Daphne (mythologia)

[thumb|left|Pictura [Pompeii (urbs antiqua)|Pompeiana in domo Marci Lucretii]]

[thumb|*Daphne et Apollo* ab [Ioannes Baptista Tiepolo|Iohanne Baptista Tiepolo circa 1744 depicti. In fronte Peneus pater, sub veste nymphae Cupido videntur. Iam rami lauri in digitis Daphnes apparent.]]
**Daphne** in mythologia Graeca est naiades et filia Penei, fluminis in Thessalia. Iuvenem Apollinem effugit, qui eam amore stimulatus persequitur; in laurum a patre convertitur (nam  Graecum vocabulum est, quod laurum significat). Sic haec fabula nobis rationem reddit, non tantum  nominis huius arboris, sed etiam cur Apollo lauro arbore maxime delectetur, ac corona laurea caput cingat, ut poetae deum carminum imitantes.

## Fabula. 
Secundum Ovidium poetam non casu Apollo Daphnen adamavit, sed ab ultione irrisi Cupidinis qui duas sagittas e pharetra sua misit : alteram auratam in pectus dei Delphici, qua eum inexplebili amore incendit, unam plumbatam quae effecit, ut Daphne omnem amorem aspernaretur. Nec preces audire dei voluit et refugit per silvas quam celeriter potuit. Deus tamen cupidine stimulatus etiam velocior fuit ac iam manum nymphae iniecerat cum illa, patrem non longe aspiciens, precatur ac rogat eum ne virginitatem filiae suae eripi pateretur. Tum numine dei fluminis in laurum arborem commutata est. Apollo frustra lignum osculans, tandem dixit, si non coniugem, attamen arborem suam fore Daphnen. Atque nympha deo annuisse foliorum cacumine, ut capite, narratur.
Praenomen hodieque est Daphne in multis regionibus orbis.

## De Daphne in litteris. 
thumb|Apollo et Daphne. Tabula quinto decimo saeculo picta.

Iam ab antiquitate exeunte et per omne medium aevum Christiani auctores castitatem Daphnes celebraverunt, ut quae etiam Apollini, iuveni deo ac formoso restitisset. Haec interpretatio in commentariis moralibus Ovidii vulgata est, qui quarto et quinto decimo saeculis floruerunt.
Italicus vero poeta Petrarcus (1304-1374) in hac fabula agnovit velut imaginem sortis poeticae et amoris sui in Lauram, puellam nobilem quam in libro Carminum (italice *Canzoniere*) celebravit. Nam Laura in lingua Italica idem est atque Daphne in lingua Graeca. Poeta et ipse puchritudinem semper fugientem persequitur, et postquam ipsa effugit, laurea tamen corona (id est gloria poetica) caput cingit. Scilicet amor pulchri vim poeticam tribuit. Multa post saecula et Germanicus poeta Henricus Heine hoc thema similiter retractavit.

## De Daphne in musica. 
Haec fabula in historia theatri lyrici magnas partes sibi asseruit. Multae enim sunt lyricae fabulae *Daphne* (vel *Dafne*) inscriptae :
*Circa 1597 in Italia Rinuccini quidam libellum inscriptum  *La Dafne* *favola drammatica* scripsit et Iacobus Peri musicam (hodie deperditam) composuit. Fuit una ex primis vel etiam prima lyrica fabula.
*1607 Mario da Gagliano novam musicam ad eundem libellum composuit.
*1627 Henricus Schuetz novam musicam ad eundem libellum a Martino Opitz in germanicam linguam translatum composuit. Haec  prima fabula lyrica Germanica fuisse putatur.
*1640 *Gli amori d’Apollo e di Dafne* Francisci Cavalli
*1674 Francogallicus poeta  Ioannes de La Fontaine quoque pastoralem comoediam a compositore Lullio rogatus scripsit. Lullius vero musicam numquam composuit.
*1708 Georgius Fridericus Haendel (cantata)
*1938 Ricardus Strauss musicam ad "tragoediam  bucolicam" a Iosepho Gregor scriptam composuit.

## De Daphne in pictura et sculptura. 
[thumb|Garmisch Partenkirchenː Richard Strauss Brunnen ([Richardus Strauss|Ricardi Strauss fons).]]
thumb|Apollo et Daphne in arborem mutata. Pictura in libro quinti decimi saeculi.
Pictores et sculptores quoque hoc thema libenter tractaverunt : notissima est statua a Bernini sculpta, quam   paulo supra dextra  admirari poteras, antequam de communibus deleretur. Iam in domo Pompeiana  "*Ephebi*" dicta pictura parietalis hanc fabulam retractabat.

## Fontes 
*Ovidius, libro primo Metamorphoseon 452-566.
* Hyginus mythographus, *Fabulae* 203.
*Pausanias libro octavo *Descriptionis Graeciae*, cap.20 qui fabulam diversam ab Arcadibus traditam referebat.

## Notae 
## Plura legere si cupis 
*Sébastien Barbara,	"« Daphne ad Olympum». Une résurgence bithynienne de la légende de Daphné", *Revue des Études Grecques*, 2019ː 411-447
*Claire Dorly, "Daphné : Un mythe de métamorphose, métamorphoses d’un mythe", *Cahiers jungiens de psychanalyse*, 2019ː 49-67 https://www.cairn.info/revue-cahiers-jungiens-de-psychanalyse-2019-2-page-49.html
*Christine Ferlampin-Acher,	"Daphné dans les textes français du Moyen Âge : des amours réticentes", ''Cahiers de l'AIEF'', 2006ː 291-308
*Christopher Francese, "Daphne, Honor, and Aetiological Action in Ovid's "Metamorphoses"", *The Classical World*, 2004ː 153-157 
*Yves Giraud, ''La Fable de Daphné. Essai sur un type de métaphore végétale dans la littérature et dans les arts jusqu'à la fin du XVIIe siècle'', Genavae, Droz, 1938 Recensio critica
*Christine Kossaifi,	"Daphnis et Daphné. Mythe et poésie dans l'Idylle I de Théocrite", ''Bulletin de l'Association Guillaume Budé*, 2005ː 113-144
*William R. Nethercut, "Daphne and Apollo: A Dynamic Encounter", *The Classical Journal*, 1979ː 333-347 
*Angélique Thomine, "Le Mythe de Daphné vu par Sylvia Plath", *Les Chantiers de la création'', 2013
*Jeffrey Wills, "Callimachean Models for Ovid's 'Apollo-Daphne'", ''Materiali e discussioni per l'analisi dei testi classici*, 1990ː 143-156

**Brenthis daphne*

## Nexus externi 
* Imagines Daphnes in *Musaeo Iconographico Warburgiano*
*Iconologia in situ Ikonos
*Hederich, Benjamin: "Daphne". - Apud: *Gründliches mythologisches Lexikon'',  Lipsiae 1770, col. 870-871 
*Vicimedia communia plura habent de [Daphne](https://commons.wikimedia.org/wiki/Category:Daphne_(mythology)?uselang=de)
*Daphne apud Paulys Real-Enzyklopädie der classischen Altertumswissenschaft

Categoria:Apollo
Categoria:Mythologia Graeca
Categoria:Nymphae