Aricia (Latium)

thumb|Aricia (Latium)
**Aricia**  (alia nomina: *Aricinum Castellum* postea ficta est, quae eponyma civitatis fieret. Plurimae fabulae huius generis nominum locorum rationem reddere solebant. Vetustissima vestigia moenium ibi reperta ad octavum vel septimum saeculum a.C.n. referuntur, circa idem tempus quo Roma condita fuisse traditur.

Antiquitus satis potens civitas in confoederatione Latina fuit Aricia (in qua quinto saeculo a.C.n. ineunte principatum habere visa est). Nam templo et cultu communi Dianae nobilissima erat. Lacus (hodie *lago di Nemi*)  et nemus ibi Dianae consecrata erant : a multis comitibus dea cingebatur, a nymphis Camenis et Egeria, a Virbio, locali deo qui idem esse atque heros Graecus Hippolytus postea creditus est... Quo omnes Latini deae colendae causa veniebant. Exeunte vero decimo nono saeculo ab archaeologis in fano Dianae Aricinae multa ex voto dona, alumni praecipue mammas sugentes aut mascula femineaque genitalia, effossa sunt, a quo apparet Dianam ibi fecunditatis deam fuisse et matronas, postquam voti potentes factae essent, ad gratias agendas ex omni Latio venisse. Per scriptores antiquos scimus tabellas gratias agentes ex arboribus dependisse et matronas Romanas faces ferentes iter usque ad venerandum lucum fecisse. Nec postquam Aricia parvum municipium imperii Romani factum est matronae Romanae hunc lucum frequentare desierunt : nam Ovidius hoc templum iuvenibus commendat, tamquam  ibi facile puellam amandam invenire possint. Ritus autem archaeos et saevos (novus sacerdos priorem necabat) mirabantur auctores antiqui : itaque nonnulli putaverunt Dianam Tauricam (quae hostiis humanis placabatur) ab Oreste Colchis Ariciam transvectam esse. Tamen regibus adhuc imperantibus Romani praepotentiam suam in Societate Latina ostentaverunt, dum fanum commune Dianae in monte Aventino dedicant, quo Aricinam famam minuere cupiebant.

Anno 338 a.C.n. tandem simul cum ceteris civitatibus Latinis a Romanis victi sunt Aricini et libertatem quidem amiserunt, mox tamen civitate Romana donati sunt. Abhinc Aricia municipium fuit in tribu Horatia ac prima statio in Via Appia apud sedecimum lapidem milliarium. Aricia, ubi decuriones adlocutus erat, Romam redibat Publius Clodius Pulcher, cum a Milonianis anno 52 a.C.n. interfectus est.
[thumb|Pars vetus municipii Aricini e [via Appia conspecta]]

## Clari cives 
### Nati 
* Atia, mater Augusti
### Hic vixerunt 
* Alexander VII
* Ioannes Laurentius Bernini
* Rita Pavone
* Simon Cristicchi

## Ecclesia Catholica Romana 
* Sedes Suburbicaria Albanensis

## Fractiones, vici et loci in municipio 
### Fractiones 
* Cecchinia (Italiane: *Cecchina*) (*pars*),
* *Fontana di Papa*.

## Municipia finitima 
* Albanum,
* Aprilia (LT),
* Ardea,
* Cynthianum,
* Lanuvium,
* Nemus Dianae,
* Rocha de Papa.

* Latium (*regio*),
* Urbem metropolitanam Romae Capitis,
* Provinciam Romanam (*provincia abrogata*),
* Castra Romana (*terra*),
* Romam (*urbs*),
* Municipium Italiae.

## Fontes antiqui. 
* Dionysius Halicarnassensis, libro quinto *Antiquitatum Romanarum* cap. 61
* Hyginus mythographus, *Fabula* 261
* Ovidius Metamorphoses XIV,331 ac XV 487-490, 539-551
** libro tertio *Fastorum* 261-275)
* Suetonius in Vita Caligulae capite 35.
* Vergilius libro septimo Aeneidis versibus 761-782

## Nexus externi 
* Situs publicus 

## Pinacotheca 

Imago:Map of comune of Ariccia (province of Rome, region Lazio, Italy).svg|Collocatio finium municipii in Urbe metropolitana Romae Capitis.
Imago:Ariccia - Ponte.jpg|Pons Ariciae.

## Notae 
Categoria:Municipia in Urbe metropolitana Romae Capitis
Categoria:Urbes antiquae Latii
Categoria:Castra Romana
Categoria:Diana (dea)