open-index/open-wikipedia-markdown huggingface dataset:
Aesis

thumb|Forum magnum
**Aesis**  seu **Aesium**  (alia nomina: *Aexium*, *Exium*, *Esium* et cetera) (Italiane: *Jesi*) est Urbs Italiae et municipium, circiter 40&thinsp;550 incolarum, in Regione Marchia Anconitana et in Provincia Anconitana situm. Urbani *Aesini* (etiam: *Esini* et cetera) appellantur.

## Insigne 

Fasciculus:Corona di città.svg|*Urbs Italiae*

## Nomina latina urbis 
Nomina latina urbis sunt: *Aesis, Aesium, Aeisis, Aesina civitas, Aexium, Ausina civitas, Esina civitas, Essium, Exium, Hesi, Hesis, Esium*. 

Nomina latina incolarum: *Aesini*, *Aesinenses*, *Auxinates*, *Esenatenses*, *Esinenses*, *Esini*, *Exinenses*.

## Geographia 
* Picenum (*terra*),
* Aesis (flumen),

## Historia 
Aesis urbs antiqua est, nam, iam in 247 a.C.n. Aesis colonia romana deducta est.

## Clari cives 
Aesi olim vixerunt homines praeclari:
* Fridericus II, imperator Romanus, hic natus die 26 Decembris 1194 (matre Constantia de Altavilla)
* Ioannes Baptista Pergolesi, compositor.

## Ecclesia Catholica Romana 
Aesis sedes episcopalis Ecclesiae Catholicae Romanae est. Nomen sedis episcopalis Dioecesis Aesina est.

## Fractiones, vici et loci in municipio 
### Fractiones 
* *Castelrosino*, 
* *Mazzangrugno*, 
* *Pantiere di Jesi*,
* *Piandelmedico*, 
* *Santa Lucia*, 
* *Tabano*.

## Communium coniunctiones 
* 20px|Romania Galatzium, Romania

## Municipia finitima 
* Agullanum (alia nomina: Augullianum, Agulianum), 
* Camerata seu Camerata Picena, 
* Castrum Bellinum, 
* Castrum Montis Sancti Pauli (alia nomina: Mons Sancti Pauli, Fanum Sancti Pauli), 
* Claravallis, 
* Cingulum (MC), 
* Fanum Sanctae Mariae Riparum (alia nomina: Fanum Sanctae Mariae Novae), 
* Fanum Sancti Marcelli, 
* Mons Filiorum Octrani (etiam: Mons Filiorum Oltrani, Mons Philiorum Optrani), 
* Magnolati (alia nomina: Castrum Magnolati), 
* Moscianum (alia nomina: Muscianum, Mustrani, Monsanellum, deinde Mons Sanus), 
* Mons Robertus (alia nomina: Mons Roberti), 
* Mons Sancti Viti, 
* Pulverigium (olim Pulverisium), 
* Stafalum seu Stafulum.

## Notae 
* Marchiam Anconitanam (*regionem*),
* Picenum (*terram*),
* Provinciam Anconitanam,
* Anconam (*urbem*),
* Urbes Italiae.

## Nexus externi 
* Situs telae totius terrae

## Pinacotheca 

Imago:Map of comune of Jesi (province of Ancona, region Marche, Italy).svg|Collocatio finium Municipii Aesini in Provincia Anconitana,
Imago:Jesi-walls01.jpg|Moenia Aesis,
Imago:Jesi, Palazzo della Signoria.JPG|Palatium Dominatio (*Palazzo della Signoria*),

Imago:Jesi, Mura, Montirozzo.JPG| Moenia Aesis,
Imago:Jesi-teatropergolesi01.jpg|Theatrum Pergolesi.
Novitiatus

**Novitiatus** est temporis spatium, quo vita in instituto religioso aut in monasterio incipitur. Ex Codice Iuris Canonici anni 1983 (canon 646) novitiatus ad "*hoc ordinatur, ut novitii vocationem divinam, et quidem instituti propriam, melius agnoscant, vivendi modum instituti experiantur eiusque spiritu mentem et cor informent, atque ipsorum propositum et idoneitas comprobentur."*
Can. 648: *"Novitiatus, ut validus sit, duodecim menses in ipsa novitiatus communitate peragendos complecti debet … Novitiatus ultra biennium ne extendatur."*

* Monasterium
* monachus
* religiosus

Categoria:Ecclesia Catholica
Pius IV

** Pius IV ** (humili loco natus, **Ioannes Angelus Medici** Mediolani die 31 Martii 1499 - obiit die 9 Decembris 1565) Papa catholicus, episcopus Romanus a die 25 Decembris 1560 erat. 

## Vita 
Ioannes Angelus Medici studuit iuri apud universitates Bononiae ac Papiae.

Anno 1549 Cardinalis Sanctae Romanae Ecclesiae a papa Paulo III creatus est. 

Eius nepos praeclarus sanctus Carolus Borromaeus erat, quem papa Pius IV cardinalem ac archiepiscopum Mediolani fecit.

Nomen Pii IV semper notum est hodie quia construendam curavit Villam Piam sive Casinam Pii IV secundum delineationes architecti Petri Ligorii in qua Academiae Pontificiae sedes habent.

## Documenta 
* Bulla "Benedictus Deus"

## Bibliographia 
* 
* 
* Kenneth Setton, *The Papacy and the Levant, 1204-1571. Vol. 3/4, The Sixteenth Century*. Philadelphiae: American Philosophical Society, 1984 

## Nexus externi 
Categoria:Papae
Categoria:Alumni Universitatis Ticinensis
Categoria:Alumni Universitatis Bononiensis
Categoria:Episcopi et Archiepiscopi Ragusini
Categoria:Episcopi Cassanenses
Categoria:Episcopi Fulginatenses
Categoria:Episcopi et Archiepiscopi Mediolanenses
Categoria:Nati 1499
Categoria:Mortui 1565
!
Iosephus Goebbels

thumb|Goebbels: Imago a Henrico Hoffmann creata
**Iosephus Goebbels** vir, qui versatur in republica Germanica, et ephemeridium scriptor fuit.

Goebbels historiae artium Germanisticaeque philosophiaeque studuit.
Tum officium scriptoris vel dramaturgi frustra appetivit. Anno 1924 ephemeridum scriptor commentariis diurnis *Völkische Freiheit* ('Libertas popularis') operam dedit et partes politicas NSDAP vocatas iniit. Anno 1925 Adolfus Hitler appellavit Iosephum Goebbels quaestorem NSDAP in Rhenania Septentrionali. Anno 1926 Adolfus Hitler Iosephum Goebbels ducem regionis Berolino-Brandenburgi fecit, ubi Goebbels ingenio rhetorico popularique utebatur. Eo auctore Volksempfänger ('Radiophonum populare') inventum est, quo emissiones radiophonicae ceterorum civitatum audiri non potuit.

Ab anno 1927 usque ad annum 1934 *Angriff* ('impetum') edidit, ab anno 1928 legatus Dietae Imperii Germanici (Theodisce: *Reichstag*) fuit, ab anno 1929 etiam "director imperialis in rebus propagandis" (*Reichspropagandaleiter*) auctoritate apud Adolfum Hitler crescente. 

Ab anno 1928 usque ad mortem legatus Dietae Imperii Germanici fuit. 

Cum Goebbels "administer imperii educationi populi rebusque propagandis" (*Reichsminister für Volksaufklärung und Propaganda*) et dux "camerae culturae imperii" (*Reichskulturkammer*) fuit, instrumenta communicationis vel media adaequanda (*Gleichschaltung*) curavit. 

Quamquam eius auctoritas apud NSDAP nonnumquam vacillavit, Iosephi Goebbels culpa ob scelera in tempore socialismi nationalis commissa praestat. Secundo bello mundano rhetorica Iosephi Goebbels summa fuit. Die 18 Februarii 1943 Berolini in palatio vulgo *Berliner Sportpalast* vocato "bellum totale" (*den totalen Krieg*) proclamavit. Insequenti die post mortem Adolphi Hitler Iosephus Goebbels et uxor Magda primum liberos necaverunt deinde sibi mortem consciverunt.

## Nexus externi 
* Biographia Iosephi Goebbels in pagina Musei Historici Germaniae

Categoria:Fascismus in Germania
Goebbels Iosephus
Categoria:Legati Dietae Imperii Germaniae (Res publica Vimariana)
Categoria:Legati Dietae Imperii Germaniae (Dictatura Nazista)
Goebbels Iosephus
Categoria:Secundum bellum mundanum
Categoria:Nati 1897
Categoria:Mortui 1945
Categoria:Homines qui sibi mortem consciverunt
Martinus Bormann

thumb|Martinus Bormann
**Martinus Bormann** (natus die 17 Iunii 1900 Halberstadii, mortuus 2 Maii 1945 Berolini) fuit vir, princeps rei publicae nazisticae, in Germania.

## Vita publica 
Anno 1928 in Factionem Nazisticam iniit, a 1930 in summa administratione Factionis laboravit. Anno 1933 Bormann legatus Dietae Imperii Germanici "electus" est et ad annum 1945 mansit. Ab anno 1941 Martinus Bormann, qui in eo tempore administer fuit, sedi cancellarii NSDAPae praefuit. Anno 1943 Bormann secretarius Adolphi Hitler factus est, quadecausa magnam auctoritatem apud Adolphum Hitler habuit.

## Familia 
Bormann Gerdam, filiam Gualterii Buch, in matrimonium duxit atque ex ea decem liberos habuit.

## Mors et iudicium 
Anno 1946 causam Norimbergae eum absentem capitis damnavit, quia a die 1 Maii 1945 incertum, ubi fuerit, est et iudicium Martinum Bormann mortuum dixit. Mors Martini Bormann anno 1998 certa indicata est.

* NSDAP
* Hitler
* Iosephus Goebbels

Bormann, Martinus
Bormann, Martinus
Categoria:Secundum bellum mundanum
Categoria:Fascismus in Germania
Categoria:Legati Dietae Imperii Germaniae (Dictatura Nazista)
Categoria:Administri Imperii sine officio (Germania)
Categoria:Nati 1900
Categoria:Mortui 1945
Aaahh!!! Real Monsters

**Aaahh!!! Real Monsters** (scilicet "Aaahh!!! Vera Monstra") est series animata televisifica de schola monstrorum iuvenium, quae in America a societate Clasky Csupo pro Nickelodeone anno 1994 creata est.

* Canalis 5

Categoria:Programmata televisifica Civitatum Foederatarum
Categoria:Programmata televisifica 1994
Categoria:Series animata
Malva sylvestris

thumb|150px|left|*Malva sylvestris*}

***Malva sylvestris*** est planta biennis in familia Malvacearum.

In principio, planta tantum in Asia et orientali Europa habitabat, sed hodie est superantior in regionibus temperatis. Planta in silvis et hortis invenitur.

## Notae 
Categoria:Flora Europae
Categoria:Malva
Categoria:Taxa Linnaei
Categoria:Taxa 1753
Categoria:Species plantarum
Macarius I (episcopus Hierosolymitanus)

**Macarius I** fuit episcopus Hierosolymitanus circa annos 311–312. Secundum Sozomenum obiit post annum 335.

Athanasius Alexandrinus, in oratione in Arianos, scripsit Macarium esse exemplum "artis dicendi simplicis et honestae hominum apostolicorum." 

In versione Eusebii Chronicorum a Hieronymo facta invenitur Macarium anno 312 episcopatum accessisse. 

Circa annum 325 Sanctam Helenam in Christi Cruce quaerenda comitatus est et inventam veram approbavit. 

Idem Macarius Ecclesiam Dominici Sepulcri aedificavit, quod e litteris ab imperatore Constantino missis (Eusebius, De vita Constantini, III, 30-32) liquet.
 

Categoria:Nati saeculo 3
Categoria:Mortui saeculo 4
Categoria:Sancti
Categoria:Episcopi Hierosolymitani
Categoria:Incolae Syropalaestinae Graecoromanae
Raimundus Magsaysay

[thumb|left|Raimundus Magsaysay die [25 Augusti 1955]]
**Raimundus Magsaysay** (natus 31 Augusti 1907, mortuus 17 Martii 1957) populi suffragiis anno 1953 creatus est Praeses Reipublicae Philippinarum. Qui antequam magistratum gessit, Chiliarcus Nationis Defensae Philippinarum erat. Plebicola  appellatur. Candidatus Factionis Nationis (vulgo *Partido Nacionalista*) erat. Aeroplano rupto Magsaysay mortuo, Carolus P. Garcia ei successit anno 1957.

## Notae

Categoria:Nati 1907
Categoria:Mortui 1957
Categoria:Praesides Philippinarum
Categoria:Malo casu mortui
Paulus IV

**Paulus IV** (natus, *Ioannes Petrus Carafa* die 28 Iunii 1476 nobile familia oriunda ex Neapoli; Romae die 18 Augusti 1559 mortuus) Papa catholicus, episcopus Romanus a die 23 Maii 1555 erat. Superior primus Ordinis Theatinorum fuit. Antea in Oratorio divini amoris fuerat.

## De vita 
Ioannes Petrus Carafa aria propinquitate cum potenti cardinali Oliviero Carafa coniunctum erat, in cuius locum episcopum urbis Teatis anno MDV successit.

Leone X regnante, Carafa nuntius in Hispania ac Anglia fuit.

Mense Decembri 1536 Cardinalis Sanctae Romanae Ecclesiae ac episcopus Neapolitanus a papa Paulo VIII factus est.

## Pontificatus 
Cum bulla *cum nimis absurdum* die 12 Iulii 1555 promulgata, Paulus IV Iudaeis qui in Dominiis Pontificiis vivebant, nova gravia munera et interdicta iunxit et simul antiqua privilegia abolivit. Paulo IV regnante, illustris cardinalis Ioannes Hieronymus Moronus, iniuste haeresis damnato, in Castello Sancti Angeli comprehensus est. 
 
Profanus volgus Romanus Paulum IV gravitate sua odit. Ergo post papae mortem vehementes tumultus fuerunt et populus Romanus inquisitionis aedificium cremavit.

Bullam praetitulatam *Cum ex apostolatus officio* rursus edidit et in Anglicum sermonem convertit Ioannes Stephanus Daly.

## Bibliographia 
* 
* 
* Kenneth Setton, *The Papacy and the Levant, 1204-1571. Vol. 3/4, The Sixteenth Century*. Philadelphiae: American Philosophical Society, 1984 

## Nexus externi 
Categoria:Papae
Categoria:Nati 1476
Categoria:Mortui 1559
Categoria:Contrareformatio
Categoria:Episcopi Theatini
Categoria:Episcopi Albanenses
Categoria:Episcopi Tusculani
Categoria:Episcopi Ostienses
Categoria:Episcopi Portuenses
Categoria:Episcopi Sabinenses
Categoria:Episcopi et Archiepiscopi Neapolitani
Categoria:Nuntii Apostolici
Categoria:Decani Collegii Cardinalium
Categoria:Archiepiscopi Brundusini et Uritani
Marcellus II

thumb|Insignia papae Marcelli II
[thumb|Sepulchrum papae Marcelli II sub [Basilia Vaticana iacens]]

**Marcellus II** (*Marcellus Cervini de Spannochibus*; natus Montefani iuxta Maceratam die 6 Maii 1501; mortuus Romae die 1 Maii 1555) fuit Episcopus Romanus et Papa Ecclesiae Catholicae Romanae a die 9 Aprilis 1555. 

## Vita 
Marcellus Cervini natus est in oppido Montefano, matre Cassandra Benci, patre Ricardo Cervini Thesaurario seu Penitentiario Apostolico et chronologo doctissimo. Architecturae, astronomiae et mathematicae studuit in urbibus Sena Iulia et Florentia. Anno 1524 Romae properavit ut novum papam Clementem VII gratularet, ibique labores chronologicos patris continuavit; sed ab annos 1525 1536 usque, patre iubente, Romam relinquit fundumque familialem gessit. Tandem anno 1536 cardinali Alexandro Farnese ministravit; a quo, mox papa (sub nomine Pauli III) creato, die 19 Decembris 1539 ad collegium cardinalium elevatus est. Ab anno 1545 concilio Tridentino interfuit. Anno 1548 Bibliothecae Apostolicae Vaticanae Protector fit, quam quingentis aut plus novis voluminibus auxit. Electus est papa die 9 Aprilis 1555. Obiit die 1 Maii 1555.

## Pontificatus 
Marcellus II fuit ultimus paparum qui sibi nomen pontificale non imposuit, nomen natale retinens. Quamquam pontificatus Marcelli II sit brevissimus (dierum viginti duorum), hic papa undeviginti cardinales creavit.

## Fortuna 
Ioannes Praenestinus in eius honorem *Missam Papae Marcelli* composuit anno circiter 1562, quae tempore recentiori ad papam incoronandum cantatur et discipulis artis musicae crebriter ut exemplum proponitur.

## Notae 

## Bibliographia 
* 
* 
* Kenneth Setton, *The Papacy and the Levant, 1204-1571. Vol. 3/4, The Sixteenth Century*. Philadelphiae: American Philosophical Society, 1984 

* Bibliotheca Apostolica Vaticana

## Nexus externi 
* Vita 

Categoria:Papae
Categoria:Alumni Universitatis Senarum
Categoria:Bibliothecarii Vaticani
Categoria:Eruditi Italiae
Categoria:Nuntii Apostolici
Categoria:Episcopi Neocastrenses
Categoria:Episcopi Regienses in Aemilia
Categoria:Episcopi Eugubini
Categoria:Nati 1501
Categoria:Mortui 1555
Categoria:Episcopi Acernenses
Arretium

thumb|Arretium
**Arretium** (*Aretium*) (Italiane: *Arezzo*) est urbs Italiae et municipium, circiter 99&thinsp;487 incolarum, in regione Tuscia ac in media Italia situm, caput Provinciae Arretinae. Incolae urbis *Arretini* appellantur.

Praeter *Arretium*, nomen apud antiquos usitatum, nomen urbis multis aliis modis appellatum est: *Arretium Aretium* *Arecium, Arescium, Aretenum, Aretia civitas, Aretina civitas, Aretium Fidens, Aretium Talium, Aretium Vetus, Aricia, Aricium, Aritiensis, Aritina civitas, Aritium; Adretium*.*

Nomina incolarum sunt: *Aretini, Arretinenses, Aretinenses, Aricienses, Aritini*.

## Historia 
Aetate antiqua Arretium Dodecapolis Etruscae urbs fuit.
Aevo Romano, figuli Arretini fictilia rufa creaverunt, quae clara fuerunt in Imperio toto.

## Incolae noti 
* Guido Aretinus, compositor et pater seriei graduum musicalium.
* Franciscus Petrarca, poeta
* Georgius Vasari, pictor, sculptor, architectus, et historicus artis
* Petrus Aretinus, scriptor scaenicus et satyricus

## Administratio urbis 
Ab anno 2006 urbis praefectus est Iosephus Fanfani.
  
## Ecclesia Catholica Romana 
Arretium, cum Cortona et Biturgia, sedes episcopalis est; nomen sedis episcopalis Dioecesis Arretina-Cortonensis-Biturgensis vel Dioecesis Arretina-Cortonensis-Burgi Sancti Sepulchri.

## Fractiones 
*Agazzi, Antria, Battifolle, Battifolle-Ruscello-Poggiola, Bossi-Cellaio, Bottega, Buon Riposo, Campi, Campoluci, Casa al Cincio, Casa alla Sisa, Ceciliano, Chiassa, Chiassa-Tregozzano, Donatiella, Dosso, Frassineto, Fusatone-Molin Bianco, Gaville, Giovi d'Arezzo, Giovi-Ponte alla Chiassa, Gorgone-Marmorino, I Ponti, I Sadotti, Il Busco, Il Torre, Indicatore, La Costa, La Filandra, La Pazienza, Le Lastre, Le Poggiacce, Lentignano, Marcena, Meliciano, Molin Bianco-Pian d'Usciano, Molin Nuovo, Molinelli, Monte Petrognano, Monte Sopra Rondine, Muciafora, Mugliano-Fattoria Mugliano, Olmo, Osteria Nuova, Ottavo, Palazzetti, Palazzo del Pero, Patrignone, Peneto, Petrognano Basso, Pieve al Bagnoro, Poggiola, Policiano, Ponte alla Chiassa, Ponte Buriano-Cincelli, Porcile, Poggiolo, Pratantico, Pratantico-Indicatore, Puglia, Quarata, Ranco di Frassineto, Rigutino, Rondine, Ruscello, Salceta-Formicheto-Osteria, San Cassiano, San Firenze-Fonte di Sala, San Giuliano d'Arezzo, San Leo, San Polo, San Zeno, Santa Firmina, Santa Maria alla Rassinata, Scopeto, Sereni, Staggiano, Stoppedarca, Stroppiello, Talzano, Terrarossa, Tregozzano, Venere, Vitiano''.

## Municipia finitima 
* Anglarium
* Campus Leonis
* Castellio de Filiis Bocchi
* Castillio Florentinus
* Tifernum Tiberinum (PG)
* Civitella Vicecomitatūs Vallis Ambrae
* Cortona
* Laterinum
* Marcianum
* Mons Sancti Savini
* Castrum Montis Sanctae Mariae (PG)
* Mons Ercli
* Subianum

## Notae 
## Nexus externi 
* Situs publicus 

## Pinacotheca 

Imago:Map of comune of Arezzo (province of Arezzo, region Tuscany, Italy).svg|Fines municipii Arretini in provincia Arretina.
Imago:Arezzo1.jpg|Magnum forum et ecclesia Sanctae Mariae Plebis.
Pyramus

Romanum, Paphi in insula Cypro repertum.]]
**Pyramus** (Πύραμος)  est nomen masculinum quod primum gessit quidam puer, Thisbae amator, in fabula ab Ovidio in *Metamorphoseon* libro quarto enarrata et a multis aliis scriptoribus repetita. Vide Pyramus et Thisbe.

## Qui hoc nomen habuerint 
* Pyramus, persona Ovidiana
* Pyramus, L. Vitellii cubicularius in titulo inscripto commemoratus (vide Lucius Vitellius (consul 34))
* Augustinus Pyramus de Candolle, botanista
* Alphonsus Pyramus de Candolle, botanista, huius filius

* 14871 Pyramus, asteroides
* *Poecilmitis pyramus*, species papilionum
* Pyramus (flumen), flumen Anatoliae
Iulius III

**Iulius III** (natus **Ioannes Maria Ciocchi De Monte** die 10 Septembris 1487 in Monte Sancti Savini, vico in Tuscia, - obiit die 23 Martii 1555) episcopus Romanus et Papa catholicus a die 7 Februarii 1550 fuit. 

## Vita 
Ioannes Maria Ciocchi De Monte studuit iuri apud universitates Perusiae ac Saenae Juliae. Iam pater eius Vincentius praeclarus iurisconsultus erat. Postea theologiae studuit.

Patruo suo Cardinali Antonio Mariae Ciocchi De Monte in episcopatu urbis Siponti anno 1513 successit. Anno 1521 etiam episcopus Papiae factus est.
 
Die 22 Decembris 1536 Cardinalis Sanctae Romanae Ecclesiae a papa Paulo III creatus est.

Cum cardinalibus Reginaldo Pole ac Marcello Cervini Legatus Romani Pontificis concilio Tridentino interfuit.

## Bibliographia 
* 
* 
* Kenneth Setton, *The Papacy and the Levant, 1204-1571. Vol. 3/4, The Sixteenth Century*. Philadelphiae: American Philosophical Society, 1984 vol. 3 apud archive.org 

## Nexus externus 
Categoria:Nati 1487
Categoria:Mortui 1555
Categoria:Alumni Studii Generalis Civitatis Perusii
Categoria:Alumni Universitatis Senarum
Categoria:Iuris canonici eruditi
Categoria:Episcopi et Archiepiscopi Sipontini
Categoria:Episcopi Papienses
Categoria:Episcopi Praenestini
Categoria:Cardinales
Categoria:Homosexualitas
Categoria:Papae
Kendo

thumb|Milites kendo agentes
thumb|
**Kendo** (-onis, *f.*) (Iaponice: 剣 道 *kendō* 'via gladii') est ars martialis quae procedit ex *kenjutsu* ( 剣術 'ars gladii' significatione). Ars enim erat *kenjutsu* pugnandi equitum Iaponiae, nomine Samurai. Ars hodierna kendo autem non iam tantum est exercitatio ad pugnandum, sed res gymnica. Rite *kendo* in loco quoddam nomine dojo exercitatur.

## Bibliographia 
*Pagina Encyclopaediae Britannicae de Kendo 

Categoria:Artes martiales
Categoria:Verba Iaponica
Lingua Novial

**Novial** est lingua artificiosa, qua loquuntur multi homines per totum  orbem terrarum. Latine potest fortasse "Lingua Novial" dici. Creata ab Otto Jespersen et inlata in 1928 libro 'An International Language'.

## Exemplum
### Pater Noster in lingua novial
:Nusen Patro kel es in siele,
:mey vun nome bli sanktifika,
:mey vun regno veni,
:mey vun volio eventa sur tere kom in siele.
:Dona a nus disidi li omnidiali pane,
:e pardona a nus nusen ofensos
:kom anke nus pardona a nusen ofensantes,
:e non dukte nus en li tento
:ma fika nus liberi fro li malum.

## Nexus externi
* An International Language: Prof. Otto Jespersen (1928).
* Novial Lexike: Novial to English, French and German dictionary (1930).
*Novial Wikipedia
*Novial Wiki Book: Cursus.
* Novial Discussion Group: Diskutgrupo "Yahoo!"

Novial
Paulus III

thumb|upright=1.25|Paulus III cum eius nepotes Alexandro ac Octavio Farnese a Titianus depicti

**Paulus III**, nomine nativo **Alexander Farnesius** (die 29 Februarii 1468 Canino Latii natus; die 10 Novembris 1549 mortuus) fuit papa catholicus, episcopus Romanus a die 13 Octobris 1534. 

## Vita ante pontificatum 
Familia matris Alexandri Farnese, Iohannae Caetani, Ecclesiae iam Papam Bonifacium VIII donaverat. Innocentio VIII regnante, Alexander Farnese Protonotarius Apostolicus nominatus est. Anno 1493 Alexander Farnese Cardinalis Sanctae Romanae Ecclesiae et anno 1499 episcopus a papa Alexandro VI, sororis eius Iuliae amante, creatus est, sed solum anno 1519 presbyter ordinatus est. Anno 1509 a papa Iulio III episcopus Parmae et postea a papa Clemente VII episcopus Ostiae factus est.

## Pontificatus 
Paulus III contra protestantes et pro emendatione Ecclesiae catholicae pugnavit. Die 30 Augusti 1535 Bullam *Eius qui immobilis* promulgavit, qua Henricum VIII, regem Angliae et eius futores damnavit. Die 2 Iunii 1537 Bullam *Sublimis Dei*, qua abrogationem servitutis Indi Americani postulavit. Die 27 Septembris 1540 Bulla apostolica *Regimini militantis Ecclesiae* ordinem Societatis Iesu approbavit. Die 21 Iulii 1542 Paulus III cum constitutione *Licet ab initio* Congregationem Romanae et universalis Inquisitionis (hodie Congregationem pro doctrina fidei) condidit, ut haec congregatio Ecclesiam a haeresibus defenderet. Anno 1545 semper pro emendatione Ecclesiae Concilium Tridentinum constituit. Eodem anno Paulus III novam civitatem Ducatum Parmae et Placentiae in Italia septemtrionale condidit. Primus dux filius papae Petrus Ludovicus Farnese fuit.

## Bibliographia 
* 
* 
* Pierre Hurtubise, "Une vie de palais: la cour du cardinal Alexandre Farnèse vers 1563" in *Renaissance and Reformation* vol. 16 (1992) pp. 37-54 JSTOR
* Kenneth Setton, *The Papacy and the Levant, 1204-1571. Vol. 3/4, The Sixteenth Century*. Philadelphiae: American Philosophical Society, 1984 vol. 3 apud archive.org 

* Domus Farnesia
* Iacobus Praefectus, *De diversorum vini generum natura liber*
* Petrus de Ribadeneira, olim cardinalis cubicularius

## Nexus externi 
*Paulus III apud *Vicifontem*

Categoria:Papae
Categoria:Nati 1468
Categoria:Mortui 1549
Categoria:Nobiles Italiae
Categoria:Alumni Universitatis Pisanae
Categoria:Decani Collegii Cardinalium
Categoria:Michael Angelus Bonarotius
!
Categoria:Episcopi Parmenses
Capiagum Antimianum

thumb|Ecclesia Sancti Vincentii et Anastasii in parte "Capiagi"
**Capiagum Antimianum** (alia nomina: *Capiagum Anthemianum*) (Italiane: *Capiago Intimiano*) est municipium Italiae, circiter 5&thinsp;530 incolarum, in Regione Langobardia et in Provincia Novocomensi situm. Incolae *Capiagenses et Antimianenses* appellantur.
## Insigne 

Fasciculus:Corona di comune.svg|*Municipium Italiae*

## Geographia 
Municipium iuxta Canturium in Brigantia historica terra situm. Anno 1928 duo vici, Capiagum et Antimianum, in unum municipium coaluerunt. Hodie Anthemianum est vicus circiter 5'400 incolarum.

## Historia 
Anno 1928 duo vici, Capiagum et Antimianum, in unum municipium coaluerunt.

## Clari cives 
* Aribertus, archiepiscopus Mediolani decimi saeculi, Anthemiani natus est.

## Fractiones, vici et loci in municipio 
### Fractiones 
* Capiagum  *Capiago* (*sedes municipalis*),
* Antimianum  (alia nomina: Anthemianum) *Intimiano*.

## Municipia finitima 
* Langobardia (*regio*),
* Provincia Novocomensis,
* Brigantia (*terra*),
* Novum Comum (*urbs*),
* Municipium Italiae.

## Nexus externi 
* Situs Publicus

## Pinacotheca 

Fasciculus:Map of comune of Capiago Intimiano (province of Como, region Lombardy, Italy).svg|Collocatio finium municipii in Provincia Novocomensi.

## Notae 
Categoria:Municipia in provincia Novi Comi
Categoria:Municipia in Brigantia
Adrianus Bancherius

thumb|Adrianus Bancherius anno aetatis suae fortasse 41; imago delineata anno 1613
**Adrianus Bancherius,** Italiane **Adriano Banchieri** (1568–1634), fuit poeta, organista, compositor Italicus. Natus est Bononiae die 3 Septembris 1568 nomine *Thomas Bancherius* (Italiane: *Tommaso Banchieri*). Monacus olivetanus Ordinis Sancti Benedicti obiit Bononiae anno 1634.

## Nexus externus 
Banchieri, Adrianus
Banchieri, Adrianus
Banchieri, Adrianus
Zaria

[thumb|Zaria pars ex *[Endeavour* muneris *STS-88* anno 1998 visa.]]

**Zaria** (Russice *Заря*, i.e. 'aurora') sive **FGB** (abbreviatio pro verbis Anglicis *Functional Cargo Block*) est prima Stationis Spatialis Internationalis pars, ad quam in spatio aliae partes adiunguntur. *Zaria* in spatium missili igneo Russico *Proton-K* e cosmodromio Baiconur die 20 Novembris anni 1998 producta est. Fundamentum propositi *Zariae* est in *TKS*-Nave Spatii Universi.

## Notae
Categoria:Technologia
Categoria:Satellites artificiales
Clemens VII (discretiva)

**Clemens VII** fuit nomen papae sed etiam antipapae:

#Clemens VII (antipapa) (1342–1394)
#Clemens VII (papa) (1478–1534)
Tsucuba Statio

thumb|In Statione Tsucubae

**Tsucuba Statio** (つくば駅, *Tsukuba-eki*) est statio ferriviaria in serie Tsucubae Actuariae in Tsucuba, Iaponia.

Statio est terminus seriei Tsucubae Actuariae, et in medio 'urbis scientiae' Tsucubae invenitur. Numerus Stationis est XX.

* Transportatio

Tsucuba
Clemens VII (papa)

**Clemens VII** (nomine primordiali ''Giulio Zanobi di Giuliano de' Medici* seu Iulius Zanobius Iuliani f. Medices; natus Florentiae die 26 Maii 1478; mortuus die 25 Septembris 1534), fuit papa et episcopus Romanus a die 18 Novembris 1523. 

## Vita 
Iuliani Medices eiusque amasiae Florectae Gorini filius nothus fuit; patruum enim habuit dominum urbis Florentiae Laurentium Medices. Patre iam ante nativitatem filii in coniuratione familiae Pazzi occiso, hic a patruo educatus est.

Laurentio anno 1492 mortuo, tumultu contra familiam Medices orto, Iulius anno 1494 e Florentia in Bononiam, postea Pitilianum, mox Tifernum Tiberinum et Romam fugit. Romae apud consobrinum suum habitavit cardinalem Ioannem Medices, qui anno 1513 papa creatus est, nomine Leone X. Iulius anno 1513 ab eodem papa archiepiscopus Florentiae et postea die 29 Septembris Cardinalis Sanctae Romanae Ecclesiae factus est.

## Pontificatus 
Die 19 Novembris 1523 Iulius Medices papa creatus est et nomen sibi imposuit Clementem. Die 6 Maii 1527 milites imperatoris Caroli V Romam vastaverunt; quem casum historici *il sacco di Roma'' (scilicet direptio expugnatae urbis Romae) nuncupant. Clemens ipse in oppidum Sancti Angeli confugit. Bononiae die 24 Februarii 1530 insigne imperiale imposuit capiti Caroli V, ultimi imperatorum Sacri Romani Imperii a papa coronatorum.

[thumb|left|Papa [Leo X cum Iulio Medices (ad sinistram partem imaginis) et Ludovico de' Rossi (ad dextram partem)]]

## Bibliographia 
* 
* 
* Vicente de Cárdenas y Vicent, *El Saco de Roma de 1527 por el ejército de Carlos V*. Matriti: Instituto Salazar y Castro, 1527
* Eric Russell Chamberlin, *The bad Popes*. Stroud: Sutton, 2003
* André Chastel, Consuelo Vázquez de Parga, *El saco de Roma, 1527*. Cantoblanco: Espasa Calpe, 1998
* Pierre Crabitès, *Clement VII and Henry VIII*. Londinii: Routledge, 1936
* Stefan Ehses, "Die politik des Papstes Clemens VII bis zur Schlacht von Pavia" in *Historisches Jahrbuch* vol. 6 (1885) pp. 557-603
* Adriano Prosperi, "Clemente VII" in *Enciclopedia dei papi* (Romae: Istituto della Enciclopedia italiana, 2000) vol. 3 pp. 70-91
* Sheryl E. Reiss, ''Cardinal Giulio de' Medici as a patron of art*. Dissertatio doctoratus universitatis Princetonianae 1992
* Emmanuel Rodocanachi, *Histoire de Rome. Les pontificats d'Adrien VI et de Clément VII*. Lutetiae: Hachette, 1933
* Kenneth Setton, *The Papacy and the Levant, 1204-1571. Vol. 3/4, The Sixteenth Century*. Philadelphiae: American Philosophical Society, 1984 vol. 3 apud archive.org 
* Herbert M. Vaughan, *The Medici Popes (Leo X and Clement VII)''. Londinii: Methuen, 1908

## Nexus externi 
* Vita 

Categoria:Papae
Categoria:Medices
Categoria:Nobiles Italiae
Categoria:Nati 1478
Categoria:Mortui 1534
Categoria:Episcopi Albienses
Categoria:Episcopi Bituntini
Categoria:Episcopi Albinganenses
Categoria:Episcopi et Archiepiscopi Bononienses
Categoria:Archiepiscopi Ebredunenses
Categoria:Episcopi Asculani in Piceno
Categoria:Episcopi Vigornienses
Categoria:Archiepiscopi Narbonenses
Categoria:Episcopi Agrienses
Categoria:Episcopi et Archiepiscopi Florentini
Categoria:Cancellarii et Vicecancellarii Romanae Ecclesiae
Pius III

** Pius III ** (natus, **Franciscus Nanni Todeschini** die 29 Maii 1439 Sarteani filius Nanni Todeschini et Laudomiae Picolomineae, sororis Papae Pii II - obiit die 18 Octobris 1503), papa catholicus episcopus Romanus a die 22 Septembris 1503 erat.

## Vita 
Franciscus Nanni Todeschini studuit iuri apud universitates Perusiae ac Vindobonae et cognomen avunculi sui, Picolomineus, sibi imposuit.

Anno 1459 a Papa Pio II, avunculus eius, episcopus Saenae Juliae et insequenti anno die V Martii Cardinalis Sanctae Romanae Ecclesiae Franciscus factus est.

## Pontificatus 
Francisci Nannis nomen pontificale Pii III fuit ad honorem avunculi Pii II. Papa Picolomineus solum viginti sex dies regnavit. Caeremoniarum magister ei meruit Iohannes Burchardus.

## Bibliographia 
* Kenneth Setton, *The Papacy and the Levant, 1204-1571. Vol. 3/4, The Sixteenth Century*. Philadelphiae: American Philosophical Society, 1984 vol. 3 apud archive.org 

## Nexus externi 
*  
* 

Categoria:Papae
Categoria:Nati 1439
Categoria:Mortui 1503
Categoria:Episcopi Senenses
Categoria:Episcopi et Archiepiscopi Firmani
Categoria:Episcopi Pientini
Categoria:Episcopi Ilcinenses
Categoria:Legati pontificales
Categoria:Cardinales
Hector

[thumb|**Hector** et [Cassandra]]
**Hector** (Graece ) in mythologia Graeca est primus filius Priami regis Troiani et Hecubae coniugis. Andromachen in matrimonium ducit et ex ea Astyanactem filium gignit.

Bello Troiano Hector heroum Troianorum fortissimus nobilissimusque est. Facta Hectoris Homerus in Iliade canit. Hector cum Aiace unum diem pugnat, Graecos ad naves reppulit, Patroclum occidit, sed in libro vicesimo secundo ab Achille interfectus est. Hector, qui ab Apolline amabatur, vulnerat Sarpedonem. Hector pugnavit ad aggeres Graecos. Cadaver Hectoris Priamo redditum est et illo sepulto Ilias finitur. In proelio Hector gladium, scutum, et hastam tulit. Mortuus est, ubi in proelio saxo in capite pulsatus est. Uxor Andromache post mortem eius alio principi nupsit.

In libro secundo Aeneidis Hector in somniis Aeneae apparet et sortem eius nuntiat; hoc insomnium et Elisius Calentius in *Hectore libello* suo imitatur.

## Plura legere si cupis 
*Monique Bile et Julie Klein, "Hector et les principaux personnages féminins de l'Iliadeː Études des scholies", *GAIA. Revue interdisciplinaire sur la Grèce ancienne*, 2007ː 121-127
*Pascale Brillet-Dubois, "« Hector tueur d’hommes » ou « Hector dompteur de chevaux ». L’art formulaire au service du récit de l’Iliade", *GAIA. Revue interdisciplinaire sur la Grèce ancienne*, 2015ː 261-273
*Andrée Thill, "Hector dans l'Énéide ou la succession homérique", ''Bulletin de l'Association Guillaume Budé*,1980ː 36-48

## Nexus interni
**Cosmosoma hector*
**Jordanita hector''
*624 Hektor

## Nexus externus 
Categoria:Heroes Belli Troiani
Categoria:Personae Iliadis
Categoria:Personae Aeneidos
Alexander VI

** Alexander VI **, nomine nativo **Rodericus Llançol i Escrivà de Borgia**, vulgo *Rodrigo Llançol i Escrivà de Borja* (natus die 1 Ianuarii 1431 Saetabi; die 18 Augusti 1503 mortuus), fuit Papa, id est episcopus Romanus, a die 11 Augusti 1492 per conclave. Fuit amicus medici et astronomi Boneti de Latis; caeremoniarius ei meruit Ioannes Burchardus.

## Vita 
Rodericus Llançol, Galfridi Llançol i Escrivà filius, annum decimum agens e Catalonia in Italiam venit, ubi discipulus Casparis Veronensis fuit et postea apud Bononiae universitatem iuri studuit. Quamquam nondum presbyter ordinatus, ab avunculo Papa Callisto III, fratre matris suae Isabellae, episcopus ac cardinalis factus est. Rodericus sibi cognomen avunculi sui, "Borgia", imposuit. Rodericus de Borgia, semper homo dissolutus, etiam postquam papa creatus est, decem spurios liberos genuit et res divinas mercatus est. Rodericus, iam cardinalis factus, cum Vanotia de Cathaneis, matre eius liberorum Ioannis (postea ducis Gandiae), Caesaris (postea ducis Romaniae), Lucretiae (postea uxoris ducis Ferrariae) ac Galfridi, viginti annos vixit.
Die 7 Iunii 1494 - Foedus Turris Sillae inter Hispaniam et Portugalliam Alexandro VI iuvante Turri Sillae signatum est, quo coloniae Americanae horum regnorum divisae sunt.

## Fontes pontificatus Alexandri VI 
* Ioannes Burchardus, *Liber notarum*

## Bibliographia 
thumb|*Desiderando nui*, 1499
; Documenta
* *Alessandro VI e il Savonarola (brevi e lettere)*. Taurinis: Accademia di Oropa, 1950
* Peter de Roo, *Material for a History of Pope Alexander VI, his Relatives, and his Time*. 5 voll. Brugis, 1924

; Biographica et historica
* M. Batilori, *Alejandro VI y la Casa Real de Aragón*. Matriti, 1958
* Michael de la Bedoyere, *The Meddlesome Friar and the Wayward Pope: The Story of the Conflict Between Savonarola and Alexander VI*. 1957
* O. Ferrara, *El papa Borgia*. 3a ed.. Matriti, [1947]
* E. Olmos y Canalda, *Revindicación de Alejandro VI (el papa Borja)*. 7a ed. Valentiae, 1954
* G. B. Picotti, "Nuovi studi e documenti intorno a papa A. VI" in *Rivista di storia della chiesa in Italia* vol. 5 (1951) pp. 169-262; cf. vol. 6 (1952) pp. 96-110
* G. B. Picotti, "Ancora sul Borgia" in *Rivista di storia della chiesa in Italia* vol. 8 (1954) pp. 313-365
* Giovanni Soranzo, *Studî intorno a papa Alessandro VI (Borgia)*. 1950

; Aliae encyclopaediae
* 
* 
* Francis Xavier Murphy, "Alexander VI" in *Encyclopaedia Britannica Online*
* 

## Nexus externi 
* "Borja y Borja, Rodrigo de" apud *The Cardinals of the Holy Roman Church*
* Cardinales ab Alexandro VI creati apud *The Cardinals of the Holy Roman Church*

Categoria:Papae
Categoria:Nati 1431
Categoria:Mortui 1503
Categoria:Borgia
Categoria:Alumni Universitatis Bononiensis
Categoria:Archipresbyteri Sanctae Mariae Maioris
Categoria:Episcopi Valentini
Categoria:Episcopi Albanenses
Categoria:Episcopi Portuenses
Categoria:Cancellarii et Vicecancellarii Romanae Ecclesiae
Categoria:Decani Collegii Cardinalium
!
Categoria:Lucretia Borgia
Maria Callas

thumb|Maria Callas Amstelodami anno 1959 photographice depicta
**Maria Callas**, nomine Graeco originali Μαρία Άννα Σοφία Καικιλία Καλογεροπούλου sed communiter Μαρία Κάλλας (nata Novi Eboraci in Civitatibus Foederatis die 2 Decembris 1923; Lutetiae die 16 Septembris 1977 mortua) fuit theatri lyrici supranistria Graecoamericana. Alumna fuit conservatoriorum Nationalis (magistra Maria Trivella) et Atheniensis (magistra Elvira de Hidalgo cantrice illustri). Musicam tragicam cecinit. Fuit clarissima canendo in *Norma*, *Puella Iucunda*, *Tosca*, *Lucia di Lammermoor*, *Medea* et *Puella Errata*.

Inter tristem et brevem vitam Maria, quae anno 1949 Italico magistro officinarum et theatri lyrici patrono Ioanni Baptistae Meneghini nupserat, inter alia divissimi navium domini Aristotelis Onasis amans fuit.

## Pelliculae 
* 1969 - *Medea*

## Nexus externi 
* Biographia et vox cantans (Ephemeris)
* Florindus Di Monaco, *Maria Callas, sive murmur aeterno concinnum* Commentatio haec in Certamine Vaticano XXXXVI (anno MMIII) argenteo nomismate est honestata
* 

[thumb|Domus in [Sermione ubi Maria Callas ab anno 1950 usque ad annum 1959 cum Ioanne Baptista Meneghini vixit]]

Categoria:Nati 1923
Categoria:Mortui 1977
Categoria:Suprani
Categoria:Theatri lyrici cantores
Categoria:Cantores Graeciae
Categoria:Cantores Civitatum Foederatarum
Categoria:Mulieres
!
Categoria:Incolae Novi Eboraci
Categoria:Alumni Odei Athenarum
Categoria:Alumni Odei Nationalis (Athenae)
Taprobane Tamulensis

right|thumb|180px|Fines in Sri Lanca a Liberationi Tigribus adsumptae quam partes Eelam Tamilensis, et status in Decembri 2005: terrae rubrae sub Liberationi Tigrum; flammearum partes sub Liberationi Tigrum, partes sub gubernatione Sri Lanca; flavae adsumptae, at non rectae.

**Taprobane Tamulensis** (Tamulice: தமிழ் ஈழம், *Tamiḻ Īḻam*) est nomen a Tamulis qui insulam Taprobanam borealem incolunt datum nationi liberae Taprobanensi quam affectant. *Īlaṅkai* (இலங்கை) et *Īḻam* (ஈழம்) nomina Tamulensia sunt duo pro tota insula.

Saeculo XXI ineunte *Tamiḻ Īḻam* sicut natio libera Tamulis ipsis visum est. Collegium, quod appellatur Tigres Taprobanae Tamilensis Liberandi (LTTE), fere dimidium administravit terrae eius, quam *Tamiḻ Īḻam* attribuendam Tamuli putaverunt. Includi enim voluerunt Kilinochchi Mullaiththeevuque regiones, partibus Mannar, Batticaloa, Vavuniya, Trincomalee, Amparai regionum accedentibus.

Pars Taprobanae ad boream spectans quasi res publica sui iuris fuit. Habuit iudicium supremum, vigiles, exercitum, classem, classem aeriam, consilium secretum, etiam aerarium, quae institutiones tamen Taprobanae magistratibus non agnitae sunt.

## Nexus externi 
* LTTE - Anglice
* LTTE - Tamilense
* Tamiḻ Īḻam

Categoria:Civitates propositae
Categoria:Srilanca
Adoro te devote

[thumb|400px|*[Ultima cena (pictura Duccii)|Ultima cena,* pictura a Duccio e Buoninsegna facta]]

"**Adoro te devote**" est hymnus a Thoma Aquinate compositus.

## Hymnus
:Adoro te devote, latens Deitas,
:Quae sub his figuris vere latitas:
:Tibi se cor meum totum subiicit,
:Quia te contemplans totum deficit.

:Visus, tactus, gustus in te fallitur,
:Sed auditu solo tuto creditur.
:Credo quidquid dixit Dei Filius:
:Nil hoc verbo Veritatis verius.

:In cruce latebat sola Deitas,
:At hic latet simul et humanitas;
:Ambo tamen credens atque confitens,
:Peto quod petivit latro paenitens.

:Plagas, sicut Thomas, non intueor;
:Deum tamen meum te confiteor.
:Fac me tibi semper magis credere,
:In te spem habere, te diligere.

:O memoriale mortis Domini!
:Panis vivus, vitam praestans homini!
:Praesta meae menti de te vivere
:Et te illi semper dulce sapere.

:Pie pellicane, Iesu Domine,
:Me immundum munda tuo sanguine.
:Cuius una stilla salvum facere
:Totum mundum quit ab omni scelere.

:Iesu, quem velatum nunc aspicio,
:Oro fiat illud quod tam sitio;
:Ut te revelata cernens facie,
:Visu sim beatus tuae gloriae.

:Amen

## Nexus externi 
* Edward McNamara, "The "Adoro Te Devote"; And More on Blue Vestments" apud *Zenit*

Categoria:Hymni Christiani
Categoria:Italiae scripta
Categoria:Litterae Latinae mediaevales
Categoria:Scripta saeculo 13
Categoria:Thomas Aquinas
Savo (Italia)

thumb|Oppidum quod Priamar appellatur
**Savo**  vel **Savona** , olim **Sabatia**) (Italiane: *Savona*) est Urbs Italiae et municipium, circiter 61&thinsp;520 incolarum, in regione Liguria sita et caput Provinciae Savonensi. Urbani *Savonenses* appellantur.

## Insignia 

Fasciculus:Corona di città.svg|*Urbs Italiae*
Fasciculus:Valor militare gold medal BAR.svg|*Urbs nomismate aureo ob virtutem militarem decorata*

## Nomina latina urbis 
Nomina latina urbis sunt: *Savo -onis, Savona -ae, Sabbatia -ae, Sabate -is, Sabatis -is, Sabatus -i, Saguna -ae, Saona -ae, Saonia -ae, Sapona -ae, Vada Sabbatorum*. 

Nomina incolarum sunt: *Savonenses, Sagonenses, Saonenses*

## Historia 
Sabatia a Romani anno 180 a.C.n. captum est. Anno 641, urbs a rege Langobardorum Rothari diruta est.

## Incolae notabiles 
* Sixtus IV, papa, hic natus
* Fabius Fazio, conductor televisivus, hic natus
* Michael de Cuneo, secundae navigationis Columbi particeps; hic natus anno 1448, mortuus anno 1503

## Urbis administratio 
A die 22 Iunii 2016 praesens praefectus urbis Ilaria Capriolius est.

## Aedificia egregia 
* Ecclesia cathedralis Mariae caelo recepta,
* Sacellum Sixtinum Savonae,
* Palatium Rovereum,
* Palatium Gavotti
* Turris Leonis Pancaldi,

* Theatrum Sacco,
* Theatrum "Gabriel Chiabrera",
* Musaeum artisticum Palatii Gavotti

## Ecclesia Catholica Romana 
Sabatia, cum Naulo, sedes episcopalis Ecclesiae Catholicae Romanae est. Nomen sedis episcopalis Dioecesis Savonensis-Naulensis est.
## Fractiones, vici et loci in municipio 
### Fractiones 
*Bosco delle Ninfe, Ciantagalletto, Ciatti, Cimavalle, Concaverde, Galleria Ranco, Madonna del Monte, Maschio, Montemoro, Naso di Gatto, San Bartolomeo al Bosco, San Bernardo in Valle, Santuario*

## Municipia finitima 
* Alba Docilia,
* Alba Docilia Maritima,
* Altare,
* Carium et Cairum Mons Noctis,
* Quilianum (olim Aquilianum),
* Vada Sabatia.

* Liguria (*regio*),
* Provincia Savonensis,
* Naulum,
* Urbes Italiae.

## Nexus externi 
* Situs publicus
* Savona Pagina commercialis

## Pinacotheca 

Imago:Map of comune of Savona (Savona, Italy).svg|Collocatio finium Municipii Savonensis in Provincia Savonensi.
Imago:Cattedrale_di_savona.JPG|Ecclesia cathedralis.

## Notae 
!
Innocentius VIII

** Innocentius VIII ** (natus, **Ioannes Baptista Cybo** anno 1432 Genuae; obiit die 25 Iulii 1492), papa catholicus episcopus Romanus a die 29 Augusti 1484 erat. 

## Vita 
Ioannes Baptista filius fuit Aranonis Cibò et Teodorinae da Mare. Et pater et filius nobilibus Anjou serviebant. Ioannes a papa Paulo II anno 1467 episcopus Savi Oppidi Alpini, a papa Sixto IV anno 1472 episcopus Melphictae atque insequenti anno Cardinalis Sanctae Romanae Ecclesiae factus est. Nec divitiis neque ingenio insignis cursum honorum meruit moribus suis comibus et arte blandiendi. Prolem suam numerosam e femina quadam Neapolitana partam nequaquam dissimulans scopus factus est multorum epigrammaton salsorum.

Ita de Ioanne Baptista Cybo scriptum est: “*octo nocens pueros genuit, totidemque puellas; hunc merito poterit dicere Roma patrem*”

Ioannes Baptista Cybo res divinas et etiam electionem pontificatus mercatus est quasi proficiscens in vestigiis Sixti IV praecessoris sui.

## Pontificatus 
29 Augusti 1484 papa a cardinalibus corruptis creatus est. 5 Decembris eiusdem anni bullam contra maleficas promulgavit. Caeremoniarius ei meruit Iohannes Burchardus.

## Sepulcrum 
Eius sepulcrum ab Antonio Pollaiuolo elaboratum unum atque unicum e vetere in novam Sancti Petri basilicam Vaticanam tralatum est. Numquam ante statua papae mortui ut regis vel imperatoris in throno sedentis visa est.

## Innocentius VIII in litteratura 
Satiras Sixti IV aut "Xysti", et heredis eius Innocentii VIII aut "Cibo", sic scripsit Marullus. Poeta praetendit Innocentium octo filios et octo filias genuisse:

:*Exhausit Xystus bellis et caedibus urbem*:
::*Tercentena heres restituit sobole*.
:::*Marullus, *Epigrammata''* 3.32.

:*Quid quaeris testes sit mas an femina Cibo?*
:*Respice natorum pignora certa gregem:*
:*Octo nocens pueros genuit totidemque puellas.*
:*Hunc merito poterit dicere Roma patrem!*
:::Marullus ab E. Rodocanachi citatus in *Une cour princiere au Vatican pendant la renaissance* (1925) p. 84 n.3.

## Fontes pontificatus Innocentii VIII 
* Ioannes Burchardus, *Liber notarum''

## Notae 
## Bibliographia 
* 

## Nexus externi 
* 

Categoria:Papae
Categoria:Nati 1432
Categoria:Mortui 1492
Categoria:Episcopi Savonenses
Categoria:Episcopi Melphictenses
Categoria:Cardinales
Categoria:Sixtus IV
!
Septentrionale Americanum Latinitatis Vivae Institutum

**SALVI** est societas et institutum Americanum quod merita Latinitatis vivae docet.

## Fontes
*Rusticatio Californiana
*Rusticatio Virginiana

## Nexus
* www.latin.org

Categoria:Institutiones Latinae
Paulus II

** Paulus II ** (natus, **Petrus Barbo** die 23 Februarii  1417  Venetiae - obiit die  26 Iulii 1471), papa catholicus  episcopus Romanus a die  30 Augusti 1464 erat. 

## Vita 
Mater Petri Barbo, Polyxena Condulmer, soror Papae Eugenii IV ac nepos Papae Gregorii XII erat.

Anno 1440 a Papa Eugenio IV Cardinalis Sanctae Romanae Ecclesiae et insequenti anno episcopus  Cerviensis, post mortem eius avunculi episcopus anno 1451 Vicetiae et anno 1459 Patavii  nominatus est.

Apud eum Martinus Comensis coquus secretus meruit.

## Notae 
## Nexus externi 
* 

Categoria:Papae
Categoria:Nati 1417
Categoria:Mortui 1471
Categoria:Episcopi Cervienses
Categoria:Episcopi Patavini
Categoria:Episcopi Vicentini
Categoria:Cardinales
Categoria:Abbates Montis Casini
Sixtus IV

[thumb|upright=1.25|[Bartholomaeus Platina|Platina bibliothecarius Vaticanus a Sixto IV constitutus, a Melotio c. 1475 pictus (Pinacotheca Vaticana)]]
** Sixtus IV ** (humili loco natus Franciscus Rovereus, die 21 Iulii 1414 in Liguria ad Savonem; obiit die 12 Augusti 1484) fuit Papa Catholicus Romanus a die 9 Augusti 1471.

## Vita 
Franciscus Rovereus, frater Franciscanus, apud multas universitates studuit. Die 14 Aprilis 1444, doctor theologiae Patavii factus est, ubi postea docuit, etiam in Bononia, Florentia, Papia, Perusia, et Sena Iulia.

Die 19 Maii 1464, fratrum Franciscanorum magister factus est, et die 18 Septembris 1467 a papa Paulo II Cardinalis Sanctae Romanae Ecclesiae.

Multa opera de theologia scripsit, e.g. tractus *De potentia Dei* et *De sanguine Christi.*

## Pontificatus 
Die 26 Aprilis 1478 papa Sixtus IV coniurationem contra familiam Medicum cum auxilio familiae Pazzi adversae Medices fecit. In ecclesia Sancta Maria Floris Florentiae, Laurentius Medices vulneratus et Iulianus frater necatus est.

Papa Sixtus IV praeclarissimam aediculam in Civitate Vaticana aedificare fecit, quo praeclarissimos pictores et sculptores aetate sua vocavit (Verrocchio, Botticelli, Pinturicchio, Peruginum, etc.). Haec aedicula ad suum honorem Aedicula Sixtina appellatur.

Sixtus indecore favit nepotibus et aliis propinquuis suis Ioanni et Iuliano Rovereo, Raphaeli Riario, et Hieronymo Riario, cui multa munera et dominia tribuit.

Apud eum Martinus Comensis coquus secretus meruit.

## Sixtus IV in litteris 
Epitaphium Sixti IV, fautoris bellorum per totam paeninsulam Italicam, sic scripsit Marullus:
:Senserat Ausoniam vix dum bene foedere iungi
::Cum 'Perii!' Xystus dixit et interiit.
:::Marullus, *Epigrammata,* 1.30.

## Notae 
## Nexus externi 
* 
* 

* Vincenzo Pacifici,*Un carme biografico di Sisto IV del 1477*, Società Tiburtina di Storia e d'Arte, Tivoli, 1921 http://www.societatiburtinastoriaarte.it/STSA-resources/pubblicazioni/misc/Carme_biografico_Sisto_IV.pdf

Categoria:Nati 1414
Categoria:Mortui 1484
Categoria:Alumni Universitatis Ticinensis
Categoria:Bibliotheca Vaticana
Categoria:Cardinales
Categoria:Franciscani
Categoria:Ministri generales Ordinis Fratrum Minorum
Categoria:Papae
!
Categoria:Scotismus
Dies veritatis

**Dies Veritatis** est eventus annuus, qui adventus est primitus in anno 2005 in rebellione adversus diem silentis, qui est dies ut glorificet homosexualitatem. Dissimile his, qui in die silentis participaverunt, illi homines qui in die veritatis participaverunt poenas passi sunt.

Categoria:Societas hominum
Epistula

[thumb|Epistula a [Michael Montanus|Michaële Montano ad Iacobum II de Matignon missa]]
**Epistula** vel **litterae** sunt scripta quae ad absentes mittuntur, alicuius rei significandae gratia. Aliquando *epistula*, ipsa charta obsignata et alicui missa, distinguitur a *litteris*, sensu ipso in epistula contento. Ceterum alterum frequenter pro altero ponitur. Epistula brevis voce Graeca *epistolium* dici potest. Qui munere epistulas apportandi fungitur,  est. Hodie in locum epistularum in charta scriptarum succedunt cursus electronicus aliique modi communicationis electronicae.

Praeter utilitatem cottidianam, epistulae etiam proprietates artificiosas habere possunt, itaque sunt genus litterarum, hoc est, artium scriptoriarum. Aliquando auctor non solum eum cui epistula inscribitur, sed etiam vulgo vel posteritatem affatur. Epistula ergo etiam genus docendi esse potest, velut Senecae *Epistulae morales ad Lucilium*. Neque desunt, qui genere epistulae usi mythistoriam narrent, puta Goethius in libro *Die Leiden des jungen Werthers* ('Iuvenis Werther quae passus sit').

Inter praeclaras epistulas antiquas sunt epistulae Ciceronis (ad Atticum, ad Brutum, et aliae), et epistulae Pauli Tarsensis (ad Thessalonicenses, ad Corinthios, et aliae).

## Notae 
*Cursus publicus
*Electronica epistula
*Epistula decussata
*Mythistoria epistularum
*Nota glutinosa

## Nexus externi
Categoria:Cursus publicus
!