Morbus Parkinsonianus

**Morbus Parkinsonianus** vel **morbus Parkinson** vel **morbus Parkinsoni,** seu **paralysis agitans,**. Saepe cum eventu suo conspicuo neurodegenerativarum mutationum et occasus quarundam cellularum substantiae nigrae, in cerebri medio cerebri neurotransmissorem dopaminum secernentis, connectitur. 

Adhuc multae factores, quae dissimulabiliter in initium et cursum influant, plene incognitae sunt. Causa autem huius mortis cellularis adhuc omnino ignota est. Nimirum homines plerumque amplius sexaginta annos natos symptomata ostendunt, initium sane morbi multos annos antea rendum est. Interim aliae structurae antea affectae, ut apparatus digestorius et etiam bulbus olfactorius, causae esse putantur.

Non raro videntur cursus morbi similes inter homines. Interdum primo apparent varia symptomata inobservabilia, inter quae sunt hyposmia aut anosmia, insomnia, alvus compressa, depressio vel anxietas animi. Demum accedunt symptomata quae ad motus corporis pertinent. Dinoscitur tum tremoribus praecipue digitorum et manuum, rigore musculorum, tarditate orationis, difficultate ambulandi et vultu imperturbato, personae simili. Ei saepe accedunt dementia aut animi depressio vel symptomata accessoria ut fatigatio, halucinationes visuales, delusiones. Notandum est, ut alii morbi non pauci cursum passionis aggravent.

Tractatio morbi Parkinsoniani non ad curationem valere queat, quia natura progressiva morbi neurodegenerativi causa restitutionem provenire non potest. Tamen plurimus therapiarum modis morbi cursui tarditatem afferre licet. Hodiernis temporibus therapiarum modi profecto multarum rerum experientia distendi potuerunt. Strategiae pharmacologicae medicamentis de symptomatibus motoriis et non motoriis circumspiciendis provident. Si genera medicamentorum atque doses eorum bene coniuncta erint, symptomata morbi hoc modo longe mitigabuntur. Attamen effectus medicamentorum in morbi cursu languescent, quod praecipue ad medicamenta, quae restituant deficientias neurotransmissoris dopamini, valet. Quo fit, ut nonnumquam facultas movendi cito inter bene (accensa, "AD", Anglice: *ON*) et male (exstincta, "EX", Anglice *OFF*) convivant: Fluctuationes AD-EX. Praeterea et paupertas motuum, frigor, et motus supra normales (hyperkinesiae, dyskinesiae) denique observabuntur. Si pharmacotherapia paucos effectus dant, certis in casibus stimulatio cerebralis profunda considerare licet.

Pariter, ut causae, scientiae et facultates de morbi initium et cursum gravescentem praeveniendo pluribus in rebus restrictae sunt. Certe circumiectuum, geneticae, fors et nutrimentorum origines considerandae et quondam prudentia observante investigandae sunt.

## Epidemiologia 
Morbus Parkinsonianus proximus est a frequentissimo morbo neurodegenerativo. Anno 1990 vicies quinquies centena milia hominum (2&thinsp;500&thinsp;000) afficiebantur morbo Parkinsoniano (praevalentia); Anno 2016 numerus aegrotorum plus quam duplex erat, id est sexagies semel centena milia hominum (6&thinsp;100&thinsp;000) .

## Genetica 
Videtur hodie, ut morbus Parkinsonianus etiam effectibus factorum et geneticorum et circumiectorum intellegendus sit. Inter alia imprimis gena *LRRK2*, *SNCA*, *VPS35*, *PRKN*, *PINK1*, et *DJ1* investigata sunt. Quo plus scientia effectuum geneticorum augeat, eo optio magis aegrotorum quaeratur, si examen geneticum sit opportunum.
### Factores pericula geneticae morbi Parkinsoniani 
Mutatio genetica geni enzymi β-glucocerebrosidasis lysosomatum periculum constat.

### Varietates morbo Parkinsoniano geneticae 
Apud circiter centesimae quindecim (de 5 usque ad 20) morbo Parkinsoniano aegrotorum in vicinia genetica alii symptomatibus similes sunt. In anno 1997 mutatio genetica geni alpha-synucleini (*SNCA*) investigata est. Adhuc complures loci et geni descripta sunt.

** Glucocerebrosidasis **
*Beta glucocerebrosidasis acida* vel *beta glucosidasis* enzymum lysosomalis est. Mutatio eius genetica periculum morbi Parkinsoniani ponit. Praeterea mutationes cum morbus Gaucher velut cum dementia cum corpusculis Leweyi nexae videntur. Ambroxolum, antitussivum, se glucocerebrosidasem stimulare apparet, nuper itaque ambroxolum remedium morbi Parkinsoniani suspicatum est.

'* *SNCA* (PARK1, PARK4) *'
Anno 1997 primum in geno *SNCA* mutatio cum morbo Parkinsoniano sociata demonstratur. Adhuc quidam polymorphismi nucleotidi singulares geni *SCNA* (alpha-synucleini) morbum Parkinsonianum efficiendi descripti sunt, ut rs2736990, rs356220, rs356165, rs181489, rs356219, rs11931074, rs2737029.

** Parkinum (PARK2) **
Parkinum est una ex variis ubiquitini ligasibus, ita pars (tertia) ubiquitini proteasomatisque systematis. Hoc in munere parkinum proteinum mitophagiam (degradationem mitochondriorum) gubernat. Mutatio genetica geni PRKN Parkini progessus Parkinsonismi iuvenilis explicat.

** PARK5 **
Anno 1998 varietas morbi Parkinsoniani renuntiata est, quo initium morbi tremor circum 50 annos natos, et nexus cum metabolismo ubiquitini (enzymo UCHL-1) notus est. Iam anno 2006 nexus cum ubiquitini itinere dubitatum est. Nuper tamen consocatio cum aggregatione alpha-synucleini descripta est.

'* Kinasis copiosa leucini repetens 2, *LRRK2* (PARK8) *'
Diversae varietates enzymi leucini copiosa repetentis kinasis 2 cum morbo Parkinson sociatae sunt. Frequentia maxima ext mutatio genetica *G2019S*, at effectus clinici non uniformes videntur, tamen apud mutationes LRRK2 nexus morbi cum *degeneratione frontotemporali*, *amyotrophia*, *dystonia* descriptus est.

** Proteinum transmembranceum teneurini 4 (TENM4) **
Teneurina sunt proteina transmembranacea. Teneurinum 4, unum ex quattuor teneurinis adhuc notis, interactiones cum oligodendrocytis habere videtur. Mutationes geni eius, TENM4, iam cum tremore essentiali nexae sunt. Praeterea collatio symptomatum morbi Parkinsoniani observata est ac insuper videtur, ut mutationes periculum non solum tremoris essentialis sed etiam morbi Parkinsoniani augeat.

### Proteinum vacuolarium proteinorum seiungens 35 ortholocus (VPS35) 
Intra cellulas seiunctio proteinorum intra vacuola emissendorum necesse est. Haec per proteina *vacuolarium proteinorum seiungentia* (VPS) fit. Unius mutatio genetica ex eis, VPS35, positione 620, symptomata morbi Parkinsoniani perficit.

## Anatomia pathologica 
[thumb|250px|Alpha-synucleinum in [Corpusculum Leweyi|corpusculis Leweyi neuronorum incasorum]]
Ad huius morbis neurodegenerativae pathologiam pluria neurona perire attinet. Causa pro ista neurodegeneratione aggregatio pathologica proteini *alpha-synucleinum* non primo in cerebri substantia nigra parte nucleorum basalium sed potius corporis aliis regionibus videatur. Hac de causa morbus Parkinsonianus *synucleinopathiarum* gregi appositus est.

Praesentia α-synucleini non solum, ut classice dictum, nucleis basalibus restringit, sed in aliis organiis demonstrari queat, ut in tractu gastrointestinali, glandulis salivariis, mucosa olfactoria, cute, retinis, glandulis adrenalibus, et corde. 

### Corpuscula Leweyi et alpha-synucleinum 
Alpha-synucleinum est proteinum praesynapticum 140 aminoacidorum, forma cuius pathologice phosphorylata ope investigationis immunohistochemicae in neuronorum cytoplasmate incasorum intra corpuscula Leweyi inveniri potest. Distributio profecto alpha-synucleini notabilis: proteinum phosphorylatum enim ab initio non in substantia nigra inveniri potest, verum in nucleo dorsali nervi vagi et in bulbo olfactorio. Praeterea alpha-synuleinum in plexibus neuronorum stomachi et colo hominis demonstratum est, ut axem intestinalem et cerebralem momentum initii morbi habere putetur. Ex eo hypothesis irruptionum dualium (Anglice: *dual hit hypothesis*) ortus morbi Parkinsoniani emanavit. Si alpha-synuclei genum *SCNA* mutatum est, formae morbi Parkinson geneticae (familiares) oriantur. Nunc putantur, ut diversitates alpha-synucleini cursus synucleinopathiae, ut morbi Parkinson, diversos explicare possint.

Alpha-synucleinum etiam in liquores *extra*cellulares liberatur, quo anticorpora contra α-synucleinum formantur. Valores in sanguine anticorporum contra alpha-synucleinum (*α-Syn-nAbs*, *Nab-α-Syn*) in genere diminutae sunt, et in morbi cursu continuo diminuunt.

### Amplificationes mutationum pathologicarum 
Processus pathologici cerebrales, qui propagationem distributionemque corpusculorum Leweyi significant, ab parte cerebri inferiori in cortices cerebri, fere continuo fit. Secundum investigationes histologicas pathologia stadia Braak 1-6 progessionis morbi distinguit: 
* Stadia 1-2: praesymptomatica - corpuscula inclusionis Leweyi modo in medulla oblongata et bulbo olfactorio inveniuntur 
* Stadia 3-4: mutationes primum tenuiores dein graviores cum corpuscula Leweyi in substantia nigra, nucleis basalibus MEYNERT, et aliis structuris mesencephali
* Stadia 5-6: terminalia - detrimenta demum in corticibus cerebri locata sunt

### Cerebrum 
Et sectione et iconismo medico degeneratio non solum substantiae nigrae sed etiam plurimum aliorum cerebri partium observatur. Etiam pars basalis telencephali profunde affecta est.
#### Pars basalis telencephali 
Nuper demonstratum est, ut relatio inter gradus degenerationis nuclei basalis MEYNERT et perturbationum motuum exstet. Praeterea malum transmissionis cholinergicae intra et iuxta partem basalem telencephali damnum cogitationis perficit, explicatque in parte incrementum dementiae cursu posteriore ineunte morbi Parkinsoniani.
#### Bulbus olfactorius 
Symptomata olfactoria mature in morbi cursu conspicua sunt, cum circiter 90% aegrotorum affectis. Nexus maior inter bulbum olfactorium et systema limbicum et monstratio matura pathologicorum proteinorum aggregatorum intra bulbum quaestio symptomatum olfactoriorum, ut anosmiae, deinde symtomatum motuum animi poscat.

### Nervus vagus 
Nervus vagus suspicionem transmissionis morbi Parkinsoniani attulit. Iter enim inter substantiam nigram et gastrum nervosum exstat. Hoc *iter nigro-vagale* in morbo Parkinsoniano detrimentum capere videtur. Sub exemplo nervi vagi putari morbum Parkinson per transmissionem internam de systemate digestivo primo in nervum vagum (systema nervosum autonomicum) inde in systema nervosum centrale diffundi. De facto, sectio nervi vagi incidentiam morbi Parkinsoniani reducere videtur.

#### Systema nervosum entericum et tractus gastrointestinalis 
Putatur, ut mutationes pathologicae systematis digestorii quibus cerebri antecedere solent, ut investigationibus pathologicis et geneticis sustentatum.

### Axis intestinalis et cerebralis 
Non tantum nervos vagos et cerebri partes morbum Parkinsonianum conferunt; at videtur, ut *microbioma intestinale* quoque per *axem intestinalem et cerebralem* ad morbum valeant. Effectus in parte per systemata immunitatis et endocrineum concilientur. Suspicantur, ope partitionis generum bactiorum mutatate, itaque auctam permeabilitatem intestinalem oriri, hac de causa pathogeneticis substantiis aditum permittens.

## Pathophysiologia 
Classice putabatur morbum Parkinsonianum modo malum in nucleis basalibus habere. Hodie *aggregatio* α-synucleini, insuper *transmissibilis*, non solum in cerebro, sed aliis corporis partibus, centrum cogitationum currentium morbi Parkinsoniani format: in literatura scientifica notio proteinaceorum nucleorum vel "seminum" vel "*actionis seminantis*" legitur.

Praeter introitum α-synucleini pathogeni in tela nervalia inflammationes quoque diffusae et contentio oxidativa momentum habent.

## Pericula probabilia 
Pericula probabilia ad pathophysiologiam addere queant.

Insomnia non solum signum morbi initiale possit sed ipsa etiam periculum probabile morbi Parkinson constituat.

Etiam pericula probabilia morborum cardiovascularium ipsa pericula constituunt. 

Actiones receptoriorum adrenergicorum β quoque periculum probabilium morbi Parkinsoniani commutare queant: Videtur, ut consumptio inhibitorum β ad periculum addat, et agonistae β periculum morbi Parkinsoniani minuant.

Inquinatio aeris quoque ad morbum contrahendum addere videtur. Magnitudo expositionis  cum morbi probabilitate coniuncta apparet.

## Symptomata 
In morbi Parkinsoniani cursu symptomata multarum formarum oberservantur. 

### Symptomata habitus 
[thumb|[Camptocormia]]
Symptomata habitus, etiam *deformitates striatales* dictae, multis in aegrotis convincuntur. Mala inter aegrotos non uniformiter apparere solent, quamquam cereta exempla prorsus ingrediuntur. In morbo Parkinsoniano mutationes axialis rarae sunt. Saepe vero symptomata flexione certorum musculorum causa inveniuntur. Omnia periculum casuum augent. Augent pariter problemata doloribus dorsi causa.         
* Anterocollis - anteflexio nuchae
* Camptocormia - anteflexio trunci in planitie sagittali, flexionis thoracolombalis
* Lateroflexio trunci in planitie frontali
#### Camptocormia 
Camptocormia torsi flexio thoracolumbalis non voluntaria et abnormalis, et ambulante et stante ineunte conspicua, saepe una cum doloribus, describitur. Symptoma praecipue stante vel ambulante visibile est, haud recumbente. Camptocormiae initium inter decem annos ab diagnosem morbi Parkinsoniani facto solet. Diversae essentiae disputantur, ut camptocormia myopathia focalis musculorum trunci vel dystonia axialis vel effectus adversus medicamentis causa. Distinctio inter *camptocormiam superiorem*, flexionem columnae vertebralis C7-L1 plus quam 45°, et *camptocormiam inferiorem*, flexionem L1-os sacrum ≥30°, proposita est. 

Differentia camptocormiae de aliis morbis cogitat, ut dystoniis, myositidibus, myopathiis.

### Symptomata motuum 
[thumb|Potestas scribendi minuetur. Hoc exemplum [Ioannes Martinus Charcot anno 1879 divulgavit.]]
Auctores liberorum definitivorum symptomata et rigorem et tremorem et hypokinesiam et instabilitas posturalis afferre solebant. *Rigor* est firmitas et immobilitas inusitata musculorum. *Tremor* est motus commeans manus sive bracchii cum frequentia celeriore (circiter 5/s). *Hypokinesia* motum reducta describit, plerumque vero motuum paupertas invenitur, itaque *bradykinesis* appellatur. Quartum est *instabilitas posturalis*, de quo dicitur, si status nec stabilis nec firmus sit, verum ruinae periculum exstat. Qua in re equidem haec symptomtata deesse aut deminuta esse posse non ignoratote aut potius alia addi. 

#### Tremor 
Initio tremor, si - saepe - adest, imprimis unilateraliter visibilis est. Frequentia tremoris est 4-6 Hz. Hodie quinque typorum tremoris apud morbum Parkinsonianum, digeruntur:
* Typus I — tremor in quiescendo
* Typus II-R — tremor in quiescendo et agendo, cum retardatione 
* Typus II-C — tremor in quiescendo et agendo, sine retardatione 
* Typus III — tremor in agendo
* Typus IV — tremor in quiescendo et agendo, cum frequentiis alternantibus

#### Micrographia (scriptura) 
Iam ab morbis initio potestas scribendi diminuitur: symptoma non rarum est scriptura minor, quod (micrographia) nominatum est. Interim investigationibus novioribus duo typi micrographiae distinguitur: *micrographia consistens* (scriptura perpetuo parva) et *micrographia progressiva* (scriptura litteris primis normale tum magnitudinis minoris progressivae).

#### Vox 
Vox tremebunda submissaque communicationem praegravare potest. Claritas voci, quoque, affecta sit, cum variationibus maioribus intra diem et inter dies. Nimirum, ut aegroti tales commutationibus voci patiant; Deminuta vox ad communicationem deminutam multipliciter addere solet:
* alii *quid negotii voce vobis est?* quaerant
* Perturbationes ab aliis sensae miserationem perficere possint, quoque cum deminutione valoris sui ab aegroto sensi
* in parte aegroti se recipiant
In medicina hae perturbationes *dysarthria* nominantur, in morbo Parkinsoniano saepe *dysarthria rigida(-hypokinetica)* invenitur. In morbi cursu dysarthria cum vocis insufficientia aggravare solet: deminuantur ita spirandi facultas, movendi ligamenta vocalia cum dysphonia, velut vocis velocitas, accentuum phonematumque formationes (dysprosodia), actiones coordinatae inter cerebrum et laryngem; et aliae qualitates voci.

Cum voce submissa auxiliatores possint esse: 
* exercitationes vocis diurnae: carmina cantandis, textus verbaque faciendis
* communicatione ineunte: oculos utendo aliosque aspiciendo, greges parvos eligendis, strepitus circumiectuum reducendis
* inter sermones aquam bibendo, moram faciendo

### Symptomata systematis nervosi autonomici 
Iam mature in morbi cursu, saepe annis ante symptomata motoria, mutationes non motoriae observantur, etiam circa systema nervosum autonomicum. Symptomata ut palpitationes cordis, calor, frigus, sudor, perturbationes somni (insomniae et dyssomniae)), digestionis, mictionis sexualitatisque perturbationes prodire possunt.

#### Sudor 
Cum morbo Parkinsoniano propensio aegrotorum ad sudorem quantitate maiore generandum narratur.

#### Perturbationes somni 
Iam mature, sed rarius, perturbationes somni insomnia vel dyssomnia prodeant, at cum morbi decursu saepius ab aegrotis observantur, praecipue mutationes *morium nocturnorum* (e. g. verbere vehementer, cadere) inter gradus REM (ROM, somnum Rapidi Oculorum Motus et somniorum).

#### Microbioma et digestio 
Mala digestionis (cum dysbiosi intestinali) per totum tractum gastrointestinalem in multis operibus doca sunt. Nonnulli investigatores putant, ut origo morbi Parkinson forsitan intra tractum gastrointestinalem quaerenda sit.

Exempla malorum sunt dysphagia et gastroparesis. *Gastroparesis* cum effusione retarda ex ventriculo in 70%-100% observatur. Symptomata eius sunt nausea vomitusque, sensum satietatis praematura. Etiam duritia alvi symptomatibus non motoricis attribuitur.

#### Vesica urinaria et mictio 
Aegrotorum multi in morbi cursu dysfunctiones vesicae urinariae mictionis in genere patiant. Aestimatur, ut circiter aegrotorum tertia pars (27-80% ) pertubationes sentiunt, imprimis sensus necessitatis mictionum frequentium vel difficultas urinas retinendi. Saepe talis *vesica hyperactiva* cerebro falsiter gradum plenum indicat. Tractatio ad relaxationem musculi detrusoris vesicae spectet. Substantiae nominatae sunt oxybutyninum, tolterodinum, solifenacinum, vel darifenacinum. Eorum usus, tamen, vacuefactionem vesicae ita relaxatae inhibere queant, ut denique betanecholum vel catheterisationem commendetur.

#### Colon 
Colon quote contagione alpha synucleino conturbatur. Symptomata clinica inflammatio et constipatio alvi quoque observatur. Putatur, ut constipatio symptoma morbi Parkinsoniani maturum sit. Constipationis praevalentia in morbi cursu augeat. Circiter centesimae 80 hominum affectorum tempus transitus colici ostendunt.

#### Hypotensio orthostatica 
Reductio fibrarum tenuium nuclei intermediolateralis (IML) status hypotensionis efficere videtur.

### Symptomata systematis sensorii 
In morbo Parkinsoniano etiam organa sensoria et sensus affecta sunt. In parte perturbationes sensoriae malis mentis appropinquant, per exemplum *halucinationes opticae*, quae systemati sensorio et functionibus cerebralibus altioribus attribuendae sunt.

#### Visus 
Morbo Parkinsoniano perturbationes visuales et oculorum et tractus visualis frequentius observanur.

#### Odoratio: Systema olfactorium et Morbus Parkinsonianus 
Systema olfactorium mature, pathologiae Leweyi introductionis in bulbos olfactorios causa, afficitur: circiter viginti annorum ante signa clinica aperta hyposmia vel anosmia observari potest.

### Aliae cum morbo Parkinsoniano sociatae perturbationes neurologicae (symptomata non motuum) 
Symptomata non motuum frequentissima sunt malum odorationis, fatigatio, pavor, dysaesthesiae cum doloribus

#### Dolores 
Centesimae novem aegrotorum symptoma primum dolores demonstrant. In morbi cursu de doloribus duae partes (67.6%) aegrotorum queruntur, nimirum hac de causa dimidium aegrotorum analgetica (medicamenta contra dolores) consumit. Hae cum hypostimulatio tum hyperstimulatio systematis dopaminergici convenire possunt, etiamnunc illius non rationem habentes. Saepe aegroti de umerorum doloribus queruntur; at alii dolores et acuti et chronici non raro sunt, ut:
* Dolor neuropathicus
* Dolor visceralis (viscerum)
* Dolor musculosceletalis
* Dolor dystonicus (dystonia cum doloribus)
* Dolor capitis

Suspicatur, ut detrimentum celluarum dopaminergicarum nociceptionem (sensum dolorum) augeat, quia detrimentum amissio neuronorum conceptum diminutionem quoque gubernationis inhibentis neuronis dopaminergicis significet.

Tractatio multos modos requirat, ut 
* pharmacologica etiam non dopaminergica, ut 
** analgetica, per exemplum oxycodonum, 
** Botulinumtoxinum, 
** (Antidepressiva): Amitriptylinum, Duloxetinum
** Gabapentinum
* Stimulatio cerebri profunda
* physiotherapia

#### Nausea et vomitus 
Circiter centesimae dies aegrotorum de nausea, pauci de vomitu loquuntur. Non raro nausea usu levodopae observatur, imprimis si medicamenti dosis perrapide aucta est. Licet hic conatum cum domperidono (antagonista contra receptoria D2) fieri, quamquam arrhythmiae cardiales obervari possunt, et cum malo cordis etiam periculum mortis altius est.

### Mutationes psychicae 
Cum procedat morbus sic plerumque inter gradum crescentum mutationes psychicae observari poterunt, id sunt per exemplum symptomata depressionis sive dementiae sive psychotica. Momenta quoque habent halucinationes visuales et delusio.

Non modo morbi hi secundarii mortalitatem crescere sinant sed etiam tractationes eorum conectere possint. Weintraub et al. (2016) substantias antipsychoticas singulares mortalitatem magis quam duplicare (Haloperidolum (etiam x 5,1), Olanzapinum, Risperidonum, Quetiapinum) posse demonstraverunt.

#### Depressio 
Depressio in morbo Parkinsoniano cum detrimento systematis dopaminergici coniuncta videtur.

#### Dementia morbi Parkinsoniani 
In morbi cursu denique symptomata dementiae observari possunt. Incidentia (numerus morborum nove cognitorum) dementiae una cum morbo Parkinsoniano sexies aestimatur. Criteria dementia apud morbum Parkinsonianum sunt: Diminuta sunt attentio, memoria, functiones executivae, functiones visuospatiales; praesentia frequentiora symptomatum morum commutatorum, halucinatiorum; propter degenerationem structurarum corticum cerebri et systematis limbici.

#### Halucinationes 
Halucinationes, imprimis visuales, apud 30% aegrotorum in morbi cursu sentiuntur. Si adsunt, qualitas vitae inhibitur. Genesis earum maiore in parte de neurotransmissoribus non solum dopamino, sed etiam noradrenalino, serotonino, acetylcholino, explicatur. Medicamenta — saepe antipsychotica atypica adhibentur — aequo effectu agunt, ita commendationes speciales peritis non dantur; forsitan inhibitores acetylcholini esterasis levamina agere possint.

#### Delusiones 
Tardius in morbi cursu etiam delusiones observari queant.

## Diagnosis 
### Criteria Societatis Morbi Motuum (2015) 
Hodie diagnosis secundum criteria supportiva, criteria exclusionis absoluta, velut vexilla rubra facta est.
#### Criteria supportiva 
* Responsum clarum per therapiam dopaminergicam factum.
* Dyskinesia per laevodopa inducta
* Tremor
* Malum functionis olfactorii vel signa denervationis autonomicae cardialis

#### Criteria exclusionis absoluta 
* Signa mali functionum cerebellarium certa
* Motus oculorum sursum deorsumque clare inhibiti
* Dementia frontotemporalis
* Symptomata ut in morbo Parkinsoniano membrorum inferiorum plus quam tres annos persistentia
* Parkinsonismus medicamentorum causa
* Responsum nullum vel minimus medicamentorum contra morbum Parkinsonianum neglectis dosibus altissimis 
* Symptomata imprimis corticis cerebri, ut aphasia, apraxia progressiva
* Iconismus functionalis medicus systematis dopaminergici praesynaptici malum non ostendit.
* Condicio alia symptomatum praesentium
#### Vexilla rubra 
Notio vexilli rubri certa insignia periculum maius indicare portat:
* Cursus rapide progressivi cum necessitate sellae rotalis, intra 5 annos ab morbi initio
* Propagatio symptomatum motoricorum intra 5 annos ab morbi initio
* Mature dysfunctio bulbaris (mesencephali) cum dysphonia, dysarthria, dysphagia; intra 5 annos ab morbi initio
* Malum respiratorium inspirationis; vel diurne vel nocte
* Derelictio autonomica gravis, intra 5 annos ab morbi initio, cum
** hypotensione orthostatica
** incontinentia urinae
* Casus recurrentes, plus quam unum per annum, equilibrio diminuto intra *tres* annos ab morbi initio
* Anterocollis (caput prorsum propensum)
* Signa tractus pyramidalis, non aliter explicabilia
* Symptomata bilateralia iam ab morbi initio praesentia

### Liquor cerebrospinalis 
Liquor cerebrospinalis per punctionem cavi subarachnoidalis (rachicentesem) paratur. Quamquam adhuc liquoris cerebrospinalis examinatio non est pars criteriorum diagnosem faciendi, tamen interdum quique valores assequentes utiles queant. Videntur, ut valores proteini tau et alpha-synucleini, at non amyloidi beta, cursus conspicui pariter morbi Parkinsoniani ostendant cum valores *initio minuti*, at tardius, nimirum, aucti.

### Differentia medica 
Differentia principalis est *Parkinsonismus secundarius*, interdum minus accurate *syndroma Parkinsoniana* nominatum. Etiam nota sunt *syndromae Parkinsonianae plus* grex morborum neurodegenerativorum cum symptomatibus morbi Parkinsoniani.

## Classificationes 
Propter causam quattuor typi dividuntur: 
* Parkinsonismus *idiopathicus* sive *primarius* — huius typi causa secundaria ignota 
* Parkinsonismus *hereditarius* — cum causa sive contextu genetico 
* *Multorum systematum atrophia* ("*MSA*"), *Degeneratio corticobasalis*
* Parkinsonismus *secundarius* — cum causa sive causis aliis, per exemplum: medicamento, tumore

### Classificatio Societatis internationalis perturbationum Parkinson motuumque (MDS) 
#### Morbus Parkinson praecox 
Societas Internationalis Perturbationum Motuumque Parkinsonianorum (MDS) morbum Parkinson praecocem in gradus tres dividi commendavit: 
* occultus (*preclinical*) — processus neurodegenerativi exorsi sunt sed sine symptomatibus signisque.
* prodromalis (*prodromal*) — Symptomata signaque praesentia sed nondum ad morbum definiendum apta
* apertus (*clinical*) — diagnosis in praesentia classicorum signorum motuum

### Scala Hoehn et Yahr 
Anno 1967 medici Margareta Hoehn et Melvinus Yahr divisionem aestimationis gravitatis morbi divulgaverunt. Interim scala amplificata utitur. 

## Differentia 
De morbo Parkinsoniano alii morbi, *syndromae Parkinsonienses atypicales* nominata, aspiciendi sunt. Perturbationes cum motibus qui hypokinesiam et rigorem ostendunt sunt synucleopathiae, tauopathiae.  

Differentiales diagnoses principalia sunt, per exemplum:
* Atrophia systematum multorum (*MSA*)
* Degeneratio corticobasalis (*CBD*)
* Paralysis supranuclearis progressiva
Praeterea *syndromae Parkinsonianae* per infectionem, venena, metabolismum appareant. Alia mala cum motibus mutatis et rigore et hypokinesia sunt morbus Wilson, morbus Huntington, ataxiae spinocerebellares.

## Rationes therapeuticae in genere 
[thumb|Therapia pharmacologica morbi Parkinsoniani: L-DOPA, [COMT inhibitores, dopamini agonistae, MAO-B inhibitores in usu sunt.]]
Hac sub parte primum varietates therapeuticae - et pharmacologicae et non pharmacologicae - describitur, postea modi eas adhibendi morbo progrediente. 

In genere medicamentorum, per os consumptorum, tempus absorptionis de liberatione ex stomacho in intestinum tenue pendet. Ut in cursu morbi etiam stomachus damnum passus sit, et simul motus eius tardare (gastroparesis) apparent, initium effectuum medicamentorum progressive prolongatum solet. 
### Medicamenta ad motum proferendum emendandumque 
Notae sunt diversae rationes tractationis pharmacologicae ad motum proferendum emendandumque, ex quibus L-DOPA maximum momentum habet. Praeterea divisa sunt: COMT inhibitores, dopaminae agonistae, MAO-B inhibitores, NMDA antagonistae, anticholinergica, antagonistae receptorii adenosini A2A. Notanda sunt interactiones pharmacologicae et pharmacocinetica singularis medicamenti.
#### L-DOPA (laevo-dihydroxy-phenyalaninum) 
L-DOPA semper cum inhibitore DOPA decarboxylasis (benserazidum sive carbidopa) datur. Ad morbum Parkinson tractandum L-DOPA ex omnibus medicamentis simul placidissimum et efficacissimum est. Dosis altior invicem morbi progressui faveat radicalesque liberas formans. Paulo detrimentosiores in utendo sunt inconstantiae effectus. Ab anno 2013 combinatio laevodopae cum carbidopa liberationis retardae nomine IPX066 fabricatur.

Absorptio in intestino tenui fit. Incommoda sunt semivita biologica brevis et, in morbi cursu, index therapeuticus decrescens. Ratio applicandi est dosis minima, ut possit.Non raro in therapiae cursu effectus adversi observantur dyskinesiae, dystoniae, et diversitates effectuum medicamenti et motoricorum et non motoricum, ut doses singulares numerus frequentiores, at singularis dosis sub signorum initio eligantur.

#### COMT inhibitores 
Pars katabolismi dopamini enzymum catechol-O-methyltransferasis (COMT) in cellulis neuroglialibus imprimis catecholaminorum neurotransmissores frangit. Ad hunc modum inconstantiae effectuum L-DOPAi deminui possunt. Inhibitores catechol-O-methyltransferasis sunt entacaponum (ENT), opicaponum (OPC), tolcaponum (TCP). opicaponum semel in die (vesperi) sumitur, sed entacaponum atque tolcaponum ter.

#### Dopaminae agonistae 
Agonistae dopamini sunt composita chemica, quae medicamenta ad receptoria dopamini agunt. Hae substantiae receptorium dopamini D3 stimulant. Dividuuntur sustantiae haec in classes *ergolini* et *non ergolini*. Dopaminae agonistae sunt apomorphinum, bromocriptinum, cabergolinum, lisuridum, pergolidum, piribedilum, pramipexolum, ropinirolum, rotigotinum. Usus medicus est in morbum Parkinson, hyperprolactinaemiam, et syndroma membrorum inquietorum (Anglice: Restless legs syndrome, abbrev. RLS) tractando. Effectus adversi sunt constipatio alvi, nausea, capitis dolor velut perturbationes cardiales et somnolentia et mores obsessivi. Cum huius gregis uso periculum superiorem valvulopathiae cordis considerandum est.

#### MAO-B inhibitores 
MAO-B (monoaminorum oxidasis B) inhibitores in morbo Parkinsoniano tractando sunt rasagilinum, selegilinum atque novius safinamidum.

#### NMDA antagonistae 
Receptorii N-Methyl-D-Aspartati (NMDA, glutamati) antagonistae sunt amantadinum et Budipinum.

#### Anticholinergica 
Anticholinergica primum in morbum Parkinsonianum tractando adhibebantur. In aetatibus provectis vero consumptio substantiarum anticholinergicarum cum periculis adversariarum reactionum etiam graviorium coniuncta sunt (*effectus anticholinergici* vel *onus anticholinergicum* nominata). 

Exempla anticholinergicorum sunt biperidenum et procyclidinum et trihexyphenidylum. *Biperidenum* est antagonista receptoriorum M1, quae neurotransmissore acetylcholino (ACh) stimulantur, quo fit ut effectus ACh minuti (i. e. anticholinergici) sint.

#### Antagonistae receptorii adenosini A2A 
Istradefyllinum prima antagonista receptorii adenosini A2A in usu medico est.

#### Therapiae experimenta 
Adhuc investigatum est anticorpus prasinezumabum (PRX002).

#### Interactiones inter medicamenta ad motum proferendum emendandumque 
Cautionem adhibendam est in:
* Amantadino cum budipino,
* amantatino cum anticholinergico,
* budipino cum anticholinergico,
* tolcapono cum benserazido,
* COMT inhibitore cum selegilino, et
* COMT inhibitore cum rasagilino.

### Stimulatio cerebralis profunda 
Ratio operativa stimulatio cerebralis profunda morbi progressivi consideranda est. Post implantationem neurochirurgicam electrodorum vel in nucleo subthalamico (abbrev. *STN*) vel in globo pallido interno (GPI) per stimulatione frequentiis altis (100-185 Hz) inhibitio nuclei subthalamici efficitur. De consuetudine stimulatio communiter cum therapia pharmacologica coniuncta est.

### Physiotherapia 
Debilitate et causis aliis periculum cadendi semper aegroto obveniet. Physiotherapia aegrotos ab vulneribus fracturisque custodiat.

### Morbo ineunte therapia 
Cum diagnose facta therapias morbi Parkinsoniani mature instituendas esse commendatur, cum non pharmacologicas dum pharmacologicas. Imprimis modi motum manendi momentum maximum habet, at ceterae functiones quoque attentio peritorum constanter requirunt. Cum natura progrediente strategiae therapeuticae in morbi cursu varient, quae praecipue ad medicamentorum usum applicent.
#### Pharmacologicae strategiae 
Patientibus senioribus primum L-DOPA ad summum commendatur. Progressu vero morbi extensiones (medicamentis adiuvantibus) commutationesque necesse sunt, ut ope agonistarum dopamini, inhibitorum MAO B, inhibitorum COMT. Investigatio recens therapiam adiuvantem cum inhibitorum MAO B ceteris meliorem esse divulgavit.

## Rationes therapeuticae futurae 
### Vaccinum contra alpha-synucleinum 
Annis ante vaccinatio immunotherapia contra morbum Parkinsonianum cogitatio utilis videbatur. Anno 2020 vaccinatio nova cum immunotherapeutico *PD01A* proposita est, quo insunt *affitopa*, alpha-synucleino similia (mimotopa) et simul imitatores epitopi termini C, antigena agunt. Mimotopa haec brevissima sunt, circiter longitudinis aminoacidorum octo, ne lymphocyti T stimulentur, attamen mimotopa per complexus histocompatibilitatis maiores demonstrari possunt. Paulo post effectus immunotherapeutici *PD03A* divulgati sunt, atrophiae multorum systematum, aliae synucleopathiae. Ambo studia ad phasem 1 scientiae clinicae referunt.
### Nutrimen 
Observatio nervum vagum in morbi Parkinsoniani formatione momentum habere, imprimis sensis nexus inter tractum digestorium et cerebrum, facultas nutriminis consideranda evoluta est. Tamen effectus positivi, ut probioticarum, nondum constanter observati sunt.

## Cursus morbi clinicus 
Morbus Parkinsonians est morbus neurodegenerativus et progreditur. Ut supra scriptum progessus ab trunco encephalo vel bulbo olfactorio per mesencephalon ad cortices cerebrales fit, ita ut in cursu detrimenta corporis et mentis amplificent, nimirum pariter mutant symptomata, atque therapia quoque amplificationes has sequatur. Praeterea effectus medicamentorum contra morbum post quosdam annos deminuunt.

### Effectus medicamentorum oralium diminuti vel vacillantes 
Nonnumquam post circiter 5-6 annos medicamenta oralia minus virium habent. Primum vita virium pharmacologicarum resident, et vitia morbi ante pillulam proximam apparent. Haec *phasis abeundi* (Anglice: *wearing-off phase*) vocatur. 

[thumb|In morbi cursu longo effectus medicamentorum (viride) denique (dextrorsum) diminuere solent; et phases "exstinctae" (EX) et [dyskinsiae (DYS) observantur. Curva nigra valores vacillantes consumptione medicamenti indícat.]]
Iterum post annos vacillantes fluctuationes effectuum repentae et graviorum (cum dyskinesiis, incrementum motuum) et minorum (cum debilitatibus), AD-EX (status quasi "accensi" et "exstincti": Anglice: *ON-OFF*), observari possint.

In summa:
* Effectus medicamentorum iam ante consumptionem proximam regrediantur.
* Iam mane, ante consumptionem primam, perturbatio motuum observentur.
* Perturbationes motuum nocturnae, vel post prandium.
* Mutata consumptio vel obliviscente detrimentosa effectus perficiat.
#### Effectus vacillantes 
Effectus vacillantes vel fluctuationes effectuum medicamentorum per os consumptorum non raro observantur, insuper multi aegrotorum in morbi cursu tales fluctuationes, motorios et non motorios  patiantur. Sub therapiae Laevodopa fluctuationes haec non raro inter quinque annos occurrunt.

### Stadium terminale 
In phasi terminali onus symptomatum non exiguum apparet.

### Aliis morbis effectus 
Passiones et insanitates aliae ad cursus ingratos referunt. Iam febris et imbecillitates cum symptomatibus gravioribus coniunctae sint. Etiam apnoea obstructiva motui et cognitioni malefacere queant.

## Praeventio morbi Parkinsoniani 
Nonnumquam temptamenta initium progressumque morbi Parkinsoniani plene everti posse emineant. An remedium quoppiam cursum morbi plane rumperet, dubitetur. Quippe quaedam substantiae et mores gratias bonas parim exercere possunt. Nam medicamenta inflammationes supprimentia ut ibuprofenum significanter initium morbi inhibeant. Vitaminum B6 ac coenzymum Q10 quoque effectus induriarum quosque ostendat. Aliae substantiae plantarum anti-oxidativae impressionem morbi partim terminare possint. Videtur, ut lac detrimentos effectus neurodegenerationis exercere possit.

## Clari homines affecti 
* Mahometus Ali
* Michael J. Fox (→Opus Fundatum Michaeli J. Fox Indagationis Morbi Parkinsoniani)
* Deng Xiaoping
* Ioannes Paulus II
* Carolus Maria Martini

## Pinacotheca 

Fasciculus:Nigrostriatal pathway.svg|Tractus nigrostriatales

* Amyloidosis
* Apoptosis
* Communicatio augmentans et alternativa
* Invaliditas
* Locus caeruleus
* Neurodegeneratio
* Nuclei basales

## Notae 
## Nexus externi 
* Situs Societatis internationalis perturbationum Parkinson motuumque (MDS), in medicina societas maximi momenti, at situ haud informationum generalium sine tessera offertur 
* Institutum Nationale Senescentiae (*NIH/National Institute on Ageing*): Situs *NIH* de morbi Parkinsoniani causibus, symptomatibus, tractationibus 
* Consocatio Americana Morbi Parkinsoniani, situs proprius 
* Consocatio Parkinson Suecica 
* J Neuropsychiatry Clin Neurosci (2002): tractatio de paralysi agitante  et in parte minore 
* [Tulipa(https://la.wikipedia.org/wiki/Tulipa) *Dr. James Parkinson* in honorem: consilius curae]  

Categoria:Nuclei basales
Categoria:Morbi neurodegenerativi
Categoria:Synucleinopathiae
Categoria:Systema dopaminergicum (dopaminum)
!