open-index/open-wikipedia-markdown huggingface dataset:
Vivarium Novum

**Academia Vivarii novi** (It. *Accademia Vivarium novum*), in villa Falconeria, Novi Tusculi sive Frascatae sita, institutum habetur in quo linguae Latina et Graeca inter discipulos et magistros communes sunt. Qui tamen non modo ut eas penitus discant eo concurrunt, at praesertim ut litteris et philosophia imbuantur et a vitae vicissitudinibus uno anno ita abstineant ut de singulis societatis et humanitatis fundamentis et radicibus una legant, meditentur, disputent. Feminis autem adhuc academia non patet.

## Programma et methodus 
Scholae praecipuae huius curriculi academici agunt de *historia litterarum antiquarum* necnon *litterarum aetatis renatarum artium*, de *philosophia antiquorum Graecorum*, de *lingua et litteris antiquorum Graecorum*, de *historia Romana*, de *carminibus Latinis et Graecis*. Artem poeticam in vitam reducere conantur melodiis quas ipsi mente fingunt innixis rhythmo metrorum antiquorum. Inde consilium gregis concinentium cuius nomen est *Tyrtarion*, a quo multi modi musici in lucem edi solent qui possunt in reticulo omnium gentium passim inveniri.

Verum quartum annum iam scholas aestivas etiam proponunt quarum fama in dies in toto orbe terrarum crescit; sibi enim proposuerunt ut homines qui numquam studuerunt linguae Latinae ita docerent ut duobus tantum mensibus auctores classicos legere discerent. Quod methodis et rationibus vividis impetrant, atque convictu discipulorum qui cottidie inter se Latine loqui tenentur.

## Libri editi 
Libros praeterea in Italiam diffundunt quibus linguae classicae vivis rationibus traduntur, ut Iohannis Ørberg libri qui *Lingua Latina per se illustrata* inscribuntur et methodus Oxoniensis *Athénaze*, quam ipsi ad usum Italorum discipulorum aptaverunt.

## Sedes Academiae Vivarii Novi 
alt=|thumb|Conspectus Villae Falconeriae, nunc sedes Academiae Vivarii Novi
Academia Vivarii Novi nunc sedem habet in notissima Villa Falconeria, quae sita est apud Villam Montis Draconis, in qua bibliopola Wilfridus Voynich aenigmaticum codicem Voynichianum repenit.

* Georgius Punzo
* Vivarium (insula)
* Codex Voynich
* Gymnasium Classicum Petropolitanum
* Humanitas Europae
* Insula Latina Neolovaniensis
* Museum Graeco-Latinum Moscuense
* Schola Nova
* Studium Angelopolitanum
* Tyrtarion

## Notae 
## Nexus externi 
* Accademia Vivarium Novum - Pagina domestica officialis
* [Sedes academiae in *YouTube(https://la.wikipedia.org/wiki/YouTube)*]
* [Sedes academiae in *Facebook(https://la.wikipedia.org/wiki/Facebook)*]

Categoria:Latinitas viva
Categoria:Italia
Categoria:Roma
Teresia Lexoviensis

**Maria Francisca Theresia Martin** sive **Teresia a Iesu Infante et a Sacro Vultu** et **Teresia Lexoviensis** vel **Teresina** tantum, vulgo *Thérèse de l’Enfant Jésus et de la Sainte Face* seu *Thérèse de Lisieux* et *Petite Thérèse* (nata Alenconii die 2 Ianuarii 1873; Lexovii mortua die 30 Septembris 1897 propter phthisim), sanctorum Ludovici Iosephi Aloisii Stanislai Martin et Mariae Azeliae Guérin filia fuit. Sancta monacha carmelita Catholica, tricesima tertia Doctrix Ecclesiae (tertia mulier ante Sanctam Hildegardem) et patrona Franciae (secunda cum Sancta Ioanna Arcense) est. Teresia canonizata est a Pio Papa XI in 1925 et doctrix declarata a Ioanne Paulo Papa II anno 1997. Genitores sui beatificati sunt a Benedicto Papa XVI anno 2008 et canonizati a Francisco Papa anno 2015.

Pontificium Collegium Russicum nomen eius accepit.

* Theresia Neumann

## Nexus externi 
Categoria:Auctores Francogallici
Categoria:Autobiographi Franciae
Categoria:Carmelitae
Categoria:Doctores Ecclesiae Catholicae
Categoria:Sancti
Categoria:Scriptores Franciae
1516

**1516**

MDXVI

## Eventa 
* Petrus Martyr Anglerius luci dat opus suum *De Orbe Novo*.
* Erasmo curante Novum Testamentum Basileae Graece impressum est apud Iohannem Frobenium.

## Nati 
* 18 Februarii - Maria I Angliae et Hiberniae regina (mortua die 17 Novembris 1558)
* 23 Aprilis - Georgius Fabricius, poeta, rerum gestarum scriptor et archaeologus Germanicus (mortuus 1571).
*Ignoto die - (vel 1515) - Cyprianus de Rore, compositor Flandricus; mortuus est anno 1565.

## Mortui 
* 15 Iunii - Ioannes Antonio Boltraffio, pictor Italicus; natus est anno 1467.
* 13 Decembris - Iohannes Trithemius, eruditus et humanista Theodiscus; natus est anno 1462.
* Ignoto die - Iulianus da Sangallo, sculptor et architectus Renascentiae Italianus; natus est circa annum 1445.
1558

## Eventa 
*8 Ianuarii - Rex Francorum Henricus II, postquam Anglos inopinanter obsessos ad deditionem coegit, Calesium post 210 annos regno Franciae reddidit.
*22 Februarii - Universitas Litterarum Ienensis a Ferdinando I imperatore Sacri Romani Imperii aperta est.

## Nati 
* 8 Iulii - Robertus Greene, scriptor scaenicus

## Mortui 
### Mense Aprili 
*20 Aprilis - Iohannes Bugenhagen, theologus et socius Martini Lutheri; natus est anno 1485.

### Mense Iulio 
* 4 Iulii - Maximilianus II Burgundiae, admiralis Nederlandiae; natus est anno 1514.

### Mense Septembri 
* 21 Septembris - Carolus V, imperator Sacri Romani Imperii (natus die 24 Februarii 1500).

### Mense Novembri 
* 17 Novembris — Maria I Angliae et Hiberniae regina (nata die 18 Februarii 1516)
1630

## Eventa 
* 17 Septembris ― Urbs Bostoniae condita est.

## Nati 
### Mense Martio 
*10 Martii - Aegidius Franciscus de Gottignies, sacerdos e Societate Iesu et inclutus mathematicus natione Belga; mortuus anno 1689.

### Mense Maio 
*29 Maii — Carolus II Angliae, Scotiae et Hiberniae rex, Londinii (mortuus Londinii die 6 Februarii 1685).

### Mense Decembri 
* 5 Decembris - Ioannes-Baptista Santolius, poeta et hymnographicus Latinus Francogallicus; mortuus est anno 1697.

### Diebus ignotis 
* Isaacus Barrow, mathematicus Anglicus.

## Mortui 
### Mense Ianuario 
*26 Ianuarii — Henricus Briggius, mathematicus Anglicus.

### Mense Aprili 
*29 Aprilis - Agrippa Albinaeus, poeta Francogallicus.

### Mense Iulio 
*26 Iulii - Carolus Emmanuel I dux Sabaudiae ab anno 1580; natus est anno 1562.

### Mense Augusto 
* 5 Augusti - Antonius Tempesta, pictor Italicus; natus est circa annum 1555.

### Mense Novembri 
*15 Novembris — Iohannes Keplerus, astronomus Germanicus (natus 1571)
121

**121**

## Eventa 
*1 Ianuarii - Marcus Annius Verus II et Gnaeus Arrius Augur consules creati sunt.
*21 Aprilis - Templum Veneris et Romae dedicatum est.
*Ante kalendas Augustas - Hadrianus imperator in Galliam profectus est. 
## Nati 
*26 Aprilis - Marcus Aurelius Antoninus Augustus, imperator Romanus ab 161 (mortuus 17 Martii 180)

## Mortui
79

## Eventa 
* 23 Iunii — Titus imperium sumit
* 24 Augusti — Incipit eruptio montis igniferi Vesuvii perniciosissima
* Incerto die, dedicatur Amphitheatrum Flavium
* Incerto die, Gnaeus Iulius Agricola Caledoniam intrat

## Nati 
* 17 Ianuarii — Imperator Hadrianus

## Mortui 
* 23 Iunii — Imperator Vespasianus
* 24 Augusti — Gaius Plinius Secundus eruptione Vesuvii necatus
* ca. 24 Augusti — Caesius Bassus poeta Romanus, eruptione Vesuvii necatus
* hoc anno ferre Linus I papa summum diem agit, succedente Cleto I.
1685

## Eventa 
* 18 Octobris - Ludovicus XIV, rex Franciae Edictum Namnetense anno 1598 subscriptum revocavit et iterum Protestantes insequebatur. Itaque multi eorum Franciam relinquerunt. 
* 29 Octobris - edictum Potestampiense: Fridericus Gulielmus Elector Brandenburgensis hoc edicto Protestantibus tolerantiam promisit. Multi, qui ex Francia profugerant, nunc in eius regnum veberunt.

## Nati 
### Mense Februario 
*23 Februarii - Georgius Fridericus Handel, compositor Germanicus (mortuus 1759).

### Mense Martio 
* 12 Martii - Georgius Berkeley, theologus et philosophus Hibernicus; mortuus est anno 1753.
*21 Martii - Iohannes Sebastianus Bach, compositor organistaque Germanicus (mortuus 1750).

### Mense Iunio 
*23 Iunii - Antonius Bernacchi, castratus cantor et cantus magister; mortuus est 1756.

### Mense Augusto 
*18 Augusti - Brook Taylor, mathematicus Anglicus

### Mense Octobri 
*26 Octobris - Domenicus Scarlatti, compositor ac artis musicae peritus Italicus (mortuus 1757).

## Mortui 
*6 Februarii - Carolus II Angliae rex, Londinii (natus Londinii 29 Maii 1630)
*1 Martii - Ioannes Pellius, mathematicus Anglicus
*26 Maii - Carolus II Elector Palatinus (natus anno 1651) 
*25 Decembris - Iacobus Sponius, antiquarius et epigraphus
*Ignoto die - Michael Pexenfelder
Gaius Plinius Caecilius Secundus

thumb|Simulacrum Plinii minoris. 
**Gaius Plinius Caecilius Secundus** (natus *Gaius Caecilius* vel *Gaius Caecilius Cilo* Novi Comi anno 61 vel 62; mortuus veri similiter anno 113 vel 115), vulgo **Plinius Minor** appellatus, fuit iuris consultus et scriptor Latinus. Anno 82 tribunus militum in Syria meruit, deinde quaestor, tribunus plebis, praetor, annoque 100 consul suffectus, anno 111 denique legatus pro praetore provinciae Ponti et Bithyniae consulari potestate Bithyniae et Ponti provinciae, fuit nepos Plinii Maioris anno 79 in eruptione Vesuvii mortui. Dum adhuc puer est, pater Caecilius mortuus est, et avunculus Plinium adoptavit.

[thumb|upright=0.8|Plinius tres villas habuit, [Novum Comum|Novi Comi, Laurenti, Tiferni; reconstructio huius a Carolo Schinkel picta est.]]
Plinius fuit Quintiliani, rhetoris et doctissimi viri, discipulus. Fuit etiam Taciti amicus, ad quem duas epistulas notas misit (*Epistulae* 6.16, 6.20) ut narraret quomodo avunculus mortuus esset et quae eodem die ipse fecisset.

Ter Plinius uxorem duxit, sed nullos liberos genuit. Traianus autem imperator ei ius trium liberorum dedit.

Plinius suam pecuniam dedit magistro conducendo ut liberi Novi Comi discerent (*Epistulae* 4.13); dedit quoque balnea et bibliothecam (*CIL* V.5262 = *ILS* 2927).

## Opera 
* *Panegyricus Traiani* 
* *Epistularum libri decem* (numero 369)
** Libri I-IX: epistulae ad amicos
** Liber X: epistulae quas inter se Plinius et Traianus imperator miserunt.

Aliquot Plinii epistulae pronuntiatione restitita auscultari possunt.

## Bibliographia 
; Veteriora
*  pp. 477-484

; Noviora
* Nicholas F. Jones, "Pliny the Younger's Vesuvius "Letters" (6.16 and 6.20)" in *Classical World* vol. 95 (2001) pp. 31-48 JSTOR
* Greg Woolf, "Pliny's Province" et Tønnes Bekker-Nielsen, "Local Politics in an Imperial Context" in Tønnes Bekker-Nielsen, ed., *Rome and the Black Sea Region* (Aarhus University Press, 2006. ISBN 87-7934-174-8) pp. 93-117.

*Villa Comoedia

## Nexus externi 
* Panegyricus
* Epistularum libri decem
* Eruptio Vesuvii Latine et Anglice

Categoria:Auctores Latini antiqui
Categoria:Consules
Categoria:Iuris consulti
Categoria:Legati Bithyniae et Ponti
Categoria:Praetores
Categoria:Romani antiqui
Categoria:Scriptores Galliae Cisalpinae
Categoria:Traianus
Categoria:Tribuni plebis
61

## Eventa 
* 1 Ianuarii - Publius Petronius Turpilianus et Lucius Iunius Caesennius Paetus consules ordinarii magistratum inierunt.
* Proelium apud Monam inter Romanos et incolas Monae factum est.
* Iceni regina Boudicca ducente, bellum in Imperium Romanum inferrunt. Boudicam, victis Icenis, interemit Gaius Suetonius Paulinus
* Hispania Tarraconensis imperatori futuro Galbae regnanda traditur.

## Nati 
* Caius Plinius Caecilius Secundus (Plinius Minor), auctor Romanus (mortuus 112)

## Mortui 
* Boudicca Icenorum regina.
112

**112**

## Eventa 
*1 Ianuarii - Imp. Caesar Nerva Traianus Augustus VI et Titus Sextius Cornelius Africanus consules creati sunt. Forum Traiani et Basilica Ulpia inauguratae sunt.
*Tacito traditur Asia provincia regnanda.

## Nati 
## Mortui 
*29 Augusti- Ulpia Marciana, soror Traiani imperatoris. Eodem die Matidia Maior, eius filia, Augusta facta est.
*3 Septembris - Funus censorium Ulpiae Marcianae.
*Caius Plinius Caecilius Secundus (Plinius Minor), auctor Romanus (natus anno 61), nisi anno sequente
Saeculum 16

Martinus Luther 95 theses ad ostium ecclesiae Wittenbergae adfixit.]] 
**Saeculum 16** saeculum est quod annos 1501–1600 comprehendit.

## Eventa 
* 1512: Regnum Navarrae a Castella occupatum est
* 1517: Martinus Luther 95 theses ad ostium ecclesiae Wittenbergae adfixit
* 1520—1566: Suleimanus I Imperium Ottomanicum regnans
* 1521: Conquisitatores Hispani imperium Aztecorum occupaverunt
* 1529: Turcici Vindobonam circumsederunt
* 1533: Conquisitatores Hispani Imperium Incarum occupaverunt
* 1534: Communio Anglicana a Henrico VIII constituta
* 1545—1563: Concilium Tridentinum
* 1582: Calendarium Gregorianum in usu receptum

## Homines praeclari 
]]
*Albertus Durerus (1471—1528)
*Michael Angelus Bonarotius (1475—1564)
*Thomas Morus (1478—1535)
*Martinus Luther (1483—1546)
*Ferdinandus Cortesius (1485—1547)
*Benvenuto Cellini (1500—1571)
*Tycho Brahe (1546—1601)
*Michael de Cervantes Saavedra (1547—1616)
*Gulielmus Shakesperius (1564-1616)

## Decennia annique 
saeculum 15 - saeculum 16 - saeculum 17

Categoria:Saeculum 16
Saeculum 17

**Saeculum 17** saeculum est quod annos 1601–1700 comprehendit.

## Eventa 
 annis 1618—1648]]
* 1602: Regnum Scotiae et regnum Angliae coniuncta
* 1618—1648: Bellum tricennale
** 1648: Pax Westphalica
* 1624: Armandus Ioannes Plessaeus de Richelieu minister supremus Franciae factus
* 1642: Iulius Mazarinus minister supremus Franciae factus
* 1642—1651: Bellum Civile Anglicum
* 1644: Domus Ming ad potestatem in Sina
* 1652: Civitas Capitis condita
* 1664: Urbs Nova Amsterdam ab Anglicis occupata et iterum nominata "Novum Eboracum"
* 1687: Philosophiae naturalis principia mathematica Isaaci Newtoni editum
* 1688—1697: Bellum Coalitionis Augustanae Vindelicorum

## Homines praeclari 
]]
]]
*Galilaeus Galilaei (1564—1642), astronomus
*Iohannes Keplerus (1571—1630), astronomus
*Thomas Hobbes (1588—1679), philosophus
*Renatus Cartesius (1596—1650), philosophus
*Rembrandus (1606—1669), pictor
*Molière (1622—1673), scriptor fabularum
*Blasius Pascalis (1623—1662), mathematicus
*Christianus Hugenius (1629—1695), astronomus et mathematicus
*Ioannes Lockius (1632—1704), philosophus
*Benedictus de Spinoza (1632—1677), philosophus
*Ludovicus XIV (1638—1715), rex Franciae
*Isaacus Newtonus (1642—1727), physicus
*Godefridus Guilielmus Leibnitius (1646—1716), mathematicus

## Decennia annique 
saeculum 16 - saeculum 17 - saeculum 18

Categoria:Saeculum 17
Saeculum 15

**Saeculum 15** saeculum est quod annos 1401–1500 comprehendit.

## Eventa 
 in potestatem in America Centrali venerunt *(Pyramis prope Acatitlan Sanctae Caeciliae)*.]]
* Renascentia litterarum apud philosophiam, scientiam, artem magnopere valuit
* Impressio orta
* Regnum Aethiopicum
* Iohannes Hus haereticus iudicatus combustus est
* Magnum schisma occidentale finitum est anno 1417
* Potestas Aztecorum augeri coepit
* Bellum Centum Annorum finitum anno 1453
* Imperium Ottomanicum Constantinopolim occupavit anno 1453
* Bella Rosarum ab anno 1455 usque ad 1485
* Recuperatio Hispanica finitum anno 1492
* Inquisitio haereticae pravitatis constituta
* Christophorus Columbus ad oras Americae navigavit 1492
* Vasco da Gama ad Indiam navigavit anno 1498

## Homines praeclari 
]]
]]
* Christophorus Columbus
* Valascus de Gama
* Leonardus Vincius
* Michael Angelus Bonarotius
* Zheng He
* Ioannes III (magnus dux Moscoviae)
* Iohannes Gutenberg
* Ioanna de Arc
* Vladislaus III Dracula
* Isabella I (regina Castellae et Legionis)
* Ferdinandus II (rex Aragoniae)
* Mahometus II (sultanus Ottomanicus)
* Angelus Politianus
* Basilius Bessarion

## Decennia annique 
saeculum 14 - saeculum 15 - saeculum 16

!
Saeculum 14

**Saeculum 14** saeculum est quod annos 1301–1400 comprehendit.

 anno 1346, unum de proeliis Belli Centum Annorum]]

## Eventa 
* In regnis Hispaniae, Aera Hispanica ab Anno Domini est suffecta
* In Francia Bellum Centum Annorum contra Anglia incipit.
* Magna pestilentia decimat Europam (1347-1351)
* Magnum schisma occidentale ab anno 1378 usque ad 1417
* Societas mercatorum Hansa in mari Baltico dominatur

## Homines praeclari 
]]
* Eduardus III, rex Angliae annis 1327—1377
* Eduardus de Woodstock sive "Princeps niger", filius Eduardi III
* Iohannes Boccacius, scriptor poetaque Italus; scripsit inter alia Decameron
* Ibn Khaldun, vir doctus Arabicus
* Franciscus Petrarca, poeta Italus, auctor renascentiae litterarum et revivificationis linguarum classicarum
* Dantes Alagherius, scriptor, poeta, philosophus Italus; iam saeculo 13 floruit, sed anno 1321 Divinam Comoediam perfecit.

## Decennia annique 
saeculum 13 - saeculum 14 - saeculum 15

Categoria:Saeculum 14
180

## Eventa 
* 1 Ianuarii - Lucius Fulvius Rusticus Gaius Bruttius Praesens II et Sextus Quintilius Condianus consules creati sunt.
* 17 Martii - Commodus imperator, filius Marci Aurelii, Augustus solus regnare coepit.
* 22 Octobris - Commodus imperator Romae de Germanis triumphavit.

## Nati 
## Mortui 
* 17 Martii Marcus Aurelius Antoninus Augustus, imperator Romanus ab 161 (natus 26 Aprilis 121)
Halebarda

thumb|Halebardarum cuspides
**Halebarda**, seu **hellebarda**, seu **halabarda** Latinitate pura **securis hastata** seu **ansata hasta** seu **securifera hasta** est armamentum inhastatum quod proprietes securis cum hastae coniungit.

Hodie halebarda adhuc in usu est ut armamentum caerimoniale, praesertim apud Cohortem Helveticam.

## Loci 
* **1604** Caroli Sigonii *Historia de rebus Bononiensibus*
:"Atque ut ad eius custodiam amplius mille quingenti legerentur, / qui in exercitu ab eo non recederent, / ac lorica et ocreis ferreis muniti, / insignes insuper halabardas gestarent, / extra eorum numerum, quibus equi militiae causa essent imperati. " (III, p. 66)http://slacky.de/files/latein/Febbraio.html
* 1605 Hayi *De Rebus Iaponicis Indicis et Peruanis Epistolae Recentiores*
:"Adhæc misit Nanguinatã, (quod instrumentum est bellicum, simile hellebardæ, sed longiore hastili) perinde ornatam..." (p. p. 168)http://wwwopac.tulips.tsukuba.ac.jp/cgi-bin/limedio/limewwwopac/page?sessionId=20050904.9797;sessionSeq=6051;sessionLang=eng;sessionCode=jis;bookid=569983;tocid=0;pageseq=86;sessionId=20050904.9797
* **1628** I. L. Gotofredi *Archontologia Cosmica*
:"Secundi ferebant hastam, ad formam securis Amazonicae armatam, quam nos Halebardam vocamus, quamquam ferrum eius esset paulo amplius, in mucronem desinens cum affixo unco, qua hasta non solum equos confodiebant, sed et sessores ab equis detrahebant. Erantque antiquitus in hoc armorum genere exercitatissimi Angli." 7.23 (p. 358)
* **1698** Hofmanni *Lexicon Universale*
:"Hottingerus vult Helvetios Polyb. *Gessatas* dici à gesis, genere armorum truculento, quod hodie *Hellebardæ Sempacenses* appellatur, *in Spec. Tigur.*" (s.v. *GESSATÆ*)

Categoria:Arma nociva
Saeculum 13

**Saeculum 13** saeculum est quod annos 1201–1300 comprehendit.

## Eventa 
]]
* 1206: Imperium Mongolicum a Cingischam conditum
* Mongoli Afganiae potiti sunt
* Aboa, prima urbs Finniae condita
* Quarta, Quinta, Sexta, Septima, et Octava expeditio sacra adversus religionem Islamicam
* 1266: Norvegi Monapiam Scotiae tradiderunt
* 1271—1295: Marcus Paulus Venetus Viá Sericá iter in Sinas fecit

## Homines praeclari 
]]
* Cingischam, conditor et primus imperator Imperii Mongolici
* Albertus Magnus, episcopus et vir doctus Germanicus
* Thomas Aquinas, theologus et philosophus Italus
* Franciscus Assisiensis, conditor Ordinum Franciscanorum; anno 1228 canonizatus a Gregorio IX
* Rogerius Baco, monachus et philosophus Anglicus
* Bonaventura, theologus et Doctor Ecclesiae 
* Robertus Grosseteste, theologus et philosophus Anglicus
* Ludovicus IX, rex Francorum
* Fridericus II, rex Germaniae, imperator Sacri Romani Imperii 
* Dantes Alagherius, scriptor, poeta, philosophus Italus, auctor Divinae Comoediae
* Marcus Paulus Venetus, mercator et explorator

## Decennia annique 
saeculum 12 - saeculum 13 - saeculum 14

Categoria:Saeculum 13
Aëroplanum chartaceum

right|thumb|Diagramma pro aëroplana chartacea plicando.

**Aëroplanum chartaceum** sive papyraceum fortasse frequentissima forma “aërogamica,” hoc est, origamicae genus. Iaponice 紙飛行機 *kami hikoki* vocatur.

Gratiosum est quia inter facillimas formas origamicas quod novicius potest tenere. Facere aëroplanum chartaceum simplicissimum solum sex gradus necesse sunt. 

## Historia 
Origo usus chartarum ioculos faciendi abhinc 2000 annos in Sinis fuisse creditur, ubi aquilae chartaceae  saepe oblectaverunt. 

## Nexus externi 
* Paper Airplanes

Categoria:Origamica
106 a.C.n.

**106 a.C.n.**

## Eventa 
## Nati 
* 3 Ianuarii - Marcus Tullius Cicero, orator Romanus (necatus 43 a.C.n.)
* 29 Septembris - Gnaeus Pompeius Magnus vir publicus Romanus; necatus est anno 48 a.C.n..

## Mortui
Saeculum 11

**Saeculum 11** saeculum est quod annos 1001–1100 comprehendit.

## Eventa 
* Vicingi appulerunt in Americam
* Scandinavia et Islandia in religionem Christianam conversae
* Schisma Orientale inter ecclesias Orthodoxas et ecclesiam Catholicam, quod anno 1054 exarsit
* Normanni Angliam Pugna Hastingensi anno 1066 occupaverunt 
* Selgiukidae Imperium Romanum Orientale proelio apud Mansigerdam anno 1071  devicerunt 
* Rodericus Didaci Valentiam anno 1094 Mauris vicerunt
* Prima expeditio sacra adversum religionem Islamicam
* Hutu gens ad loca Ruandae et Burundia hodiernarum advenit

## Homines praeclari 
, rex Hungariae]]
* Macbethus, rex Scotiae ab anno fere 1040 usque ad 1057
* Gulielmus I, rex Angliae
* Alp Arslan, sultanus Selgiukidarum
* Gregorius VII, papa
* Cnuto, rex Danorum, Anglorum, Norvegiae
* Leivus Erici filius, Islandicus qui secundum narrationem Americam sive "Vinlandiam" invenit
* Stephanus I, rex Hungariae

## Decennia annique 
saeculum 10 - saeculum 11- saeculum 12

Categoria:Saeculum 11
Saeculum 10

**Saeculum 10** saeculum est quod annos 901–1000 comprehendit.

## Eventa 
[thumb|[Cosri|Imperium Cosrum a populo Ruthenico urbis Kioviae saeculo decimo subditum]]
* Periodus Calida Mediaevalis
* Viccingi in Francia septentrionali consederunt
* Potestas Magnae Moraviae in Europa Media finita
* Imperium Cosrum a populo Ruthenico urbis Kioviae subditum
* Tomislaus terras inter flumen Dravum et Hadriaticum mare regno Croatico coniunxit

## Homines praeclari 
[thumb|[Basilius II Bulgaroctonus]]
* Henricus I, rex Francorum orientalium
* Otto I sive Otto I Magnus, imperator
* Edmundus, rex Anglorum
* Simeon, rex Bulgariae
* Vladimirus I Magnus, dux Kioviae
* Basilius II Bulgaroctonus, imperator Imperii Romani Orientalis

## Decennia annique 
saeculum 9 - saeculum 10 - saeculum 11

Categoria:Saeculum 10
Saeculum 9

[thumb|[Domus Sapientiae (Bagdatum)|Domus Sapientiae, prima universitas orbis terrarum habita, saeculo nono constituta est.]]
[thumb|[Carolus Magnus saeculo nono regnavit.]]
**Saeculum 9** saeculum est quod annos 801–900 comprehendit.

## Eventa 
* Renovatio Carolingiana, incrementum artium scientiarumque
* Beowulfus fortasse scriptus
* Vicingi Europam praedantur
* Domus Sapientiae, quae prima universitas orbis terrarum habetur, constituta
* 809—815: Bellum inter Imperium Romanum Orientale et Bulgariam gestum
* 870: Arx Pragensis condita
* circa annum 874 Islandia habitari coepta est

## Homines praeclari 
* Alfredus, rex Anglorum
* Carolus Magnus, rex Francorum et imperator Romanorum (iam saeculo octavo regnare coepit)
* Ludovicus, imperator Romanorum, Caroli Magni filius
* Hludovicus, rex Francorum, Ludovici filius
* Basilius I Macedonius, imperator Imperii Romani Orientalis
* Ruricus, dux Novogordiae Magnae et conditor dynastiae ducum Rutheniae
* Aaron, calipha Abbasidarum
* Sankara, praeceptor mysticus et doctor hinduistus
* Borises I, rex Bulgariae
* Cyrillus et Methodius, praedicatores Christiani; ex illo abecedarium Cyrillicum nominatum est

## Decennia annique 
saeculum 8 - saeculum 9 - saeculum 10

Categoria:Saeculum 9
Saeculum 8

**Saeculum 8** saeculum est quod annos ab 701 ad 800 comprehendit.

## Eventa 
* 17 Octobris 732 - victoria Francorum a Carolo Martello ducti contra Arabos apud Pictavium

## Decennia annique 
saeculum 7 - saeculum 8 - saeculum 9

Categoria:Saeculum 8
Saeculum 12

**Saeculum 12** saeculum est quod annos 1101–1200 comprehendit.

## Eventa 
[thumb|150px|[Architectura gothica saeculo XII est orta (Ecclesia cathedralis Samarobrivae)]]
* Renascentia litterarum saeculi 12
* Imperator Iaponiensis potestate civili privatus factus est
* Secunda, et Tertia expeditio sacra adversus Religionem Islamicam
* Papa Hadrianus IV Hiberniam tradidit Henrico II regi Angliae.
* Architectura gothica est orta
* Portugallia Regno Legionensi anno 1128 liberata civitas sui iuris facta est anno 1143
* Thomas a Becket, cancellarius Regni Angliae, necatus anno 1170
* Primae Universitates constitutae

## Homines praeclari 
[thumb|150px|left|[Ricardus I (rex Angliae)|Ricardus I, rex Angliae]]
* Albertus Magnus, philosophus Theodiscus
* Arnoldus de Brescia, monachus Italicus
* Bernardus Claraevallensis, abbas Francogallicus
* Sanctus Dominicus, poeta Hispanicus
* Sanctus Franciscus Assisiensis, monachus Italicus
* Fridericus I Barbarossa, imperator
* Gerardus de Cremona, interpretator Italicus

* Hildegardis Bingensis, abbatissa Theodisca

* Innocentius III, papa
* Minamoto no Yoritomo, primus Shogun Iaponensis

* Petrus Abaelardus, philosophus Francogallicus
* Ricardus I (rex Angliae)
* Saladinus, sultanus Aegypti et Syriae

* Thomas a Becket, archiepiscopus et primas Anglicus

## Decennia annique 
saeculum 11 - saeculum 12 - saeculum 13

Categoria:Saeculum 12
Potus e radicibus

thumb|Cervesiae radicalis spumantis poculum
**Potus e radicibus** (Anglice *root beer*) est aut temetum aut potio dulcis, haec praesertim parvulis grata et nullo pacto inebrians, ex vanilla, cerasi cortice, glycyrrhiza, sarsaparillae radice, radice sassafrae, nuce muscato, aniso, mellaceo sacchari, et aliis concoctis, sed aliis cervisiis radicalibus alia praecepta. "Radicalis" dicitur causa radicum inter impensa, sed hodie raro fit e veris radicibus.

Aliae herbae quae nonnumquam cervisiis radicalibus adduntur sunt fructus pimentae, cortex betulae, coriandri semina, iuniperus, zingibera, gaultheria, lupulus, arctii radix, taraxaci radix, spica nardi, chimaphila, guaiacum, lindera, rumex, mel, trifolium, cinnamonum, zanthoxyli cortex, iucca, quillaia, triticum repens, et aliae substantiae.

## Notae 
## Bibliographia 
* 1685 : "De potu e radicibus" in Henricus Mundius, *Bioxphetologia, seu Commentarii de aere vitali, esculentis ac potulentis* 

Categoria:Potiones
Saeculum 7

**Saeculum 7** saeculum est quod annos 601–700 comprehendit.

## Eventa 
* Themata in imperio Byzantino verisimilter decennio quinto huius saeculi creata sunt.

## Decennia annique 
saeculum 6 - saeculum 7 - saeculum 8

## Notae 
Categoria:Saeculum 7
Saeculum 6

**Saeculum 6** saeculum est quod annos 501–600 comprehendit.

## Eventa 
* 524 vel 525 Boethius capitis damnatus est.

## Homines praeclari 
* Anicius Manlius Torquatus Severinus Boethius

## Decennia annique 
saeculum 5 - saeculum 6 - saeculum 7

Categoria:Saeculum 6
Ioannes Dee

thumb|Johannes Dee Anglus Londinensis Aet. suae 67.
**Ioannes** seu **Iohannes Dee**, (natus Londinii 13 Iulii 1527; iuxta Mortlake Surriae mortuus anno 1608/9), alumnus Collegii S. Iohannis apud Cantabrigienses, fuit mathematicus, astronomus, astrologus, geographus Britannicus et consiliarius Elisabethae I reginae. Magnam partem vitae suae alchemiae, divinationi et philosophiae Hermeticae dedicavit, varicus inter scientiam et magicam. Socius fuit Collegii Trinitatis Cantabrigiensis.

Homo doctissimus, pauco maior viginti annis natus acroases magnis turmis discipulorum dabat apud Universitatem Parisiensem. Ardens mathematicorum provector, astronomus magnae dignitatis, et vir navigationis peritissimus, qui multos docuit magna pro Anglia terrarum inveniendarum itinera ducturos. Simul se magicae Christianae angelicae et philosophiae hermeticae condederat, et his studiis tertiam partem ultimam vitae suae quasi devovit. In iudicio Dee, et complurium coaevalium, haec illa non contradicebant, sed duas partes unius rerum intellegendarum systematis componebant.

Dee inuctus in amicitia cum Eduardo Kellaeo erat et Codecem Voynich uteri putatur.

## Notae

## Bibliographia 
* William H. Sherman, *John Dee: the politics of reading and writing in the English Renaissancce*. Amherst: Massachusetts University Press, 1995. ISBN 0-87023-940-6 

Categoria:Alchemistae
Categoria:Hermetismus
Categoria:Astrologi
Categoria:Elisabetha I (regina Angliae)
Categoria:Eruditi Angliae
Categoria:Geographi Britanniae
Categoria:Inventores systematum scribendi
Categoria:Professores universitatum et scholarum Parisiensium
Categoria:Socii collegiorum Cantabrigiensium
Ancora

thumb|200px|Usitata ancora Europaea hodierna
**Ancora** (a Graeco ἄγκῡρα) est instrumentum quod navem ad imum mare religans uno loco tenet, nunc plerumque ferrus gravis, compositus ex temone longo, qui una extremitate habet anulum, ad quod funis affigitur, et alterâ in duas dentes, sursum tendentes et uncinatos, dividitur.

*Technologia navalis

## Bibliographia 
* Arthur Young, *Nautical Dictionary*, 2a editio (Londinii: Longman, Green, Longman, Roberts, & Green, 1863), s.v. "Anchor".

Categoria:Navigatio
Insula

[thumb|[Insula Heart (Latine *Cor*), in Urbe Novi Eboraci sita]]

**Insula**  est quaelibet terrae subcontinentalis pars quae ab aqua cingitur, videlicet in mari, flumine, lacu, aestuario. Insulae minimae, sicut emergentes conformationes terrestres in atollis, insuletis, et *caionibus* (vide Martyres) appellari possunt.

## Genera insularum quaedam
* Atollum
* Cayum
* Insula aestuosa
* Insula amnica
* Insula humilis
* Insuletum
* *Skär*
* Stakus

* Archipelagus
* Cayum
* Fretum
* Insulae Romanis antiquis notae
* Paeninsula

## Notae

Categoria:Conformationes litoris et maris
!
Mieensis

**Mieensis**, Iaponice 三重県 *Mie*, est praefectura Iaponica.

Origo preafecturae Mise est provincia Ise et  Etiam provincia Shima saeculo septimo sepratus ubi margaritae cultivatur et eadem aevo Iga ubi a Ninjutsu separatus est. 

## Notae 
## Nexus externi 
* Pagina officialis praefecturae Mie 

Categoria:Praefecturae Iaponiae
Shigaënsis

**Shigaënsis**, Iaponice 滋賀県 *Shiga-ken*, est praefectura in Iaponia. Caput eius est urbs Ōtsu. Iuxta Ōtsu sub aquis lacus Biwa latet situs archaeologicus Awazu aevo Jōmon (circa inter 14,000 a.C.n. et 300 a.C.n.) frequentatus.

## Notae 

## Nexus externi 
* Pagina officialis praefecturae Shiga

!
Ars oculorum

[thumb|*Conspectus,* a [Laurentius Alma-Tadema|Laurentio Alma-Tadema pictus.]] 
**Ars oculorum**, seu Latinitate recentiore **ars visualis,** est ars quae in rebus imaginibusque effingendis versatur.

## Disciplinae 
### Tres dimensiones 
* Architectura
* Ars ceramica
* Ars plastica
* Figuratio rerum industrialium
* Sculptura

### Duae dimensiones 
* Adumbratio
* Artes graphicae
* Ars animandi
* Ars viaria
* Audiovisualis
* Calligraphia
* Cinematographia
* Communicatio visualis
* Delineatio
* Glutinamentum
* Multimedia
* Photographia
* Pictura sive ars pingendi
* Typographia

## Historia 
* Allegoria
* Ars Africana
* Ars Asiatica
* Ars Europaea et Americana
* Ars Gothica
* Ars Oceaniana
* Bellae artes
* Fluxus
* Index figurationum generum artis Byzantinae

## Notae 
## Nexus externi 
* Ars praehistorica

!
Saeculum 5

**Saeculum 5** saeculum est, quod annos 401–500 comprehendit.

## Eventa 
* Postremo primo saeculo spectacula gladiatoria finem habebant.
*Pugna Catalaunica

## Homines praeclari 
* Theodericus (rex Ostrogothorum)
* Flavius Romulus, ultimus imperator Imperii Romani Occidentalis
* Attila (rex Hunnorum)
* Flavius Aetius, dux militum Imperii Romani Occidentalis

## Notae 
## Decennia annique 
saeculum 4 - saeculum 5 - saeculum 6

Categoria:Saeculum 5
Geographia physica

**Geographia physica** est geographiae generalis pars, quae res superficiei terrae explorat, id est distributio et cohaerentia formarum parvarum et magnarum terrae et maris.

## Res geographiae physicae
Geographia physica terram systema multiplex aestimat, quod ex sphaeris quinque constat. Quae sunt sphaera aeris, sphaera aquae, sphaera soli, sphaera saxi, et sphaera rerum viventium. Structura et compositio quaeque sphaerae momento factorum geographicorum quinque paret, scilicet caeli, aquae, soli, saxarum, et stirpium. Quamvis factores geographici sphaeris attribuuntur, quaeque earum factorum propter interdependentia quaque sphaera efficax est.

## Partes geographiae physicae
Partes scientiae variantes in sphaeris congruentibus et factoribus attributis versantur. 

***Geomorphologia** est scientia formarum superficiei terrae. Eae formae de effectu mutuale cunctarum sphaerarum efficiuntur. Effectus interiori sunt, sicut terrae motus et vulcanismus, et effectus exteriori, sicut erosio.  

***Hydrographia** est scientia de sphaera aquae. Campus suus est descriptio et explanatio motuum aquae ac distributionis suae spatii. Cuncti genera aquae superficie terrae investigat, exempli gratia rivos, flumina, lacus, maria, aut oceanos. 

***Geographia biologica** evolutionem spatii et distributionem rerum viventium exlorat. Campi investigationis sui sunt velut areae populationum animalium vel plantarum aut etiam dependentia mutualis rerum viventium in loco terminato. 

***Climatologia** est scientia geographica de sphaera aeris. Effectum mutualem superficiei terrae et caeli aut aeris investigat, qua de causa meteorologia e vinculata est.

***Pedologia** est scientia geographica de sphaera solum.

***Glaciologia** est scientia geographica de sphaera gelus.

## Bibliographia 
* Roland Baumhauer, *Physische Geographie 1. Geomorphologie*. 3a ed. WGB, Darmstadt 2013, ISBN 978-3-534-25634-1.
* Roland Baumhauer et al., *Physische Geographie 2. Klima-, Hydro-, Boden-, Vegetationsgeographie*. 2a ed. WGB, Darmstadt 2011, ISBN 978-3-534-24260-3

*Oceanographia
*Prominentia

Categoria:Geographia
Saeculum 4

**Saeculum 4** saeculum est quod annos 301–400 comprehendit.

## Eventa 
## Decennia annique 
saeculum 3 - saeculum 4 - saeculum 5

Categoria:Saeculum 4
Stutgardia

thumb|urbs in "cortina" sita
**Stutgardia**, sive **Stuccardia**, (Theodisce: *Stuttgart*) est urbs in Germania et Badeniae-Virtembergiae caput. Incolis regionis metropolitanae numeratis circiter 5.5 milliones, Stutgardia quarta est magnitudine inter regiones metropolitanas Germaniae. 

Theodisce nomen *Stuttgart* significat latine *equile* vel *equariam*. Liudolfus dux Sueviae, filius imperatoris Ottonis I, hic equariam condidit saeculo decimo, Hungaricis incursionibus respondens.

Stutgardia suburbium Condistatis nomine habet, ubi olim Romani alam I Subulorum conlocaverant ut equites auxiliarios. 

## Geographia 
Urbs iuxta fluvium Neccarum sita in valle quasi cortina naturali, deinde fluvius *Nesenbach* profluit. A valle infima ad colles circumcirca se extendit, quam ob rem in oppido multae scalae gradusque sunt. Inter annos 1894-1896 primus cuniculus, "Suebicus" appellatus, est effosus, alter autem nomine "Wagenburg" AD 1930.

## Vectura 
Maxima statio ferriviaria est "*Stuttgart Hauptbahnhof*" quam stationem olim architecti cum formam stationis proposuerunt umbilicum Sueviae appellabant.

Stutgardia aliquando dicta *cunabula autocineti*, quia ibi autocinetum primum factum ab Amadeo Daimler traditur. Multae enim societates autocinetorum ex Stutgardia, scilicet Mercedes-Benz et Porsche, inter alios, sunt ortae.
[thumb|left|[ferrivia strataria]]

## Religio 
Stutgardia est caput Dioecesis Rottenburgensis-Stutgardiensis Catholicae, caput etiam Ecclesia Evangelica Virtembergiae.

## Porta curiae ducis 
thumb|left|Porta curiae ducis inscriptione Latina praedita

## Cives clari 
### Nati 
* Georgius Wilhelmus Fridericus Hegel sive Hegelius (1770 - 1831), philosophus
* Gulielmus Griesinger, medicus (1817-1868)
* Gulielmus Hauff, scriptor (1802-1827)
* Archiducissa Sophia (1868-1914), uxor archiducis Francisci Ferdinandi imperii Austriae
* Eberhardus Wildermuth (1890 - 1952), vir publicus factionis FDP
* Volcherus Beck (* 1960), vir publicus factionis Viridum
* Friederike Kempter (* 1979), actrix

### Mortui 
* Philippus Jenninger (1932 - 2018), vir publicus factionis CDU et praeses Dietae Foederalis Germaniae

* Indicem Communium Badeniae-Virtembergiae

## Pinacotheca 

Image:Lapidarium Stuttgart 20060730b.jpg|Lapidarium
Image:Hannibal Stuttgart 20060730.jpg|domus magnae Hannibal appellatae
Image:Planetarium Stuttgart.jpg|Planetarium
Image:Trojan Horse in Stuttgart 2001.jpg|Equus Troianus
Image:Stuttgart SI Centrum Palladium Theater 2003.jpg|theatrum Palladium
Image:Stuttgart-linden-museum.jpg|museum Linden
Image:Stuttgart SI Centrum Informationstafel 2003.jpg|SI Centrum
Image:Stuttgart Merkur.jpg|Mercurius

## Notae 
## Nexus externus 
[thumb|center|1100px|[Panorama urbis anno 2007 visa. Situs Stutgardiae intra convallem facile conicpiuntur. Orbi finiente turris dextra est Turris Televisionis Stutgardiensis.]]
[thumb|center|1100px|[Panorama (360°) cum hortu castri superiori anno 2006 visa, in centro urbis. Sinistra conventus reipublicae foederalis Badeniae-Virtembergiae, in medio castrum novum.]]
Assindia

thumb|Deversorium Basilicae Mercatus
**Assindia** sive **Essendia** (Germanice: *Essen*) est urbs magna in Sugambrorum territorio vel hodie in Rhenania Septentrionali–Vestfalia. Ad occidentem vergens oppidum Thuiscoburgum situm est, ad orientem Baucum et ad septemtrionalem spectans Gelsenkircha situm est. Ad meridiem spectans oppidum vulgo Wuppertal (Vallis Vipperae) situm est. Assindia est urbs negotiorum ut dicunt et caput Dioecesis Essendiensis.

Anno 2010 Assindia caput culturale Europaeum fuit.

## Historia 
### Ortus 
In partibus diversis Assindiae antiquitatis investigatores reliquias aevi Palaeolithici invenerunt. Postea intra hodiernum urbis agrum plures gentes Germanorum nempe Chattorum, Bructororum, Marsorum) habitabant. Hoc tempore in initio rationis Christianae arx *Alteburg* (castrum vetus) in meridia parte Assindiae aedificata est.

### Accessio Urbis 
Anno 852, Alfredus episcopus monasterium saeculare pro filiabus (femineis) nobilitatis Saxoniensis (vulgo: *Stift Essen*) condidit. Hoc monasterium non ecclesiaticum, sed domicilium scholaque fuit. Ab anno 800, monasterium Ordinis Sancti Benedicti est in parte urbis vulgo *Werden* voacata. Terram circum duo monasteria unum saeculare alterum ecclesiasticum incolare inceperunt.

Asinnida anno 1003 prima *urbs* nominata anno 1041 ius mercatus accepit. Anno 1216, monasterium saeculare sedes principis factum est. Ea re abbatissa abbati monasterii Benedictini *Werden* aequata est. Anno 1244, moenia aedificata sunt. Controversiae huius monasterii (*des Stifts*) cum civitate crescente creverunt. Postremo administrationem sui iuris postulabat. Anno 1377, Carolus IV urbi titulum 'Imperii urbis liberae' annuit.

## De urbis cultu 
Theatrum architectus Finnicus Alvar Aalto aedificandum curavit.

## Filii civitatis 
*Ludovicus Ferdinandus de Wunsch-Rolshoven, mathematicus
## Commeatus 
[thumb|left|[ferrivia strataria]]

* Ymago aurea beatae Mariae Virgine
* Consociatio Incurrentium Assindiensis

## Nexus externi 

Categoria:Urbes hanseaticae
Categoria:Sedes episcopales Germaniae
Yucca

***Yucca*** est genus plantarum florentium familiae Agavacearum. Facile ex foliorum flosculis ensiformorum durorumque agnoscitur, et florum corymbis alborum albicantiumve. Endemica est in tropicis Americae Septentrionalis, Mediae Americae, Indiarum occidentalium zonis, sed nunc in regionibus variis in hortis colitur.

## Nexus externi 
* De Yuccis in pagina Musei desertorum Arizonae-Sonorae
* De Yuccis in Pagina plantarum succulentium

Categoria:Genera plantarum 
Categoria:Agavaceae
Categoria:Taxa Linnaei
Crus

**Crus** (*-ris,* n.) sensu stricto est pars artus inferioris inter genu et pedem imprimis hominum, sed etiam vertebratum. In arthropodis autem crura dicuntur omnes artus (sex aut octo). Sensu latiore crus humanum a pelve ad pedem extenditur.

## Ossa 
Ossa cruris humani (sensu stricto) sunt tibia et fibula, quibus supra adduntur femur et patella.

## Musculi 
Tredecim musculi sunt in crure hominis:

### Partitio anterior 
* Musculus tibialis anterior
* Musculus extensor digitorum longus
* Musculus extensor hallucis longus
* Musculus peronaeus tertius

### Partitio posterior 
* Musculus popliteus
* Musculus gastrocnemius (sive gemelli surae)
* Musculus plantaris
* Musculus soleus

### Partitio lateralis 
* Musculus peronaeus longus
* Musculus peronaeus brevis

### Partitio posterior profunda 
* Musculus tibialis posterior
* Musculus flexor digitorum longus
* Musculus flexor hallucis longus

## Nervi crurum 
Nervi principales cruris sunt rami nervi ischiadici.
### Nervus tibialis 
Nervus tibialis ex nervi ischiadici divisione in fossa poplitea oritur, deinde, latere cruris postico, in compartimento cruris posteriore situs est. Currit deinde nervus directe et deorsum adversus pedem, quo dividitur in ramos duos: Nervum plantarem medialem et nervum plantarem lateralem.

### Nervus fibularis communis 
Nervus fibularis communis ad latus secundum fibulam reperitur. Rami eius terminales sunt nervus fibularis superficialis et nervus fibularis profundus.

## Notae 
Categoria:Membrum inferius
!
1750

## Eventa 
## Nati 
### Mense Maio 
* 31 Maii - Carolus Augustus de Hardenberg, vir publicus Borussiae; mortuus est anno 1822.

### Mense Augusto 
* 18 Augusti - Antonius Salieri, compositor Italicus (mortuus anno 1825)
* 24 Augusti - Laetitia Ramolino, mater Napoleonis Bonaparte, imperator Francorum; mortua est anno 1836.

* 18 Septembris - Thomas de Iriarte, poeta Hispanicus; mortuus est anno 1791.

### Mense Decembri 
* 6 Decenbris - David Friedländer,  Iudaeus linguae Theodiscae, fabricator serici et scriptor, qui pro Iudaeorum aequalitate ante legem Berolini contendit; mortuus est anno 1834.
* 17 Decembris - Elisabetha Craven, scriptrix Anglica; mortua est anno 1828.

### Ignotis diebus 
* Blasius Bartalin, medicus et botanicus Italicus; mortuus est anno 1822.

## Mortui 
* 23 Ianuarii:Ludovicus Antonius Muratori, presbyter et historicus Italicus (natus anno 1672) 
* 28 Iulii: Iohannes Sebastianus Bach, compositor Theodiscus organistaque, Lipsiae (natus anno 1685)
Ars vivendi

[thumb|[Bacchus, a Caravaggio annis 1593 et 1594 pictus.]]
**Ars vivendi** est ars de vita, in qua beati et felices versantur. 

*"Beatus ille, qui procul negotiis" (Hor. epod. 2,1)
*"Carpe diem" (Hor. od. 1,11,8)
*"Felix, qui potuit rerum cognoscere causas" (Verg. georg. 2,490)
*"Bene qui latuit, bene vixit" (Ovid. trist. 3,4,25)

## Genera
*Activitates culturales
**Ars coquinaria
**Ars rhetorica
**Ars scaenica
*Activitates religiosae
*Activitates meditativae
*Activitates altruisticae
*Activitates sociales
**Ars ingeniaria
**Ars navigandi
*Activitates politicae
*Activitates sportivae
**Ars athletica
*Activitates eroticae
*Activitates ludendi

## Historia
*Augustinus
*Epicurus

* Habitus vitae
* Modus vivendi
* Officium
* Sensus vitae

## Bibliographia
* Andreas Brenner, Jörg Zirfas: Lexikon der Lebenskunst. Reclam, Lipsiae 2002, ISBN 3-379-20015-8.
* Peter Bubmann/Bernhard Sill, Art. Lebenskunst, in WiReLex (Wissenschaftlich-Religionspädagogische Lexikon), 2021.
* Ferdinand Fellmann: Philosophie der Lebenskunst zur Einführung. Hammoniae 2009, ISBN 978-3-88506-664-4.
* Wilhelm Schmid: Philosophie der Lebenskunst. Eine Grundlegung. Suhrkamp, Francofurti 1998, ISBN 3-518-28985-3.

Categoria:Ars
Categoria:Modi vitae
Saeculum 3

[thumb|200px|[Imperium Galliarum anno 271, viride pictum.]]
[thumb|200px|[Cultus Mithrae saeculo tertio multum valebat.]]
[thumb|200px|[Plotinus philosophus (205—270)]]
**Saeculum 3** est saeculum quod annos ab 201 ad 300 comprehendit.

## Eventa 
* Tempus antiquitatis posterioris incepit
* Discrimen tertii saeculi
* Periodus classica in America Media incepit
* Thermae Antoninianae perfectae sunt anno 216
* Imperium Galliarum exstabat annis 260–274
* Tetrarchia Diocletiani annis 293–324
* Cultus Mithrae floruit
* Regnum Parthorum anno 224 finivit
* Regnum Sassanidarum, qui regno Parthorum successit, multa bella contra Imperium Romanum indixit

## Homines praeclari 
* Septimius Severus, imperator Romanus annis 193–211
* Plotinus, philosophus Graecus
* Sapor I, rex Persarum annis 240–272
* Anno 260 Sapor I Valerianum imperatorem Romanum cepit
* Diocletianus, imperator Romanus annis 284–305

## Decennia annique 
Saeculum 2 - saeculum 3 - saeculum 4

Categoria:Saeculum 3
Saeculum 2

[thumb|150px|[Claudius Ptolemaeus|*Claudius Ptolemaeus*]]
[thumb|150px|*[Hadrianus*]]
[thumb|150px|[Claudius Galenus|*Claudius Galenus*]]
***Saeculum 2** saeculum est quod annos 101–200 comprehendit.*

## *Eventa* 
* *Bella inter Imperium Romanum et Daciam*
* *Bella inter Imperium Romanum et Marcomannos*
* *115—117 Secundum Bellum Iudaicum*
* *122—132 Vallum Aelium constructum*
* *132—136 Tertium Bellum Iudaicum*
* *ca. 165 Iustinus Martyr necatus*
* *193 Annus quinque imperatorum*

## *Homines praeclari* 
* *Claudius Galenus, medicus et scriptor artis medicinae*
* *Plinius minor, scriptor Latinus*
* *Plutarchus, philosophus et scriptor Graecus*
* *Suetonius, scriptor rerum historicarum*
* *Decimus Iunius Iuvenalis, orator et scriptor saturarum*
* *Claudius Ptolemaeus, mathematicus, astronomus, geographicus Graecus*

### *Imperatores Romani* 
* *Traianus 98—117*
* *Hadrianus 117—138*
* *Antoninus Pius 138—161*
* *Marcus Aurelius 161—180*
* *Commodus 180—192*
* *Septimius Severus 193—211*
''*

## *Decennia annique* 
*saeculum 1 - saeculum 2 - saeculum 3''

Categoria:Saeculum 2
Callisto

thumb|Iupiter et Callisto (imago typographica saeculo XVII facta)
**Callistō** (; Palaeograece: Καλλιστώ “pulcherrima”), Lycaonis Arcadiae Regis filia, nympha celeberrima, quae a Iove compressa, gravidaque facta, quum simul cum Diana lavaretur; tumore uteri prodita, et ab ea repulsa, Arcadem filium in silvis peperit, a quo postea Arcadia dicta est. Haec postea a Iunone in ursam commutata, et Iovis miseratione in caelo collocata, maiorem efficit Ursam, quae et Helice Graecis dicitur. Nihilominus in Arcadia eius tumulus ostendebatur

## Notae 
## Fontes 
*Ovidius, libro secundo *Metamorphoseon*, 401-507
* Pausanias libro octavo *Graeciae descriptionis* capitulo III.6-7 necnon VIII.35.

*204 Kallisto

## Nexus externi 
* Imagines Callistus in *Musaeo Iconographico Warburgiano*

*Hic articulus textum incorporat e Lexico Universali, 1698.*

Categoria:Mythologia Graeca
Phurim

**Phurim** (Hebraice פורים, Anglice *Purim*) seu **Dies Sortium** est Feria Iudaica quae quotennis die 14 Adar (seu 14 Adar alterius quando exstat, et 15 Adar in urbibus circumvallatis) celebrantur. Quod fabula libri Esther commemorat. Dies potionibus fortibus potendis observatur: Iudaei, cum potendi famam non habeant, illo die ebrios fieri iubentur.

Categoria:Feriae Iudaicae
Franciscus Salesius

**Sanctus Franciscus Salesius** (Francogallice **St François de Sales** natus in Burg Sales in praesenti Sabaudiae cummune *Thorens-Glières* die 21 Augusti 1567; Lugduni die 28 Decembris 1622 mortuus), saeculi XVII Episcopus Catholicus Genavensis, sanctus et doctor Ecclesiae fuit. Magis eligens Christum sequi in clero quam voluntatem patris boni matrimonii audire, adiuvante Claudio de Granier, episcopo Genavensi, est ordinatus in sacerdotium anno 1593.

Anno 1536 Genava se ad fidem reformatam converterat et postea, Calvino duce, quasi ut reformatorum Roma facta erat, sedes episcopalis apud Annecium ("Annecy") ergo posita erat. Ibi strenue defendit et explicavit fidem Franciscus catholicam.  Peregrinatus est Romam et Lutetiam Parisiorum ubi cognovit papam Clementem VIII atque regem Henricum IV.

Anno 1602, episcopo Granier mortuo, Franciscus est consecratus episcopus Genavensis.  Per eius regnum in exilio, notus factus est predicator atque asceta, magnusque amicus pauperum.

Cum Sancta Ioanna Francisca de Chantal, Franciscus ordinem Visitationis fundavit 6 Iunii 1610. Ordo Salesianus Ioannis Bosco, e nomine eius est nominatus.

Mortuus est die 28 Decembris 1622.

Beatificatus 1661 a papa Alexandro VII, qui 1665 eum canonizavit. Anno 1877, doctor est promulgatus ecclesiae universalis a papa Pio IX.

* Oeuvres complètes de saint François de Sales
* Ioanna Francisca de Chantal

Categoria:Sancti
Categoria:Doctores Ecclesiae Catholicae
Categoria:Nati 1567
Categoria:Mortui 1622