De cerimoniis aulae Byzantinae

[thumb|right|Imperator [Constantinus Porphyrogenitus a Christo coronatus]]
***De cerimoniis aulae Byzantinae*** (Graece , scil. "constitutio") est opus ab imperatore Constantino Porphyrogenito aut ab eruditis scriptorii imperialis saeculo X scriptum, in quo agenda diurnalia aulae imperialis enumerantur. Libellus de officiis aulicis cuius titulus est *Cletorologium*, a Philotheo compositus, capitulis 52–54 libri primi operis *De cerimoniis* nobis servatur.

## Continentur 
* Liber I, tempore Constantini Porphyrogeniti elaboratus e scriptis separatim iam exstantibus, tempore Nicephori Phocae recensus
** cc. 1-9 : de pompis et cerimoniis sacris principalibus, tempore Constantini Porphyrogeniti actis, a nativitate Christi ad Pentecostum tantum comprehendentibus
** cc. 10-37 : de pompis et cerimoniis sacris, praecipue ante Constantinum Porphyrogenitum actis, a Pascha incipientibus omnemque annum comprehendentibus
** cc. 38-83 : de pompis et cerimoniis saec. X saecularibus
** cc. 84-85 : de cerimoniis instaurationis officialium (res saeculo VI a "magistro Petro" scripta)
** c. 86 : de instauratione officialium (res saeculo VI scripta)
** cc. 87-88 : de receptione legatorum imperatorum occidentalium (res tempore Iustiniani I scripta)
** cc. 89-90 : de receptione legatorum Persarum (res saeculo VI scripta)
** cc. 91-95 : anagoreuses imperatorum a Leone I ad Iustinianum I (res tempore Iustiniani I scripta)
** c. 96 : anagoreusis Nicephori Phocae (res tempore Nicephori Phocae addita)
** c. 97 : instauratio proedri Senatus (res tempore Nicephori Phocae addita) 
* Liber II
** cc. 1-16, 18-25 : de rebus notandis cerimoniarum saec. X, ex ore participum descriptis
** c. 15 supplementum : de receptione legatorum Saracenorum et principissae Olgae
** c. 17 : anagoreusis Romani II
** cc. 26-55 : res variae praecipue antiquae, e scriptis separatis congessae
** cc. 52-53 : *Cletorologium* Philothei
** c. 54 : "Notitia episcopatuum" Epiphanii Cyprii (supplementum *Cletorologio*)

## Bibliographia 
; Editiones et versiones
* Ann Moffatt, Maxene Tall, interprr., *Constantine Porphyrogennetos, The Book of Ceremonies; with the Greek edition of the Corpus Scriptorum Historiae Byzantinae (Bonn, 1829)*. 2 voll. Canberrae: Australian Association for Byzantine Studies, 2012. ISBN 9781876503420 (*Byzantina Australiensia*, 18)  Recensio huius operis 
* Io. Iac. Reiskius, ed., *Constantini Porphyrogeniti imperatoris De cerimoniis aulae Byzantinae*. 2 voll. Bonnae: Weber, 1830 (*Corpus scriptorum historiae Byzantinae*, 7-8)  Vol. 1 Vol. 2 apud archive.org
* A. Vogt, ed. et interpr. *Constantin VII Porphyrogénète, Le livre des cérémonies*. 4 voll. Lutetiae, 1935-1940 [Editio libri 1 nondum perfecta cum commentario] 

; Editiones et versiones capitulorum singulorum

* Béatrice Caseau, “Le cérémonial impérial” in Sophie Métivier, ed., *Economie et société à Byzance (VIIIe-XIIe siècle): textes et documents* (Lutetiae: Publications de la Sorbonne, 2007) pp. 19-27 [versio textuum selectorum] 
* Gilbert Dagron, "L’organisation et le déroulement des courses d’après le Livre des Cérémonies" in ''Travaux et mémoires du Centre de recherche, d'histoire et de civilisation byzantine* vol. 13 (2000) pp. 1-200
* John F. Haldon, *Constantine Porphyrogenitus: Three Treatises on Imperial Military Expeditions*. Vindobonae, 1990 

; Historica et critica
* Christine Angelidi, "Designing Receptions in the Palace (De Cerimoniis 2.15)" in Alexander Beihammer, Stavroula Constantinou, Maria Parani, edd., *Court Ceremonies and Rituals of Power in Byzantium and the Medieval Mediterranean* (Lugduni Batavorum: Brill, 2013) pp. 465-486 
* J. B. Bury, "The Ceremonial Book of Constantine Porphyrogennetos" (2 partes) in *English Historical Review* vol. 22 (1907) pp. 209-227, 417-439 JSTOR 1 2
* Jean Ebersolt, *Le grand palais de Constantinople et le livre des cérémonies*. Lutetiae: Leroux, 1910 Textus apud universitatem Heidelbergensem
* John F. Haldon, "Theory and Practice in Tenth-Century Military Administration. Chapters II, 44 and 45 of the Book of Ceremonies" in *Travaux et mémoires du Centre de recherche, d'histoire et de civilisation byzantine* vol. 13 (2000) pp. 201-352
* Simon Malmberg, *Dazzling Dining: banquets as an expression of imperial legitimacy''. Upsalae: Department of Archaeology and Ancient History, Uppsala University, 2003

Categoria:Scripta saeculo 10
Categoria:Constantinopoleos scripta
Categoria:Litterae Graecae mediaevales
Categoria:Libri de civitatibus administrandis
Categoria:Aulae
Categoria:Imperium Byzantinum
Categoria:Constantinus VII Porphyrogenitus