Luna

|-
! bgcolor="#ffc0c0" colspan="2" | Proprietates atmosphaericae
|-
! align="left" | Pressio atmosphaerica
| 3 × 10-13 kPa
|-
| Helium
| 25%
|-
| Neon
| 25%
|-
| Hydrogenium
| 23%
|-
| Argon
| 20%
|}

**Luna** (-ae, *f*) est solus Telluris satelles naturalis, quintus satelles a maximo in Systemate Solari, et maximus cuiuslibet planetae satelles naturalis in Systemate Solari quod attinet ad magnitudinem eius primarii, nam diametrum Lunae est quarta pars diametri Telluris et octogesima-prima pars eius massae. Luna densitate est secundus post Ion, satellitem Iovis. Ei est rotatio synchrona cum Tellure, semper eandem faciem exhibens; latus proximum obscuris maribus vulcanicis inter claras et antiquas crustae terras altas craterasque impactionis signatur. Luna est clarissima res in caelo post Solem, quamquam sua superficies revera est obscurissima, cuius albedo illius carbonis similis est. Sua eminentia in caelo suusque ordinarius vicium cyclus, post tempora prima, faciunt ut Luna culturam humanam, praecipue in arte, lingua, mythologia, et compositione anni, magnopere moveat. Vis gravitationis lunaris aestus oceanicos et minutam diei productionem efficit. Hodiernum Lunae spatium orbitale, circa decies triplus diametrum Telluris, facit ut Luna, paene eiusdem magnitudinis Solis in superficie Telluris apparens, faciem Solis paene subtiliter per totam solis defectionem contegat.

Luna est solum corpus caeleste in quo homines ex navi spatiali egressi sunt. Programma Lunare Unionis Sovieticae fuit primum quod Lunam attigit, in robotica navi spatiali anno 1959, sed Programma Apollo NASA Civitatum Foederatarum solas missiones frequentatas confecit, quarum prima fuit Apollo 8, missio quae circa Lunam anno 1968 mota est, et inter reliquas fuerunt sex astronautarum egressus lunares inter 1969 et 1972, quorum primus fuit Apollo 11. Hae missiones plus quam 380 chiliogrammata talia saxorum lunarium rettulerunt qualem saxum Genesis, quae adhibita sunt ad evolvendam geologicam originis Lunae (putatur se formavisse abhinc annorum circa 4.5 billiones per impactionem gigantem, Tellurem implicantem), formationis eius compositionis internae, et eius historiae insequentis intellegentiam.

Missione Apolline 17 anno 1972 confecta, Luna solum a roboticis navibus spatialibus visitata est, insigniter ab ultimo *Lunokhod,* errone Sovietico. Post 2004, Iaponia, Sina, India, Civitates Foederatae, et Europaeum Spatii Ministerium res quae circa Lunam moventur miserunt. Hae naves spatiales inventum glaciei lunaris in crateris perpetuo umbrosis ad polos et in regolitho lunari adligatae confirmare adiuverunt. Futurae missiones ad Lunam ab hominibus navigatae intentae sunt, inter quas conatus gubernationum publicarum et hominum privatorum. Luna omnibus civitatibus, sub condicionibus Foederis Spatii (Anglice *Outer Space Treaty*), libera manet, ut omnes eam pro propositis pacatis explorent.

## Origo 
Nunquam confirmata est ulla cogitatione de Lunae origine: ea nam punctum est magni disputationes scientificae. Cogitationes quattuor adhuc propositae dicunt quod: 
#Luna a magno impulsu cum simili Marti corpore creata est (huic fides maxima adlata).
#Luna uno tempore pars erat Telluris; ab eo disiugit propter magnam impulsionem internam.
#Luna in remota parte spatii creata erat, atque Tellus sua gravitate et pondere eam cepit.
#Uno tempore Lunae duae existebant, quae deinde concurrerunt, nostrum satellitem unicum creantes.

## Physica 
### Compositio interna 
[thumb|Interna Lunae compositio ([Anglice signata).]]

Luna est corpus differentiatum: ei est crusta, amiculum, et nucleus, omnes geochemice distincti. Lunae est solidus plerumque ferro abundante nucleus interior, cuius radius est fere 240 chiliometra, et fluidus nucleus exterior, plerumque ferro liquido compositus, cuius radius est fere 300 chiliometra. Circa nucleum est stratum terminalis partim liquefactum, cuius radius est circa 500 chiliometra.

Totus Lunae radius 1738 chiliometra est; uno mense suum rotandi motum fungitur circa Tellus, a quo fere 384&thinsp;000 chiliometrorum stat.

Cum satellitis nostri tempus se convertendi tempori in orbem volvendi idem est (29 dies), is perpetuo nobis eandem speciem monstrat. Luna maiorum satellitum est pro planetarum quorum in aere: planetarum maiorum satellites non molum differentum sunt eius; similes planetae Terrae satellites non tenent (Venus, Mercurius), vel quos tenent ita parvi sunt ut quasi non considerentur (Mars).

### Planities 
Lunae multae planities sunt, significatae cum nomine *maribus*. Hic referuntur:

*Mare Anguis
*Mare Fecunditatis
*Mare Nubium
*Mare Cognitum
*Mare Tranquillitatis
*Oceanus Procellarum
*Lacus Aestatis

### Montes et Valla 
*Apenninus
*Argaeus mons (Luna)  
*Rupes Cauchy
*Rupes Kelvin

### Crateres 
Cum Lunae aerem quasi non sit, meteora decidenta multa magis sunt gravioraque damna ferunt quam in Tellure. Quare satellitis superficiei permulti crateres sunt:

* Anaxagoras
* Atlas   
* Birkhoff
* Demosthenes
* Dirac
* Eratosthenes
* Fermat
* Hercules
* Marius

## Figurae Lunae 
[thumb|Luna. [Guido Bonatti|Guidonis Bonatti *Liber astronomiae* (1550).]]
[thumb|[Mare lunare|Maiora maria et cratera proximi Lunae lateris.|alt=Lunar nearside with major maria and craters labeled]]
[thumb|alt=Over one lunar month more than half of the Moon's surface can be seen from Earth's surface.|[Libratio Lunae per unum mensem lunarem. Etiam videtur pauca variatio magnitudinis manifestae a Tellure visa.]]

:20px Luna nova, novilunium
:20px Luna accrescens corniculata
:20px Luna accrescens dimidiata
:20px Luna accrescens in orbem insinuata
:20px Luna plena, plenilunium
:20px Luna decrescens in orbem insinuata
:20px Luna decrescens dimidiata
:20px Luna decrescens corniculata

## Notae
; Explicationes

## Bibliographia 
* Bussey, B., et Paul D. Spudis. 2004. *The Clementine Atlas of the Moon.* Cantabrigiae: Cambridge University Press. ISBN 0521815282.
* Canup, R.M. 2012. "Forming a Moon with an Earth-like composition via a giant impact." *Science* 338: 1052–55. Epitome.
* Duncan, David Ewing. 1998. *The Calendar.* Londinii: Fourth Estate. ISBN 978-1-85702-721-1.
* Jolliff, B., M. Wieczorek, C. Shearer, et C. Neal, eds. "New views of the Moon." *Reviews of Mineralogy and Geochemistry* 60: 721.
* Li, Shuai, et al. 2018. "Direct evidence of surface exposed water ice in the lunar polar regions." *PNAS,* 20 Augusti 2018.
* Lock, Simon J., et al. 2018. "The origin of the Moon within a terrestrial synestia." *arXiv.org,* 28 Februarii 2018, pro Earth and Planetary Astrophysics.
* Mackenzie, Dana. 2003. *The Big Splat, or How Our Moon Came to Be.* Hoboken: Wiley. ISBN 0471150576.
* José M Madiedo, José L Ortiz, Nicolás Morales, Pablo Santos-Sanz, "Multiwavelength observations of a bright impact flash during the 2019 January total lunar eclipse" in *Monthly Notices of the Royal Astronomical Society* vol. 486 (2019) pp. 3380–3387
* Moore, Patrick. 2001. *On the Moon.* Tucson: Sterling Publishing. ISBN 0304354694.
* Saxena, Prabal, Lindy Elkins-Tanton, Noah Petro, et Avi Mandell. 2017. "A Model of the Primordial Lunar Atmosphere." *arXiv,* 22 Iunii 2017, pro Earth and Planetary Science Letters.
* Siraj, Amir, et Abraham Loeb. 2019. "A Real-Time Search for Interstellar Impacts on the Moon." *arXiv.org,* 22 Augusti 2017.
* Spudis, P. D. 1996. *The Once and Future Moon.* Vasingtoniae: Smithsonian Institution Press. ISBN 1560986344.
* S. A. Stern, "The lunar atmosphere: History, status, current problems, and context" in *Reviews of Geophysics* vol. 37 (1999) pp. 453–491
* Taylor, S. R. 1982. *Planetary science: A lunar perspective.* Houstoniae: Lunar and Planetary Institute.
* Taylor, S. R. 1992. *Solar system evolution.* Cantabrigiae: Cambridge University Press. ISBN 0521372127.
* Wilhelms, D.E. 1987. *Geologic History of the Moon.* U.S. Geological Survey Professional Papers, 1348.
* Wilhelms, D. E. 1993. ''To a Rocky Moon: A Geologist's History of Lunar Exploration.* Tucsoniae: University of Arizona Press. ISBN 0816510652.

* Aestus
* Argentum, signum lunae
* Defectio lunae
* Lumen cinereum
* Luna (dea)
* Luna plena
* *Lunaria*
* Luna Ring
* Pelvis Polus Australis–Aitken
* Programma Apollo
* Programma Artemis
* Saxum Genesis
* Selene
* Statio Tranquillitatis
* Terminator lunaris
* Theia
* Vices lunae

## Nexus externi 
* Fraser Cain, "Where does the Moon Come From?" apud Astronomy Cast.
* Archivum commentationum de Luna apud Planetary Science Research Discoveries.
* "Lunar Surface" apud Lunar and Planetary Institute.
* "Lunar Meteorites" apud Lunar and Planetary Institute.

; De exploratione
* Jones, Eric M., et Ken Glover. 2017. *Apollo Lunar Surface Journal*: ephemeris explorationum 1969-1972 apud NASA.
* Teague, Kipp. 1999. *The Project Apollo Archive.*
* Clementine Project. 1994. De proposito Clementino.
* *Discovery 2008: The Moon* apud BBC.
* *Lunar Science and Exploration* apud Lunar and Planetary Institute.

; De toponymia
* *Target: The Moon* apud *Gazetteer of Planetary Nomenclature*

; Fontes cartographici
* *Lunar Images and Maps* apud *Lunar and Planetary Institute*
* *Moon* apud *WorldWind Central*
* Imagines Kaguya (Selenis), apud Japan Aerospace Exploration Agency.
* Luna apud Geody.
* Aeschliman, R. "The Moon." Tabulae geographicae lunares et panoramata locorum quos Apollo attigit.

### Instrumenta observationis
* *Eclipse Website* olim apud *NASA* divulgatus
* Ortus lunae, occasus lunae, et phasis pro loco
* Phases lunares apud *CrescentMoonWatch''

Categoria:Corpora astronomica speculatris visitata
!
Categoria:Res astronomicae nominibus antiquis agnitae
Categoria:Satellites
Categoria:Terra