open-index/open-wikipedia-markdown huggingface dataset:
Refractio

[thumb|Refractio [lux|lucis.]]
**Refractio** in physica (optica) est phaenomenon luminis directionis ac velocitatis mutandi cum ex altero in alterum medium transeat. 

## Ratio
Lumen ab uno medio in aliud dissimile incidit, partim regredi in medium anterius quod est reflexio, partim vero pergere per medium posterius, mutata vel non mutata directione prout angulus incidentiae fuerit magis quam zero vel zero quod est **refractio**. 

Vas hemisphaericum MON vitreum imple aqua usque ad centrum C , in quod centrum dirigat luminosus radius AB efficiens angulum incidentiae ACP (=\theta_1); cujus anguli mensuram capies super circulo MPN: in C quasi *frangetur* radius , et a pristina devians directione progredietur per CQ faciendo cum PP' angulum refractionis QCP ' (= \theta_2); cujus anguli mensuram capies in vasis ambitu; facile namque deprehendes punctum Q, per quod emergit radius e vase ut redeat in aerem. Iam variato \theta_1, variabit quidem \theta_2, sed ratio sin *θ1* / sin *θ2* prodibit constanter \approxeq\frac4 3.

Ad haec: observabis punctum Q in plano circuli MPN, ubi reperitur AB; inde sequitur incidentem radium AB, refractum CQ et normalem PP' fore in uno eodemque plano. Si luminosus radius per punctum Q ingrederetur aquam , et incidens in C exiret in aerem, non aliam viam teneret in aere nisi priorem CA: angulus incidentiae esset QCP', angulus autem refractionis PCA. Angulorum incidentiae et refractionis plana dicuntur, alterum similiter incidentiae, alterum refractionis.

Quoad alia media, alii exsistent numerici valores rationis sin *θ1* / sin *θ2* pro unoquoque medio constantes. Nam cuique medio proprius est index refractionis, quem designamus generatim per n, maior quo minor est velocitas lucis in eo medio; si celeritas lucis in vacuo littera c, velocitas in medio quodam littera v designatur, index refractionis invenitur aequatione

 n = \frac{c}{v}

Transeunte luminis radio ex uno in alterum medium, anguli refractionum legi refractionis parent: 

\frac{\sin\theta_1}{\sin\theta_2} = \frac{v_1}{v_2} = \frac{n_2}{n_1}

## Notae
*Prisma
*Spectrum visuale

## Bibliographia
* Caraffa, Andrea. 1840. *Elementorum Physicae Mathematicae.* Vol. 2. n° 154 Romae.https://books.google.ru/books?id=pINkBGOCCRUC&printsec=frontcover&dq=andrea+caraffa&hl=fr&sa=X&redir_esc=y#v=onepage&q=andrea%20caraffa&f=false 

Categoria:Optica
Categoria:Physica
Adachi

**Adachi** (Iaponice 足立区 *Adachi-ku*) est municipium Iaponiae et vicus urbanus in regione Kantoensi situs. Altero nomine. '"Oppidum Adachi'" (Anglice *Adachi City*), appellatur. In partibus septentrionalibus et orientalibus Tocii urbis et praefecturae situm est. Intra fines municipii ripae fluminum Sumidae et Arakawae iacent. Die 1 Octobris 1932 Tocio urbi adiunctus est. Postea, cum iam Tocii praefecturae pars esset, die 3 Maii 1947 in municipium constitutum est. Municipium hodie circiter septuaginta milia incolarum numerat.

## Notae
## Nexus externi
Categoria:Tokium
Mahometus Ionas

thumb|Mahometus Yunus (2006).
**Mahometus Ionas** (Bengalice মুহাম্মদ ইউনুস Muhāmmad Iunus; natus die 28 Iunii 1940 Chittagongi) est oeconomicae peritus Bengalicus. Grameen Bank ("argentaria pagana"), quae aliter ac aliae argentariae minimam pecuniam ("minimam fidem") et hominibus pauperrimis dat, condidit gubernavitque. Anno 1998 Praemium principum Asturiarum de pace et anno 2006 Praemio Nobeliano pacis cum Grameen Argentaria ornatus est. Alumus Universitatis Daccaeensis fuit.

Die 8 Augusti 2024, Ionas primus minister Bengaliae factus est post abdicationem Sheikh Hasina, ratione concursus populi contra rectionem.
## Opera 
*Yunus, Muhammad (1974). Three Farmers of Jobra. Department of Economics, Chittagong University.
*—— (1976). Planning in Bangladesh: Format, Technique, and Priority, and Other Essays; Rural Studies Project, Department of Economics. Chittagong University.
*——; Isalama, Saiyada Manajurula; Rahman, Arifa (1991). Jorimon and Others: Faces of Poverty. Grameen Bank.
*—— (1994). Grameen Bank, as I See it. Grameen Bank.
*—— (1999). Banker to the Poor: Micro-Lending and the Battle Against World Poverty. Novi Eboraci: PublicAffairs. ISBN 978-1-58648-198-8.
*—— (2007). Creating a World without Poverty: Social Business and the Future of Capitalism. Novi Eboraci: PublicAffairs. ISBN 978-1-58648-493-4.
*—— (2010). Building Social Business: The New Kind of Capitalism that Serves Humanity's Most Pressing Needs. Novi Eboraci: Public Affairs. ISBN 978-1-58648-824-6.
*Yunus, Muhammad, Moingeon, Bertrand and Laurence Lehmann-Ortega (2010), "Building Social Business Models: Lessons from the Grameen Experience", April–June, vol 43, num 2–3, Long Range Planning, pp. 308–325
*—— (2017). A World of Three Zeroes: the new economics of zero poverty, zero unemployment, and zero carbon emissions. Scribe Publications.

## Bibliographia 
*Bornstein, David (1996). The Price of a Dream: The Story of the Grameen Bank and the Idea that is Helping the Poor to Change Their Lives. Simon & Schuster. ISBN 978-0-684-81191-8. - Visum die 20-07-2021
*Kallol, Asif Showkat (1 Novembris 2013). "Female directors vow to stop GB law". Dhaka Tribune. - Visum die 20-07-2021.
*Pakiam, Ranjeetha; Mehrotra, Kartikay (6 Novembris 2013). "Yunus Sees New Law Spelling Beginning of the End for Grameen". Bloomberg Businessweek. - Visum die 20-07-2021.
*"Yunus not enjoying respect he deserves". The Financial Express. Dhaka. 14 November 2013. - Visum die 20-07-2021.

## Nexus externi 
* Situs publicus
* Mahometus Yunus vita apud Grameen Bank
* Mahometus Yunus in situ Nobelprize.org: lectio diei 10 Decembris 2006

Categoria:Viri
Categoria:Incolae Bangladeshae
Categoria:Praemium Nobelianum Pacis
Categoria:Philanthropi
Categoria:Alumni Universitatis Daccaensis
Electrolysis

**Electrolysis** in chemia et fabricatione est ratio substantiarum chemicarum decompositionis (λύσις) effectu viribus electricis (cursus electrici per sales vel oxyda liquefacta). A Humphry Davy inventus, et ad inveniendum natrii et kalii ac calcii, strontii, barii, magnesii et borii adhibitus, hodie aluminii fabricationi ample adhibetur.

*Chemia physica
*Electrochemia

## Nexus externi 
* "Birth of Electrochemistry" apud *Electrochemical Society*

Categoria:Chemia
Circulus aquae

[thumb|upright=1.2|Circulus aquae omnis [orbis terrarum.]]
**Circulus aquae,** etiam **circulus hydrologicus** appellatus, est circulus biogeochemicus, qui continuum aquae motum in, supra, infraque superficiem telluris describit. Massa aquae in tellure stabilis fere manet, sed distributio aquae inter maiores receptacula (glaciem, aquam dulcem, salsam, atmosphaericam) aliquantulum variat, multis mutationis climaticae variabilibus innitens. Aqua ab alio ad alium receptaculum movetur, ut a flumine ad oceanum et ab oceano ad atmosphaeram, per certas rationes physicas, praecipue evaporationem, condensationem, praecipitationem, infiltrationem, exsiccationem superficialem, fluxionem subterraneum. Aqua sic movens varias habet formas, inter quas liquidum, solidum, et vapor.

* Aestuarium
* Aqua agriculturalis
* Caligo
* Climatologia
* Circumiecta naturalia
* Corpus aquae
* Cursus aquarius
* Delta fluminis
* Dendrotelma
* Dies mundialis aquae
* Diluvium lutosum
* Divortium aquarum
* Eluvio verna
* Erosio
* Fons
* Fons calidus
* Geologia
* Geomorphologia
* Glacies
* Glaciologia
* Hydraulica
* Hydrogeologia
* Hydrologia
* Hydrometeorologia
* Hydrosphaera
* Irrigatio
* Lacus
* Lacus subterraneus
* Lacus supersalsus
* Limnologia
* Meteorologia
* Moles
* Nubes
* Oecosystema
* Oceanographia
* Opes naturae
* Palus
* Pedologia
* Phytotelma
* Puteus
* Ripa
* Scientia solorum
* Sedimentatio
* Siccitas
* Sociohydrologia
* Sublimatio

## Notae
## Bibliographia
* Abbott, Benjamin W., Kevin Bishop, Jay P. Zarnetske, Camille Minaudo, F. S. Chapin, Stefan Krause, David M. Hannah, Lafe Conner, David Ellison, Sarah E. Godsey, Stephen Plont, Jean Marçais, Tamara Kolbe, Amanda Huebner, Rebecca J. Frei, Tyler Hampton, Sen Gu, Madeline Buhman, Sayedeh Sara Sayedi, Ovidiu Ursache, Melissa Chapin, Kathryn D. Henderson, et Gilles Pinay. 2019. "Human domination of the global water cycle absent from depictions and perceptions." *Nature Geoscience* 12, no. 7 (Iulius): 533–40.  Bibcode 2019NatGe..12..533A. s2cid 195214876. PDF.
* Anderson, J. G., D. M. Wilmouth, J. B. Smithm et D. C. Sayres. 2012. "UV Dosage Levels in Summer: Increased Risk of Ozone Loss from Convectively Injected Water Vapor." *Science* 337,  no. 6096 (17 Augusti): 835–39. . PMID 22837384. Bibcode 2012Sci...337..835A |s2cid=206541782.

## Nexus externi
* "The Water Cycle." United States Geological Survey.
* "The Water Cycle for Kids." United States Geological Survey.
* "The water cycle." In ''Dr. Art's Guide to the Planet''.
* "Water cycle slideshow." Apud managingwholes.com.
* "Will the wet get wetter and the dry drier?" Geophysical Fluid Dynamics Laboratory apud NOAA.

Categoria:Aqua
Categoria:Hydrologia
Categoria:Limnologia
Categoria:Oceanographia
Kurtzenhouse

thumb|Curia municipalis
thumb|Vexillum urbis
**Kurtzenhouse** est commune 1052 incolarum (anno 2018) praefecturae Rheni Inferioris et ab anno 2021 Communitatis Europaeae Alsatiae in regione orientali olim Alsatia, post autem diem 1 Ianuarii 2016 Alsatia Campania Arduenna et Lotharingia et nunc ex plebiscito *Grand Est* appellata.

* Index communium praefecturae Rheni Inferioris

## Nexus externi 
* 

Categoria:Communia Praefecturae Rheni Inferioris
Categoria:Loci habitati praefecturae Rheni inferioris
Complanatorium

thumb|Complanatorium Hungaricum, quod carbonibus calefaciebatur
**Complanatorium** vel **ferrum**, **ferramentum levigandis vestigiis** est instrumentum domesticum, quo vestimenta aliaque textilia post lavandum vel alio tempore levigantur et complanantur, ut plicis careant et molliora fiant et pulchriora videantur. Complanatoria capulum habent et corpus ferreum triangulare vel rectangulare oblongum, quod ad rostrum attenuatur; corpore calefacto vestis levigatur.

## Historia
thumb|upright=0.6|left|Complanatorium solidum.
[thumb|upright=0.8|In [museum|Museo complanatorii, Pereaslaviae Transsilvanae sito]]
thumb|upright=0.5|Complanatorium electricum.
Ab antiquitate. populi varii instrumenta metallica diversa ad vestem molliendam vel levigandam habebant. In Roma antiqua, prelis sui generis vel pressoriis vestis afficiebatur, quae Plinius Maior et Ammianus Marcellinus aliique memorant. Saeculo XI in lexico Turcico Mahometi al-Kāšġarī instrumentum hodierno simile memoratur, *ütüɣ* nomine. A saeculo XVII, Europae complanatoria hodiernis similia nota sunt. Cava erant, ut carbones spirantes intus locati ferrum calefacerent, vel solida, quae igni aperto vel supra fornacem posita calefaciebantur. Solum capula textili quodam operto haec complanatoria calefacta teneri poterant. A saeculo vicesimo, complanatoria, quae vi electrica calefaciebantur, cum capula plastica, quae complanatorio calefacto frigida manet, producuntur.

## Notae
## Nexus externi
* De complanatorio in ''Dictionnaire raisonné du mobilier français de l'époque carlovingienne à la Renaissance'', par E. Viollet-le-Duc 
* De complanatoriorum historia 

Categoria:Instrumenta domestica
Categoria:Ferrum
Hydrographia

[thumb|Tabula [geographiae, hydrographiae, et navigationis. In *Cyclopaedia, or an Universal Dictionary of Arts and Sciences* (1728).]]
[thumb|upright=0.6|[Alexander Dalrymple, primus classis Britannicae hydrographus, anno 1795 creatus.]]
**Hydrographia** (Graece ὕδωρ 'aqua' + γράφω 'scribo') est scientia adhibita quae mensuras descriptionesque proprietatum physicarum oceanorum, marium, regionum litoralium, lacuum, et fluminum tractat, eorum mutationes per tempus usitate praedicens, ad navigationem adiuvans aliasque actiones marinas sustinens, inter quas incrementum oeconomicum, salus defensioque militaris, investigatio scientifica, et tutela circumiectorum naturalium.

* Aestuarium
* Aestus marinus
* Bathymetria
* Vitus Bering
* Climatologia
* Circumiecta naturalia
* Corpus aquae
* Iacobus Ivo Cousteau
* Cursus aquarius
* Delta fluminis
* Expeditio Malaspinae
* Fossa
* Geographia physica
* Glacies
* Hydrographia Hispanica
* Hydrologia
* Hydrometria
* Hydrosphaera
* Limnologia
* Moles
* Oceanographia
* Opes naturae
* Ora
* Palus
* Pelvis hydrographica
* Iacobus Piccard
* Portus
* Ripa
* Scopulus curalii
* Societas Hydrographica Internationalis
* Tabula geographica

## Notae
## Bibliographia
* Dyer, K. R., ed. 1979. *Estuarine hydrography and sedimentation: a handbook.* Cantabrigiae et Novi Eboraci: Cambridge University Press. ISBN 0521224357, ISBN 0521294967.

## Nexus externi
;Societates quae hydrographiam oceanorum investigant:
* International Federation of Hydrographic Societies (olim The Hydrographic Society).
* State Hydrography Service of Georgia.
* The Hydrographic Society of America.
* Australasian Hydrographic Society.
* *Hydro International.* Lemmer Nederlandiae: Hydrographic Information ISSN 1385-4569.
;Societates quae hydrographiam fluminum et lacuum investigant:
* Australian Hydrographic Association.
* New Zealand Hydrological Society.
* American Institute of Hydrology.

Categoria:Geographia physica

Categoria:Hydrologia
Hydrographia
Tartaria Minor

**Tartaria Minor** vel **Precopensis**, quae vulgo **Chanatus Crimaeae** nominari solet (Tartarice Taurice *Qırım hanlığı*), erat chanatus Tatarorum Tauricorum, qui anno 1441 ab Orda Aurea separatus est, Imperio Ottomanico subiacebat et anno 1783 ab Imperio Russico destructus est. Crimaeam et Ucrainae et territorii Crasnodariani hodierni partem meridionalem occupabat. Gireidarum gens chani Crimaeae erant. Baccasara caput regni fuit.

thumb|left|Tartaria Przecopensis in tabula  anno 1644 facta
## Notae 
## Nexus externi 
* De Tartaria Minore in *Encyclopaedia Russica Magna* 
* De Tartaria Minore in *Lexico encyclopaedico Brockhaus et Efron* 

Categoria:Crimaea
Categoria:Antiquae civitates Europae
Categoria:Historia Russiae
Categoria:Historia Ucrainae
Categoria:Territorium Crasnodarianum
Inundatio Europaea anno 2021

[thumb|Visio inundationis in [Nederlandia mense Iulii anno 2021]]
[thumb|Carta [meteorologiae ab die 8 Iulii ad diem 15 Iulii 2021]]
**Inundatio Europaea anno 2021** fuit inundatio ingens quae ab die 12 Iulii 2021 regiones Europae Occidentalis, ut Germania, Belgica, Nederlandia, Italia, et Helvetia, vastavit. Plus quam 132 homines vitam amiserunt, et circa 200,000 homines domibus suis eversis affecti sunt.

Causa immediata huius inundationis fuit praecipitatio extrema, cum pluviis intensissimis in brevissimo temporis spatio incidentibus. Fundamentum tamen huius calamitatis multo latius iudicatur: mutatio climatica, quae condiciones meteorologicas tales, ut pluviae immodicae et extremae, magis frequentes et graves reddit.

## Notae 
Categoria:Historia Europae
Categoria:Inundationes
Categoria:2021
Martinus Broniovius

**Martinus Broniovius de Biezdzfedea** (Polonice *Marcin Broniowski*) fuit legatus Polonicus et scriptor Latinus.

## Vita et opera
Transsilvaniae natus, in aula Sigismundi II eruditus, Catholicus, Stephani Báthory a secretis erat. Tempore belli Livonici, legatus in Tartariam Minorem ad Mahometum II chanum missus est, et librum de Tartaria composuit.

## Nexus externi
* De Martino Broniovio in  *Lexico encyclopaedico Brockhaus et Efron* 
* Tartariae descriptio … cum tabula geographica eiusdem Chersonesus Tauricae, item, Transsylvaniae, ac Moldaviae, aliarumque vicinarum regionum succincta descriptio... Coloniae Agrippinae 1594
* iterum edita ab Elzeviris, Lugduni Batavorum 1630 

Categoria:Auctores Latini Renascentiae
Categoria:Cartographi
Categoria:Legati Poloniae
Categoria:Scriptores Poloniae
Qaem Shahr

thumb|Despectus in Qaem Shahr.
**Qaem Shahr** (Persice ) est antiqua urbs Iraniae in Mazandarane prope ad Sari urbem sita, cuius pars nunc habetur.

## Notae
## Nexus externi 
Categoria:Urbes Iraniae
Lotophagi

thumb|Imago comitum Ulixis apud Lotophagos molliter dormientium in editione *Emblematum* Andreae Alciati  (1621)
**Lotophagi** sunt gens mythica nono carmine *Odysseae* memorata. Nam Ulixes postquam a Peloponnesi litoribus et promunturio Maleensi tempestate abactus est, ad fines Lotophagorum post novem navigationis dies adpulit.  Gens mitis erat quae loto vescebatur et hunc cibum viatoribus libenter dare solebant. Cum vero animadvertit comites qui lotum comedissent patriae oblitos ibidem apud Lotophagos manere velle, tum Ulixes eos  ad naves catenatos raptim reduxit atque properanter maris fluctibus sese rursus commisit.

Multi putant lotum florem (versus 84ː οἲ τ' ἄνθινον εἶδαρ ἔδουσι) esse ab antiquis Aegyptiacis saepe depictum; sunt tamen diversae opiniones ut Victor Bérard qui Lotophagos palmarum comestores (versus 94ː μειληδέα καρπόν = "melleum fructum") in litore Africae fuisse credebat.
## Notae 
## Fontes 
**Odyssea* IX.80-104.
## Plura legere si cupis 
*M. Dorie, "Les plantes magiques de l'Odyssée. Lotos et moly", ''Revue d'Histoire de la Pharmacie'', 1967ː 573-584
*A. Foucaud,	"Lotus et lotophages : un petit problème d'histoire grecque", ''Revue d'Histoire de la Pharmacie'', 1962ː 422-424
* Alessandra Lukinovich, "Le cercle des douze étapes du voyage d'Ulysse aux confins du monde", *GAIA. Revue interdisciplinaire sur la Grèce ancienne*, 1998ː 9-26
* Duarte Mimoso-Ruiz,	"Les voyageurs « tunisiens »", *Horizons Maghrébins - Le droit à la mémoire*, 2006ː 72-80
*M. Rousseaux, "Ulysse et les mangeurs de coquelicots", ''Bulletin de l'Association Guillaume Budé'', 1971ː 333-351

Categoria:Odyssea
Categoria:Mythologia Graeca
Glaciologia

[thumb|[Morena lateralis in mole conglaciata quae cum Gorner glaciario prope Zermatt in Alpibus Helveticis coniungitur. Morena est elata quisquiliarum congeries in superiori imaginis quadro laevo.]]
[thumb|upright=0.8|[Erin Pettit glaciologa in Antarctica anno 2016.]]
**Glaciologia** (ex *glacie* + Graece λόγος 'studium') est scientifica glaciariorum investigatio, vel generatim glaciei rerumque naturalium quae glaciem attingunt.
 
Glaciologia est interdisciplinaria telluris scientia, quae geophysicam, geologiam, geographiam physicam, geomorphologiam, climatologiam, meteorologiam, hydrologiam, biologiam, atque oecologiam coniungit. Effectus glaciariorum in homines disciplinas geographiam humanam et anthropologiam comprehendit. Glacies aquaria in Luna, Marte, Europa, et Plutone inventa proprietatem extraterrestrialem ad disciplinam addit, quae astroglaciologia appellatur.
 

* Aestuarium
* Aevum glaciale
* Ludovicus Agassiz
* Circulus aquae
* Circumiecta naturalia
* Corpus aquae
* Eluvio verna
* Hydrosphaera
* Nationale Rerum Nivalium Glacialiumque Tabularium
* Opes naturae
* Repercussus postglacialis
* Sedimentatio
* Tempus glaciale recentissimum
* Theoria glaciationis globalis

 
## Notae
## Bibliographia
*Benn, Douglas I., et David J. A. Evans. 1998. *Glaciers and Glaciation.* Londinii; Edward Arnold. ISBN 0-340-58431-9.
*Greve, Ralf, et Heinz Blatter. 2009. *Dynamics of Ice Sheets and Glaciers.* Berolini: Springer Science+Business Media. ISBN 978-3-642-03414-5.
*Hambrey, Michael, et Jürg Alean. 2004. *Glaciers.* Ed. secunda. Cantabrigiae et Novi Eboraci: Cambridge University Press. ISBN 0-521-82808-2.
*Hooke, Roger LeB. 2005. *Principles of Glacier Mechanics.* Ed. secunda. Cantabrigiae et Novi Eboraci: Cambridge University Press. ISBN 0-521-54416-5.
*Paterson, W. Stanley B. 1994. *The Physics of Glaciers.* Ed. tertia. Oxoniae: Pergamon Press. ISBN 0-08-037944-3.
*van der Veen, Cornelis J. 1999. *Fundamentals of Glacier Dynamics.* Roterodami: A. A. Balkema. ISBN 90-5410-471-6.
*van der Veen, Cornelis J. 2013. *Fundamentals of Glacier Dynamics.* Ed. secunda. Boca Raton Floridae; CRC Press. ISBN 14-398-3566-7.
 
## Nexus externi
* Arctic and Alpine Research Group, University of Alberta.
*Caltech Glaciology Group.
* Centre for Glaciology, University of Wales.
* Glaciers Online.
* Glaciology Laboratory, Universidad de Chile-Centro de Estudios Científicos, Valdivia.
* Glaciology Group, University of Washington.
* Global Land Ice Measurements from Space)
* Glaciology Group, University of Copenhagen.
* Institute of Low Temperature Science, Sapporo.
* International Association of Cryospheric Sciences.
* International Glaciological Society.
* Institute of Meteorology and Geophysics, University of Innsbruck Austriae.
* National Institute of Polar Research, Tokii.
* National Snow and Ice Data Center. Boulder Colorati.
* North Cascade Glacier Climate Project.
* Russian Geographical Society (Moscow Centre); Glaciology Commission.
* Snow, Ice, and Permafrost Group, University of Alaska Fairbanks.
* Structurae glaciales. Atlas photographica.
* World Data Centre for Glaciology. Cantabrigiae.
Radians (unitas)

thumb|Radians.
**Radians** (*n.* -tis), vulgo **radian**, breviter **rad**, est unitas mensurae angulorum planorum. In omnibus circulis, angulus unius radiantis arcum secat cuius longitudo par radii circuli r est. Quoniam longitudo circuli radii r est 2 \pi r, angulus plenus (360°) est, atque 2 \pi rad; angulus rectus (quadrans anguli pleni, 90°) \frac  \pi 2 rad. Unum radians ergo est *ca.* 57,3°.

## Notae
## Bibliographia
* Mills, I. M. 2016. "On the units radian and cycle for the quantity plane angle." *Metrologia* 53 (3): 991–97. 

## Nexus interni
* Functiones trigonometricae
* Systema polare coordinatarum
* Trigonometria

## Nexus externi
* Britannica 
* Encyclopaedia Russica Magna 

Categoria:Unitates mensurae
Muraena helena

thumb|Detail capitis
***Muraena helena***, Latinitate classica **murena**, Graece μύραινα, est species anguilliformium quae in mari Mediterraneo habitat.

## Notae 
## Bibliographia 
; Fontes antiquiores
* c. 220 : 
* c. 400 : 

; Eruditio
* Alan Davidson, *Mediterranean Seafood* (2a ed. Harmondsworth: Penguin, 1981) pp. 50-54
* D. Đikic et al., "Organochlorine pesticides in Muraena helena L. 1758 from the Eastern Adriatic Sea" in *Journal of Applied Ichthyology* (2013) pp. 1-6
* S. Jiménez et al., "Morphological, Ecological, and Molecular Analyses Separate Muraena augusti from Muraena helena as a Valid Species" in *Copeia* (2007) pp. 101-113
* Sanja Matic-Skoko et al., "Food preferences of the Mediterranean moray eel, Muraena helena (Pisces: Muraenidae), in the southern Adriatic Sea" in *Marine Biology Research* vol. 10 (2014) pp. 807–815
* Sanja Matic-Skoko et al., "Mediterranean moray eel Muraena helena (Pisces: Muraenidae): biological indices for life history" in *Aquatic Biology* vol. 13 (2011) pp. 275-284
* D. T. G. Quigley, K. Flannery, "First Record of the Moray Eel Muraena helena L. from Irish Waters and a Review of N. W. European Records" in ''Irish Naturalists' Journal* vol. 27 (2004) pp. 426-428
* Balkis Sallami, Philippe Béarez, Mohamed Ben Salem, "Age and growth of Muraena helena (Muraenidae) from the north coast of Tunisia" in *Cybium* vol. 40 (2016) pp. 155-161
* Balkis Sallami et al., "Diet of Mediterranean moray ... from the north-eastern Tunisian coast" in *Acta ichthyologica et piscatoria* vol. 44 (2014) pp. 273-283
* Balkis Sallami et al., "Meristic, morphometric and biological characteristics of the common moray eel (Muraena helena) in northern Tunisia" in *Journal of the Marine Biological Association'' vol. 99 (2018)
* 

* Murena Nasidieni

## Nexus externi 
* Stav Dimitripoulos, "The Greek island with an ancient 'sushi' tradition" in *BBC Travel* (5 Iulii 2021)
* *FishBase*
* *Species fact sheet* apud *FAO*

Categoria:Muraenidae
Categoria:Pisces commercii
Categoria:Species animalium
Categoria:Taxa Linnaei
Categoria:Taxa 1758
Nova Ecclesia Superior

[thumb|upright=0.5|[Insigne communis Novae Ecclesiae Superioris.]]
**Nova Ecclesia Superior** (Theodisce *Oberneukirchen*) est vicus et commune in circulo Bavarico Mühldorf ad Aenum et pars societatis administrationis Polling. 

## Geographia 
Nova Ecclesia Superior ex 76 vicis et solitudinibus exstat. Vicinum commune est septentrionale Polling, meridianum est Engilmuntesperge, occidentalia sunt Taufkirchen et Chrayburga ad Aenum.

## Res gestae 
[thumb|upright=0.8|Ecclesia parochialis Sanctae Margaretae de [Antiochia ad Orontem|Antiochia.]]
Nova Ecclesia Superior primum tabula anno 1151 commemorata est nomine *Nievenchirchen*. Ecclesia catholica parochialis Sanctae Margaretae de Antiochia verisimiliter demum anno 1430 aedificata est. Nova Ecclesia Superior pertinuit ad „Rentamt Burghausen“ et ad „Landgericht Mörmoosen“ in electoratu Bavaria.

Commune hodiernum anno 1818 edicto communis Bavarico conditum est. 

## Res publica 
Consilii municipalis anno 2020 solum una factio iniit et omnes octo sedes accepit. Magistra civium est ex anno 2014 Anna Meier; decessor fuit Franciscus Steiglechner.

## Bibliographia 
* Quidam situs interretialis.
## Nota
Categoria:Communia Bavariae
Névé

[thumb|Névé in [valles|valle Sabaudia Superiori in Francia.]]

**Névé** est novum et granulare nivis genus, quod partim liquefactum, iterum glaciatum iterumque concretum, formam glaciei antecedit. Quod genus nivis cum formatione glaciariorum consociatur, per nivationem, quae dicitur. Névé quod omne ablationis tempus exstat in *firn* commutatur, rem vetustiorem aliquantulumque densiorem, quae deinde in glaciem omnino glacialem fit, glaciem concretam et diuturnam. Formatio glaciariorum per plures dies annosve fieri potest, secundum modum conglaciationis et liquefactionis. Névé in clivibus nartationis quotannis videtur, ubi haud multum amatur quia labinas nivis efficere potest.

Minima densitas glaciei *névé* est 500 kg/m3, quod dimidium fere densitatis aquae liquidae ad 1 atmosphaeram est.

Vocabulum *névé* quamvis regionem alpinam attingere potest, ubi nix accumulatur, névé fit, glaciaria alit.

* Suncup

## Notae 
## Nexus externi 
Categoria:Glacies
Categoria:Glaciologia
Categoria:Meteorologia
Categoria:Nix
Categoria:Verba Francogallica
Uiguri

[thumb|[Terra Turcestanica, ubi Uiguri multitudine praevalent, colore caeruleo designatur.]] 
**Uiguri** sunt gens Turcica, quae hodie Turcestaniam Sinensem plerumque incolunt. Circa 12&thinsp;000&thinsp;000 Uigurorum nunc vivunt. Musulmani Sunnitae sunt. Lingua Uigurica utuntur.

Caganatus Uiguricus in magnas Asiae Orientalis partes saeculis octavo nonoque dominabatur.

## Notae
## Nexus externi
* "Uighur." *Encyclopaedia Britannica.* 
* *Encyclopaedia Russica Magna.* 

Categoria:Gentes Asiae
Categoria:Gentes Sericae
Categoria:Turci
Categoria:Xinjiang
Stephanus Weinberg

**Stephanus Weinberg** (natus die 3 Maii 1933 et mortuus die 23 Iulii 2021) fuit physicus Americanus qui electromagnetismi et vis debilis peritus fuit, anno 1979 praemio Nobeliano laureatus. Alma mater sua Universitas Cornelliana deinde Universitas Princetoniensis fuit.

Anno 1979, Praemium Nobelianum physicae cum Abdus Salam et Sheldon Glashow accepit.

## Notae
Categoria:Physici Civitatum Foederatarum
Categoria:Praemium Nobelianum Physicae
Firn

[thumb|Homo exemplar e [superficies|superficie glaciarii tollit. Firn inter nivem superficialem et caeruleam glaciarii glaciem facile videtur.]]
[thumb|[Ager firn ad summum Säuleck in Hohe Tauern.]]
**Firn** (Theodisce Helvetice, 'e priore anno') est névé partim concretum, genus nivis quae e superioribus hiemibus manet et in substantiam névé densiorem iterum crystallizatur. Quae est glacies inter stationes nivis et glaciei glacialis intermedia. Saccharum umidum videtur, sed tam durum est ut cum pala effodi haud possit. Eius densitas plerumque ab 0.4 g/cm³ ad 0.83 g/cm³ variat, et sub nive quae ad caput glaciarii accumulatur saepe invenitur.

Nives plumeae sub pondere superioris nivis stipatae comprimuntur. Crystalla singula, quia prope punctum liquefactionis semiliquida et lubrica sunt, secundum alia crystallorum plana labi et interstitia opplere possunt, ad densitatem glaciei augendam. Crystalla, ubi inter se contingant, una coniunguntur, aerem inter se ad superficiem exprimentia vel in bullas comprimentia. Haec crystallorum metamorphosis celerius aestate fit, propter percolatione aquae inter crystalla; aestate quidem exacta, exitus est firn.

Altitudo minima ubi firn in glaciario accumulari potest finis firn et linea nivalis appellatur.

* Labina nivis
* Nartatio
* Oreobatia

## Notae
## Bibliographia
* Machguth, Horts, Mike MacFerrin, Dirk van As, Jason E. Box, Charalampos Charalampidis, William Colgan, Robert S. Fausto, Harro A. J. Meijer, Ellen Mosley-Thompson, et Roderik S. W. van de Wal. 2016. "Greenland meltwater storage in firn limited by near-surface ice formation." *Nature Climate Change* 6, no. 4 (Aprilis): 390–93. . Bibcode=2016NatCC...6..390M. PDF.
* Müller, Fritz Battle, Toni Caflisch, et Gerhard Müller. 1976. *Firn und Eis der Schweizer Alpen: Gletscherinventar.* Turici:: ETH, Geographisches Institut.
* Tielidze, Levan. 2017. *Glaciers of Georgia.* Cham: Springer International Publishing. ISBN 9783319505718.
* Zatulovskiĭ, D. M. 1961. *In Firn und Fels der Siebentausender: Gipfelsiege in Mittelasien.* Lipsiae: F. A. Brockhaus.

## Nexus externi
* 
* 
* 

Categoria:Glacies
Categoria:Glaciologia
Categoria:Nix
Categoria:Oecologia
Categoria:Oreobatia
Categoria:Verba Theodisca
Freculphus Lexoviensis

**Freculphus Lexoviensis**, anno 851 vel 852 mortuus, fuit benedictinus, episcopus Lexovii (ab anno 824 usque ad mortem) et historicus aetatis Carolingianae. 

## Vita et opera
In  Aquisgrani eruditus est. Anno 824 a Ludovico Pio, quem Michael Traulus imperator rogaverat, Romam ad Eugenium I pontificem legatus missus est, ut de imaginibus colendis disputaret; Eugenius icones vetare noluit; concilii Parisiensis, quod Francos actis Concilii Francofurtensis fideles manere statuit, Freculphus anno 825 particeps fuit.

Opus Freculphi magnum *chronicorum* libri duodecim sunt, quorum septem res gestas ante Christum natum describunt, ceteri quinque usque ad annum 827 narrationem ducunt. 

## Nexus externi
* De Freculpho in *Allgemeine Deutsche Biographie*
* De Freculpho in *Lexico encyclopaedico Brockhaus et Efron*
* Freculphi opera in *Patrologia Latina*
* Freculphi *Chronica* in *Corpore corporum*

Categoria:Auctores Latini mediaevales
Categoria:Historici Franciae
Categoria:Historici Germaniae
Categoria:Renovatio Carolingiana
Categoria:Episcopi Lexovienses
Categoria:Benedictini
Aileranus

**Aileranus Sapiens** vel **Aileranus Scoto-Hibernus**, die 29 Decembris anno 664 (vel 665) mortuus, fuit theologus Hibernicus, ecclesiae sanctus, cuius memoria die 29 Decembris colitur.

## Vita et opera
Sancti Finniani gloriae causa in  venit; lector Cluainerardensis ab anno 650 fuit. *Interpretationem mysticam progenitorum Christi* et *Explanationem eorundem nominum* composuit; secundum , etiam vitam quartam sancti Patricii, vitas Brigidae Kildarensis et sancti Fechini necnon litaniam Latinam scripsit.

## Nexus externi
* De Ailerano in *Dictionary of Irish Biography* 
* Ailerani opera in Patrologia Latina
* Ailerani opera in *Corpore corporum*

Categoria:Theologi
Categoria:Scriptores Hiberniae
Categoria:Sancti
Categoria:Auctores Latini mediaevales
Pollinga (prope Muldorfensem)

[thumb|upright=0.5|[Insigne communis Pollingae.]]
[thumb|upright=0.8|[Templum Visitationis Mariae in Pollinga.]]
**Pollinga** (Theodisce *Polling*) est vicus et commune in circulo Bavarico Muldorfense et pars societatis administrationis Pollingae.

## Geographia 
Pollinga commune constat ex 65 vicis et solitudinibus. Est secundum maximum commune, quod attinet ad circulum Muldorfensem.

Ante reformationem regionis, Pollinga hodierna dividebatur in communia Flozzinga, Forsting, Grünbach, et Pollinga.

Vicina communia sunt septentrionale caput circuli Muldorfensis et Töging ad Aenum, orientale sunt Tisinga, Tuzsilinga et Unterneukirchen, meridiana Garching ad Alza, Engilmuntesperge et Oberneukirchen, occidentalia sunt Chrayburga ad Aenum et Waldkraiburg.

## Res publica 
Distributio sedium in consilio municipali ab electione anno 2020:
* CSU: 7 sedes
* Virides: 2 sedes
* Suffragatores Liberi: 5 sedes
* UWG: 2 sedes

Magister civium est ex anno 2014 Laurentius Kronberger (usque ad 2020 CSU, ab 2020 UWG). Prior suus fuit Ioannes Schmidbauer (CSU). 

## Notae 
## Nexus externi
* Res.
* [Res.](https://de.wikipedia.org/wiki/Polling_(bei_M%C3%BChldorf_am_Inn))

Categoria:Communia Bavariae
Glaciarium continentale

[thumb|upright=1|Despectus in [Antarcticam e satellite artificiali. Imago composita.]]
**Glaciarium continentale**, fortasse etiam **lamina glaciei**, in glaciologia est massa glaciei glacialis quae terras circumdatas tegit et aream geometricam plus 50&thinsp;000 chiliometrorum quadratorum habet. Sola glaciaria continentalia exstantia in Antarctica et Groenlandia inveniuntur; nihilominus, Ultimo Maximo Glaciali temporis glacialis recentissimi, Glaciarium Continentale Laurentidum multum Americae Septentrionalis, glaciarium continentale Weichselianum Europam Septentrionalem, et Glaciarium Continentale Patagonianum australes Americae Australis regiones texerunt.

## Notae 
## Bibliographia 
* Müller, Jonas, et Luka Koch. 2012. *Ice Sheets: Dynamics, Formation and Environmental Concerns.* Hauppauge Novi Eboraci: Nova Science. ISBN 978-1-61942-367-1.
* Stieg, Eric J., David P. Schneider, Scott Rutherford, Michael E. E. Mann, Josefino C. Comiso, et D. T. Shindell. 2009. "Warming of the Antarctic ice-sheet surface since the 1957 International Geophysical Year." *Nature* 457 (7228): 459–62. Bibcode:2009Natur.457..459S. . PMID 19158794. S2CID 4410477. Editio interretialis.
* Wadham, J. L., J. R. Hawkings, L. Tarasov, L. J. Gregoire, R. G. M. Spencer, M. Gutjahr, A. Ridgwell, et K. E. Kohfeld. 2019. "Ice sheets matter for the global carbon cycle." *Nature Communications* 10, no. 1 (15 Augusti): 1–17. .

## Nexus externi 
* "Global Outlook for Ice and Snow." United Nations Environment Programme.
* "Impact of Climate Warming on Polar Ice Sheets Confirmed." NASA.

Categoria:Calefactio globalis
Categoria:Cryosphaera
Categoria:Corpora aquae
Categoria:Glacies
Categoria:Glaciologia
Laestrygones

thumb|Pictura Romana (exeunte primo saeculo a.C.n.) Laestrygonas ostendens classem Ulixis lapidibus delentes.
**Laestrygones** sunt gens mythica gigantium anthropophagorum decimo carmine *Odysseae* memorata. Nam Ulixes, ab Aeolo ventorum magistro dimissus, sex dies navigat et Telepylum ad portum Laestrygonum pervenit, ubi regnat Antiphates. Ibi omnes naves alias ipsis nautis (qui cenam indigenis praebuerunt) amittit praeter unam qua vix effugit.

Thucydides, rerum gestarum scriptor, opinionem hominum suae aetatis secutus, Laestrygonas in Sicilia locabat.. Econtra Victor Bérard eos ad septentrionale insulae Sardiniae (*Porto Pozzo*) promunturium locare volebat.

## Notae 
## Fontes 
* *Odyssea*, carmine decimo, versibus 80-132.

## Plura legere si cupis
* Pierre-Yves Brandt, "Séduction et dévoration dans le parcours d'Ulysse", *GAIA. Revue interdisciplinaire sur la Grèce ancienne*, 2011ː 73-83
* Roger Dion, ''Les Anthropophages de l'Odyssée. Cyclopes et Lestrygons''. Vrin, 1969 Recensio critica Altera recensio critica
* Alessandra Lukinovich, "Le cercle des douze étapes du voyage d'Ulysse aux confins du monde", *GAIA. Revue interdisciplinaire sur la Grèce ancienne*, 1998ː 9-26
* René Rebuffat, "La relève des bergers chez les Lestrygons", in ''Mélanges de l'école française de Rome'', 1965ː 329–48.

Categoria:Gigantes
Categoria:Mythologia Graeca
Categoria:Odyssea
Ångström (unitas)

**Ångström**, imminutum **Å**, est unitas distantiae vel spatii  {\displaystyle 10^{-10}}  metrorum, vel  {\displaystyle 10^{-8}}  centimetrorum, vel  {\displaystyle 10^{-1}}  nanometrorum (10 Å = 1 nm), vel  {\displaystyle 100}  picometrorum (1 Å = 100 pm). Ex Andrea Iona Ångström, physico Suecico, spectrum solis cum gradu latitudinum undarum 1 Å permenso, appellatur.

Quod in chemia et physica status solidi utile est, quoniam distantiae propriae inter atomos in moleculis vel in crystallis aliquot Ångströmis sunt. E.g. separatio inter atomos cabonii in adamante *ca.* 1,54 Å est; aliqua altera similis separatio inter 1 et 3 Å iacet. Non similiter, sed secundum consuetudinem in spectroscopia adhibetur quia undarum lucis quae oculo humano videri potest latitudes in segmine milium Ångströmis iacent. Limes lucis rubrae apud circa 1000 Å et ipsa lucis violaceae apud circa 4500 Å iacent.

## Notae
## Nexus externi 
* "Ångström" apud *IUPAC Goldbook*

Categoria:Unitates mensurae
Categoria:Longitudo
Marquette (Michigania)

[thumb|[Sedes comitatus, Marquette in urbe situm.]]
Marquette est urbs Michiganiae atque caput Marquette Comitatus. Anno 2010 habitabant 21.000 incolae ibi; ergo est urbs maxima non solum in comitatu, sed quoque in tota Paeninsula Michiganiae Superiore. In litore Lacus Superioris iacet atque est portus magnus ad vehendum ferri per navem. Quoque est Marquette domus Universitatis Michiganiae Borealis (Anglice: *Northern Michigan University*).

## Historia 
Conditus est vicus Marquette die 14 Septembris 1849 cum fundatione Marquette Iron Company propter ferrum iuxtim in collina terra. Nomen vico honoris sacerdotis Jesuitae et missionarii Pater Jacques Marquette causa datum est. Anno 1859 navalia nova etiam prima generis instructa sunt, exinde crevit citius oeconomia.

## Nexus Externi 
* https://www.marquettemi.gov/

## Notae 
Categoria:Urbes Michiganiae
Quarcum superum

[thumb|upright=0.8|[Murray Gell-Mann]]
[thumb|upright=0.8|[Georgius Zweig.]]

, vel , omnium quarcorum est levissimum, quasi particula elementaris, et magna materiei pars. Quae particula, una cum quarco infero, neutrona (unum quarcum superum, duo quarca infera) et protona (duo quarca supera, unum quarcum inferum) nucleorum atomicorum constituit. Pars est primae materiei aetatis, atque onus electricum +&nbsp;*e* et massam nudam  habet. Quarcum superum, sicut omnia quarca, est fermion elementare cui est versus [[spin-1/2|]], et quod omnes quattuor vires fundamentales patitur, quae sunt gravitatio, electromagnetismus, vires debiles, et vires fortes. Antiparticula quarci superi est **antiquarcum superum**, quod ab eo differt solum quod nonnullae ex eius proprietatibus, sicut onus electricum, magnitudinem aequam sed signum oppositum exhibent.

## Historia 
Exsistentia quarci (una cum exsistentia quarcorum inferum et miri) anno 1964 a Murray Gell-Mann et Georgio Zweig assumpta est ad positam hadronum taxinomiam per Octuplam Viam explicandum. Quarcum superum per experimenta apud Sedem Acceleratoris Linearis Stanfordiensem anno 1968 primum observatum est.
 

* Baryon
* Ricardus Feynman
* Mechanica quantica
* Meson
* Neutrinum
* Physica particularum minimarum
* Prion
* Versus aequus

 
## Notae 
## Bibliographia 
* Ali, A., et G. Kramer. 2011. "JETS and QCD: A historical review of the discovery of the quark and gluon jets and its impact on QCD." *European Physical Journal H* 36 (2): 245. .; Bibcode 2011EPJH...36..245A. Arxiv 1012.2288. S2cid 54062126.
* Gell-Mann, Murray. (1964) 2000. "The Eightfold Way: A theory of strong interaction symmetry." In *The Eightfold Way, * ed. Murray Gell-Mann et Yuval Ne'eman. Westview Press. ISBN 978-0-7382-0299-0. Primum impressus 1961: "The Eightfold Way: A theory of strong interaction symmetry". Synchrotron Laboratory Report CTSL-20. California Institute of Technology.
* Nave, R. "Quarks." In *HyperPhysics.* Department of Physics and stronomy, Georgia State University. Editio interretialis.
* Pickering, A. 1984. *Constructing Quarks.* Sicagi: University of Chicago Press. ISBN 978-0-226-66799-7.
* Tanabashi, M., et al. (Particle Data Group). 2018. "Review of Particle Physics." *Physical Review D* 98 (3): 1–708. . Bibcode 2018PhRvD..98c0001T. PMID 10020536. Editio interretialis.
 
## Nexus externi 
* Experimentalis informatio de quarcis. Particle Data Group.

Categoria:Particulae elementares
Categoria:Quarca
Gars ad Aenum

thumb|upright=0.8|Insigne communis Garsae.
**Garsa ad Aenum** vel **Gars ad Aenum** (Theodisce *Gars am Inn*) est forum et commune in circulo Bavarico Mühldorf ad Aenum et pars societatis administrationis Garsae ad Aenum.

## Geographia 
Garsa in terra ante Alpes Bavarica in valle Aeni situm est atque circiter 18 km a Aquaeburgo ad Aenum, 26 km a capite circuli Mühldorf ad Aenum et solum 10 km a Haga longinquum est.

Vico Gars-Bahnhof est statio ferriviaria.

Garsa commune constat ex 103 partibus. Ante reformationem regionis Garsae hodierna dividebat in communes Augia ad Aenum, Garsa ad Aenum, Klostergars, Lengmoos et Mittergars. 

Vicina communia sunt septentrionalia Richerisheima et Aschau, orientale Jettenbach, meridiana Unterreit et Soyen (in circulo Rosenheimii), occidentale est Haag.

## Res gestae 
thumb|upright=0.8|Monasterium Garsense initio saeculi XVIII.
Nomen Garsae primum anno 764 per litteras commemoratum est. Monasterium Garsense Tassilone III duce Bavarico anno 768 nomine *Cella Garoz* conditum est. Garsa ad Aenum imperio archidioecesis Salisburgensis subiectum erat et iam saeculo XXII iures fori habuit. Iurisdictio magna erat electoratui Bavariae.

Saecularisatione anno 1803 Gars ad Aenum ad regnum Bavariae pervenit. Commune hodiernum anno 1818 edicto communis Bavarico conditum est.

## Res publica 
Distributio sedium in consilio communali ab electione anno 2020:
* CSU: 1 sedes
* Virides: 3 sedes
* Societas Libera Garsa ad Aenum: 4 sedes
* *Parteiloser Wählerblock Gars Bahnhof*: 2 sedes
* Societas Libera Augia ad Aenum: 2 sedes
* Societas Libera Lengmoos: 2 sedes
* Societas Libera Mittergars: 2 sedes

Magister civium est Robertus Otter (sine factione). 

## Res visendae 
thumb|upright=0.8|Ecclesia monasterii in Au ad Aenum.
* monasterium Congregatiois Sanctissimi Redemptoris et ecclesia monasterii
* monasterium Franciscanum in Augia ad Aenum
* ruina castelli Meglingae in vico Stampfl prope Augiam ad Aenum

## Infrastructura 
### Eruditio 
Hae institutiones eruditionis sunt in Garsa:
* duo horti infantium (alter in Garsa alter in Augia ad Aenum)
* schola elementaria et media
* gymnasium Garsa

## Notae 
Categoria:Communia Bavariae
Ibn-ar-Ravandi

**Ibn-ar-Ravandi**  (Persice ابو الحسن احمد بن یحیی بن اسحاق راوندی‎, Arabice أبو الحسن أحمد بن يحيى بن إسحاق الراوندي‎,  id est *Husaini pater Ahmedus Iahiae filius Isaaci filii Ravandita*) erat scriptor Arabicus originis Persicae verisimiliter natus in Chorasano anno 827 et mortuus anno 911.

Primo fuit magister sectae Islamicae Mutazilitarum, postea sectae Siiticae. Denique omnes sectas religiosas reprehendit et se cogitationi liberae dedicavit.

Auctor est multorum librorum quibus religiones reiecit. Plurimi librorum perierunt, sed nonnulli nobis parte noti remanent refutationibus ab aliis expositis. Inter quos sunt *Refutatio* (كتاب الدامق - *Kitāb al-Dāmiq*, scil. Corani) et *Liber Smaragdi* (كتاب الزمرد - *Kitāb al-Zumurrud*, prophetiam reprehendens et Islamum reiciens).

## Notae 
## Nexus externi 
*Mehmet Karabela, IBN AL-RAWANDI,*The Oxford Encyclopedia of Philosophy, Science, and Technology in Islam*, vol. 1, New York: Oxford University Press, 2014
*Encyclopedia Iranica, "EBN RĀVANDĪ, ABU’l-ḤOSAYN AḤMAD" b. Yaḥyā (d. 910?), Muʿtazilite theologian and “heretic” of Ḵorāsānī origin 
* The blinding emerald: Ibn al-Rawandi's 'Kitab al-Zumurrud.'

Categoria:Auctores Arabici
Categoria:Philosophi
Categoria:Rationalistae
Rioia (Argentina)

**Rioia** in Argentina (Hispanice *La Rioja*) est urbs 178&thinsp;872 incolarum et caput provinciae eiusdem nominis. Anno 1591 ab Ramírez de Velazco, gubernatore provinciae Tucumanensis, condita est.

## Notae 
## Nexus externi 
!
Categoria:Condita 1591
Alwarekus

**Abu Isa Alwarekus** (Arabice plene أبو عيسى محمد ابن هارون الوراق‎ - *Abū ʿĪsā Muḥammad ibn Hārūn al-Warrāq*),  natus Bagdati anno 889, mortuus ibidem die 24 Iunii 994, erat scriptor Arabicus qui religionem reprehendit et ita a contemporaneis inter *zindikaeos*

Discipulus erat  ac amicus Ibn-ar-Ravandi.

## Notae 
## Nexus externi 
*

Categoria:Auctores Arabici
Categoria:Philosophi
Categoria:Rationalistae
Quarcum summum

, aliquando  appellatum, omnium quarcorum est maxime massivum. Eius massa ex coniunctione cum bosone Higgsiano derivatur. Quae coniunctio, y_{t}, unitatem appropinquat, atque in theoria canonica physicae particularum est maxima (fortissima) coniunctio gradu virium debilium et maiorum. Quarcum summum per experimenta Collider Detector at Fermilab et DØ apud Laboratorium Fermianum anno 1995 inventum est.

Quarcum summum, sicut alia quarca, est fermion elementarium, cui est versus [[spin-1/2|]], et quod omnes quattuor vires fundamentales patitur, quae sunt gravitatio, electromagnetismus, vires debiles, et vires fortes. Eius onus electricum est +&nbsp;*e*. Eius massa, , massae atomicae rhenii simillima est. Antiparticula quarci summi est **antiquarcum summum**, quod ab eo differt solum quod nonnullae ex eius proprietatibus magnitudinem aequam sed signum oppositum exhibent.
[thumb|Concursus duorum [quarcum|quarcorum.]]

* Color summus
* Ricardus Feynman
* Gluon
* Mechanica quantica
* Neutrinum
* Particula elementaria
* Physica particularum minimarum
* Prion
* Summitas
* Versus aequus

## Notae 
## Bibliographia 
* Abachi, S., et al. 1995. "Observation of the Top Quark." *Physical Review Letters* 74 (14): 2632–37. . Arxiv hep-ex/9503003. Bibcode 1995PhRvL..74.2632A. PMID 10057979. s2cid=42826202.
* Abe, F., et al. 1995. "Observation of top quark production in AntiprotonProton collisions with the Collider-Detector at Fermilab." * Physical Review Letters* 74 (14): 2626–31. . PMID 10057978 . s2cid 119451328. Bibcode 1995PhRvL..74.2626A. Arxiv hep-ex/9503002.
* Ali, A., et G. Kramer. 2011. "JETS and QCD: A historical review of the discovery of the quark and gluon jets and its impact on QCD." *European Physical Journal H* 36 (2): 245. . Bibcode 2011EPJH...36..245A. Arxiv 1012.2288. s2cid 54062126.
* Elert, Glenn. *Quantum Chromodynamics.* The Physics Hypertextbook.
* Gell-Mann, Murray. (1964) 2000. "The Eightfold Way: A theory of strong interaction symmetry." In *The Eightfold Way, * ed. Murray Gell-Mann et Yuval Ne'eman. Westview Press. ISBN 978-0-7382-0299-0. Primum impressus 1961: "The Eightfold Way: A theory of strong interaction symmetry". Synchrotron Laboratory Report CTSL-20. California Institute of Technology.
* Johnson, G. 2000. *Strange Beauty: Murray Gell-Mann and the Revolution in Twentieth-Century Physics.* Novi Eboraci: Random House. ISBN 978-0-679-43764-2. Google Books.
* Nave, R. "Quarks." In *HyperPhysics.* Department of Physics and stronomy, Georgia State University. Editio interretialis.
* Nishijima, Kazuhiko. 1955. "Charge Independence Theory of V Particles." *Progress of Theoretical Physics* 13 (3): 285. . Bibcode 1955PThPh..13..285N.
* Pickering, A. 1984. *Constructing Quarks.* Sicagi: University of Chicago Press. ISBN 978-0-226-66799-7.
* Tanabashi, M., et al. (Particle Data Group). 2018. "Review of Particle Physics." *Physical Review D* 98 (3): 1–708. . Bibcode 2018PhRvD..98c0001T. PMID 10020536. Editio interretialis.

Categoria:Particulae elementares
Categoria:Quarca
Quarconium

thumb|upright=0.5|**Charmonium.**
thumb|upright=0.5|**Bottomonium.**
**Quarconium** in physica particularum, est meson sine sapore, cuius partes constituentes sunt quarcum grave et ipsius antiquarcum, ut particula neutrius generis et sua antiparticula sit.

## Quarca levia
Quarca levia (sursum, deorsum, mirum) massiviora quam quarca graviora sunt, et ergo status physici vere in experimentis observati (mesona η, η′, et π0) sunt quanticae statuum levium mixturae mechanicae. Differentia massae inter quarca leporem et imum ac quarca leviora status bene definitos de pari quarcum–antiquarcum saporis dati efficit.

## Quarca gravia
Inter exempla quarconiorum sunt meson J/psi (fundamentalis **charmonii** status), et meson upsilon (**bottomonium**). Quia quarco summo est massa maior, **toponium** (meson theta) fieri non potest.

## Notae
## Bibliographia
* Aaij, R., et al. 2013. "Determination of the X(3872) meson quantum numbers." *Physical Review Letters* 110 (22): 222001. ArXiv 1302.6269. Bibcode 2013PhRvL.110v2001A. . PMID 23767712. S2CID 11478351.
* Aubert, B., et al. 2005. "Observation of a broad structure in the π+π−J/ψ mass spectrum around 4.26 GeV/c2." *Physical Review Letters* 95 (14): 142001. ArXiv hep-ex/0506081. Bibcode 2005PhRvL..95n2001A. . PMID 16241645. S2CID 32538123.

Categoria:Onia
Categoria:Quarca