Афанасьев Анатолий Петрович

**Афанасьев Анатолий Петрович** (1935—2004) — коми кыв туялысь да гижысь.

## Олан туй
Анатолий Афанасьев чужис Коми АССР-ын Удора районса Увдор Выльыб грездын 1935 вося косму тӧлысь 20-ӧд лунӧ. Дас арӧссянь быд во гожӧмнас уджаліс «Выль удж» колхозын: пусьысьлӧн отсасьысь, «лэбачфермаӧн» веськӧдлысь, кукань да вӧв видзысь, пароконнӧй кӧсилка вылын ытшкысьлӧн отсасьысь, турун пуктысь.

Шӧр школа помалӧм бӧрын уджаліс Укваын военизированнӧй би кусӧдысьяслӧн службаын. 1954—1956 воясӧ — ВВС-лӧн авиационнӧ-техническӧй училишӧын курсант (Тамбов обласьтса Мичуринск кар). 1956—1958 воясӧ — авиационнӧ-техническӧй могмӧдан службаын офицер.

1958 воын петіс запасӧ да пырис велӧдчыны Москва канму университетлӧн география факультетӧ. Университетын велӧдчигӧн (1958—1963) гожся каникул дырйи уджаліс: вӧлі экспедицияясын рабочӧйӧн Чукоткаын, техник-топографӧн (Житомир обласьтса Володарск-Волынский карын), СССР-са наукаяс академияысь Этнография институтлӧн этнография экспедицияын, кӧні туялісны ӧнія карелъяслысь оласног да демографияын вежсьӧмъяс, лаборантӧн (Карел АССР да Калинин обласьт). Велӧдчигӧн уджаліс Москва канму университетса география факультетысь картография лабораторияын картографӧн, «Моспогрузын».

Географ-картограф специальносьт босьтӧм бӧрын 1963—1964 воясӧ уджаліс медшӧр топографӧн Госкомгеологиялӧн «Спецгеофизикаын» (Москва обласьтса Поварихаын). 1964—1974 воясӧ вӧлі Москва обласьтын Клин карса шӧр школаясын география, история да черчениеысь велӧдысьӧн. 1967—1970 воясӧ уджысь орӧдчытӧг велӧдчис В.И. Ленин нима Москва канмуса педагогика институтлӧн (МГПИ) аспирантураын «Историческая география СССР» специальность серти (уджӧн веськӧдлысь — В.В. Покшишевский). Сэсся уджысь орӧдчытӧг жӧ 1970—1973 воясӧ велӧдчис СССР-са наукаяс академиялӧн Коми филиалса аспирантураын «Этнография» специальносьт серти. 1971 воын диссертациа эштӧдӧм могысь сійӧс ыстісны Москваӧ СССР-са наукаяс академиялӧн Этнография институтӧ.

1973 воын дорйис история наукаясса кандидат ним вылӧ «Этнография» специальносьт серти диссертациа (темаыс — «Заселение бассейна Мезени в XV—XVII вв»).
1974—1980 воясӧ уджаліс Калинин канму университетса история факультетын старшӧй велӧдысьӧн (ӧні Тверь кар). 1981 воӧ помаліс Тверын жӧ Марксизм-ленинизм институтысь туялысь да творческӧй уджалысьяслысь факультет. 1980—1989 воясӧ веськӧдліс Геодезия, аэросъёмка да картография ЦНИИ-ын СССР-са иннимъяслӧн лабораторияӧн (Москва).
1989—1994 воясӧ уджаліс Москваын Россия Федерацияса Культура министерстволӧн «Культурология институтын» ведушӧй научнӧй сотрудникӧн, веськӧдліс «Историко-культурный атлас Европейского Севера Российской Федерации (Т. I. Вологодская область. Т. II. Коми ССР)» темаӧн.
1991 воын босьтіс «История СССР» специальносьт серти «старшӧй научнӧй сотрудниклысь» учёнӧй званньӧ.

1994—1996 воясӧ вӧлі Сыктывкарса канму университетлӧн фин-йӧгра факультетысь коми да фин-йӧгра кыв туялӧм кафедраса доцентӧн, веськӧдліс СКУ НИС бердса Коми Республикаса иннимъяс лабораторияӧн. 1996—1998 воясӧ веськӧдліс «Топонимия Европейского Северо-Востока» темаӧн (РГНФ-лӧн сьӧм вылӧ).

## Туясян удж
## Туялан небӧгъяс
* Географические названия Коми АССР. — Сыктывкар: Коми кн. изд-во, 1990.
* Топонимия Республики Коми. — Сыктывкар: Коми кн. изд-во, 1996.

## Гижан удж
Гижны босьтчӧма шӧр школаын велӧдчигӧн на коми, роч да немеч кывъяс велӧдысь В.В. Крюков веськӧдлӧн улын. «Удораса пионеръяс» литературнӧй кружокын тшӧтш велӧдчӧмаӧсь кывбуръяс тэчны ӧні тӧдчана нин поэтъяс да гижысьяс Борис Палкин, Альберт Ванеев, Юрий Васютов, Леонид Палкин, Альберт Попов да мукӧд.

Ас йылысь Анатолий Афанасьев висьталӧ: «*Ме абу поэт ни гижысь. Эновтчи гижасян уджсьыс шӧр школа помалӧм бӧрын. Но литкружокӧн веськӧдлысь Владилен Васильевич менӧ тшӧтш пуктіс бур туй вылӧ: велӧдіс радейтны роч да коми литература*».

## Небӧгъяс
* Воськовъяс (Медводдза да медбӧръя кывбуръяс, висьтъяс да мукӧд гижӧдъяс коми да роч кыв вылын). — Сыктывкар: «Полиграф-сервис», 1999. — 126 с.
* *Афанасьев А.* Кыкӧн Есенинкӧд. [кывбуръяс да вуджӧдӧмъяс] — Сыктывкар: КРИРОиПК, 2003. — 42 л.б. (тиражыс 150 экз.)

## Наградаяс
* «Сӧветскӧй Армиялы — 40 во» медаль (1958)

## Ӧшмӧсъяс
* Афанасьев Анатолий Петрович, этнограф, лингвист и писатель

## Ыстӧдъяс