Vita Dionis (Plutarchus)

***Vita Dionis*** est biographia Dionis Syracusani (c. 408-354 a.C.n.) a scriptore Graeco antiquo Plutarcho composita quam in *Vitis parallelis* cum vita Romani viri Marci Bruti Caepionis comparavit quia ambo philosophia Platonica imbuti erant et ambo pro libertate restituenda contra tyrannidem infeliciter pugnaverunt. Addit insuper Plutarchus, si quidem ei credere velimus, quod ambo a spectro de clade imminenti moniti sint.

## De fontibus 
Dio utriusque Dionysii et Maioris et Minoris adfinis familiarisque ipse Syracusis inter 357 et 354 imperavit. Plutarcho non tantum historicos sed etiam scripta coaeva ab ipsis rerum actoribus relicta legere licuit; hi sunt Plato, Timonides Leucadius, Philistos.
* Platonem venerabatur ut magistrum nec mirum igitur si non tantum in narratione sed etiam in iudiciis ipsius verbis saepe retentis eum sequebatur. Praesertim septima epistula utebatur sed etiam tertiae, quartae de Dionis adrogantia (αὐθάδεια) et tertiae decimae meminit. Si forte dictum aliquod refert quod cum Platonis relatione non congruat de illa discrepantia lectorem magna cura certiorem facit. Nam Platonem velut alterum heroem huius biographiae habere licet cuius prima pars circa tres illius navigationes in Siciliam digesta est. Platonis testimonium Dioni ut amico suo sine dubio favet.
*Timonides Leucadius Dionem comitabatur in bello adversus Dionysium et epistulas de eventis Speusippo, Platonis nepoti, misit quas Plutarchus maiore fide dignas iudicabat quam historicos Ephorum et Timaeum. Ut testem ocularem Plutarchus eum de pugnis potissimum sequitur: num tamen utrisque partibus aequus fuerit dubium videtur.
*Philisti historiam Siciliae bis quidem memorat sed hunc fontem neglexit quia tyrannidis fautor et Dionis inimicus erat (periit in  bello adversus Dionem) nisi quod res e posterioribus historicis haustas nonnumquam ad Philistum referendae sunt. Philisto mortuo eius historia ab Athani quodam continuata est.

Historicos plures quoque legit et secutus est, Timaeum libentius quam Ephorum et Theopompum quos omnes citat et eorum vitia reprehendit.
*Timaeus Tauromenitanus qui Siciliae historiam ineunte tertio saeculo narravit cum Platone et Timonide unus e tribus praecipuis fontibus fuisse videtur. Plurifariam memoratur etiamsi Plutarchus nimium odium eius erga Philistum vituperat. Quamquam enim tyrannidem odio esse licet  mortuis insultare hominibus cum veri historici dignitate congruere non iudicat.
*Ephorus Cymaeus, scriptor eventis coaevus qui universalem historiam usque ad 340 pertinentem composuit quam laudabat et plerumque sequebatur Diodorus Siculus in *Bibliotheca historica* a Plutarcho improbatur quod Philistum et tyrannidem laudet. Legit eum quidem sed studio adverso fuit.
*Ad Theopompum qui tres libros de Sicilia *Philippicis historiis* inseruerat prodigia et omina futura praenuntiantia referuntur

## Quid sibi proposuerit Plutarchus 
Plutarchi propositum in *Vitis* non minus ad moralia pertinebat quam ad historiam. Discipulus a magistro Platone probatus nihil aliud esse poterat nisi vir omnibus partibus excellens. Eius vita ostendit consilia humana quamvis optima Fortuna semper egere ut feliciter peragantur. Praecipua offensionis causa secundum Plutarchum fuit quod Syracusani nondum ad libertatem satis maturi et vitiis suis imbuti Dionem oderant ut medicum remedium acrius sibi praescribentem. Unum enim vitium inter praeclaras virtutes ei adsignabat, quae reprehensio ab ipso Platone in epistulis facta non aliter poterat quin 
confirmaret Plutarchus, hoc est quod comitas et aditus facilis Dioni omnino deerant, hominibus placere et blandiri nesciebat, quod in politicis rebus necessarium est.

Cornelius Nepos in morte narranda aliam traditionem secutus est Dioni minus faventem quem exemplum esse volebat miserandae et solitariae vitae tyranni ab omnibus in periculo deserti. Item paulo antea dum Plutarchus filio Dionis sibi mortem consciscenti pueriles causas tribuit Nepos causam perspicit in educationis principiis nimis severe mutatis post patris reditum postquam in Dionysii aula pueri libidinibus nimis indulsissent. De politicis propositis Plutarchi narratio nos incertos relinquit: certe Dio democratiae quam populus cupiebat obstitit (aristocratia ei Platonique cordi erat) et ducem popularium Heracliden seditiose agentem interficiendum iussit: de quo Plutarchus scribit comites Dionis hanc caedem iamdiu suasisse et Dionem tandem vetare desisse. Quin etiam postea eum paenituisse. Sed tyrannidis regimen Syracusis Dioni superfuit atque ipse tyrannus inter alios a quibusdam iudicatus est.

## Editiones 
*Collection des Universités de France:  Plutarque. *Vies, tome XIV, Dion-Brutus.* Texte établi et traduit par R. Flacelière et E. Chambry, Les Belles Lettres, 1978 Recensio critica Altera recensio critica
*W. H. Porter, *Plutarch: Life of Dion*, Dublini, 1952 Recensio critica

## Plura legere si cupis 
*Lukas de Blois, "Political concepts in Plutarch's Dion and Timoleon", *Ancient Society*, 1997: 209-224 
*Claude Mossé, "Les mercenaires dans les luttes internes de Syracuse au ive siècle. Le témoignage des vies de Dion et de Timoléon de Plutarque" in *Esclavage, guerre, économie en Grèce ancienne. Hommages à Yvon Garlan,* P. Brulé - J. Ouhlen éd., 1997: 165-175
*Federicomaria Muccioli, "Osservazioni sull'uso di Timonide nella "Vita di Dione" di Plutarco", *Ancient Society*, 1990: 167-187
*Michael Nerdahl, "Flattery and Platonic Philosophy: The Limits of Education in Plutarch's "Life of Dion"", *The Classical World*, 2011: 295-309 
*Egidia Occhipinti, "Greek or Barbarian? Plutarch's portrait of the Syracusan demos in the life of Dion", *Acta Classica*, 2016: 137-156
*Marion Theresa Schneider, "Success Against All Odds, Failure Against All Logic: Plutarch on Dion, Timoleon, and the Liberation of Sicily" in *Plato at Syracuse*, Parnasos Press, 1979: 105-126

## Notae 
## Nexus externi 
*Textus: Vicifons Remacle, bilinguis

Categoria:Vitae parallelae