open-index/open-wikipedia-markdown huggingface dataset:
Bilivelda

[thumb|Arx/[Castellum Sparrenberg]]
**Bilivelda** seu **Bilefeldia** (Theodisce: *Bielefeld*) est urbs in Rhenania Septentrionali-Vestfalia, Germania. Urbs est ad saltum Teutoburgiensem. Anno 1214, Bilivelda condita est.
Circa 325 milia incolae urbem inhabitant. Ita, Bilivelda etiam urbs maxima in Provincia Detmolda est.

## Res gestae 
Saeculo 11 vicus coloni Tiedi (hodie *Waldhof* videtur) prope quadrivium inter Nederlandiam-Monasterium-Magdeburgum et Coloniam-Lubecam atque transitum de saltu Teutoburgensi memoratus est.
Praeterea tres alii vici prope aedificium Tiedi erant.

Anno 1214, *Biliuelde* a comite Hermanno Quarto Ravensbergensis condita est.
Comes Ludovicus arcem Sparrenbergensem in decennio 125 vel decennio 126 molita est. Anno 1256, arx primis litteris commemorata est.
Exeunte saeculo 13, novum oppidum exstiterat. Comes Otto Tertius Ravensbergensis id condidit. Proprium iudicem, magistrum civium, forum habebat.
Anno 1520, ambo oppida se coniunxerunt.
Saeculo 16, oppidum erat Hanseaticum. Bilivelda tam adiuata facta est 'urbs lintei' (Theodisce: 'Leinenstadt'). Ab 1666 tota civitas erat pars Borussiae.

Propter inventionem emendationemque machinae vaporis et inventionem machinae texendi, industria lintei turbata est anno 1830.
Ideo paulo post *Ravensberger Spinnerei AG* (1852/1854) et *Bielefelder AG für Mechanische Weberei* (1864) instituta sunt.

Die 3 Maii 1905, *1. Bielefelder FC Arminia* (hodie *DSC Arminia Bielefeld*) manus pediludii collocata est; anno 1930, crevit in urbe magna (plus quam centenam miliam incolarum).
Dum Bello Orbis Terrarum II, pars permagna antiqui oppidi Biliveldae deleta est. Multi aedificii recreati sunt, pauci renovati sunt.
Anno 1969, universitas Biliveldae condita est.

## Cives clari 
### Nati 
* Fridericus Gulielmus Murnau (*1888), moderator cinematographicus
* Robertus Riemann, litterarum historicus
* Sebastianus Kirf, sociologus et Consociationis esperantistarum Germanicorum praeses 
* Theodericus Becker (*1966), rerum politicarum peritus factionis SPD

## Nota 
## Nexus externi 
* *:de:Bielefeldverschwörung* - Coniuratio Biliveldensis 


Categoria:Condita 1214
Categoria:Urbes hanseaticae
Categoria:Urbes Rhenaniae Septentrionalis-Vestfaliae
Vela Ximeni filius (comes Alavae)

**Vela Ximeni** (Hispanice *Vela Jiménez*) fuit comes Alavae inter annos 870- 883. Alphonsus III Magnus rex Velae comiti dedit terras Castellae, quas Rodericus Castellae olim ceperat.

Contra mauros pugnavit continenter, et gesta magna sua fuit defensio summum praesidii comitatus Cellorigi (Hisp. *Cellorigo*) anno 882, quod obsesum est a Mauris.

Categoria:Comites Alavae
Categoria:Nati saeculo 9
Categoria:Mortui saeculo 9 aut 10
Squalus

***Squalus*** est genus piscis in familia Squalidarum.

## Citationes 
Categoria:Squalidae
Categoria:Taxa Linnaei
Categoria:Taxa 1758
Munius Velae filius (comes Alavae)

**Munius** vel **Momo** fuit comes Alavae ab anno 883 ad annum 921. Filius Velae in matrimonium duxit Velascam, filiam Sancii Garciae filii regis Navarrae. 

## Bibliographia
*Martínez Díez, Gonzalo (2004). El Condado de Castilla (711-1038). La historia frente a la leyenda. Valladolid: Junta de Castilla y León. ISBN 84-9718-275-8.
*Salazar y Acha, Jaime de (1985). «Una Familia de la Alta Edad Media: Los Velas y su Realidad Histórica». Estudios Genealógicos y Heráldicos (Asociación Española de Estudios Genealógicos y Heráldicos). ISBN 84-398-3591-4.

Categoria:Comites Alavae
Categoria:Nati saeculo 9
Categoria:Mortui 921
Alvarus Herrameliz (comes Alavae)

[thumb|upright=0.4|[Insigne Castiliae.]]
**Alvarus** (Hispanice *Álvaro*) **Herrameliz** fuit comes Alavae, necnon Lantaronis et Cerosiae, ab anno 921 ad annum 931.

Familia eius erat Navarrae et in matrimonium Sanciam Navarraem duxit, filiam Sanctius I regis Navarrae, sed stetit fidelis regi Legione cum rex Ordonnus II Naieram cepit.

## Bibliographia
*Fernández Martín, Luis; Fernández Martín, Pedro (1964). Villarramiel de Campos. Nuevos datos para su historia (in Spanish). Matriti: Escuela Gráfica Salesiana. OCLC 743652610.
*Martínez Díez, Gonzalo (2005). El Condado de Castilla (711-1038): la historia frente a la leyenda (in Spanish). Vol. I. Valladolid: Marcial Pons. Historia. ISBN 84-9718-276-6.
*Pérez de Urbel, Justo (1945). Historia del Condado de Castilla. Matriti: Consejo Superior de Investigaciones Científicas. OCLC 5661964.

Categoria:Comites Alavae
Categoria:Comites Castellae
Categoria:Nati saeculo 9 aut 10
Categoria:Mortui 931
Via inter civitates 15

80px|right|I-15
**Autovia Inter Civitates 15** (Anglice *Interstate 15* et *I-15*) est autovia inter civitates Civitatum Foederatarum Americae, quae a finibus Canadae per Montanam, Idahum, Utam, Arizonam, Nivatam, et Californiam iacet.

I-15 est via gravis pro peregrinatione inter Californiam Meridionalem et Las Vegas.

Interstate 15
Little Italy (discretiva)

**Parva Italia** (Anglice: *Little Italy*) est multarum urbium nomen vicum a migrantibus Italicis conditum:

* Parva Italia:  Vicum Novi Eboraci, Civitates Foederatae Americae
* Parva Italia:  Vicum Didacopolis, Civitates Foederatae Americae
Motus obliquus

thumb|Exemplum motus obliqui.
**Motus obliquus** in arte contrapuncti musici est duarum vocum coniunctio, quarum altera movetur, altera autem non movetur.

**Motus obliquus** in Christiana contemplationis theologia est figura progressus mentis, cuius ex animo contemplat. 

Thomas Aquinas in libro de psalmis ait:
Beatus Dionysius posuit triplicem motum, scilicet circularem, rectum, et obliquum. . . . Obliquus motus est compositus ex utroque, quando quis procedit ex consideratone creaturarum, sed hanc ordinat in consideratione Dei. Et ideo dicit [psalmista], *Circuivi,* quantum ad uniformitatem: *Ezec. 1. Hic erat aspectus splendoris per gyrum.*

Itaque secundum patrem Reginaldum Garrigou-Lagrange O. P., magistrum theologiae, in libro *De sanctificatione sacerdotum secundum nostri temporis exigentias* (1946), "Motus obliquus . . . in forma spirae ascendit sicut iter flexuosum mentis, v. g. per mysteria gaudiosa, dolorosa, et gloriosa SS. Rosarii ad contemplationem Dei, considerati in speculo veritatum intelligibilium." 

## Notae 

*Motus (contrapunctus)

Categoria:Theoria musicae
Ignis

thumb|Ignis
[thumb|[Silva igne correpta]]
[thumb|[Buergbrennen ad Bivels, vicum Luxemburgensem]]
**Ignis**  est rapida materiae (fomitis) oxydatio vel exustio per exothermicam combustionis rationem chemicam, quae calorem, lucem, et varios  liberat.

Ignis etiam variis rebus utitur, e.g. face et cereo.

Ignis unum ex quattuor elementis alchemicis putatur.

## Quattuor elementa necessaria 
Ad ignem accendendum opus est quattuor elementis: 
* Fomite sive materia cremabili, sicut composito organico aut carbonio plantarum, aut ligno, aut plastico, aut gaso, aut naphtha, aut ceteris rebus.  
* Oxydatore, sicut oxygenio aeris. 
* Calore vel energia activa, quam ex scintilla, altera flamma, vel alta temperatura thermodynamica adiacenti adipisci licet. 
* Reactione catenata, quae est reactio, qua combustio servetur, etiamsi fons primus ignis absit.

## De colore ignis 
Flamma ignis saepe rutila videtur, et nimirum antiqui *rutilo* saepissime usi sunt adiectivo flammae et ignis colorem describentes. At ignis non solum rutilus, sed etiam ruber, fulvus, albus, caeruleus, vel etiam viridis esse potest. Ignis enim pro flammae calore et re cremabili colores variat. Res magno calore ardentes, sicut gasa ferruminationis, caerulea vel etiam albicanti flamma ardent.

Candelae et sulphurata rutila aut fulva flamma ardere solent. Color rutilus parvulis efficitur particulis fuligineis, quae ex candelae aut ligni aut sulphurati exustione nascuntur. Fuligo autem paene omnino carbone constat. Flammam autem fulvam accuratius inspicientem non fallet eam punctulis versicoloribus variegare. Color calidissimorum punctorum albus est, alias autem rutilus, fulvus aut ruber.

* Combustio
* Deflagratio
* Focus
* Incendium
* Immolatio sui
* Phlogiston
* Potestas ignis
* Prometheus
* 
* Pyrolysis
* Pyromania
* Radiatio
* Reactio chemica
* 
* Siphonarius
* Spectaculum Hominis Ardentis
* Spectaculum pyrotechnicum
* Stella
* Vigil
* Vivi crematio

## Notae 
## Nexus externi 
* Ignis, cum *Flash.*
* Ignis per historiam. BBC programma de historia ignis.
* "Ursus Fumosus": Ignes vitate!

Categoria:Chemia

Categoria:Physica
Detmolda

[thumb|[Forum]]
**Detmolda** sive **Teotmola** est oppidum in Rhenania Septentrionali et Westfalia. Circa 100 chiliometra ad meridionalem et occidentalem partem spectat ab urbe Hannoveria et circa 30 chiliometra ad orientalem partem a Bilivelda.

## Historia 
Detmolda fuit caput Principatus Lippiae.
[thumb|left|Tabula quae capsae [sigarum|sigarorum infixa est et apud fratres Klingenberg Detmoldenses anno 1907 typis exscripta est.]]

## Notae 
## Clari cives 
* 1801 - 1836 - Christianus Theodericus Grabbe, poeta
* 1967 - Wotan Wilke Möhring, histrio

## Nexus externi 
Categoria:Urbes Rhenaniae Septentrionalis-Vestfaliae
Categoria:Regio Lippiensis
Carolus V (rex Francorum)

**Carolus V, rex Francorum**, qui dicitur * Carolus Sapiens* (natus in Vilcenia die 21 Ianuarii 1338 - obiit in Beauté-sur-Marne die 16 Septembris 1380) fuit rex Franciae ab anno 1364 usque ad mortem anno 1380. Iohannis II uxorisque eius Bonnae Luxemburgi erat filius. 

In matrimonium duxit Ioannam Borbonniae, e qua tres filios et sex filias genuit.

Durocortori coronatus est et in Abbatia Sancti Dionysii sepultus est. 

## Fontes de vita et regno Caroli V 
thumb|Statua Caroli V
* Ioannes Froissartius, *Chroniques* 

## Bibliographia 
* Françoise Autrand, *Charles V*

## Nexus externi 
Categoria:Reges Franciae
Categoria:Nati 1338
Categoria:Mortui 1380
!
Categoria:Ioannes II (rex Francorum)
Categoria:Carolus VI (rex Francorum)
Ioannes II (rex Francorum)

**Ioannes II, rex Francorum**, qui dicitur * Ioannes Bonus* (natus die 16 Aprilis 1319 in oppido *Gué de Maulny* apud Suindinum hodie Francice *Le Mans* - obiit Londinii die 8 Aprilis 1364) fuit rex Franciae ab anno 1350 usque ad mortem anno 1364. Philippi VI uxorisque eius Ioannae Burgundiae erat filius. 

thumb|Ioannes II
In matrimonium duxit
*Bonnam Luxemburgi, e qua quattuor filios et quinque filias genuit,
*Ioannam Bononiae.

Durocortori coronatus est et in Abbatia Sancti Dionysii sepultus est. 

## Fontes de vita et regno Ioannis II 
* Ioannes Froissartius, *Chroniques* 

## Nexus externi 
Categoria:Reges Franciae
Categoria:Nati 1319
Categoria:Mortui 1364
!
Categoria:Carolus V (rex Francorum)
Categoria:Duces Normannorum
Philippus VI (rex Francorum)

** Philippus VI **, qui dicitur *de Valois* aut "rex inventus", (natus anno 1293 - obiit die 22 Augusti 1350 Novigenti Regis in praesente praefectura Eburae et Liderici) fuit rex Franciae ab anno 1328 usque ad mortem anno 1350. Erat patruelis Caroli IV. 

In matrimonium duxit
* Ioannam Burgundiae, e qua quinque filios et unam filiam genuit,
* Blancam Navarrae, e qua filiam genuit.

Durocortori coronatus est et in Abbatia Sancti Dionysii sepultus est.
 
## Fontes de vita et regno Philippi VI 
* Ioannes Froissartius, *Chroniques* 

## Nexus externi 
Categoria:Reges Franciae
Categoria:Nati 1293
Categoria:Mortui 1350
Ferdinandus Assuris filius (comes Castellae)

**Ferdinandus Assuris filius** (Hispanice: *Fernando Ansúrez*) fuit comes Castellae inter annos 916–920 et bis 924–929.

Dum erat comes, donationes monasteriis Castellae dedit, et varios parvos vicos sedi Aucae condidit. Ordonnus II, Rex Legionis, in carcerem eum clausit anno 920. Ordonno II defuncto, Ferdinandi suffectus, suus filius Nunnus Ferdinandi, illicitis usurpatoris Alphonsi Fruelae filii postulationibus favit; ergo Alphonsus IV, Rex Legionis, Ferdinando comitatum reddidit.

|-
|width="30%" align="center" | Antecessor:**Gonzalvus Ferdinandi f.**
|width="40%" style="text-align: center;" | **Comes Castellae 25 px**916-920
|width="30%" align="center" | Successor:**Nunnus Ferdinandi f.]**
|-
|width="30%" align="center" | Antecessor:**Nunnus Ferdinandi f.**
|width="40%" style="text-align: center;" | **Bis comes Castellae 25 px**926-929
|width="30%" align="center" | Successor:**Guterrius Nunni f.**

Categoria:Comites Castellae
Categoria:Nati saeculo 9 aut 10
Categoria:Mortui 929
Aureolus (comes Aragoniae)

**Aureolus** (†809) fuit dux Francorum qui praesidium Sumi Porti Pyrenaeorum (Hispanice: *Paso de Somport*) et urbis Iacae (Hispanice: *Jaca*) praefuit. Comes primus Aragoniae fuit, cum comitatus pars erat Marchae Hispanicae. 

50 px

Categoria:Comites Aragoniae
Categoria:Nati saeculo 8
Categoria:Mortui 809
Airbus

[thumb|Laophoria aerea [Turicum (urbs)|Turici.]]
thumb|Demonstratio operariorum Tolosae locos operandi delendos non esse petentium.
[thumb|A 330-200 [Air Seychelles 2013.]]
**Airbus** est genus aeroplanorum quae a societate *Airbus S.A.S.* in Europa fabricantur. Haec societas, quae ad complexum fabricatorium EADS pertinet, ex Hamburgo, urbe Germanica, dirigitur. 

Societas est aemulatrix Boeing, cuius sedes est Seattli sita.

Societas fabricatoria nunc est in "discrimine delapso," quod confectio laophori aereii A380 nominati dilata est a mense Iunio anni 2006 ad usque mensem Octobrem anni 2007. Id factum est quod nonnulla damna in aeroplano inveniebantur. Inter praefectos Germanicos et Francigallicos disputatur quomodo sit discrimen expediundum. 

Discriminis causa mense Februario anno 2007 decernitur in toto decem milia operandi locorum delenda iturum esse, ex quibus et in Francia et Germania circa quaterna milia. Duo milia locorum in Britanniarum Regno et in Hispania delebuntur.

## Ubi laophoria fabricantur
Homines laophoria aerea fabricantur in:
* Britannia Magna (omnes 9290 operariorum)
** *Broughton,* ibi sunt 5000 operariorum
** *Fulton,* 4850 operarii
* Francia (omnes 15 950 operariorum)
** *Méaulte,* 1300
** Sanctus Nazarius, 2400
** Namneto, 2000
** Tolosae, 12 000 plus 3920 in gubernatione societatis
* Germania (omnes 18 800 operariorum)
** Bremae, 3500
** *Buxtehude,* 380
** Hamburgi, 12 050
** *Laupheim,* 1200
** *Nordenham,* 2250
** *Varel,* 1300
** Stadarum, 1620
* Hispania (omnes 2850 operariorum)
** Gadibus, 510
** *Getafe,* 2000
** *Illescas,* 500

Summa omnium est 51 000.

## Pinacotheca

Fasciculus:1er vol de l' A380.jpg|Laophorium aerium A380, venditum iturum mense Octobri anni 2007.

*Laophorium

## Notae
## Nexus externi 
* Situs interretialis societatis Airbus proprius.

Categoria:Aerinavigatio
Aznarius I Galindus (comes Aragoniae)

**Aznarius Galindus** (Aragonice: *Aznar I Galíndez*; Catalanice: *Asnar I Galí*) († 839) fuit comes Aragoniae annis 809–820. Is conatus est comitatum Aragoniae a Francis liberare; ergo, foedus cum Vasconibus icit. Anno 820, rex Aquitaniae Aragoniam Aznario sustulit, sed Aragonia se libera fecit. Frater  est comitum factus.

Libertate ab Aragonia capita, Aznarius creatus est comes Ceritaniae, Urgellii, et Gasconia vel Vasconia Citerior (820–839).

*Comitatus Aragoniae
*Marchia Hispanica

50px|center|Insigne regium Aragoniae

|-
|width="30%" align="center" | Antecessor:Aureolus
|width="40%" style="text-align: center;" | **Comes Aragoniae25 px**809-820
|width="30%" align="center" rowspan="1" | Successor:**Garcias I**
|-
| width="30%" align="center" rowspan="2" |Antecessor:** Borellus Urgelliae **
|width="40%" style="text-align: center;" | **Comes Ceritaniae 25 px**820-839
|width="30%" align="center" rowspan="2" | Successor:**Galindus**
|-
|- style="text-align: center;"
| width="40%" style="text-align: center;" |** Comes Urgelliae **820-824
|-
|- style="text-align: center;"
| width="30%" |Antecessor:** Lupus III **
| width="40%" style="text-align: center;" |** Comes Vasconiae Citerior **820-824
| width="30%" |Successor:** Sanctius II Vasconiae **

Categoria:Comites Aragoniae
Categoria:Comites Ceritaniae
Categoria:Nati saeculo 8 aut 9
Categoria:Mortui 839
Circulus (discretiva)

**Circulus** designare potest:

* circulum, figuram geometricam
* circulum iurisdictionis, i.e. territorium sive regionem
* Circulum in Astronomia sive Geographia, vide: Circulus Solis vertentis, Circulus magnus, Circulus parallelus, Capricorni tropicus, Cancri tropicus
Quadi

[thumb|upright=1.2|[Tabula geographica imperii Romani regionem circa annum 125 a Quadis habitatam in parte boreali Carpatum demonstrat.]]
**Quadi** fuerunt gens Germanorum qui a saeculo primo usque ad saeculum quintum in partibus hodiernarum terrarum Moraviae Austriae Inferioris et Slovaciae in latere sinistro Danubii habitabant.

## Bibliographia 
* Dittrich, U. B. *Die Beziehungen Roms zu den Sarmaten und Quaden im 4. Jahrhundert n. Chr.* Diss. Bonnae anno 1984 .

## Fontes
* Taciti *Germania* 42-43.
* Taciti *Annales* II 63; XII 29-30.

*Index gentium antiquarum Germaniae

## Nexus externi
* De Quadis in *Encyclopaedia Sovietica magna* 

Categoria:Germani
Pittacus Mytilenaeus

thumb|200px|Pittaci simulacrum aetatis posterioris
**Pittacus Mytilenaeus** (Graece: Πιττακὸς ὁ Μυτιληναῖος vel Πιττακὸς ὁ Λέσβιος) (circa 650 a.C.n.–570) Hyrradii filius erat, unus ex septem sapientibus Graecis, strategus Mytilenaeus patriam amans, qui, Atheniensibus suam urbem Mytilenen petiturus, eorum strategum Phrynonem provocavit ad monomachiam, ut victor illius certaminis bellum statuerit. Phryno consentit, quem Pittacus dein lato gladio occidit, ut omnes multam caedem vitent. Pittacus rector urbis  (Graece αἰσυμνήτης, hoc est genus tyranni)) a civibus electus est, et decennium gubernabat,  quo tempore legem versibus fecit, sicut fere "condemnandum est scelus factum ab ebrio cum supplicio duplice quam si ille esset sanus." Alia vox magna eius est: "Quicquid facis, fac bene." Poetae Alcaeo exsuli adversabatur.

Alii scriptores dicunt filium ei fuisse Tyrrhaeum. Fabula quaedam narrat quo interfecto, cum homocida ad Pittacum latus esset, Pittacum illum dimisisse, dicens "melius venia quam paenitentia." De qua re Heraclitus dicit in Pittaci potestate habitum homocidam, dein eum solutum esse Pittaco dicente "melius venia quam supplicium."

[thumb|left|200px|Pittacus a [Fulvius Ursinus|F. Ursino tempore recentiore visus]]
## Notae 
* Alcaeus
* Septem sapientes

## Nexus externus 
Categoria:Incolae Lesbi
Categoria:Tyranni Graeci
Categoria:Milites Graeci antiqui
Categoria:Gubernatores civitatum
Categoria:Nati saeculo 7 a.C.n.
Categoria:Mortui saeculo 6 a.C.n.
Ferdinandus Didaci filius (comes Castellae)

**Ferdinandus Didaci** (Hispanice *Fernando Díaz*) fuit comes Lantaronis Cerosiaeque 913-921. Pugnavit cum utrisque rege Legionis Ordonnus II et rege Navarrae Sanctius I contra mauros.

Categoria:Nati saeculo 9
Categoria:Mortui 921
Categoria:Comites Castellae
Quercus Palustris (Virginia Occidentalis)

thumb|right|Pin Oak Fountain
**Quercus Palustris** (Anglice: *Pin Oak*) est urbs in Hamtoni comitatu, Virginia Occidentali, CFA.

Categoria:Urbes Virginiae Occidentalis
Planeta iovialis

[thumb|350px|Quattuor gigantes gasosi [Systema Solare|Systematis Solaris, in fictione photographica quae servat dimensiones sed non distantia; ab inferiore parte ad superiorem, Iuppiter, Saturnus, Uranus, Neptunus.]]
[thumb|350px|Quattuor gigantium gasorum dimensiones collatae cum [Sole.]]
**Planeta iovialis**, seu **gigas gaseosus**, est ingens planeta qui in maiore parte non petris compositus sit. 

Planetae ioviales in re nucleum petrae habere possunt, et suspectum est talem nucleum necessarium esse ad formandos gigantes gasosos. Maior pars massae tamen est in forma gasi (vel gasum compressum in statu liquido). Gigantes gasosi differunt a planetis terrestribus quia superficiem definitam non habent.

Gigantes gaseosi Systematis Solaris nostri sunt Iuppiter, Saturnus, Uranus, Neptunus.

Locutio *gas giant* (gigas gaseosus) ab auctore phantasmatis et scientiae ficticiae Iacobo Blish creata est.

## Notae 

## Nexus externi 
Categoria:Planetae
Carolus IV (rex Francorum)

** Carolus IV** Franciae et I Navarrae, qui dicitur * Carolus pulcher* (natus die 18 Iunii 1294 in oppido Creil in praesente praefectura Esiae - obiit die 1 Februarii 1328 in Vilcenia) fuit rex Franciae et Navarrae ab anno 1322 usque ad mortem anno 1328. Philippi IV uxorisque eius Ioannae Navarrae erat filius. 

In matrimonium duxit
*Blancam Burgundiae, e qua filiam genuit et cui anno 1322 repudium remisit,
*Mariam Luxemburgi, e qua filium genuit,
*Ioannam Ebroici, e qua tres filias genuit.

Durocortori coronatus est et in Abbatia Sancti Dionysii sepultus est.

## Fontes de vita et regno Caroli IV 
* Ioannes Froissartius, *Chroniques* 

Categoria:Reges Franciae
Categoria:Reges Navarrae
Categoria:Nati 1294
Categoria:Mortui 1328
Categoria:Philippus IV (rex Francorum)
Philippus V (rex Franciae)

thumb|Philippus V coronatus

** Philippus V** Franciae et I Navarrae, qui dicitur *Philippus Longus* (natus anno 1293 - obiit die 3 Ianuarii 1322 in vico Longchamp apud Lutetiam fuit rex Franciae et Navarrae ab anno 1316 usque ad mortem anno 1322. Philippi IV uxorisque eius Ioannae Navarrae erat filius. 

In matrimonium duxit Ioannam Burgundiae, e qua duos filios et tres filias genuit.

Durocortori coronatus anno 1317, in Abbatia Longis Campi anno 1322 defunctus, in Abbatia Sancti Dionysii eodem anno sepultus est. 

## Nexus externus 
Categoria:Reges Franciae
Categoria:Reges Navarrae
Categoria:Nati 1293
Categoria:Mortui 1322
Categoria:Philippus IV (rex Francorum)
Ioannes I (rex Franciae)

[thumb|Ioannis I [sepulcrum.]]
**Ioannes I** Franciae et Navarrae, postumus regis Ludovici X uxorisque Clementiae Hungariae filius (natus nocte inter 14 et 15 Novembris 1316; mortuus post quinque dies), fuit rex Franciae et Navarrae a die 15 usque ad diem 19 Novembris 1316. 

## Bibliographia
* Le Nabour, Eric. 2005. ''Les Rois maudits: l'enquête historique.'' ISBN 2-262-02396-4.

## Nexus externi
Categoria:Reges Franciae
Categoria:Reges Navarrae
Categoria:Nati 1316
Categoria:Mortui 1316
Somersetensis comitatus (Terra Mariae)

**Somersetensis comitatus** (Anglice: *Somerset County*) est regio Terrae Mariae in Civitatibus Foederatis Americae.

Categoria:Terra Mariae
Somersetensis comitatus
Dominicus Mamberti

** Dominicus Franciscus Iosephus Mamberti** (natus die 7 Martii 1952 in Marrakech Marocum) est episcopus Francicus Curiae Romanae. A die 15 Septembris 2006 usque ad annum 2014 Mamberti fuit secretarius pro relationis cum civitatibus in Secretaria Status, id est minister negotiorum externorum Sanctae Sedis. A die 8 Novembris 2014 Mamberti est Supremi Tribunalis Signaturae Apostolicae praefectus. Papa Franciscus die 14 Februarii Mamberti cardinalis creavit.

## Nexus externi 
* 

Categoria:Episcopi Franciae
Categoria:Episcopi Ecclesiae Catholicae
Categoria:Nati 1952
Categoria:Homines vivi
Categoria:Cardinales
Categoria:Incolae Maroci
Franciscus Coccopalmerio

**Franciscus Coccopalmerio** (natus familia oriunda e Valle Telina die 6 Martii 1938 in Sancto Iuliano Mediolanense (Italice *San Giuliano Milanese*) est episcopus Italicus Curiae Romanae . A die 15 Februarii 2007 Coccopalmerio est praeses Pontificii Consilii de Legum Textibus. Die 18 Februarii 2012 papa Benedictus XVI eum cardinalem fecit. Coccopalmerio conclavi mense Martio 2013 adfuit, quod Georgium Marium Bergoglio papam creavit. 

## Nexus externi 
* 

Categoria:Nati 1938
Categoria:Homines vivi
Categoria:Incolae Italiae
Categoria:Episcopi Ecclesiae Catholicae
Categoria:Cardinales
Nunnus Ferdinandi filius (comes Castellae)

**Nunnus** (Hispanice *Nuño*) fuit comes Castellae Burgorumque 920-926. Fortasse erat frater comitis Gundisalvi Castellae.

Predecessor, comes Ferdinandus Assuris in carcerem custodiebatur a rege Ordonno II, quod regi non iuvit Naieram capiendam. Ordonno defuncto, Nunnus novum regem Alphonsum IV denegavit. Alphonsus Ferdinando comitatum dedit.

Categoria:Comites Castellae
Categoria:Nati saeculo 9 aut 10
Categoria:Mortui 926
Gesaleicus (rex Visigothorum)

**Gesaleicus** (Gothice: *Gaisalaiks*) fuit rex Visigothorum annis 507-511 et primus rex qui Hispaniam sine Galliam rexit. Erat nothus Alarici II, quo mortuo in campo Vogladense a maioribus rex electus est. 

Rex Ostrogothorum Theodoricus Magnus, qui nepotem suum coronare regem voluit, Hispaniam invasit cum copiis suis. A Theodorico oppressus, Gesaleicus ad Barcinonam effugit, ubi caput regni collocavit. Postea, ad Africam effugit.

Categoria:Reges Visigothorum
Categoria:Nati saeculo 5
Categoria:Mortui 511
Wamba (rex Visigothorum)

[right|thumb|150px|Sculptura **Vambae** facta ab Olivieri et Philippus de Castro. Sculptura [Matritum|Matriti est.]]

**Wamba** (mortuus  anno 688) fuit rex Visigothorum Hispaniae ab anno 672 ad annum 680. Rex die 21 Septembris creatus est, eodem nempe die, quo mortuus est Reccesvinthus. Vicus ille, ubi Reccesvinthus mortuus est et Wamba est rex creatus, hodie *Wamba* appellatur. Wamba senex regere noluit, sed maiores eum coegerunt. Die 20 Octobris Toleti diadema ei impositum est.

## Regnum
Wambae regnum fuit turbulentissimum: continenter Ariani contra Catholicos, Hispanoromani contra Visigothos, nonnullique maiores contra regem pugnabant. Etiam Vascones rebellaverunt, et anno 672 Mauri trans fretum Gaditanum navigaverunt Hispaniam vastaturi. Copiae Visigothorum Mauros repulerunt.

Comes Septimaniae Paulus contra Wambam rebellavit anno 673. Legatus Wambae, comes Ildericus, cum copiis in Septimaniam intravit, sed tunc Ildericus Paulo iunxit. Ilderico rege coronato, Wamba cum copiis e Cantabria in Hispaniam Tarraconensem progressus est, ubi rebellionem superavit. Paulus Toletanus historiam de Wamba scripsit, optimam narrationem quam de bello Visigothico habemus.

Wamba tandem legem de exercitu promulgavit. Haec lex iussit maioribus et episcopis (sub poena capitali) regem cum copiis iuvare, et de gardingis regulavit. Etiam Wamba convocavit nonum Concilium Toletanum.

Episcopus Toletanus cum Ervigio insidias Wambae struxerunt. Anno 680, Wamba venenatus est; tunc coniurati Wambam totonderunt et habitu monachali vestiverunt, ne regeret.

## De familia
Wamba rex fuit filius Tulgae, nepos Chintilae, et per sororem eius, avunculus regis Egicae.

## Notae 
## Nexus externi 
* Nummus de Wamba 
*  s.v. "Bamba".

Categoria:Reges Visigothorum
Categoria:Mortui 688
Categoria:Nati saeculo 7
Guterrius Nunni filius (comes Castellae)

**Guterrius** Nunni filius (Hispanice: *Gutier Núñez*) fuit ultimus comes Castellae dependens regni Legionis 929-931. Guterrius cognitus est ob singulum manuscriptum 1 Martii 931, in quae Gutier declaravit fidelitatem suam regi Alphonso IV.

## Notae 
Categoria:Comites Castellae
Categoria:Nati saeculo 9 aut 10
Categoria:Mortui 931
Lingua Caebuana

**Lingua Caebuana** est lingua Visayanensis familiae Austronesianae, cum Philippinica, Ilocana, aliisque linguis cognata. Tantum in Caebua atque in Negros Oriental primaria est; adhibetur aliquantum in Bohol et in Mindanao. Sunt qui affirmant maximam populi partem hac lingua uti, quod autem pro certo probari non potest.

## Bibliographia 
*Commentarius de lingua Cabuana ex Britannica

Cebuanensis
Categoria:Linguae Philippinarum
Categoria:Caebua
Reccesvinthus (rex Visigothorum)

thumb|upright|Corona Reccesvinthi, quae dixit *RECCESVINTHUS·REX·OFFERET*

**Reccesvinthus**, **Recceswinthus** aut **Recesvindus**, rex Visigothorum 653–672, creavit et compilavit Librum Iudiciorum, corpus legum Visigothorum et Hispanoromanorum. Fuit filius successorque regis Chindasvinthi.

Anno 654, leges pro Visigothis et Hispanorromanis compulsit. Antea, Visigothi regebantur a Codico Eurici et codico Liuvigildi; tum Romani regebantur a breviario Alarici. Libro Iudiciorum compulso, omnes subditi regis Visigothorum **Hispani** appellati sunt.

## Ecclesia dicata 
Anno 661, Reccesvinthus iussit novam ecclesiam aedificare, ob sanationem suam mali renalis. Hac in ecclesia, inscriptionem dedicavit:

::PRECURSOR D[omi]NI MARTIR BABTISTA IHOANNES / POSSIDE CONSTRUCTAM.IN ETERNO MUNERE SEDE / QUAM DEVOTUS EGO REX RECCESVINTHUS AMATOR / NOMINIS IPSE TUI.PROPRIO DE IURE DICAVI / TERTII POST D[e]C[e]M.REGNI COMES INCLITUS ANNO / SEXCENTUM DECIES.[a]ERA NONAGESIMA NOBEM Aera 699, 661

Reccesvinthus quoque magnam coronam auream in ecclesia Toletana detulit.

## Familia 
Reccesvinthus, ipse fuit filius Chindasvinthi et Reccibergae, dicitur etiam esse quasi-fratrem Ruderici.

## Nexus externi 
* Nummus de Reccesvinthus  

Categoria:Reges Visigothorum
Categoria:Legis latores
Categoria:Nati saeculo 6 aut 7
Categoria:Mortui 672
Aquitania (provincia Romana)

:*Pro pagina discretiva vide: *Aquitania
Gallia **Aquitania** fuit provincia Imperii Romani, quae nunc est in Francia ad occidentalem et meridiem, attingens provincias Galliam Lugdunensem, Galliam Narbonensem, Hispaniam Tarraconensem. Augusto imperante, Gallia Aquitania fit provincia imperialis, sub auctoritate pro praetore nulla legione praesente.

Provinciis ad novam rationem redactis a Diocletiano, Gallia Aquitania in tres provincias divisa est: Aquitaniam Primam, Aquitaniam Secundam, Aquitaniam Tertiam seu Aquitaniam Novempopulanam (hodie Gasconia vel *Vasconia Citerior* vocatur), sub Diocesi Viennensi sub Praefectura Praetoriana Galliana.

Anno 418, Imperator Honorius Visigothos confoederatos praemio affecit terris dandis in Aquitania, ut ibi incolerent. Quod effecit hospitalitate, quae erat regulae ad ponendos milites (Heather 1996, Sivan 1987). Ex Aquitania Visigothi dein se extensuri sunt trans Pyrenaeos in Iberiam.

## Administratio provinciae 
Aquitania provincia Caesaris fuit et a *legatis Augusti pro praetore* administrabatur. Hi inter alios fuerunt:

* Servius Sulpicius Galba anno 31/32
* Marcus Cornelius Nigrinus Curatius Maternus annis 79 - 82
* Senecio Memmius Afer ultimis annis Domitiani imperatoris

## Bibliographia 
* Raymond Chevallier, "Les antiquités d'Aquitaine vues par les anciens voyageurs (guides et récits)" in ''Bulletin de l'Association Guillaume Budé* (1999) no. 1 pp. 137-148
* Peter Heather, *The Goths'', Blackwell Publishers, Oxford, 1996
* Michel Molin, "Un exemple du développement des transports terrestres à l'époque romaine : l'Aquitaine" in ''Bulletin de l'Association Guillaume Budé* (1999) no. 1 pp. 53-60
* Hagith Sivan, "On *Foederati*, *Hospitalitas*, and the Settlement of the Goths in A.D. 418", *American Journal of Philology'' 108, no. 4, 1987, pp. 759-772

Categoria:Provinciae Romanae
Categoria:Aquitania
Categoria:Gallia
Epsilon

**Epsilon** (Palaeograece '**, Neograece **', maiusculum **Ε**, minusculum **ε**) est quinta alphabeti Graeci littera. Ex *he* , littera Phoenicia, ortum, E, litteram Latinam, et Е, litteram Cyrillicam, peperit. In Graeco numerorum systemate, quinque vel quintum denotat.

Linguâ antiquâ **ē** (Graece ) appellabatur, sed post mutationem soni saeculi secundi aerae vulgaris nomen *e psilon* creatum est ut haec littera ab *ae diphthongo* (αι δίφθογγος) distinguatur. Latine etiam *e brevis* vel *e pente* (πέντε, hoc est "quinque") appellatur.

## Formae 

Greek Epsilon classical.svg|Forma antiqua inscriptionum Atticarum
Greek minuscule Epsilon.svg|Formae minusculae mediaevales
Greek cursive variants Epsilon.svg|Formae cursivae mediaevales
Greek uncial variants Epsilon.svg|Formae unciales
Greek letter epsilon serif+sans.svg|Formae hodiernae

*Argumentum epsilon-delta
*Epsilon (genus)

## Notae 
Categoria:Abecedarium Graecum
Theta

**Thēta** (Graece θῆτα; in ambabus linguis indeclinabile) est octava alphabeti Graeci littera, quae in lingua antiqua [tʰ] occlusiva alveolaris surda aspirata dicitur, sed inde a saeculo primo sicut nunc in lingua hodierna [θ] fricativa dentalis surda exprimitur. Etiam numerum novem significat.

Quia θάνατος 'mors' littera theta incipit, Graeci eam in suffragiis signum damnationis scribebant. Ut scribit Marcus Valerius Martialis:
:Nosti mortiferum quaestoris, Castrice, signum?
::Est operae pretium discere theta novum.
:Exprimeret quotiens rorantem frigore nasum,
::Letalem iuguli iusserat esse notam.

Itaque theta in epitaphiis graphitisque Latinis significat 'obiit' vel 'mortuus est'.

## Notae 
*Dies Telluris - et hae littera origo logotypi est.

Categoria:Abecedarium Graecum
Circulus (iurisdictio)

**Circulus** est administrativa variarum civitatum pars a Medio Aevo exeunte constituta.

## Historia: Circulus medio aevo exeunte et novo aevo ineunte 
Medio aevo exeunte, vocabulum *circulus* (a quo verbum Theodiscum *(be)zirc/(be)zirk* eodem sensu profectum est) terram limitibus definitam sive regionem denotare potest, imprimis autem gradum partis administrativae.

Anno 1500, Maximilianus I Romanorum Imperator, ut meliorem administrationem imperii consequeretur, circulos imperii instituit, quorum quisque complures imperii terras amplectebatur. Ab anno 1510 erant decem circuli imperii, qui usque ad annum 1806 permanebant. Hi circuli imperii etiam in Instrumento Pacis Osnabrugensis et in Instrumento Pacis Monasteriensis pluries nominantur.

Notio circuli etiam ad minores terras denotandas adhibebatur, sicut *Circulus Egranus*, *Circulus Pelsinensis*, *Circulus Pragensis,* etc. 

## Circuli hodierni 
### Austria 
Maria Theresia edicto diei 24 Iulii 1753 terras domus Habsburgensis (exemplo Bohemiae) in circulos (Theodisce *Bezirk*), qui essent officia principis in regionibus, dividi iussit, quod multis repugnantibus ubique factum est, terris Belgicis Hungaricisque exceptis.

Anno 1868, cum potentia imperatoris sit deminuta, circulis, ex tunc solis legibus (et non iam finibus imperatoris) subiectis, ambitus et munera conciliata sunt, quae usque ad annum 1918 immutata permanserunt. Etiam res publica Austriaca post 1918 circulos regiminis imperialis retinuit, et post annos Nazismi, cum terra *Marchionis orientis* (ut Austria tum nominabatur) in *Landkreise* (circuli rurales) et *Stadtkreise* (circuli urbani) more Germanico divisa erat, redintegravit.
Hoc tempore Austria dividitur in 84 circulos et 15 municipia. 

### Cechia 
In Cechia ab anno 2000 sunt *kraje*, i.e. circuli.

### Germania 
Circulus Theodisce *Kreis* appellatur; quapropter Germania in *Landkreise* (circulos terrestres) et municipia (sive circulos urbanos) dividitur.

### Helvetia 
In Helvetia circuli sunt corpus administrativum cantonum, qui et officia sive districtus appellantur.

### Italia: Alta Athesia - Tirolis Meridionalis 
Tirolis Meridionalis circulos habet pares Austriacis, praeterea communitates circulorum in vallibus.

### Romania 
thumb|Circuli (*județe*) Romaniae. Romania in circulos saeculo undevicensimo dividebatur, Franciam imitans. Circuli Dacoromanice *județe* (a verbo Latino *iudicium*) nominantur. Hodie sunt 41 circuli et urbs Bucaresta.

### Russia
*Ujezd*, divisio administrativa Russiae mediaevalis et Imperii Russici, interdum ut *circulus* vertitur.

### Res Publica Popularis Sinarum 
In Re Publica Populari Sinarum circulus est corpus administrativum provinciae.

### Terrae linguae Anglicae 
In terris anglophonis, puta in Britanniarum Regno, circuli *district * sive *borough* (praecipue in urbibus) appellantur.

## Nota 
## Nexus interni
* Circulus (divisio administrativa)

Categoria:Divisiones administrativae
Iota

**Iota** (indecl., n.; Graece: ), sive **Ι ι**, est littera Graeca. In ordine abecedario Graeco, iota est nona. In systemate numerali Graeco, denotat decem.

## Nexus externi 
* De symbolo Unicode *Yot*; vide etiam disputationem in lingua Anglica

Categoria:Abecedarium Graecum
Cappa (littera)

**Cappa** (indecl. n; Graece: Κάππα), sive **kappa**, **Κ κ**, est littera Graeca. In ordine litterarum Graecarum, cappa est decima. In systemate numerali Graeco, denotat numerum 20.

Categoria:Abecedarium Graecum
Ny

**Nȳ** (indecl. n.; Graece: νῦ), sive **nū**, **Ν ν** est littera Graeca. In ordine litterarum Graecarum, ny est tredecima. In systemate numerali Graeco, denotat 50.

**Rachiplusia nu*

Categoria:Abecedarium Graecum
Xi

**Xi** (Graece '**, **', nunc '**), sive **Ξ ξ''', est littera decima quarta alphabeti Graeci. In systemate numerali Graeco 60 denotat.

## Notae 
Categoria:Abecedarium Graecum
Eta (littera)

thumb|Limes Atheniensis antiquus ubi eta = /h/

 (indecl., *n.*; Graece: Ἦτα) est littera Graeca, quae nota maiuscula  et nota minuscula  scribitur. In lingua Graeca antiqua denotabat pronuntiationem , hodie . Eta in ordine litterarum Graecarum littera septima est. In systemate numerali Graeco nota numeri octo est.

Systema Unicode litteram cognatam separatim recognovit (nomine *heta*), quae nota maiuscula **Ͱ** et nota minuscula **ͱ** scribitur, originem spiritus asperi scripturae Graecae.

## Historia 
Eta derivatum est a littera Phoenicia 15px|Ḥet (Ḥet) quae pronuntiationem [ħ] (q.e. fricativa pharyngalis surda) denotabat. In antiquissimis alphabetis Graecis *eta* vel potius *heta* pronuntiationem [h] notabat. In Ionia tamen eta, quod non iam [h] appallabatur, coeptum est adhiberi ad [ɛː] phonum notandum. Alphabetum Ionicum renovatum anno fere 400 a.C.n. ab omnibus Graecis acceptum est.

## Notae 

## Nexus externi 
* De littera heta apud situm Thesaurus linguae Graecae"

Categoria:Abecedarium Graecum
San

[thumb|left|upright=0.75|Forma huius litterae in [Unicode accepta]]
**San** (indecl., n.; Graece: ), sive Ϻ ϻ, est littera Graeca obsoleta. Littera san post tempus non diuturnum evasit e lingua Graeca, cum non iam opus esset san habere.

*Sampi

## Nexus externi 
* De littera san apud situm Thesaurus linguae Graecae"

Categoria:Abecedarium Graecum
Koppa

[thumb|left|upright=2|[Stater Corinthius, cum parvo coppa quasi symbolo civitatis sub imagine Pegasi supposito.]]
[thumb|left|upright=0.75|Forma huius litterae in [Unicode accepta]]
**Koppa** vel **coppa** vel **qoppa** (indecl., n.; Graece ), sive **Ϙ ϙ** et *Ϟ ϟ*, fuit littera in abecedariis Graecis antiquioribus inter Pi et Rho inserta. Hac littera, in lingua classica minime utili, usi sunt posteriores in numeris scribendis tantum: ibi 90 (nonaginta) valet.

## Notae 

## Nexus externi 
* [De littera koppa alphabetica apud situm Thesaurus linguae Graecae(https://la.wikipedia.org/wiki/Thesaurus_linguae_Graecae)"]
* [De littera koppa numerica apud situm Thesaurus linguae Graecae(https://la.wikipedia.org/wiki/Thesaurus_linguae_Graecae)"]

Categoria:Abecedarium Graecum
Sigma

**Sigma,** (indecl., n.; Graece: ***Σῖγμα***), sive **Σ σ/ς**, est littera Graeca. In ordine litterarum Graecarum, sigma est duodevincensima. In systemate numerali Graeco, denotat 200.  In rebus statisticis, denotat deviationem canonicam distributionis probabilisticae.

Categoria:Abecedarium Graecum
Omicron

**Omicron** (indecl., n.; Graece: Όμικρον), sive **Ο ο**, est littera Graeca. In ordine litterarum Graecarum, omicron est quindecima. In systemate numerali Graeco, denotat 70. Nomen significat *o parvus* Graece.

**Omicron (genus)*

Categoria:Abecedarium Graecum
Tau

**Tau,** (; Graece: ***Ταυ***), sive **Τ τ**, est littera Graeca. In ordine litterarum Graecarum, tau est undevicensima. In systemate numerali Graeco, denotat 300. A Iudaica littera "taw", quae crucem effingebat, ducta. 

Categoria:Abecedarium Graecum
Ypsilon

**Ypsilon** (n., *ypsili*; Graece Ύψιλον), sive **upsilon** ('Υ υ'), est littera Graeca, quae in ordine litterarum Graecarum est vincensima. In Graeco numerorum systemate, numerum 400 significat.

Categoria:Abecedarium Graecum
Phi

**Phi** (indecl., n.; Graece:  sive ) est vicesima prima abecedarii Graeci littera, cuius scriptura aliquatenus variat. Phi maiusculum non nisi paululum ( et Φ) variat, sed phi minusculum circulo dimidiato (), laqueo aperto (φ) et laqueo clauso (ϕ) scribi potest. 

## De usu et significatione phi 
* In Graeca antiqua, phi phonum aspiratum significat, quod hodie in systemate API [pʰ] notatur et mutam bilabialem surdam aspiratam significat. In Graeca moderna, phi fricativam labiodentalem surdam [] significat. 
* In phonetica et phonologia, φ est symbolum IPA fricativae bilabialis surdae. 
* In systemate numerali Graeco, φ' numerum 500, ˏφ autem 500 000 designat.
* In mathematica, phi numerum irrationalem significat, quo sectio aurea definitur.
* In mathematica phi functionem quoque significat quae numeros primos minus quam numerus datus comptat:  φ(4) = 2 quod 2, 3 sunt numeri primi < 4;  functionem Euler describit.

**Proprietates phi*

Categoria:Abecedarium Graecum
Chi

**Chi** (maiuscula **Χ**, minuscula **χ** scripta; Palaeograece χεῖ, Neograece χι dicta), est littera Graeca, in ordine litterarum Graecarum vicensima secunda. Chi etiam numerum Graecum sescentos designat, sicut numerum Arabicum 600 vel numerum Romanum DC.

Categoria:Abecedarium Graecum
Psi

**Psi** (indecl., n.; Graece ψεῖ, Neograece ψι), sive **Ψ ψ**, est littera Graeca. In ordine litterarum Graecarum, psi est vicensima tertia. In systemate numerali Graeco, denotat 700.

Categoria:Abecedarium Graecum
Alpes Cottiae

**Alpes Cottiae** fuerunt provincia Imperii Romani, una ex tribus parvis provinciis trans Alpes iacentibus, hodie inter Franciam et Italiam sita. Praecipue tramites nuntiis praebendis per Alpina itinera tuenda erant. Galliam Narbonensem attigit ad occidentalem, Alpes Maritimas ad meridiem, Italiam ad orientem, Alpes Graias ad septentriones. Caput provincae erat Segusio (hodie Susa in Piedmonte).

Nomen provinciae a nomine Cottii derivatum est, qui vicinas gentes Liguricas ante saeculum 1 a.C.n. regnaverat. Primo Cottius et filius (quoque Cottius appellatus) clientes reges porro regnabant; deinde procurator constitus est. Rectores provinciae erant praefecti equestres.

Oppida in Alpibus Cottiis erant:
*Caesao (Cesana Torinese)
*Ocelum
*Scingomagus
*Segusio

## Bibliographia 
*Frank, Tenney. 1914. *Roman Imperialism.* Novi Eboraci: Macmillan. https://archive.org/details/romanimperialism00fran Textus apud archive.org.]
*Frank, Tenney, ed. 1933–1940. *An Economic Survey of Ancient Rome.* 6 voll. Baltimorae: Johns Hopkins University Press.
*Jones, A. H. M. 1964. *The Later Roman Empire 284-602; a social, economic and administrative survey.* 3 voll. Oxoniae: Blackwell.

Categoria:Historia Franciae
Categoria:Historia Italiae
Categoria:Provinciae Romanae
Lucius Artorius Castus

**Lucius Artorius Castus** (fl. saeculo 2) fuit dux militaris Romanus, de cuius fama alii credunt esse ortas fabulas Arturianas.

## De vita 
Ea quae de eius vita novimus, nobis deveniunt ab inscriptionibus in fragmentis sarcophagi, et a titulo, quae ambo in Podstrana ad litus Dalmaticum sunt inventa. Quamquam dies eis non adsignatus est, et ab aevo probabili (ante 200) sarcophagi, et ab mentione in illa inscriptione, quod Artorius fuit dux, opinio fieri potest quod ille sit ignotus dux expeditioni anno 185 ad Armoricam commemoratae ab Herodiano.

Ex gente Artoria natus, verisimiliter est Campanus. Secundum inscriptionem, Artorius erat centurio Legionis III Gallicae, dein motus VI Ferratae, dein V Macedonicae, ubi ad primum pilum. Factus est deinde praepositus classi Misenensi, quae classis Sinui Campano; postea erat praefectus VI Victrici.

VI Victrix in Britannia ab c. 122 posita est. Artorius verisimiliter Murum Hadrianicum custodiebat, fortasse apud Bremetennacum, cum vexilio Sarmatico, sed nullum indicium de hoc certum apparet. Cum VI Victrix descivisset, Artorius esse fidelis visus est, quoniam Pertinax mox postea ad ducem eum promovit et ad Armoricam eum cum compluribus cohortibus equitum ad seditionem reprimendam misit.

Exinde Artorius, cum ab exercitu secessisset, Liburniae, parti Dalmatiae, *procurator centenaris* (seu rector) praefectus est. De quo nihil porro nobis innotuit, quamquam pater Cassii Dionis fuit Dalmatiae rector simulatque Artorius in Liburnia, et aliquid rerum in Dionis historia fortasse de Artorio recte devenit.

## Illene est Arturius Rex? 
eruditus modernus Kemp Malone primum anno 1924 statuit ut Artorius fuisset Arturius, rex mythicus Britannicus. Quamvis Artorius, haud vicinus illorum temporum, multis annis antequam Saxones saeculo V Britanniam invaserunt, vixisset, potest ut eius memenissent Britannici per suas fabulas et narrationes, quae renarrando crescerent.

Artorius est idem Arturius Rex in taeniola 2004 *King Arthur.*

## Bibliographia 
* N. Cambi, J. Matthews, edd., *Lucius Artorius Castus and the King Arthur Legend: Proceedings of the International Scholarly Conference from 30 March to 2 April 2012*. Spalati: Književni krug Split, 2014
* Kemp Malone, "Artorius," *Modern Philology* 23 (1924–1925): 367-374

Categoria:Milites Romani antiqui
Categoria:Nati saeculo 2
Categoria:Mortui saeculo 2 aut 3
Newspeak

**Newspeak** sive "Novloc" (scilicet 'Nova locutio') est lingua ficticia a Georgius Orwell inventa in mythistoria *1984*, a lingua Anglica derivata ut homines civitatis Oceaniae nec cogitare nec loqui possint nisi quae gubernatoribus placeant.

## "Frater magnus" linguam simplicius reddit 
Forsitan Georgius Orwell etiam castigare voluit modum quo hodiernae linguae formentur et colantur. Omnia difficiliora lingua expelluntur censurae causa per praefixum et suffixum. Exempli gratia ex verbis *malum* et *bonum* verba *non-bonum* et *bonum* fiunt (simpificatio a praefixo). Ita verbo mali non iam opus est. Ita etiam modus cogitandi apud homines simplicius redditur. 

Abbreviationes maxime in usu sunt. *Miniluv* sive "Minicarum" administerium rerum interiorum dicit et "Minipax" administerium belli gerendi et *Minitrue* vel "Miniverum" administerium propagandae fidei.

*Altera facta
*Censura
*Neologismus

## Nexus externi 
*Descriptio linguae Newspeak ab Orwell ipso confectum in appendice libri sui *1984*

Categoria:Linguae ficticiae
Categoria:Verba Anglica
Latitudo

**Latitudo** (-inis, f.) significat quam lata res quaedam est. Et in geographia significat expressim angulum respecto Telluris lineae aequatorialis.

Circulus parallelus

!
Nadsat

**Nadsat** est lingua ficticia, vel potius sermo iuvenum, verba e linguis Russica, Anglica, Tzigana et aliis continens, inventa a scriptore Anglico Antonio Burgess in mythistoria sua *A Clockwork Orange*. Nomen linguae ductum est a suffixo Russico -надцать (*nadsatʾ*), contractio verborum на десять (*na desjatʾ*, id est "ad decem") quae, nominibus numerorum 1-9 adiunctis, facit numeros in lingua Russica 11-19, sicut "-decim" facit numeros 11-17 in lingua Latina. Ita linguae nomen "ephebicea" significat.

Categoria:Linguae ficticiae
Bengalurus

[250px|thumb|right|[Vidhana Soudha sedes senatus Carnaticae]]
**Bengalurus** (Cannadice ಬೆಂಗಳೂರು *Bengalūru*, Anglice *Bangalore*) est urbs circiter 6&nbsp;100&nbsp;000 incolarum et civitatis Indicae Carnaticae caput.

## Clima 
Urbi Bengaluro clima est tropicum savanense per enumerationem Köppen–Geiger, in stationes duas divisum, videlicet siccam a mense Novembri, humidam a Maio; temperatura aëris minima mensibus Ianuario 15° atque mense Aprili 22°, maxima inter 26° et 35°, sed minima extrema usque hodie nota 7.8 °C (46 °F) in January 1884°, maxima extrema 39.2 °C (103 °F) (recorded on 24 April 2016) as there was a strong El Nino in 2016°; pluviis mense Ianuario ad 2 mm tantum, mense Septembri 241 mm, anno toto non minus quam 974 mm elevatis; diebus pluviosis per annum totum fere 58 incidentibus; humiditate relativa inter mensuras 30% mense Martio et 79% mense Augusto reperta, horis solis fulgentis mense Iulio 112, mense Martio 271, per annum totum 2&nbsp;360 reportatis.

## Incolae noti 
* Chintamani Nagesa Ramachandra Rao, praeclarus chemicus, ibi anno 1934 natus

## Notae 
## Bibliographia 
* "Bangalore" in 
* "Bangaloor" in 
* "Bangalore District; Bangalore Taluk; Bangalore City" in  vol. 5 pp. 71-91
* "Bangalore" in 

*Institutum Scientiae Indicum


Categoria:Urbes Indiae
Categoria:Carnatica
Categoria:Urbes milies milium incolarum
Carnatica

**Carnatica** (vulgo : scriptura Devanagari कर्णाटक; scriptura Cannadica ಕರ್ನಾಟಕ) est civitas 52,733,958 incolarum in India, cuius caput est urbs Bengalurus. Lingua cotidiana est Cannadica.

## Homo praeclara 
*Pandita Ramabai
## Bibliographia 
* "Mysore" in 

## Nexus externi 
* Carnaticae administrationis pagina 

!
Ludovicus X (rex Francorum)

thumb|Ludovicus X

** Ludovicus X** Franciae et I Navarrae (Lutetiae die 4 Octobris 1289 natus; mortuus die 5 Iunii 1316 in Vilcenia) fuit rex Navarrae ab anno 1305 et ab anno 1314 etiam Franciae usque ad mortem anno 1316. Philippi IV uxorisque eius Ioannae Navarrae erat filius. 
## Vita
Ludovicus attitulatus *Litigator* (le Hutin) anno 1305 matrem in thronum regium Navarrae secutus comes Campaniae factus est et anno 1314 Francorum rex. Ordines politicos autem sine scrupulo traditioni feudali tradidit, cum turpilucricupidus servis in praebendis regiis redemptionem praeciperet. Mortuus est post pilae lusionem, quoniam subinde vinum multum potavit.  

In matrimonium duxit: Margaritam Burgundiae, e qua filiam genuit, et uxore necata Clementinam Hungariae, quae filium Ioannem, regem Franciae, peperit.

Durocortori coronatus est et in Abbatia Sancti Dionysii sepultus est.

## Nexus externus
Categoria:Reges Franciae
Categoria:Reges Navarrae
Categoria:Nati 1289
Categoria:Mortui 1316
Categoria:Philippus IV (rex Francorum)