Pharmacologia

[thumb|Variae res **pharmacologicae,** inter quas [neuropharmacologia, pharmacologia renalis, metabolismus humanus, metabolismus intracellularis, et regulatio intracellularis]]
**Pharmacologia** (e verbis Graecis φάρμακον 'remedium', 'venenum' et λόγος 'ratio') est scientia actionis et reactionis inter substantias et organismos. Pharmacologiae ergo termini praecipui sunt **pharmacodynamicae** velut **pharmacocineticae**. Magnam vim habere possunt et substantiae ad organismum (pharmacodynamica) et organismus ad substantias (pharmacocinetica). Subdisciplinae pharmacologicae sunt, exempli gratia, neuropharmacologia, pharmacogenetica, et toxicologia. 

*Pharmacia* invicem substantiarum *usum* (progressum, probationem, fabricationem, introductionem) tractat. 

## De substantiis 
Ob perspicuitatem diligentiorem inter verbos substantiae, drogae, pharmacou, medicamenti necesse est discribi:
* Substantia—Materia sive substantia chemica quoad compositionem constans 
* Droga—quaelibet substantia biologice activa
* Pharmacon—quaelibet substantia activa biologica sive pars drogae quaedam activa cum substantia vel substantiis endogenis (de origine interiori)
* Medicamentum pharmaceuticum— aut substantia aut droga aut pharmacon in morbos dignoscendos et tractandos

## De substantiarum naturis pharmacologicis 
### De substantiarum vi pharmacodynamica ad organismum (pharmacodynamica) 
Pharmacodynamica substantiarum effectus describit, ut effectus grati et non grati (secundarii) et interactiones, sicut rationes inter dosim et effectus, machinationes effectuum, toxicodynamicam. 

Pars pharmacodynamicae novior est pharmacodynamica multicellularis (imminuta 'MCPD'), quae effectus substantiarum cellularumque plurium et in vivo et in vitro investigat. 

### De substantiarum motu in organismo (pharmacocinetica) 
Quomodo sive quare corpus animale substantiae respondet, cum specimine "camerarum multarum" explicari potest. Communiter quattuor notiones in usu sunt: absorptio, distributio, metabolismus et excretio. Eae ADME abbreviantur, aliquando cum praestante "L" (liberatio) L-ADME utitur. Hi effectus cum notione pharmacocineticae conectuntur. His in rebus diversae formae transitionis inter liquores et cellulas agunt, exempla sunt: 
* Diffusio passiva: sine energia ("secundum fluxum") 
* per proteina oneraria (Systema classificationis proteinarum onerariarum TCDB: 2A) 
* Transitus activus: energiam consumens ("adversus fluxum") 

Cum substantia activa non iam diluta sit, *liberatio* velocitatem in tali re statuens primo grado erit. At substantiae inactivae aeque eodem modo momenti sunt.  

#### Absorptio 
*Absorptio* est transitus substantiae liberae in sanguinem per tunicam mucosam (oralem, gastricam, intestinalem, bronchialem) sive per cutem. Definitio alia absorptionem drogae motum de administrationis situ ad *compartimentum centrale* esse dicit.

Si iecur pars transitus est, effectus primi transitus (sc. per illud) substantiis variis momentum habet. Hoc *metabolismo praesystemico* illae per primam iecoris transitum suum diminuuntur. Exempla effectus primi transitus sunt imipraminum sive diazepamum.

#### Distributio 
*Distributio* substantiam, simulatque in sanguinem, inter organismi vivi liquores *extra*cellulares et tela cum liquore *intra*cellulari continuo mutari significat. 

#### Metabolismus 
Brevi *metabolismo* substantiarum significatio duplex est: 1. Formatio (anabolismus) substantiae activae e substantia inactiva - ad exemplum: L-DOPA (substantia inactiva) et dopaminum (substantia activa). 2. Dissolutio (catabolismus) substantiae activae ad substantiam inactivam, velut insulinum (substantia activa) in duo fragmenta (inactiva) dividitur.

#### Excretio 
Magna ex parte excretio per renes fit, minus per faeces. Excretio substantiarum activarum per lac mammarum infantem in periculum adducere possit. Substantiae excretionis sunt ammonia, urea, guaninum, acidum uricum, creatininum creatinumque, corpuscula ketonica, gases intestinales (ut Nitrogenium,methanum, aquae vapor).

#### Valores et signa 
Qualitas pharmacocinetica cuiusdem substantiae  
* accessibilitate biologica [%] (ad absorptionem: fractio substantiae liberae et immutatae, quae post applicationem ad apparatum circulatorium pervenit), 
* initio effectuum [t] (initium temporis effectuum primariorum vel secundariorum), 
* Coniunctione proteinorum [%] (gradus coniunctonis ad proteina oneraria in sanguine) 
* metabolismo [%] (fractiones hepatica et renalis), 
* tempore semivitae biologico t½ [t] (tempore, quod usque ad deminutionem effectuum pharmacologicorum ad dimidium praeterit),  
* modo excretionum ([%]) (urina, faeces)
 
nominari potest.

## Abusus 
Complures substantiae ad dependentiam corrumpere possunt. Abusus exemplum est grex benzodiazepinorum.

## Substantiarum pharmacologicarum systemata classificationis 
### Systema classificationis Anatomicum Therapeuticum Chemicumque (Codex ATC) 
Ordo mundi sanitarius (OMS, anglice *WHO*) omnes substantias medicamentorum pharmaceuticorum organismum moventes in indicem nomine "Codex ATC" (Systema classificationis Anatomicum Therapeuticum Chemicumque) rettulit. 
Ad exemplum C03 significat diuretica, J01AA02 Doxycyclinum (antibioticum, tetracyclinum).

### Neuroscientia subiecta nomenclatura 
Ab anno 2008 Collegium Europaeum Neuropsychopharmacologia *ECNP* novam discriptionem ad greges substantiarum *psycho*pharmacologicarum designandas proposuit. Illa nomenclatura neuroscientiae subiecta progressum illius sequatur.

## Subdisciplinae 
*Chronopharmacologia
*Neuropharmacologia
*Pharmacogenetica
*Pharmacologia clinica
*Pharmacologia experimentalis
*Pharmacologia systematum
*Psychopharmacologia 
*Toxicologia

* Adversa drogae reactio
* Chemotherapia
* Effectus adversus
* Effectus primi transitus (biochemia)
* Pharmacopolium
* Semivita biologica

## Bibliographia 
* Brunton, Laurentius L., Ioannes S. Lazo,  et Keith L.Parker. 2006. ''Goodman & Gilman's the pharmacolgical basis of therapeutics.* Sunderlandiae Massachusettae: McGraw-Hill. ISBN 0-07-142280-3. .

## Notae 
## Nexus externi 
* Usus medicamentorum in Suecia (*Statistikdatabas för läkemedel''). .

Categoria:Medicina
Categoria:Pharmacocinetica
Categoria:Pharmacodynamica