open-index/open-wikipedia-markdown huggingface dataset:
Китай кыв

**Китай кыв** (традиция иероглифъясӧн 漢語, кокнялӧм иероглифъясӧн 汉语, пиньинь *hànyǔ*, *ханьюй* либӧ 中文, *zhōngwén*, *джунвень*) — тайӧ син-тибет кыв, Китайын, Тайвань ді вылын да Сингапурын (англичан-, тамил- да малайкӧд) каналан кыв. Анбур — китайса иероглифъяс, латин (пиньинь), Тайвань ді вылын слога анбур джуинь (бопомофо), важӧн мукӧддырйи араб (сяоэрдзин). 

## Китай анбур

### Джуинь (пиньиньӧн ''Zhùyīn Fúhào'', 注音符号, 注音符號, ''bopomofo'', ㄅㄆㄇㄈ — шуйгавыв)

### [[Пиньинь]]

Bb [p] Pp [pʰ] Dd [t] Tt [tʰ] Gg [k] Kk [kʰ] Mm [m] Nn [n] Ll [l] Zz [ts] Cc [tsʰ] ZHzh [ʈʂ] CHch [ʈʂʰ] Jj [tɕ] Qq [tɕʰ] Ff [f] Ss [s] SHsh [ʂ] Rr [ʐ], [ɻ] Xx [ɕ] Hh [x] Ww [w] Yy [j] Êê [ɛ] Aa Ee Ii Oo Uu Üü Āā Ēē Īī Ōō Ūū Ǖǖ Áá Éé Íí Óó Úú Ǘǘ Ǎǎ Ěě Ǐǐ Ǒǒ Ǔǔ Ǚǚ Àà Èè Ìì Òò Ùù Ǜǜ


### Латин (''Latinxua Sin Wenz'', пиньиньӧн ''Lādīnghuà Xīn Wénzì'', ''Ладинхуа синь веньдзы'', 拉丁化新文字 [[1931]] во, ССРС)

a b c ch d e f g i j k l m n ng o p r rh s sh t u w x y z zh

## Ыстӧдъяс

* Задоенко Т. П. «Краткий очерк системы тонов современного китайского языка»
* Китайское лингвистическое чудо — статья о языковой политике в КНР и современном китайском языкознании
* Словари, самоучители для самостоятельного изучения китайского языка
* Самоучители, учебники, словари, разговорники, курсы китайского языка
* Два учебника с аудиозаписями
* Материалы для самостоятельного изучения китайского языка
* Китайский онлайн-словарь с рукописным вводом и поиском по пиньиню
* Китайские словари для программы Lingvo
* Онлайн-версия Большого китайско-русского словаря под. ред. Ошанина, дополненная китайско-английскими словарями
* Онлайновый китайско-русский словарь (заглавные слова в латинской транслитерации)
* Краткий русско-китайский словарь
Юэ (кыв)

**Юэ** (традиция иероглифъясӧн 粵語, кокнялӧм иероглифъясӧн 粤语, ютпхин *jyut<sup>6</sup>jyu<sup>5</sup>*, *ютъю* либӧ традиция иероглифъясӧн 廣東話, кокнялӧм иероглифъясӧн 广东话, ютпхин *gwong<sup>2</sup>dung<sup>1</sup>waa<sup>6</sup>*, *куонтунва* — **гуандун кыв**, *baak waa* (паква) — «прӧстӧй кыв»), сідзжӧ **кантон кыв** — тайӧ лунвыв Китайын, Сингапурын, Индонезияын, Малайзияын, АӦШын да мӧд канмуясын китай эмигрантъяс пӧвстын син-тибет кыв (либӧ китай кывлӧн сёрнисикас). Сянганын (Гонконгын) да Аомыньын (Макаоын) официал кыв. Анбур — китайса иероглифъяс, латин (ютпхин). 

## Ютпхин

b [p] p [pʰ] d [t] t [tʰ] g [k] k [kʰ] gw [kʷ] kw [kʷʰ] m [m] n [n] ng [ŋ] l [l] z [ʦ], [ʧ] c [ʦʰ], [ʧʰ] f [f] s [s], [ʃ] h [h] w [w] j [j] a e i o u y
  
Тонъяс пасйӧны лыдпасъясӧн: 1 2 3 4 5 6 либӧ 1 2 3 4 5 6, шуам jyut6ping3 либӧ jyut6ping3.

## Ыстӧдъяс

* Уроки юэского, кантонско-английский и англо-кантонский словарь
* S. L. Wong’s A Chinese Syllabary Pronounced according to the Dialect of Canton, by the CUHK
* A Chinese Talking Syllabary of the Cantonese Dialect: An Electronic Repository, by the CUHK
* Modern Standard Mandarin and Cantonese conversion, by the CUHK
* Yueyu.net
* Cantonese Association
* Learn Cantonese (with Cantonese-English / English-Cantonese Dictionary)
* Orthographic Change: Yue (Cantonese) Chinese Dialect
* Очень хорошая таблица транскрипции Jyutping кириллицей
Лису (кыв)

**Лису** (ꓡꓲ-ꓢꓴ, လီဆူး ဘာသာစကား, *[lìsʰú bàðà zəɡá]*) — тайӧ лунвыв Китайын, Мъянмаын, Таиландын, Индияын да Лаосын син-тибет кыв. Анбур — Фрейзер анбур, важӧн латин, лису слога анбур. 

## Лису анбур

### Фрейзер анбур

:ꓐ ba [b] 	
:ꓑ pa [p]	
:ꓒ pha [pʰ]	
:ꓓ da	 [d]
:ꓔ ta [t]	
:ꓕ tha [tʰ]	
:ꓖ ga	[ɡ]
:ꓗ ka [k]	
:ꓘ kha [kʰ]	
:ꓙ ja [dʒ]	
:ꓚ ca	[tʃ]
:ꓛ cha [tʃʰ]	
:ꓜ dza [dz]	
:ꓝ tsa [ts] 	
:ꓞ tsha [tsʰ]	
:ꓟ ma [m]
:ꓠ na [n]	
:ꓡ la [l] 	
:ꓢ sa [s]	
:ꓣ zha [ʒ]	
:ꓤ za [z]	
:ꓥ nga [ŋ]	
:ꓦ ha	 [h̃]
:ꓧ xa [x]	
:ꓨ hha [ɦ]	
:ꓩ fa [f]	
:ꓪ wa [w], [u̯], [v] 	
:ꓫ sha [ʃ]	
:ꓬ ya [ʝ], [i̯] 	
:ꓭ gha [ɰ], [ɣ]	
:ꓮ a [ɑ]	
:ꓯ ae [ɛ]
:ꓰ e [e]	
:ꓱ eu [ø]	
:ꓲ i [i]	
:ꓳ o [ʊ]	
:ꓴ u [u]	
:ꓵ ue [y] 	
:ꓶ uh [ɯ] 	
:ꓷ oe [ə]

Тонъяс пасйӧны пасъясӧн: 

:ꓸ mya ti	
:ꓹ na po	
:ꓺ mya cya	
:ꓻ mya bo 	
:ꓼ mya na 	
:ꓽ mya jeu

:꓾ чутік 	
:꓿ чут

### Латин-кирилл анбур ([[1957]])

a b ƃ c d д е э f g г h i j k l m n ŋ o p q r s з t u ч ш ы х y z z̛ л я ф ƅ ц

### Латин анбур ([[1964]])

Инициальяс:

Финальяс:

Тонъяс пасйӧны шыпасъясӧн: **l q x r t**.

## Ыстӧдъяс

* Лису шрифт
* Omniglot
* Фрейзер анбур
* Ethnologue
Носу (кыв)

**Носу** (ꆇꉙ *Nuosu* [nɔ̄sū], ꆈꌠ꒿ *Nuosuhxop*), сідзжӧ **и**, **ицзу** — тайӧ лунвыв Китайын (Сычуань да Юньнань провинцияясын) син-тибет кыв. Анбур — носу слога анбур (ꆈꌠꁱꂷ *nuosu bburma* [nɔ̄sū bū̠mā]'), важӧн латин, носу важ слога анбур.  

## Носу анбур

### Латин анбур ([[1951]])

Инициальяс:

***Қазақ, Кыргыз***

Финальяс:

**y, i, e, a, o, u, ii, ee, oo, ie, ia, iee, iu, iiu, iuo, iuu, eel, yul**

Тонъяс пасйӧны шыпасъясӧн: **t, r, p**

### Латин-кирилл анбур ([[1956]])

a b ƃ c ɕ d ƌ e ә f g г h ч i j k l m n ŋ o ө p q r ж s t u v w x y z ʑ з

Инициальяс:

Финальяс:

Тонъяс пасйӧны шыпасъясӧн: **l f p**

### Латин анбур ([[1958]] — [[1980]] )

Инициальяс:

Финальяс:

Тонъяс пасйӧны шыпасъясӧн: **t x p**

### Ӧнія слога анбур

## Лыдакывъяс

:1 - ꋍ ti
:2 - ꑍ ȵi
:3 - ꌕ sɔ
:4 - ꇖ zә
:5 - ꉬ ŋa
:6 - ꃘ fu
:7 - ꏃ ʂɿ
:8 - ꉆ hi
:9 - ꈬ ɡu
:10 - ꊰ tsʰi

## Ыстӧгъяс

* Носу шрифт
* Язык ''и'' на сайте Babel Stone
* Язык ''и'' на сайте World Language Resources
* Аудиозаписи носу на сайте «The UCLA Phonetics Lab Archive»
* Газета «Жэньминь Жибао» на языке носу
* Таблица знаков письма и в Юникоде
Хмонг (кыв)

**Хмонг** (*Hmoob*), сідзжӧ **мяо** — тайӧ лунвыв Китайын (Сычуань, Гуйчжоу, Гуанси да Юньнань провинцияясын), войвыв Вьетнамын, Лаосын да Таиландын мяо-яо (хмонг-мьен) кыв. Анбур — Поллард слога анбур, латин, пахау.

## Хмонг анбур

### Латин анбур ([[1951]])

Инициальяс:

Финальяс:

### Латин-кирилл анбур ([[1956]])

**Асыввыв сёрнисикас:**


a я b c d e э æ g h ч i j k l m ш n ŋ o ө p ʔ q r s ʃ t u w y z


**Шӧр сёрнисикас:**


a b c d e э æ f g h i k l m n ŋ o p ʔ q r s t u v x y z ʑ


**Рытыввыв сёрнисикас:**


a я b c d e f g h ч i j k l m n ŋ o p ʔ q r s ʃ t u v x y z


**Асыв-вой сёрнисикас:**


a b ƃ c d ƌ e э f g h ч i j k l m ш n ŋ o p ʔ q r s ʃ з t u v w x y z ʑ ж


### Латин анбур ([[1957]])

**Асыввыв сёрнисикас:**

Инициальяс:

Финальяс:

Тонъяс пасйӧны шыпасъясӧн: **b, x, d, l, q, r**

**Шӧр сёрнисикас:**

Инициальяс:

Финальяс:

Тонъяс пасйӧны шыпасъясӧн: **b, x, d, l, q, r, g, f**

**Рытыввыв сёрнисикас:**

Инициальяс:

Финальяс:

Тонъяс пасйӧны шыпасъясӧн: **b, x, d, l, q, r, g, f**

### Латин анбур ([[1958]])

**Асыввыв сёрнисикас:**

Инициальяс:

Финальяс:

Тонъяс пасйӧны шыпасъясӧн: **b, x, d, l, q, r**

**Рытыввыв сёрнисикас:**

Инициальяс:

Финальяс:

Тонъяс пасйӧны шыпасъясӧн: **b, x, d, l, q, r, g, f**

**Шӧр сёрнисикас:**

Инициальяс:

Финальяс:

Тонъяс пасйӧны шыпасъясӧн: **b, x, d, l, t, s, k, f**

## Лыдакывъяс

:1 – ib
:2 – ob
:3 – peb
:4 – plaub
:5 – tsib
:6 – rau
:7 – xyaa
:8 – yim
:9 – cuaj
:10 – nkaum

## Ыстӧдъяс

*White Hmong Vocabulary List
*White Hmong Swadesh List on Wiktionary
*Lomation's Hmong Text Reader
*Online Hmong dictionary
*The Hmong Language: An Oral Memory
*Mong Literacy
*Comparison of Hmong and English grammar
*Hmong Resources
Тагалог кыв

**Тагалог кыв** (*Tagalog* [təˈga: log]), сідзжӧ **пилипино**, **филипино** — тайӧ Филиппин діяс вылын малай-полинезия кыв, Филиппинъяс (англичанкӧд) каналан кыв. Анбур — латин, важӧн байбайин.

## Тагалог анбур

### Латин

**Абэцэдарио ([[Испан кыв|испан]] анбур):**

**Абакада:**

**Филипино ([[1987]] восянь):**

### Байбайин

## Лыдакывъяс

## Ыстӧдъяс

* Paul Morrow’s Baybayin Fonts
* Nordenx’s Baybayin Modern Fonts
* Calderon's English-Spanish-Tagalog dictionary for cell phone and PDA
* A Handbook and Grammar of the Tagalog Language by W.E.W. MacKinlay, 1905.
* Online E-book of Spanish-Tagalog Manual of Conversation
* Online E-book of '''''Doctrina Christiana''''' in Old Tagalog and Old Spanish
* Online E-book of Buhay na Nasapit ni Anselmo at ni Elisa: Sa Ciudad nang Ulma sacop nang Reinong Alemania
* Online E-book of Arte de la Lengua Tagala y Manual Tagalog
* USA Foreign Service Institute Tagalog basic course
Палау (кыв)

**Палау** (*belau*) либӧ **белау** - тайӧ Палау діяс вылын малай-полинезия кыв, (англичанкӧд) каналан кыв. Анбур - латин, важӧн катакана.

## Палау анбур

## Лыдакывъяс

# Tang
# Cherung
# Chedei
# Cheuang
# Cheiim
# Chelolm
# Cheuid
# Cheiai
# Chetiu
# Machod
Фиджи кыв

**Фиджи кыв** (*Na vosa vaka-Viti*) — тайӧ Фиджи діяс вылын малай-полинезия кыв, англичанкӧд да хиндикӧд официал кыв. Анбур — латин.

## Фиджи анбур

## Лыдакывъяс

:0 - saiva
:1 - dua
:2 - rua
:3 - tolu
:4 - vaa
:5 - lima
:6 - ono
:7 - vitu
:8 - walu
:9 - ciwa
:10 - tini
:11 - tinikadua
:20 - ruasagavulu

## Ыстӧдъяс

* Грамматика фиджийского языка
* Canonical Types and Noun Phrase Configuration in Fijian
* Comparative Syntax of Fijian and Tongan 
* Incorporation, Pronominal Arguments, and Configurationality in Fijian 
* Reduplication in Kihehe: The Asymmetrical Enforcement 
* Фиджийский язык на сайте Ethnologue
* Фиджийский язык на сайте Omniglot
* Англо-фиджийский и фиджийско-английский словарь
* Введение в фиджийскую грамматику
Тетун (кыв)

**Тетун** (*Tetun, Lia-Tetun, Tetum*), сідзжӧ **тетум** - тайӧ Тимор ді вылын малай-полинезия кыв, Асыввыв Тимор Республикаса (португалкӧд) каналан кыв. Анбур - латин.

## Тетун анбур





## Лыдакывъяс

:0 -  zero, nol
:1 - ida
:2 - rua
:3 - tolu
:4 - hat
:5 - lima
:6 - nen
:7 - hitu
:8 - ualu
:9 - sia
:10 - sanulu
:11 - sanulu-resin-ida
:20 - ruanulu

## Ыстӧдъяс

* Национальный институт лингвистики — несколько словарей и статей о тетуме
* Официальная страница правительства Восточного Тимора — религии и языки
* Стандартизированная орфография тетум
* Колонизация, деколонизация и интеграция: языковая политика в Восточном Тиморе и Индонезии, Nancy Melissa Lutz
* Современная языковая проблематика в Восточном Тиморе (Dr. Geoffrey Hull)
* Сайт со звуковыми файлами
* Выучи тетум… 
* Словарь путешественника (тетум-английский и англо-тетум
* тетум на сайте Ethnologue
* Sebastião Aparício da Silva Project — проект по поддержке и развитию языков Восточного Тимора
* ''Suara Timor Lorosae'' Ежедневная газета на тетуме и индонезийском
* ''Jornal Nacional Semanário'' Сайт на тетум
Маори кыв

**Маори кыв** (*Māori*, *te reo Māori* [ˈmaːɔɾi, tɛ ˈɾɛɔ ˈmaːɔɾi]) - тайӧ Выль Зеландияын малай-полинезия кыв, англичанкӧд официал кыв. Анбур - латин.
## Маори анбур

A a [a] Ā ā [aː] E e [e] Ē ē [eː] H h [h], [ʔ] I i [i] Ī ī [iː] K k [k] M m [m] N n [n] O o [o] Ō ō [oː] P p [p] R r [r], [ɾ] T t [t] U u [u] Ū ū [uː] W w [w], [ʍ] NG ng [ŋ] WH wh [ɸ]

## Лыдакывъяс

* 1 = tahi
* 2 = rua
* 3 = toru
* 4 = whā
* 5 = rima
* 6 = ono
* 7 = whitu
* 8 = waru
* 9 = iwa
* 10 = tekau

## Ыстӧдъяс

* О языке маори
* Māori Dictionary Online
* Māori Language Act 1987
* korero.maori.nz
* Ethnologue report for Maori
* Māori Language Commission
* English and Māori Word Translator
* Ngata Māori-English English-Māori Dictionary
* Collection of historic Māori newspapers
* Maori Phonology
* maorilanguage.net 
* Maori Language Week (NZHistory) 
* Huia Publishers, catalogue includes *Tirohia Kimihia* the world’s first Māori monolingual dictionary for learners
* IMDb website; Māori language films
* Publications about Māori language
Чаморро (кыв)

**Чаморро** (*Fino' Chamoru*) — тайӧ Гуам (Гуахан) ді да Войвыв Мариан діяс вылын малай-полинезия кыв, (англичанкӧд) каналан кыв. Анбур — латин.

## Чаморро анбур

## Морта нимвежтасъяс

## Лыдакывъяс

:1 - unu
:2 - dos
:3 - tres
:4 - kuåttro'
:5 - singko'
:6 - sais
:7 - sietti
:8 - ocho'
:9 - nuebi
:10 - dies
:100 - siento

## Ыстӧдъяс

* Chamorro-English Online Dictionary
* http://ns.gov.gu/language.html
* http://www.offisland.com/thelanguage.html
* https://web.archive.org/web/20031119062318/http://www.chamorro.com/fino/fino.html
* Chamorro-English dictionary
* Chamorro Reference Grammar
* https://web.archive.org/web/20050405213852/http://www.websters-online-dictionary.org/definition/Chamorro-english/
* Chamorro Wordlist at the Austronesian Basic Vocabulary Database
* https://web.archive.org/web/20081210161635/http://www.sous-le-soleil-de-guam.com/
* https://web.archive.org/web/20110716095102/http://www.fb10.uni-bremen.de/chin/ Chamorro Linguistics International Network
Самоа кыв

**Самоа кыв** (*Gagana Sāmoa* [ŋaˈŋana ˈsaːmoa]) — тайӧ Самоа діяс вылын, Выль Зеландияын да Австралияын малай-полинезия кыв, Самоа Республикаын да Америкаса Самоаын (англичанкӧд) официал кыв. Анбур — латин.

## Самоа анбур

## Морта нимвежтасъяс
 

## Лыдакывъяс

## Ыстӧдъяс

* Самоанский язык на сайте Ethnologue
* Самоанско-английский словарь
* Samoan Dictionary Самоанско-английский и англо-самоанский онлайн-словари
* Часто используемые слова
* Информация о языке
* Информация о языке и небольшой словарь
* Самоанский язык на сайте Omniglot.com
* Словарь языка Самоа, 1862
Гавайи кыв

**Гавайи кыв** (*ʻōlelo Hawaiʻi*) — тайӧ Гавайи діяс вылын малай-полинезия кыв, АӦШ-са Гавайи штатын (англичан кывкӧд ӧттшӧтш) официал кыв. Анбур — латин.

## Гавайи анбур
Aa /a/, Ee /e/, Ii /i/, Oo /o/, Uu /u/, Hh /h/, Kk /k/ ~ /t/, Ll /l/, Mm /m/, Nn /n/, Pp /p/, Ww /v/ ~ /w/, ʻ /ʔ/

А сідзжӧ Āā Ēē Īī Ōō Ūū

## Морта нимвежтасъяс

## Лыдакывъяс
:1 kahi 
:2 lua 
:3 kolu 
:4 hā 
:5 lima 
:6 ono 
:7 hiku 
:8 walu 
:9 iwa 
:10 ʻumi 
:11 ʻumi ku-ma-kahi 
:20 iwaka-lua 
:30 kanakolu 
:100 hanele 
:1000 kaukani

## Ыстӧдъяс
* Опыт восстановления языка
* Онлайн Энциклопедия КРУГОСВЕТ
* Гавайский язык. Краткая справка
* Hawai‘i Ólelo Hopuna
* Краткий разговорник гавайского языка
* Ethnologue.com
* To-Hawaii.com
* WALS Hawaiian
* Hawaiian Grammar by Samuel H. Elbert and Mary Kawena Pukui
* Данные переписи США за 2005 год
* ‘Aha Pūnana Leo
* University of Hawaii
Таити кыв

**Таити кыв** (*te reo tahiti, te reo mā‘ohi*) — тайӧ Таити діяс вылын малай-полинезия кыв, Францияса Полинезиялӧн (франсузкӧд) официал кыв. Анбур — латин.

## Таити анбур

Важӧн мукӧддырйи: à, è, ì, ò, ù, â, ê, î, ô, û

## Морта нимвежтасъяс
 

## Лыдакывъяс

:1 tahi, hō’ē 
:2 piti 
:3 toru 
:4 maha 
:5 pae 
:6 ono 
:7 hitu 
:8 va’u 
:9 iva 
:10 hō’ē ’ahuru

## Пример

’IRAVA MATAMUA

E fanauhia te tā’āto’ara’a o te ta’ata-tupu ma te ti’amā e te ti’amanara’a ’aifaito. Ua ’ī te mana’o pa’ari e i te manava e ma te ’a’au taea’e ’oia ta ratou ha’a i rotopū ia ratou iho, e ti’a ai;

’IRAVA PITI

E ti’a ta te ta’ata tata’itahi i te fa’ariro ’ei ti’ara’a no na, teie mau ti’amanara’a e te mau ti’amāra’a i ha’apararea i roto i teie Fa’ira’a, ma te hō’ē mā’itira’a’orehia ’oia na ni’a i te taura ta’ata, na ni’a i te rava ’iri, i te tānē e te vahine, i te reo, i te fa’aro’o, te mana’o poritita ’aore ra na ni’a i te tahi atu a mau mana’o no roto mai i te va’a’ai’a ’aore ra i te ’avirira’ata’ata; ma te ma’iti-’ore-ato’a-hia ’oia na ni’a i te faufa’a, i te papafanaura’a ’aore ra na ni’a i te tahi atu a mau huru ti’ara’a.

Teie atu a, ’aore ’e mā’itira’a e ravehia na ni’a i te papara’a poritita, i te manara’a-ture ’aore ra na ni’a i te papara’a i rotopū i te mau va’a’ai’a o te fenua ’aore ra o te hau-fenua o te hō’ē ta’ata a’amau, noa atu teie ’e fenua ’aore ’e hau-fenua mana ta’a’ē, ’e fenua fa’aterehia, i ’o’oti-pito-’ore ’aore ra ’e fenua ti’amāra’a fa’aitihia.

## Ыстӧдъяс

* Таити кыв
* Tahitian–English dictionary
* Académie Tahitienne – Fare Vāna’a
* Puna Reo – Cultural Association, English section too
Тонга кыв

**Тонга кыв** (*lea faka-Tonga*) — тайӧ Тонга діяс вылын малай-полинезия кыв, англичанкӧд официал кыв. Анбур — латин.

## Тонга анбур

1943 воӧдз сідзжӧ **Gg** /ŋ/ **Bb** /p/ **Jj** /tʃ/, /s/ 

Мукӧддырйи: **Āā Ēē Īī Ōō Ūū Áá Éé Íí Óó Úú** (либӧ **a´ e´ i´ o´ u´**)

## Морта нимвежтасъяс
 

## Лыдакывъяс

## Ыстӧдъяс

* Planet Tonga
* Ethnologue on Tongan
* Omniglot on Tongan
* Basic online Tongan–English and English–Tongan dictionary
Кирибати кыв

**Кирибати кыв** (*Taetae ni Kiribati, te taetae n aomata*), сідзжӧ **гилберт кыв**, **тунгару** — тайӧ Кирибати, Фиджи (Рамби ді), Тувалу, Науру, Соломон діяс вылын малай-полинезия кыв, Кирибати Республикалӧн англичанкӧд официал кыв. Анбур — латин.

## Кирибати анбур

Пыртӧм кывъясын: H, S, V

## Лыдакывъяс

:0 - akea
:1 - teuana
:2 - uoua
:3 - tenua
:4 - aua
:5 - nimaua
:6 - onoua
:7 - itua
:8 - wanua
:9 - ruaiwa
:10 - tebwina
:11 - tebwi ma teuana
:20 - uabwi

## Ыстӧдъяс

* English/Kiribati and Kiribati/English translator with over 50,000 words
* Ethnologue report for Kiribati/by Amota A Merang
* Gilbertese words collection for SuperMemo
* Dictionary with Gilbertese – English Translations from Webster's Online Dictionary
* Bibliography on Kiribati linguistics
* How to count in Gilbertese
Маршалл кыв

**Маршалл кыв** (*kajin M̧ajeļ, kajin Majõl* /katʲɨnʲ mˠaɦˠtʲɜlˠ/, [kɑ͡æʑin m̴ɑʕʑɛ͡ʌɫ]) - тайӧ Маршалл діяс да Науру вылын малай-полинезия кыв, Маршалл діяс Республикалӧн англичанкӧд официал кыв. Анбур - латин.
## Маршалл анбур

Aa Āā Bb Dd Ee Ii Jj Kk Ll Ļļ Mm M̧ m̧ Nn Ņņ N̄ n̄ Oo O̧ o̧ Ōō Pp Rr Tt Uu Ūū Ww

## Лыдакывъяс

# juon
# ruo
# jilu
# emān
# ļalem
# jiljino
# jimjuon
# ralitōk (ejino)
# ratimjuon (ejilimjuon)
# jon̄oul

## Пример

**Выль гижанног:** 	

:Io̧kwe eok Maria, kwo lōn̄ kōn
:menin jouj;
:Irooj ej pād ippam̧.
:Kwo jeram̧m̧an iaan kōrā raņ im
:ejeram̧m̧an ineen lo̧jiōm̧, Jesus.
:O Maria kwojarjar, jinen Anij,
:kwōn jar kōn kem rijjerawiwi.
:Kiiō im ilo iien
:amwōj mej. Amen.

**Важ гижанног:**

:Jememuij iljõñ:
:En kwojarjar im utiej etam;
:En itok am Ailiñ;
:Kimin kõmõnmõn ankilam ilõl einwõt air kõmmõn ilõn.
:Letok ñõn kim kijim rainin.
:Jolok amuij bwid ibbam,
:Einwõt kimij julok bwid ko an ro jet ibbem.
:Am melejjoñe kim en jab ellã jen joñan,
:Ak kwon kejbarok kim jen Eo Enana.
:Bwe am Ailiñ im kajur im aibuijuij indrio, Amen.		 	 	 		 	 		 		 	 	 	 	 	 	

## Ыстӧдъяс

* Marshallese-English Online Dictionary
* ''Practical Marshallese''
* Marshallese Phrasebook on the website for the Republic of Marshall Islands 
* Peace Corps Marshall Islands ''Marshallese Language Training Manual''
* Everything2 page on Marshallese
* Ethnologue report on Marshallese
* Marshallese Spelling Reforms
* A Brief Introduction to Marshallese Phonology
Науру кыв

**Науру кыв** (*dorerin Naoero, Ekaiairũ Naoero*) - тайӧ Науру ді вылын малай-полинезия кыв, англичанкӧд официал кыв. Анбур - латин.

## Науру анбур

a, ã, e, i, o, õ (ò), u, ũ (ù), j, b, c, d, f, g, h, j, k, l, m, n, ñ (ng), p, q, r, s, t, w, y, z

## Пример

Ñaga ã eitsiõk õrig imim, Gott õrig ianweron me eb. Me eitsiõk erig imin ñana bain eat eb, me eko õañan, mi itũr emek animwet ijited, ma Anin Gott õmakamakur animwet ebõk. Me Gott ũge, Enim eaõ, me eaõen. Me Gott ãt iaõ bwo omo, me Gott õekae iaõ mi itũr. Me Gott eij eget iaõ bwa Aran, me E ij eget itũr bwa Anũbũmin. Ma antsiemerin ma antsioran ar eken ũrõr adamonit ibũm. Me Gott ũge, Enim tsinime firmament inimaget ebõk, me enim ekae ebõk atsin eat ebõk. Me Gott eririñ firmament, mõ õ ekae ebõk ñea ijõñin firmament atsin eat ebõk ñea itũgain firmament, mõ ũgan. Me Gott eij egen firmament bwe Ianweron. Ma antsiemerin ma antsioran ar eke ũrõr karabũmit ibũm. 	 	 		 	 		 		 	 	 	 	 	 	

## Ыстӧдъяс

* Ethnologue on Nauruan
Раротонга кыв

**Раротонга кыв** (*Māori Kūki 'Āirani, Te reo Ipukarea*), сідзжӧ **кук кыв**, **Куклӧн діяслӧн [[Маори кыв|маори]]** — тайӧ Куклӧн діяс вылын (Выль Зеландия) малай-полинезия кыв, англичанкӧд официал кыв. Анбур — латин.

## Раротонга анбур

A a, E e, I i, O o, U u, N n, NG ng, M m, P p, T t, K k, R r, V v

Мукӧддырйи: Ā ā, Ē ē, Ī ī, Ō ō, Ū ū, F f, H h, S s, ' (*amata*)

## Морта нимвежтасъяс
 

## Лыдакывъяс

:0 - kare
:1 - ta'i
:2 - rua
:3 - toru
:4 - 'ā
:5 - rima
:6 - ono
:7 - 'itu
:8 - varu
:9 - iva
:10 - nga'uru
:11 - nga'uru-ma-ta'i
:20 - rua nga'uru

## Ыстӧдъяс

* '''Акт Те-Рео-Маори 2003 года'''
* SBS Cook Islands Maori Radio Program.
* http://cookislands.bishopmuseum.org/dictionaries.asp
* http://www.cookislandsmaori.com/ Online version of Jasper Buse and Raututi Taringa Dictionary
* Cook Islands Ministry of Cultural Development
* Te Reo Māori Kūki 'Āirani i roto i te Kurakarāma o Aotearoa (Cook Islands Maori in the New Zealand Curriculum)
* Ethnologue on the languages of the Cook Islands
* Collected songs and legends from the southern Cook Islands (c. 1883-1912)
Тувалу кыв

**Тувалу кыв** (*te ggana Tuvalu*) — тайӧ Тувалу, Фиджи, Кирибати, Науру діяс вылын да Выль Зеландияын малай-полинезия кыв, Тувалу діяслӧн англичанкӧд официал кыв. Анбур — латин.

## Тувалу анбур

Aa, Ee, Ii, Oo, Uu, Āā, Ēē, Īī, Ōō, Ūū, Ff, Gg, Hh, Kk, Ll, Mm, Nn, Pp, Ss, Tt, Vv

## Морта нимвежтасъяс
 

## Лыдакывъяс

:1 - tasi, tahi
:2 - lua
:3 - tolu
:4 - fa
:5 - lima
:6 - ono
:7 - fitu
:8 - valu
:9 - iva
:10 - sefulu
:11 - sefulu tasi
:20 - lua sefulu

## Ыстӧдъяс

* Ethnologue
* Handbook on the Language of the Tuvalu (Ellice) Islands
* Formatted, easy-to-use '''web version''' of the Handbook on the Language of the Tuvalu Islands
* https://web.archive.org/web/20131021203830/http://www2.ling.su.se/pollinet/facts/tok.html
Малагаси кыв

**Малагаси кыв** (*Malagasy* [ˌmalaˈɡasʲ]), сідзжӧ **мальгаш кыв** - тайӧ малай-полинезия кыв, Мадагаскарлӧн официал кыв. Анбур - латин, важӧн - араб (сурабе).

## Малагаси анбур

a, b, d, e, f, g, h, i, j, k, l, m, n, o, p, r, s, t, v, y, z

Мукӧддырйи: à â é ê ô n̈ (ñ)

## Лыдакывъяс

## Ыстӧдъяс

* Malagasy-English, English-Malagasy bilingual frequency dictionary
* Large audio database of Malagasy words with recorded pronunciation
* Searchable Malagasy–French–English Dictionary/Translator
* Malagasy–English Dictionary
* Malagasy–French dictionary
* Malagasy Vocabulary List (from the World Loanword Database)
* PanAfrican L10n page on Malagasy (information for/on localization)
* La Bible Malgache en texte intégral – the complete text of the 1865 Malagasy Bible
* List of references on Malagasy language (with links to online resources).
* Oxford University: Malagasy Language
* Paper on Malagasy clause structure
Папъяменто (кыв)

**Папъяменто** (*Papiamentu* либӧ *Papiamento*) — португал-испан креол кыв, Нидерланд Антил діяслӧн нидерландкӧд да англичанкӧд официал кыв. Анбур — латин.

## Папъяменто анбур

## Ыстӧдъяс
* General (socio-)linguistic and historical information on Papiamentu, including an unedited poem (with translation) from the Curaçaoan poet Lucille Berry-Haseth
* Ethnologue.com
* Papiamento 
* Papiamento-English Dictionary
* Newspaper from Aruba
* La Prensa 
* Hasibokos 
* Radio Curom 
* Papiamentu - history and grammatical features
* Papiamentu origins
* Bible Excerpt in Papiamentu
* Papiamentu Translator 
* iPapiamentu
* Papiamentu tur dia
* Papiamentu Pronunciation and Grammar Wiki
* "Papiamentu facts"
* "A Language Thrives in Its Caribbean Home"
Крио (кыв)

**Крио** (*Krio*) — англичан креол кыв, Съерра-Леонеын англичанкӧд официал кыв. Анбур — латин.

## Крио анбур
A a Aw aw Ay ay B b Ch ch D d E e Ɛ ɛ F f G g Gb gb H h I i J j K k Kp kp L l M m N n Ny ny Ŋ ŋ O o Ɔ ɔ Ɔy ɔy P p R r S s Sh sh T t U u V v W w Y y Z z Zh zh

Тонъяс мукӧддырйи пасйӧны: à, á, â.

## Морта нимвежтасъяс

## Лыдакывъяс
:0 - ziro
:1 - wan
:2 - tu
:3 - tri
:4 - fo
:5 - fayv
:6 - siks
:7 - sɛvin
:8 - et
:9 - nayn
:10 - tɛn

## Ыстӧдъяс
* http://tukopamoja.spaces.live.com/blog/cns!8234535A7FECFC04!1173.entry
* Ethnologue report for Krio
* Krio Research Centre
* Krio proverbs
* The Universal Declaration of Human Rights in Krio
* PanAfrican L10n page on Krio (& Pidgin)
* Basic Krio and Temne Vocabulary
* Yakpo, Kofi (2009) "A Grammar of Pichi", 692 pp.
Кеня

**Кеняӧн** шуӧны кык пӧлӧс лэбачӧс. Ӧтиыс (; ) чавкан ыджда, а мӧдыс (; )) – ичӧтджык.
## Ыджда да рӧм
**Ыджыд кенялӧн** сьӧктаыс овлывлӧ 197 граммӧдз. Гӧныс кельыдперкаль рӧма. Кузиник бӧжыс сьӧд, увдорыс да вевдорыс еджыд. Вом пельӧссяньыс тӧдчӧ ус модаа сьӧд визь. А ичӧтик мича «рӧмпӧштаныс» кыкнан бордъяс кельыдлӧзов. Юр вылас эм вомӧна визьяса ичӧтик туг. Лэбалӧ сьӧкыдпырысь, борднас частӧ шенасигтырйи.

**Ичӧт кенялӧн** сьӧктаыс сӧмын 97 грамм. Вывтырыс 31 сантиметр кузьта. Гӧныс пушыд да небыд, бордйыс дженьыд да паськыд. Кузь бӧжыс гӧгрӧс пома. Юрыс да синмыс пемыдруд рӧма. Кынӧм улыс, бордйыс да бӧжыс гӧрдов. Чӧв олысь лэбач, шыасьлывлӧ шочиника.
## Паськалӧм
Кеняяс – вӧрса лэбачьяс, эрдъяс вылӧ да кушинъясӧ пӧшти оз петавлыны. Нэм чӧжыс олӧны пыр ӧтилаын, медсясӧ ньыв пуа-козъяинъясын. Сӧмын ыджыд кеняяслӧн кутшӧмкӧ юкӧн тӧвнас вешйывлӧ рытыв-лунвывланьӧ.
## Оласног да сёян
Катша-рака моз жӧ быдтор сёйысь тылабордаяс. Арнас да тӧвнас кокалӧны пелысьлысь да тусяпулысь вотӧссӧ. Радейтӧны чӧсмасьны быдсяма гагнас да налӧн номыръясӧн. Гожӧмнас дзерӧдӧны посни кайясӧс. Позъяс пырӧмӧн кокалӧны налысь колькъяссӧ да кайпиянсӧ. Уськӧдчывлӧны и шыръяс вылӧ. Чукӧртӧны быдмӧгъяслысь кӧйдыссӧ да тӧв кежлӧ дзеблалӧны нитш улӧ да пу горсъясӧ. Бӧрыннас, кӧдзыдъяс дырйи, ассьыныс дзеблалӧмторъяссӧ кокньыда аддзӧны весиг джуджыд лым улысь. 

Кеняяс – колана лэбачьяс, вайӧны уна буртор вӧр-валы, лёк вӧчысь гагъясӧс бырӧдӧны да. Но кыйсьысьяс найӧс мустӧмтӧны, сы вӧсна мый пӧткӧдчӧны налькъясӧ шедӧм кыйдӧсӧн, а сідзжӧ кокалӧны лэчьясӧ веськалӧм сьӧлаясӧс. А ыджыд кеня, мыйӧн казялас мортлысь локтӧмсӧ, ылісянь на заводитас чирзыны да аслас горзӧмнас шызьӧдас вӧрсӧ и васӧ. Та бӧрын колана пӧтка дінад гусьӧнтӧ сэсся он нин сибӧдчы. 
## Поздйысьӧм
Позъяснысӧ вӧчӧны пуяс вылӧ, налӧн сук лапъяс пӧвстӧ, дзик пучер бердас – тыдавтӧминӧ. Весиг зэв сюсь синма мортлы сьӧкыд казявны татшӧм позтӧ. Тэчӧны найӧс небыдик ув-вожйысь да ройысь. Пӧжны пуктӧны вит-ö-квайт кольк, найӧ вежов рӧма сьӧд чутъясаӧсь. Позъяс пукалӧны чеччывтӧг кык вежонысь дырджык. Ыджыд кенялӧн пияныс позсӧ эновтӧны 20 лун бӧрын, а ичӧтыслӧн тӧлысьӧн-джынйӧн мысти.
## Рӧдвуж кыв вылын
Лэбачыслӧн нимыс абу зэв важся. Миян моз кеняӧн шуӧны нӧшта сӧмын перымса комияс. Мукӧд финн-йӧгра войтыр тайӧ кывсӧ оз тӧдны и быдӧн на пиысь нимтӧ ас ногыс: удмуртъяслӧн – пекшал, марилӧн – купшульӧ, мордвалӧн – пиже чевача.
## Ӧшмӧс
* Ракин А.Н. Кеня // Би кинь, 2010. – 1 №.
Ласича

**Ласича** (; ) – тайӧ тулан рӧдысь вӧрса пемӧс.
## Ыджда да рӧм
Тайӧ пемӧсыслӧн уна ӧткодьлуныс сьӧдбӧжкӧд. Сы кодь жӧ пельк да чувкӧс, кокыс дженьыд, ичӧтик юрыс вӧсни да кузь голяа. Татшӧм ӧткодялан подув сертиыс кӧнсюрӧ весиг лӧсьӧдӧмаӧсь пемӧсыслысь нимсӧ. Шуам, мари кывйын коляйос, кодлӧн вежӧртасыс, комиӧдны кӧ, «шыр сьӧдбӧж». Но вывтырнас жебджык да бӧж йылыс туша рӧмсьыс оз торъяв – тӧвнас быдлаті сылӧн дзик еджыд, гожӧмнас рудов.
## Паськалӧм
Олӧ-вылӧ ласича сьӧдбӧжысь на паськыдджыка: Европаын, Войвыв Африкаын, Войвыв Америкаын да Азиялӧн унджык юкӧнас. Россияын оз паныдасьлы сӧмын Вой саридз діяс вылын да Таймыр кӧджлӧн войвывланяс. Оз пов овмӧдчыны ыбъяс бердын да сиктъяс гӧгӧрын. Но ӧтдортӧ сьӧдбӧжлысь олан местаяссӧ. Сьӧд вӧраинъяс оз жӧ лӧсявны сылы. Нюдз тушанас змей моз кокньыда писькӧдчӧ лӧп-ёг да из чукӧръяс пӧвстті. Вермӧ вӧтлысьны шыръяс бӧрся налӧн мупытшса ветлан туйясӧдыс.
## Поздйысьӧм
Позтырас кызвыныслӧн овлывлӧ 5 либӧ 7 пи. Корсюрӧ чужтывлӧны и дас кыкӧс. Ласичапиян синмасьӧны куим вежон кольӧм бӧрын. Котырыс разалӧ гожӧм помасигӧн либӧ арнас, кор томъясыс лоӧны мамныскӧд ӧтыдждаӧсь нин.
## Оласног да сёян
Нэм чӧжыс олӧ пыр ӧти местаын. Кыйсян угоддьӧсӧ лун-вой кытшовтан ылнаыс куим километрысь унджык оз овлы. Айыслӧн да эньыслӧн оланіныс абу ӧтувъя – быдӧнлӧн аслас кытш. Пӧткӧдчӧ ласича яя сёянӧн. Медся ёна радейтӧ кутавны шыръясӧс да крысаясӧс. Тшапйӧдлӧ кыйдӧссӧ юрӧдыс да босьтӧ ловсӧ налысь юр лысӧ курччалӧмӧн. Пӧтмӧныс сылы колӧ ӧти шыр. Но заптывлӧ ёна унджык – кызьӧдз кымын.

Яй сёйысь пемӧсъяс пӧвстын ласича медся ичӧт вӧрпа. Но пӧльзаыс вӧр-валы сысянь зэв ыджыд, оз сет помтӧг рӧдмыны-паськавны шыр-крысалы да. Во чӧжӧн ӧти ласича бырӧдӧ кык-ö-куим сюрс быдсикас гужгысь-йирысьӧс, кодъяс тшыкӧдӧны быдмӧгъясӧс.

Пемӧсъясӧс туялысьяслӧн висьталӧм серти, том ласичаясӧс пӧ кокньыда позьӧ мевйӧдны. Татшӧм быдтан вӧрпаясыс пӧ лоӧны зэв сибыдӧсь видзысь-вердысьясыс дінӧ. Оз ӧд прӧстӧ рочьяс шуны ласкаӧн да ласичаӧн.

Гортса ласичаяс каньясысь на бурджыка видзӧны олан керкаяссӧ шыръясысь да крысаясысь. Сы вӧсна, мый куталӧны кузь бӧжаясӧс оз сӧмын ортсӧ петаліганыс, но и позъяс пырӧмӧн. Сэки ласичаяс бырӧдӧны верстьӧясыскӧд тшӧтш налысь уна лыда йылӧмсӧ. Весиг медся гырысь крысаяскӧд паныдасигӧн оз повзьыны да кежны бокӧ, а помӧдз косясьӧны накӧд. Бур оласногсӧ тӧд вылын кутӧмӧн ласичаясӧс пыртӧма видзан вӧрпаяс лыдӧ. Сы вӧсна найӧс кыйны оз позь.
## Рӧдвуж кыв вылын
Комиысь ӧтдор ласича нимӧн вӧдитчӧны тшӧтш перымса комияс да удмуртъяс. Но тайӧ абу важся кыв. Куимнан рӧдвуж войтырыс тайӧ нимсӧ босьтӧмаӧсь рочьяслысь. Но эмӧсь и ас нимъяс: удорасалӧн *учи-кычи*, удмуртъяслӧн *тӧдьы чайы*.
## Ӧшмӧс
* Ракин А.Н. Ласича // Би кинь, 2009. – 12 №.
Тотаркатша

**Тоторкатша** (; ) – вöрса лэбач. 
## Ыджда да рöм
Тайö лэбачыс ыджданас ябыр () кодь. Топыд яя тушаыс 26-28 сантиметр кузьта, сьöктаыс 75 граммöдз овлö. Рöмыс абу зэв синмö шыбитчана. Мышку вылысыс айыслöн и эньыслöн öткодь – пöим кодь рудов. Кокыс, нырыс да бöжыс сьöд, кöнi дор тывбордъясыс еджгов рöмöн торъялöны. Перкаль син вомöныс нырсяньыс тöдчö вель паськыд пемыд визь. Кынöм улыс дзик еджыд. Ён нырыс увлань крукыля да варышланьö мунö. Ныр пытшкöс вылысладор пöлöнас весиг пиньтор эм. Ныр вуж дiнас чурвидзöны чорыд сiяс. Гöгрöс йыла бордйыс дженьыд, а бöжыс катшакöд öткодь – кузь да тшупöдъяса. Китшкöны-шыалöны кайясыс катшаяс моз жö. Та вöсна, тыдалö, важ коми йöз и думыштöмаöсь тоторкатша кывсö. Рочьяс шуöны сорокопутöн, кодлöн воддза юкöныс (сорока) катшакöд öткодялöм йылысь жö висьталö.
## Паськалöм
Тоторкатшаяс олöны-вылöны зэв паськыда: Европаын, Азияын, Африкаын да Войвыв Америкаын. Коми муын паныдасьлöны лунвывсяньыс вöра тундраöдз. Миянö локтöны тулыснас – косму либö ода-кора тöлысьö. Овмöдчöны оз сук пармаö, а вöр дорöсъясö, ыбъяс гöгöрын. 
## Поздйысьöм
Позсö лöсьöдöны пуяс-кустъяс йылö. Тэчöны сiйöс небыдик ув-вожйысь да быдмöг заясысь. Пыдöсас вольсалöны пушыд турун да гöн. Пöжны пуктöны рудов чутъяса еджыд рöма посньыдик вит-ö-квайт кольк. Эньыс пукалö позъяс дас вит лунöдз, айыс корсюрö вежлывлö сiйöс. Кайпиянсö борд йылас кыпöдчытöдзыс вердöны батьыс и мамыс.
## Оласног да сёян
Пöткöдчöны тоторкатшаяс сöмын яя сёянöн. Кыйдöссö синйöны куст либö пу туган йылын пукалöмöн. Казяласны кö шырöс, лёкгагйöс, чиркöс, кыша гагъясöс либö укшаль кайпиянöс, пыр и уськöдчасны тöв ныр моз да тшапкасны коньöръясöс ёсь йыла гыжъяснас. Чöсмасьöны шедöм ловнас крукыля нырнас косявлöмöн. Пöтöм бöрас коляссö оз эновтны кыдз веськалö, а сатшкöны мöдысь кежлö ёсь йыла пу увйö. Вöрöд ветлiг-мунiгöн кö казялан öшалысь косьмöм лёкгагйöс, тöд, тайö уджыс тоторкатшалöн.

Коми муын быдтысьö да гожйö кык сикас тоторкатша: *ыджыд тоторкатша* () да *ичöт тоторкатша* (). Ичöт тоторкатшаыс жебджык тушанас да и гöн рöмнас торъялö ыджыдсьыс.

Лэбачьясыс бöр мунöны лунвывланьö кӧч тӧлысьӧ либö йирым тöлысьö. Тöвйöны найö Россиялöн шöр юкöнъясын, а сiдзжö Крымын да Кавказын.
## Рöдвуж кыв вылын
Тылабордаыслöн öтувъя зэв важся нимыс абу. Сöмын перымса комияс комияс моз жö нимтöны *тоторкатшаöн*. Öткымын коми сёрнисикасын тоторкатшаöс нöшта шуöны *тотшкайöн* да *джетшкайöн*. А удмуртъяслӧн – *тэль котшо*, мый лоö, комиöдны кö, вöрса катша.
## Öшмöс
* Ракин А.Н. Тотаркатша // Би кинь, 2010. – 12 №.
Юренькай

**Юренькай** (; ) – тайö пышкай котырысь сьылысь лэбач.

## Ыджда да рöм
Шöрпöлöс тушаа лэбач, ыджданас ябыр () кодь. Кöнсюрö шуöны тшöтш *юрсикайöн*, *сорса кайöн* да *льöмкайöн* (). Пуысь пуö лэбалöны «свир-свир» шыалiгтыр, та серти, тыдалö, роч нимыс артмöма. Коми нимъясыслöн подувъясыс гöгöрвоанаöсь жö. Тöвнас юренькайяс пöткöдчöны пу вотöсöн. Медся ёна радейтöны кокавны пелысьлысь, жовлысь, лежнöглысь да тусяпулысь мольяссö. Буретш та йылысь и висьталö льöмкай нимыс.

Нöшта синмö шыбитчö лэбач юрыслöн аслыспöлöслуныс – балябöжас гöныс быттьö сорс либö юрси туг чурвидзö. Удмурт сёрниын татшöмсяма кывъясыс тшöтш эмöсь: *чукойыр*, *сорса ябыр* да с.в. (комиöдны кö, лоö тугъя юр, сорса ябыр).

Яръюгыд рöма лэбачьяс. Вывтыр гöныс кызвыннас гöрдовруд, мышладорыс сьöдовгöрд, коскыс да бöж вылысыс рулов, туша улысладорыс еджговруд. Голяыс да нырсяньыс синмöдзыс мунысь визьыс, а сiдзжö нырыс, бордйыс да кокыс сьöд. Борд гöн помъясыс да бӧж йывъясыс зарни рöмаöсь. Синмыс перкаль.

Сьывны вермöны эньыс и айыс. Но чипсасьöны лöня да пыр öти ногöн.

## Паськалöм
Олöны-вылöны Европаса, Азияса да Войвыв Америкаса сьöд вöраинъясын. Миянын паныласьлöны парма пасьтала. 
## Поздйысьöм
Позсö лöсьöдöны лыска пуяслöн туган йылö. Кыöны-тэчöны сiйöс кос увъясысь да нитшкысь, пыдöсас вольсалöны сюмöд да рой. Пöжны пуктöны нёльсянь сизим колькйöдз, кодъяслöн еджговдöз веркöсас тöдчöны шочиник гöрдовдöз, сьöд да руд чутъяс. Позъяс пукалö сöмын эньыс, кодi оз чеччыв кык вежон чöж. Сэки айыс вердö гозпöвсö. А сильöпияныс лоöм бöрын сёянсö ваялöны йылöмыслы мамыс и батьыс. Котырасьöны юренькайяс векджык сора тöлысьлöн мöд джынъяс.

## Оласног да сёян
Юренькайяс зэв азым лэбачьяс. Гожöмнас, вотöсъяс лотöдз, вердчöны гут-гагйöн, тшöтш и номъясöн, кодъясöс куталöны сынöдын лэбалiгöн. Арся пöраö уна лыда кельöбъясöн локтöны сиктъясö да дача йöръясö. Он кö ыршасьöмöн-горзöмöн вöтлы найöс, ас дырйиыд öти здукöн пыллясны-горшаласны öшинювса пуяс вылысь став тусьсö. Бöръя воясö кутiсны ёна рöдмыны ватшкан кайяс (), кодъяс гожöмбыд дöзмöдчöны му вöдитысьяслы да юренькайяс вотöдз на матiгöгöрысь куштöны став быдмöг сёянсö. Та вöсна вöрысь локтöм юренькайяслы морт оланiнъясысь пöшти нинöм нин оз вичмы. Тöвнас юренькайяс вешйылöны шоныдджык муяслань. Ёна кöдзыдъяс дырйи воöдчывлöны Европалöн лунвыв юкöнъясöдз.

Юренькайяс абу вöй, а сибöдысь тылабордаяс. Сы вöсна кокниа шедöны. Но видзигöн лэбачьясыс олöны гажтöма да дугдывтöг корöны сёйны.

## Öшмöс
* Ракин А.Н. Юренькай // Би кинь, 2010. – 11 №.
* ''Ракин А.Н.'' Вӧр-васа олысьяс. — Сыктывкар: Анбур, 2017. — 240 л.б.
Гаити креол кыв

**Гаити креол кыв** (*Kreyòl ayisyen* [kɣejɔl ajisjɛ̃]) - франсуз креол кыв, Гаитилӧн франсузкӧд официал кыв. Анбур - латин.

## Гаити креол анбур

## Ыстӧдъяс
* What is Haitian Creole? 
* Haitian Creole materials from the Institute of Haitian Studies at the University of Kansas 
* Haitian Creole – English Medical Reference by Ultralingua 
* Haitian Creole
* Creole Language and Culture 
* RFI – Kréyòl Palé Kréyòl Konprann (radio program)
* Common Creole Words and Phrases
* Saint Lucia Creole guide
* Google Translator
* Byki Learning Flashcards 
* Haitian Creole – English Medical Dictionary for iPhone, by Educa Vision
* Amour Créole
Бислама (кыв)

**Бислама** (*Bislama*) - англичан креол кыв, Вануату Республикалӧн англичанкӧд да франсузкӧд официал кыв. Анбур - латин.

## Бислама анбур

## Морта нимвежтасъяс

## Лыдакывъяс

:1 - wan
:2 - tu
:3 - tri
:4 - fo
:5 - faev
:6 - siks
:7 - seven
:8 - eit
:9 - naen
:10 - ten

## Пример (Вануатулӧн кып)

:Yumi, Yumi, yumi i glat long talem se
:Yumi, yumi, yumi i man blong Vanuatu
:God i givim ples ia long yumi,
:Yumi glat tumas long hem,
:Yumi strong mo yumi fri long hem,
:Yumi brata evriwan!
:Plante fasin blong bifo i stap,
:Plante fasin blong tedei,
:Be yumi i olsem wan nomo,
:Hemia fasin blong yumi!
:Yumi save plante wok i stap,
:Long ol aelan blong yumi,
:God i helpem yumi evriwan,
:Hem i papa blong yumi!

## Ыстӧдъяс

* Краткое описание языка бислама 
* Vanuatu News
* Vanuatu Daily Post 
* Библиография работ по языку бислама 
* Pidginise Your English: How to speak Bislama
Герчкан

**Герчкан** (; ) – вӧрса лэбач. 
## Ним
**Герчкан** – дзуртан шыа лэбач. Чуксасьӧмсӧ кывзан да, быттьӧ пуысь вӧчӧм сынан пиньясӧд бедьторйӧн гирсйӧдлӧны. Коми сёрнисикасын нӧшта шуӧны *ватшканӧн*, *гетшканӧн*, *герчканӧн* да с.в. Перымса комилӧн – *герскан*, *гретшкан*, удмуртъяслӧн – *татыртісь*, *тшажы*, *куажы*, кодъясӧс артмӧдӧмаӧсь «трачкӧдчысь», «дзажгысь» вежӧртаса кывъясысь.
## Ыджда да рӧм
Ичӧтик тылаборда, сьӧктаыс овлывлӧ 150 граммӧдз, тушаыс 25-29 сантиметр, юрыс пелькиник, бӧжыс дженьыд. Мышкуыс гӧрдовруд. Синкымыс, банбокыс да морӧсыс рудов, кынӧмыс да бӧж улыс еджгов-кольквиж, ӧтар-мӧдар бокас тӧдчӧны вомӧна еджыд визьяс. 
## Паськалӧм
Паськыда олӧны тайӧ лэбачьясыс сӧмын Коми мулӧн лунвыв юкӧнъясын – Сыктыв, Визин да Летка вожъясын. Шочджыка паныдасьлӧны Кулӧмдін да Удора районъясын, а сідзжӧ Печора ю ковтасын.
## Поздйысьӧм
Поздысьӧны муӧ джуджыд турун пӧвстӧ. Вель паськыд гуранаинӧ пуктӧны дасысь унджык кольк. Найӧ вижов либӧ вежов рӧмаӧсь, перкальвевъя чутъясасӧсь. Пӧжсигас позъяс пукалӧ сӧмын эньпӧлыс кык вежонысь дырджык.
## Оласног да сёян
Кайпияныс петӧны синмаӧсь да гӧнаӧсь. Ставныс ӧткодь чим сьӧд рӧмаӧсь. Колькйысь петӧм бӧрын, косьмыштасны да, пыр заводитӧны вӧтлысьны мамыс бӧрся, медым ӧтвылысь перйыны кынӧмпӧтсӧ. Вердчӧны лэбачьясыс гагъясӧн, номыръясӧн да быдмӧг кӧйдысӧн. Арланьыс герчканъяс дугдӧны шыавны, сы вӧсна он казяв, кор эновтӧны чужанінсӧ да мунӧны шоныд муясӧ. Тӧвйӧны найӧ Шӧр да Лунвыв Африкаын. 

Лунвылысь локтӧны Комиӧ вель сёрӧн – гожӧм пуксигӧн, кор видзьяс, егыръяс да керасінъяс вевттьысьӧны сук турунӧн. Гусьӧн олысь лэбач, сы вӧсна зэв шоча мойвилӧ аддзывны сійӧс. Чуксасьӧм сертиыс и тӧдмалан, кодарын олӧны. Гетшкыны пондӧны шонді пуксьӧм бӧрын. Вой шӧрнас ланьтыштласны, асъя кыа петігӧн бара нин сьылӧны. 
## Рӧдвуж кыв вылын
Важся нимыс лэбачыслӧн абу. Быд финн-йӧгра войтырлӧн асланыс лӧсьӧдӧм кывъяс.
## Ӧшмӧс
* Ракин А.Н. Герчкан // Би кинь, 2011. – 3 №.
* ''Ракин А.Н.'' Вӧр-васа олысьяс. — Сыктывкар: Анбур, 2017. — 240 л.б.
Бордъя шыр

**Бордъя шыр** (; ) – лэбалысь да йöлöн вердысь пемöс.
## Ыджда да рöм
Тайö пемöсыс пырö шöрпöлöс ыджда лэбалысь шыръяс лыдö. Вывтырыслöн кузьтаыс овлывлö 6 сантиметрöдз, сьöктаыс – 14 граммöдз. Лэбалан нярыс векни. Пельыс паськыд, гöгрöс йыла. Гöныс сук да небыд. Мышку вылыс пемыд, дзирдалан вевъя. Кынöм улыс кольквижлань мунö. 
## Паськалöм
Вöр-ва туялысьяслöн висьталöм серти, Коми муын казявлöмаöсь кык-ö-куим сикасöс. Но медся бура тöдмалöма «северный кожанок» нима шырöс, кодöс коми йöз шуöны бордъя шырöн, нярбордйöн, няр бордъя шырöн да няркушöн. Комиысь öтдор тайö шыръясыс олöны Беларусьын, Украиналöн войвылын, Балтика бердса муясын.
## Оласног да сёян
Тайö нёньöдысь пемöсыслöн олöм-вылöмыс йитчöма бордъя гут-гагъяслöн да лэбачьяслöн моз сынöдын лэбалöмкöд. Став вывтыр тэчасыс сылöн сетö позянлун дыр кад чöж кутчысьны енэжын: и водз да бöр кокъяскостса няр дыжыс, и кокни лыяса корпаыс, и морöсас кöяыс. Лэбалысь шыръяслöн Му вывса став сикасыс артавсьö 800 гöгöр. Кызвыныс на пиысь пöткöдчöны гут-гагйöн. Но эмöсь и сэтшöмъяс, кодъяс юöны сöмын ловъя ловъяслысь вирсö.

Лун кежлö нярбордъяс дзебсьöны пу горсъясö, кырта потасъясö, керка вевт увъясö. Эньловъясыс чукöртчывлöны гырысь котыръясö, налöн лыдыс кайлывлö комынöдз. А айясыс коллялöны югыд кадсö öткöн-öткöн. Кынöмпöтсö перйыны нярбордъяс петöны шондi лэччöм бöрын. Лэбалöны найö вöр дорöсъясын, шоч пуяса вöръясын, керка гöгöръясын. Куталöны быдмöгъяслысь коръяссö вильöдысь гагъясöс. Татшöм ногöн асьныс пöткöдчöны и вöр-валы пöльза вайöны. Корсюрö нярбордъяс кыпöдчылöны 20-30 метр вылнаöдз. Лэбалiгас тэрыба шенасьöны коккостса бордъяснас, друг чепöсйывлöны водзланьö либö шыбитчывлöны боквыв. Торйöн ёна лэбалöны нярбордъяс ода-кора тӧлысь помын – кор сынöдын петкöдчöны малейяс () да жунькъялöны пуысь пуö.

Комиын олысь нярбордъяс оз повны кöдзыд поводдяысь, та вöсна тӧв кежлö оз ланьтöдчыны сёр арöдз. Кузь тöвся кадсö нярбордъяс садьмывтöг вуджöны асланыс дзебсянiнъясын гожъян местаяссяньыс оз ёна ылын.
## Поздйысьöм
Гозйöдчöны шыръясыс арнас, но пытшпиасьöны сöмын тулыснас. Лӧддза-номъя тӧлысь помын чужтöны кык пиöс, кодъяс водзпöрсö синтöмöсь да гöнтöмöсь. Чужöм бöрас йылöмыс каттьысьöны мамыслöн морöсö да тшапкысьöны нёняс. Тадзи вомсö восьтлытöг найö кутчысьöны лун нёль-ö-витöдз. Сэки мамыс öшалысь пияннас и лэбзьывлö аслыс сёянсö корсьны. Куим вежон мысти том пияныс асьныс нин заводитöны лэбавны. 
## Рöдвуж кыв вылын
Перымса комияс лэбалысь шырöс нимтöны *кушбордйöн*, а удмуртъяс – *лобасъ шырöн*.
## Öшмöс
* Ракин А.Н. Лэбалысь шыр // Би кинь, 2011. – 4 №.
Кабувердьяну (кыв)

**Кабувердьяну** (cabuverdiánu, kriolu kabuverdianu, kriolu, kriol) - португал креол кыв, Кабо-Верде діяслӧн португалкӧд официал кыв. Анбур - латин (*ALUPEC*).

## Кабувердьяну анбур ALUPEC

## Пример
Ôi Cábu Vêrdi, Bô qu’ ê nhâ dôr más sublími Ôi Cábu Vêrdi, Bô qu’ ê nhâ angústia, nhâ paxõ Nhâ vída nâce Dí disafíu dí bú clíma ingrátu Vontádi férru ê bô nâ nhâ pêtu Gôstu pâ lúta ê bô nâ nhâs bráçu Bô qu’ ê nhâ guérra, Nhâ dôci amôr
Stênde bús bráçu, Bú tomâ-m’ nhâ sángui, Bú rêga bú tchõ, Bú flúri! Pâ térra lôngi Bêm cába pâ nôs Bô cú már, cêu í bús fídju N’ úm dôci abráçu dí páz

## Ыстӧдъяс
* Kabuverdianu 
* Criol language
* Creole grammars and dictionaries from Cape Verde
* A Perspective on Capeverdean Crioulo 
* Santiago Creole
* Literaturas Africanas 
* Student Survey 2000
* ''Language Policy in Cape Verde: A Proposal for the Affirmation of Kriolu''
* Initiation au Créole Capverdien
* "Morna aguada" by Eugénio Tavares (Creole of Brava)
* Extracts from "Os Lusíadas" in the creole of Santo Antão
* Poetry of Sérgio Frusoni, in Creole of São Vicente
* Adriano Gominho (Creole of São Nicolau)
* Santo Antão
* Poetry in Creole
Санго (кыв)

**Санго** (*yângâ tî sängö* [jáŋɡá tí sāŋɡō]) - Шӧр Африкаса Республикаын, Чадын да Конго Демократия Республикаын креол кыв, Шӧр Африкаса Республикалӧн франсузкӧд официал кыв. Анбур - латин.

## Санго анбур

Сідзжӧ: ä, ë, ï, ö, ü, â, ê, î, ô, û, kp, gb, mb, mv, nd, ng, ngb, nz

**C, J, Q, X** сӧмын ас нимъясын.

## Морта нимвежтасъяс

## Лыдакывъяс
:0 - pärä
:1 - ôko
:2 - ûse
:3 - otâ
:4 - usïö
:5 - ukü
:6 - omënë
:7 - mbârâmbârâ
:8 - miombe
:9 - gümbâyä
:10 - balë ôko
:15 - balë ôko na ukü
:20 - balë ûse
:67 - balë omenë na mbârâmbârâ
:100 - ngbangbo ôko
:200 - ngbangbo ûse
:723 - ngbangbo mbârâmbârâ na balë ûse na otâ
:1000 - sâke
:3496 - sâke otâ na ngbangbo usïö na balë gümbâyä na omenë
:1000000 - kutu ôko
:854320106 - kutu ngbangbo miombe na balë ukü na usïö na sâke ngbangbo otâ na balë ûse na ngbangbo ôko na omenë

## Пример (Шӧр Африкаса Республикалӧн кып)
E Zîngo

:Bêafrîka, mbeso tî âBantu

:Kîri mo gbû gîgî tî mo-mvenî

:Mo bâa pâsi na gbe tî âzo kûê

:Me fadësô, mo ke na kürü gô

:Mo sö benda, mo bûngbi kûê ôko

:Na kusâra ngâ na nëngö-terê

:Tî tö ndâ tî finî dutï tî ë sô

:E mä gbegô tî-âkötarä tî ë

:E gbû kua nzönî na nëngö-terê

:E kpë ndiä nzönî na mängö-terê

:E kinda wasïöbê, ë tomba pâsi

:E yâa bandêra tî ködrö tî ë!

## Ыстӧдъяс
* Interactive and intelligent French Sango dictionary (by Jolome DAGBO)
* Test your level in Sango (by Jolome DAGBO)
* Online Sango English French Dictionary
* Sangonet.com
* Established French loanwords in Sango
* ''Ethnologue'' report on Sango
* A site in Sango - Yângâ tî Sangho tî Bêafrîka
* Sango lessons in French
* Sango computer terminology
* PanAfrican L10n page on Sango
* Kasahorow On-line Sango-English/English-Sango dictionary (Bakarî Sängö)
* Resources in and about the Sango language
Сеселва (кыв)

**Сеселва** (*Seselwa*) либӧ **сейшел креол кыв** - франсуз креол кыв, Сейшел діяслӧн англичанкӧд да франсузкӧд официал кыв. Анбур - латин.

## Сеселва анбур
A B D E F G I K L M N O P R S T U V W Y Z

## Пример (Сейшел діяслӧн кып)
: Sesel ou menm nou sel patri.
: Kot nou viv dan larmoni.
: Lazwa, lanmour ek lape.
: Nou remersye Bondye.

: Preserv labote nou pei.
: Larises nou losean.
: En leritaz byen presye.
: Pour boner nou zanfan.

: Reste touzour dan linite.
: Fer monte nou paviyon.
: Ansanm pou tou leternite.
: Koste Seselwa.

## Лыдакывъяс
:1 Enn
:2 De
:3 Trwa
:4 Kat
:5 Senk
:6 Sis
:7 Set
:8 Ywit
:9 Nef
:10 Dis 

## Ыстӧдъяс
* Seychelles Creole Vocabulary List
* 21st Creole festival, October 2006
* Les Seychelles: Données démolinguistiques
* 20 Fraz kreyòl potomitan
Хири-моту (кыв)

**Хири-моту** (*Hiri Motu*) - малай-полинезия креол кыв, Папуа-Выль Гвинеялӧн англичанкӧд да ток писинкӧд официал кыв. Анбур - латин.
## Хири-моту анбур

a, e, i, o, u, b, d, g, ḡ, h, k, l, m, n, p, r, s, t, v, kw, gw

## Лыдакывъяс

## Ыстӧдъяс

* Ethnologue report for language code:hmo
Ток писин (кыв)

**Ток писин** (*Tok Pisin* [ˌtokpiˈsin]) - англичан креол кыв, Папуа-Выль Гвинеялӧн англичанкӧд да хири-мотукӧд официал кыв. Анбур - латин.

## Ток писин анбур
a, b, d, e, f, g, h, i, j, k, l, m, n, o, p, r, s, t, u, v, w, y

## Морта нимвежтасъяс

## Лыдакывъяс
:0 - siro
:1 - wan
:2 - tu
:3 - tri
:4 - foa
:5 - faiv
:6 - sikis
:7 - seven
:8 - et
:9 - nain
:10 - ten

## Ток писинӧн буркыв
:Papa bilong mipela
:Yu stap long heven.
:Nem bilong yu i mas i stap holi.
:Kingdom bilong yu i mas i kam.
:Strongim mipela long bihainim laik bilong yu long graun,
:olsem ol i bihainim long heven.
:Givim mipela kaikai inap long tude.
:Pogivim rong bilong mipela,
:olsem mipela i pogivim ol arapela i mekim rong long mipela.
:Sambai long mipela long taim bilong traim.
:Na rausim olgeta samting nogut long mipela.
:Kingdom na strong na glori, em i bilong yu tasol oltaim oltaim.
:Tru.

## Ыстӧдъяс
* Tok Pisin Translation, Resources, and Discussion
* A bibliography of Tok Pisin dictionaries, phrase books and study guides
* Revising the Mihalic Project
* Ethnologue report for Tok Pisin
* Radio Australia Tok Pisin service
* Robert Eklund's Tok Pisin Page
* Corpus of Tok Pisin folk tales published in Wantok
* Buk Baibel long Tok Pisin (The Bible in Tok Pisin)
* Eukarist
* Pidgin/English Dictionary 
* ''Tokpisin Grammar Workbook for English Speakers. A Practical Approach to Learning the Sentence Structure of Melanesian Pidgin (or Tokpisin).''
* Recorded dialogs, children's ditties at Robert Eklund's Tok Pisin website
* Tok Pisin Swadesh List
Лужиков Александр Михайлович

**Лужиков Александр Михайлович** (1964–2006) — коми гижысь.

## Олан туй
Александр Лужиков чужӧма 1964 вося рака тöлысь 19-ӧд лунӧ Коми АССР-ын Кулӧмдін районса Кекур грездын. Помалӧма И.А. Куратов нима 1 №-а Сыктывкарса педагогика училищеысь художествоа графика юкöн, служитӧма армияын. Помалӧма Москваын Горький нима Литература институт, уджалыштӧма Коми радиокомитетын литературно-драматическöй вещаниелöн редакторöн. 1992 восянь «Би кинь» журналса шöр редактор.

Кулӧма коркӧ 2006 вося ӧшым тӧлысьӧ. Кулан луныс абу тöдса. Шойсӧ аддзӧма Сыктывкарса керка пӧдвалысь (Пушкин улича, 68 керка). 259 №-а кулӧм йылысь гижӧд лӧсьӧдӧма 2007 вося урасьӧм тӧлысь 7 лунӧ; сэні гижӧма, мый мортыс кувсьӧма 2006 вося ӧшым тӧлысь 25 лун да 2007 вося тӧвшӧр тӧлысь 5 лунъяс костын. Кулӧм йылысь эскӧданпас сетӧма 2009 вося рака тӧлысь 11 лунӧ. Рöдвужыс тöдмалiс кувсьöм йывсьыс 2009 воын. 2007 вося урасьӧм тӧлысь 27-ӧд лунӧ гуалöма кыдзи нимтöм-рöдвужтöм морт Вылыс Човса шойна вылын 13 №-а участок вылын.

## Гижан удж
Александр Лужиковлöн медводдза кывбуръяс петӧма 1970-öд вояс помын. Сiйö ветлӧма том гижысьяслöн IX Ставсоюзса совещанньӧ вылö. Бура донъялӧмаӧсь сылысь кывбуръяссö роч поэт Егор Исаев да Коми Республикаса народнӧй гижысь Геннадий Юшков. «Йиркап» йылысь поэмаын кылö чужан лун да рöдвуж йылысь тöжд.

Гижöдъясыс петавлӧмаӧсь «Литературнöй газетын», «Литературнöй Россияын», «Север» журналын.

Бура петкöдчӧма драматургия жанрын. Гижӧма «Ыджыд висьöм» пьеса (йöзöдöма: «Арт» журнал, 1997 во, 1 №.).

Сылысь кывбуръяссö вуджöдлӧмаӧсь Елена Исаева, Александр Кувакин, Сергей Филатов.

1991 восянь пырӧ Россияса Гижысь котырö.

## Небöгъяс
* Ме радейта тэнö: кывбуръяс. – Сыктывкар: Коми кн. изд-во, 1989. – 41 л.б.
* Енэжшöpса оpдым: кывбуpъяс / Ред. А.В. Тентюков; серпасалiс А.М. Лужиков. – Сыктывкар: Коми кн. изд-во, 1994. – 127 л.б.
* Лэбӧ лолӧй енэж шӧрті. За душою следом. Кывбуръяс. Стихи / Сост. А.Г. Попов, Н.А. Обрезкова. — Сыктывкар: АУ РК "Редакция газеты "Коми му", 2012 во. — 128 с.

## Мукöдтор
* 2012 воын Войтыркостса Поэзия лунö нуöдöм VI-öд «Поэтическöй эстафета» вöлi сиöма Александр Лужиковлöн паметьлы.
* 2011 воын поэтлöн гöтыр Марина да нылыс Лиза шыöдчисны Коми гижысь котырö А.Лужиков нима премиа лöсьöдöм йылысь мöвпöн. Премиа сетсьö сöмын сиктса да комиöн гижысь том кывбуралысьяслы. 2011 воын премиа босьтiс том гижысь Ольга Баженова, 2012 воын — Алёна Шомысова, 2013 воын — Алёна Старцева, 2014 воын — Татьяна Шахова, 2015 воын — Любовь Ануфриева, 2016 воын — Татьяна Ануфриева (Кирпиченко).

## Öшмöсъяс
* Ильин Б. Меддводза асшöр книга // Коми му, 1994. 8 февр. 
* Мартынов В. Выль видзöдлас, выль рöм // Коми му, 1994. 5 марта.
* Мартынов В.И. Лужиков Александр Михайлович // Литературная энциклопедия земли Коми. – Сыктывкар, 2004.
* Коми республикаса Национальнöй библиотека
* Александр Лужиковöс гуалöма нимтöм гуö // Республика, 2009. Урасьöм тöлысь 27-öд лун. 31 №.
* Фин-йöгра портал

## Ыстӧдъяс