open-index/open-wikipedia-markdown huggingface dataset:
Latino sine Flexione

**Latino sine flexione**, quod suis verbis tamquam lingua constructa et auxiliare internationale designatur, anno 1903 a Iosepho Peano proposita est, qui eam "Interlinguam (il)" vocari voluit. Quod autem nomen hodie in forma *Interlinguae de IALA (ia)* alii cuidam linguae attribuitur. Itaque lingua a Peano inventa nunc vel **"Latino sine flexione"** vocatur vel **"Interlingua de Peano"** vel **"Interlingua (IL) (de Academia pro Interlingua/A.p.I.)"**. Verba huius linguae e lingua Latina ita sumpta sunt, ut formae nominum substantivorum adiectivorumque et verborum non declinentur. Nomina substantiva et adiectiva in forma ablativa apparent. Verba quae actus exprimunt ad radices reciduntur. Loco casuum praepositiones adhibentur. Numerus nominum varie intellegi potest nisi adiectivo indicatur.

Peano linguam suam primo in "De Latino Sine Flexione" in *Revue de Mathématiques* (volumine 8, numero 3, paginis 74 et 83) posuit.

Ut apparet, Godefridus Guilielmus Leibnitius opus ineditum de lingua constructa vel construenda universali scripsit. Cuius linguae principia a Peano afferuntur: 
*« Nominum casus semper eliminari possunt substitutis in eorum locum particulis quibusdam ». Leibniz.
*« Discrimen generis nihil pertinet ad grammaticam rationalem ». Leibniz.
*« Personae verborum possunt esse invariabiles, sufficit variari *ego, tu, ille,* etc. ». Leibniz.

## Exempla
Hoc habes exemplum eius linguae constructae de historia «De Latino Sine Flexione» sumptum:
::Multo auctore, in vario tempo, propone lingua plus vel minus artificiale. Vir doctissimo, L. Couturat, professore in Universitate de Toulouse, in libro *La Logique de Leibniz*, Paris a. 1901, p. 608, expone: *Ars magna* de R. Lulle a. 1234-1315, *Ars magna sciendi* de Kircher a. 1669, *Ars signorum* de Dalgarno a. 1661, *Philosophical language* de Wilkins a. 1668. 
::Postea Leibniz diffuse et profunde stude hic subjecto; sed nihil publica. Suo studio mane sepulto in bibliotheca de Hanover, usque ad nostro die; primo Dr Vacca in RdM., postea Couturat in libro citato detege et publica parte de hic manuscripto.

### Exempla versionarum 
Publius Cornelius Tacitus, *De origine et situ Germanorum (Germania)* (fragmentum initiale)

## Notae
## Nexus externi
*Instituto pro Latino sine flexione
*Blog
*Nota de Latino sine Flexione.
* (latino sine flexione) Revista "Discussiones", de Academia Pro Interlingua (1909-13)
*Nuntios: Latino sine Flexione in http://nuntios.blogspot.com/

Categoria:Linguae artificiosae
Categoria:Linguae auxiliares
Ioannes F. Kennedy

**Ioannes Fitzgerald Kennedy** (1917–1963) fuit tricesimus quintus Praeses Civitatum Foederatarum, primus religionis Catholicae Romanae. Antea Kennedy sive in Camera Repraesentantum Civitatum Foederatarum populi sive postea in senatu Civitatum Foederatarum Massachusettae legatus fuerat.

## Vita
Natus est Ioannes Fitzgerald Kennedy Brookline in oppido Massachusettensi die 29 Maii 1917, praeclarae familiae mercatorum, Iosephi Patricii Kennedy et Rosae Fitzgerald filius alter.

Die 26 Iunii 1963, Berolini sententiam *Berolinensis sum" insigniter dixit. Ad Factionem Democraticam pertinebat.

Necatus est Dallasii die 22 Novembris 1963 a Lee Harvey Oswald. Nonnulli autem homines animi suspicacis putant Oswald non fuisse solum sicarium, sed insidiam partem magnae coniurationis fuisse (vide, exempli gratia, pelliculam *JFK*). Nam Lee Harvey Oswald paulo post quam comprehensus est coram populo et cum militia eum sub custode tenebat, a quodam  Iacobo Rubenstein necatus est.

Moralem hereditatem Ioannis F. Kennedy secutus est Robertus Franciscus Kennedy frater, necatus anno 1968. Iacoba Kennedy Onassis fuit uxor sua. Roberti filia, Catharina (Anglice *Kathleen*), fuit Vicaria Gubernatoris Mariae Terrae. Frater quoque Eduardus fuit, filiusque alterius fratris Patricius est, homo publicus.

## Pelliculae
*1991: *JFK''

*Carolina Kennedy Schlossberg
*Theoria conspirationis

## Nexus externi 
*Biographia publica Aedium Albarum 
*[Honores Berolini tributi anno 1963(https://la.wikipedia.org/wiki/1963)]

Categoria:Alumni Universitatis Harvardianae
Categoria:Auctores Anglici
Categoria:Biographi
Categoria:Camerae Repraesentantium Civitatum Foederatarum legati Massachusettae
Categoria:Diurnarii Civitatum Foederatarum
Categoria:Incolae Massachusettae
!
Categoria:Necati
Categoria:Participes secundi belli mundani
Categoria:Praemium Pulitzer
Categoria:Praesides Civitatum Foederatarum Americae
Categoria:Scriptores Civitatum Foederatarum
Categoria:Senatores Civitatum Foederatarum Massachusettae
Categoria:Sepulturae in Coemeterio Nationali Arlingtoniensi
Lichen

[thumb|Lichenes fruticulosi et foliacei in cortice [arbor|arboris crescentes.]]
**Lichen** (-enis, *m.* sive -os, *m*. Graeco more) est symbiosis duarum (nonnumquam plurium) specierum, scilicet fungorum et algarum cyanophytorumve, ita coniuncte viventium, ut saepe lichen, duplicis naturae, nulli organismorum eum efformantium sit similis.

Ad vivendum lichen aëre puro eget. Morphologia lichenem et a fungo et ab alga internoscit. Sic taxonomia botanica lichenes dividit in taxa similia: plantarum et fungorum. Naturali in regione lichenes in arboribus, saxis, humo et ceteris crescunt vivuntque; in urbana in concreto, tegulis, variis generibus metallorum et ceteris.

Botanici lichenibus studentes lichenologi appellantur, quorum primus Ericus Acharius fuit, ob studia sua pater lichenologiae appellatus.

Olim Lichenes tamquam divisio in systemate taxinomico habebantur, et in classes iuxta positionem systematicam fungi dividenbantur, in Ascolichenes nempe, ubi fungus as Ascomycota pertinet, et Basidiolichenes, ubi fungus ad Basidiomycota pertinet. Cum vero lichenes multoties a variis fungis orti sint, hodie potius inter varia taxa Fungorum adscribuntur.
## Pinacotheca 

Fasciculus:Flavoparmelia caperata - lichen - Caperatflechte.jpg|*Flavoparmelia caperata*, lichen foliaceus in arbore
Fasciculus:Xanthoria parietina - Common orange lichen - Gewöhnliche Gelbflechte - 04.jpg|*Xanthoria parietina*, lichen foliaceus in ramo arboris
Fasciculus:Caloplaca marina.JPG|*Caloplaca marina*, lichen crustaceus in saxo
Fasciculus:CladonioPinetum.jpg|Humus lichenibus affecta in silva pinorum

## Morbus lichen 
Est etiam morbus, propter similitudinem *lichen* nominatus, qui cutem bestiarum et in hominibus imprimis mentum afficit, ideoque Latine nomine primitivo *mentagrum* dictus. 

* Mucus
* Mycologia

## Nexus externi 
## Notae 
Categoria:Bioindicatores
Categoria:Lichenes
Categoria:Mycologia
Categoria:Species indicatores
Categoria:Symbiosis
Ludus

[thumb|300px|[Nerdiludium, versio Persicus tabulae Romanae, quae diffusa est per totum mundum.]]
[thumb|300px|[Tractus funis.]]

**Ludus** , sive **lusus** , est acroamatis modus qui solo vel ceteris agitur. Ludi actio dicitur ludere; qui ludum agunt, lusores. Ludus quique habet quendam finem vel destinatum, quem lusores attingere conantur, et regulas ad actiones possibiles lusoribus determinandas. Saepe inter ludendum mores puerorum simplicius se detegunt.

## Species ludorum
Ludi inter se distinguuntur per lusorum numerum, ludi destinatum, et ubi et quomodo luduntur. Multa genera ludorum sunt, e.g.:

*Aleae
Ludi tabulares:
*Damici
*Scacci
*Nerdiludium
*Ludus tudicularis
*Ludus anseris
*Opus vermiculatum
Ludi chartarum
*Ludus Altenburgensis (vulgo *Skat*)
Ludi verborum litterarumque:
*Crucigramma 
*Ludus scrabularum 
*Contactum
*Wordle
Ludi in papyro
*Homo suspensus
*Cruces et circuli
*Sudoku
Ludi personarum: 
*Ludus Catacumbarum et Catoblebarum
*Cursus exploratorius
Ludi athletici:
*Basipila
*Harpastum
*Pediludium
*Tractus bellum
Ludi computatrales:
*Among Us
*Baldur's Gate
*Blood Omen 2
*Call of Duty 4: Modern Warfare
*Command & Conquer
*Fable
*Diablo II
*Hitman
*OpenTTD
*Sacred Underworld
*Victoria: An Empire Under the Sun
*Warcraft III
*World of Warcraft
Ludi potatorii:
*Pong cervisiale
Ludi electronici
*Super Smash Bros. Brawl
*Resident Evil
*The Legend of Zelda

*Artes martiales
*Avocamentum
*Exercitatio corporis
*Ludus zerum
*Saltatio
*Ludibrium

## Nexus externi
*Labyrinthus Latinus: ludus *online* generis MUD lingua Latina
*Roman ball games (Anglice)
*Tabula cibi dei (Discipuli): Solvere aenigmata reticulata *online* (Anglice)

!
Lingua Estonica

**Lingua Estonica** mille ferme milliones hominum loquuntur, praesertim in Estonia, quae terra parva Europaea ad Mare Balticum iacet. Estonica una ex linguis familiae Finno-Ugricae, habet quindecim casus, nullum genus, nullos articulos grammaticos. Utitur variis litteris cum notis diacriticis, sicut õ, ä, ö et ü.

## Abecedarium 
Litterae Estonicae sunt:

A B D E G H I J K L M N O P R S T U V Y Õ Ä Ö Ü 

a b d e g h i j k l m n o p r s t u v y õ ä ö ü

Praeterea quaedam litterae adhibentur in nominibus ex aliis linguis oriundus:

C F Q Š Z Ž W X Y

c f q š z ž w x y

## Nomina 
Ecce exemplum nominis *raamat* ("liber") declinationis:

## Numeralia 
Ecce haec numeralia Estonica:

## Exemplum: Pater noster 
## Bibliographia 
* Alo Raun, Andres Saareste, *Introduction to Estonian linguistics*. Wiesbaden: Harrassowitz, 1965

*Augustus Gulielmus Hupel

!
Categoria:Balticum
Latinitas

**Latinitatis** vox significat
* artem recte loquendi. M. Terentius Varro vocem *latinitatis* induxit. 
* sermo particularis vel modum loquendi, velut
** latinitatem ecclesiae
** latinitatem canonicam
** latinitatem christianam
** latinitatem teutonicam
** latinitatem culinariam, quae est latinitas monachorum medio quod dicitur aevo qui fuerunt. Vox latinitatis hic derisionis causa adhibetur.
** latinitatem vivam
** latinitatem puram vel sinceram, qua melius loqui nemo potest, cuiusque M. Tullii Ciceronis nec non C. Iulii Caesaris scripta exemplaria sunt optima
* Ius Latii, Latium, quod ius intermedium inter civium et peregrinorum ius concedit.
* *Latinitatis* periodicum

* grammaticam latinam
* orthographiam

## Nexus externi 
* A Dictionary of Greek and Roman Antiquities, John Murray, London, 1875, *Latinitas* (Anglice)
* Germania Latina - Latinitas Teutonica, *Überlegungen zur Dominanz des Latein im germanisch-deutschen Sprachraum Alteuropas* (Theodisce)
* Latinitas, *Latinitas in tela totius terrae* (Anglice)
* Vicipaedia:Latinitas

Categoria:Lingua Latina
Latinitas viva

**Latinitas viva** est activus linguae Latinae apud homines nostra aetate viventes usus.

## De fautoribus 
Vivae Latinitatis fautores cultoresque duos in greges differri possunt, quorum primo ducantur hi, qui vivum activumve Latinitatis usum exercent, ut discipulis haec lingua efficaciore modo ediscenda appareat iucundiusque fiat eius regularum grammaticarum ac Romanorum operum studium; altero autem ducendi sint illi, qui magnopere proponunt Latinitatem linguam internationalem seu vulgarem esse statuendam, qua homines praecipue variis ex populis oriundi cotidie inter se utantur.

## Scholae Latinae 
*Schola Nova
*Studium Angelopolitanum
* Vivarium Novum

## Pelliculae 
* 2013. *Imperator, Emperor* per Konrad Łęcki

## Conventus Latini 
*Conventus Matritentis
*Circulus Latinus Panormitanus
*Circulus Latinus Lutetiensis

## Seminaria vivae Latinitatis 
*GrecoLatinoVivo

## Emissiones radiophonicae 
*Nuntii Latini societatis radiophonicae Finnicae (Nuntii Latini)

*Nuntii Latini Italici (Nuntii Latini Italici)

*Nuntii Latini Bremenses&thinsp, *Startseite Latein - Latein - Radio Bremen* (vide nexus externos)

*Nuntii stationis radiophonicae Vaticanae partitionis Germanicae in linguam Latinam versi.
*Erfordia Latina, emissiones Latinae e Thuringiae capite

## Emissiones *Podcast* 
*Colloquia Neolatina [feed://feeds.feedburner.com/Colloquia] [feed://www.stoa.org/colloquia/podcasts/channel-01.xml]
*LATINUM *LATINUM - The Online Latin Language Audio Course from London* apud latinum.mypodcast.com

## Catenae cursuales 
*Grex Latine Loquentium

## Nuntiorum greges (Anglice newsgroups) 
*alt.language.latin

## Locutoria Latina 
* Locutorium Virtuale Scholae,In Locutorio Virtuali nostro aliis cum colloquiorum participibus aut microphono aut machina photographica telari adhibitis vel solito modo scriptione simplici utens communicare potes.
*canalis latina ad moderatra dal.net
*Circuli Latini Panormitani locutorium
*http://chat.yle.fi/yleradio1/latini/viewforum.php?f=2&topicdays=0&start=0
**http://schola.ning.com

*Auctores Neolatini
*Certamen linguae Latinae
*Ephemeris (diarium interretiale)
*Hebdomada Aenigmatum
*Index verborum neolatinorum
*Institutiones Latinae
*JACT
*Libri Latine redditi
*Lingua Latina botanica
*Lingua Neolatina
*Lexicon
*Nova Roma
*Vicipaedia Latina

## Nexus externi 
*Colloquium Latinum Franconiae Mediae borealis (habetur Erlangae, Norimbergae, Furdae - olim habebatur Berolini).
*Grex Latine Loquentium.
*Ephemeris.
*Latinitati Vivae Provehendae Associatio.
*Lingua Latina Aeterna.
*Colloquium Latinum.
*Sententiae Latinae.
*Schola, Scribendum est nobis!
*Studium Angelopolitanum./
**LATINUM - The Online Latin Language Audio Course from London* apud latinum.mypodcast.com.
**Startseite Latein - Latein - Radio Bremen* apud www.radiobremen.de.
*www. Via neolatina (Francogallice).

!
Liber nubeculatus

[thumb|Pagina 34 ex libro nubeculato *Atomic War*#2 anno [1952 edito, imagines et dialogos in nubeculis monstrans.]]

, ,  , vel ,) persona praecipua taeniae nubeculatae quae vitam cottidianam americanam pingebat.
*Captain America
*Captain Marvel
*Charlie Brown (Carolus Brown), puer semper anxius quem Carolus Schultz excogitavit.
*Cocco Bill
*Corto Maltese (Maltese est latine Maltensis) nauta ab italico Hugolino Pratt excogitatus, qui semper "peregrinum visit orbem".
*Diabolik fur peritissimus quem sorores Giussani excogitaverunt
*Dick Tracy (*Ricardus Tracy*) qui in fabula criminali partes agit.
*Donaldus Anas
*Fantastic Four ('latine' "homines Fantastici quattuor")
*Flash
*Flash Gordon (''Flash' latine est *Fulgor*), persona fabulae scientiae ficticiae quem Alexander Raymond excogitavit.
*Gaston
*Incredibile Hulk
*Iron Man
*Justice League
*Les Schtroumpfs
*Little Nemo (i.e. *Parvulus Nemo*) quem Winsor McCay delineavit
*Mafalda puellula quem delineator argentinus Quino excogitavit.
*Mandrake (Mandrake, *anglice* est Mandragoras *latine*) magus
*Michael Mus
*Scrugulus Anas
*Spider-Man (i. e. Vir Araneus)
*Stultus (Anglice *Goofy*)
*Superman
*Tex Willer (*Tex* pro *Texiano*) bubulcus, Aquila Noctis nuncupatus, quem Ioannes Ludovicus Bonelli excogitavit.
*The Phantom (*Phantom* est phasma *latine* 
*The Yellow Kid (*Puer Flavus" ). Saepe dicitur fuisse prima persona quae in nubeculatis apparuit. Verba primum non in nubeculis, sed in personae veste scribebantur. 
*Thor
*Tintin (*latine* Titinus ) iuvenis diurnarius et investigator quem Hergé excogitavit. Semper canis Milulus (*francogallice* Milou; ) eum sequitur.
*Wonder Woman (Latine *Mulier Mirabilis*)
*X-Men

## Pinacotheca

Fasciculus: 1896-11-08 Yellow Kid.jpg |Taeniae nubeculatae pagina The Yellow Kid ostendens
Fasciculus: Graffiti in Rome - Quarticciolo 02.JPG|Diabolik in muro pictus
Fasciculus: Flash Gordon Strange Adventures December 1936.jpg|Flash Gordon
Fasciculus: Comikaze 2015 - Black Canary (22698092950).jpg |Mulier ut Black Canary vestita
Fasciculus: Lynda Carter Wonder Woman.JPG |Actrix Lynda Carter Wonder Woman personae partes agens
Fasciculus: Hercules Comic Cover.JPG |Hercules quoque persona nubeculatorum nonnullorum factus est 
Fasciculus: Front cover, "Wow Comics" no. 38 (art by Jack Binder).jpg|Mary Marvel sodalis Captain Marvel herois

## Notae 
## Nexus interni 
* Narratio picta

## Nexus externi 
* Orbis sensualium pictus quod Iohannes Amos Comenius scripsit.
* Deutsches Asterix Archiv Lingua Tedesca cum dictionario vocabularii Latini.
* *ELI Magazines'' apud www.elimagazines.com
* Brevis historia fabulae nubeculatae 
* Catalogus nubeculatorum de antiquis temporibus et mythologia 

!
+
Categoria:Oblectamenta
Lingua Saxonica antiqua

**Lingua Saxonica antiqua** temporibus antiquis dicebatur in septentrionali parte Germaniae. Linguis Cimbrorum et Teutonorum similis erat. 

Post extinctionem Imperii Romani Angli et Saxones Britanniam invasuerunt. Hic lingua Saxonica in Linguam Anglosaxonicam mutua est. Lingua Saxonica ergo mater linguae Anglicae et linguae Saxonicae modernae constat.

Tantum pauca linguae Saxonicae antiquae monumenta exstant: Aliqua vota baptismalia, quae Saxonibus Carolo Magno iussu profitenda erant, Genesis Saxonica antiqua, cuius tantum fragmenta exstant, et imprimis Heliand, opus epicum, quod vitam Iesu Christi Germanicas heroum fabulas sequens narrat. Reliqui fontes rari plerumque sunt versiones ex lingua Latina et ideo verbis terminati.

Praeterea litterae plerumque non a Saxonibus, sed a Francis aut Bavaris conscriptae sunt, qui forsitan linguae Saxonicae non satis gnari erant. 

*Lingua Anglica Antiqua

Categoria:Lingua Saxonica
Categoria:Linguae exstinctae
Categoria:Lingua Theodisca
Liber (discretiva)

**Lĭber** (), nomen substantivum, est:
# Liber: pars, melius tunica interior (phloema, -tis n dicta) corticis arborum (e.g. *Betula* spp.) 
# Liber: volumen vel codex, chartis vel foliis vel schedis confectus 
# Liber: opus in voluminibus scriptum

**Līber** (), nomen substantivum, est:
# Liber pater, deus Romanus vini culturae, Baccho adsimilatus
# Liberi, filii parentium liberum, qui et liberi sunt.

**Līber** (), nomen adiectivum, est:
# Libertate fruens.

**Lībera,** nomen substantivum, est:
#Libera seu Ariadne, Bacchi uxor
#Libera seu Proserpina, Liberi patris soror
Lituus

**Lituus** (litui, *m*) instrumentum musicum ad signa danda equitum Romanorum erat.

Lituus etiam baculus incurvus est, quo augures sedentes avibus templum designabant. Lituo Romulus *regiones* (templa) dixerit, tum, cum urbem condidit.

*augur
*religio
*templum

Categoria:Musica Romana antiqua
Categoria:Religio Romana
Liber Genesis

[thumb|upright=1.5|Creatio [Adam|Adae, Aedicula Sixtina Romae a Michelangelo picta.]]

**Liber Genesis** (Graece , "origo"; Hebraice  *Bərēšīṯ*, "in principio"‬, quo verbo liber incipit) est primus bibliorum Hebraicorum (Thanach) et Veteris Testamenti Christiani liber. Quaestio, quis librum Genesis conscripsisset, multas et varias disputationes incitavit (vide: Thora). 

## Breviarium 
Secundum prima capitula *Genesis*, Deus sex diebus lucem ex obscuritate, Terram, universum totum ex chaos, animalia cuncta, herbas arboresques omnes hominesque primos creavit Adam et Evam, qui propter inoboedientiam expulsi sunt ex paradiso. 

*Genesis* etiam de Noë eiusque familia narrat ; illi Deus imperavit ut arcam ingentem aedificaret et ex omnibus animalibus duo utriusque sexus intromitteret quia factus est populi malorum et Deus eos voluit punire diluvio magis quibusdam imbribus.

Deus Abram(Abraham in futuro sit)  peregrinari instruit  ex domo sua relinquenti in Mesopotamia (Iraco hodierno) ad terram Chanaan testamentum faciens proles eius multiplicasti sicut sidera in caelo, quamquam illes in terra aliena oppressiones passuros esse. Deus probavit Abraham postulando Isaac immolare. Abraham transfixurus cultro filium suum Isaac, manu retentus est a Deo.

## Auctoritate 
Opinio antiqua Iudaeorum et Christianorum fuit Moysen huius libri auctorem fuisse; hodie autem eruditi discrepant, originem priscam annis 500–450 a.C.n. habentes.

## Primi versus 
Versus Genesis 1:1–2 saltem tribus modis distinctis in linguas hodiernas conversi sunt.
# "In principio creavit Deus caelum et terram. Terra autem erat inanis et vacua..." Quod significare videtur creationem ex nihilo.
# "Cum in principio Deus crearet caelum et terram, terra erat inanis et vacua..." Quod significat hanc fuisse condicionem mundi cum Deus res creare inciperet.
# "Cum in principio Deus crearet caelum et terram, terra inane et vacua... dixit deus: "Fiat lux"." Quo modo hi duo versus continunt nuntios generales, scaenam statuentes primae actionis Dei, creationis lucis.

Vulgata et plurimae versiones in alias linguas primam interpretationem sequuntur, sed nonnullae versiones hodiernae secundae vel tertiae interpretationi favent.

*Arca Noë
*Biblia Vulgata
*Peccatum originale
*Sodoma (urbs)
*Turris Babel

## Notae 

## Bibliographia
*Fretheim, Terence E. 1994. The Book of Genesis. In ''The New Interpreter's Bible,* ed. Leander E. Keck, vol. 1:319–674. Nashville: Abingdon Press. ISBN 0687278147.
*Hamilton, Victor P. 1990. *The book of Genesis: chapters 1–17.* Eerdmans. [ttps://books.google.com/?id=WW31E9Zt5-wC&pg=PR3&dq=Genesis#v=onepage&q&f=false Google.com.] ISBN 9780802825216.
*Hamilton, Victor P. 1995. *The book of Genesis: chapters 18–50.* Eerdmans. Google.com. ISBN 9780802823090.

## Nexus externi 
* Genesis in versione Vulgata Stuttgartensi
* Genesis in Vulgata Clementina
* Genesis in Nova Vulgata
* Genesis cum commentario Rashi 

## Pinacotheca 

Genesis in a Tamil bible from 1723.jpg|Prima libri *Genesis'' pagina in Bibliis Tamulice anno 1723 versis.
Adam-und-Eva-1513.jpg|Adam et Eva.

!
Lacus Bodamicus

[thumb|300px|Lacus Bodamicus, pictura [Ioannes Sebastianus Dirr|Ioannis Sebastiani Dirr de anno 1809.]]
[thumb|300px|[Navis traiectoria *Fons Bleaudi* vulgo *Fontainebleau*.]]

**Lacus Bodamicus** (Theodisce: *Bodensee* ; Francogallice: *Lac de Constance*) est lacus inter Helvetiam, Austriam Germaniamque situs.

## Geographia 
### Divisio 
Sunt partes lacus quatuor:
* Lacus Bodamicus superior seu Lacus Venetus, Lacus Brigantinus

### Adfluentes 
Rhenus fluvius inter urbem Brigantium et vicum Helveticum Fanum Sanctae Margarethae in Lacum Superiorem fluit. Efflux primus Constantiae est, ubi Rhenus ad Lacum inferiorem fluit, et deinde in Rhenum altum.

### Pagi civitatum adiacentium 
Lacus Germaniae partibus Bavaria, Badenia, Virtembergia, Helvetiae pagis Sanctogallum Turgoviaque, Austriae civitate Cisarulana circumiectus est.

### Urbes apud Lacum 
* Arbor Felix, urbs Helvetica
* Arguna
* Brigantium, urbs Austriaca
* Radolphi Cella
* Constantia
* Lindavia, insula et urbs Bavarica
* Tasgetium, Helvetiae
* Portus Friderici, Germania
* Cornu Sancti Romani
* Meersburg

## Historia 
Strabo est primus geographicus, qui de lacu nuntiabat. Mela anno circiter 43 de Lacu Veneto (=Lacus Superior) et Lacu Acronio (=Lacus Inferior) scribebat. Plinius maior lacum "Lacum Brigantinum" nominabat. Medio aevo nomina Lacus Bodamici et Lacus Constantini nasciuntur.

 libro 9: "proxima est mensa iecori dumtaxat mustelarum, quas, mirum dictu, inter Alpis quoque lacus Raetiae Brigantinus aemulas marinis generat."

 libro 3: "Rhenus, ab Alpibus decidens, prope a capite duos lacus efficit, Venetum et Acronium: mox, diu solidus, et certo alveo lapsus, haud procul a mari huc et illuc dispergitur; sed, ad sinistram, amnis etiam tum, et donec effluat, Rhenus; ad dextram, primo angustus et sui similis, post, ripis longe ac lace recedentibus, jam non amnis, sed ingens lacus, ubi campos implevit, Flevo dicitur; ejusdem nominis insulam amplexus, fit iterum arctior, iterumque fluvius emittitur."

Homines circa 3000 annorum a.C.n. litora lacus primum incolebant. Circa 400 a.C.n. populi Gallorum, Helvetii, Vindelici, et Brigantini invadebant. Romani anno 15 a.C.n. terram circa lacum expugnabant.

## Navigatio 
Ab Aevo antiquo super lacum navigatio ad commeatum onerarium, piscationem et peregrinationem adhibita est. Naves traiectoriae inter portus Constanciae, Meersburgi, Cornu Sancti Romani et Portus Friderici vehuntur.

* Aquae cadentes Rhenenses
* Augia insula
* Augia Dives
* Condominium (ius)
* Classis alba Lacus Bodamici
* Imperia (statua)
* Potamico (palatium)

## Notae 
## Bibliographia 
Eichenseer, C. (1965). De lacu Brigantino congelato - Bodenseegefrörne. Constantiae: In aedibus confinium lacus 

## Nexus externi 
* De Lacu Bodamico.
* Situs publicus de lacu.
* Commissio ad Protectionem aquae Lacus Bodamici.
* De Historia Lacus Bodamici.

Bodamicus
Categoria:Lacus Germaniae
Categoria:Res geographicae Austriae
Categoria:Cisarulana
Categoria:Badenia et Virtembergia
Categoria:Bavaria
Categoria:Rhenus
Categoria:Sanctogallum
Categoria:Turgovia
Categoria:Constantia (Germania)
Categoria:Brigantium (Austria)
Lynicus

thumb|right|Lynicus seu Limicus Sinus in Dania
**Lynicus**  sinus Danicus est in septentrionali parte Cimbriae; hodie Danice *Limfjorden* (**Limicus Sinus**) nominatur.

Lynicus notus est ob mytilos, qui magni aestimantur.

Hic sinus putatur esse ille Sinus Codanus, quem Pomponius Mela Pliniusque memorant.

## Notae 
## Nexus externi 
Categoria:Geographia
Categoria:Dania
Litterae

[thumb|[Sculptura Ioannem Gutenberg Berolini commemorat.]]
[thumb|[Opus tessellatum in Sede Culturali Sicagi.]]
[thumb|*Lectrix*, ab [Ioannes Honoratus Fragonard|Ioanne Honorato Fragonard anno 1772 picta.]]
[thumb|[Dominus Quixote et Sancho Panza, personae in libro *Don Quijote de la Mancha,* a Michaele Cervantes Saavedra scripto.]]
[thumb|Incendium librorum nobilitatis in [Moscovia anno 1682.]]

**Litterae**  sunt artes scriptoriae quae in formam librorum, epistularum multasque alias formas redactae vel docendi vel delectandi causa in medium proferuntur. Duae principales litterarum classes distinguuntur: fictio et non-fictio.

## Nonnulla librorum genera 
; Libri perantiqui
* Mythologicum genus
* Religiosum genus
* Philosophicum genus

; Poesis
* Epica
* Elegiaca
* Lyrica
* Didactica
* Hodierna

; Liber pictographicus
* Atlas geographicus
* Pueris dicatus
* Nuberculatus
* Pinacothecalis
* Musicus

; Commentaria didactica
* Biographia
* Detractatus scientificus
* Enchiridion
* Encyclopaedia
* Historia
* Liber periegeticus
* Lexicon

; Res cotidiana
* Ephemeris
* Libellus diarius
* Liber computualis
* Periodicum litterarium

; Drama
* Comoedia
* Fabula melodramatica
* Ludi mysterii
* Ludi scaenici
* Melodrama
* Satura
* Tragoedia

; Mythistoria
* Amantium
* Criminalis
* Pueris dicata
* Occidentalis
* Romantica
* Rerum futurarum
* Somnialis
* Utopica

## De quibusdam auctoribus 
Multi sunt auctores qui Latine scribebant, notissimi eorum:
* Gaius Iulius Caesar
* Marcus Tullius Cicero
* Publius Vergilius Maro

* Centum libri saeculi XX a lectoribus CFA electi
* Libri Latini
* Libri Latine redditi
* Philosophia et litterae
* Prosimetrum
* Figura loquendi

; Indices
* Index auctorum
* Index librorum
* Index praemiorum litterariorum
* Index scriptorum
* Index scriptorum femineorum
* Index terminorum litterariorum

; Res cognatae
* Conlator Hinman
* Cyclus litterarum
* Fictio
* Historia litterarum (ab antiquitate ad 1800)
* Historia litterarum hodiernarum (1800– )
* Hungryalismus
* Iudicium litterarium
* Litterae ergodicae
* Litterae eroticae
* Litterae mundi
* Litterae postcoloniales
* Litterae pueriles
* Litterae rabbinicae
* Litterae scientificae
* Litterae vernaculae
* Commentaria litteraria
* Modi rhetorici
* Modus (litterae)
* Motus culturalis
* Oratoria
* Primae litterarum res
* Scriptura asemica

; Consociationes studio linguarum litterarumque dicatae
* *American Council of Learned Societies*
* *Modern Language Association*
* *PEN Internationalis*

## Nexus externi 
* Wikisource 

!
L

**L** ([] subs. indecl.) est undecima vel duodecima littera abecedarii sive alphabeti Latini.

## Abbreviationes 
# L = 50 (quinquaginta). 
# L. (abbrev) = Lucius, libra.

# l symbolum litri

* littera
* alphabetum

## Notae 

## Nexus externi 
* Michael Everson, *The Alphabets of Europe*

Categoria:Litterae abecedarii Latini
Categoria:Abbreviationes
Lucius

**Lucius** fuit praenomen virile Romanum, littera L. notatum, fortasse a luce deductum, ut scribit Varro: "secundum hoc dicitur crepusculum a crepero: id vocabulum sumpserunt a Sabinis, unde veniunt Crepusci nominati Amiterno, qui eo tempore erant nati, ut Lucii prima luce in Reatino."

## Qui hoc nomen habuerunt 
## Notae 

Categoria:Praenomina Romana antiqua
Legio Thebaica

**Legio Thebaica** fuit legio ex oriente orta. Maximianus Herculius bellum contra Gallos gessit. Legio Thebaica dualis decimabatur, et postea cuncti milites mortificabantur, quia idolibus non sacrificabant. Id erat apud Acaunum et in soloduro.

Inter sanctos ex legione Thebaica sunt:
*Sanctus Mauritius
*Sancta Regula
*Sanctus Felix
*Sanctus Victor
*Ursus Solodurensis

Categoria:Persecutio religiosa
Categoria:Res militares Romanae antiquae
Acta

[thumb|upright=1.2|[Yyteri, acta Arctopolitana (Finnia) sub vesperum.]]
[thumb|upright=1.2|[Mecklenburg-Vorpommern|Ora Pomerania *(Darss)*]]

**Acta** (*-ae*, f.; a Graeco ἀκτή 'litus maritimum' imprimis praeruptum) est lacinia orae ex harena constans, quae ex extremo litore ad saxa aut vegetationem permanentem pertinet. Acta in inferiore parte identidem sub aqua est, sed ad superiorem partem umor numquam nisi saeviente tempestate pertinet.  

* Litus
* Pulvinus arenae
* Portus

## Notae 
## Bibliographia 
* Plummer, Charles C. & Carlson, Diane H. & Hammersley, Lisa (2016) Waves, Beaches, and Coasts, *Physical Geology*, 345–349. McGraw-Hill Education.

## Nexus externi 
Categoria:Conformationes litoris et maris
Categoria:Geographia
Categoria:Harena
Lingua Sinensis

vel , vel mandarina appellata, est numero locutorum familia linguarum Sinensis maxima orbis terrarum, quae anno 2009 loquentes 845 234 000 habet. Ipsa variis dialectis constat quae et verbis et voce multum inter se discrepant. Inter linguas Sinicas haec multo usitatiorem, multo celebriorem esse confitetur.

Quod autem maximum distinguit dialectos Sinenses seu mandarinas ab aliis linguis Sinicis est phonematis paucitas et polysyllaba verborum morphologia. Quia lingua Mandarina paucis syllabis utitur, multi characteres idem pronuntiatum habent. Quod confusio crearet, sed loquentes Mandarinici verba polysyllaba ex singulis characteribus significatu similibus creare soliti sunt, ut ambiguitates evitentur. Exemplum quod datur est 'medicus', quod in lingua Cantonensi 醫 yi1 tandum redditur, dum in lingua Mandarina 醫生 yi1 sheng1 redditur ("medicus eruditus" seu "medicinae eruditus" ) et habetur ut singulum verbum idem significans.

Ex dialecto Mandarina Pechinensi, orta est lingua mandarina normalis, late ut nationalis seu communis Sinarum lingua agnita, quae per orbem terrarum ut lingua Sinensis docta est. In continente Sinensi, Honcongi, Macai plerumque appellatur Putonghua ((Pinyin) Pǔtōnghuà; (Sinice simplificato / translaticio) 普通话 /普通話), quod ad litteram significat "universalem communicationis loquelam". Etiam praecipue in Taivania, et interdum in continente et Honcongi, appellatur guoyu ((Pinyin) Guóyǔ; Sinice simplificato / translaticio) 国语 / 國語) quod ad litteram significat "nationalem linguam" seu "regni linguam". At usque lingua normalis Mandarina discrepat in pronuntiatu et vocabulario per territorium Sinense: quia lingua Mandarina normalis in continente extra Pechinum et in Taivania docta et adhibita multo discrepat a lingua Mandarina Pechini adhibita.

## Notae 

## Bibliographia 
; Libri antiquiores
* *Athanasii Kircheri e Soc. Jesu China monumentis : qua sacris quà profanis, nec non variis naturae & artis spectaculis, aliarumque rerum memorabilium argumentis illustrata auspiciis Leopoldi primi, Roman. Imper. semper Augusti, munificentissimi mecaenat*. Quae etiam appellatur *China monumentis* et *China Illustrata*. Amstelodami ,1667 . (Textus apud Google Books). De historia eius lege hoc situ. Hic dicitur Lingua Mandarina.
* Stephanus Fourmont, *Linguae Sinarum Mandarinicae hieroglyphicae grammatica duplex, Latinè, et cum characteribus Sinensium: item Sinicorum Regiae Bibliothecae librorum catalogus*. Lutetiae, 1742  . Hic dicitur Lingua Mandarinica.
* , *Museum Sinicum, in quo sinicae linguae et litteraturae ratio explicatur*. Petropoli, 1730  
* Stephanus Fourmont, *Meditationes Sinicae*. Lutetiae, 1737   

Categoria:Lingua Sinica
Categoria:Linguae Sericae
Lapis

[thumb|250px|Lapides in [ora.]]
[thumb|250px|Saxa, vel petra, in [Ambulatio Aquae Wan Chai|Ambulatione Aquae Wan Chai in Portu Victoriae Hongcongo.]]

**Lapis**  communiter dicitur res, vel naturalis vel manu facta, e lapide (sensu geologico) constans. Lapis parvus **lapillus**, magnus tamen et naturalis **saxum** appellatur, et solo magno **petra**, cum origine Graeca antiqua.

Haec res exempli gratia lapidis nomine notari possunt:
* gemma
* milliarium
* stela

*Stela
*Lapis Niger
*Lithographia
*Lithosphaera

## Nexus externi 
Categoria:Geologia
Lictor

thumb|Lictor fasces humero laevo gerens.
**Lictor** (-oris, m.) Romae olim erat apparitor quidam sive regis, sive magistratus sive imperatoris qui insignia imperii eius, fasces, humero laevo gerebat. Lex vetabat servos lictores fieri 

## De munere
Lictores magistratus tuebantur atque summovendo vulgo viam eis aperiebant. In ius quoque vocabant quos magistratus citari iubebat vel etiam eos virgis castigabant. In castris supplicium 'more maiorum' sumere eis licebat : poenas dantes ad palum adligabant atque eos virgis caedebant ; postremo si morte damnati erant a magistratu cervices eorum securi frangebant. Intra Urbem contra lex Valeria de provocatione omnibus civibus provocationem a magistratibus ad populum dabat nec quemquam sine iudicio indefensum necare licebat. 
Numerus lictorum cum maiestate imperii variabat : 
* dictatoris: XXIV
* imperatoris: primo XII, deinde XXIV
* per consulem vel alium magistratum consulari postestate praeditum, ut e.g. decemviri legibus scribundis : XII
* per praetorem: VI,  Romae : II
* per legatum pro praetore V
Quibusdam sacerdotibus quoque praeibant : flamini diali unus, virginibus Vestalibus unicuique unus ab anno 42 a.C.n. e triumvirorum decreto postquam Vestali cuidam e cena redeunti vis inlata erat.

## De origine
thumb|Consul cum duobus lictoribus in nummo aureo.
Lictores ex Etruria Romam tempore regum invecti esse tradebantur. Auctores antiqui lictorem cum *ligando* coniungebant (confer formulas *I,lictor deliga ad palum* et *I, lictor colliga manus*). Si haec etymologia popularis non est, tunc putandum fuisse olim vetus verbum *ligere* a quo suffixo agentis addito lictor factus sit (simili modo legere/lector, legare/legator).

## Notae

*1107 Lictoria

Categoria:Munera
Categoria:Tituli
Categoria:Munera magistratuum Romanorum
Mons Leoninus

thumb|250px|Tabula geographica Montis Leonini.
**Mons Leoninus**, vulgo *Sierra Leone*, est civitas sui iuris in Africa sita. Die 27 Aprilis 1961, libertatem a Britannia accepit. Primo Elizabeth II erat caput civitatis; anno autem 1971, res publica facta est.

## Notae 
## Bibliographia 
; Opera antiquiora
* 1803 : Thomas Winterbottom, *An account of the native Africans in the neighbourhood of Sierra Leone*. Londinii: Hatchard vol. 1 vol. 2

## Nexus externi
!
Categoria:Condita 1961
Categoria:Respublicae
Categoria:Civitates sui iuris
Multiplicatio

thumb|Ludibrium ad multiplicationem docendam

 () operatio est arithmetica. 

Formula est:
:Factor × factor = productum

Multiplicationis operatio inversa est divisio.  Possumus dicere multiplicationem integrorum esse quasi additionem iteratam:  = 2 + 2 + 2 + 2 + 2 + 2 + 2, septiens 2.  Multiplicatio integrorum commutativa est:  2 × 7 = 7 × 2.  Sed multiplicatio matricum non est commutativa.

## Notae 
*Anellus
*Associativitas
*Factorialis
*In factores resolutio
*Potentia (mathematica)

## Nexus externus 
*Tractatus praeliminaris Mathematicarum disciplinarum elementa

Categoria:Arithmetica
Monoecus (urbs)

**Monoecus**, plenius tempore Romano **Portus Herculis Monoeci**, urbs parva ad fastigium rupis posita, est caput Principatus Monoeci. 

## Nomen 
[thumb|upright=1.5|Despectus urbis Monoeci (*Vue de Monaco ou Mourgues*) saec. XVIII e collectu d'Anville: [Bibliotheca Nationalis Francica CPL GE DD-2987 (5091)]]
Graeci qui hunc portum visitaverunt  appellaverunt, addito fortasse nomine dei ipsius : inde enim mutuatum erit nomen Latinum "Portus Herculis Monoeci". Deus Hercules ibi "Monoecus" appellabatur vel quia "pulsis aliis ibi ... solus habitavit, vel quod in eius templo alius deorum non colitur". Fontes Latini alii aliter nuncupant: "Arx Monoeci" "Saxa Monoeci". Fontibus mediaevalibus orthographiae multae reperiuntur, inter quas "Monoecus", "Portus Herculis", "Monagus" . Italice appellatur *Monaco*, Francogallice olim *Mourgues* sed hodie *Monaco*, Monoecense *Múnegu*, Occitanice *Mónegue*, Provinciale *Monègue*. Urbs etiam *le Rocher* (Latine virtualiter vertum *Rupes*) appellatur a suis civibus.

## Notae 

## Nexus externi 
Categoria:Capita
Categoria:Loci habitati Monoeci
Categoria:Monoecus
Categoria:Urbes Imperii Romani
Categoria:Urbes Graecae antiquae
Ligatura

thumb|Ligaturae:  inter *c* et *t,* inter *s* et *t*
**Ligatura**  sive **nexus characterum** in scribendo et imprimendo dicitur nota quae ex coniunctione duarum vel plurium extitit litterarum.

Inter ligaturas numerantur:
***Æ** pro litteris A et E
***æ** pro litteris a et e
***Ꜷ** pro litteris a et u
***ꜷ** pro litteris a et u
***Œ** pro litteris O et E
***œ** pro litteris o et e
***&amp;** pro litteris e et t, ergo pro verbo *et*
***ß** pro litteris ſ et s

Haec cum ad linguas populares scribendas adhibeantur partim quasi duae litterae, partim autem iam quasi una tantum littera nova ex hac coniunctione nata valent apud grammaticos. Lingua Latina nostris diebus plerumque sine ligaturis scribi solet, ut "laetus", non "lætus".

## Nexus externus 
* Ligaturae Graecae secundum Fridericum Sylburgium

Categoria:Ars grammatica
Mare

[thumb|Mare, a [litus|litore visum.]]
[thumb|[Mare Aegaeum.]]
[thumb|[Undae maritimae ante La Jolla Californiae in Sinu Catalinensi sita.]]

**Mare**  est magnum corpus aquae salsae quod cum oceano coniungi vel magnus lacus salsus est, qui, sicut Mare Caspium, exitu naturali caret. Aliquando vocabula *mare* et *oceanus* ut idem significent adhibentur. Gelida aqua marina in glaciem marinam convertitur; quod fit sub gradu conglaciationis aquae purae, circa −1.8 °C (28.8 °F). Haec "aquarum generalis collectio" 70.8 centesimas telluris tegit; id est 381 milliones chiliometrorum quadratorum.

Aquae marium gravitationi lunae solisque subiectae sunt; quam ob rem aliis temporibus aquae terrarum litoribus accedunt, aliis temporibus recedunt. 

Maria multos biotopos continent. Piscatores in maribus navigant, piscesque ex maribus capti gravis alimenti nostri pars sunt.

Maria etiam viae navigandae sunt. A temporibus Aegyptorum, pharaonum nautae in maribus navigabant. Phoenices Graecique etiam nautae praeclari erant. Medio aevo, Viccingi et mercatores Hanseatici in maria septentrionalia dominabantur.

*Mare* sensu poetico dicere 'pontus'  est.

## Repertorium marium
* Mare Adrianum
* Mare Adriaticum
* Mare Aegaeum
* Mare Album
* Mare Arabicum
* Mare Aralense
* Mare Arcticum
* Mare Asoviense
* Mare Atlanticum
* Mare Balearicum
* Mare Balticum
* Mare Barentsii
* Mare Beaufortii
* Mare Beringianum
* Mare Bismarck septentrionale
* Mare Bohaiense
* Mare Britannicum
* Mare Caribaeum
* Mare Caribicum
* Mare Caricum
* Mare Caspium
* Mare Celticum
* Mare Chilense
* Mare Coralinum
* Mare Creticum
* Mare Curalinum
* Mare Diracianum
* Mare Erythraeum
* Mare Euxinum
* Mare Flavum
* Mare Frisium
* Mare Germanicum
* Mare Graecum
* Mare Groenlandiae
* Mare Hadrianum
* Mare Hadriaticum
* Mare Hespericum
* Mare Hyrcanum
* Mare Hyrcanium
* Mare Iaponicum (Mare Orientale, Mare Coreanum)
* Mare Ibericum
* Mare Indicum
* Mare Inferum
* Mare Ionicum
* Mare Ionium
* Mare Karense
* Mare Lapteviorum
* Mare Levantinum
* Mare Ligurium
* Mare Ligusticum
* Mare Mediterraneum
* Mare Mortuum
* Mare Murmanicum
* Mare Nigrum
* Mare Norvegicum
* Mare Occidentale
* Mare Ochotense
* Mare Orientale
* Mare Pacificum
* Mare Philippinense
* Mare Philippinum
* Mare Rossianum
* Mare Rubrum
* Mare Salis
* Mare Salomonis
* Mare Sardiniense
* Mare Sardonium
* Mare Sardum
* Mare Sarmaticum
* Mare Scythicum
* Mare Septentrionale
* Mare Setovium
* Mare Sibiricum
* Mare Sibiricum Orientale
* Mare Sinense
* Mare Sinense australe
* Mare Sinense orientale
* Mare Sulavesiense
* Mare Suluense
* Mare Tasmanianum
* Mare Thracicum
* Mare Tiberiadis
* Mare Tschukotense
* Mare Tuscum
* Mare Thuscum
* Mare Tyrrenum
* Mare Tyrrhenicum
* Mare Tyrrhenum
* Pontus Euxinus

## Notae
*Aestus (marinus)
*Fretum
*Incrementum maris aequoris
*Maria Romanis antiquis nota
*Mare in cultura humana
*Mare lunare
*Maris aequor
*Oceanographia
*Oceanus
*Typhon marinus

## Nexus externi
!
Metallum

::*Si genus musicae quaeris, vide metallum (musica).

[thumb|Aurifodina *Alburnus Maior* dicta (Dacoromanice *Roșia Montană*), [Romania, ubi Romani aurum effodierunt.]]
**Metallum**  est genus materiae quod lucem refulget ac eam defert propriam colorum ratio, metallica dicta. Optimum vi electrica conductor est, universe acidis hydrogenium proferentibus sed non basibus incisum, saepe bona resistentia mechanica. Metalla pura sunt elementa chemica. 

Metalla sunt exempli causa:
* Aurum
* Argentum
* Cuprum vel cyprium
* Ferrum
* Plumbum
* Stannum vel plumbum album

Metalla mixta sunt exempli causa:
*Aes, quod est cuprum stanno vel plumbo mixtum
*Chalybs
*Electrum, quod est mixtura aurei et argenti

*Chemia organometallica
*Ligatio metallica
*Metalleutice
*Metalla nobilia
*Metalla transitionis
*Metallurgia
*Opes naturae

## Bibliographia
*Crow, J. M. 2016. Impossible alloys: How to make never-before-seen metals." *New Scientist,* 12 Octobris.
*Parish, R. V. 1977. *The Metallic Elements.* Londinii: Longman ISBN 978-0-582-44278-8.
*Raymond, R. 1984. *Out of the Fiery Furnace: The Impact of Metals on the History of Mankind.* Melburni: Macmillan Australia. ISBN 978-0-333-38024-6.
*Russell, A. M., et K. L. Lee. 2005. *Structure–Property Relations in Nonferrous Metals.* Hoboken: John Wiley & Sons. ISBN 978-0-471-64952-6.
*Street A., et W. Alexander. 1998. *Metals in the Service of Man.* Ed. 11a. Londinii: Penguin Books. ISBN 978-0-14-025776-2.
*Wilson, A. J. 1994. *The Living Rock: The Story of Metals since Earliest Times and Their Impact on Developing Civilization.'' Cantabrigiae: Woodhead Publishing. ISBN 978-1-85573-154-7.

## Nexus externus 
*Isidorus Hispalensis. De Metallis.

Categoria:Chemica
Mons

[thumb|[Everestius mons e monte Kala Patthar visus.]]
**Mons**  est altum columen vel magna planetae protuberatio ex vulcanismo aut e planetae superficiebus plicatis orta. Definitio montium incerta est, sed saepe columen elevatum plus quam 700 metra super eius radices mons esse dicitur.

Terrae montium distributio est: 52 centesimae Asiae, 36 centesimae Americae Septentrionalis, 25 centesimae Europae, 22 centesimae Americae Australis, 17 centesimae Australiae, et 3 centesimae Africae. Omnino, 24 centesimae lithosphaerae in montibus consistit. Decem centesimae hominum terras montanas incolunt. Omnia mundi flumina magna fontes ex montibus exoriuntur. 

De montium magnitudine:
* Maximus mundi mons est Everestius Mons in Alpibus Emodi Nepaliae, 8848 m. 
* Maximus Alpium mons est Rupes Alba, 4807.
* Maximus Graeciae mons est Olympus, 2917 m.
* Maximus Siciliae mons est Aetna, 3329 m. 
* Maximus Europae mons est Elbrus mons in Caucaso, 5642 m.
* Maximus Americae Septentrionalis mons est McKinley mons in Alasca, 6194 m.
* Maximus Americae Meridionalis mons est *Aconcagua* in Argentina, 6960 m.
* Maximus Australiae mons est Kosciuszko mons, 2230 m.
* Maximus Oceaniae mons est Sundirmana in Alpibus Papuanis insulae Nova Guinea, 5212 m.

## Etymologia verborum cognatorum
Adiectivum "montaneus" in media Latinitate in coniugatione feminina "montanea" conversum est, unde vocabula orti sunt ut Italicum *montagna*, Francogallicum *montagne*, Hispanicum *montaña*, et cetera. Tamen verbum neutrale simile in plurali "montana" in lingua Latina classica locum montanum significat.

## Montes terrae (iuga et systemata) 
Montes in Terra sunt exempli causa:

*Alpes Australianae
*Alpes Emodi vel Himalaia
*Alpes Europaeae
**Dolomiani montes
*Alpes Illyricae (Dinarides)
*Altai
*Andes montes
*Apenninus
*Appalachia
*Banff montes
*Caucasus montes
*Hercynia silva
*Imaus
*Kananaskis
*Laurentiensis montes
*Pamir
*Paropamisus (Hindu Kush)
*Penninas
*Pindus
*Pontici montes
*Providentiae montes
*Pyrenaei
*Saiani
*Sierra Madre (Montes serrati Matris)
*Sierra Nevada (Montes serrati nivosi)
*Taurus montes
*Tian Schan
*Transylvaniae Alpes
*Urales

### Montes mundi (cacumina) 
*Aconcagua, alissima Americae Australis
*Aetna
*Alpes Apuanae
*Annapurna
*Čogori
*Cyllene
*Denali, altissimus Americae Septentrionalis
*Dirphys
*Elbrus, altissimus Europae
*Erymanthus
*Everestius, altissimus Asiae et totius orbis terrarum
*Fiscellus
*Fusius, altissimus Iaponiae
*Helicon
*Hymettus
*Kancheniunga
*Kilimandiarus, altissimus Africae
*Kosciuszko mons, altissimus Australiae
*Nangaparbat
*Olympus, altissimus Graeciae
*Panachaicus mons
*Parnassus
*Parnes
*Rainier mons
*Robson mons
*Roseus mons
*Rupes Alba, altissima Europae occidentalis
*Sancti Crucis
*Tremblant mons
*Whitney, altissimus Civitatum Foederatarum (sine Alasca)

## Montes extra Terram 
### Montes Lunae 
* Apenninus

### Montes Martis 
* Olympus Mons est mons maximus Systematis Solaris.

* Caelum
* Collis
* Divortium continentale
* Fiordum
* Mare
* Mons ignifer
* Montes Romanis antiquis noti
* Oreobatia
* Spelunca
* Sublimis
* Tectonica laminarum
* Terra (regio)

## Notae 
## Nexus externi 
Categoria:Montes
!
Mare Tyrrhenum

thumbnail|300px|Locus geographicus maris Tyrrheni
thumb|300px|Tabula finium Maris Tyrrheni

**Mare Tyrrhenum** (etiam *Mare Tyrrenum*; alia nomina: *Aequor Tuscum* *Mare Inferum*, *Mare Tuscum*, *Mare Tyrrenum*, *Mare Thuscum*, *Mare Ausonium*) (Corsice: *Mari Tirrenu*; Francogallice: *Mer Tyrrhénienne*; Italiane: *Mar Tirreno*; Sarde: *Mare Tirrenu*; Sicule: *Mari Tirrenu*) est occidentalis maris Mediterranei pars ante oram Italiae et Franciae sita.

## Geographia 
* Corsica
* Sardinia
* Sicilia
* Fretum Gallicum
* Fretum Plumbini
* Fretum Siculum seu Fretum Mamertinum
* Insulae Aegates
* Insulae Aeoliae
* Insulae Cuniculariae
* Insulae Etruscae
* Insulae Parthenopae
* Insulae Pontiae
* Ustica

* Mare Mediterraneum
** Mare Corsum
** Mare Hespericum
** Mare Ionium
** Mare Ligusticum

## Alia coepta Vici 
## Pinacotheca 

Fasciculus:Castiglione.JPG|Despectus in mare Tyrrhenum ex Vetulonia 

## Notae 

!
Miles

[thumb|upright=0.8|Milites [imperatoris Friderici Magni.]]
**Miles** , sive **armatus** , est qui se pro natione aut re publica aut patria aut rege aut denique pecunia in castris moratus armis exercat, ut iussu praefecti sui in acie pugnam committere possit. Nostris temporibus et viri et mulieres milites fieri possunt.

Milites in bellis, pugnis, et proeliis non modo necare, sed mortem etiam obire parati sunt.

Milites in figuras saepe dividuntur ut facile a ducibus iubeantur. Arma militum tempore variant, sed arma ignifera fere hodie sunt.

Optimi milites antiquitatis erant Romani, quorum multitudo tota in legiones dividebatur.

Alcuinus dixit, *Miles murus imperii, timor hostium, gloriosum servitium est.*

## Bibliographia 
* Wolfgang von Groote, ed., *Grosse Soldaten der europäischen Geschichte*. Francofurti ad Moenum: Athenäum-Verlag, 1961 

* Exercitus
* Lex militaris
* Miles lusorius
* Miles mercennarius
* Ornatus uniformis
* Res militaris 
* Sanctus Mauritius
* Vires armatae

## Nexus externi 
Categoria:Munera militaria
M

**M** ([] subs. indecl.) est duodecima vel tertia decima littera abecedarii sive alphabeti Latini.

## Abbreviationes 
* **M** — mille, 1000. 
* **M.** — Marcus.
* **Mʹ.** — Manius.
* **m** — metrum.

## Origo 
M littera a my Graeco derivat, fortasse per M Etruscum “&#x1030C;”. Ab origine Semitica figura aquae fuit. Haec littera, et Latine et in aliis linguis, consonantem nasalem labialemque describit; propterea in API haec consonans per [m] describitur.

## Litterae cognatae 
* Μ μ — my 
* מ ם — mem
* М м — em Cyrillicum

## Nexus interni
* *Ego sum principium mundi*

## Notae 

## Nexus externi 
* Michael Everson, *The Alphabets of Europe*

Categoria:Litterae abecedarii Latini
Categoria:Abbreviationes
MRNA

**mRNA** acidum ribonucleinicum 'nuntians' est. Nascitur in nucleo, informationem geneticam ad ribosomata fert. Cuius existentia inventa a Iacobo Monod et Francisco Jacob est.

Littera *m* in abbreviatione pro "messenger" (vocabulo Anglico 'nuntium' designante) stat.

*Codex geneticus
*Exon
*tRNA
*Translatio genetica
*Vaccinum ARN

Categoria:Abbreviationes
Categoria:Genetica
Mille

[thumb|Mille [ienum|iena, pecunia Iaponica]]
[thumb|Mille [triangulum|triangula in triangulum Sierpiński ordinata]]
**Mīlle** (adiectivum indeclinabile), plurale **mīlia** (substantivum), numeris Arabicis **1000**, Romanis **M**, Graecis **͵Α**), est numerus naturalis et par inter 999 et 1001, qui in factores primos 23 × 53 resolvitur. Forma binaria est 1111101000. 1000 est numerus cubicus, 103.

In Systemate internationali unitatum, praefixum numeri 1000 est Latine *chilio-* (aliis linguis saepe *kilo-*).

Per ellipsin *mille* mille passuum, mensuram Romanam, significare potest. Mille anni millennium dicuntur.

## Nexus externi 
* De numero 1000 apud Wolfram Alpha

Categoria:Numeri cubici