open-index/open-wikipedia-markdown huggingface dataset:
Ardebilia (provincia)

**Ardebilia** (Persice , Atropatenice *Ərdəbil*, اردبیل) est una provinciarum 31 Iraniae, in boreali et occidentali civitatis parte sita. Aream 17&thinsp;800 chm2, et incolas 1&thinsp;228&thinsp;155 anno 2011 habet, quorum pars maior Atropateni sunt. Caput est urbs eiusdem nominis. Lingua Atropatenica est lingua provinciae principalis; praeter eam  Talyschensis et  Persica in provincia in usu sunt. 

## Notae
## Nexus externi 
Categoria:Provinciae Iraniae
Comum (provincia)

**Comum** (Persice , *Qom*) est una provinciarum 31 Iraniae, in media civitatis parte sita. Aream 11&thinsp;526 chm2, et incolas 1&thinsp;046&thinsp;737 anno 2011 habet. Sicca et deserta est, qua pro causa eius lacus salsi sunt. A provincia Teheranensi anno 1996 lege separata est. Caput est urbs eiusdem nominis. 

## Notae
## Nexus externi 
Categoria:Provinciae Iraniae
Luristania

**Luristania** (Persice , *Lorestan*) est una provinciarum 31 Iraniae, in occidentali civitatis parte in montibus Zagrii sita. Aream 28&thinsp;294  chm2, et incolas 1&thinsp;716&thinsp;527 anno 2011 habet, quorum pars maior Luri sunt. Caput est urbs Khorramabad. Lingua Lurica et Persica in provincia in usu sunt. Ab anno 1155 usque ad initium saeculi XVII Luristania civitas sui iuris sub Chorschidarum sachorum regno fuit.

## Notae
## Nexus externi 
Categoria:Provinciae Iraniae
Chorasania Septentrionalis

**Chorasania Septentrionalis** (Persice ) est una provinciarum 31 Iraniae, in boreorientali civitatis parte in Chorasania regione historica sita. Aream 28&thinsp;434 chm2, et incolas 811&thinsp;572 anno 2011 habet. Anno 2004 creata est, cum provincia Chorasania in tres divisa esset. Caput est urbs Bojnurd. Lingua Curdica et Turcomannica praeter Persicam in provincia in usu sunt.

## Notae
## Nexus externi 
Categoria:Provinciae Iraniae
Gamronum

**Gamronum**, vulgo **Bandar Abbas** (') est urbs Iranica, provinciae Harmoziae caput. Ad litus freti Ormusensis sita est. Incolarum circa 526 milia habuit anno 2011.

## Historia
Saeculo XVI a Lusitanis captum est, qui itinera mercaroria in sinum Persicum regerentur. Anno 1615 Abbas I sachus Lusitanos Britannis adiuvantibus vicit et portum Persiae reddidit; unde et nomen urbis hodiernum.

## Notae
## Nexus externi 
Categoria:Urbes Iraniae
Categoria:Portus maris Arabici
Sinus Thermaicus

[thumb|Sinus Thermaicus a [Satelles artificialis|satellite artificiali visus.]]
[thumb|Sinus Thermaicus prope [Nea Mudania|Neam Mudaniam.]]
**Sinus Thermaicus** vel **Sinus Thermaeus** (Graece Θερμαϊκὸς Κόλπος) pars est Aegaei septentrionalis. Inter  Chalcidicem paeninsulam et orientale Graeciae continentis litus (id est praefecturas Pieriam, Emathiam, et Larissam cum Olympo) situs est. Nomen a *Therma* urbe antica derivatur, quae ad sinus litus olim iacebat. In Sinum Thermaicum effunduntur quattuor flumina: Haliacmon, Lydias, Axius, Echedorus.

Sinus Thermaicus vadosus est. Multis sedimentis a fluminibus in mare translatis non locus altissimus quidem inter Pallene (hodie *Cassandra*) et Pieriam situs plus quam 200 metra depressus est. Mare prope Thessalonicam et ante ostium Haliacmonis ac Lydias fluminum maxime 30 metra altum est.

Ab antiquitate, litus valde mutabatur. Pella urbs anno 500 a.C.n. Sinui Thermaico adiacebat. Sedimentis fluminum boreo-occidentalis sinus pars primo lacuna, postea terra continens facta est. Inde litus inter annum 500 a.C.n. usque ad annum 1960 80 chiliometra praecessit.

Tempore recentiore mare reverti videtur: ab anno 1960 usque ad annum 1999, litus singulis annis usque ad 10 centimetra redibat. Postquam anno 1969 venti impetu mare intumuit litusque multis cum domibus fluctibus obrutum est, moles aedificata est. Tamen hieme 1979–1980 locus *Calochorium* inundatus est.

## Notae 
## Bibliographia 
* Eumorphopulos, Leonidas (1963). *Veränderungen des Golfes von Thessaloniki*, in: Geographica Helvetica, 18 (1963), 269 ss. (in interrete)

## Nexus externi 
Categoria:Mare Aegaeum
Categoria:Sinus Graeciae
Categoria:Thessalonica
Harmozia

**Harmozia** (Persice ) est una provinciarum 31 Iraniae, in autrali civitatis parte in litore sinus Persici et freti Ormusensis et sinus Omanensis sita. Aream 70&thinsp;669 chm2, et incolas 1&thinsp;403&thinsp;774 anno 2011 habet.  Caput est urbs Gamronum. Harmozia insula et Caramana insula partes provinciae sunt.

A saeculo XIV usque ad saeculum XVII Harmozia civitas sui iuris fuit. 

## Notae
## Nexus externi 
Categoria:Provinciae Iraniae
Gilania

**Gilania** (Persice گیلان‎) est una provinciarum 31 Iraniae. Caput est urbs Rasht. Ad litus maris Caspii austrooccidentale sita est. Aream  chm2 habet et incolas  anno 2011. Lingua Gilanica praeter Persicam in Gilania in usu est. 

## Notae
## Nexus externi 
Categoria:Provinciae Iraniae
Categoria:Mare Caspium
Zengana

**Zengana** (Persice , *Zanjan*, Atropatenice *Zəncan, زنجان*) est urbs Iraniae, provinciae eiusdem nominis caput. Incolas 	386 851 habuit anno 2016, quorum maior pars Atropateni sunt, necnon Persae et Talyschenses. Tapetibus Persicis Zengana famosa est.

## Historia
Ab Artaxare I rege Sassanidarum primo condita est. Ab Arabis anno 655 capta est. Haud semel videtur destructa esse et vacua mansisse, sed rursus incolis abundabat.

## Notae
## Nexus externi 
Categoria:Urbes Iraniae
Baruch S. Blumberg

thumb|Baruch Samuel Blumberg anno 1990
**Baruch Samuel Blumberg** (natus die 28 Iulii 1925 et mortuus die 5 Aprilis 2011) fuit medicus et genetista Americanus qui vaccinum contra Hepatitis B invenit. Anno 1976 Praemium Nobelianum physiologiae et medicinae cum D. Carleton Gajdusek accepit ratione studii mechanismi contagionis. 

Eius natalis  Dies mundialis hepatitidis facta est.

Alma mater eius Universitas Oxoniensis deinde Universitas Columbiae ubi gradum doctoris medicinae acquisit.

## Notae 
## Nexus externi 
Categoria:Medici Civitatum Foederatarum
Categoria:Praemium Nobelianum Medicinae
Categoria:Alumni Universitatis Columbiae
Categoria:Nati 1925
Categoria:Mortui 2011
Zengana (provincia)

**Zengana** (Persice زنجان‎ *Zanjân*, Atropatenice *Zəncan*) est una provinciarum 31 Iraniae. Caput est urbs eiusdem nominis. Aream  chm2 habet et incolas  anno 2016, quorum maior pars Atropateni sunt.

## Notae
## Nexus externi 
Categoria:Provinciae Iraniae
Iosephus Schubert

**Joseph SCHUBERT** (natus die 6 Iulii 1890 Hilariopoli, mortuus die 4 Aprilis 1969 Monaci) episcopus secretus catholicus in Dacoromania fuit necnon titularis episcopus dioecesis Ceramussae in Numidia.

## Vita
E familia Germanica oriundus in Helvetia ad Angelorum montem gymnasium frequentavit antequam Hilariopoli et Aeniponti studiosus esset. In Tirolis capite die 15 Iulii 1916 a Sigismundo Waitz sacerdos ordinatus est. In patriam reversus parochus variis in vicis fuit, ex anno 1932 autem canonicus metropolitanus ecclesiae cathedralis Hilariopolitani ad Sanctum Iosephum, postea domicellarius. Pauperibus adiuvandibus hospitia erigi et periodicum praetitulatum *Buletinul Parohial* edi iussit.

Mense Novembri 1948 ordinatio eius episcopalis communismo saeviente clam fieri debuit. Tunc pontifex maximus eum administratorem apostolicum et episcopum titularem declaravit. Consecravit die 26 Iunii 1950 Geraldus Patricius Aloysius O’Hara, nuntius apostolicus in Dacoromania. 

Cum archiepiscopus Hilariopolitanus Alexander Theodorus Cisar mense Maio 1950 Saxopolim ad Franciscanos in exilium eiectus esset, Schubert ipse ad tempus episcopi Hilariopolitani munere functus est. Denique ipse cum omnibus candidatis praesumptis die 17 Februarii 1951 iussu Georgii Pintilie, qui speculatoribus praeerat, in carcerem missus est. Antea autem die 19 Novembris 1950 contigerat, ut Alexander Todea episcopus orientalium cum Roma unitorum et episcopus titularis Caesariopolitanus consecraretur. 

Schubert iniustissima lite orata cum aliis sacerdotibus honorandis in custodiam sempiternam datus est.

Die 4 Augusti 1964 e captivitate reductus est. Interim Hieronymus Menges Hilaripoli eius vices tamquam ordinarius substitutus et legatus specialis apostolicus egit, quod vigiles publici anno 1952 stiterunt. Iosepho autem eundum erat in monasterium Congretationis Iesu Timișu de Sus in montes Sarmaticos meridianos situm omnibus officiis spiritalibus vetitis. Sed Sancta Sedes, qui annis 1960 exeuntibus communistis blandiebatur, Iosephum Schubert e Dacoromania revocavit. Iosephus Schubert maxime infirmus mense Ianuario 1969 patriam reliquit et mense insequenti Romae ante papam Paulum VI de catholicorum sorte in terris iugo communistico oppressis rettulit. Paulo post Schubert in valetudinario quodam Monacensi naturae concessit. Missam funebram celebravit cardinalis Iulius Döpfner. Sepultus est in crypta episcoporum ecclesiae cathedralis Monacensis.

## Bibliographia 
* Menges, Hieronymus, "Schubert, Joseph" apud: *Neue Deutsche Biographie 23* (2007), p. 616 (hic in interreti) 
* Ioan Ploscaru: *Lanțuri și Teroare.* Editura Signata, Timisvariae 1993.
* William Totok: "Der vergessene stalinistische Schauprozess gegen die Spione des Vatikans in Rumänien 1951." Apud: Hermann Weber, Ulrich Mählert, Bernhard H. Bayerlein (ed.): *Jahrbuch für Historische Kommunismusforschung 2005.* Aufbau Verlag, Berlin 2005, p. 233–259. 
* William Totok: "Securitate und Vatikan." Apud: *Horch und Guck*, 76/2012, p. 52–55.
	
## Nexus externi 
*Schubert in hierarchia catholica quis fuerit 
* "Gestorben. Joseph Schubert." - Apud: *Der Spiegel*, 14.4.1969.

## Notae
Provincia Centralis (Irania)

**Provincia Centralis** (Persice ستان مرکزی *Ostān-e Markazi*) est una provinciarum 31 Iraniae. Caput est urbs Arak. Aream  chm2 habet et incolas  anno 2016. Anno 1980 a Mazandarania separata est.

## Notae
## Nexus externi 
Categoria:Provinciae Iraniae
Vimaranum

thumb|Despectus in urbem
**Vimaranum** (; Lusitane: *Guimarães* [gimɐ'ɾɐ̃ĩʃ]) est urbs  incolarum (status anni 2011) in Portugallia septentrionali in districtu Bracara Augusta sita. Hoc loco Alphonsus I (*Afonso Henriques*), rex Portugalliae, natus esse dicitur, quam ob rem prima urbs capitalis et "cunabula nationis" habetur. Vimaranum anno 2012 una cum Marburgo in Slovenia titulo capitis culturalis Europaei honoratum est. Urbs vetus Vimaranensis ad Patrimonium totius mundi regesta est.

## Pinacotheca 

Guimarães-Castelo-5.jpg|Moenia castelli
Guimaraes Castle.JPG|Castellum
Guimarães-Capela São Miguel do Castelo.jpg|Ecclesiola castelli (*Capela São Miguel do Castelo*)
Santuário da Penha (2013).jpg|Sanctuarium (*Santuário da Penha*) prope Vimaranum
Guimarães-Paço Ducal .jpg|Domus ducalis (*Paço Ducal*)
Guimarães-Paço Ducal-2.jpg|Domus ducalis (*Paço Ducal*)
Guimarães-Denkmal-Afonso.jpg|Monumentum Alphonsi I 
Guimarães-Largo-do-Brasil.jpg|*Largo do Brasil* (Forum Brasiliense)
Guimarães-Igreja-dos-Santos-Passos.jpg|*Igreja dos Santos-Passos* (ecclesia sanctorum vestigiorum)
Guimarães-Altstadt-2.jpg|vicus urbis veteris
Guimarães-Altstadt-3.jpg|*Alpendre* (porticus) in *Largo da Oliveira*
Guimarães-Igreja-de-Nossa-Senhora-da-Oliveira.jpg|*Igreja de Nossa Senhora da Oliveira* (ecclesia Sanctae Mariae olivae)
Guimarães-Igreja-de-Nossa-Senhora-da-Oliveira-2.jpg|Olim claustrum monasterii, nunc pars musei (*Museo Alberto Sampaio*)
Guimarães-Altstadt-4.jpg|Olim curia municipalis (*antigos paços do conselho*)

## Notae 
## Nexus externi 
* Interretialis urbis situs publicus (Lusitane)
* Pagina domestica capitis culturalis Vimaranensis 2012 (Anglice)

Categoria:Urbes Portugalliae
Gulistanum (provincia)

**Gulistanum** (Persice گلستان *Golestân*) est una provinciarum 31 Iraniae, in parte boreali civitatis ad litus sinus Astrabadensis maris Caspii sita et Turcomanniae vicina. Caput est urbs Gorgan. Aream  chm2 habet et incolas  anno 2016. Lingua Turcomannica praeter Persicam  Gulistani in usu est.

## Notae
## Nexus externi 
Categoria:Provinciae Iraniae
Categoria:Mare Caspium
Chorasania Rezana

**Chorasania** **Rezana** (Persice  / *Xorāsān-e Razavi*) est una provinciarum 31 Iraniae, in boreorientali civitatis parte in Chorasania regione historica sita. Aream  chm2, et incolas  anno 2011 habet. Sicca, deserta et montuosa est. Anno 2004 creata est, cum provincia Chorasania in tres divisa esset. Caput est urbs Mexatum, ceterae urbes nobiles Nisapurum et Susia. 

*Rezana* (*Razavi*) nomen de imamo  sancto Siitico derivatum est, cuius sepulcrum in Mexato piissime colitur.

## Notae
## Nexus externi 
Categoria:Provinciae Iraniae
Caput culturale Europaeum

thumb|Insigne capitis culturalis Europaei.
[thumb|[Vesprimia, caput culturalis Europaeum anno 2023.]]
[thumb|[Timisvaria, caput culturalis Europaeum anno 2023.]]
[thumb|[Eleusin, caput culturalis Europaeum anno 2023.]]
**Caput culturale Europaeum** (ab anno 1985 usque ad annum 1999 *urbs culturalis Europaea*) titulus est, qui quotannis ab Unione Europaea urbi (ab anno 2004 minimum duabus urbibus) decernitur, et qui ad divitias, pluralitatem communitatemque hereditatis culturalis Europae colendas introductus est.

## Index capitum culturalium Europaeorum 

   Karte Kulturhauptstadt Europas.png|Mappa capitum culturalium Europaeorum ()

## Notae 
## Bibliographia 
*Mittag, Jürgen (ed.) (2008). *Die Idee der Kulturhauptstadt Europas. Anfänge, Ausgestaltung und Auswirkungen Europäischer Kulturpolitik*. Assindiae.
*Habit, Daniel (2011). *Die Inszenierung Europas? Kulturhauptstädte zwischen EU-Europäisierung, Cultural Governance und lokalen Eigenlogiken*. Monasterii.

## Nexus externi 
* "European Capitals of Culture" (Commissio Europaea)

Categoria:Cultura Europae
Categoria:Res politicae Unionis Europaeae
Paphos

**Paphos** (Graece Πάφος; Turcice *Baf* vel etiam *Gazibaf*) est urbs rei publicae Cypriae incolarum circiter 32&thinsp;892 (2011) in meridiana et occidentali insulae parte sita. Anno 2017 una cum Aarhusia, urbe Danica, caput culturale Europaeum fuit.

## Pinacotheca 

Fasciculus:Paphos_Archaeological_Park_Odeon_and_Lighthouse.JPG|Odeum et pharus.
Fasciculus:Apollon_Pafos.jpg|Apollo (opus tesselatum)
Fasciculus:Tombs_of_the_Kings_Paphos_Cyprus_Tomb_3_4.JPG|Sepulcra regum, quae dicuntur.
Fasciculus:Fort_pafos.jpg|Castellum mediaevale ad portum protegendum exstructum.
Fasciculus:Ruinengelände_mit_Paulussäule_und_Agia_Kyriaki_(Paphos)_Mike_Krüger_131116_1.jpg|Reliquiae urbis veteris cum sic dicta columna Sancti Pauli et ecclesia nomine εκκλησία της Αγίας Κυριακής (ecclesia Sanctae Dominicae)

## Nexus externi 
Categoria:Urbes Cypri
Oasis (grex)

[thumb|[Guglielmus Gallagher|Guglielmus et Noel Gallager Didacopolii anno 2005.]]
**Oasis** fuit grex musicalis Mancuniae in Britanniarum regnum anno 1991 conditus. Primitus ut "The Rain" (*Pluvia*), grex initio constabat Guglielmus Gallagher (vox, tympanum), Paulus "Bonehead" Arthurs (cithara electrica), Paulus "Guigsy" McGuigan (cithara gravis) et Antonius McCarroll (tympana). Guglielmo frater maior Noel (cithara electrica, vox) postea ut quintum membrum iunctas, nucleum lineum sodalitatis complens. Per exsistentiam suam varias mutationes lineolas habebant, cum fratribus Gallagher solum membra stapula manentibus.

Oasis anno 2009 separata est, et tunc fratribus Gallagher solos gestas secuti sunt.

## Discographia
* *Definitely Maybe* (1994)
* ''(What's the Story) Morning Glory?* (1995)
* *Be Here Now* (1997)
* *Standing on the Shoulder of Giants* (2000)
* *Heathen Chemistry* (2002)
* *Don't Believe the Truth* (2005)
* *Dig Out Your Soul'' (2008)

Categoria:Greges musici Britanniae
Categoria:Greges musicae rock
Categoria:Constituta 1991
Abulfeda

(Arabice أبو الفداء‎, Abū al-Fidāʾ), anno 1273 Damasci natus et 27 Octobris 1331 Hamae mortuus, fuit historicus et geographia Arabicus clarus. Emirus Hamae e gente Ayyubidarum fuit.

## Vita et opera
Curdicae originis fuit; etiam iuvenis contra *Cruce signatos* fortiter militavit; a Nasero Mahometo sultano Aegypti Hamam accepit primo ut procurator, ab anno 1312 ut amirus sui iuris. Annales composuit ab origine Araborum ad annum 1328, quorum partem maiorem in quinque voluminibus cum versione Latina et notis  annis 1789—1794 (sub nomine *Annales moslemici*) edidit, cetera  (*Historiam anteislamicam*) Henricus Orthobius Fleischer anno 1831. Etiam *Historiam brevem gentis humanae* (المختصر في أخبار البش) ad annum 1239 composuit et *Ordinationem terrarum*, تقويم البلدان‎, tabulas geographicas, atque multa alia.

[thumb|Crater lunaris [Abulfeda (crater)|Abulfeda]]

## Memoria
Crater lunaris nomine Abulfedae nuncupatus est.

## Notae
## Nexus externi
* Abulfedae Annales Moslemici Latinos ex arabicis fecit J. J. Reiske:
::vol. I
::vol. II
::vol. III
::vol. IV
::vol. V
* Abulfedae Historia anteislamica...
* ''Géographie d'Aboulféda..,

Categoria:Ayyubidae
Categoria:Auctores Arabici
Categoria:Geographi
Categoria:Historici
Categoria:Eruditi Syriae
Vachellia farnesiana

***Vachellia farnesiana***, etiam ***Acacia farnesiana*** et olim ***Mimosa farnesiana*** (Anglice *sweet acacia* ('acacia dulcis'); Hispanice *huisache* et *huizache,* a Navatlaco *huixachin*) est species angiosmermarum familiae Fabacearum, cuius flores in liquoribus odoratis et unguentis fabricandis adhibentur.

## Descriptio
Planta in parte eius distributionis est decidua, sed sempervirens in plurimis locis. Ex pluribus truncis altitudinem a 4.6 metris ad 9.1 metra attingit. In ramo ad fundamenta cuiusque folii est par spinarum. Fructus, atrobrunneus, est legumen seminum.

## Oecologia
Cervidae et tayassuidae eius fructibus vescuntur, aves nonnullarum familiarum nidos in eius ramis effingunt, atque insecta nectar in eius floribus absorbent. Planta perturbata facile germinat. In solis siccis, , sodicisque viget.

## Notae
## Nexus externi
**Acacia farnesiana.* Flowersinisrael.com.
**Acacia smallii.* University of Arizona: Pima County Cooperative Extension.
**Acacia farnesiana* (L.) Willd. Medicinal Plant Images Database (School of Chinese Medicine, Hong Kong Baptist University).
*"Native Plants of South Texas: Sweet Acacia" (*Acacia farnesiana*).
*Tabula distributoria *Vachelliae farnesianae*

Categoria:Arbores Civitatum Foederatarum
Categoria:Arbores Mexici
Categoria:Entheogena
Categoria:Frutices
Categoria:Mimosoideae
Categoria:Species plantarum
Categoria:Taxa Linnaei
Categoria:Taxa Wight
Categoria:Taxa 1753
Henricus Orthobius Fleischer

**Henricus Orthobius** (Theodisce *Heinrich Leberecht*) **Fleischer**,  21 Februarii 1801 in *Schandau* natus et 10 Februarii 1888 Lipsiae mortuus, fuit philologus linguarum orientalium peritus Germanicus; linguae Arabicae praecipuam operam dabat.

## Vita et opera
In Alma Matre Lipsiensi, postea Lutetiae et Dresdae linguae Arabicae, Persicae et Turcicae studuit. Ab anno 1836 usque ad mortem Lipsiae linguas orientales docuit.

Edidit et Latine vertit Abulfedae historiae partem primam, a Reiske magistro sui ineditam (Lipsiae, 1831); *Monilia aurea* ab al-Zamakhshari composita edidit cum versione Theodisca (1835), et commentaria ad Alcoranum al-Bayḍawi (1837), et *Centum dicta Ali* (1837, editio Arabica et Persica cum versione Theodisca). Catalogum manuscriptorum orientalium Lipsiensium composuit. Christiani Habicht editionem *Mille et unius noctium* continuavit (vol. IX-XII, 1842-1843) aliaque opera reliquit.

## Notae
## Nexus externi
* Abulfedae Historia anteislamica...

Categoria:Orientalistae
Categoria:Philologi Germaniae
Categoria:Alumni Universitatis Lipsiensis
Categoria:Socii Academiae Inscriptionum et Litterarum Humaniorum
Categoria:Socii Academiae Scientiarum Russicae
Categoria:Socii Academiae Scientiarum Borussicae
Cupa balnearia

thumb|Amici amicaeque ex cupa balnearia voluptatem capiunt.

**Cupa balnearia** est dolium vel amplum vas ligneum, quod ad balneum subdiale confectum est. Cupae balneariae coniungi solet caminus lignis calefactus, quo calor aquae idoneus sustineatur.

Simplicissimae cupae balneariae ex tabulis iuxta alias conligatis, quae chalybaeorum vinculorum amplexu continentur, fabricatae sunt. Tabulae diversarum materiarum adhiberi possunt. In Finnia saepissime tabulae pineae aut abiegnae caloris aestu pertractatae adhibentur.

Usus cupae balneariae artem hygienicam poscit, nam optima temperatura aquae 37 Celsii graduum etiam quam aptissima ad incrementum bacteriorum est. At cupa balnearia ad otiandum, non ad lavandum, designata est. Itaque balneatoribus respiciendum est, ut cutem a squalore purgent, antequam in cupam conscendant. Post usum expedit aquam balneariam mutare, aut aquam bacteriocidis chemicis purgare.

Cupa balnearia translaticia — dissimilis balneo quod in nonnullis linguis *jacuzzi* appellatur — bullis caret. Sola utensilia additicia sunt scamna inaedificata, nec non caminus ad calefaciendam aquam instructus.

## Bibliographia 
* Hyvärinen, Hanna (2009) Puhtaana paljuun ja takaisin. ('Purus ito in labrum et retro'). *Aamulehti*, die 18 Iunii.

Categoria:Receptacula
Categoria:Balnea
Esch-Uelzecht

thumb|Situs urbis in civitate.

**Esch-Uelzecht** (Francogallice: **Esch-sur-Alzette**; Theodisce: **Esch an der Alzette**) est urbs 36&thinsp;228 hominum (status: die 1 Ianuarii 2021) in Luxemburgo magno ducatu sita. Numero incolarum post Luxemburgum, urbem capitalem, secunda urbs est civitatis. Anno 2022 una cum Couna et Neoplanta caput culturale Europaeum fuit. 

## Notae 
## Bibliographia 
**Esch-sur-Alzette, Katholische Pfarrkirche St. Heinrich* (Schnell, Kunstführer Nr. 2486). Ratisbonae, ISBN 3-7954-6388-2 (Theodisce).
*Ketter, Norbert (1070). *Esch-sur-Alzette*. editions claude diderich (Theodisce).

## Nexus externi 
* Pagina domestica communis Esch-Uelzecht
* Pagina domestica capitis culturalis Europaei anno 2022

Categoria:Loci habitati Luxemburgi
Bodhidharma

thumb|right|Statua Bodhidharmae
**Bodhidharma** (Sinice  *Pútídámó*; Iaponice  *Bodaidaruma*) fuit monachus Buddhista, cuius vitae forsitan a Sinis posteris fictae sint. Nam secundum horum testamenta saeculo V aut VI e terris quae ad occidentem spectant (quas Graeci olim vel Sogdiam vel Bactriam vocabant) veniens Sinarum ad finem illis temporibus multa in regna divisarum primum a regibus meridianis est acceptus, colloquiis habitis. Aspernatus regis opinionem septentrionale ad regnum transiit, in quo Shaolin templum consecrans et doctrinam Chan apud eam nationem simulque, ut saepe aiunt Sinae auctores, *Kung Fu* instituit.

## Notae 
Categoria:Philosophi Buddhistici
Categoria:Monachi
No mi giamedas Maria

***No mi giamedas Maria*** (in Lingua Sarda: *Noli me Mariam appellare* – sed titulus originalis est *Sende mortu cun rigore*, Lat. "Cum mortuum patiendo sit" &#91;sub.: "cor animae meae"&#93;), est traditionalis devotionis cantus Sardinicus ex *"Su settenariu pro sa Chida Santa"* (" Hebdomadae Sanctae") a poeta Bonaventura Licheri saeculo 18 scriptus. Cantus Gosos fiebat in ritibus Quadragesimae.

Pars repertorii variorum chori insulae diu fuit: Coro Barbagia primus recitavit in album *"Sardegna canta e prega"*, deinde Coro di Nuoro (arr. a Gian Paolo Mele) et anno 1978 Maria Carta eam commemorabit 

## Bibliographia
* Paolo Mercurio, *Humanitas Musicale Sarda,* Nugor 2005.

## Nexus externi
* *No mi giamedas Maria* in *Vicifonte*

Categoria:Carmina popularia
Categoria:Hymni Christiani
Categoria:Litterae Sardae
Bonaventura Licheri

**Bonaventura Licheri** (natus 1667 in Neoneli provinciae Arborensis; mortuus 1733) fuit poeta Italiae, qui in lingua Sarda scripsit. Auctor plurium contentorum religiosorum; laudem Deus ti salvet Maria composuit et *Su settenariu pro sa Chida Santa* (quod includit hymnum No mi giamedas Maria.

Ipse in Collegio Iesuitarum Caralis et Sassaris educatus est et continuas relationes cum Societate servabat. Eius scripta in repertorio confraternitatis Fani Sancti Veri Milis saeculo XIX inventa cum aliis scriptis ab  edita sunt.

## Bibliografia
* Scano Emanuele, *Saggio storico critico sulla poesia dialettale sarda*, Caralis et Sassaris 1901
*Giovanni Spano, *Canzoni popolari di Sardegna*, 1863- 1872
* Giovanni Sechi, *Goggius 1 Raccolta completa delle lodi sacre Sardo-Logudorese-Campidanese.*, Oristano, prem. tip. S. Pascuttini e C., 1934 XII.

Categoria:Incolae Sardiniae
Categoria:Poetae Italiae
Categoria:Auctores Sardi
Coniugia Alexandri Magni

[thumb|upright=0.75|Alexandri Magni imago ab eruditis [Pyrgoteles|Pyrgotele, regis ipsius sculptore, adscripta et fortasse circa annum 325 facta]]
**Coniugia Alexandri Magni**, scilicet connubia necnon coniunctiones cum mulieribus virisque, variis fontibus antiquis referuntur. Sicut alii Macedones huius aevi polygamus fuit; sicut pater uxores ad potestatem corroborandam in matrimonium duxit.

Uxores plures in matrimonium duxit. Enumerari possunt:
* Roxane
* Statira, Darii III filia
* Parysatis

Cum aliis mulieribus sine connubio coibat. Enumerari possunt:
* Barsine, filia Artabazi, Memnonis vidua, e qua filium Heraclem genuit

Cum viris coisse dicitur. Enumerantur:
* Bagoas
* Hephaestio

## Notae 
## Bibliographia 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 

* Nuptiae Macedonum et Persarum (324 a.C.n.)

## Nexus externi 
* Andrew Chugg, ''Alexander's lovers'' (2a ed. 2012)

Categoria:Alexander Magnus
Prionopathia

thumb|Imagines histologici prionopathiae cum degeneratione spongiformis cum vacuolibus quae videri possunt.
**Prionopathia** est morbus neurodegenerativus rarissimus, proteini prioni causa primum anno 2006 descriptus. Morbus morbo Creutzfeldt et Jakob similis videtur. 

Symptomata clinica sunt dementia, ataxia, aphasia, psychosis, quae apud ab septuaginta annis natos observantur. Differentia medica momenti magni est morbus Alzheimeranus.

Diagnosis medica haud facile concipitur, cum tantum examinatione pathologica ope microscopii *degeneratio spongiformis* vacuolibus et minoribus et intermediis eluceant. Praeterea prionopathia morbo Gerstmann et Sträussler et Scheinker similis aestimatur.

## Notae 
## Nexus externi 
* *MSD-manual* de proteinopathiae 

Categoria:Dementia
Categoria:Morbi neurodegenerativi
Neoplanta

thumb|Curia.
thumb|Arx Petrovaradinum.
thumb|Pons libertatis, qui dicitur.
**Neoplanta** (Serbice: Нови Сад, enuntiatus [nôʋiː sâːd]; Hungarice: Újvidék; Theodisce: Neusatz) numero incolarum urbs secunda est Serbiae et urbs capitalis provinciae autonomae Voivodinae. In meridiana planitiei Pannonicae parte sita Danubio adiacet. Secundum censum anni 2022 urbi sunt 368&thinsp;967 homines,

## Historia 
Neoplanta anno 1694, cum mercatores Serbi coloniam in altera Danubii ripa Petrovaradino arci ex adverso sitam collocarent, condita est. Die 1 Februarii anno 1748 Maria Theresia imperatrix urbi, quae tum Neoplanta nominata est, iura "liberae regiae civitatis" concessit. Urbs magis magisque florescens olim *Athenae Serbicae* cognominata est. Anno 1765 primum seminarium Serbo-Orthodoxum constitutum est. In saepto nationali nomine Fruška Gora seminario ex adverso sito sunt 17 monasteria Serbo-Orthodoxa. Anno 1810 primum gymnasium Serbicum Neoplantae inchoatum est. Lupus Karadžić anno 1817 scripsit Neoplantam maximam urbem Serbicam toto orbe terrarum esse. Urbs statio militaris erat  Imperii Austro-Hungarici. Saeculo 20 ineunte maxima incolarum pars erant Serbi, Hungaris Germanisque sequentibus.

Primo bello mundano confecto regio cum urbe pars Regni Iugoslaviae facta est. Annis 1941 usque ad 1945 Neoplanta a Regno Hungariae, quod ad Potestates Axis pertinuit, occupata est. Praefectus Franciscus Feketehalmy-Czeydner mense Ianuario 1942 1246 togatos deici iussit, inter quos 809 Iudaeos, 375 Serbos, 8 Germanos et 18 Hungaros. Plures centeni togatorum sub glacie Danubii demersi aqua suffocati sunt. Exercitu Germano ex urbe fugato anno 1944 paene omnes reliqui incolae Germani aut depulsi aut trucidati sunt.

Anno 1999 Neoplanta bombis percussa et partim deleta est, quae bello Kosoviae ab aëroplanis Consociationis ex pacto Atlantico Septemtrionali super Serbiam coniectae sunt. His diebus una cum Belogrado urbe capitali Serbiae locus medius est industriae redituumque rei publicae. 

Anno 2022 Neoplanta una cum Couna et Esch-Uelzecht caput culturale Europaeum fuit.

## Nomina 
*Nomen Latinum a litteris, quibus iura civitatis constituta sunt, repetit.
*Serbice: Нови Сад / Novi Sad
*Hungarice: Újvidék
*Lingua Slovaca: Nový Sad
*Lingua Rusinica: Нови Сад 
*Croatice: Novi Sad
*Romanice: Novi Sad.
*Theodisce: Neusatz sive Neusatz an der Donau

## Notae 
## Nexus externi 
* Novi Sad (Serbice/Anglice)

Categoria:Urbes Serbiae
Isabella Sabranensis

**Isabella Sabranensis** (1297 – 7 Maii 1315) fuit princeps insulae Baliaris Maioris .

Haec fuit filia Isnardi Sabranensis, domini Ansouis et Margarita Villehardouinensis .

1314 Ferdinando Majoricae Isabella nupsit. Quae in posterum lacobi III Baliaris Maioris anno 1315 peperit. Is paucis mensibus post partum decessit.

## Fontes scriptorum 
* J.Ernest Martinez Ferrando, *Historia tragica regum Majoricae,* Barcinonae, AEDOS, 1979 
* «Isabel de Sabran». Encyclopedia.cat. Barcelona: Grup Enciclopèdia Catalana.

## Nexus externi
Categoria:Nati 1297
Categoria:Mortui 1315
Categoria:Villeharduini
Categoria:Maiorica
Hacon VII

**Hacon VII** (natus die 3 Augusti 1872 et mortuus die 21 Septembris 1957) est rex Norvegiae, qui a die 18 Novembris 1905 usuqe ad mortem coronam tenebat. Filius Friderici VII, Norvegia a Suecia separata, post Anscharium II rex Norvegiae factus est. Eius coronatio die 22 Iulii 1906 apud Ecclesiam Cathedralem Nidrosiensem perfecta est.

Dum Secundum bellum mundanum fit et Adolfus Hitler Norvegiam invasit, Hacon administrationem Vidkunis Quislini confirmare abnegavit et in Angliam exul abiit. Post bellum patriam redierat et pro libertate a populis laudatus est.

## Notae 
## Nexus externi
Categoria:Reges Norvegiae
Categoria:Historia Norvegiae
Georgius Wojtczak-Szyszkowski

**Georgius**, vulgo *Jerzy,* **Wojtczak-Szyszkowski** (Varsaviae natus die 2 Octobris 1939; mortuus die 22 Februarii 2024) fuit alumnus et professor philologiae classicae Universitatis Varsoviensis, interpres, et poeta Latinus natione Polonus.

## Nonnulla libri eius 
* *De Lactantio Ciceronis aemulo et sectatore*, Wrocław 1969, OCLC 169462986
* *O filozofii Ksenokratesa z Chalcedonu*, Warszawa 1980, ISBN 8300011846
* *Fides et litterae: język łaciński dla uczniów szkół katolickich, studentów i alumnów*, Warszawa 1998, ISBN 8386940891
* *Średniowieczne życiorysy bł. Kingi i bł. Salomei*, Warszawa 1999, ISBN 8387608017
* *Iure et legibus: język łaciński dla studentów prawa*, Warszawa 2000, ISBN 8386919973
* *Żywot świętej Kingi Jana Długosza: studia nad językiem i stylem*, Paprotnia 2004, ISBN 8391964132
* *Gloria, laus, honor*, Ząbki 2004, ISBN 8370314155
* *Roma clarissima urbium: język łaciński dla studentów kierunków historycznych i filologicznych*, Warszawa 2008, ISBN 9788389348104
* *Te decet hymnus*, Białystok 2011, ISBN 9788362668045
* *Pontificale plocense I*. T. 2, Textus et in linguam Polonam translatio, Pelplin 2020, ISBN 9788381275682

## Bibliographia 
* Szczur, Piotr. 2016. *"Prof. dr hab. Jerzy Wojtczak-Szyszkowski, Curriculum Vitae." *Vox Patrum'' 36, vol. 65: 27–29.

Categoria:Alumni Universitatis Varsoviensis
Categoria:Auctores Latini hodierni
Categoria:Interpretes Latino-Polonici
Categoria:Philologi Poloniae
Categoria:Poetae Latini Poloniae
Categoria:Professores linguae Latinae
Categoria:Professores Universitatis Varsoviensis
Categoria:Scriptores Poloniae
Heu mihi quam malus mos est in Graecia

thumb|Alexander Clitum nigrum necans: imago saeculo XIX exeunte ab Andrea Castaigne exarata
**Heu mihi, quam malus mos est in Graecia**, Graece '''Οἴμοι, καθ' Ἑλλάδ' ὡς κακῶς νομίζεται'* incipit eloquium a Peleo in fabula Euripidea *Andromachae'' dictum (versus 693); qui his verbis mos ducum militum, loco militum, in inscriptionibus commemorandorum. Sententia minime ad contextum mythologicum, potius ad habitudines ab auctore observatas pertinere censetur.

Clitus, niger nuncupatus, aut hunc versum tantum aut eloquium fere omne recitavit apud cenam ab Alexandro Maracandis anno 328 a.C.n. datam: ille enim, qui Alexandrum morte minatum in proelio ad Granicum commisso protegerat, regem virtutes suas proclamantem male patebatur. Rex ebrius Clitum ebrium a cena abeuntem interfecit. Curtius versus 693-698, quos Clitum recitavisse adseveravit, his verbis compendiose Latine convertit: "male instituisse Graecos, quod tropaeis regum dumtaxat nomina inscriberent: alieno enim sanguine partam gloriam intercipi."

## Notae 
## Bibliographia 
* André Aymard, "Sur quelques vers d'Euripide" in *Παγκάρπεια. Mélanges Grégoire* vol. 1 (''Annuaire de l'Institut de philologie et d'histoire orientales et slaves'' vol. 9, 1949) pp. 43-74; reimpressum titulo "Sur quelques vers d'Euripide qui poussèrent Alexandre au meurtre" in A. Aymard, ''Etudes d'histoire ancienne* (Lutetiae, 1967) pp. 51-72
* J. R. Hamilton, *Plutarch: Alexander. A commentary* (Oxonii: Clarendon Press, 1969) p. 144
* Hans Ulrich Instinsky, "Alexander, Pindar, Euripides" in *Historia* vol. 10 (1961) pp. 248-255 JSTOR
* François Ripoll, "Les intentions de Quinte Curce dans le récit du meurtre de Clitus (VIII, 1, 19-52)" in *Bulletin de l'Association Guillaume Budé* (2009 no. 1) pp. 120-142
* P. T. Stevens, *Euripides: Andromache'' (Oxonii: Clarendon Press, 1971) pp. 178-179

## Nexus externi 
* Textus Graecus huius fabulae

Categoria:Alexander Magnus
Categoria:Euripides
Universitas Publica Cubanica

**Universitas Publica Cubanica**  (Russice: Кубанский государственный университет) est universitas Crasnodariae (Russia). Est una ex maximis et vetustis universitatibus in Russia australi.

Universitas anno 1920 condita est. Primus eius rector fuit Nicander Marx, generalis exercitus Russici, historicus et paleographiae antiquae peritus. 

Anno 1994, universitas una e primis institutionibus educationis superioris in Russia agnita est. Anno 2004 et 2005, universitas inter summas 100 institutiones educationis superioris Russiae habita est et Aureum Numisma pro qualitate Europaea accepit. Anno 2008, Michael Astapov, pristinus princeps territorii Crasnodariani departmental educationis, rector universitatis factus est. 

Universitas Publica Cubanica ab anno 1970 studiosos externos educatus est. Graduati exteri ex plus quam 120 regionibus veniunt. Nunc universitas discipulos ex Asia, America, Africa et Europa educat.

## Nexus externi 
* Pagina officialis

Categoria:Cubania
Categoria:Crasnodaria
Categoria:Universitates Russiae
Categoria:Constituta 1920
Ioannes Accursius

**Ioannes Accursius** (Italiane: *Giovanni Corsi*), natus Florentiae, die 5 feb. 1600; obiit Florentiae, die 11 mar. 1661 fuit nobilis Italicus, marchio, eques munificentissimus, legatus, ac senator Magnus Ducatus Tusciae anno MDCXXXVII. Fuit marchio Calatia secundus, titulum quem successit ex morte avunculus Isembardus Accursius anno MDCXXIV.

## Notae 
Categoria:Nobiles Italiae
Mors Alexandri Magni

thumb|Annale mortis Alexandri in tabula cuneiformi anni 323/322 a.C.n. servatum
**Mors Alexandri Magni** Babylone die 11 Iunii 323 obita est, si calendaria antiqua recte convertuntur. Diem 28 Daesii dederunt *Ephemerides Alexandri Magni*, diem ultimum Daesii Aristobulus in libro *De rebus Alexandri Magni*, quos fontes ambo a Plutarcho (*Vita Alexandri* 75.6, 76.9) citantur. Diem 4 Pharmuthi dat historia fabulosa Alexandri Magni (Pseudo-Callisthenes 35.4). Rex post convivium novissimum (nisi iam antea) undecim fere dies aegrotabat, deinde mortuus est.  

## Notae 
## Bibliographia 
* John Atkinson, Elsie Truter, Etienne Truter, "Alexander’s last days: malaria and mind games?" in Acta classica vol. 52 (2009) pp. 23-46
* Ernst Badian, "The ring and the book" in W. Will, J. Heinrichs, edd., *Zu Alexander d. Gr.: Festschrift G. Wirth* vol. 1 (Amstelodami: Hakkert, 1987) pp. 605-625; reimpressum in E. Badian, *Collected papers* (2012) pp. 325-337
* Eugene N. Borza, Jeanne Reames-Zimmerman, "Some new thoughts on the death of Alexander the Great" in *Ancient world* vol. 21 (2000) pp. 22-30
* 
* Donald Engels, "A note on Alexander’s death" in *Classical philology* vol. 73 (1978) pp. 224-228
* G. T. Griffith, "Alexander and Antipater in 323 B. C." in *Proceedings of the African classical associations* vol. 8 (1965) pp. 12-17
* 
* Krzysztof Nawotka, "Arrian on the last days and the death of Alexander" in Robert Rollinger, Julian Degen, edd., *The world of Alexander in perspective* (Wiesbaden: Harrassowitz, 2022) pp. 13-24
* 
* Fritz Schachermeyr, *Alexander in Babylon und die Reichsordnung nach seinem Tode* (*Sitzungsberichte der Oesterreichischen Akademie der Wissenschaften, philosophisch-historische Klasse* vol. 268 pars 3). Vindobonae: Oesterreichische Akademie der Wissenschaften, 1970; exemplar mutuabile

## Nexus externi 
* G. R. Farhad Assar, "The calendar of the two death-dates of Alexander III" (2008)

Categoria:Alexander Magnus
Categoria:323 a.C.n.
Categoria:Babylon
Caene (Aegyptus)

[thumb|[Meschita Caene in urbe]]
**Caene** (Arabice:  قنا, DMG Qinā; Coptice: ⲕⲱⲛⲏ, Konē) est urbs Aegypti superioris in sinistra Nili ripa sita et caput proviniciae Caenensis. Antiquitate Caene (Graece: Καινή, id est "nova (urbs)") vel Caenepolis (Καινὴ πόλις), postea Maximianopolis (Μαξιμιανοῦ Πόλις) appellata est. 

Secundum Notitiam Dignitatum urbs erat statio Alae III Dromedariorum.

His diebus urbi sunt 252&thinsp;883 incolae. Caene maxima ex parte renovata est et in *UNESCO City Beauty Contest* tertium locum obtinet. 

Numerus Coptorum Caene in urbe maior est quam aliis locis Aegypti (fere 35% incolarum). 

## Notae 
## Nexus externi 
Categoria:Urbes Aegypti antiquae
Categoria:Urbes Aegypti
Parodia monoxidi dihydrogenii

[thumb|Formula chemica [aquae.]]
**Parodia monoxidi dihydrogenii** est appellatio aquae per nomen chemicum obscurum – saepe *dihydrogenii monoxidum* – una cum quasdam proprietates aquae modo maxime atroci enumerando, exempli gratia accelerationem corrosionis (i.e. ) vel suffocationem (per demersionem). Parodia saepe petit ut dihydrogenii monoxidum prohibeatur, vel reguletur, vel dicatur perniciosum. Tale ludibrium per  agit ac demonstrat quemadmodum ignorantia scientiarum et inspectio exaggerata ad timores erratos ducere possint.

Parodia per alia nomina chemica aquae quoque factitatur, exempli gratia *hydrogenii hydroxidum*, *hydrogenii oxidum*, *dihydrogenii oxidum*, *acidum hydricum*, et cetera.

*Parodia

Categoria:Chemia
Categoria:Facetiae
Ala (exercitus)

[thumb|Eques Romanus fere anno [100. Exemplar in museo archaeologico Francofurti ad Moenum exhibitum.]]
**Ala** () fuit pars exercitus Romani, quae variis temporibus varia valebat.

## Historia 
In libera re publica Romana (annis 338–88 a.C.n.), vocabulum *ala* copias e sociis conscriptis significabat, quae in lateribus legionis Romanae positae erant. Unde nomen quoniam et in ave alae utroque corporis latere sitae sunt. Ibi plerumque equites collocabantur ut hostium aciem circumire possent. Exercitus consularis e duabus legionibus civium Romanorum et duabus sociorum alis constare solebat. Alae plures milites equitesque erant quam legioni (fere 5400 milites et 900 equites in ala, 4500 milites et 300 equites in legione Romana).

Ala temporis Imperii Romani grex equitum ad auxilia pertinens erat. Alae quingenariae erant 500 equites in sedecim turmas triginta duorum militum divisi, inter quos et vexilifer. Alae milliariae erant fere mille equites in viginti duas turmas quadraginta duorum militum divisi. Cum essent multae alae quingenariae (fere octoginta), alae milliariae erant paucae, numquam plus quam septem. His praefectus praeerat.

## Notae 
## Bibliographia 
*Cichorius, Conrad (1893). *Ala 2*. In: Paulys Realencyclopädie der classischen Altertumswissenschaft. Vol. I,1, Stuttgardiae, Col. 1224–1270.
*Junkelmann, Marcus (1991). *Die Reiter Roms. Teil 2. Der militärische Einsatz*. Moguntiaci, ISBN 3-8053-1139-7.
*Junkelmann, Marcus (1992): *Die Reiter Roms. Teil 3. Zubehör, Reitweise, Bewaffnung*. Moguntiaci, ISBN 3-8053-1288-1.
*Spaul, John E. H.  (1994). *Ala². The Auxiliary Cavalry Units of the Pre-Diocletianic Imperial Roman Army.*Andover, ISBN 0-9525062-0-3.

Categoria:Res militares Romanae antiquae
Carolus Hermannus Zahn

**Carolus Hermannus Zahn** (natus Baiertal in oppido ad Wiesloch die 3 Decembris 1865; mortuus in Haigerloch die 8 Februarii 1940) fuit botanista Germanicus, qui praesertim in hieraciis investigandis bene meruit.

## Vita et investigationes 
In Instituto Technologiae Carolsruhensi studiis operam dedit; postea (annis inter 1891 et 1931 scilicet) in alia institutione educationis superioris technicae (i.e. *Großherzogliche Badische Baugewerkeschule*, quae postea *Badische Höhere Technische Lehranstalt* dicta est) geometriam et chemiaam docuit. 

Interdum plantas indefesse investigavit, praesertim genus *Hieracium.* Hieraciologus forsitan suo tempore optimus fuit, qui et *Hieracia* totius mundi (576 species cum circa 4000 subspeciebus) descripsit in opere *Das Pflanzenreich*—*Regni vegetabilis conspectus*, cui edendo Adolphus Engler praefuit. Postea *Hieracia* Europae mediae accuratius investigavit, in opere *Synopsis der mitteleuropäischen Flora* (tria volumina, 1922–1938), 583 species cum 5326 subspeciebus *Hieraciorum* describens. Eius herbarium generale Genavae observatur. Collectiones autem *Hieraciorum* (circa 25000 specimina cum circa 2800 typis), Berolini ab anno 1941 custoditae,  bello mundano secundo saeviente, destructae sunt.

## Bibliographia 
* G. Gottschlich (2015) Karl Hermann Zahn (1865-1940) – Leben, Werk und wissenschaftliches Umfeld des Monographen der Gattung *Hieracium* (Habichtskraut, Asteraceae). *Stapfia*, 102: 1–126 (ISSN 0252-192X).
* Zahn, K.H. (1906) *Hieracien der Schweiz*.
* Zahn, K.H. *IV-280. Compositae – Hieracium* [In:] *Das Pflanzenreich. Regni vegetabilis Conspectus*:
** Fasciculus 75: Sect. I. *Glauca* – Sect. VII. *Vulgata* (1921)
** Fasciculus 76: Sect. VII. *Vulgata* – Sect. X. *Pannosa* (1921)
** Fasciculus 77: Sect. X. *Pannosa* – Sect. XVI. *Tridentata* (1921)
** Fasciculus 79: Sect. XVI. *Tridentata* – Sect. XXXIX. *Mandonia* (1922)
** Fasciculus 82: Sect. XL. *Pilosellina* – Sect. XLVIII. *Praealtina* (1923)

## Notae 
Categoria:Alumni Universitatis et Instituti Carolsruhensis
Categoria:Botanistae Germaniae
Socii (foederati Romanorum)

[thumb|[Italia Romana circa annum 100 a.C.n.. Areae virides: Cives Romani, areae rubrae: Latini, areae aurantiae: Socii.]]

 fuerunt foederati Romanorum. Praeter cives Romanos et Latinos, socii in Italia Romana tertius hominum grex statu legitimo praeditus erant. Latini, qui simul erant foederati peculiares (Socii Latini) et iure civibus Romanis similes (Cives Latini), non aequandi sunt cum gente Latinorum, ad quam etiam Romani pertinebant. Hic ordo tripartitus a re publica incipiente (509 a.C.n.) usque ad Bellum sociale sive Marsicum (91–87 a.C.n.) perseverabat, cum civitas Romana omnibus paeninsulae Italicae incolis concessa esset.

Gentes civitatesque Italicae foederibus, quibus et constitutum erat, quot milites cuique socio in exercitum Romanum mittendi erant, ad rem publicam Romanam alligatae et "civitates foederatae" appellatae sunt. Manus sociorum cohortes aut, si erant equites, turmae nominabantur. Alii socii, ideo socii navales dicti, ad naves mittendas obligati erant. 

Bello sociali confecto, postquam sociis Italicis civitas Romana concessa et exercitus Romanus a Gaio Mario novatus est, auxilia foederatorum extra Italiam degentium locum sociorum obtinebant.

## Bibliographia 
*Galsterer, Hartmut (2001). "Socii." In *Der Neue Pauly.* Vol. 11. Stutgardiae, ISBN 3-476-01481-9, Col. 665.
*Volkmann, Hans (1975). "Socii." In *Der Kleine Pauly.* Vol. 5, Stutgardiae, Col. 245 s.

Categoria:Res militares Romanae antiquae
Categoria:Roma antiqua
Corea Kiciana

**Corea Kiciana** (Coreanice  *Gija Joseon*&thinsp;; litteris Sinicis ) fuit antiqua civitas sui iuris in paeninsula Coreana, secundum Cienum aliosque Sinarum scriptores a Kicio condita, Xam familiae imperatorum Sinarum progenie, cum ea familia Cheo magno rege a succedente familia Cheu victa esset. Hac vero de civitate iam rebus gestis eruditi dubitant, re vera necne exstiterit; namque temporibus antiquis, dum reges Coreanorum Sinicae humanitati studebant, talis iis placuit narratio, quia se cum gente imperatorum Sinarum conecteret; nunc verum ea opinione praevalente, qua populus ab origine suis legibus esse crederetur, saepe ipsi vehementius recusant Coreani, quin gens eorum e Sinica stirpe sit orta. Aiunt autem non Kicium, sed Dangun regem, cuius vita memoria prodita est, conditorem esse gentis Coreanorum.

## Notae 
Categoria:Corea
Categoria:Historia Coreae
Auxilia (exercitus)

[thumb|Milites auxiliares [pons|ponte flumen transeunt. Forma clipeorum milites facile a legionaribus distinquuntur (caelatum opus in columna Traiana).]]
[thumb|[Eques auxiliaris temporis gentis Flaviae (Coloniae Agrippinae).]]
**Auxilia** (-orum *n.*) fuerunt pars exercitus Romani, quorum milites e gentibus foederatis aut peregrinis (incolis liberis  provinciarum Romanarum) conscripti sunt. Quibus, cum stipendiorum tempore finito honeste dimissi sunt, civitas Romana concessa est.

## Nomen 
Vocabulum *auxilia* verbis *legioni* aut *copiis,* quae e civibus Romanis institutae erant, sed etiam *equitatui* contrarium positum est (auxilia barbara, a sociis auxilia arcessere, auxilia a Britannia arcessere; auxilia equitatumque comparare). Miles auxiliaris vel auxiliarius appellabatur.

## Historia 
Auxilia iam tempore liberae rei publicae Romanae exstabant, sed Augustus primus iis quandam formam constitutam dedit et in exercitum Romanum inseruit. Secundum Tacitum auxilia fere dimidiam exercitus partem efficiebant, certi numeri autem desunt. Praefecti Romani, milites iuvenes ingenui esse solebant, quorum stipendium quidem legionariorum minus erat, quibus autem honeste dimissis post viginti quintum (aut in classe viginti sextum) stipendiorum annum civitas Romana concessa est. 

Auxilia legiones quasi supplebant: Magna ex parte erant equites, sagittarii, iaculatores atque etiam dromedarii, qui equites Arabes impugnabant. Pedites auxiliares autem armis disciplinaque mox legionariis adaequabant. In castellis secundum confinia positi pacis tempore fines imperii custodia tenebant et, cum praeter linguam Latinam et civitatem etiam cultum vitae Romanae recepissent, culturam Romanam (sive Romanitatem) propagabant.   

Postquam Caracalla anno 212 omnibus hominibus ingenuis imperii civitatem Romanam concessit, imprimis barbari e terris extra fines imperii oriundi auxiliares facti sunt. Bellis civilibus saeculi tertii confectis a fere anno 300 non iam auxilia, sed sic dicti *limitanei* vel *riparenses* fines custodiebant.

## Discriptio auxiliorum 
*Ala – equitatus
*Cohors – peditatus
*Cohors equitata – manus mixta (fere ¾ equites, ¼ pedites)

Aliter ac in legione manibus auxiliorum non centuriones, sed praefecti aut tribuni praeerant, in alis decurio locum centurionis obtinebat. Qui plerumque ex ordine equestri sumpti sunt.

## Numerus auxiliorum circa annum 100 
*Alae miliariae: fere 9
*Alae quingenariae: fere 80
*Cohortes miliariae: fere 18
*Cohortes quingenariae: fere 132
*Cohortes equitatae miliariae: fere 22
*Cohortes equitatae quingenariae: fere 77

## Notae 
## Bibliographia 
*Haynes, Ian (2013). *Blood of the Provinces. The Roman Auxilia and the Making of Provincial Society from Augustus to the Severans*. Oxonii, ISBN 978-0-19-965534-2.
*Holder, Paul A. (1980). *The Auxilia from Augustus to Trajan*. (= British Archaeological Reports. International Series. Vol. 70). Oxonii, ISBN 0-86054-075-8.
*Bockius, Ronald et alii (2012). *Die Armee der Caesaren. Archäologie und Geschichte*. Ratisbonae, ISBN 978-3-7917-2413-3.

Categoria:Res militares Romanae antiquae