open-index/open-wikipedia-markdown huggingface dataset:
Gamma

**Gamma** (Graece '**, maiusculum **Γ**, minusculum **γ'*) est tertia alphabeti Graeci littera. Gamma ex *gimel* , littera Phoenicia, ortum, C et G, litteras Latinas, et Г, litteram Cyrillicam, peperit. In systemate numerali Graeco tria vel tertium denotat. 

## Formae 

Greek Gamma classical.svg|Forma antiqua inscriptionum Atticarum
Greek minuscule Gamma.svg|Formae minusculae mediaevales
Greek cursive variants Gamma.svg|Formae cursivae mediaevales
Greek uncial variants Gamma.svg|Formae unciales
Greek letter gamma serif+sans.svg|Formae hodiernae

## Constans mathematicus 
Littera γ in scientiae litteratura frequenter usuvenit, imprimis in mathematica et physica:
* Constans Euleri-Mascheroni sic definitur:
:\gamma = \lim_{n \rightarrow \infty } \left( 
\sum_{k=1}^n \frac{1}{k}  - \ln(n) \right)=\int_1^\infty\left({1\over\lfloor x\rfloor}-{1\over x}\right)\,dx

:cuius magnitudo est praeterpropter

:\gamma \approx 0.5772156649015328606065120900824024310421593359\ldots
* Illa minima particula, quae photon vocatur, in physica particularum minimarum per litteram γ denotatur.
* In theoria relativitatis specialis generalisque sequentem praeclarum factorem denotat:
:\gamma=\frac{1}{\sqrt{1-\frac{v^2}{c^2}}}

:unde *c* est celeritas luminis et *v* est referentialis quidam velocitas.

## Functio gamma 
* Functio gamma similis est functioni factoriali, sed dominio functionis gamma est tota copia numerorum complexorum.

## In physica
*Gamma repraesentat radiationem γ.

## Notae 
**Gamma'' (papilio)

## Nexus externi 
Categoria:Abecedarium Graecum
Zeta

**Zēta** (; Graece: ), sive '***, est sexta abecedarii Graeci littera, olim septima. Zeta maiusculum ex zayin 15px|Zayin, littera Phoenicia, ortum Z litteram Latinam peperit. 

## De usu et significatione 
* In systemate numerali Graeco, ** ζʹ ** septem significat, ** ˏζ *' autem 7000.

**Barbatula zetensis* (piscis)
**Elachista zeta* (papilio)

Categoria:Abecedarium Graecum
Digamma

thumb|left|upright=0.75|Digamma

**Digamma** (indecl., n.; Graece ) vel **digammon** (-i) vel **digammos** (-i) sive **vau** est littera Graeca obsoleta, **Ϝ ϝ** et **Ͷ ͷ** scripta, quae  sonum vocis [v] et [w] reddebat. Digamma in systemate numerali Graeco numerum sex denotat.

Excepta dialecto Aeolica, digamma mature e lingua Graeca antiqua evanuit. Hiatus apud Homerum iis ferme locis conservatus est quibus digamma olim intervenerat aut adhuc aetate Homerica interveniebat.
## Nonnulla verba Homerica digammo incipientia 
Praesentia digammi in carminibus Homericis metro detegitur et tabellis Mycenaeis vel comparatione cum lingua Latina ceterisque linguis indoeuropaeis confirmaturː
* **ϝ**οικος, Latine vīcus.
* **ϝ**οινος, Latine vīnum.
* **ϝ**έαρ, Latine ver.
* **ϝ**έσπερος, Latine vesper.
* **ϝ**είκοσι, Latine viginti.
* **ϝ**έτος, Latine vetus.
* **ϝ**όπα, Latine vox. Ex eadem radice **ϝ**ειπεῖν et **ϝ**έπος.
* **ϝ**είρω, Latine verbum.
* **ϝ**ιδεῖν, Latine videre. Ex eadem radice **ϝ**οῖδα (vīdī) et **ϝ**εῖδος.
* **ϝ**ελπίς et **ϝ**έλπομαι, Latine volo et voluptas.
* **ϝ**έννυμι  
## Plura legere si cupis 
* Olaus Vilelmus Knös, *De digammo Homerico quæstiones*, Upsaliae, 1872. 
* Pierre Chantraine, *Grammaire homérique. Tome I, Phonétique et morphologie*, Klincksieck, 1958ː cap. IX-X.
* Michel Lejeune, *Phonétique historique du mycénien et du grec antique*, Parisiis, Klincksieck, 1972, 179-189.

## Nexus externi 
* [De littera digamma apud situm Thesaurus linguae Graecae(https://la.wikipedia.org/wiki/Thesaurus_linguae_Graecae)"]
* [De littera digamma pamphylica apud situm Thesaurus linguae Graecae(https://la.wikipedia.org/wiki/Thesaurus_linguae_Graecae)"]

Categoria:Abecedarium Graecum
Patrae

**Patrae**  est tertia a maxima urbe Graeca (post Athenas et Thessalonicam) et regionalis Graeciae Occidentalis caput, quod in Peloponneso septentrionali circa 215 chiliometra ad occidentem ab Athenis situm est. Quod ostium sinus Corinthiaci, hodie sinus Patrensis dictus, adluit.

Anno 2006 Patrae una cum Salmantica caput culturale Europaeum fuerunt.

## Historia 
thumb|Patrae et sinus Patrensis e castro conspicua.
Patrae una e quatuor civitatibus Peloponnesiacis (cum Dyme, Pharis, Tritaiaque) fuit quae circa 280 a.C.n. Achaicam confoederationem condiderunt. Quae confoederatio aliis civitatibus adiectis secunda parte tertii saeculi a.C.n. et prima parte secundi saeculi a.C.n. maxime floruit et Lacedaemoniorum potentiae impedimento stetit. At Romanis dominantibus urbs paulatim emarcuit ː pauci incolae supererant cum Augustus anno 14 a.C.n. bellorum civilium veteranorum coloniam illo deduxit, cui nomen fuit *Colonia Augusta Aroe Patrensis* aut secundum alios *Colonia Augusta Achaica Patrensis* (litterae CAAP plerumque in nummis leguntur). Milites decimae et duodecimae legionis ibi consederunt et urbem portumque renovarunt. Tempore Romanorum praecipua dea apud Patrenses erat Artemis Laphria, illa eadem quae olim a Calydoniis venerata in eorum regem Oeneum aprum Calydonium immiserat quia cultum neglexerat. Illi Artemidi  holocausto variorum animalium quotannis sacrificabant. Artemidem Triclariam cognomine quoque, cultu et sacrificiis  honorabant, antiquitus humanis victimis placatam. Postremo Artemis Limnatis dicta, e Laconia oriunda, apud Patrenses in honore et ipsa erat. Praecipuus vero deus eorum erat Dionysus qui synoecismo trium priscorum vicorum in urbem Patras praefuisse dicebatur, quod ex ipsis ritibus manifestum fiebat.

## Subdivisiones antiquae 
* Antheia
* Aroe
* Messatis

## Incolae noti 
[thumb|Nummus aeneus Patris percussus in honorem [Claudius (imperator)|Claudii imperatoris et eius liberorum. Legitur ː LIBERIS AVG COL AA P]]
* Demetrius Gunares, primus minister Graeciae, hic natus anno 1866
* Andreas Michalacopulus, primus minister et minister rerum externarum Graeciae, hic natus anno 1875
* Benizelus Rufus (1795 - 1868), rerum politicarum peritus Graecus
* Andreas Micrutsicus, musicus

## Notae 
## Plura legere si cupis 
* Athanasios D. Rizakis, *Achaïe. II, La cité de Patras : épigraphie et histoire* - Athenis, 1998

## Nexus externi 
Les cités Achéennes ː Helice et Patras

Categoria:Loci habitati Graeciae Occidentalis
Categoria:Portus maris Mediterranei
Corpus Christi (Texia)

**Corpus Christi** est urbs Texiae 285&thinsp;267 incolarum (anno 2006). Ad litus sinus Mexicani situm est. Nueces comitatus caput est. 

[thumb|left|upright=0.8|Corpus Christi [nox|noctu]]
Nomen suum habet, cum  die Corporis Domini anno 1519 ad haec litora primus Europaeorum naves suas adduxit.

## Incolae notabiles 
* Farrah Fawcett, actrix, hic nata

## Nexus externi 
* Situs interretialis Corporis Christi proprius.

Categoria:Urbes Texiae
Sancti Spíritu

**Sancti Spíritu** est commune 3&nbsp;825 incolarum (censu anno 2010 habito) in praefectura General López provinciae Sanctae Fidei Argentinae situm, 50 km ad meridiem et occidentem a Venado Tuerto, iuxta viam nationalem 33. Die 11 Martii 1898 conditum est. Praeses communalis est Caesar Oscar Bainotti.

## Nexus externi 
* De Sancti Spíritu in situ provinciae Sanctae Fidei

Categoria:Loci habitati Argentinae
Hadrianopolis

300px|thumb|Situs Adrianopoleos in Turcia
**Hadrianopolis**, (Turcice: *Edirne*, Bulgarice: Одрин, Neograece: Αδριανούπολις) est ampla Turcorum urbs in Thracia iuxta Hebrum et Tonsum confluentes sita. Urbs ab Hadriano imperatore in situ antea *Uscudama* dicta condita est. Nomen *Adrianopolis* paulatim in formam *Edirne* mutatum est.

## Historia 
Anno 378 Valens Romanorum imperator in proelio cum Gothis interfectus est. Ammianus Marcellinus scripsit corpus eius inter funerum moles non postea repertum esse usquam.

1368-1453 Hadrianopolis fuit caput Imperii Ottomanici.

Hadrianopolis est sedes episcopalis titularis Ecclesiae Catholicae Romanae.

## Visu digna 
[thumb|Hadrianopolis fuit caput Haemimonti in [Diocletianus|Diocletiani nova provinciarum divisione.]]
* Mescita Selimia, anno 1575 a Sinan Architecto aedificata
* Deversorium Rüstem-Paşa (1554)

## Notae 

## Nexus externi 
*Catalogus nummorum Hadrianopolitanorum secundo et tertio saeculo cusorum a Nicolao Moushnov elaboratus

!
Categoria:Urbes Imperii Romani
Categoria:Thracia
Categoria:Dioeceses Ecclesiae Catholicae
Narbo

**Narbo** (pleniter **Narbo Martius**) vel posterior **Narbona** seu **Atacinorum civitas** (Francogallice *Narbonne*; Occitanice *Narbona*) est urbs Francica circiter 52&nbsp;000 incolarum praefecturae Atacis in regione australi Occitania et Ruscinone.

## Historia 
thumb|Macellum Narbonense
Colonia Narbo Martius a consule Quinto Marcio Rege anno 118 a.C.n. condita est; via Domitia ad novam urbem ab Italia adduxit. Provincia Gallia Narbonensis nomen ab hac urbe habuit.

## Incolae notabiles 
thumb|Via Domitia sub foro Narbonensi excavata
thumb|Via Ioannis Jaurès anno 1910 lucis ope picta
thumb|upright=2|Despectus in urbem
* Sebastianus, martyr Galliae Narbonensis, hic commemoratus
* Prudens, martyr
* Ermengarda, vicecomitissa Narbonensis, 1196/1197 mortua
* Felix Barthe, vir publicus (1795-1863)
* Leo Blum, vir publicus
* Ernestus Ferroul, vir publicus
* Petrus Reverdy, scriptor
* Joë Bousquet, scriptor, hic natus anno 1897
* Beniaminus Crémieux, scriptor, hic natus anno 1888, mortuus apud Buchenwald anno 1944
* Renatus Iché, sculptor
* Ioannes Iosephus Cassanéa de Mondonville, compositor
* Carolus Trenet, cantor, hic natus anno 1913
* Publius Terentius Varro Atacinus, poeta (82-37 a.C.n.)
* Amadeus Domenech, harpasti lusor (1933 - 2003)
* Demetrius Szarzewski, harpasti lusor, hic natus anno 1983

## Bibliographia 
* Michel Christol, Noël Oulès, "Epigraphie et territoire autour de Narbonne et de Béziers. A propos d'une inscription d 'Aigues-Vives (Hérault)" in *Gallia* vol. 52 (1995) pp. 333-341

* Index communium praefecturae Atacis

## Nexus externi 
* 
* Vici "Parvus Narbonensis"
* Situs publicus
* Situs suburbanus
* Amici museorum Narbonensium

!
Categoria:Urbes Galliae Romanae
Categoria:Civitates mediaevales Franciae
Categoria:Communia praefecturae Ataxis
Categoria:Loci habitati praefecturae Ataxis
Categoria:Condita 118 a.C.n.
Categoria:Sedes archiepiscopales Franciae
Philadelphia

**Philadelphia** est maxima urbs in Pennsilvania et sexta a maxima in Civitatibus Foederatis Americae, cum 1&thinsp;603&thinsp;797 civibus secundum censum 2020. Sita est in Civitatibus Foederatis septentrio-orientalibus praeter flumina Delavariam et Schuylkill. Philadelphia est etiam medium commercii, culturae, et eruditionis intra Delavariam Vallum.

Philadelphia die 27 Octobris 1682 a Gulielmo Penn condita est.

## Sententia 
Electa urbis sententia est *Philadelphia Maneto.*

## Commeatus 
[thumb|upright=0.8|[ferrivia strataria.]]

## Scholae et universitates 
* Schola Praeparatoria Sancti Iosephi (condita 1851)
* Universitas Drexelensis
* Universitas Pennsylvaniensis

## Ecclesia Catholica 
Philadelphia est sedes episcopalis metropolitana (Archidioecesis Philadelphiensis) est. Praesens archiepiscopus (anno 2020) est Nelson J. Pérez. 

## Incolae notabiles 
* Mariana Anderson (1897–1993), cantrix operatica, hic nata
* Beniaminus Franklinius, editor, physicus, scriptor, politicus

## Notae 
## Bibliographia 
* Emily Mann, "Story of cities #7: Philadelphia grid marks birth of America's urban dream" in *The Guardian* (22 Martii 2016)

* Germanopolis

## Nexus externi 

Categoria:Condita 1682
Categoria:Urbes milies milium incolarum
Mantua

[thumb|Mantua, [pons et castellum Sancti Georgi]]
**Mantua** (, alia nomina: *Mantoa*, *Mantuana civitas*, Italiane: *Mantova*) est Urbs Italiae et municipium, circiter 47&thinsp;900 incolarum, in Regione Langobardia situm et caput homonymae provinciae. Urbani *Mantuani* (etiam: *Mantuanenses*, *Mantoani*) appellantur. 

Mantua nominata est "Italicae culturae Urbs Capitalis MMXVI".

thumb|center|450px|*Despectus in Mantuam*

## Insignia 

Fasciculus:Corona di città.svg|*Urbs Italiae*
Fasciculus:Benemerito del Risorgimento BAR.svg|*Urbs nomismate aureo ut laudabilis ob Unificationem Italiae decorata*
Fasciculus:Merito civile bronze medal BAR.svg|*Urbs nomismate aeneo ob virtutem civilem decorata*

Fasciculus:Welterbe.svg|Situs humanitatis patrimonium a UNESCO tributum

## Historia 
Lacubus facticis coercetur prope funditus. Fabula Romei et Iuliettae in Mantua Veronaque lascivivit.

## Clari cives 
### Nati 
* Poeta Publius Vergilius Maro, accurate natus prope urbem in vico Ande.
* Petrus Pomponatius, philosophus
* Mathildis Canusiae
* Baptista Mantuanus

### Mortui 
* Andreas Mantegna

## Cultura 
Mantua sedes convivii litterarium Festivaletteratura est.

## Ecclesia Catholica Romana 
Mantua sedes episcopalis Ecclesiae Catholicae Romanae est. Nomen sedis episcopalis Dioecesis Mantuana est et praesens episopus est Robertus Busti.

## Fractiones, vici et loci in municipio 
### Fractiones 
* *Castelletto Borgo, Formigosa, Valdaro, Borgovirgiliana, Case Ghisiolo, Castelnuovo, Cittadella, Formigosa, Gambarara, Lunetta-Frassino, San Fermo, Zona Artigianale*

## Municipia finitima 
* Balneolum Sancti Viti, 
* Curtatonum, 
* Portus Mantuanus, 
* Roncoferrarium, 
* Fanum Sancti Georgii de Mantua, 
* Burgus Vergilius.

* Langobardia (*regio*),
* Provincia Mantuana,
* Urbes Italiae

## Nexus externus 
* Pagina officialis

## Pinacotheca 

Imago:Map of comune of Mantua (province of Mantua, region Lombardy, Italy).svg|Collocatio finium Municipii in Provincia Mantuana.
Image:Il_Duomo_di_Mantova.JPG|Ecclesia Cathedralis Mantuae.
Image:Mantova - Piazza Sordello-notturno.jpg|Quadra Sordello.

## Notae
Ancyra

**Ancyra** (Graece Ἄγκυρα; Turcice *Ankara*) est urbs Turcica, quae numero incolarum secunda a Constantinopoli est. Urbs est caput civitatis, ad hanc dignitatem anno 1923 elevata, quando Turcia ipsa condita est.

Ancyra, Mida rege Phrygum saeculo tertio a.C.n. conditore mythologico, primum principale Celtarum Tectosagum oppidum, mox sub imperio Romano facta est caput provinciae omnis Galatiae. Theatrum, thermae, et columna Iuliani Caesarum inveniuntur de temporibus Romanis in antiquiore oppidi parte, quae appellatur Ulus (i.e., Gens sive Natio), ad occidentem arcis. Eodem loco ruinae videntur , ubi erecta est inscriptio monumentum Ancyranum appellata, quá inscriptione pars maxima *rerum gestarum divi Augusti,* imperatore ipso auctore, servatur.

Ancyra est sedes archiepiscopalis titularis Ecclesiae Catholicae Romanae.

## Clima 
[thumb|Imitatio [Nummus|nummi Romani. Museum Cultuum Asiae Minoris Ancyranum]]
Urbi Ancyranae est clima inter continentale et semiaridum frigidum per enumerationem Köppen–Geiger, aestate nihilominus sicca et calida, hieme nivosa, pluviis vere et autumno incidentibus; temperatura aëris media mense Ianuario 0.4° atque mense Iulio 23.6°, minima inter −3° et 16°, maxima inter 4° et 31°, sed minima extrema usque hodie nota −24.4°, maxima extrema 41°; pluviis mense Augusto ad 11 mm tantum, mense Maio ad 52 mm, anno toto aegre ad 402 mm elevatis; diebus pluviosis per annum totum fere 105 incidentibus; horis solis fulgentis mense Decembri 2.3 per diem, mense Augusto 11.6 per diem repertis.

## Notae 
[thumb|Tempore [Caicobad I|Caicobadis I, pons albus ( *Akköprü*) statutus est]]

## Bibliographia 
* "Ancyra. 2" in 

## Nexus externi 
* Ancyrae tabulae.

!
Categoria:Ancyra (provincia)
Categoria:Capita
Categoria:Urbes Imperii Romani
Categoria:Urbes milies milium incolarum
Aemilia et Romania

**Aemilia et Romania**, olim **Aemilia Flaminia** appellata (Italiane *Emilia-Romagna*) est regio administrativa Italiae, circiter 4&nbsp;446&nbsp;354 incolarum, in Italia septentrionali sita, cuius caput est Bononia.

Aemilia et Romania, terra inter fertilissimas Italiae, divisa est in partes duas:
* Regio historica Aemilia, quae ex provinciis Mutinae, Regium Lepidi, Parmae, Placentiae, Ferrariae et parte ad occasum versus provinciae Bononiae constat . Aemilia eius nomen ab Via Aemilia et ergo ex Marco Aemilio Lepido consule romanus invenit.
* Regio historica Romania (**Romaniola** vel **Romandiola** (Italiane: *Arda*),
* Ariminus,
* Claterna (alia nomina: Quaterna) (Italiane: *Quaderna*),
* Idex (gen. *Idicis*) (alia nomina: Idicis fluvius, Isex) (Italiane: *Idice*),
* Incia,
* Nura (seu Nure) (Italiane: *Nure*),
* Padus,
* Panarius,
* Scultenna (Scoltenna),
* Parma (flumen),
* Rhenus flumen,
* Rubico (n),
* Paala (alia nomina: Sapina) (Italiane: *Savena*),
* Sicla (alia nomina: Gabellus, Secies, Sigla (flumen), Secia (Italiane: *Secchia*),
* Silarius (Italiane: *Sillaro*),
* Tarus vel Taurus,
* Tido (gen. *-onis*) (Italiane: *Tidone*),
* Trebia (flumen),
* Sinnus (flumen Aemiliae-Romaniae) flumen (alia nomina: Senni fluvius, Simnius), (Italiane: *Senio*),
* Vatrenus flumen ac Santernus.

#### Lacūs et paludes 
* Valles Comaclenses (Italiane: *Valli di Comacchio*).
* Ventassus lacus

## Terrae historicae
* Ager Feronianus
* Mons Feretri

## Notae 
* Italia,
* Romania (discretiva),
* Aemilia,
* Romania vel Flaminia,
* Regiones Italiae.

## Nexus externi 
* Situs publicus

## Pinacotheca 

Fasciculus:Mappa regione emilia romagna.jpg|Charta regionalis cum provincis ac municiipis.
Fasciculus:Castello esterno.jpg|Ferrariae: Castrum Estensium.

!
Umbria

**Umbria** est regio administrativa Italiae, circiter 896&nbsp;742 incolarum, in Italia media sita, cuius caput est Perusia. Eadem fere regio iam ab antiquis "Umbria" appellata est. Medio aevo ducatus Spoletanus ibi extendebatur. 

## Geographia politica
Umbria regio Italica quae mediam fere paeninsulae regionem obtinet.

### Provinciae Umbriae 
* Provincia Interamnas
* Provincia Perusina

### Loci principes provinciarum 
* Interamna
* Perusia, urbs capitalis Umbriae

### Urbes Italiae in Umbria 
Urbes Italiae in Umbria regione **11** sunt et Latine vocari possunt.

# Ameria,	
# Asisium,
# Castrum Plebis,
# Fulginium,	
# Iguvium seu Eugubium,		
# **Interamna Nahars**,	
# Narnia,
# **Perusia**,
# Tuder (gen. *Tuderis*),
# Urbs Vetus,
# Validum Tadinum.

### Fines 
* Latium
* Marchia Anconitana
* Tuscia

## Geographia physica
### Morphologia 
#### Montes
* Mons Asius (Italiane: *Monte Subasio*),

et cetera.

### Hydrographia
#### Flumina 
* Asius (Italiane: *Chiascio / Chiagio*),
* Clitumnus (Italiane: *Clitumno*),
* Guesia (Italiane: *Menotre*),
* Nar (flumen) (gen. *Naris*) et Nahars (Italiane: *Nera*),
* Tiber (Italiane: *Tevere*),
* Tinia (Italiane: *Topino*),
* Aquae cadentes Marmore (Italiane: *Cascata delle Marmore*),

et cetera.

#### Lacūs 
* Trasimenus vel Perusinus (Italiane: *Trasimeno*),

## Notae 
## Bibliographia 
[thumb|[Tuder]]
* "Umbria" in 
* "Umbria" in 

* Nursia

## Nexus externi 
* Situs publicus

## Imagines regionis 

File:TodiCastle grounds.jpg|Tuderis castrum
File:2010-08-11 Assisi San Francesco basilica superiore (corrected).jpg|Asisium
File:Lago Trasimeno Air.JPG|Trasimenus lacus
File:Orvieto panorama.jpg|Urbs Vetus

!
Romania

**Romania** est civitas Europae Orientalis, inter Bulgariam, Serbiam, Hungariam, Ucrainam, ac Moldaviam sita. Quae terra Dacia antiquitus vocabatur.

Romania 19&thinsp;053&thinsp;815 incolarum habet.  Caput est Bucarestum; urbes maiores, Corona, Claudiopolis, Iassium, Constantia, et Timisvaria.

Romania est sodalis Unionis Europaeae, cum aliis viginti septem civitatibus.

Anno 2025, praeses Romaniae est Nicușor Dan fuit.

## Topographia 
### Mare 
* Pontus Euxinus, sive Mare Scythicum

### Flumina 
* Danubius
* Aluta
* Crisius
* Marisus
* Samosius
* Tisia
* Ordessus, Argessus (*Argeș*)
* Hierasus (*Siret*)
* Pyretus

### Montes 
* Carpates

## Historia 
Vide paginam de Historia Romaniae

## Lingua 
Lingua Dacoromanica (*Limba română*) est dialecti Linguae Romanicae, et sub familia Latina subsummata, cum lingua Italiana, lingua Hispanica, lingua Francica, lingua Lusitanica, etc.

## Multitudo 
* Dacoromani (89,6%)
* Hungari (6,6%; imprimis in Transsilvania)
* Zingari (2,46%)
* Germani (0,3 %)
* Turcae (0,11 %)
* Ucraini, Poloni (imprimis in Suceava) etc.

## Religio 
* Romanica Ecclesia Orthodoxa (86,8%)
* Ecclesia Catholica (4,5%)
* Ecclesia Pentecostalis (0,9 %)
* Protestantes (1,5%)

## Geographia 
### Regiones 
* Valachia
* Transsilvania
* Moldavia
* Scythia Minor

Vide etiam: Regiones historicae Romaniae Moldaviaeque

### Circuli Romaniae 
Romania est res publica unitaria, civitas tamen est tota divisa in circulos (Dacoromanice *Județ*) 41 et caput Bucarestum, quod est sui iuris. Omnis circulus consilium et eius praesidem eligit, qui res locales regunt. Consilium ministrorum Romaniae praeterea praefectum in omnes circulos atque in urbem Bucarestum emittit, qui res politicas totius civitatis in circulo supervideat.

### Urbes 
* Aegyssos (Tulcea)
* Apulum (Alba Iulia)
* Aradia (Arad)
* Bacovia (Bacau)
* Bucarestum (Bucureşti)
* Buzău
* Callatis (Mangalia)
* Cibinium
* Claudiopolis sive Napoca (Cluj-Napoca)
* Tomis (Constanța)
* Corona (Brașov)
* Dierna (Orșova)
* Drobeta (Turnu Severin)
* Galatzium (Galați)
* Iassium (Iași)
* Pelendava (Craiova)
* Potaissa (Turda)
* Sargetia (Deva)
* Sucidava (Corabia)
* Timisvaria (Timișoara)
* Varadinum (Oradea)

## Notae 
## Bibliographia 
* Tereza Stratilesco, *From Carpathian to Pindus : pictures of Roumanian country life* (1906) Textus

* Libri de peregrinationibus in Romaniam
* Litterae Romaniae

## Nexus externi 

Categoria:Civitates sociae Unionis Europaeae
Categoria:Condita 1877
Categoria:Civitates sui iuris
Tergeste

**Tergeste** () vel **Tergestum** (alia nomina: *Tercestum*, *Tergestina civitas*; Italice: *Trieste*&thinsp;; Germanice: *Triest*&thinsp;; Slovenice: *Trst*) est Urbs Italiae et municipium, circiter 205&thinsp;320 incolarum, caput Regionis Fori Iulii-Venetiae Iuliae ac provinciae eiusdem nominis. Urbani *Tergestini* appellantur.

## Geographia 
* Venetia Iulia 

## Oeconomia 
* Area metropolitana tergestina,

## Historia 
Urbs forsitan a populis Celticis in arce fortificata condita est. Commemorata colonia Romana saeculo primo a.C.n., civitas comprehensa fuit in decima regione Italica, Venetia et Histria. Tergeste Romanum in colle Sancti Iusti, etiam nunc media civitate, surrexit.

Saeculo XIX Tergeste ad Imperium Austro-Hungaricum pertinebat, cuius portus maximus erat. Anno 1919, post primum bellum mundanum Italia Tergeste cepit.
Post secundum bellum mundanum Tergeste paulisper fuit civitas sui iuris, Territorium Liberum Tergestis appellatum.

## Clari cives 
### Nati 
* Vergilius Giotti, poeta et scriptor
* Alfredus Pieroni, scriptor diarii
* Humbertus Saba, poeta et scriptor
* Georgius Strehler, director theatri
* Italus Svevo, scriptor
* Susanna Tamaro, scriptrix

### Mortui 
Tergesti necatus est Ioannes Ioachim Winckelmann anno 1768.

## Administratio urbis 
A die 20 Junii 2016, praefectus urbi est Robertus Dipiazza.

## Aedificia egregia 
* Castrum Miramaris
* Canalis magnus
* Ecclesia cathedralis S. Iusti

## Ecclesia Catholica Romana 
Tergeste est sedes episcopalis Ecclesiae Catholicae Romanae, appellata Dioecesis Tergestina.

## Fractiones, vici et loci in municipio 
### Vici urbani (regiones) 
# I Regio *Altipiano Ovest*,
# II Regio *Altipiano Est*,
# III Regio *Roiano-Gretta-Barcola-Cologna-Scorcola*,
# IV Regio *Città Nuova - Barriera Nuova - San Vito - Città Vecchia*,
# V Regio *Barriera Vecchia - San Giacomo*,
# *San Giovanni* - *Chiadino* - *Rozzol Melara*,
# Servola - *Chiarbola* - *Valmaura* - *Borgo San Sergio*.

## Municipia finitima 
* Castrum Muglae,
* Fanum Sancti Hulderici Vallis,
* Erpelle-Cosina (Slovenice: *Hrpelje-Kozina*) (Slovenia),
* Duinum-Aurisina,
* Mons Rupinus,
* Sesana (Slovenia),
* Vonichum vel Svonichum.

## Notae 
* Forum Iulii-Venetia Iulia
* Provincia Tergestina
* Venetia Iulia 
* Urbes Italiae

## Nexus externi 
* Historia Tergestis 
* Tergeste vici paeregrinatio
* Situs viatorum (Italice)

## Pinacotheca 

Imago:Map of comune of Trieste (province of Trieste, region Friuli-Venezia Giulia, Italy).svg|Collocatio finium Municipii Tergestini in Provincia Tergestina.
Imago:Stadtzentrum Triest.jpg|Sinus Tergestinus
Imago:CastelloMiramare.jpg|Castrum Miramaris
Imago:Trieste Canal-Grande.jpg|Canalis magnus

!
Categoria:Municipia Italica Linguae Slovenae
Perusia

thumb|Perusia
**Perusia** (, alia nomina: *Perusia Augusta*, *Perusium* et cetera, Italiane *Perugia*) est urbs et municipium Italicum, circiter 169&thinsp;224 incolarum, in Italia Media prope Tiberim situm, in loco principe Regionis Umbriae et caput Provinciae Perusinae. Urbani *Perusini* Urbem postea Totila rex Gothorum diruit, episcopum eius Herculanum necavit, ut Gregorius Magnus papa loco Dialogorum narrat, teste Florido Tiferni Tiberini episcopo. Saeculis a tertio decimo ad quartum decimum, res publica Perusinorum maxime floruit, legibus communis et populi instituta. Dux dictatorque eius fuit quoque Brachius de Montone. Paulus III papa anno 1540 ad coercendos cives arcem maximam erigendam curavit, quae Rocca Paolina dicitur. Anno 1859, Perusini hanc arcem diruerunt. Anno 1860 urbs regno Italiae coniuncta est.

## Praeclari cives 
Perusiae olim vixerunt aut nati sunt et hodie vivunt multi illustres viri atque feminae, inter eos:
* Trebonianus Gallus, imperator Romanus.

## Aedificia egregia 
* Basilica Sancti Dominici
* Rocca Paolina

## Ecclesia Catholica Romana 
Perusia, cum Civitas Plebis, sedes episcopalis metropolitana Ecclesiae Catholicae Romanae est. Nomen sedis episcopalis Archidioecesis Perusina-Civitatis Plebis est. Nunc (anno 2014) archidioecesis a S.E. Archiepiscopo Gualtherio Bassetti regitur.

## Ludi athletici 
Perugia Calcio pediludii urbis Perusiae turma est.

## Fractiones, vici et loci in municipio 
### Fractiones 
* Arna,
* Fontinianum (Perusia) (Italiane: *Fontignano*),
''Bagnaia, Bosco, Casaglia, Capanne, Casa del Diavolo, Castel del Piano, Cenerente, Civitella Benazzone, Collestrada, Colle Umberto I, Cordigliano, Colombella, Farneto, Fratticiola Selvatica, La Bruna, Lacugnano, Lidarno, Migiana di Monte Tezio, Monte Bagnolo, Monte Petriolo, Mugnano, Parlesca, Pianello, Piccione, Pila, Pilonico Materno, Poggio delle Corti, Ponte Felcino, Ponte Pattoli, Ponte San Giovanni, Ponte Rio, Ponte Valleceppi, Pretola, Ramazzano-Le Pulci, Rancolfo, Ripa, Resina, San Fortunato della Collina, San Giovanni del Pantano, Santa Maria Rossa, San Marco, San Martino dei Colli, San Martino in Campo, San Martino in Colle, San Sisto, Sant'Andrea d'Agliano, Sant'Andrea delle Fratte, Sant'Egidio, Sant'Enea, Sant'Orfeto, Solfagnano, Villa Pitignano.*

### Loci 
*Boneggio, Colle della Trinità, Monte Malbe, Monte Morcino, Monte Pulito, Monte Vile, Pieve di Campo''.

## Coniunctiones communium 
* 20px|Romania Constantia, Romania

## Municipia finitima 
* Asisium
* Castrum de Corciano
* Castrum Panicalis
* Deruta
* Fracta Filiorum Huberti
* Iguvium deinde Eugubium
* Insula Romana deinde Bastia Umbra
* Marscianum
* Plagarium
* Turgianum
* Vallis Fabricae
* Villa de Plano Carpini deinde Mansio

## Notae 
## Nexus externi 
* Pagina officialis

## Pinacotheca 

Imago:Map of comune of Perugia (province of Perugia, region Umbria, Italy).svg|Collocatio finium Municipii Perusini in Provincia Perusina.
Imago:Perugia02.jpg|Despectus in Perusiam.
Imago:Panorama Perugia, Italy.jpg|Basilica Sancti Dominici.
Caralis

thumb|Caralis
**Caralis** (; alia nomina: *Calaris*, *Caliaris*, (etiam: *Calaritanenses*
Fasciculus:Valor militare gold medal BAR.svg|*Urbs nomismate aureo ob virtutem militarem decorata*
Fasciculus:BenemeritiCultura2.png|*Urbs nomismate argenteo ob scolam culturam artemque decorata*

## Geographia 
*Urbs Lybiam contra Tyrio fundata potenti 
Tenditur in longum Caralis, tenuemque per undas 
Obvia dimittit fracturum flamina collem. 
Efficitur portus medium mare: tutaque ventis 
Omnibus, ingenti mansuescunt stagna recessu.
*

*Claudius Claudianus* *De bello gildonico* 
* Campidanus Caralitanus (*terra*),

## Praeclari cives 
In Carale olim vixerunt aut nati sunt et hodie vivunt multi illustres viri atque feminae, inter alios:

* Antonius Gramsci, vir publicus Italicus
* Ioannes Loy, moderator cinematographicus
* Sergius Atzeni, scriptor
* Renatus Soru, vir publicus Italicus

## Urbis administratio 
A die 30 Maii 2011 urbis praefectus est Maximus Sedda.

## Ecclesia Catholica Romana 
Caralis (*Calaris*) sedes episcopalis metropolitana Ecclesiae Catholicae Romanae est. Nomen sedis Archidioecesis Calaritana est.

## Scholae 
* Universitas Studiorum Caralitana

## Ars athletica 
* Cagliari Calcio

## Vecturae 
### Aeroportus 
* Aeroportus Caralis-Mansi seu Aeroportus "Marius Mameli",

## Fractiones, vici et loci in municipio 
### Regiones historicae urbanae 
* 1. *Castello* (Sardice: ''Castéddu 'e susu*),
* 2. *Villanova* (Sardice: *Biddanoa*),
* 3. *Marina* (Sardice: * Marina e Sa Costa, Lapola, La Pola*),
* 4. *Stampace* (Sardice: *Stampaxi e Su Brugu*).

### Vici urbani 
* 5. *Tuvixeddu - Tuvumannu*,
* 6. *Is Mirrionis*,
* 7. *La Vega*,
* 8. *Fonsarda*,
* 9. *Sant'Alenixedda*,
* 10. *San Benedetto*,
* 11. *Genneruxi*,
* 12. *Monte Urpinu*,
* 13. *Monte Mixi*,
* 14. *Bonaria*,
* 15. *Sant'Avendrace* (Sardice: *Santu Tènneru, Santa Tènnera*),
* 16. *Mulinu Becciu*,
* 17. *San Michele*,
* 18. *Barracca Manna*,
* 19. *Is Campus - Is Corrias*,
* 20. *Villa Doloretta*,
* 21. *Monreale*,
* 22. *San Giuseppe - Santa Teresa - Parteolla*,
* 23. *Is Bingias - Terramaini*,
* 24. *Monteleone - Santa Rosalia*,
* 25. *Quartiere Europeo*,
* 26. *CEP*,
* 27. *Poetto* (Sardice: *Poettu*),
* 28. *La Palma*,
* 29. *Quartiere del Sole*,
* 30. *Borgo Sant'Elia*,
* 31. *Nuovo Borgo Sant'Elia*,
* 32. *San Bartolomeo*,
* 33. *Giorgino* (Sardice: *Giorginu*).

### Fractiones 
* Pirri

## Municipia finitima 
* Asseminis,
* Caput Terrae,
* Selargius vel Ceraxius,
* Mansum,
* Pauli Montis Serrati,
* Quartus ab Urbe Lapis, deinde Sancta Helena ad Quartum,
* Quartuccium,
* Sextus ab Urbe Lapis.

## Notae 
* Sardiniam (*regionem et insulam*),
* Urbem metropolitanam Caralitanam,
* Provinciam Caralitanam (*provinciam abrogatam*),
* Campidanum Caralitanum (*terram''),
* Urbes Italiae.

## Nexus externus 
* Situs Publicus  

## Pinacotheca 

Imago:Map of comune of Cagliari (province of Cagliari, region Sardinia, Italy).svg|Collocatio finium Municipii Calaritani in Provincia Calaritana.
Imago:STEMMA UNIVERSITA'.jpg|Insigne Universitatis Studiorum Calaritanae
Imago:Cagliari, panorama from Monti Urpinu Park.JPG|Despectus in urbem.
Barcino

() aliter tardius  vel  (vulgo *Barcelona*) est urbs 1 593 075 incolarum (anno 2006) secunda Hispaniae et decima Unionis Europaeae quod ad incolas pertinet. Barcino est etiam maxima civitas caputque regionis Cataloniae. Incolae "Barcinonenses" appellantur. Romani nomen sollemne "Colonia Iulia Augusta Faventia Paterna Barcino" imposuerunt.

## Historia 
Barcino condita est inter annos 15 a.C.n. et 10 a.C.n. in monte prope Mare Nostrum. Urbs locum strategicum habebat, hic locus urbs floruit.

Barcino caput territoriorum Hispanicorum Visighothis factum est, antequam Toletum mota est. Barcino capta est a Musulmanis et liberata est Carolo Magno in anno 801.

Urbe liberata, Comitatus Catalani Regno Aragonico uniti sunt, et Barcino in potentia Maris Nostri conversata est.

In saeculo XX, Antonius Gaudi architecto, construxit Basilica Sacrae Familiae, Park Güell, Domus Battlóque construxit. Basilica Sacrae Familiae adhuc in constructione est.

## Ecclesia Catholica 
thumb|Expiatorium templum Sacrae Familiae praeclari architecti Antonii Gaudí
Barcino est sedes episcopalis metropolitana (Archidioecesis Barcinonensis). Praesens archiepiscopus est Ioannes Iosephus Omella, archiepiscopus emeritus Ludovicus Martínez Sistach. Multi Barcinoni archiepiscopi etiam cardinales fuerunt.

## Instituta 
* Universitas Autonoma Barcinonensis
* Universitas Barcinonensis

## Incolae notabiles 
*Raimundus de Penyafort, monachus, sanctus ac studiosus iuris canonici
*Iosephus Carreras orbis praeclarissimus tenor.
*Montserrat Caballé clarissima theatri lyrici supranistria.
*Hasdai Crescas, philosophus Iudaicus
*Ioachimus Monzó, fabulator.
*Ludovicus Segalá y Estalella, grammaticus et interpres

## Ludi athletici 
Barcino PS est pediludi turma urbis Barcinonis.

thumb|right| Macellum *La Boqueria*.

## Notae 
## Bibliographia 
; Antiquiora
* 1911 : Nathaniel Newnham-Davis, ''The Gourmet's Guide to Europe'' (3a ed. Londinii: Grant Richards, 1911) pp. 277-281

; Recentiora
* Marta Bausells, "Story of cities #13: Barcelona's unloved planner invents science of 'urbanisation'" in *The Guardian* (1 Aprilis 2016)
* Will Coldwell, "Nightlife reports: Clubbing in Barcelona" in *The Guardian* (12 Iunii 2016)

* Castellers de la Vila de Gràcia
* Comites Barcinonenses

## Nexus externi 
[thumb|Expositio Internationalis Barcinonis [1929]]

!
Categoria:Portus maris Mediterranei
Categoria:Urbes milies milium incolarum
Numantia

thumb|Trivium in reliquiis Numantiae
**Numantia** (Hispanice *Numancia*) fuit antiqua urbs in Hispania, celeberrima quod diutissime et fortissime Romanorum oppugnationem sustinuerat. Tandem a Scipione Aemiliano Africano Paulli filio deleta est anno 133 a.C.n. Quae hodie est clarus situs archaeologicus in provincia Soriae, ab archaeologo Alfredo Jimeno Martínez exfossa.

*Bella celtiberica
*Enloricata navis Numantia
*Rhetogenes Caraunius

## Nexus externi 
Categoria:Loci archaeologici Hispaniae
Saguntum

**Saguntum** (Catalanice denuo *Sagunt*, sed a medio aevo usque ad saeculum XIX *Morvedre*) est urbs in orientali Hispaniae parte sita, cui anno 2023 70128 incolarum erant.

## Historia 
[thumb|upright=0.8|Despectus in Saguntum [theatrumque Romanum ex oppido.]]
Saguntum fuit urbs vel oppidum Edetanorum in provincia Tarraconensi, a Tarracone meridiei versus sita. Quam Strabo a Zacynthiis conditam esse, Livius autem a Graecis cum Ardeatibus in Italia coniunctis dicit, unde nomen *Ausonia Saguntus.* Aliter ab Herculi civitas condita esse traditur. 

Uberrima enim terra, Saguntum casus fuit belli Punici secundi. Foederatione cum Romanis ferita, obsidium a Punicis passum est, Hannibali duce, qui multas post dies civitatem anno 219 a.C.n. cepit. Incolae sese in flammas coniecerunt antequam oppidum expugnaretur et sors eorum miserrima et indignissima ab Augustino Hipponensi diu deplorabatur: rogabat enim quo Romani dei abissent ne sociis tam fidelibus succurrere vellent.

Romani anno 217 a.C.n. sibi Saguntum ceperunt, quod autem civibus nudatum invenerunt (Carthaginenses enim carcere ea usi sunt), coloniam ibi statuerunt. Inclita facta sunt ceramica (calices Saguntini).

Ab antiquis temporibus manent notissimum theatrum, aliquae inscriptiones, pars moeniarum et mosaicum.

Nomen *Morvedre* vel *Murvedre* quo medio aevo nuncupata est e verbis Latinis "Muri Veteres" derivatur.

## Praeclari cives 
Inter cives qui Sagunti vixerunt aut nati sunt vel hodie vivunt sunt:
* Ioachim Rodrigo, compositor

## Notae 
## Nexus externi 
Categoria:Urbes Hispaniae
Categoria:Coloniae Romanae
Tarraco

**Tarraco**, recentius **Tarracona** (olim plenius: **Colonia Iulia Urbs Triumphalis** **Tarraco**; vulgo *Tarragona*) est urbs Hispaniae, Provinciae Tarraconensis in Catalaunia capitalis, cui anno 2023 138.326 incolarum erant. 

## Historia 
Tarraco caput conventus iuridicusque Hispaniae Tarraconensis vel Citerioris fuit, a fratribus Publio Cornelio Scipione et Gnaeo Cornelio Scipione Calvo fortificata inter Bella Punica.

## Notae 
## Bibliographia 
* Alícia Fàbregas, "Tarragona in the spotlight: Catalonia’s Roman-era gem stays calm amid storm" in *The Guardian* (23 Octobris 2017)

## Nexus externi 
## Pinacotheca 

imago:Tarragone cathédrale.JPG|Ecclesia Tarraconis
imago:Tarragone amphithéatre romain.JPG|Amphitheatrum Tarraconis
imago:Tarragona.Pont del diable aqüeducte.jpg|Aquaeductus Tarraconis

imago:Tarragona.Murallas.Roser.jpg|Moenia Tarraconis
imago:Tarragona.Circo.Romano.jpg|Circus Romanus Tarraconis, nunc perditus

!
Categoria:Urbes Imperii Romani
Categoria:Portus maris Mediterranei
Gades

[thumb|200px|[Geographia|Geographica Gadium tabula, anno 1888 depicta.]]
**Gades** (*-ium* f. pl. ; Hispanice *Cádiz*&thinsp;; Punice גדר *Gādīr, Gaddīr*&thinsp;; Graece τὰ Γάδειρα&thinsp;; Arabice *Qadiz*) sunt urbs et portus in Hispania meridio-occidentali et caput unius ex octo provinciis quae communitatem autonomam Vandalitiae constituunt. Sententia urbis est "Hercules fundator Gadium dominatorque."

## Historia
Traditur urbs a Phoenicibus  saeculo duodecimo a.C.n. condita esse, at usque adhuc archaeologi nihil a tempore ante saeculum nonum invenerunt. Nihilominus fertur urbs esse antiquissima Europae habitatio continua exstans. Secundum fabulas Graecas, Hercules, Geryone interfecto, Gades condidit, et certus est Hercules Tyrius ibi cultum adesse. Saeculo sexto a.C.n., urbem Poeni, saeculo tertio, Romani tenuebant. 

Imperio Romano corrupto, Gades factae sunt oppidum minoris momenti, usque ad saeculum quintum decimum; anno autem 1495, Christophorus Columbus secundam navigationem a Gadibus profectus est.

Franciscus Drakus Eques classem quandam Hispanicam in portu Gaditano Aprili mense 1587 sustulit. Bello inter Anglicos et Hispanicos gesto, Robertus Blake praefectus classis Angliae Gades a parte marina ab anno 1655 usque ad annum 1657 obsidebat.

Saeculo duodevicensimo, Gades urbem Hispalem superaverunt, in quo ad commercium Americanum attineret.

## Theatrum Romanum
thumb|left|200px|Despectus in Gades.
thumb|upright|Theatrum Romanum
thumb|upright|Ecclesia cathedralis gadicensis
Nonnullis horreis veteribus igni anno 1980 destructis, reliquia theatri Romani in vico urbano *El Pópulo* appellato inventa sunt. Incendium corium fabricationis patefecit quod fundamenta aedificiorum medii aevi videbatur; haec fundamenta vicissim supra saxa antiquiora aedificata erant, calces more Romano caesas. Cava accurata theatrum Romanum magna ex parte intactum in lucem protulerunt.

Theatrum, iussu Lucii Cornelii Balbi minoris primo saeculo a.C.n. constructum, est orbis terrarum secundum a maximo theatrum Romanum, paululum minus solum theatro Pompeiorum, ad meridiem Romae sito. Cicero, in *Epistulis ad Familiares,* de usu Balbi pro ipsius propagandis scripsit.

## Incolae noti
*Lucius Cornelius Balbus, consul
*Lucius Cornelius Balbus (minor), generalis
*Quintus Lucilius Balbus, philosophus Stoicus (circa annum 40)
*Canius Rufus eiusque uxor Theophila, a Martiale poeta celebrati
*Emmanuel de Falla, compositor, hic natus anno 1876
*Daniel Güiza, pedilusor
*Camarón de la Isla, flamenco cantor
*Lucius Iunius Moderatus Columella, scriptor de rebus agronomicis
*Franciscus de Lucía, flamenco citharista
*Georgius Gordon Meade, generalis Exercitus Americani, hic natus anno 1815
*Iosephus Caelestinus Mutis, botanista et mathematicus
*Niña Pastori (Hispanice *María Rosa García García*) flamenco cantor
*Stephanus Piñero Camacho, Basty appellatus, socius D'NASH, gregis Hispanici
*Xavier Ruibal, musicius, cantor, compositor carminum

## Notae
* Columnae Herculis
* Fretum Gaditanum
* Universitas Gaditana

## Nexus externi
* Gades 

!
Corduba

[thumb|[Meschita **Cordubae**]]

**Corduba** (Hispanice: *Córdoba*, Arabice: قرطبة Qurtuba) est urbs in Vandalitia Hispaniae, et caput provinciae. Fuit caput provinciae Baeticae atque emiratus Cordubensis.

## Praeclari cives 
Cordubae olim vixerunt aut nati sunt et hodie vivunt multi illustres viri atque feminae, inter eos:

* Lucanus
* Seneca maior
* Seneca minor
* Osius Cordubensis, episcopus
* Averroes
* Maimonides
* Ludovicus de Góngora

thumb|left|200px|Meschita **Cordubae** in fundo
Ilerda

**Ilerda** (Catalanice *Lleida*; Hispanice *Lérida*) est urbs Cataloniae occidentalis in Hispania, caput provinciae homonymae. 

## Historia 
Adhuc primo saeculo a.C.n. venit Gaius Iulius Caesar, Lucium Afranium persequens, quem vicit. Omnia de hac pugna in primo libro *de Bello Civili* narrantur. Iam tertio saeculo urbs sedes episcopalis fit, archiepiscopo Tarraconensi suffragans. Anno 1300, Universitas Ilerdae constituta est.

## Notae 
* Ilerdam videas
 

!
Categoria:Urbes Imperii Romani
Categoria:Sedes episcopales
Ulpia Traiana

**Ulpia Traiana**, pleniter **Colonia Ulpia Traiana Augusta Dacica Sarmizegetusa** fuit  urbs Romana, Daciae provinciae caput.  Ut castra legionis V Macedonicae condita, ab anno 106 ad 111 aedificabatur. Aucta ius Italicum accepit. Adrianus nomen Sarmizegetusae coloniae addidit, arcis Dacicae veteris, chiliometra fere 50 ad orientem sitae. Cum anno 271 Romani Daciam reluquissent, urbs decrescere coepit, sed usque ad initium saeculi V incolae aliquot hic manebant. 	

thumb|upright=2|Ulpiae Traianae reliquiae
## Nexus externi
Categoria:Urbes Imperii Romani
Categoria:Dacia
Categoria:Coloniae Romanae
Corcyra (urbs)

**Corcyra** (Graece: *Κέρκυρα*) est urbs Graeciae, caput insulae Corcyrae et usque ad annum 2010 etiam pristini nomi Corcyrae. Haec urbs aevo medio condita est. Vestigia urbis Corcyrae antiquae, coloniae Corinthiorum, fere 2 chm. ad meridiem versus distant. 

## Incolae notabiles 
thumb|Corcyra 
* Laurentius Durrell, scriptor Anglicus, hic habitavit et de insula scripsit 
* Georgius (princeps Graeciae), gubernator Rei Publicae Creticae, hic natus anno 1869
* Spyridon Lamprus, philologus et primus minister Graeciae, hic natus anno 1851
* Georgius Theotoces, quater primus minister Graeciae, hic natus anno 1844

## Bibliographia 
* "Corcyra" in 

* Academia Ionia

Categoria:Loci habitati insularum Ioniarum
Categoria:Corcyra
Megalopolis

thumb|Megalopolis in Arcadia.
**Megalopolis** (Graece *Magna Civitas* = *megalos* magna, *polis* civitas) urbs in Arcadia/Graecia est. Incolae sive Megalopolitani sive Megalopolitae dicuntur. 
## Historia 
Quae urbs condita est circa annos 371/367 a.C.n. ab Arcadibus ex Maenalia et ex Parrhasia venientibus, ut caput fieret Foederis Arcadici. Tunc enim Thebani, quibus hegemonia in Graecia ex Epaminondae victoriis contigerat, libertatem Arcadum a Spartanorum inceptis tueri volebant, quos nuper pugna Leuctrica vicerant. Itaque instigatores et fautores huius urbis condendae fuere. Tertio saeculo a.C.n. civitas Meglopolitanorum a tyrannis regebatur, quorum notissimus fuit Lydiadas qui anno 234 a.C.n. civitatem suam Foederi Achaico adscripsit et ter strategus huius Foederis electus est. Antequam Romani domini totius Graeciae fierent, Megalopolitani multa bella a Lacedaemoniis sibi inlata sustinuerunt : hieme 223/222 a.C.n. urbs a rege Cleomene III capta et magna ex parte deleta est. Mox tamen restituta  tempore strategi Philopoeminis primas partes in Foedere Achaico ineunte secundo saeculo a.C.n. egit.
## Praeclari cives
*Philopoemen, dux Foederis Achaici.
*Polybius, filius Lycortae, historicus.
## Notae 
## Fontes 
*Demosthenes, *De Megalopolitanis*
* Pausanias libro octavo *Graeciae descriptionis* cap. 24.9 et 27 et 30-33

## Plura legere si cupis 
* Paul Herthum . *De Megalopolitarum rebus gestis et de communi Arcadum republica*, Teubner, 1894. Recensio critica
* Madeleine Jost,  "Pausanias en Mégalopolitide", *Revue des Études Anciennes*, 1973ː 241-267
*James Roy, "The urban layout of Megalopolis in its civic and confederate context" in British School at Athens Studies, Vol. 15, *BUILDING COMMUNITIES: House, Settlement and Society in the Aegean and Beyond*, 2007ː 289-295

## Nexus externi
## Pinacotheca 

Fasciculus:Megalopoli-Ebene.jpg|Megalopolis planitie
Fasciculus:Megalopoli-Landsat7 WW texted.jpg|Megalopolis planitie
Fasciculus:Megalopoli.jpg|Megalopolis

Categoria:Urbes Graecae antiquae
Categoria:Loci habitati Peloponnesi
Categoria:Arcadia
Megara

thumb|Megara hodie
**Megara** (Graece Μέγαρα) est urbs vetus Atticae, regionis Graeciae. Hodie est demus regionalis Atticae Occidentalis unitatis et suburbium Athenarum. Ipsi Megarae urbi 23&thinsp;456 incolarum sunt, Megarensi demo una cum pristino demo "Nea Peramos" (Νέα Πέραμος) anno 2010 Megarae coniuncto 36&thinsp;924 (secundum recensum urbis anno 2011 factum).
## Historica 
Antiquitus urbs longis muris octo stadiorum cum portu suo Nisaea coniuncta erat. Inter reges mythicos enim notus erat Nisus filius Pandionis qui a filia Scylla in bello adversus Cretenses traditus est 

Bello Peloponnesiaco ineunte Megarenses, quamquam democratice a popularibus regebantur et optimates ex urbe fugerant, Lacedaemoniorum socii in Foedere Peloponnesiaco erant. Sed postquam anno 424 a.C.n. nonnulli homines ex popularium partibus Megaram Atheniensibus prodendam susceperunt atque Brasidas, Spartanus dux, properanter auxilio adveniens eos ab incepto prohibuit, optimates in civitatem restituti auctores coniurationis interfecerunt atque oligarchica instituta civibus imposuerunt.

## Incolae noti 
* Cleon Cleonis filius
* Euclides Megareus
* Theognis

## Coniunctiones communium 
* 20px|Romania Egidiopolis (Aiud, Romania)

## Notae 
## Fontes 
*Aristoteles, *Politica* IV.15.15, V.5.4 et 9
* Pausanias libro primo *Graeciae descriptionis* capitulis 39-43
*Thucydides, libro quarto *De bello Peloponnesiaco* 66-75

## Nexus externi 
* Pagina urbis Megarae (Graece)

Categoria:Loci habitati Atticae
Categoria:Urbes Graecae antiquae
Categoria:Demi Graeciae
Achaia

thumb|400px|Forma Achaeae antiquae
**Achaia** (Ἀχαία) fuit regio Graeciae antiquae. Nomen dedit et provinciae Romanae Achaiae, et principatui mediaevali Achaiae, et nomo vel praefecturae hodiernae Achaiae, sed limitibus valde differentibus. 

## Urbes
*Aegira
*Aegium
*Araxus
*Bura
*Cleitor
*Crathis
*Diacoptum
*Erymanthia
*Helice
*Patrae
*Pharae
*Rhium
*Tritaea

## Flumina
*Crathis
*Glaucus
*Larissus
*Peneus

## Montes
*Aroania
*Panachaicus
*Cyllene

## Notae 
## Fontes 
*Herodotus, *Clio* 145.
* Pausanias, libro septimo *Descriptionis Graeciae*
* libro octavo capite septimo

## Nexus externi 
Categoria:Regiones Graeciae
!
Categoria:Peloponnesus
Creta

:*Vide etiam: Creta (minerale).*
**Creta** (Graece: *Κρήτη*) est regio et insula Graeca, cuius caput est urbs Candia.

## Historia 
300 px|thumb|Litus S. Pauli
Creta inde ab antiquissimis temporibus sedes hominum navigandi et commercii peritissimorum fuit, qui qua lingua locuti sint, incertum est, cum eorum ne litteras quidem ipsas lineares A nominatas legere possimus. Constat autem Cretenses Graecos non fuisse. Tamen regnum illud vetustissimum Cretense in fabulis Graecorum maximi momenti est, quamobrem his temporibus a rege fabuloso Minoum appellatur.

[thumb|Tabula Cretae anno fere 1422 facta. [Christophorus Bondelmontius, *Liber insularum Archipelagi* (Bibliotheca Britannica MS. Cotton Vespasian a.XIII.art.1 f. 9v]]
Saeculo XII a.C.n. Graeci stirpis Doricae insulam obtinuerunt, quibus multitudine florentibus Cretam Homerus in *Iliadis* cantu altero, versu 649, centum oppidis ornatam esse dixit.

Ab anno 1204 usque ad annum 1669, cum insula ab Ottomanicis capta est, Creta ad Rem Publicam Venetiae pertinuit, quae insulae nomen Candiam (ergo idem nomen urbis capitis insulae) imposuit.

## Administratio 
250px|thumb|Tabula Cretae anno 1861 divulgata
**Creta** una cum parvis insulis circumsitis est una e tredecim regionibus (περιφέρεια) Graeciae. Sedes regionis est urbs Heracleum, gubernator ab die 1 Ianuarii 2011 est Stauros Arnautaces (PASOK). Regio in quattuor "Unitates regionales" (*Περιφερειακή Ενότητα*) divisa est, quae - quamvis vi politica carentes - territora pristinorum nomorum obtinent et certum numerum legatorum in consilium regionale demittunt:   

## Montes 
* Ida (mons Cretae)
* Dicte
* Cadistus
* Albi montes

## Mythologia 
* Cretae Iupiter et natus et a matre in speluncam quandam abditus esse dicitur, ne a Saturno patre devoraretur.
* Illuc Europam etiam filiam regis Poenorum a Iove in tauri speciem converso abductam esse fama est, quo loco deo raptori Minoa regem Cretensium enixerit.
* Daedalus architectus optimus Cnossi in urbe Cretae labyrinthum prius aedificavisse traditur, quam una cum Icaro filio infelici alis factis Italiam versus evolaverit.
* Minoa autem Minotaurum privignum suum in labyrintho inclusisse narrant. Denique Thesea filium regis Atheniensium Ariadna filia Minois iuvante monstrum illud occidisse.

## Alimenta typica 
* Caseus *Grabiera Cretes*
* Caseus *Pechtogalo Chanion*
* Caseus *Xynomyzethra Cretes*

## Notae 
## Bibliographia 
* Th. Detoraces, *Ιστορία της Κρήτης*. Heraclei 1990.
* H. van Effenterre, *La Crète et le monde grec de Platon à Polybe*, de Boccard, 1948  (Bibliothèque des Écoles françaises d'Athènes et de Rome; CLXIII) Recensio critica
* Basilius Psilaces, ''Ιστορία της Κρήτης από της ανωτάτης αρχαιότητος μέχρι των καθ' ημάς χρόνων*. 4 voll. Chaniae 1899-1910.
* Stergius S. Spanaces, *Η Κρήτη''. 2 voll. Heraclei 1964.

* Cnossus
* Res Publica Cretica
* Index procuratorum Cretae
* Scriptura Linearis A

## Nexus externi 
!
Categoria:Peripheriae Graeciae
Thessalia

thumb|200 px|Thessalia antiqua

**Thessalia** (Graece ) est regio antiquae Graeciae quae circiter eosdem limites habebat atque peripheria hodierna.

Panem in Thessalia factum Archestratus saeculo IV a.C.n. laudavit:

## Notae 

## Fontes 
* IX.5
## Plura legere si cupis 
*Michel Sivignon, ''La Thessalie : analyse géographique d'une province grecque'', Lugduni, 1975

Categoria:Thessalia
Categoria:Graecia antiqua