Tirfurv eolek

**Tirfurvow eolek** ew gnasyow gwres gen an gwens, po owth usya po ow kodhasa. An ger *eolek* a dheu dhort hanow Æolus, duw grek an gwensow. An gnasyow ew gwres dhort tewes po ergh, po usys en karrek po rew. Kebmyn enjei en difeythyow tewesek ha war vorrew. Kevys ew tirfurvow eolek war blanettys erel, ow komprehendya Meurth ha Plouton.

## Usyans
An gwens a ell usya en diw vor': remova stoffow lows dhort enep an nor, ha'n tewes ow ruttya enebow dhe ves. Treja radn a dhifeythtiryow an bes ew konsow a garrek, lebma thew pub perthyglen a dewes hwythys dhe ves, tirfurv henwys **kons difeythtir**, po **reg**. **Hwythbansow** ew telleryow en tiredhow a dewydnow lebma thew an tewes hwythys dhe ves. Ma effeyth an gwens ow hwytha tewes erbydn meyn ow kawsya an tirfurv henwys "**meyn triamal**" (*dreikanter* (Almaynek rag tri amal) po *ventifact* en Sowsnek dhort an Latin, gwres gen an gwens). Ma meyn ow tisplegya tuyow gwastas, ruttyes gen an tewes. Meyn hirra ew usys bys dhe meter a-ugh enep an tir rag gul **meyn skavel gronek**. Gweliow dororiethel ew usys en tihaval rag gul tirfurvow henwys yardangow ha zeugenow. **Yardangow** a hwer lebma thuji gweliow nag ew gorwelyek hag usys ew karrygi medhel. **Zeugenow** a hwer lebmath uji gweliow gorwelyek bes usys ew karrygi gen moy a fowtow. **Zastruga** (dhort an Russek, an liesplek ew zastrugi) ew keyn bian furvyes en ergh po rew drefen usyans gen an gwens.


DesertPavementMojave2010.JPG|Kons difeythtir, ow tiskwedhes bili re boos rag aga remova
Adrar-Reg_(1).JPG|Reg de l'Adrar, Moritani
Blow_out_-_geograph.org.uk_-_455393.jpg|Hwythbans en tewydnow Ravenglass, parth gogledh Pow an Sowson
VentifactMojaveDesert031511.jpg|Men triamal
Mushroom_rock_3.jpg|Men skavel gronek
Yardang,_Kimminut_Nunavut.jpg|Yardang en Greunland
Yardangs_in_the_Tsaidam_Desert.jpg|Zeugenow en China
Anta0183_(19778502135).jpg|Zastrugi en Antarktika
44777_1725yardangs2.jpg|Yardangow war an planet Meurth


## Treusporth
An gwens a dreusberth stoffow en peder for'. An perthyglow lyha ew karyes gen an gwens heb tochya an tir (**kregyans**). Perthyglow moy a ell labma a-dreus an tir, orth y dochya terweythyow (**labmans**). Perthyglow moy veth ew draylyes po rolyes war an enep (**rolyans** po **tednens**). Tewes hwythys gen an gwens a ell tedna paynt dhort kerri ha komolhe gweder en uskis.

## Godhasa
Pan vo tewes po ergh godhasys, ma anjei ow furvya lienyow tewes po tewydnow. **Lienyow tewes** (po erg) a hwer pan vo myns perthyglow moy ages gallos an gwens dh'aga hwytha dhe ves. Tewydnow a hwer en lies furv ow krog war du(yow) an gwens ha'n provians a dewes. **Barghanow** ew pur gebmyn. Shap krobmen, anjeii a wra gwaya en lent pan wrelho an gwens keworra tewes dhe udn tu ha tewesslynkow a hwer war an tu aral. An gwens a dheu dhort udn chif tu. Tewydnow **seif** (po tewydnow hysresek) a hwer mars eus udn chif tu dhe'n gwens ha tu eylradh aral. An ger "seif" a dheu dhort an ger Arabek rag kledha. Mars eus lies tu dhe'n gwens, furvyes ew **tewydnow steren**. 


Barchan_in_Noachis.jpg|Tewydnow barghan war an planet Meurth
Mesquite_Sand_Dunes.JPG|Barghan tipek
ISS-31_Linear_dunes_in_the_Great_Sand_Sea_in_southwest_Egypt.jpg|Tewydnow seif en skeusen tednys dhort Gorsav Keswlasek an Efanvos.
Longitudinal_dune.jpg|Golinyans dhe dhisplegya furvyans tewydnow seif
Namib_desert_3.JPG|Tewyn steren e'n Difeythtir Namib