Spoudogeloion

[thumb|[Thalia, musa comoediae, personam comicam contemplatur.]]

***Spoudogeloion*** (Graece σπουδογέλοιον) est dicendi ratio, qua res seriae iocose et quidem sale nigro tractantur, sicut facetum illud Bionis, philosophi Cynici: "perinde stultissimum regem in luctu capillum sibi evellere quasi calvitio maeror levaretur." Quod verbum compositum Graecum interdum etiam ***spoudaiogeloion*** (σπουδαιογέλοιον) dicitur; ex simplicibus quae sunt σπουδαῖος 'serius, probus, diligens' (σπουδή 'studium, diligentia') et γελοῖος 'ridiculus, facetus' compositum est. Videtur *spoudogeloion* apud Graecos idem fere fuisse ac satura apud Romanos, quam Quintilianus totam "nostram" esse dixit.

*Spoudogeloios* 'serio-facetus' primum apud Strabonem reperitur, qui Menippum Gadarensem ita appellat, sed eandem rem primum Aristophanes verborum ambitu expressisse videtur: Apud Platonem hoc genus dictionis multum valet, nam in *Symposio* (221e-222a) Alcibiades sermones Socratis dicit extrinsecus habitum ridiculum prae se ferre, intus autem sensus profunditatem habere plurimasque virtutum imagines continere. In *Legibus* (816e) peregrinus Atheniensis dicit res serias sine facetiis disci non posse; verum, ne quis insciens ludibrio habeatur, in ambobus modis excelleat necesse esse. Item Aristoteles dicit res serias facetiis et iocis antecellere.    

*Spoudogeloion* praesertim Cynicorum est. Quo in tropo excelluit Crates Thebanus, qui Diogenis Sinopei duritiae moderatus *spoudogeloion* ita formavit, ut "huiusmodi facetiae adagii caperent habitum et praecepti." Sed, ut iam diximus, Menippus Gadarensis, dicipulus Cratis, hic est qui primus *spoudogeloios* appellatus est. Diogenes Laertius (9.17) etiam Heracliti cuiusdam mentionem facit. Ad summam *spoudogeloion* in his tropis invenitur: αἶνος ('proverbium'), χρεία ('adagium'), fabula, mimus, parodia, satura.

Apud Romanos antiquos, Horatius dicit se in saturis verum ridiculo miscere velle: "ridentem dicere verum / quid vetat?" Lucilium secutus saturas suas composuit, sed versus eius "sale multo urbem defricantes" perscienter aversatus linguae suae moderari voluit. 

## Notae 
## Bibliographia 
* Burzacchini, Gabriele. 2011. Lo « spoudogeloion » nella lirica greca arcaica: alcuni esempi (e qualche ripresa « moderna »). *Accademia Nazionale di Scienze Lettere e Arti di Modena, Atti e Memorie Serie VIII: 14(2): 409–54.
* Desmond, William D. 2008. *Cynics.* Berkeleiae et Angelopoli: University of California Press.
* Dudley, R.D. 1937. *A History of Cynicism.* London. 
* Gärtner, Hans Armin. 2016. Spudogeloion. *Der Neue Pauly.* Ed. Hubert Cancik, Helmuth Schneider (Antike), Manfred Landfester (Rezeptions- und Wissenschaftsgeschichte). Brill Online, 2016.
* Giangrande, Lawrence. 1972. *The use of spoudaiogeloion in Greek and Roman literature.* Hagae: Mouton,
* Grant, Mary A. 1924. *The Ancient Rhetorical Theories of the Laughable.* Madisoniae: University of Wisconsin.
* Radermacher, L. 1947. *Weinen und Lachen*. Vindobonae. 
* van Rooy, C.A. 1966. *Studies in Classical Satire and Related Literary Theory''. Lugduni Batavorum: Brill. 

Categoria:Comoedia Graeca antiqua
Categoria:Cynismus
Categoria:Litterae Graecae
Categoria:Litterae Latinae
Categoria:Notiones litterariae
Categoria:Verba Graeca