Historiae Alexandri (Clitarchus)

[thumb|Alexandri Magni imago ab eruditis [Pyrgoteles|Pyrgoteli, regis ipsius sculptori, adscripta, et fortasse circa annum 325 facta]]
**Historiae Alexandri** (Graece ) fuit opus a Clitarcho, historici Dinonis Colophonii filio, scriptum seu de vita Alexandri Macedonis seu de rebus ab aulicis eius gestis et visis. Hoc opus in libros duodecim vel plures divisum, hodie deperditum, citaverunt Athenaeus in *Deipnosophistis*, Plinius in *Naturali historia*, aliique. Fragmenta fere 30 nominatim supersunt; censetur et alias res ab historicis Alexandri Magni recentioribus narratas ex opere Clitarchi haustas fuisse.

Ex opere Onesicriti, titulo *Quomodo Alexander educatus sit*, per Clitarchum, nobis venit historia de Alexandri cum Thalestria Amazonum regina amoribus (F 15). e Clitarcho venit narratio de palatio Persepolitano suadente Thaide meretrice incenso (F 11).

Hic index fragmentorum ex editione Felicis Jacoby trahitur:
*  137 F 1 (e libro I): de penuria Thebanorum: Athenaeus, *Deipnosophistae* 148d
* 2 (e libro IV): de Sardanapalo: Athenaeus, *Deipnosophistae* 530a
* 3 (e libro V): de Myrrhae mytho: Stobaeus, *Florilegium* 4.20.73
* 4 (e libro V): de obsidibus Lacedaemoniis: Harpocration s.v. ὁμηρεύοντας
* 5 (e libro X): de tiara: Scholia in Aristophanis *Aves* 487
* 6 (e libro XII): de gymnosophistis: Diogenes Laertius, *Vitae philosophorum* 1.6
* 7: de epocha expeditionis Alexandri: Clemens Alexandrinus, *Stromateis* 1.139 
* 8: de proelio Issico: Cicero, *Epistulae ad familiares* 2.10.3
* 9: de Crono a Phoenicibus adorato: Scholia in Platonis *Rem publicam* 337A; Photius, *Lexicon* s.v. Σαρδόνιος γέλώς
* 10: de Babylone: Diodorus Siculus, *Bibliotheca historica* 2.7.3-4; Ioannes Tzetzes, *Chiliades* 9.569
* 11: de palatio Persepolitano suadente Thaide meretrice incenso: Athenaeus, *Deipnosophistae* 576d
* 12: de maribus mediae Asiae:  6.36
* 13: de geographia mediae Asiae:  11.1.5
* 14: de *tenthredone* insecto: Demetrius, *De elocutione* 304; Ioannes Tzetzes, *Chiliades* 7.49, 11.832
* 15: de Alexandri cum Thalestride Amazonum regina amoribus: Plutarchus, *Vita Alexandri* 46
* 16: de Amazonibus:  11.5.4
* 17: de Nysa monte: Scholia in Apollonii Rhodii *Argonautica* 2.904
* 18: de serpentibus Indiae: Aelianus, *De natura animalium* 17.2
* 19: de simiis Indiae: Aelianus, *De natura animalium* 17.25
* 20:  15.1.69
* 21: de *catrea* ave Indiae: Aelianus, *De natura animalium* 17.23
* 22: de *orione* ave Indiae: Aelianus, *De natura animalium* 17.22
* 23: de populis Indiae macrobiis:  7.28-29
* 24: de Ptolemaeo ad oppidum Sudracarum pugnante: Curtius, *Historiae* 9.5.21
* 25: de Indis regni Sambi occisis: Curtius, *Historiae* 9.8.15
* 26: de aestu:  7.2.1
* 27: de Oritis pisces comedentibus:  7.30
* 28: de rupe salsa Indiae:  5.2.6
* 29: de insulis maris Rubri:  6.198
* 30: de Glycera meretrice: Athenaeus, *Deipnosophistae* 586c
* 31: de legatione Romanorum:  3.57
* 32: de sacerdotibus Martis: P.Oxy. 2.218 col. 2
* 33: de Xerxe: Plutarchus, *Vita Themistoclis* 27.1
* 34: de Themistocle: Cicero, *Brutus* 42-43
* 35: de audacia: Stobaeus, *Florilegium* 4.12.13
* 36: *Suda* s.v. ἔχετον
* 37 (dubium): Phlegon Trallianus, *Miracula* 4-5
* 38-52: series apophthegmatum "Clitarcho" attributorum, huic libro haud idoneorum

Oportet addere fragmenta sine nomine Clitarchi tradita:
* de flumine Hypani: Curtius, *Historiae* 9.1.35 et Diodorus Siculus, *Bibliotheca historica* 17.93.1, ubi Clitarchus Onesicrito fonte scripserit

## Notae 
## Bibliographia 
; Editiones fragmentorum
*  fasc. 2 pp. 74-85 (vide pp. 446-457 versionis archive.org) 
* Robertus Geier, *Alexandri M. historiarum scriptores aetate suppares* (Lipsiae: Gebauer, 1844) pp. 151-190  Textus
* 
* Luisa Prandi, "Kleitarchos of Alexandria (137)" (2013) apud 
* C. A. Robinson Jr, *Alexander the Great* (Novi Eboraci, 1947) pp. 45-77 

; Eruditio
* 
* 
* 
* A. B. Bosworth, "In search of Cleitarchus" in *Histos* vol. 1 (1997) pp. 211-224
* A. B. Bosworth, "Ptolemy and the will of Alexander" in A. B. Bosworth, E. J. Baynham, edd., *Alexander the Great in fact and fiction* (Oxonii: Oxford University Press, 2000) pp. 207-241
* Chrysanthos S. Chrysanthou, "P. Oxy. LXXI 4808: ‘bios’, character, and literary criticism" in *Zeitschrift für Papyrologie und Epigraphik* vol. 193 (2015) pp. 25-38
* Robin Lane Fox, "P.Oxy. 4808 and Historians" in Krzysztof Nawotka et al., edd., *The Historiography of Alexander the Great* (Wiesbaden: Harrassowitz, 2018) pp. 91-104 Textus 
* J. R. Gardiner-Garden, *Greek Conceptions on Inner Asian Geography and Ethnography from Ephoros to Eratosthenes* (Bloomington, Ind., 1987) pp. 28-30, 33-34
* 
* 
* Nicholas G. L. Hammond, *Three Historians of Alexander the Great: the so-called Vulgate authors, Diodoros, Justin, Curtius*. Cantabrigiae, 1983
* F. Jacoby, "Kleitarchos 2" in  vol. 11 pars 1 coll. 622-654
* V. Parker, "Source-Critical Reflections on Cleitarchus’ Work" in P. Wheatley, R. Hannah, edd., *Alexander and his Successors: Essays from the Antipodes* (Claremont Californiae, 2012) pp. 28–55
* 
* Paul Pedech, ''Historiens compagnons d'Alexandre''. Lutetiae, 1984
* Luisa Prandi, "Il passato nell'opera di Clitarco" in *Ancient Society* vol. 23 (1992) pp. 87-104 JSTOR
* Luisa Prandi, ''Fortuna e realtà dell'opera di Clitarco*. Stutgardiae: Steiner, 1996; recensio huius operis
* F. Schachermeyr, *Alexander in Babylon and die Reichsordnung nach seinem Tode* (Vindobonae, 1970) pp. 81-104, 211-224
* F. Schachermeyr, *Alexander der Grosse. Das Problem seiner Persönlichkeit und seines Wirkens* (Vindobonae, 1973) pp. 152-55, 658-62
* P. Schnabel, *Berossos* (1923) pp. 33-67
* "Zur Datierung Kleitarchs" in Fritz Schachermeyr, *Alexander in Babylon und die Reichsordnung nach seinem Tode* (*Sitzungsberichte der Oesterreichischen Akademie der Wissenschaften, philosophisch-historische Klasse* vol. 268 pars 3. Vindobonae: Oesterreichische Akademie der Wissenschaften, 1970) pp. 210-224; exemplar mutuabile
* Rüdiger Schmitt, "Cleitarchus" in Encyclopaedia Iranica Online  
* 
* 

* Fontes rerum gestarum Alexandri Magni

## Nexus externi 
* Cleitarchus apud Livius.org
* A. B. Bosworth, "In Search of Cleitarchus" in *Histos''
* Karl Soundy, "Dating Kleitarchos"
 
Categoria:Scripta saeculo 3 a.C.n.
Categoria:Aegypti scripta
Categoria:Libri de Alexandro Magno
Categoria:Litterae Graecae antiquae