open-index/open-wikipedia-markdown huggingface dataset:
Lex Furia testamentaria

**Lex Furia testamentaria** (brevius etiam *lex Furia*) inter annos 181 a.C.n. et 169 lata more plebis scitus lata est. Constituit nemini licere plus quam mille asses dono vel heredio accipere. Hac lege plebs imprimis conata esse videtur, ne legata praeter heredes consanguineos effundantur. Gaius praeterea tradit legem latam esse ne heredium nimiis aeribus alienis inquinentur

Aliter ac lex* Cincia* definiendae poenae causa lata est illa lex, quam quadruplem summam constitit fore heredi excessivi (*poena quadrupli*). Tamen testamentum et illicita continens integrum permanere decrevit (*lex minus quam perfecta*). Videtur autem legem parum valuisse quod permulti suo in testamento heredibus complures pensiones ad mille nummos continentes legatum instituerunt. Hunc in morem anno 40 a.C.n. *lex Falcidia *invecta est cum proportiones aeris alieni per heredium sumpti constitueret

## Bibliographia 
* Ernst Baltrusch: *Regimen morum: Die Reglementierung des Privatlebens der Senatoren und Ritter in der römischen Republik und frühen Kaiserzeit*, Vestigia, Beiträge zur Alten Geschichte, Bd. 41, C.H.Beck, München, ISBN 3-406-33384-2, S. 69 ff.
* Herbert Hausmaninger, Walter Selb: *Römisches Privatrecht*, Böhlau, Wien 1981 (9. Aufl. 2001) (Böhlau-Studien-Bücher) ISBN 3-205-07171-9, S. 21.
* Heinrich Honsell: *Römisches Recht.* 5.&nbsp;Auflage, Springer, Zürich 2001, ISBN 3-540-42455-5, S. 197. 

## Notae 
Categoria:169 a.C.n.
Furia
Lex Papia

**Lex Papia** vel longius *lex Papia de civitate* vel etiam *lex Papia de peregrinis exterminandis* suadente tribuno plebis eius nominis anno 65 a.C.n. lata est. Differt autem a tribunis qui *legem Papiam de vestalium sortitione *(Gellius 1, 12, sequentes) et *legem Papiam* de herediis patronum (Gaius 3, 42) tulerunt.

Hac lege magistratibus permissum est peregrinis quibus Romana civitas erat adiudicata finibus expellere si eam fraude doloque assumpserant. 

Cicero huius legis mentionem faciens eam reprehendit *... ceteri non modo post civitatem datam, sed etiam post legem Papiam aliquo modo in eorum municipiorum tabulas inrepserunt* (*Pro Archia* 10) *... male etiam, qui peregrinos urbibus uti prohibent eosque exterminant, ut Pennus apud patres nostros, Papius nuper * (*De officiis* 3, 11, 47).

## Bibliographia 
* Adolf Berger: *Encyclopedic Dictionary of Roman Law.* Band 43. American Philosophical Society, Philadelphia 1953, S. 557.
* 
Papia
Lex Plautia Papiria

**Lex Plautia Papiria** suadente tribuno plebis Marco Plautio Silvano atque Gaio Papirio Carbone anno 89 a.C.n. lata omnibus civitatibus infra Padum flumen sitis civitatem Romanam tribuit, ut socialis belli finis faciatur. Hac condicione tributa est, ut petentes inter spatium sexaginta dierum nomen suum praetori indicent. 

Eodem anno lege* Pompeia de Transpadanis* consulis Gnaei Pompei Strabonis etiam civitatibus ultra Padum sitis civitas ascita est.

His legibus condiciones tribuni plebis Lucio Calpurnio Pisone itemque Lucio Iulio Caesare annulatae sunt, quorum alter militibus tantum bene de re publica meritis, alter civitatibus quae fidem Romanis per bellum servavissent maluerat. Bellum autem cum adversa fortuna magis magisque duceretur Romanis persuasit, ut sociis indulgerent.

Tamen lex Plautia Papiria liberae rei publicae institutionibus magno detrimento fuit cum maxima pars civium extra urbem habitantium comitiis abstinere magno itinere coacta erat. 

## Fontes 
* Cicero, *Pro A. Licinio Archia poeta oratio* 7
* Velleius Paterculus, *Historia Romana* 2,17,1
* Bobbio Scholiastes, *Scholia in Ciceronis Orationes* 175

## Bibliographia 
* 
* T. Robert S. Broughton: *The Magistrates of the Roman Republic. Vol. II: 99 B.C.–31 B.C.* (= *Philological Monographs*, Nr. XV,2). American Philological Association, New York 1952, ISBN 978-0891307068, S. 34.
* *Lex Iulia de Civitate.* In: Adolf Berger: *Encyclopedic Dictionary of Roman Law* (= Transactions of the American Philosophical Society, New Series, Bd. 43, Teil 2). Reprint, The American Philosophical Society, Philadelphia 1991, S. 553.
* François Jacques, John Scheid: *Rom und das Reich. Staatsrecht–Religion–Heerwesen–Verwaltung–Gesellschaft–Wirtschaft.* Lizenzausgabe, Nikol Verlag, Hamburg 2008, ISBN 978-3-86820-012-6, S. 1 ff. (Diskussion der Auswirkungen der Lex Plautia Papiria).
* Ingemar König: *Der römische Staat. Ein Handbuch.* Philipp Reclam jun., Stuttgart 2009, ISBN 978-3-15-018668-8, S. 131.

## Notae 
Categoria:89 a.C.n.
Plautia
Lex Manilia

thumb|Effigies Pompei

**Lex Manilia** suadente tribuno plebis Gaius Manilius anno 66 p.C.n. lata est in concilio plebis Gnaeum Pompeium *imperio extraordinario *instruxit, ut Mithridatem VI atque Tigranem II subiceret. Proposito etiam Marcus Tullius Cicero favuisse ex oratione eius *Pro lege Manilia* vel *De imperio Cn. Pompei *intellegimus*.*

Tertium bellum Mithridaticum etiamsi iam anno 74 a.C.n. Lucius Licinius Lucullus bene ac feliciter gesserat tamen superiore anno seditione militum facta imperio depulsus atque in patriam revocatus erat, quo facto Romani multas clades acceperunt. Manilius itaque summum imperii Pompeio qui paucis mensibus ante bellum contra pirates prospere in Cilicia concludit tramandari. 

Nihilominus de *lege Manilia *senatores vario adsensu diu ambiguerunt. Invectus est in propositionem exempli gratia Quintus Hortensius Hortalus hac sententia: " si uni omnia tribuenda sint, dignissimum esse Pompeium, sed ad unum tamen omnia deferri non oportere“. Pristini moris maiorum causa senatum uno tot imperia, tot milites fidere, ut iam pellendorum piratarum causa fecerat  (Lex Gabinia) aegre tulit.

Quod demum senatui lex placuit infirmitati rei publicae antiqui status obsolescentiaeque institutionum eius dari  potest.

## Notae 
## Fontes 
* Marcus Tullius Cicero: *De imperio Cn. Pompei (De lege Manilia).*
* Plutarchus: *Vitae parallelae, Pompeius*.
Categoria:66 a.C.n.
Manilia
Forum Nervae

thumb|Forum Nervae
**Forum Nervae **vel etiam **Forum Transitorium** tertium forum imperatorum ab imperatore Vespasiano aut fortasse verisimilius Domitiano inceptum tandem anno 97, Nerva imperante, atque in eius honore nomen accepit.

Forum, cum spatium longitudine 120, latitudine 45 metrorum iuxta Forum Augustum et Templum Pacis occuparet, nexus inter Argiletum et Forum Romanum fuit. Partem ad orientem spectantem templum Minervae dicatum tenuit, quod tantum anno 1606 a Paulo Papa V ad Aqua Paula et Capella Borghese ecclesiae basilicae Sanctae Mariae Maioris exstruendas eversum est.

## Bibliographia 
* Eve D'Ambra: *Private Lifes, Imperial Virtues: The Frieze of the Forum Transitorium in Rome*, Princeton 1993. ISBN 0-691-04097-4.
* Heinrich Bauer et Chiara Morselli: *Forum Nervae*, in: *Lexicon Topographicum Urbis Romae II*, Rom 1995, ISBN 978-88-7097-051-7, S. 307–311. 
* Filippo Coarelli: *Rom. Ein archäologischer Führer.* Verlag von Zabern, Mainz 2000, ISBN 3-8053-2685-8, S. 121–122.
* Roberto Meneghini et Riccardo Santangeli Valenzani: *I Fori Imperiali, gli scavi del Comune di Roma (1991–2007)*. Viviani Editori, Roma 2007, ISBN 978-88-7993-125-0, S. 71–81.

Categoria:Monumenta Romae Antiquae
Lex Aelia Sentia

**Lex Aelia Sentia** a concilio plebis suadente Augusto lata una cum lege Fufia Caninia servorum manumissionibus condiciones constituit.

Quibus de rebus egerit ex institutionibus Gai iuris consulti accipimus. Libertorum facultatem civitatis adipiscendae condiciones imposuit servorumque manumissiones fraude vel dolo effectos anullavit. Hac lege etiam *accusatio ingrati liberti* inventa est.

## Fontes 
* Gaius, *Institutiones* 1, 13. 37–40

## Bibliographia 
* Adolf Berger: *Encyclopedic Dictionary of Roman Law.* Band 43. American Philosophical Society, Philadelphia 1953, S. 547.
* Thomas Finkenauer (Hrsg.): *Sklaverei und Freilassung im römischen Recht: Symposium für Hans Josef Wieling zum 70. Geburtstag*, Springer-Verlag 2007,  ISBN 978-35-4036-955-4, S. 100 f.
* William Smith: *Lex Aelia Sentia.* In: ders. (Hrsg.): *A Dictionary of Greek and Roman Antiquities.* John Murray, London 1875, S. 684.
Aelia Sentia
Templum Veneris Genetricis

**Templum Veneris Genetricis** in foro Iulio Veneri protectrici Iulii gentis dicatum anno 46 a.C.n. die 26 Septembris aedificatum est, Iulio Caesare iubente.

## De historia eius 
Forum Iulium itemque templum iam anno 54 a.C.n. conceptum pauloque post inceptum esse constat.
In vigilia Pharsalicae pugnae Caesar templum Veneri victrici devovit. Denique autem devotionem Genetricis Veneris, Aeneis itemque Iuliae gentis fautoris, praetulit.  Templum ultimo Caesaris triumphi die dicatum est. Et templum et forum imperante tantum Augusto perfecta esse videntur.

Anno verum 80 p.C.n. templum incendio funditus deletum a Domitiano restructum, deinde a Traiano die 12 Maii 113 emendatum esse traditur. Iterum anno 283 flammis consumptum a Diocletiano restitutum est, cuius refectionis vestigia adhuc in situ inveniuntur.

## De situ atque specie templi 
Templi parietes e lateribus, facies autem marmorea exstructae sunt more octastyli. Novioris generis fuit podium elevatum e fundamentis aditusque eius.

Templi situm in extrema parte atri a Tuscorum modo struendorum fanorum deductum esse videtur, qui mos postinde toto imperio increbruit Templi fundamenta undique radicibus montis Capitolini illic effossa circumdabantur.

## De ornamentis eius 
left|thumb|upright=1.1
Spoliis veteris templi perscrutatis statua Veneris verisimiliter ab Arcesilao confecta itemque Iuli Caesaris inventae sunt. Praeterea nonnullae tabulae Graecae Aiacis herois Medeaeque a Timomacho pictae, gemmae auratae nec non Cleopatrae reginae speciem Isidis deae monstrantis adinventae sunt.

## Notae 
Categoria:46 a.C.n.
Categoria:Monumenta Romae Antiquae
Necrosis

[thumb|430px|Structurarum mutationes cellularium necrosi (sinistra) et apoptosi causa. Primo bullulae visibiles ac mutationes [nucleus cellulae|nuclei sunt. Deinde bullulae fundunt, sed sine organellis intus. Postremo cellulae rumpunt et organellis functiones decedunt.]]
**Necrosis** (-is, f.) est mors textus "localis" in corpore vivo. *Necrobiosis* verum tamen pars cursus terminalis describitur. Ergo necrosis pariter damnum cellulare mortiferum constituit: in cursu membranae cellulares rumpunt, organella eo modo liberata cellulas systematis immunitatis attrahunt, inflammatio incipit. Sex typi necrosum descripti sunt: coagulativa, liquefactiva, caseosa, uncta, fibrinoida, gangraenosa. 

## Etymologia 
Nomen *necrosis* a Graeco *νεκρóς* 'cadaver', sive *νέκρωσις* 'status decendi', derivatur.

## Notae 
* Apoptosis
* Inflammatio
* Mors
* Necroptosis

Categoria:Mors
Categoria:Pathologia
Coquina angelorum

[thumb|upright=1.75|*Coquina angelorum* a [Bartholomaeus Murillo|Bartholomaeo Murillo anno 1646 picta (Museum Lupariense Lutetiae)]]
***Coquina angelorum*** (Hispanice *La cocina de los ángeles*), interdum *miraculum Sancti Didaci* vel *fratris Francisci* familiariter nuncupata, est tabula a Bartholomaeo Murillo anno 1646 picta, quae hodie apud Museum Lupariense Lutetiae servatur.

## Bibliographia 
* Nina Alaya Mallory, *Bartolomé Esteban Murillo* (Matriti: Alianza, 1983) pp. 26-27, 36-39
* Claudie Ressort, *Écoles espagnole et portugaise* (Lutetiae: Éditions de la Réunion des musées nationaux, 2002) pp. 206-207

## Nexus externi 
thumb|upright=1.25|Coquina ab angelis facta: pars tabulae e photographemate Caroli C. Pierce extracta (Societas Californiensis Historica; bibliothecae universitatis Californiae Meridianae)
* "Miracle du frère Francisco" apud museum Lupariense
* "[The painting "The Miracle of San Diego" by Murillo (Bartolomeo Esteban), s.d. ]" apud bibliothecas universitatis Californiae Meridianae [de photographematibus a Carolo C. Pierce factis]

Categoria:Tabulae pictae
Categoria:Angeli
Categoria:Confecta 1646
Categoria:Bartholomaeus Murillus
Categoria:Ars coquinaria figurata
Categoria:Museum Luparense
Theorema Bayes

[thumb|[Lumen nei caeruleum formam simplicem theorematis Bayes monstrans]]
**Theorema Bayes** in theoria probabilitatum et statistica est theorema quod describit eventûs probabilitatem, fundatam in scientia priore condicionum quae cum hoc eventu coniunctae sint. Exempli gratia, si morbus cancer (morbus) cum aetate coniuncta sit, possumus ex aetate hominis probabilitatem illius eventûs, quod hic homo cancrum habeat, computare.

Una ex multis usibus theorematis Bayes est inferentia Bayesiana, genus inferentiae statisticae.

## Notae 
## Bibliographia 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* *Bayesian Reasoning for Intelligent People*
* 

## Nexus externi 
* The Theory That Would Not Die by Sharon Bertsch McGrayne New York Times Book Review by John Allen Paulos on 5 August 2011
* Visual explanation of Bayes using trees (video)
* Bayes’ frequentist interpretation explained visually (video)
* Earliest Known Uses of Some of the Words of Mathematics (B). Contains origins of “Bayesian,” “Bayes’ Theorem,” “Bayes Estimate/Risk/Solution,” “Empirical Bayes,” and “Bayes Factor.”
* Weisstein, Eric W. "Bayes' Theorem". *MathWorld*.&nbsp;
* Bayes Theorem and the Folly of Prediction
* A tutorial on probability and Bayes’ theorem devised for Oxford University psychology students
* An Intuitive Explanation of Bayes' Theorem by Eliezer S. Yudkowsky

Categoria:Theoremata mathematica
Categoria:Res statisticae
Forum Traiani (Roma)

thumb|upright=0.8|Fori conspectus.
thumb|upright=0.8|Porticuum relicta hodierna.
thumb|upright=0.8|Fori charta. Loci situs ex hac adumbratione facile conspicitur.
thumb|upright=0.8|Via Biberatica.
**Forum Traiani** iubente Traiano imperatore, struente quidem Apollodoro Damasceno inter annos 106 p.C.n. et 112 exstructum maximum forum augustum omnium atque opulentissimum habetur. Huic foro cum spatium exstruendi media Roma deesset Traianus tractum inter Forum Augustum et Forum Iulium aedificandum elegit, quem locum autem collis inter Capitolinum atque Quirinalem montes situs occupabat. Imperator, cum forum suum propter loci iniquitatem angustius exstrui nollet, Quirinalem clivum per altitudinem triginta quinque metrorum effodi, aedicula per collem sparsa solo aequari iussit.

Eodem tempore etiam Mercatus Traiani et Basilica Argentaria in foro Iulio sita exstructae sunt nec non templum Veneris Genetricis.

## De fori specie 
Forum ipsum latitudine trecentorum fere, longitudine 185 metrorum spatium continuisse, utraque parte *exedra* posita. Aditus triumphalis in extremo atrio ubi ad septentrionem vergit marmoreis lapidis ornata atque statua equestri imperatoris instructa erat. Exedrae quidem mercatibus spatium venandi emendique praebuerunt.

Haud procul a parte fori ad septentrionem vergenti templum divo Traiano dicatum exstructum esse traditur. In parte aversa Basilicae Ulpiae utrimque duae sunt exstructae bibliothecae, quarum altera Graeca, altera Latina continuit scripta. Medium inter bibliothecas Columna Traiana posita erat.

## Qua fortuna posterioribus saeculis usum est 
Imperatorem Constantium II cum Romam anno 357 visitaret ingenti statua equestri Traiani forique opulentia obstupefactum haec fatum esse tradit Ammianus Marcellinus:

Etiamsi exeunte antiquitate forum etiam cultum statuisque ornatum esse videtur tamen volventibus temporibus aediculis superimpositis obfuscatum esse constat. Nono saeculo p.C.n. marmoreae lapides e solo extrapolatae atque per caementitum solum commutatae sunt. Media aetate cum permultae fori partes dilapidatae essent pauca spolia nobis supersunt praeter columnam Traiani.

Temporibus nostris omnia fori mercatusque vestigia praeter quasdam apsides necnon columnas ad Basilicam Ulpiam pertinentes eversa sunt, praecipue cum Via dei Fori Imperiali media per fora exstructa esset.

*Columna Traiana

## Bibliographia 
* Filippo Coarelli: *Rom. Ein archäologischer Führer.* Verlag von Zabern, Mainz 2000, ISBN 3-8053-2685-8, S. 122–145.
* Roberto Meneghini, Riccardo Santangeli Valenzani: *I Fori Imperiali, gli scavi del Comune di Roma (1991-2007)*. Viviani Editori, Roma 2007, ISBN 978-88-7993-125-0.

Categoria:Monumenta Romae Antiquae
Categoria:Macella
Categoria:Traianus
Categoria:Fora
Gerardus Cibo

**Gerardus** seu vulgo *Gherardo* **Cibo** (Genuae natus anno 1512; mortuus die 30 Ianuarii 1600 Arceviae) fuit herbarius rerumque naturalium eruditus Italiae.

Filius fuit Aranini Cibo comitis palatii Laterani uxorisque Blancae Vigeri de Ruvere. Iuvenis prope Bononiam militavit, duce Francisci Mariae de Ruvere matris parente. Ibidem apud universitatem lectiones botanicas Lucae Ghinii audivit. Amicus Petri Andreae Matthioli et Ulyssis Aldrovandi, herbarios manu pictos hortosque siccos congessit.

## Opera selecta 
[thumb|*[Veratrum album* a Gerardo Cibo pictum (BL MS. Add. 22332 f. 171)]]
* Herbaria manu picta, BL MS. Add. 22332-22333 
* Tabulae zoologicae, Bibliotheca Alexandrina Romana MS. 2

## Bibliographia 
[thumb|*[Nigella damascena* a Gerardo Cibo picta (BL MS. Add. 22332 f. 161r)]]
* E. Celani, "Sopra un erbario di Gherardo Cibo, conservato nella Biblioteca Angelica di Roma" in *Malpighia* vol. 16 (1902) pp. 181-226
* E. Celani, O. Penzig, "Ancora sugli erbari conservati nella Biblioteca Angelica. Risposta al dott. Chiovenda" in *Malpighia* vol. 21 (1907) pp. 153-174
* E. Chiovenda, "A proposito dell'erbario di Gherardo Cibo" in *Annali di botanica* vol. 1 (1903) pp. 49-57
* 
* G. B. De Toni, "Nuovi dati intorno alle relazioni tra U. Aldrovandi e Gherardo Cibo" in *Mem. d. R. Accad. di scienze, lettere ed arti di Modena* ser. 3 vol. 7 (1908) pp. 99-108
* Giorgio Mangani, ed., *Gherardo Cibo e l’invenzione del paesaggio marchigiano*. 2013? Textus
* Giorgio Mangani, L. Tongiorgi Tomasi, edd., *Gherardo Cibo, dilettante di botanica e pittore di “paesi”*. Anconae: il lavoro editoriale, 2013
* O. Penzig, "Illustrazioni degli erbari di Gherardo Cibo" in *Contribuzioni alla storia della botanica* (Mediolani, 1905) pp. 1-237

## Nexus externi 
[thumb|*[Orchis provincialis* a Gerardo Cibo picta (BL MS. Add. 22332 f. 173v)]]
* BL MS. Add. 22332-22333, c. 1564-1584: Catalogus Bibliothecae Britannicae
** Series imaginum Add. 22332
** Series imaginum Add. 22333

Categoria:Botanistae Italiae
Categoria:Nati 1512
Categoria:Mortui 1600
Categoria:Alumni Universitatis Bononiensis
Categoria:Herbariorum confectores
Lacus subterraneus Martianus

[thumb|[Planum Australe planetae Martis. Supra videtur tenue glaciei stratum circum polum australe iacens; infra coloribus variis indicantur inquisitiones sub solio huius regionis radare factae]]
**Lacus subterraneus** planetae Martis, aliis verbis aqua liquida sub solio huius planetae latens, ope radaris per explorationes speculatri *Mars Express* sub Plano Australi anno 2018 reperta est. Qui lacus fere 19 chm. longum, 1.6 chiliometris sub solio iacentem, aqua salsissima temperatura −68 °C plenum esse censetur. Hoc loco magna pars aquarum planetae Martis hodie servari censetur.

## Bibliographia 
* Anja Diez, "Liquid water on Mars" in *Science* (25 Iulii 2018)
* R. Orosei et al., "Radar evidence of subglacial liquid water on Mars" in *Science* (25 Iulii 2018)
* Francesco Salese et al., "Geological Evidence of Planet‐Wide Groundwater System on Mars" in *JGR Planets* (21 Ianuarii 2019)
* Michael M. Sori, Ali M. Bramson, "Water on Mars, With a Grain of Salt: Local Heat Anomalies Are Required for Basal Melting of Ice at the South Pole Today" in *Geophysical Research Letters* (12 Februarii 2019)

Categoria:Topographia Martiana
Categoria:Lacus
Symphonia nona in C maiore, D. 944 "Magna" (Schubert)

alt=|thumb|340x340px|Initium symphoniae.
***Symphonia nona in C maiore, D. 944 "Magna"***, est postrema integra symphonia quattuor motuum ab Francisco Petro Schubert conscripta. Quod opus anno 1840 Vindobonae primum vulgatum est nomine altero "Symphonia septima in C maiore". Cornu uno motus primus augustus incipit, qui introductionem lentam continet. Gesellschaft der Musikfreunde anno 1828 opus ob difficultatem longitudinemque ludere recusavit. Numquam Schubert opus suum audivit.

## Forma 
Omnes motus symphoniae forma sonatica sunt.

*I. Andante; allegro ma non troppo* 

*II. Andante*

*III. Scherzo et Trio; Allegro Vivace*

*IV. Allegro vivace* 

## Notae 
Categoria:Franciscus Petrus Schubert
Categoria:Musica a Francisco Schubert composita

Categoria:Musica classica
Categoria:Ars
Categoria:Symphoniae
Hippomenes

[thumb|*Atalanta et Hippomenes*, [Guido Reni, circa 1622–1625.]]
**Hippomenes** (Graece Ἱππομένης), etiam **Melanion** (Μελανίων vel Μειλανίων) appellatus, in mythologia Graeca fuit filius Amphidamatis Arcadii aut Megarei Onchesti ac maritus Atalantae. Innotuit unus e discipulis Chironianis, qui alios discipulos in studio provocationum difficilium suscipiendorum superavit. Inscriptiones dicunt eum esse unum ex venatoribus Calydonianis.

**Antanartia hippomene*
*Cybele
*Hesperides

## Notae
Categoria:Amor
Categoria:Mythologia Graeca
Donaldus Olding Hebb

**Donaldus** (vulgo *Donald*) **Olding Hebb** (natus Castriae Novae Scotiae 22 Iulii 1904; ibidem mortuus 20 Augusti 1985) fuit psychologus Canadianus cui erat magna gratia in neuropsychologia, ubi conabatur intellegere quomodo actio neuronum rationes psychologicas sicut eruditio afficiat. Eruditione Hebbiana innotuit, theoria quam in *The Organization of Behavior* ('Structura morum'), eius magno opere, anno 1949 divulgavit. A nonnullis neuropsychologiae retiumque neuralium pater appellatur.

## Discipuli notabiles
*Michael C. Corballis
*Leo Goldberger
*Stephanus Harnad
*Doreen Kimura
*Ronaldus Melzack
*Brenda Milner
*Mortimer Mishkin
*Lynn Nadel
*Iacobus Olds
*Michael Posner
*Case Vanderwolf

## Libri selecti
**The Organization of Behavior: A Neuropsychological Theory.* 1949. Novi Eboraci: John Wiley & Sons. ISBN 978-0-471-36727-7.
**Essays on Mind.* 1980. Lawrence Erlbaum. ISBN 978-0-89859-017-3.
*''Textbook of Psychology, Textbook of Psychology Students' Handbook.* Cum Don C. Donderi). 1995. Kendall Hunt Pub Co. ISBN 978-0-7872-1103-5. archive.org.

*Cognitio
*Cruciatus
*Educatio
*Mens

## Notae
## Bibliographia
*Didier, Jean-Pierre, et Emmanuel Bigand. 2010. *Rethinking Physical and Rehabilitation Medicine: New Technologies Induce New Learning Strategies.* Springer. ISBN 978-2-8178-0033-2.
*Klein, R. M. 1999. The Hebb legacy. *Canadian Journal of Experimental Psychology / Revue canadienne de psychologie expérimentale* 53: 1–3. .
*2001. Hebb, Donald O (1904–1985). *Gale Encyclopedia of Psychology.'' Ed. 2a.
* 
* 
* 
* 
*McCoy, Alfred W. 2007. Science in Dachau's Shadow: Hebb, Beecher, and the Development of CIA Psychological Torture and Modern Medical Ethics. *Journal of the History of the Behavioral Sciences* 43(4): 401–17. . PMID 17912716.

Categoria:Alumni Universitatis Harvardianae
Categoria:Alumni Universitatis Chicagoensis
Categoria:Auctores Anglici
Categoria:Neuropsychologia
Categoria:Neuroscientia
Categoria:Praesides Societatis Psychologicae Americanae
Categoria:Professores Universitatis McGill
Categoria:Psychologi
Categoria:Scriptores Canadae
Categoria:Socii Regalis Societatis Londiniensis
Arctiina

**Arctiina** sunt subtribus papilionum tribus Arctiinorum subfamiliae Arctiinarum. Quae olim tribus Arctiini, taxon gradus superioris, tractabatur, intra familiam Arctiidarum.

## Genera
Genera sequentia in hanc subtribum digeruntur.

**Acerbia*
**Apantesis*
**Arctia*
**Atlantarctia*
**Borearctia*
**Epicallia*
**Eucharia*
**Gonerda*
**Grammia*
**Holoarctia*
**Hyperborea*
**Hyphoraia*
**Neoarctia*
**Notarctia*
**Oroncus*
**Orontobia*
**Palerontobia*
**Pararctia*
**Parasemia*
**Pericallia*
**Platarctia*
**Platyprepia*
**Preparctia*
**Sinoarctia*
**Sonorarctia*
**Stauropolia*
**Virbia*

*Euerythra* and *Kodiosoma* nunc in Phaegopterinis ponuntur.

## Notae
## Bibliographia
*Ferguson, D. C. 1985 Contributions toward reclassification of the world genera of the tribe Arctiini, Part 1 – Introduction and a revision of the *Neoarctia-Grammia* group (Lepidoptera: Arctiidae; Arctiinae). *Entomography: An Annual Review for Biosystematics* 3: 181-275.
*Lafontaine, Donald, et Christian Schmidt. 2010. Annotated check list of the Noctuoidea (Insecta, Lepidoptera) of North America north of Mexico. *ZooKeys,* 19 Martii, 40: 26. .

## Nexus externi
Categoria:Arctiina
Categoria:Taxa Leach
Categoria:Taxa 1815
Arctia

***Arctia*** est genus papilionum subtribus Arctiinorum tribus Arctiinorum in familia Erebidarum. Quod est typus subfamiliae. Species bene distributae sunt, per Americam Septentrionalem, oecozonam Palaearcticam, Indiam, et Taprobanem.

## Nexus externi
*Index nominum genericorum lepidopterorum. Londinii: Natural History Museum.

Categoria:Arctiina
Categoria:Taxa Schrank
Categoria:Taxa 1802
Correbia

***Correbia*** est genus papilionum tribus Arctiinorum subfamiliae Arctiinarum.

## Species
Generi sunt viginti suae species.

**Correbia affinis* (Druce, 1884)
**Correbia agnonides* (Druce, 1884)
**Correbia bricenoi* Rothschild, 1912
**Correbia elegans*
**Correbia elongatus* (Dognin, 1890)
**Correbia euryptera* Dognin, 1916
**Correbia felderi* Rothschild, 1912
**Correbia flavata* Druce, 1909
**Correbia fulvescens* Dognin, 1913
**Correbia lycoides* (Walker, 1854)
**Correbia meridionalis* Rothschild, 1912
**Correbia minima* Druce, 1905
**Correbia negrona* Draudt, 1917
**Correbia oberthuri* Hampson, 1898
**Correbia obscura* Schaus, 1905
**Correbia obtusa* (Druce, 1884)
**Correbia punctigera* Gaede, 1926
**Correbia raca* (Druce, 1896)
**Correbia rufescens* Rothschild, 1912
**Correbia semitransversa* Schaus, 1911
**Correbia tristitia* Kaye, 1911
**Correbia undulata* (Druce, 1884)

## Notae
## Nexus externi
*Natural History Museum Lepidoptera generic names catalog
*Bold Systems
**Correiba* apud *Encyclopedia of Life.*

Categoria:Euchromiina
Categoria:Genera animalium
Categoria:Taxa Herrich-Schäffer
Categoria:Taxa 1855
Cosmosoma galatea

***Cosmosoma galatea*** est papilio subfamiliae Arctiinarum familiae Erebidarum. Qui descriptus est a Gulielmo Schaus anno 1912. In Costa Rica et Peruvia endemicus est. E Galatea dea appellatur.

## Notae
Categoria:Cosmosoma
Galatea
Categoria:Taxa Schaus
Categoria:Taxa 1912
Cosmosoma hector

***Cosmosoma hector*** est papilio subfamiliae Arctiinarum familiae Erebidarum. Qui descriptus est ab Ottone Staudinger anno 1876. In Panama endemicus est. Ex Hectore, bellatore Troiano, appellatur.

## Notae
Categoria:Cosmosoma
Categoria:Species animalium
Hector
Categoria:Taxa Staudinger
Categoria:Taxa 1876
Cosmosoma telephus

***Cosmosoma telephus*** est papilio familiae Erebidarum. Qui descriptus est a Francisco Walker anno 1854. In Columbia, Venetiola, et Civitate Spiritus Sancti in Brasilia endemicus est. Ex Telepho, rege Mysiae, appellatur.

## Notae
Categoria:Cosmosoma
Telephus
Categoria:Taxa Walker
Categoria:Taxa 1854
Arctiini

**Arctiini** sunt tribus papilionum subfamiliae Arctiinarum familiae Erebidarum. Quae olim subfamilia Arctiinarum, taxon gradus superioris, tractabatur.

## Subtribus (olim tribus)
Multa huius tribus genera in subtribus sequentis digesta sunt, cum aliae nunc incertae sedis habentur.
*Arctiina
*Callimorphina
*Ctenuchina
*Euchromiina
*Micrarctiina
*Nyctemerina
*Pericopina
*Phaegopterina
*Spilosomina

### Nonnulla taxa notabilia
**Eupseudosoma involuta* (Sepp, 1855)
**Halysidota leda* (Druce, 1880)
***Halysidota leda leda*
***Halysidota leda enricoi* de Toulgoët, 1978
**Halysidota schausi* Rothschild, 1909
**Hypercompe icasia* (Cramer, 1777)
**Opharus bimaculata* (Dewitz, 1877)
**Pachydota albiceps* (Walker, 1856)
**Pseudamastus alsa* (Druce, 1890)
***Pseudamastus alsa alsa*
***Pseudamastus alsa lalannei* de Toulgoët, 1985
**Utetheisa ornatrix* (Linnaeus, *Systema Naturae,* ed. 10a (1758)
**Utetheisa pulchella* (Linnaeus, 1758)

## Notae
## Bibliographia
*Dubatolov, V. V. 2010. Tiger-moths of Eurasia (Lepidoptera, Arctiidae) (Nyctemerini by Rob de Vos & Vladimir V. Dubatolov). *Neue Entomologische Nachrichten* 65: 1-106.
*Lafontaine, J. D., et M. Fibiger. 2006. Revised higher classification of the Noctuoidea (Lepidoptera). *Canadian entomologist* 138: 610-635.
*Savela, Markku. 2007. Markku Savela's Lepidoptera and some other life forms: Arctiinae. Versio 15 Martii.

## Nexus externi
*Arctiidae of the French Antilles.


Categoria:Arctiinae
Erebidae

**Erebidae** sunt familia papilionum superfamiliae Noctuoideorum, inter maximas papilionum familias per numerum specierum, cui sunt varii macropapilionum greges notabiles, inter quos *Catocala,* Herminiinae, Arctiinae, Lymantriinae (insigniter *Gynaephora groenlandica*), Calpinae, Micronoctuini, Hypeninae, et *Zale.*

Adulti variant a maximis macrolepidopteris (plus quam 17 cm in *Ascalapha odorata*) ad minima microlepidoptera (0.25 unciae in nonnullis Micronoctuinis). Colores adultorum a cinereo, obscuro, et dissimulato (e.g., *Zale lunifera* et Herminiinae) ad vividum et polychromaticum (e.g., Aganainae et Arctiinae). Hi papiliones in omnibus continentibus praeter Antarcticam inveniuntur.

## Subfamiliae
*Aganainae
*Anobinae
*Arctiinae
*Boletobiinae
*Calpinae
*Erebinae
*Eulepidotinae
*Herminiinae
*Hypeninae
*Hypenodinae (inter quas Micronoctuini)
*Hypocalinae
*Lymantriinae
*Pangraptinae
*Rivulinae
*Scolecocampinae
*Scoliopteryginae
*Tinoliinae
*Toxocampinae

## Notae
## Nexus externi
*Imagines Erebidarum in Nova Zelandia.
*Imagines Erebidarum in Bugguide.net.
Cosmosoma teuthras

***Cosmosoma teuthras*** est papilio familiae Erebidarum. Qui descriptus est a Francisco Walker anno 1885. In Mexico, Guatemala, Costa Rica, Panama, Columbia, Venetiola, et Brasilia endemicus est. Ex Teuthrante, rege Mysiae, appellatur.

## Subspecies
Sunt tres subspecies descriptae.
**Cosmosoma teuthras teuthras*
**Cosmosoma teuthras cingulatum* Butler, 1876 (Mexicum, Guatimala, Ora Dives, Panama)
**Cosmosoma teuthras restrictum* Butler, 1876 (Irenopolis)

## Notae
Categoria:Cosmosoma
Teuthras
Categoria:Taxa Walker
Categoria:Taxa 1854
Euchromia isis

***Euchromia isis*** est papilio tribus Arctiinorum subfamiliae Arctiinarum. Primum a Ioanne Baptista Boisduval anno 1832 descriptus est. In Insulis Ducis Eboracensis in Papua Nova Guinea endemicus est.

## Notae
## Nexus externi
*Pitkin, Brian, et Paul Jenkins. Familia: Arctiidae. *Butterflies and Moths of the World.* Londinii: Natural History Museum.

Categoria:Euchromiina
Isis
Categoria:Taxa Boisduval
Categoria:Taxa 1832
Euchromia lethe

***Euchromia lethe*** est papilio tribus Arctiinorum subfamiliae Arctiinarum. Ab Ioanne Christiano Fabricio anno 1775 primum descriptus est. Endemicus est in Africa Australi, Angola, Cameronia, Gambia, Guinea Aequinoctiali, Guinea Bissaviensi, Insulis Sancti Thomas et Principis, Madagascaria, Monte Leonino, Nigeria, Nigritania, Republica Congensi, Republica democratica Congensi, Senegalia, et Uganda.

Larvae *Ipomoea batatas* vescuntur.

## Notae
## Bibliographia
* 

Categoria:Euchromiina
Lethe
Categoria:Taxa Fabricius
Categoria:Taxa 1775
Euchromia

***Euchromia*** est genus papilionum tribus Arctiinorum subfamiliae Arctiinarum.

## Species
Generi sunt viginti octo species.

* *Euchromia aemulina*  Butler, 1877
* *Euchromia amboinica*  Hampson, 1898
* *Euchromia amoena*  (Möschler, 1872)
* *Euchromia auranticincta*  Hampson, 1898
* *Euchromia bourica*  (Boisduval, 1832)
* *Euchromia cincta*  (Montrouzier, 1864)
* *Euchromia creusa*  (Linnaeus, 1758)
* *Euchromia cyanitis* Meyrick, 1889
* *Euchromia dubia*  (Röber, 1887)
* *Euchromia folletii*  (Guérin-Méneville, 1832)
* *Euchromia gemmata*  Butler, 1887
* *Euchromia guineensis*  (Fabricius, 1775)
* *Euchromia hampsoni* Seitz, 1926 
* *Euchromia horsfieldi*  (Moore, 1859)
* *Euchromia irius*  (Boisduval, 1832)
* *Euchromia isis*  (Boisduval, 1832)
* *Euchromia jacksoni* Bethune-Baker, 1911
* *Euchromia lethe*  (Fabricius, 1775)
* *Euchromia lurlina*  Butler, 1888
* *Euchromia madagascariensis*  (Boisduval, 1833)
* *Euchromia magna*  (Swinhoe, 1891)
* *Euchromia mathewi*  Butler, 1888
* *Euchromia oenone*  Butler, 1876
* *Euchromia paula*  (Röber, 1887)
* *Euchromia polymena*  (Linnaeus, 1758)
* *Euchromia rubricollis*  (Walker, [1865])
* *Euchromia schoutedeni* Debauche, 1936
* *Euchromia walkeri*  Hampson, 1898

## Nexus externi
*Natural History Museum Lepidoptera generic names catalog
**Euchromia* apud funet.

Categoria:Euchromiina
Categoria:Taxa Hübner
Categoria:Taxa 1819
Euchromia creusa

***Euchromia creusa*** est papilio tribus Arctiinorum subfamiliae Arctiinarum. In Australia (Terra Reginae septentrionali), Seram, Key Island, Nova Guinea, Vanuatu, Insulis Salomonis, Belavia, Vitis endemicus est. Ex Creusa, femina in mythologia Graeca, appellatur.
Latitudo alarum est circa 50 mm. Adulti Apocrita imitantur. Alae sunt nigrae maculis pellucidis notisque commifornibus caeruleis prope mediam alam anteriorem. Alae posteriores magnitudine sunt circa dimidium alarum anteriorum. In corpore sunt fascia nigra et rubra.

## Notae
## Nexus externi
Categoria:Taxa Linnaei
Categoria:Taxa 1758
Categoria:Euchromiina
Euchromia oenone

***Euchromia oenone*** est papilio tribus Arctiinorum subfamiliae Arctiinarum. Primum ab Arthuro Gardiner Butler anno 1876 descriptus est. In Insulis Salomonis endemicus est.

## Notae
## Nexus externi
*Index generum Arctiidarum. *Butterflies and Moths of the World.* Londinii: Natural History Museum.

Categoria:Euchromiina
Oenone
Categoria:Taxa Butler
Categoria:Taxa 1876
Euchromiina

**Euchromiina** sunt subtribus papilionum subfamiliae Arctiinarum familiae Erebidarum. Quae olim tribus Euchromiini subfamiliae Ctenuchinarum familiae Arctiidarum describebatur. Multae huius subtribus species Apocrita imitantur.

## Genera 
Genera sequentia in subtribu ponuntur.

* *Aclytia*
* *Antichloris*
* *Anycles*
* *Apeplopoda*
* *Argyroeides*
* *Ceramidia*
* *Chrostosoma*
* *Chrysocale*
* *Coreura*
* *Correbia*
* *Correbidia*
* *Cosmosoma*
* *Cyanopepla*
* *Dasysphinx*
* *Delphyre*
* *Didasys*
* *Dinia*
* *Diospage*
* *Diptilon*
* *Dycladia*
* *Empyreuma*
* *Epidesma*
* *Episcepsis*
* *Erruca*
* *Eucereon*
* *Euchromia*
* *Gymnelia*
* *Holophaea*
* *Homoeocera*
* *Horama*
* *Hyaleucerea*
* *Hyalomis*
* *Hyperphara*
* *Isanthrene*
* *Leucotmemis*
* *Loxophlebia*
* *Lymire*
* *Macrocneme*
* *Mallodeta*
* *Mesothen*
* *Mevania*
* *Myrmecopsis*
* *Nelphe*
* *Nyridela*
* *Paraethria*
* *Pheia*
* *Phoenicoprocta*
* *Poliopastea*
* *Pompilioides*
* *Pseudocharis*
* *Pseudohyaleucerea*
* *Pseudosphex*
* *Psilopleura*
* *Psoloptera*
* *Rhynchopyga*
* *Saurita*
* *Scena*
* *Sphecosoma*
* *Syntomeida*
* *Uranophora*

## Notae 
## Bibliographia 
* Lafontaine, Donald, et Christian Schmidt. 2010. Annotated check list of the Noctuoidea (Insecta, Lepidoptera) of North America north of Mexico. *ZooKeys,* 19 Martii, 40:26. .

## Nexus externi 

Categoria:Taxa Butler
Categoria:Taxa 1876
Euchromia polymena

***Euchromia polymena*** est papilio tribus Arctiinorum subfamiliae Arctiinarum. Primum a Carolo Linnaeo in editione decima *Systematis Naturae* (1758) descriptus est. In India et Asia meridiorientali, ac Sumatra, Iava, Sulavesia, Malaesia Paeninsulari, Borneo, et Philippinis endemicus est. Invenitur quoque in septentrionalibus Australiae Occidentalis et Territorii Septentrionalis regionibus.

## Pinacotheca

Fasciculus:Euchromia polymena mating in Kadavoor.jpg|Coitio.
Fasciculus:Euchromia polymena.jpg|Femina ova ponit.
Fasciculus:Euchromia polymena caterpillar of Kadavoor.jpg|Larva
Fasciculus:PupaWasp moth (30424066931).jpg|Pupa

## Notae
## Nexus externi
*Index generum Arctiidarum. *Butterflies and Moths of the World.* Londinii: Natural History Museum.
*Pitkin, Brian, et Paul Jenkins. Family: Arctiidae. *Butterflies and Moths of the World.* Londinii: Natural History Museum.

Categoria:Euchromiina
Polymena
Categoria:Taxa Linnaei
Categoria:Taxa 1758
Grammia

***Grammia*** est genus papilionum subtribus Arctiinorum tribus Arctiinorum in familia Erebidarum.

## Species
**Grammia allectans* Ferguson, 1985
**Grammia anna* (Grote, 1863)
**Grammia arge* (Drury, 1773)
**Grammia behrii* (Stretch, 1872)
**Grammia blakei* (Grote, 1864)
**Grammia bolanderi* (Stretch, 1872)
**Grammia bowmani* Ferguson & Schmidt, 2007 
**Grammia brillians* Schmidt, 2009
**Grammia cervinoides* (Strecker, 1876)
**Grammia complicata* (Walker, [1865])
**Grammia doris* (Boisduval, 1869)
***Grammia doris doris* (Boisduval, 1869)
***Grammia doris minea* (Slosson, 1892)
**Grammia edwardsii* (Stretch, 1872)
**Grammia eureka* Ferguson & Schmidt, 2007
**Grammia elongata* (Stretch, 1885)
**Grammia favorita* (Neumögen, 1890)
**Grammia fergusoni* Schmidt, 2009
**Grammia figurata* (Drury, 1773) (syn: *Grammia celia* (Saunders, 1863))
**Grammia f-pallida* (Strecker, 1878)
**Grammia franconia* (H. Edwards, 1888)
**Grammia hewletti* (Barnes & McDunnough, 1918)
**Grammia incorrupta* (H. Edwards, 1881)
**Grammia kodara* Dubatolov & Schmidt, 2005
**Grammia margo* Schmidt, 2009
**Grammia nevadensis* (Grote & Robinson, 1866)
***Grammia nevadensis nevadensis* (Grote & Robinson, 1866)
***Grammia nevadensis superba* (Stretch, [1874])
***Grammia nevadensis geneura* (Strecker, 1880)
***Grammia nevadensis gibsoni* (McDunnough, 1937)
***Grammia nevadensis vivida* Schmidt, 2009
**Grammia obliterata* (Stretch, 1885)
**Grammia obliterata obliterata* (Stretch, 1885)
**Grammia obliterata turbans* (Christoph, 1892)
**Grammia ornata* (Packard, 1864)
**Grammia parthenice* (W. Kirby, 1837)
**Grammia philipiana* Ferguson, 1985
**Grammia phyllira* (Drury, 1773)
**Grammia placentia* (J.E. Smith, 1797)
**Grammia quenseli* (Paykull, 1793)
***Grammia quenseli gelida* (Möschler, 1848)
***Grammia quenseli liturata* (Ménétriès, 1859)
***Grammia quenseli quenseli* (Paykull, 1793)
***Grammia quenseli saura* Dubatolov, 2007
***Grammia quenseli zamolodchikovi* Saldaitis & Ivinskis, 2001
**Grammia speciosa* (Möschler, 1864)
***Grammia speciosa speciosa* (Möschler, 1864)
***Grammia speciosa celineata* Schmidt, 2009
**Grammia ursina* Schmidt, 2009
**Grammia virgo* (Linnaeus, 1758)
***Grammia virgo virgo* (Linnaeus, 1758)
***Grammia virgo gigas* Schmidt, 2009
**Grammia virguncula* (W. Kirby, 1837)
**Grammia williamsii* (Dodge, 1871)
***Grammia williamsii williamsii* (Dodge, 1871)
***Grammia williamsii tooele* (Barnes & McDunnough, 1910)
**Grammia yavapai* Schmidt, 2009
**Grammia yukona* Schmidt, 2009

## Nexus externi
*Index nominum genericorum lepidopterorum. Londinii: Natural History Museum.
**Grammia.* Funet.fi.

Categoria:Arctiina
Categoria:Genera animalium
+
Platarctia

***Platarctia*** est genus papilionum subtribus Arctiinorum tribus Arctiinorum in familia Erebidarum.

## Species
**Platarctia ornata* (Staudinger, 1896) (=*Platarctia atropurpurea* O. Bang-Haas, 1927)
**Platarctia murzini* Dubatolov, 2005
**Platarctia parthenos* (Harris, 1850)
**Platarctia souliei* (Oberthür, 1903)

## Notae
## Nexus externi
*Natural History Museum Lepidoptera generic names catalog
*Platarctia apud funet

Categoria:Arctiina
Categoria:Taxa Packard
Categoria:Taxa 1864
Institutum Goethianum

**Institutum Goethianum** (Theodisce *Goethe-Institut*) est societas provehendae Theodiscae linguae in partibus externis cultusque hodiernae Germaniae lustrandi. Nomen traxit a Ioanne Volfgango Goethio. Praecipue linguae studendae causa quotannis plus quam 246&thinsp;000 institutorum sedes toto orbe terrarum frequentant

## Notae 
Categoria:Constituta 1951
Grammia f-pallida

***Grammia f-pallida*** est papilio subtribus Arctiinorum tribus Arctiinorum in familia Erebidarum. Primum a Ferdinando Henrico Hermanno Strecker anno 1878 descriptus est. In Uta meridiorientali et Colorato ad meridiem ad Arizonam orientalem, Novum Mexicum, et Texiam orientalem endemicus est. Etiam in Nivata occidentali et medio ac fortasse in Mexico quoque inventus est.

Latitudo alarum anteriorum est 13.9 mm. Alae anteriores fuscae obscurae ad nigras fasciis pallidis ad eburneis sunt. Alae posteriores rubrae ad roseas notis nigris sunt. Adulti a mense Aprile ad Maium inientem et iterum a Iulio ad Augustum volant. Duo fetus per annum in saltem parte regionis sunt.

## Notae
## Bibliographia
*Schmidt, B. C. 2009. Taxonomic revision of the genus *Grammia* Rambur (Lepidoptera: Noctuidae: Arctiinae). *Zoological journal of the Linnean Society* 156: 507-597. .

## Nexus externi
*Index nominum genericorum lepidopterorum. Londinii: Natural History Museum.

Categoria:Arctiina
F
Categoria:Taxa Strecker
Categoria:Taxa 1878
Martinus de Murua

**Martinus de Murua**, Hispanice *Martín de Murúa* (natus anno circiter 1525; mortuus circa 1618), frater Mercedarius, scriptor fuit de conquisitione Americae Australis Hispanica. Opus titulo *Historia general del Piru* confecit, cui Guamán Poma picturas addiderat. Quod opus non ante saeculum XX divulgatum est.

## Bibliographia 
[thumb|Frater Martinus de Murua mulierem indigenam verberat. [Philippus Guamán Poma de Ayala|Guamán Poma, *El primer nueva corónica y buen gobierno* (1616) f. 661v (Bibliotheca Regia Danica)]]
* Rolena Adorno, Ivan Boserup, "Guamán Poma and the manuscripts of Fray Martín de Murúa: prolegomena to a critical edition of the Historia del Perú" in *Fund og forskning* (2004?)
* Thomas Cummins, Barbara Anderson, edd., ''The Getty Murua: Essays on the Making of Martin de Murúa's "Historia General del Piru", J. Paul Getty Museum Ms. Ludwig XIII 16*. Angelopoli: Getty Research Institute, 2008 Textus interretialis
* *Martín de Murúa: Historia General del Piru: Facsimile of J. Paul Getty Museum MS. Ludwig XIII 16''. Angelopoli: Getty Research Institute, 2008 Textus interretialis

Categoria:Nati saeculo 16
Categoria:Mortui saeculo 17
Categoria:Religiosi
Categoria:Historici Peruviae
Categoria:Incolae Hispaniae
Primum bellum Macedonicum

thumb|Maris mediterranei charta circa annum 218 a.C.n.
**Primum bellum Macedonicum** inter Philippum V regem Macedonicum et rem publicam Romanam gestum est. 

Bello Punico secundo ineunte, Romanis, cum plurimas clades a Philippo V rege accepissent, bellum indictum est eo consilio ut civitatum maxime adfinitarum Illyriae, quae bello Illyrico peracto clientelae Romanae rei publicae factae erant, vi potiri. Itaque ne duabus ex partibus premeretur socialis belli contra Aetolos gesti finem fecit. Etiamsi initio bene ac feliciter Illyrorum principem Scerdilaidam impugnavit classemque exstrui ordinavit, denique metu compulsus bello navali contra classes Romanas abstinuit. 

Itaque belli exordium rite annus 215 a.C.n. habetur, cum Philippus se Hannibali foedere iungeret. Licet Philippus anno 213 Lissos oppidum iuxta Hadriaticum mare situm caperet tamen numquam a Poenis vel navibus vel copiis iuvatus est. Praeterea etiam coactus est sociis suis Achaiis contra Lacedaemones, Elidem et Messenem pugnantes auxilio venire. Denique cum bene ac feliciter in Thracia rem gessisset Attalus I Pergamorum rex constituit esse eum debellandum. Romani quidem cum Graeciam Poenorum avertendorum causa neglexissent anno 212 foedere cum Aetolis Philippo inimicissimis se iunxerunt.

Etiamsi iunctis Romanorum cum Pergamenis classibus maria Philippo nunc omnino clausa erant ille tamen primo tempore prospere in Macedonia hostibus restitit. Anno tantum 209 a.C.n. in summum periculum decidit Macedonium res Dardana cum gens in fines suas irrumperet. Tamen non solum Attalum regem belli continuatione distraxit foedere se Bithyniae principi iungens, sed etiam Aetolos anno 206 cum a Romanis coactus esset, ut pacem secum componerent. Anno 205, omnes factiones pacem aequam apud Phoinike sanxerunt. Philippo non solum Graeciam dominatione tenere, sed etiam Lissum captum retinere concessum est.

## Bibliographia 
* Hans-Joachim Gehrke: *Geschichte des Hellenismus*, München 2003
* Frank William Walbank: *Philip V of Macedon*, Cambridge 1967
* Robert Malcolm Errington: *Rome and Greece to 205*. In: *The Cambridge Ancient History. Bd. 8: Rome and the Mediterranean to 133 BC*. Cambridge 2004, S. 94–105. ISBN 0-521-23448-4

Categoria:Bella Macedonica
Historia general del Piru

[thumb|[Inca Pachacútec solem adorat]]
***Historia general del Piru*** est opus historicum de conquisitione Americae Australis Hispanica, a Martino de Murua, fratre Mercedario, scriptum, cui Guamán Poma picturas addidit. Quod opus in duobus manuscriptis antiquis servatum, Poyannensi anno 1590, Angelopolitano 1613 confectis, saeculis XX et XXI divulgatum est.

## Bibliographia 
; Editiones
* *Codice Murua. Historia y genealogia de los reyes Incas del Peru del padre mercenario fray Martin de Murua. Codice Galvin*. 2 voll. Matriti: Testimonio Companfa Editorial, 2004
* *Martín de Murúa: Historia General del Piru: Facsimile of J. Paul Getty Museum Ms. Ludwig XIII 16*. Angelopoli: Getty Research Institute, 2008 Textus interretialis

; Eruditio
* Rolena Adorno, Ivan Boserup, "Guamán Poma and the manuscripts of Fray Martín de Murúa: prolegomena to a critical edition of the Historia del Perú" in *Fund Og Forskning I Det Kongelige Biblioteks Samlinger* vol. 44 i (2005) p. 107. DOI
* Thomas Cummins, Barbara Anderson, edd., ''The Getty Murua: Essays on the Making of Martin de Murúa's "Historia General del Piru", J. Paul Getty Museum Ms. Ludwig XIII 16''. Angelopoli: Getty Research Institute, 2008 Textus interretialis

Categoria:Peruviae scripta
Categoria:Litterae Hispanicae
Categoria:Scripta 1590
Categoria:Scripta 1613
Categoria:Libri historici
Categoria:Imperium Incarum
Categoria:Museum Getty
Bella Syriaca

**Bella Syriaca** sex inter regnum Ptolemaicum et Seleucidarum imperium tertio ac secundo saeculo a.C.n. gesta sunt de dominio Syriae atque finitimarum regionum.
* Primum bellum Syriacum (274 a.C.n. usque 271 a.C.n.)
* Secundum bellum Syriacum (260 a.C.n. usque 253 a.C.n.)
* Tertium bellum Syriacum (246 a.C.n. usque 241 a.C.n.)
* Quartum bellum Syriacum (219 a.C.n. usque 217 a.C.n.)
* Quintum bellum Syriacum (202 a.C.n. usque 195 a.C.n.)
* Sextum bellum Syriacum (169 a.C.n. usque 168 a.C.n.)

Tametsi Antiochus IV denique ultimo bello Ptolemaeos e Syria in fines suas reducere valuerat, a Romana re publica hortatus est, ne totius Aegypti potiretur, qua re Ptolemaeorum quasi in clientelam reductus status Seleucidas deterruit, ne bellum diutius Aegyptis inferrent.

## Notae 
* Historia Aegypti

## Bibliographia 
* John D. Grainger: *The Syrian Wars.* Brill, Boston/ Leiden 2010, ISBN 978-90-04-18831-0.

Categoria:Regnum Ptolemaeorum
Categoria:Regnum Seleucidarum
El primer nueva corónica y buen gobierno

[thumb|Guamán Poma cum filio Francisco, canibus *Amigo* et *Lautaro*, et equo e provincia ad [Lima|civitatem regum Limensem iter facit. Guamán Poma, *Nueva corónica* f. 1105v (Bibliotheca Regia Danica)]]
***El primer nueva corónica y buen gobierno*** (titulus Hispanicus, scilicet "Primum chronicum novum et bonum gubernium"), brevius *Nueva corónica* appellatum, est opus ethnographicum et satyricum Philippi Guamán Poma de Ayala nobilis Incarum de conquisitione Peruviae Hispanica. Quod opus manu auctoris scriptum imaginibusque repletum apud Bibliothecam Regiam Danicam servatur et saeculo XX divulgatum est.

## Bibliographia 
; Editiones et versiones
* 1978 : Christopher Dilke, interpr., *Letter to a King: a picture-history of the Inca civilisation*. Londinii: Allen & Unwin 
* 1980 : John V. Murra, Rolena Adorno, edd., *El primer nueva corónica y buen gobierno*. Mexicopoli: Siglo Veinteuno

## Nexus externi 
* *The Guaman Poma Website* apud Bibliothecam Regiam Danicam

Categoria:Litterae Hispanicae
Categoria:Imperium Incarum
Categoria:Peruviae scripta
Categoria:Scripta saeculo 17
Categoria:Libri ethnographici
Categoria:Saturae
Iosephus Maria Pires

**Iosephus Maria Pires**,  (natus Córregos die 15 Martii 1919 - mortuus Urbis Belli Horizontis 27 Augusti 2017) fuit scriptor, presbyter et archiepiscopus Parahybae (Archidioecesis Parahybensis) ab anno 1965 usque ad 1995.

Primus episcopus niger totiustque Brasiliae in historia ecclesiae catholicae.

## Libri 
* *O grito de milhões de escravas: a cumplicidade do silêncio* (1983)
* *A cultura religiosa afro-brasileira e seu impacto na cultura universitária* (2014)
* *Meditações diante da cruz* (2015)
* *O sacerdote, imagem de Cristo* (2016)

## Notae 

Categoria:Archiepiscopi Ecclesiae Catholicae
Categoria:Incolae Brasiliae
Categoria:Scriptores Brasiliae