Claudius Espencaeus

**Claudius Espencaeus** (Francogallice ''Claude Togniel, sieur d'Espence*, natus anno 1511 Durocatalauni et mortuus Lutetiae die 5 Octobris 1571) fuit theologus et humanista Francogallicus, orator et poeta Latinus.

## Vita
In familia nobili natus et in diversis collegiis Universitatis Parisiensis educatus, hic doctor theologiae agnitus est anno 1542. Homiliis et orarionibus suis famosus fuit. Ab anno 1542 a secretis cardinalis Ioannis de Lotharingia; Concilii Tridentini particeps erat et multarum aliarum disputationum theologicarum. Disputatio eius contra Theodorum Bezam protestantem nota est. Multa scripsit opera Theologica Francogallice et Latine; carmina Latina componebat et preces catechesimque versibus exposuit nec non *Heroidum sacrarum* librum conscripsit.

In sepulchro Espencaei in ecclesia sanctorum Cosmae et Damiani Lutetiensis epitaphia sic dicit:
:*Nobilissimo, piissimo, omnique disciplinarum genere cumulatissimo Domino Claudio Espencaeo, theologorum hujus saeculi facile principi; paterno quidem ex genere, ex clarissimo Espencaeorum; materno, illustri Ursinorum familia orto; Divini Verbi praeconi celeberrimo, pauperum patri benignissimo; qui cum per 46 annos continuos in hac prima omnium Academia litteris humanioribus, philosophicis, et divinis operam cum omnium incredibili admiratione navasset, a rege christianissimo Francisco primo Melodunum, ab Henrico secundo Bononiam, a Francisco secundo Aureliam, a Carolo nono Pissiacum, religionis componendae ordinandaeque nomine, inter primos hujus augustissimi regni proceres partim legatus, partim orator, de re Christiana invictissime doctissimeque disceptasset, permultos in Sacrosanctam Scripturam edidisset; tandem gravissimo calculi morbo diu multumque vexatus, cum omnium principum, senatorum, nobilium plebeiorumque luctu ac desiderio obiit anno aetatis 60. die 5. octobris 1571.*

## Opera Latina
* *Concio synodalis de officio pastorum* (oratio anni 1534 edita anno 1561) ;
* *De ablutione pedum ad Cenam Domini praeparatoria* (oratio anni 1537);
* *Sermo de triplici Francorum Liliorum incremento, hoc est I. litterarum, II religionis, III armorum* (oratio anni 1541);
* *Præfationes tres: I. De silentio & unitate Ecclesiae; II. De vi Verbi Dei in sacris mysteriis; III. Quod principem litterae deceant* (Lutetiae, 1561) ;
* *Urbanarum meditationum in hoc sacro & civili bello elegiae duae* (Lutetiae, 1563) ;
* *Commentarius in Epistolam Primam ad Timotheum cum digressionibus* (Lutetiae, 1561) ;
* *Commentarius in Posteriorem Epistolam ad Timotheum cum digressionibus* (Lutetiae, 1564) ;
* *Commentarius in Epistolam ad Titum cum digressionibus* (Lutetiae, 1568);
* *De librorum suspectorum lectione tractatus*
* *De clandestinis matrimoniis concilium* (Lutetiae, 1561) 
* *Sacrarum Heroidum liber* (Lutetiae, 1564)
* *De continentia libri sex* (Lutetiae, 1565)
* *De cælorum animatione* (Lutetiae, 1571) (de libro Gaspari Contarini)
* *Collectarum ecclesiasticarum liber unus* (Lutetiae, 1566) (preces versibus expositae)
* *Institutum christiani hominis* (Lutetiae, 1570) (catechesis versibus composita)
* *De Eucharistia eiusque adoratione libri quinque* (Lutetiae, 1573) ;
* *Libellus de privata et publica missa*

## *Sacrarum Heroidum* Espencaei index
*1. Tabitha — Petro (p. 44; notae: p. 93)
*2. Drusiana — Ioanni (p. 53; notae: p. 97)
*3. Thecla — Paulo (p. 62; notae: p. 102)
*4. Iphigenia — Matthaeo (p. 71; continiatio: p. 83; notae: p. 105)
** Hyrtacus — Iphigeniae (p. 76)
** Iphigenia — Hyrtaco (p. 79)
*5. Susanna — ludaeae matronis (p. 90; notae: p. 112)

## Notae
## Bibliographia 
* Édouard de Barthélemy, *Études biographiques sur Claude d'Épense, David Blondel et Perrot d'Ablancourt, nés à Châlons-sur-Marne'', Durocatalauni, 1853.
* Henry Outram Evennett, « Claude d'Espence et son *Discours du colloque de Poissy*. Étude et texte  », *Revue historique*, t. 64, fasc. 1, 1930, 40-78.  
* Alain Tallon (dir.), ''Un autre catholicisme au temps des réformes? Claude d'Espence et la théologie humaniste à Paris au  xvie siècle'' (actes d'un colloque à la Sorbonne), Brepols, Turholti, 2010, [https://web.archive.org/web/20170929135145/https://crm.revues.org/12152 ].

## Nexus externi
* *Sacrarum Heroidum liber* in *archive.org*

Categoria:Theologi Franciae
Categoria:Poetae Latini Franciae
Categoria:Auctores Latini Renascentiae
Categoria:Professores Universitatis Parisiensis
Categoria:Auctores Francogallici
Categoria:Scriptores Franciae
Categoria:Humanistae