open-index/open-wikipedia-markdown huggingface dataset:
Tir Maria

**Tir [[Maria Wynn|Maria]]** (yn ) yw stat yn Statys Unys Amerika. Poblans an stat yn niveryans 2020 o 6,177,224.

## Istori
Tir Maria o onan a'n trydhek trevesigeth a sevis orth rewl Breten Veur y'n Domhwelans Amerikan.

George Calvert, 1a Baron Baltimore a hwilas chartour ryal a Charlys I, myghtern Breten Veur, rag an tir a dho ha bos Tir Maria, an pyth o kledhbarth Virjynni y'n eur na. George Calvert a verwis mis Ebryl 1632, mes chartour rag "Trevesigeth Tir Maria" (yn Latin, "Terra Maria") a veu grontys dh'y vab Cæcilius Calvert, 2a Baron Baltimore, dhe'n 20ens a vis Metheven, 1632. Yth henwis an drevesigeth nowydh yn enor Henrietta Maria, Myghternes Charlys I https://web.archive.org/web/20060308142854/http://www.mdarchives.state.md.us/msa/mdmanual/01glance/html/name.html. 

## Citys yn Tir Maria

## Gwiasva
*  www.maryland.gov
Stat Evrek Nowydh

**Evrek Nowydh** (yn ) yw stat yn Statys Unys Amerika. Avel drevesigeth iseldiryek y feu fondyes y'n 17ves kansblydhen.

## Citys yn Evrek Nowydh
Meksiko Nowydh

**Meksiko Nowydh** (yn ; yn ; Navahowek: *Yootó Hahoodzol*) yw stat yn Statys Unys Amerika. Poblans an stat yn niveryans 2020 o 2,117,522.

## Citys yn Meksiko Nowydh

## Gwiasva
*  www.newmexico.gov
Bosni–Hercegovina

**Bosni–Hercegovina** (yn Serbek, Bosnek, ha Kroatek, *Bosna i Hercegovina*) yw gwlas yn dyghow Europa. Y'n bresel civil (1992–1995) ogas ha kans mil person a veu marow. A-dhia 1995, yma kres yn Bosni, mes an pow yw diberthys yn diw rann: an Federacyon Bosniak ha Kroatek ha'n Repoblek Serbek.
Bulgari

**Repoblek Bulgari** (yn Bulgarek, *Република България - Republika Bulgariya*) yw gwlas yn deghow Europa. Desedhys a-dro dhedhi yma Turki, Pow Grew, Repoblek Makedoni, Serbi ha Roumani. 

Kowsoryon unn yeth slavek (Bulgarek) ha Kristonyon Orthodoks yw an vrassa rann a'n poblans; byttegyns, yma niver veur a Vuslimys, Turkek poken Bulgarek (an rannyeth Pomak) aga thavas. Leun a dus Roma a drig yn Bulgari ynwedh.

Chyf sitys Bulgari yw Sofia (an bennsita), Plovdiv, ha Varna.

Kyns stat kommunistek, Bulgari a omjunnyas an Unyans Europek yn 2007.
Merher (planet)

**Merher** yw an kynsa planet y'gan system howlek. Planet an ogassa dhe'n howl yw. Ev a res a-dro dhe'n howl yn 88 jydh dor. Nyns eus ayrgylgh vydh dhe Verher. Drefenn bos Merher mar ogas dhe'n howl, an tu neb a eneb orth an howl yw pur booth. Kynth yw Merher mar ogas dhe'n howl, an tu neb a eneb diworth an howl yw pur yeyn, drefenn nag eus ayrgylgh dhe witha an tommder.

Y hanow yw devedhys dhyworth huni Merher, an duw romanek a genwerth ha vyajys.
Alaska

**Alaska** yw stat yn Statys Unys Amerika. An ughella menydh yn Alaska yw Denali.

## Citys yn Alaska

## Gwiasva
*  www.alaska.gov
Arisona

**Arisona** (yn Sowsnek ha Spaynek, *Arizona*) yw stat yn Statys Unys Amerika. Geryes da yw rag an Grand Canyon, desedhys dhe gogledh an stat. 

## Citys yn Arisona

## Gwiasva
*  az.gov


Image:Grand_Canyon_Powell_Point_Evening_Light_02_2013.jpg
Image:Downtown_Phoenix_Skyline_Lights.jpg
Image:Old Depot, Flagstaff AZ.jpg
Mergher

An ger **Mergher** a yll styrya:
* dy' Mergher, 3 dydh an seythun
* Mergher, planet
* Mergher, dyw romanek ha gallek
Meurth (klerheans)

An ger **Meurth** (KU **Merth**) a yll styrya:

* Meurth, an planet ynter an Norvys ha Yow
* Meurth, an dyw romanek a vresel
* dy' Meurth, sekond dydh an seythun
* mis Meurth, tressa mis an vlydhen
Merher (duw)

**Mergher** yw dyw romanek a genwerth, hevelep ha Hermes yn-mysk an Rekys. Ev o an dyw a vrassa bri yn Bro Gall romanek. Y hanow Kernewek yw devedhys a huni Latin *Mercurius*, dhiworth an kethsam gwreydhenn ha *marchont*, *marghas*, h.e.
Meurth (duw)

**Meurth** yw dyw romanek a vresel hag ammeth, hevelep hag Ares yn-mysk an Rekys. Lies dyw keltek o kevrennys dhodho.
Minerva

**Minerva** yw dywes romanek, haval orth Athena yn-mysk an Rekys. Meur o hy rowedh yn Bro Gall romanek ynwedh. Yn Karvadhon hi o gordhyes avel *Sulis Minerva*, dywes an bennfeynten yaghus.
Asi Soth

**Asi Soth** yw rann a Asi henwys wostalleth an *Isvrastir [[Eynda|Eyndek]]*. Desedhys usi ynter Asi Gres ha'n Keynvor Eynda. Yma kevrennow posek lowr ynter Asi Soth ha'n ranndiryow kentrevek a Asi West hag Asi Soth-Est.

Ottomma rol a statys niverys yn fenowgh avel rann a Asi Gres:
* Eynda
* Pakistan
* Nepal
* Bhoutan
* Bangladesh
* Shri Lanka
* Maldivys
* nepprys Afganistan

An gwlasow ma yw eseli oll a'n Kowethyans Soth-Asian rag Kesober Ranndiryel (gelwys war-lergh y verrheans Sowsnek, SAARC).

Yma 40% a boblans ha 10% a diredh Asi synsys yn Asi Soth. An poblans a wlasow SAARC (1,467,255,669) yw haval dhe 23% a'n dus y'n bys ma.

Dres brassa rann a Asi Soth, an amser a vydh leyth ha pur doemm yn misyow an hav, hag y'n gwav y fydh sygh ha hweg. Ris, gwaneth, te, ha jiwt a dev yn ta omma.
Kessonen

**Kessonenn** yw son yeth gwrys ow lettya anall der an trakt a lev. Dre vras, ny furv kessonennow mann an golonnenn a unn syllabenn (dell wra bogalennow); yn le henna, y fydhons i orth dalleth unn syllabenn poken orth hy diwedh, yn unnik po avel vagas a gessonennow. Yethow denel a dhiberth kessonennow herwydh *le* aga gwrians, *maner*, *hirder*, *fonashyon* ha *mayn hwitha*.



## Arwoedhyow skrifys

Yn lytherennegi skrifys, **kessonenn** yw lytherenn ow styrya (dell vydh usys) son kessonenn po kessonennow yethoniethek.
Bogalen

**Bogalenn** yw son yeth gwrys der anall an trakt a lev heb veur a lettyans. Y furv bogalennow an golonnenn a unn syllabenn, dell vydh usys; mes les-vogalennow yw sonyow haval orth vogalennow neb a far avel gessonennow.
Yethow denel a dhiberth bogalennow herwydh *ughelder* aga gwrians y'n ganow, *downder* y'n ganow, ha *krennder* an dhiwweus.



## Arwoedhyow skrifys

Yn lytherennegi skrifys, **bogalenn** yw lytherenn ow styrya (dell vydh usys) son bogalnenn po bogalennow yethoniethek.
Bouddhisteth

**Bouddhisteth** (FSS:**Bouddieth**) yw kryjyans dharmek. Siddhartha Gawtama, gelwys an *Bouddha* (an Golowys), a bregowtha y dhyskasow kryjyk yn Eynda Gledh y'n 6ves ha 5ves kansblydhen kyns OK. Yma a-dro dhe 700 milyon a Vouddhistyon, yn arbennik yn Asi Soth-Est hag Asi Est, mes yma'n kryjyans ma ow tevi yn gwlasow an Howlsedhes hag yn Asi Soth. Yma dhe Vouddhisteth, Hindoueth, ha Jayneth gwreydhenn gemmyn y'n kryjyans koth a Eynda, hag yma'n tri kryjyans ma ow tyski niver veur a dybyansow kehaval. Byttegyns, nyns enor Bouddhistyon an Vedas na diffransow *jati* na *varna*; ha dywow Hindoueth yw le poesek ragdha ages an V-Bouddhas ha Bodhisattvas.

Ottomma rol a wlasow yn le yma Bouddhistyon an brassa bagas kryjyk:

* Bhoutan
* Byrmani
* China
* Kambodi
* Korea
* Laos
* Mongoli
* Shri Lanka
* Singapour
* Pow Thay
* Vietnam
Pakistan

**Pakistan** yw repoblek meur yn Asi Soth. An gwlasow kentrevek yw Iran, Afghanistan, China, hag Eynda. An studh politek a Gashmir yw pennfeynten a vresel ha soer yntra governansow Pakistan hag Eynda.

An mynydhyow Himalaya usi y'n gogledh an wlas, ha'n mynydhyow Hindou Koush y'n west; a-is yth ystynn plen an Avon Indus. 

Islam yw kryjyans an pur vrassa niver a dus; yn effeyth, Pakistan veu fondys avel stat-kenedhel rag an Vuslimyon a Eynda. Bangladesh a furvya rann a'n stat na bys 1973, pan vreselyas Bangladeshis hag Eyndogyon rag anserghogeth an stat na.

An taves chyf a bobel Pakistan yw Panjabi, mes nyns eus studh soedhogel dhe'n yeth ma. Yn hy le, Ourdou yw yeth kenedhlek an stat. Yma dhe Sindhi, Pashtoun, Baloechi, ha Kashmiri milyonow a gewsoryon ynwedh.

Pervez Musharraf esa lywydh an stat bys 2008. Y'n vlydhen na, Asif Ali Zardari a'n PPP (an kethsam parti ha Benazir Bhutto, y wreg ledhys) a veu dewisys lywydh gans Senedh Pakistan.
Plaid Cymru

**Plaid Cymru – The Party for Wales** ('Parti Kembra', po 'an Parti rag Kembra') yw parti gwlasek a genedhlogyon gembrek. Yma dhedha 12 esel a Guntelles Kenedhlek Kembra ha 3 esel a Senedh an Rywvaneth Unys. Lywydh an parti yw Adam Price.

An parti a skoedh anserghogeth Kembra a-ji dhe'n Unyans Europek ha sosialiseth werinel.

## Eseli an Senedh

## Eseli Kuntelles Kenedhlek Kembra

*Llyr Huws Gruffydd
*Siân Gwenllian
*Rhun ap Iorwerth
*Luke Fletcher
*Cefin Campbell
*Elin Jones
*Delyth Jewell
*Sioned Williams
*Adam Price
*Mabon ap Gwynfor
*Peredur Owen Griffiths
*Rhys ab Owen
*Heledd Fychan
## Gwelewgh keffrys
* Saunders Lewis

## Devynnow
Appolyn

**Appolyn** yw dyw greka ha romanek a ilow, a vedhygieth, ha menowgh a'n howl.

Yn lyenn Kernewek a'n Oesow Kres, *Appolyn* yw devnydhys hwath avel hanow unn jowl gordhyes gans Tewdar ha paganyon erell.
Mamm Veur an Dhuwow

An **Vamm Veur**, po Cybele, yw myghternes an dhywow yn mythologieth reka ha romanek diwedhes. Y tallathas hy gordhyans yn Pow Fryji, yn Turki arnowydh. Yth omspadha hy gordhyoryon moyha lel rag omri dhedhi yn leun.
Rosmerta

**Rosmerta** yw dywes keltek a balster.
Poesek lowr o hi yn Bro Gall, ha gordhyes po yn unnik po warbarth gans Mergher. Yn Gallek koth y styr hy hanow 'Proviades Veur'. Almayn soth-west o unn kres a'y gordhyans.
Turki

**Turki** yw repoblek yn Asi west hag Europa soth-est. A-dro dhedhi yma Syri, Irak, Iran, Azerbayjan, Armeni, Pow Grouzi, Bulgari ha Pow Grek. Kyprus usi ogas a-dreus rann a'n mor.

## Gallery

File:Anit Kabir (6526103103).jpg| 
File:Aya sofya.jpg| 
File:Kocatepe Mosque Ankara.jpg| 
File:067 Etnografya.05.2006 resize.JPG| 
File:DolmabahceMainGate.JPG| 
File:İzmir clock tower.jpg| 
File:Pamukkale00.JPG| 
File:Eskişehir-Aycan.jpg| 
File:Antalya falezler.jpg| 
File:Alanya.jpg| 
File:Bluemosquefront.jpg| 
File:Diyarbakir P1050751 20080427135832.JPG|
Eglos Wir Yesu

**Eglos Wir Yesu** (Chinek: 真耶稣教会, ) yw eglos fondyes yn Beijing, China, yn 1917. An kadoryer dewisys a Guntelles Keswlasek a Eglos Wir Yesu yw Pregowthor Lin Yung-Ji. Yma a-dro dhe 1.5 milyon a eseli an eglos ma yn hwegh brastir an norvys. An eglos yw skorenn jinek a'n eglosyow Penkostel neb a dhisplegya y'n dalleth a'n 20ves kansblydhen. An eglos a gryj yn theologieth 'Penkostel Unnses', po an Dyskas a Hanow Yesu.

Ny solempen an eglos Nadelik na Gwener an Grows drefenn aga dallethow paganek. Hi a dhysk bos gwir an Bibel ger rag ger.

An pymp dyskas selvenek a'n eglos o an re ma:
# an Spyrys Sans
# besydh
# golghi an treys
# Komun Sans
# an Saboth
Iran

**Iran** (Persek: ايران) yw gwlas yn Asi Soth-West. Iran yw an er a'n hwarheans persek, onan a'n kottha y'n bys ma. 

A-dro dhe'n wlas yma Turkmenistan, Afghanistan ha Pakistan y'n est ha north, Irak, Turki, Aserbayjan, hag Armeni y'n west. A-dreus an Gammas Persek yma Koweyt, Arabi Saouditek, Bahreyn, Katar ha'n Pennternasedh Unys Arabek. 

Kryjyans soedhogel an stat yw Islam shiitek.

Irritayn (Persek: گرگان *Gorgan*) yw sita goth iranek menegys anedhi yn lyenn Kernewek.
Makedoni Gledh

**Makedoni Gledh** (Makedoniek: *Република Северна Македонија*), po yn sodhogel **Repoblek Makedoni Gledh**, yw gwlas yn Europa dyghow.
Romani

**Roumani** (yn Roumanek, *România*) yw gwlas yn Europa. An vrassa rann a'n poblans a gows Roumanek, neb yw taves kenedhlek an wlas. Byttegyns, yma niver vras a Hungaregoryon, yn arbennik y'n kres ha north-west, ha moy es milyon a dus a gows Romek.
Serbi ha Montenegro

**Serbi ha Montenegro** (yn Serbek: Србија и Црна Гора Srbija i Crna Gora) o gwlas yn deghow Europa a-dhia 2003 bys yn 2006. Serbi ha Montenegro o an dhiw repoblek yougoslavek unnik a dhuryas yn Repoblek Gesunyes Yougoslavi wosa 1992. Yn 2003, hanow an stat na a veu chanjyes dhe Serbi ha Montenegro pan janjyas studh an kesunyans. Yn 2006 y teuth Montenegro ha bos anserghek, ha Serbi a waynyas le y'n Kesunyans avel stat anserghek. 

Image:Scg01.png
Image:Scg02.png
Ukrayn

**Ukrayn** (yn Ukraynek, Україна *Ukrayina*) yw gwlas vras yn Europa est. Yma emlow gans Russi, Belarussi, Poloni, Slovaki, Hungari, Roumani ha Moldova dhedhi. Russi a sesyas konna-tir Krimea yn soth an wlas yn 2014. Yn 2022, Russi a assaltyas an Ukrayn war'n 21ves a vis'Hwevrel.

## Styryans An Hanow
An hanow Ukrayn a dheu dhyworth an yethow Polonek po Ruthenek. Usys veu y'n 16ves kansvledhen dhe styrya an ranndir a-dro dhe Kyiv.
Cita Vatikan

**Cita an Vatikan** (yn Italek, *Città del Vaticano*; yn Latin, *Civitatis Vaticanae*) yw cita-stat yn Europa. Rann a cita Rom ywa. An cita-stat a veu fondys yn 1929 der Gevambos Lateran yntra Pietro Gasparri ha Benito Mussolini. An kevambos ma a greatyas tiredh sovran a-barth an Sedh Sans y'n *rione* Borgo war lann west Dowr Tiber. Yndelma, cres institucyons an Eglos Katholik Romanek a veu mes Itali. An Sedh Sans a'n jeves hedhyw kevrennow diplomatek gans 177 korf sovran, ow comprehendya Urdh Sovran Breselek Malta. 558 a dus o burjyjy an stat an 31 a vis Kevardhu 2005; yma'n vrassa rann a'n dhus neb a ober y'n cita ow triga mes dhedhy. Yma Gwithyjy Swis ow servya avell lu an stat.
Azerbayjan

**Azerbayjan** (yn Azerek: *Azərbaycan*) yw gwlas yn Europa a-hys an Mor Kaspian. Yma dhedhi unn pow omrewlys, Nagorno-Karabakh, neb a dhiskleryas y anserhogeth yn 1992; yma soudoryon armenek ena a-dhia 1991. Ken repoblek omrewlys usi y'n wlas: Naghchivan, diberthys dhyworth an rann arall a Azerbaycan gans Repoblek Armeni. Yn gonisogeth ha yeth, yma dhe'n pobel azerek kevrennow krev gans an Durkyon. Yma leun a oyl ha gas-dor y'n Mor Kaspian.
Pow Grouzi

**Pow Grouzi** (yn Kartulek, *საქართველო Sak’art’velo*) yw gwlas yn Europa hag Asi ryb an menydhyow Caucasus ha'n Mor Du. A-dro dhodho yma Russi, Azerbayjan, Armeni ha Turki.

Yma repoblogow Abhazi hag Osseti Dhyhow ow tisklerya aga bos anserhek a-dhia an bledhynnyow 1990. Russi res aswonnis an studh na yn mis Est 2008.
Pow Kazagh

**Pow Kazagh** (yn Kazaghek, *Қазақстан Qazaqstan*; yn Russek, *Казахстан Kazakhstan*) yw gwlas yn Asi Gres hag Europa.
Gwener (planet)

**Gwener** yw nessa planet agan system howlek. Hi a res a-dro dhe'n howl yn 224.7 a dhydhyow dor. 

Dihaval orth Mergher, yma ayrgylgh tew war Wener. An brassa rann a ayrgylgh Gwener yw karbon dioksid, hag an gwaskas yw deg ha peswar ugens gweyth gwaskas ayrgylgh agan dor. Yma kommol oll a-dro dhe Wener. An kropyans efander Magellan a wrug mappa enep Gwener gans radar, ha nebes kropyansow efander y'n dowlenn Sovyetek Venera re diras warnedhi.
Yow (planet)

**Yow** yw an pympes ha brassa planet y'gan system howlek. Planet kowr gas yw, kepar ha Sadorn, Ouran ha Nevyon. Ev a res a-dro dhe'n howl yn 11.86 blydhen dor. Ev a drel a-dro y ehel y honan yn naw eur pymthek ha dew ugens mynysen. Yma system bysow dhe Yow, kynth yw le ages system bysow Sadorn. Yma pymp ha tri ugens loer (aswonnys) dhe Yow . An loerow brassa yw an peswar loer Galianek, Io, Europa, Ganymede ha Kallisto.

An kropyansow efander Pioneer 10, Pioneer 11, Voyager 1, Voyager 2 ha Galileo re godrigas orth Yow.
Sadorn (planet)

**Sadorn** yw an wheghes planet y'gan system howlek. Planet kowr gas yw, kepar ha Yow, Ouran ha Nevyon. Ev a res a-dro dhe'n howl dhe 29.46 blydhen dor. Ev a drel a-dro y ehel y honan yn deg eur ha dew ugens mynysen. Yma system bysow dhe Sadorn, an brassa system bysow y'n system howlek. Yma dew ha tri ugens loer (aswonnys) dhe Sadorn . An loerow brassa yw Titan, Rhea, Iapetus, Dione, ha Enceladus.

An kropyansow efander Pioneer 11, Voyager 1, Voyager 2 ha Cassini re godrigas orth Cassini.
Ouran (planet)

**Ouran** yw an seythves planet y'gan system howlek. Ev a res a-dro dhe'n howl dhe 84.01 blydhen dor. Planet kowr gas yw, kepar ha Yow, Sadorn, ha Nevyon. Ouran ha Nevyon yw traweythyow gelwys planetys kowr rew yn le kowr gas.

Ouran a veu diskudha gans William Herschel yn 1781. An kropyans efander Voyager 2 re godrigas orth Ouran yn 1986. Yma seyth loer aswonnys warn ugens dhe Ouran.
Nevyon (planet)

**Nevyon** yw an ethves planet y'gan system howlek. Ev a res a-dro dhe'n howl dhe 164.79 blydhen dor. Yma trydhek loryow aswonnys dhe Nevyon, an brassa anedha yw Triton.

Ev a veu diskudha gans steronydh Almaynek Johann Galle yn 1846, wosa bos dargenys dre awrgym gans John Couch Adams, steronydh kernewek, ha Urbain Leverrier, steronydh frynkek. Planet kowr gas yw, kepar ha Yow, Sadorn, ha Ouran. Ouran ha Nevyon yw traweythyow gelwys planetys kowr rew yn le kowr gas.
Plouton

**Plouton** (arwodhyow:  ha ) yw planet korr ha tra a-dreus Nevyon y'gan system howlek. Diskudhys veu Plouton gans an steroniether Clyde Tombaugh dhe'n 18 a vis Hwevrer 1930. Ev a res a-dro dhe'n howl pub 248.58 blydhen dor. Yma dhe Blouton loer vras henwys Charon; martesen y tiskleryir bos Charon planet korr 'gevellys' dhe Blouton. Diw loer arall a veu diskudhys yn 2005; Nix ha Hydra yw aga hanow.

A 1930 bys 2006, yth ombrederys bos Plouton planet leun. Yn 2006 wosa an styr nowydh a blanet ervirys gans an Unyans Steroniethek Keswlasek, yth ombrederir bos Plouton planet korr. Y'n keth fordh, yth esa dhe Ceres studh avel planet leun a 1801 bys an blydhynyow 1850; Ceres yw aswonnys a-dhia 2006 avel planet korr.
Kaliforni

**Kaliforni** (yn Sowsnek ha Spaynek, *California*) yw stat yn Statys Unys Amerika. Y'n gelwys wostalleth *Alta California* rag markya hy dihevelepter dhe Galiforni Isel. An Amerikanas a dryghas Kaliforni der an Bresel Meksikan-Amerikan yn 1845.

## Citys yn Kaliforni
Dakota Dheghow

**Dakota Dheghow** (yn ) yw stat yn Statys Unys Amerika. Poblans an stat yn niveryans 2020 o 886,667.

## Citys yn Dakota Dheghow

## Gwiasva
* sd.gov
Pennsylvani

**Pennsylvani** (yn ) yw stat yn Statys Unys Amerika. Trevesigeth an Grenoryon Sowsnek ha Kembrek o hi a-ji dhe'n Emperoureth Bredennek.

Henedh trevesigoryon almaynek a-dro dhe Evrek a gows hwath Pennsylvaynek, taves germanek unnik dhe Amerika Gledh.
Teksas

**Teksas** (yn Sowsnek ha yn Spaynek, *Texas*) yw stat yn Statys Unys Amerika.  Austin yw an pennsita.

## Citys yn Teksas
Jersi Nowydh

**Jersi Nowydh** (yn ) yw stat yn Statys Unys Amerika ryb an Keynvor Iwerydh.

## Citys yn Jersi Nowydh

## Gwiasva
*  www.nj.gov
Florida

**Florida** yw stat yn Statys Unys Amerika. Desedhys yw an stat war Vorblek Meksiko. Poblans an stat yn niveryans 2020 o 21,538,187.

## Citys yn Florida

## Gwiasva
*  www.myflorida.com
Gwatemala

An **Repoblek Gwatemala** (yn ) yw gwlas yn Amerika Gres.

Los Altos yw rannvro ansoedhogel a-dro dhe Quetzaltenango yn west an wlas, ryb Chiapas.

* Literatura
* Popol Vuh
Nikaragwa

An **Repoblek a Nikaragwa** (yn ) yw gwlas yn Amerika Gres.

Yn 2007, Daniel Ortega a dheuth ha bos lywydh an repoblek wosa dewisyans yn 2006. Hembrenkyas an FSLN (Sandinistas) yw ev.
Gyana

**Gyana** (yn Sowsnek ha Spaynek, ***Guyana***) yw gwlas yn Amerika Dhehow. Yma'n brassa rann a'n poblans ow triga ryb an Keynvor Iwerydh, ytho yma kevrennow krev yntra Gyana ha tiryow an Mor Karib. Bys yn 1966 yth o hi trevesigeth predennek, henwys *British Guiana*. Yn termyn an drevesigeth, y teuth kethow dhyworth Afrika ha gwesyon dhyworth Eynda rag ober yn bargenyow-tir sugra. Henedh an dhiw genedhel ma a wra hwath an moyha bagasow a boblans an repoblek. Y'n eur ma, Gyana a wra rann a *Caricom* (Kemmynieth ha Marhas Gemmyn an Mor Karib); Georgetown yw penncita an kuntelles na.

Gyana a veu anserghek a'n Ruvaneth Unys yn 1966. Yth esa an Statys Unys ha'n RU ow hwilas promovya an People's National Congress, ledyes gans Forbes Burnham ha keskolon gans an West, rag gwannhe an People's Progressive Party ledyes gans Cheddi Jagan ha kevrennys dhe'n URSS. Dyffransow politek a'n par ma yw hwerow. Dre vras yma pobel a dhevedhyans afrikan ow sodhya an PNC, ha pobel a dhevedhyans eyndek an PPP. Burnham ha'y venyster, Desmond Hoyte, a wovernyas an wlas a-dhia dermyn anserghogeth bys 1992. Ena Cheddi Jagan a dheuth Pennmenyster wosa hwegh bledhen warn ugens y'n gorthenep. Yma'n PPP ow kovernya a-dhia an termyn na yn-dann dri Fennmenyster: Cheddi Jagan, y wedhwes Janet Jagan, ha Bharrat Jagdeo.

Gyana re jallenjyas hy oryon gans Venezwela ha Surinam dres termyn hir. Yn 2007, unn jujj a erviras an disputyans gans Surinam.
Chile

An **Repoblek Chile** (yn ) yw gwlas yn Amerika Dheghow. An wlas a ystynn ynter an mynydhyow Andes ha'n Keynvor Hebask, ha bys yn Patagoni ha . Synsys ynni yma niver a ynysow Hebask, rag ensampel Ynys Pask (Rapa Nui). Hwath pella, Chile a jallench perghennogeth a diredh meur yn Antarktik, ow komprehendya an Konna-tir Antarktik.
Ynysow an Wyrghes a'n Statys Unys

:*"Ynysow an Wyrghes" a gevrenn bys omma. Rag styryow erell, gwelewgh [[Ynysow an Wyrghes Predennek]].*

**Ynysow Gwyrghes an Statys Unys** (yn ) yw ynysek yn Mor an Garibys. Poblans an tiredh yn niveryans 2020 o 87,146.
Dowr Potomac

**Dowr Potomac** yw avon yn Statys Unys Amerika est, hag a enter yn Kammas Chesapeake orth Point Lookout, Tir Varia. Yma pennsita an Statys Unys, dinas Washington, war lan an Potomac.
Dominika

Yn sodhogel Kemeneth Dominika, **Dominika** yw gwlas ynysek yn Mor Karib. 

## Istori
A-dhia an 5ves kansvledhen, yth esa an bobel Arawak dhyworth Amerika Dheghow ow triga war an enys. An bobel Kalinago a gemeras aga le erbynn an 15ves kansvledhen. Aga hanow rag an enys yw Wai‘tu kubuli (*Ughel yw hy horf*). Columbus a dremenas an Enys Dy Sul, 3 Mis Du 1493, mes Frynkek o an enys ynter 1690 ha 1763. Breten Veur a dhalghennas Dominika y'n vledhen ena wosa Bresel an Seyth Bledhen, hag tamm ha tamm y teuth Sowsnek dhe vos yeth pobel an enys. Anserghogeth a dheuth avel repoblek yn 1978.

## Doronieth
Yma gwrians loskvenydhyek ow hwarvos war an enys hwath, ytho Dominika yw an yowynkka enys y'n Mor Karib. Yma an nessa brassa fenten pooth y'n Norvys war an enys, henwys *[[Boiling Lake]]*. Dominika a'n jeves menydhyow ha koswigow glaw ha lies eghen peryllys a ydhyn, plansow hag enevales. Pur lawek yw hin an menydhyow. An papynjay sisserow (henwys ynwedh an amazon emperourethek) yw an edhen genedhlek, ha hy imach yw war vaner an wlas.  
Hirder an enys yw 47km (29 mildir) ha'y lester yw 26km (16 mildir). Drefen y eghennow peryllys, yma lies park kenedhlek war an enys, rag ensampel Park Kenedhlek Morne Trois Pitons. Nyns eus lower a bobel ow triga yn kres an enys, re venedhyek yw, mes yma diw chif cita, Roseau, an pennsita, poblans 14,725 yn 2011, ha Portsmouth gans 4,167 a bobel yn 2011.

Kudyn meur dhe'n enys yw trowynsow. Yn 1979, Trowyns David a weskis Dominika, avel trowyns klass 4. Yn 2017 gwyskys veu an enys arta gans  Trowyns Maria, klass 5. Arnewys o chiow, fordhow, trevasow ha'n kerghynnedh naturel. An kost veu US$930 milvil po 226% a GDP an wlas.

## Governans

Demokratieth senedhek yw Dominika. Yma 30 esel y'n Chi Kesva. Rynnys yw an enys dhe 10 pluw. Ottomma rol anedha gans aga foblans.
* Pluw Saint Andrew  (9,471)
* Pluw Saint David (6,043)
* Pluw Saint George (21,241)
* Pluw Saint John (6,561)
* Pluw Saint Joseph (5,637)
* Pluw Saint Luke (1,668)
* Pluw Saint Mark (1,834)
* Pluw Saint Patrick (7,622)
* Pluw Saint Paul (9,786)
* Pluw Saint Peter (1,430)

## Reythyow denel
Gwrians reydhek kethreydh yw erbynn an lagha yn Dominika.

## Ekonomieth
Omres dhe ammeth ha tornyaseth yw Dominika. Tyller gerys-da yw Dominika rag mires orth morviles ha vysytyansow gans gorholyon morviajya. Bananas yw an penn trevas.

## Kryjyans
61% a boblans Dominika yw Katholik.

## Gonisogeth
Genys ha megys yn Roseau o an skrifer Jean Rhys (awtour ' *The Wide Sargasso Sea* '). Fylmys o rann an fylmow ' *Pirates of the Caribbean* ' war an enys yn Park kenedhlek Cabrits (ryb Portsmouth).

## Sportow
Krycket yw an sport moyha posek. Yma sportva nowydh drehevys gans arghans a China yn Roseau.
Kolorado

**Kolorado** (yn Sowsnek ha Spaynek, *Colorado*) yw stat yn Statys Unys Amerika. Poblans an stat yn niveryans 2020 o 5,773,714.

## Istori

Y'n dedhyow a-varr a valweyth yn Kolorado, nebes a'n dus kernewek a dheuth omma dhe wul aga thre, ow triga yn Georgetown, Central City, ha Silver Plume.

## Citys yn Kolorado

## Gwiasva

*  www.colorado.gov

## Devedhyansow
Vermont

**Vermont** yw stat y'n vorlewen a Statys Unys Amerika ynter an Menydhyow Appalachian ha Lynn Champlain.

## Citys yn Vermont

## Gwiasva
*   www.vermont.gov


Restren:Burke from Lyndonville.jpg
Restren:Burlington, Vermont.jpg
Restren:Bartonsville Covered Bridge.jpg
Kansas

**Kansas** yw stat yn Statys Unys Amerika. Desedhys yw an stat war Dhowr Missouri. Poblans an stat yn niveryans 2020 o 2,937,880.

## Citys yn Kansas

## Gwiasva
*  www.kansas.gov
Seythen

**Seythun** yw spys a amser berra es mis ha hirra es jorna. Hirder unn seythun yw seyth dydh, dell vydh usys. Y'n dydhyansow gregorek ha hindou, pub huni a'n dydhyow a'n jeves hanow dallethys avel re an planettys, an howl, po an loer.

Henwyn dydhyow an seythun yn Kernewek Kemmyn yw an re ma:
* dy' Lun
* dy' Meurth
* dy' Mergher
* dy' Yow
* dy' Gwener
* dy' Sadorn
* dy' Sul

Yma seythun a seyth dydh y'n vrassa rann a dhydhyansow an bys a-dhia dermyn an Vabylonyon goth. Unn jydh a bub seythun yw dydh sans (an Saboth) y'n dydhyansow yedhowek ha kristyon. Kristonyon a efanhes an seythun a seyth dydh a-dreus an Emperoureth Romanek. Y'n dydhyans islamek, unn jydh an seythun yw يوم السَّبْت *yowm as-sabt* (dydh an Saboth) mes dydh arall, يوم الجُمْعَة *yowm al-jumʿa*, yw omres dhe guntelles ha gordhyans.

Yth esa deg dydh y'n seythun herwydh Dydhyans an Domhwelans Frynkek.
Wolfgang Amadeus Mozart

**Joannes Chrysostomus Wolfgang Theopilus Mozart** ([[1756–1791) o komposydh a vri pur vras. Y triga va y'n Sans Emperoureth Romanek, po Ostri arnowydh (Salzburg ha Wien). Kyn ferwis ev ha pur yowynk, y skrifa 23 gwari-kan, moy es 41 *sinfonia*, 17 *concerto* rag piano, h.e.

### Operau
* *Die Schuldigkeit des ersten Gebotes*, K. 35 (1767) 
* *Apollo et Hyacinthus*, K. 38 (1767) 
* *Bastien et Bastienne*, K. 50 (1768) 
* *La finta semplice*, K. 51 (1768) 
* *Mitridate*, K. 87 (1770) 
* *Ruggiero* (1771) 
* *Ascanio in Alba*, K. 111 (1771) 
* *Betulia Liberata*, K. 118 (1771)
* *Il sogno di Scipione*, K. 126 (1772) 
* *Lucio Silla*, K. 135 (1772) 
* *Thamos, König in Ägypten* (1773, 1775) 
* *La finta giardiniera*, K. 196 (1774) 
* *Il rè pastore*, K. 208 (1775) 
* *Zaide*, K. 344 (1779) 
* *Idomeneo*, K. 366 (1780)
* *Die Entführung aus dem Serail* neu *Il Seraglio*, K. 384 (1782) 
* *L'oca del Cairo*, K. 422 
* *Lo sposo deluso*, K. 430 
* *Der Schauspieldirektor*, K. 486 
* *[[Le nozze di Figaro]]*, K. 492 (1786) 
* *Don Giovanni*, K. 527 (1787) 
* *Così fan tutte*, K. 588 (1789) 
* *Die Zauberflöte*, K. 620 (1791)
* *La clemenza di Tito*, K. 621 (1791)
Kouba

An **Repoblek Kouba** (yn ) yw gwlas ynysek yn Mor Karib. Fidel Castro, Che Guevara ha'ga skodhoryon a wrug kollenwel domhwelans kemmyniethek erbynn wovernans Batista yn 1959. Castro a wrug lywya an ynys a-dhia 1959 bys 2008, pan dheuth y vroder Raúl ha'y sywya ev y'n soedh.
Wyoming

**Wyoming** yw stat yn Statys Unys Amerika. Poblans an stat yn niveryans 2020 o 576,851. Aswonys yw an stat rag Park Kenedhlek Yellowstone.

## Citys yn Wyoming

## Gwiasva
*  wyoming.gov
Nebraska

**Nebraska** yw stat yn Statys Unys Amerika. Platt lowr yw rann veur a'n tiredh. Ammeth a las omma; yn arbennik chatel hag ys yw askorrasow a vri. Niver veur a drigoryon an stat yw henedh a Almanyon ha Skandinavogyon hag eth dhe Amerika ow hwilas tir dhe ammetha nans yw kansblydhen.

## Citys yn Nebraska

## Gwiasva
*  www.nebraska.gov
Missouri

**Missouri** yw stat y'n kres a Statys Unys Amerika. Desedhys yw an stat war Dhowr Mississippi.

## Citys yn Missouri

## Gwiasva
*  www.mo.gov
Baja California

**Kaliforni Isel** () yw stat yn Meksiko. An stat yw desedhys war gonna-tir hir a-dreus Kammas Kaliforni (po Mor Córtez) diworth remenant Meksiko. Dhe'n north usi an stat amerikan a Galiforni, ha dhe'n soth usi Kaliforni Isel Soth.
Jalisco

**Jalisco** yw stat yn Meksiko. Y bennsita yw Guadalajara, neb yw an sekond brassa sita a Veksiko. Yma loskvenydh gwiw a Golima yntra statys Jalisco ha Colima.
Morelos

**Morelos** yw stat byghan yn kres Meksiko. Lies Sowsneger a vyaj bys ena rag studhya Spaynek yn Cuernavaca.
Bahia

**Bahia** yw stat istorek yn Borlewen Brasil. Sita jyf an stat ma, Salvador, o kynsa pennsita a Emperoureth Vrasil.
Paraná

**Paraná** yw stat yn Brasil deghow.

## Imajys

Image:Jardim_Botânico_de_Curitiba.jpg
Image:FozDoIguaçu.JPG
Image:PicoParana2006-3.jpg
Image:Museu Oscar Niemeyer 7 Curitiba Brasil.jpg
Image:ItaipuAerea2AAL.jpg
Image:VilaVelhaParanaTaca3.JPG
Image:Colônia Batavo1.jpg
Image:Bus_Stops_3_curitiba_brasil.jpg

Image:Universidade_Federal_do_Parana_3_Curitiba_Parana.jpg
Image:Brejatuba.JPG


## Kevrennow yn-mes
* Gwiasva
Pernambuco

**Pernambuco** yw stat yn Borlewen Brasil. Yth aswonnir avel gres istorek a dhiwysyans sugra yn Amerika.
Ohio

**Ohio** yw stat yn Statys Unys Amerika. Poblans an stat yn niveryans 2020 o 11,799,448.

## Citys yn Ohio

## Gwiasva
*  www.ohio.gov
Rio Grande do Sul

**Rio Grande do Sul** yw stat yn Brasil deghow. A-dro dhodho yma Arghantina, Urugway, an Keynvor Iwerydh, ha stat Santa Catarina.
Rio de Janeiro (stat)

**Rio de Janeiro** yw stat yn Brasil. Synsys ynno usi an sita veur a'n keth hanow.

## Sport
* Fluminense Football Club, bagas pell-droes yn sita Rio de Janeiro
Mayn

**Mayn** (yn Sowsnek ha Frynkek, *Maine*) yw stat yn Statys Unys Amerika. 

## Citys yn Mayn

## Gwiasva
*  www.maine.gov


Restren:Desert of Maine - Freeport, ME - IMG 8012.JPG
Restren:Corthell Hall, University of Southern Maine, Gorham ME.jpg
Restren:Marginal Way Beach 2.JPG
Guam

**Guam** (yn Chamorro, ***Guåhån***) yw ynysek y'n Keynvor Hebask. Poblans an tiredh yn niveryans 2020 o 168,485.
Greunlond

Brassa Ynys an bys yw **Greunlond** (Greunlondek: *Kalaallit Nunaat*) ynter an keynvoryow Iwerydh hag Arktik . A-dro dhe 81% a'n enep yw gorherys gans yey. Tus Inuit o an kynsa trigoryon aswonnys y'n ynys; ynsi a wra hwath an brassa niver a dus. Aga yeth, *Kalallisut* po Greunlondek, yw pur haval dhe'n yeth Inuktitut kewsys yn Nunavut ha Pow Kebek, Kanada.

Tus Lyghlynn a drevesiga yn Greunland yn 986 yn-dann Erik an Rudh. Ynsi a henwi an ynys y'n yeth Norsek *Grænland*, po "tir glas", spit dhe'n rew tew ow korheri enep an ynys.
Greunland a besya avel trevesigeth norgaghek bys yn 1814, pan berghennogis Denmark an ynys der an rywvaneth unys a Norgagh ha Danmark. A-dhia 1ª Me 1979 yma omrewl dhe Reunlond.

Sovran Danmark yw penn an stat. Gans governans Danmark y fydh henwys unn *Rigsombudsmand* (Desedheger Ughel) heb leun a alloes neb a negysy a-barth governans Danmark ha'n Rywvaneth y'n ynys.

Yma senedh hag ynno 31 esel dewisys rag peder blydhen. An governans a vydh lywys gans an Kynsa Menyster, Hans Enoksen lemmyn, hag yw lywydh an brassa parti y'n senedh, Siumut.

Nyns yw Greunlond esel mann a'n Unyans Europek a-dhia 1985 awos eseleth Danmark ynno. Byttegyns, an pow yw esel kevrennek a'n Konsel Nordek warbarth gans an kenedhlow lyghlynnek, Island, an Ynysow Faroe, ha Pow Finn.

### Chif trevesigethow Greunlond
Nuuk 
Sisimiut 
Qaqortoq 
Ilulissat
Oregon

**Oregon** yw tredhegves warn ugens stat y'n Statys Unys. Poblans an stat yn niveryans 2020 o 4,237,256.

## Citys yn Oregon

## Gwiasva
*  www.oregon.gov
Ynys Navassa

**Ynys Navassa** (FSS: **Enys Navassa**; ; Frynkek: ***La Navase***) yw ynys y'n Mor Karib. War-lergh an Statys Unys, an ynys yw onan a 'diredhow ynysek byghan tramor an SU' *(US minor outlying islands)*. Hayti a jallenjy an studh ma, ha disklarya a-dhia leun a amser bos Navassa rann a'y thiredh hy honan. An ynysik usi desedhys ynter Hayti ha Jamayka, fest yn soth a Guba ha Baya Guantánamo. Nyns eus nebonan ow triga war Navassa, mes yma Servis Puskes ha Goedhviles a wovernans an SU ow lywya golowji ena.
Ynysow an Wyrghes Predennek

:*"Ynysow an Wyrghes" a gevrenn bys omma. Rag styryow erell, gwelewgh [[Ynysow an Wyrghes a'n Statys Unys]].*

**Ynysow an Wyrghes Predennek** (yn ) yw ynysek yn Mor an Garibys.
Repoblek Dominikan

An **Repoblek Dominikan** (yn ) yw repoblek yn Mor Karib. Hi a wra kevrenna an enys 'Spaynek (Hispaniola)' gans Heyti.
Syri

An **Repoblek Syrian Arabek** yw gwlas yn Asi West. Syri arnowydh a waynyas hy anserghogeth dhiworth Pow Frynk yn 1946, mes pur kottha yw gonisogeth gwreydh Syri. Pennsita an Emperoureth Umayyad o Dhimashq, ha kyns henna kres Emperoureth an Selewkydys o yn Syri. Hwarheansow Mesopotami ha Foenisi a vleujyowas yn Syri; aga lytherennek Ugaritek ha Foenisek re dhros dalleth dhe re an Rekys, Romanyon ha Slavyon.

An vrassa rann (dro dhe 90%) a bobel Syri hedhyw yw Arabyon, y'ga mysk 400&nbsp;000 a foësigyon Balestinek. Kurdys a wra 9% a'n poblans, hag i ow triga dre vras yn Borlewen an wlas. Yma poblansow merkyadow a Assyryon hag Armenyon. Arabek yw taves soedhogel an stat; hwath pella, kenedhlogeth Arabek yw fondyans ideolojek an parti ow rewlya, h.y. an Parti Sosyalistek Arabek Ba'ath.

Islam yw an kryjyans a 90% a'n dus; dre vras Sunnityon poken Alawityon yw an poblans muslumanek; le yw niveryow a Dhrusyon ha Shi'ityon. Kristoneth yw kryjyans nebes 10% a'n drigoryon – Orthodoks ha Katholik yw an brassa sektys.

A-barth an bennsita Dhimashq, an sitys poesek a Syri yw Haleb, Latakya, Homs ha Hama. Brassa niver an dus a drig yn Howlsedhes an wlas ryb an arvor, poken ryb Dhowr Ewfratys y'n Borlewen.

Ysrael a gemmeras an Ugheldiryow Golan dhiworth Syri yn bresel 1973; kontrarion hwerow yw Syri hag Ysrael hwath.
Afganistan

**Afganistan** yw gwlas yn Asi Kres yntra Pakistan, Iran, Turkmenistan, Uzbekistan, Tajikistan ha China.
Connecticut

**Connecticut** yw stat yn Statys Unys Amerika. Poblans an stat yn niveryans 2020 o 3,605,944.

## Citys yn Connecticut

## Gwiasva
*  www.ct.gov


Restren:1stChurchofChrist FarmingtonCT.jpg
Restren:Yale Law School dining hall 1.JPG
Restren:Five Mile Point Light - New Haven CT.jpg
Len Gaza

**Len Gaza** yw tiredh yn Asi West orth arvor an Kresvor. Ev yw onan a'n tiredhow palestinek; an aral yw an Lann West. Lu Israel a omdennas a Len Gaza, war-barth gans nebes milyow a drevesigoryon, yn 2005.
Yemen

An **Repoblek Yemen** (yn Arabek, الجمهورية اليمنية *Al-Jumhuriyah al-Yamaniyah*) yw gwlas yn Asi West.
Emireythow Unys Arabek

An **Emireythow Unys Arabek** (yn Arabek, الإمارات العربيّة المتّح *Al-Imārāt al-‘Arabīyah al-Muttahidah*) yw gwlas yn Asi West. Yth yw federacyon a seyth emireythow, pubonan yn-dann rewl unn *emir* po arlodh: Abu Dhabi, Ajman, Dubai, Foujairah, Ras al-Khaimah, Sharjah, hag Oumm al-Qouwain. Rych yw an Emireythow gras dhe olew. Lies den a wrug dos dhe Dubai, Abu Dhabi ha tylleryow aral dhyworth Eynda, Iran, h.e. ow hwilas hwel.
Indonesi

An **Repoblek Indonesi** (yn Indonesek, *Republik Indonesia*) yw gwlas yn Asi Soth-Est. A-dro dhedhi yma Malaysi ha Singapour, Bruney Darussalam, Papoua Gyni Nowydh, ha Timor Est. An repoblek yw ynysek ynni re a'n brassa ynysow y'n norvys, yn arbennik Java, Sumatra, Sulawesi ha rannow a V-Borneo, Gyni Nowydh ha Timor.

Indonesi yw kyns trevesigeth an Iseldiryow. Yma kevrennow istorek ynter an ynysek ha hwarheansow eyndek ha musulmanek. An vrassa rann a dus Indonesi yw Muslimyon, y'ga mysk niver veur a *Abangan*, po Muslimyon logh aga fraktis. Yma dhe ynys Bali onan a'n poblansow hindou brassa yn-mes a Asi Soth.

A-dhia 1975 bys yn 1999, Indonesi a wovernya Timor Est yn anlaghel avel onan a'y fowyow. Yma hwath bagasow ow hwilas anserghogeth rag powyow Aceh ha Papoua West. Wosa diwedh a wovernans an Lywydh Souharto, yma displegyans lent tro ha gwerinieth yn Indonesi.

## Album

File:Museum Nasional Indonesia.jpg|National Museum of Indonesia in Central Jakarta
File:Jakarta Skyline Part 2.jpg|Wisma 46, Indonesia's tallest office building, located in the middle of Jakarta skyscraper.
File:Central Jakarta.JPG|Jalan Thamrin, the main avenue in Central Jakarta
File:Gambir Station Platform.jpg|A train at Gambir station in Central Jakarta
File:BungKarno-indonoob.JPG|The Bung Karno Stadium is capable of hosting 100,000 spectators
File:Indonesia 2002 CIA map.png|Map of Indonesia
File:Indonesia provinces english.png|Provinces of Indonesia
File:Jalan malioboro - Jogjakarta.JPG|Malioboro, the most famous street in Yogyakarta city
Image:transjogja.jpg|Trans Jogja Bus. A bus rapid transit system in Yogyakarta city
File:SOTO FOOD.jpg|A selection of Indonesian food, including *Soto Ayam* (chicken soup), *sate kerang* (shellfish kebabs), *telor pindang* (preserved eggs), *perkedel* (fritter), and *es teh manis* (sweet iced tea)
File:Indonesian Army infantryman participating in the GPOI.jpg|An Indonesian Army infantryman participating in the U.N.'s Global Peacekeeping Operation Initiative
Image:Panser side left.JPG|Pindad Panser "Anoa" shown during Indo Defense and Aerospace Expo 2008
|Indonesian Naval vessels
Image:AURI B-25.jpg|B-25 Mitchell bombers of the AURI in the 1950s
Image:Jmnei.jpg|A Javanese engineer closes one of the gun bay doors on a Dutch Buffalo, January 1942. 
|Mazda6 used by the Jakarta Metro Highway Patrol (*Ditlantas Polda Metro Jaya*) as a patrol car
|Mitsubishi Lancer used by Vital Object Protection of Indonesian National Police
File:ID_diesel_loco_CC_201-05_060327_4217_kta.jpg|GE U20C in Indonesia, #CC201-05
File:Diesel locomotive CC 203 22 at Gambir Station.jpg|GE U20C "Full-Width Cabin" in Indonesia, #CC203-22
File:ID_diesel_loco_CC_204-06_060403_2512_mri.jpg|GE U20C full computer control locomotive in Indonesia, #CC204-06
[...]
Delaware

**Delaware** yw kynsa stat y'n Statys Unys. Poblans an stat yn niveryans 2020 o 989,948.

## Citys yn Delaware

## Gwiasva
*  delaware.gov


Restren:Dover Delaware.jpg
Restren:JUDGE_HUGH_M._MORRIS_ESTATE_NEAR_NEWARK,_DELAWARE.jpg
Restren:HISTORIC_CAPITOL_THEATER,_DOVER,_KENT_COUNTY,_DELAWARE.jpg
Euskadi Ta Askatasuna

**Euskadi Ta Askatasuna** (ETA) yw bagas a hwil anserghogeth an Vaskyon a-dhia 1959. ETA re wrussa lies ober freudhek bys 22 Meurth 2006, pan dhisklarsons i diwedh duryadow dhe'n omladh. Governansow Spayn, Pow Frynk, an Unyans Europek ha'n Statys Unys a breder eseli ETA dhe vos broweghysi.

Arwoedh ETA yw sarf maylys a-dro dhe voel.
Nepal

**Nepal** yw gwlaskor yn Asi Soth a-hys an Menydhyow Himalaya. Yma China hag Eynda a-dro dhe Nepal.

An Guntelles a-barth laha selvenek nowyth Nepal a wrug disklerya an 28 a vis Me 2008 bos Nepal repoblek federal ha demokratek. Yndelma Gyanendra a wrug kelli kurun an ruwvaneth. Bys yn 2006, Hindoueth o kryjyans sodhogel Nepal; lemmyn, leg yw an stat.

Yn 2008, an hembrenkyas Maoydh, Prachanda, a veu dewisys avel pennmenyster.


Kathmandu-Durbar Square-52-Jagannath rechts-2013-gje.jpg|Kathmandu
Pashupatinath-Verbrennung-08-2007-gje.jpg|Pashupatinath
Bhaktapur-Yaksheshvara-162-erotische Schnitzerei-gje.jpg|Bhaktapur
Changu Narayan-Dorf-22-Wasserstelle-2013-gje.jpg|Changu Narayan
Patan-Palastplatz-20-Cyasilim-2014-gje.jpg|Patan
Gokyo surroundings-32-Geroell-Berge-2007-gje.jpg|Himalaya
Dzongla to Lobuche-44-Pflanze mit Rauhreif-2007-gje.jpg|Himalaya
Mustang-Ghami to Lo Gekar-24-rote Wand-2015-gje.jpg|Mustang
Mustang-Tsarang-Lo Manthang-78-2015-gje.jpg|Mustang
Maldivys

An **Repoblek Maldivys** (yn Dhivehi, ދިވެހިރާއްޖޭގެ ޖުމުހޫރިއްޔ *Raajjeyge Jumhooriyyaa*) yw gwlas ynysek yn Asi Soth.
Shri Lanka

**Shri Lanka** yw gwlas ynysek yn Asi Soth. 

Rebellysi y'n Gogledh a omladh a-dhia an blydhynyow 1970 rag anserghogeth Tamil Eelam.
Pwerto Riko

**Puerto Rico** yw ynysek y'n Mor Karib. An hanow Spaynek a styr "port rych". *Boricua* yw hanow kemmyn arall an deythyogyon. Poblans an tiredh yn niveryans 2020 o 3,285,874.
Samoa Amerikan

**Samoa Amerikan** (yn Samoanek, ***Amerika Samoa***; yn ) yw ynysek y'n Keynvor Hebask. Poblans an tiredh yn niveryans 2020 o 49,710.
Ynysow Mariana Kledh

**Ynysow Mariana Kledh** (FSS: **Enesow Mariana Kledh**; ) yw *commonwealth* ynysek y'n Keynvor Hebask. Poblans an tiredh yn niveryans 2020 o 47,329.
Mongoli

**Mongoli** (yn Mongoliek, *Монгол Улс Mongol Uls*) yw gwlas yn Asi Est. An benncita ha'n brassa cita yw Ulaanbaatar.
Korea Gledh

**Korea Gledh** (yn Koreek, *조선민주주의인민공화국 Chosŏn Minjujuŭi Inmin Konghwaguk*) yw gwlas yn Asi Est.
Kastil ha Leon

**Kastil ha Leon** yw kemmynieth omrewl yn north-west Spayn.

**Leon**:

* León
* Zamora
* Salamanca

Kastil:

* Ávila
* Burgos
* Palencia
* Segovia
* Soria
* Valladolid.
Singapor

**Singapor** (yn Malayek, *Singapura*; yn Sowsnek, *Singapore*; yn Tamilek, Ciṅkappūr) yw cita-stat yn Asi Soth-Est.
Hawaii

**Hawaii** (yn Sowsnek Hawayii ha Hawayii, *Hawaiʻi*) yw stat yn Statys Unys Amerika. Ynysek y'n Keynvor Hebask yw, hag ynni eth ynys veur:
* Hawaiʻi 
* Maui
* Kahoʻolawe (heb poblans ow pesya)
* Lānaʻi
* Molokaʻi
* Oʻahu
* Kauaʻi
* Niʻihau
Yma niver bras a ynysigow erell, yn arbennik dres Niʻihau dhe'n North-West. An ynysow a omfurvyas dre vywder loskvenydhyek.

Hawayii yw yeth polynesek kewsys gans teythyogyon an ynysow. An re ma a drevesigas an ynysek a-dro dhe'n 4a kansblydhen OK. A-dhia 1795 bys 1893, Hawaʻi o gwlaskor unyes hag anserghek. An Statys Unys a'n gemmeras avel diredh yn 1898.
Illinois

**Illinois** yw stat yn Statys Unys Amerika. Desedhys yw an stat war Dhowr Mississippi. Poblans an stat yn niveryans 2020 o 12,812,508.

## Citys yn Illinois

## Gwiasva
*  www2.illinois.gov
Michigan

**Michigan** yw hweghves warn ugens stat y'n Statys Unys. Poblans an stat yn niveryans 2020 o 10,077,331.

## Citys yn Michigan
Louisiana

**Louisiana** (yn Frynkek, *Louisiane*) yw stat yn Statys Unys Amerika. Poblans an stat yn niveryans 2020 o 4,657,757.

## Citys yn Louisiana

## Gwiasva
* louisiana.gov
Sanskrytek

**Sanskrytek** yw yeth koth kewsys yn Eynda, Pakistan, hag Afghanistan nans yw moy ages diw vil vlydhen. Sanskrytek yw yeth a lies Skryptor hindouek, bouddhistek ha jaynek, ytho y pes hi hwath avel yeth kryjyans ha lyenn. Yn arbennik, an *Vedas* (hymnys Hindou) yw skrifys yn furv pur goth a Sanskrytek. Sanskrytek klasek a's kewsys y'n keth oes ha Latin, Grew klasek, ha Cheynek klasek. Eyndogyon lettrys a'n oes na a dhevnydhya an taves yn kettermyn ha'n rannyethow Prakrytek neb o yethow an werin. Dre vras, an tavosow Eyndek arnowydh re dhisplegyas dhiworth an re Prakrytek, hag ynsi devedhys dhiworth Sanskrytek.

Sanskrytek yw unn yeth soedhogel a Repoblek Eynda, usys yn arbennik yn system adhyskas an dir na. Geryow Sanskrytek a vydh usys yn amal rag gul gerva dyskys yn yethow Eynda hag Asi Soth-Est (r.e. Indonesek, Khmer, po Tayek). Yn unn wig a Garnataka, Eynda Soth, yma poblans byghan a Sanskrytegoryon aga mammyeth herwydh an derivas.

Skoler Sanskrytek a vri o an Gernewegores Peggy Pollard.
Stat Washington

**Washington** yw stat yn Statys Unys Amerika. An stat usi yn North-West an wlas, a-dreus an or ganadek dhiworth Kolombi Bredennek.

## Citys yn Washington
Timor Est

**Timor Est** (yn Tetum, *Timor Lorosa'e;* yn Portyngalek, *Timor-Leste*) yw gwlas yn Asi Soth-Est. Trevesigeth bortyngalek o Timor Est a-dhia an 1702. Indonesi a wrug fetha an wlas naw dydh wosa y dhiskleryans a anserghogeth yn 1975. Yntra 100,000 ha 200,000 a dus a wrug kelli aga bywnans der bad-oberow yn termyn galloes indonesek yn Timor Est.  

Indonesi a wrug gasa Timor Est wosa votyans an pobel yn 1999; soudoryon ostralyek an Kenedhlow Unys a wrug surhe kres. Yn 2002, kenedhlow an bys a wrug aswonn anserghogeth Timor Est. An kynsa penn-menyster, Marí Alkatiri, a asas y soedh yn 2006 wosa termyn a dhroplansow garow.

Pobel Timor Est a wra sywya an fay katholik. Ynsi a wra kewsel leun a davosow malayek-polynesek poken papouek, mes Tetounek (*Tetum/Tetun*) yw devnydhys avel yeth kemmyn a rann vras a'n bobel. An kottha tus a woer kewsel Portyngalek. An dhiw ma yw tavosow savonel an stat. Yonkers a woer kewsel Indonesek ha nepprys Sowsnek.

## Lywydhyon


## Penn-menystryon


## Pennfentynyow
Benin

**Benin** (yn Frenkek, *Bénin*) ew gwlas yn Africa West. A-dhia Dhowr Nijer y'n north dhe vorrep an keynvor Atlantek y'n soth yma hei owth hedha. Nijery, Pow Nijer, Burkina Faso ha Togo ew kentrevogyon dhedhy. Hanow hei bys yn 1975 o **Dahomey**. Kynth ew Porto-Novo an benncita nacyonal, Cotonou ew an broassa cita yn poblans ha kenwerth. *Savannah* trovadnel ew an sort chyf a hin a-dreus an wlas. Yma tus y'n north ow tevy meur a ys; frût ew plenteth y'n soth.

Frenkek ew taves an stât; *quartier latin* Africa era les-hanow dhe Dhahomey yn termyn coth. Whath, yma an governans owth ajon deg 'eth aral avell tavosow nacyonal. Fonek, Yoroubek ha Batonoumek ew an broassa anodhans.

Benin era stât Marxydh-Leninydh bys yn 1989. A-dhia an termyn na, ger dâ eus dhodho yn Africa dadn an Sahara avell gwerinieth lies-party crev. An lewydh a-lebmyn, Thomas Yayi Boni, a sewyas Mathieu Kérékou woja dewisyanjow an 19 Meurth 2006. Laha selyek Benin a dhefendyas Kérékou ha'n lewydh kyns, Nicéphore Soglo, dhe gesstrivya gras dhe vloodh anjei. Anserhek era Yayi Boni; th era dedhewys ganjo chanjya an system Kérékou ha "gwil dhe Benin bos an Hong Kong a Africa".
Svalbard

Kuntel a enesow Arktek yw **Svalbard**, rann a Ruvaneth Norgagh. Gelwys yns i avel *Spitsbergen* yn fenowgh drefen bos hemm yw hanow chif enys an kuntel. An enesow yw an rann moyha a’n gledhbarth a Norgagh. Trigys yw tus dres an vledhen saw war deyr enys, Spitsbergen, Bjørnøya ha Hopen. An poblans yn 2016 o 2,667. Longyearbyen yw a dre voyha ha "penncita" an enesow. 
An enesow moyha yw Spitsbergen (39.000&nbsp;km²), Nordaustlandet (14.600&nbsp;km²) hag Edgeøya (5.000&nbsp;km²). Yn-mysk an enesow erel yma Barentsøya, Lågøya, Hopen, Danskøya, Kvitøya ha Wilhelmøya. An ughella menydh yw Newtontoppen (1,717 meter). Rew a worher  60% a Svalbard ha pur apert yw effeyth rewlivans ena. 

## Hanow
An hanow Svalbard a gomprehend an geryow Norsek Koth svalr ('yeyn') ha barð ('amal', 'mujoven', 'kesow', 'barv'). Ytho an hanow a gampoll an fowt a wydh, Hanow Spitsbergen a dhallathas gans hwithrer tiryow ha golyer iseldiryek Willem Barentsz, a dhiskrifyas an "menydhyow bleynys" po, yn Iseldiryek, spitse bergen a welas war arvor west an chif enys, Spitsbergen.
## Istori
Usys veu an enesow yn kynsa avel selva gans morviloryon e ena y’n 17ves hag 18ves kansvledhynnyow. Wosa henna gesys ens i. Helghyoryon a Russi a dheuth ena wosa 1680 rag esperthi pelour lewern Arktek, orses gwynn ha kerwys ergh. Balweyth glow a dhallathas a-dro dhe 1900, mes wosa niver a dhroklammow, degeys veu an brassa niver a valyow erbynn 2000 marnas Barentsburg.  Kevambos Svalbard 1920 a aswon sovraneth Norgagh, ha wosa 1925 an Akt Svalbard a wrug Svalbard rann leun a Ruvaneth Norgagh. 
## Doronieth
Gwrys yw an enesow a gemyskans a garrygi Ordowek, Silurek, Dewnek ha Palaeogen dre vras. An gweliow glow yw dhyworth an Palaeogen.
Effeythys veu Svalbard yn feur gans gwriansow rew y’n Oos Rew, ow gasa fyordow ha menydhyow rewlivys. Yn hwir, kappys rew a worher meur a Spitsbergen ha’n brassa rann a Nordaustlandet. Degeys yw an mor a-derdro Svalbard pub gwav drefen morrew.
Drefen bos Svalbard dhe’n gledh a’n Kylgh Arktek, ev a brev howl hanternos y’n hav ha nos penneghlek (24 our a dewlder pub dydh) y’n gwav.

Pur yeyn yw Svalbard, mes tommheans ollvysel re janjyas hin ranndiryow Arktek moya ages neb rann aral a’n bys. An tempredh kresek re allas moy ages 4 gradh y’n 30 bledhen diwettha.
## Godhvewnans
Meur yw hanow Svalbard rag y boblans a vorviles, morderewi hag  orses gwynn. Enevales kemmyn erelyw lewern an Arktek, kerwys ergh hag ydhyn kepar ha murres byghan, brases an ergh ha morwodhow.

Karow_ergh.jpg|Korrgarow ergh
Mordarow.jpg|Mordarow
Lowarn_Arktek.jpg|Lowarn Arktek

## Poblans
Poblans Svalbard yw 2,667 (423 anedha a Russi hag Ukrayn). Longyearbyen yw an unnik tre. Ny-Ålesund yw trevesigeth wodhoniethek ha hwithrans gans poblans a 180 y’n hav ha 35 y’n gwav. Barentsburg, treveisgeth balweyth glow, a’n jeves poblans a 455.
## Erbysieth
An tri chif diwysyans yw balweyth glow, tornyaseth ha hwithrans. 

Kulltaubane.jpg|Remenant a valweyth glow
Ecotourism_Svalbard.JPG|Tornysi ow mires orth rewliv
Ny-Alesund_(js)_5.jpg|Kresen hwithrans NASA yn Ny Alesund
Tir Nowydh ha Labrador

**Tir Nowydh ha Labrador** (yn ; yn Frynkek, *Terre-Neuve-et-Labrador*; yn Wordhonek, *Talamh an Éisc agus Labradóir*) yw pow yn Kanada.
Brunswick Nowydh

**Brunswick Nowydh** (yn ; yn Frynkek, *Nouveau-Brunswick*; yn Almaynek, *Neubraunschweig*) yw pow yn Kanada.
Alberta

**Alberta** yw pow yn Kanada west. Hi yw onan a'n ryccha powyow y'n wlaskor drefenn an olew kevys ena. Edmonton ha Calgary yw an sitys chyf, ha'n dhiw anedha ow tevi yn snell. Hwath pella, Alberta yw pow ammethek a boes.

Stephen Harper, an pennmenyster kanadian a-lemmyn, yw den Alberta.
Gyni

**Gyni** (yn Frynkek, *Guinée*) yw gwlas yn Afrika West.

## Galerie

File:Guinea sat.png|atlas Guinea
File:Dame de Mali Guinée.jpg|Dame de Mali
File:Chute de Tabouna à Kindia 01.jpg|Chute de Tabouna à Kindia
File:Chute de Saala vue à 360° Labé.jpg|Chute de Saala Labé
File:Chimpanzé de Bossou 33.jpg|Chimpanzé de Bossou
File:Plage de Roume.jpg|Plage sur les Ile de Loos
Repoblek Demokratek an Kongo

An **Repoblek Demokratek an Kongo** (yn Frynkek, *République Démocratique du Congo*) yw gwlas yn Afrika Gres.