Aristaeus

[thumb|upright=1.5|[Eurydice, ab Aristaeo persecuta, morsu serpentis interficitur, adstante Orpheo. Opus figlinum Urbinense anno fere 1531 a Francisco Xantho Avelli ornatum]]
**Aristaeus** in mythologia Graeca, filius Apollinis et Cyrenae, Autonoae maritus, Actaeonis pater, fuerit apiculturae caseique confectionis et olei productionis inventor; mortalis natus inter deos receptus sit. Aristaeus alatus anaglyptis et picturis Graecis archaicis depingitur.

Servius commentator Vergilianus Aristaeum "Apollinem pastoralem" ab Hesiodo nuncupatum refert. Verba Graeca Hesiodea deperdita sunt, sed a Pindaro (qui fabulam Cyrenae refert in *Pythia IX*) Aristaeo epitheta varia attribuuntur, : "immortalem Iovem et sanctum Apollinem, caris viris delicias proximas, sectatorem ovium, venatorem et pastorem, ab aliis Aristaeum nuncupatum." Carmen Hesiodeum hic laudatum fuit *Mulierum catalogus*, fons fortasse *Pythiae IX* atque illius rerum gestarum scriptoris quem secutus Diodorus Siculus fabulas narrat de Aristaeo. Is eadem agnomina refert a nymphis Aristaei nutricibus data,  sed Apollonius Rhodius ab Haemoniis (i.e. Thessaliis). Ab Hesiodo in *Theogonia*  scil. "crinibus longis" appellatur, quae appellatio etiam Apollini attribuitur.

Diodorus Aristaeum ait ab eisdem nutricibus constructionem alveorum, casei confectionem, culturam olivarum didicisse et mox hominibus docuisse; Auctores multi Aristaeum usum mellis et apium culturam invenisse, alii olei extractionem. Nonnulli eum ambarum rerum inventorem fuisse referunt, Diodorus autem solus confectionis casei.

Vergilius auctor est Aristaeum Eurydicam, Orphei mulierem, rapuisse, quae fugiens morsu serpentis mortua est; hac ratione Orpheus in inferos ad uxorem reducendam descendisse. Ovidius autem Eurydicae mortem descensumque Orphei narrat sine nomine Aristaei.

Ad Boeotiam venisse dicitur ubi Autonoam in matrimonium duxerit. quo a canibus suis necato Aristaeum ad insulam Ceum profectum esse; deinde aut Arcadiam

Archaeologi dei Aristaei cultum in eisdem locis reperiunt, ubi auctores Graeci eum degisse narrant, sed et in aliis, et praesertim apud sanctuarium Orthiae Lacedaemoniae ubi consors huius deae habebatur.

## Fontes principales 
* Apollonius Rhodius, *Argonautica* 2.498-530
* Diodorus Siculus, *Bibliotheca historica* 4.81-82
* Nonnus, *Dionysiaca* 5.212-551
* Pindarus, *Pythia IX* 59-66
* Vergilius, *Georgica* 4.315-558

## Notae 
## Bibliographia 
* Robert Böker, "Aristaios (1)" in 
* 
* Anna Collinge, "Aristaios, or his father-in-law?" in *Antike Kunst* vol. 31 (1988) pp. 9-20 JSTOR
* Brian F. Cook, "Aristaios" in *Metropolitan Museum of Art Bulletin* n.s. vol. 21 (1962) pp. 31-36 JSTOR
* Brian F. Cook, "Aristaios" in *Lexicon iconographicum mythologiae classicae* vol. 2 (1984) pp. 603-607
* Paul Händel, "Vergils Aristaeus-Geschichte" in *Rheinisches Museum* vol. 105 (1962) pp. 66-91
* Susan B. Matheson, "The Goddess Tyche" in *Yale University Art Gallery Bulletin* (1994) pp. 18-33 sp. pp. 28-29 JSTOR

## Nexus externi 
* Anaglypton eburneum Lacedaemonium Aristaeum alatum monstrans (Museum Britannicum)

Categoria:Mythologia Graeca
Categoria:Apicultura
Categoria:Caseus
Categoria:Oleum
Categoria:Orpheus