open-index/open-wikipedia-markdown huggingface dataset:
Argentaria centralis

thumb|Obsignatio Chartae Argentariae Anglicae(1694)

**Argentaria centralis** est summa argentaria rei publicae, quae res monetarias seu aerarias rei publicae ordinat, exempli gratia ita ut argentariis privatis multitudinibus statutis pecuniam mutuum det. Statuto fenore argentariis privatis pecuniam mutuum dat. 

Maxima argentaria centralis est ea quae res ordinat quae ad dollarium CFA pertinent scilicet systema aerarium foederale in Civitatibus Foederalibus Americae. Eius aemulatrix seu, si vis, sodalis est argentaria Europaea centralis quae Euronem administrat.

## Nota 
## Bibliographia 
*Commentarius de Argentaria sede ex Encyclopaedia Britannica 
Categoria:Oeconomia
Aruna

thumb|Forum Populi
**Aruna**  (alia nomina: *Arona*) (Italiane: *Arona*) est Urbs Italiae et municipium, circiter 14&thinsp;190 incolarum, in Regione Pedemontio et in Provincia Novariensi sita. Urbani *Arunenses* appellantur.

Urbs Lacui Verbano adiacens. Arona ianuam Verbani dicitur cur in tempus antiquus, primam urbem Verbani erat.

## Geographia 
* Verbanus lacus

## Historia 
Fridericus Borromaeus Aronae magnum monumentum ad honorem consobrini eius Sancti Caroli Borromaei aedificare iussit, qui vulgo dicitur "*San Carlun*" (quod Latine reddi potest *magnus Sanctus Carolus*).

## Clari cives 
Aronae olim vixerunt et hodie vivunt multi illustres homines, inter quos sunt:
### Nati 
* Petrus Martyr ab Angleria, consiliarius regius et rerum gestarum scriptor
* Carolus Borromaeus, sanctus

## Aedificia egregia 
* Magna Statua Sancto Carolo dicata

## Ecclesia Catholica Romana 
* Dioecesis Novariensis

## Fractiones, vici et loci in municipio 
### Fractiones 
* Mercuriacum (Aruna) *Mercurago*,

*Campagna, Dagnente, , Montrigiasco*.

## Municipia finitima 
*Angera (VA), Comignago, Dormelletto, Invorio, Meina, Oleggio Castello, Paruzzaro*.

* Pedemontium (*regionem*),
* Provinciam Novariensem,
* Novariam (*urbem*),
* Urbes Italiae.

## Nexus externi 
* Situs publicus 

## Pinacotheca 

Imago:San Carlo-Arona 01.JPG|Magna Statua Sancto Carolo dicata

## Notae 
Categoria:Urbes Italiae in Pedemontio
Categoria:Municipia in provincia Novariae
Index urbium Rutheniae Albae

__NOTOC__

### B
* 20px|Baranovia Baranovia (*Баранавічы*)
* 20px|Bobruisca Bobruisca (*Бабруйск*)
* 20px|Borisovium Borisovium (*Барысаў*)
* 20px|Braslavia Braslavia (*Браслаў*)
* 20px|Bressicia Bressicia (*Брэст*)
* 20px|Bychovia Bychovia (*Быхаў*)

### D
* 20px|Davidovia Davidovia (*Давыд-Гарадок*)
* 20px|Disna Disna (*Дзісна*)
* 20px|Drissa Drissa (*Верхнядзвінск*)

### G
* 20px|Grodna Grodna (*Гродна*)

### Η
* 20px|Homel Homel (*Гомель*)

### Κ
* 20px|Kamenecum Kamenecum

### L
* 20px|Lachoviza Lachoviza (*Ляхавічы*)
* 20px|Lepelium Lepelium (*Лепель*)
* 20px|Lubanum Lubanum (*Любань*)

### M
* 20px|Minscum **Minscum** (*Мінск*)
* 20px|Mohilovia Mohilovia (*Магілёў*)
* 20px|Moserum Moserum (*Мазыр*)
* 20px|Motola Motola (*Моталь*)
* 20px|Mscislavia Mscislavia (*Мсціслаў*)

### N
* 20px|Nesvisium Nesvisium (*Нясвіж*)
* 20px|Novogardia Lituanica Novogardia Lituanica (*Навагрудак*)

### O
* 20px|Orsa Orsa (*Орша*)
* 20px|Osmiana Osmiana (*Ашмяны*)

### P
* 20px|Petricovia Petricovia vel Petricovium (*Петрыкаў*)
* 20px|Pinscum Pinscum (*Пінск*)
* 20px|Pokosta Pokosta (*Пагост Загародскі*)
* 20px|Polotia Polotia, Polocia (*Полацк*)

### R
* 20px|Rohaczovia Rogacia (*Рагачоў*)
* 20px|Rozana Rozana (*Ружаны*)
* 20px|Rzecica Rzecica (*Рэчыца*)

### S
* 20px|Slonima Slonimum (*Слонім*)
* 20px|Sluca Sluca (*Слуцк*)
* 20px|Sviloecia Sviloecia (*Ялі́зава*, secundum Graesse)
* 20px|Suraszum Suraszum (*Сураж*)

### T
* 20px|Turovia Turovia (*Тураў*)

### U
* 20px|Ula Ula (*Ула*)

### V
* 20px|Viacina Viacina (*Відзы*)
* 20px|Vitebscum Vitebscum, Vitepsia (*Віцебск*)
* 20px|Volkovisca Volkovisca (*Ваўкавыск*)

### Z
* 20px|Zaslavium Zaslavium (*Заслаўе*)

## Notae 
## Nexus externi 
**Lexicon Universale* Hofmanni: *Lithuania*

Ruthenia Alba
*
Pictavia

**Pictavia** est:

* Pictavia seu Pictaviensis, provincia antiqua Franciae
** Pictaviensis et Carantoni, regio seu provincia recentior
* Pictavia seu Pictavium, urbs Franciae, caput eiusdem regionis
* Caledoniae regio, ubi habitaverunt Picti
Gualtherius Rathenau

**Gualtherius Rathenau** (Berolini natus die 29 Septembris 1867 - ibidem necatus est die 24 Iunii 1922), filius Aemilii Rathenau conditoris cum aliis societatis AEG, fuit praeses huius societatis, scriptor, vir publicus ac minister negotiorum externorum Germanicus. Rathenau religionis Iudaicae erat.

[thumb|left|[Pittacium cursuale Gualtherio Rathenau dicatum anno 1952]]
## Nexus externi  
* Biographia 
* De morte Rathenau 
* Societas Walther Rathenau dicata 
*  

Categoria:Politici Germaniae
Categoria:Nati 1867
Categoria:Administri Imperii Rerum Externarum (Germania)
Categoria:Francomurarii
Categoria:Mortui 1922
Categoria:Necati Germaniae
Ludovicus Vierne

**Ludovicus** Victor Iulius **Vierne** (natus Pictavii 8 Octobris 1870 - mortuus Lutetiae 2 Iunii 1937) fuit organista compositorque caecus. Apud Conservatorium Parisiense, Vierne successit alia magna nomina (Franck, Widor, Guilmant, et Gigout) et modum Francicum organi canendi tenuit. Vierne fuit organista titularius Ecclesiae Cathedralis Nostrae Dominae ab anno 1900 ad mortem anno 1937. Opera comprehendunt Sex Symphonias pro Organo. Evanuit ad clavile organi, dum concertum ad anniversarium 1750um Ecclesiae Nostrae Dominae celebrandum daret. 

## Bibliographia 
* Bernard Gavoty, ''Louis Vierne, la vie et l'oeuvre*, Éditions Albin Michel, Parisiis 1943 (alia editio Buchet/Chastel, Parisiis 1980).
* Markus Frank Hollingshaus, *Die Orgelwerke von Louis Vierne*,  Dohr, Coloniae Agrippinae 2005.
* Franck Besingrand, *Louis Vierne'', Bleu nuit éditeur, Parisiis 2011.

## Nexus externus 
* Situs Ludovico Vierne dicatus 

Categoria:Musici Franciae
Categoria:Compositores Franciae
Categoria:Compositores classici saeculi 20
Categoria:Alumni Conservatorii Parisiensis
Categoria:Nati 1870
Categoria:Mortui 1937
Categoria:Organistae
Ludovicus Luzzatti

thumb|219px|L.L.
**Ludovicus Luzzatti** (natus familia Iudaea Venetiae die 1 Martii 1841 - Romae obiit die 29 Martii 1927) fuit iuris consultus, magister, vir publicus ac praeses Consilii Ministrorum Regni Italiae.

## Vita 
Ludovicus Luzzatti Patavii iuri studuit et postea apud universitatem Patavii ab anno 1867 usque ad annum 1896 ius docuit.

Luttazzi anno 1865 Argentaria Popularis Mediolani (*Banca Popolare di Milano*) condidit, cuius praeses ad honorem ab 1870 usque ad mortem fuit.

## Administratio cui Ludovicus praefuit 
* I administratio a die 31 Martii 1910 usque ad diem 29 Martii 1911

----

Categoria:Praesides Consilii Ministrorum Italiae
Categoria:Nati 1841
Categoria:Mortui 1927
Carolus Philippus Emanuel Bach

thumb|Carolus Philippus Emanuel Bach.
**Carolus Philippus Emanuel Bach** (Vimariae, 8 Martii 1714—Hamburgi, 14 Decembris 1788), secundus Iohanni Sebastiani Bach et Mariae Barbarae Bach filius, fuit compositor et clavicymbalista aetatis classicae, quae dicitur. 
## Vita
Tertius Ioannis Sebastiani Bachii filius educatus est Lipsiae in Schola Thomana: pater ipse eum musicam in ludis docebat. Inde ibidem iurisprudentiae studuit, quam rem Francofurti pergebat. Francofurti autem academiam musicalem fundavit, ubi et opera propria in scaenis produci poterant. Insuper clavicines multos erudiebat: id efficiebat, ut Carolus Philippus Emanuel omnino musicae se dedere exorsus est. 

Anno 1738 Berolinum commigravit ubi Fridericus II (rex Borussiae) eum clavicymbalistam cameralem nominavit, quo munere fungebatur annos XXVII. Anno 1767 vocatus est Hamburgum ad ecclesiasticae musicae rectionem.

## Gravitudo
Tamen quoad ingenium, sensum musicalem subtilem, logicam et consequentiam tatae aequari minime potest. Elegantior esse autem videbatur, qui vix auditores in intimo movere potuit. Modum Francogallicum (Francisci Couperin, Ioannis Philippi Rameau) et Italicum (Dominici Scartlatti) porro tractabat itaque praecessor epochae Iosephi Haydn sive Volfgangi Amadei Mozart factus est.  

Inter opera mentionis digna sint: multae sonatae, phantasiae et aliae res pro clavichordio tantummodo (inter quas »Sonaten für Kenner und Liebhaber«), concentus clavichordii symphoniacis comitantibus, opera tribus sive quattuor musicis/quadriciniis, symphoniae pro symphoniacis, diei creationis cantus matutinus, passionis Christi redditus, oratorium »Die Israeliten in der Wüste«, chorus duplex apud »Sanctum«, melodiae in cantus spiritales Ioannis Gellert, psalmi Cramerii. Liber definitivus optimus pro clavicinibus praetitulatur »Versuch über die wahre Art, das Klavier zu spielen« (Lipsiae 1753/1763), qui valde laudetur. 

* Gulielmus Fridericus Bach

## Bibliographia 
* Carl Hermann Bitter: *Carl Philipp Emanuel und Wilhelm Friedemann Bach und Brüder.* Wilhelm Müller, Berolini 1868. 
*  
* Otto Vrieslander: *Philipp Emanuel Bach.* R. Piper, Monaci 1923.
* H. Miesner: *Philipp Emanuel Bach in Hamburg.* Lipsiae 1929; Anastatice: Wiesbaden 1969.
* Antoine-Elisée Cherbuliez: *Carl Philipp Emanuel Bach.* Turici 1940.
* 
* Hans-Günter Ottenberg: *Carl Philipp Emanuel Bach* (= Reclams Universal-Bibliothek, Band 923). Reclam, Lipsiae 1982. 
* Siegbert Rampe: *Carl Philipp Emanuel Bach und seine Zeit.* Laaber, Laaber 2014, ISBN 978-3-89007-838-0.
## Nexus externi
*Paginae societatis Bachianae Francofurtensis
 

 
Categoria:Nati 1714
Categoria:Mortui 1788
Categoria:Compositores Aetatis Classicae
Categoria:Compositores Germaniae
Categoria:Familia Bach
Categoria:Musici Germaniae
Index urbium Estoniae

Sequens index Estonicas urbes, secundum numerum incolarum anno 2010 ordinatas, ostendit. Praeter nomen Latinum et Estonicum, etiam additur nomen Voruvicum, quia lingua Voruvica est lingua regionalis et agnita in Estonia, et nomen Russicum, quia lingua Russica, quamquam nec publica nec agnita lingua in Estonia, est maxima lingua minoritaria. Asteriscus ut urbs ipsa proprium municipium non constituat sed cum paroecia coniuncta sit indicat.

* Estonia
* Comitatus Estoniae
* Municipia Estoniae
* Lingua Estonica

## Notae 
!
Estonia
Iosephus Pella

** Iosephus Pella** (natus in Valdengone in regione Pedemontio die 18 Aprilis 1902 - Romae obiit die 31 Maii 1981) fuit oeconomista, magister, vir publicus legatus populi ab anno 1946 usque ad annum 1968, senator ab anno 1968 usque ad annum 1976 ac praeses Consilii Ministrorum Italiae.

## Vita 
Iosephus Pella oeconomiae studuit et postea apud universitatem Romae docuit.

## Administratio cui Iosephus Pella praefuit 
* I administratio a die 17 Augusti 1953 usque ad diem 12 Ianuarii 1954.
## Nexus externi 
Categoria:Praesides Consilii Ministrorum Italiae
Categoria:Nati 1902
Categoria:Mortui 1981
Categoria:Politici Unionis Europaeae
Curtus Rivus

**Curtus Rivus** complurium locorum nomen est:
****Curti Rivi*** territiorio in Marbachis communis Helvetico in pago Lucernae.
****Curti Rivi*** territorio in Wolfachis Superioris communis Germaniae in terrae Badenia-Virtembergia.
Bithynia (regnum)

**Bithynia**  fuit regnum in Bithynia, regione Anatoliae septentrionalis saeculo IV a.C.n. conditum et in Imperium Romanum anno 74 a.C.n. adsumptum.

Bithyni sub dominio Persarum anno 546 a.C.n. recepti sunt in satrapia Phrygiense, quae omnes terras usque ad Hellespontem et Bosphorum continuit. Sed saeculo IV a.C.n. asserere independentiam suam videbantur, quam prospere sub duobus principibus indigetibus, Bate et Zipoete, sustinebant, quorum ille cepit titulum *basileos* anno 297 a.C.n.. Filius suus, Nicomedes I, regnum accepit post eum et Nicomediam condidit, quae mox ad magnam prosperitatem aucta est. Illo longe (c.278–c. 255 a.C.n.) regnante, etiam illis successoribus, Prusia I, Prusia II, et Nicomede II (149–91 a.C.n.), regnum Bithynia sedem magnam habuit inter monarchias minores Anatolianas, sed ultimus rex, Nicomedes IV, non potuit se sustinere contra Mithradaten VI Ponticum, et postquam Senatus Romanus eum ad eius regnum restituerat, regnum testamento Rei Publicae Romanae legavit (74 a.C.n.).

## Index principum et regum Bithyniae 
* Doedalses (notus 435/4 a.C.n.)
* Botiras (usque ad 377/6 a.C.n.)
* Bas (377/6–328 a.C.n.)
* Zipoetes (328–280 a.C.n.; se regem esse praetendit anno 297 a.C.n.)
* Nicomedes I (280–255/3 a.C.n.)
* Ziaelas (c. 250–c. 230 a.C.n.)
* Prusias I (c. 230–182 a.C.n.)
* Prusias II (182–149 a.C.n.), 
* Nicomedes II (149–128/7 a.C.n.)
* Nicomedes III (128/7–c. 94 a.C.n.)
* Nicomedes IV (ca. 94–74 a.C.n.)

* Bithynia (regio)
* Bithynia et Pontus (provincia Romana)

Categoria:Antiquae civitates Asiae
!
Bithynia
Categoria:Regna Hellenistica
Ado Zoli

**Ado Zoli** (Caesenae natus die 16 Decembris 1887 - Romae obiit die 20 Februarii 1960) fuit iuris consultus, causidicus, vir publicus factionis Democratiae Christianae, Minister iustitiae (1951 - 1953)
ac praeses Consilii Ministrorum Italiae.

## Vita 
Ado Zoli iuri studuit et postea causidicus Genuae, Bononiae et Florentiae fuit.

## Administratio cui Ado Zoli praefuit 
* I administratio a die 19 Maii 1957 usque ad diem 1 Iulii 1958.

Categoria:Praesides Consilii Ministrorum Italiae
Categoria:Nati 1887
Categoria:Mortui 1960
Tula

**Tula** (Russice Тула) est urbs Russiae, iuxta flumen Uppam (quod est accola amnis Occae) sita, administrativa regionis Tulensis sedes. Circa 485 milia incolarum habet (anno 2017).

Tula est valens industriae sedes: productionis armorum, constructionis machinarum, metallurgiae, etc. Gloriam ceperunt anthepsae (ipso vulgo, in nominativo singulari, *samovar* vocantur), harmonia et collyrae Tulenses. Praeterea, urbs est sedes scientiae culturaeque, certas universitates aliaque instituta educationis, nonnulla musea (e.g., museum armorum, anno 1724 conditum) et theatra habens.

## Historia urbis 
thumb|left|Cremlinus Tulensis
Tula notitiae subest ab anno 1146. Erat pars ducatus Resaniensis, sed anno 1503 urbs facta est pars Moscoviae. Saeculis sexto decimo et septimo decimo fortalitium in terminis meridionalibus regni Russici Moscoviensis erat. Cremlinus Tulae constructus est annis 1514–1521. Anno 1552, urbs obsidionem copiarum regni Crimaeani toleravit. Decennio primo saeculi septimi decimi Tula fuit locus certarum rebellionum.

Ab saeculo septimo decimo, Tula facta est sedes industriae et mercaturae. Fabricatores armorum Tulenses noti sunt ab fine saeculi sexti decimi. Anno 1712, decreto Petri I, urbi condita est officina armorum producendi. Saeculo undevicensimo Tulae, quae ab anno 1777 fuit sedes gubernii Imperii Russici, incrementum acceperunt productio armorum aliaque fabrica ferri, confectio anthepsarum et harmoniorum.

Tempore Belli Civilis in Russia, Tula fuit locus, ubi Exercitus Ruber Bolsevicorum armabatur. Gubernio Tulensi anno 1929 abolito, Tula dein ad regionem Moscuensem pertinebat, ad annum 1937, quo anno facta est metropolis regionis Tulensis. Tempore Belli Magni Patrii, mensibus Octobris–Decembris anno 1941 Tula heroice contra copias Germaniae propugnabatur, proinde urbi anno 1976 datum est titulum Urbis-Herois.

## Notae 
## Nexus externi 
* Pagina de Tula *Encyclopaediae Russicae Magnae* 


Categoria:Condita 1146
Bellum hibernum

**Bellum hibernum** (Finnice: *talvisota,* Suecice: *vinterkriget,* Russice: *Зимняя война* seu *Советско-финская война 1939—1940 годов*, i.e. 'Bellum Sovieto-Finnicum annorum 1939-1940') motum est cum Unio Sovietica Finniam oppugnaret, die 30 Novembris 1939. Cum impetus ille nefarius esse censeretur, Unio Sovietica expulsa est e Societate Civitatum 14 Decembris eiusdem anni. Iosephus Stalin arbitrabatur se Finniam omnem expugnare posse anno 1939 exeunte; Finnici autem militibus Russicis audacter repugnabant, quamquam numerus militum illorum erat quarta pars Russicorum. Mense Martio 1940, pax Moscuensis pacta est, qua Finnia partem decimum finium suarum amisit populo Careliano et Sallano patriam relinquente, partem quintam industriae.

Bellum Unioni Sovieticae victrici haud feliciter evenit: praeter damna ingentia bellum non solum Unionis Sovieticae famae apud civitates externas detrimento fuit, sed etiam Exercitus Rubri, quae res Germaniam impulit ut Unionem Sovieticam securius adgrederetur (vide: Bellum Magnum Patrium). Finniam, ut voluerant, copiae Unionis Sovieticae non expugnabant.

Pace inter Unionem Sovieticam et Finniam 15 Martii facta, consilium Regni Britanniarum Franciaeque perdebatur de auxiliis per Scandinaviam septentrionalem in Finniam mittendis, quo pacto et Germania ab aere Suecico arceri potuisset. Postea ab illis vehementius de Norvegia decertabatur.

Bellum hibernum cum clades esset pessima Unioni Sovietico, Iosephum Stalin docebat Exercitum Rubrum ab hominibus politicis non iam regendum. Immo vero coepisset duces meritos militibus praeponere, exercitum impedimentis melioribus adficere. 

## Notae 
## Nexus externus 
Hiemale bellum
Categoria:Secundum bellum mundanum
Categoria:Historia Finniae
Categoria:Unio Sovietica
Curtus Rivus (Lucernae pago)

**Curtus Rivus** (Theodisce: ***Kurzenbach*** vel ***Churze(n)bach*** [) nomen est rivi territorio in Marbachis communis Helvetiae in pago Lucernae. Quoius in ripa complures siti sunt fundi (in *Curto Rivo Ulteriore/Medio/Citeriore*).

Fonticuli Curti Rivi de Pfyffero Monte scaturiunt per *Horbenbachis* rivom et de colle Raemisgummenis. Ab angustiarum fundo coalita aqua ad orientem defluit, ut affluentiae incursu amplificata lato infundatur arcu in Schärligis rivom.

## De nominibus
Anno Domini 1386 primum nomen notatum est *(ůlrich im **kurzenbach**)*. Litterarum ex 1449 exemplar *Curtum Rivom inferiorem* nominat *(hensli schwandach im **nidern kurtzenbach**)* et superiorem *(Jost zur tannen im **obren kurtzenbach**)*. Ab saeclo XVI vel XVII distinctio est inter *Curtum Rivom Ulteriorem* *(Hinter Kurzenbach)* vel *Ultimum* *(Hinterst)* et *Medium* (*Mittler* vel *Mittlest*) et *Citeriorem* *(Vorder)* vel *Citimum* *(Vorderst)*; *Curtus Rivus Ulterior* praeterea *scrobis* (*Loch* []) appellatur (1764 *ein ab gmarcheten stuckh wald im **Lochwald***, 1790 *an das **loch guot** oder **hindrist kurtzen bach** maten und weid*).

Pristinum balneum juxta confluentem situm Curti Rivi et Schaerligis 1801 anno ***kurzenbach bad** Wirts haus* testatum est. Saeclo XVII et XVIII locus pascuus qui Slatti Superiori et Scirposo Monti adjacet vocatur *Kurzenbachweid* (1689 *in dem hooff und guott Ober schlatt guott genampt ... Stost ... an der Anna Lötscheri undere schlatt ... an dass kalberweidli ... an **vorder kurtzenbach heÿ weid** ... an schärlig bach*, 1758 *Mein halbess heim undt guot uff dem bintz bärg genampt ... stost ... an ab deil Mösslÿ ... an die Neüw huss weiden ... an **vorderest kurtzenbach weid***); idem nomen nunc aream denotat sitam in Curti Rivi Citimi dextra ripa convertentis ad aquilonem.&nbsp;

## Fontes
Categoria:Flumina Helvetiae
Categoria:Systema Rheni fluvii
Cothena

[thumb|right|Cothena (scalptura anno [1650)]]**Cothena** (Theodisce: *Köthen*) est urbs Saxoniae-Anhaltini, Germaniae, incolae 29'519 (*censu 31 Decembris 2006*).

Cothenae ad tempus sedes fuit ''Societatis fructiferae.

## Cives praeclari 
* Guntherus Anton, magister et linguae Ido fautor
* Iohannes Sebastianus Bach fuit organista Principis Leopoldi Castello Cothensis (1717-1723)

### Nati 
* Carolus Fridericus Abel, natus die 22. Decembris 1723

## Notae 

Categoria:Urbes Saxoniae-Anhaltini
Ysenacum

**Ysenacum,** etiam **Isenacum, Hysnacum** (Theodisce *Eisenach*), est urbs Thuringiae in Germania, incolarum 43 915 (censu 2004). Urbs inter septentrionales colles Silvae Thuringienses et Nationales Aenrichi Hortos sita est. Urbi sunt duo incolae notissimi: Martinus Lutherus et Iohannes Sebastianus Bach.

## Historia 
#### Ante reformationem 
Anno 1067 Ludovicus Saltator, lantgravius Thuringiae, Castellum Wartburgense condidisse dicitur; prima mentio in documento quodam saltem anno 1180 fit. Apud portam Sancti Georgii fundatur Monasterium Sanctae Catharinae. Anno 1226 Elisabetha Hungariae, uxor Ludovici Sancti, valetudinarium institui iubet. Decem annos post consecratur coenobium praedicatorum. Lantgravii Thuringiae in oppidum Ysenacum regnant usque in annum 1264 solum cessuri potentiae Wettinensium. Anno 1342 incendium magnum in urbe saevit. Anno 1378 Cartusiani in oppidum veniunt, quorum praedia - ut multorum aliorum quoque - tempore Belli rustici Germanici demoliuntur. 

#### Post reformationem 
Anno 1528 Ysenacensi civitati fides Lutherana imponitur. Anno 1596 dux Ioannes Ernestus Ysenacum denuo urbem residentialem creat. Ecclesia Sanctae Crucis e lapidibus ecclesiae cathedralis Beatae Mariae Virginis erigitur. Anno 1741 Ysenacum ducatui Sachsen-Weimar-Eisenach tribuitur. Anno 1810 displosio gravissima improvisa a militibus Francogallicis effecta multos incolas necat. Anno 1817 studentes in Castello Wartburgensi convenientes unitatem Germanicam adipiscendam celebrant. Anno 1838 incipit reconstructio Castelli Wartburgensis collapsi. 

Anno 1847 via ferrata in urbem Gotam inauguratur et anno 1869 factio democratiae socialis *(Sozialdemokratische Arbeiterpartei/SDAP)* Ysenaci constituitur. Inde ab anno 1879 theatrum municipale cultum civilem locupletat. Fabrica autocinetorum anno 1896 Ysenacum venit. Anno 1907 inauguratur in domo nativitatis Ioannis Sebastiani Bach museum, quod anno 2007 tamquam Phoenix nova pompa renascitur. Post multa detrimenta Altero bello pancosmico plurimum reaedificatur et Domus Lutherana, quae dicitur, anno 1956 portas visitantibus patere sinit. Post res novas postcommunisticas firma Opel ergasteria autocinetica transprehendit.

## Incolae noti
*Fridericus Preller, pictor
## Visu digna 
*Castellum Wartburgense
*Corporationum academicarum monumentum
*Domus Bachiana cum museo
*Domus Creutznacher
*Domus Lutheri
*Ecclesia Sancti Georgii
*Ecclesia Sancti Nicolai
*Museum Reuter-Wagner
*Palatium urbanum cum pinacotheca
*Pharmacopolium senatorium
*Theatrum Ysenacense

## Pinacotheca 

Fasciculus:Wartburg19001.jpg|Castellum Wartburgense.
Fasciculus:Wartburg-Lutherstube.01.JPG|Martini Lutheri cubiculum in Castello Wartburgensi.
Fasciculus:Johann_Sebastian_Bach.jpg|Iohannes Sebastianus Bach, Ysenaci natus.

## Notae 

## Nexus externi 
Situs proprius
Mulhusa Thuringorum

**Mulhusa Thuringorum** vel **Mülhusium** (Theodisce: *Mühlhausen/Thüringen*) est urbs Thuringiae, Germaniae, incolarum 36'874 (*censu 31 Decembris 2006*). In Circulo Unstrut-Hainich est.

## Historia 
Annis 1708-1709 in Fano Divi Blasii Iohannes Sebastianus Bach sonabat. Mense Iulio 2018 celebratus est hic Conventus familiarum Esperanticarum.

## Notae 

## Nexus externi 
Categoria:Urbes Thuringiae
Categoria:Urbes hanseaticae
Ioannina

**Ioannina** (Neograece: *Ιωάννινα, -ων* ; Albanice: *Janinë*/*Janina* ; Turcice: *Yanya*), incolarum fere 100&nbsp;000 habentes, sunt maxima urbs et caput nomi Ioanninorum et regionis Epiri. Ab urbe ad austro-occidentalem versus situm est sanctuarium et oraculum Graeciae antiquae maximi momenti nomine Dodona.

## Cives praeclari 
* Carolus Papulias (*1929), praeses Graeciae.
*Dimosthenis KOKKINOS(1926-1991) Sciptor et poeta

## Nexus externi 
* Pagina publica Ioanninorum 
* De Ioanninis 

!
Categoria:Loci habitati Epiri
Alexander Guilmant

[thumb|left|Clarensis Eddy et Alexander Guilmant, anno [1898]]
[thumb|right|Ecclesia Sanctae Trinitatis [Lutetiae.  Hic Guilmant sonabat 30 annis.]]
**Felix-Alexander Guilmant** (Gesoriacum 12 Martii 1837 - Moldonium 29 Martii 1911) fuit compositor et unus maximorum organistarum Francogallicae aevi eius.  Anno 1871 organista titularius Ecclesiae Sanctae Trinitatis Lutetiae factus est, ubi 30 annos mansit. Professor organi fuit ab anno 1896 (post Carolus Maria Widor) apud Conservatorium Parisiense. Anno 1894 Scholam Cantorum una cum Carolo Bordes et Vincentio D'Indy condidit.  Guilmant fuit primus organista Francogallicus qui peregrinationes concertorum in America fecit.  Anno 1901 Aloysius Vierne nominavit Guilmant Organista Honorarius Ecclesiae Nostrae Dominae Lutetiae.

Categoria:Musici Franciae
Categoria:Compositores Franciae
Categoria:Organistae
Categoria:Nati 1837
Categoria:Mortui 1911
Categoria:Compositores_romantici
Categoria:Professores Conservatorii Parisiensis
Categoria:Scriptores de musica
Aemilius Colombo

**Aemilius Colombo** (Potentiae natus die 11 Aprilis 1920; Romae mortuus die 24 Iunii 2013) fuit iuris consultus, vir publicus legatus populi et ab anno 2003 senator ad vitam. Colombo fuit etiam praeses Consilii Ministrorum Italiae.

Anno 1977 Colombo fuit Parlamenti Unionis Europae (tunc Communitates Europae) praeses.

## Administratio cui Aemilius Colombo praefuit 
* I administratio a die 6 Augusti 1970 usque ad diem 15 Ianuarii 1972

## Nexus externi 
* De Aemilio Colombo in Senatus Italici pagina interretialis
* Pagina officialis

Categoria:Praesides Consilii Ministrorum Italiae
Categoria:Incolae Lucaniae
Categoria:Praemium Caroli Magni
Categoria:Politici Unionis Europaeae
Palmae

thumb|Vetus media urbs
**Palmae** (; alia nomina: *Palmi*, *De Palmis*, *Palma*, *De Palmis*, *Palma*, *Parma*.
Fasciculus:Map of comune of Palmi (province of Reggio Calabria, region Calabria, Italy).svg|Collocatio finium municipii in Urbe metropolitana Regina.
Imago:Concattedrale di San Nicola.jpg|Ecclesia cathedralis S. Nicolai.

## Notae
Varago

thumb|Varago
**Varago**  sive **Vorago**, *Vicus Virginis*

## Geographia 
Vorago apud litus maris Ligustici sita est.

## Praeclari cives 
Voragine olim vixerunt aut nati sunt et hodie vivunt multi illustres viri atque feminae, inter eos:
### Nati 
* Iacobus a Voragine, monachus, archiepiscopus Genuae, et auctor *Legendae aureae*, Voragine natus est.

### Mortui 
* Franciscus Cilea, praeclarus compositor operum theatro lyrico, civitate fuit donatus Voragine, ubi obiit.

## Ecclesia Catholica Romana 
* Dioecesis Savonensis-Naulensis,

## Fractiones, vici et loci in municipio 
### Fractiones 
*Alpicella, Cantalupo, Casanova, Castagnabuona, Faje, Invrea, Pero*.

## Municipia finitima 
* Cellae Savonenses,
* Coccoletum (GE),
* Statiellum,
* Stella.

* Liguria (*regio*),
* Provincia Savonensis,
* Savo (*urbs*),
* Urbes Italiae.

## Nexus externi 
* Situs publicus 

## Pinacotheca 

Imago:Map of comune of Varazze (Savona, Italy).svg|Collocatio finium municipii in Provincia Savonensi.
Imago:Spiaggia_Varazze.jpg|Litus Varaginis.

## Notae 
Categoria:Urbes Italiae in Liguria
Categoria:Municipia in provincia Savonis
Calabria vetus

:*De regione eiusdem nominis nostrae aetatis vide Bruttium*

**Calabria** vetus nomen fuit regionis paeninsularis Italiae circa urbem Brundisium sitae, Ionio mari adfinis, quae hodie Sallentum nuncupatur. Pars fuit regionis secundae ab Augusto discriptae.

Postea nomen "Calabria" translatum est ad regionem quam antiqui Bruttium appellaverunt, cum regio quae antiquitus "Calabria" appellata erat regioni finitimae Apuliae iuncta est.

## Notae 
## Bibliographia 
* "Calabria" in 
* "Calabria" in 

Categoria:Regiones Italiae antiquae
Categoria:Sallentum
Cyriacus De Mita

**Ludovicus Cyriacus de Mita** (natus Nusci prope Abellinum die 2 Februarii 1928; mortuus die 26 Maii 2022) fuit vir publicus olim factionis Democratiae Christianae, cuius secretarius politicus (1982-1989) etiam fuit, postea Factionis Popularis Italiae (Italiane *Partito Popolare Italiano*) et Margaritae. A die 26 Maii 2014 est etiam vici sui natalis praefectus urbis.

## Administratio cui Cyriacus De Mita praefuit 
* I administratio a die 13 Aprilis 1988 usque ad diem 22 Iulii 1989

Categoria:Praesides Consilii Ministrorum Italiae
Categoria:Nati 1928
Categoria:Mortui 2022
Nicolaus Oresmius

thumb|Sphaerae caelestiae:  pagina libri de Caelo et Tellure Oresmii
**Nicolaus Oresmius** fuit philosophus, physicus, mathematicus et astronomus Francicus, etiam libros de moneta ac de systemate coordinatarum  scripsit. Anno 1361o archidiaconus Baiocarum factus, 1362o canonicus Rothomagi factus, 1377o electus est episcopus Lexovii. 

Iussu regis opera Aristotelis e sermone Latino in Francogallicum convertit. 

## Nexus externus 
* Bibliotheca Augustana Bibliotheca Augustana: Tractatus de origine, natura, iure et mutationibus monetarum

Categoria:Mortui 1382
Categoria:Philosophi Franciae
Categoria:Scriptores Franciae
Categoria:Auctores Latini mediaevales
Categoria:Episcopi Lexovienses
Categoria:Oeconomi Franciae
Categoria:Interpretes Latino-Francogallici
Categoria:Nati saeculo 14
Ioannes Spadolini

**Ioannes Spadolini** (Florentiae die 21 Iunii 1925 natus - Romae die 4 Augusti 1994 mortuus) fuit rerum gestarum scriptor, diarii scriptor, dux illustris diarii Italici *Corriere della Sera*.

Spadolini fuit etiam vir publicus Factionis Republicanae, legatus populi, praeses Consilii Ministrorum Italiae (primus post annum 1945 qui ad factionem Democratiam Christianam non pertineret) necnon praeses Senatus.

## Administratio cui Ioannes Spadolini praefuit 
* A die 28 Iunii 1981 usque ad diem 1 Decembris 1982

## Opera 
* *Il papato socialista*. Mediolani: Longanesi, anno 1950.
* ''L'opposizione cattolica da Porta Pia al '98", Florentiae: Le Monnier,anno 1954
* *Giolitti e i cattolici (1901-1914)*. Florentiae: Le Monnier, anno 1960
* *Il mondo di Giolitti*. Florentiae: Le Monnier, anno 1969.
* ''I Repubblicani dopo l'Unità", Florentiae: Le Monnier, anno 1972
* ''Gli uomini che fecero l'Italia*, 2 voll., Mediolani: Longanesi, anno 1972 (n.ed. TEA, anno 1999. ISBN 88-7819-767-X).
* *L' Italia della ragione: lotta politica e cultura nel Novecento*. Florentiae: Le Monnier, 1978.
* *Tradizione garibaldina e storia d'Italia*. Florentiae: Le Monnier, anno 1982.
* *Cattolicesimo e Risorgimento*. Florentiae: Le Monnier, anno 1986.
* *Cultura e politica nel Novecento italiano*. Florentiae: Cassa di risparmio di Firenze, anno 1994.
* *La mia Firenze - Frammenti dell'età favolosa''. Florentiae: Le Monnier, anno 1995. ISBN 88-00-84006-X

## Nexus externi 
Categoria:Praesides Senatus Reipublicae Italicae
Categoria:Praesides Consilii Ministrorum Italiae
Categoria:Historici Italiae
Categoria:Scriptores Italiae
Categoria:Nati 1925
Categoria:Mortui 1994
Categoria:Auctores Italiani
Categoria:Professores Universitatis Florentinae
Categoria:Ephemeridographi
Moneta

**Moneta** has habet significationes: 
*Iuno Moneta, dea quae curabat de pecunia et salute.
*Templum Iunonis Monetae, ubi nummi Romani olim excusi sunt.
*Moneta (fabrica), fabrica ubi nummi cuduntur. 
*Moneta (pecunia)
*Moneta, Atropatenae nummus (Atropatenice; *manat*).
*Nomen Latinum Mnemosynes, deae memoriae.
Blasius (episcopus Sebastenus)

**Blasius** fuit episcopus urbis Sebasteae, cuius nomen hodie Sivas est. Martyr obiit.

## Benedictio Sancti Blasii 
Moris est in Ecclesia Occidentali in festo Sancti Blasii (die 3 Februarii) post missam celebratam fauces populi benedicere binis candelis in formam crucis infula rubra colligatis, ut contra omnes faucium morbos muniantur. Hic sequens formula a presbytero dicitur:
 *"Per intercessionem Sancti Blasii, episcopi et martyris, liberet te Deus a malo gutturis et a quolibet alio malo. In nomine Patris, et Filii +, et Spiritus Sancti. Amen."*

Categoria:Anargyri
Categoria:Martyres
Categoria:Episcopi Sebasteni in Armenia
Categoria:Nati saeculo 3
Categoria:Mortui saeculo 4
Categoria:Incolae Anatoliae Graecoromanae
Categoria:Episcopi et Archiepiscopi Lycienses
Sibilus

**Sibilus** (Theodisce: *Pfyffer* vel *Pfiffer* [] vel iocose *Bluttfüdlehoger*, scilicet ‚collis clunis nudi‘) mons est situs inter Eggiwil Vallis Emmon commune et Entlis Saltus Rivom Finis.

## De nominibus
*Pfyffer* ‚locus, ubi ventus sibilat‘ intellegitur (cf. Theodisce: *pfeifen* ‚sibilare‘); *Bluttfüdlehoger* compositum est ex verbis quae in Helvetiae Lingua Alemannica crebro invenitur *blutt* ‚nudus, apertus’ et *füdle* ‚clunis‘ et *hoger* ‚collis‘. Utrumque nomen proficiscatur ab parte glabra aversa.

## Fontes
Categoria:Montes Helvetiae
Neue Zürcher Zeitung

[thumb|Prima editio die [12 Ianuarii 1780.]]

***Neue Zürcher Zeitung*** (aut simpliciter *NZZ*; nomen Theodiscum; 'Novum Diarium Turicense') est diarium Helveticum anno 1780 conditum, Turici editum.

Anno 1979, Praemium Erasmianum accepit.
## Nexus externi 
*Pagina diarii
*Historia Novi Diarii Turicensis

## Bibliographia 
* Thomas Maissen: *Die Geschichte der NZZ 1780-2005.* Buchverlag NZZ, Turici anno 2005.  ISBN 3-03823-134-7 
* Conrad Meyer: *Das Unternehmen NZZ 1780-2005.* Buchverlag NZZ, Turici 2005.   ISBN 3-03823-130-4

Categoria:Diaria Theodisce edita
Scutum

[thumb|[Vigil cum scuto tumultuario, tumultibus adhibito.]]

**Scutum** est armamentum latum quod bracchio vel manu geritur, ut eo tegumento corpus ab armis protegatur. 

De usu scutorum  docemur et libris et picturis iam populorum antiquorum. Fuerunt scuta pedestria et equestria. Simplicia e ligno facta saepe pellibus tecta erant. Sed iam ab Homero narratur de scutis ex aere confectis et ornatis caelaturis artificiosis. Milites, imprimis nobiles, per annos sibi morem fecerunt scuta sua imaginibus certis afficiendi, velut draconis, oris Gorgonei, aliorum monstrorum, sive hostes terrendi causa sive ut a commilitantibus cognoscerentur.

**Aeolostoma scutiferana*
*Scutum, sidus
*Clipeus
*Scutum energeticum, forma progressivior praesidii

## Nexus externi 
[thumb|300px|left|Scuta portatilia, a Romanis antiquis loricae nominata. Hic tria scuta orthogonia [Imperium Romanum|Romana videntur.]]

Categoria:Arma tectiva
Marcellus Germanus Perrier

(natus in *Arêches* die 28 Iunii 1933, mortuus die 2 Octobris 2017) fuit a die 16 Maii 2000 usque ad diem 8 Ianuarii 2009 episcopus dioecesis Apamiensis, id est urbis Pamiarum.

Perrier die 29 Iunii 1957 presbyter ordinatus est. Episcopus auxiliaris Camberiaci et titularis Dianae die 15 Aprilis 1988 factus.

## Nexus externi 
* 
* Curriculum vitae in pagina Conferentia Episcopalis Francica

Categoria:Episcopi Ecclesiae Catholicae
Categoria:Episcopi Apamienses
Normannia

thumb|right|300px|Normanniae tabula

**Normannia** fuit gubernatio Franciae sive vulgo provincia appellata, ab anno 1956 usque ad annum 2016 inter binas regiones administrativas divisa, quae sunt Normannia Superior et Inferior. Incolae Normanni appellantur. 

## Historia 
Normannia, olim Neustriae pars, a Normannis occupata est (de quo historia Dudonis Sancti Quintini et carmen Stephani Rothomagensis narrant); ab anno 911 usque ad annum 1204 ut ducatus atque regis Franciae feudum fuit qui plus minusve congruebat cum regionibus illis quae postea altera, ut ducatus in domaniis regis Franciae, provincia Normanniae, altera, ut ducatus in domaniis regis Angliae, baiuliae factae sunt. Baiuliae istae sunt Insulae Normannorum quae solum ab 1204 reliquerunt e Normannia ducatu confiscato usque ad id tempus in manibus regis Angliae, illic tantum ut dux permansus atque ab 1259 ut dominus superanus. Anno 911 dux Normanniae potitus est inferiore Sequanae valle, postea Cenomano Baiocisque anno 924, denique anno 933 Cossediano agro Abrincarumque agro insulisque quae in Manica sunt. Hodierno die praeter insulas Francogallice "Chausey" appellatas, insulae Normannorum baiuliae duae sunt Caesareae *(Jersey)* ac Lisiae *(Guernesey)* notae.

Die 6 Iunii anni 1944, legiones Americanae, Britannicae, Canadienses exercitus in litore Normannico exposuerunt, et  paucis mensibus Franciam a dicione Germaniae nazistae liberaverunt.

## Notae 
## Bibliographia 
* Adigard des Gautries, Jean, et Fernand Lechanteur. 1961–1969. "Les noms des communes de Normandie," *Annales de Normandie* 11-19 (1961-1969): praefatio A-Amf Ami-Auf Aug-Az Ba-Bay Baz-Bern Bert-Boc Boi-Boscge Boscgu-Boura Bourg-Bret Breu-But C-Cane Cani-Cat Cau-Champh Champi-Civ Cl-Co
* Bates, David. 2013. *The Normans and Empire.* Oxonae: Oxford University Press. ISBN 9780199674411.
* Hicks, Leonie V. 2016. *A Short History of the Normans.* Londinii: I. B. Tauris. ISBN 9781780762128.
* Power, Daniel. 2007. "Henry, Duke of the Normans (1149/50–1189)." In *Henry II: new interpretations,* ed. Christopher Harper-Bill et Nicholas Vincent, 85–128. Woodbridge: Boydell Press. ISBN 978-1-84383-340-6.
* Roach, Levi. 2022. *Empires of the Normans: Conquerors of Europe.* Cantabrigiae: Pegasus Books. ISBN 9781639361878.
* Rowley, Trevor, ed. 1999. *The Normans.* Stroud, Gloucestershire: Tempus Publishing. ISBN 9780752414348.

*Normannia (regio hodierna)
*Victoria Angliae Normannica
*1256 Normannia

!
Categoria:Provinciae Franciae –1789
Corriere della Sera

[thumb|350px|Sedes *Nuntius Vesperi* [Mediolanum|Mediolani]]

***Corriere della Sera*** (titulus Italiane; Latine fere *Nuntius Vespertinus*), anno 1876 ab Eugenio Torelli Viollier conditum, est primum, quod ad propagationem pertinet, ac clarissimum diarium Italicum, Mediolani editum. Hoc nomen cepit quia primo post horas 21:00 venditum est.

## Duces diarii 
[thumb|[Ioannes Spadolini]]
* Eugenius Torelli Viollier, Februarii 1876 - 31 Maii 1898
* Alfredus Comandini 
* Domenicus Oliva, 5 Iunii 1898 - 23 Maii 1900
* Ludovicus Albertini, 24 Maii 1900 - 29 Novembris 1925
* Albertus Albertini, frater Ludovici, 1924 - 29 Novembris 1925
* Petrus Croci, 1925 - 1926
* Ugo Ojetti, 1926 - 1927
* Mafius Maffii, Decembris 1927 - Septembris 1929
* Aldus Borelli, Septembris 1929 - Augusti 1943
* Ector Janni, Augusti 1943 - Octobris 1943
* Ermannus Amicucci, Octobris 1943 - 1944
* Marius Borsa, 1944 - 1946
* Gulielmus Emanuel, 1946 - 1952
* Marius Missiroli, 1952 - 1961
* Alphius Russo, 1961 - 1968
* Ioannes Spadolini, 1968 - 1972
* Petrus Ottone, 1972 - 1977
* Francus Di Bella, 1977 - 1981
* Albertus Cavallari, 1981 - 1984
* Petrus Ostellino, 1984 - 1987
* Hugo Stille, 1987 - 1992
* Paolus Mieli, 1992 - Maii 1997
* Ferruccius De Bortoli, Maii 1997 - Maii 2003
* Stephanus Folli, Maii 2003 - Decembris 2004
* Paulus Mieli, Decembris 2004 - Aprilis 2009
* Ferruccius de Bortoli, Aprilis 2009 - Aprilis 2015
* Lucianus Fontana, a mense Maio 2015

## Praeclari scriptores Nuntii Vesperi 
[thumb|*Indrus Montanelli* in [Aethiopia]]

* Magdi Allam
* Caspar Barbiellini Amidei
* Petrus Ludovicus Battista
* Aentius Biagi
* Ioannes Bianconi
* Dinus Buzzati
* Aldus Cazzullo
* Darius Di Vico
* Oriana Fallaci
* Maximus Franco
* Maximus Gaggi
* Ernestus Galli della Loggia
* Aldus Grasso
* Victorius Grevi
* Franciscus Giavazzi
* Petrus Ichino
* Tullius Kezich
* Claudius Magris
* Ector Mo
* Maria Theresia Meli
* Indrus Montanelli
* Maximus Mucchetti
* Guido Olimpio
* Petrus Ostellino
* Barbara Palombelli
* Angelus Panebianco
* Marius Porqueddu
* Ioannes Riotta 
* Maria Laura Rodotà
* Sergius Romano
* Albertus Ronchey
* Claudius Sabelli Fioretti
* Michael Salvati
* Ioannes Sartori
* Marius Sconcerti
* Iosephus Severgnini
* Lina Sotis
* Ioannes Antonius Stella
* Armandus Torno
* Francus Venturini
* Franciscus Verderami

## Propagatio 
Fons Ads - *Accertamenti Diffusione Stampa* {=?}

## Nexus externus 
* Pagina diarii

Categoria:Diaria in Italia edita
Categoria:Diaria Italiane edita
Categoria:Incepta 1876
Categoria:Mediolanum
Categoria:Periodica Italiana
Tibicen

[thumb|Tibicen [tibia (organum musicum)|tibiis canit.]]
**Tibicen** fuit musicus qui tibiis canebat. **Tibicina** vicissim fuit mulier tibiis canendis perita. Omne convivium Romanum tibicinam habere solebat hospitibus delectandis. In comoedia Romana, tibicina saepe erat inter dramatis personas.

## Pinacotheca

Banquet scene Louvre G135 full.jpg|Tibicina Graeca cum potatore

*Musica

## Nexus externi
* Tibicines principales
* Tibicines clari
* Historia tibiae jazzicae

Categoria:Munera
Categoria:Musica
Categoria:Tibiae
L'Osservatore Romano

'''''L'Osservatore Romano''''' (Italiane 'Spectator Romanus') est publicum Civitatis Vaticanae diarium, die 1 Iulii 1861 conditum, Papa Pio Nono regnante. Sententiae eius sunt:
* *Unicuique suum*
* *Non praevalebunt*

## Directores *Observatoris Romani* 
* Nicolaus Zanchini ac Iosephus Bastia (1861–1866)
* Augustus Baviera (1866–1884)
* Caesar Crispolti (1884–1890)
* Ioannes Baptista Casoni (1890–1900)
* Iosephus Angelini (1900–1919)
* Iosephus Dalla Torre di Sanguinetto (1920–1960)
* Raimundus Manzini (1960–1978)
* Valerius Volpini (1978–1984)
* Marius Agnes (1984 usque ad diem 31 Augusti 2007)
* Ioannes Maria Vian (2007–2018)
* Andreas Monda (2018–)

## Nexus externi 
* Historia Observatoris Romani
* L'Osservatore Romano
* Pagina diarii

Categoria:Civitas Vaticana
Categoria:Diaria Italiane edita
Categoria:Ecclesia Catholica
Categoria:Italiae scripta
14-Bis

thumb|14-bis
**14-Bis** sive **Oiseau de proie** ('avis praedatorius') fuit aeroplanum aëre gravius quod primum in Europa (die 23 Octobris 1906 Baccatellae, prope Lutetiam in Francia) in caelum se propulsit, sine ullis auxiliis. Aedificatum est ab Alberto Santos Dumont, inventore Brasiliensi.

## Bibliographia 
* Gray, Carroll F. "The 1906 Santos-Dumont No. 14bis". *World War I Aeroplanes*, no. 194, November 2006, pp. 4-21.
* Gibbs-Smith, C. H. *The Rebirth of European Aviation*. Londinii: HMSO, 1974. ISBN 0 11290180 8
* Hippolyto Da Costa, Fernando.  *Alberto Santos-Dumont: The Father of Aviation*. Conversum ab Hercillio A. Soares. In urbe Fluminensi: VARIG Maintenance Base, 1973.
* Lins de Barros, Henrique. *Alberto Santos-Dumont*.  In urbe Fluminensi: Associação Promotora da Instrução, 1986.
* Tobin, James. *To Conquer the Air: The Wright Brothers and The Great Race for Flight*.  Novi Eboraci: Free Press, 2003.

## Nexus externi 
* Pellicula volatus 14-Bis (YouTube) 

Categoria:Vehicula aëria
Carcharodontosaurus

* *Megalosaurus* †
* *Dryptosaurus* †

* *Carcharodontosaurus saharicus* †(Depéret & I.Savornin, 1927)
* *Carcharodontosaurus iguidensis* †Brusatte & Serenus, 2007

**Carcharodontosaurus** (a Graeco: *καρχαρίας*, squalus, + ὀδούς, dens, + σαῦρος 'lacertus') fuit ingens dinosaurus carnivorus, qui abhinc annos 93&thinsp;000&thinsp;000 – 98&thinsp;000&thinsp;000 circiter, Albano-Cenomanense (Cretaceo superiore), habitabat. Reliquia sua in Africa septentrionali (Algeria, Maroco et Agypto) inventa sunt. Longior erat tyrannosauro, cum longitudine 11.1-13.5 metrorum et pondere 2&thinsp;900 chiliogrammatum.

260px|thumb|left|Restitutio **carcharodontosauri**

## Notae 
## Nexus externi 
Categoria:Carcharodontosauridae
Categoria:Dinosauria Cretacea
Categoria:Dinosauria Africae
Categoria:Taxa Stromer
Categoria:Taxa 1931
Categoria:Genera animalium
Albertus Santos Dumont

**Albertus Santos Dumont** (natus die 20 Iulii 1873; mortuus ipse voluntaria die 23 Iulii 1932), fuit Brasiliensis qui aeroplanum primum (14-Bis) Lutetiae anno 1906 construxit et aerodynamicae peritus fuit.

## Bibliographia
* de Barros, Henrique Lins. *Santos Dumont and the Invention of the Airplane* (PDF). Rio de Janeiro: Brazilian Ministry of Science & Technology and the Brazilian Centre for Research in Physics, 2006. ISBN 978-85-85752-17-0.
* de Mattos, Bento S. 2004. "Santos Dumont and the Dawn of Aviation." *AIAA paper # 2004-106*, 42nd AIAA Aerospace Sciences Meeting and Exhibit, Reno, Nevada, January.
* de Mattos, Bento S. 2006. "Short History of Brazilian Aeronautics." *AIAA paper # 2006-328*, 44th AIAA Aerospace Sciences Meeting and Exhibit, Reno, Nevada, January.
* Garrett, Charles Hall. 1904. "A Builder of Successful Air-Ships". ''The World's Work: A History of Our Time* 8 (Maii): 4737–4739.
* Hansen, James R. 2005. *First Man: The Life of Neil Armstrong*. Novi Eboraci: Simon & Schuster. ISBN 978-0-7432-5631-5.
* Hoffman, Paul. 2003. *Wings of Madness: Alberto Santos Dumont and the Invention of Flight*. Novi Eboraci: Hyperion Press. ISBN 978-0-7868-6659-5.
* Santos Dumont, Alberto. 1973. *My Airships*. Novi Eboraci: Dover Publications, Inc. ISBN 978-0-486-22122-9.
* Waugaman, Elisabeth P., ed. 2005. *Dê Asas aos Seus Sonhos / Follow Your Dreams: The Story of Alberto Santos Dumont)*, (bilingual, Portuguese/English). Urbe Fluminensi: Prometheus Press. ISBN 978-85-99240-02-1.
* Winters, Nancy. 1997. *Man Flies: The Story of Alberto Santos-Dumont, Master of the Balloon*. Novi Eboraci: Ecco Press. ISBN 978-0-88001-636-0.
* Wykeham, Peter. 1962. *Santos Dumont: A Study in Obsession''. Novi Eboraci: Harcourt, Brace & World. ISBN 978-0-405-12210-1.

## Nexus externi 
* "Santos Dumont e o Maxim's de Paris," de Santos Dumont apud Maxim's 
* De Dumont apud Der Spiegel online 

Categoria:Nati 1873
Categoria:Mortui 1932
Categoria:Incolae Brasiliae
Categoria:Homines qui sibi mortem consciverunt
Categoria:Aëronautae
La Repubblica

[thumb|[Eugenius Scalfari.]]
***La Repubblica*** (Italiane 'Res Publica') est diarium Italicum anno 1976 ab Eugenio Scalfari conditum, Romae editum, post *Nuntium Vesperi* secundum quod ad propagationem pertinet.

## Historia 
Diarium primo die 14 Ianuarii 1976 editum est.

## Duces diarii 
* Eugenius Scalfari 1976-1996 
* Aetius Mauro (1996-2020)
* Mauritius Molinari (ex anno 2020)

## Clari diurnarii hodie et in annis praeteritis 
* Conradus Augias
* Iosephus D'Avanzo
* Maximus Giannini
* Franciscus Merlo
* Concita De Gregorio (antea ea princeps Unitatis fuerat)
* Gad Lerner (ex Re Publica ad Factum Cotidianum iit)
* Miriam Mafai
* Beniaminus Placido
* Ludovicus Spaventa
* Barbara Spinelli (ex Re Publica ad Factum Cotidianum iit)

## Propagatio 
Fons ADS: Accertamenti Diffusione Stampa

## Nexus externi 
* Situs interretialis diarii proprius.
* Historia diarii.

Categoria:Diaria in Italia edita
Categoria:Diaria Italiane edita
Categoria:Incepta 1976
The Times

***The Times*** (nomen Anglicum, 'Tempora') est diarium Anglicum Londinii quotidie editum, anno 1785 a Ioanne Walter conditum nomine *Daily Universal Register* ('Acta diurna universalia'). Nomen mutatum est anno 1788.
 
## Nexus externus 
* Pagina officialis diarii

Categoria:Diaria Anglice edita
Categoria:Diaria in Anglia edita
Categoria:Incepta 1785
The New York Times

thumb|Aditus veteris praesidii
[thumb|upright=0.8|Prima editio diarii nomine *New-York Daily Times,* die [18 Septembris 1851 edita.]]
[thumb|upright=0.8|[Aedificium Quadrati Temporum, praesidium ab anno 1913 ad annum 2007.]]
***The New York Times*** ('Tempora Neoeboracensia') est diarium Americanum, Novi Eboraci quotidie editum, cui sunt magna gratia multique lectores per omnem orbem terrarum. Quod diarium, die 18 Septembris anno 1851 ab Henrico J. Raymond et Georgio Jones conditum, 125 Praemia Pulitzerana accepit, plus quam aliud diarium. Numero lectorum locum septimum decimum in mundo et secundum in Civitatibus Foederatis obtinet.

*Ricardus Aldrich
*David Carr
*Quadratum Temporum

## Notae
## Bibliographia
*Davis, Elmer Holmes. 1921. *History of the New York Times, 1851–1921.* Novi Eboraci: The New York Times.
*Davis, Elmer Holmes. 1969. *History of the New York Times, 1851–1921.* Editio iterum impressa. Novi Eboraci: Greenwood Press. ISBN 0837125782.
*Durham, Meenakshi G. 2013. Vicious assault shakes Texas town: the politics of gender violence in The New York Times' coverage of a schoolgirl's gang rape. *Journalism Studies* 14(1):1–12. Taylor & Francis Online. .
*Knox, Edward C. 2002. The 'New York Times' Looks at France. *The French Review* 75 (6): 1172–1180.  JSTOR 3132941.
*Leff, Laurel. 2000. A Tragic 'Fight in the Family': The New York Times, Reform Judaism and the Holocaust. *American Jewish History* 88(1): 3–51. . ISSN 1086-3141.
*Salisbury, Harrison E. 1980. *Without Fear or Favor: The New York Times and Its Times.* Novi Eboraci: Times Books. ISBN 9780812908855.
*Schwarz, Daniel R. 2012. Endtimes?: crises and turmoil at the New York Times, 1999-2009. Albaniae Novi Eboraci: Excelsior Editions. ISBN 1438438966. OCLC 802059662.
*Taylor, S. J. 1990. ''Stalin's Apologist: Walter Duranty: The New York Times's Man in Moscow.* Novi Eboraci: Oxford University Press. ISBN 9780195057003.

## Nexus externi
*Situs proprius, *The New York Times.''
*Situs proprius, The New York Times Company.
* Amanda Kludt, "A Timeline of All New York Times Restaurant Critics" (16 Septembris 2011)

Categoria:Diaria Anglice edita
Categoria:Diaria Novi Eboraci edita
Categoria:Incepta 1851
Categoria:Praemium Peabodiense
Categoria:Urbs Novum Eboracum
Hibernia (discretiva)

* Hibernia est quaedam insula in Oceano Atlantico sita.
* Hibernia est et civitas, quae per partem insulae illius ad meridiem sitam se porrigit.
* Hibernia Septentrionalis est natio altera in insula sita.
Prima res publica (Francia)

**Prima Respublica Francica**, officialis Respublica Francica (Francogallice: *République Française*) 21 Septembris 1792 proclamata fuit, per Res Novas Francicas.

## Historia 
Secundum formam administrationem aetas Primae Respublicae divisa est:

* Conventio Nationalis: 1792-1795, inter hoc tempus fuit Terroris Regimen.
* Directorium (Francia): 1795-1799
*  Consulatus: 1799-1804.

## Bibliographia 
* Doyle, William. *The Oxford History of the French Revolution*. Secunda editio. Oxoniae: Oxford University Press, 2003.
[thumb|left|Tres consules: [Ioannes Iacobus Régis de Cambacérès, Napoleo Bonaparte et Carolus Franciscus Lebrun]]
* Pichot-Bravard, Philippe. *La révolution française.* Versaliis: Via Romana, 2014.

Categoria:Historia Franciae