Latinitas culinaria

[thumb|upright=2|Manuscriptum *[Apicius sive De re coquinaria|Apicii sive De re coquinaria* Fuldense, hodie in collectu Academiae Medicae Neo-Eboracensis servatum: capitula libri primi (ad sinistram) et initium textus (ad dextram)]]
**Latinitas culinaria** est illa quae ad vilicorum senescalcorumque et coquorum usum in libris de re domestica scripta est. Vocabula in hac lingua reperiuntur ex aliis linguis mutuata quibus coqui tabernariique et mercatores usi sunt. Insuper verba Latina crebriter ad formam vernaculam commutantur. Ars grammatica praeceptorum coquinariorum rusticitatem et barbarismum monstrat.

Talis sermo, quando extra coquinis a poëtis adhibetur, aut eodem nomine, aut potius "Latinitas macaronica" nuncupatur; quae appellatio bona ratione coquinaria inventa est. Ita adseverat Theophilus Folengus (auctor carminis *Baldi*):
:Ars ista poëtica nuncupatur ars macaronica a macaronibus derivata, qui macarones sunt quoddam pulmentum farina, caseo, botiro compaginatum, grossum, rude et rusticanum; ideo macaronices nil nisi grassedinem, ruditatem et vocabulazzos debet in se continere.

## Notae 
## Bibliographia 
[thumb|*[Liber de coquina|Liber de coquina ubi diversitates ciborum docentur*: initium textus. Bibliothecae Vaticanae MS. Pal. lat. 1738 f. 160r]]
[thumb|[Bartholomaeus Platina, *De honesta voluptate et valetudine* prima editio (1471?): prima pagina]]
; De Latinitate coquinaria
* Marianne Bouchon, "Latin de cuisine" in *Archivum Latinitatis Medii Aevi* vol. 22 (1952) pp. 63-76
* Conradus Gesnerus, ed.; Iodocus Willichius, *Ars magirica, hoc est, coquinaria*; Iacobus Bifrons, *De operibus lactariis epistola*. Tiguri: apud Iacobum Gesnerum, 1563 Textus 
* Bruno Laurioux, "Le latin de la cuisine" in Monique Goullet, Michel Parisse, edd., *Les Historiens et le latin médiéval* (Lutetiae: Editions de la Sorbonne, 2001. ISBN 9782859444204)
* P. Lehmann, "Mittelalter und Küchenlatein" in *Historische Zeitschrift* vol. 137 (1938) pp. 197-213
* Paolo Viti, "Ugolino Pisani da Parma: note sulla lingua della "Repetitio magistri Zanini coqui"" in P. Medioli Masotti, ed., ''Parma e l'Umanesimo italiano* (1986) pp. 145-171

; De vocabulario coquinario
* 
* 

; Praecepta coquinaria Latina
* c. 160 a.C.n. : Cato, *De agri cultura* cc. 74-82
* saec. IV? : 
* saec. V? : Vinidarius, *Apici excerpta* (Christopher Grocock, Sally Grainger, edd., *Apicius. A critical edition with an introduction and an English translation* [Totenais: Prospect Books, 2006. ISBN 1903018137] pp. 312-325)
* 1150/1175 : *Salsamenta Pictavensium* (Giles E. M. Gasper, Faith Wallis, "Salsamenta Pictavensium: gastronomy and medicine in twelfth-century England" in *English Historical Review* vol. 131 [2016] pp. 1353-1385 textus recensionis praeliminaris)
* 1300/1309 : 
* ante 1309 : *Tractatus de modo praeparandi et condiendi omnia cibaria'' (Marianne Mulon, "Deux traités inédits d'art culinaire médiéval" in ''Bulletin philologique et historique (jusqu'à 1610) du Comité des Travaux Historiques et Scientifiques* [1968 (1971)] vol. 1 pp. 369-435) Textus
* c. 1335 : Maynus de Mayneriis, *Opusculum de saporibus* (Lynn Thorndike, "A Medieval Sauce-Book" in *Speculum* vol. 9 (1934) pp. 183-190 JSTOR; cf. Terence Scully, "The Opusculum de saporibus of Magninus Mediolanensis" in *Medium aevum* vol. 54 (1985) pp. 178-207 JSTOR)
* ante 1390 : 
* ante 1431 : Iohannes de Bockenheim, *Registrum coquinae* MS BNF latin 7054 Editio
* 1471/1475 : 

## Nexus externi 
* "Livres de cuisine médiévale écrits en latin" apud *Old cook''

Categoria:Lingua Latina
-
Categoria:Latinitas macaronica