Plutonium

|-
! colspan="6" align=center bgcolor="#ff99cc" | **Propietates Generales**
|-
|colspan="3"| Nomen, Symbolus, Numerus Atomicus
|colspan="3"| Plutonium, Pu, 94
|- 
|colspan="3"| Categoria chemica 
|colspan="3"| Actinoidum
|- 
|colspan="3"| Turma, Periodus, Glaeba
|colspan="3"| --, 7, F
|- 
|colspan="3"| Aspectus 
|colspan="3" align="center" | 125px|Aspectus plutonii
|-
|colspan="3"|Pondus Atomicus
|colspan="3"|(244)  g·mol−1 
|-
|colspan="3"|Electrones per crustam
|colspan="3"|2, 8, 18, 32, 24, 8, 2 
|-
|colspan="3"|Configuratio electronum
|colspan="3"|Rn7s25f6
|-
! colspan="6" align="center" bgcolor="#ff99cc" | **Proprietates Physicae**
|- 
|colspan="3"|Status
|colspan="3"|Solidus
|-
|colspan="3"| Densitas
|colspan="3"| 19.816 g•cm-3
|-
|colspan="3"|Densitas fluida
|colspan="3"|16.63•cm-3
|- 
|colspan="3"| Punctum liquefactionis 
|colspan="3"| 912.5 K (639.3°C)
|- 
|colspan="3"| Punctum fervoris 
|colspan="3"| 3503 K (3230&nbsp;°C)
|- 
|colspan="3"| Calor latens fusionis 
|colspan="3"| 2.84 kI•mol-1
|- 
|colspan="3"| Calor evaporationis 
|colspan="3"| 333.5 kI•mol-1
|- 
|colspan="3"| Capacitas caloris 
|colspan="3"| (25&nbsp;°C) 35.5 J•mol-1•K-1
|- 
! colspan="6" align="center" bgcolor="#ff99cc" | **Proprietates Atomicae**
|- 
|colspan="3"| Structura crystallina 
|colspan="3"| Monoclinicum
|- 
|colspan="3"| Statūs oxydationis 
|colspan="3"| 6,5,**4**,3 
|- 
|colspan="3"| Electronegativitas 
|colspan="3"| 1.28 (Paulingus)
|- 
|colspan="3"| Energiae ionizationis 
|colspan="3"| Prima: 584.7 kI•mol-1
|- 
|colspan="3"| Radius atomicus
|colspan="3"| 175 pm
|- 
! colspan="6" align="center" bgcolor="#ff99cc" | **Propietates Miscellae**
|- 
|colspan="3"| Collocatio magnetica 
|colspan="3"| N/A 
|- 
|colspan="3"| Resistivitas electrica 
|colspan="3"| (0&nbsp;°C) 1.460 µΩ•m
|- 
|colspan="3"| Conductivitas thermalis 
|colspan="3"| (300 K) 6.74  W•m−1•K−1
|- 
|colspan="3"| Expansio thermalis 
|colspan="3"| (25 °C) 46.7  µm•m−1•K−1
|- 
|colspan="3"| Celeritas soni
|colspan="3"| (20&nbsp;°C) 2260 m•s-1
|- 
! colspan="6" align="center" bgcolor="#ff99cc" | **Isotopa Stabilissima**
|- 
! iso||AiN||VD||MC||DE||EC
|- 
| 238Pu
| syntheticum
| 88 anni
| αfiss.
| 5.5&nbsp;
| 234U&nbsp;
|- 
| 239Pu
| syntheticum
| 2.4•104 anni
| αfiss.
| 5.245&nbsp;
| 235U&nbsp;
|- 
| 240Pu
| syntheticum
| 6.5•103 anni
| β-fiss.
| 0.005&nbsp;
| 240Am&nbsp;
|- 
| 242Pu
| syntheticum
| 3.73•105 anni
| αfiss.
| 4.984&nbsp;
| 238U&nbsp;
|- 
| 244Pu
| Rarum
| 8.08•107 anni
| αfiss.
| 4.666&nbsp;
| 240U&nbsp;
|- 
! colspan="6" align="center" bgcolor="#ff99cc" | 
iso = isotopus
AiN = abundantia in natura 
VD = vita dimidiata 
MC = modus cariei 
EC = energia cariei in MeV
DP = productum cariei
|}

**Plutonium**  est chemicum systematis periodici elementum, cui est numerus atomicus 94 et symbolum **Pu.** Rarum elementum transuranicum radioactivum est, metallum actinoidorum, quod in aere cito infuscat et superficiem discolorat cum oxidatur. Reagit cum carbone, halogenibus, nitrogenio, et silicio. Sex allotropias et quattuor gradus oxidationis naturaliter exhibet. Cum in aere ponitur, oxida hydridaque gignit, quae capacitatem materiae usque ad septuaginta centesimas augent; haec oxida hydridaque statim ignescere possunt. Plutonium quoque radiologice est toxicum, nam in medulla ossium animalium accumulatur;quam ob rem contrectatio huius elementi periculosa fit.

Maximi momenti est isotopus 239Plutonium, cui est vita dimidiata 24&thinsp;100 annorum; scindibile est, itaque nuclei eius possunt bombardatione neutronum tardorum dirumpi, liberantes energiam, radiationem γ atque plura neutronia. Sic reactionem nuclearem catenatam alere potest, si massa critica assequitur, atque tum in armis nuclearibus tum in reactoribus nuclearibus adhibetur. Stabilissimus isotopus plutonii est 244Plutonium, cui vita dimidiata est circiter 80 000 000 annorum; in quantitatibus parvis in natura inveniri potest. 238Plutonium, cui vita dimidiata est 88 annorum, emittit particulas alpha et est fons caloris in generatoribus thermoelectricis radioisotoporum, qui velut fons energiae in vehiculis spatii adhibentur. 240Plutonium habet maiorem normam fissionis spontaneae, quod augendo neutronia in massa exemplari minuit facultatem instabilis explosioni. 238Plutonium et 239Plutonium bombardatione 238U deuteronibus et neutronibus creantur.

Elementum 94 anno 1940 a grege ducto a Glenn T. Seaborgio et Eduardo McMillan in Laboratorio Universitatis Californiensis Berkeleiae confectum est. McMillan nomen novum a Plutone mutuatus proposuit, et Seaborgius symbolum *Pu* quasi iocose suadebat. Exinde parvae quantitates plutonii in natura repertae sunt. Inventio plutonii sub arcanum Incepti Manhattensis est redacta, cum illi fuit bomba atomica fabricanda. Bombae experimentales "Trinity" et "Fat Man" nuclea ex 239Plutonio habuerunt. Nonnulla experimenta radiationis in homines sine consensu facta sunt. Hodie magni interest ne plutonium ex usu in energia nucleari sumptum ad tela nuclearia praeparanda abuti possit. Aliae fontes plutonii in ambitu ex deiectionibus experimentorum super terram (nunc vetitorum) oriuntur vel e quibusdam casibus nuclearibus.

## Adiuncta 
Plutonium, instar plurimorum metallorum, habet aspectum argenteum nitidum (simile nickeli), sed velociter in aere canescit aut flavum vel viride fit refertur. In temperatura communi, forma alpha durior et fragilior est quam pleraeque formae ferri fusi, nisi cum metallis aliis mixtum est, quo fit mollius et ductile. Dissimile plerisque metallis, plutonium male electricitatem ducit. Parvo puncto liquefactionis (circa 640&nbsp;°C) sed altissimo puncto fervoris (circa 3327&nbsp;°C) distinguitur.

Caries alpha, quae est emissio nucleorum helii, omnium formarum radiationis plutonium maxime abundat. Calor ex emissione harum particularum efficit ut massa plutonii magnitudine pilae in manu retenta calida sentiatur; si massa maior est, etiam aquam facile calefacere potest. Hoc tamen pro parte variat, pro quantitate isotopica composita.

## Aliae significationes
Tempore Romae et Graeciae antiquarum, vocabulum *Plutonium* (a Graeco Πλουτώνιον) locum Plutoni dedicatum significabat. Quattuor huius generis memorantur:
* Eleusi in Attica, deo Plutoni sacrum.
* Super colle inter Tralleim et Nysam in Anatolia.
* Hierapoli in Phrygia (Pamukkale), deum Plutonem venerans.
* Quidam etiam Avernum lacum Plutonium dixisse tradunt.

## Notae 
## Nexus externi 
* Hoc elementum apud *Patreon: periodic videos*

Categoria:Actinida
Categoria:Carcinogena
Categoria:Elementa chemica