open-index/open-wikipedia-markdown huggingface dataset:
Bostonia

thumb|left|Forum Copleyense.
[thumb|[Fenway Park, ubi basipila ludunt Tibialia Rubra Bostoniensia.]]

**Bostonia** sive **Bostonium** (Anglice *Boston*) est urbs in Civitatibus Foederatis sita, caput et urbs maxima reipublicae Massachusettensium.

## Historia 
[thumb|Bostonia anno 1775, inter [Res Novae Americanae|Res Novas Americanas]]
Urbs anno 1630 condita est. Coloni urbem primo "Trimountaine" (Latine quasi "Tres Montes") postmodo "Bostoniam" vocaverunt, quod est quoque nomen urbis in Lincolniense comitatu Angliae unde coloni migraverunt. Etiam Puritani scholas condiderunt: una illius scholarum est Schola Latina Bostoniensis (1635), et alia est Universitas Harvardiana (1636).

Ab 1630 ad 1890, urbs paludibus haustis triplici superficiei crescit. Vicus hoc modo creatus Sinus Posticus nominatur (Anglice *Back Bay*).

In vexillo et signo scribuntur haec verba: *Sicut patribus sit deus nobis. Bostonia condita A.D. 1630. Civitatis regimine donata A.D. 1822.*

## Regiones urbanae 
thumb|Prospectus urbis e Carolopoli.

* Allstonia / Bristelmestuna
* Bostonia Australis
* Bostonia Orientalis
* Campus Iamaicae
* Carolopolis
* Durnovaria
* Finis Australis
* Finis Occidentalis
* Finis Septentrionalis
* Horti Hyde
* Collis Phari
* Legatio Collis
* Mattapana
* Media Pars / Aeraria Pars
* Palusvia / Kenmoria
* Roslindalia
* Roxburia
* Roxburia Occidentalis
* Sericumoppidum / Corium Pars
* Sinus Vicus
* Sinus Posticus

## Universitates 
Bostonia, quae Athenae Americanae dicitur, et oppida vicina plus quam centum universitates habent.
* Collegium Bostoniense, Bristelmestunae (Bostoniae) (Anglice)
* Universitas Bostoniae, Bostoniae (Anglice)
* Massachusettense Institutum Technologiae, Cantabrigiae (Anglice)
* Universitas Harvardiana, Cantabrigiae
* Universitas Tuftsensis, Samaroppidi Campusvadique
* Universitas Massachusettensis Bostoniae

## Bibliothecae 
* Bibliotheca Publica Bostoniensis

## Musea 
* Institutio Artium Temporis Nostri
* Museum Artium, anno 1870 conditum
* Museum Scientiarum
* Museum Isabellae Stewart Gardner

## Eventus 
* Cursus Marathonius Bostoniensis

## Incolae noti 
* Ioannes Adams, secundus praeses Civitatum Foederatarum
* Ioannes Quintius Adams, sextus praeses Civitatum Foederatarum
* Leonardus Bernstein, compositor et concentus magister
* Lionhardus Ciampa, compositor, organista, pianista, auctor
* Radulphus Waldo Emerson, auctor philosophus
* Beniaminus Franklin, politicus, inventor, unus e conditoribus Civitatum Foederatarum
* Ioannes F. Kennedy, tricensimus quintus praeses Civitatum Foederatarum
* Paulus Revere, faber argentarius, amans patriae
* Henricus David Thoreau, auctor, philosophus

## Notae 
* Seditio Bostoniae anno 1689

## Nexus externi 

Categoria:Capita civitatum Civitatum Foederatarum
Categoria:Condita 1630
Categoria:Portus oceani Atlantici
Index deorum Graecorum cum paribus deis Romanis Etruscisque

**Index deorum Graecorum cum paribus deis Romanis Etruscisque** est tabula qua dei Graeci, dei Etrusci, dei Romani inter se pares conscripti sunt.

Mythologia Romana, Graeca, et Etrusca omnino valde instincta inter se sunt, et hic index solum intellegi oportet ut fere rudis descriptio de his deis sit. Sequitur ratio deorum plurime inter se congruentium. Nota bene mythographos multos collationes et a veteribus et a viris doctis recentibus factas reicere.

## Bibliographia 
* A. Maggiani, *Vasi attici figurati con dedicace a divinità etrusche*. Romae, 1997
* A. M. Moretti Sgubini, ''Euphronios epoiesen: un dono d'eccezione ad Ercole Cerite''. Romae, 1999

* Index personarum mythologiae Graecae
* Mythologia Graeca apud Etruscos

deorum Graecorum
Categoria:Mythologia Etrusca
Categoria:Mythologia Graeca
Categoria:Mythologia Romana
Categoria:Religio Etrusca
Sicagoensis Fluvius

**Sicagoensis Fluvius** per Sicagum Illinoesiamque contra naturam suam fluit. Flumen ob duas rationes notum est: quia saeculo 19 homines retrorsum fluere coegerunt; et quod die Sancti Patricii cuiusque anni flumen colore viridi tingitur.

## Nexus externi
Categoria:Flumina Illinoesiae
Categoria:Sicagum
Categoria:Systema Mississippii fluminis
Universitas Philippinarum

**Universitas Philippinarum**, (Anglice *University of the Philippines*, Philippinice *Unibersidad ng Pilipinas*), est universitas nationis in Republica Philippinarum quae in die 18 Iunii anno 1908 constituit. Nunc systema universitatum cum septem membris et uno collegio independenti est.

## Systema Universitatis Philippinarum 
thumb|Universitas Philippinarum in Dilimana
Universitas Philippinarum septem universitatum et unius colegii independentis in regionibus diversis civitatis componitur.
* U.P. in Baghio
* U.P. in Caebua
* U.P. in Dilimana
* U.P. in Balneis
* U.P. in Manila
* U.P. in Mindanao
* U.P. in Bisaiis
* U.P. Aperta

## Facultates 
Universitas facultates habet, quae sunt:
* Facultas medica
* Facultas agronomica
* Facultas oeconomica
* Facultas paedagogica
* Facultas juris
* Facultas ingeniaria
* Facultas mechanica et informatica
* Schola alta radiologiae et physiotherapiae
* Academia artis

## Notae 
## Nexus externi 
* Pagina universitatis

!
Taenia Moebii

thumb|Möbii taenia facta papyro glutineque.

**Taenia Moebii** est superficies forma uno latere et una fine. Ipsarum proprietatum mathematicarum est inhabilitas orientari. Inventa simul at libere Germanicis mathematicis Augusto Ferdinando Moebius et Iohanne Benedicto Listing anno 1858.

Forma fit per taeniam chartaceam contorquendam conversione dimidia, exinde fines coniugandes ut unum circulum fingare.

## Geometria 
thumb|Graphus Moebii scheda parametricus.
[thumb|Mutare [quadratum in Moebii taeniam, fines nexu *A* nominata ut viae sagittarum congruunt.]]

Possis Moebii taeniam quam subparte **R**3 repraesentare a parametrizatione:

:x(u,v)=\left(1+\frac{v}{2}\cos\frac{u}{2}\right)\cos(u)

:y(u,v)=\left(1+\frac{v}{2}\cos\frac{u}{2}\right)\sin(u)

:z(u,v)=\frac{v}{2}\sin\frac{u}{2}

ubi 0\leq u  et -1\leq v\leq 1. Creat Moebii taeniam 1 latere, cuius medius circus habet radium 1, in *x*-*y* plano stantem, cum centro ad (0,0,0). 

Coordinatis	cylindricis (*r*,θ,*z*), Moebii taenia sine finibus scribitur ab aequatione: 

:\log(r)\sin\left(\frac{\theta}{2}\right)=z\cos\left(\frac{\theta}{2}\right).

## Topologia
Topologice, Moebius taenia definitur ceu quadratum (0,1) × ( 0,1) cum tecto et fundo a relatione (*x*,0) ~ (1-*x*,1) designatis, cum 0&nbsp;≤&nbsp;*x*&nbsp;≤&nbsp;1, sicut in illustratione ad dextram.

Möbii taenia exsistit in duabus dimensionibus, est superficies cum moenia. Exemplum est solitum superfacies non orientaturum.

## Cultura 
Artifices saepe imagines eius forma crearent. Vide artem a M. C. Escher ex ligno sculptam.

## Notae 
* Infinitas
* Lemniscus (mathematica)

## Nexus externi 
* Moebii taenia 
* versio texta

Categoria:Mathematica
Methanolum

thumb|upright=0.6|Formula CH3OH descripta.
**Methanolum** est compositum chemicum generis alcoholorum. Formula structuralis est **CH3OH**. Contra ethanolum, methanolum homini venenum est, quod ab acido formico per metabolismum caecitatem parere potest.

Alia nomina plura referuntur, e.g. Methylalcohol, Carbinol vel Spiritus formicarum, Spiritus acidi formici.

* Alcohol

## Notae
Categoria:Alcohol
Categoria:Chemica
Categoria:Composita chemica
Ethanolum

thumb|C2H5OH

**Ethanolum**, aliter **alcohol aethylicus** sive **absolutus**, nonnumquam "spiritus vini" nuncupatus, est humor volatilis et flammabilis sine colore, medicamentum psychoactivum, et unum ex veterrimis medicamenta oblectationis. Notissimum ut genus alcoholis in potionibus alcoholicis inventum, id etiam in thermometris, ut solvens, et ut fomes adhibetur. In usu quotidiano, tantum **alcohol** atque **spiritus** saepe appellatur.

Formula chemica est: C2H5OH. 

## Retrahitur 
* Ethanolum 60%	(spiritus dilutus, spiritus vini dilutus)
* Ethanolum 85%	(spiritus concentratus)
* Ethanolum 96%	(spiritus 96%)
* Ethanolum anhydricum (spiritus absolutus, spiritus 100%)

## Notae 
## Bibliographia 
*Boyce, John M., et Pittet Didier. 2003. "Hand Hygiene in Healthcare Settings," apud cdc.gov (Centers for Disease Control, Atlantae, Georgiae, Civitatum Foederatarum.
*De designationibus alcoholis denaturati, apud sci-toys.com
*Smith, M. G., et M. Snyder. 2005. "Ethanol-induced virulence of *Acinetobacter baumannii.*" Conventus American Society for Microbiology, 5–9 Iunii. Atlantae.

*Alcohol et Alcohola
*Solventes alcoholis
*Praeservatio anatomica
*Anxiolytica
*Aqua vitae
*Medicamenta
*Oxygenata
*Teratogena

## Nexus externi 
Categoria:Chemica
Categoria:Composita chemica
Categoria:Alcohol
Propanol

thumb|n-Propanol
thumb|Isopropanol
**Propanol** vel **Propylalkohol** (nova latina).

Formula summa: (C3H8O).

Species sunt:
* n-Propanol vel 1-Propanol - Formulae sunt: (CH3(CH2)2OH, C3H7OH)

* iso-Propanol vel Isopropanol vel 2-Propanol et cum alterum nomen: *Alcoholus isopropylicus* (non IUPAC) - Formula est: CH(CH3)2OH

* Alcohol

Categoria:Chemica
Categoria:Composita chemica
Categoria:Alcohol
Alcohol

[thumb|[Potio fortis|Potiones alcoholicae]]
**Alcohol** (-is, *m*  (-is, *n*  *alcol*, (-lis, *n.*  Hoc nomine Arabes pulverem nigrum subtilem appellabant, quo palpebras pingere solebant, quique e stibio sublimato conficiebatur. Inde apud Europaeos (ab saeculo tertio decimo) alcohol pulverem subtilem non tantum stibii, sed cuiusvis substantiae siccae notabat. Quam significationem postea Paracelsus (1493-1541) amplificavit ut partem subtilissimam purissimamque, i.e. essentiam, cuiusvis substantiae, vel siccae vel liquidae, notaret, quam sublimando vel destillando parari poterat. Sic ab eodem pro "essentia vini" seu "spiritu vini" saepissime "*alcool* vini" scribebatur. Quo usu a plerisque ceteris recepto postea illud "vini" magis magisque omittebatur, ita ut nunc "alcohol" solum per se "spiritum vini" significet. Postremo chemici usum nominis rursus amplificaverunt ut alias quoque substantias spiritui vini cognatas amplectatur.

## Variae alcoholis species 
* Butanol
* Ethanol
* Methanol
* Pentanol
* Propanol

## Notae 
## Bibliographia 
* Murray Epstein, "Alcohol’s Impact on Kidney Function" in *Alcohol Health and Research World* vol. 21 (1997) pp. 84-93

* Aether (chemica)
* Alcoholismus
* Ebrietas
* Hygiene
* Officina cerevisiaria
* Temetum
* Telangiectasia

## Nexus externi 
!
Categoria:Antiseptica
Categoria:Composita chemica
Categoria:Hydroxydatum
Categoria:Verba Arabica mutuata
Exordium 1812

[thumb|*Apertura 1812* anno [2005 Melbourni agitur.]]
***Annus 1812, Apertura Sollemnis,*** Op. 49, vulgo ***Apertura 1812*** et ***Exordium 1812*** appellata, est apertura musica in Es-dur a Petro Čajkovskij compositore Russico anno 1880 composita ad Francicam incursionem in Imperium Russicum anno 1812 et prosperum responsum Russicum Grandi Exercitui Napoleonis commemorandum. Musica *La Marseillaise* et hymnum nationalem Russiae citat, et in ea cannones campanaeque ecclesiasticae instrumentis musicis prosunt. Primum die 20 Augusti 1882 acta est.

## Notae
Categoria:1812
Categoria:Aperturae
Categoria:Musica 1880
Categoria:Petrus Cajkovskij
Pentanol

**Pentanol** vel **Pentylalkohol** (nova latina).

Formula summa: (C5H12O).

Isomeri sunt:
* 1-Pentanol vel Pentan-1-ol vel *n-Amylalkohol* - Formulae sunt: (CH3(CH2)4OH, C5H11OH)
* 2-Pentanol vel Pentan-2-ol vel *sec.Amylalkohol*
* 3-Pentanol vel Pentan-3-ol
* 2-Methyl-butan-1-ol vel 3-Methyl-4-Butanol
* 2-Methyl-butan-2-ol vel 2-Methyl-2-Butanol vel 3-Methyl-3-Butanol vel *tert.Amylalkohol* vel *Alcoholus amylus*
* 2-Methyl-butan-3-ol vel 3-Methyl-2-Butanol
* 2-Methyl-butan-4-ol vel 3-Methyl-1-Butanol vel *iso-Amylalkohol*
* 2,2-dimethyl-1-propanol vel neo-Pentanol vel *Dimethylethylkarbinol* vel *Amylium hydratum*

* Alcohol

Categoria:Chemica
Categoria:Composita chemica
Categoria:Alcohol
Dioecesis Aulonitana

**Aulon** sive **Aulona** (Albanice: *Vlorë*), ad urbem Aulonem in litore Albaniae sita, fuit dioecesis et est hodie sedes episcopalis titularis Ecclesiae Catholicae Romanae. Episcopus Aulonitanus erat suffraganeus archiepiscopi Dyrrhachiensis usque ad saeculum VI, unde Aulon, a barbaros saepius devastata, ab oppidanis derelicta est.

## Episcopi titulares 
* Gregorius Galindo, 20.02.1726 episcopus auxiliarius Saragossensis - 11.04.1736 (ad sedem episcopalem Leridensem promotus) 
* Marianus Joseph de Escalada Bustillo y Zeballos, 02.07.1832 episcopus auxiliarius Bonaërensis - 23.06.1854 (ad sedem episcopalem — et ab die 05.03.1866 metropolitanam — Bonaërensem promotus) 
* Fridericus Leo Aneiros (sive: Aneyros), (02.03.1870 episcopus auxiliarius Bonaërensis - 25.07.1873 (ad sedem metropolitanam Bonaërensem promotus) 
* Jacobus Aloysius Copello, 08.11.1918 episcopus auxiliarius Platensis - 20.09.1932 (ad sedem metropolitanm Bonaërensem promotus) 
* Joannes Larrart, M.E.P., 11.01.1933 episcopus coadiutor Vicarii Apostolici Coeiiamensis (Kweyang) - 11.04.1946 (ad sedem metropolitanam Coeiiamensem promotus) 
* Imanuel Martinus del Campo Padilla, 03.08.1946 episcopus coadiutor Leonensis in Mexico - 26.12.1948 ad sedem Leonensem succedit) 
* Joseph de Jesus 'Martinez Vargas, 13.07.1949 episcopus auxiliarius Neo-Pamplonensis in Columbia - 18.12.1952 (ad sedem episcopalem Armeniensis in Columbia promotus) 
* Gulielmus Sedlmeier, 07.02.1953 episcopus auxiliarius Rottenburgensis - 24.02.1987 (†) 
* Conradus Krenn, 21.04.1987 - 11.07.1991 episcopus auxiliarius Vindonbonensis, postea ad sedem espicopalem S. Hippolythi promotus, die 7.10.2004 emeritus.
* Laurentius Haroldus Welsh, antequam episcopus Spokanensis, 5.11.1991 - 13.01.1999 (†) episcopus auxiliarius archiepiscopi S. Pauli et Minneapolitani.
* Michaël Christianus Cartatéguy, S.M.A., 18.05.1999 episcopus auxiliarius Niameyensis - 25.01.2003 (ad sedem episcopalem Niameyensem promotus) 
* Rogerius Paulus Morin, 11.02.2003 episcopus auxiliarius archiepiscopi Novae Aureliae.

Categoria:Aulona
Aulona
Aulona
Aulona
Bulgarum (Langobardia)

**Bulgarum**  vel **Bulgarum Crassum** (alia nomina: *Burgulus Crassus*, *Bulgari Grasa*) (Italiane: *Bulgarograsso*) est oppidum Italiae et municipium, circiter 3&thinsp;920 incolarum, in Regione Langobardia et in Provincia Novocomensi situm. Incolae *Bulgarenses* appellantur.
## Insigne 

Fasciculus:Corona di comune.svg|*Municipium Italiae*

## Fractiones, vici et loci in municipio 
## Municipia finitima 
* Langobardia (*regio*),
* Provincia Novocomensis,
* Novum Comum (*urbs*),
* Municipium Italiae.

## Nexus externi 
* Situs Publicus 

## Pinacotheca 

Fasciculus:Map of comune of Bulgarograsso (province of Como, region Lombardy, Italy).svg|Collocatio finium municipii in Provincia Novocomensi.

## Notae 
Categoria:Municipia in provincia Novi Comi
Clastidium

thumb|Clastidii prospectus
**Clastidium**  (Italiane: *Casteggio*) est oppidum Italiae et municipium, circiter 6&thinsp;550 incolarum, in Regione Langobardia, in provincia Papiensi ac in Ultrapado Papiensi historica ac geographica regione, situm. Incolae *Clastidienses* appellantur.

## Insigne 

Fasciculus:Corona di comune.svg|*Municipium Italiae*

## Historia 
Anno 222 a.C.n.  apud Clastidium Romani Gallos vicerunt.

## Fractio 
Cròtesi, Mairano, Rivetta, San Biagio, Sgarbina, Tronco Nero

## Municipia finitima 
Borgo Priolo, Calvignano, Casatisma, Corvino San Quirico, Montebello della Battaglia, Oliva Gessi, Robecco Pavese, Verretto

* Langobardia,
* Provincia Papiensis,
* Ultrapadus Papiensis,
* Papia.

## Notae 
## Nexus externi 
* Situs Publicus 

## Pinacotheca 

Imago:Map of comune of Casteggio (province of Pavia, region Lombardy, Italy).svg|Collocatio finium Municipii in Provincia Papiensi.
Imago:Oltrepò pavese.GIF|Collocatio Agri Ultrapadani Papiensis in Provincia Papiensi.

Categoria:Municipia in provincia Papiae
Categoria:Municipia in Ultrapado Papiensi
Categoria:Urbes antiquae Langobardiae
Categoria:Urbes Imperii Romani
Abundius (sanctus)

[thumb|[Novum Comum|Novi Comi: frons basilicae sancto Abundio dicata]]

**Abundius**, qui Thessalonicae natus est, anno 449 Novi Comi episcopus factus est et fortasse 468 anno mortuus est. Novi Comi patronus die 31 Augusti mensis celebratur. Christiana religio per eum solum in Novocomensis agri incolis diffusa est.

Abundius tum in pontificis legatis tantas primas partes egit, ut a Leone papa anno 450 ad Constantinopolitanam synodum missus est ad persuadendum Orientis clerum ut *monophysistica* praecepta repudiaret, quae confitentur solam Dei naturam in Christo. In synodo, Abundius usus est Graeco interprete, ergo manifestum est eum esse natione ac lingua Latinum (et non Thessalonicensem sicut antiqua Novocomensis memoria ferret), et adeptus est agnitionem atque extimationem apud potentiores Orientis episcopos, e quibus Theodoretus Cyrrhites, qui sequentibus theologicis disputationibus tantum capturus erat. Abundius, hac gentium auctoritate quoque fretus, in Novocomensi territorio evangelizandi operam amplificavit, cum uteretur fortasse singulari fultura, praeter oppidum, Insula Comacena, ubi per longa tempora habitabat. Verisimile est episcopi operam auxisse sacrorum aedes, circa quas baptizatis proveniebant coemeteri areae quae VI saeculo vertente amplius creturae erant. Sua morte, verisimiliter anno 468, Abundius tumulo illatus est in Apostolorum basilica, quae post pauca decennia ex eo nomen acceptura erat, propter magnam popularem venerationem quae eius corpus colebat.

## Bibliographia 
* 

## Nexus externi 
* "Saint Abundius of Como" apud *CatholicSaints Info*

Categoria:Incolae Graeciae
Categoria:Episcopi Comenses
Categoria:Sancti
Categoria:Nati saeculo 4 aut 5
Categoria:Mortui 468
Aldehydum

**Aldehyda** substantiae habent formula chemica structura simplica: RHO.

Aldehyda exempli causa sunt Alkanal et Alkenal.

Alkanal:
* Methanal
* Ethanal
* Propanal

Alkenal:
* Hexenal

* Saccharidum

## Notae 
Categoria:Chemica
Categoria:Composita chemica
Categoria:Aldehydum
Ethanal

**Ethanal** vel **Ethylalkanal** vel **Ethylaldehydum** vel
**Aethanal** vel **Aethylalkanal** vel **Aethylaldehydum** vel *Acetaldehydum* (Nova latina) 
et cum altera nomina (non IUPAC): *Alcoholus dehydrogenatus aceticus* vel *Aldehydus aceticus*.

Formulae structurae sunt: C2H4O, CH3CHO .

* Aldehydum

Categoria:Chemica
Categoria:Composita chemica
Categoria:Aldehydum
Methanal

thumb|right|130px|Methanal
**Methanal** (*sensu* IUPAC) vel **Methylalkanal** vel **Methylaldehydum** vel *Formaldehydum* (Nova latina), *Alcoholus dehydrogenatus formicus* vel *Aldehydus formicus* vel *Aldehydum* vel *Formalinum*, compositum chemicum familiae aldehydorum cuius formula chemica CH2O. Magis simplex compositum e aldehydis est.

Formulae structurae sunt CH2O, HCHO .

* Aldehydum

Categoria:Chemica
Categoria:Composita chemica
Categoria:Aldehydum
Acetone

thumb|Acetone
thumb|Acetone
**Acetonē** () vel **2-propanonē** (; decl. sicut anemone; vide etiam Gr. ακετόνη atque προπανόνη) est compositum ketonicum.

Nomen acetonae a Lat. acetum et suffixum patronymicum Gr. -όνη formatur, cuius usus in hoc vocabulo – quasi derivationem indicans – genuit nomenclaturam chimicam (-onē) acidorum debilorum (post quam Leopoldus Gmelin id adoptavit ad nomen ketonae creandum).

Haec formula structuram acetonae exponit: (CH3)2C=O.
Haec formula summa est: C3H6O.

## Nexus externi 
* De periculis chemicis (NIOSH)  
* Ad acetonae securitatem attinens notae (SDS)  

Categoria:Excipientes
Categoria:Composita chemica
Categoria:Ketonae
Tractus funis

thumb|300px|Tractus funis.

**Tractus funis**  est ludus aut certamen athleticum in quo greges hominum duo in lateribus funis adversis se durant et trahunt vi pondereque totis, haerere manibus funi strenue affectantes, ut alterum gregem praeter punctum praedesignatum moveant. Quod punctum praestitutum lacuna lutea esse potest.

Regulae differunt, prout tractus funis ludo vel certamine agitur, nam regulae certaminum rigidiores esse solent.

## Ludus 
thumb|300px|Tractus funis.
Tractus funis saepe in scholis et universitatibus Americanis nec non in castris aestivis luditur. Fraternitates, dormitoria, et factiones aliquae extracurriculares certamina in areis campi communis habent.

## Certamina 
thumb|300px|left|Tractus funis in ludis Olympicis 1904.
Tractus funis fuit pars certaminum Olympicorum ab anno 1900 ad 1920.
 
Agitur in ludis mundi. Foederatio Intercivitates Tractus Belli Titulos Mundi pro exercitibus civitatum duobus occasionibus anni, certaminibus ambobus aforis intusque, et rem similem pro exercitibus collegiis. 

Secundum regulas dictas, exercitus sint hominum octo numero, cuius pondus totum non est excedendum ultra maximum per classes ponderis designatum. Tractent funem circa duo centimetra perisphaeream. Funis cum linea in medio et duae lineis distantia ab centro aequalibus metris quattor pingetur. 

Ad initium ludi, linea in medio funis ponenda est presse super lineam in terra pictam. Ludo incepto, exercitus alium tractare metra quattor ut praeter lineam in fune pictam altera exercitus traheantur temptat. Potest vincere quoque si peccat alius exercitus (itaque sedens, cadens, etc).

Luditur per mundum totum. Virorum et feminarum exercitus certant, omnibus ponderibus, ab omnibus aetatibus.

## Notae 

## Nexus externi 
* College Tug of War Documentary: Tractus innecti
* TWIF Foederatio Intercivitates Tractus Belli
* Tractus bellum pro liberis
* Tug Wars - Tractus bellum

Categoria:Exercitatio corporis
Categoria:Ludi
Curovia

**Curovia** (alia nomina: *Castrum Galli*) (*Kurów*) est urbs Poloniae, in palatinatu Lublinensi, ad flumen Kurówka situs.
## Clari cives 
* Wojciech Jaruzelski, generalis et politicus (1923-2014)

## Nexus externi 
* https://web.archive.org/web/20070512194004/http://www.kurow.lubelskie.pl/

Categoria:Urbes Poloniae
Ketone

thumb|right|140px|Generalis ketonae structura. R1 et R2 pro catenis carbonii stant.
**Ketonē** (; decl. sicut anemone; vide etiam Gr. κετόνη) est nomen generale compositionum chemicarum in quibus atomus oxygenii et atomus carbonii inter se colligantur, quae invicem ipsa cum duabus vel pluribus atomis carbonii colligatur. Ketonae nominari possunt in modo vel systematis communis vel systematis IUPAC.

## De etymologia *ketonae* 
Nomen *ketonae,* prima littera vocabuli Theodisci *Aketon* (quod quidem hodie *Aceton* scribitur) deleta, factum est ab Leopoldo Gmelin, chemico Germanico, in opere *Handbuch der theoretischen Chemie* (ed. quarta, 1848) inscripto. Nomen acetonae a Lat. acetum et suffixum patronymicum Gr. -όνη formatus erat, cuius usus in illo vocabulo – quasi derivationem indicans – post quam Gmelin id adoptavit quoque ad nomen ketonae creandum, geniturus erat nomenclaturam chimicam (-onē) acidorum debilorum.'''

## Exempla 
* Acetone

* Diketone
* Aldehydum
* Saccharides

Categoria:Chemia
Categoria:Composita chemica
Categoria:Ketonae
Ferraria (Italia)

thumb|Basilica cathedralis Ferrariae
**Ferarria**  seu **Forum Alieni** (etiam: *Ferarienses*

## Geographia 
* Aemilia (*terra*),

### Collocatio 
Ferraria apud flumen Padum sita est.

## Historia 
A saeculo XIII usque ad annum 1598 Ferraria ad praeclaram familiam Estensium (Italiane *Estensi*) pertinuit, postea Civitati Ecclesiae iuncta est. 

Saeculo XV Ferraria splendida et nobilis urbs Renascentiae fuit.

Anno 1796 p. Chr. n, Napoleo Bonaparte Ferrariam Rei Publicae Cispadanae (postea Rei Publicae Cisalpinae et ab anno 1802 Rei Publicae Italiae appellatae) coniunxit.

Post cladem Napolonis anno 1815 Ferraria papae restituta est, sed anno 1860 haec urbs Regno Sardiniae (ab anno 1861 Regno Italiae) coniuncta est.

## Clari cives 
Ferrariae olim vixerunt aut nati sunt et hodie vivunt multi praeclari viri atque feminae, inter alios:

* Girolamus Frescobaldi, compositor organistaque Basilicae Vaticanae.
* Hieronymus Savonarola, vir publicus ac magnus morum corrector ecclesiae et urbis Florentiae.
* Michael Angelus Antonioni moderator cinematographicus.
* Georgius Ariani, histrio et comoedus

## Aedificia egregia 
* Palatium adamantium

## Scholae 
* Universitas Ferrariensis

## Ecclesia Catholica Romana 
Ferraria, cum Comaclum, sedes episcopalis metropolitana, nomen Archidioecesis Ferrariensis-Comaclensis est.

## Fractiones, vici et loci in municipio 
### Fractiones 
''Aguscello, Albarea, Baura, Boara, Borgo Scoline, Bova di Marrara, Casaglia, Cassana, Castel Trivellino, Chiesuol del Fosso, Cocomaro di Cona, Cocomaro di Focomorto, Codrea, Cona, Contrapò, Corlo, Correggio, Denore, Focomorto, Fondo Reno, Fossa d'Albero, Fossanova San Biagio, Fossanova San Marco, Francolino, Gaibana, Gaibanella, Malborghetto di Boara, Malborghetto di Correggio, Marrara, Mezzavia, Mizzana, Monestirolo, Montalbano, Parasacco, Pescara, Pontegradella, Pontelagoscuro, Ponte Travagli, Porotto, Porporana, Quartesana, Ravalle, Sabbioni, San Bartolomeo in Bosco, San Martino, Sant'Egidio, Spinazzino, Torre Fossa, Uccellino, Viconovo, Villanova*.

## Municipia finitima 
* Argentea,
* Barisella (BO), 
* Bondenum,
* Canarium (RO), 
* Copparium,
* Forminiana,
* Gaiba (RO), 
* Mansi Taurelli,
* Occhiobellum (RO), 
* Podium Renaticum,
* Portus Maior,
* Rhoda, 
* Stienta (RO), 
* Transegallium,
* Ustullatum,
* Vicus Arioli (RO), 
* Voghiera,
* Vicus Varianus.

* Aemilia-Romania (*regio*),
* Aemilia (*terra''),
* Provincia Ferrariensis, 
* Urbes Italiae.

## Nexus externi 
* Situs publicus 

## Pinacotheca 

Imago:Map_of_comune_of_Ferrara_(province_of_Ferrara,_region_Emilia-Romagna,_Italy).svg|Collocatio finium Municipii Ferrariensis in Provincia Ferrariensi.
Imago:Torre della Vittoria.JPG|Turris Victoriae.
Imago:Ferrara, palazzo dei diamanti 02.JPG|Palatium adamantium.

## Notae
Acidum carbonicum

thumb|H2CO3
**Acidum carbonicum** habet formulam chemicam structura simplici HO-COOH et formulam chemicam summatam H2CO3. Formatur cum carbonii dioxidum in aquam solvitur : H2O(l) + CO2(g) = H2CO3(aq).

* Acidum carboxylicum
* Carbonatum calcii

## Notae
Categoria:Acida
Categoria:Carbonata
Categoria:Composita chemica
Categoria:Inorganica carbonii composita
Acidum formicum

thumb|upright=0.8|HCOOH.
thumb|upright=0.6|Acidum formicum.
**Acidum formicum** sive **formicicum** est acidum carboxylicum simplissimum, cum uno atomo carbonii. Cuius nomen ortum a *formica* est, ob extractione primo ex fonte hoc, quod ab Ioanne Raio anno 1671 inventum est. Deinde Iosephus Aloisius Gay-Lussac ex acido hydrocyanico artifice creavit. Hodie industria e methanolo creatur.

Proprietates huius acidi sunt unicae, ut habet et acidorum et aldehydorum greges. Ex hoc trahitur potentia reductionis, aequalis fere eadem formaldehydum, e.g. metalla nobilia exsoluta sunt a faciendo suo. Azeotropus cum aqua habet; is est 78 centesimis acidum et 22 centesimis aqua pondo.

## Notae
Categoria:Acida carboxylica
Categoria:Chemica
Categoria:Composita chemica
Propanal

**Propanal** vel **Propylalkanal** vel **Propylaldehydum** vel **Propionaldehydum**(Nova latina) 
et cum altera nomina (non IUPAC): 

Formula structura (C3H6O, CH3CH2-CHO) est.

* Aldehydum

* 

Categoria:Chemica
Categoria:Composita chemica
Categoria:Aldehydum
Acidum carboxylicum

thumb|upright=0.5|Generalis acidi carboxylici forma.
[thumb|upright=0.5|[Anion carboxylatum.]]
thumb|upright=0.5|Forma acidi carboxylici in tribus dimensionibus.

**Acidum carboxylicum** est compositum organicum quod formulam structuralem gregis carboxylici (C(=O)OH) ad grex-R adiuncti habet. Formula generalis est **R–COOH,** ubi *R* gregem alkyl describit. In aqua tepida.

## Exempla 
* Acidum adipatum
* Acidum carbonicum
* Acidum formicum
* Acidum aceticum
* Acidum propionicum

* Acidum butyricum
* Aminoacidum
* Ester
* Oxidatio

## Notae
## Bibliographia
*Riemenschneider, Wilhelm. 2002. "Carboxylic Acids, Aliphatic." ''Ullmann's Encyclopedia of Industrial Chemistry.'' Weinheim: Wiley-VCH. doi:10.1002/14356007.a05_235. ISBN 3527306730..

!
Acidum butyricum

thumb|C3H7COOH.
**Acidum butyricum** est acidum in butyro rancido et pluribus caseis inventum.

Formula structura simplica (C3H7-COOH) est.

* Acidum carboxylicum

## Notae 
Categoria:Acida carboxylica
Categoria:Chemica
Categoria:Composita chemica
Categoria:Sapores
Acidum propionicum

**Acidum propionicum** sive **propanoicum**' seu **methylaceticum**:

thumb|C2H5COOH
Formula structura simplica (C2H5-COOH) est.

Numero europae pro materiae addetum alimenta est (E280).

* Acidum carboxylicum
* Ibuprofenum

## Notae 
Categoria:Chemica
Categoria:Composita chemica
Categoria:Acida carboxylica
Publius Quinctilius Varus

thumb|Varus victus
**Publius Quinctilius Varus** (anno 47 vel 46 a.C.n. natus; anno 9 p.C.n. mortuus, vel potius sibi ipsi mortem in proelio dedisse dictus) fuit senator Romanus qui anno 13 a.C.n. consulatum gessit. Hodieque notus est ob cladem quae dominationi Romanae inter flumina Rhenum et Albim sempiternum finem imposuit.
## De gente
Pater eius Sextus Quinctilius fuit. Ipse quaestor Augusti anno 23 a.C.n. principem in orientem sequebatur. Anno 13 a.C.n. consul ordinarius cum Tiberio fuit. Uxorem primam filiam Agrippae, secundis nuptiis Claudiam Pulchram duxit et filium Quinctilium Varum ex Pulchra genuit.

## De cursu honorum
*8/7 proconsul Africae erat, postea ab anno 6 a.C.n. legatus Augusti pro praetore Syriae erat. Ibi Herodi regi adsedit in iudicio filii et tum successoris designati Antipatri qui insidiarum adversus patrem convictus  est atque de ea re ad Augustum rettulit. Rege anno 4 a.C.n. mortuo successioni ex mandatis Augusti consuluit et magnam seditionem Iudaeorum per totam Palaestinam odio Herodis late flagrantem oppressit. Tum atrociter saeviit : nam duo milia hominum crucibus adfixit 
*Ab anno 6 vel 7 legatus Augusti in Germania fuit. Agros ultra Rhenum a Romanis bellis adversus Germanos partos mense septembri anni 9 amisit, cum ab Arminio Cherusco in Teutoburgiensi saltu superatus est. Caesar Augustus, nuntio cladis Varianae Romam adlato, "Quintili Vare, legiones redde!" exclamavisse dicitur.
Filium Quinctilium Varum ex Pulchra habuit.

## Fontes 
*Dio Cassius libro LVI *Historiae Romanae*, cap. 18-23.
* Flavius Iosephus, libro primo de Bello Iudaico 617-639 necnon libro secundo 16-18, 25, 39-83
** libro septimo decimo *Antiquitatum Iudaicarum* 89-303
*  VII.1.4
* Suetonius,  *Vita Divi Augusti*, capitulo 23.
*Tacitus libro primo *Annalium* capitulo 55
* Velleius Paterculus, libro secundo *Historiae Romanae* capitulis 117-120.

## Notae 
## Nexus externi 
Categoria:Senatores
Categoria:Proconsules Africae
Categoria:Legati Syriae
Categoria:Gens Quinctilia
Categoria:Politici Romani antiqui
Categoria:Augustus
Categoria:Homines qui sibi mortem consciverunt
Categoria:Participes bellorum Romano-Germanicorum
Romanus (discretiva)

**Romanus** potest:

# **Romanus**, civis urbis Romae
# **Romanus**, civis civitatis Romae antiquae
# **Romanus**, civis Reipublicae Romanae iure Romano subiectus
# **Romanus**, civis Imperii Romani iure Romano subiectus
# **Romanus**, nomen virile
# **Romanus**, nomen papae qui saeculo nono regnavit

## Toponyma
**Romanus** vel **Romanum** potest:

* **Romanus (Langobardia)** seu  **Romanum (Langobardia)** (olim: **Rumanus**, deinde **Romanus Langobardiae**):
* **Romanus (Pedemontium)** seu  **Romanum (Pedemontium)** (alia nomina: **Romanum Canapicensium**):
* **Romanus (Venetia)** seu  **Romanum (Venetia)** (alia nomina: **Romanus de Eccelino**):
* **Romani (Forum Iulii-Venetia Iulia)** (alia nomina: **Romani Aesontini**, **Romani Aesontii**):
Aether (chemica)

[thumb|Structura [moleculae aetheris.]]
**Aether** (-eris, *m.*) est species compositorum chemicorum, cuius simplex formula chemica est *R_1-O-R_2*, ubi *R* est alkyl. Alterum nomen (IUPAC) est **alkoxyalkan,** h.e. *alkoxy* = R-O. Aetheres similes sunt esteribus, quae etiam C-O-C nexum habent.

Exempla:
* Methoxymethan vel dimethylaether
* Aethoxymethan vel ethylmethylaether vel methoxyaethan vel methylaethylaether
* Aethoxyaethan vel diaethylaether (vulgo *aether sulfuricus,* a Valerio Cordo saeculo sexto decimo inventus) 

## Bibliographia
*Heitmann, Wilhelm, Günther Strehlke, et Dieter Mayer. 2002. "Ethers, Aliphatic." ''Ullmann's Encyclopedia of Industrial Chemistry* Weinheim: Wiley-VCH. doi:10.1002/14356007.a10_023
*L. Reutter de Rosemont. 1917. *Traité de chimie médico-pharmaceutique.'' Lutetiae Parisiorum: Typis Octavius Doin, p. 296.

Categoria:Aether
Categoria:Chemica
Categoria:Composita chemica
Aether

**Aether**  significare potest:

# Caelum aut aer.
# Aether (physica), quod omne spatium complet.
# Aether (chemica), genus compositarum chemicarum.
# Aether (deus), exemplar aeris superioris clari in mythologia Graeca.
# Aether (elementum), quintum elementum classicum in alchemia et philosophia apud Physicam Aristoteleam.
Ester

:*Si personam Biblicam quaeris, vide Esther*.
[130px|thumb|Ester carboxylatum. R et R' quamlibet catervam [alcylium|alcyliam aut aryliam designant. R etiam atomus hydrogenii esse potest.]]
**Ester**  est compositum chemicum ab acido tractum, in quo pro una saltem caterva -OH (hydroxylia) caterva -O- (alcylia) substituitur. Esteres inventus anno 1848 a Leopoldo Gmelin et saepe ex acido carboxylico et alcohole trahuntur. Inter esteres sunt glycerida, ex acidis adipatis et glycerole formata, sunt unum ex principalibus generibus lipidorum, in pinguibus oleisque inventorum. Esteres quorum pondus moleculare est humilis in odoribus, oleis essentialibus, pheromonis reperiuntur.

Phosphoesteres structuram molecularum acidi desoxyribonucleici (ADN) formant. Esteres nitrati, ut nitroglycerinum, proprietates displosivas habent, et polyesteres, hi sunt monomeres medietatibus esterum coniuncti, sunt plasticae magni momenti.

[thumb|[Cera ab apibus facta plura estera continet.]]
Formula chemica simplex est *R_1-COO-R_2*. "R_1-COO" est *carboxylium*. "R_2" est *alkylium*.
Alterum nomen est Alkylii carboxylas sive Alkylii alkanoas (ester acidi carboxylici). 

## Exempla 
* Methylii formias sive Methylii methanoas
* Methylii acetas sive Methylii aethanoas
* Aethylii formias sive Aethylii methanoas
* Aethylii acetas sive Aethylii aethanoas

## Notae 
* Acetylcholinum

## Nexus externus 
Categoria:Chemica
Categoria:Composita chemica
Categoria:Ester
Acidum aceticum

thumb|CH3COOH

**Acidum aceticum** est acidum carboxylicum quod est essentia aceti. Acidum purum *glaciale* dicere potest.

Anion eius est acetas, plures sales formantur. Acetas est essentialissimum intermedium in metabolismo plantarum et animalium.

## Notae 

* Acetylcholinum

Categoria:Chemica
Categoria:Composita chemica
Categoria:Acida carboxylica
Cerberus

[thumb|*Cerberus in [Infernus|Inferno.* Gulielmus Blake pinxit.]]

**Cerberus** (-i, *m.*&thinsp;; Graece *Κέρβερος*) est monstrum, filius Typhonis Echidnaeque, canis immanis tribus capitibus (quinquaginta apud Hesiodum, centum autem apud Horatium), qui portam taenariam custodiebat. Collum eius horrebat serpentibus venenum continentibus. Custos inferorum ante antrum Stygis (flumen in Orco) vigilabat. Non impediebat mortales quin inirent, sed exire non passus est. Qui cum Cerbero certare audebant, tametsi iam mortui sunt, sine misericordia a Cerbero dilacerabantur. Cerberus tamen domitus est a Psyche, Orpheo, Hercule. Deus Pluto (deus), rex inferorum dominusque Cerberi, cum Cerbero saepe depingitur. Ulixes, bello Troiano confecto, ad sirenium insulam navigavit.

Nihilominus eum domuisse et ex Inferis in lucem extraxisse dicebatur Hercules, cui duodecimus labor ab Eurystheo impositus erat. Extremo promuntario Taenaro antrum ostendebant e quo exisse putabantur.

## Notae 
## Fontes 
* Apollodorus 2.5.12.
* Hesiodi *Theogonia* 310–312, 769–774.
* Homeri *Ilias* 8.366–368.
* Ovidii *Metamorphoses* 7.408–419, 10.65–67.
* Pausanias libro tertio *Descriptionis Graeciae* III.25.5-6

* *Cerbera manghas*
* Leo Nemaeus
* 1865 Cerberus

## Nexus externi 
Categoria:Animalia fabulosa Graeca
Categoria:Hercules
Categoria:Hybridae fabulosae
Categoria:Monstra
Categoria:Mythologia Graeca
Categoria:Canes ficti
Categoria:Personae Divinae Comoediae (Inferna)
Sexantaprista

**Sexantaprista** sive **Prista** (Bulgarice Русе, "*Ruse*") est urbs circiter 169&nbsp;000 incolarum in Bulgaria.

## Incolae noti 
* Elias Canetti, scriptor, hic natus anno 1905

## Communium coniunctiones 
* 20px|Romania Giurgiu, Romania

### Pinacotheca 

Imago:Rousse-architecture3.jpg|Palatium Battenberg, sedes Musei Historia Regionalis
Imago:Rousse Pantheon.jpg|Pantheon
Imago:Rousse-architecture4-library.jpg|Bibliotheca Regionalis
Imago:Justice Court Rousse.jpg|Praetorium
Imago:Typical block house in Rousse.jpg|Architectura nova
Imago:Rousse Mosque.jpg|Meschita Seid Pascià
Imago:Rousse Monument of Liberty Palm trees.jpg|Statua Libertatis

## Notae 
## Nexus externi 
* Pagina officialis

!
Categoria:Urbes Imperii Romani
Acinonyx jubatus

Fasciculus:Acoustic-Structure-and-Contextual-Use-of-Calls-by-Captive-Male-and-Female-Cheetahs-(Acinonyx-pone.0158546.s001.oga
thumb|Acinonyx jubatus

***Acinonyx jubatus***, sive Panthera (Cic., Ov., Plin.) sive Varia (Plin.) sive Mus Africanus (Plaut.), est species familiae Felidarum, velocissimum animal terrestre, quod breviter usque 100 km/h currere potest.

## Bibliographia 
* Sandrine Berthaud-Clair, "Dans le sud de l’Algérie, le guépard saharien, « dernier espoir » avant une disparition annoncée" in *Le Monde* (7 Iulii 2020)
* Michael Hirschler, "De acinonyce iubato apud Graecos antiquos alito" in Vox Latina 52, fasc. 203 (2016), pp. 110-121.

## Nexus externi
* Acinonyx jubatus apud ITIS
* Acinonys jubatus apud IUCN

Categoria:Carnivora Africae
Categoria:Fauna Saharae
Categoria:Felinae
Categoria:Mammalia Africae
Categoria:Mammalia Asiae
Categoria:Megafauna Africae
Categoria:Species animalium
Categoria:Taxa Schreber
Categoria:Taxa 1775
Neofelis

thumb|Neofelis.
***Nĕŏfēlis*** (-is, *fem.*), seu potius *neofeles,* vulgo *leopardus nebulosus,* est felida arborea quae Asiam inter meridiem et ortum solis habitat. 

Categoria:Felidae
Categoria:Genera animalium
Categoria:Taxa Gray
Categoria:Taxa 1867
Panthera onca

***Panthera onca*** est magna felida, sola species generis *Pantherae* quae in America reperitur. Tertia a maxima est felida, post tigrem et leonem, et in hemisphaero occidentali maxima. *Pantherae oncae* regionem habitant patentem a Civitatibus Foederatis meridianis occidentalibusque et Mexico per America centralem ad Paraquaiam et Argentinam borealem.

Binomen *P. onca* a Laurentio Oken constitutum est, qui genus *Panthera* anno 1816 statuit. A Carolo Linnaeo iam anno 1758 haec species *Felis onca* nominata erat, qui ex appellatione Lusitana *onça* derivaverat.

## Notae 
## Nexus externi 
Categoria:Mammalia Civitatum Foederatarum
Categoria:Mammalia Americae Meridionalis
Categoria:Mammalia Americae Septentrionalis
Categoria:Megafauna Americae Meridionalis
Categoria:Megafauna Americae Septentrionalis
Categoria:Panthera
Pardofelis marmorata

***Pardŏfēlis marmorata*** est species mammalium familiae Felidarum, sola quae sub genere *Pardofelis* ordinanda est. Asiam inter meridiem et ortum solis habitant.  Valde minor est neofele simili.

## Nexus externi 
Categoria:Felidae
Categoria:Taxa Martin
Categoria:Taxa 1837
Categoria:Species animalium
Aqua (molecula)

**Aqua** (i.e. hydrogenii oxidum) multos isotopos facere potest, quorum exempla sunt haec:

* Protii oxidum - Aqua levis (normalis) *H2O*
* Deuterii oxidum - Aqua gravis *D2O*
** Aqua semigravis *HDO*
* Tritii oxidum - Aqua super-gravis *T2O*
** *HTO*
** *DTO*

* Hydrogenii peroxidum

Categoria:Chemica
Categoria:Composita chemica
Categoria:Hydroxydatum
Uncia uncia

***Uncia uncia,*** vulgo **leopardus nivalis,** est magna felis in montibus Mediae Meridianaeque Asiae endemica. Classificatio huius speciei mutari potest, et eius exactus locus taxinomicus solum post investigationes novas statuetur.
thumb|200px|left|*Uncia uncia*

Leopardus nivalis montes remotos usque ad 6000 metrorum altitudinem habitat, quam ob rem pauca de eius consuetudinibus sciri possunt. Pilus est canus, mollis, aliquantulus maculatus, et magnopere densus. Cauda, valde longa, circum corpus contorquere potest ut nasum osque a frigore protegat.

## Notae 
## Nexus externi 
Categoria:Fauna Pakistaniae
Categoria:Mammalia Indiae
Categoria:Mammalia Pakistaniae
Categoria:Mammalia Sinarum
Categoria:Nix
Categoria:Pantherinae
Categoria:Taxa Schreber
Categoria:Taxa 1775
Pardus

***Pardus*** sive **panthera**, vulgo "leopardus" (mundi veteris) appellatus, est genus maiorum felidarum in Asia et Africa endemicarum. Similis est oncae Americanae. Nomen *pardi* in Africa adhibetur; nomen *pantherae,* in Asia et America.

[thumb|left|*[Panthera pardus orientalis*]]

*Animalium soni
*Pardalis

## Nexus externi 
Categoria:Mammalia Africae
Categoria:Mammalia Asiae
Categoria:Megafauna Africae
Categoria:Megafauna Eurasiae
Categoria:Panthera
Categoria:Taxa Linnaei
Categoria:Taxa 1758
Lingua Veneta

:*Si linguam Veneticam praelatinam quaeris, vide *Linguam Veneticam.

**Lingua Veneta** Romanica lingua est.

[thumb|Libellus: *Qua se parla anca in Veneto*, quod [Latine sonat *Ibi homines etiam Lingua Veneta loquuntur.*]]

In regione Venetia Italiae homines plurimum loquuntur. Quamquam Italianae linguae dialectum saepe dicitur, etiam ab locutoribus, tamen lingua vera est. Haec lingua lexicon, grammaticam, atque ipsa dialectos habet. 

Dialectus, qua Venetiis loquitur, *Venessian* a locutoribus, *Veneziano* autem Italiane appellatur.  

Lingua Veneta non est confundenda cum exstincta lingua Venetica, qua homines a saeculo quinto a.C.n. ad saeculum primum loquebantur.

Lingua Veneta a Latino vulgari descendit, fortasse Venetico substrato adfecta, atque linguis Germanicarum gentium, quae saeculo quinto  Italiam septentrionalem invaserunt. Scripturae, quae "Venetae" dignoscuntur, saeculo tertio decimo initium habuerunt.

Lingua gravi auctoritate fructa est in diebus rei publicae Venetae, cum statum linguae francae in mari Mediterraneo adsecuta est. Memorandi Venetae linguae scriptores sunt Ruzante (1502–1542) et Carolus Goldoni (1707–1793). Cum Ruzante tum Goldoni antiquam traditionem Comoediae artis sequentes Venetam linguam pro sermone vulgari usi sunt. Inter primos italicos auctores scaenicos aliquando censebantur, atque ludi a Goldoni scripti adhuc hodie aguntur. Alia memoranda opera sunt versiones Iliadis a Iacobo Casanova (1725–1798) et Franciscus Boaretti confectae, atque poemata Biagii Marin (1891–1985).

Memoranda quoque est scriptura, cuius titulus *Diverbium de nova stella* est et quae Galilaeo Galilaei (1564–1642) adscribitur.

## Nexus externi
Veneta
Veneta
Uncia

**Uncia** significat:

* Duodecimam partem alicuius rei. Vide Uncia (pondus et nummus).
* Speciem felis. Vide *Uncia uncia.*
* Uncia, urbs Boliviae
Caracal

***Carăcal*** (-ālis, *m.*) est genus Carnivororum familiae Felidarum, velocissima felidarum minorum. Similis lyncis est. In Africa, Asia Occidentali, Persia, et subcontinente Indica endemicum est.

## Notae

Categoria:Felidae
Categoria:Fauna Iraniae
Categoria:Mammalia Africae
Categoria:Mammalia Asiae
Categoria:Mammalia Atropatenae
Categoria:Mammalia Indiae
Categoria:Mammalia Pakistaniae
Categoria:Monotypica mammalium genera
Categoria:Carnivora Africae
Categoria:Taxa Schreber
Categoria:Taxa 1843
Catopuma

**Cătŏpūma** (-ae, *f.*) est genus felium Asiaticarum. Sunt duae species: Catopuma badia et Catopuma temminckii. 

Categoria:Felidae
Chaus

:***Chaus** etiam est Chaos Latinius scriptum.* 

**Chăus** (-ī, *masc.*) felides minor qui Asiam meridionalem habitat.

Categoria:Felidae
Colocolo

:*Dromiciops etiam **colocolo** vocatur.*

**Colocōlo** *(indecl.)* minor felidae species est, qui Pampas Americae Meridionalis habitat. 

Categoria:Felidae
Guigna

**Guigna** (-ae, *fem.)* minimus felides Americanus est.  Chiliam et Argentinam habitat.

Categoria:Felidae
Maseru

**Maseru** est urbs circa 227&nbsp;880 incolarum (anno 2006) et caput Lesothi. Anno 1869 condita est sub forma castelli vigilium eodem anno quo Lesothum omne sub tutela Britannica receptum est. Libertate anno 1969 nacta Maseru factum est novae civitatis urbs capitalis.

## Notae 

## Bibliographia 
thumb|Despectus in urbem Maseru
* Sam Romaya, Alison Brown, "City profile: Maseru, Lesotho" in *Cities* vol. 16 (1999) pp. 123–133

## Nexus externi 
right|thumb|Maseru sub solis occasu

* "Maseru" (pagina vetus peregrinatoribus destinata)

Categoria:Urbes Lesothi
Categoria:Capita
Categoria:Condita 1869
Oreailurus

***Ŏrēailūrus*** (-i, *comm.),* seu potius **oreaelurus,** sive **Iacobita,** est felides rarus qui Andes habitat.

Categoria:Felidae
Leopardus

:*Hoc est genus taxinomicum. Animal quod vulgo **leopardus** vocatur nomine *Pardus* tractatur.*

***Lĕŏpardus*** est genus parvarum felium maculatarum, plerumque in America Media Meridionalique endemicarum; paucissimae in Civitates Foederatas meridionales errant.

Genus a zoologis habetur veterrimus ramus partis familiae felidarum quae in Americas transiit, ante genera *Lyncem* et *Pumam.* (*Panthera onca* est alia feles extans in Americis indigena.) Maxima *Leopardorum* species est *L. pardalis*; plurimae aliae species *Felis cati* magnitudine similes sunt. *Panthera* (Anglice: *leopard*) in genere *Leopardo* non comprehenditur.

## Species 
* *Leopardus braccatus*
* *Leopardus colocolo*
* *Leopardus geoffroyi,* species in multo Americae Meridionalis vulgaris
* *Leopardus guigna,* minima felina in Americis endemica
* *Leopardus jacobitus,* felina rara fallaxque, longam caudam propriam habens
* *Leopardus pajeros*
* *Leopardus pardalis*
* *Leopardus tigrinus*
* *Leopardus wiedii,* pro vita in arboribus accommodatissima

**Plectropomus leopardus*

## Notae 
Categoria:Felinae
Categoria:Genera animalium
Categoria:Taxa Gray
Categoria:Taxa 1842
Otocolobus

***Otocolobus manul*** olim ***Felis manul,*** vulgo **manul** et **felis Pallasii** dicta, est parva et fera Asiae Mediae feles, ex Petro Simone Pallasio appellata, qui speciem anno 1776 descripsit. Nomen *Otocolobus* a vocabulis Graecis quae sunt οὖς 'auris' et κολοβός 'truncata' deducitur; *manul* est nomen Mongolicum.

[thumb|left|*Otocolobus manul* in [Hortus Zoologicus Edinburgensis|Horto Zoologico Edinburgensi]]
[thumb|left|*Otocolobus manul* in [Hortus Zoologicus Turicensis|Horto Zoologico Turicensi]]

## Nota 

## Nexus externi 
* De Otocolobo apud Wildscreen Arkive
* De Otocolobo in Indice Rubro IUCN
* De Otocolobo apud Animal Diversity Web

Categoria:Fauna Atropatenae
Categoria:Fauna Armeniae
Categoria:Fauna Iraniae
Categoria:Felinae
Categoria:Mammalia Asiae
Categoria:Mammalia Atropatenae
Categoria:Mammalia Pakistaniae
Categoria:Monotypica mammalium genera
Categoria:Taxa Pallas
Categoria:Taxa 1776
Felis margarita

**Margărīta** (-ae, *fem.)* species felidae quae deserta Africana Asiaticaque habitat.

Categoria:Felidae
Oncifelis

**Oncĭfēlis** *(-is, comm.)* seu potius **oncifeles**, genus felidarum quod Americam Meridionalem habitat.

## Species 
* Colocolo, *Oncifelis colocolo*
* Oncifelis Geoffroyi
* Guigna, *Oncifelis guigna*

Categoria:Felidae