et pictor Francicus; natus est anno 1828.
* 1923 - Catharina Mansfield, scriptrix Neozelandensis; nata est anno 1888.
* 1927 - Houston Stewart Chamberlain, scriptor Britannico-Germanicus; natus est anno 1855.
* 1931 - Claudius Anet, scriptor Francicus.
* 1942 - Ioannes Sumulong, politicorum peritus Philippinarum; natus est anno 1874. 
* 1944 - Antonius Smetona, vir publicus Lituaniae; natus est anno 1874.
* 1945 - Paulus Chack, scriptor Francicus supplicio affectus est; natus est anno 1876.
* 1947 - Carolus Mannheim, sociologus Hungaro-Germanicus; natus est anno 1893.
* 1959 - Iosephus Bottai, politicorum peritus Italicus aetate Fascistica; natus est anno 1895.
* 1961 - Aemilia Greene Balch, oeconomista et pacifista Americana; nata est anno 1902.
* 1989 - Gualterus Köhler, vir publicus Germanicus et sodalis NSDAP; natus est anno 1897.
* 1998 - Kenichi Fukui, laureatus praemio chemiae Nobeliano anno 1981.

### Saeculo 21 
* 2009 - Ricardus Ioannes Neuhaus, presbyter (antea Lutheranus, ab anno 1990 Catholicus), theologus, scriptor et diurnarius Canado-Americanus; natus est anno 1936.
* 2012
** Malam Bacai Sanhá, vir publicus Guineae Bissaviensis; natus est anno 1947.
** Augustus Gansser, clarus geologus Helveticus; natus est anno 1910.
* 2013 - Iacobus M. Buchanan, oeconomicus Americanus; natus est anno 1919.
* 2014
** Amiri Baraka, poeta Americanus; natus est anno 1934.
** Lorella De Luca, actrix et moderatrix cinematographica Italica; nata est anno 1940. 
** Dale Mortensen, oeconomiae peritus Americanus; natus est anno 1939.
** Marcus Yor, mathematicus Francicus; natus est anno 1949.
* 2017 - Zygmunt Bauman, sociologus et philosophus Polonicus; natus est anno 1925.
* 2022 
**Toshiki Kaifu, vir politicus Iaponicus; natus est anno 1931.
**Robertus Saget, histrio et comicus Americanus; natus est anno 1956.

## Feriae ac Festa. 
* **Dies agonalis** apud antiquos Romanos erat, in honorem dei Iani aries a rege sacrorum immolabatur.
* Dies martyrorum (Panama)

Categoria:Dies