Amish

[thumb|Familia Amish in [carruca traditionali Amish in Comitatu Lancaster in Pennsilvania vehitur.]]
**Amish** (Amisch Pennsylvania Theodisce Amische Theodisce), rite **Ordo Vetus Amish**, est coetus ecclesiarum Christianarum Anabaptistarum traditionalistarum, ortum trahentium ex regionibus Helvetiae et Alsatiae. Quia se a populis circumstantibus aliquatenus separant, eandem fidem communiter profitentes, nonnulli docti eos ethnoreligiosum coetum describunt, qui notas et ethnicitatis et denominationis Christianae coniungit.

Amish proximi sunt Ordini Veteri Mennonitarum et Mennonitis Conservativis, qui etiam ad Anabaptismum pertinent. Noti sunt Amish ob vitam simplicem, vestitum modestum, pacifismum Christianum, et tarditatem in accipienda technologia moderna, ne vita familiaris turbetur aut colloquia personalia supprimantur. Valorem tribuunt vitae rusticae, labori manuali, humilitati, et *Gelassenheit* (submissio voluntati Dei).

Ecclesia Amish orta est per scissionem anno 1693 in Helvetia, inter Mennonitas Anabaptistas Helveticos et Alsaticos, ductu Iacobi Ammann. Qui Ammann secuti sunt, Amish appellati sunt. Saeculo XIX, Amish in Ordinem Veterem et Mennonitas Amish divisi sunt; hi autocinetis utuntur, illi culturam antiquam servaverunt. Hodie, nomine "Amish" plerumque Ordo Vetus intellegitur, quamquam alii coetus subsistunt: Ordo Vetus Amish, Novus Ordo Amish, et Beachy Amish. Hi omnes habitu simplici utuntur et vitam suam ex Sacra Scriptura secundum Ordnung ecclesiae ordinant.

Ordo Vetus et Novus Ordo Amish cultum suum Germanice celebrant, dialecto "Pennsylvania Dutch" loquuntur, et carrucis vecti sunt. Contra, Beachy Amish technologia moderna utuntur et cultum in lingua locali peragunt. Novus Ordo et Beachy Amish nativitatem spiritualem (*New Birth*) et evangelizationem extollunt, et scholas dominicales habent.

Saeculo XVIII ineunte, multi Amish et Mennonitae in Pennsylvaniam migraverunt. Plerique Ordo Vetus, Novus Ordo, et Beachy Amish lingua "Pennsylvania Dutch" utuntur; sed Amish Helvetici Indianae dialectis Alemannicis loquuntur. Anno 2024, numerus Amish 400,000 superavit, quorum circa 395,000 in Civitatibus Foederatis et 6,000 in Canada degunt. Coetus ecclesiastici Amish separationem a mundo externo colunt. Populi non-Amish ab eis "Angli" appellantur; influentiae externas "saeculares" vocant.

Membresia ecclesiastica apud Amish baptismum adultorum postulat, inter aetates 16 et 23. Circuli ecclesiae constant ex 20 ad 40 familias. Ordo Vetus et Novus Ordo cultum alternis diebus dominicis in domibus vel horreis celebrant; Beachy autem in templis singulis dominicis congregantur. Ordnung, lex ecclesiae, bis in anno a membris revisitur et servanda est, multa de vita cotidiana praescribens: usus electricitatis, telephonorum, vehiculorum, et vestitus regitur.

Amish magnum pondus dant ecclesiae et familiae. Scholas unius cubiculi operantur et educationem formalem post octavam classem desinunt (aetas 13–14). Plerique non assecurationibus utuntur nec in Sociali Securitate participant. Ut Anabaptistae hodierni, non resistunt et munera militaria recusant.

## Practica Religiosa 
Duae notiones fundamentales ad intellegendum usus Amish sunt recusatio *Hochmut* (superbia, arrogantia, fastus), et summus valor quem tribuunt Demut (humilitas) et *Gelassenheit* (tranquillitas, constantia, placiditas), quae saepe vertitur ut "submissio" vel "permissio divina." Gelassenheit melius fortasse intellegitur ut aversatio a se praeficiendo, se promovendo, vel se asserendo. Voluntas Amish ad subiciendum "Voluntati Iesu", quae per normas communitatis exprimitur, repugnat individualismo, qui in cultura Americana latiore magni momenti habetur. Haec oppositio individualismo est ratio cur technologiae laboris levandae, quae hominem minus a communitate dependentem facerent, reiciantur. Innovationes modernae, ut electricitas, certamen de rebus status incitare possent, vel imagines photographicæ vanitatem personalem alere. Lineae electricitatis contra Sacras Scripturas esse censentur, quae dicunt: "Nolite conformari huic saeculo" (Romani 12:2).

Membresia ecclesiae Amish initium capit per baptismum, plerumque inter aetates 16 et 23. Hic baptismus est conditio necessaria ad matrimonium intra ecclesiam Amish. Postquam quis intra ecclesiam baptizatus est, matrimonium contrahere potest solum cum alio membro fidei. Circuli ecclesiastici inter 20 et 40 familias continent, et cultus alternis dominicis diebus in domo vel horreo alicuius membri celebratur. Circulus ducitur a episcopo, cum aliquot ministris et diaconis, qui per electionem et sortitionem (cleromantiam) eliguntur.

Praecepta ecclesiae, quae Ordnung appellantur, et inter circulos aliquantulum differunt, bis in anno ab omnibus membris recognoscuntur. Tantum si cuncti consentiant, celebratur Cena Domini. Ordnung ab omnibus membris observanda est et multa de vita cotidiana comprehendit: interdictiones vel limitationes usus electricitatis e linea publica, telephonorum, autocinetorum, et regulas de vestitu. Ut Anabaptistae hodierni, Amish resistentiam recusant et nullum officium militare obeunt. Amish vitam rusticam, laborem manualem, humilitatem, et Gelassenheit magni aestimant, omnia sub interpretatione verbi Dei.

Membri qui regulas communitatis non servant nec ad paenitentiam adduci possunt, excommunicantur et vitantur. Modi vitandi inter diversas communitates variant. Mediocriter, circiter 85% iuventutis Amish baptizari volunt et ecclesiae se iungunt. In aliquibus communitatibus, tempore adolescentiae quod *rumspringa* appellatur (lit. "discursus vagus", ex dialecto Germanica Pennsylvania *rumschpringe*, significans "circum discurrere, vagari, effrenate agere"), mores non conformes, qui in adulto baptizato ad vitationem ducerent, aliquatenus tolerari possunt.

## Notae
Categoria:Anabaptismus