Andria (Terentius)

thumb|right|300px|Personae scaenicae sculptae.
***Andria*** est comoedia palliata Publii Terentii Afri ludis Megalensibus M. Marcello C. Sulpicio consulibus (= 166 a.C.n.) acta. Poeta Latinus duas comoedias Menandri imitatus est, quas in unum commiscuit : *Andriam* et *Perinthiam*. Andria inscripta est quia Glycerium puella ex  insula Andro Athenas venit : ideo "Andria" vocatur.
## Argumentum
**Pamphilus** adulescens **Glycerium** amat, puellam sine parentibus quae ex Andro Athenas migravit, quae vulgo creditur soror **Chrysidis** meretricis. Quam praegnantem clam fecit atque ei promisit infantem futurum suscepturum. At pater **Simo** Pamphilo filiam veteris amici **Chremis** uxorem dare vult quae et ipsa ab adulescentulo **Charino** amatur. Chryside mortua, in exsequiis celebrandis Pamphilus et Glycerium palam omnibus amantes esse visi sunt. Quapropter nunc negat Chremes sese filiam **Philomenam** daturum adulescenti aliam amanti. Quibus narratis prima scaena huius fabulae, nihilominus Simo simulare decernit  tamquam hoc ipso die nuptias celebraturus sit : animum filii experiri cupit, num negaturus an obtemperaturus patri sit. Sed **Davos**, familiaris servus, adiutor et conscius Pamphili in amoribus, intelligit non omnia sic esse parata ut  veras nuptias decet, et domino minori consilium dat ut promittat uxorem ducere, ne pater causam habeat cur irascatur neve properet aliam uxorem quaerere. Quo facto Chremes, a Simone oratus, sententiam mutat atque filiam dare rursus paratus est. Tum ambo adulescentes, Pamphilus et Charinus, miserrimi apud Davum de malo consilio acerbe queruntur. Callidus servus pollicetur sese ex discrimine tanto exitum inventurum esse. Mox Glycerium infantem parit quem Davos in limine aedium eri sui adponi iubet, ita ut Chremes in eum quasi forte incurrat atque  veritatem percipiat. Denuo Chremes filiam dare recusat et Davos ad supplicium ab irato Simone mittitur. Tum vero **Crito**, sobrinus Chrysidis, ex Andro ad hereditatem venit et magnum nuntium adfert : Glycerium, quae ex naufragio in insula Andro sola relicta erat, filia ipsius Chremis reperitur. Ita omnia in fine fauste feliciterque eveniunt : duo matrimonia ad libidinem amantium parantur et Davos catenis liberatur.

Hoc genus argumenti tritum volgatumque in antiqua comoedia erat.

## Tabula personarum
*SIMO SENEX, pater Pamphili.
*CHREMES SENEX, amicus Simonis, pater Philomenae atque Glycerii.
*CRITO SENEX, ex Andro, sobrinus Chrysidis.
*PAMPHILVS ADVLESCENS, amator Glycerii, sponsus Philomenae.
*CHARINVS ADVLESCENS, amicus Pamphili, amator Philomelae.
*GLYCERIVM MVLIER, puella a Pamphilo amata.
*DAVOS SERVOS, servus Pamphili et Simonis.
*DROMO LORARIVS, alius servus Simonis.
*SOSIA LIBERTVS Simonis.
*BYRRIA SERVOS, servus Charini.
*MYSIS ANCILLA, serva Glycerii.
*ARCHYLIS ANCILLA, alia serva Glycerii.
*LESBIA OBSTETRIX.
Duo harum personarum in scaenam non veniunt : Glycerium  unum versum ex interiore domo dicit et Archylis nihil dicit quidem et domi latet sed eam bis Lesbia adloquitur.  Item Chrysis de qua multa narrantur iam mortua est cum fabula incipit. Item Philomena filia Chremetis de cuius matrimonio agitur non apparet. Praecipuae personae in scaena sunt viri de matrimonio inter se certantes.

Grammaticus Donatus nos certiores fecit Charinum et Byrriam a Terentio additos esse nec in Andria Menandri fuisse.

## Sententiae et proverbia 
Nonnullae sententiae insignes sunt :
: ... *ne quid nimis* 
(=Graece mêden agan, quod est fundamentum sapientiae Graecae).
: *obsequium amicos, veritas odium parit*.

## Editiones
*Johannes Marouzeau (1942), Parisiis, Les Belles Lettres. (Collection des Universités de France) [Cum appartu critico et versione Francogallica] Recensio critica
*P. Terentius Afer, *Andria*, Textbearbeitung, Einleitung und Eigennamenverzeichnis von Dr A. Thierfelder. Heidelbergae, 1951 Recensio critica
*Loeb Classical Library, Harvard University press, 1964. [Cum versione anglica]

## Plura legere si cupis 
*Carl Dziatzko, K. Dziatzko. "Die Andria des Menander", *Rheinisches Museum für Philologie*, 1876: 234-253
*Tom Burns Haber, "The Woman of Andros: Who Is She?", *The Classical Journal*, 1954: 35-39
*Terry McGarrity, "Thematic Unity in Terence's Andria", *Transactions of the American Philological Association*, 1978: 103-114
*Benjamin Victor, "Remarks on the Andria of Terence", *Harvard Studies in Classical Philology*, 1993: 273-279

## Notae 

## Nexus externi
* Textus Latinus

Categoria:Litterae Latinae aetatis Rei Publicae
Categoria:Scripta 166 a.C.n.
Categoria:Italiae scripta
Categoria:Litterae Latine versae
Categoria:Comoediae
Categoria:Publius Terentius Afer