Provincia Aesernina

**Provincia Aesernina** (seu *Provincia Aeserniensis* ac *Provincia Aeserniae*) (Italiane *Provincia di Isernia*) est provincia Italiae, circiter 87.243 incolarum, in Regione Molisina sita, cuius caput est Aesernia et cuius signum est **IS**.

## Historia 
### Terrae historicae 
* Liburia, deinde Terra de Laboris et Leboriae (Italiane *Terra di Lavoro*),
* Samnium,

## Geographia politica 
### Municipia in provincia Aesernina 
Municipia in provincia Aesernina, cum capite, **52** sunt. Urbes, oppida et communia provinciae Latine vocari possunt.

# **Aesernia** (alia nomina: **Aesernium, Esernia, Ysernia**; olim fortasse: **Sernicium**),
# Anglonum (olim fortasse Castellum Angelorum, deinde Agno gen. *-onis*) (Italiane: *Agnone*),
# Aqua Viva (Aesernia) seu Aquaviva Aesernina (Italiane: ''Acquaviva d'Isernia*),
# Balneoli (alia nomina: Balneolum, Bagnolum, deinde Bagnolum ad Trinium) (Italiane: *Bagnoli del Trigno*),
# Bellimontum (alia nomina: Bellus Mons seu Bellus Mons Samniticus (Italiane: *Belmonte del Sannio*),
# Caccabonum (alia nomina: Caccabo gen. *-onis*, deinde Podium Samniticum) (Italiane: *Poggio Sannita*),
# Camelum (alia nomina: Castrum Cameli deinde Fanum Sanctae Helenae Samniticum) (Italiane: *Sant'Elena Sannita*),
# Cantalupum (alia nomina: Cantalupum Samniticum) (Italiane: *Cantalupo nel Sannio*),
# Capra Cocta (Italiane: *Capracotta*),
# Calvellum (alia nomina: Carauilli ac Castrum Villicum) (Italiane: *Carovilli*),
# Carpinonum (seu Carpinetum (Molisinus), olim Carpinenis, deinde Carpino, gen. *-onis*) (Italiane: *Carpinone*),
# Castellum Iudicis (alia nomina: Castrum de Iudice) (Italiane: *Castel del Giudice*),
# Castrum Sancti Vincentii (alia nomina: Castrum Samnie) (Italiane: *Castel San Vincenzo*),
# Castrum Piczuti (alia nomina: Castrum Pazuti) (Italiane: *Castelpizzuto*),
# Castelluczum Anglonense (alia nomina: Castelluczum in Verrino et Castrum Verrinum) (Italiane: *Castelverrino*),
# Clauicia (alia nomina: Clavici ac Castrum Clarici) (Italiane: *Chiauci*),
# Castrum Girardi (Italiane: *Vastogirardi*),
# Castrum Longani (Italiane: *Longano*),
# Castrum Petrusum (alia nomina: Castrum Petrosum) (Italiane: *Castelpetroso*),
# Cerrum (alia nomina: Cerrum ad Vulturnum ac Cerrum Vulturnense) (Italiane: *Cerro al Volturno*),
# Civitas Nova (alia nomina: Nova Civitas, Civitas Nova Samnitica) (Italiane: *Civitanova del Sannio*),
# Collium seu Colles (deinde Colles ad Vulturnum ac Colles Vulturnenses) (Italiane: *Colli a Volturno*),
# Fanum Sanctae Mariae Molisinum (olim Fanum Sancti Angeli in Cryptim (Italiane: *Santa Maria del Molise*),
# Fanum Sancti Agapiti (Italiane: *Sant'Agapito*),
# Fanum Sancti Angeli de Pesculo (Italiane: *Sant'Angelo del Pesco*),
# Fanum Sancti Petri de Avellana (alia nomina: Castrum Sancti Petri de Avellana) (Italiane: *San Pietro Avellana*),
# Forolum (alia nomina: Foruli ac Foroli) (Italiane: *Forlì del Sannio*),
# Frosolonum (alia nomina: Fresolonum, deinde ac Frosolo, gen. *-onis*, olim fortasse Fresilia) (Italiane: *Frosolone*),
# Fundilianum (deinde Filinianum) (Italiane: *Filignano*),
# Fornillum (alia nomina: Furnelli) (Italiane: *Fornelli*),
# Maccla seu Macchia (alia nomina: Maccla Sarracina, Machia Aesernina) (Italiane: *Macchia d'Isernia*),
# Maccla Godani (*Machia*) (alia nomina: Machia Godina ac Machia de Godino) (Italiane: *Macchiagodena*),
# Miranda (alia nomina: Castrum Mirandae ac Mirandae) (Italiane: *Miranda*),
# Mons Aquilae (alia nomina: Castrum Montis Aquili) (Italiane: *Montaquila*),
# Mons Niger Vallis Coclearia (alia nomina: Mons Niger (Italia)) (Italiane: *Montenero Val Cocchiara*),
# Mons Roduni (alia nomina: Castrum Montis Roduni, antique Rotae) (Italiane: *Monteroduni*),
# Pesclum (alia nomina: Pesculae, Pescla, Castrum Pescharum, Pesclis) (Italiane: *Pesche*),
# Pesclum Lanzanum (alia nomina: Pesclum Lancianum) (Italiane: *Pescolanciano*),
# Pesclum Pignatarii (alia nomina: Pesclum Pignatarium) (Italiane: *Pescopennataro*),
# Pectoranum (seu Castrum Pectorani, deinde Pectoranellum) (Italiane: *Pettoranello del Molise*),
# Petra Habundantis (Italiane: *Pietrabbondante*),
# Piczotum (alia nomina: Castrum Piczoni) (Italiane: *Pizzone*),
# Puthei seu Putheoli (Italiane: *Pozzilli*),
# Rochetula Abbatiae (olim Bactaria) (Italiane: *Rocchetta a Volturno*),
# Rivus Niger (seu Rugius Niger, deinde Rivus Niger Samniticus) (Italiane: *Rionero Sannitico*),
# Rocca Maginolfi (alia nomina: Roccha Maginulfi, Roccha Mainulfi, Roccha Maginulfa, Roccha Maginulfus) (Italiane: *Roccamandolfi*),
# Roccha Siconia ac Roccha Siconis (seu Roccha Ciconia, Roccha Cicuta seu Castrum Rocchae Cicutae, ac Roccha Sicura) (Italiane: *Roccasicura*),
# Scapuli (-orum, m.) (alia nomina: Castrum Scappili) (Italiane: *Scapoli*),
# Sessana (seu Sexana, Sessanum Molisinum) (Italiane: *Sessano del Molise*),
# Sextum (deinde Sextus Campanicus) (Italiane: *Sesto Campano*),
# Vallis Campi (alia nomina: Vallis Casalis ac Concha Casalis) (Italiane: *Conca Casale*),
# Venafrum (alia nomina: Colonia Augusta Julia Venafrum, Benafrum)  (Italiane: *Venafro*).

### Fines 
#### Provinciae finitimae 
* Campobassensis,
* Aquilana (Aprutium),
* Teatina (Aprutium),
* Casertana (Campania),
* Frusinas (Latium).

## Geographia physica 
### Morphologia
#### Montes
* Tifernus Mons (deinde Mates Mons, gen. *-esis*) (Italiane *Matese''),

### Hydrographia
#### Flumina
* Trinius flumen,
* Vulturnus seu Olotronus .

## Notae 
## Nexus externi 
* Situs publicus 

!
Categoria:Aesernia