Musea Capitolina

[thumb|Forma montis [Capitolium|Capitolii, nunc sedis **Museorum Capitolinorum**, a Michaele Angelo Bonarotio picta, a Stephano Dupérac incisa anno 1568]]
**Musea Capitolina** (Italiane: *Musei Capitolini*) sunt musea urbis Romae, quae ex pluribus thesauris operum antiquitatis nec non pinacothecis constant. Collectus maximi momenti in monte Capitolino in Palatio Conservatorum et in Palatio Novo siti sunt.

## Historia 
[thumb|upright=0.7|left|[Palatium Conservatorum est unum e tribus aedificiis principalibus museorum Capitolinorum.]]
[thumb|upright=0.8|Interiores [Palatium Novum|Palatii Novi partes.]]
thumb|upright=0.8|Cavaedium Palatii ConservatorumMusea Capitolina ab anno 1471 repetunt, cum Roma urbs a Sixto IV papa sculpturis antiquis varios deos Graecos et Romanos demonstrantibus donata est. Etiam annis posteris collectus imprimis ex thesauro Vaticano amplificati sunt. Anno 1734 post collecta Alexandri Albani cardinalis parta primo populo aperti sunt. Roma anno 1870 capite Italiae facta reperta nova in antiquarium montis Caelii ad Musea Capitolina pertinentiem posita sunt. Anno 1925 Palatium Caffarelli emptum est, anno 1952 septentrionalis Palatii Conservatorum annexus, qui Bracchium Novum (Braccio Nuovo) dicitur, museis additus, anno 1957 Galleria Lapidaria instituta est. Anno 1997 propter aedificationes pars collectus in sic dicta *Centrale Montemartini*, pristinam electrificinam ad viam Ostiensem sitam, exposita est. Quae expositio multos visitatores alliciebat, anno 2005 in Museorum Capitolinorum filiale perpetuum commutatum est.

Cum usque ad annum 2005 Musea Capitolina a Carolo Aymonimo architecto renovata ac amplificata sunt, etiam Palatium Clementinum emptum et museis annexum est.

## Musea 
Musea hodie in plures partes in monte Capitolio sitas divisa sunt, quae uno aditu (in Palatio Conservatorum) attinguntur.
*Palatium Conservatorum a Michaele Angelo Bonarotio usque annum 1568 aedificatum, anno 2005 commutatum ac amplificatum est. Ibi imprimis reperta archaeologica et sic dicta *Collezione Castellani* (Collectus Castellanianus) inveniuntur. In aula vitro contecta statua equestris Marci Aurelii imperatoris asservata est, cuius exemplar in Area Capitolina stat. Intra museum etiam fundamenta Aedis Capitolinae visuntur.
*In sic dicto *Appartamento dei Conservatori* antiquiores Palatii Conservatorum partes complectentes collectus anni 1471 in oecis picturis muralibus ornatis demonstratur, inter alia Spinarius et Lupa Capitolina cum Romulo Remoque pueris.
*In ala annis 1939-1941 erecta ab anno 1957 pinacotheca, quae inter alia opera Michelis Angeli Merisi da Caravaggio, Titiani Vecellii et Petri Pauli Rubens continet, servata est.
*Palatium Caffarelli anno 1925 emptum et nomine *Museo Mussolini* pars exhibitionum factum est. Anno 2000 finitimum Palatium Clementinum additum est. Palatium Caffarelli-Clementinum inter alia collectum Santarelli (*Collezione Santarelli*) et thesaurum nummorum comprehendit.
*Palatium Novum exadversum Palatium Conservatorum in Area Capitolina est. Ibi inter alia sculpturae ab Alexandro Albano collectae demonstrantur. In aula statua sic dicti *Marforio* posita est.
*Annis 1930 Palatium Novum cuniculo cum Palatio Conservatorum coniunctum est. Anno 1957 ibi *Galleria Lapidaria* fragmenta inscriptionum antiquarum demonstrans aperta, sed mox, quod aqua invasit, rursum clausa est. Ab anno 2005 haec museorum pars iterum visitatoribus patet.
*Ab anno 2005 ex *Galleria Lapidaria* etiam ad Tabularium et templum Veiovis perveniri potest.
*Ab anno 1997 in *Via Ostiensi* est museorum filiale in Centrale Montemartini, inter alia cum figuris, quae olim fastigium templi Apollinis Sosiani ornaverunt.

## Bibliographia 
* Manfred Wundram (ed.): *Reclams Kunstführer, Italien. Band V. Rom und Latium*. Reclam, Stutgardiae 1981, ISBN 3-15-008679-5.

## Notae 

## Pinacotheca 

Image: The wounded amazon.JPG|Amazon vulnerata, exemplar operis Phidiae artificis
Image:Capitoline Antinoo - Palazzo Nuovo - Musei Capitolini - Rome 2016.jpg|Antinous Capitolinus
Image:Apollo Citharoedus with the Griffin - Palazzo Nuovo - Musei Capitolini - Rome 2016.jpg|Apollo citharoedus
Image: 0 Alexander-Helios Capitolini (1).JPG|Imago Alexandri-Helii
Image: Artemis Kephisodotos Musei Capitolini MC1123.jpg|Verisimilter exemplar statuae Dianae a Cephisidoto factae
Image: Bust of augustus.jpg|Imago Augusti imperatoris
Image: Bust of commodus hercules.JPG|Imago Commodi ut Herculis
Image: 0 Gaius Flavius Valerius Constantinus - Palatino.JPG|Constantinus I imperator, forsitan e Basilica Constantiniana oriundus
Image:Statua di Costantino ai musei capitolini.jpg|Caput statuae maximae Constantini I
Image: 0 Amour et Psyché- Pal. Nuovo - Rome.JPG|Cupido et Psyche
Image:Eros bow Musei Capitolini MC410.jpg|Eros Capitolinus
Image: 0 Eros Thanatos Musei Capitolini (1).JPG|Eros Thanatos
Image: 0 Galata Morente - Musei Capitolini (1).jpg|Galata moriens
Image: 0 Statue d’Hercule combattant (1).JPG|Hercules pugnans
Image: Horti_lamiani.jpg|Statuae ex Hortis Lamianis oriundae
Image: 0 Ménade dansante - Musei Capitolini.JPG|Maenas saltans
Image: 0 Marcus Aurelius Exedra - Palazzo dei Conservatori - Musei Capitolini (1).jpg|Statua equestris Marci Aurelii imperatoris
Image: 0 Tigre che assale un vitello - Musei Capitolini (2).jpg|Mosaicum - Artificium Romanum quarti saeculi medii
Image: Medusa Bernini Musei Capitolini.jpg|Ioannis Laurentii Bernini Medusa
Image: 0 Satiro in riposo - Musei Capitolini (1).JPG|Satyrus se quieti dans
Image: Leaning satyr Musei Capitolini MC739 n2.jpg|Satyrus discens
Image: 0 Léda et Zeus métamorphosé en cygne - Musei Capitolini (1).JPG|Leda cum cygno
Image: 0 Spinaro - Palazzo dei Conservatori, Musei Capitolini (1).JPG|Spinarius
Image: Tritão-museus capitolinos.jpg|Triton
Image:Capitoline Venus - Palazzo Nuovo - Musei Capitolini - Rome 2016.jpg|Venus Capitolina 
Image: Capitoline she-wolf Musei Capitolini MC1181.jpg|Lupa Capitolina
Image: 0 Discobolo - Musei Capitolini (1).JPG|Miles vulneratus
Image: Herakles snake Musei Capitolini MC247.jpg|Hercules infans serpentem necans (marmor Romanum, saec. 2)
File: Courtyard of the Capitoline Museum Rome.ogg|Cavaedium Palatii Conservatorum
File:0 Vénus de l'Esquilin - Musei Capitolini - Rome.JPG|Venus Esquilina

## Nexus externi 
* Situs museorum visitatoribus destinatus
* Situs museorum scientificus

Categoria:Musea Capitolina
Categoria:Campitelli
Categoria:Roma