open-index/open-wikipedia-markdown huggingface dataset:
Mammonia

[thumb|upright=1.25|"Maumenée": [Bibliotheca Britannica MS Royal 12.C.xii f 11r]]
**Mammonia** (conversio vocabuli Arabici مامونية *māʿmūnīya*), Anglonormannice *maumenee* fuit ferculum artis coquinariae Arabicae et Europaeae mediaevalis. E carne pullina contrita constabat, iure e vino amygdalisque et aromatibus infuso.

thumb|upright=1
[thumb|upright=1|"Ad [civerium leporis, ad mammoniam": *Liber de coquina ubi diversitates ciborum docentur* (Bibliotheca Nationalis Francica MS. latin 7131 f. 97bis v)]]
*Māʿmūnīya* iam saeculo XI inter alia fercula multa ab Abū al-Muṭahhar al-Azdī in fabula *Ḥikāyat Abū al-Qāsim* refertur. Al-Ibšīḥī, auctor saeculi XIV ineunte, mammoniam a nomine caliphae al-Maʾmūn Aaronis filii appellatam esse refert, nullo fonte anteriore citato.

Mammonia iam saeculo XIII in Anglia usitata est: ibi in catalogo poëtico epuli Anglonormannico sub nomine *maumené* ab auctore Gualtero de Bibbesworth relata est, verbis *Viaunde de Cypre e maumené, Vin vermaile e blaunc a plenté*. Saeculo XV non oblita rursus in enumeratione epuli (sed oratione soluta) reperitur: *creem de .ij. colures, maumenné, costez de venesoun rostez*. Saeculo XVI ineunte Wynkyn de Worde catalogum epuli exscribit ultimum nobis cognitum, in quo *mameny* enumeratus sit, rubrica *feestes and seruyce from Eester vnto whytsondaye*, his verbis: *the seconde course, Iussell with Mameny ...* ("Epulae servitiumque inter Pascham et Pentecostam ... Iuscellum et Mammonia [etc.]"

## Notae 
## Bibliographia 
thumb|upright=1|
[thumb|upright=1|*Mawmene*: *[Forme of cury* no. 22 (Bibliotheca Rylandiana MS 7 ff. 18v-19r]]
; Etymologica et historica
* "Mamonia" in Marianne Bouchon, "Latin de cuisine" in *Archivum Latinitatis Medii Aevi* vol. 22 (1952) pp. 63-76 ad p. 71
* 

; Praecepta
* saec. XIII : *Wuṣla ilā al-ḥabīb* (Maxime Rodinson, *Studies in Arabic Manuscripts* in Maxime Rodinson, A. J. Arberry, Charles Perry, *Medieval Arab Cookery* [Totnes: Prospect Books, 2001] pp. 131-148) cap. 7 no. 5, p. 141
* saec. XIII/XIV : 
* saec. XIV : 
* saec. XIV : 
* saec. XIV ineunte : BL Royal 12.C.xii f. 11r (Constance B. Hieatt, R. Jones, "Two Anglo-Norman culinary collections" in *Speculum* vol. 61 (1986) pp. 859-882 JSTOR) ("maumenee")
* 1300/1309 : 
* ante 1325 : *Doctrina faciendi diversa cibaria* no. 7 (Constance B. Hieatt, Sharon Butler, edd., *Curye on Inglysch* [Londinii: Oxford University Press, 1985] pp. 43-58) ("maumenee")
* 1377/1400 : *Forme of cury* no. 22, 202 (Constance B. Hieatt, Sharon Butler, edd., *Curye on Inglysch* [Londinii: Oxford University Press, 1985] pp. 93-145) ("mawmene, mawmenny")
* 1381 : *Diversa servicia* no. 30 (Constance B. Hieatt, Sharon Butler, edd., *Curye on Inglysch* [Londinii: Oxford University Press, 1985] pp. 59-79) ("maumene")
* saec. XIV exeunte : *Utilis coquinario* no. 25 (Constance B. Hieatt, Sharon Butler, edd., *Curye on Inglysch* [Londinii: Oxford University Press, 1985] pp. 61-91) ("mawmene")
* 1480/1490 : BL MS Harleianus 5401 Textus ("mawmeny")

* Limonia

Categoria:Ars coquinaria mediaevalis Arabica
Categoria:Ars coquinaria mediaevalis Europaea
Categoria:Fercula pullina
Gradus Celsianus

thumb|Imago thermometri e libro Celsii
**Gradus Celsianus**, saepe **gradus Celsii** est unitas temperaturae scalae Celsianae, ab Andrea Celsio nominata, qui anno 1742 librum *Observationes duorum graduum in thermometro certorum* edidit.

In usu quotidiano homines scalam Celsianam malunt, ubi aquae congelationis temperatura valore zero assignatur, et ebullitionis centum. Ad temperaturas Kelvinianas in Celsianas et vice versa convertendas habemus igitur formulas
::Kelvin = °Celsius + 273.15 et °Celsius = Kelvin - 273.15

## Notae
## Nexus externi
* de gradu Celsiano (situs Systematis internationalis unitatum)

Categoria:Temperatura
Categoria:Mensura
Nervus lumbalis 2 (homo)

Par **nervus lumbalis 2** (L2) est in hominibus unus ex paribus 31 nervorum spinalium. Nervus L2 medullae spinalis segmento lumbali infra vertebram lumbalem ex columna vertebrali evadit.

Nervo fibrae et motoriae et sensoriae sunt. 

Non raro pariter notionem **segmenti L2** adhiberi solet.

## Pars sensoria 
Area sensoria nervi L2 dorsum iuxta vertebram lumbalem secundam (L2): Dorso regio cutanea infra lineam adversus latus descendentem altitudinis vertebrae L2, circum partem clunis superiorem versus femoris anteriorem, lina obliqua deorsum ad partem medialem. Nervus L2 est plexūs lumbalis nervus.

## Pinacotheca 

Fasciculus:Lumbar Plexus la.svg|Plexus lumbalis
Fasciculus:Gray826and831.svg|Areae sensoriae membri inferioris
Fasciculus:Male human buttocks.jpg|Cuiusque segmenti L2 area sensoria clunibus superioribus locata est
Fasciculus:Homa femuro.jpg|L2 area sensoria in linea obliquae latere et superius ad medialem et inferius

## Nexus externi 
* *spinalcordinjuryzone.com*: Conspectus omnium nervorum spinalium 

Lumbalis 02 Nervus
Categoria:Plexus lumbalis
Ioannes Rosenthal

thumb|Sepulcrum Ioanni Rosenthal uxorisque eius Berolini
**Ioannes** (vulgo *Hans*) **Rosenthal**, natus die 2 Aprilis 1925 Berolini, mortuus ibidem 10 Februarii 1987, erat artifex oblectamenti radiophonici televisificique Germanicus.

## Vita 
Pueritia Ioanni Rosenthal Berolini erat; pater eius anno 1937 obiit, mater anno 1941. Iudaeus Rosenthal ab anno 1940 a dictatura nazistica ad laborem coactus est. Anno 1943 fugit et in vico hortensio Berolinensi *Dreieinigkeit* (i.e. *trinitas*) se abdidit usque ad finem belli. Ab anno 1945 in societatibus radiophonicis, serius etiam televisificis, laborabat.

Clarissimus est ludo televisifico suo  transmisso in tramite televisifico  de anno 1971 ad annum 1986.

## Bibliographia 
* Ioannes Rosenthal (autobiographia), *Zwei Leben in Deutschland*, Bergisch Gladbach, anno 1980.

## Nexus externi 
* Rosenthal in Internet Movie Database
* Dalli Dalli in Internet Movie Database

Categoria:Moderatores televisuales
Categoria:Nati 1925
Categoria:Mortui 1987
Categoria:Artifices Germaniae
Delta (discretiva)

* Delta, littera Graeca
* Delta fluminis, genus ostii fluvialis, quarum celeberrima est
* Delta Nili, saepe simpliciter *Delta*

### Biologica
* Delta, genus vesparum 
* 

### Geographica
*Delta (regio Alexandriae)
*Delta Comitatus (Michigania)
*Delta Comitatus (Texia)

### Alia
* Delta Omicron, fraternitas
Pinega

**Pinega** (Russice *Пинега*) est flumen in regione Archangelopolitana Russiae. In districtu Toimae Superioris, ubi flumina Album (Russice *Белая*) et Nigrum (*Черная*) coniunguntur, incipit, circiter 779 chiliometra patet et in Duinam Borealem effunditur. Per silvam borealem in maxima parte longitudinis aquas fert. Pinega colonia urbana et monasteria Dei genetricis Volodimiriensis ad Montem Rubram (*Krasnaia Gorka*) et Sancti Artemii Vercolensis prope Pinegam siti sunt.

## Notae 
## Nexus externi 
Categoria:Flumina Russiae Europaeae
Categoria:Regio Archangelopolitana
Categoria:Systema Duinae Borealis fluminis
Nervus iliohypogastricus

**Nervus iliohypogastricus** (TA: A14.2.07.003) est nervus periphericus e plexu lumbali (Th12-L1) oriens. 

Nonnumquam incitatio nervi post operationes in spatio retroperitoneali (e. g. renis) observatur.

## Cursus 
E plexūs lumbalis parte superiore (radicibus Th12-L1) oriens, communiter cum nervo ilioinguinali, nervus iliohypogastricus supra nervum ilioinguinalem post musculum psoas maiorem et supra lumborum musculum quadratum deorsum currit.

### Cutis innervata 
Iacet area nervi sensoria supra os femoris oblonga, fere verticalis, immediate post et infra nervi thoracalis 12 aream sensoriam.

## Significatio medica 
Interdum post operationes in spatio retroperitonealis (e. g. renis) incitatio nervi observatur. Raro post herniae inguinalis operationem chirurgicam nervi iliohypogastrici neuralgia observatur.

## Pinacotheca 

Fasciculus:Gray826and831.svg|Regio cutanea a nervo iliohypogastrico innervata (in latere, super os ilium ducens, caerulee picta)
Fasciculus:Gray343.png|Structurae osseae sub nervi area sensoria iacentes

## Notae 
* Nervus ilioinguinalis
* Nervus thoracalis 12 (homo)
* Nervus lumbalis 1 (homo)
* Plexus lumbalis

Categoria:Regio hypogastrica
Categoria:Pelvis
ilioinguinalis
Holocaustum (sacrificium)

**Holocaustum** seu **holocautoma** (ex Graece, ὁ ὁλόκαυστον —*holókauston—*, ὁλον ‘totum’ atque καυστον ‘ustum’) est sacrificium Deis inferi, quo in ara tota res sacrae sive religiosae in igne uritur, et differt a sacrificio usitato, ubi pars carnis a participibus estur. 

Olim, in religione Romanorum, animalia aurea sive atra ―id est quod ad noctem adstringimur― diis inferi sive manibus sacratae potestate Populi Romani decretae sunt. 

## Notae 
## Nexus externi 
* De holocaustis in *The Catholic Encyclopedia* (1910)

Categoria:Sacrificium
Mare Iavanicum

thumb|Locus Maris Iavanici.
[thumb|[Litus Maris Iavanici ante insulam Anyer. Pictura Abrahami Salm, annis 1860 facta. Collectio Musei Tropicorum.]]
[thumb|[Tabula geographica Maris Iavanici (Anglice signata).]]
**Mare Iavanicum** (Iavanice *Laut Jawa*) est latum mare tenue super Pluteum Sundensem iacens. In Indonesia inter Borneum septentriones versus, Iavam meridiem versus, Sumatram occidentem versus, et Sulavesiam orientem versus patet, cum Mari Sinensi Australi a Freto Karimata septentriones occidentemque versus coniunctum. Marginalis Oceani Pacifici occidentals pars est.

## Historia
Proelium Maris Iavanici, mensibus Februario Martioque anno 1942 commissum, fuit una ex terribilioribus secundi belli mundani pugnis navalibus, cum navales Nederlandiae, Britanniarum Regni, Australiae, Civitatumque Foederatarum vires, Iavam impetu Iaponiensi defendentes, paene exstinctae essent.

## Notae
## Bibliographia
*Cox, Jeffrey R. 2014. *Rising sun, falling skies: the disastrous Java Sea campaign of World War II.* Oxoniae ee Novi Eboraci: Osprey Publishing. ISBN 9781780967264, ISBN 1780967268, ISBN 9781472808332 (PDF).
*Gibson, Thomas. 2005. *And the sun pursued the moon: symbolic knowledge and traditional authority among the Makassar.* Honolulu: University of Hawaii Press. ISBN 0824828658.
*Hall, R., M. A. Cottam, et M. E. J. Wilson, eds. 2011. *The SE Asian gateway: history and tectonics of the Australia--Asia Collision.* Londinii et Williston Montis Viridis: Geological Society. ISBN 9781862393295, ISBN 186239329X.
*Oosten, F. C. van. 1976. *The Battle of the Java Sea.* Londinii: I. Allen. ISBN 0-7110-0615-6.
*Sulistiyono, Singgih Tri. 2003. *The Java Sea network: patterns in the development of interregional shipping and trade in the process of national economic integration in Indonesia, 1870s-1970s.* Lugduni Batavorum.
*Thomas, David A. 1971. *Battle of the Java Sea.* Londinii: Pan Books. ISBN |0-330-02608-9.
*Touwen, Jeroen, ed. 2001. *Shipping and trade in the Java Sea region, 1870-1940: a collection of statistics on the major Java Sea ports.* ISBN 90-6718-162-5.

## Nexus interni
*Krakatau, mons ignifer

## Nexus externi

Categoria:Maria Indonesiae
Iavanicum
Categoria:Res geographicae Indonesiae
Ligamentum patellae

**Ligamentum patellae** est ligamentum textus conectivus corporis humani. Est simul os sesamoideum, ita elongatio, post os femoris et os ilium, musculi quadricipitis femoris ad membrum inferius extendendum. Longitudo eius circiter 4.5 cm est.

Ligamentum patellae tundere per reflexum ligamenti patellae extensio curis flexi uno impetu movet.

*Tendinopathia ligamenti patellae* est morbus degenerativus, non raro apud athletas observata.

## Pinacotheca 

Fasciculus:Gray351.png
Fasciculus:Quadricep-animation.gif|Extensio cruris trans ligamentum patellae
Fasciculus:Knee diagram.svg

## Notae 
## Nexus externi 
* *healthline.com* de ligamento patellae 

Patellae ligamentum
Categoria:Membrum inferius
Delta fluminis

[thumb|[Tabula geographica|Tabula deltae Danubii.]]

, saepe  tantum appellata, est forma terrestris a depositione sedimentorum a flumine ablatorum, genus ostii, quo in multa deverticula vel cornua flumen dividitur, quae in mare vel lacum effunduntur. Saepe formam trianguli deorsum visae habent. Insulas permultas plerumque habent, saepe paludinosas. Inter terras alluviales saepe iacent. 

Antiqui deltam Nili bene cognoverant, et haec prima delta nominabatur; deltae ceterae ex hac delta nomen ceperunt.

## Deltae maximae
[thumb|Delta [Aeravati fluminis Birmaniae.]]
Inter maximas orbis terrarum deltas sunt sequentes.
* Gangis, area 105,6 milia chm²
* Fluminis Amazonum, 100 milia chm²
* Lenae, 45,5 milia chm²
* Meconis, 40,6 milia chm²
* Indi, 41,4 milia chm²
* Mississippii, 28,6 milia chm²
* Nili, 24 milia chm²
* Volgae, 19 milia chm²

[thumb|In delta [Nemenus|Nemeni.]]

## Deltae interiores
Interdum, cum flumen in lacum exsiccatum effundebatur, deverticula deltae veteris rursum coniunguntur; hoc delta interior appellatur. Exemplum est Niger flumen.

Mississippius flumen deltam veram maximam habet in Ludoviciana civitate, ubi in sinum Mexicanum influit; regio autem, quae saepius '''' nominatur, sensu hydrographico nec delta nec delta interior est.

## Notae 
*Limnologia
## Nexus externi
* Deltae orbis terrarum. Universitas Publica Ludoviciana.

Categoria:Flumina
Categoria:Hydrographia
Categoria:Hydrologia
Sinus Sancti Laurentii

[thumb|Conspectus Sinus Sancti Laurentii ex [Saeptum Nationale Anticosti|Saepto Nationali Anticosti Quebeci visi.]]
[thumb|[Bathymetria|Bathymetrica Sinus Sancti Laurentii tabula geographica.]]
[thumb|[Litus Sinus Sancti Laurentii iuxta Saeptum nationale terrarum altarum Capitis Britonum.]]
**Sinus Sancti Laurentii** (Francogallice *Golfe du Saint-Laurent*) est emissarium Magnorum Lacuum Americae Septentrionalis per Flumen Sancti Laurentii in Oceanum Atlanticum. Qui sinus est mare partim inclusum, corpus aquae quod aream circiter 226&thinsp;000 chiliometrorum quadratorum tegit et circiter 34&thinsp;000 chiliometrorum cubicorum aquae continet, altitudine media 152 metra. Provinciae adiacentes Insula Principis Eduardi, Novum Brunsvicum, Nova Scotia, Quebecum, Terra Nova et Terra Laboratoria sunt.

## Notae
## Bibliographia
*Mickel, Augeron, Jacques Péret, et Thierry Sauzeau, eds. 2010. ''Le golfe du Saint-Laurent et le Centre-Ouest français: Histoire d'une relation singulière (xviie-xixe siècle).'' Rennes: Presses universitaires de Rennes.
*Auger, D., et H. Désilets. 2003. "Les impacts environnementaux de l'exploration pétrolière et gazière dans le Golfe du Saint-Laurent." *Nature Québec.* PDF.
*Mouy, Xavier. 2007. *Détection et identification automatique en temps réel des vocalises de Rorqual bleu (*Balaenoptera musculus*) et de Rorqual commun (*Balanaenoptera physalus'') dans l'estuaire du Saint-Laurent.'' Mémoire présenté à l'Université du Québec à Rimouski comme exigence partielle du Programme de Maîtrise en Océanographie, October 2007. Université de Québec. PDF.
*Galbraith, P. S., R. G. Pettipas, J. Chassé, D. Gilbert, P. Larouche, B. Pettigrew, A. Gosselin, L. Devine, et C. Lafleur. 2009. P"hysical Oceanographic Conditions in the Gulf of St. Lawrence in 2008." *DFO Can. Sci. Advis. Sec. Res. Doc.,* 2009/014.
*Gilbert, D., B. Sundby, C. Gobeil, A. Mucci, et G.-H. Tremblay. 2005. "A seventy-two-year record of diminishing deep-water oxygen in the St. Lawrence estuary: The northwest Atlantic connection." *Limnologia Oceanographica.* 50 (5): 1654–66.

*Aestuarium Sancti Laurentii
*Canada Atlantica
*Insula Anticosti
*Insula Capitis Britonum
*Mare marginale
*Paeninsula Maritima
*Provinciae Maritimae
*Iacobus Quarterius
*Via Maritima Sancti Laurentii

## Nexus externi
* "Couverture de glace du golfe du St-Laurent."
*St. Lawrence Global Observatory.
* "The Gulf of St. Lawrence: A Unique Ecosystem." Department of Fisheries and Oceans.
* "Timing and position of late Wisconsinan ice-margins on the upper slope seaward of Laurentian Channel."

Categoria:Aestuaria
Categoria:Flumen Sancti Laurentii
Categoria:Maria marginalia
Sancti Laurentii
Categoria:Sinus Canadae
Categoria:Sinus Oceani Atlantici
Harvey J. Alter

**Harvey J. Alter** (natus die 12 Septembris 1935) est medicus et virologus Americanus studiorum contagionis peritus. Anno 2020 Praemium Nobelianum physiologiae et medicinae ratione studii viri Hepatitis C accepit cum Michael Houghton et Carolo M. Rice.

## Notae 
Categoria:Praemium Nobelianum Medicinae
Categoria:Incolae Civitatum Foederatarum
Michael Houghton

thumb|Michael Houghton
**Michael Houghton** (natus anno 1949) est virologus Britannicus, qui anno 2020, Praemium Nobelianum physiologiae et medicinae ratione studii Hepatitis C viri Harvey J. Alter et Carolo M. Rice accepit. 

## Notae 
Categoria:Viri
Categoria:Homines vivi
Categoria:Praemium Nobelianum Medicinae
Categoria:Incolae Angliae
Categoria:Nati 1949
Cusculenes

thumb|
[thumb|"Cusculenez": praecepta duo Latine scripta. [Iamboninus Cremonensis, *Liber de ferculis et condimentis* (BNF latin 9328 f. 160rv)]]
**Cusculenes** (conversio vocabuli Arabici *ḫuškunānaj*, origine Persici) sunt genus collyrarum fartarum vel raviolorum secundum fontem Italicum. Nomina Europaea mediaevalia e.g. "cuskabenchi" et "kakenoles" hodie oblita sunt. Praecepta utiliora a scriptoribus Arabicis dantur, praesertim Ibn Sayyār al-Warrāq in *Kitāb al-ṭabīḫ* ("Libro coquinario") et Ibn Razīn al-Tujībī in *Fiḍālat al-ḫiwān*.

## Notae 
## Bibliographia 
; Etymologia et historica
* Peter Heine, *Kulinarische Studien: Untersuchungen zur Kochkunst im arabisch-islamischen Mittelalter* (1988) pp. 101-102
* A. Huici-Miranda in *Revista del Instituto de Estudios Islamicos* vol. 6 (1958) p. 208
* Anna Martellotti, *Il Liber de ferculis di Giambonino da Cremona* (Fasano: Schena, 2001) pp. 91, 99, 101, 226-229, 339-341
* Anna Martellotti, "Quinquenelli zoè rafioli" om ''Annali della Facoltà die Lingue e Letterature Straniere dell' Università di Bari* ser. III vol. 15 (2001) pp. 351-372
* Frankwalt Moehren in *Dictionnaire Etymologique de L'Ancien Francais* fasc. J4-5/K (2008)

; Praecepta
* saec. X : 
* 1226 : 
* saec. XIII : 
* saec. XIII : *Kitāb al-ṭabīḫ fī'l-Maǧrīb wa'l-Andalūs* (A. Huici Miranda, ed., *La cocina Hispano-Magrebi en la España almohade* [Matriti, 1965]; Charles Perry, interpr., *An Anonymous Andalusian Cookbook of the 13th Century* Textus) ("khushkalân")
* saec. XIII/XIV : 
* saec. XIII exeunte : 
* ante 1300 : *Coment l'en deit fere viande e claree* no. 25 (Constance B. Hieatt, R. Jones, "Two Anglo-Norman culinary collections" in *Speculum* vol. 61 (1986) pp. 859-882 JSTOR)
* ante 1325 : *Doctrina faciendi diversa cibaria* no. 45 (Constance B. Hieatt, Sharon Butler, edd., *Curye on Inglysch'' [Londinii: Oxford University Press, 1985]) ("cuskynoles")

* Cataif
* Sambusuch

## Nexus externi 
* 

Categoria:Ars coquinaria mediaevalis Arabica
Categoria:Ars coquinaria mediaevalis Europaea
Categoria:Fercula e pastis collyrisque
Categoria:Pasta farta
Congelatio aeterna

[thumb|Congelationis aeternae horizon superior ([Iamalia paeninsula anno 1992)]]
**Congelatio aeterna** est solum, quod nunquam tabescit. Interdum ut pars cryolithozonae definitur. Aquae terrestres in regionibus congelationis perpetuae semper congelatae sunt; etiam aestate calidiore non plus quam unum vel duo metra telluris superioris regelantur.

Area congelationis aeternae circa 65&thinsp;000&thinsp;000 chiliometrorum quadratorum Eurasiae (praecipue Sibiriae) et Americae partes septentrionales, insulae Oceani Arctici, Antarctica regiones congelationis aeternae sunt, Maxima altitudo congelationis aeternae in planitie elata Viluica prope Viluium flumen Iacutiae inventa est anno 1982; 1370 metra est. 
[thumb|upright=0.8|[Color purpureus regiones congelationis perpetuae monstrat; lilacinus, regiones ubi tellus plus quam 15 dies per annum congelata est; roseus, regiones ubi terra congelatur, sed brevi tempore tabescit.]]

Constructio quaelibet in congelatione aeterna difficillior est, nam et fundamenta aedificiorum et sublices annosis regelationibus e terra expelluntur. Fodinarum terebratio etiam firmitate congelationis impeditur.

* Glaciarium continentale
* Glacies
* Glaciologia
* Pedologia

## Notae
## Bibliographia
* А. В. Павлов, Г. Ф. Гравис. Вечная мерзлота и современный климат 

## Nexus externi
* Laboratorium congelationis aeternae  

Categoria:Cryosphaera
Categoria:Clima
Categoria:Genera soli
Categoria:Geologia
Categoria:Glacies
Mesen (flumen)

**Mesen** vel **Mezena** (Russice *Мезень*) est flumen in regione Archangelopolitana Russiae. In iugo Timanico incipit, circiter 966 chiliometra patet et in sinum Mesenensem maris Albi effunditur. Per silvam borealem in maxima parte longitudinis aquas fert. Mesen urbs prope ostium sita est.

## Notae 
## Nexus externi 
Categoria:Flumina Russiae Europaeae
Categoria:Regio Archangelopolitana
Categoria:Systema fluviorum Albi maris
Georgius Ioachimus Göschen

**Georgius Ioachimus** vulgo *Georg Joachim* **Göschen** (natus die 22 Aprilis 1752 Bremae, mortuus die 5 Aprilis 1828 in latifundiis Hohenstädt apud Grimma in Saxonia-Anhaltio) bibliopola atque editor Germanus fuit.
## Vita
Librariam artem edidicit Bremae antequam annos XIII Lipsiae apud Segfridum L. Crusius institorem laboraret. Tunc Dessaviae librariam tabernam doctorum, quae dicebatur, tenebat et denique anno 1785 Lipsiae propriam officinam erexit. Quod institutum mox inter notissima totius Germaniae de libris edendis atque vendendis numerabatur.

Opera omnia ibi prelo mandari iusserunt e.g. Goethius (usque annum 1790; tomos octo), Christophorus Martinus Wieland, Fridericus Amadeus Klopstock, Mauritius Augustus de Thümmel et Augustus Gulielmus Iffland. Insuper opera nonnulla confici sinebant Schillerus, Stolberg, Ioannes Godofredus Seume (amicus eius, qui in taberna Seume laboravit velut inspector corripiens), Carolus Ludovicus de Woltmann, Apel, Fredericus Augustus Schulze, Böttiger, Carolus Ludovicus Knebel, Fredericus Kind, Müllner, Ernestus de Houwald, Hufeland, Godofredus Schütz, Fridericus Augustus Wolfius, Ioannes Iacobus Griesbach.

Novum Testamentum a Griesbach curatum in editione pretiosissima Lipsiensi omnibus notum erat; scriptorum multorum opera saepe modum in pulcherrimum in lucem prolata sunt. Typographica ars Germanica istorum temporum in Seume regem suum digum habuit. Gotthold Ephraim Lessing, cuius opera antea Berolini apud "Voßischen Buchhandlung" edita erant Lipsiam quoque commigraverunt.
#### Göschen velut auctor
Göschen ipse multa concinnavit, historiunculas quae anonymae in diariis variis editae sunt, e.g. »Johanns Reise« (1793) (contra *Xenion Schillericum* nr. 291) et comoedia »Zweimal sterben macht Unfug« (1800). Insuper moderabatur periodicum septimanale »Die Sonntagsstunde« (1813) et »Amerika, dargestellt durch sich selbst« (1818–20, tomos tres). Vitam eius descripsit nepos eius Georgius Goschen lingua Anglica »George Joachim Göschen, printer and publisher of Leipzig« (Londinii 1903).

Post mortem Arminius Iulius filius iunior (1803-1845) institor novus erat, ex 11 Novembris 1838 Georgius de Cotta (usque 1868). F. Weibert postea tabernam Stuttgardiam collocavit; anno 1896 Gulielmus Crayen res Lipsiam reveniendas curavit. Saeculo XX ineunte series »Sammlung Göschen« scientiam totius mundi modo populari pro omnibus expandebat.
## Nexus externi
*situs proprius musei *Göschenhaus*
*biographia brevis in lexico typographorum
Carolus M. Rice

**Carolus M. Rice** (natus die 25 Augusti 1952 est virologus Americanus qui socius Academiae Nationalis Scientiarum et anno 2020, Praemium Nobelianum physiologiae et medicinae ratione studii Hepatitis C viri Harvey J. Alter et Michael Houghton accepit. 

## Notae 
Categoria:Viri
Categoria:Homines vivi
Categoria:Praemium Nobelianum Medicinae
Categoria:Incolae Civitatum Foederatarum
Categoria:Nati 1952
Andrea Mia Ghez

**Andrea Mia Ghez** (nata 16 Iunii 1965) est astronomiae et astrophysicae perita Americana. Alma mater eius Universitas Californiensis Angelopolitana est.

Anno 2020, Praemium Nobelianum physicae ratione studii centri galaxiae cum Reinhardo Genzel et Rogerio Penrose accepit.

## Notae 
Categoria:Incolae Civitatum Foederatarum
Categoria:Praemium Nobelianum Physicae
Reinhardus Genzel

thumb|Reinhard Genzel.jpg
**Reinhard Genzel** (natus 24 Martii 1952) est astrophysicus Germanicus. Alma mater eius Universitas studiorum Friburgensis Brisgaudiae, deinde Universitas Fridericia Guilelmia Rhenana fuit. 
 
Anno 2020, Praemium Nobelianum physicae ratione studii centri galaxiae accepit, cum Andrea Ghez et Rogerio Penrose.

## Notae 
Categoria:Viri
Categoria:Homines vivi
Categoria:Praemium Nobelianum Physicae
Categoria:Physici Germaniae
Categoria:Nati 1952
Chartula cursualis

[thumb|[Ora Opulenta|Orae divitis chartula cursualis anni 1898]]
**Chartula cursualis** est chartula ad epistolam per cursum publicum sine involucro mittendam destinata, e chartone facta, saepe photographema vel picturam alio genere habens. Inscriptio, pittacium cursuale cum sigillis et epistola ipsa in una chartula coniunguntur et aperte mittuntur; pretium cursuale epistolarum talis generis minus est.

## Historia
Annis sexagesimis saeculi XIX in Germania et Austria epistolas aperte mittendis multi proponebant; fortasse in Austria anno 1869 chartulae cursuales usurpari incipiunt. Lutetiae anno 1878 in  forma chartulae 9 × 14 cm statuta est. Anno 1925 dimensiones mutatae sunt et 10,5 × 14,8 cm factae.

[thumb|left|Chartula cursualis Francogallica anni 1874 cum pittacio, [sigillum cursuale|sigillo et inscriptione; epistola ipsa in altera parte scripta est]]

thumb|Chartulae cursualis Theodiscae partes ambae

## Notae
## Nexus externi
* Historia brevis chartularum cursualium 
* Chartularum cursualium collectio Bowden (Universitas Miamiensis Ohiensis)

Categoria:Cursus publicus
Categoria:Documenta
Categoria:Philatelia
Categoria:Photographia
Emmanuela Charpentier

**Emmanuela Charpentier** (nata 11 Decembris 1968) est microbiologiae et biochemiae perita Francica.
Alma mater eius Universitas Petri Mariaeque Curie deinde Institutum Pasteuranum fuit. *Veniam docendi* accepit anno 2006 ab Universitate Vindobonensi.

Anno 2015 Praemium principum Asturiarum de scientia accepit et anno 2020, Praemium Nobelianum chemiae ratione editionis genomatis accepit cum Guenevera Doudna.

## Notae 
## Nexus externi 
* Lectura Nobeliana Emmanuelae Charpentier die 8 Decembris 2020.

Categoria:Mulieres
Categoria:Chemici Franciae
Categoria:Biologi Franciae
Categoria:Praemium Nobelianum Chemiae
Categoria:Alumni universitatum et scholarum Parisiensium
Categoria:Professores Universitatis Vindobonensis
Guenevera Doudna

thumb|Guenevera Douda

 (vulgo *Jennifer Anna Doudna*; nata 19 Februarii 1964) est investigatrix biochemiae perita et profestrix biologiae molecularis apud Universitatem Californiensem Berkeleiensem.

Anno 2015 praemium principum Asturiarum scientiae accepit, et anno 2020 praemium Nobelianum chemiae ratione studii methodi genomatis interpolandi unā cum Emmanuela Charpentier accepit.

## Notae 
Categoria:Mulieres
Categoria:Homines vivi
Categoria:Chemici Civitatum Foederatarum
Categoria:Praemium Nobelianum Chemiae
Categoria:Nati 1964
Candaules

thumb|Regi Candauli oboediens Gyges eius uxorem nudam in cubiculo matrimoniali spectat. Pinxit William Etty secundum Herodotum.
**Candaules** alias **Myrsilus** (floruit circa 700 a.C.n.) Myrso patri successit et fuit novissimus rex Lydiae e stirpe Heraclidum (ut Graeci eos appellabant). A Gyge interfectus est qui primus rex e stirpe Mermnadum fuit.
## Quid de Candaule narraverit Herodotus 
Libro primo *Historiarum* Herodotus fabulam narrat quomodo Candaules  Lydiorum thronum una cum vita amiserit. Custos familiaris ei erat, Gyges nomine, cuius consiliis amicitiaque confidebat. Cui Candaules  formositate uxoris ultra modum inflatus nudam eam  ostendere utcumque voluit. Itaque pone ianuam cubiculi eum occultavit unde feminam vestes deponentem commode videret. Cum vero visis quae videnda ei erant ex cubiculo sese clam reciperet uxor Candaulis Gygen adspexit nec tamen exclamavit aut alio modo consciam esse facti patefecit. At mane fidelibus satellitibus stipata Gygen convocavit atque ad hoc discrimen deduxit ː aut moriendum ei statim erat aut dominum interficeret atque se uxorem duceret. Gyges obstupefactus in fine se superstitem maluit. Ita insidiis uxoris oppressus Candaules nocte proxima periit et Gyges regnum occupavit. Dissensio tamen de ea re inter Lydios fuit quia Gyges e stirpe regia Heraclidum non erat. Itaque legatos ad Pythiam Delphos miserunt rogatum rectene et ex deorum voluntate regnaturus esset Gyges. Pythia respondit secundum Gygem ; addidit tamen ultionem Heraclidum post quinque hominum saecula fore, ita regem Croesum designans. Paene eadem iam canebat poeta Samius Archilochus. Revera tamen etiamsi Gyges moechus reginae esse potuit ex seditione interemptum Candaulem probabilius modernis historicis videtur eo magis quod ipse Herodotus fautores quosdam Gygis Herclidum partibus opponebat. Ita gens Mermnadum regno Lydiae Heraclidas spoliasse dicitur. Quinque Mermnadae regnaverunt quorum ultimus fuit Croesus. Ipse Gyges postquam dona sumptuosa ex auro et argento Delphis consecravit per triginta et octo annos regnum obtinuit nec quicquam effecit quod quidem Herodoto memoria dignum videretur.

## Notae 
## Fontes 
*Herodotus, *Clio* 7-14.
*Trogus Pompeius a Iustino abbreviatus, libro primo capite septimo
Categoria:Lydia
Categoria:Reges
Categoria:Nati saeculo 8 a.C.n.
Categoria:Mortui saeculo 7 a.C.n.
Spondylitis

thumb|Spondylitis *pyogenica* contagionis *Tropherymae* causa
**Spondylitis** est vertebrarum inflammatio, causis et pyogenicis et non pyogenicis.

*Spondylitis pyogenica* ad spondylitides contagionis causa refert, saepe post infectionem alibi vel post operationem chirurgicam, ut per: 
* Staphylococcos
* in tuberculosi

## Notae 
* Columna vertebralis

## Nexus externi 
* *Spondylitis consocatio Americae* de spondylitidum generibus  

Categoria:Columnae vertebralis mala
Hastiludium

[thumb|[Torneamentum in *Codice Manesse* saeculi tertii decimi pictum]]
[thumb|[Iusta in libro Pauli Hectoris Mair saeculi sexti decimi picta]]
**Hastiludium** est ludus militaris Medii Aevi in quo equites hastis pugnabantur, quorum varia erant genera. Primum torneamentum  erat magna pugna ludicra inter duas manus equitum, quae frequenter saeculis duodecimo et tertio decimo fiebatur. Inde a saeculo tertio decimo vel quarto decimo, torneamentum cessit iustae, quae erat hastiludium singulare, sive monomachia, inter duos equites.

## Notae 
## Bibliographia 
* Hiltmann, Torsten. "Martial Games". In ''Brill's Encyclopedia of the Middle Ages*.
* Schnerb, Bertrand. "Tournament". In *Encyclopedia of the Middle Ages''. Cantabrigiae: James Clarke, 2002.

## Nexus externi 
Categoria:Ludi
Categoria:Medium aevum
Runae (carmina)

[thumb|Runarum cantores in *Suistamo* initio saeculi XX; Ioannes Shemeikka [kantele meditatur, Ioannes Onoila et Constantinus Kuokka manus alterius tenentes alterna cantant]]
**Runae** sunt carmina epica Carelica et Finnica et Estonica et Izhorica aliorumque populorum Finno-Ugricorum regionis Balticae popularia. Versu octosyllabo vel trochaeo quattuor pedum rima carente sed alliteratione praedito componuntur. Parallelismo abundant, nam more solito a duobus rhapsodis alterna cantabantur, qui manus alterius tenebant et rhapsodus alter versum a rhapsodo priore cantatum sensu eodem sed verbis aliis repetebat.

Kantele est instrumenum musicium, quo cantor runarum sibi concinit.

Cantores runarum Careli noti erant:

* Basilius Kieleväinen
* Andreas Malinen (1777—1855)
* Maria Micheeva (1884—1969)
* Anastasia Nikiforova (1888—1971)
* Archippus Perttunen
* Michael Perttunen (1815—1899)
* Tatiana Perttunen (1880—1963)
* Petrus Shemeikka
* Ioannes Shemeikka (1843—1911)
* Jouki Hamalainen (1882—1959)

Atque Izhorici runarum cantores nominandi sunt, Larin Paraske et Eutropius Mel'nikov

[thumb|left|Larin Paraske cantrix runarum Izhorica cum kantele in [pittacium cursuale|pittacio cursuali Finnico]]
*Kalevalam* Finnicam et *Kalevi filium* Estonicum e multis runis a rhapsodis rusticis auditis Elias Loennrot et  composuerunt.

## Notae
## Bibliographia
* Härkönen, I. Runolaulajia: Vanhan runon viimeinen miespolvi itäsellä suomenäärellä Helsingiae 1926 
* *Евсеев В. Я.* Руны и исторические песни.  Petri Fabricae 1946 

Categoria:Carmina epica
Categoria:Traditio
Categoria:Litterae Finnicae
Categoria:Genera litterarum
Archippus Perttunen

**Archippus Ioannis filius Perttunen** (Carelice *Arhippa Perttunen*, Russice *Архип Иванович Перттунен*), circa annum 1769 in vico *Ladvozero* districtus Kemiensis gubernii Archangelopolitani natus et anno 1841 ibidem mortuus, fuit rhapsodus Carelicus praeclarus, qui maiorem partem Kalevalae cantuum Eliae Lönnrot cantavit.

## Vita et opera
Agricola Carelicus, a familiaribus plus quam mille runas epicas et lyricas didicit et cantavit. Anno 1834 Lönnrot eum visitavit et cantus multos, sed non omnes, perscripsit. In *Kalevala* a Lönnrot refecta in cantibus Perttunen multae res mutatae sunt. Annis 1836 et 1839  et Matthias Alexander Castrén Archippum visitaverunt ut runas colligerent. Filius Archippi Michael (1817—1899), nepotes et eorum liberi etiam carmina Carelica epica cantabant.

## Nexus externi
* De Archippo Perttunen in *Encyclopaedia litterarum brevi* 
* Cantus Archippi Perttunen 
* Сantuum selectorum versio Russica, a Victore Evseev edita, Petri Fabricae 1948 

Categoria:Kalevala
Categoria:Carmina epica
Categoria:Traditio
Categoria:Poetae Careliae
Periander

thumb|Herma Periandri.
**Periander**  (Graece Περίανδρος, mortuus circa 585 a.C.n.) fuit secundus Corinthiorum tyrannus. Patri Cypselo circa 627 a.C.n. successit ː circiter quadraginta annos igitur tyrannidem obtinuit. Inter septem Graeciae sapientes numerabatur quia optime de patria sua meruerat. Poeta Arion, qui e Sicila ad promunturium Taenarum delphino vectus redisse dicebatur, in eius aula vivebat.

Tyrannus saevus fuisse dicitur, patre Cypselo etiam crudelior. Et Herodotus et Aristoteles praeclaram fabulam de Periandro et tyranno Milesio Thrasybulo  inter se de optima ratione tyrannidis firmandae conferentibus posteritati tradiderunt nisi quod Herodotus Periandrum Thrasybuli discipulum faciebat, Aristoteles magistrum. Apud Herodotum Periander nuntium Miletum mittit qui Thrasybulum interrogaret quibus consiliis tyrannus  quam maxime securus esse posset. Nec ille ullum verbum roganti dedit sed per agrum frumento satum ambulans omnes eminentes spicas secabat et proiciebat. Nuntius quidem mente captum fuisse putabat sed postquam domino quae vidisset narravit ille significationem occultam  intellexit atque praecepta Thrasybuli secutus est. Optimum quemque enim Corinthi de medio sustulit.

## Fontes 
* Aristoteles libro tertio *Politicorum* 13.17 necnon libro quinto 4.9 et 10.13 et 11.4 et 12.3-4
*Aulus Gellius libro sexto decimo *Noctium Atticarum* cap.19.
*Herodotus, *Clio* 23-24 et *Thalia* 48-53 et *Terpsichore* 92 et 95.
*Plato, *Politia* I.9.
* Plutarchus (auctor suppositus), *Septem sapientium convivium*

## Notae 
Categoria:Tyranni Graeci
Categoria:Corinthus
Categoria:Nati saeculo 7 a.C.n.
Categoria:Mortui saeculo 6 a.C.n.
Categoria:Viri
Ludovica Glück

[thumb|Ludovica Glück circa annum [1977.]]
**Ludovica Elisabeth Glück** (nata die 22 Aprilis 1943; mortua die 13 Octobris 2023) fuit poetria Americana quae inter poetas obiectivistas numeratur.

Anno 1993 Praemium Pulitzeranum, anno 2014 Praemium Librorum Nationale de poesi pro opere *Faithful and Virtuous Night,* annoque 2020 Praemium Nobelianum litterarum accepit "pro evidenti voce poetica, quae pulchritudine severa exsistentiam singularem reddit universalem."

## Notae 
## Nexus externi 
Categoria:Poetae Civitatum Foederatarum
Categoria:Praemium Nobelianum Litteraturae
Kantele

thumb|Kantele duo, quinque et decem chordarum
**Kantele** vel **nablium** est chordophonum Carelicum et Finnicum populare. Kantele simplicia rustica quinque chordas habebant, hodierna usque ad triginta et novem. Cantor kantele supra genua posito chordas digitis manuum ambarum pellit. Runarum cantores Careli et Finni kantele sibi concinunt.

## Notae
## Nexus externi
*De kantele 
*Caroli Rahkonen *The Kantele Traditions of Finland* 

Categoria:Chordophona
Categoria:Musica Finniae
PTEN inducta kinasis 1

**PTEN inducta kinasis 1** vel brevius **PINK 1** est enzymum, quod mitochondria de damnis protegit. PINK 1 proteinum ligasem parkinum cum mitochondriis depolarisatis connectare iubet, ut illorum autophagocytosis (destructio) initietur.

Mutationes geneticae momentum morbi Parkinson habere videtur.

## Notae 
* Mitochondrium
* Chromosoma

## Nexus externi 
* Liber: PINK 1 typus morbi Parkinson initio adulescente 

Categoria:Kinases
Programma mundiale alimenti

[thumb|[Logotypus Prorgammatis mundialis alimenti]]
**Programma mundiale alimenti** (Anglice: *World Food Programme* sive **WFP**) est organizatio re publica vacans Nationum Unitarum decreta die 19 Decembris 1961 ad fames abrogendum et auxilium humanitarium dandum, quod a resolutione Instituti alimoniae et agriculturae provehendae (FAO) decretum est. Sedes sua in Roma stat.

Anno 2020, Praemium Nobelianum pacis accepit ratione pugnae contra fames et praeventionis belli famis causa.

## Notae 
## Nexus externi 
*Situs publicus

Categoria:Nationes Unitae
Categoria:Roma
Categoria:Praemium Nobelianum Pacis
Categoria:Constituta 1961
Magnus Sinus Australianus

[thumb|Pars [litus|litoris Magni Sinus Australiani.]]

**Magnus Sinus Australianus** (Anglice *Great Australian Bight*) est magnus sinus oceanicus, vel sinus apertus, ante  medias occidentalesque litoris australis Australiae continentalis regiones. Qui Societas Hydrographica Australiana partem Oceani Australis putat; extra autem Australiam, pars Oceani Indici plerumque habetur. Haec mammalia maritima solum per hanc habitationem supervivunt, quod enim in legibus Australianis diutine agnotum est

## Notae
## Bibliographia
* Edminds, Jack. 1976. *Panorama of Western Australia: the Great Australian Bight.* Perth Australiae Occidentalis: Periodicals Division, West Australian Newspapers. ISBN 0-909699-11-9. ANB/PRECIS SIN 0140147.
* Highley, E., et A. E. Stark. 1968. *The Great Australian Bight and trawling tests of F.V. Southern Endeavour,* Melburni: C.S.I.R.O.

*Fretum Bassianum
*Fretum Torresianum
*Mare Tasmanianum

## Nexus externi
*"Great Australian Bight Marine Park: Eyre Peninsula." Pars saepti in Australia Australi sits.
*"Great Australian Bight Trawl Fishery."
*Wild Down Under Great Australian Bight." Pellicula documentaria BBC.
*Despectus in Magnum Sinum Australianum ex aere.

Categoria:Australia Australis
Categoria:Australia Occidentalis

Categoria:Sinus Australiae
Anserina

[thumb|[Ars coquinaria Cechica: *Husa s knedlíky a zelím*, i.e. crura anseris assi cum brassica rubra condita massisque frictis]]
Caro **anserina** sive **aucina** ex anseribus domesticatis provenit speciei *Anseris anseris*, quae in Europa et Asia occidentali colitur. In Sinis species *A. cygnoides* colitur.

Europaei nonnumquam anserem die 24 vel 25 Decembris ad epulum nativitatis Christi parant, sed in Germania, Austria, Cechia die sancti Martini Turonensis, id est die 11 Novembris, anser Sancti Martini paratur.

## Notae 
## Bibliographia 
[thumb|[Ars coquinaria Turcica: *Kaz tiridi* (ofellae anatinae e tritico *bulgur*), typicum Sinopae ferculum, in popina urbis Ancyrae inlatum]]
[thumb|[Ars coquinaria Germanica: * Gansjung mit Blutsoße* ("anserulus ex iure sanguineo") in popina oppidi Willmersreuth prope m Franconiae inlatum]]
; Fontes antiquiores
* 1330 : 
* 1803 : Grimod de la Reynière et al., *Almanach des gourmands* vol. 1 (2a ed. Lutetiae, 1803) pp. 70-73

; Eruditio
* "Goose" in 
* "Goose" in Alan Davidson, *The Oxford Companion to Food* (Oxoniae: Oxford University Press, 1999. ISBN 0-19-211579-0) p. 344
* Loïc Michel, "Dinde, chapon, oie... Quelle volaille choisir à Noël ?" in *Femme actuelle* (18 Decembris 2017)
* "Goose" in Gillian Riley, *The Oxford Companion to Italian Food* (Oxonii: Oxford University Press, 2007) p. 234

; Praecepta
* 1585 : "De alimento ex carnibus anserinis" in Conradus Gesnerus, *Historiae animalium liber III* (Francofurdi, 1585) pp. 146-148
* 1938 : 

## Nexus externi 
!
Categoria:Anser
Categoria:Carnes
Danser med Drenge

[thumb|Grex in concentu musico anno [2015]]
**Danser med Drenge** (i.e. *Saltat cum pueris*, acronymo **DmD**) est grex musicus Danicus  musicae pectoralis, popularis et reggae, anno 1991 conditus a cantatrice  et auctore carminorum , cum primum phonodiscum anno 1993 ederint.

Bulgin iam anno 1994 mortua cancro, a  substituta est.

Inter carmina gregis multa sunt quae magni successus in Dania erant, et iam plus quam 700 concentus habebant.

Hodie partes gregis sunt:
* Maria Rasmussen
* Nicolaus Kjellerup
* Henricus Stanley Møller
* Stefanus Qwist
* Martinus Bolvig
* Casparus Langkjær

## Nexus externi 
* Situs proprius

Categoria:Greges musici
Kolazinum

**Kolazinum** (Russice *Калязин*) est urbs regionis Tueriensis Russiae et sedes administrativa districtus Kolaziniensis. In ripa dextra Volgae fluminis (cuius aquae hic receptaculo Ugliciensi altiores tenentur) stat. Plus quam 12 milia incolarum (anno 2020) habet.

## Historia 
Monasterium sancti Nicolai in *Žabnja* flumine loco Kolazini hodierni a saeculo XII notum est. Saeculo XIV arx *Sventoslai campus* (*Святославле поле*) hic erat. Monasterium Trinitatis et sancti Macarii in ripa Volgae altera saeculo XV conditum erat. Athanasius Nicetae filius anno 1468 Kolazinum visitabat, quod in libro suo memorat. Fine saeculo XVII slobodae duae, monasterii Kolazinensis et sloboda Nicolai, coniunctae sunt. Ab anno 1775 circuli caput. Annis 1939 et 1940, cum receptaculum aquae Ugliciense implebatur, pars urbis inundata est; abhinc campanarium monasterii sancti Nicolai in *Žabnja* ex aqua surgebat viatoribus mirabile. Annis 1980 insula artificialis circa id constructa est, ne campanarium destrueretur.

thumb|left|Via Caroli Marx **Kolazini** et despectus in campanarium ecclesiae cathedralis sancti Nicolai

## Nota 
## Nexus externi 
Categoria:Urbes regionis Tueriensis
Categoria:Condita 1434
Antonius Alexander Barbier

**Antonius Alexander** vulgo *Antoine Alexandre* **Barbier** (natus die 11 Ianuarii 1765 Columbarii, mortuus die 5 Decembris 1825) theologus et bibliothecarius Francogallicus fuit.
## Vita
Parochus ex anno 1791 La Ferté-sous-Jouarre in vico anno 1793 dimissionem petivit atque anno post membrum Commissionis de artibus atque scientiis creatus est. Ei erat ut volumina rebus novis ineuntibus undecumque extracta diversis bibliothecis Lutetiensibus distribueret.

Pro Directorio tomos colligebat et anno 1800 ipse bibliothecarius officialis nominatus est.  Tamquam imperiales bibliothecas privatas collectiones  Fonte Bleaudi, Compendii,  ad Sanctum Clodoaldum atque ad Museum Lupariense instituit. Restauratione politica perfecta cura de bibliotheca regia habuit usque annum 1822.

Barier velut lexicographus scripsit »Dictionnaire des ouvrages anonymes et pseudonymes«  necnon »Nouvelle bibliothèque d'un homme de goût« (Lutetiae 1808-10) et »Examen critique et complément des dictionnaires historiques les plus répandus« (1820).
Turinium

**Turinium** (Russice *Туринск*) est urbs in regione Sverdloviensi Russiae, circiter 17 milia incolarum  habens.  In ripis Turae fluminis stat.

## Historia
Ut *ostrog* anno 1600 conditum est loco coloniae *Epantschin* ab Hermolao deletae. Frumenta et vestes pelliceas incolae Turinii vendiderunt. Arx Turinii anno 1750 incensa est. Urbs erat guberniorum Siberiensis et Toboliensis. 

thumb|left|Ecclesia Salvatoris Turiniensis initio saeculi XX

## Notae
## Nexus externus 
Categoria:Urbes regionis Sverdloviensis
Categoria:Condita 1600
Augustus Barbier

**Henricus Augustus** vulgo *Henri-Auguste* **Barbier** (natus die 29 Aprilis 1805 Lutetiae, mortuus die 13 Februarii 1882 Nicaeae scriptor satiricus atque iuris consultus Francogallicus fuit.
## Vita
Iurisprudentiae studiosus litteris se dedicare maluit confecturus mythistoriam »Les mauvais
garçons« (1830, una cum Alphonso Royer), unde imaginem societatis Francicaea mediaevalis capere potueris. Res novae Iuliae eum in campum saturae politiciae duxit, ubi eminebat. Quo facto independens Lutetiae vitam degere potuit et anno 1869 in Academiam Francicam cooptatus est. 

Opus eius magnum praetitulatur »Iambes« (1831) in quo acerrime atque mordaciter homines turpilucricupidos atque ambituum avidos descripsit in classibus superioribus rerum novarum fructus perdituris. Insuper Napoleonis apotheosim exaggeratam deplangebat atque denigrabat.

Opuscula consecua »Il Pianto« (1833) de Italiae sorte et »Lazare« (1837) de operariis Angliae Hiberniaeque miserandis minus captant. Anno 1888 edita est collectio »OEuvres posthumes d'Auguste Barbier.
## Nexus externi
*Barbier inter immortales Academiae
Prisca Russa

**Prisca Russa** (Russice *Старая Русса*) est urbs in regione Novogardiensi Russiae. In ripis *Polist* fluminis (Lovotis tributarii) stat. Incolarum plus quam 27 milia habebat anno 2020.

## Historia
Litterae in cortice betulino scriptae coloniam loco Russae etiam saeculo XI fuisse testantur. Pars ducatus Novogardiensis a saeculo XII ad XV fuit. Salem in salinis incolae parabant et vendiderunt. Anno 1763 incendium magnam partem urbis perdidit. Anno 1765 locus thermalis Russae conditus est. Theodorus Dostoevskij anno 1872 domum Priscae Russae empsit, ubi museum eius hodie est.

## Notae
[thumb|left|[Turris aquaria et curia municipalis saeculi XIX in Area Cathedrali (*Sobornaia ploščad*') Priscae Russae]]
## Nexus externi
Categoria:Urbes regionis Novogardiensis
Categoria:Condita 1167
Chelma

**Chelma** (Russice *Холм*, id est *Collis*) est urbs in regione Novogardiensi Russiae. In ripis Lovotis fluminis stat, ubi ostium *Kuniae* fluminis est. Incolarum plus quam 27 milia habebat anno 2020.

## Historia
A saeculo XII nota est.  itineris a Varegis ad Graeciam Chelmam transibat. Navigia, linum, colos, iumenta, vasa lignea et fictilia incolae vendiderunt. Annis belli Livonici Chelma incensa est. Ab anno 1777 caput circuli gubernii Pscoviensis. Anno 1942 tempore Belli orbis terrarum secundi Chelma iterum paene tota destructa erat. 

[thumb|left|Ecclesia cathedralis [Sollemnitas Epiphaniae Domini|Epiphaniae Chelmensis initio saeculi XX]]

## Notae
## Nexus externi
Categoria:Urbes regionis Novogardiensis
Categoria:Condita saeculo 12
Chelma (discretiva)

**Chelma** (Latine *collis*) est nomen multorum locorum habitatorum Russiae, Ucrainae, Rutheniae Albae et Poloniae:

* Chelma, urbs Poloniae (Polonice *Chełm*)
* Chelma, urbs regionis Novogardiensis Russiae (Russice *Холм*)

## Notae
## Nexus interni
* Collis (discretiva)
Pharisaei

[thumb|Christus in domo pharisaei, a [Iacobus Tentoretus|Iacobo Tentoreto, Escorial.]]
**Pharisaei** (Hebraice פְּרוּשִׁים perushim ‚segregati‘, Graece Φαρισαῖος) fuerunt schola theologica, philosophica et politica Iudaismi antiquitatis. Postquam Ionathan Hasmonaeus anno 152 a.C.n. simul munus et regis et pontificis suscepit, quod Pharisaei reiecerunt, segregatam a Sadducaeis et Hasmonaeis oppositam viam secuti sunt. 

A tempore templi Hierosolymitani secundi exstantes post templum anno 70 eversum unica Iudaismi potentia maximi momenti supravixerunt. Duces eorum spirituales "Chachamim" (forma singularis: "Chacham", Hebraice חכם „sapiens“) appellati non solum periti Halachae (Hebraice הלכה; a verbo הלך halach: „ire“, „ambulare“), partis legisticae traditionis Iudaicae, sed etiam praedicatores erant.

In Novo Testamento pharisaei contumeliose hypocritae castigantur. Inde multis in linguis verbum pharisaei pro hypocrita in usu est.

## Bibliographia 
*Roland Deines: Die Pharisäer. Ihr Verständnis im Spiegel der christlichen und jüdischen Forschung seit Wellhausen und Graetz. Wissenschaftliche Untersuchungen zum Neuen Testament (WUNT). Vol. 101. Mohr *Siebeck, Tbingae 1997, ISBN 3-16-146808-2.
*Hans-Friedrich Weiß: Pharisäer; Judentum; Neues Testament. In: Theologische Realenzyklopädie. Vol. 26. De Gruyter, Berolini 1996, p. 473–485, ISBN 3-11-002218-4.
*Boccaccini, Gabriele 2002 Roots of Rabbinic Judaism ISBN 0-8028-4361-1

## Nexus externi 
*Resources > Second Temple and Talmudic Era > Jewish Sects The Jewish History Resource Center – Project of the Dinur Center for Research in Jewish History, The Hebrew University of Jerusalem
*Jewish Encyclopedia: Pharisees
*[Driscoll, James F. (1913). "Pharisees"](https://en.wikisource.org/wiki/Catholic_Encyclopedia_(1913)/Pharisees) . Catholic Encyclopedia.

Categoria:Religio Iudaica