Franz Kafka

**Franz Kafka** (Chekek treweythyow *František Kafka*, hanow Yedhowek: אנשיל Anschel; 3a Gortheren 1883 yn Prag, Ostri-Hungari - 3a Methevin 1924 yn Kierling, Ostri) o romanser ha skrifor drollow kott Bohemek yeth almaynek, usi gwelys avel onan a benn-gnasow lien an 20ves kansvledhen. Y ober a jun elvennow a'n gwir ha'n fantastek. Yn tipek yth omdhiskwedh penn gnasow owth enepi plitys revedh ha gorwir ha nerthow burokratek-kowethasek angonvedhadow. Ev re beu styryes dhe rosya themys kepar ha estrenegyans, fienasow eksistyansek, pegh ha folneth. Y oberow mogha aswonys a gomprehend *"Die Verwandlung" (An Treusfurvyans), "Der Prozeß" (An Trial), "Das Schloß" (An Kastell),* ha *"Der Verschwollene" (An Fyllor)*. Y'n jydh hedhyw y tevnydhir an term *kafkaek* dhe dheskrifa fordh anusadow y hwedhelieth ha hwedhelieth gehaval.

Kafka a veu dinythyes dhe deylu Ashkenazi-Yedhowek renkas-kres yn Prag, penncita Ruvaneth Bohemia, dhe'n pols na rann a Emperoureth Ostri-Hungari, penncita an Repoblek Chek y'n jydh hedhyw. Y tyskas avel laghyas ha wosa gorfenna y adhyskans laghel y feu arvethys yn termyn-leun gans kompani surheans, owth ynnia ev dhe skrifa yn y dermyn spar yn-unnik. Dres kors y vewnans, y skrifas Kafka kansow a lytherow dhe deylu ha kowetha ogas, ow komprehendya y das, ha gansa yth esa perthynyans straynyes ha formel. Y teuth ambosys gans lies benyn mes ny dhemedhas byth. Y ferwis a bla gwynn yn 1924 ha 40 bloodh.

Boghes a oberow Kafka a veu dyllys hag ev ow pewa: kuntellow a dhrollow *Betrachtung (Hirbrederyans)* hag *Ein Landartz (Medhek Gwlasek)*, ha drollow unnik (kepar ha *Die Verwandlung*) a veu dyllys yn lyvrow-termyn mes ny dhegemersons meur a attendyans poblek. Yn y kemynskrif, Kafka a leveris dh'y aktyor ha koweth Max Brod dhe dhistrui y oberow anworfennys, yn unn gomprehendya y romansow *Der Prozeß, Das Schloß* ha *Der Verschollene* (keffrys aswonys avel *Amerika*), mes y sevis Brod orth holya'n danvonadow ma. Y ober re dhelenwis lies awtour, skrifor, artist, ha filosofer dres an 20ves ha'n 21ves kansvledhynnyow.

## Oberow

### Dyllys hag ow pewa

* 1908 – *Betrachtung.* *[Hirbrederyans]* (gans 8 tekst yeth plen, esa komprehendyes yn lyver yeth plen *Betrachtung* yn 1913), lyver termyn Hyperion 1, Genver 1908, F. 91–94.
* 1909 – *Ein Damenbrevier. [Lyver Oferennow Pubdydhyek rag Benenes]*
* 1909 – *Gespräch mit dem Beter. [Keskows gans an Pysor]*
* 1909 – *Gespräch mit dem Betrunkenen. [Keskows gans an Penn Medhow]*
* 1909 – *Die Aeroplane in Brescia. [An Ayren yn Brescia]*
* 1911 – *Richard und Samuel. [Hykka ha Samuel]*
* 1912 – *Großer Lärm. [Tros Bras]*
* 1913 – *Betrachtung.* *[Hirbrederyans]* (gans 18 tekst yeth plen, h.e. gans: *Der Ausflug ins Gebirge [An Travell y'n Gadon]*, *Der plötzliche Spaziergang [An Kerdh Desempis]*).
* 1913 – *Das Urteil. [<nowiki/>[[An Vreus (Kafka)|An Vreus]]]*
* 1913 – *Der Heizer.* *[An Foger]* (Kensa chaptra'n darn romans *Der Verschollene*)
* 1915 – *Die Verwandlung. [An Treusfurvyans]* 1916 – Kevren *Der jüngste Tag [An yowynkka Dydh]*, Dylloryon Kurt Wolff, Leipzig, gans delinyans an kudhlen gans Ottomar Starke.
* 1915 – *Vor dem Gesetz. [Yn Lagas an Lagha]* Elven an darn romans *Der Prozeß* ha'n dyllans *Ein Landarzt*.
* 1917 – *Der Kübelreiter*. *[Marghek an Kelorn]*
* 1918 – *Der Mord.* *[An Moldrans]* (1918; dyllans a-varra a *Ein Brudermord [Brodervoldrans]*, a dheuth yn-mes yn 1919 hag a veu dyllys yn dyllans an *Landarzt*).
* 1918 – *Ein Landarzt. [Medhek Gwlasek]*
* 1919 – *In der Strafkolonie. [Yn Trevesigoleth an Felons]*
* 1920 – *Ein Landarzt [Medhek Gwlasek].* (Kuntel gans 14 tekst yeth plen, h.e. gans: *Ein Landarzt* *[Medhek Gwlasek*] (Hwedhel), *Vor dem Gesetz [Yn Lagas an Lagha]*, *Eine kaiserliche Botschaft [Messach Emperourethek]*, *Ein Brudermord [Brodervoldrans]*, *Ein Bericht für eine Akademie [Derivas rag Akademi]*)
* 1924 – *Ein Hungerkünstler.* *[Artist Nown]*

Pub 46 dyllans a vewnans Franz Kafka yw kevadow yn *Franz Kafka. Ein Schriftstellerleben. Die Geschichte seiner Veröffentlichungen* gans Joachim Unseld*.* .

### Dyllys wosa merwel

#### Hwedhlow ha Tekstow erel
Yn krommvaghow yma'n vledhen skrifa.