Gerasimus Lebedev

[thumb|[Monumentum Gerasimo Lebedev Colcatae anno 2009 erectum.]]
**Gerasimus Stephani filius Lebedev** (Russice: Герасим Степанович Лебедев, *Gerasim Stepanovič Lebedev*; natus anno 1749, mortuus die 15 Iulii (stilo novo 27 Iulii) anno 1817) fuit peregrinator, linguista, praecursor theatri Bengaliensis, interpres, musicus, scriptor Russicus, qui praeterea praecursor fuit Indologiae.

Duodecim annos musicus in India habitavit, musicam canens docensque. Primus Indologus Russicus habetur. Opera eius principia sunt grammatica dialecti Calcuttensis linguae Hindustanicae et opus de oeconomia, geographia, cultura Indiae tractans. Primum in Europa typographeum litteris Indicis (Bengalicis) praeditum instituit. Etiam celeber est praecursor dramaturgiae Bengalicae: primum nationale generis Europaei theatrum in India anno 1795 instituit.

## Vita 
Descriptio vitae Lebedev maximam partem in epistolis, diariis, aliisque scriptis eius nititur.

### Pueritia et peregrinationes in Europa 
Gerasimus Lebedev anno 1749 Iaroslaviae natus est sacerdote Stephano et uxore eius Parasceve. Filius primogenitus fuit et duos fratres, Athanasium et Triphillium, et unam sororem, Antoninam, habuit. Secundum memorias Gerasimi, mox pater solus, Iaroslavliae aliquo vexatus, Petropolim migravit, ubi cantor factus est in choro capellae aulicae. Gerasimus matre tollebatur sed ordine non eductus est. Cum quintum decimum annum ageret, Petropolim ad patrem migravit; hic sponte litteras didicit et libris, praesertim terras remotas describentibus, studere coepit. In musica se exercere coepit: in choro canebat, lepide clavile canebat. Etiam unum conditorum theatri Russici, Theodorum Volkov, cognovit.

Anno 1777, Lebedev ad Neapolim abiit ut musicus legationis Russicae, ducatae comite Andrea Razumovskij, magno amatore musicae, sed legatio Vindobonae tardata est propter bellum inter Austriam et Borussiam. Gerasimus peregrinandum in Europa solus perrexit, commendaticiis litteris adiunctis Razumovskij legatique Russici Vindobonae Demetrii Golicyn. Lebedev feliciter in urbibus Europaeis clavile canebat (de canto Haydn mentionem fecit) et musicam linguasque complures perdidicit.

Vere anni 1782 in oppido Étupes Lebedev introductus est heredi (*cesarevič*) Imperii Russici Paulo et uxori eius Mariae, qui iter in Europa nominibus Comitis et Comitissae Septentrionalium faciebant. Ei consilium Lebedev Indiae visitandae probaverunt (postea Lebedev hoc sicut imperatum describit). Meta itineris a Lebedev posita fuit studium huius terrae ab Europaeis incognitae et linguarum eius. Secundum sententiam communem, India erat patria proavita genera humani, et exploratio eius Russiam in laudem vertat. Postea Lebedev usus est adiumento comitum heredis, principis Alexii Kurakin et archipresbyteri Andreae Samborskij. Propter commendationem eorum, cum Londinium isset, ei favit legatus Simeon Voroncov, beneficio cuius in Indiam ire permissus est. Aliqui coniciunt iter in Indiam provocatus fuisse a sociis Francomurariis Pauli, praecipue Kurakin et Sergio Pleščeev, quorum studia a scientia "antiquae sapientiae Orientis" excitabatur. Etiam coniciunt notiones massonicas et gnosticismum arcanum Lebedev ipsum affecisse.

### India 
Die 12 (stilo novo 23) Februarii anno 1785 in urbe Gravesend Lebedev navem *Rodney*, navarcho Wakeman duce, conscendit, et post consistendum in Portu Ostio, navis 25 Martii vela ad Indiam dedit. Die 27 Iulii in insula Iohanna consistitit, et deinde 15 Augusti Madraspolim cepit. Fama autem Lebedev praevenerat: Gulielmus Sydenham, praefectus urbis, pactum bimum 200 librarum per annum pro spectaculis obtulit, praeter quod musicus dona fortuita sed aestimabilia accipiebat. Post duos annos, qui secundum Lebedev volup concorditerque transierunt, edidicit "sermonem vulgarem Malabaricum" (verisimile, linguam Tamulicam).

Sed Lebedev attrahebatur ad Bengalam, secundum famam, locum idoneum ad industriam "hominis strenui", sicut se videbatur.

Fama eius crescebat, et mille libras per annum capere coepit. Ante eum nemo melodias indicas instrumentis occidentalibus cecinerat.

Calcuttae solum post duos annos, anno 1789, doctorem bonum, ad explicationem litterarum Sanscritarum aptum, invenit—magistrum Bengalicum Goloknath Das.

thumb|left|Titulus spectaculi *The Disguise*
In processu disciplinae Lebedev ex Anglico in Bengalicum duas fabulas versavit: comoedias *The Disguise* (Simulatio) dramaturgi parum noti Ricardi Pauli Jodrell et *Love Is the Best Doctor* (Amor est optimus medicus). Lebedev *The Disguise* condicionibus localibus aptavit: actionem Matrito et Hispale Calcuttam et Lakhnau transtulit, nomina personarum mutavit, fabulam refecit in genere spectaculorum iocularium Bengalicorum in foris actorum, personas stereotypicas (custodes, musicos et praestigiatores vagos, fures) introduxit. Calcuttae iam operabantur tria theatra dramatica, propria Societati Indiae Orientalis (Old Play House, New Play House [Calcutta Theater], Chowringhee Theater), sed in eis solum fabulae et dramata musica Anglica producebantur, in eis Anglici propter Anglicos ludebant. Theatrum die Veneris 27 Novembri 1795 aperta est fabula *The Disguise*, tres acti cuius in unum redditi sunt, cum fabulam caverent taediosam esse spectatoribus Anglicis, linguam Bengalicam male scientibus, sed felicitatem habuit magnam.

Lebedev anno 1801 in patriam rediit. Die 24 Octobris desiderium ad imperatorem Alexandrum I tulit, opera sua et versiones chirographorum Indicorum sumptu publico edire petens. Praeses Academiae scientarum A. L. Nikolai absentiam animadvertit typographei cum litteris propriis Indicis, quod potestates Petropolitani struere constituerunt. Lebedev die 2 Decembris computationem fecit, secundum quam requirebantur 15.5 milia rubelorum. Meditabat 172 litteras et numeros Sanscritos incidere, et imprimere lexicon Bengalo-Hindustano-Russicum in 73 foliis; chronologiam Brahmanicam in linguis Hindustanica, Anglica, Russica in 24 foliis; duas comoedias, in India conversas, in linguis Bengalica, Anglica, Russica, in 50 foliis; poëmata Bharat Chandra Ray in 48 foliis; autobiographiam ('Compositoris vitam et peregrinationem') in 96 foliis. Lebedev mense Ianuario anni 1802 secundum desiderium misit, in quo summam decem miliarum rubelorum indicavit et titulum professoris linguarum orientalium petivit ac mercedem correspondentem, ad tranquille laborandum necessarium. Edictum die 29 Ianuarii 1802 ab Alexandro I exiit de Lebedev titulo decernendo et inscribendo in Academiam scientarum cum mercede 1800 rubelorum per annum. Praeses Academiae Nikolai solum ad "summum imperatum" hoc facere posse declaravit, nam ratione usuali requirerentur homines, qui scientiam Lebedev aestimarent, sed non erant, praeterea titulus professoris linguarum orientalium in Academia nequaquam praesumebatur, atque merces immodico magna erat. Alexander I summum imperatum non fecit, et in loco die 4 Februarii 1802 Lebedev stipendio in officium Asiaticum Ministerii rerum externarum eduxit, ordinem assessoris collegialis et munus interpretis dans. Lebedev in hoc munere residuum vitae operatus est, Petropoli fere non exiens. Occasiones habebat ad libros convertendos ex linguis Europaeis, praecipue ex Anglico. Anno 1811 ordinem consiliarii aulici accepit, et die 1 Ianuarii 1817 ordinem Sancti Vladimiri quarti gradus. decreta sunt ad typographeum creandum, quod Lebedev anno 1904 in suo proprio domo ligneo in via Bogadel'naja (nunc Orlovskaja) ad rivam Nevam aperuit et ferramentis litterarum Bengalicarum ornavit, itaque ad annum proximum eo edidit primum in Europa librum, litteris Indicis impressum. in sua officina typographica post gravem morbum decessit et in coemeterio Georgico ad Magnam Ochtam tumulo terrae successit. Sepulcrum non conservatum est, sed tabula cum titulo ab uxore facto, in quo iter et sudium Indiae describatur, in Museo publico sculpturae urbanae invenitur. Sed etiam in opere est multum iustum, quamquam non semper recte expressum.

## Opera 
### *Grammatica dialectorum purorum mixtorumque Indiae orientalis* 
thumb|Обложка грамматики индийских диалектов
*Grammatica dialectorum purorum mixtorumque Indiae orientalis* (*A Grammar of the Pure and Mixed Indian Dialects*), Londinii anno 1801 edita, re vera dialectum Calcuttensem linguae Hindustanicae tractat, quae erat lingua franca, praesertim in commercio. Lebedev imprimis usus est materia, quam ipse legit, atque doctrinae praesidiis Georgii Hadley et Ioannis Fergusson. Grammatica componitur schemate singulari: contra praecedentes sequentesque, in ea conatum est traditiones Europaeas et Indicas complectere—iuxta vocabula grammatica Europaea, Sanscrita pronuntiatu Bengalico citantur; etiam varietas formarum grammaticarum Hindustanici unius dialecti tractatur, et non summa earum ex diversis urbibus Indiae. grammaticam Lebedev non tractavit.

Pretium principale huius operis in eo constat, quod ut nullum alium demonstrat ut linguae Hindustanica mutabat affectione Bengalicae et linguarum cognatarum copiosorum colonorum qui Calcuttam ex tota India venebant: Hindustanica immensam quantitatem vocabulorum mutuata est, et grammatica simplicem reddita est. Praeter linguam Bengalicam ad mutationem contulerunt etiam Hindica occidentalis, Biharica, Arabica, Persica. anno 1805 edita, fuit primus liber originalis lingua Russica de India impressus.. Hoc negative pretium primae partis affecit..

Lebedev Calcuttae in Russicum primam partem poëmae Bharatchandrae Ray *Onnoda-mongol* convertit, quod narrat quomodo princeps Vidie facie peregrinatoris amorem principessae Sundarae cepit. Legato Russico Londinii littera mittit, in quo rogavit, ut poëmata in Russia ederentur; hoc fuit primus in patria conatus operis ex lingua Indica conversi imprimendi. Exemplar Bengalicum a Lebedev allatum cum nullo alio exemplare noto concordat.

Londinii Lebedev ad imprimendum praeparavit unum ex primis documentis musicae popularis Indiae orientalis, *Collectionem canticorum Hindustanicorum et Bengalicorum* (Собрание индостанских и бенгальских арий), sed num edidit, non est notum, ac chirographum amissum est.

Lebedev mense Martio anni 1815 rogatu poëtae Gabrielis Deržavin, qui in tractatu de poëse lyrica (Рассуждение о лирической поэзии) laborabat, universales eius leges aperire volens, "de versificatione Indorum" (О стихосложении индийцев) ei misit tabellas, in quibus peculiaria Indorum metra, recitationis modum, poësis musicaeque nexum, ac cantores excellentes descripsit. Exempli gratia libellum trium paginarum ad hoc impressum annexuit, *Śloka Moha Mudgaro: Mores docentia poemata* (Шлоке Мога Мудгаро. Стихи нравоучительные), Sanscrite scripta, transcriptione et conversione Russica praedita.

## Opera exstantia 
Hic sunt opera cognita Lebedev secundum indicem anno 2009 factum:
* *A Grammar of the Pure and Mixed East Indian Dialects...* (London, 1801) = 'Grammatica dialactorum purorum mixtorumque Indiae orientalis'.
** *A Grammar of the Pure and Mixed East Indian Dialects...* (Calcutta: K. L. Mukhopadhyay, 1963).
** *A Grammar of the Pure and Mixed East Indian Dialects...* (Calcutta: Firma KLM, 1988).
* Беспристрастное созерцание систем Восточной Индии брагменов, священных обрядов их и народных обычаев (Petropolis: Типография автора, 1805) = 'Consideratio aequa disciplinarum Indiae orientalis Brahmanum, caerimoniarum eorum ac morum popularium'. Prooemium. Pars I. Pars II. Pars III.
** Беспристрастное созерцание систем Восточной Индии брагменов, священных обрядов их и народных обычаев (Iaroslavia: Академия развития, 2009.
* Liber e Bengalico in Russicum conversus poematis Bharatchandra Roy "Красота познания" = 'Pulchritudo Cognitionis' (fabula Vidiae et Sundaris). Chirographum, Archiva Historica Publica Russica, ф. 1673 (А. С. Шишков), оп. 1, № 12.
* *The Disguise* = 'Simulatio'. (in Bengalicum conversa comoedia Ricardi Jodrell *The Disguise*). Chirographum, Sectio Chirographorum Bibliothecae Nationalis Russicae, ф. 7 (Ф. П. Аделунг), № 79; РГАЛИ, ф. 195 (archiva Vjazemskij), оп. 1, ед. хр. 6075, 6076.
* Шлоке Мога Мудгаро. Стихи нравоучительные = 'Śloka Moha Mudgaro: Mores docentia poemata'. Textus imprimatus, Sectio Chirographorum Bibliothecae Nationalis Russicae, ф. 247 (Г. Р. Державин), т. 5.
* Materies de versificatione Indica. Chirographum, Sectio Chirographorum Bibliothecae Nationalis Russicae, ф. 96 (Г. Р. Державин), оп. 1, № 37; ОР РНБ, ф. 247 (Г. Р. Державин), т. 5.
* Materies de grammatica "Hindustani Calcuttensis"; materies libri locutionum Bengalici-Russici et Hindustani-Russici; interpretationes fragmentorum textorum Bengalicorum et Hindustani. Archiva Publica Russica Litteraturae et Artis, ф. 195 (Вяземские), оп. 1, ед. хр. 6081.
* Систематические восточных индийцев начальные, умозрительные и существенные основания Арифметики, называемой Нам мата... = 'Systematicae Indorum orientalium bases elementariae, speculativae, substantialesque arithmeticae, *Nam Mata* appellatae...' Archiva Orientalistarum. СПб. ФИВ РАН, ф. 90, № 2—1226/2; РГАЛИ, ф. 195, оп. 1, ед. хр. 6081.
* Арифметические восточных индийцев таблицы, заключающие в себе сообразное основание философской и богословской брамгенских систем… = 'Arithmeticae Indicorum Orientalium tabulae, basim competentem disciplinarum philosophicae theologicaeque Brahmanum includentes'. Chirographum, Archiva Orientalistarum СПб. ФИВ РАН, ф. 90, № 1—1226/1.

*Theatrum Hinduicum

## Commentarii
## Notae
## Nexus externi 
Categoria:Indologi
Categoria:Linguistae
Categoria:Musici Russiae
Categoria:Scriptores Russiae
Categoria:Theatrum