open-index/open-wikipedia-markdown huggingface dataset:
Motus ad rubrum

[thumb|Lineae spectrales in [spectrum visuale|spectro visuali supercumuli galaxiarum remotorum (ad dexteram), cum lineis absorptionis in specrtro visuali Solis (ad sinistram). Sagittae motum ad rubrum, vel incrementum undae longitudinis, indicant.]]
**Motus ad rubrum** in physica est incrementum longitudinis undae, vel motus ad rubram spectri extremitatem, lucis vel alius radiationis electromagneticae. "Rubrior" significat auctam unda[e longitudinem, utrum radiatio intra spectrum visuale iacet an non. Secundum theorias lucis radiatio rubrior etiam habet minorem frequentiam et energiam photonum.

Aliqui motus ad rubrum sunt exempla effectûs Doppleriani, notiore in mutatione altitudinis vel frequentiae soni traminibus, arceris, aliisque vehiculis celeribus emissi. Motus ad rubrum fit quandocumque lumen ab observatore abit. Exemplum huius est motus ad rubrum cosmologicus, quae ex expansione universi evenit. Lumina satis distantia (plus quam milliones annos luce mensos) motum ad rubrum monstrant, qui modo incrementi distantiae a Tellure respondet. Motus ad rubrum gravitationalis est effectus relativisticus qui in radiatione electromagnetica ex campis gravitationlibus movente observatur. Contra motum ad rubrum, decrementi longitudinis undae efficitur cum lumen ad observatorem aut radiatio electromagnetica in campum gravitationalem movet. Hoc *motus ad caeruleum* vel motus ad rubrum negativum appellatur. Anno 1929, Edwinus Hubble "legem Hubble" de motu ad rurum publicavit.

Scientia horum motuum adhibita est ad plures artes terrestres elaborandos, ut radar Doppleranum et pistollia radaris a vigile usitata. Motus ad rubrum etiam in observationibus rerum astronomicarum apparuit. Valor eius litterâ *z* notatur.

## Notae 
## Bibliographia 
### Commentationes 
* Odenwald, S. R. T. Fienberg. 1993; "Galaxy Redshifts Reconsidered" in *Sky & Telescope* Feb. 2003; pp. 31–35.
* Lineweaver, Charles H., et Tamara M. Davis, "Misconceptions about the Big Bang", *Scientific American*, March 2005.

### Libri 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* See also physical cosmology textbooks for applications of the cosmological and gravitational redshifts.

## Nexus externi 
* Ned Wright's Cosmology tutorial
* Cosmic reference guide entry on redshift
* Mike Luciuk's Astronomical Redshift tutorial
* Animated GIF of Cosmological Redshift by Wayne Hu
* 

Categoria:Quantitates physicae
Impetus Norvegiae anno 2011

[thumb|Despectus in [Osloam post impetum factum.]]
thumb|upright=0.8|Loci Osloae et Utøyae ubi Impetus evenit.
[thumb|upright=0.8|[Tabula geographica loci Impetus.]]
[thumb|upright=0.8|Insula Utøya post impetum cum [flos|floribus condoleationis ornata.]]
**Impetus Norvegiae anno 2011** est actus terroris qui in Norvegia die 22 Iulii anno 2011 evenit. Auctor huiusce actus tromocratici Andreas Behring Breivik fuit, qui in numero fautorum nationalismi et aliarum idearum ad ideologiam fascisticam pertinentum habetur.

Primo bomba in autocineto abscondito Osloae in urbe capitale deflagravit. In hac urbis parte, multa aedificia gubernationis Norvegicae inveniuntur. Hac deflagratione octo homines necati sunt. Postquam Andreas Breivik autocineto in urbe Osloae deposuit, statim ad Utøya insulam profectus est, ubi iuvenes ad conventum aestivalem congressi essent. Hic conventus a factione democratiae socialis Norvegica institutus erat. Hic Andreas Breivik sclopeto striato utens sexaginta novem homines occidit.

Andreas Breivik a tribunale Norvegico damnatus est, ut in carcere non minus quam viginti unum annos maneat. Quod enim est supplicium gravissimum a legibus Norvegicis permissum.

## Notae
## Bibliographia 
* Richard Milne, "Ten years on, Norway still deals with wounds from Breivik massacre" in *Irish Times* (19 Iulii 2021)

*Impetus Christopolis anno 2019, tromocratia ab hoc impetu inspiratus

Categoria:Norvegia
Categoria:Tromocratia
Categoria:2011
Toxicologia

[thumb|Fabula vulgaris [Albanix|Albanivis casum toxicologiae narrat: venefica malum veneno infectum albanivi dat.]]
**Toxicologia** est biologiae, chemiae, pharmacologiae subdisciplina quae reactiones adversae corporis viventis investigat. 

## Notae 
* Venenum
* Nanopathologia

Categoria:Pharmacologia
Lucianus Puiu Georgescu

**Lucianus** (Dacoromanice *Lucian*) **Puiu Georgescu** (natus anno 1960 Galatzii) chemicus et rerum politicarum peritus Dacoromanicus est.

## Munus 
Georgescu apud Universitatem Galatiensem chemiae studebat et apud Universitatem Turonenssem doctor promotus est. Ab anno 1988 in eodem universitate docuit. Ab anno 2012 praeses senatui Universitatis Galatiensis fuit.

## Cursus honorum 
Die 29 Iunii 2017 minister scientiae pervestigationis in consilio ministerorum Michaelis Tudose factus est. Propositus est a factione Alde. Die 29 Ianuarii 2018 ei Nicolaus Burnete (PSD) successit.

## Nexus externi 
* Curriculum vitae apud adevarul.ro die 28 Iunii 2017 

## Notae 
Categoria:Alumni Universitatis Turonensis
Categoria:Alumni Universitatis Galatiensis
Categoria:Professores Universitatis Galatiensis
Categoria:Chemici Romaniae
Categoria:Ministri indagationis et innovationis Romaniae
Ram Nath Kovind

**Ram Nath Kovind** seu litteris Devanagari राम नाथ कोविन्द  (prope Derapur natus die 1 Octobris 1945) est iuris consultus et politicus Indiae.

E gente textorum Kori (populi intangibilis) ortus, Ram Nath Kovind alumnus est collegii Dayanandi Anglovedici Kanpurensis ubi iuribus studuit. Advocatus Dellii in urbe ab anno 1971 atque apud curiam supremam ab anno 1980 usque in 1993 operam dedit. Insuper annis 1977 et 1978 consiliarius iuxta primum ministrum Morarji Desai fuit. Conscriptus  anno 1994 usque in 2006 meruit pro nativa civitate sua Uttara Pradeśa. Anno 2015 gubernator civitatis Bihārae creatus est. Quod munus die 20 Iunii 2017 renuntiavit ut officium peteret superius. Die 17 Iulii eiusdem anni praeses patriae electus est.

## Bibliographia 
[thumb|upright=1.75|Inauguratio pontium civitatis [Biharae die 12 Martii 2016. Videntur Narendra Modi primus minister (vexillum gerens) et Ram Nath Kovind gubernator Biharae (manibus compressis)]]
* "Inde : l’« intouchable » Ram Nath Kovind élu président" in *Le Monde* (20 Iulii 2017)
* "Who is Ram Nath Kovind, India's new President?" in *The Hindu* (19/20 Iulii 2017)

Categoria:Nati 1945
Categoria:Homines vivi
Categoria:Politici Indiae
Categoria:Iuris consulti
Categoria:Alumni Collegii Dayanandi Anglovedici Kanpurensis
Significans iter NOTCH

thumb|Significans iter NOTCH inter cellulas vicinas signa dans. Hic receptorium NOTCH1 cum partibus suis extracellularibus et ligando deltoideo *DLL4* depictum.
**Significans iter NOTCH** est signum transductus inter cellulas quae iuxta iacent, quo vicinarum illarum et differentiationes sua et proliferationes atque etiam extinctiones (apoptosis) sua conficiantur. Significans iter NOTCH ita magnum vim ad corporis aptam texturarum organorumque figuram formantem habet. 

## Historia 
Anno 1914 Ioannis Dexter in drosophila melanogastre crenam (Anglice: *notch*) alarum descripsit. Genum anno 1917 per Thomas Hunt Morgan descriptum est, postea nomen crenae, *NOTCH*, recepit. Allelum alarum mutatarum *lin-1* vocatum est. Investigationes proteinum inter cellulas signa dare demonstraverunt. 

## Elementa significantis itineris NOTCH 
* Nuntii primarii — duo greges notae: **d***eltoidei* (*DLL1*, *DLL3*, *DLL4*) atque **s***errati* (*Jag1*, *Jag2*) **l**igandi; ligandorum omnium abbreviatura *DSL* est
* Transductores signorum — mammaliis quattuor *NOTCH receptoriorum* typi sunt: NOTCH1, NOTCH2, NOTCH3, NOTCH4
* Effector primarius — recombinationis signorum ligans proteinum Ig kappa J (*Rbpj*)
* Factores transcriptionis — *Hes* et *Hey*

## Notae 
* CADASIL
* Encephalomyelitis disseminata
* Gliogenesis
* Morbus Alzheimerianus
* Neurogenesis

N
Sushma Swaraj

**Sushma Swaraj** seu litteris Devanagari सुषमा स्वराज  (nata nomine *Suṣamā Śarmā* die 14 Februarii 1952; die 6 Augusti 2019 mortua) fuit politica Indiae.

E parentibus religione Hinduicis orta qui a Lahorio in Indiam nuper effugerant, Suṣamā Śarmā in castris Ambalaensibus nata est. Ibidem collegium Sanatani Dharmi, ubi linguam Sanscriticam scientiamque politicam, deinde universitatem Panjabensem frequentavit Caṇḍīgaṛhi in urbe, ubi iuribus studuit. Advocata iuxta curiam supremam ab anno 1973 operam dedit.

[thumb|upright=1.5|[Gulielmus Clinton|Gulielmus et Hillaria Clinton, Narendra Modi, Sushma Swaraj (ad dextram) Novi Eboraci die 29 Septembris 2014 colloquentes]]
Legata est consilio legislativo Haryanensi ab anno 1977 ad 1982 pro circulo oppidi nativi, iterum ab 1987 usque in 1990 quibus annis ministra ab eruditione civitatis Hariyanae merebat. Deinde legata est consilio nationali, sed ab anno 1996 consilio populari. Brevissimo temporis spatio a die 13 Octobris 1998 usque ad 3 Decembris eiusdem anni ministra principalis fuit Dellii territorii capitalis. Ministra ab informatione a die 30 Septembris 2000, ministra a valetudine a die 29 Ianuarii 2003 usque ad 22 Maii 2004 meruit, primo ministro Atal Bihari Vajpayee. Denuo primo ministro Narendra Modi ministra a rebus externis et ab Indis emigratis die 26 Maii 2014 facta est.

## Notae 
## Nexus externi 
* Vita apud consilium populare Indicum

Categoria:Nati 1952
Categoria:Mortui 2019
Categoria:Politici Indiae
Categoria:Alumni Universitatis Panjabensis (India)
Categoria:Gubernatores provinciarum
Categoria:Alumni Collegii Sanatani Dharmi Ambalaensis
Atal Bihari Vajpayee

**Atal Bihari Vajpayee** seu litteris Devanagari अटल बिहारी वाजपेयी  (Gwalior in urbe natus die 25 Decembris 1924; mortuus Dellii die 16 Augusti 2018) fuit politicus Indiae.

Patre magistro ludorum, Atal Bihari Vajpayee in urbe natali educatus est apud collegium Victoriae Gwaliorense. Alumnus est collegii Dayanandi Anglovedici Kanpurensis ubi scientiae politicae studuit. Conscriptus est  ab anno 1957. Minister a rebus externis a die 26 Martii 1977 usque ad 28 Iulii 1979 factus est, primo ministro Morarji Desai. Ipse bis primus minister meruit, a die 16 Maii 1996 ad 1 Iunii eiusdem anni, iterum ab 19 Martii 1998 ad 22 Maii 2004.

## Bibliographia 
[thumb|upright=1.75|Prima acie a sinistra parte videntur [Iacobus Carter in Indiam die 1 Ianuarii 1978 receptus, Morarji Desai primus minister, Rosalynn Carter, Atal Bihari Vajpayee minister a rebus externis]]
* Yogesh Atal, *Mandate for political transition: Reemergence of Vajpayee* (2000)
* G.N.S. Raghavan, *New Era in the Indian Polity, A Study of Atal Bihari Vajpayee and the BJP* (1996)
* Randeep Ramesh, "Atal Bihari Vajpayee obituary" in *The Guardian* (17 Augusti 2018)
* Chandrika Prasad Sharma, *Poet politician Atal Bihari Vajpayee: A biography* (1998)
* Sita Ram Sharma, *Prime Minister Atal Behari Vajpayee: Commitment to power* (1998)
* Darshan Singh, *Atal Behari Vajpayee: The arch of India* (2001)
* C.P. Thakur, *India Under Atal Behari Vajpayee: The BJP Era* (1999)

Categoria:Politici Indiae
Categoria:Gubernatores civitatum
Categoria:Alumni Collegii Dayanandi Anglovedici Kanpurensis
Significans iter MAPK/ERK

[thumb|Significans iter MAPK/ERK ab [factor crementis epidermalis|factore crementis epidermali *EGF* stimulo extracellulari et receptorio intra membranam suo *EGFR* ad functionem cellulae mutatam. Receptorium et complexus seriem proteini kinasum (Ras, Raf, MEK, MAPK/ERK) itineris ducunt.]]
**Significans iter MAPK/ERK** vel **significans iter Ras-Raf-MEK-ERK** est signum transductus intra cellulam quocum factor crementis epidermalis (abbreviatura Anglica *EGF*) cyclo cellulari communicat per seriem enzymorum, inter quae greges phosphati pessuli (cum phosphatu aperti; sine phosphatu clausi) valent. Machinatio itineris etiam ambitum retroactionis negativae includit.

Inhibitores illorum ut Raf inhibitores et MEK inhibitores tractationi cancrum inserviant. 

## Partes MAPK/ERK itineris 
Iter ERK ex subsystematibus SOS, Ras et MAPK compositum est.

### Subsystema complexus SOS 
Initio EGFR (receptorium factoris crementis epidermalis) signum recipit, tum dimerum duorum receptoriorum formans, phosphorum accipiens, deinde cum duobus proteinis adaptoribus (SHC1, Grb2) proteinoque crepidine (FRS2) connectens denique per SOS1 (abbreviatura Anglica: *Son of Sevens*) signum ad subsystema Ras transmittit. 

Proteinum 14-3-3 cum SOS1 coniungere, eo modo iter inhibere, potest.

### Subsystema Ras 
Proteina RAS sunt GTPases parvae.

### Subsystema MAPK 
MAPK est abbreviatura **m**itogeno **a**ctivatae **p**roteini **k**inasis. Kinasis est subtypus enzymorum, qui phosphatum transfert, dehinc *proteini kinasi* phosphatum ad proteina transfert et praecipue ad proteinorum acida aminica serini, threonini, tyrosini, histidini. Eisdem kinasibus mitogeno activatae enim proteini kinases imprimis acidis aminicis serini et threonini phosphatum attribuitur. Mammaliis plus quam duodecim MAPK sunt.

## Morbi et MAPK/ERK (exempla) 
Incrementum numeri cellularum adenocarcinomatis pulmonum cum MAPK/ERK coniunctum videtur.

## Notae 
* Melanoma malignum
* Morbus Hodgkin

M
Fama

[thumb|Fama quasi femina inducta: *[La renommée chevauchant Pégase*, ab Antonio Coysevox anno 1702 sculpta]]
**Fama** generatim est idem ac rumor, id est quidquid de aliquo divulgatur, sive in bonum, sive in malum. Fama tamen et rumor differunt: rumor enim est res "sine teste, sine indice," ut ait pseudo-Quintilianus, vel "sine capite, sine auctore," ut Cicero; at fama est communis et consentiens opinio. Hinc Quintilianus: "Famam atque rumores pars altera consensum civitatis et velut publicum testimonium vocat, altera sermonem sine ullo certo auctore dispersum, cui malignitas initium dederit, incrementum credulitas."

## In fabulis 
In fabulis Fama est Terrae filia, Coei et Enceladi soror, in Gigantum ultionem a matre edita: nam "per ipsam [deorum] crimina vulgata sunt," ut ait Servius ad quartum librum *Aeneidos*, ubi Vergilius eam describit "pedibus celerem et pernicibus alis, / monstrum horrendum, ingens, cui quot sunt corpore plumae, / tot uigiles oculi subter (mirabile dictu), / tot linguae, totidem ora sonant, tot subrigit auris."

## Notae 
*408 Fama

## Nexus externi 
, s.v. "fama."

Categoria:Notiones philosophicae
Categoria:Societas hominum
Categoria:Personificationes
Veronica Poór

**Veronica Poór** (nata anno 1983 in Hungaria) Esperanticorum fautrix et nanotechnologa est. Mense Maio 2016 electa est directrix generalis (Ĝenerala Direktoro de UEA) Universalis Societatis Esperanticae (UEA). Munus istud autem a A Kalendis Ianuariis 2018 habebit Martinus Schäffer.

## Vita
Poór doctoratu de physica laureata indagat in nanotechnologicis. Conventum primum Esperanticum anno 2009 participavit; postea, mense Ianuario 2011, in sic dicto Cenaculo Poludnica (agitur de anniversario congressu cum athletica hiemali) fuit quae tum apud Sanctum Ioannem Liptovensem in Solna in Slovacia celebrata est. Cum mense Aprili 2011 Britannicus congressus Esperanticus exhibitus esset, Poór cum aliis interretialem radiophoniam Esperanticam internationalem *Muzaiko* promovebat. Quod inceptum iam mense Iulio 2011 initium habuit.  

Annis inter 2013 et 2015 Associationis iuventutis Esperanticae internationalis praesidio interfuit, in quo responsalis fuit de instruendis moderatoribus, de scientiis, de actionibus professionalibus, de relationibus externis. Anno 2013 membrum creatum est novi Consilii UEA (Konsilio de UEA).

Die 31 Iulii 2015 praesidium UEA proclamavit Veronicam Poór directricem generalem creatam esse. Installatio eius officialis facta est autem mense Maio 2016, postquam rude donatus est Finnicus Osmo Buller, antecessor eius.
## Notae
## Nexus externi 
* Veronika Poór nova ĝenerala direktoro de UEA (Liberum Folium, 2015)
* Veronika Poór volas krei entuziasmigan etoson (Liberum Folium, 2015)
* Colloqium percontativum anno 2014 in Bono Aëre factum (Radiophonia Sinensis Internationalis, 2014)
* Hungara esperantistino Veronika Poor vizitis ĈRI (Radiophonia Sinensis Internationalis, cum photographematibus, 2012)
Viorel Ilie

**Viorel Ilie** (natus 19 Martii 1965, Moinești) machinator et rerum publicarum peritus Dacoromanicus est.

## Munus 
Ilie apud Universitatem Technicae Gheorghe Asachi Iassiensem electrotechnicae studebat et deinde pro societate petrolei PETROM operam dedit.

## Cursus honorum 
Ilie sodalis factionis ALDE est et ab anno 2008 demarchus oppidi Moinești erat. Mense Decembri 2016 senator Romaniae electus est. Die 27 Martii 2017 Minister relationum cum parlamento in consilio ministrorum Sorin Grindeanu nominatus est et hunc magistratum et in consilio ministrorum Michaelis Tudose et Vioricae Dăncilăe tenuit. Die 27 Augusti 2019 se e consilio ministrorum recessit, postquam factio sua ALDE foedus regnandi cum PSD finivit.

## Nexus externi 
* Data Viorel Ilie apud situm interretialem senatus Romaniae

## Notae 
Categoria:Alumni Universitatis Technicae Gheorghe Asachi Iassiensis
Categoria:Machinatores Romaniae
Categoria:Senatores Romaniae
Categoria:Ministri relationum cum parlamento Romaniae
CYP2C8

thumb|Cytochroma P450 CYP2C8.
**Cytochroma P450 CYP2C8**  (Numerus EC: 1.14.14.1) est haemoproteinum oxidoreductasisque et pars gregis cytochromatum P450. 

## Natura structuraque biochemica 
Cytochroma P450 CYP2C8 abunde in iecore reperiuntur. CYP2C8 est et polypeptidum et haemoproteinum, quod ex 476 acidis aminicis constitutum est. Plus quam 100 medicamenta substrata nota sunt. Nonnullae substantiae etiam, ut Gemfibrozilum vel Clopidogrelum, gravissime CYP2C8 inhibere possunt.

## Genetica 
Nomen geni cytochromatis est *CYP2C8* locus cuius geneticus in chromosomate 10 humano locatus est (cytogeneticus: 10q23.33 / coordinatae genomicae: chr10:96,796,884-96,829,159). Varia allela descripta sunt (CYP2C8*2, CYP2C8*3, CYP2C8*4, CYP2C8*5). Plus quam 20 *singularis nucleotidi polymorphismorum* (SNP) notae sunt:

## Pharmaca ad CYP2C8 relata 
Adhuc solum Rifampicinum inductor notum est.

## Notae 
## Nexus externi 
* Descriptio genetica CYP2C8: https://web.archive.org/web/20200928164956/https://ghr.nlm.nih.gov/gene/CYP2C8

2
Flamma

[thumb|Flamma ex [cereus|candela egrediens]]
**Flamma** est vapor accensus, qui ex re flagrante egreditur, mobilis ac splendens ignis pars. Per reactionem exothermicam in plaga tenui efficitur. Flammae colore et temperatura variant, secundum materiam combustam.

## Pinacotheca 

Flaming cocktails.jpg|Potiones flagrantes
Eternal fire Vinnitsa 2010 G1.jpg|Flamma aeterna in Vinnicia

## Nexus externi 
Categoria:Ignis
Deus belli

**Deus belli** in mythologia est numen quod ad bellum, amorem, pugnam, violentiam pertinet. Contingit communiter in utroque monotheistica religionibus et polytheistica. Dispars plerumque deorum dearumque polystheisticarum more maiorum, numina monotheistici depinguntur ut imperati bellum ad religionem effusum (Coniunctio intime inter bellum sacrum et credentem singuli veri fidei observatur ab eruditis sicut Ionathan Kirsch in suo libro *God Against The Gods: The History of the War Between Monotheism and Polytheism* et Iosephus Campbell in *The Masks of God, Vol. 3: Occidental Mythology*.) 
## Tabula
Nonnulli dei sunt:
*Mars - in mythologia romana.
*Odin - in mythologia germanica.

## Notae
Categoria:Bella
Categoria:Dei
Categoria:Personificationes
Ilan Laufer

**Ilan Laufer** (natus die 18 Augusti 1983 Bucarestae) homo negotiis intentus et rerum politicarum peritus Dacoromanicus est.

## Munus 
Laufer anno 2006 titulum magistri apud Academiam Nationalem Educationis Physicae et Athleticae Artis Bucarestae adeptus est. Regit societatem commercii domorum et agrorum.

## Cursus honorum 
Laufer die 29 Iunii 2017 minister societatum minorum in consilio ministrorum Michaelis Tudose nominatus est. Successit Alexandro Petrescu.

## Familia 
Laufer duxit Alinam sociam in matrimonium.

## Nexus externi 
* Biographia apud libertatea.ro die 28 Iunii 2017

## Notae 
Categoria:Alumni Academiae Nationalis Educationis Physicae et Athleticae Artis
Categoria:Ministri commercii Romaniae
Cyclothone

***Cyclothone*** est genus piscium bioluminescentium familiae Gonostomatidarum quae plerumque ad magnitudinem octo centimetrorum crescunt et in partibus oceani plusquam trecenta metra profundis habitant. Hoc genus copiosissimum omnium generum vertebratorum creditur, nam sunt fere quadrillio (1015) singularum Cyclothonarum.

Nomen deducitur a verbis Graecis κύκλος 'circulus' et ὀθόνη 'linteum', nam rotundis lacinias operculares habet.
 
## Species 
In hoc genere sunt tredecim species quae exstant et una exstincta.
* *Cyclothone acclinidens* Garman, 1899
* *Cyclothone alba* A. B. Brauer, 1906
* *Cyclothone atraria* C. H. Gilbert, 1905
* *Cyclothone braueri* Jespersen & Tåning, 1926
* *Cyclothone kobayashii* Miya, 1994
* *Cyclothone livida* A. B. Brauer, 1902
* *Cyclothone microdon* (Günther, 1878)
* *Cyclothone obscura* A. B. Brauer, 1902
* *Cyclothone pallida* A. B. Brauer, 1902
* *Cyclothone parapallida* Badcock, 1982
* *Cyclothone pseudopallida* Mukhacheva, 1964
* *Cyclothone pygmaea* Jespersen & Tåning, 1926
* *Cyclothone signata* Garman, 1899
* *Cyclothone mukhachevae* Nazarkin, 2015 – exstincta, ex aevo Miocaeno

## Notae 
## Nexus externi 
Categoria:Gonostomatidae
Arvind Kejriwal

**Arvind Kejriwal** seu litteris Devanagari अरविंद केजरीवाल  (Siwani in oppido civitatis Hariyanae natus die 16 Augusti 1968) est politicus Indiae.

Patre ingeniario electrico, Arvind Kejriwal in variis urbibus Indiae borealis educatus est. Alumnus est Instituti Technologiae Indici Kharagpurensis. Jamshedpur in urbe apud *Tata Steel*, deinde Novi Dellii apud ministerium vectigalium operam dedit. Agitator contra corruptelis haud obscurus, factionem novam  anno 2012 condidit, qua anno insequenti in comitiis territorii capitalis Dellii satis prospere agenti ipse minister principalis regiminis die 28 Decembris 2013 factus est. Officium propter defectus legatorum faventium die 14 Februarii 2014 renuntiavit, sed, novis comitiis etiam melius evenientibus, iterum ab eodem die anni 2015 minister principalis meret.

## Notae 
## Nexus externi 
[thumb|upright=1|Arvind Kejriwal die [4 Maii 2014 contionem habet.]] 
* Vita apud *Elections.in.*

Categoria:Politici Indiae
Categoria:Gubernatores provinciarum
Categoria:Praefecti urbibus
Categoria:Alumni Instituti Technologiae Indici Kharagpurensis
Canalis ionticus calcii

[thumb|Canalis ionticus calcii intra [membrana cellularis|membranam cellularem.]]
**Canales iontici calcii** in physiologia sunt canales iontici cum permeabilitate selectiva iontis calcii. Canales calcii inter tensione pendentes canales calcii et ligando saepti canales calcii distribuuntur. Inhibitores canalium calcii magnum momentum in medicina habent.

## Genera canalium calcii 
### Tensione pendentes canales calcii 
Inveniuntur genera haec imprimis intra membranas cellularum excitabilium, ut neuronorum, celluarum glialium, musculorum. Membrana potentialis quiescente ienunte canales clausi sunt. Adhuc quinque typi canalium calcii noti sunt: 
* Typi **L** (longus) — in sceletu
* Typi **P** ("Purkinje") — in cerebello
* Typi **N** (neuralis) — in systemata nervoso toto
* Typi **R** (residualis) — in cerebello
* Typi **T** (transiens) — in locis variis

#### Subunitas Alpha 
Subunitates alpha designantur *CaV*. 

### Ligando saepti canales calcii 
* IP3 receptorium
* Ryanodini receptorium — in musculis

## Inhibitores 
Inhibitores canalium calcii in pressione sanguinis alta (hypertonia) tractanda usi sunt. Exempli sunt: Amlodipinum, Diltiazemum, Verapamilum.

## Notae 
* Cardiologia
* Synapsis chemica
* Systema ATC: inhibitores canalium calcii

C
Ioannes Franciscus Saba

**Ioannes Franciscus Saba** (natus Olbiae die 20 Septembris 1968) est presbyter Ecclesiae Catholicae et a die 27 Iunii 2017 electus archiepiscopus metropolita Turritanus.

Presbyter consecratus anno 1993, die 13 Septembris 2017 archiepiscopus Turritanus  consecrabitur.

## Vexillum atque Sententia 

Fasciculus:Coat of arms of Gian Franco Saba.svg|Vexillum archiepiscopi Saba.
Coat of arms of Gian Franco Saba (military).svg|Vexillum 

**Dilectione amplectere Deum**

## Scripta 
* *Il dialogo sul sacerdozio di Giovanni Crisostomo: sintesi tra paideia classica e paideia cristiana?*, Bologna, Dehoniana Libri, 2012, ISBN 978-88-89386-44-6.
* *Scienze religiose e processo euromediterraneo*, curatela, Soveria Mannelli, Rubbettino, 2009, ISBN 978-88-498-2850-4.
* ''Albino Morera: l'uomo e il pastore nel contesto socio-religioso nella Diocesi di Tempio-Ampurias'', curatela con Angelo Setzi, Soveria Mannelli, Rubbettino, 2004, ISBN 88-498-0646-9.

## Notae 
## Nexus externi 
* Pagina archidioeceseos Turritana

Categoria:Archiepiscopi Ecclesiae Catholicae
Categoria:Incolae Italiae
Codex ATC C08

**Codex ATC C08** est pars 
systematis classificationis Anatomici Therapeutici Chemicique
Ordinis Mundi Sanitarii substantiarum quae effectus in apparatu circulatorio 
cum substantiis calcii canales inhibendis habent. 
Hic quattuor adhuc gradus perscribuntur: 

*Per exemplum*: C08**C** Calcii canalium inhibitores selectivi effectuum imprimis vascularium

← ad gradum alteriorem

## Notae 
* Canalis ionticus calcii

C
Kadir Topbaş

**Kadir Topbaş** (die 8 Ianuarii 1945 natus Altıparmak in vico provinciae Artvin natus; mortuus anno 2021) fuit politicus Turcicus.

Constantinopoli ab anno aetatis secundo educatus, Kadir Topbaş alumnus fuit universitatis Istanbulensis ubi theologiae, deinde architecturae studuit gradumque doctoris in historia architecturae ascendit. Inter annos 1994 et 1998 consiliarius meruit iuxta praefectum urbis Recep Tayyip Erdoğan de conservatione et restitutione aedificiorum antiquiorum. Bis praefectus regionis urbanae Beyoğlu electus est. Ipse a die 28 Martii 2004 praefectus urbi metropolitanae Constantinopolitanae merebat.

## Bibliographia 
[thumb|Kadir Topbaş [certamen Marathonium Instanbulense XXXVIII celebrans]]
* "Kadir Topbaş'a Kore devlet nişanı verildi" in *Hurriyet* (13 Septembris 2014)

## Nexus externi 
Categoria:Praefecti urbi Constantinopoli
Categoria:Architecti Turciae
Categoria:Politici Turciae
Categoria:Alumni Universitatis Istanbulensis
Computatio parallela

[thumb|[Computatrum valde parallelum IBM Blue Gene/P]]
**Computatio parallela** est genus computandi in quo multi calculi vel  simul perficiuntur. Magna problemata saepe dividi possunt in minora, quae deinde simul solvuntur. Plures sunt computationis parallelae formae: parallelismus gradus bit (*bit-level*), gradus instructionis (*instruction-level*), datorum (*data*), aut operum (*task*). Parallelismus multis annis praecipue in  adhibitus est, sed nuper studium excitavit propter circumscriptiones physicas quae frequentiae incrementum prohibent. His temporibus cum potentia consumpta (et calor generata) a computatris curae est, computatio parallela, plerumque in procestrorum , magna regula in  facta est.

Computatio parallela  propinqua est. Quae saepe confunduntur sed distincta sunt, nam parallelismus sine concurrentia (ut parallelismus gradus bit) et concurrentia sine parallelismo (ut  per  in procestro principi unius nuclei). In computatione parallela opus dividitur in plura opera minora quae separate perficiuntur et quorum eventus postea combinantur. In concurrenti autem computatione varii processus saepe opera cognata non tractant, aut sunt naturis variis et inter exsecutionem communicationem inter processus postulant (sicut in computatione distributa).

Computatra parallela in plura genera describi possunt secundum gradum quo apparatus parallelismum sinit: computatra procestris multorum nucleorum et multis procestris plura elementa processoria habent in una machina contenta, cum greges, computatra valde parallela (MPP), ac craticulae plura computatra ad idem opus adhibent. Architectura parallela aliquando una cum procestris usitatioribus ad singula opera acceleranda adhibentur. In quibusdam systematibus parallelismus programmatori perspicuus est, ut in parallelismo gradus bit vel instructionis, sed algorithmi aperte paralleli, praecipue qui concurrentiam adhibeant, sunt difficiliores scriptu sequentialibus algorithmis, quia concurrentia plures classes novas vitiorum programmatoriorum introducit, quorum condiciones certaminis (*race conditions*) sunt frequentissimae. Communicatio et synchronizatio inter diversa sub-opera saepe sunt maxima impedimenta in bona functione programmaturae parallelae consequenda.

## Notae 
## Bibliographia 
* 
* Sechin, A.; Parallel Computing in Photogrammetry. GIM International. #1, 2016, pp.&nbsp;21–23.

## Nexus externi 
* Introduction to Parallel Computing, Blaise Barney, Lawrence Livermore National Laboratory 
* *Parallel Computing*, periodicum 
* Parallel Computing Explained In 3 Minutes, pellicula apud YouTube 

Categoria:Computatio
Cyclohexanonum

**Cyclohexanum** est compositum organicum formulam chemicam (CH2)5CO habens. Est compositum alicyclicum cum sex carbonii atomis gregeque ketoni. Cyclohexanonum est liquor sine colore et cum odore acetoni sive menthae piperitae. Magnum momentum cyclohexanonum fabricationis nyloni 6 et nyloni 66 habet. 

## Notae 
* Ketaminum
* Sericum

## Nexus externi 
* Charta chemica internationalis 

Categoria:Composita organica
Sangha

[thumb|Nonnulli monaci extra templum in [monasterium|monasterio Buddhismo Tibetano ,Rato Dratsang, in India, Ianuarii 2015.]]
***Sangha*** est verbum in Pali et Sanscrita significatione "consociatio", "contio", "turma," seu "communitas", et maxime communiter in Buddhismum revocat communitatem monasticam in bhikkhus (monacus) et bhikkhunis (monaca). Quapropter hae communitates more  maiorum revocantur proprie bhikkhu-sangha et bhikkhuni-sangha. Prout categoria separata, adepti illuminationes an particeps monastici communitatis an non revocantur ut āryasaṅgha "nobilis Sangha".

*Clerus

## Bibliographia
* 

Categoria:Verba Palica
Categoria:Termini Buddhismi
Categoria:Verba Sanscritica
Carolus Scott Sherrington

thumb|Carolus Scott Sherrington.
**Carolus Scott Sherrington** (natus Londinii die 27 Novembris 1857, mortuus Eastburni die 4 Martii 1952), alumnus collegii Caii apud Cantabrigienses, fuit medicus et neurophysiologus, qui anno 1932 una cum Edgaro Douglassio Adrian Nobelianum Medicinae Praemium accepit, ratione studii neuronum. Et synapsim chemicam inventus est.

### Eponymi 
;Reflexus Liddell-Sherrington (reflexus myotaticus): Musculus valde extensus cum contractione prolongata et lenta respondet, quod intra musculum sensibilis tensionis intendit. 

;Reflexus Schiff-Sherrington: Post laesionem medullae spinalis in bestiis extensio membrorum anteriorum rigida, quae est signum grave, observetur. 

;Ius primum Sherringtoni: Quaeque radix spinalis posterior aream cutis definitivam (dermatomam) innervat. 

;Ius secundum Sherringtoni (ius innervationis reciprocae): Cum musculi contractio stimulatur antagonista simul ("reciproce") inhibitur. Hoc pro motibus ordinatis magnum momentum habens. 

;Phaenomenon Vulpiani-Heidenhaini-Sherringtoni: Post denervationem musculus tamen stimulatione contractionem autonomica lentam perficit.

## Nexus externi 
* De Carolo Scott Sherrington in pagina Praemio Nobeliano Medicinae dicata 

Categoria:Alumni Universitatis Cantabrigiensis
Categoria:Praemium Nobelianum Medicinae
Categoria:Medici Britanniae
Categoria:Neurologi
Fumio Kishida

**Fumio Kishida** (litteris Iaponicis 岸田 文雄 *Kishida Fumio,* natus Hiroshimae in urbe Iaponica die 29 Iulii 1957) est politicus, argentarius, et ex die 4 Octobris 2021 ad die 1 Octobris 2024 primus minister Iaponiae erat.

E familia hominum politicorum ortus, Fumio Kishida alumnus est Universitatis Waseda ubi iuribus studuit. Argentarius operam dedit, sed ab anno 1993 parlamento Iaponico legatus est. Minister a rebus Okinawaensibus ab anno 2007, minister civicus a commercio ab anno insequenti, deinde minister civicus a scientia et technologia, denuo a die 26 Decembris 2012 ad 3 Augusti 2017 minister a rebus externis meruit, primo ministro Shinzō Abe. Brevissimum temporis spatium a die 28 Iulii 2017 minister a munitione eodem tempore functus est, Tomomi Inada ab hoc munere subito recedente.

Die 15 Aprilis 2023, impetus bombae in Wakayamaënsi subiectus fuit, sed non vulneratus est.

## Notae 
## Nexus externi 
* Situs interretialis eius proprius.
* Vita brevis.

Categoria:Alumni Universitatis Waseda
Categoria:Argentarii
Categoria:Politici Iaponiae
Categoria:Primi ministri Iaponiae
Khaltmaagiin Battulga

**Khaltmaagiin Battulga** seu litteris Cyrillicis Халтмаагийн Баттулга (Ulanbatoriae natus die 3 Martii 1963), olim luctator et mercator, est politicus Mongoliae.

Educatus est in pago Yarmag ubi genitores, ab inundatione destituti, refugium petiverant. Parlamento legatus est pro provincia Bayankhongor ab anno 2004. Minister a commeatu inter annos 2008 et 2012 merens constructionem viarum ferrearum favebat. Praeses patriae electus die 10 Iulii 2017 inauguratus est.

## Nexus externi 
* "Монгол саятны түүх буюу Х.Баттулгын тухай 24 баримт" (2012) apud *24tsag.mn*

Categoria:Nati 1963
Categoria:Homines vivi
Categoria:Politici Mongoliae
Categoria:Athletae Mongoliae
Categoria:Luctatores
Categoria:Mercatores
Victor Negrescu

**Victor Negrescu** (natus die 17 Augusti 1985) diurnarius et rerum politicarum peritus Dacoromanicus est.

## Munus 
Negrescu apud Scholam Nationalem Studiorum Politicorum et Administrativorum Bucarestae et apud Universitatem Christianam Dimitrie Cantemir praecipue linguae Anglicae studebat et deinde diurnarius in Francia operam dedit.

## Cursus honorum 
Anno 2014 Victor Negrescu sodalis factionis PSD legatus ad parlamentum Europaeum electus est. Die 29 Iunii 2017 minister rerum Europaearum in consilio ministrorum Michaelis Tudose nominatus est. Hunc in magistratum Michaelae Virginiae Toader successit. Etiam in consilio ministrorum Vioricae Dăncilăe hunc consilium tenet. Die 12 Novembris 2018 se a magistratu ministri recessit. Die 20 Novembris ei Georgius Ciamba successit.

## Nexus externi
* Data Negrescu apud situm Interretialem Parlamenti Europaei
* Pagina personalis cum curriculo vitae

## Notae 
Categoria:Ministri rerum Europaearum Romaniae
Categoria:Diurnarii Romaniae
Categoria:Legati Parlamenti Europaei
Ionuţ Mişa

**Ionuţ Mişa** (natus die 7 Ianuarii 1975) est rerum politicarum peritus Dacoromanicus.

## Munus 
apud Universitatem Ovidium Constantiensem oeconomie studebat et deinde in administratione aerarii publici primo annis 1999 - 2005 urbis Constantiae operam dedit, deinde ad annum 2009 huic administrationi in oppido Eforie praesedit. Tum praeses aerarii urbis Constantiae fuit (ad annum 2013). Tum in administratione fiscali Romaniae operam dedit. 

## Cursus honorum 
Die 16 Ianuarii 2017 secretarius statalis in ministerio fiscali in consilio ministrorum Sorin Grindeanu nominatus est. Die 29 Iunii eiusdem anni suadente PSD factione ipse minister fiscalis in consilio ministrorum Michaelis Tusose nominatus est.

## Notae 
## Nexus externi 
* Curriculum vitae in situ ministerii fiscalis Romaniae

Categoria:Alumni Universitatis Ovidius Constantiensis
Categoria:Ministri fiscales Romaniae
Dermatoma (Anatomia)

In anatomia **dermatoma** (de verbis graecis *δέρμα*, dermis, et *τομή*, sectio, pars) est dermis area, quae ab uno ex paribus nervis spinalibus providentur. Corporis humani truncus extremitatesque in utroque latere septem cervicales (C2-C8), thoracales duodecim (Th1-Th12), lumbales quinque (L1-L5), sacrales tres (S1-S3) dermatomas ostendunt. Faciei tandem cutem in utroque latere tres rami nervi trigemini (V1, V2, V3) consociant.

## Notae 
* Infarctus cordis

Categoria:Anatomia
Categoria:Cutis
Hadriana Doina Pană

**Hadriana** (Dacoromanice *Adriana*) **Doina Pană** (nata die 16 Maii 1957 in Matei oppido in Bistriţa-Năsăud circulo) machinatrix et rerum politicarum peritus Dacoromanica factionis PSD est.

## Munus 
Ad annum 1981 apud Universitatrm Polytechnicam Bucarestensem mechanicae studebat. Deinde in fabrica chartae, Tum in administratione scholarum Bistriţa-Năsăud circuli poeram dedit.

## Cursus honorum 
Anno 2009 fuit secretaria statalis in ministerio eruditionis et ab anno 2012 legata ad Cameram Legatorum Romaniae est. A mense Decembri 2012 as usque Martem 2014 ministra dialogi sociali et a die 4 Martii ad 13 Decembris 2014 ministra aquarum et silvarum in consilio ministrorum Victoris Ponta erat. Die 29 Iunii 2017 iterum ministra aquarum et silvarum in consilio ministrorum Michaelis Tudose nominata est. Die 5 Ianuarii 2018 nuntiatum est Doina Pană morbo coacta se a magistratu recessuram. Die 29 Ianuarii 2018 ei Ioannes Deneș successit.

## Familia 
Pană filium adultum habet; maritus eius iam mortuus est.

## Nexus externi 
* Biographia apus situm interretialem Camerae Legatorum Romaniae
* Biographia apud libertatea.net (die 28 Iunii 2017)

## Notae 
Categoria:Alumni Scholae et Universitatis Polytechnicae Bucarestensis
Categoria:Machinatores Romaniae
Categoria:Legati Camerae Legatorum Romaniae
Categoria:Ministri circumiectus Romaniae
Lucianus Romaşcanu

**Lucianus** (Dacoromanice *Lucian*) **Romaşcanu** (natus die 19 Maii 1967) rerum politicarum peritus Dacoromanicus est.

## Munus 
Postquam scholam finivit, apud Academiam Studiorum Oeconomicorum Bucarestae studebat et homo negotiis intentus factus est.

## Cursus honorum 
Romaşcanu, sodalis factionis PSD, anno 2016 senator Romaniae electus est. Die 29 Iunii 2017 novus minister culturae Romaniae in consilio ministrorum Michaelis Tudose nominatus est.

## Nexus externi 
* Data senatoris in pagina interretiali Parlamenti Romaniae
* Biographia Romaşcanu apud libertatea.ro die 29 Iunii 2017

## Notae 
Categoria:Alumni Academiae Studiorum Oeconomicorum Bucarestensis
Categoria:Senatores Romaniae
Categoria:Ministri culturae Romaniae
Munakata Taisha

thumb|Templi aedificium, Hetsumiya
thumb|Mapa locibus tres templorum
**Munakata Taisha** (Iaponice 宗像大社) est summa templi Shintonis in urbe Munakata, Praefecturae Fukuoka in Xino. Templa tria sunt; quae "Okitu-gū" ubi dea Tagorihime-no-kami, "Netatsu-gū" ubi dea Tagitsuhime-no-kami et "Hetsu-gū" ubi dea Ishikishimahime-no-kami 

Tres deitates filiae e gladio Susano'o per vi Amaterasu natae sunt et "Michinushi-no-muchi" In aedificio thesaurorum apud Hetsu-gū, plus quam 20,000 thesauri nationales tutatntur.

Die 9 Iulii 2017 Munakata Taisha cum insula sanctissima Okinoshima pars Unesco mundi hereditatis facta sunt.

Et die 29 Octobris 2017, Imperator Akihitus et Michika Munakata Templum ipse iirent ad orandum.

## Notae 
## Nexus externi 
*Situs publicus

Categoria:Shinto
Categoria:Templa
Categoria:Loci hereditatis mundialis in Iaponia
Metapragmatica

**Metapragmatica** in anthropologia linguistica, praecipue in semiotica Michaelis Silverstein doctrina, modum tractat per quem effectus condicionesque linguae res ipsae sermonis fiunt. Signa metapragmatica participes interpretari sinunt quod in interactione sociali fiat.

*Ideologia linguae
*Interdiscursivitas
*Intertextualitas
*Pragmatica
*Sociolinguistica

## Bibliographia
*Lucy, John A. 2004. *Reflexive Language: Reported Speech and Metapragmatics.* Cantabrigiae: Cambridge University. ISBN 0521351642.
*Silverstein, Michael. 1976. Shifters, Linguistic Categories, and Cultural Description. *Meaning in Anthropology*, ed. Keith Basso et Henry A. Selby. Albuquerque Novi Mexici: UNM Press.
*Silverstein, Michael. 2001. The Limits of Awareness. *Linguistic Anthropology: A Reader.* Ed. Alessandro Duranti, 382–401. Malden: Blackwell.

Categoria:Anthropologia culturae
Categoria:Anthropologia philosophica
Categoria:Anthropologia socialis
Categoria:Linguistica
Categoria:Pragmatica
Categoria:Semiotica
Varietas (linguistica)

**Varietas** in sociolinguistica, etiam **lectos** appellata, est ulla linguae gregisve linguarum forma, quae linguas, dialectos, registra, stilos, et alia linguae genera, adeo cum varietate normativa, comprehendere potest. Usus vocabuli *varietatis* ad varias formas attingendas vocabula evitat *linguam,* quod multi homines exemplar normativum putant, et *dialectum* (saepe cum varietatibus non normativis), cui minus auctoritatis aut probitatis saepe attribuitur. Linguistae varietates normativas et non normativas investigant.

*Continuum dialectorum
*Dialectologia
*Diglossia
*Ethnolectos
*Exstinctio linguarum
*Idiolectos
*Lexicon
*Lingua koine
*Lingua scripta
*Pidgin
*Registrum (linguistica) 
*Variatio (linguistica)
*Vulgaria verba

## Notae
## Bibliographia
*Barber, Alex. 2004. Idiolects. *Stanford Encyclopedia of Philosophy.*
*Fasold, Ralph W. 2006. The politics of language. *An Introduction to Language and Linguistics,* ed. Ralph W. Fasold et J. Connor-Linton, 371–400. Cantabrigiae: Cambridge University Press.
*Freeborn, Dennis, Peter French, et David Langford. 1993. *Varieties of English.* Houndsmill et Lindinii: Macmillan.
*Meecham, Marjorie, et Janie Rees-Miller. 2001. Language in social contexts. *Contemporary Linguistics,* ed. W. O'Grady, J. Archibald, M. Aronoff, et J. Rees-Miller, 537-590. Bostoniae: Bedford/St. Martin's.
*Ottenheimer, Harriet Joseph. 2006. *The Anthropology of Language.* Belmont Californiae: Wadsworth Cenage.
*Saville-Troike, Muriel. 1982. *The Ethnography of Communication: An Introduction.* Oxoniae et Cantabrigiae Massachusettae: Blackwell.
*Schilling-Estes, Natalies. 2006. Dialect variation.  *An Introduction to Language and Linguistics,* ed. Ralph W. Fasold et J. Connor-Linton, 311–341. Cantabrigiae: Cambridge University Press.
*Trudgill, Peter. 1999. Standard English: what it isn't. *Standard English: The Widening Debate,* ed. T. Bex et R. J. Watts, 117–128. Londinii: Routledge.

Categoria:Sociolinguistica
Continuum dialectorum

[thumb|Pars tabulae 72 in *[Atlas linguistique de la France,* quae verba 'hodie' significantia perscribit.]]
[thumb|Dialecti huius continui ad [lingua normata|linguam normativam A aut B pertinent, ex fine ubi usurpantur pendentes.]]
[thumb|Magna dialectorum continua in Europa  medio [saeculum 20|saeculo vicensimo.]]
thumb|Regiones gregum dialectorum Sinensium.
**Continuum dialectorum,** vel **catena dialectorum,** est spatium varietatum linguarum in usu tam per certam regionem geographicam ut quaeque minime a vicinis discrepat, sed discrepantiae per distantiam tam cumulant ut varietates late separatae inter se intellegi non possunt. Quod, exempli gratia, trans magnas Indiae et Maghreb regiones fit. Etiam in historia factum est in variis Europae terris, sicut inter Portugaliam, Belgium meridionale, et Italiam meridionalem, et inter Flandriam et Austriam. Leonardus Bloomfield nomine **regione dialectorum,** Carolus F. Hockett nomine **complexu-L** utebatur. Similis est speciei anulari in biologia evolutionaria.

*Dialectologia
*Dialectometria
*Diasystema
*Diglossia
*Exemplar undarum
*Intellegibilitas mutua
*Isoglossa
*Lingua franca
*Lingua koine
*Sprachbund

## Notae
## Bibliographia
*Bloomfield, Leonard. 1935. *Language.* Londinii: George Allen & Unwin.
*Chambers, J. K., et Peter Trudgill. 1998. *Dialectology.* Ed. 2a. Cantabrigiae: Cambridge University Press. ISBN 9780521596466.
*Cruse, D. A. 1986 *Lexical Semantics.* Cantabrigiae: Cambridge University Press. ISBN 0521276438.
*Hockett, Charles F. 1958. *A Course in Modern Linguistics.* Novi Eboraci: Macmillan.

Categoria:Dialecti
Categoria:Dialectologia
Dialectologia

[thumb|upright=1.2|Maiora dialectorum continua in [Europa medio saeculo vicensimo.]]
**Dialectologia** (Graece διάλεκτος 'sermo' + -λογία 'studium') est scientificum dialectorum linguisticarum studium, pars sociolinguisticae. Quae variationes linguae investigat, praecipue per distributionem geographicam proprietatesque consociatas. Inter res quas dialectologia tractat sunt deflectio binarum dialectorum a maioribus communibus et variatio synchronica. Dialectologi ad ultimum in proprietatibus grammaticis, lexicis, phonologicis versantur quae in regionibus congruunt. Ioannes Kurath et Gulielmus Labov inter investigatores dialectologiae praeclaros sunt.

*Abstandsprache
*Continuum dialectorum
*Dialectometria
*Diglossia
*Ethnologia
*Idiolectos
*Intellegibilitas mutua
*Linguistica anthropologica
*Sprachbund
*Varietas (linguistica)

## Notae
## Further reading
*Chambers, J. K., et Peter Trudgill. 1998. *Dialectology.* Ed. 2a. Cantabrigiae: Cambridge University Press. ISBN 9780521596466.
*Dollinger, Stefan. 2015. *The Written Questionnaire in Social Dialectology: History, Theory, Practice.* Amstelodami et Philadelphiae: John Benjamins Pub. Co. IMPACT: Studies in Language and Society, 40.
*Petyt, K. M. 1980. *The Study of Dialect: An Introduction to Dialectology.* Londinii: A. DeutschThe language library.
*Stankiewicz, Edward. 1957. On discreteness and continuity in structural dialectology. *Word* 13(1):44–59.
*Thomas, Alan R. 1967. Generative phonology in dialectology. *Transactions of the Philological Society* 66(1):179–203. doi:10.1111/j.1467-968X.1967.tb00343.x.
*Troike, Rudolph. 1970. *Receptive competence, productive competence, and performance.* Georgetown University Monograph Series on Languages and Linguistics, ed. E.James, 22:63–74.
*Weinreich, Uriel. 1954. Is a structural dialectology possible? *Word* 10:388–400.


Categoria:Dialecti
Idiolectos

**Idiolectos** est distinctus unius hominis solitus linguae usus, oratione non exclusa. Haec consuetudo privata vocabularium, grammaticam, et pronuntiatum amplectitur. Idiolectos ergo est varietas linguae cuique homini unica, ac a dialecto differt, quia dialectos est communis proprietatum linguisticarum copia cum quodam hominum grege communicata. Notio linguae est abstracta usus linguae et facultatum locutorum auditorumque singulorum descriptio. Secundum hanc opinionem, lingua est "congeries idiolectorum . . . potius quam entitas per se."

*Dialectos
*Ethnolectos
*Idioglossia
*Lingua et genus
*Langue et parole
*Semiotica
*Sociolectos
*Sprachbund

## Notae
## Bibliographia
*Виноградов, B. A. 1990. Идиолект. *Лингвистический энциклопедический словарь.* Moscuae: Советская энциклопедия.
*Gleitman, Lila. 1993. A human universal: the capacity to learn a language. *Modern Philology* 90:13–33.
*Hansen, Sandra. 2006. Als Sprachwissenschaftler auf Verbrecherjagd: Die forensische Linguistik beim Bundeskriminalamt. *Scienzz-magazin,* 15 Augusti.
*McMenamin, Gerald R., et Dongdoo Choi. 2002. *Forensic Linguistics: Advances in Forensic Stylistics.* Londinii: CRC Press.
*Niedzielski, Nancy, et Dennis Preston. 2000. *Folk Linguistics.* Berolini: Mouton de Gruyter.
*Zuckermann, Ghil'ad. 2006. A New Vision for 'Israeli Hebrew': Theoretical and Practical Implications of Analysing Israel's Main Language as a Semi-Engineered Semito-European Hybrid Language. *Journal of Modern Jewish Studies* 5(1): 57–71.

## Nexus externi
**The Online Dictionary of Language Terminology.*
**Stanford Encyclopedia of Philosophy.*

Categoria:Dialectologia
Categoria:Sociolinguistica
Registrum (linguistica)

**Registrum** in linguistica est varietas linguae ad certum finem vel in certis rebus socialibus adhibita. Vocabulum autem *diatypus* ad variationem linguisticam quae per finem socialem definitur describendam aliquando a linguistis adhibetur.

*Auctoritas (sociolinguistica)
*Dialectos
*Diglossia
*Vulgaria verba

## Notae
## Bibliographia
*Gregory, M. 1967. Aspects of Varieties Differentiation. *Journal of Linguistics* 3:177–197.
*Halliday, M. A. K. 1964. Comparison and translation. *The linguistic sciences and language teaching,* ed. M. A. K. Halliday, M. McIntosh, et P. Strevens. Londinii: Longman.
*Halliday, M. A. K. 1978. *Language as Social Semiotic: the social interpretation of language and meaning.* Londinii: Edward Arnold.
*Halliday, M. A. K., et R. Hasan. 1976. *Cohesion in English.* Londinii: Longman.
*Joos, M. 1961. *The Five Clocks.* Novi Eboraci: Harcourt, Brace and World.
*Quirk, R. Sidney Greenbaum, Geoffrey Leech, et J. Svartvik. 1985/ *A Comprehensive Grammar of the English Language.* Longman, Harcourt.
*Reid, T. B. 1956. Linguistics, structuralism, philology. *Archivum Linguisticum* 8.
*Swales, John. 1990. *Genre Analysis: English in Academic and Research Settings.* Cantabrigiae: Cambridge University Press.
*Trosborg, A. 1997. Text Typology: Register, Genre and Text Type. *Text Typology and Translation,* ed. Anna Trosborg. John Benjamins Publishing Company.
*Trudgill, Peter. 1992. *Introducing language and society.* Londinii: Penguin.
*Wardhaugh, R. 1986. *Introduction to Sociolinguistics.* Ed. 2a. Cantabrigiae: Blackwell.
*Werlich, E. 1982. *A Text Grammar of English.* Heidelbergae: Quelle & Meyer.

## Nexus externi
*Persistent Identifier of 'register'. ISO.
*Dr. Wheeler's Spectrum of Formality and Informality.

Categoria:Ars grammatica
Categoria:Diglossia
Categoria:Sociolinguistica