open-index/open-wikipedia-markdown huggingface dataset:
Helsingborg

**Helsingborg** yw sita yn Swedherwyk. Yn 2008, poblans an sita o 95,444.

An sita a veu fondys yn 1085.

## Gwiasva
* www.helsingborg.se
Pensacola, Florida

**Pensacola** yw cita ha se konteth Konteth Escambia, Florida, Statys Unys. Yn 2006, poblans an cita o 54,734.

An cita a veu fondys yn 1559.

## Gwiasva
* www.cityofpensacola.com/live
Orlando, Florida

**Orlando** yw cita ha se konteth Konteth Orange, Florida, Statys Unys. Yn 2020, poblans an cita o 307,573.

An cita a veu fondys yn 1875.

## Gwiasva
* www.cityoforlando.net
Jönköping

**Jönköping** yw sita yn Swedherwyk. Yn 2005, poblans an sita o 84,423.

An sita a veu fondys yn 1284.

## Gwiasva
* www.jonkoping.se
Joensuu

**Joensuu** yw sita yn Pow Finn. Yn 2010, poblans an sita o 72,791.

An sita a veu fondys yn 1848.

## Gwiasva
* www.jns.fi
Jonava

**Jonava** yw sita yn Lithouani. Yn 2018, poblans an sita o 27,062.

An sita a veu fondys yn 1864.

## Gwiasva
* www.jonava.lt
Sacramento, Kaliforni

**Sacramento** yw penncita Kaliforni, Statys Unys. An cita a veu ynkorforys yn 1850. Poblans an cita yn niveryans 2020 o 524,943.

## Gwiasva
* www.cityofsacramento.org
Berkeley, California

**Berkeley** yw cita yn Konteth Alameda, Kaliforni, Statys Unys. Henwys rag George Berkeley, an cita a veu ynkorforys yn 1878. Yn 2000, poblans an cita o 102,822.

## Gwiasva
* www.cityofberkeley.info
Utena

**Utena** yw sita yn Lithouani. Yn 2010, poblans an sita o 31 940.

An sita a veu fondys yn 1599.

## Gwiasva
*  www.utena.lt
San Diego, Kaliforni

**San Diego** yw cita ha se konteth Konteth San Diego, Kaliforni, Statys Unys. Henwys rag , an cita a veu fondys yn 1769 hag ynkorforys yn 1850. Poblans an cita yn niveryans 2020 o 1,386,932.

## Gwiasva
* www.sandiego.gov
Palm Springs, Kaliforni

**Palm Springs** yw cita yn Konteth Riverside, Kaliforni, Statys Unys. An cita a veu ynkorforys yn 1938. Poblans an cita yn niveryans 2020 o 44,575. Aswonys yw an cita rag pennserneth arnowedhieth.

## Gwiasva
* www.palmsprings-ca.gov
Umeå

**Umeå** (Finnek: *Uumaja*, Sami: *Ubmi*) yw sita yn Swedherwyk. Yn 2010, poblans an sita o 75,645.

## Gwiasva
* www.umea.se
Santa Barbara, Kaliforni

**Santa Barbara** yw cita ha se konteth Konteth Santa Barbara, Kaliforni, Statys Unys. Yn 2009, poblans an cita o 86,353.

An cita a veu fondys yn 1847.

## Gwiasva
* www.santabarbaraca.gov
Pasadena, Kaliforni

**Pasadena**  yw cita yn Konteth a'n Eledh (), Kaliforni, Statys Unys. An cita a veu ynkorforys yn 1886. Poblans an cita yn niveryans 2020 o 138,699.

## Gwiasva
* www.cityofpasadena.net
Lund

**Lund**  yw sita yn Swedherwyk. Yn 2005, poblans an sita o 76,188.

An sita a veu fondys yn 990.

## Gwiasva
* www.lund.se
Lahti

**Lahti** (Swedek: *Lahtis*) yw sita yn Pow Finn. Yn 2010, poblans an sita o 176,401.

An sita a veu fondys yn 1905.

## Gwiasva
* www.lahti.fi
Telšiai

**Telšiai** (Samogitianek: *Telšē*) yw sita yn Lithouani. Yn 2001, poblans an sita o 31,460.

An sita a veu fondys yn 1791.

## Gwiasva
* www.telsiai.lt
Bakersfield, Kaliforni

**Bakersfield** yw cita ha se konteth Konteth Kern, Kaliforni, Statys Unys. Poblans an cita yn niveryans 2020 o 403,455.

An cita a veu fondys yn 1869.

## Gwiasva
* www.bakersfieldcity.us
Fresno, Kaliforni

**Fresno** yw cita ha se konteth Konteth Fresno, Kaliforni, Statys Unys. An cita a veu fondys yn 1872 hag ynkorforys yn 1885. Yn 2009, poblans an cita o 505,479.

## Gwiasva
* www.fresno.gov
Borås

**Borås** yw sita yn Swedherwyk. Yn 2009, poblans an sita o 63,441.

An sita a veu fondys yn 1621.

## Gwiasva
* www.boras.se
Rovaniemi

**Rovaniemi** (Inari Sami: *Ruávinjargâ*, Kledhbarth Sami: *Roavenjárga ha Roavvenjárga*, Skolt Sami: *Ruäˊvnjargg*) yw sita yn Pow Finn. Yn 2010, poblans an sita o 59,967.

An sita a veu fondys yn 1960.

## Gwiasva
* www.rovaniemi.fi
Kėdainiai

**Kėdainiai** yw sita yn Lithouani. Yn 2008, poblans an sita o 30,214.

An sita a veu fondys yn 1590.

## Gwiasva
* www.kedainiai.lt
Visaginas

**Visaginas** yw sita yn Lithouani. Yn 2001, poblans an sita o 29,555.

An sita a veu fondys yn 1977.

## Gwiasva
* www.visaginas.lt
Santa Ana, Kaliforni

**Santa Ana** yw cita ha se konteth Konteth Orange, Kaliforni, Statys Unys. An cita a veu fondys yn 1869 hag ynkorforys yn 1886. Yn 2009, poblans an cita o 355,662.

## Gwiasva
* www.santa-ana.org
Hämeenlinna

**Hämeenlinna** (Swedek: *Tavastehus*) yw sita yn Pow Finn. Yn 2010, poblans an sita o 66,504.

An sita a veu fondys yn 1639.

## Gwiasva
* www.hameenlinna.fi
Albany, Evrek Nowydh

**Albany** yw penncita Evrek Nowydh, Statys Unys. An cita a veu ynkorforys yn 1686. Poblans an cita yn niveryans 2020 o 99,224.

## Gwiasva
* www.albanyny.org
Long Beach, Kaliforni

**Treth Hir** () yw cita yn Konteth an Eledh (), Kaliforni, Statys Unys. An cita a veu ynkorforys yn 1897. Poblans an cita yn niveryans 2020 o 466,742.

## Gwiasva
* www.longbeach.gov
Oakland, Kaliforni

**Oakland** yw cita ha se konteth Konteth Alameda, Kaliforni, Statys Unys. Yn 2020, poblans an cita o 440,646.

An cita a veu fondys yn 1852.

## Gwiasva
* www2.oaklandnet.com
Rochester, Evrek Nowydh

**Rochester** yw cita ha se konteth Konteth Monroe, Evrek Nowydh, Statys Unys. Desedhys yw an cita war Dhowr Genesee. Henwys rag , an cita a veu ynkorforys yn 1834. Poblans an cita yn niveryans 2020 o 211,328.

## Gwiasva
* www.cityofrochester.gov
Rochelle Nowydh

**Rochelle Nowydh** () yw cita yn Konteth Westchester, Evrek Nowydh, Statys Unys. Henwys rag , an cita a veu ynkorforys yn 1899. Poblans an cita yn niveryans 2020 o 79,726.

## Gwiasva
* www.newrochelleny.com
Lackawanna, Evrek Nowydh

**Lackawanna** yw cita yn Konteth Erie, Evrek Nowydh, Statys Unys. Poblans an cita yn niveryans 2020 o 19,949.

An cita a veu fondys yn 1909.

## Gwiasva
* www.ci.lackawanna.ny.us
Halmstad

**Halmstad** yw sita yn Swedherwyk. Yn 2005, poblans an sita o 55,688.

An sita a veu fondys yn 1307.

## Ilow
* Jonas Altberg (Basshunter)

## Gwiasva
* halmstad.se
Ukmergė

**Ukmergė** yw sita yn Lithouani. Yn 2010, poblans an sita o 26,970.

An sita a veu fondys yn 1486.

## Gwiasva
* www.ukmerge.lt
Mikkeli

**Mikkeli** (Swedek: *S:t Michel *) yw sita yn Pow Finn. Yn 2010, poblans an sita o 45, 757.

An sita a veu fondys yn 1838.

## Gwiasva
* www.mikkeli.fi
Plungė

**Plungė** yw sita yn Lithouani. Yn 2007, poblans an sita o 23, 138.

An sita a veu fondys yn 1792.

## Gwiasva
* www.plunge.lt
Niagara Falls, Evrek Nowydh

**Niagara Falls** yw cita yn Konteth Niagara, Evrek Nowydh, Statys Unys. Desedhys yw an cita war Dhowr Niagara. An cita a veu ynkorforys yn 1892. Poblans an cita yn niveryans 2020 o 48,671.

## Gwiasva
* www.niagarafallsusa.org
Troy, Evrek Nowydh

**Troy** yw cita ha se konteth Konteth Rensselaer, Evrek Nowydh, Statys Unys. Desedhys yw an cita war Dhowr Hudson. Poblans an cita yn niveryans 2020 o 51,401.

An cita a veu fondys yn 1787.

## Gwiasva
*  www.troyny.gov
Schenectady, Evrek Nowydh

**Schenectady** (Mohawk: *skahnéhtati*) yw cita ha se konteth Konteth Schenectady, Evrek Nowydh, Statys Unys. Desedhys yw an cita war Dhowr Mohawk. An cita a veu ynkorforys yn 1798. Poblans an cita yn niveryans 2020 o 67,047.

## Gwiasva
* www.cityofschenectady.com
Penwyth (keverang)

**Penwyth** o onen a'n naw keverang Kernow. Brassa o an geverang avel an ranndir gans an keth hanow neb a wre bewa dhia 1974 dhe 2009.
Gool Media Keltek

An **Gool Media Keltek** yw gool eus ow medra dhe bromovya yethow ha gonisogethow an broyow Keltek e'n media. An gool yw diskwedhes tri dedh bledhennek, gans media ha fylmow dhort Alban, Manow, Wordhen, Kembra, Kernow ha Breten Vian. An kensa gool a veu sensys en 1980, war enesow South Uist ha Benbecula en Alban. An 30ves gool a veu sensys en mis Meurth 2009 en Caernarfon, Kembra.

## Kevrennow a-mes
*Gwiasva Gool Media Keltek
Luleå

**Luleå** (sami gledh: Luleju; lulesami: Julev; finnek: Luulaja) yw sita yn Swedherwyk. Yn 2005, poblans an sita o 54,435.

An sita a veu fondys yn 1621.

## Gwiasva
* www.lulea.se
Härnösand

**Härnösand**  yw sita yn Swedherwyk. Yn 2015, poblans an sita o 18 426.

An sita a veu fondys yn 1585.

## Gwiasva
* www.harnosand.se
Šilutė

**Šilutė** (almaynek: *Heydekrug*) yw sita yn Lithouani. Yn 2008, poblans an sita o 21,476.

An sita a veu fondys yn 1941.

## Gwiasva
* silute.kryptis.lt
Mariehamn

**Mariehamn** (finnek: *Maarianhamina*) yw sita yn Pow Finn. Yn 2010, poblans an sita o 11,161.

An sita a veu fondys yn 1861.

## Gwiasva
* www.mariehamn.ax
Kokkola

** Kokkola** (Swedek: *Karleby*) yw sita yn Pow Finn. Yn 2010, poblans an sita o 46,040.

An sita a veu fondys yn 1620.

## Gwiasva
* www.kokkola.fi
Kretinga

**Kretinga** (almaynek: *Krottingen*) yw sita yn Lithouani. Yn 2010, poblans an sita o 21,175.

An sita a veu fondys yn 1607.

## Gwiasva
* www.kretinga.lt
Mount Vernon, Evrek Nowydh

**Mount Vernon** yw cita yn Konteth Westchester, Evrek Nowydh, Statys Unys. An cita a veu ynkorforys yn 1892. Poblans an cita yn niveryans 2020 o 73,893.

## Gwiasva
* cmvny.com
Druskininkai

**Druskininkai** yw sita yn Lithouani. Yn 2017, poblans an sita o 12,803.

An sita a veu fondys yn 1893.

## Gwiasva
* www.druskonis.lt
San Antonio, Teksas

**San Antonio ** yw cita yn Teksas, Statys Unys. Yn 2010, poblans an cita o 1,373,668.

An cita a veu fondys yn 1718.

## Gwiasva
* www.sanantonio.gov
Austin, Teksas

**Austin** yw pennsita Teksas, Statys Unys. Yn 2020, poblans an sita o 961,855.

An sita a veu fondys yn 1835.

## Gwiasva
* www.ci.austin.tx.us
El Paso, Teksas

**El Paso** yw cita ha se konteth Konteth El Paso, Teksas, Statys Unys. Desedhys yw an cita war Dhowr Brav (, ). Poblans an cita yn niveryans 2020 o 678,815.

An cita a veu fondys yn 1659.

## Gwiasva
* www.elpasotexas.gov
Fort Worth, Teksas

**Fort Worth** yw cita ha se konteth Konteth Tarrant, Teksas, Statys Unys. Henwys rag , an cita a veu fondys yn 1849 hag ynkorforys yn 1874. Poblans an cita yn niveryans 2020 o 918,915.

## Gwiasva
* www.fortworthgov.org
Radviliškis

**Radviliškis** yw sita yn Lithouani. Yn 2001, poblans an sita o 20,339.

An sita a veu fondys yn 1923.

## Gwiasva
* www.radviliskis.lt
Corpus Christi, Teksas

**Corpus Christi** yw cita ha se konteth Konteth Nueces, Teksas, Statys Unys. Poblans an cita yn niveryans 2020 o 317,863.

An cita a veu fondys yn 1839.

## Gwiasva
* www.cctexas.com
Falun

**Falun** yw sita yn Swedherwyk. Yn 2005, poblans an sita o 36,447.

An sita a veu fondys yn 1641.

## Gwiasva
www.falun.se
Järvenpää

**Järvenpää** (Swedek: *Träskända*) yw sita yn Pow Finn. Yn 2010, poblans an sita o 38,747.

An sita a veu fondys yn 1967.

## Gwiasva
* www.jarvenpaa.fi
Palanga

**Palanga** yw sita yn Lithouani. Yn 2017, poblans an sita o 15.474.

An sita a veu fondys yn 1791.

## Gwiasva
* www.palanga.lt
Karvyrdhin

Tre yn Konteth Karvyrdhin, Kembra, Breten Veur yw **Karvyrdhin** (Kembrek: *Caerfyrddin*, Sowsnek: *Carmarthen*). Poblans an tre yn 2001 o 14,648 a drigoryon. An cita romanek, henwys *Moridunum,* a veu selyes omma.

## Kevrennow yn-mes
Konsel Konteth Karvyrdhin
Aberystwyth

Tre yn Keredigyon, Kembra, Breten Veur yw **Aberystwyth**. Poblans an tre yw . Yma Pennskol Aberystwyth y'n sita ma.  

## Kevrennow yn-mes
Pennskol Aberystwyth
Irving, Teksas

**Irving** yw cita yn Konteth Dallas, Teksas, Statys Unys. Yn 2009, poblans an cita o 205,540.

An cita a veu fondys yn 1914.

## Gwiasva
* ci.irving.tx.us
Laredo, Teksas

**Laredo** yw cita ha se konteth Konteth Webb, Teksas, Statys Unys. Desedhys yw an cita war Dhowr Brav (, ). An cita a veu fondys yn 1755 gans . Poblans an cita yn niveryans 2020 o 255,205.

## Gwiasva
* www.laredotexas.gov
Tórshavn

**Tórshavn** yw pennsita Ynysow Faroe. Yma a-dro dhe 19,000 a dus ow triga yn Tórshavn.

## Pella derivadow
* Official site
Amarillo, Teksas

**Amarillo** yw cita ha se konteth Konteth Potter, Teksas, Statys Unys. Poblans an cita yn niveryans 2020 o 200,393.  

An cita a veu fondys yn 1877.

## Gwiasva
* www.amarillo.gov
Pasadena, Teksas

**Pasadena** yw cita yn Konteth Harris, Teksas, Statys Unys. Henwys rag Pasadena, Kaliforni, an cita a veu fondys yn 1893. Poblans an cita yn niveryans 2020 o 151,950.  

## Gwiasva
* www.ci.pasadena.tx.us
Brownsville, Teksas

**Brownsville** yw sita yn Konteth Cameron, Teksas, Statys Unys. Yn 2000, poblans an sita o 139,722. 

An sita a veu fondys yn 1849.

## Gwiasva
* www.cob.us
Stephen Harper

**Stephen Joseph Harper** yw gwlasegor a veu kyns omma 22nd Penvenyster Canada. Ev a veu genys 30 Ebrel 1959, in Toronto. Ev o Ledyor Party Gwithadorek Canada inter 2003 ha 2015, ha Penvenyster inter 6 Whevrel 2006 ha 4 Du 2015. Ev o esel a Seneth Canada rag Calgary Soth-West inter 28 Metheven 2002 ha 26 Est 2016. Ev a veu dêwys avell caderyor an Unyans Kesgwlasek a Werynoryon 21 Whevrel 2018.



## Kevrennow yn-mes
* Stephen Harper
Barack Obama

**Barack Hussein Obama II** (genys 4 mis Est, 1961) o 44ves Lywydh an Statys Unys a-dhia an 20ves a vis Genver 2009 bys an 20ves a vis Genver 2017. Obama yw kynsa lywydh Afrikek-Amerikanek an Statys Unys. Ev a veu dasetholys yn 2012.

Ev a veu genys yn Hawaii. Y vamm o Stanley Ann Dunham, dre vras Sowsnek hy linyeth, ha'y das,  o Luo dhyworth Nyang’oma Kogelo, yn Kenya.   

## Kyns bos lywydh
Gradhesik Pennskol Columbia ha Skol Lagh Harvard may servya ev avel lywydh Dasweles Lagh Harvard. Ev a oberas avel laghyas gwiryow kemmyn kyns bos etholys yn Senedh Illinois, ow servya yntra 1997 ha 2004. Yn 2004, hag ev ow kesstrivya rag Senedh an Statys Unys, areth gresel a ros ev dhe Guntelles Gwlasek Parti an Dhemokratyon, may teuth ev ha bos aswonnys gwell dredhi. Ev a waynyas esedh senedh Ilinois, ow servya a 2004 bys yn 2008. Ev a gesstriva yn sewen ogas erbynn Hillary Rodham Clinton rag an hanwesigeth Dhemokrat, hag a fethas ombrofyer an Parti Repoblikanek John McCain yn etholans lywydhek 2008.

## Lywydh
## Notennow ha devynnow
Denver, Kolorado

**Denver** yw an vrassa cita ha penncita Kolorado, Statys Unys. Henwys rag , an cita a veu fondys yn 1858 hag ynkorforys yn 1861. Poblans an cita yn niveryans 2020 o 715,522.

## Gwiasva
* www.denvergov.org
George Washington

**George Washington** (22 a vis Whevrel, 1732 – 14 a vis Kevardhu, 1799) o kensa Lywydh an Statys Unys.

Washington a veu genys yn Konteth Westmoreland, Virjynni yn 1732, mab Augustine ha Mary Ball Washington. Ev o ombrofyer anserghek yn etholans 1788–89. Ev o Lywydh an Statys Unys a-dhia 30ves a vis Ebrel, 1789 bys y'n 4a a vis Meurth, 1797. Ev a wrug merwel yn 1799 yn Mount Vernon, Virjynni.

## Kevrennow yn-mes
* Bywgrafi George Washington
5 Genver

**5es mis Genver** yw an pympes dydh y'n kalander gregorek. Yma 360 dedh gesys y'n vledhen (361 yn bledhenyow lamm).

## Darvosow

## Genesigethow
* 1938 - Juan Carlos, Myghtern Spayn

## Mernansow

## Golyow
6 Genver

**6es mis Genver** yw an wheghes dydh y'n kalander gregorek. Yma 359 dedh gesys y'n vledhen (360 yn bledhenyow lamm).

## Darvosow

## Genesigethow
* 1367 - Hykka II, myghtern Pow Sows († 1400) 
* 1412 - Joan a Arc († 1431)

## Mernansow
* 1852 - Louis Braille, 43

## Golyow
1491

1488 - 1489 - 1490 - 1491 - 1492 - 1493 - 1494 


**1491** OK yw blydhen gemmyn y'n dydhyador gregorek.

## Hwarvedhyansow

## Dineythyansow
* 28 Metheven: Henry VIII a Bow Sows
Lubbock, Teksas

**Lubbock** yw cita ha se konteth Konteth Lubbock, Teksas, Statys Unys. Henwys rag , an cita a veu ynkorforys yn 1909. Poblans an cita yn niveryans 2020 o 257,141. Yma Pennskol Texas Tech y'n cita ma.

## Gwiasva
* www.ci.lubbock.tx.us
Chartour Europek rag Yethow Ranndiryel po Bian

An **Chartour Europek rag Yethow Ranndiryel po Bian** yw ambos a Gonsel Europa degemerys yn 1992 rag difres ha promovya yethow ranndiryel ha bian yn Europa.

Kernowek a wrug gwaynya ajon sodhogel yn-dadn an chartour yn 2002.

## Kevrednow a-ves
* Text an Chartour Europek rag Yethow Ranndiryel po Bian
* Derivadow pella war'n ambos
* Gwiasva an chartour
Colorado Springs, Kolorado

**Colorado Springs ** yw cita ha se konteth Konteth El Paso, Kolorado, Statys Unys. An cita a veu ynkorforys yn 1886. Poblans an cita yn niveryans 2020 o 478,961.

## Gwiasva
* www.springsgov.com
Fentynnyow Glenwood

**Fentynnyow Glenwood** () yw cita ha se konteth Konteth Garfield, Kolorado, Statys Unys. Desedhys yw an cita war Dhowr Kolorado. An cita a veu ynkorforys yn 1885. Poblans an cita yn niveryans 2020 o 9,963.

## Gwiasva
* www.ci.glenwood-springs.co.us
Henri Matisse

**Henri Matisse** (Le Cateau-Cambrésis, Nord, Pow Frynk, 31 Kevardhu 1869 – 3 Du 1954) o artyst a Bow Frynk, godhvedhys rag y dhevnydh a liw hag y lynenieth berus ha gwredhek.

Lynednor, pryntwryer ha gravyor o ev, mes ev yw godhvedhys yn chyf avel lymner. Gwelys yw Matisse avel onen a'n artysts chyf neb a wrug gweles dhe wruthyl an displegyanjow wheldroek yn art a-varr y'n 20ves cansvledhen. 

:"Matisse a wras canfasys liwys yn spladn o arayys herwydh aga liw ha gorrys yn dyffrans a ober pyncel, ow qwandra dhort impasto tew [paynt tew] dhe gostys leven a bygment pur, traweythyow devedhys gans linen dodnek ha haval-arabesque. [Hemm o] an kensa a'n muvyanjow avant-garde (1905–7), henwys "Fauvieth" gans brusyas a art arnowyth, o cowsel a'y dhevnydh a gesunyanjow siansus a liwyow spladn hag ober pyncel nerthek rag framya an formyans". 

Kynth o ev henwys yn kensa "Fauve" (best gwyls), warbydn an 1920s ev o gwelys moy ha moy avel mentenyor a hengov classek lymna Pow Frynk.
Y vaystry a yeth semlantek a gomposter ha liw, yn obereth a wrug rewhansa moy es hantercans, a wrug gwaynya dhodho ajon avel fygur chyf yn art arnowyth.

## Devydnow

## Kevrednow a-ves
* Soler Matisse
2011

2008 – 2009 – 2010 – **2011** – 2012 – 2013 – 2014

**2011** yw bledhen gebmyn a wrug dalleth de' Sadorn.

## Wharvosow
* 1 a vis Genver: Estonya a junyas an euro.

## Mernanjow
Stradneth (keverang)

**Stradneth** o onen a'n naw keverang Kernow. Hi a wre rann a Drigordh koth, fest yn kledh-barth an pow. An keverang ma o an kynsa huni may feu kewsys Sowsnek gans an werin, herwydh Dr Ken George.
Carrek Loos y'n Coos

**Carrek Loos y'n Coos** yw enys yn Cabmas an Carrek Loos, ogas dhe Varhas Yow, yn Penwyth. Junyes yw gans an dir dre cauns growan a ell bos drehevys orth trig hepken.

## Soler

Restren:St Michael's Mount.jpg|Carrek Loos y'n Coos
Restren:St Michaels Mount.jpg|Scathow ogas dhe Garrek Loos y'n Coos
Restren:St Michael's Mount map 1946.png|Mappa dhort 1946
Restren:St Michael Mount 6692 6697.jpg|Howdrehevel dres Cabmas an Carrek Loos


## Kevrednow a-ves
* Gwiasva Carrek Loos y'n Coos
Ronald Reagan

**Ronald Wilson Reagan** (6 Whevrer, 1911 – 5 Metheven, 2004) o 40ves Lywydh an Statys Unys.

Reagan a veu genys yn Tampico, Illinois yn 1911, mab John Edward Reagan ha Nelle Wilson Reagan. Ev o ombrofyer Republikan yn etholans 1980. Ev o Lywydh an Statys Unys a-dhia Genver 1981 bys Genver 1989.

## Kevrennow yn-mes
* Bywgrafi Ronald Reagan
David Lloyd George

**David Lloyd George** (17 mis Genver 1863 – 26 mis Meurth 1945) o Pennmenyster an Rywvaneth Unys (1916 - 1922) a-dhiworth an Livrel Kenedhlek/ Unyans.

Ev a veu genys yn 1863 orth Mankenyon, Pow Sows.
Cabmas an Carrek Loos

**Cabmas an Carrek Loos** yw cabmas war arvor an Mor Bretadnek yn Kernow. Yma ev owth ystydna yn shap hanter-loor dhort tu est gorenys Pedn an Wlas dhe Lesard, hag ev re beu usys avel porth naturek a-dhia termynyow coth. Yma Carrek Loos y'n Coos orth cres an cabmas. An brassa cabmas yn Kernow yw ev.
Bro Gozh ma Zadoù

**Bro Gozh ma Zadoù** (Bretonek rag *Bro Goth ow Thasow*) ew can genedhlek Breten Vian. Kenys ew dhe'n keth ilow avel can genedhlek Kernow *[[Bro Goth agan Tasow|Bro Goth agan Tasow]]* ha can genedhlek Kembra *[[Hen Wlad Fy Nhadau]]*.

An geryow Bretonek a veu scrifys gen François Jaffrennou en 1897 ha'n ilow usys a veu composyes gen James James a Gembra rag *Hen Wlad Fy Nhadau*. An gan nowydh a veu kensa dyllys en 1898 hag eth a-dro avel *Henvelidigez* ("Desedhans"). Hi a veu dowisyes avel can kenedhlek (ha can rag golya an gerenja ynter an Kembroryon ha'n Bretonyon) en 1903, orth cuntelles a Kevredigezh Broadel Breizh (Unyans Ranndiryel Breten Vian) o senjys en Lesneven. Maurice Duhamel a wrug hy desedha rag an piano, ha hi a veu kensa recordys gen Pathé en 1910.

Nolwenn Leroy a ganas versyon a'n gan-ma en hy huntel 2010 *Bretonne*.

## Geryow
Ni, Breizhiz a galon, karomp hon gwir Vro !
Brudet eo an Arvor dre ar bed tro-do.
Dispont kreiz ar brezel, hon tadoù ken mat,
A skuilhas eviti o gwad.

**Burdhen**

:O Breizh ! ma Bro ! Me 'gar ma Bro.
:Tra ma vo 'r mor 'vel mur 'n he zro.
:Ra vezo digabestr ma Bro !

Breizh, douar ar sent kozh, douar ar varzhed,
N'eus Bro all a garan kement 'barzh ar bed.
Pep menez, pep traoñienn, d'am c'halon zo kaer,
Enno 'kousk meur a Vreizhad taer !

**Burdhen**

Ar Vretoned zo tud kalet ha kreñv;
N'eus pobl ken kalonek a-zindan an neñv,
Gwerz trist, son dudius a ziwan eno,
O ! pegen kaer ec'h out, ma Bro !

**Burdhen**

Mar d'eo bet trec'het Breizh er brezelioù bras,
He Yezh a zo bepred ken beo ha bizkoazh.
He c'halon birvidik a lamm c'hoazh 'n he c'hreiz,
Dihunet out bremañ, ma Breizh !

## Kevrednow a-ves
*Restren son MP3 (dre lev)
*Restren son MP3 (menestrouthy)
Gool Keskeltek an Oriant

**Gool Keskeltek an Oriant** (yn Bretonek: *Emvod ar Gelted en Oriant*) yw gool a dhalathas y'n Oriant, Breten Vyhan yn 1971, hag a veu fondyes gans Polig Montjarret. Y synsir an kuntelles bledhynnyek yn kres an dre pub mis Est hag yma kanoryon hag ilewydhyon geltek a ilow hengovek, klassek, gwerin, jazz ha rock, donsyoryon, lymners, gravyoryon, skriforyon hag artydhyon erel. Dhyworth Breten Vian, Kernow, Kembra, Wordhen, Alban, Manow, Galisi, Asturya, Enys Cape Breton ha dhyworth oll an bys keltek y tons.

## Mirva

Restren:anoriant1.jpg
Restren:anoriant2.jpg
Restren:anoriant3.jpg
Restren:FILGrandeParade2.jpg
Restren:FIL2007-VillageInterceltique.jpg


## Kevrennow a-ves

*Festival Interceltique de Lorient
Kekesow

**Kekesow** (*Erica vagans*) (po **kykysow** - SWF) ew ehen a rug a'n jeves bleujyow gwydnrudh ha del cres-glas. Y hanow Sowsnek, *Cornish heath*, ew drefen bos Lesard en Kernow an udn deller neb ell kekesow bos kevys. Gwell ew ganso gweres alcalyn, ha gras a dhorek coynt Lesard, ma meur anodho. Kekesow a veu votyes Bleujen Kernow en 2002.

## Soler

Restren:Erica vagans (aka).jpg|Kekesow
Restren:Erica vagans - close-up (aka).jpg|Golok kekesow
Hen Wlad Fy Nhadau

**Hen Wlad Fy Nhadau** (Kembrek rag *Gwlas Goth ow Thasow*) ew can kenedhlek Kembra. Kenys ew dhe'n keth ilow avel can genedhlek Kernow *[[Bro Goth agan Tasow]]* ha can genedhlek Breten Vian *[[Bro Gozh ma Zadoù]]*. An geryow a veu scrifys gen Evan James hag an ilow a veu composyes gen y vab, James James, aga dew trigys en Pontypridd, Sir Forgannwg, en mis Genver 1856. Ma an copy scrifys moyha a-varr en Lyverjy Kenedhlek Kembra.

## Geryow

Mae hen wlad fy nhadau yn annwyl i mi,
Gwlad beirdd a chantorion, enwogion o fri;
Ei gwrol ryfelwyr, gwladgarwyr tra mâd,
Dros ryddid collasant eu gwaed.

**Burdhen**

:Gwlad, gwlad, pleidiol wyf i'm gwlad.
:Tra môr yn fur i'r bur hoff bau,
:O bydded i'r hen iaith barhau.

Hen Gymru fynyddig, paradwys y bardd,
Pob dyffryn, pob clogwyn, i'm golwg sydd hardd;
Trwy deimlad gwladgarol, mor swynol yw si
Ei nentydd, afonydd, i mi.

**Burdhen**

Os treisiodd y gelyn fy ngwlad tan ei droed,
Mae hen iaith y Cymry mor fyw ag erioed,
Ni luddiwyd yr awen gan erchyll law brad,
Na thelyn berseiniol fy ngwlad.

**Burdhen**
Brenda Wootton

**Brenda Wootton** (née Ellery) (1928 - 1994) o bardhes ha canores werin a Gernow neb a veu gwelys avel canasor rag hengov ha gonisogeth Kernow.

Hi a wrug dalleth hy resekva ilow pan veu hi scolores yonk, ow cana en helow trev dres Kernow west. Hi a dhallathas bos bew e'n bys a gana gwerin e'n 60s a-varr ha namna wrug gwitha bew gensy hy honen an hengov a ganow gwerin en Kernow dres lies bledhen.

Hy hensa cuntellow a veu recordys war label Kernow *Sentinel*, menowgh gen hy howethysy cana John the Fish (godhvedhys ywedh avel John Langford), Robert Bartlett ha Richard Gendall. Hy repertoire dres an bledhydnyow a wrug cudha cana gwerin, rock, hiredh, jazz ha hympnys hogen, mes hi ew gwella remembrys rag hy "standardys" kernowek pecar'a *Lamorna*, *The White Rose*, *Camborne Hill*, *The Stratton Carol* ha'n balladys *Mordonnow* ha *Tamar*.

Hi a wre cana en Kernowek, Bretonek ha Sowsnek hag o geryes da en Breten Vian, a wrug hi visitya en fenowgh, keffres hag hy Hernow genesek. Hi a wrug egery club gwerin hy honen, an Pipers Folk Club, en Eglos Beryan, hag apperya e'n kensa Gool Keskeltek an Oriant en Breten Vian.

Wootton o esel a Orseth Kernow, le mayth esa an hanow bardhek  dhedhy. En hy bledhydnyow diwettha, hi a wrug dos ha bos moy geryes da en Kernow dre hy ober avel presentyores rag BBC Radio Cornwall.

En 1994 mergh Wootton a wrug dylla lyver a eryow hy hanow, hy versyow wharthus, hy balladys ha hy whedhlow, henwys "Pantomime Stew".

## Recordyanjow
**Piper's Folk*, gen John the Fish & Piper's Folk, (Ascorys ha danonys a-mes gen Piper's Folk), 1968
**Pasties & Cream*, gen John the Fish, Sentinel Records, SENS 1006, 1971
**Way Down to Lamorna*, Sentinel, SENS 1056, 1972
**Crowdy Crawn*, gen Richard Gendall, Sentinel, SENS 1016, 1973
**Pamplemousse*, gen Robert Bartlett, Barclay (label a Frynk), 1973
**No Song To Sing*, gen Robert Bartlett ha "ostyas" Alex Atterson war'n piano - Sentinel, SENS 1021, 1974
**Tin In The Stream*, gen Robert Bartlett, Stockfisch (label a Almayn), 1974 (votys cuntel gwerin an vledhen en Almayn West)
**Starry Gazey Pie*, gen Robert Bartlett, Sentinel, SENS 1031, 1975
**Children Singing*, gen Richard Gendall, Sentinel, SENS 1036, 1976 
**Carillon*, Transatlantic Records, TRA 360, 1979
**Boy Jan ... Cornishman*, gen David Penhale (lev, gitar & bouzouki) ha Richard Gendall (composyer), Burlington Records, BURL 005, 1980
**La Grande Cornouaillaise*, Burlington Records, BURL 007, 1980
**Gwavas Lake*, gen cur gorow Four Lanes, Burlington Records, BURL 008, 1980
**Lyonesse*, RCA, PL 70299, 1982
**My Land*, RCA, PL 70234, 1983
**B Comme Brenda*, Disc'AZ (label a Frynk), AZ 494, 1985
**The Voice of Cornwall*, Keltia Music KMCD67, 1996
**All Of Me*, gen band tre Cambron (CD dowblek), 2010.

## Kevrednow a-ves
*Gwiasva sodhogel

## Notednow
Eau Claire, Wisconsin

**Eau Claire** yw cita ha se konteth Konteth Eau Claire, Wisconsin, Statys Unys. An cita a veu ynkorforys yn 1872. Poblans an cita yn niveryans 2020 o 69,421.
Savannah, Jeorji

**Savannah** yw cita ha se konteth Konteth Chatham, Jeorji, Statys Unys. Desedhys yw an cita war Dhowr Savannah. An cita a veu fondys yn 1733. Poblans an cita yn niveryans 2020 o 147,780.

## Gwiasva
*  www.savannahga.gov
Columbus, Jeorji

**Columbus** yw cita yn Jeorji, Statys Unys. Desedhys yw an cita war Dhowr Chattahoochee. Poblans an cita yn niveryans 2020 o 206,922.

An cita a veu fondys yn 1828.

## Gwiasva
*   www.columbusga.com
Macon, Jeorji

**Macon** yw cita yn Jeorji, Statys Unys. Poblans an cita yn niveryans 2020 o 157,346.

Henwys rag , Konteth Bibb a veu gwrys yn 1822.

## Gwiasva
* www.cityofmacon.net
Atlanta, Jeorji

**Atlanta** yw penncita Jeorji, Statys Unys. An cita a veu ynkorforys yn 1847. Yn 2009, poblans an cita o 540,922.

## Gwiasva
* www.atlantaga.gov
Augusta, Jeorji

**Augusta** cita yn Jeorji, Statys Unys. Henwys rag pennseviges, an cita a veu fondys yn 1736. Poblans an cita yn niveryans 2020 o 202,081.

## Gwiasva
*  www.augustaga.gov
Albany, Jeorji

**Albany** cita ha se konteth Konteth Dougherty, Jeorji, Statys Unys. Desedhys yw an cita war Dhowr Flynt. Henwys rag Albany, Evrek Nowydh, an cita a veu ynkorforys yn 1838. Poblans an cita yn niveryans 2020 o 69,647.

## Gwiasva
*  www.albany.ga.us
Columbia, Karolina Dheghow

**Columbia** yw an vrassa cita ha penncita Karolina Dheghow, Statys Unys. Desedhys yw an cita war gemper an Dowrow Broad ha Saluda. An cita a veu komendys yn 1786. Poblans an cita yn niveryans 2020 o 136,632.

## Gwiasva
* www.columbiasc.net
Myrtle Beach, Karolina Dheghow

**Treth Myrtle** () yw cita yn Konteth Horry, Karolina Dheghow, Statys Unys. An cita a veu ynkorforys yn 1957. Poblans an cita yn niveryans 2020 o 35,682.

## Gwiasva
* www.cityofmyrtlebeach.com
Florence, Karolina Dheghow

**Florence** yw cita ha se konteth Konteth Florence, Karolina Dheghow, Statys Unys. An cita a veu ynkorforys yn 1890. Poblans an cita yn niveryans 2020 o 39,899.

## Gwiasva
* www.cityofflorence.com
Portland, Oregon

**Portland** yw cita ha se konteth Konteth Multnomah, Oregon, Statys Unys. Henwys rag Portland, Mayn, an cita a veu fondys yn 1845 hag ynkorforys yn 1851. Poblans an cita yn niveryans 2020 o 652,503.

## Gwiasva
* www.portlandonline.com
Warner Robins, Jeorji

**Warner Robins** yw cita yn Jeorji, Statys Unys. Henwys rag , an cita a veu fondys yn 1942 hag ynkorforys yn 1956. Yn 2000, poblans an cita o 61,336.

## Gwiasva
* www.wrga.gov
Fortaleza Esporte Clube

**Fortaleza Esporte Clube** yw bagas pell-droes yn Fortaleza, Brasil. Yn 1918 y feu va fondyes. Hanow an bagas, *Fortaleza*, a styr "a'n avon" poken "teythek a Fortaleza".

* Fortalezaec.net
* Fortaleza.net
Salem, Oregon

**Salem** yw penncita Oregon, Statys Unys. Desedhys yw an cita war Dhowr Willamette. An cita a veu fondys yn 1842 hag ynkorforys yn 1857. Poblans an cita yn niveryans 2020 o 175,535.

## Gwiasva
* www.cityofsalem.net
Eugene, Oregon

**Eugene** yw cita ha se konteth Konteth Lane, Oregon, Statys Unys. Henwys rag , an cita a veu fondys yn 1846 hag ynkorforys yn 1862. Poblans an cita yn niveryans 2020 o 176,654.

## Gwiasva
* www.eugene-or.gov
Beaverton, Oregon

**Beaverton** yw cita yn Konteth Washington, Oregon, Statys Unys. An cita a veu ynkorforys yn 1893. Poblans an cita yn niveryans 2020 o 97,494.

## Gwiasva
* www.beavertonoregon.gov
Gresham, Oregon

**Gresham** yw cita yn Konteth Multnomah, Oregon, Statys Unys. Henwys rag , an cita a veu ynkorforys yn 1905. Poblans an cita yn niveryans 2020 o 114,247.

## Gwiasva
* www.greshamoregon.gov
Evrek

**Evrek** () yw sita yn Conteth Evrek, Pow Sows.  Yn 2008, poblans an sita o 195,400.  An sita a veu fondys yn 71 OK gans an Romanekow.
Kowethyans Kenedhlow ha Poblow heb Kanasedhyans

**Kowethyans an Kenedhlow ha Poblow heb Kanasedhyans** (), formys 11 mis Hwevrel 1991 en Den Haag, yw kowethyans keswlasek a gowethyansow politek ha governansow eus ow kanasedhi "poblow teythyek ha bian, ha tiredhow anedhys po heb ajon". Neb eseli kens, kepar'a Armeni, Timor Est, Estoni, Latvi ha Jeorji, a wrug gwayna kowl-anserhogeth ha junya orth an Kenedhlow Unys.

## Kevrednow a-ves
* Gwiasva UNPO
Granada

**Granada** yw sita yn Pow Spayn hag yma y'n ranndir Andalusia. 

Y'n 2005, yth esa 236,982 den y'n sita ha 472,638 y'n tir trevel brassa. Granada yw an 13ves brassa sita yn Pow Spayn.
Toledo

**Toledo** (Latinek: *Toletum*, Arabek طليطلة Ṭulayṭulah) - yma Toledo yn kres Pow Spayn, 70 km a-dhyghow a Vadrid. Pennsita an ranndir Castile-La Mancha yw.
Toledo a veu disklerys World Heritage Site gans UNESCO yn 1986 - onan a'n kyns pennsitys Emperoureth Spaynek o.

Lies den a vri a veu genys po trigys yn Toledo, y'ga mysk Al-Zarqali, Garcilaso de la Vega, Eleanor a Toledo, Alfonso X hag El Greco. Toledo o ynwedh le hwarvosow istorek, yn arbennik an Konselyow Visigothek Toledo. 

Yn 2009, poblans an sita o 82,291 ha braster tir an sita o 232.1 km2.
José Luis Rodríguez Zapatero

**José Luis Rodríguez Zapatero** (leveryans Spaynek: [xoˈse ˈlwiz roˈðɾiɣeθ θapaˈteɾo]; genys 4 mis Est 1960) yw politeger Spaynek ha esel
Partido Socialista Obrero Español (PSOE). 

Ev a veu etholys Pennmenyster Pow Spayn yn etholansow 2004 ha 2008. An 2a mis Ebrel 2011 ev a dheklerys na vynn ev ombrofya arta yn etholans 2012.
Konteth Bibb, Alabama

**Konteth Bibb** yw konteth yn Stat Alabama yn Statys Unis Amerika. Poblans an Konteth yn niverans 2020 o 22,293 a dus.  Sedh an konteth yw Centreville.  An konteth a veu fondys an 7 a vis Whevrer, 1818.

## Kevrennow a-ves
*  Gwiasva Offisial Konteth
Concepcion, Chile

**Concepcion** (yn ) yw sita yn Chile. Yth esa dhedhi poblans a 216,061 a drigoryon yn 2002.


File:Centronocheconce.jpg|
File:Arco de Medicina UdeC.jpg|
File:Moderno Edificio en Concepción.jpg|
File:Desembocadura del Biobío.jpg|
File:Ex Catedral de Concepción.jpg|
File:Biobus01.jpg|
File:Hotel El Araucano.JPG|
File:Plaza de Armas Concepción.jpg|


## Kevrennow a-ves
* Concepcion Municipality
Jowann Charlys I a Spayn

**Juan Carlos I** (besydhys **Juan Carlos Alfonso Víctor María de Borbón y Borbón-Dos Sicilias**; genys 5 mis Genver 1938) yw Myghtern ow rewlya Pow Spayn.

An 22ves mis Du 1975, diw jydh a-wosa mernans Francisco Franco, Juan Carlos a veu disklerys myghtern war-lergh laghenn rew kommendys gans Franco. 

Myghtern Jowan Carlos a dhemmedhas Sophia a Bow Grek ha Denmark yn 1962. Yma tri flogh hag eth floghwynn dhe'n dewbries.
Bagas asteroydys

An bagas asteroydys yw an hanow rag an bagas korfow karnek nevek byghan y'n system howlek ynter Meurth ha Yow. 

Yma asteroydys erell yn kres system howlek (kepar ha Asteroydys Ogas dhe'n Dor), ha'n bagas Trojan ha dres Yow. An korfow rewek yw gelwys sterennow lostek po taklennow bagas Kuiper.

An brassa asteroyd yn bagas asteroydys ynter Meurth ha Yow yw Ceres. Ceres yw gelwys planet korr ynwedh.
Planet korr

*Na wra kemmyska gans [[Planet le]].*

Planet korr, definys gans Unyans Steroniethek Keswlasek, yw korf nevek ow resa a-dro an howl neb yw gronnedhek lowr dhos ha bos pelyek awos gravedh y honan mes na re klerhas y ranndir a planetesimalys, ha nyns yw loor. Yma edhomm dhodho gronnedh lowr dhe fedha y nerth gwaskek ha drehedhes komposter hydrostatyk. 

An hanow "planet korr" a veu adoptys yn 2006 yn unn glassans korfow ow resea a-dro an howl yn teyr rann. Yth esa moghheans yn diskudhansow taklennow treus-Nevyon neb a gesstrivyas erbynn Plouton yn braster, hag yn gortiwedh an diskudhans Eris, taklenn gans moy a ronnedh es Pluton. An klassans a lever bos korfow gronnedhek lowr dhe glerhe ranndir aga resekva gelwys "planetys", hag an re nag yw gronnedhek lowr dhe dhos ha bos pelyek awos gravedh y honan bos gelwys "korfow byghan system howlek". Yntredha, yma planetys korr. An styryans adoptys yn sodhogel gans an USK re veu lawa hag arvreusys, ha disputys gans godhonydhyon kepar hag Alan Stern.

An USK a aswonn pymp planetys korr y'n termyn ma: Ceres, Pluton, Haumea, Makemake ha Eris. Dew hepken, Ceres ha Pluton re veu mires yn ta lowr dhe brevi aga bos pelyek lowr ha kewera an styryans. Steronydhyon a grys Eris yw pelyek lowr drefenn y vos brassa y ronnedh es Pluton. Diwettha, an USK a erviras res yw taklennow treus-Nevyon heb hanow gans myns pur golowa es +1 (ha dredho braster kalkys gans awrgym moy ages 838 km) bos henwys yn-dann desev planetys korr yns.

Gogrysys yw moy ages dew ugens taklennow aswonnys erell yn system howlek yw planetys korr, ha bys dew kans planetys korr yn ranndir gelwys grogys Kuiper. 

Ny wrug klassans korfow haval orth planetys korr yn systemow planettys erell bos prederys. 

Rol planetys korr aswonnys gans an USK.

Rol planetys korr possybl nag yw aswonnys hwath gans an USK.

## Dustuniow
Podolsk

**Podolsk** () yw sita diwysyansel ha'n gresenn menystran Ranndir Podolsky , Oblast Moscow, Russi. Devedhys yw war Avon Pakhra (ysavon Avon Moskva). Poblans: 188,000 (Niveryans Russi 2010 sewyans kynsa);  180,963 (Niveryans Russi (2002)); 209,178 (Niveryans Sovyetek (1989)); 183,000 (1974); 129,000 (1959); 72,000 (1939).

## Istori
An sita Podolsk a tevis diworth treveglos Podol. Yn etegves kansblydhen yth esa an treveglos ma dhe'n Managhtti Danilov yn Moskow. Catherine Veur a ros studh "tre" dhe Bodolsk yn 1791.

Kyns Domhwelans Russi, Podolsk o yn bagas sitys an moyha diwysyansel yn Russi. Gwethva ow kul jynnow-gwrias Singer o drehevys ena.

An telyu Ulyanov family a triga yn Podolsk. Vladimir Lenin a godrigas an sita traweythyow. Yn hwir, yth esa pyth ha krowji dhodho ena. Yn 1900, ev a synsas kuntelles yn Podolsk gans neb bagas diworth Moscow ha sitys arall dhe waynya aga skodhyans rag paper-nowodhow *[[Iskra]]*, re veu hwath yn gwrians. 

Yn 1971, Podolsk a wrug bos ri Ordyr Baner Rudh Lavur. Y'n termyn Sovyetek, Podolsk o onan a'n kowrow diwydhyansel yn Oblast Moscow. Yn termyn na, yth esa moy ages deg ha tri ugens gweythva y'n sita. Yth esa rann brassa an drigoryon owth oberi y'n gweythvaow ma.

Yn 2000, selva vreselek vras o fondys yn ogas. 

Yma'n Govskrifenn Kresel Menystrans Defens Russi yn Podolsk.
Jenesis

Jenesis yw an kynsa lyver Testament Koth y'n Bibel.

## Raglavar

An titel "Jenesis" a diworth treylyans Septuagint Grew an Testament Koth. Ev a styr 'pennfennten' po 'dalleth'. Ev a dheriv hwedhel gwrians an bys, sivilisation, an liv, pennfennten pobel Duw. Avel diskwedhyans y tysk gwyrderow a-dro dhe Dhuw ha mab-den. Ev a dheriv a-dro devedhyans pegh y'n bys dre goedh mab-den, fyllens kowl mab-den dhe sylwa aga honan, ow korfenna y'n liv; hag an dewisyans Duw telyu Abraham dhe venniga mab-den oll. Tus a vri yn lyver Jenesis yw Adam, Eva, Abel, Kain, Noy, Abraham, Yakob, Esau ha Yosef. 

## Awtour

Awtour an kynsa pymp lyver an Bible, o Moyses herwydh hengov an Yedhowyon.

## Framweyth

Yn Bibel Kristyon, yma deg chaptra ha dew ugens dhe'n lyver Jenesis. 

## Yn Lyenn Kernewek

An gwariow kernewek Origo Mundi, ha Gwrians an Bys a dheriva meur diworth an lyver Jenesis.
Eksodus

Eksodus yw an nessa lyver Testament Koth y'n Bibel.

## Raglavar

An hanow 'Eksodus' diworth treylyans Grew Septuagint a styr 'mos yn-mes'. Yth yw hwedhel dasprenans ha delivrans an pobel Ysrael diworth kethneth yn Ejyp. 

## Awtour

Haval orth Jenesis, hengov an Yedhewon a lever bos Moyses an awtour lyver Eksodus.

## Hwedhel

An lyver a dhalleth gans an bobel Ysrael yn kethneth yn Ejyp. Moyses yw gelwys dhe hembronk an bobel na. Duw a wra dri breus war Ejyp awos Faro a nagha gasa pobel Ysrael gasa Ejyp. Deg pla o gorrys war Ejyp hag an bobel [Ysrael] a wra treusa an [Mor Rudh ha gasa Ejyp. Rag termyn hir, Ysrael a wandra y'n difeythtir. Duw a ros an deg arghadow ha rannow arall system lagha dh'y bobel orth Menydh Sinay.
Peurel wias

**Peurel wias** yw towlen amontyer may halla tus usya rag hedhes folednow gwias war an Kesrosweyth.

Yma niver a beurellow wias kavadow dhe dhevnydhyoryon, ow komprehendya Internet Explorer, Mozilla Firefox, Google Chrome, Safari hag Opera.
Jynn amontya legh

**Jynn amontya legh** ew jynn amontya bian e'n shap a legh, heb besowek po logosen, ha usys dre dochya scrin toch plat der an besies po an dorn. Pluven vesyel a ell bos usys war neb amontyoryon legh ynwedh.

## Jynnow amontyer legh
*iPad
El Greco

**El Greco** (1541 – 7 mis Ebrel 1614): lymner, gravyer ha pennser y'n Renaissance Spaynek.

"El Greco" (An Grek) o leshanow, kampoellans dh'y dhevedhyans Grek, hag an lymner a wre sina y hanow dien yn lytherennow Grek - Δομήνικος Θεοτοκόπουλος (Doménikos Theotokópoulos).

El Greco a veu genys yn Kreth hag o rann Repoblek Venezia y'n eur na ha kres art Post-Byzantinek. Ev a vyajyas dhe Venezia pan o 26 bloedh, hag yn 1570 ev a vovyas dhe Rom le may igeras ev hwelji ha kowlwul kevres oberennow.

Y'n vlydhen 1577, ev a vovyas dhe Doledo, Pow Spayn le may trigas ev bys dh'y vernans. Ena, ev a gowlwrug lies lymnans a vri. Gis-lymna El Greco o dramasek ha nyns o meurgerys yn y vywnans. Diwettha y'n ugensves kansblydhen, lymnansow El Greco eth ha bos meurgerys ha bos gwelys ages delanwes rag Expressionism ha Kubism.
Baner Peran

**Baner Peran** yw baner Kernow. Kensa deskrifans godhvedhys an baner avel baner Kernow a veu skrifys en 1838. Usyes ew gen Kernowyon avel arwodh a honenieth.

An baner henwys rag Peran ew krows wynn war kilva dhu. Leverys ew dre wrug Piran dowis an dhew liwyow-ma woja gweles an sten tedh ow skollya mes a'n mun du en y tan. Hemm a wrug hwarvos dres y dhiskudhyans a sten e'n 6ves kansblydhen, ow dos ha bos tassans stenyoryon.

## Devedhyanjow
Leverys ew dr'ujy an desin ow tos dhort kensa 1188 pan veu an baner usyes e'n Crowsgasow, ha ma erthygel en Encyclopaedia Britannica ow leverel dre veu an baner degys gen an barth Gernowek orth Cas Agincourt (1415). Bettegens, y hevel dr'ew an devyn res gen Encyclopaedia Britannica derayes gen onen a wra dos dhort bardhonek a 1590 henwys *"Poly-Olbion"* gen Michael Drayton. Ma'n bardhonek ow leverel dre wrug an baner degys gen an Gernowyon orth Agincourt disqwedhes dew omdowler a Gernow en colm.

An dustuny godhvedhys an moyha a-varr a'n baner-ma a veu recordyes gen Davies Gilbert en y ober 1838 'The Parochial History of Cornwall', lemma ev ow leverel a-dro dhe *"grows wynn war kilva dhu a veu kens obma baner Peran ha baner Kernow; dres lycklod gen nebes kampol dhe'n mun du ha'n alkan gwynn a sten"*.

Onen a'n diskwedhyanjow an kottha a'n baner a ell bos gwelys en fenester gweder liw orth Westminster Abbey. Discudhys a veu en 1888 dhe gov an deviser hag ynjynnyor gerys da a Gernow Richard Trevithick. Ma'n fenester ow tiskwedhes Myhal orth an penn ha naw sans a Gernow, Peran, Petrok, Pinnock,http://www.catholic.org/saints/saint.php?saint_id=5453 Jermyn, Julyan, Cyriacus, Constentyn, Nonna and Gerens a-woles. Y hevel dr'ew Pedn Peran portrayans a Trevithick y honen, ha ma ev ow ton baner Kernow.

## Tybyanjow a-dro dh'y dhevedhyans

Restren:Kroaz Du.svg|Baner Lu Dugeth Breten Vian
Restren:Flag of Saint David.svg|Baner Dewy, a Gembra


## Arvow Teyluyow a Frynk ha Breten Vian

Restren:Borgnearms.jpg|Arvow Geoffroy le Borgne
File:Blason famille bzh de Saint-Péran.svg|Blason de la famille de Saint-Peran


## Devydnow
IPad

**iPad** ew amontyer legh a veu desinyes, displegyes ha marhasys gen Apple Inc. avel toul rag gweles media clowwelyek, ow comprehendya levrow, jornalys, fylmow, ilow, gwariow, ha dalhen an gwias. Ma y mens ha poster ow codha ynter fonys codnyk hag amontyoryon laptop. An iPad a wra usya an keth system oberyans avel an iPod Touch ha'n iPhone—hag ev a ell lonchya y dowlednow y honan keffrys ha towlednow iPhone. Heb chanjyans, na wra an iPad bes lonchya towlednow comendys gen Apple ha gorrys en-mes der App Store Apple (marnas towlednow a ell obery a-ji dhe beurel wias iPad).

Pecar ha'n iPhone ha'n iPod Touch, rowlys ew an iPad dre dhispleytans liestoch—dyffrans dhort an broassa radn a amonytoryon legh kens, a wrug usya stylus sordyes dre boos—keffres ha besowek warscrin furvwir en le besowek corforek. An iPad a wra usya junyans rosweyth anter leel dhiwiver ("Wi-Fi") rag hedhes rosweythow anter leel (LAN) ha'n Kesrosweyth.
Ma dhe neb modelys ynterfas rosweyth dhiwiver 3G ynwedh, a ell junya gen rosweythow data HSPA po EV-DO ha pella dhe'n Kesrosweyth.
Dyghtyes ha kettermynegys ew an devis der iTunes en udn lonchya war amontyer personel dre gapel USB.

Apple a wrug dyllo an kensa iPad en mis Ebrel 2010, ha gwertha 3 milvil a'n devisow en 80 dedh. Dres 2010, Apple a wrug gwertha 14.8 milvil iPad dres oll an bys - 75 cansran a werthanjow a amontyoryon legh orth diwedh 2010.

## Devydnow


## Kevrednow a-ves
* Gwiasva sodhogel iPad
Árstíðir

**Árstíðir** yw band rokk a Reykjavík, Island. Eseli "Árstíðir" yw Hallgrímur Jónas, Karl Aldinsteinn, Gunnar Már, Ragnar Ólafsson, Daníel Auðunsson hag Jón Elísson.

## Sidiow

* Árstíðir (2009)
* Live at Fríkirkjan (2009)
* Svefns og vöku skil (2011)
*Hvel (2015)
*Verloren Verleden (2016)
*Nivalis (2018)

## Kevrednow a-ves

* Gwiasva sodhogel
Icon in Me

**Icon in Me** yw bagas rock a Moscow, Rùssya.

## Esyly

### Esyly gesres

* Tony JJ (Tony J. Jelencovich) – canor
* D. Frans (Dmitriĭ Tazenkov) – gyternyth
* Master Mike (Mikhail Dmitriev) – gyternyth
* Vladimir Kaplin – gyternyth faborden
* Morten (Morten Løwe Sørensen) – tabouror

### Esyly gyns

* Artyom (Artëm Shchërbakov) – gyternyth
* Konstantin Kashtalap – gyternyth faborden

## Rol a albùms

* Human Museum (2009)
* Head Break Solution (2011)

## Kevrennow avês
* Gwiasva sodhogel
Treron sieboldii

***Treron sieboldii*** (po *Japanese green pigeon* yn Sowsnek) ew ehen a edhen e'n teylu Columbidae. Kevys ew en China, Japan, Korea Soth, Laos, Russy, Taiwan, Pow Tay, ha Vietnam.

## Devydnow
* BirdLife International 2004.  Treron sieboldii.   2006 IUCN Red List of Threatened Species.
Senedh Korsika

**Senedh Korsika** yw esedh governans ranndiryel Korsika. Desedhys yw y'n Grand Hôtel d'Ajaccio et Continental, yn penncita Korsika, Ajaccio. Ma 51 esel, dowisyes rag termen a hwegh bledhen.

## Kevrednow a-ves
* Gwiasva sodhogel (Frynkek)
Lacuna Coil

**Lacuna Coil** yw band rokk a Milano, Itali. Eseli "Lacuna Coil" yw Cristina Scabbia, Andrea Ferro, Cristiano Migliore, Marco Biazzi, Marco Coti Zelati hag Cristiano Mozzati.

## Sidiow

* In a Reverie (1999)
* Unleashed Memories (2001)
* Comalies (2002)
* Karmacode (2006)
* Shallow Life (2009)
* Dark Adrenaline (2012)
* Broken Crown Halo (2014)
* Delirium (2016)
* Black Anima (2019)
* Sleepless Empire (2025)

## Kevrednow a-ves

* Gwiasva sodhogel
Peoria, Illinois

**Peoria** yw cita ha se konteth Konteth Peoria, Illinois, Statys Unys. Desedhys yw an cita war Dhowr Illinois. Poblans an cita yn niveryans 2020 o 113,150.

An cita a veu fondys yn 1680.

## Gwiasva
* www.ci.peoria.il.us
Naperville, Illinois

**Naperville** yw cita yn Illinois, Statys Unys. Yn 2010, poblans an cita o 141,853.

An cita a veu fondys yn 1831.

## Gwiasva
* www.naperville.il.us
Springfield, Illinois

**Springfield** yw penncita Illinois, Statys Unys. Poblans an cita yn niveryans 2020 o 114,394.

An cita a veu fondys yn 1821.

## Gwiasva
* www.springfield.il.us
East St. Louis, Illinois

**East St. Louis** yw sita yn Konteth St. Clair, Illinois, Statys Unys. Yn 2010, poblans an sita o 27,006.

An sita a veu fondys yn 1820.

## Gwiasva
* www.cesl.us
Galesburg, Illinois

**Galesburg** yw sita yn Konteth Knox, Illinois, Statys Unys. Yn 2000, poblans an sita o 33,207.

An sita a veu fondys yn 1836.

## Gwiasva
* www.ci.galesburg.il.us
Joliet, Illinois

**Joliet** yw cita ha se konteth Konteth Will, Illinois, Statys Unys. Henwys rag , an cita a veu fondys yn 1833 hag ynkorforys yn 1852. Poblans an cita yn niveryans 2020 o 150,362.

## Gwiasva
* www.cityofjoliet.info
Rockford, Illinois

**Rockford** yw cita ha se konteth Konteth Winnebago, Illinois, Statys Unys. Poblans an cita yn niveryans 2020 o 148,655.

An cita a veu fondys yn 1834.

## Gwiasva
* www.ci.rockford.il.us
Kankakee, Illinois

**Kankakee** yw sita yn Konteth Kankakee, Illinois, Statys Unys. Yn 2020, poblans an sita o 24,052.

An sita a veu fondys yn 1853.

## Gwiasva
*  www.citykankakee-il.gov
Champaign, Illinois

**Champaign** yw cita yn Konteth Champaign, Illinois, Statys Unys. An cita a veu fondys yn 1855 hag ynkorforys yn 1860. Poblans an cita yn niveryans 2020 o 88,302.

## Gwiasva
*  ci.champaign.il.us
Urbana, Illinois

**Urbana** yw cita ha se konteth Konteth Champaign, Illinois, Statys Unys. An cita a veu fondys yn 1833. Poblans an cita yn niveryans 2020 o 38,336.

## Gwiasva
*  urbanaillinois.us
DeKalb, Illinois

**DeKalb** yw cita yn Konteth DeKalb, Illinois, Statys Unys. Poblans an cita yn niveryans 2020 o 40,290.

An cita a veu fondys yn 1837.

## Gwiasva
*  www.cityofdekalb.com
Rock Island, Illinois

**Rock Island** yw cita ha se konteth Konteth Rock Island, Illinois, Statys Unys. Yn 2009, poblans an cita o 38,084.

An cita a veu fondys yn 1835.

## Gwiasva
* www.rigov.org
Harrisburg, Pennsylvani

**Harrisburg** (Pennsylvaynek: *Harrisbarrig*) yw penncita Pennsylvani, Statys Unys. Desedhys yw an cita war Dhowr Susquehanna. Henwys rag , an cita a veu ynkorforys yn 1791. Poblans an cita yn niveryans 2020 o 50,099.

## Gwiasva
* www.harrisburgpa.gov
Pittsburgh, Pennsylvani

**Pittsburgh** yw cita ha se konteth Konteth Allegheny, Pennsylvani, Statys Unys. Desedhys yw an cita war gemper an Dowrow Allegheny ha Monongahela. Henwys rag William Pitt, 1sa Yurl Chatham, an cita a veu ynkorforys yn 1816. Poblans an cita yn niveryans 2020 o 302,971.

## Gwiasva
* www.city.pittsburgh.pa.us
Gettysburg, Pennsylvani

**Gettysburg** yw burjestra ha se konteth Konteth Adams, Pennsylvani, Statys Unys. Poblans an burjestra yn niveryans 2020 o 7,106.

An sita a veu fondys yn 1780.

## Gwiasva
* www.gettysburg-pa.gov
Kittanning, Pennsylvani

**Kittanning** yw burjestra ha se konteth Konteth Armstrong, Pennsylvani, Statys Unys. Desedhys yw an burjestra war Dhowr Allegheny. Yn 2010, poblans an sita o 4,787.

An sita a veu fondys yn 1803.

## Gwiasva
* kittanning.com
Beaver, Pennsylvani

**Beaver** yw burjestra yn Konteth Beaver, Pennsylvani, Statys Unys. Desedhys yw an burjestra war Dhowr Ohio. Poblans an burjestra yn niveryans 2020 o 4,438.

An sita a veu fondys yn 1792.

## Gwiasva
* www.beaverpa.us
Decatur, Illinois

**Decatur** yw cita ha se konteth Konteth Macon, Illinois, Statys Unys. Desedhys yw an cita war Dhowr Sangamon. Henwys rag , an cita a veu fondys yn 1823. Poblans an cita yn niveryans 2020 o 70,522.

## Gwiasva
* www.ci.decatur.il.us
Bedford, Pennsylvani

**Bedford** yw burjestra yn Konteth Bedford, Pennsylvani, Statys Unys. Yn 2000, poblans an sita o 3,141.

An sita a veu fondys yn 1751.

## Gwiasva