Сахарова Марфа Александровна

**Сахарова Марфа Александровна** (1913—2004) — коми кыв туялысь, филология наукаясса кандидат (1954), Коми АССР-са наукаын да техникаын нимӧдана уджалысь (1969).

## Олан туй
Марфа Сахарова чужӧма 1913-ӧд вося моз тӧлысь 19-ӧд лунӧ Сыктыв районса Визин сиктын. 1930-ӧд воын помалӧма кык тӧлысся курсъяс да велӧдӧма школаын. 1936-ӧд воын помалӧма Коми канмуса педагогика институтысь кыв да литература пакультет, велӧдӧма Помӧсдінса да Кулӧмдінса шӧр школаясын коми кыв да литература. 

1941-ӧд восянь уджалӧма Коми АССР-са Наркомпрос бердса Коми туялан институтын: вӧлӧма научнӧй сотрудникӧн, ичӧт научнӧй сотрудникӧн (1944-ӧд восянь), ыджыд научнӧй сотрудникӧн (1957-ӧд восянь). Уджысь орӧдчытӧг 1949—1953-ӧд воясын велӧдчӧма СССР-са наукаяс академиялӧн Коми филиалса аспирантураын.

М. А. Сахароваӧс кыкысь (1955, 1957) бӧрйылӧмаӧсь Сыктывкар Сӧветӧ депутатӧн.

1970-ӧд воын петӧма пенсия вылӧ да мунӧма институтысь.

Кулӧма 2004-ӧд вося ӧшым тӧлысь 29-ӧд лунӧ Сыктывкарын.

## Туясян удж
1954-ӧд воын **Кыв туялан институтын** (Москва) дорйӧма «Категория имени прилагательного в коми языке» тема серти филологияса кандидат ним вылӧ диссертация.

Туялӧма коми кывлысь сёрнисикасъяс, лексикология, орфография, морфология да кокньыд сёрникузялысь синтаксис. Туясигӧн лӧсьӧдӧма 40 удж, на лыдысь 36-сӧ йӧзӧдӧма. 

Ыджыд пай пуктӧма коми кывлысь сёрнисикасъяссӧ туялӧмӧ. Уна экспедицияӧ ветлӧм бӧрын йӧзӧдӧма та серти монографияяс: «Верхневычегодский диалект коми языка» (1966), «Печорский диалект коми языка» (1976), «Ижемский диалект коми языка» (1976), а сідзжӧ «Сравнительный словарь коми-зырянских диалектов» (1961). 

Дасьтӧма мукӧдыскӧд кывкудъяс: «Русско-коми терминологическимй словарь» (1953), «Коми орфографический словарь» (1942, 1959, 1976, 1985), «Коми-русский словарь» (1948).

Лӧсьӧдӧма вузъяслы кык юкӧна «Современный коми язык» учебник: медводдза юкӧныс сиӧма фонетика, лексика да морфологиялы (1955), мӧдыс — синтаксислы (1967). Мукӧдыскӧд гижӧма коми кыв синтаксисысь учебник (1942, 1972), 6-7-ӧд классъяслы синтаксисысь велӧдчан небӧг (1949, 1951, 1954) да упражнениеяс чукӧр (1944, 1948, 1951), педучилишӧяслы коми кыв синтаксисысь (1950) да морфологияысь учебникъяс (1952).

Марфа Сахарова ветлӧма фин-йӧгра туялысьяслӧн I ставмирса конгресс вылӧ (Будапешт, 1960)
 
## Небӧгъяс
* Сравнительный словарь коми-зырянских диалектов / Сост.  ''Жилина Т. И.'', ''Сорвачёва В. А.'', *Сахарова М. А.* — Сыктывкар, 1961. — 490 с.
* ''Сорвачёва В. А.'', *Сахарова М. А.*, ''Гуляев Е. С.'' Верхневычегодский диалект коми языка. — Сыктывкар: Коми кн. изд-во, 1966. — 252 с.

## Ошканпасъяс
* СССР-са наукаяс академия Президиумлӧн Почёт грамота (1945)
* Коми АССР-са Вылыс Сӧвет Президиумлӧн Почёт грамота (1961)
* «1941-1945 воясӧ Айму вӧсна Ыджыд тыш дырйи бур уджысь» медаль
* Коми АССР-са наукаын да техникаын нимӧдана уджалысь (1969)

## Ӧшмӧсъяс
* ''Прокушева Т. И.'' Юбилей М. А. Сахаровой // Советское финно-угроведение. — Таллинн. 1984. — № 1. — С. 57—58.
* ''Безносикова Л. М.'' Сахарова Марфа Александровна // Коми язык. Энциклопедия / Отв. ред. Г. В. Федюнева. — М.: Издательство ДиК, 1998. — С. 418—419.
* ''Безносикова Л. М.'' Сахарова Марфа Александровна // Республика Коми. Энциклопедия: в 3-х т. — Сыктывкар, 2000. — Т. 3. — С. 17.
* Ученые Института языка, литературы и истории Коми научного центра УрО РАН: Биографический справочник / Сост. ''И. Л. Жеребцов''. — Сыктывкар, 2000. — 155—156.
* «Коми кыв» сайтын М. А. Сахарова йылысь 

## Ыстӧдъяс