Universitas Dunelmensis

**Universitas Dunelmensis** (Anglice *University of Durham* sive *Durham University*) est collegialis universitas publica Dunelmi in urbe Anglica sita. Quae universitas, lege parlamenti anno 1832 fundata et carta regiam incorporationem anno 1837 a rege Guliemo IV tenens, est universitas tertia a veterrima Angliae, post Oxoniensem et Cantabrigiensem. Cancellaria est Fiona Hill.

Universitas Dunelmensis est sui generis. Non est universitas antiquae, sicut Oxoniensis Cantabrigiensisque, sed non est universitas civica, sicut universitates "ruber laterculus", quamvis habet elementa utriusque generis. Est aetate similis Universitati Londinensi (fundatam 1836), ut praecellens Victoriani universitatis, sed in omnibus aliis aspectibus diversus.

## Historia 
### Origines 
thumb|Bibliotheca Collegii Dunelmensis in Oxonia, nunc Quadrangulum Dunelmensis Collegii Trintatis
Cum traditio studii theologici Dunelmo floruisset, Collegium Dunelmense Universitatis Oxoniensis fundatum est saeculo 13 pro monachis Dunelmensibus et anno 1386 praeditum est a Thoma Hatfeld episcopo Dunelmensi. Post Reformationem, collegium Oxoniae clausum est anno 1540. Tunc petitum est hoc universitas prime sub duce Regis Henricus VIII dehinc sub duce Oliver Cromwell condere. Hic cum epistola conditus collegium anno 1657 fundavit, sed anno 1660 clausum post restituonem monarchiae. Anno 1669, Bibliotheca Episcopalis Dunelmensi fundata est a Ioanne Cosin, Episcopo Dunelmensi, postea dicitur Bibliotheca Cosin.

Anno 1831, consentientinut cum propositione Gulielmi Van Mildert Episcopi Dunelmensis et Caroli Thorp Archidiaconi Dunelmensis, Decanus et Capitulum Cathedralis Dunelmensis fundaverunt "institutum academicum, collegium sive universitas" per actum capitulum. Subsequenter lex parlamenti permisit capitulo constituere universitatem. Huius legis approbatio regia, 4 Iulii 1832, pro fundatione universitatis habetur. Universitas aperitur anno 1833 cum cursos in artibus et theologia; hic erat primus cursus in theologia in universitem Anglicum. Carta regiam incorporationem anno 1837 rege Guliemo IV conventa est. In principio, universitas unum collegium habet, Collegium Universitarium, quae anno 1833 sedit in "diversorium archdiaconi" (postea Aula Episcopi Cosini), usque  movetur ad castellum Dunelmensem anno 1837. in urbe Novo Castrum super Tinam et dein Collegium Scientiarum Physicalium (quod anno 1884 in Collegium Scientiae dein anno 1904 Collegium Armstrongense Novocastrensium versum est) adiunxissent, universitas aucta est. Societas Sancti Cuthberti anno 1888 pro studentes non in urbe sedentes condita est. Duo collegia didactica Dunelmi fundata sunt: Collegium Sancti Bedae Venerabilis pro viros anno 1839, et Collegium Sanctae Hildae pro feminas anno 1858. Anno 1892 Collegium Bedae et anno 1896 Collegium Hildae cum universtitatem connexa sunt. Discipulae Collegii Sanctae Hildae anno 1898 primae diplomatae universitate sunt.

Anno 1842 *Societas Foederata Dunelmensis* pro controversias fundata est, dehinc corpus discipulorum (''students' union*) ad *Durham Colleges Students' Representative Council* (Concilii representativi Discipulorum Collegiarum Dunelmensarum) anno 1899, dein *Durham Students' Union'' de anno 1963 creationem. 

Post cartam regalem additam anno 1895, quae feminas permisit, Deversorium Feminarum (dehinc Collegium Sanctae Mariae) anno 1899 conditum est. Anno 1963 hoc Universitatem Novocastrensem factum est. Ex tunc Collegium Technicum Sunderlandense cum hoc universitatem, non Universitatem Dunelmensem, conexum est. Anno 1969 hoc polytechnicam Sunderlandensem facta est et anno 1992 Universitatem Sunderlandensem.

Historice exstiterunt duo adhuc genera: Aulae Licitae (Anglice ), comprehendo Aula Hatfield Episcopi (1846–1919), Aula Cosin Episcopi (1851–1864), Deversorium Feminarum (1899–1919), Collegium Sancti Bedae Venerabilis (1919–1947), Collegium Sanctae Hildae (1923–1975), Collegium Nevillecrossensis (1924–1977), et Collegium Sancti Cuthberti apud Ushaw (1968–2011); et Collegiae Conexae (Anglice: ), Collegium Condringiae (Barbata; 1875–1965), Collegium Sinus Fourah (Monte Leonino; 1876–1967), et Collegium Technicum Sunderlandense (1930–1963)

Constat re in XVII collegiis Dunelmensibus, quae sunt:

## Bibliographia 
## Nexus externi 
* Situs interretialis universitatis proprius. 

!