open-index/open-wikipedia-markdown huggingface dataset:
Alcossebre

[thumb|Locus Alcălae Gilberti in [Magistratus Inferiore|Magistratū Inferiore.]]
**Alcossēbre** (-is n.) seu **Alcocēber** (-eris n.) seu **Alcocēbre** (-is n.) (Valentine et publice *Alcossebre*; Hispanice *Alcocéber* seu *Alcocebre*) est locus Hispanicus, una cum Capite Curvo  et Fontibus  ad Alcălam Gilberti  pertinens, in provincia Castalia.

left|100px|thumb|Insigne Alcossebris.
left|250px|thumb|Alcossebre.
Consistit litorali e loco cum litore chiliometra decem longo in oras quinque et aliquot parvos sinūs intactos, quia est unus paucis e locis qui toti aedificiis non ordinati sunt (dissimilis plerorumque litoralium locorum).

Litoralem praeter zonam, Alcossebre quoque aliquot apopses habet quas montes praerupti Irta (Valentine ''Serra d'Irta*; Hispanice *Sierra de Irta*) praebent.

In Litore Floris Citri  situm est, ad septentrionem Paeninsulā et ad meridiem Torreblancā terminatum.

## Toponymia 
Ioannes Coromines i Vigneaux et vocabula Hispanica *Alcocéber'* et *Alcocebre* et Valentinum vocabulum *Alcossebre* derivat ex Arabico vocabulo *Al-quṣaiba*, deminutivo vocis القصبة (*al-qaṣbah* transcriptae), "castrum" significantis, (e quā orta est Hispanica vox *alcazaba''). Hoc parvum castrum possibilium maritimorum hostium impetūs vigilare sinebat, quia Alcossebre prope Caput Curvum , naturale scopulum in mare vigilantiam radium augere permittentem, est. Voces Latinae "Alcossebre", "Alcocebre" et "Alcoceber" mutuatae sunt et e Valentinā voce et Hispanicis vocibus.

## Historia 
Circumiectis in locis, aliquot loca archaeologica, sicuti Tossalet. Anno 1260, post Occupationem Christianam, Templarii chartam populationis concesserunt. Hoc consilium male successit, quamobrem alteram chartam populationis anno 1320 concesserunt, per quam novi incolae manserunt sub Castelli Gilberti iurisdictione. Alcossebris incorporatio in municipium Alcălam Gilberti anno 1583 evenit. Maris propinquitas adiumento fuit impetibus piratarum Mazacum per saecula XVI et XVII; ad quos evitandos, speculae aliquot, sicuti turris Ebri (multum diruta) et turris Capitis Curvi  (satis integra), aedificatae sunt.

## Oeconomia 
Oeconomia fundata est in agriculturā et picatū in loco piscationis Fangensi  (ante litus Prati Ildensis-Torreblancae). In praesenti, commercialis piscatio evanuit et periegesis oeconomicum motrum incolis est. Prope viam hunc locum cum Alcălā Gilberti iungentem parva statio ferriviae inter Valentiam et Barcinonem erat, quae clausa est per annos 1990.

## Notae 
Categoria:Urbes Hispaniae
Categoria:Communitas Valentina
La Desputoison du vin et de l'iaue

[[Fasciculus:BNF fr 24432 f 28r La Desputoison du vin et de l iaue vv 15-20.jpeg|thumb|Vina disputantia versibus 15-20 enumerata: *Biaune clameci et aucerreMistrent lespee hors du fuerreEt cuidierent faire vergoingneA st jehan et a ga[s]coingneEt dautre part a la rochelle:Ains[i] commanca la querelle ...* (Bibliotheca Nationalis Francica MS. fr. 24432 f. 28r)]]

'''''La Desputoison du vin et de l'iaue'''* (scilicet "Disputatio vini et aquae") est carmen satyricum Francogallice saeculo XIII exeunte scriptum quo vina orientalia quattuor (Autessiodurense, Clamiciacum, Belnense, Nivernense) contra occidentalia quattuor (Angeriacum, Vasconicum, Rupellense, Andegavense) contendunt, adiudicante deo amoris cum nonnullis consiliariis (*vin grec, vin de grenache ... vin muscadet, vin de Chypre ... vin Rinois ... Saint Porçain*). Quo deo suadente vina omnia inter se denuo consentivisse et necessitatem aquae recognovisse narrantur.

## Bibliographia 
; Editiones
* 1839 : Achille Jubinal, ed., *Nouveau recueil de contes, dits, fabliaux, et autres pièces inédites des XIIIe, XIVe et XVe siècles* vol. 1 (Lutetiae) pp. 293-311
* 1996 : Albert Henry, *Contribution à l'étude du langage oenologique en langue d'oil (xiie-xve s.)* (2 voll. Académie Royale de Belgique) vol. 1 recensio huius operis

; Eruditio
* Otto Klauenberg, *Getränke und Trinken in altfranzösischer Zeit, nach poetischen Quellen dargestellt*. Hannoveriae: Harzig, 1904 (dissertatio) Textus

## Nexus externi 
* *La Desputoisson du vin et de l'iaue* apud *ARLIMA''
* Manuscriptum Bibliotheca Nationalis Francica français 24432 f. 28 sqq.

Categoria:Libri de vino
Categoria:Scripta saeculo 13
Categoria:Franciae scripta
Categoria:Litterae Francogallicae antiquae
Categoria:Carmina
Lipolysis

[thumb|Molecula [triacyloglycerolum|triacyloglyceroli (TAG, "pingue") in adipocyto (cellula adipata) invenitur. Lipolyse TAG gradatim in acida adipata tria sua secatum est. Productum terminale est glycerolum.]]
**Lipolysis** est iter metabolicum, quo cellulae corporis pingui materiam pinguem tollitur. 

Intra cellulam, adipocytum, pingue moleculae triacyloglyceroli (TAG). Lipolysis *enzymorum lipolyticorum ope* gradatim moleculas TAG secat:
# Triacyloglycerolum (TAG) → Diacyloglycerolum (DAG)
# Diacyloglycerolum (DAG) → Monoacyloglycerolum (MAG)
# Monoacyloglycerolum (MAG) → Glycerolum

Ope hormontum et quorundam medicamentorum et aliarum substantiarum lipolysis et augeri et inhiberi queat. In senectute lipolysis diminuta est, quod incrementum ponderis pinguis haud minore in parte explicat.

## Adipositas, diaeta et lipolysis 
Non potest, ut corporis pingue incendatur et comburatur; tantum pinguem, quod energia conservata est, in usu ponere licet. Ad ponderis perdendum multitudo insulinum in sanguine maiore in parte multitudinem lipolysis inverse iubet: Praesentia insulini inhibeat lipolysem (modum conservandi), absentia insulini augeat lipolysem (modum liberandi). Imprimis sub nutrimentum hodiernum multitudo insulini ad valores altiores (hyperinsulinaemiam) inclinat. Imprimis "intercenae" signum endocrineum rediens ponant, valores insulini augens. Gubernatio pinguis, de aequilibrio insulini, non de multitudinibus carbohydratum pendit.

## Pinacotheca 

Fasciculus:Unsaturated Triglyceride Structural Formula V1.svg|Triacylglycerolum (TAG)
Fasciculus:Diglyceride Structural Formula V.1.png|Diacylglycerolum (DAG)
Fasciculus:Monoglyceride Structural Formula V.1.png|Monoacyloglycerolum (MAG)

## Notae 
* Acidum adipatum
* Beta oxidatio
* Lipidum

## Nexus externi 
* *cambridge.org*: Gubernatio lipolysis enzymaticae 

Categoria:Hepatologia
Categoria:Itinera metabolica
Categoria:Metabolismus
Machaon

thumb|Machaon Menelaum curat.
Bello Troiano **Machaon** erat unus e ducibus Thessalicis et medicus Achaeorum. Filius Aesculapii et Epionae, artem medicam per patrem a Chirone centauro  didicit. Frater ei fuit Podalirius, et ipse medicus et expeditionis Troianae particeps; sorores fuerunt Hygia et Panacea. Inter alios Philocteten sanasse dicebatur.

Una cum fratre Podalirio triginta naves Ilium ducebat quae Achaeos e civitatibus Thessalicis Oechalia et  Tricca et Ithome profectos vehebant. Ibi Menelaum Pandari sagitta vulneratum curavit. Et ipse postea vulnus a Paride humero dextro accepit et in curru Nestoris ad castra Achaeorum revectus est. A poeta Latino Vergilio numeratur inter Graecos qui equo ligneo latuerunt et Ilium ceperunt. Tum ab Eurypylo necatus plerumque diciturː sunt tamen qui Machaonem per Penthesileam Amazonum reginam perisse tradiderint. Ante bellum Troianum Helenae matrimonium unus inter multos procas frustra petisse dicitur

Secundum fabulas a Pausania collectas Machaon filios genuit Sphyrum, Alexanorem, Polemocraten, Nicomachum, Gorgason. Messenii heroem sibi vindicabant et tumulum herois vestigiaque urbis Triccae non in Thessalia sed in suis finibus ostendebant. Simul Machaonem et filios cultu heroico honorabant.

## Notae 
## Fontes 
* Apollodori Bibliotheca III.10.8
* Diodorus Siculus, libro quarto *Bibliothecae Historicae* 71.4
*Hyginus mythographus *Fabulae* 87, 91, 97, 108, 113
* *Ilias* II.729-733 ; IV.193-219 ; XI.504-520 et 618-642 et 833-837 ; XIV.4.
*Ovidius, *Pontica* III.4.7
*Pausanias libro secundo *Descriptionis Graeciae* 11.5 et 23 et 26 et 38 necnon libero quarto 3.2 et 9, 30.3, 31.12.
* Vergilius, *Aeneis* II.263

## Plura legere si cupis 
* Neil Adkin, "Exiting Vergil’s Trojan Horse: Primusque Machaon", ''L'Antiquité Classique*, 2009ː 195-196
* Jocelyne Peigney, "La blessure de Ménélas et la bossette de mors (Iliade 141-147) : quelques remarques", *Collection de l'Institut des Sciences et Techniques de l'Antiquité'', 2007ː 101-110

Categoria:Heroes Belli Troiani
Categoria:Medici fictitii
Categoria:Personae Iliadis
Su Shi

**Su Shi** (Sinice 蘇軾, natus 8 Ianuarii 1037, mortuus 24 Ianuarii 1101), cognomento Zizhan (子瞻), nonnumquam et Hezhong (和仲), appellatione Dongpo Jushi (東坡居士), Sinarum scriptor, poeta, artifex, calligraphus, medicus, rei publicae peritus, Hanchei et Siuchei urbium praefectus, praeses academiae et tribunalis; quibus officiis functus causa factionum rei publicae inimicarum saepius in exsilium deiectus, donec revocatus crimine condonato in itinere annos sex et sexaginta natus vita excessit.

## Opera 
Opera quae exstant ei carmina permulta et fabulas et commentarios et tabulas calligraphicas comprehendunt.

Fabulam hanc ab Angelo Zottoli Latine translatam exemplar Su Shi sermonum partim dabimus:

蘇子曰：「客亦知夫水與月乎？逝者如斯，而未嘗往也；盈虛者如彼，而卒莫消長也，蓋將自其變者而觀之，則天地曾不能以一瞬；自其不變者而觀之，則物與我皆無盡也，而又何羨乎？且夫天地之間，物各有主，苟非吾之所有，雖一毫而莫取。惟江上之清風，與山間之明月，耳得之而為聲，目遇之而成色，取之無禁，用之不竭，是造物者之無盡藏也，而吾與子之所共食。」 

— Sou doctor *[h.e. Su Shi]* ait : "Hospes an etiam noverit illam aquam atque lunam? Transiens illa hoc pacto, et tamen haud dum abiit; plena cavaque ista eo pacto, et tandem nulla imminuta aut aucta. Scilicet si vis ex ipsius mutabili inspicere aliquid, tunc caelum et terra iam nec poterunt putari oculi coniectus : at ex ipsius non mutabili inspicias illud, tuncque res atque ego aeque caremus termino, sicque iam ad quid amabis? Praeterea huius caeli terraeque medio, res singulae habent dominum; et si non sit ego quod possideo, vel unum pilum adhuc non sumam : tantum super amnem purus ventulus atque inter montes clara luna, auri assequenti ipsum factus sonus et oculo offendenti illam facta color, captantur nullo prohibente et usui sunt quin consumantur; scilicet creatore rerum haud penitus recondente, ego cum te iis simul fruimur."

## Ars coquinaria 
Praeter ceteris studiis et praeclarissimus est ob artem coquinariam colendam, ut permultorum feratur auctor esse ciborum quibus et nostra aetate fruuntur Sinarum erudita palata, quorum celeberrimus porcina Dongpo vocatur.

## Notae 
Categoria:Scriptores Sinarum
Categoria:Poetae Sinarum
Categoria:Politici Sinarum
Siucheum

**Siucheum** (Sinice 徐州 *Xúzhōu*) est urbs in provincia Chiamsua quae in septentriones et occidentem spectat. Nomen eius antiquius Pengcheng (彭城).

## Notae 
Categoria:Urbes milies milium incolarum
Christianus Lous Lange

thumb|Christianus Lous Lange
**Christianus Lous Lange** (natus 17 Septembris 1869; mortuus 11 Decembris 1938) fuit rerum gestarum scriptor, scientiae politicae peritus, et pacifista Norvegicus.

Alma mater sua Universitas Osloensis fuit, et ad Parlamentum Norvegiae ro Unione Interparlamentaria laboravit. Anno 1921, Praemium Nobelianum pacis cum Hjalmar Branting accepit.

## Notae 
Categoria:Auctores Norvegici
Categoria:Historici
Categoria:Incolae Norvegiae
Categoria:Pacis fautores
Categoria:Praemium Nobelianum Pacis
Categoria:Scriptores Norvegiae
Robertus A. Millikan

thumb|Robertus A. Milikan
**Robertus Andreas Millikan** (natus die 22 Martii 1868; mortuus die 19 Decembris 1953) fuit physicus Americanus, qui mutationis elementariae de quantitate constante onus electricum et effectus photoelectronicae peritus fuit. Alma mater sua Universitas Columbiae fuit, et ad Institutum Technologiae Californiense creandum conatur est.

Anno 1923, Praemium Nobelianum physicae accepit studii mutationis elementrariae, electronnis, et effectus photoelectronicae ratione.

## Notae 
Categoria:Alumni Universitatis Columbiae
Categoria:Physici Civitatum Foederatarum
Categoria:Praemium Nobelianum Physicae
Lingua Abassinica

**Lingua Abassinica** vel **Abazinica** (Abassinice: Абаза бызшва, *Abaza byzšva*) est lingua Caucasica Boreoccidentalis, qua praesertim loquuntur Abassini. Karaczaevo-Circassiae quinque linguarum officialium una est, ubi circa 38 000 ea loquuntur. Praeterea, circa 10 milia Abassinorum diasporae in Turcia loquuntur. Linguae Abasgicae proxima est.

## Scriptura 
Saeculo XIX scriptura Arabica uti temptabat; anno 1932 abecedarium Abassinicum litteris Latinis compositum est et anno 1938 Latinizatione finita abecedarium hodiernum litteris Cyrillicis utens institutum est.

## Notae
## Nexus externi 
* Articulus de lingua Abassinica in Ethnologue
* Vicipaedia Abassinica in *Incubatrice*

Categoria:Karaczaevo-Circassia
Categoria:Linguae Caucasicae Boreoccidentales
Vinum Aynium

[thumb|Vineae prope [Ageium virentes]]
**Vinum Aynium** sive **Ainum**, Francogallice olim ''vin d'Aÿ*, est vinum tranquillum quod in agris oppido Ageio circumiacentibus nascitur. A saeculo XVI usque in XIX inter optima Franciae omnis aestimabatur. Tale vinum hodie sub appellatione *Coteaux champenois* recognoscitur sed rarius provenit, quia maxima pars vinearum huius regionis ad productionem vini Campanici bullantis dedicatur.

## Notae 
## Bibliographia 
; Fontes antiquiores
* 1537 : 
* 1588 : 
* 1600 : Olivier de Serres, *Le Theatre d'agriculture et mesnage de champs* (Lutetiae) p. 145
* 1702 : 
* 1705 : Sancteuremondus, *Oeuvres meslées* (Londinii: Tonson, 1705) 
* 1748 : Georg Heinrich Behr, *Zwey Bücher Von der Materia medica*. Argentorati  (*vin d'Hay oder d'Aix*)
* Grimod

## Nexus externi 
* "Aÿ" in *Dico du vin*
* "[Coteaux champenois (AOC) (AOP)](https://www.vinsvignesvignerons.com/Regions/Champagne/LA-REGION-CHAMPAGNE/Les-appellations/(aoc)/Les-appellations/Coteaux-champenois-AOC-AOP)" apud *Vins Vignes Vignerons''

Categoria:Vina Gallica
Categoria:Gastronomia Campaniae Francicae
Vinum Alsaticum

thumb|Forma vinearum Alsaticarum
**Vinum Alsaticum**, Francogallice ''vin d'Alsace*, Theodisce *Elsässer Wein*, in regione Alsatia recentius Franciae attributa provenit. Vina Alsatica iam diu in Germania et Francia necnon alibi celebrantur. Quotannis Colmariae in Alsatia, dum tenetur mercatus vinorum, mos est reginae vineariae eligendae.

## Historia 
Saeculo XIII ineunte poëta Henricus de Andeliaco vinum Alsaticum, Mosellani amicum, Campanici aemulum, de utilitate sua iactare finxit his verbis:
:*Dont saut en piez le vin d’Ausois,
:*Li bons gentiz vins et roiaus:
:*"Esparnai, trop es desloiaus,
:*Tu n’as droit de parler en cort,
:*Je sui cil qui la gent secort;
:*Entre moi et ma damoisele,
:*Longue tonne de la Mosele,
:*Nous secorons les Alemanz,
:*Nous fesons trestoz noz commanz;
:*Aus Coloingnois prenons l’argent
:*Dont nous repessons nostre gent"
("Subito vinum bonum urbanum regium Alsaticum consurrexit: 'Sparnacum (i.e. Campanicum), ignobile es: in aula loqui non vales: homines adiuvo ego una cum mea domicella, cupa longa Mosellana: nos simul Alamannis [i.e. Teutonis] subvenimus, postulationibus cito respondentes, a Coloniensibus pecunias depromentes quibus gentem nostram pascimus").

Iohannes Henricus Zedler anno 1748 vina Alsatica potiora Theodisce e tribus fontibus prioribus recitavit: *... insonderheit die Reichfeldischen, Lippelsbergischen, Blienweilrischen, Rappersweilrischen und Reichenweilrischen ... Rangischen, Thanischen, Seringischen, Gebweilrischen, Katzenthalischen, Ammersweirischen und Brißgawischen ... Dambachischen und die auf dem Sturmischen Hügel gewachsen*. Mox Georgius Henricus Behr vina Alsatica Latine enumeravit: vina Alsatiae superioris Montis Caesarei sive Kaysersbergense, Ruppervillense, Reichenvillense, Hunnenvillense, Ammersvillense, Türckheimense, Katzenthalense, Gebwilense, Bœblenheimense, Sultzense, Ruffacense, Thannense, Sancti Hypoliti, Colmariense; vina Alsatiae inferioris Marlenheimense, Blæsenheimense, Selestadiense, Marckelsheimense, Dambacese, Benfeldense, Barrense, Andlaviense, Mittelbergense, Obereheenheimense, Wolcksheimense, Rosheimense, Molsheimense, Diffenthalense, Küttelsheimense, Dorlisheimense, Ehrsteinense.

## Notae 
## Bibliographia 
[thumb|Vinea *Sommerberg* prope oppidum [Niedermorschwihr iacens]]
; Fontes antiquiores
* 1223/1224 : 
* 1596 : 
* 1618 : 
* 1745 : 
* 1748 : 

; Eruditio recentior
* 

## Nexus externi 
* "Alsace (les vins d’Alsace)" in *Dico du vin*
* "La Région Alsace" apud *Vins Vignes Vignerons*

Categoria:Vina Gallica
Categoria:Gastronomia Alsatiensis
Dascilloidea

**Dascilloidea** sunt superfamilia coleopterorum subordinis Polyphagorum, cui sunt duae familiae: Dascillidae (coleoptera cicadiformia corporum mollium plantis vescentium) et Rhipiceridae (coleoptera cicadiformia et parasitica).
## Taxinomia 
Hic habes hodiernam superfamiliae taxinomiam:
* Familia Dascillidae Guérin-Méneville, 1843 (1834)
** Subfamiliae Dascillinae Guérin-Méneville, 1843 (1834)
*** Tribus Cinnabariini Pic, 1914
*** Tribus Dascillini Guérin-Méneville, 1843 (1834)
** Subfamiliae Karumiinae Escalera, 1913
*** Tribus Emmitini Escalera, 1914
*** Tribus Escalerinini Paulus, 1972
*** Tribus Genecerini Pic, 1914
*** Tribus Karumiini Escalera, 1913
* Familia Rhipiceridae Latreille, 1834

## Notae
## Bibliographia
*Guérin-Méneville, F. E. 1843. "Note sur un groupe naturel ou une petite tribu de Coléoptères de la famille des Malacodermes." *Revue Zoologique* 6 (Iulius): 193–94.
*Bouchard, P., et al. 2011. "Family-group names in Coleoptera (Insecta)." *ZooKeys* 88: 1–972. . ISBN 978-954-642-583-6, ISBN 978-954-642-584-3. ZooBank.

## Nexus externi

Categoria:Superfamiliae animalium
Categoria:Taxa Guérin-Méneville
Categoria:Taxa 1843
Appellatio Sinica

**Appellatio** (Sinica littera 號) est agnomen sive pseudonymum, quod apud Sinas aliasque Asiae quae ad orientem vergit gentes vir artibus peritus ipse sibi attribuit. Differt enim ea a cognomento, ut hoc a parentibus fere nominatum omnesque ad adultos virilis sexus pertinet, illa autem nec ab alio neque universalis, sed eruditis modo et clarissimis est attributa.

## Notae 
Categoria:Onomastica
Categoria:Cultura Sinica
Vinum Andegavense

[thumb|Forma vinearum vallis [Ligeris inferioris]]
**Vinum Andegavense** sive **Andianum**, Francogallice ''vin d'Anjou*, in provincia Andecavensi ad ripas fluminis Ligeris inferioris provenit. Vinum rubrum albumque huius regionis, iam saeculo XIII ad Lutetiam exportatum, a multis requisitum est.

## Notae 
## Bibliographia 
[thumb|Vinea prope oppidum [Drain hieme visa]]
; Fontes antiquiores
* 1223/1224 : Henricus de Andeliaco, *La Bataille des vins* v. 32 (Alexandre Héron, *Oeuvres de Henri d'Andeli, trouvère normand du 13e siècle* [Rotomagi, 1880] pp. 23-30, 87-129)
* saec. XIII exeunte : *La Desputoison du vin et de l'iaue* (Achille Jubinal, ed., *Nouveau recueil de contes, dits, fabliaux, et autres pièces inédites des XIIIe, XIVe et XVe siècles* vol. 1 [Lutetiae, 1839] pp. 293-311
* 1537 : 
* 1588 : 
* 1600 : Olivier de Serres, *Le Theatre d'agriculture et mesnage de champs* (Lutetiae) p. 145
* 1748 : 

## Nexus externi 
* "Anjou (l’), région (Vallée de la Loire) vins" in *Dico du vin*
* "Anjou-saumur: Les appellations" apud *Vins Vignes Vignerons''

Categoria:Vina Gallica
Categoria:Gastronomia Andecavensis
Categoria:Vinum vallis Ligeris
Vinum Arbosiense

[thumb|[Vinea Ludovici Pasteur prope Arbosiam virens]]
**Vinum Arbosiense**, Francogallice ''vin d'Arbois*, e pago Arbosiensi praefecturae Iurae (olim comitatus Burgundiae) provenit.

Nobiles Burgundi vineas huius pagi iam saeculo XIII acquirebant, inter alias prope oppidum Pupillin ubi optima vina etiam hodie nascuntur. Brugis annis 1374 et 1375 Philippus Audax bonitatem vinorum comitatus et ducatus Burgundiae regibus Francorum Carolo VI et Anglorum Eduardo III magnifice demonstravit, inter quae Arbosiensis:
:"hos omnes principes inter se disputantes sua in urbe Brugensi recepit eosque per totam, quam ibi consumpsere, hiemem ad convivia opipare apparata accersivit, in iisque epulis maximam vini Belnensis, Arbosiensis et Castro-charolini suppeditavit copiam. Sic nimirum Burgundiae dux esse se suavium vinorum (tam comitatus quam ducatus) facile principem voluit convivis suis perspectum".

Saeculo XVI bonitatem vinorum Arbosiensium per Franciam agnoscebatur; saeculo XVII ineunte Casparus Laudismannus vinum "Burgundicum quod appellatur *D*arbosianum *Le vin d'Arbois*" sermone bilingui laudavit. Ludovicus Pasteur, qui Arbosiae educatus est, Lutetiae denuo habitans vinum a patre productum cottidie bibebat vineaeque familiae suae in inquisitionibus biologicis suis utebatur.

Vina tam rubra quam alba producuntur, varietatibus indigenis adhibitis. Celeberrima sunt *vins jaunes* ("flava") et *vins de paille* ("paleacea" dulcia et fortissima).

## Notae 
## Bibliographia 
thumb|Vineae pagi Arbosiensis, sub turri Canoz iacentes, auctumno visae
; Fontes antiquiores
* 1566 : 
* 1600 : 
* 1618 : 
* 1702 : 
* 1748 : Georg Heinrich Behr, *Zwey Bücher Von der Materia medica''. Argentorati  ("Vin d'Arbois")
* 1808 : 

; Eruditio
* 
* 
* J. Girard, *La Vigne et le vin en Franche-Comté*. 1939
* Ophélie Neiman, "Le vin d’Arbois, pépite du Jura" in *Le Monde* (7 Ianuarii 2017)

## Nexus externi 
* "Arbois AOC (Jura)" in *Dico du vin*
* "Arbois (A.O.C)" apud *Vins Vignes Vignerons*

Categoria:Vina Gallica
Categoria:Arbosia
Categoria:Gastronomia Liberi Comitatus
Vinum Aurelianense

[thumb|Horreum vinarium co-operativum oppidi [Mareau-aux-Prés prope Aurelianum]]
**Vinum Aurelianense** sive **Aurelianum**, Francogallice ''vin d'Orléans*, e provincia Aurelianensi provenit, urbi Aureliano circumiacente et iuxta ripas fluminis Ligeris extendente. Vinum huius regionis, quae haud longe a Lutetia distat, in hac urbe iam saeculo XIII requirebatur et inter optima aestimabatur.

## Notae 
## Bibliographia 
; Fontes antiquiores
* 1223/1224 : Henricus de Andeliaco, *La Bataille des vins* v. 27 (Alexandre Héron, *Oeuvres de Henri d'Andeli, trouvère normand du 13e siècle* [Rotomagi, 1880] pp. 23-30, 87-129)
* c. 1300 : Galfredus de Waterford, Servatius Copale, interprr., *Segré de segrez* cap. 64 (Albert Henry, ed., "Un texte œnologique de Jofroi de Waterford et Servais Copale" in *Romania* no. 425 (1986) pp. 1-37) (*vin roge d'Orliens*)
* 1537 : Carolus Stephanus, *Vinetum* (Parisiis) f. 72v (*[vina] Aureliana*)
* 1588 : Iulianus Palmarius, *De vino et pomaceo* (Parisiis: apud Guillelmum Auvray) p. 31 ("vinum Aurelianum")
* 1600 : Olivier de Serres, *Le Theatre d'agriculture et mesnage de champs* (Lutetiae) p. 145 (*vins-blancs d'Orleans*)
* 1748 : Georg Heinrich Behr, *Zwey Bücher Von der Materia medica*. Argentorati  ("*Vinum Aurelianense* ... *Vin d'Orleans*)
* 1768 : "Of the method of planting vineyards in Orleans" in Philip Miller, *The Gardener's Dictionary* (8a ed. Londinii) s.v. Vitis
* 1781 : Joseph Lieutaud, *Précis de la matière médicale*. Lutetiae  ("vinum Aurelianense")

## Nexus externi 
* "Orléans AOC (Centre) Loire" in *Dico du vin*
* "[Orléans (A.O.C)](https://www.vinsvignesvignerons.com/Regions/Loire/ORLEANAIS-CENTRE-LOIRE/Les-appellations/(aoc)/Les-appellations/Orleans-A.O.C)" apud *Vins Vignes Vignerons''

Categoria:Vina Gallica
Categoria:Aurelianum
Categoria:Vinum vallis Ligeris
Categoria:Gastronomia Parisiensis
Vinum Antissiodorinum

[thumb|Vineae prope [Sueriae|Suerias]]
**Vinum Antissiodorinum**, olim Francogallice ''vin d'Auxerre* sed hodie sub appellatione *Bourgogne Côtes d’Auxerre'' recognitum, e pago provenit qui urbi Autessioduro circumiacet. Aevo medio Lutetiae inter optima aestimabatur; hodie autem inter vina Burgundica locum modestiorem tenet. Anno 1785 "vin d'Auxerre *ist dunkelrot*", ait Christianus Germershausen, "*etwas herbe von Geschmack*".

## Notae 
## Bibliographia 
; Fontes antiquiores
* 1223/1224 : Henricus de Andeliaco, *La Bataille des vins* v. 36 (Alexandre Héron, ''Oeuvres de Henri d'Andeli, trouvère normand du 13e siècle* [Rotomagi, 1880] pp. 23-30, 87-129)
* saec. XIII exeunte : *La Desputoison du vin et de l'iaue* (Achille Jubinal, ed., *Nouveau recueil de contes, dits, fabliaux, et autres pièces inédites des XIIIe, XIVe et XVe siècles* vol. 1 [Lutetiae, 1839] pp. 293-311
* c. 1300 : Galfredus de Waterford, Servatius Copale, interprr., *Segré de segrez* cap. 64 (Albert Henry, ed., "Un texte œnologique de Jofroi de Waterford et Servais Copale" in *Romania* no. 425 (1986) pp. 1-37) (*vin d'Achoire*)
* 1748 : 
* 1785 : 
* 1808 : 

## Nexus externi 
* "Côtes d’Auxerre (Bourgogne Côtes d’Auxerre) Yonne" in *Dico du vin*
* "[Bourgogne Côtes d’Auxerre (A.O.C)](https://www.vinsvignesvignerons.com/Regions/Bourgogne/L-AUXERROIS-L-YONNE/Les-appellations/(aoc)/Les-appellations/Bourgogne-Cotes-d-Auxerre-A.O.C)" apud *Vins Vignes Vignerons''

Categoria:Vina Gallica
Categoria:Autessiodurum
Categoria:Gastronomia Burgundiensis
Rustamus

thumb|Rustamus *Daemonem Album* occidit (imago c. annum 1619 facta)
**Rustamus** (Persice رستم) est heros carminum epicorum Persicarum, de quo pars plus quam tertia *Libri regum* Firdausii narrat.

Zalis a Simurgo nutriti filius in Zabulistania provincia natus sub Caicaouso rege militavit; eum ab Arabis in carcerem inclusum liberavit. Aphrasiabum Turaniae regem Indosque socios eius debellavit. De amore Rustami et filiae Caicaousi et de pugna Rustami contra Suhrabum filium proprium fabulae multae exsistunt.

## Notae
## Nexus externi
* de *Libro regum* situs

Categoria:Litterae Persicae
Categoria:Mythologia Persica
Praetervolatus spatialis

thumb| Imagines ab Voyager 2 satellitis Ganymedem praetervolantis collectae in sytemate Ioviano
**Praetervolatus spatialis** est genus operationum spatialium in quo vehiculum spatiale aliud corpus caeleste praetervolat, utpote destinatum plerumque suae missionis spatii explorandi aut fontem quendam hypoboetheseos gravitatis ad impellendum ceteris destinatis. Vehicula spatialia quae praecipue ad hunc finem designata sunt nuncupantur vehicula spatialia praetervolatoria, etiamsi hanc notionem hactenus adhibuerint etiam quoad asteroides Tellurem praetervolantes. Parametri qui maioris sunt momenti, sunt proximitas appropinquationis temporis et spatii.

## Praetervolatus vehiculorum spatialium 
Decursus praetervolatorii a planeta, satellite, re non planetario nempe a parvulo systematis solaris corpore peraguntur.

Planetariae praetervolatuss usu venire solent planetis Martis Tellurisque utputa:
* Indicem tellurestrium praetervolatuum
* Praetervolatus Martianas

De praetervolatu cometae agitur, cum Explorator Cometarum Internationalis (prius ISEE-3) 4800 fere millia passuum mense Septembri anni 1985i praetervolaret a nucleo Cometae Giacobini-Zinner.

Alibi quoque praetervolatus adhibent utpote apud Lunam Telluris, nomine praetervolatus lunaris. Apollo 13 receptaculum oxygenii displosum habebat, proinde praetervolaret oportebat circa Lunam. Artemis 2 praetervolatum quoque comprehendit.

### Mars 
[thumb|upright=0.8|left|*Galileo* asteroidi [243 Ida obviam it.]]
thumb|upright=0.8|Illustratio satellidis cubicalis MarCO 6U.
Quoad Martis praetervolatum, notio huc relata est conventus Martis praetervolatorius, ubi vehiculum spatiale intrare nequit orbitam, sed convenit ante et post planetam praetervolandam cum aliis vehiculis. Martianarum praetervolatuum ratio computabatur decennio sexto decimo. Eo tempore, NASA designabat coniunctionem cuiusdam manipuli descensorii, superficiei brevis commorationis, ascendensque vehiculum MEM (Mars Excursion Module) vocarunt.

Praetervolatus Mariner IV mense Iulio 1965 nuntiavit subtiliora data de atmosphaera Martis aspectumque eiusdem superficiei propinquiorem quam antea.
thumb|upright=0.7|Tabula traiectorii *New Horizons* Plutonem praetervolantis

Praetervolatus Mariner 6 necnon Mariner 7 ad Martem anno 1969 anacalypsin effecit in notitiis de eadem planeta augendis. Resultata infrarubra horum vehiculorum demonstravit atmosphaeram Martis ex carbonio dioxidato compositam esse, eosque vestigia aquae in Martis superficie invenisse.

Anno 2018, praetervolatus peractus est ad nuntios mutuo mediandos. Ambo vehicula missa Martem impetrantes, feliciter data mediare potuerunt 26 Novembris 2018.

## Praetervolatus naturalis 
thumb|upright=0.8|Asteroides Tellurem praetervolans, interdum a detectro radioelectrico incisus.
Praetervolatus interdum adhibetur, ut appropinquationes motusque asteroidum describantur.

Hoc usi sunt, cum cometa quaedam Martem anno 2014 praetervolasset.

## Notae 
Categoria:Spatium
Categoria:Itinera caelestia
Axioma Peripateticum

**Axioma Peripateticum** est sententia philosophica, quae his verbis a Thoma Aquinate scriptis dici solet: "nihil est in intellectu quod non sit prius in sensu." Quod principium Aquinas ex schola Peripatetica ab Aristotele condita adsumpsit. Quae cogitatio apud Aristotelem invenitur.  

 

Aristoteles hoc loco empirismum suum compendiosis verbis declarat, quamquam haec appellatio non ante Sextum Empiricum (circiter anno 200) invenitur. Empirismus docet cognitionem humanam in experientia et sensu positam esse, id quod optime hoc adagio "nihil est in intellectu quod non sit prius in sensu" exprimi solet. Dictione Aristotelis aliquantum inflexa, Aquinas prae se fert etiam Deum esse empirice demonstrari posse. Nam motum effici constat alterius corporis motu, qui invicem alterius cuiusdam corporis motu efficitur, et qui denique alterius corporis motu efficitur, dum ad primum movens pervenitur, quod non movetur sed ipsum movet. Quae motuum series experientiá videri potest, et Deum et primum movens esse idem concludi. Sed extra experientiam esse videtur arbitrari aiiquid sui ipsius  esse.

Constat hoc adagium cum empiricis Britannicis—Ioanne Lockio (1632–1704), Georgio Berkeleio (1685–1753), Davide Humio (1711–1776)—conecti solere, qui quidem hanc cogitationem Anglice dixerunt, sicut Lockius, qui ita scripsit: "There appear not to be any ideas in the mind before the senses have conveyed any in." Quod dictum a Petro Gassendo (1592–1655) ductum esse videtur, qui de "celebri effato" agi ait: "nihil in intellectu est, quod prius non fuerit in sensu." Ex eodem loco etiam illud Lockii *tabula rasa* ductum esse videtur, nam scribit Gassendus "Mentem esse *tabulam rasilem,* in qua nihil caelatum, depictumve sit."

## Notae 
## Bibliographia 
* Cranefield, Paul F. 1970. "On the Origins of the Phrase 'Nihil est in intellectu quod non prius fuerit in sensu.'" *Journal of the History of Medicine and Allied Sciences* 25: 77–80.
* Jung, Christian. 2011. *Die doppelte Natur des menschlichen Intellekts bei Aristoteles.* Königshausen & Neumann. 
* Richerand, Anthelme. 1812. *Des erreurs populaires relatives à la médecine*. Caille et Ravier.

Categoria:Empirismus
Octavius Pirmez

**Octavius** vulgo *Octave* **Pirmez** (natus die 19 Aprilis 1832 Castellarii, mortuus die 4 Maii 1882 in castello Acoz/Gerpinnes Hannoniae) scriptor Belgicus fuit.

In Hannonia vitam deliberationi atque scripturae dedicatam degebat. Istum virum mystica romanticaque amplectentem Franciscus Renatus Castribrientii, Victor Hugo et Alphonsus de Lamartine praesertim moverunt. Opera eius quasi philosophica naturam affabre describentia (prima collectio anno 1900 Namurci edita est) locum primum in litteris Francogallicis Belgicis temporum istorum obtinebant.

Inter quae ecce: »Les Feuillées, pensées et maximes« (1862); »Victor Hugo« (1863); »Souvenir de Rome« (1865); »Jours de solitude« (1869); »Heures de philosophie« (editio nova 1881); »Remo; souvenir d'un frère« (1880); »Lettres à José« (post mortem 1884). 
## Bibliographia
* Adolphe Siret et José de Coppin: ''Vie et correspondance d'Octave Pirmez*, 1888
*Paul Champagne: *Nouvel Essai sur Octave Pirmez*, 1952
*Marguerite Yourcenar: *Souvenirs pieux: Le Labyrinthe du monde I'', Gallimard, coll. «Blanche», Lutetiae 1974, , ISBN 2-07-028971-0
## Nexus externi
*"Le solitaire d’Acoz commémoré ce 1er mai", commemoratio, 30 Aprilis 2013
Eudorus Pirmez

**Eudorus** vulgo *Eudore* **Pirmez** (natus die 14 Decembris 1830 Caroloregii, mortuus die 2 Martii 1890 Bruxellis) homo politicus Belgicus et iuris consultus fuit.
## Vita
Anno 1851 advocatus et anno 1857 parlamentarius factus est. In curia autem, ut libertas cum idealismo servaretur, tam contra leges scholasticas liberalium (anno 1879) quam contra leges scholasticas catholicas (anno 1884) vocem opposuit. Saepe mediatorem se fecit inter sodales suos factionis liberalis et adversarios ultramontanismo faventes. Annis inter 1868 et 1870 munere ministri de rebus internis fungebatur praeside Gualterio Frère-Orban. Anno 1884 titulo ministri statalis coronatus est. 

Etiam in oeconomicis rebus excellebat et anno 1887 patriam in sic dicto conventu monetario Latino repraesentavit: quam unionem monetariam Francia, Belgium, Italia et Helvetia anno 1865 inierant. Id fecit, quamvis ipse monetas stabilius ex auro definitas esse mallet. Bruxellis annis 1889 et 1890, cum congressus de servitudine interdicenda fieret, Congensium vicarius fuit.

Haec scripsit: manifestum de quaestionibus commercialibus internationalibus »La crise« (editio altera, Bruxellis 1884); »Des areines et du cens d'areine dans l'ancienne jurisprudence liégeoise« (Leodii 1880); »De l'unité des forces de gravitation et d'inertie« (Bruxellis 1881).

## Honores
Iatrebeccae, Marcinelle et Châtelet viae stratae pro Pirmez nominatae sunt.

## Bibliographia
*Albert Nyssens: *Eudore Pirmez*, Polleunis & Ceuterick, Bruxellis 1893
Wonton

thumb|Wonton vapore coctae, conditae cepullis dissectis.
**Wonton** (Mandarinice 餛飩 *hún tún*, Cantonice 雲吞 *wan4 tan4*) est offa farta, quae saepe ex iure vel diluto vel meraco infertur. Nomina alia 抄手 (*chāo shǒu*) in Suchuen, 扁食 (*pián-si̍t*) in Fochiena Taivaniaque, 水餃 (*shuǐ jiǎo*) in Wuhan, 包麵 (*bāo miàn*) in Hubeia.

## Pinacothece 

Image:Food 鮮蝦餛飩湯, 紅豬溫州大餛飩, 中崙市場, 台北 (13476478715).jpg|Wonton ex iure diluto, more Cantonensi
Image:Red Oil Wontons (红油抄手).jpg|Wonton liquamine suffusae, more Sichuanensi
Image:Deep fried wonton with soup 炸雲吞 (3355835833).jpg|Wonton frictae ex oleo, more Hongcongensi
Image:Pangsit ayam.jpg|Pangsit ayam, sive wonton frictae more Indonesiano

## Bibliographia 
; Praecepta culinaria
* 1330 : 
* ante 1374 : 
* 2019 : Fuchsia Dunlop, *The Food of Sichuan* (Londinii: Bloomsbury, 2019) pp. 377-381

; Lexicographica
* 【餛飩】, e *Dictionario Linguae Sinicae Retractato Ministerii Educationis Reipublicae Sinarum*.

Categoria:Fercula e cerealibus
Categoria:Ars coquinaria Sinensis
Categoria:Pasta farta
Dapanji

[thumb|Dapanji in [Ürümqi.]]
**Dapanji** (Sinice 大盤雞 *dàpánjī*; Uigurice چوڭ تەخسە توخۇ قورۇمىسى, *chong texse toxu qorumisi*) est ferculum Uiguro-Sinense in pullo.

## Compositio 
Pullum aperies a navi, in offulas dissecas. Condies cepullis, gingibere, alio, doubanjiang Pixianensi, douchi Yongchuanensi et subassas.

Teres piper, feniculi et coriandri semen, anisum stellatum, caryophyllum, fagaram, amomi fructum, cinnamum, cuminum, capsicum siccatum. Liquamine soia et cerevisia suffundes; temperabis. Adicies patatam, capsicum viride. Ex iure suo inferes.

## Bibliographia 
* Nate Tate, Mary Kate Tate, *Feeding the Dragon: A Culinary Travelogue Through China with Recipes* (Andrews McMeel Publishing, 2011. ISBN 9781449401115 p. 243 ("''Big plate o'chicken or ''da pan ji")

Categoria:Fercula pullina
Categoria:Ars coquinaria Sinensis
Dascillidae

[thumb|upright=0.8|*[Dascillus cervinus.*]]
**Dascillidae** sunt familia coleopterorum corpore molle plantis vescentium. Inter quae insecta digeruntur saltem quindecim genera et circa octoginta species descriptae. Genera vicissim in Dascillinas et Karumiinas subfamilias digeruntur.

## Genera selecta
* *Anorus* LeConte, 1859
* *Dascillus* Latreille, 1796
* *Karumia* Escalera, 1913
* *Notodascillus* Carter, 1935
* †*Baltodascillus* Kundrata *et al.*, 2021 (Priabonianum, Sucinum Balticum)
* †*Cretodascillus* Jin *et al*, 2013 (Cretaceum, Formatio Yixian)
* †*Lyprodascillus* Zhang, 1989 (Miocaenum, Sinae)

## Notae
## Bibliographia
*Bouchard, P., et al. 2011. "Family-group names in Coleoptera (Insecta)." *ZooKeys* 88: 1–972. . ISBN 978-954-642-583-6, ISBN 978-954-642-584-3. ZooBank.
*Capinera, John L., ed. 2008. *Encyclopedia of Entomology.* Springer. ISBN 978-1402062421.
*Guérin-Méneville, F. E. 1843. "Note sur un groupe naturel ou une petite tribu de Coléoptères de la famille des Malacodermes." *Revue Zoologique* 6 (Iulius): 193–94.
*Lawrence, J. F., et A. F. Newton, Jr. 1995. "Families and subfamilies of Coleoptera (with selectes genera, notes, references and data on family-group names)." In *Biology, phylogeny and classification of Coleoptera: Papers celebrating the 80th birthday of Roy A. Crowson,* ed.  Pakaluk y Slipinski, 779–1006. Varsoviae: Muzeum i Instytut Zoologii PAN. SBN 83-85192-34-4.

## Nexus externi

Categoria:Familiae animalium
Categoria:Taxa Guérin-Méneville
Categoria:Taxa 1843
Decapolis (antiquus Oriens Medius)

thumb|Urbes ad decapolim spectantes nigro colore inscriptae sunt.

**Decapolis** fuit foedus inter decem civitates propter Iordanem flumen positas antiquitus tempore Seleucidarum ictum. Coloni Graeci et Macedones hanc societatem instituerunt ut sese mutuo adversus Barbaros Iudaeos et Nabataeos defenderent. Herodum et Romanorum aetate primo saeculo adhuc vigebat et in *Evangeliis* memoratur. Hunc catalogum nobis tradidit Plinius Maiorː
* Philadelphia 
* Rhaphana vel Abila
* Scythopolis seu Nysa
* Gadara 
* Hippos
* Dion 
* Pella 
* Gerasa 
* Canatha
* Damascus
## Notae 
## Fontes 
Plinius Maior V.16.74ː *Iungitur et latere Syriae Decapolitana regio, a numero oppidorum, in quo non omnes eadem observant, primum tamen Damascum epoto riguis amne Chrysorroa fertilem, Philadelphiam, Rhaphanam, omnia in Arabiam recedentia, Scythopolim, antea Nysam, a Libero Patre sepulta nutrice ibi Scythis deductis, Gadara, Hieromice praefluente, et iam dictum Hippon, Dion, Pellam aquis divitem, Garasam, Canatham. intercursant cinguntque has urbes tetrarchiae — regnorum instar singulae, et regna contribuuntur — Trachonitis, Paneas, in qua Caesarea cum supra dicto fonte, Abila, Arca, Ampeloessa, Gabe.*
## Plura legere si cupis 
* Sandrine Agusta-Boularot, "La vie civique de Gerasa de la décapole. L’apport des inscriptions du «théâtre» nord de Jerash (Jordanie)", ''Mélanges de l'école française de Rome*, 2004, 481-569
* Immanuel Benzinger: "̪Dekapolis 2". In: *Paulys Realencyclopädie der classischen Altertumswissenschaft* 
*Charles Clermont-Ganneau, "Où était Hippos de la Décapole ?", *Comptes rendus des séances de l'Académie des Inscriptions et Belles-Lettres'', 1875ː 142-144
* P. Donceel-Voûte, "Kanatha, ville de la Décapole, entre le paganisme et l'Islam : prospections", ''Publications de l'École Française de Rome*, 1989ː 1661-1674
*Achim Lichtenberger, *Kulte und Kultur der Dekapolis. Untersuchungen zu numismatischen, archäologischen und epigraphischen Zeugnissen*, Wiesbaden, Harrassowitz, 2003. (= Abhandlungen des Deutschen Palästina-Vereins. Bd. 29). Recensio critica Recensio critica altera
*Robert Wenning, "Die Dekapolis und die Nabatäer.",  *Zeitschrift des Deutschen Palästina-Vereins'', 1994ː 1–35
Categoria:Foedera
Categoria:Urbes Imperii Romani
Decapolis (discretiva)

**Decapolis** est:

* Foedus inter decem urbes Alsaticas (1354-1679)ː Decapolis
* Foedus inter decem civitates Syriae antiquaeː Decapolis (antiquus Oriens Medius)
Insula Codiac

thumb|Navis in portu Codiacensi
**Codiac** vel **Kodiak**, **Kadiak** est insula magna Oceani Pacifici iuxta litus Alascae sita. Area insulae 9300 chm2 est. Incolarum pars magna in urbe eiusdem nominis habitat. Freto Schelechovii a continente insula separatur.

## Notae
## Nexus externi
Categoria:Alasca
Categoria:Insulae Oceani Pacifici
Categoria:Insulae Civitatum Foederatarum
Gregorius Schelechov

**Gregorius Ioannis filius Schelechov** vel **Schelechovius** (Russice *Григорий Иванович Шелехов*), 30 Ianuarii anno 1749 Rylsciae natus et 20 Iulii 1795 Ircutiae mortuus, fuit nauta, explorator, mercator operisque conductor Russicus.  

thumb|Portus Trium Hierarcharum a Schelechovio conditus (imago anni 1802)
## Vita et opera
In familia mercatorum nota gubernii Leucopolitani natus, anno vitae vicesimo nono Siberiam et Camtschatcam abiit, ut pellium Enhydrarum lutrium, vulpium arcticarum et Callorhinorum ursinorum mercatui operam daret. Anno 1777 expeditionem ad Curilenses insulas misit et alteram ad Aleuticas, cuius nauta Gabriel Pribylov insulas Pribylovii invenit. Anno 1783 fratribus Golikov socius factus est et ipse cum iis expeditionem magnam ad Alascam tribus navibus iniit. Ad insulam Codiac naves adduxit et, multis Escimaeis, qui expeditionem Russicam priscam perdiderunt, occisis, Portum Trium Hierarcharum condidit. Anno 1791 *Societatem Septentrio-Orientalem* creavit (ab anno 1799 *Societas mercatoria Rosso-Americana*).

## Memoria
Schelechov urbs regionis Ircutensis, sinus Schelechovii et fretum Schelechovii nomine Gregorii Schelechov nuncupantur.

Epitaphium Schelechovio a Gabriele Derzhavin compositum notissimum est, quod dicit:
''Columbus Rossicus hic sepultus est; / maria transfretavit terrasque incognitas invenit, / sed, cum videret omnia mundi cinerem esse, / In Oceanum Caelestem vela vertit.

## Notae
## Nexus externi
Categoria:Exploratores Oceani Pacifici
Categoria:Exploratores Arcticae
Categoria:Exploratores Russici
Categoria:Exploratores Siberiae
Categoria:Exploratores Americae Septentrionalis
Categoria:Incolae Imperii Russici
Categoria:Nautae
Categoria:Mercatores
Schelechov

**Schelechov** (Russice *Шелехов, Šelechov*) est urbs in regione Ircutensi Russiae sita. Agglomerationis Ircutensis pars. Inter flumina Ircutum et Olcham patet. Incolas 48&thinsp;423 habuit anno 2020. 

thumb|left|Schelechov urbs
## Historia
Anno 1953 aedificari incepit ab operariis, qui fabricam aluminii producendi construebant. Ab anno 1956 colonia operaria nomen Gregorii Schelechov cepit. Urbs ab anno 1962.

## Notae 
## Nexus externi 
Categoria:Urbes regionis Ircutensis
Categoria:Condita 1953
Lingua Iudaica Taurica

**Lingua Iudaica Taurica** (vulgo *Crymčach*) est linguae Tataricae Tauricae dialectus, qua loquebantur Iudaei Taurici, qui Crimaeae habitabant. Interdum non solum Tataricae Tauricae, sed etiam Karaczaevo-Balcaricae propinqua putatur; ipsi Iudaei Taurici eam usque ad finem saeculi XIX linguam suam Tschagataicam vocabant.
Paene exstincta est; trium hominum annis bis millesimis notorum, cuius lingua natalis erat, Victoria Baginskaja-Gurdži anno 2012 mortua est, David Rebe anno 2019. Circa 6000 Iudaeorum Tauricorum Crimaeae ante Bellum orbis terrarrum alterum habitabant, sed maior pars eorum tunc periit. 

Scriptura Hebraica lingua Iudaica Taurica utebatur. Ab anno 1928 ad annum 1936 libri Iudaici Taurici litteris Latinis edebantur; Latinizatione finita interdum et litteris Cyrillicis scribebantur.

## Notae
## Nexus externi
* De lingua Iudaica Taurica in *Encyclopaedia Iudaica* 
* Vicipaedia in lingua Iudaica Taurica in *Incubatrice*

## Bibliographia
* Реби, Давид Ильич. «Крымчакский язык. Крымчакско-русский словарь». Sympheropoli 2004. (Lexicon Taurico-Russicum)
* Kaja I.S. Qrьmcaq ʙalalarь icyn ana tilinde alefʙet ve oqu kitaʙь. Qrьm, 1928. 

Categoria:Linguae Iudaicae
Categoria:Linguae Turcicae
Vinum Graecum

thumb|Forma vinearum appellationibus protectis Graecarum 
**Vinum Graecum**, id scilicet quod in Graecia provenit, iam millennio IV a.C.n. ibi conficiebatur. Sub imperio Romano vina Graeca celebriora parvis poculis ad secundas menses offerebantur. Aevo medio vinum Graecum dulce et fortificatum per Europam venditabatur.

## Notae 
## Bibliographia 
[thumb|Vitis varietatis [agiorgiticum|agiorgitici]]
; Fontes antiquiores
* ante 79 : 
* saec. X? : *Deipnosophistarum epitome* 
* saec. XIII exeunte : ''La Desputoison du vin et de l'iaue* (Achille Jubinal, ed., *Nouveau recueil de contes, dits, fabliaux, et autres pièces inédites des XIIIe, XIVe et XVe siècles* vol. 1 [Lutetiae, 1839] pp. 293-311
* c. 1300 : Galfredus de Waterford, Servatius Copale, interprr., *Segré de segrez* cap. 64 (Albert Henry, ed., "Un texte œnologique de Jofroi de Waterford et Servais Copale" in *Romania* no. 425 (1986) pp. 1-37
* 1600 : Olivier de Serres, *Le Theatre d'agriculture et mesnage de champs* (Lutetiae) pp. 144-145

; Eruditio
* Clémence Pagnoux et al., "Local domestication or diffusion? Insights into viticulture in Greece from Neolithic to Archaic times, using geometric morphometric analyses of archaeological grape seeds" in *Journal of Archaeological Science* vol. 125 (2021) pp. 105-263
* Catherine E. Pratt, *Oil, Wine, and the Cultural Economy of Ancient Greece from the Bronze Age to the Archaic Era''. Cantabrigiae: Cambridge University Press, 2021 

!
Vinum Frontiniacum

[thumb|Vineae urbi [Frontinianum|Frontiniano circumiacentes]]
**Vinum Frontiniacum**, Francogallice *vin de Frontignan* e pago urbi Frontiniano circumiacente provenit. Talia vina ab anno 1936 appellatione protecta *muscat de Frontignan* (i.e. "muscatinum Frontiniacum") recognita sunt.

## Notae 
## Bibliographia 
[thumb|Nuntius de [mulsum|mulso *Pof* de vino  Frontiniaco olim confecto]]
; Fontes antiquiores
* 1600 : Olivier de Serres, ''Le Theatre d'agriculture et mesnage de champs* (Lutetiae) p. 145 (*musquats et blanquetes de Frontignan*)
* 1633 : Guillaume Catel, *Mémoire de l'histoire du Languedoc* (Tolosae: Bosc) p. 44
* 1748 : Georg Heinrich Behr, *Zwey Bücher Von der Materia medica*. Argentorati  ("Frontignacicum")
* 1787 : Thomas Jefferson, *Memorandums Taken on a Journey from Paris into the Southern Parts of France and Northern of Italy* (Julian P. Boyd, ed., *The Papers of Thomas Jefferson vol. 11, 1 January–6 August 1787* [Princetoniae: Princeton University Press, 1955] pp. 415–464) textus; manuscriptum
* 1797 : 
* 1804 : Grimod de la Reynière et al., *Almanach des gourmands'' vol. 2 (2a ed. 1804) p. 64

Categoria:Vina Gallica
Categoria:Frontinianum
Categoria:Gastronomia Occitana
Vinum Cyprium

[thumb|Vinea [Lophu hieme visa]]
thumb|*Oenochoë* (hirnea) cum cyathis duobus saeculi fere VII a.C.n.
**Vinum Cyprium**, id scilicet quod ex insula Cypro provenit, iam IV millennio a.C.n. conficiebatur. Aevo medio vina Cypria dulcia fortificata per Europam venditabantur: vinum quoddam Cyprium album in carmine Francogallico *La Bataille des vins* super alia omnia aestimatum est.

## Notae 
## Bibliographia 
; Fontes antiquiores
* 1223/1224 : Henricus de Andeliaco, *La Bataille des vins* (Alexandre Héron, ''Oeuvres de Henri d'Andeli, trouvère normand du 13e siècle* [Rotomagi, 1880] pp. 23-30, 87-129)
* saec. XIII exeunte : *La Desputoison du vin et de l'iaue* (Achille Jubinal, ed., *Nouveau recueil de contes, dits, fabliaux, et autres pièces inédites des XIIIe, XIVe et XVe siècles* vol. 1 [Lutetiae, 1839] pp. 293-311
* c. 1300 : Galfredus de Waterford, Servatius Copale, interprr., *Segré de segrez* cap. 64 (Albert Henry, ed., "Un texte œnologique de Jofroi de Waterford et Servais Copale" in *Romania'' no. 425 (1986) pp. 1-37)

!
Vinum Belnense

[thumb|Vineae prope [Belna (Francia)|Belnam]]
**Vinum Belnense** Francogallice *vin de Beaune*, e pagis urbi Belnae in Burgundia circumiacentibus provenit. Talia vina ab anno 1936 sub appellatione protecta *Beaune* recognita sunt.

[thumb|upright=1.25|Forma vinearum Belnensium. Tabula minor forma [vinum Burgundicum|vinorum Burgundicorum monstrat]]
Brugis annis 1374 et 1375 Philippus Audax bonitatem vinorum comitatus et ducatus Burgundiae regibus Francorum Carolo VI et Anglorum Eduardo III magnifice demonstravit, inter quae Belnensis:
:"hos omnes principes inter se disputantes sua in urbe Brugensi recepit eosque per totam, quam ibi consumpsere, hiemem ad convivia opipare apparata accersivit, in iisque epulis maximam vini Belnensis, Arbosiensis et Castro-charolini suppeditavit copiam. Sic nimirum Burgundiae dux esse se suavium vinorum (tam comitatus quam ducatus) facile principem voluit convivis suis perspectum".
:"Vinum Belnense super omnia vina recense".

## Notae 
## Bibliographia 
; Fontes antiquiores
* 1223/1224 : Henricus de Andeliaco, *La Bataille des vins* v. 39 (Alexandre Héron, ''Oeuvres de Henri d'Andeli, trouvère normand du 13e siècle* [Rotomagi, 1880] pp. 23-30, 87-129)
* saec. XIII exeunte : *La Desputoison du vin et de l'iaue* (Achille Jubinal, ed., *Nouveau recueil de contes, dits, fabliaux, et autres pièces inédites des XIIIe, XIVe et XVe siècles* vol. 1 [Lutetiae, 1839] pp. 293-311
* 1537 : Carolus Stephanus, *Vinetum* (Parisiis) f. 72v (*[vina] Belnensia*)
* 1566 : 
* 1600 : Olivier de Serres, *Le Theatre d'agriculture et mesnage de champs* (Lutetiae) p. 145
* 1702 : 
* 1748 : Georg Heinrich Behr, *Zwey Bücher Von der Materia medica*. Argentorati  (*vinum Belnense, oder Vin de Beaulne'')

Categoria:Vina Gallica
Categoria:Belna
Categoria:Vinum Burgundicum