open-index/open-wikipedia-markdown huggingface dataset:
Ceres (planetulus)

**Ceres** , diu appellatione **1 Ceres** (symbolum: 16px|⚳) agnita tanquam asteroidum primus, est planetula systematis solaris, quae inter Martem et Iovem circum solem movetur. In eadem regione, hodie sub nomine cinguli asteroidum nota, permulti asteroides reperiuntur; Ceres autum multo maiore est diametro et massa.

Ceres die 1 Ianuarii 1801 ab Iosepho Piazzi, astronomo Italico, inventa est, qui ab initio se cometem novum repperisse credebat. Ceres, e qua haec planetula appellata est, fuit Romana fructuum dea.

## Bibliographia 
[thumb|left|Comparatio diametrorum Cereris et asteroidum n°. 2-10 cum [Luna]]
* Filippo Giacomo Carrozzo et al., "Nature, formation, and distribution of carbonates on Ceres" in *Science Advances* vol. 4 no. 3 (14 Martii 2018)
* Queenie H. S. Chan et al., "Organic matter in extraterrestrial water-bearing salt crystals" in *Science Advances* vol. 4 no. 1 (10 Ianuarii 2018)
* P. Molaro, A. F. Lanza, L. Monaco, F. Tosi, G. Lo Curto, M. Fulle, L. Pasquini, "Daily variability of Ceres’ albedo detected by means of radial velocities changes of the reflected sunlight" in *Monthly Notices of the Royal Astronomical Society* (2016)
* A. Nathues et al., "Brine residues and organics in the Urvara basin on Ceres" in *Nature Communications* vol. 13 no. 927 (2022)
* Andrea Raponi et al., "Variations in the amount of water ice on Ceres’ surface suggest a seasonal water cycle" in *Science Advances* vol. 4 no. 3 (14 Martii 2018)
* S. Marchi et al., "An aqueously altered carbon-rich Ceres" in *Nature Astronomy Letters* (2018)

## Nexus externi 
* Catchall Minorum obiectorum index (*catalog of Minor Objects*): 1 Ceres 
* Cereris imagines  
* Elizabeth Landau, "Landslides on Ceres reflect hidden ice" (18 Aprilis 2017) apud *Phys.org*
* Elizabeth Landau, "Bright areas on Ceres suggest geologic activity" (13 Decembris 2017) apud *Phys.org*

Categoria:Planetuli Systematis Solaris
Categoria:Corpora astronomica speculatris visitata
Flavius Romulus

[thumb|[Tremissis Romuli Augustuli]]

**Flavius Romulus**, **Augustulus** appellatus (natus circa annum 460; mortuus fortasse post annum 511), Flavii Orestis filius, fuit ultimus imperator Imperii Romani Occidentalis et loco motus est ab Odoacre barbaro anno 476, cum Imperium Romanum Occidentale cecidit.

## Vita 
Anno 474, Iulius Nepos, cum approbatione imperatoris Romani Orientalis Zenonis, imperator Imperii Romani in parte ad occidentem solem vergente creatus est.

Anno 475 die 31 Octobris Orestes Iulium Nepotem ex Italia expulit et filium Romulum Augustulum, qui numquam a Zenone approbatus est, Ravennae imperatorem creavit, sed iam insequente anno Odoacer Romulo Augustulo magistratum abrogavit ut ipse dux Italiae fieret, eique castellum Lucullanum prope Neapolin situm assignavit. Odoacre rege, insignia Imperii imperatori Zenoni missa sunt.

## Aetatibus posterioribus 
Anno 1950, Fridericus Dürrenmatt Helveticus comoediam *Romulus der Große* scripsit de fine Imperii Romani. 

## Nexus externi 
* De Romulo Augustulo in *De Imperatoribus Romanis* (pagina a Radulpho W. Mathisen et Galfrido S. Nathan scripta ) 

Categoria:Nati saeculo 5
Categoria:Mortui saeculo 6
Categoria:Imperatores Romani
Ludovicus Lazarus Zamenhof

Doctor **Ludovicus Lazarus Zamenhof** (lingua Iudaeo-Germanica אליעזר לודוויג זאמענהאף, Polonice *Ludwik Łazarz Zamenhof*, Theodisce *Ludwig Lazarus Samenhof* natus familia Iudaica die 15 Decembris 1859 in urbe Bialostocensi (Białystok) in hodierna Polonia orientali, quae hoc tempore ad Imperium Russicum pertinebat; mortuus die 14 Aprilis 1917 Varsoviae) fuit medicus ocularius sed clarissimus est quia linguam artificiosam nomine Esperanto creavit, ad communicationem et tolerantiam inter gentes. Descripsit Linguam Esperanticam in libro Fundamento de Esperanto. Quamquam Iudaeus erat, Sionismus ei non nimis placuit.

Inde a pueritia varias linguas edidicit (Russicam, linguam Jiddisch, Polonicam, Francogallicam, Germanicam, Hebraicam); in gymnasio insuper et linguas Latinam, Graecam et Anglicam. 

De eius novissimis diebus scripsit librum Theodorus Jung qui praetitulatur *La Lastaj Tagoj de D-ro L.L. Zamenhof kaj la Funebra Ceremonio*.

*Interkultura Centro Herzberg
*Universalis Societas Esperantica
*Dies Zamenhofiana
**La Espero*
*1462 Zamenhof
## Notae
## Bibliographia
*Margarita Boulton: *Zamenhof, creator of Esperanto*, Londinii London 1960
*René Centassi, Henri Masson: ''L'homme qui a défié Babel*, Ramsay, 1995. 
*Ito Kanzi: *Senlegenda biografio de L. L. Zamenhof*, Tokii 1982.
*Andreas Künzli: *L. L. Zamenhof (1859–1917) Esperanto, Hillelismus (Homaranismus) und die 'jüdische Frage' in Ost- und Westeuropa*, Aquis Mattiacis 2010.
*Naftali Zvi Maimon: *La kashita vivo de Zamenhof. Originalaj studoj*, Tokii 1978. 
*Edmond Privat: *Life of Zamenhof. Inventor of Esperanto 1859–1917'', edidit Udalricus Lins in editione sexta, Roterodami 2007, ISBN 978-92-9017-097-6

## Nexus externi 
Categoria:Linguistae
Categoria:Medici Poloniae
Categoria:Philologi Poloniae
Categoria:Incolae Imperii Russici
Categoria:Inventores linguarum
Categoria:Iudaei
Categoria:Lingua Esperantica
Apple Inc.

[thumb|upright=0.4|[Logotypus in usu communi ex anno 1998.]]

 ('Malum Incorporatum') est societas anonyma Americana, quae programmata, computatra, et alios apparatus electronicos fabricat.

## Historia 
Societas Apple Computer, Inc.  in Valle Silicii Californiae die 1 Aprilis 1976 a Stephano Jobs et Stephano Wozniak instituta est. Qui computatra prima  in urbe Californiae fabricati sunt, ubi anno 1976 Apple I excogitaverunt, fabricabantur, et pretio $666.66 vendebant. Et die 3 Ianuarii 1977 societas ut persona iuridica instituta est.

Post gloriosum "malum" Apple I, Jobs Wozniakque Apple II fabricabantur, quorum usque ad annum 1985 circa 2&thinsp;000&thinsp;000 venditabantur. Apple II inter felicissima computatra fuisse constat.

## Systemata administrativa 
### Apple II 
* Apple DOS: 1.0-3.3 
* Apple SOS
* Apple ProDOS
* GS/OS

### Macintosh/Lisa 
* Lisa OS
* A/UX
* Mac OS: Systema 0.1–7.5.5, Mac OS 7.6–9.2.2
* macOS: Systema 10.0-15.2 (Sequoia)

## Computatra 
### Apple II 
* Apple I
* Apple II
* Apple II Plus
* Apple IIe
* Apple IIc
* Apple IIc Plus
* Apple IIgs
* Apple III

### Macintosh/Lisa 
* Apple Lisa
* Lisa II/Macintosh XL
* Macintosh 128K
* Macintosh 512K
* Macintosh Plus
* Macintosh SE
* Macintosh II
* Macintosh LC
* Macintosh Quadra
* Macintosh Performa
* Macintosh Centris
* Power Macintosh (G3) (G4) (G5)
* Newton MessagePad
* eMate 300
* iMac (G3) (G4) (G5)
* Mac mini
* eMac
* iBook (G3) (G4)
* MacBook
* MacBook Air
* PowerBook 
* MacBook Pro
* Mac Pro
* Xserve
* Xserve RAID

### Instrumenta electronica 
* Airport Express
* Airport Extreme
* Cinema Display
* Ipodium (iPod)
* iPad
* iPhone
* iPod mini (exstinctum)
* iPod nano
* iPod shuffle 
* iPod touch
* iSight (exstinctum)
* Studio Display (exstinctum)

### Instrumenta vetera 
* ImageWriter
* LaserWriter
* Newton
* OneScanner
* PowerCD
* Quicktake 100 / 150 / 200 - Digitalkamera
* StyleWriter

### Programmata 
* Apple Remote Desktop
* AppleWorks (editorium)
* Compressor
* Apple Calculator
* Darwin
* DVD Studio Pro
* Final Cut Pro/Express
* HyperCard
* iCal (calendarium)
* iChat
* iLife (GarageBand, iTunes, iPhoto, iMovie, iDVD)
* iTunes
* Interface Builder
* iSync
* Keynote
* MacDraw
* MacPaint
* MacWrite
* Mail
* Motion
* Logic Pro 7
* Safari
* Shake
* Soundtrack
* Tcl
* TextEdit (editorium facile)
* QuickTime
* Vorschau 
* WebObjects
* Xcode
* Xsan

* Innovatio
* Innovatio disruptiva
* Technologia

## Notae 
## Nexus externi 
* Apple USA (Anglice)
* Apple Computer History (Anglice)

!
Categoria:Constituta 1976
Categoria:Societates mercatoriae Civitatum Foederatarum
Actinopterygii

[thumb|200px|*[Sebastes norvegicus*]]

**Actinopterygii** (Palaeograece ἀκτίς 'radius' + πτέρυξ 'penna') sunt classis piscium pennis radiatis praeditorum, inter vertebrata grex dominans, cui sunt 27&thinsp;000 specierum aquae dulcis et salsae.

## Taxinomia
* Subclassis Chondrostei
** Ordo Polypteriformes 
** Ordo Acipenseriformes 
* Ordo Semionotiformes
* Ordo Amiiformes 
* Infraclassis Teleostei
** Superordo Osteoglossomorpha
*** Ordo Osteoglossiformes 
*** Ordo Hiodontiformes 
** Superordo Elopomorpha
*** Ordo Elopiformes
*** Ordo Albuliformes 
*** Ordo Notacanthiformes
*** Ordo Anguilliformes 
*** Ordo Saccopharyngiformes
** Superordo Clupeomorpha
*** Ordo Clupeiformes 
** Superordo Ostariophysi
*** Ordo Gonorynchiformes
*** Ordo Cypriniformes 
*** Ordo Characiformes
*** Ordo Gymnotiformes
*** Ordo Siluriformes 
** Protacanthopterygii
*** Ordo Salmoniformes
*** Ordo Esociformes 
*** Ordo Osmeriformes
** Sternopterygii
*** Ordo Ateleopodiformes
*** Ordo Stomiiformes 
** Cyclosquamata
*** Ordo Aulopiformes 
** Scopelomorpha
*** Ordo Myctophiformes 
** Lampridiomorpha
*** Ordo Lampridiformes 
** Polymyxiomorpha
*** Ordo Polymixiiformes 
** Paracanthopterygii
*** Ordo Percopsiformes 
*** Ordo Batrachoidiformes
*** Ordo Lophiiformes 
*** Ordo Gadiformes 
*** Ordo Ophidiiformes
** Acanthopterygii
*** Ordo Mugiliformes 
*** Ordo Atheriniformes
*** Ordo Beloniformes 
*** Ordo Cetomimiformes 
*** Ordo Cyprinodontiformes 
*** Ordo Stephanoberyciformes 
*** Ordo Beryciformes
*** Ordo Zeiformes 
*** Ordo Gasterosteiformes 
*** Ordo Synbranchiformes 
*** Ordo Tetraodontiformes 
*** Ordo Pleuronectiformes 
*** Ordo Scorpaeniformes 
*** Ordo Perciformes

## Bibliographia 
* Hurley, Imogen A., et al. "A new time-scale for ray-finned fish evolution." *Proceedings of the Royal Society B* 274.
* Near, Thomas J., et al. 2012. "Resolution of ray-finned fish phylogeny and timing of diversification." *PNAS* 109: 13698–13703.
* Lauder, George V., et Karel F. Liem.1983. "The evolution and interrelationships of the actinopterygian fishes." *Bulletin of the Museum of Comparative Zoology* 150: 95–197.

*Centriscidae
**Lampanyctus*
*Sarcopterygii

## Nexus externi 
**Actinopterygii,* apud 'Untamed Science*
*Jonna, R. 2004. *Actinopterygii,'' (Animal Diversity Web)

Categoria:Actinopterygii
Categoria:Taxa Klein
Categoria:Taxa 1885
Bauzanum

thumb|Bauzanum
**Bauzanum** (; alia nomina: *Bausanium*, *Bozanum*, *Bolzanum*,; Theodisce: *Bozen*; Ladine: *Bulsan*; Italiane: *Bolzano*) est urbs et municipium Italicum, circiter 107&thinsp;000 incolarum, in regione Tridentino-Athesia Superiori / Tirolo Meridionali situm et caput Provinciae Liberae Bauzanensis vel Athesiae Superioris / Tirolis Meridionalis. Urbani *Bauzanenses*, *Bozanenses* seu *Bulsanenses* appellantur.

## Insigne 

Fasciculus:Corona di città.svg|Urbs Italiae

## Nomina urbis 
## Sermones 
Magna pars hominum ibi Italiane, quamquam multi etiam Germanice loquuntur accurate:

## Clari cives 
### Filius civitatis 
* 1710 - Iosephus Tiefenthaler, geographus
* 1844 - Aloisius Riehl, philosophus

### Filia civitatis 
* 1993 - Simona Senoner

### Mortui 
* 1990 - Ludovicus Trenker

## Scholae 
* Universitas Studiorum Bauzanensis
* Gymnasium Sancti Antonii Patrum Franciscanorum

## Aedificia egregia 
Arcus victoriae a Benito Mussolini erectus est quo leguntur verba insculpta haec *Hic patriae fines siste signa, hinc ceteros excoluimus lingua legibus artibus,* scilicet Tirolenses meridionales.
Indigenae Tiroli Meridionalis eum contumeliam putant. Saepe agmina contra eum sunt.

## Ecclesia Catholica Romana 
Bauzanum, cum Brixinone, sedes episcopalis Ecclesiae Catholicae Romanae, cuius nomen Dioecesis Bauzanensis-Brixinensis est. Praesens episcopus est Ivus Muser.

## Fractiones, vici et loci in municipio 
### Vici urbani 
* Centro-Piani-Rencio (Zentrum-Bozner Boden-Rentsch)
* Oltrisarco-Aslago (Oberau-Haslach)
* Europa-Novacella (Europa-Neustift)
* Don Bosco (Don Bosco-Neugries)
* Gries-S.Quirino (Gries-Quirein)

## Municipia finitima 
* Clivus (vel Livers *-ris, f*)
* Fanum Sancti Genesii vel Mons Sancti Genesii
* Eppianum
* Carnedium
* Nova Teutonica
* Ritanum
* Turlanum (alia nomina: Torilanum, Toerlanum, Terlanum)
* Vatina, olim Feculae

* Libera Provincia Tridentina (Tridentinum)
* Tridentum

## Nexus externi 
* Situs publicus  

## Pinacotheca 

Imago:Sundial in Bozen.jpg|horologium solarium: EX RUDERIBUS BELLI MCMXXXXIX MUNDO DONA PACEM DOMINE
Imago:Cartina Comune BZ Bolzano.png|Collocatio finium Municipii Bauzanensis in Libera Provincia Bauzanensi.
Imago:Lauben.JPG|Vicus *Lauben* (testudines) nuncupatus.

## Notae
Krypton

|}

 (; Graece κρυπτόν, ‘res occulta’) vel **crypton** est elementum chemicum cui symbolum **Kr** et numerus atomicus 36. Eius massa atomica 83.80 g/mol valet. Sunt 33 isotopi quorum massa inter 69 et 101 variat. 27 ex eis radioactivi sunt. Quia plenum orbem electronicum exteriorem habet  (configuratio electronica 4s24p6) krypton cum ceteris elementis parum reagit nec moleculas format sed singulis atomis per spatium commeat. In systemate periodico in quartam periodum et gregem 18 ponitur qui grex elementa quae gasia nobilia appellantur et proprietates krypto similes praebent comprehendit. Photones  coloris emittit cum electricus fluxus per eius atomos transmittitur, alioqui sine colore est. 
## De proprietatibus chemicis 
Parva crypti copia tantum in aëre exsistit, e quo liquido facto separatur per destillationem fractionalem, et saepe adhibetur cum aliis gasibus raris in lampadibus fluorescentibus. Krypton praecipue iners est, sed nonnumquam cum fluoro, elemento oxidantissimo, chemica composita in laboratoriis formare potest (KrF2). Pressione magna adhibita etiam cum nitrogenio aut oxygenio vincitur. Haec composita in natura non inveniuntur sed nec crypton nec xenon  ita inertia iam sunt ut gasia nobilia primarum periodorum quae minora sunt. Krypton etiam potest clathrata formare cum aqua, quando atomi eius in clathris molecularum aquae impeditae sunt.

## Quantus et ubi adsit necnon quomodo purificetur 
[thumb|[Globulus electricus|Ampulla electrica krypto repleta.]]
Est rarum gas in aëre terrestri, circiter 1 ppm. Invenitur inter alia gasa vulcanica et aquas thermales et in variis metallis in minimis molibus. Extrahi potest ex aere liquido per distillationem fractam. Rarior quam argon pluris etiam constat atque minus usitatur.

In aëre Martis planetae, krypti concentratio 0.3 ppm invenitur.

## Notae 
## Plura legere si cupis 
*John F. Lehmann, Hélène P.A. Mercier, Gary J. Schrobilgen. "The chemistry of krypton", *Coordination Chemistry Reviews*, 2002: 1-39
*Matic Lozinšek et Gary J. Schrobilgen. "The world of krypton revisited", *Nature Chemistry* , 2016: 73

## Nexus externi 
*Vicimedia communia plura habent quae ad Krypton spectant
* Hoc elementum apud *Patreon: periodic videos*
* Lenntech

Categoria:Elementa chemica
Categoria:Gasia nobilia
Gulielmus III (rex Nederlandiae)

**Gulielmus III Alexander Paulus Fredericus Ludovicus Nassovius Arausiacus** (Batave: **Willem III**) (19 Februarii 1817 Bruxellis - 23 Novembris 1890 in Het Loo) rex Nederlandiae et dux magnus Luxemburgi fuit (1849–1890).

## Nexus externus 
* De Gulielmo III apud *Parlement & Politiek*

Categoria:Reges Nederlandiae
Categoria:Domus Auriaca
Categoria:Duces Luxemburgi
Categoria:Nati 1817
Categoria:Mortui 1890
O abies

thumb|"O abies"
**"O abies"** est carmen natalicum originis teutonicae, saeculo undevicensimo ab Ernsto Anschütz compositum.

## Verba carminis 
**O abies**

O abies, o abies,
Fidissima cum fronde,
Virens aestatis tempore,
Virens nivosa hieme,
O abies, o abies,
Fidissima cum fronde! 

O abies, o abies,
Tu mihi valde places:
Quotiens natali tempore
Delectavisti me fronde,
O abies, o abies,
Tu mihi valde places. 

O abies, o abies,
Veste tua me doces:
Spes gignunt et constantia
Semper vires, solacia;
O abies, o abies,
Veste tu me doces.

## Nexus externi 
* Verba carminis Latine et plurimis linguis
* 

Categoria:Carmina natalicia
Categoria:Plantae Christi Natalis
Orca

[thumb|Magnitudines orcae et [homo|hominis]]
thumb|280px|Orca prope Alascam
***Orcinus***, vulgo **orca**, est genus cetaceorum cui est una sola species, ***Orcinus orca,*** quae piscibus, pinnipediis, delphinidis, et interdum balaenis (Mysticetis et Odontocetis) vesci solet.

## Testimonium antiquum
Plinius Maior haec de orcis dicit:

## Notae 
## Bibliographia
*Ford, John K. B., Graeme M. Ellis, et Kenneth C. Balcomb. 2000. *Killer Whales.* Vancuverii Columbiae Britannicae: UBC Press. ISBN 0-7748-0800-4.
*National Marine Fisheries Service. 2005. *Conservation Plan for Southern Resident Killer Whales (Orcinus orca).* Seattli Vasingtoniae: Northwest Regional Office. PDF.
*Sylvestre, Jean-Pierre. 2006. *Dans le sillage des Orques.* Kameleo Editions.

## Nexus externi 
Categoria:Fauna Oceani Atlantici
Categoria:Fauna Oceani Pacifici
Categoria:Fauna Oceani Arctici
Categoria:Delphinidae
Categoria:Mammalia marina
Categoria:Megafauna Eurasiae
Categoria:Megafauna Africae
Categoria:Megafauna Australiae
Categoria:Megafauna Americae Meridionalis
Categoria:Megafauna Americae Septentrionalis
Categoria:Monotypica mammalium genera
Categoria:Praedatores
Categoria:Taxa Linnaei
Categoria:Taxa 1758
Tripolis

**Tripolis**, in plerisque linguis modernis **Tripoli** (Graece: Τρíπολις, hodie Τρίπολη, *Tripolis*, a *treis* (Graece pro *tres*) + *polis* (Graece pro *civitas / urbs*, Tres citivates) (Nomen habitantium: Tripolitanus *sing.*, Tripolitani *pl.*):

# Tripolis, urbs Arcadiae in Graecia
# Tripolis, urbs civitatis Iovae C.F.A.
# Tripolis Libanitis, urbs Libani occidentalis
# Tripolis, caput Libyae
# Tripolis Pellaea, vicus iuxta Pellam Graeciae
# Tripolis Cyane, societas culturalis Neapolitana
Orosius

thumb|Paulus Orosius

Paulus **Orosius** (natus circa annum 385 in Bracara Augusta; obiit circa annum 420) fuit rerum scriptor, theologus, et rerum gestarum scriptor. *Historias adversum paganos*, opus eius optime cognitum, Augustino dicavit.

## Opera 
thumb|*Historiae adversus paganos*, 1561
* *Commonitorium* sive *Consultatio de errore Priscillianistarum et Origenistarum*
* *Historiae adversum paganos*
* *Liber apologeticus contra Pelagianos*

## Nexus externi 
* Opera Omnia in  
* Historia apud attalus.org 
* Historia apud *The Latin Library* 

## Bibliographia 
* H. W. Goetz, *Die Geschichtstheologie des Orosius*. Darmstadt, 1980.
* Hervé Inglebert, "Orose" in ''Dictionnaire de l'Antiquité* ed. Jean Leclant (Lutetiae: Presses Universitaires de France, 2005) pp. 1583-1584.
* Adolf Lippold, *Rom und die Barbaren in der Beurteilung des Orosius*. 1952.
* Adolf Lippold: *Orosius, christlicher Apologet und römischer Bürger*. Philologus Bd. 113 (1969), 92-105.
* Max Manitius: *Zu Plinius dem Älteren und Orosius.* Rheinisches Museum für Philologie Bd. 48. Bonn 1893, 477-479
* Antonio Marchetta, *Orosio e Ataulfo nell-ideologia dei rapporti romano-barbarici*. Romae, 1987.
* Josep Vilella, "Biografía crítica de Orosio" in *Jahrbuch für Antike und Christentum'' vol. 43 (2000) pp. 94-121.

Categoria:Historici Romani antiqui
Categoria:Theologi
Categoria:Auctores Latini antiqui
Categoria:Scriptores Hispaniae antiquae
Categoria:Nati saeculo 4
Categoria:Mortui saeculo 5
!
Philippus Franciscus de Siebold

thumb|Philippus Franciscus von Siebold.
**Philippus Franciscus de Siebold** seu **Sieboldius** (Artauni natus die 17 Februarii 1796 – Monachi mortuus die 18 Octobris 1866) fuit medicus et botanista Germanus, primus homo Occidentalis qui medicinam Dezimae Iaponiae docuit. Post nonnullos annos in Iaponia, multa opera de historia naturali in Nederlandia profuit.

## Opera
**Flora Japonica*

*:Categoria:Taxa Siebold
*Kusumoto Ine
*Gulielmus de Haan
*5448 Siebold

## Nexus externi 
*Museum Sieboldianum Artaunense 
*Hortus Botanicus Sieboldianus Artaunense 
*Archivum Sieboldianum apud *Ruhr-Universität Bochum*  
*Sieboldii *Nippon* (PDF) "*Text-Auszüge in vollständigen Kapiteln*." 
**Fauna Iaponica* Sieboldii, apud Universitatem Kyotensem 
**Flora Iaponica* Sieboldii, apud Universitatem Kyotensem 
*Sieboldii Fauna/Flora Iaponica (Textu Latino) , apud Curtii Stübers „BioLib” 
*Genealogia

Categoria:Nati 1796
Categoria:Mortui 1866
Categoria:Botanistae Germaniae
Categoria:Carcinologi
Categoria:Nagasacum
Categoria:Medici Germaniae
Categoria:Medici Iaponiae
Categoria:Zoologi Germaniae
Religio Mesopotamena

**Religio Mesopotamena** fuit religio polytheistica quam Sumerii, Accadii, Babylonenses, aliaeque gentes Mesopotamiae praecipue inter quartum et primum millennium a.C.n. coluerunt. Apud Sumer primum cultum civilem Mesopotamiae, deorum quattuor maximi putabantur An, Enlil, Enki et Ninhursag.     

## Di
Nomina litteris maiusculis scripta sunt ex Graecobabyloniacis.

Sunt et di quorum cum nomen Mesopotamenum nusquam apud Graecos Romanosve attestetur, exstat autem nomen Phoenicium, e.g. *Adad* = Adodus, *Dagan* = Dagon.

## Daemones & Heroes 
## Bibliographia 
*M. J. Geller, "More Graeco-Babyloniaca", *ZA* 73, 1983, pp. 114–122 et imagines.
*J. Black & A. Green, *Gods, Demons and Symbols of Ancient Mesopotamia*, 1992, 1997, ISBN 0-292-70794-0

## Notae 
Categoria:Religiones
Categoria:Mesopotamia
*
Lingua Limburgica

thumb|Zona Limburgica (viridi colore picta).

**Lingua Limburgica** (Nomen nativum: *Lèmburgs*, ) est continua regionalium dialectorum series, quae a Limburgo Belgico per Limburgum Nederlandicum ad confinia
Rhenaniae Septentrionalis et Vestfaliae extenditur.

Constat Limburgicam ex linguis Franconicis inferioribus ortam esse, pariter cum lingua Nederlandica, quamquam paulatim in hanc linguam transit in Limburgo Batavo boreali et in Limburgo Belgico occidentali. In Nederlandia (sed non alibi) Limburgica consecuta est statum linguae officialis minoris potentiae (19 Martii 1997). Non exstat norma communis huius linguae, nam cunctae urbes vicique cuncti dialectum propriam habent.

Limburgicae praesertim proprium est bitonalitas, aliquid rari in linguis Indoeuropaeis.

## Nexus externus 
*https://web.archive.org/web/20110515094612/http://taal.phileon.nl/limburgs.php

Limburgica
Casimovia

**Casimovia** (Russice: Касимов, tr. *Kasimov*; Tatarice: Касыйм, *Qasím;* antea Ханкирмән, *Xankirmän*; ad annum 1376 Городец Мещёрский et ad annum 1471 Новый Низовой) est urbs in regione Resaniensi Foederationis Russicae et caput districtus Casimoviensis regionis illius. In ripa dextra Occae fluminis sita, plus 30 milia incolarum habet. Urbs illa, anno 1152 condita, ab anno 1452 ad annum 1681 caput regni Tatarorum, vassali Russiae, erat.

thumb|left|Casimoviae pars media
## Nota 
## Nexus externus 
Categoria:Urbes regionis Resaniensis
Categoria:Condita 1152
Mensura Hebraea

**Mensurae Hebraeae antiquae** sunt, quae in Sanctis Bibliis inveniuntur:

### Longitudo 
*גמד palma
*אמה cubitum

### Capacitas 
#### Liquida 
*לג sextarium
*קב cabus, 1 cabus = 4 sextarii
*עמר gŏmŏr, 1 gomor = 7 sextarii
*סאה satum, 1 satum = 6 cabi
*איפה oephi (modius), 1 oephi = 3 sata
*לתך dimidius chorus, = 5 oephi
*חמר/כר chŏrus, 1 chorus = 10 oephi

#### Solida 
*לג sextarium
*הין hin, 1 hin = 12 sextarii
*בת batus (choenix), 1 batus = 6 hin = 1 oephi

### Pondus & Moneta 
*גרה obolus
*שקל siclus (didrachma, stathmos), 1 siclus = 20 oboli
*מנה mina, 1 mina = 60 sicli
*ככר־כסף talentum argenti, = 3000 sicli
*ככר־זהב talentum auri, = 6000 sicli

## Nexus externi
* De mensuris Hebraeis in *Encyclopaedia Hebraica Brockhaus et Efron* 

Categoria:Mensura
Categoria:Biblia
Lichtenstenum

**Principatus Lichtensteni** (Theodisce: *Fürstentum Liechtenstein*) est civitas in Europa Occidentali sita. Princeps eius Ioannes-Adam II (Hans-Adam II) nominatur. Terra Lichtensteni ad Austriam ac Helvetiam est, qua de causa moneta sua Francus est. Lingua publica est Theodisca.

Lichtenstenum est una minimarum civitatum Europae. Hanc terram fere 37&thinsp;000 homines habitant (anno 2014). Lichtensteno undecim communia sunt: Balzers, Eschen, Gamprin, Mauren, Planken, Ruggell, Schaan, Schellenberg, Triesen, Triesenberg et Vaduz. In  commune Triesenberg est etiam statio nartationis Malbun.

Lichtenstenum ad Unionem Europaeam non pertinet, sed Spatio oeconomico Europaeo pars est huius communis mercati.

## Ecclesia catholica 
In Lichtensteno est etiam sedes archiepiscopalis catholica, archidioecesis (Archidioecesis Vadutiensis) anno 1997 creata est. Praesens et primus archiepiscopus est Volfangus Haas.

## Historia 
Die 23 Ianuarii 1719 Carolus VI Imperator Lichtenstenum ad nomen principatus sustulit. A fine Imperii Sacri Romani civitas libera est.

## Pinacotheca 

Ls-map.png|Tabula geographica Lichtensteni
Schlossvaduz.jpg|Dulcis vallis Castellum
Liechtenstein asv2022-10 img02 Vaduz Aussicht beim Schloss.jpg|Dulcis vallis, Lichtensteni caput

## Notae
* Consociatio Europaea liberi commercii

## Nexus externi 
Categoria:Condita 1719
Categoria:Europa Occidentalis
Categoria:Lichtenstenum
Categoria:Civitates sui iuris
Categoria:Monarchiae constitutionales
Iohannes Adam II

**Iohannes Adam II** (vulgo praenominibus plenis *Johannes Adam Ferdinand Alois Josef Maria Marco d’Aviano Pius*), natus Turici die 14 Februarii 1945), alumnus universitatis Sangallensis, est princeps Lichtensteni, dux Troppau et Jägerndorf, comes Rietbergensis.

## Familia 
Pater eius Franciscus Iosephus II, princeps Lichtensteni, et mater Georgina de Wilczek erant.

Die 30 Iulii 1967 Maria Kinsky in matrimonium duxit. Cum ea quattuor liberos genuit:
* Aloisius Philippus Maria (natus 11 Iunii 1968).*heres et regens*
* Maximilianus (natus 16 Maii 1969).
* Constantinus (natus 15 Martii 1972). 
* Tatiana (nata 10 Aprilis 1973).

## Nexus externi 
* Biographia Iohannis Adami II apud situm principatús

Categoria:Duces civitatum
Categoria:Nati 1945
Categoria:Homines vivi
Categoria:Alumni Universitatis Sangallensis
Categoria:Politici Lichtensteni
Iohannes Traupman

**Ioannes C. Traupman,** vulgo *John Traupman* (1923–2019), fuit lexicographus et philologus Americanus et professor emeritus Universitatis Sancti Iosephi.

## Opera
Haec opera scripsit Traupman de lingua Latina colloquiali:
*1966, *The New Collegiate Latin & English Dictionary*
*1994, *Latin Dictionary* (editio secunda lexici Collegiati)
*1996, *Conversational Latin for Oral Proficiency*
*2007, *Latin and English Dictionary* (editio tertia)

## Notae
Categoria:Auctores Anglici
Categoria:Auctores Neolatini
Categoria:Eruditi Civitatum Foederatarum
Categoria:Lexicographi
Categoria:Professores Universitatis Sancti Iosephi Philadelphiensis
Categoria:Scriptores Civitatum Foederatarum
Ailuropoda melanoleuca

***Ailuropoda melanoleuca*** est species familiae Ursidarum, quae corpus nigrum albumque habet et medias Sinas habitat. Quamquam in ordine Carnivorum est, paene omnino plantas edit, praecipue bambusam, quae nonaginta novem centesimas partes cibi eius componit.

## De vocabulis 
Nomen taxinomicum formatur ex verbis Graecis, quae sunt αἴλουρος 'feles', πούς 'pes', μέλᾱς 'niger', λευκός 'albus'; id est animal nigrum et album, quod pedem felinum habet. Sinice 大熊貓, *dàxióngmāo* appellatur, hoc est "magnus ursus-feles". Pluribus linguis Europaeis appellatur *panda*, vocabulum originis obscurae, fortasse ex Nepalensi *Nigálya-pónya* deductum. Primum *panda* *Ailurum fulgentem* denotabat. Hodie in variis linguis *Ailurus* "panda ruber" vel "minor" appellatur, et *Ailuropoda* "panda giganteus" vel "maior".

## De morphologia 
Panda maior nigros albosque pilos habet. Adulti sunt 1.2 - 1.9 m (4 - 6 pedes) longi cum cauda 10 - 15 cm (3.9 - 5.9 pedes) longa et usque ad 160 kg (350 lb) pensent. Adultae magnopere usque ad 20 % minores.

Corpus typicum simile huic aliorum ursorum. Pili nigri super auriculas, rostrum crescunt.

## Notae 

## Nexus externi 
Categoria:Mammalia herbivora
Categoria:Mammalia Sinarum
Categoria:Megafauna Eurasiae
Categoria:Taxa 1869
Categoria:Ursidae
Acceleratio

[thumb|Dum [autocinetum celerius it, sonus motri mutat.]]
**Acceleratio** est quantitas vectorialis physica, symbolo \vec {a} persaepe denotata, quae velocitatis fluxionem dat. Eius mensurae unitas est distantia per tempus quadratum divisa, quae in systemate unitatium SI usitate unitatibus m/s² datur, h.e. metris per secundum temporis quadratum divisis.

## Definitio
In mechanica classica, mediocris acceleratio vectoris computari licet per formulam 
:\vec a_{med}=\frac{\Delta \vec v}{\Delta \mathrm t}
ubi commutatio velocitatis divisa est per tempus \Delta t in quo haec commutatio effecitur.

Instantanea autem acceleratio secundum differentialem formulam mathematice ita definitur:
: \vec{a} = \frac {d\vec{v}}{dt} = \frac {d^2\vec{x}} {d t^2} \,
ubi  \vec{v}(t) instantaneam corporis velocitatem in tempore *t* denotat.

Definiri quoque potest fluxio accelerationis:

: \vec{j} = \frac {d\vec{a}}{dt} = \frac {d^2\vec{x}} {d t^2} \,

## Notae 
*Mechanica Newtoniana
*Motus
*Newton (unitas)
## Nexus externi 
* De acceleratione apud Khan Academy 


Categoria:Cinematica
Categoria:Dynamica
Categoria:Motus
Categoria:Notiones in physica
Categoria:Quantitates physicae
Pax

[thumb|upright=1|Hortus cum inscriptione Paci dicata [Asisium|Asisii.]]
**Pax** est status tranquillitatis et requietis, contra discordiam belli, quem multi homines desiderant.

Ad pacem mundi post primum bellum mundanum servandam Societas Civitatum constituta est; deinde Pactio Briand-Kellogg decreta est. At post secundum bellum mundanum cum maxima calamitate, Consociatio Nationum condita est apud Chartam Consociationis Nationum.

[thumb|upright=0.6|[Columba (avis)|Columba pacis cum olea.]]
## Historia
### Imperium Romanum
Apud Romanos, bellum status naturalis fuit; necesse pro pace erat pactum declarare. Signum pacis fuit templi dei Iani porta clausa. Silius Italicus in *Punica* dixit, "pax optima rerum, quas homini novisse datum est: pax una triumphis innumeris potior."

Elenchus pacis definitionum, a Varrone compilatum, in libro XIX *Civitatis Dei* ab Augustino scriptum apparet, fortasse cum additamento Christiano:
* *Pax itaque corporis est ordinata temperatura partium,* 
* *pax animae inrationalis ordinata requies appetitionum, *
* *pax animae rationalis ordinata cognitionis actionisque consensio, *
* *pax corporis et animae ordinata uita et salus animantis, *
* *pax hominis mortalis et Dei ordinata in fide sub aeterna lege oboedientia, *
* *pax hominum ordinata concordia, *
* *pax domus ordinata imperandi atque oboediendi concordia cohabitantium, *
* *pax ciuitatis ordinata imperandi atque oboediendi concordia ciuium, *
* *pax caelestis ciuitatis ordinatissima et concordissima societas fruendi Deo et inuicem in Deo,*
* *pax omnium rerum tranquillitas ordinis.*

## In Christianismo
Biblia Sacra pacem mille annorum Iesu Christi rege praedicere ab aliquot Christanis putantur.

## In philosophia
Benedictus de Spinoza pacem in suo *Tractato politico* definivit "enim non belli privatio" ad ius naturale vel iura humana.

## Bibliographia
* *La Grande Encyclopédie de la Paix*, ed. Isabelle Bournier & Marc Pottier, Casterman, Bruxellis 2007, ISBN 978-2-203-00219-7. 
 

* Ad pacem perpetuam
* Cenotaphium
* Dies internationalis pacis
* Diplomatia
* Flamma aeterna
* Irene (mythologia)
* Irenologia
* Liber Isaiae
* Neutralitas
* Symboli pacis
* Pax mundi
* Pacifismus
* Praemium Nobelianum pacis componenda
* Templum Pacis 
* Templum Pacis in Pennsilvania
* Virtus
* 679 Pax

## Notae 
## Nexus externi 
* Ioannes Paulus Bauer Latine de pace scripsit.
* Carnegie Endowment for International Peace.
* "Lemonade a la Carnegie" apud carnegiecouncil.org.
* "Research Guide on Peace by the United Nations Library at Geneva."
* PeaceWiki.
* "Peace Monuments around the World."
* "Working Group on Peace and Development" apud frient.de.
* "Answers to: 'How do we achieve world peace?'"
* "World Alliance of Religions Peace Summit."

!
!
Vexillum

[thumb|Vexilla plurium [nationum apud Consociationem Nationum Novi Eboraci.]]
[thumb|upright=0.8|Vexillum [Daniae est veterrimum vexillum adhuc in usu.]]
[thumb|upright=0.8|Coniecturabile [legionis Romanae vexillum.]]
[thumb|upright=0.8|[Colores vexilli Aethiopiani publica multarum civitatum Africanarum vexilla ornant.]]

 est pars textu, saepissime rectangularis, cui sunt specimen coloresque distincti. Pro symbolo, modo signi dandi, vel ornatione tantum est. Vocabulum *vexillum* meram  etiam attingit. Vexilla usitate sunt inconditorum signorum dandorum instrumentum, praecipue in circumiectis ubi communicatio est anceps (sicut , ubi semaphora adhibetur). Investigatio vexillorum  appellatur.

Multa vexilla sunt insignia cuiusdam nationis, civitatis, regionis, urbis, rei militaris, religionis, monarchae, festorum, ludorum athleticorum (sicut vexillum Olympiorum).

Fons antiquissimus vexilla civitatum vel populorum exhibens est *Libro del conocimiento de todos los reinos,* anno circiter 1385 confectus.

## Etymologia 
De origine vocabuli apud Isidorum legimus hoc signum primo partem veli fuisse: *vexillum* ergo quasi *velxillum*, sc. *a veli diminutione*, intellegendum esse.

## Notae 
## Bibliographia 
* Crouthers, David D. 1978. *Flags of American history.* Ill. Nicholas Zarrelli. Maplewood Novae Caesareae: Hammond. ISBN 0843730803.
* Healy, Donald T., et Peter J. Orenski. 2003. *Native American flags.* Praefatio Carl Waldman. Normanniae: University of Oklahoma Press. ISBN 0806135565.
* Kaye, Ted. 2006. *Good flag, bad flag: how to design a great flag.* Trentoniae Novae Caesareae: North American Vexillological Association. ISBN 9780974772813, ISBN 097477281X.
* Quaife, Milo Milton, Melvin J. Weig, et Roy E. Appleman, eds. 1961. *The history of the United States flag, from the Revolution to the present, including a guide to its use and display.* Praefatio Roger Butterfield. Adumbrationes Elmo Jones. Novi Eboraci: Harper.
* Smout, Arthur Henry. 1968. *The flag book, Australia; when, where and how to fly or display flags correctly.* Brisbane: Lions International, Australia, District 210K.
* World Book. 2005. ''World Book's Encyclopedia of Flags.* Sicagi: World Book. ISBN 0716679000.
* Znamierowski, Alfred. 2010. *World Encyclopedia of Flags,* ed. retractata. Londinii: Southwater (Anness Publishing). ISBN 1844768953, ISBN 978-1844768950.

* Iconographia
* Semiotica
* Testimonium fidei
* Vexillum arcus caeli
* Vexillum (signum)
* "Vexillum stellis punctatum"
* Vexillum tricolor
* 

## Nexus externi 
### Acta societatum eruditionis 
**International Journal of Semiotics and Visual Rhetoric.*
**Flagwaver: Journal of Great Waters Association of Vexillology.*
**Raven: A Journal of Vexillology.*
**Visio: Journal of the International Association for Visual Semiotics.*

### Pelliculae 
* Kane, B. 2018. *Vexillology: Basic Principles of Flag Design.*
* Mars, Roman. 2015. *Why city flags may be the worst-designed thing you've never noticed.*
* Serith, Ceisiwr. 2015. *Good flags, bad flags,and How to Tell the Difference.''

Categoria:Aesthetica
Categoria:Ars visualis
Rainerius III

**Rainerius III**, nomine nativo pleno *Louis Henri Maxence Bertrand Rainier Grimaldi* (Monoeci natus die 31 Maii 1923; ibidem mortuus die 6 Aprilis 2005) fuit princeps Monoecensis a die 9 Maii 1949, successor avo Ludovico II principi.

Alumnus fuit universitatis Montispessulani atque scholae liberae Scientiarum Politicarum Parisiensis unde sine lauris abscedit. Uxorem duxit Gratia Kelly e qua genuit: 
* Carolina principissa (1957 nata) 
* Albertus princeps (1958 natus) 
* Stephania principissa (1965 nata) 

## Bibliographia 
[thumb|upright=1.75|Familia principis Rainerii III anno 1973 cum athleta [Ericus Brenter|Erico Brenter picti]]
* Norbert Loh, *Rainier von Monaco. Ein Fürst und seine Familie*. Monaci: Knaur, 2005. ISBN 3-426-66173-X

Categoria:Principes Monoeci
Categoria:Nati 1923
Categoria:Mortui 2005
Categoria:Gratia (principissa Monoecensis)
Categoria:Alumni Universitatis Montispessulani
Sippara

[thumb|Sipparorum moenia exstruxit [Hammurabi rex, secundum inscriptionem hic depictam]]
**Sippara** *-orum, n.p. adi. -enus*, sive **Sispara**, (Sumerice **Zimbir**, Accadice *Sippar*) fuit civitas Babylonia, ad orientalem Euphratis ripam, ad septentrionem ab ipsa Babylone sita. In binos vicos divisa erat, nempe Sippara Solis et Sippara Deae *Anunit*, quorum illum invenit Hormisdas Rassam anno 1881 ad *Abu-Habba*, 16 milibus passum a Bagdato inter meridiem et solis ortum distantem.

Sippara duplicia in Bibliis Sanctis nomine **Sepharvaim** inveniuntur, quod lingua Hebraica (ספרוים) est numero duali. Multae tabulae litteris cuneiformibus inscriptae in templo Solis (quod Sumeri *E-Babara*, Semitae autem *Bit-Un* dicebant). Xisuthrum fert Berossus hic scripta mundi antediluviani sub terram condidisse—sine dubio quasi aetiologia nominis urbis, nam linguis semiticis **spr* est "scribere." Secundum Abydenum, Nabuchodonosor super Sipparenorum civitatem lacum fodit. Hic etiam erant castra Babylonia Nabonidi, et fieri potest ut Plinii "Hippareni" sint re vera Sippareni.

## Notae 
Categoria:Mesopotamia
Bubastis

*Haec commentatio spectat ad Bubastin urbem Aegyptiam. Si vis de dea eiusdem nominis discere, vide s.v. Bubastis dea.*
thumb|left|Bubastis in Delta Nili
**Būbastis** *-is, f.* (Aegyptie 𓉐𓏤𓎰𓏏𓊖 / *Pr-Bȝśt.t*, Coptice Ⲡⲟⲩⲃⲁⲥϯ / *Pubasti*, Hebraice פי־בסת / *Pī-Bhɛsɛth*; Arabice  تل بسطة / *Till-Basṭah*), urbs Aegyptia antiqua, ad Delta Nili in Aegypto Inferiore sita. Erat locus praecipuus cultus deae eponymae Bubastis, et metropolis erat nomi Bubastitae.

Facta est sedes regalis, Sesonchose I coronato, anno 952 a.C.n.. Bubastis maxime in pretio erat Dynastia XXII regnante, et XXIII. Cambyse II autem anno 525 a.C.n. invadente, decadebat Dynastia XXVI, et cum ea Bubastis.

Bubastis est sedes episcopalis titularis Ecclesiae Catholicae Romanae.
## Fontes 
Herodotus, *Euterpe* 59-60 et 67 et 137-138
Categoria:Dioeceses Ecclesiae Catholicae
Categoria:Loci archaeologici Aegypti
Categoria:Urbes Aegypti antiquae
Categoria:Zagazig
Phthas

**Phthas**, sive **Phtha** (Aegyptie *ptḥ*, h.e. "fabricator") in religione Aegyptia est demiurgus, patronusque Memphis et fabrorum. Graeci et Romani eum cum Vulcano/Hephaesto, Phoenices cum Chusoro adsimulabant.
thumb|Phthas

Cum sit Socaris etiam fabrilis deus, Phthas praesertim cum saxo et lapide sociabatur. Apis erat oraculum eius. Serius cum Socare et Osiride iunctus est in Phtha-Socare-Osiride. Aspectum chthonicum habebat sub nomine *Tenen*.

Uxor eius est Sachmis vel (rarius) Bubastis. Inter liberis eius erant Iphthimis, Miysis et Imuthes. Erant qui eum etiam Phram genuisse ferrent.

Depingitur in specie hominis medicati, sceptrum tenens cum hieroglyphis pro "vita" "potestate" et "stabilitate." Saepe pileolum gerit.

Verbum *Aegyptus* originem habet a *ḥw.t-kɜ-ptḥ* "Templum Animae Phthae," quod erat nomen templo Memphiti.

## Notae 
*5011 Ptah

Categoria:Dei Aegyptii
Categoria:Demiurgi
Pyramides Guimarenses

**Pyramides Guimarenses** est situs archaeologicus in Guimaro (Hispanice *Güímar*) vico, in ora orientali Nivariae, in Insulis Fortunatis Hispaniae. Sex pyramides gradatas oblongas comprehendunt, quae similes pyramidibus Mexicanis sunt. Archaeologi putant pyramides saeculo XIX aedificatas esse.

## Bibliographia 
* Antonio Aparicio Juan, *Las Pirámides de Güímar: mito y realidad*. Centro de la Cultura Popular Canaria, 2005
* Juan Francisco Navarro Mederos, "Arqueología de las Islas Canarias" in *Espacio, Tiempo y Forma, Serie I, Prehistoria y Arqueología* vol. 10 (1997) pp. 447-478

## Pinacotheca 

Image:Güímar BW 1.JPG|Pyramis Guimarensis
Image:Güímar BW 2.JPG|Pyramis Guimarensis
Image:Güímar BW 3.JPG|Pyramis Guimarensis
Image:Güímar BW 4.JPG|Structurae ubi pyramides adsunt
Image:Güímar BW 5.JPG|Pyramis Guimarensis

Categoria:Canariae Insulae
Categoria:Loci archaeologici Hispaniae
Categoria:Monumenta Hispaniae
Vinlandia

[thumb|[Archaeologia|Archaeologica Vinlandiae imitatio.]]
**Vinlandia**, sive **Vinilanda** (Islandice *Vínland* 'terra vinifera', aut *Vinland* 'ager pascuus'), secundum narrationes Islandicas fuit colonia a Leivo Erici filio in Terra Nova ducta.

Leivus Erici filius putatur primus ad illam terram appulisse, circa annum 1000.
Vestigia archaeologica monstrant Vicingos aliquatenus in America Septentrionali adfuisse.

## Loci 
*Circa 1075, Adami Bremensis *Descriptio Insularum Aquilonis*, cap. 38:
:Praeterea unam adhuc insulam recitavit a multis in eo repertam occeano, quae dicitur Winland, eo quod ibi vites sponte nascantur, vinum optimum ferentes. Nam et fruges ibi non seminatas habundare, non fabulosa opinione, sed certa comperimus relatione Danorum. [Post quam insulam, ait, terra non invenitur habitabilis in illo occeano, sed omnia quae ultra sunt glacie intolerabili ac caligine inmensa plena sunt. Cuius rei Marcianus ita meminit: 'Ultra Thilen', inquiens, 'navigatione unius diei mare concretum est'. Temptavit hoc nuper experientissimus Nordmannorum princeps Haraldus. Qui latitudinem septentrionalis occeani perscrutatus navibus, tandem caligantibus ante ora deficientis mundi finibus inmane abyssi baratrum retroactis vestigiis pene vix salvus evasit.] 
*1837, Caroli Christiani Rafn *Antiquitates Americanae*, manuscriptum  saeculi 13 citans (p.290-3):
:Leifus fortunatus dictus, primus Vinlandiam invenit, in quo etiam itinere mercatores oceani periculis vexatos repierit.
*Incerti anni, *Tabula Vinilandana*:
:Volente deo post longū iter ab insula Gronelanda per meridiem ad / reliquas extremas partes occidentalis occeani maris iter facientes ad / austrū inter glacies byarnus et leiphus erissonius socij terram nouam uberrimā / videlicet viniferā inuenerunt quam Vinilandā insulā appellauerunt. Henricus / Gronelande regionumq finitimarū sedis apostolicae episcopus legatus in hac terra / spaciosa vero et opulentissima in postmo anno p. ss. nrj. Pascali accessit in nomine dei / omnipotētis longo tempore mansit estiuo et brumali postea versus Gronelandā redit / ad orientem hiemalē deinde humillima obediencia superiori vo- / lūtati processit.

## Notae
## Bibliographia 
* Thormodi Torfaei *Historia Vinlandiae antiquae seu partis Americae Septentrionalis*, Hafniae 1705
* Tryggvi J. Oleson, *Early Voyages and Northern Approaches 1000-1632*. Novi Eboraci: Oxford University Press, 1968

* *Sketch of the Evolution of our Native Fruits*

Categoria:America Septentrionalis
Categoria:Exploratio Americae Septentrionalis
Categoria:Historia Americae Septentrionalis
Categoria:Terra Nova et Estotilandia
Index regum Indiae

Cum nonnulli Graeci nationes hellenisticas in regionibus Indiae necnon Bactriae condiderint, possibile est nomina classica nonnullis regibus indicis reperire.

Nota bene linguam graecam illius regionis nonnullis litteris insolitis usam esse, nempe &#927;&#927; pro &#969; (h.e. &#333;, sed saepius in loco sonitus /w/), et &#1015; pro š (sc. /&#643;/). Quoniam š non est littera Romana, possumus eam littera s redigere, nisi in locis technicis.

Nomina sublineata et nigrata non sunt figurae Graecae, sed Bactrianae potius.

## Domus *Paurava*
*Ante 326 a.C.n.: Taxiles I
*ca. 326 a.C.n. — post 321 a.C.n.: Ōmphis Taxilēs (*Ambhi*)
*ante 326 a.C.n. — inter 321 et 317 a.C.n.: Pōrus (*Purushottama* aut *Puru*)
*post 321 a.C.n. — 317 a.C.n.: Cētĕus (*Malayketu*)

## Domus *Nanda*
*?-ca. 321 a.C.n. Aggrammes seu Xandrames (*Dhana Nanda*)

## Domus *Maurya*
*322 a.C.n.-298 a.C.n. Sandrac&#335;ttus seu Sandr&#335;c&#335;ttus (*Candragupta Maurya*)
*297 a.C.n.-272 a.C.n. Amitr&#335;chat&#275;s seu Amitr&#335;chades. (*Bindusara Amitraghata*)
*273 a.C.n.-232 a.C.n. Pi&#335;dass&#275;s (*A&#347;oka Piyadasi*)
*...
*ante 206 a.C.n. — post 190 a.C.n. Sŏphagasēnus (*Subhagasena*)

## Domus Indoscythica
*c. 90 a.C.n.-60 a.C.n. Maves (*Moa*. "Machenes" aut mater aut uxor fuit)
*c. 75 a.C.n.-65 a.C.n. Onones (h.e. Vŏnōnēs)
*c. 75 a.C.n.-65 a.C.n. Spalyris (*Spalahora*)
*c. 60 a.C.n.-57 a.C.n. Spalrises (*Spaliriśa*)
*c. 57 a.C.n.-35 a.C.n. Azes I (*Aya*)
*c. 57 a.C.n.-35 a.C.n. Azilises (*Ayilisha*)
*c. 35 a.C.n.-12 a.C.n. Azes II (*Aya*)
* ? Charam&#333;stis (*Khara(m)osta*)
* *(in Bactria:)* c. 23 Z&#275;&#333;nis&#275; (seu Zī-, *Jihonika*)

## Tochari
*c. 20 a.C.n. Sapalbizes (diverse scriptum & lectum)
*c. 20 a.C.n. Arsiles (diverse scriptum & lectum)

## Regnum Pandion
*c. 13 Porus Pandion

## Domus C&#335;ššana
*1-30 H&#275;raeus (tyrannus)
*30-80 C&#335;z&#363;l&#275;s Cadphis&#275;s
*80?-90? Soter Magnus (*Vima Takto*)
*90-100 &#332;ēm&#335; Cadphis&#275;s
*100-126 Can&#275;šc&#275;s
*126-164 H&#333;&#275;šci
*164-200 Misdeus I (Bazod&#275;&#335;)
*200-222 Canesces II
*232-246 (*Vashishka*)
*246-256 Misdeus II
*256-275 Canesces III
*325-345 *Shaka I*

## Domus Indoparthica
*c. 20-50 Gondophares (diverse scriptum, e.g. Gŏndŏphara, Hyndŏphĕrrēs, Hyndiphĕrēs, Indypherrĕs. *Indravarma*)
*c. 50-65 Abdagases I (*Abdagasa*)
*c. 60 *Satavastra* (Satavastres?_
*c. 70 *Sapedana* (Sarpedones?)
*c. 70 Ŏrthagnēs
*c. 77 (Hybuzanes?)
*c. 85 Gondophares Sases (*Guduphara Sasa*)
*c. 90  Abdagases II (*Abdagasa*)
*c. 100 Pacores (*Pakura*)

## Satrapae Occidentales
* c. 119-124    Mambanus vel Nambarus (*Nahapana* & *Bhumaka*) 
*	c. 120 Tiastanes (*Chastana*)

## Domus *Gupta*
*320-335 Sandracottus I
* ...
*375-430	Sandracottus II
* ...

## Hephthalitae & Cidaritae
*c. 360 - c. 380 Cidarŏ
*c. Medio saeculo 5 Cūnchās
*c. 515-530 Gollās (*Mihiragula*)

## Notae
Categoria:Historia Indiae
India
Philippopolis

**Philippopolis** sive **Trimontium** (Bulgarice *Пловдив*) est urbs Bulgarica circa 375&nbsp;000 incolarum in provincia Thracia sita. Nomen accipit a Philippo II Macedonum rege, qui anno 342/341 a.C.n. urbem expugnavit.

thumb|Amphitheatrum Philippopolitanum
## Historica 
thumb|Dioecesis Thraciae a Diocletiano creata.
Secundo et tertio saeculo fuit officina monetaria quae nummos provinciales aeneos litteris Graecis inscriptos effigie imperatorum Romanorum signaveruntː nam caput provinciae Romanae Thraciae erat. Circa 172 imperator Marcus Aurelius urbem moenibus circumdedit. Anno 366 Valens in incolas crudeliter saeviit qui Procopio faventes portas Aequitii exercitui clauserunt.

Asteroides 3860 Plovdiv in honorem Philippopolis nominatus est.

Anno 2019 una cum Mathera in Italia caput culturale Europaeum fuit. 

## Incolae noti
### Nati 
* Ioannes Evstratiev Gesov (1849 - 1924), rerum politicarum peritus
* Constantinus Stoilov (1853 - 1901), rerum politicarum peritus
* Salomon Ovadia (*1946), histrio, cantor et scaenicarum scriptor Italicus oriundus e Bulgaria
* Petrus Stojanov (*1952), rerum politicarum peritus
* Christus Stoichcov (*1966), pedilusor
* Tsvetana Pironkova, tenilusor

## Notae 

## Nexus externi 
!
Categoria:Urbes Imperii Romani
Sacabis

thumb|left|Signum Sacabis thumb|right|Ecclesia Sanctae Mariae Sacabis

**Sacabis (-is)** aut **Sacavis (-is)** (Lusitane: *Sacavém*) parva urbs Portugalliae apud Olisiponem est. Nomen gentilicium: *Sacabenus, i*; *Sacavenus, i*.

Romanorum tempore magnus pons supra flumen Sacabis erat; pons ibi stabat etiam  saeculo XVI, et hodie in urbis signum factus est.

Categoria:Urbes Portugalliae
Bisemutum

|}
**Bisemutum**  seu **bismuthum**, olim **plumbum cinereum**, est elementum chemicum semi-metallicum post-transitionale cuius numerus atomicus est **83** et cui symbolus chemicus **Bi** et symbolus alchemicus **♉** sunt. In systemate periodico in grege 15 et in sexta periodo collocatur. Pondus atomicum: 208,98. Configuratio electronica 6s26p3.

## Notae 
thumb|Crystallus cultus laevo

## Nexus externi 
* Hoc elementum apud *Patreon: periodic videos*

Categoria:Elementa chemica
Categoria:Mineralogia
Ciaranus

**Ciarānus** nomen masculinum est, originis celtici (cf. lingua hibernica *ciar* "fuscus"), vulgo *Ciarán* seu *Kieran*. Sunt duo sancti huius nominis:

#Ciaranus Maior
#Ciaranus Minor
Robertus Walpole

(natus die 26 Augusti 1676 in *Houghton* Norfolciae; mortuus Londinii die 18 Martii 1745) plerumque habetur fuisse primus Minister primarius Magnae Britanniae. Filius eius fuit Horatius Walpole.

Ministri primarii non erat officium constitutum, sed de facto potius, sine iuris agnitione, at Walpole, causa momenti et auctoritatis eius apud summum regis consilium. Walpole, fautor factionis *Whig* dictae, regnantibus Georgio I et Georgio II munere fungebatur. Inceptio ministerii eius solet anno 1721 attribui, quando titulo Domini Primi Fisci decoratus est, sed sunt qui annum 1730 praeponant quando Carolo Townshend rude donato praefectus est solus sine aemulo Consilio Summo. Walpole gubernabat usque ad annum 1742, quo ministerium deposuit longissimum totius Britanniae historiae.

## Nexus externi 
* Imagines: Robertus. Walpole. Ord. Periscellidis. Eques
* Biographia officialis

Categoria:Alumni Collegii Etonensis
Categoria:Nati 1676
Categoria:Mortui 1745
Categoria:Gubernatores Regni Britanniarum
Categoria:Horatius Walpole