Vinea de alliis

[thumb|[Gastronomia Goana: *Vindalho* ("porcina [?] e vinea de alliis")]]
Conditura **vinea de alliis**, Lusitane *vinhadalhos*, vernacularibus Indicis विंदालू , est conditura origine Portugallensis quae per Goam in gastronomiam Anglo-Indicam accepta est. Ferculum Goanum his diebus in Portugallia nomine *vindalho*, ferculum Anglo-Indicum in Britannia nomine *vindaloo* recipiuntur.

Conditura Portugallensis ad varia fercula paranda applicatur, inter quae ''* ("caro e vinea de alliis"), in insula Madeira die Christi nativitatis de carne porcina confecta, et *coelho à caçador* ("cuniculus modo venatoris") in ipsa Portugallia celeber. Hoc praecepto caro cuiusque generis vino rubro, allio, oleo modico marinatur, e rosmarino, lauri foliis, sale, paprica temperata.

[[Fasciculus:Vindaloo.JPG|thumb|*Vindaloo* ("vervecina [?] e vinea de alliis") in Pakistania inlata]]
Talis confectio a Portugallensibus Goae colonis paratum esse moxque ab indigenis cum religione Christiana acceptum esse censetur. Ferculum *vindalho de porco* nostro tempore in Goa sic fere paratur: caro venterina porcina in quadras scinditur; ex aceto (loco vini pristini), allio, cepa, saccharo, gingibere, pulveribus capsici calidiore cuminique curcumaeque duodecim horas marinatur; deinde lente praecoquitur, aceto vel vino modice addito; denuo e pipere, cinnamomo, gariofilo excoquitur.

[thumb|[Ars coquinaria Indica: *Potato vindaloo* ("patatae e vinea de alliis") Novi Dellii in deversorio *Sheraton* oblatae]]
Saeculo XIX extra Goam conditura vinea de alliis adhibebatur, praesertim a Britannis qui Indiam sibi vindicabant. Iam anno 1853 "deliciosum caril Lusitanicum" *bindaloo*, capsico stanneo inclusum, emptoribus in India omni oblatum est. Praecepta Anglice scripta a lectoribus in India ab anno 1869, in Anglia ab 1888 accepta sunt. Huius auctor carnes bovinas porcinas anatinas aequaliter permittit, nocte in aceto cum allio gingibere capsicis cumino coriandro cardamoma marinatas, mane lente ex oleo sinapeo seu butyro soluto sive adipe coctas, additis piperis nigri granis cinnamomique corticibus foliisque lauri.

[thumb|[Ars coquinaria Portugallensis: *Vindalho* modo Goano sicut in urbe Algés infertur]]
Apud popinas Indicas vulgariores recentius in Britannia institutas *vindaloo*, confectura multo simpliciore, gradibus ferculorum calidiorum iuvenibus animosis oblatorum locum tertium tenet: *Madras curry* ("caril Madraspolitanum") loco secundo, *lamb phall* vel *Bangalore phall* ("saltatio Bangalurensis") omnium calidissimam esse confitetur.

## Notae 
## Bibliographia 
; Fontes antiquiores
* 1786 : Miguel do Couto Guerreiro, *Satiras em desabono de muitos vicios*. Olisipone: Ameno, 1786 
* 1787 : Petrus Metastasius, *Comedia famoza intitulada Emira em Suza* (versio Lusitana). Olisipone: Domingo Gonsalves, 1787  (*vinha d'alhos*)
* 1792 : Francisco de Paula de Figueiredo, *Santarenaida: poema eroi-comico*. Conimbrigae: Regia officina typografica, 1792 
* 1879 : Eduardo Blanco y Cruz, *Diccionario hespanhol-portuguez e portuguez-hespanhol*  ("Adobo: *adubo: molho composto de vinagre, sal, alhos e pimentão, que serve para dar gosto e con servar as carnes, especialmente a de porco; molho de vinha d'alhos*")

; Eruditio
* Heather Arndt Anderson, *Chilli: a global history* (Londinii: Reaktion Books, 2016) pp. 66, 117
* 
* 

; Praecepta
* 1869 : 
* 1887 : Navroji Framji, *Indian Cookery ‘Local’ for Young Housekeepers*. 2a ed. Bombayae: Bombay Imperial Press ("Duck vindaloo")
* 1888 : 
* 1903 : 
* 1940 : "Pork bindaloo" in *The People* (21 Aprilis 1940)

## Nexus externi 
* 
* "Indian Classics - Vindalho de Galinha (Chicken Vindaloo)" apud *The Tiffin Box*
* "Raj Dishes: Vindaloo" apud *Foods of England Project''

Categoria:Ars coquinaria Portugallensis
Categoria:Conditurae
Categoria:Gastronomia Anglo-Indica
Categoria:Gastronomia Goana