open-index/open-wikipedia-markdown huggingface dataset:
Эстония

**Эст му** (, , ), каныслӧн тыр нимыс **Эст Республика** (). Тайӧ асшӧр канму Войвыв Европаын Балты саридз дорын. Войвылын сійӧ петӧ Финн куръя дорӧ, рытыввылын Балты вадорӧ, лунвылын межаасьӧ Латвиякӧд (суйӧрыслӧн кузяыс ), асыввылын Роч мукӧд (). 

Эст мулӧн мувывторыс  ыджда, олысьыс – матӧ 1 млн. 341 сюрс морт (2007’ воын). Канмуыс юкӧма 15 мутасӧ (maakond). Юркарыс Таллинн (эст ногӧн Tallinn), кӧні олӧ 400 сюрс кымын морт. Мукӧд ыджыдджык каръяс – Тарту, Нарва, Кохтла-Ярве, Пярну.

Эст муыд босьтӧма асшӧрлун 1918’ урасьӧм 24’ лунӧ, эськӧ 1940-41’ да 1944-1991’ воясӧ вӧлӧма сӧветъяс улын, а 1941-1944’ воясӧ – немеч улын. 1991’ моз 20’ лунсянь бара асшӧрлуна. Каналан кывйыс – эст кыв (eesti keel). Талун Эст муын – уна ютыра ставӧн бӧръяна юралӧм, эм 4 вося парламент (Riigikogu), юралысь (ӧні Алар Карис) да веськӧдланін. 1991’ восянь Эст Республика пырӧ Ӧтувтчӧм войтыръяс котырӧ, а 2004’ восянь Эвропаса йитчӧмӧ да НАТО-ӧ.

## Мувывтор
Эст му — уна юа-тыа да діа му. 15 сюрс во сайын сійӧ мездмис йиысь да Балты саридзлӧн гыяс улысь. Ӧні тані паськыд коръя вӧръяс вежласьӧны лыска вӧръясӧн, 40% муыс гӧран муяс улын. Вӧръясын эм быдсяма пемӧсыс, но медуна олӧ косуля да кӧч. Кӧдзан культураяс пиысь медъёна быдтӧны шобді да рудзӧг. Эст муын быдмӧны каштан да кольтусь куст, но тасянь войвывланьджык – оз нин. Ставнас Эст мулӧн мувывторыс – матӧ 45 сюрс км². Сора тӧлысьын шоныдыс шӧркодя овлӧ +17, урасьӧм тӧлысьын – 6 кӧдзыд.

Діыс Эстонияын – 1500 кымын, медыджыдыс – Сааремаа, кӧні лада саридз климат понда олӧ уна гежӧд быдмӧг. Медджуджыд кырйыс Эстонияын – 318 метра джуджда Ыджыд Мунамяги, сыысь ыджыдыс Балты дорын абу.


Hommik Mukri rabas.jpg|
Tarvasjõgi.jpg|
Loopealne Keilas 18-06-2012.jpg|
Väimela Alajärv 2012 08.jpg|
Laelatu puisniit.jpg|
Osmussaar 2001.jpg|
Tabasalu pank .JPG|
Altja jõgi Lahemaal.jpg|


## Йӧзыс
Эст муын олӧ 1,35 миллион морт, шӧркодя – 30 мортӧн быд км²-ын. Медгырысь каръяс – 400 сюрс олыся Таллинн, 100 сюрса Тарту да 67 сюрса Нарва. Олысьяс письыс эстъяс артмӧдӧны 69%, рочьяс – 26%, украинасаяс – 2%. Свенъяслӧн да ингерманландсалӧн эм культура автономия.

## Каръяс

## Экономика

Выльысь асшӧрлунасьӧмыс ёна ӧддзӧдіс Эст муын овмӧсыслысь лыбӧм-сӧвмӧӧмсӧ. Шӧркоддьӧм удждоныс ӧні 800 USD, кытысь чинтӧны 22% вот. Удж сетысь мынтӧ 33,3% йӧзкостса да уджтӧмъяслы отсасьӧм могысь вот, вузӧсысь да мукӧд могмӧдӧмысь босьтӧны 18% вот. Вузасьӧм-ньӧбасьӧмыс медбура сӧвмӧ Финляндиякӧд, Швециякӧд да Германиякӧд. Эст мулӧн медыджыд инвесторъясыс – свенъяс, Эстонияса овмӧсӧ найӧ пуктӧмаӧсь 3,35 миллиард EUR, Сомияслӧн инвестируйтӧма 1,75 миллиард EUR, Америкаса Ӧтувтӧм Штатъяслӧн — 377 миллион EUR. Ачыс Эст муыс медуна сьӧм пуктӧма Литваӧ (405 миллион EUR) да Латвияӧ (340 миллион EUR).

## Важвылӧм
Айкатыла

**Айкатыла** () – Коми Республикаса сикт, Емдін районса юрсикт да Айкатыла сикт овмӧдчӧминса шӧрсикт.

## Ним артмӧм
## Фольклор
## География
Айкатыла пукалӧ Эжва ю бокын.
## История
Грездыс артмис XVI нэм пансигӧн. 1646 да 1678 вося Йӧзӧс гижалӧм дырйи грездсӧ пасйӧма кыдзи *Айкинская*.

Сиктлӧн медся важ юкӧннас лоӧ Шожым грезд. Айкатыла артмӧма 1608—1628 вояс костас. Медводдзаысь Айкинская грезд казьтыштӧма 1646 вося Йӧзӧс гижалан небӧгын. Сэки кык керкаын олӧмаӧсь Василий Власович да Степан Фёдорович Исаковъяс. Предание серти, Айкатылаӧ овмӧдчысьяс водзынсӧ олісны Кырс грездын.

## Олысьяслӧн лыд

## Медводдза овъяс
* 1646 — Исаков
* 1719 — Гурьев, Полев
## Культура
## Велӧдӧм
* 1845 — воссис приходса училище.
* 1895 — воссис приходса училище нывъяслы.
## Тӧдчана йӧз
* Ванеева Ирина Михайловна (1933—2010) — коми литература туялысь

## Тӧдчана эмторъяс
## Ӧтуввез
## Ӧшмӧсъяс
* Атлас Республики Коми. – Москва, 2000.
* ''Жеребцов И.Л.'' Где ты живешь: Населенные пункты Республики Коми. Историко-демографический справочник. – Сыктывкар, 2000.
* История Коми с древнейших времен до конца XX века: В 2-х т. / Под общей редакцией ''А.Ф. Сметанина''. – Сыктывкар, 2004.
* Республика Коми: Энциклопедия. – Сыктывкар, 1997-2000. – Т. 1-3.
Эстъяс

**Эстъяс** (эст *eestlased*) - чудь–йöгра войтыр, канкывйыс Эстонияын — эст кыв. 

Медводдза йöзыс татчöс муясын овмöдчылöмаöсь 11 сюрс во сайын кымын, а чудь–йöгра олöны танi бöръя 5 сюрс восö нин. Каръяс пиысь важ гижöдъясын медводдзаысь гаравлöны Тарту – 1030–öд воын, а Таллинн – 1154–öд воын. Ас канму артмытöдз Войвыв Эстония 1219–öд воын босьтöны датчана, а Лунвыв Эстония – немечьяс 1224–öд воын. Сöмын Сааремаа пöшти нэм чöж олö джынвыйö асшöра. Ливонияса ожман помасьöм бöрын 1583–öд воын Эстония веськалö полякъяс да шведъяс киö, а 17–öд нэмлöн мöд джынсяньыс ставнас вуджö шведъяслы. Сэки Швецияын медъёна паськалö протестантизм, та понда кызвын эстыс — лютерана. Та вöсна жö ёна водз пондöны йöзöдны эст кывъя литература, позьö сюрöдны бур тöдöмлунъяс. 17–öд нэм помланьö нин джын войтырыс лоö велöдчöма, а небöгыд крестьяналöн гортас абу нин гежöдтор. Тартуса Университет панöны 1632–öд воын. Крестьяналы школаяс восьтöны ветымын воöн сёрöнджык.
Тӧвшӧр тӧлысь

**Тöвшöр тöлысь** (*Январ*) — тöвся тӧлысь.

Öнiя олöмö да календарö пырисны важся кадсянь воöм коми тöлысь нимъяс. Кыв туялысьяс видлiсны талунъя кывъясöн да шыпасъясöн нимтыны тöлысьяссö, гöгöрвоöдны миян кадся олысьяслы. Налöн киын вöлiны некымын нога тöлысь гижан нимъяс, кодъясöс воддза йöзыс быд ногыс дзугöмаöсь — коми кывсö тöдтöгыс да сы кадö грамматика нормаяс абутöмла.

Тöвшöр – важъя гижöдъясын гижöма «тошор», «толшор». Öнi чайтöны, тöвшöр — тайö тöлысь, кор тöлыслöн воö шöрыс.

## Öшмöс
Коми календар. 2009 во / Дасьтiс *А. Н. Рассыхаев*. Сыктывкар, 2008.
Урасьӧм тӧлысь

**Урасьӧм тӧлысь** (*Февраль*) тайӧ тӧвся тӧлысь.

Ӧти важъя гижӧдын паныдасьлӧ «вуорсим» кыв, кодӧс петкӧдӧны «вурсьӧм» кывйысь. Мӧд гижӧдын тӧлысьсӧ шуӧма «урсимъ», коді матын пӧ «урӧс» кывкӧд — лёк, омӧль поводдя. 

## Ӧшмӧс
Коми календар. 2009 во / Дасьтіс *А. Н. Рассыхаев*. Сыктывкар, 2008.
Рака тӧлысь

**Рака тöлысь** (*Март*) тайö тувсовъя тӧлысь.

Важъя гижöдъясас тöлысьсö шуöма «рака». Татшöм вежöртаса жö тöлысь нимыс удмуртъяслöн. Сiдзкö, тайö лэбачьясыслöн ышман кад.

## Öшмöс
Коми календар. 2009 во / Дасьтiс *А. Н. Рассыхаев*. Сыктывкар, 2008.
Лӧддза-номъя тӧлысь

**Лӧддза-номъя тӧлысь** (*Июнь*, *Юнь*) — гожся тӧлысь.

Кык сикас гижӧдын тӧлысьсӧ пасйӧма «лосца номъя», «лосца» да вайӧдӧма роч кывъя вуджӧдӧм «паутной». Туялысьяс серти, нимыс сыысь, мый тайӧ тӧлысяс петкӧдчӧны номъяс да лӧдзьяс.

## Ӧшмӧс
Коми календар. 2009 во / Дасьтіс *А. Н. Рассыхаев*. Сыктывкар, 2008.
Сора тӧлысь

**Сора тӧлысь** (*Июль*, *Юль*) — гожся тӧлысь.

Тӧлысь ним артмӧм гӧгӧр — вензьӧмъяс. 

Ӧтияс чайтӧны, мый «сора» кыв артмӧма «сю оран» кывъясысь, коді индӧ нянь вундан кад вылӧ. 

Мӧдъяс — мый тайӧ кывнас вӧлі шуӧны «вотӧс, тусь, урожай». 

Нӧшта ӧти вӧзйӧм — водзынсӧ тӧлысьсӧ шусис «сӧра», кодлӧн вежӧртасыс — «тусь воӧм, за чорзьӧм».

Сора тӧлысьлӧн вежӧртасыс ӧні коми кывйын «сорлалӧм, кыдъя».

## Ӧшмӧс
Коми календар. 2009 во / Дасьтіс *А. Н. Рассыхаев*. Сыктывкар, 2008.
Моз тӧлысь

**Моз тӧлысь** (*Август*) — гожся тӧлысь.

Важъя гижӧдъясын тӧлысь нимыс «мозь», «моз». Туялысьяс некымын ног гӧгӧрвоӧдӧны ним артмӧмсӧ. 
Медводдза вӧзйӧм: артмӧма «мозым» кывйысь, кодлӧн вежӧртасыс — «сёйны номсӧдлӧм». 

Мӧд гӧгӧрвоӧдӧм: сылӧн эм «сёян-юанӧн озыр» вежӧртас. Сідзжӧ чайтӧны, мый моз нимыс йитчӧма «урожай идралӧмкӧд».

## Ӧшмӧс
Коми календар. 2009 во / Дасьтіс *А. Н. Рассыхаев*. Сыктывкар, 2008.
Кӧч тӧлысь

**Кӧч тӧлысь** (*Сентябр*) — арся тӧлысь.

Ки помысь гижӧдын тӧлысь нимсӧ пасйӧма кыдзи «кічь». Туялысьяс шуӧны, мый тайӧ торкалӧмӧн гижӧм «кӧч» кыв. Подулалӧны ассьыныс видзӧдлассӧ сыӧн, мый тайӧ тӧлысяс, кор усьӧм коръяс вӧсна кольӧ пасьтӧм пуяс, вӧралысьяс окотапырысь кыйӧны кӧчӧс.

## Ӧшмӧс
Коми календар. 2009 во / Дасьтіс *А. Н. Рассыхаев*. Сыктывкар, 2008.
Йирым тӧлысь

**Йирым тӧлысь** (*Октябр*) — арся тӧлысь.

Важся гижӧдъясын тӧлысьсӧ пасйӧма кыдзи «ерым», «ерымъ». Кыв артманног гӧгӧр некымын видзӧдлас. Медводдза: та пӧръя ывлаыс ыркыд нин, та вӧсна кывйыс вермис артмыны «йирмӧг» либӧ «ар лым» кывъясысь. Мӧд шуӧм: тӧлысь нимыс вунӧдӧм «йирим» кывйысь, кодлӧн вӧлі «кӧдзыд тӧла поводдя» вежӧртас».

## Ӧшмӧс
Коми календар. 2009 во / Дасьтіс *А. Н. Рассыхаев*. Сыктывкар, 2008.
Вӧльгым тӧлысь

**Вӧльгым тӧлысь** (*Ноябр*) — тӧвся тӧлысь.

Важся гижӧдын тӧлысьыс паныдасьлӧ «валсым» ним улын. Чайтӧны, мый тайӧ нимыс артмӧма «вӧльгим» кывйысь да тадзи вӧлі шуӧны «медводдза лым усьӧм».

## Ӧшмӧс
Коми календар. 2009 во / Дасьтіс *А. Н. Рассыхаев*. Сыктывкар, 2008.
Ода-кора тӧлысь

**Ода-кора тӧлысь** (*Май*) — тувсовъя тӧлысь.

Важся гижӧдъясын тӧлысьсӧ шуӧма «ода-кора». Артмӧма нимыс сыысь, мый муыс садьмӧ, петкӧдчӧ муяс вылын веж турун да пуяс вылын кор.

## Ӧшмӧс
Коми календар. 2009 во / Дасьтіс *А. Н. Рассыхаев*. Сыктывкар, 2008.
Косму тӧлысь

**Косму тӧлысь** (*Апрель*) — тувсовъя тӧлысь.

Тӧлысьыслӧн нимыс кипомысь гижӧдъясын пасйӧма, кыдзи «космоусъ», «косму». Чайтӧны, мый тадзи тӧлысьсӧ шуӧмаӧсь сы кадӧ, кор комияс овлӧмаӧсь лунвылынджык, и муыс та кадӧ кос нин.

## Ӧшмӧс
Коми календар. 2009 во / Дасьтіс *А. Н. Рассыхаев*. Сыктывкар, 2008.
Ӧшым тӧлысь

**Öшым тӧлысь** (*Декабр*) — тöвся тӧлысь.

Тöлысь нимыс важся гижöдъясын паныдасьлö кыдзи «алсым», «улсымъ». Туялысьяс артмöдöны «тöллым» кывйысь «тöв, лым» вежöртасын.

## Öшмöс
Коми календар. 2009 во / Дасьтiс *А. Н. Рассыхаев*. Сыктывкар, 2008.
Мари Эл

**Мариму** либӧ **Мари Эл** (, ) — мари войтырлӧн чужан му, асъюралан республика, Роч Федерация , пырӧ Волгадор федерал кытшӧ.

Канкарыс — Йошкар. Йошкарсянь Мӧскуаӧдз 862 км.

## Ним
Мариму шусьӧ сідз мари войтыр серти, коді тані важысянь олӧм да кодлы татчӧ вӧлі лӧсьӧдӧма автономия.

## Статус
Мариму Республика — Роч Федерация кутантор. 
 
## География

## История

## Веськӧдлӧм

### Канкар

### Муниципал районъяс

### Оланінъяс

## Отир

### Чужанвуж серти

## Овмӧс да быт

## Культура

## Лыддянтор

## Ыстӧдъяс

## Пасйӧдъяс
Суоми Му

**Суоми Му**, сідзжӧ **Финляндия** (, ; **Финн Республика**, , ) — тайö республика Войвыв Европаын. Суоми Мулöн юркар тайö Хельсинки (). Суоми Му — уна юа-тыа да дiа му.

## Мувывтор
Асыввылын Рочмукӧд орчча, рыт-войвылын - Шведмукӧд, войвылын - Норвегиякӧд. Лунвылын да рытвылын Суоми Му кытшалӧны Балты саридз да сылӧн Финн да Ботник куръяяс.

Шведмукӧд cуйӧр артмӧ 586 км, Норвегиякӧд - 716 км да Рочмукӧд - 1265 км. Саридзса суйӧр Эст мукӧд мунӧ Финн куръяты, а Швед мукӧд - Ботник куръя да Балты саридзты.
Саридзса вадорлӧн кузьта - 46 000 км. 

## История
1917 вося декабр 6 лунӧ Финляндия юӧртіс Россияысь асшӧрлун йылысь. Империя бырӧм вайӧдіс Суомиын гражданскӧй войнаӧ 1918 воын (тӧвшӧр тӧлысь 27 лун — моз тӧлысь 16 лун). Коймöд сöветско-суоми война бöрын (1939 вося öшым тöлысь 30 лун — 1940 вося март 13 лун) Финляндия воштiс ассьыс му юкöнсö, но видзис ассьыс асшöрлунсö. 

Страналӧн медводдза Оланпасыс 1919 восянь, некымынысь вежсьӧма. Ӧнія мӧд Оланподув вынсьӧдісны 1999 воын да уджалӧ 2007, 2011 да 2018 воясын вежсьӧмъясӧн.

## Олысь лыд

Олысь лыд 2015 во серти - 5 479 800 морт, мувывторыс - 338 430,53 км². 

70% финнъяс олӧны каръясын либӧ карбердъясын, кодъяс босьтӧны сӧмын 5% став Суоми мулысь мувывторсӧ.

Медся гырысь этша лыда войтыръяс - тайӧ карелъяс, финн шведъяс (291 000 гӧгӧр), чиганъяс, юдейяс, татараяс да саамъяс. Кӧть и роч кывъя йӧзыс Суоми муын бура уна (62,5 сюрс морт гӧгӧр), найӧс озӧ лыддьӧй этша лыда войтырӧн.

## Чужан кывъяс
Каналан кывъясӧн лоӧны финн да швед кывъяс. Но кывъясӧн вӧдитчӧм тшӧтш ёна торъялӧ ( Аланд діяс вылын сёрнитӧны сӧмын швед кыв вылын, а войвылын вевдӧны саам кывъяс).

Суоми муын чужан кывъяс (31.12.2011):

Суоми кыв 91,5%

Швед кыв 5,4%

Мукӧд кывъяс 4,5%

## Енлы эскӧм
2014 во кежлӧ лютерана вичкоӧ вӧлі пырӧма 74% олысь, православнӧй вичкоӧ 1% гӧгӧр. Мукӧд вичкоясӧ 2009 во кежлӧ вӧлі пырӧма 1,4%, а 19,2% эзӧ пыртӧй асьсӧ ньӧти енлы эскана организацияӧ.

## Экономика
Суоми му пырӧ ичӧт сӧвмана канмуяс дінӧ. ВВП 44 448 доллар.

Видз-му вӧдитана муяс босьтӧны 8% став мусьыс, а гӧрана муяс - 2 млн. гектар. Унджык фермаяс - тайӧ неыджыд овмӧсъяс. Му вӧдитчӧм да скӧт видзӧм ёна механизируйтӧма.
Морт

**Морт** (: homo - морт, sapiens - вежӧра) тайӧ пемӧс, гӧгӧрвосьӧ кыдзи вежӧра морт. Англияса естествоиспытатель Чарльз Дарвин серти кӧ, Му вылын ӧнія кадӧ олысь морт артмӧма ӧблезянаысь.

 
## Морт йылысь наукаяс

* Антропология
* Ордысь петӧм (Генеалогия)
* Важвылӧм (История)
* Лингвистика
* Медицина
* Психология
* Социология
* Философия
* Этногенез
* Этнография
Саха (Якутия) республика

**Саха (Якутия)** (, ) — тайӧ республика Рочмуын. Сахалӧн юркар тайӧ Якутск (, ).

* Йӧзыс: 950 700 гӧгӧр (2005)
* Мувывтор: 3 103 200 км²
* Юркар: Якутск (саха *Дьокуускай*)
* Юралысь (Президент): Вячеслав Штыров
* Каналан кывъяс: саха, роч
Удмуртия

**Удмуртия** (*Одмортму*; удмурт **Удмурт Республика** али (оланподувыс вылын) **Удмурт Элькун**) — тайӧ республика Рочмуын. Удмуртиялӧн юркар тайӧ Ижкар. 

## Йӧз
Удмуртияын ӧні олӧ 1 517 164 морт. Каръясын олысьяслӧн лыд — 65,55 % (994 504 морт).

## Каръяс
* Вотка
* Глазкар
* Ижкар
* Можга
* Сарапул

## Районъяс
* Алнаш район
* Балезино район
* Вавож район
* Вотка район
* Глазкар район
* Грах район
* Дэбес район
* Завьял район
* Ичӧт Пурга район
* Камбарка район
* Каракулино район
* Кез район
* Кизнер район
* Кияса район
* Красногорск район
* Можга район
* Сарапул район
* Сьӧлта район
* Сюмси район
* Ува район
* Шаркан район
* Юкаменск район
* Эгра район
* Якшур-Бӧдья район
* Яр район
Чимиавӧрӧк

**Чимьяверек** () тайӧ Коми Республикаын ю, веськыд вож Весляна юлӧн, шуйга вожлӧн Ем юлӧн, правильно – коми cimia-verek ‘сёмужий ворох’ в смысле ‘река, богатая сёмгой’.

## Ыстӧдъяс
* Афанасьев А.П. Топонимия Республики Коми (стр.156) — Сыктывкар, 1996.
* [Древнетюркский мир: история и традиции (стр.89) - Казань, [2002].]

## Линкъяс
* Чиньяворык (роч)

## Пасйӧдъяс
Удмурт кыв

**Удмурт кыв** (*удмурт кыл*) — тайӧ финн-йӧгра кывъясысь ӧти, Удмуртия Республикаын каналан кыв. Сiйӧн сёрнитӧ Удмуртия Республикаса вужвойтыр - удмурт йӧз (матӧ 484 сюрс морт). 

## Удмурт анбур



## Грамматика

### Эмакыв

Эмакывлӧн удмурт кывйын эм кык лыд: ӧтка лыд да уна лыд; дас вит вежлӧг:

### Морта нимвежтасъяс

### Кадакывлӧн вежласьӧм

**Гырыны** (*гӧрны*):

**Ӧнія кад**

**Ӧнія кад, соссяна форма**

**Колян кад**

**Колян кад, соссяна форма**

**Локтан кад**

**Локтан кад, соссяна форма**

### Лыдакывъяс

:1 - одӥг
:2 - кык
:3 - куинь
:4 - ньыль
:5 - вить
:6 - куать
:7 - сизьым
:8 - тямыс
:9 - укмыс
:10 - дас
:11 - дас одӥг
:20 - кызь
:21 - кызь одӥг
:30 - куамын
:40 - ньыльдон
:50 - витьтон
:60 - куатьтон
:70 - сизьымдон
:80 - тямыстон
:90 - укмыстон
:100 - сю
:101 - сю одӥг
:300 - куинь сю
:1000 - сюрс
:2000 - кык сюрс
:100000 - сю сюрс
:1000000 - миллион

## Ыстӧдъяс

* Изучение удмуртского языка
* Удмуртский язык
* Краткий грамматический очерк удмуртского языка. В. И. Алатырев (сетевая версия, PDF 614 кбайт)
* Финно-угорская электронная библиотека
* Удмуртско-русский онлайн-словарь
* Удмуртӧн Википедия
Мари кыв

**Мари кыв** (тшӧтш **видз мари кыв**) (*марий йылме*) тайӧ роч кывкӧд да Керӧс Мари кывкӧд Мари Эл Республикаын каналан кыв, чудь-йӧгра кывъяслӧн мари котырысь кыв. Сiйӧн сёрнитӧ Мари Эл Республикаса вужвойтыр&nbsp;– мари йӧз (матӧ 285 сюрс морт). 

## Видз Мари анбур

## Морта нимвежтасъяс

## Лыдакывъяс

## Мариӧн кывбур




:**СУГЫНЬ МУТ**
:Мый колем гын, тойыза те
:Кӱкшака курганеш,
:Степь покшелан, шерге-лишыл
:Украина мландеш.
:Днепрын вӱдшӧ, тура серже
:Да пасу лойгалтме
:Койышт ыле, шоктыж ыле
:Днепрын мӱгыралтме.
:Украина гычын мушкылт
:Канде теҥыз деке
:Тушман еҥын осал вӱржӧ
:Йоген кайымеке,
:Нурым, курыкым кодем мый,
:Юмо дек кӱзалын
:Кумалаш... а тудо марте
:Юмым ялт ом пале.
:Тойыза да рӱж кынелза,
:Чепым кӱрышт шуыза
:Да тушманын вӱржӧ дене
:Эрыкым те мушса.
:Мыйымат кугу ешдаште
:Эрыкаҥ, уэмын,
:Ида мондо, шарналталза
:Ныжыл шомак дене.



## Мари кывъяс
* Керӧс Мари кыв

## Ыстӧдъяс

* Сайт Кадзуто Мацумуры о марийском языке
: на нём лугово-марийско-русско-японский словарь
* Марийские онлайн-словари
* Электронный марийско-русский словарь
* Mari Multilingual Dictionary
* Финно-угорская электронная библиотека
* Электронная коллекция изданий на марийском языке

## Видзӧдӧй тшӧтш
* Википедия:
**  Видз Мари кыв вылын
**  Керӧс Мари кыв вылын
1 (ӧти)

**1 (ӧти)** — 0 да 2 костын лыдпас.

## Кыв артмӧм
## Коми кывлӧн сёрнисикасъясын
## Коми мифологияын да фольклорын
Лунвыв Осетия

**Лунвыв Осетия Республика** (осет *Республикæ Хуссар Ирыстон*, роч *Республика Южная Осетия*, грузин სამხრეთ ოსეთის რესპუბლიკა) — тайӧ  пыдди пуктытӧм республика.

## Видзӧдӧй тшӧтш
* Войвыв Осетия
* Грузин-осетин тыш (2008)
Абхазия

**Абхазия**, *Абхазия Республика* (абхаз *Аҧсны Аҳәынҭқарра*, роч *Республика Абхазия*, грузин აფხაზეთის რესპუბლიკა) — тайӧ пыдди пуктытӧм республика.
Мувеж

**Мувеж** () — океанъясӧн кытшлалӧм зэв ыджыд му тор.

## Мувежъяс
Абхазияса ӧксыув

**Абхазияса ӧксыув** тайӧ канму Кавказын, Сьӧд саридз дорын. 1462-1810.

Ӧксы керка тайӧ ӧксыяс Чачба.
Шервашидзе

**Чачба** (уна лыд:*Чачаа*; роч *Чачба, Шервашидзе* (водзджык *Чачбовы, Шервашидзевы*); грузин შერვაშიძე, *Шервашидзе*; мегрел форма — Шарашиа) — абхаз ӧксы керка, Абхазияса ӧксыувлӧн канса орд.
Сьӧд саридз

**Сьӧд саридз** тайӧ саридз Атлантика океанын. Медыджыд пыдна - 2258 метр, ыджда - 422 сюрс км².

Медыджыд кар-портъяс Сьӧд саридзын:
* Новороссийск, Сочи, Туапсе (Рочму);
* Сухум (Абхазия)
* Бургас, Варна (Болгария);
* Батуми, Поти (Грузия);
* Констанца (Румыния);
* Самсун, Трабзон (Турция);
* Одесса, Ильичёвск, Южный, Керчь, Севастополь, Ялта (Украина).
10 (дас)

**10 (дас)** — 9 бӧрын лыдпас.

## Кыв артмӧм
## Коми кывлӧн сёрнисикасъясын
## Коми мифологияын да фольклорын
Финн-йӧгра войтырлӧн Ставмирса конгресс

**Финн-йӧгра войтырлӧн Ставмирса конгресс** – вит вонас ӧтчыдысь чукӧртчысь Конгресс, кодi ӧтувтӧ став мирсьыс фин-йӧгра войтырӧс.

## Конгрессъяс

* I — 1992, вӧльгым тӧлысь 30 лун – ӧшым тӧлысь 3 лун (Рочму, Коми республика, Сыктывкар)
: Конгресс котыртысь: Коми войтырӧс сӧвмӧдысь комитет. Вӧлі вынсьӧдӧма Финн-йӧгра войтыр костын ӧтувъя удж нуӧдӧм йылысь І декларация.
* II — 1996, моз тӧлысь 16 лун – моз тӧлысь 21 лун (Венгрия, Будапешт) 
* III — 2000, ӧшым тӧлысь 11 лун – ӧшым тӧлысь 13 лун (Финляндия, Хельсинки)
* IV — 2004, моз тӧлысь 15 лун – моз тӧлысь 19 лун (Эстония, Таллинн)
* V  — 2008, лӧддза-номъя тӧлысь 28 лун – лӧддза-номъя тӧлысь 30 лун (Рочму, Ханты-Мансийск)
* VI  — 2012, кӧч тӧлысь 8 лун – кӧч тӧлысь 12 лун (Венгрия, Шиофок)
* VII — 2016, лӧддза-номъя тӧлысь 15—17 лунъяс (Финляндия, Лахти)
* VIII — 2020, моз тӧлысь (Эстония, Тарту)


Image:SCW01.JPG|Сыктывкар, аэропорт.
Image:Budapest Parliament 4604.JPG|Будапешт, парламент.
Image:Helsinki-hafen.jpg|Хельсинки.
Image:Tallinna Raekoda.jpg|Таллин.
Image:Ugrasu glavnii korpus.JPG |Ханты-Мансийск, Йӧгра университет.
Image:Földvár (ship, 1959), Bakony (ship, 1921). Port of Siófok. Hungary 2005 032.jpg |Шиофок.
Image:Lahden hiihtomuseo.JPG|thumb|Лахти, Лыжи музей.
Image:Tartu, osvětlená radnice.jpg|Тартуса ратуша.


## Ӧшмӧсъяс

* Финн-йӧгра войтырлӧн Ставмирса консультативнӧй комитет
* Fenno-Ugria

## Ыстӧдъяс
Мокша кыв

**Мокша кыв** либӧ **Мордвин-Мокша кыв** () – тайӧ Мордовия Республикаын каналан кыв.

## Мокша анбур

## Морта нимвежтасъяс

## Лыдакывъяс

:1 - фкя
:2 - кафта
:3 - колма
:4 - ниле
:5 - вете
:6 - кота
:7 - сисем
:8 - кафкса
:9 - вейхкса
:10 - кемонь
:11 - кефкие
:12 - кемгафтува
:13 - кемголмува
:14 - кемнилие
:15 - кеветие
:16 - кемготува
:17 - кемзисемге
:18 - кемкафксува
:19 - кевейхксые
:20 - комсь
:21 - комсь фкие
:30 - колмогемонь
:40 - нильгемонь
:50 - ведьгемонь
:60 - кодгемонь
:70 - сизьгемонь
:80 - кафксогемонь
:90 - вейхксогемонь
:100 - сяда
:101 - сяда фкя
:200 - кафта сятт
:1000 - тёжянь
:1561 - тёжянь вете сятт кодгемонь фкие
:2000 - кафта тёжянь
:1000000 - миллион
:2000000 - кафта миллиотт

## Мокшаӧн кывбур




:**АВОЗЛАМА**
:Кулан-тиян, калмамасте
:шачень-касонь крайняв,
:степь кучканяс, губор пряняс
:кельгома Украйнав.

:Кадык сельминголен няян
:кели паксят коль ни,
:кода шуди вишке Днепрась
:комболдозь да жольнязь.

:Кодак уйфтьсы ширенястон
:аеркс вракнень верснон
:сенем моряв... эста стяян
:калмэзорстон серьсон,

:кадан паксятнень да панттнень
:да куцян мянь шкайти
:озондома... а сенярс мон
:шкайти крёст аф кайсян.

:Калмамасть да тинцьке снида,
:цинзеронттень ёрясть
:да душманонь кяжи верса
:валость учсеф волять.

:Моньге оцю семья ёткса,
:вольнай ломань налса
:тямасть юксне — лятфнемасте
:лямбе пара валса.



## Ыстӧдъяс

* Словарь мокшанского языка online
* Разговорник, грамматика и краткий словарь мокшанского языка
* 
* https://web.archive.org/web/20201128075555/http://uralistica.com/forum/topics/1000
Рузаевка

**Рузаевка** () тайӧ Рочмуса, Мордовия Республикаса кар. Промышленнӧй, ж/д шӧрин.
Эчер

**Эчер** (, ) венгер сикт. Тайӧ сулалӧ Будапештлӧн бердын. 




Image:Ecseri 151.jpg|Вичко
Image:Ecseri 154.jpg|
Image:Ecseri 158.jpg|Словак капелла
Image:Ecseri 171.jpg|Монумент
Image:Ecseri 159.jpg|Сикт горт
Image:Ecseri 156.jpg|Важ гортлӧн овмӧс
Image:Ecseri 168.jpg|Вичко да парк
Image:Ecseri 175.jpg|Эчерысь Микла нимо улича 
Image:Ecseri 178.jpg|Эчерысь «замок»
Image:Ecseri 180.jpg|Талунъя горт
Image:Ecseri 173.jpg|Кальвария улича
Image:Ecseri 166.jpg|Сеченьи улича
Ханты кыв

**Ханты кыв** (*ӧстяк кыв*; **ханты** *ханты ясаӈ*) — тайӧ чудь-йӧгра кыв, Ханты-Вӧгул асвеськӧдлан кытшын официал кыв.

## Лыдакывъяс

::

## Ханты анбур
Армения

**Армения**, **Армения Республика** (, *Айастани Анрапетутюн*) — тайӧ канму Кавказын. 

Yerevan-Republic Square-04-Museum-2019-gje.jpg|Yerevan
Haghartsin-26-Gregorkirche-Muttergotteskirche-2019-gje.jpg|Haghartsin
Zvartnots-18-2019-gje.jpg|Zvartnots
Etchmiadzin-Kathedrale-06-Turm-2019-gje.jpg|Etchmiadzin
Noravank-Muttergotteskirche-06-2019-gje.jpg|Noravank
Noravank-Kreuzstein-28-2019-gje.jpg|Khatchkar
Перымса комияс

**Коми пермякъяс** либӧ **перым комияс** (перым комиӧн *коми отир*, *перем комиэз*, *коми пермяккез*) – коми войтырлӧн лунвывса юкӧн.  

Перыс комияс сёрнитӧны комиӧн ас ногӧн, та вӧсна налон сӧвмӧма торъя гижӧд кыв – перым коми кыв.

## Лыд
2002 воын Рочмуын - 125 235 морт.
## Антропология

## Важвылӧм
### Археология культураяс
* Волосовоса культура
* Казандор культура (м.э. XVI-IX нн.)
* Ананьиноса культура (м.э. VIII-III нн.)
* Гляденовоса культура (м.э. III н.-IV н.)
* Ломоватовоса культура (IV-IX нн.)
* Родановоса культура (IX-XV нн.)

## Этнос чукӧръяс

* Зюздінса
* Ёдзватас
* Иньватас
* Обватас
* Кӧсватас
Коми (вежӧртасъяс)

**Коми**:
* Коми му
* Коми му (газет)
* Коми республика
* Коми-Перым асвеськӧдлан кытш
* Комияс
** Коми-Зыряна
** Коми-Пермякъяс
** Коми-Язьвинечьяс
* Коми кыв
** Коми Перым кыв
** Коми Язьва кыв
* Коми мифология
Казанса каналӧм

**Казанса каналӧм** ( ()) – тайӧ вошысь феодал канму Европаын, Волга дорын.

Кан керка тайӧ канъяс Чингизидъяс.
Ыджыд Перым ӧксыув

**Ыджыд Перым ӧксыув** (*Чердін ӧксыув*) (коми-перым *Ыджыт Перем öксуму*; роч *Великопермское княжество, Чердынское княжество*) тайӧ лунвыв комияслӧн  бырӧм феодвывса канмуныс Европаын, Кам дорын. 1323-1505.

Канмуын юралӧма Ыджыдперымса ӧксыяслӧн ордвуж.

## Ним артмӧм
Коми йӧзлысь пӧль-пӧчьяссӧ важ роч гижӧдъясын пасъявлісны *Пермь* нимӧн. Кывйыс тайӧ, вуджӧдны кӧ perämaa суоми кывйысь, лоӧ "му пом, ылі му". 
## Видзӧдӧй тшӧтш
* Емва ӧксыув
## Видзӧдӧй тшӧтш

## Ӧшмӧс
Абхазияса сардырся

**Абхазияса сардырся** тайӧ канму Кавказын, Сьӧд саридз дорын. 786-XII нэм.

Сар керка тайӧ саръяс Аносидъяс.
Краснодар

**Краснодар** () тайӧ Рочмуса кар, Краснодар ладорлӧн юркарыс. Промышленнӧй, научнӧй да культурнӧй шӧрин. 

Йӧз: 1 154 885 морт (2025).

## Пасйӧдъяс
Юрйыв кодзув

**Юрйыв кодзув** (*Войвыв кодзув*; *Киносура* - пон бӧж) – тайӧ кодзув.
Геногеография

**Геногеография** тайӧ наука

## Y-хромосома гаплогруппаяс Финн-йӧгра войтыръясын, рочьясын да тотараясын
Молдова

**Молдова** (**Молдавия**), **Молдова Республика** () — тайӧ канму Европаын.
Беларусь

**Беларусь** (; бел. латин анбур: *Bielaruś*), официальнӧй ним **Республика Беларусь** (; бел. латин анбур: *Respublika* *Bielaruś*) — тайӧ канму Европаын, рытыввылын Асыввыв-Европа тшӧтшкӧсін. Юркар — Минск, медыджыд каръяс — Гомель, Магилёу, Вицебск, Полацк, Слуцк, Бабруйск, Гродна, Брэст, Пинск, Мазыр, Наваполацк.

## География
Медшӧр тыяс — Наратш, Асьвейскае, Дрысьвяты, Князь-ты, Лукомскае. 

Медшӧр юяс — Днипро, Прыпяць, Сож, Нёман, Дзвина, Рытвывса Буг, Вялля, Сьвислатш да Бярэзина. 
Медвылыс чут — керӧс Сьвятая.

## Туризм
Юр туризм туйвизьяс — Наратш ты, Мирса да Нясьвижса изкаръяс, Гродна кар.
Великопермскӧйяс

thumb|Великопермскӧй ӧксыяслӧн канпасныс
**Великопермскӧйяс** (роч *Великопермские*) — коми-перым ӧксы керка,  Ыджыд Перым ӧксыувлӧн канса орд.
Сибирса каналӧм

**Сибирса каналӧм** (*Сибирса юрт*;  ()) – тайӧ вошысь феодал канму Азияын, Об да Иртыш дорын. 1495-1582.

Кан керка тайӧ канъяс Чингизидъяс да Тайбугинъяс.
Казахстан

**Казакстан**, офисіал ногӧн **Казахстан Республика** (казакӧн *Қазақстан / Qazaqstan,* рочӧн *Казахстан,* офисіал ногӧн: казакӧн *Қазақстан Республикасы / Qazaqstan Respublikasy*, рочӧн Респу́блика Казахста́н , дженьдӧдӧм — РК)  — тайӧ канму Европаын да Азияын.
Эллада

**Эллада**, **Элладаса Республика** () — тайӧ канму Европаын. 

## Ӧшмӧсъяс
* О Греции
Турция

**Турция**, **Турция Республика** () — тайӧ канму Европаын да Азияын. 

## Галерея

File:Anit Kabir (6526103103).jpg|
File:Aya sofya.jpg| 
File:Kocatepe Mosque Ankara.jpg| 
File:State Painting and Sculpture Museum of Ankara.jpg| 
File:DolmabahceMainGate.JPG| 
File:İzmir clock tower.jpg| 
File:Pamukkale00.JPG| 
File:Eskişehir-Aycan.jpg| 
File:Antalya falezler.jpg| 
File:Alanya.jpg| 
File:Bluemosquefront.jpg| 
File:Diyarbakir P1050751 20080427135832.JPG|
Ыджыд Британия

**Ыджыд Британия**, **Ыджыд Британиялӧн да Войвыв Ирландиялӧн Ӧтувтӧм корольувныс** () — тайӧ канму Европаын. 

Карл III
Тереза Мэй

## Музейяс Ыджыд Британияын
* Музей да художественнӧй галерея Дербиын
Нидерландъяс

**Нидерландъяс**, **Нидерландъяс корольув** () — тайӧ канму Европаын.
Албания

**Албания**, *Албания Республика* (албан Shqipëria, Republika e Shqipërisë) — тайӧ канму Европаын.
Англичан кыв

**Англичан кыв** (*English language*), сідзжӧ **инглиш кыв** — тайӧ герман кыв, Ыджыд Бритмуын, Америкаса Ӧтувтчӧм Штатъясын, Канадаын (франсузкӧд), Выль Зеландияын да Австралия Ӧтувъябурын каналан кыв, Индияын каналан кывъясысь ӧти (хиндикӧд да штатъяслӧн официальнӧй кывъяскӧд).

### Англичан анбур

## Морта нимвежтасъяс

## Лыдакывъяс

:1 - one
:2 - two
:3 - three
:4 - four
:5 - five
:6 - six
:7 - seven
:8 - eight
:9 - nine
:10 - ten
:11 - eleven
:12 - twelve
:13 - thirteen
:20 - twenty
:21 - twenty-one
:30 - thirty
:100 - hundred
:200 - two hundred
:1000 - thousand

## Видзӧдӧй тшӧтш

Важ англичан кыв

Шӧр англичан кыв
Лувр

**Лувр** (франция *Louvre, Musée du Louvre*) тайӧ музей Парижын. Восьтӧма 1793 воын.

60 000 m²

2007: 8 300 000 visit

*[[Мона Лиза]]*, *[[The Virgin and Child with St. Anne]]*, *[[Мелоса Венера]]*, *[[Хаммурапилӧн кодексыс]]*, *[[Самотракиса Ника]]*
Словакия

**Словакия**, **Словакия Республика** (, **) — тайӧ канму Европаын.
Япония

**Япония** (, Ниппон, Нихон; официал япон: 日本国, Ниппон-коку, Нихон-коку) — важся канму ылі асыввылын, меститчӧма дiяс вылын.
Бельгия

**Бельгия**, *Бельгия Корольув* (нидерланд *België, Koninkrijk België*; франция *Belgique, Royaume de Belgique*; немеч *Belgien, Königreich Belgien*) — тайӧ канму Европаын.
Румыния

**Румыния** () — тайӧ канму Европаын. 

## История

Румынияын ӧнія веськӧдлан котырсӧ вӧлі котыртӧма 1990 воын, 1989 вося революция бӧрын, коді путкыльтіс Никоале Чаушескуӧн юрнуӧдӧм улын коммунистическӧй режим. 
 
1946 воын, мӧд мирӧвӧй война бӧрын, вӧлі котыртӧма сӧветскӧй союзӧн аканьӧн веськӧдлан коммунистическӧй веськӧдлан котыр. Румыния дугдіс лоны аканьӧн 1950-ӧд воясын, босьтіс автономия. 

## Административнӧй юкӧнъяс

Румыния юксьӧ 41 уезд вылӧ  (județe), быдӧнлӧн аслыспӧлӧс история да культура. Уездъяс водзӧ юксьӧны каръяс вылӧ (municipii да orașe) да коммунаяс вылӧ (commune).  Найӧ водзӧ юксьӧны сиктъяс вылӧ, кодъяслӧн абу асланыс администрация.
Швейцария

**Швичарму**, **Швичармуса Конфедерация** (немеч *die Schweiz, Schweizerische Eidgenossenschaft*; франция *la Suisse, Confédération suisse*; италия *Svizzera, Confederazione Svizzera*; романш *Svizra, Confederaziun svizra*) — тайӧ канму Европаын.
Бразилия

**Бразилия**, **Федератив Бразилия Республика** () — тайӧ канму Лунвыв Америкаын.
Израиль

**Израиль**, *Израиль Канму* (иврит מדינת ישראל (Мединат Исраэль); араб دولة إسرائيل (Даулaт Исраиль)) — тайӧ канму Азияын.
Исландия

**Исланд** (), **Исланд Республика** () — войвыв европаын этша олысь дівывса канму.
Финн-йӧгра котыр

**Финн-йӧгра котыр** (, ) - тайӧ войтыркостса наука котыр Хельсинкиын, Финляндия.

## Вылӧм
Панӧм 1883-ӧд воын финн лингвистӧн О. Доннер.
Ирландия

**Ирланд**, **Ирандму**, **Эрйӧ** (), **Ирланд Республика** () — войвыв Европаын дівывса канму.
Словения

**Словения**, *Словения Республика* () — тайӧ канму Европаын. 

 
## Links
 
* Slovenia.si. Your gateway to information on Slovenia.
* Government of the Republic of Slovenia
* Mountains in Slovenia
Босния да Герцеговина

**Босния да Герцеговина**, *Босния да Герцеговина Республика* (босния, хорват Bosna i Hercegovina; серб Босна и Херцеговина) — тайӧ канму Европаын.
Черногория

**Черногория**, *Черногория Республика* (*Сьӧдгӧраму*) (черногор Црна Гора) — тайӧ канму Европаын.
Македония Республика

**Войвыв Македония**, **Войвыв Македония Республика** () — тайӧ канму Европаын.
Норвегия

**Норвегия**, **Норвегия корольув** () — тайӧ канму Европаын. 

## References
Португалия

**Португал**, **Португалия Республика** () — Пиреней кӧджын лунвыв Европаса канму, сӧмын Испанкӧд орчча.
Сан-Марино

**Сан-Марино**, **Сан-Марино Республика** () — тайӧ канму Европаын.
Канада

**Канада** (англичан, франсуз Canada) — тайӧ канму Войвыв Америкаын.
Австралия

**Австралия**, **Австралияса Ӧтувъябур** () — тайӧ канму Австралия мувежын.
Выль Зеландия

**Выль Зеландия** (англичан New Zealand, маори Aotearoa) — тайӧ канму Австралия да Океанияын, Австралиясянь асыв-лунланьын.
Мальта

**Мальта**, *Мальта Республика* (мальта Malta, Repubblika ta' Malta; англичан Malta, Republic of Malta) — тайӧ  канму Европаын.
Аланд діяс

**Аланд діяс** (,  — Ахвенанмаа) — тайӧ йӧз улӧ шедӧм му Европаын.
Косово

**Косово**, *Косово да Метохия Автоном ладор* (серб *Косово, Аутономна покрајина Косово и Метохија*, албан *Kosova, Krahina Autonome e Kosovës dhe Metohis* тайӧ  пыдди пуктытӧм республика.
Керӧс Карабах Республика

**Керӧсвыв Карабах Республика**, *Арцах* ( (*Арцах, Лернаин Харабахи Анрапетутюн*)) — тайӧ  пыдди пуктытӧм канму Кавказын.
Индия

**Индия**, *Индия Республика* ( (Bhārat, Bhārat Gaṇarājya); ) — тайӧ канму Азияын.
Вьетнам

**Вьетнам**, *Вьетнам Социалист Республика* (вьетнам Việt Nam (越南), Cộng Hòa Xã Hội Chủ Nghĩa Việt Nam) — тайӧ канму Азияын.
Кипр

**Кипр**, **Кипр Республика** (; ) — тайӧ канму Европаын да Азияын.
Люксембург

**Люксембург**, *Люксембург Ыджыд Герцогув* (люксембург Lëtzebuerg, Groussherzogtum Lëtzebuerg; франция Luxembourg, Grand-Duché de Luxembourg; немеч Luxemburg, Großherzogtum Luxemburg) — тайӧ канму Европаын.
Ирак

**Ирак**, *Ирак Республика* (араб العراق, الجمهورية العراقية
(аль-Джумхури́я аль-Ираки́я), курд عێراق ,كۆماری عێراق (Комаре Ирак)) — тайӧ канму Азияын.
Франсуз кыв

**Франсуз кыв** (*le français, la langue française*) — тайӧ роман кыв, Францияын, Бельгияын (нидерландкӧд да немечкӧд), Швейцарияын (немечкӧд, итальянкӧд да романшкӧд), Люксембургын (люксембургкӧд да немечкӧд), Квебекын (Канада),
Монакоын, Бурундиын (рундикӧд), Руандаын (руандакӧд да англичанкӧд) да Чадын (арабкӧд) каналан кыв.

### Франсуз анбур

А сідзжӧ: 
Àà Ââ Ææ Çç Èè Éé Êê Ëë Îî Ïï Ôô Œœ Ùù Ûû Üü Ÿÿ

## Морта нимвежтасъяс

## Лыдакывъяс

:0 - zéro
:1 - un
:2 - deux
:3 - trois
:4 - quatre
:5 - cinq
:6 - six
:7 - sept
:8 - huit
:9 - neuf
:10 - dix
:11 - onze
:12 - douze
:13 - treize
:14 - quatorze
:15 - quinze
:16 - seize
:17 - dix-sept
:18 - dix-huit
:19 - dix-neuf
:20 - vingt
:21 - vingt et un
:30 - trente
:100 - cent
:1000 - mille
:1000000 - un million
:1000000000 - un milliard

## Франсузӧн кывбур

: LE TESTAMENT
: Quand je mourrai, enterrez-moi
: Au milieu de nos plaines,
: Su un tertre au milieu de nos steppes
: De ma si douce Ukraine,
: Pour que je voie les champs immenses,
: Les rives escarpées,
: Que je puisse entendre le Dniepr
: Mugir à mon côté.
: Quand le fleuve, loin de l'Ukraine,
: Dans la mer bleue profonde
: Versera le sang ennemi,
: Je quitterai le monde,
: Champs et collines… Volerai
: Au royaume de Dieu
: Pour prier… Mais en attendant,
: Je ne connais pas Dieu.
: Enterrez-moi et dressez-vous,
: Brisez les fers maudits,
: Arrosez votre liberté
: Du sang de l'ennemi !
: Et que dans la grande famille,
: Délivrée de ses chaînes,
: Avec des mots doux et paisibles
: De moi l'on souvienne.

## Ыстӧдъяс

* Alliance française
* Свободная озвученная база французских слов.
* Гак. В. Г. Французский язык (Лингвистический энциклопедический словарь, М., 1990, с. 562—563) на портале Philology.ru
* Газета для изучающих французский язык.
* Грамматика французского языка в схемах и таблицах.
* Газета La Langue française для изучающих и преподающих французский язык.
Турок кыв

**Турок кыв** (*Türk dili, Türkçe*) тайӧ тюрк кыв, Турцияын да Кипр вылын каналан кыв.

Turok kyv (, ) tajö tyurk kyv, Turciyayn da Kipr vylln kanalan kyv.Kyv.

## Турок анбур

### Ӧнія латин анбур

### Важ турок (осман) араб анбур

## Морта нимвежтасъяс

## Лыдакывъяс

:1 – Bir
:2 – İki
:3 – Üç
:4 – Dört
:5 – Beş
:6 – Altı
:7 – Yedi
:8 – Sekiz
:9 – Dokuz
:10 – On
:20 – Yirmi
:30 – Otuz
:40 – Kırk
:50 – Elli
:60 – Altmış
:70 – Yetmiş
:80 – Seksen
:90 – Doksan
:100 – Yüz
:1000 – Bin

## Ыстӧдъяс

* Турецкий язык: грамматика, книги, тексты для изучения, слова, фильмы, сериалы
* Турецкий онлайн — учите язык правильно!
* Краткий русско-турецкий словарь
Зарни

**Зарни**, лат. *Aurum* (Au) тайӧ 79-ӧд химия элемент. Дона кӧртулов, виж рӧма. Дорӧга. Топыдлун - 19,32 г/см3. Сылан температура - 1337,33 K либӧ 1064,18&nbsp;°C. Пуӧ 3129 K либӧ 2856&nbsp;°C температура дырйи.
Кӧртулов

* Зарни - Золото
* Эзысь - Серебро
* Платина
* Ыргӧн - Медь
* Кӧрт - Железо
* Ширысь - Свинец
* Озысь - Олово
Томск

**Томск** — тайӧ Рочмуса кар, Томск обласьтлӧн юркарыс, Промышленнӧй, культурнӧй да научнӧй шӧрин..
Йӧз лыд: 574 сюрс гӧгӧр (2018).

## Каръяслӧн матыслун
*  Монро (АӦШ)
*  Тбилиси (Грузия)
*  Ульсан (Лунвыв Корея)
*  Новороссийск (Рочму)
* Смоленск (Рочму)
* Толидо (АӦШ)

## Ссылки
* Подробная карта Томской области
* Сайт города Томска
Полоний

**Полоний**, лат. *Polonium* (Po) тайӧ 84-ӧд химия элемент. Радиоактив поликӧртулов, эзысь-еджыд рӧма. Топыдлун - 9,32 г/см³. Сылан температура - 527 K либӧ 254&nbsp;°C. Пуӧ 1235 K либӧ 962&nbsp;°C температура дырйи.
Фосфор

**Фосфор**, лат. *Phosphorus* (P) тайӧ 15-ӧд химия элемент, абу кӧртулов. Топыдлун (еджыд фосфор) - 1,82 г/см³, (гӧрд фосфор) - 2,34 г/см³. Сылан температура (еджыд фосфор) - 317,3 K либӧ 44,2&nbsp;°C. Пуӧ (еджыд фосфор) 550 K либӧ 277 дырйи.
Европий

**Европий**, лат. *Europium* (Eu) тайӧ 63-ӧд химия элемент. Небыд кӧртулов, эзысь-еджыд рӧма. Топыдлун - 5,243 г/см³. Сылан температура - 1 099 K либӧ 826&nbsp;°C. Пуӧ 1802 K либӧ 1529&nbsp;°C температура дырйи.
Уран (элемент)

**Уран**, лат. *Uranium* (U) тайӧ 92-ӧд химия элемент. Актинид, радиоактив. Топыдлун - 19,05 г/см³. Сылан температура - 1405,3 K либӧ 1132,2&nbsp;°C. Пуӧ 4404 K либӧ 4131&nbsp;°C дырйи.
Эзысь

**Эзысь**, лат. *Argentum* (Ag) тайӧ 47-ӧд химия элемент. Дона кӧртулов, еджыд рӧма. Дорӧга. Топыдлун - 10,5 г/см³. Сылан температура - 1 235,1 K либӧ 961,78&nbsp;°C. Пуӧ 2435 K либӧ 2162&nbsp;°C температура дырйи.
Ыргӧн

**Ыргӧн**, лат. *cuprum* (Cu) тайӧ 29-ӧд химия элемент. Кӧртулов, виж-гӧрд рӧма. Дорӧга. Топыдлун - 8,96 г/см³. Сылан температура - 1356,6 K либӧ 1084,62&nbsp;°C. Пуӧ 2835 K либӧ 2562&nbsp;°C температура дырйи.
Гелий

**Гелий**, лат. *Helium* (He) тайӧ 2-ӧд химия элемент, кокньыд дыш ру. Топыдлун - 0,147 (−270&nbsp;°C) 0,00017846 (+20&nbsp;°C) г/см³. Сылан температура - 0,95 (2,5 МПа) K либӧ -272,2&nbsp;°C. Пуö 4,215 K либӧ -268,93&nbsp;°C температура дырйи.
Химия элементъяслӧн период система

**Химия элементъяслӧн период система**




'''Чукӧр'''&nbsp;→
'''1'''
'''2'''
 
'''3'''
'''4'''
'''5'''
'''6'''
'''7'''
'''8'''
'''9'''
'''10'''
'''11'''
'''12'''
'''13'''
'''14'''
'''15'''
'''16'''
'''17'''
'''18'''


'''Период'''&nbsp;↓
 


'''1'''
1H
 
2He


'''2'''
3Li
4Be
 
 
5B
6C
7N
8O
9F
10Ne


'''3'''
11Na
12Mg
 
 
13Al
14Si
15P
16S
17Cl
18Ar


'''4'''
19K
20Ca
 
21Sc
22Ti
23V
24Cr
25Mn
26Fe
27Co
28Ni
29Cu
30Zn
31Ga
32Ge
33As
34Se
35Br
36Kr


'''5'''
37Rb
38Sr
 
39Y
40Zr
41Nb
42Mo
43Tc
44Ru
45Rh
46Pd
47Ag
48Cd
49In
50Sn
51Sb
52Te
53I
54Xe


'''6'''
55Cs
56Ba
*
71Lu
72Hf
73Ta
74W
75Re
76Os
77Ir
78Pt
79Au
80Hg
81Tl
82Pb
83Bi
84Po
85At
86Rn


'''7'''
87&nbsp;Fr&nbsp;
88Ra
**
103Lr
104Rf
105Db
106Sg
107Bh
108Hs
109Mt
110Ds
111Rg
112Cn
113Nh
114Fl
115Mc
116Lv
117Ts
118Og


 


* **[[Лантанидъяс]]**
57La
58Ce
59Pr
60Nd
61Pm
62Sm
63Eu
64Gd
65Tb
66Dy
67Ho
68Er
69Tm
70Yb
71Lu


** **[[Актинидъяс]]**
89Ac
90Th
91Pa
92U
93Np
94Pu
95Am
96Cm
97Bk
98Cf
99Es
100Fm
101Md
102No
103Lr




Период таблица элементъяслӧн химия котыръяс

Кунва кӧртулов
Кунваму кӧртулов
Лантанидъяс
Актинидъяс
Кӧртулов
Поликӧртулов

Абу кӧртулов

Инерт руяс
Озысь

**Озысь**, лат. *Stannum* (Sn) тайӧ 50-ӧд химия элемент. Кӧртулов, еджыд либӧ руд рӧма. Топыдлун - 7,31 г/см³. Сылан температура - 505,1 K либӧ 231,93&nbsp;°C. Пуӧ 2875 K либӧ 2602&nbsp;°C температура дырйи.
Ширысь

**Ширысь**, лат. *Plumbum* (Pb) тайӧ 82-ӧд химия элемент. Дорӧга кӧртулов, руд рӧма. Топыдлун - 11,35 г/см³. Сылан температура - 600,65 K либӧ 327,46&nbsp;°C. Пуӧ 2022 K либӧ 1749&nbsp;°C температура дырйи.
Кӧрт

**Кӧрт**, лат. *Ferrum* (Fe) тайӧ 26-ӧд химия элемент. Кӧртулов, еджыд рӧма. Топыдлун - 7,874 г/см³. Сылан температура - 1 812 K либӧ 1538&nbsp;°C. Пуӧ 3134 K либӧ 2862&nbsp;°C температура дырйи.
Перым коми кыв

**Перым коми кыв** (перым коми ногыс *Коми кыв*, *Перем коми кыв*, *Коми пермяцкӧй кыв*, *Коми пермяккезлӧн кыв*; рочӧн: *Коми-пермяцкий язык*) тайӧ Коми кытшын олысь коми войтырлӧн чужан кыв. Сійӧн сёрнитӧ Коми кытшса вужвойтыр - коми пермяк йӧз (матӧ 94 сюрс морт). 

## Коми анбур

## Коми кывъяс
* Коми кыв
* Коми-Ёдз кыв

## Ыстӧдъяс
* Баталова Р.М. Коми-Пермяцкий язык. (роч)
Роч православнӧй вичко

**Роч православнӧй вичко** (РПВ, *Канкарса патриархат*) (роч *Русская православная церковь, РПЦ*) - православнӧй христианскӧй вичко Рочмуын, Украинаын, Беларусьын да Молдоваын.

## Епархияяс
* Сыктывкар епархия
* Перым епархия

## Уджалысьяс
* Перымса Степан
Астана

**Астана** — тайӧ Казахстанса кар. Юркар. Промышленнӧй да культурнӧй шӧрин.
Йӧз лыд: 605,5 сюрс гӧгӧр (2008).

## Каръяслӧн матыслун
*  Амман (Иордания)
*  Питтсбург (АӦШ)
*  Москва (Рочму)
*  Казань (Рочму)
*  Варшава (Польша)
*  Гданьск (Польша)
*  Сеул (Лунвыв Корея)
*  Тбилиси (Грузия)
*  Киев (Украина)
*  Рига (Латвия)
Ар

**Ар** - нёль воысь ӧти, гожӧм да тӧв костын. Тӧв — вуджӧм кад, кор лунся шоныдыс ёна чинӧ да гӧгӧрса температураыс ӧдйӧ чинӧ.

## Некымын традиция, кодъяс йитчӧмаӧсь тӧвкӧд торъя культураясын
США-ын да Канадаын аттьӧалӧм лун. Ноябрын пасйӧны семьяӧн чукӧртчӧм, йӧзкостса сёян-юан дасьтӧм да урожай да бурлунысь аттьӧалӧм. 5

Кореяын Чжунцзи лун. Тӧв шӧрын пасйӧны семьяяс, медым пасйыны урожай да пыдди пуктыны ассьыныс пӧль-пӧчьясӧс.

Германияын аттьӧалӧм лун. Пасйöны октябрь медводдза воскресеньеö, тайö лунö христианскöй вичкоясын нуöдöны аттьöалöм службаяс, а сiдзжö парадъяс да сиктса ярмаркаяс.

Китайын тӧв шӧр гаж. Празднуйтӧны тӧв шӧрын, тшӧкыда сентябрын либӧ октябрын. Тайӧ праздниклӧн медшӧр символнас лоӧны тӧлысь нянь, а семьяяс чукӧртчӧны нимкодясьны тайӧ чӧскыдторйӧн да нимкодясьны тыр тӧлысьӧн.

Перуын чери кыйысьяслӧн лун. Перуын кутшӧмсюрӧ чери кыйысь сиктъясын эм традиция пасйыны чери кыйысьяслысь лун сентябрь заводитчигӧн. Тайӧ лунӧ чери кыйысьяс нуӧдӧны саридзлы аттьӧалӧм йылысь обрядъяс да бур чери кыйӧмысь обрядъяс.

Вьетнамын тӧв шӧр фестиваль. Пасйöны öкмысöд тöлысь шöрын тöлысь календар серти. Челядь нуöны кодзув да тöлысь формаа фонарьяс, а семьяяс чукöртчöны нимкодясьны лунвывса няньöн да кутшöмкö уджтасöн.
Хельсинки

**Хельсинки** (; ) - тайӧ Суоми Муса кар, Суоми Мулӧн юркарыс.

Йӧз: гӧгӧр 564000
Петроской

**Петроской** (роч Петрозаводск,карел. , фин. да вепс. Petroskoi) – тайӧ Рочмуса кар, Карелия Республикалӧн юркар. Промышленнӧй, научнӧй да культурнӧй шӧрин. 

Йӧз: 282 сюрс гӧгӧр.

## Каръяслӧн матыслун
*  Варкаус, Финляндия (с 1965)
*  Ла-Рошель, Франция (с 1973)
*  Умео, Швеция (с 1976)
*  Нойбранденбург, Германия (с 1983)
*  Дулут, АӦШ (с 1987)

## Видзӧдӧй тшӧтш
Ёмвош

**Ёмвош** (*Ханты-Вӧгулкар, Йӧгракар, Ханты-Мансийск*) (ханты Ёмвош, Ёмвоҷ, роч Ханты-Мансийск ) – тайӧ Рочмуса кар, Ханты-Вӧгул асвеськӧдлан кытшлӧн юркар. Научнӧй да культурнӧй шӧрин. 

Йӧз: 67,8 сюрс гӧгӧр.

## Видзӧдӧй тшӧтш
Обдор

**Обдор** (яран *Саляʼ харад*, ) – тайӧ Рочмуса кар, Ямал-Яран асвеськӧдлан кытшлӧн юркар. Научнӧй да культурнӧй шӧрин. 

Йӧз: 40,3 сюрс гӧгӧр.

## Видзӧдӧй тшӧтш

Лабытнанги
Ижкар

**Ижкар** (, , ) — тайӧ Рочмуса да Европаса кар, Удмуртиялӧн юркар. Промышленнӧй, научнӧй да культурнӧй шӧрин. 

Йӧз: 643,5 сюрс гӧгӧр.

## Районъяс
Сулико (сьыланкыв)

**Сулико** тайӧ грузин да роч йӧзкостса сьыланкыв. Кывъясыс А.Церетелилӧн, шыладыс Варенька Церетелилӧн.

А. Церетелилӧн аслыспӧлӧс кывбурыс:

**სულიკო**

:საყვარლის საფლავს ვეძებდი,
:ვერ ვნახე!.. დაკარგულიყო!..
:გულამოსკვნილი ვჩიოდი:
:„სადა ხარ, ჩემო სულიკო?!“

:ეკალში ვარდი შევნიშნე,
:ობლად რომ ამოსულიყო,
:გულის ფანცქალით ვკითხავდი:
:„შენ ხომ არა ხარ სულიკო?!“

:ნიშნად თანხმობის კოკობი
:შეირხა... თავი დახარა,
:ცვარ-მარგალიტი ციური
:დაბლა ცრემლებად დაჰყარა.

:სულგანაბული ბულბული
:ფოთლებში მიმალულიყო,
:მივეხმატკბილე ჩიტუნას:
:„შენ ხომ არა ხარ სულიკო?!“

:შეიფრთქიალა მგოსანმა,
:ყვავილს ნისკარტი შეახო,
:ჩაიკვნეს-ჩაიჭიკჭიკა,
:თითქოს სთქვა: „დიახ, დიახო!“

:დაგვქათქათებდა ვარსკვლავი,
:სხივები გადმოსულიყო,
:მას შევეკითხე შეფრქვევით:
:„შენ ხომ არა ხარ სულიყო?!“

:დასტური მომცა ციმციმით,
:სხივები გადმომაყარა
:და იმ დროს ყურში ჩურჩულით
:ნიავმაც ასე მახარა:

:„ეგ არის, რასაც ეძებდი,
:მორჩი და მოისვენეო!
:დღე დაიღამე აწ ტკბილად
:და ღამე გაითენეო!

:„სამად შექმნილა ის ერთი:
:ვარსკვლავად, ბულბულ, ვარდადო,
:თქვენ ერთანეთი რადგანაც 
:ამ ქვეყნად შეგიყვარდათო“.

:მენიშნა!.. აღარ დავეძებ
:საყვარლის კუბო-სამარეს,
:აღარც შევჩვი ქვეყანას,
:აღარ ვღვრი ცრემლებს მდუღარეს!

:ბულბულს ყურს ვუგდებ, ვარდს ვყნოსავ,
:ვარსკვლავს შევყურებ ლხენითა
:და, რასაცა ვგრძნობ მე იმ დროს,
:ვერ გამომითქვამს ენითა!

:ისევ გამეხსნა სიცოცხლე,
:დღემდე რომ მწარედ კრულ იყო,
:ახლა კი ვიცი, სადაც ხარ:
:სამგან გაქვს ბინა, სულიკო!
[1895]
Маръямоль (сьыланкыв)

**Маръямоль** — радейтана коми сьыланкыв, кодӧс сьылӧны Фин-йӧгра мирын.

Маръямоль (рочӧн: Пион уклоняющийся) — вӧрса дзоридз, быдтӧны и керка йӧръясын.

## Кывъясыс
Кывъяссӧ гижис Геннадий Юшков, сьыланногсӧ — шылад тэчысь Вацлав Мастеница. Сьыланкывйыс пырӧ уна сьылысьлӧн да сьылан котыръяслӧн репертуарӧ. Кывъяссӧ вуджӧдӧма финн-йӧгра кывъяс вылӧ.

: Визув юӧ петӧ ёль, 
: Петӧ ёль, петӧ ёль, 
: Быдмӧ сэтӧн маръямоль, 
: Маръямоль, маръямоль.
: Сикӧтш вылӧ куим-нёль,
: Куим-нёль, куим-нёль.
: Колӧ дзоридз маръямоль,
: Маръямоль, маръямоль.
: Муса зонмӧй, энлы коль, 
: Энлы коль, энлы коль.
: Локта гортӧ гиль да голь, 
: Гиль да голь, гиль да голь.
: Вая сьӧрысь маръямоль,
: Маръямоль, маръямоль.
: Сӧмын унасӧ ог доль,
: Ме ог доль, ме ог доль.
: Кодкӧд воті маръямоль,
: Маръямоль, маръямоль.
: Кыкӧн корсям маръямоль,
: Маръямоль, маръямоль.

## Видзӧдӧй тшӧтш
* сьылысь Логинова Лидия Петровна

## Ӧшмӧсъяс
* https://web.archive.org/web/20120203021657/http://foto11.com/komi/art/singing/songcomp.shtml

## Ыстӧдъяс
Таллинн

**Таллинн** (, важ нимъяс *Колывань, Ревель*) - тайӧ Балтика саридз дорса кар, Эстмулӧн юркар.

## Ним йылысь

Таллинн эст ногӧн гижӧны *Tallinn*. Кар нимын кык юкӧн: *linn* лоӧ 'изкар', а *tal* артмӧма *tan* кывйысь, кодлӧн вежӧртасыс вӧлі *дан (датскӧй)*. *Данлинн* сэсся лоӧма *Таллинн*.

Сӧветъяс бырӧдӧм бӧрын рочӧн да комиӧн кутісны гижны помас кык *н*, кыдзи и эст кывйын. Сэсся гижанног кутіс вежласьны, корсюрӧ гижӧны ӧти *н*, корсюрӧ кык.

## География
Таллинн сулалӧ Финн куръя лунвыв вадорын, Эстму рытыв-войвылын.

Кар му кузя мунӧ известняк тшупӧд (Глинт, нето *Балтика-Ладога тшупӧд*). Сійӧс позьӧ казявны Тоомпеа да Ласнамяэ вылын.

Медвылын чут Таллиннас (саридз вевдорсянь 64 метра вылна) зымвидзӧ карыс рытыв-лунвылын, Нымме районын.

Медыджыд ты — Юлемисте (9,6 км² ыджда). Татысь босьтӧны юан ва карса олысьяслы. Харку — пасьта серти мӧд ты (1,6 км² ыджда).

Кар дор кузя визувтӧ Пирита ю, но сійӧ оз кежав кар шӧрӧ, мунӧ сӧмын Пирита районӧд. Юладорыс зэв мича, сійӧс дорйӧны-видзӧны.

Саридз вадорыс карас 46 километра кузя. Тані сійӧ артмӧдӧ куим ыджыд кӧдж: Копли, Пальяссааре да Какумяэ, нёль куръя: Таллинн куръя, Пальяссааре куръя, Копли куръя да Какумяэ куръя.

### Кар торъяс

Таллиннын кӧкъямыс картор: ():

## История

## Юралӧм

## Йӧз

Таллиннын олӧны  морт.

## Овмӧс да быт

## Культура

## Велӧдӧм

## Видзӧдмӧн

FrozenTallinn.jpg
Lennusadam 2015.jpg
Таллинн. 3.jpg
Toompea loss 2014.jpg
Kadrioru loss a*.jpg
Tallinna vanalinn päikesetõusu ajal.jpg
Torre de Margarita la Gorda, Tallinn, Estonia, 2012-08-05, DD 02.JPG
Üldlaulupidu 2014 - 23.JPG
Изьватас

**Изьватас** () тайӧ этнос чукӧр Коми-Зырянъясын да важвылӧм обласьт Коми Муын.
## Ыстӧдъяс
Финно-Угрия
Коми-Зыряна

*merge [[Комияс]]?



*'Коми-Зыряна*' (*Коми морт, Коми войтыр'') (хант Саран) тайӧ Финн-йӧгра войтыр.
## Лыд

2002 воын Рочмуын - 293 406 морт.

## Важвылӧм
### Археология культураяс
* Волосовоса культура
* Казандор культура (м.э. XVI-IX нн.)
* Ананьиноса культура (м.э. VIII-III нн.)
* Гляденовоса культура (м.э. III н.-IV н.)
* Ванвиздиноса культура (VI-XI нн.)
* Емваса культура (XI-XII нн.)

## Этнос чукӧръяс

* Изьватас
* Эжватас
* Висерса
* Емватас
* Печораса
* Лузса
* Сыктылса
* Удораса
Петыркар

**Петыркар** () – Роч Федерация кутан кар, Ленинград обласьтлӧн юркар. 

Петыркарсӧ тшӧкыда шуӧны *войвывса юркар*ӧн. Коркӧ сійӧ збыльвылас кык нэм чӧж вӧлі Роч Империя юркарӧн. 

Ӧні сійӧ лоӧ тайӧ канмуын индустрия, наука да культура видзан гырысь шӧрин. 

Карын олӧ 5 000 000 гӧгӧр морт.

## Ним йылысь

## География

## Ордча оланінъяс

## Карлӧн юкӧнъяс

## Важвылӧм

## Веськӧдлӧм
 
## Олысьяс

## Овмӧс

## Быт

## Велӧдӧм

## Культура

## Видзӧдӧй тшӧтш
Мадонна (сьылысь)

**Мадонна** (Мадонна Луиза 'Вероника' Чикконе Ричи, ) тайӧ Америкаса сьылысь.
Сатыгинъяс

**Сатыгинъяс** (роч *Сатыгины, Сатыгины-Кондийские*) — вӧгул ӧксы керка,  Конда ӧксыувлӧн канса орд.

## Литература
* *Дворянские роды Российской империи.- Т.3.- М., 1996.- С.209-212*
Киров (Киров обласьт)

**Кылна** (мари *Науграт*, бесермян *Колло*, тотара *Колын*) тайӧ Рочмуса кар, Киров обласьтлӧн юркар. Промышленнӧй, научнӧй да культурнӧй шӧрин. 

Йӧз: 351,6 сюрс гӧгӧр (2005).
Яранск

**Яранск** (мари *Яраҥ*) тайӧ Рочмуса кар, Киров обласьтын кар. Промышленнӧй да культурнӧй шӧрин. 

Йӧз: 19,8 сюрс гӧгӧр (2005).
Перна

**Перна** тайӧ коми-пермяк, коми-зыряна, коми-ёдз да удмурт национал символ, *Перым крест*.
Чердінса

**Чердінса** тайӧ этнос чукӧр Коми-Пермякъясын да важвылӧм обласьт Комимуын.

## Линкъяс
Ен

**Ен** - Коми мифологияын медыджыд бур ен, му вӧчысь (демиург).

## Видзӧдӧй тшӧтш
* Ильмаринен - финн да карел
* Ильмарис - саами
* Инмар - удмурт

## Линкъяс
* Ен - Мифология Коми
Омӧль

**Омӧль** (коми-перым *Куль*) тайӧ медічӧт ен, лёк демиург Коми мифологияын. Омӧль сійӧ Енлӧн вокыс. 

## Видзӧдӧй тшӧтш
* Юмала - финн
* Юмал - эст
* Юбмел - саами
* Юмо - мари

## Линкъяс
* Омӧль - Мифология Коми
Ёма

**Ёма** (*Йома, Юма*) — Коми мифологияын ен.

## Ёма коми мифологияын

## Ёма коми фольклорын
**Ёма** — коми мойдъясын аслыспӧлӧс герой: морт кодь персонаж, олӧ вӧр керкаын пемӧсъяскӧд, лягуша да гут-гагкӧд. 

Сылӧн медшӧр функцияыс – тунасьӧм, йӧзӧс тшыкӧдӧм, нывъяслы инициация обряд нуӧдӧм. 

Ёма образ матын роч **Баба-Ягалы** да карелъяслӧн **Сюоятарлы**. Ёма мукӧддырйи – Гундырлӧн гӧтыр.

## Ёма искусствоын

## Линкъяс
* Ёма — Мифология Коми
Войпель

**Войпель** (*Ойпель*) тайӧ Перым ен Коми мифологияын.

## Ыстӧгъяс

* Войпель - Мифология Коми