Mumbai

[thumb|upright|[Templum Mumbadevi deae Hinduisticae, ex qua urbs Mumbai appellatur.]]
[thumb|upright|[Speluncae Kanheri antiquitate fuit pro sede Buddhismi in India Occidentali.|alt=A white Buddhist stupa.]]
[thumb|[Navis|Naves in Portu Bombayano, circa 1731. Urbs medio saeculo duodevicensimo facta est locus commercii magni momenti.]]
[thumb|upright|alt=Mumbai is on a narrow peninsula on the southwest of Salsette Island, which lies between the Arabian Sea to the west, Thane Creek to the east, and Vasai Creek to the north. Mumbai's suburban district occupies most of the island. Navi Mumbai is east of Thane Creek, and the Thane District is north of Vasai Creek.|Mumbai in [duobus districtibus vectigalis consistit: in urbe propria et suburbio.]]
[thumb|upright|Despectus in [regionem metropolitanam Mumbai, ex satellite Landsat 5, 30 Ianuarii 2011.]]
[thumb|Mumbai est [commercium|commercialis et ad aerarium pertinens Indiae caput, atque principia multarum institutionum primarum in urbe sita sunt. Hic videtur Nexus Maritimus Bandra-Worli (*Bandra-Worli Sea Link*), caeliscalpiis in scaena.]]
[thumb|[Caeliscalpium|Caeliscalpia Mumbaiensia noctu videntur.]]
[thumb|upright|Praesidia [Collegium Municipale Brihanmumbai|Collegii Municipalis Brihanmumbai, maximae reipublicae organizationis civicae.]]
[thumb|200px|[Forum Altum Bombaiensis auctoritatem super Maharashtram, Goa, Daman et Diu, atque Dadra et Nagar Haveli habet.|alt=A brown building with a central tower and sloping roofs surrounded by trees. A grassy ground and a coconut tree are in front of it.]]
[thumb|200px|[Asiatica Bombayae Societas (Anglice *Asiatic Society of Bombay*) est una ex veterrimis bibliothecis publicis in urbe sitis.|alt=A white building with a triangular façade and wide stairs]]
[thumb|[Ganesh Chaturthi, feriae populo gratae Mumbai, venerationem Ganeshae implicit. Hic vehementius monstrata est publica imago Ganesh populo grata, Lalbaug in loco conservata et Lalbaugcha Raja appellata.]]
[thumb|175px|[Bursa Mumbaiensis.]]

**Mumbaī**, scriptura Devanagari मुंबई (Latine olim **Bombainum**) est caput Maharashtrae, civitatis Indiae. Id est urbs maxime habitata in India, et quarta a maxima in orbe terrarum, cum numero civium in regione metropolitana circa 20.5&nbsp;milliones. Cum regionibus urbanis propinquis, inter quas urbes Navi Mumbai et Thane, id est una ex maxime habitatarum regionum urbanarum in orbe terrarum. Mumbai in occidentali Indiae litore patet, et profundum portum naturalem habet. Anno 2009, urbs nominatum est una ex urbibus mundi alpha. Mumbai praeterea est divitissima urbs in India, et maximum GDP omnium urbium in Asia Meridiana, Occidentali, et Media habet.

Septem insulae quae Mumbai una constituunt olim erant coloniae piscatui dicatae. Insulae nonnulla saecula erant in dicione continuorum imperiorum vernaculorum antequam Imperio Portugalliae et deinde Societati Indiae Orientalis Britannicae concederentur. Medio saeculo duodevicensimo, Mumbai a consilio Hornby Vellard denuo configuratum est, quod regionem inter septem insulas ex mari repetere molitum est. Consilium, ante 1845 cum constructione maiorum viarum et ferriviarum confectum, Bombay in maiorem portum maritimum in Mari Arabico convertit. Evolutio oeconomiae et educationis saeculo undevicensimo fuerunt proprietates urbis; quae firma Motus Libertatis Indicae fundamenta saeculo vicensimo ineunte facta est. India anno 1947 liberata, urbs in Civitate Bombayana constituta est, atque anno 1960, post Motum Samyukta Maharashtra, Maharashtra civitas nova creata est, Bombay capite. Urbs Mumbai anno 1996 publice nominata est, ex Mumbadevi, dea Koliensi.

Mumbai est Indicum commercii oblectamentique caput, atque erga fluxionem ad aerarium globale pertinens una ex maximis decimis commercii sedibus, 5 centesimas GDP Indiae generans, et rationem de 25 centesimis productionis industrialis, 70 centesimis mercaturae maritimae in India (Mumbai Port Trust et JNPT), et 70 centesimis transactionum capitalis in oeconomia Indiae reddens. Urbs institutiones magni momenti ad aerarium pertinentis sicut Reserve Bank of India, Bombay Stock Exchange, National Stock Exchange of India, Securities and Exchange Board of India, et corporata multarum societatum Indicarum et corporationes multinationales praesidia habet. Urbs etiam est locus nonnullorum Indiae optimorum institutorum scientiae et energiae nuclearis, sicut Bhabha Atomic Research Centre, Nuclear Power Corporation of India, Indian Rare Earths Limited, Tata Institute of Fundamental Research, Atomic Energy Regulatory Board, Atomic Energy Commission of India, et Department of Atomic Energy. Urbs etiam est locus Indicae pellicularum et televisionis industriae Hindi (Bollywood) et Marathi. Quia Mumbai occasionem commercii et melioris normae vivendi dat, urbs ad se profectionem omne ex India attrahit, et vicissim fit "olla dissolvendi" multarum communitatum et culturarum.

Mumbai nota est urbs naturaliter profana, sed nonnullas oppugnationes terroristicas post initium saeculi vicensimi primi passa est. Multi homini mortui sunt et multae proprietates damno in tumultibus communalibus annorum 1992–1993 et bombardamentis anni 1993 adfectae sunt.

## Nomen 
Nomen huius urbis sub forma *Manbai* anno 1507 reperitur in opere Arabico *Mirat-i-Ahmadi* de historia Guzaratae. Mox idem nomen Lusitanice legitur sub forma *Bombaim* (a Portugallensibus usque hodie usitata) in commentariis Caspari Correia quibus titulus praeponitur *Lendas da Índia*. Sed Garcias ab Orta anno 1563 formas *Mombaim* et *Bombaim* praebet. Ille enim in libro suo medicamentorum et condimentorum de fundo suo iuxta hanc urbem posito loquitur et de plantatione arecarum. Urbs Anglice appellatus est *Bombaim* (sicut Lusitanice) anno 1673, *Bombeye* anno 1676, *Bombay* crebriter ab anno 1711.

## Clima 
Urbi Mumbai clima est tropicum savanense per enumerationem Köppen–Geiger, mensibus siccis septem quotannis, pluviis mense Iulio ad maximum incidentibus statione mitiore a mense Decembri incipiente, calidiore a mense Martio, hippalo autem saeviente a mense Iunio usque in Octobrem a parte austro-occidentali; temperatura aëris minima mense Ianuario 17° atque mensibus Maio et Iunio 23°, maxima inter 29.5° mense Augusto et 33.5° mensibus Novembri et Maio, sed minima extrema usque hodie nota 7.4° die 27 Ianuarii 1962, maxima extrema 42.2° die 14 Aprilis 1952; pluviis a mense Ianuario ad Aprilem fere 1 mm tantum, mense Iunio 523 mm atque Augusto 530 mm, mense Iulio haud minus quam 800 mm, anno toto ad 2&nbsp;147 mm media urbe elevatis et 2&nbsp;457 in suburbio, pluvio diurnali omnino maximo 944 mm die 26 Iulii 2005; diebus pluviosis per annum totum fere 79 incidentibus; humiditate relativa inter mensuras 67% et 86% reperta, horis solis fulgentis mense Iulio 73, mense Maio 296, per annum totum 2&nbsp;583 repertis.
 
## Incolae notabiles 
### Nati 
* 1931 - Antonius de Mello, Iesuita (mortuus 1987)
* 1936 - Ismail Merchant, productor et moderator cinematographicus (mortuus 2005)

### Mortui 
* Simon Ignatius Pimenta (1920 - 2013), cardinalis.
* Pran Krishan Sikand (1920 - 2013), histrio cinematographicus.
* Carolus Correa (1930 - 2015), architectus

## Notae 

## Bibliographia 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 

; Commentationes diurnariae
* Srinath Perur, "Story of cities #11: the reclamation of Mumbai – from the sea, and its people?" in *The Guardian* (30 Martii 2016)

; Aliae encyclopaediae
* "Bombay City" in 
* "Bombay" in 
* "Bombay" in 
* "Bombay Presidency"; "Bombay City" in 

## Nexus externi 
* Situs publicus administrationis urbanae, www.mcgm.gov.in
* "Official City Report," mdmu.maharashtra.gov.in

!
Categoria:Portus maris Arabici
Categoria:Urbes milies milium incolarum