Apicius sive De re coquinaria

[thumb|upright=2|Manuscriptum *[Apicius sive De re coquinaria|Apicii sive De re coquinaria* Fuldense, hodie in collectu Academiae Medicae Neo-Eboracensis servatum: capitula libri primi (ad sinistram) et initium textus (ad dextram)]]
**Apicius** sive **De re coquinaria** opus est saeculi 4 p.C.n. Aliqui praetendunt opus sive a M. Gavio Apicio, sive ab alio Apicio, conscriptum; convenit autem concedere scriptorem vel potius scriptores huius operis omnino incognitos.

*Apicius* in libros decem Graecolatinobarbarice intitulatos divisus est:
# Epimeles (id est condita culinaria)
# Sarcoptes (id est carnes)
# Cepuros (id est olera)
# Pandecter (id est multiplicia)
# Ospreon (id est fabae lenticula pisum cicer)
# Tropetes (id est volatilia)
# Politeles sive Voluntaria (id est sumptuosa)
# Tetrapus sive Quadripedia (id est animalia)
# Talassa sive Mare (id est conchylia)
# Halieus sive Piscatura (id est pisces)

Hoc opus sermone fere vulgari scriptum est, ut inter coquos lixasque legendum. 

## Bibliographia 
thumb|Titulus editionis 1498
; Editiones et versiones
* 1498 : Antonius Motta, ed., *Apicius In re quoquinaria* (aliis exemplaribus *Appicius Culinarius*). Mediolani: per Guilermum Signerre Textus Textus apud *Internet Archive*
* 1500 : *Apitii Celii De re coquinaria*. Venetiis: per Bernardinum Venetum
* 1503 : *Apitii Celii De re coquinaria*. Venetiis: per Iohannem de Cereto de Tridino alias Tacuinum  Textus Textus apud *Internet Archive*
* 1541 : Albanus Torinus, ed., *Caelii Apitii summi adulatricis medicinae artificis De re culinaria libri X ... Praeterea P. Platinae Cremonensis ... De tuenda valetudine ... Pauli Aeginetae De facultatibus alimentorum, Albano Torino interprete*. Basileae Textus
* 1541 : Albanus Torinus, ed., *Caelii Apitii summi adulatricis medicinae artificis De re culinaria libri X ... B. Platinae Cremonensis De tuenda valetudine ... Pauli Aeginetae De facultatibus alimentorum, Albano Torino interprete*. Lugduni: apud Seb. Gryphium   Textus apud *Internet Archive*
* 1542 : Gabriel Humelbergius, ed., *... Apicii Caelii De opsoniis et condimentis, sive arte coquinaria, libri X*. Tiguri: in officina Froschoviana Textus
* 1705 : Martinus Lister, ed., *Apicii Caelii De opsoniis et condimentis, sive arte coquinaria, libri decem*. Londinii
* 1709 : Martinus Lister, ed., *Apicii Caelii De opsoniis et condimentis, sive arte coquinaria, libri decem*. 2a ed. Amstelodami: apud Janssonio-Waesbergios  Textus
* 1867 : Chr. Theophil. Schuch, ed., *Apici Caeli De re coquinaria libri decem*. Heidelbergae: Winter Textus apud *Internet Archive*
* 1874 : Chr. Theophil. Schuch, ed., *Apici Caeli De re coquinaria libri decem*. 2a ed. Heidelbergae: Winter Textus apud *Internet Archive*
* 1922 : C. Giarratano, Fr. Vollmer, edd., *Apicii librorvm X qui dicvntvr de re coqvinaria qvae extant*. Lipsiae: Teubner Textus apud *Internet Archive*
* 1933 : Bertrand Guégan, interpr., ''Les dix livres de cuisine d'Apicius, traduits du latin pour la première fois et commentés*. Lutetiae: René Bonnel Textus apud Gallica
* 1936 : J. Vehling, *Apicius: Cooking and Dining in Imperial Rome*. Chicagine, 1936  (opus saepe reimpressum) Editio Gutenberg
* 1958 : Barbara Flower, Elisabeth Rosenbaum, edd., *Apicius, The Roman cookery book*. Londinii: Harrap, 1958 
* 1969 : Mary Ella Milham, ed., *Apicii decem libri qui dicuntur De re coquinaria*. Lipsiae: Teubner, 1969 
* 1974 : Jacques André, ed., *Apicius: L'art culinaire*. Lutetiae: Les Belles Lettres, 1974 
* 2006 : Christopher Grocock, Sally Grainger, edd., *Apicius. A critical edition with an introduction and an English translation*. Totenais: Prospect Books. ISBN 1903018137 
* 2015 : Inês de Ornellas e Castro, interpr., *O livro de cozinha de Apício: um breviário do gosto imperial''. Olisipone: Relógio d'Água, 2015 

; Eruditio
* Elisabeth Alföldi-Rosenbaum, "Apicius, *De Re Coquinaria* and the *Vita Heliogabali*" et "Notes on Some Birds and Fishes of Luxury in the Historia Augusta" in *Bonner Historia-Augusta-Colloquium 1970* (Bonnae: Habelt, 1972) pp. 1-18 cum tabulis I-II
*  pp. 501-507 [de editionibus vetustioribus]
* Sally Grainger, *Cooking *Apicius*: Roman Recipes for Today*. Totnes: Prospect Books, 2006. ISBN 1-903018-44-7
* Mary Ella Milham, *A glossarial index to De re coquinaria of Apicius*. Madison, 1952.
* Mary Ella Milham, "Toward a stemma and «Fortuna» of Apicius" in *Italia medioevale e umanistica*

* Libri de re culinaria antiqui

## Nexus externi 
* Academia Medica Neo-Eboracensis: Liber manuscriptus olim Fuldensis: Series imaginum
* Bibliotheca Apostolica Vaticana: MS. Urb. Lat. 1146: Series imaginum
* Textus a Giarratano et Vollmer recensus apud Gutenberg
* Textus a Maria Ella Milham recensus apud Bibliothecam Augustanam

Categoria:Libri de re coquinaria
Categoria:Ars coquinaria Romana
Categoria:Documenta sermonis vulgaris Latini
Categoria:Scripta saeculo 4