Tifernum Tiberinum

thumb|Tiferni Tiberini prospectus
**Tifernum Tiberinum** (deinde: **Civitas Castelli**; alia nomina: *Tiphernum Tiberinum*, *Tiphernum Tiberiacum*, *Castrum Felicitatis*) (Italiane: *Città di Castello*) est oppidum Italiae et municipium, circiter 40&thinsp;070 incolarum, in Regione Umbria ac in Provincia Perusina situm. Incolae *Tifernates* vel *Tifernatenses*: *Tifernum Tiberinum, Tiphernum Tiberinum, Tiphernas, Tiphernum, Tisernum Tyberinum*; deinde: *Civitas Castelli, Castellum Felicitatis, Castrum Felicitatis, Civitas Castellana*.

Nomina urbanorum sunt: ''Tifernates, Tifernatens's, Tibernatens's, Tiferini, Castellani, Castellenses*.

## Historia 
Apud Tifernum Tiberinum Gaius Plinius Caecilius Secundus, vel Plinius minor, patronus Tiferni, villam amoenam tenuit, cuius vestigia adhuc exstant apud collem qui usque ad nostra tempora Plinius vocatur (italice Colle Plinio). Tifernum Plinius in suis epistulis (4,1,4) his verbis memorat: "Oppidum est praediis nostris vicinum, nomen Tiferni Tiberini, quod me paene adhuc puerum patronum cooptavit." Quod oppidum Totila Gothorum rex circiter anno 550 diruit, Floridus autem episcopus rursus aedificavit nominavitque castellum, id est parvum castrum, ob quam causam nunc italice Città di Castello vel tantum Castello urbem appellamus. Postea Langobardi Castrum Felicitatis illud oppidum nominaverunt. Saeculis XIII et XIV leges et instituta liberi communis et populi Civitatis Castelli maxime floruerunt; saeculis XV et XVI Vitelli gens rerum potita est. Anno 1798 rerum mutatio a militiis Francogallicis excitata est, ideoque oppidum Primae Rei Publicae Romanae coniunctum est. Anno 1860 regno Italiae haec urbs addita est.Tifernum autem nunc est post multa saecula maxima urbs vallis superioris Tiberis. Maxime floruerunt et florent in hac urbe artes typographicae.

## Clari cives 
### Nati 
* Gaius Plinius Caecilius Secundus, vel Plinius minor, Romanus scriptor, Tiferni Tiberini patronus
* Floridus, sanctus, episcopus
* Caelestinus II, papa, Tiferni Tiberini natus
* Nicolaus Vitelli, dux, pater patriae 
* Karolus Liviero, episcopus
* Albertus Burri, pictor, Tiferni Tiberini natus
* Monica Bellucci, actrix scaenica, Tiferni Tiberini nata

## Aedificia egregia 
* Basilica cathedralis S. Floridi et Amantii.

## Ecclesia Catholica Romana 
Tifernum Tiberinum sedes episcopalis Ecclesiae Catholicae Romanae est. Nomen sedis episcopalis Dioecesis Tifernatensis seu Dioecesis Civitatis Castelli est.

## Fractiones, vici et loci in municipio 
*Antirata, Astucci, Badiali, Badia Petroia, Barzotti, Bivio Canoscio, Baucca, San Martino d'Upò, Belvedere, Bisacchi, Bonsciano, Caifirenze, Candeggio, Canoscio, Capitana, Celle, Cerbara, Cinquemiglia, Coldipozzo, Cornetto, Croce di Castiglione, Fabbrecce, Fiume, Fraccano, Grumale, Lerchi, Lugnano, Marchigliano, Montemaggiore, Monte Ruperto, Morra, Muccignano, Nuvole, Petrelle, Piosina, Promano, Roccagnano, Ronti, Rovigliano, San Leo Bastia, San Biagio del Cornetto, San Lorenzo Bibbiana, San Maiano, San Martin Pereto, San Martino di Castelvecchio, San Pietro a Monte, San Secondo, Santa Lucia, Santo Stefano Del Piano, Scalocchio, Seripole, Terme di Fontecchio, Titta, Trestina, Uppiano, Userna, Valdipetrina, Vallurbana, Vingone, Volterrano*.

## Municipia finitima 
* Apiculum (PU),
* Arretium (AR),
* Burgus Sancti Sepulchri (AR),
* Castrum Montonis,
* Castrum Montis Sanctae Mariae,
* Civitas Sobariae vel Citerna,
* Cortona (AR),
* Forum Iulii Concupiensium,
* Fracta Filiorum Huberti,
* Meliscianum,
* Mercatellus Mataurensis (PU), 
* Mons Ercli (AR),
* Tifernum Metaurense vel Fanum Sancti Angeli in Vado (PU).

* Umbria (*regio*),
* Provincia Perusina,
* Perusia (*urbs''),
* Municipium Italiae.

## Nexus externi 
* Pagina officialis

## Pinacotheca 

Imago:Map of comune of Città di Castello (province of Perugia, region Umbria, Italy).svg|Collocatio finium municipii in Provincia Perusina.
Imago:Duomo Città di Castello.JPG|Basilica cathedralis S. Floridi et Amantii.

## Notae