open-index/open-wikipedia-markdown huggingface dataset:
Доронин Павел Григорьевич

**Доронин Павел Григорьевич** (1904–1967) — коми гижысь, критик, фольклор да история туялысь.

## Олан туй
Павел Доронин чужӧма Вӧлӧгда губерняысь Усть-Сысольск уездса Проньдор грездын 1904-ӧд вося тӧвшӧр тӧлысь 25-ӧд лунӧ. 1915—1918-ӧд воясӧ велӧдчӧма Гамса кык класса велӧдысьяслӧн школаын. 1921-ӧд воын велӧдчӧма Йӧзкостса велӧдӧмлӧн Усть-Сысольскса институтын, сэсся — Москваса канму университетлӧн история-этнография факультетын. Уджалӧма велӧдысьӧн, Коми небӧг лэдзанінын редакторӧн.

Вуджӧма Айму вӧсна Ыджыд тыш. Война бӧрын уджалӧма Германияын сӧветскӧй комендатураясын. Коми муӧ воӧм бӧрын вӧлӧма СССР-са наукаяс академиялӧн Коми филиалын научнӧй сотрудникӧн. Уджалӧма «Войвыв кодзув» журналын, вӧлӧма СССР-са Литфондлӧн уполномоченнӧйӧн Коми АССР-ын.

Кулӧма 1967 вося тӧвшӧр тӧлысь 12-ӧд лунӧ.

## Гижан удж
1927-ӧд восянь йӧзӧдлӧма кывбуръяс, 1930-ӧд восянь — висьтъяс, 1935-сянь — литературно-критическӧй гижӧдъяс. 1936-ӧд воын йӧзӧдӧма «Парма сьӧлӧмын» медводдза коми романлысь юкӧнъяссӧ. Павел Доронинӧс шуӧны коми литератураын роман жанрын медводдза гижысьӧн. 1939-ӧд восянь пырӧ СССР-са гижысь котырӧ.

Туялӧма Иван Куратовлысь олӧмсӧ, Коми мулысь история да фольклорсӧ. Павел Доронинӧн чукӧртӧм коми мойдъяссӧ вӧлі йӧзӧдӧма 2004-ӧд воын «Мойд небӧг. Книга сказок» небӧгын.

## Небӧгъяс
* И.А. Куратовлӧн творчество. — Сыктывкар, 1939.
* Изваильские партизаны. — Сыктывкар, 1957.
* Парма сьолӧмын. — Сыктывкар, 1968.
* Мойд небӧг. Книга сказок: Сказки, собранные Павлом Дорониным (К 100-летию со дня рождения П. Г. Доронина, ученого-историка, писателя, литературного критика, фольклориста) / Сост. ''О.И. Уляшев'', ''В.М. Кудряшова'', ''И.А. Плосков''. — Сыктывкар: Коми кн. изд-во, 2004. — 464 с.

## Ошканпасъяс

## Ӧшмӧсъяс
* Доронин Павел Григорьевич
* ''Ванеева И.М.'' Коми романлӧн медводдза воськовъяс // Войвыв кодзув. 1983. — 10 №.
* ''Кудряшова В.М.'' Павел Григорьевич Доронин — очерк биографии и творчества // Фольклористика Коми / Тр. ИЯЛИ Коми НЦ УрО РАН. — Сыктывкар: Изд-во Коми НЦ УрО РАН, 2002. — Вып. 63. — С. 146-153.

## Ыстӧдъяс
Ватар

**Ватар** (; ) тайӧ утка рӧдысь ваын уялысь лэбач. Тайӧ утка сикасыслы нимсӧ лӧсьӧдігӧн коми йӧз ӧткодялӧмаӧсь сьӧд таркӧд. Нимыслӧн воддза юкӧныс индӧ, мый тайӧ абу вӧрса пӧтка, мед кӧть и тар кодь, а ваын уялысь лэбач.

## Ыджда да рӧм
Гӧн рӧмыс ай уткаыслӧн кызвынлатіыс, збыльысь, дзик сьӧд, сӧмын бордъяс рӧмпӧштаныс да син горулас чутпасыс еджыд. Нырыс гӧрдовкольквиж, вужладорыс йӧнгыля. Синмыс еджыд, кокыс гӧрд. Вывтыр ыджданас тар кодь кымын жӧ: кузьтаыс метр джын сайӧ, а сьӧктаыс муртса абу кык килограмм. Эньыс торъялӧ айсьыс. Рӧмыс абу сьӧд, а пемыдруд, кынӧм улыс югыдджык мукӧдладорсьыс, син дорас еджыд чутпасыс абу ӧти, а кык — водзладорас и бӧрладорас. Чуксасьӧны ватаръяс чирзана «кра-кра» шыясӧн.

## Паськалӧм
Олӧны ватаръяс Европалӧн да Азиялӧн войвыв юкӧнъясас. Парма весьтын петкӧдчывлӧны сӧмын гожйыны локтіганыс да бӧр муніганыс.

## Поздйысьӧм, оласног да сёян
Тулыснас Коми муӧ воӧны сьӧд уткаяскӧд ӧти кадӧ, либӧ лун-мӧдӧн сёрӧнджык — ода-кора тӧлысьлӧн мӧд джынйын. Гожӧмсӧ коллялӧны вӧра тундраын да тундраын, ляпкыдик тыяса местаясын. Позсӧ лӧсьӧдӧны му вылӧ, ва бердын быдмысь кустъяс пӧвстын. Пӧжны пуктӧны гырысиник еджыд дас колькйӧдз. Пӧжсигас позъяс пукалӧ энь уткаыс тӧлысь чӧж. Сильӧпиянсӧ борд йыланыс кыпӧдчытӧдз сӧмын мамныс жӧ дӧзьӧритӧ.

Ватаръяс пӧткӧдчӧны ӧтмоза и быдмӧг сёянӧн, и яя сёянӧн. Но век жӧ зільджыка да окотапырысьджык куталӧны васа небыд лёльӧ-гагъясӧс. Чужанінсӧ эновтӧны кӧч тӧлысь помын либӧ йирым пуксьӧм бӧрын. А бӧръя кадас, войвывса поводдяыд шоныдлань ёна вежсис да, гашкӧ, и сёрӧнджык туйӧ петӧны. Тӧвъянінъясыс ватаръяслӧн Вой саридз бердын, а сідзжӧ Атлантика саридздорса Европалӧн рытыввыв пӧлӧнъясын.

Яйыс ватарлӧн сёйны туяна, сы вӧсна кыйсьысьяс вылӧ донъялӧны да оз ӧтдортны сійӧс.

## Рӧдвуж кывйын
Удмуртъяслы тӧдса тайӧ войвывса лэбачыс, найӧ шуӧны сійӧс «вутурӧн». Тэчасыс миян кодь жӧ кык юкӧна: вуыс — ва, турыс — тар. Кыкнан кывъяс нимъясыслӧн подулыс ӧти: уткасӧ таркӧд — яг выв пӧткакӧд — орччӧдӧм.

## Ӧшмӧсъяс
* ''Ракин А.Н.'' Ватар // Би кинь, 2013. — 12 №.
1794-ӧд во

**1794 во** — Григорий календар серти абу кассяна во, пансьӧ середасянь.

## Лоӧмторъяс
## Чужисны
## Кулісны
## Ӧшмӧсъяс
## Ыстӧдъяс
Старцев Зосима Алексеевич

**Старцев Зосима Алексеевич** (Акинь пи) (1902—1961) — коми гижысь.

## Олан туй
Зосима Старцев чужис 1902 вося йирым тӧлысь 1-öд лунӧ Вӧлӧгда губерняысь Усть-Сысольск уездса Куньыбын (ӧні — Сыктыв районса Куньыб сикт). Помаліс чужан сиктас вылыс начальнӧй училишӧ, мӧд тшупӧда школа. Сӧветскӧй партшкола помалӧм бӧрын паніс да нуӧдіс чужан сиктас культурно-просветительскӧй удж. Уджаліс Усть-Сысольск уездса йӧзӧс велӧдан отделын, Коми обласьтса йӧзӧс велӧдан отделысь небӧг лэдзанінын. Велӧдіс, вӧлі Айкатылаын профтехшколаса веськӧдлысьӧн. Сэсся водзӧ велӧдчис журналистика институтын. Уджаліс «Вöрлэдзысь» газетын да республикаса радиоын. 

## Гижан удж
Гижан удж дорӧ Зосима Старцев шыӧдчис 1920-ӧд вояс шӧрын. Кывбур чукӧрсӧ йӧзӧдіс 1930-ӧд вояс пансигӧн. Кывбуръясыс матынӧсь публицистика дорӧ, гижис быд лунся олӧм йывсьыс.

## Ӧшмӧсъяс
* Старцев Зосима Алексеевич

## Ыстӧдъяс
1780-ӧд во

**1780 во** — Григорий календар серти кассяна во, пансьӧ субӧтасянь.

## Лоӧмторъяс
*  урасьӧм тӧлысь 5-ӧд лун (важ стиль серти тӧвшӧр тӧлысь 25-ӧд лун) — императрица Екатерина II «Об учреждении Вологодской губернии и переименовании некоторых селений городами» шуӧмӧн Усть-Сысольск погост шуӧма уездса карӧн. Тайӧ луныс лыддьыссьӧ кар артмӧдан лунӧн дас пасйӧны лӧддза-номъя тӧлысь 12-ӧд лунӧ.

## Чужисны
## Кулісны
## Ӧшмӧсъяс
## Ыстӧдъяс
Власов Василий Иванович

**Власов Василий Иванович** (1916—1986) — коми поэт.

## Олан туй
Василий Власов чужис 1916 вося йирым тӧлысь 14-ӧд лунӧ Вӧлӧгда губерняысь Яренск уездса Гамын (ӧні — Емдін районса Гам сикт). 1932 воын помаліс 7 вося школа, а 1936 воын — Сыктывкарын стрӧительнӧй техникум. Уджаліс техник-стрӧительӧн.

1939 восянь 1970 воӧдз служитіс пытшкӧсса делӧяс министерствоын да канмуса безопасносьт комитетын веськӧдлысь должносьтъясын. 1967 воын босьтіс вылыс тшупӧда тӧдӧмлун. Эм дас кык медаль.

Куліс 1986 вося рака тӧлысь 31-ӧд лунӧ.

## Гижан удж
Василий Власовлӧн медводдза кывбуръясыс петісны 1939 воӧ «Ударник» журналын. Ставнас сійӧ йӧзӧдіс 10 поэма, уна юкӧна пьеса, висьтъяс да уна кывбур военно-патриотическӧй да гражданскӧй тема серти.

## Небӧгъяс
* Югыд туй: кывбуръяс. — Сыктывкар: Коми книжнӧй издательство, 1958. — 64 л.б.
* Ас йӧз: кывбуръяс. — Сыктывкар: Коми книжнӧй издательство, 1964. — 54 л.б.
* Ме лоа салдатӧн: кывбуръяс. — Сыктывкар: Коми книжнӧй издательство, 1967. — 48 л.б.
* Шуд: кывбуръяс, сьыланкывъяс, мойдъяс, поэмаяс. — Сыктывкар: Коми книжнӧй издательство, 1976. — 94 л.б.
* Зарни ань: кывбуръяс, поэмаяс. — Сыктывкар: Коми книжнӧй издательство, 1982. — 80 л.б.

## Наградаяс

## Ӧшмӧсъяс
* Библиография

## Ыстӧдъяс
Гӧрд Кодзувлӧн орден

**Гӧрд Кодзувлӧн орден** () — СССР-ын орден, лӧсьӧдӧма СССР-са ЦИК Президиумлӧн Шуӧмӧн 1930 вося косму тӧлысь 6-ӧд лунӧ. Орденлӧн статут вынсьӧдӧма СССР-са ЦИК Президиумлӧн Шуӧмӧн 1930 вося ода-кора тӧлысь 5-ӧд лунӧ.

## Орденлӧн статут
Орденлӧн статут вежласис некымынысь. Бӧръя редакциясӧ вынсьӧдӧма СССР-са Вылыс Сӧветысь Президиумлӧн Индӧдӧн 1980 вося рака тӧлысь 28-ӧд лунӧ (1803-Х №).

## Орден серпасалӧм

## Ӧшмӧсъяс
* *Колесников В.* Ордена и медали СССР. М.: ВИ, 1983.
* *Горбачёв А. Н.* Многократные кавалеры орденов СССР. М., «ПРО-КВАНТ», 2006.
* *Сборник законодательных актов о государственных наградах СССР*. М., 1984.
* *Гребенникова Г. И., Каткова Р. С.* Ордена и медали СССР. М., 1982.
* *Дуров В.А*. Отечественные награды. 1918—1991. М., 2005.

## Ыстӧдъяс
Россияса Герой

**Россияса Герой** () — Россияын канму награда, медвылыс звание, кодӧс сетӧны канму да йӧз водзын заслугаясысь да геройскӧй подвигысь.

Россияса Геройлы нимкӧд ӧтвылысь сетсьӧ торъя пас — «Зарни Кодзув» медаль.

## История
Россияса Герой ним лӧсьӧдӧма 1992 вося рака тӧлысь 20-ӧд лунӧ.
1-ӧд №-а «Зарни Кодзув» медаль сетӧма лётчик-космонавт Крикалёв Сергей Константиновичлы «Мир» орбитальнӧй станциа вылын космосын дыр олӧмысь.

## Арталӧм
2015 вося тӧвшӧр тӧлысь 5-ӧд лун вылӧ «Россия Герой» ним сетӧма 1016 мортлы, на пиысь 463 — кулӧм бӧрас нин.

## Видзӧдӧй тшӧтш
* Сӧветскӧй Союзса Герой
* Россияса Уджвывса Герой

## Ӧшмӧсъяс

## Ыстӧдъяс
Калашников Михаил Тимофеевич

**Калашников Михаил Тимофеевич** — лыйсян ӧружйӧ нималана вӧчысь, Калашников автомат дасьтысь, Россияса Герой, Социалистическӧй Уджвывса Герой, техническӧй наукаясса доктор (1971), генерал-лейтенант (1999).

## Олан туй
Михаил Калашников чужис 1919 вося вӧльгым тӧлысь 10-ӧд лунӧ 
Алтай губерняын Барнаул уездса Куръя сиктын (ӧні — Алтай крайысь Куръя район) уна челядя кресьтянин семьяын (батьыс — Тимофей Александрович, мамыс — Александра Фролова). Сійӧ вӧлі 17-ӧн кагаӧн, ставнас бать-мамыслӧн вӧлі 18 кага. Ловйӧн коли 8-ӧн.

Куліс 2013 вося ӧшым тӧлысь 23-ӧд лунӧ Удмуртияса Ижкарын

## Наградаяс
### Званиеяс
* Социалистическӧй Уджвывса Герой (1958)
* Россияса Герой
* СССР-са промышленносьтын нимӧдана уджалысь
* Удмуртия Республикаса наука да техникаын нимӧдана уджалысь

### Орденъяс
* Гӧрд Кодзувлӧн орден (1949)
* Уджвывса Гӧрд Дӧрапас орден (1957)
* Ленин орден (1958, 1969, 1976)
* Октябрса Революциалӧн орден (1974)
* Войтыръяслӧн Ёрталун орден (1982)
* I тшупӧда Айму тышса орден (1985)
* «Айму водзын бур уджысь» орден (1994)
* Вежа апостол Андрея Первозваннӧйлӧн орден (1998)
* «Военнӧй заслугаясысь» орден (2004)

### Медальяс
* «Зарни Кодзув» медаль (2009)
* «Чарла да Мӧлӧт» зарни медаль: (1958, 1976)
* Жуковлӧн медаль (1976)

### Премиаяс
* Сталин премиа (1949)
* Ленин премиа (1964)

## Небӧгъяс
* *Калашников М.Т.* Записки конструктора-оружейника / Литературная запись М.М. Малыгина. — М.: Воениздат, 1992. — 304, [28] с. — (Военные мемуары). — 50 000 экз. — ISBN 5-203-01290-3
* *Калашников М.Т.* От чужого порога до Спасских ворот / авт. литератур. Записи Немченко Г. Л.; общ. ред. Неделин А. В.. — М.: Военный Парад, 1997. — 496 с.
* *Калашников М.Т.* Я с Вами шёл одной дорогой: Мемуары / ред. совет: И. Красновский [и др.]. — М.: Дом «Вся Россия», 1999. — 239 с.
* *Калашников М.Т.* Калашников: траектория судьбы / сост., подгот. Текстов, ил. Н. Шкляева. — М.: Дом «Вся Россия», 2004. — С. 639.
* *Калашников М.Т.* В вихре моей жизни. — 2008.
* *Калашников М.Т.* Всё нужное — просто. — 2009.

## Ӧшмӧсъяс
* Михаил Калашников. Биография // ИТАР-ТАСС (23.12.2013, рочӧн)
* Основные даты жизни и деятельности Михаила Тимофеевича Калашникова // Российская газета (24.12.2013, рочӧн)

## Ыстӧдъяс
Костромин Анфим Иванович

**Костромин Анфим Иванович** (Лыатыса Анфим) (1907—1967) — коми драматург, культураын уджалысь.

## Олан туй
Анфим Костромин чужӧма 1907-ӧд вося кӧч тӧлысь 1-ӧд лунӧ Вӧлӧгда губерняысь Яренск уездса От вӧлӧсьт улӧ пырысь Лыатыын (ӧні — Емдiн районса Лыаты грезд).

Школа помалӧм бӧрын вӧлӧма комсомолса уджалысьӧн медводз чужан сиктас, сэсся  вӧлӧсьтас, обласьтын, культпросветын уджалысьӧн, Йӧзкостса творчество керкаын медводдза директорӧн (1941 вося моз тӧлысь 18-ӧд лунӧдз. Велӧдчӧма Москваын К.С. Станиславский театрын актёръяслӧн школаын. Сійӧс помалӧн бӧрын лоӧма Сыктывкарса драма театрын директорлӧн отсасьысьӧн. 

Айму вӧсна Ыджыд тыш дырйи вӧлӧма младшӧй политрук. Сьӧкыда ранитчӧм бӧрын бурдӧдчӧма Новосибирскса госпитальын. Уджалӧма Новосибирскса клубъясын, сэсся — Коми АССР-са культпросветучреждениеясын да клубъясын, Ухтпечлаглӧн политотделса управленньӧын, Коми республикаса культура министерствоын старшӧй инспекторӧн.

Кулӧма 1967-ӧд воын.

## Гижан удж
1920-ӧд вояссянь гижӧма кывбуръяс, драма гижӧдъяс, водзмӧстчӧма Коми мулӧн литературнӧй олӧмын. 1930 воын петӧма «В лесу» небӧг, кӧні йӧзӧдӧма А.И. Костроминлысь куим пьеса. 1931 воын Нёбдінса Витторкӧд ӧтвылысь сійӧ вуджӧдӧма да лэдзӧма торъя небӧгӧн А. Глебовлысь «Вставай в ряды» пьеса. Виктор Савинкӧд жӧ вуджӧдӧма Мольерлысь «Лекарь поневоле» комедия.

## Ӧшмӧсъяс
* «Коми гижӧд» онлайн-тӧданін

## Ыстӧдъяс
Попов Прокопий Спиридонович

**Попов Прокопий Спиридонович** (Спира Прокӧ; 1908—1979) — коми поэт, драматург, журналист.

## Олан туй
Прокопий Попов чужис Вӧлӧгда губерняысь Усть-Сысольск уездса Кӧрткерӧс сиктын 1908 вося лӧддза-номъя тӧлысь 6-ӧд лунӧ. Помаліс 1-дза тшупӧда школа, нёль во уджаліс батьыскӧд мельничаын. Сэсся вӧлі куръерӧн Кӧрткерӧсса товариществоын, поштаын письмӧ разӧдысьӧн, нарсудын делопроизводительӧн.

1929 воын сійӧс корисны уджавны газетӧ. Ковмис зільны ӧтпырйӧ кык газетын — «Вöрлэдзысьын» да «Коми комсомолецын». Дыр уджаліс коми радиоын.

Куліс 1979 вося вӧльгым тӧлысь 29-ӧд лунӧ.

## Гижан удж
Босьтчис гижны кывбуръяс, лои сиктса корреспондентӧн. Гижліс проза да драма гижӧдъяс. Гижӧдъясыс петавлісны республикаса газет-журналын.

## Ӧшмӧсъяс

## Ыстӧдъяс
Попов Полиевкт Павлович

**Попов Полиевкт Павлович** (П. Мезенин; 1912—1958) — коми поэт, велӧдысь, коми литератураысь небӧг лӧсьӧдысь.

## Олан туй
Полиевкт Попов чужис Кардор губерняысь Мозын уездса Косланын (ӧні — Удора районса Кослан сикт) 1912 вося тӧвшӧр тӧлысь 9-ӧд лунӧ.

1925—1929 воясӧ велӧдчис кресьтянаса том йозлӧн школаын, Усть-Сысольскса педучилишӧын. Уджаліс сикт сӧветын делопроизводительӧн да ӧттшӧтш пионервожатӧйӧн. Велӧдіс Путшкымдінса начальнӧй школаын да ӧти кадӧ жӧ веськӧдліс леспромхозучӧн — вӧр промышленносьтын уджалысьяслӧн сизим вося школаын. 1932 вося тӧвшӧр тӧлысьӧ лои Коми канмуса педагогика институтын студентӧн. 1934 вося урасьӧм тӧлысьӧ сійӧс вӧтлісны Пединститутсьыс («за потерю классовой бдительности»); бӧр босьтісны велӧдчыны 1936 вося ода-кора тӧлысьӧ.

Институт помалӧм бӧрын велӧдіс коми да роч литература Печораса да Сыктывкарса педучилишӧясын. 1944 воын сійӧс босьтісны СССР-са наукаяс академиялӧн Кыв да мӧвпалӧм институтса аспирантураӧ, но сійӧс бӧр корисны Коми пединститутӧ велӧдысьяс тырмытӧм вӧсна. 1945—1947 воясӧ П.П. Попов вӧлі литературнӧй да история факультетъясын деканъясын. 1954 восянь директораліс Велӧдысьясӧс сӧвмӧдан Институтын.

Куліс 1958 воӧ.

## Гижан удж
Полиевкт Попов гижис кывбуръяс. Комигосиздатса директор В.А. Айбабин П.П. Поповлӧн удж вылас гижис: «Тов. Попов П.П. с 1938 года принимает активное участие в работе Коми госиздата. Он является автором всех учебников по родной литературе для 5-10 классов, которыми пользуются в коми школах». Нималана коми гижысь Серафим Попов отсӧгӧн «Войвыв кодзув» журналын вӧлі йӧзӧдӧма П.П. Поповлысь кывбур ӧктӧд.

## Ӧшмӧсъяс
* Попов Полиевкт Павлович

## Ыстӧдъяс
1770-ӧд во

**1770 во** — Григорий календар серти абу кассяна во, пансьӧ выльлунсянь.

## Лоӧмторъяс
## Чужисны
## Кулісны
## Ӧшмӧсъяс
## Ыстӧдъяс
Туркин Константин Иванович

**Туркин Константин Иванович** (1902—1971) — коми гижысь, вуджӧдчысь.

## Олан туй
Константин Туркин чужӧма Вӧлӧгда губерняысь Усть-Сысольск уездса Лыатыын (ӧні — Емдін районса Лыаты грезд) 1902 вося лӧддза-номъя тӧлысь 14-ӧд лунӧ. Быдмӧма гӧль кресьттянин семьяын. 

Помалӧма начальнӧй школада Емдінса вылыс начальнӧй училишӧ. Усть-Сысольскса педагогика техникум помалӧм бӧрын сійӧс мӧдӧдісны велӧдысьӧн Мокчойса II тшупӧда школаӧ. 

Бура паныдалӧма Октябрса революцию. 1918 вося рака тӧлысьӧ пырӧма уджавны От вӧлӧсьтса военкоматӧ. Гражданскӧй война дырйи тышкасьӧма М. Торлоповлӧн партизан котырын. Вӧрӧгӧс вермӧм бӧрын уджалӧма Отса военкоматын. 

1926 воын сійӧс босьтӧны армияӧ. 1929—1931 воясӧ велӧдчӧма Ленинградын А.И. Герцен нима пединститутын.

1937 воын сійӧс мыжтӧг мыждісны асшӧр Коми государство лӧсьӧдны кӧсйӧмысь да контрреволюционнӧй уджысь. Реабилитируйтісны 1990 воын. 1939 воын мунӧма армияӧ. Дорйӧма Айму вӧсна Ыджыд тыш дырйи чужан му. Война бӧрын уджалӧма педучилишӧын военрукӧн, Коми небӧг лэдзанінын редакторӧн. 

Кулӧма 1971 вося моз тӧлысь 23-ӧд лунӧ.

## Туясян удж
Ленинградса пединститутын велӧдчигӧн йӧзӧдӧма коми школаса 3 да 4 классъяслы историяысь да обществоведениеысь учебникъяс.

1931 воын йӧзӧдӧма история да обществоведениеысь «Важ йӧзлӧн оланног» небӧг. Сёрӧнджык гижӧма коми школаяслы роч кывйысь учебник.

Коми туялан институтын уджалігӧн дасьтӧма коми терминология, кыв гижанног.

## Гижан удж
1954 вося тӧвшӧр тӧлысьын пырӧма СССР-са гижысь котырӧ кыдзи вуджӧдчысь. Комиӧдӧма роч художествоа литература.

Гижӧма челядьлы лыддьӧм вылӧ некымын прозаа гижӧд (повесьтъяс да висьтъяс).

Редактируйтӧма челядь литература. 

Коми Республикаса национальнӧй архивым эм К.И. Туркинлӧн ас фонд (Ф.1375, 39 ед.хр.)

## Небӧгъяс
* Важ йӧзлӧн оланног. — Сыктывкар, 1931.

## Ӧшмӧсъяс
* *Полещиков В.М.* Константин Туркин (1902—1971) // Полещиков В.М. Репрессированные литераторы. — Сыктывкар, 2008. — С. 590—594.
* Туркин Константин Иванович // Российские исследователи коми языка: биобиблиографический указатель / Нац. б-ка Респ. Коми. — Сыктывкар, 2007. — С. 375—376.
* ''Костромина И.Н.'' Туркин Константин Иванович // Связь времён. — Сыктывкар, 2000. — С. 404.
* ''Мартынов В.И.'' Туркин Константин Иванович // Литераторы земли Коми. — Сыктывкар, 2000. — С. 192—193.
* ''Туркин А.И.'' Туркин Константин Иванович // Коми язык: энциклопедия. — М., 1998. — С. 498—499.

## Ыстӧдъяс
Девкалион

**53311 Девкалион** — тайӧ Шонді ылдӧсын Койпер вӧньлӧн объект. Сылӧн радиус — 105 км. Девкалион восьтісны Америкаса астрономъяс 1999 воӧ.
Радамант

**38083 Радамант** — тайӧ Шонді ылдӧсын Койпер вӧньлӧн объект. Сылӧн радиус — 43,5-138 км. Радамант восьтісны Америкаса астрономъяс 1999 воӧ.
Хуйя

**38628 Хуйя** — тайӧ Шонді ылдӧсын Койпер вӧньлӧн объект. Сылӧн радиус — 219 км. Сылӧн эм спутник, сылӧн радиус 101 км, Хуйяӧдз шӧр кост — 1800 км. Хуйя восьтіс Венесуэласа астроном Игнасио Феррин 2000 воӧ.
Тентюков Борис Пантелеймонович

**Тентюков Борис Пантелеймонович** (1922—1978) — коми гижысь, туялысь.

## Олан туй
Борис Тентюков чужис Сыктывкарын 1922 вося вӧльгым тӧлысь 25-ӧд лунӧ. 1940 воын помаліс 2 №-а сыктывкарса шӧр школа да пырис велӧдчыны Коми канмуса педагогика институтлӧн филология факультетӧ. 1940 вося вӧльгым тӧлысьӧ мӧдӧдчис военнӧй служба вылӧ. Айму вӧсна Ыджыд тыш пансьӧм бӧрын тышкасьӧмъясӧн воис Берлинӧдз.

1945 восянь Б.П. Тентюков водзӧ велӧдчис Коми пединститутын, помаліс сійӧс «вит» вылӧ 1949 воын. 1952 воын помаліс А.И. Герцен нима Ленинградса пединститутлысь аспирантура да бергӧдчис Коми пединститутлӧн филология факультетӧ, кӧні уджаліс олӧм помӧдзыс. Дорйис филологияса кандидат ним вылӧ диссертация.

Куліс 1978 вося рака тӧлысь 9-ӧд лунӧ.

## Гижан удж
1960-ӧд воясӧ Борис Тентюков видліс ассьыс вынъяссӧ гижан уджын. Йӧзӧдліс рочӧн да комиӧн очеркъяс да висьтъяс. 1962 воын Коми небӧг лэдзанінын торъя небӧгӧн сылӧн петіс «Найӧ эз сувтны пидзӧс вылӧ» повесьт.

## Туялан удж
## Ӧшмӧсъяс
* Тентюков Борис Пантелеймонович

## Ыстӧдъяс
Фролов Николай Андрианович

**Фролов Николай Андрианович** (Сук Парма; 1909—1987) — коми гижысь, математик-туялысь, физика-математика наукаясса кандидат, профессор.

## Олан туй
Николай Фролов чужӧма Вӧлӧгда губерняса Усть-Сысольскын 1909-ӧд вося косму тӧлысь 14-ӧд лунӧ. Батьыс став том кадсӧ вӧлӧма батракӧн, а мамыс быдмӧма сирӧтаӧн рӧдвуж ордас.

Помалӧма Тентюковса школа, мӧд тшупӧда сыктывкарса школа. 1923-ӧд воын пырӧма комсомолӧ (Тентюков сиктса ячейка). 1927-ӧд восянь велӧдчӧма Перым университетын физика-техническӧй юкӧнын. 1930—1931-ӧд воясӧ уджалӧма Свердловскын. 1931—1935 воясӧ — Москва канму университетса аспирантураын.

1935-ӧд восянь уджалӧма Коми канмуса педагогика институтын, велӧдӧма да веськӧдлӧма физика-математика дисциплинаяслӧн кафедраӧн. 1938—1955-ӧд воясӧ уджалӧма Горький карса пединститутын, 1955-ӧд восянь — Ленин ордена Москваса энергетическӧй институтын, сэсся вит во чӧж 1955-ӧд восянь — Сыктывкарса канму университетын.

Кулӧма 1987-ӧд вося тӧвшӧр тӧлысь 9-ӧд лунӧ.
  
## Гижан удж
Николай Фролов гижӧам комиӧн. Кывбуръяссӧ кутӧма йӧзӧдны 1927-ӧд восянь школа помалӧм бӧрын. Куим воӧн (1927—1930) «Ордым» журналлӧн «Гижны босьтчысьяс» юкӧнын йӧзӧдӧма 14 кывбур. Перым карӧ мунтӧдз мӧдӧдӧма журнал редакциаӧ Ленин йылысь кывбур да куим лирикаа миниатюра. Найӧс казялӧма коми гижысь Нёбдінса Виттор.

Кыдзи ачыс казьтывлӧма Перымын велӧдчӧм йылысь: *Велӧдчи ме физико-техническӧй отделениеын, а лыдди унджыксӧ поэзия йылысь книгаяс да важ поэтъяслысь произведенияес. Медводдза стихотворениеяс, кытӧн вӧлі тӧдчӧ нин поэзиялысь законъяссӧ гӧгӧрвоӧм, ме гижи Пермын велӧдчигӧн. Сэки жӧ заводиті «Шыпичаӧс» гижны*.

Поэзияысь дзикӧдз эновтчылӧма Москваын велӧдчигӧн да выльысь босьтчӧма гижан уджӧ Сыктывкарӧ 1935 воын велӧдны воӧм бӧрын.
 
Гижӧма «Домна» лирико-эпическӧй поэма (1936), «Шыпича» историческӧй драма (1939). «Шыпича» драма вӧлі йӧзӧдӧма сёрӧнджык нӧшта некымын вариантын, а сідзжӧ лӧсьӧдӧма кыдзи либретто Коми национальнӧй театрлы.
 
1940-ӧд восянь СССР-са гижысь котырын.

## Туялан удж

## Небӧгъяс
* Дифференциальное и интегральное исчисление: Учеб. пос. для педагогических институтов. М.: Учпедгиз, 1955.
* Теория функций действительного переменного: Учеб. пос. для педагогических институтов. Издание второе. М.: Учпедгиз, 1961.

## Ӧшмӧсъяс
* ''Витязева В. А.'', ''Бурлыкина М. И.'' Сыктывкарский университет: становление и развитие. — Сыктывкар, 1988.
* *Бурлыкина М. И.* Учёные СГУ: биографические очерки. — Сыктывкар, 1997.
* Учёный и поэт Николай Адрианович Фролов (1909—1987): Каталог личного фонда / Под ред. М. И. Бурлыкиной. Сыктывкар: Сыктывкарский ун-т, 1999. 56 с.
* *Бурлыкина М. И.*, *Самарин А. В.* Фролов Николай Адрианович // Город Сыктывкар / Науч. ред. ''М. П. Рощевский''. — Сыктывкар, 2010. С. 325.
* Митюшева Н. К 105-й годовщине со дня рождения Н. Фролова // Красное знамя, 2014. Косму тӧлысь 6-ӧд лун.

## Ыстӧдъяс
Конев Фёдор Егорович

**Конев Фёдор Егорович** (1935) — гижысь, киносценарист.

## Олан туй
Чужис 1935 вося урасьӧм тӧлысь 28-ӧд лунӧ Тюмень обласьтса Мыжы сиктын кресьтянин семьяын. 1956—1958 воясӧ уджаліс «Ленинский путь» районса газетын. 1963 воын помаліс ВГИК-ысь сценарнӧй факультет. Сы бӧрын 1963–1968 воясӧ уджаліс Сыктывкарын телевидениеын, сэсся вуджис уджавны Беларусьлӧн юркар Минскӧ. 1968–1993 воясӧ вӧлі «Беларусьфильм» киностудиаын сценарно-редакционнӧй коллегиаӧ пырысьӧн, а 1993–1995 воясӧ — медшӧр редакторӧн. 

## Гижан удж
Фёдор Конев — рочӧн гижысь. Медводз босьтчис гижны кывбуръяс. Медводдза кывбурсӧ йӧзӧдіс 1953 воын Ямал-Яран кытшса «Красный Север» газетын. Сёрӧнджык вуджис прозалань. Дасьтіс некымын проза небӧг: «Парусник» (1983), «Снегопад» (1990).

«Зыряне» романсӧ йӧзӧдіс Арт журналын 2013 воын (3-4 номеръяс).

## Небӧгъяс
* Парусник. — Минск, 1983.
* Снегопад. Повести и рассказы. — Минск: «Мастацкая лiтаратура», 1990.

## Кинофильмъяс дасьтан удж
Ф.Е. Конев гижис 20 художествоа фильмлы сценарий. 1975 восянь пырӧ СССР-са кинематографистъяслӧн котырӧ. Босьтіс «Неман» журналлысь премиа. Олӧ Минскын.

## Кинофильмъяс
* 1969 — «Сотвори бой» (редактор)
* 1970 — «Нечаянная любовь» (сценарийлӧн автор)
* 1970 — «Счастливый человек» (сценарийлӧн автор)
* 1971 — «Жизнь и смерть дворянина Чертопханова» (редактор)
* 1974 — «Пламя» (сценарийлӧн автор)
* 1978 — «Обочина» (сценарийлӧн автор)
* 1980 — «Половодье» («Полесье») (сценарийлӧн автор)
* 1983 — «Сад» (сценарийлӧн автор)
* 1984 — «Радуница» (сценарийлӧн автор)
* 1986 — «Личный интерес» (сценарийлӧн автор)
* 1992 — «Белое озеро» (сценарийлӧн автор)
* 1993 — «Черный аист» (сценарийлӧн автор)
* 1994 — «Шляхтич Завальня, или Беларусь в фантастических рассказах» (сценарийлӧн автор)
* 1998 — «Ожог» (сценарийлӧн автор)

## Ӧшмӧсъяс
* Биографическая энциклопедия
* Энциклопедия кино. 2010

## Ыстӧдъяс
Кичин Василий Евгеньевич

**Кичин Василий Евгеньевич** (1848—?) — коми поэт, литератор, велӧдысь-югдӧдысь.

## Олан туй
Василий Кичин чужис 1848 воын Усть-Сысольскын, усть-сысольскса народнӧй училишӧысь велӧдысь Е.В. Кичинлӧн семьяын. Дас во уджаліс народнӧй училишӧясын инспекторӧн, ас могъясӧн воліс Коми мулӧн уна сиктӧ. Усть-Сысольск уездса училишӧын велӧдіс история да география. 
 
## Гижан удж
В.Е. Кичин тшӧкыда гижис «Вологодские губернские ведомости» газетӧ. Кырымасьліс «К.», «К-ин» шыпасъясӧн.
 
Коми литературалы подув пуктысь И.А. Куратовлы сиис сылы торъя ыджыд «Зырянский язык» статья, мый вӧлі йӧзӧдӧма 1865—1866 воясӧ «Вологодские губернские ведомости» газетын. Асму туялысь да гижысь Ф.А. Арсеньев «Об учреждении должности инспектора народных училищ в Усть-Сысольском уезде» статьяын гижис В.Е. Кичин йылысь, мый сійӧ *«ознакомился с зырянским языком и бытовыми потребностями туземного населения, чему свидетельством могут служить и литературные труды его...»*. 

Кывбуръясӧн гижис коми йӧзлӧн история йылысь. Сылӧн «Поездка в Усть-Сысольск» статьяыс индӧ сы вылӧ, мый Василий Кичин кӧсйӧ вӧлі тӧдмавны комияслӧн драмаа искусство сӧвмӧм йылысь.

## Ӧшмӧсъяс
* Кичин Василий Евгеньевич
* https://web.archive.org/web/20160315162305/http://www.artlad.ru/magazine/all/310/312/369/381 ''Лимерова В.А.'' К вопросу об атрибуции «Зырянских песен» К. // «Арт» журнал, 2009 во. — 2 №. — С. 93—110.

## Ыстӧдъяс
Пунегов Николай Трофимович

**Пунегов Николай Трофимович** (1919—1985) — коми гижысь, журналист.

## Олан туй
Николай Пунегов чужӧма Вӧлӧгда губерняысь Усть-Сысольск уездса Поёлын (ӧні — Сыктыв районса Поёл сикт) 1919-ӧд вося ӧшым тӧлысь 13-ӧд лунӧ. Помалӧма Поёлса 7 класса школа (1936), лесотехническӧй рабфак да велӧдысьяслысь 10 тӧлысся курсъяс, кодъяс дасьтісны 7 класса школаяслы велӧдысьясӧс. Куръяс бӧрын кык тӧлысь удитӧма велӧдны Кулӧмдін районса Керчомъя сиктын, мый бӧрын 1939-ӧд воын сійӧс босьтӧмаӧсь Гӧрд армияӧ. Дорйӧма чужан му Айму вӧсна Ыджыд тыш дырйи: 1946-ӧд воӧдз вӧлӧма Ылі Асыввылын.

Фронт вылын сійӧс наградитӧма Гӧрд Кодзувлӧн орденӧн. Война вылылсь воӧм бӧрын секретаралӧма Сыктыв районса «Сыктывса ударник» газетын. Во да джын уджалӧма Сыктыв районса комсомол комитетын 2-ӧд секретарӧн. Велӧдӧма Сыктыв районса Межадор 7 класса школын. Уджысь орӧдчытӧг 1956-ӧд воын помалӧма Коми канмуса педагогика институт, а сэсся куим во велӧдчӧма вылыс партийнӧй школаын. 

Юрнуӧдӧма КПСС-лӧн Кулӧмдін райкомитетын пропаганда отделӧн. 18 во чӧж вӧлӧма кывкутысь секретарӧн да редакторӧн Кулӧмдін районса «Ленин туйӧд». Веськӧдлӧма «Югыд туй» республикаса газетын промышленносьт юкӧдӧн 1982-ӧд воӧдз.

Кулӧма 1985-ӧд вося йирым тӧлысь 3-ӧд лунӧ Сыктывкарын.

## Гижан удж
Ассьыс медводдза висьтъяссӧ да очеркъяссӧ йӧзӧдӧма «Войвыв кодзув» журналын да «Югыд туй» газетын.

Николай Трофимовичлӧн петавлӧма сӧмын ӧти небӧг: «**Арся сьыланкыв**» (1970 воын). Небӧгас 10 висьт: «Турияс лэбӧны», «Кор ми пӧрысьӧсь», «Козина чышъян», «Татшӧм менам уджӧй», «Сергейлӧн бать», «Кымӧръяс разалӧны», «Тувсов дзоридзьяс», «Кӧні тэ, дона мортӧй», «Тулыс», «Портрет».

СССР-са журналист котырӧ пырысь.

## Донъялӧм
Сылӧн «Югыд олӧм вӧсна» висьт йылысь критик Вера Латышева гижӧма: *С самого начала есть хороший темп: короткие фразы, касающиеся главного. Драматичный сюжет. Жизнеутверждающий человеческий финал: «Никогда не забывайте их...». Не зря говорят, где писатель вкладывает в работу всю свою душу, — там и произведение получается выше, лучше*.

## Небӧг
* Арся сьыланкыв. — Сыктывкар: Коми книжнӧй издательство, 1970. — 56 л.б.

## Ошканпасъяс
* Гӧрд Кодзувлӧн орден
* «Почёт пас» орден 

## Ӧшмӧсъяс
* Сыктыв районса Поёл шӧр школа
* «Коми гижӧд» онлайн-тӧданінын Н.Т. Пунегов гижӧдъяс йылысь
* Кулӧмдін районса шӧр небӧгаин

## Ыстӧдъяс
Конюхов Дмитрий Васильевич

**Конюхов Дмитрий Васильевич** (**Вась Мить**, **Би кинь**; 1911—1982) — коми поэт, вуджӧдчысь.

## Олан туй
Дмитрий Конюхов чужис Вӧлӧгда губерняысь Усть-Сысольск уездса Паджгаын (ӧні — Сыктывдін районса Паджга сикт) 1911 вося кӧч тӧлысь 26-ӧд лунӧ.

Помаліс Паджгаса сизим вося школа. Вузӧ пырны дасьтысян курсъяс помалӧм бӧрын пырис Коми канмуса педагогика институтӧ. 1933 восянь история-филология факультет помалӧм бӧрын уджаліс коми да роч кыв да литература велӧдысьӧн Пальын, а сэсся Паджгаын. 1938 воын лои Коми небӧг лэдзанінын художествоа литературалӧн редакторӧн.

Ветліс Айму вӧсна Ыджыд тыш вылӧ, тышкасис фашистъяскӧд Ленинградса фронтын, кӧні веськӧдліс пулемётчикъяслӧн взводӧн. Сьӧкыда ранитчыліс. Фронтсянь воӧм бӧрын Д.В. Конюхов дыр уджаліс «Войвыв кодзув» журналын, Коми небӧг лэдзанінын.

Куліс 1982 вося рака тӧлысь 4-ӧд лунӧ.

## Гижан удж
1953 вон петіс «Зумыд воськолӧн» кывбур чукӧр. Критикъяс тӧдчӧдісны Дмитрий Конюхов поэзиялысь психологизм, образъяслысь ловъялунсӧ да стӧчлунсӧ. 1949 воын сійӧс босьтісны СССР-са гижысь котырӧ. 

Петкӧдчис кыдзи литературнӧй критик: гижис Иван Куратов, Михаил Лебедев, Илля Вась, Иван Вавилин творчество йылысь. 

Конюхов Д.В. тӧдса сідзжӧ кыдзи и вуджӧдчысь: комиӧдіс Э.Л. Войничлысь, А.С. Пушкинлысь, В.В. Маяковскийлысь, М. Шолоховлысь, А.А. Фадеевлысь, Г. Николаевалысь, В. Кочетовлысь да мукӧдлысь гижӧдсӧ.

## Небӧг
* Зумыд воськолӧн. — Сыктывкар, 1953.

## Ӧшмӧсъяс
* Конюхов Дмитрий Васильевич

## Ыстӧдъяс
Куликов Сергей Лукич

**Куликов Сергей Лукич** (1921—2015) — коми поэт, вуджӧдчысь, Коми АССР-са школаясын нимӧдана велӧдысь.

## Олан туй
Сергей Куликов чужӧма 1921-ӧд вося кӧч тӧлысь 30-ӧд лунӧ. Сыктывкарын велӧдысьяслысь институтын велӧдчигӧн сійӧс босьтӧмаӧсь армияӧ. 1940-ӧд вося арын сержант Куликов веськалӧма Финляндия суйӧр бокӧ. Айму вӧсна Ыджыд тыш кадӧ зырӧма фашистъясӧс Псковсянь Чехословакияӧдз. Чужанінас бергӧдчӧма 1947-ӧд вося тӧвшӧр тӧлысьын. Гӧрд дипломӧн помалӧма институт, а сэсся 37 во уджалӧма Шойнатыса шӧр школаын, велӧдӧма физика; 28 во вӧлӧма школаса директорӧн. Кык во веськӧдӧма Кӧрткерӧс районса йӧзӧс велӧдан юкӧдӧн.

Кулӧма 2015 вося тӧвшӧр тӧлысь 27-ӧд лунӧ.

## Гижан удж
Гижӧма кывбуръяс, висьтъяс, очеркъяс, комиӧдӧма роч гижысьясӧс.

Челядьлы дасьтма «К ребятишкам в гости: Стихи. Челядь дорӧ гажӧн» небӧгтор (1990), кытчӧ пырма 23 комиӧдӧм роч кывбур. Роч авторъяс лыдын: Агния Барто, М. Клокова, В. Хорол, А. Бродский, В. Жуковский, П. Воронько, Н. Саковская, Е. Серова, Е. Благинина, М. Познанская, А. Плещеева, В. Берестов, М. Пожарова, Корней Чуковский, И. Суриков, Самуил Маршак.

Вуджӧдӧма войнаса сьыланкывъяс. «Победалӧн вунлытӧм тулыс» сьыланкыв чукӧрӧ (Сыктывкар, 2010) пыртӧма Сергей Куликовлысь 13 вуджӧдӧм гижӧд.

## Небӧгъяс
* К ребятишкам в гости: Стихи. Челядь дорӧ гажӧн: Кывбуръяс / Сост., перевод *С. Л. Куликов*. — Сыктывкар: Коми книжнӧй издательство, 1990. — 25 л.б.
 
## Наградаяс
* Уджвывса ветеран
* Коми АССР-са школаясын нимӧдана велӧдысь
* «Почёт Пас» орден
* «Гӧрд Кодзувлӧн орден» 
* «Отвагаысь» медаль 
* «1941—1945 воясӧ Айму вӧсна Ыджыд тышын Германия весьтын Вермӧмысь» медаль
* «1941-45 воясся Айму вӧсна Ыджыд тышын 20 вося Вермӧмлы» казьтылан медаль
* «СССР-са вооружённӧй вынъяслы 60 во» казьтылан медаль
* «1941-45 воясся Айму вӧсна Ыджыд тышын 30 вося Вермӧмлы» казьтылан медаль
* «СССР-са вооружённӧй вынъяслы 60 во» казьтылан медаль
* «Айму вӧсна Ыджыд тыш воясӧ бур уджысь» казьтылан медаль
* «Доблестнӧй уджысь (Воинскӧй доблесьтысь). В. И. Ленин чужӧмсянь 100 во тыриг кежлӧ» юбилейнӧй медаль (1970)
* Коми АССР-са просвещенньӧ Министерстволӧн Почёт грамота

## Ӧшмӧсъяс
* Шойнатыса шӧр школалӧн сайт

## Ыстӧдъяс
Морозов Сергей Михайлович

**Морозов Сергей Михайлович** (**Рудов Сергей**; 1913—1988) — коми гижысь, вуджӧдчысь, коми литература туялысь.

## Олан туй
Сергей Морозов чужӧма Вӧлӧгда губерняысь Усть-Сысольск уездса Межадорын (ӧні — Сыктыв районса Межадор сикт) 1913-ӧд вося йирым тӧлысь 7-ӧд лунӧ.

Ветлӧма Айму вӧсна Ыджыд тыш вылӧ. Война бӧрын редакторалӧма Крымса небӧг лэдзанінын да директоралӧма Симферопольын полиграфия училишӧын. 

Кулӧма 1988-ӧд вося сора тӧлысь 6-ӧд лунӧ.

## Гижан удж
1938-ӧд воын йӧзӧдӧма «Депутатлӧн мӧвпъяс» поэма. Гижӧма висьтъяс, очеркъяс, комиӧдӧма некымын гижӧд. 1957-ӧд воянь пырӧ СССР-са гижысь котырӧ. 

Сергей Морозов гижӧма «Паметьын и син водзын» небӧг, кытчӧ пыртӧма статьяяс, очеркъяс да казьтылӧмъяс аслас тшӧтшъяяс йылысь, кодъяс удитісны нимӧдны асьсӧ война да мирнӧй кадӧ.

Дасьтӧма «Вояс пыр, би пыр» антология, кытчӧ пыртіс Айму вӧсна Ыджыд тыш кадӧ усьӧм коми гижысьяслысь гижӧдъяссӧ: Н.А. Шахов (Сандрик Микол) (1898—1943), Я.И. Чупров (Биа Ӧгыр) (1906—1942), Б.С. Ярасов (Биавир) (1908—1942), А.Д. Старцев (Тикӧн Ӧльӧксан) (1906—1943), Н.А. Старцев (Тикӧн Коляй) (1907—1943), И.Н. Симаков (Сим Вань) (1906—1943), И.П. Титов (Тит Паш Вань, И.Лучев) (1908—1941), И.А. Осипов (Вокан) (1911—1942), И.Г. Подоров (Гаврил Иван) (1906—1942), В.П. Латкин (1907—1942), В.И. Елькин (Иван Вась) (1912—1942), А.П. Размыслов (1915—1943), А.Г. Габов (Гриш Саш) (1912—1941), М.И. Шестаков (Мивашеков) (1904—1942), И.Н. Габов (Иван Комсомольскӧй) (1914—1941), А.А. Шаманов (1918—1943), Н.С. Самарин, С.А. Маегов.

## Небӧгъяс
* Лолыд кӧ радлӧ: очеркъяс, висьтъяс / Ред. ''И. В. Изъюров''. — Сыктывкар: Коми книжнӧй издательство, 1963. — 64 л.б.
* Тулыс восьлаліс водзӧ: висьтъяс да очеркъяс / Ред. ''П. Ф. Шахов''. — Сыктывкар: Коми книжнӧй издательство, 1973. — 92 л.б.
* Паметьын и син водзын: очеркъяс, статьяяс, казьтылӧмъяс / Ред. ''В. А. Попов''. — Сыктывкар: Коми книжнӧй издательство, 1983. — 189 л.б.
* Вояс пыр, би пыр: Война вылын усьӧм коми гижысьяслӧн висьтъяс, пасйӧдъяс, кывбуръяс / Лӧсьӧдіс *С. М. Морозов*; Ред. ''В. А. Попов''; Серпасаліс *Е. А. Холопова*. — Сыктывкар: Коми книжнӧй издательство, 1985. — 304 л.б. (тираж — 5 сюрс)

### Комиӧдӧм небӧгъяс
* Юлиус Фучик. Казнь водзвылын кыв. — Сыктывкар: Коми книжнӧй издательство, 1953. — 100 л.б.
* Кононов А. Вернӧй сьӧлӧм: повесть. — Сыктывкар: Коми книжнӧй издательство, 1955. — 404 л.б.
* Раевскӧй Б. Сӧмын водзӧ: повесть. — Сыктывкар: Коми книжнӧй издательство, 1956. — 272 л.б.
* Максим Горькӧй. Мам. — Сыктывкар: Коми книжнӧй издательство, 1957. — 336 л.б.
* Рязанова Е. Том кад заводитчигӧн: повесть. — Сыктывкар: Коми книжнӧй издательство, 1959. — 188 л.б.

## Ӧшмӧсъяс
* Морозов Сергей Михайлович

## Ыстӧдъяс
Коми Александр Павлович

**Коми Александр Павлович** (1926—1989) — коми гижысь.

## Олан туй
Александр Коми чужӧма Коми (Зыряна) асвеськӧдлан обласьтысь Сыктыв районса Поёл сиктын 1926-ӧд вося урасьӧм тӧлысь 24-ӧд лунӧ. 1930-ӧд воын семьяыс вуджӧма овны Сыктывкарӧ. Медводдза классӧ велӧдчӧма 4-ӧд школаын. Помалӧма 1941-ӧд воын Сыктывкарын 1-ӧд номера школаын кӧкъямыс класс, а сэсся — мотористъяслысь куим тӧлысся курсъяс. Помалӧм бӧрас уджалӧма «Вычегодсплав» трестын 16-ӧд номера катер вылын ода-кора тӧлысьсянь 1942-ӧд вося моз тӧлысь 31-ӧд лунӧдз. Водзӧ велӧдчӧма 12-ӧд номера школаын, кӧні помалӧма 1943-ӧд воын ӧкмыс класс. Гожӧмнас кык тӧлысь уджалӧма сплавын. 1943-ӧд воын 10-ӧд классын велӧдчигӧн мӧдӧдчӧма фронт вылӧ. 1943—1948-ӧд воясӧ служитӧма Сӧветскӧй армиаын. Воӧм бӧрын велӧдчӧма ВЛКСМ-са ЦК-лӧн Шӧр школаын. Сійӧс помалӧм бӧрын уджалӧма Сыктывкарса горкомын комсомолса медводдза секретарӧн. Коми канмуса педагогика институт помалӧм бӧрын уджалӧма госбезопасносьт комитетын, а сэсся вӧлӧма Коми наука шӧринса Президиумысь веськӧдлысьлӧн отсасьысьӧн войтыркостса йитӧдъяс серти.

Кулӧма 1989 вося моз тӧлысь 13-ӧд лунӧ.

## Гижан удж
Ассьыс медводдза висьтъяссӧ йӧзӧдӧма «Войвыв кодзув» журналын 1984 воын. «Зарни вӧр» повесьтын гижысь шыӧдчӧма 1930-ӧд вояслань, петкӧдлӧма, кыдзи коми кресьтяна уджалӧмаӧсь вӧр заптігӧн, вӧралӧмаӧсь да вӧдитӧмаӧсь видз-му.

## Небӧгъяс
* Зарни вӧр: повесть / Ред. А.В. Тентюков; Худ. С.Г. Терещенко. — Сыктывкар: Коми книжнӧй изд-во, 1993. — 168 л.б.

## Ӧшмӧсъяс
* Знаменитые люди с. Пыёлдино: Коми Александр Павлович
* Литераторы села Пыёлдино: Коми Александр Павлович (1926—1989) писатель, прозаик

## Ыстӧдъяс
Мальцев Александр Михайлович

**Мальцев Александр Михайлович** (1924—1989) — коми гижысь.

## Олан туй
Александр Мальцев чужис Коми (Зыряна) асвеськӧдлан обласьтысь Сыктыв районса Волся сиктын 1924 вося моз тӧлысь 18-ӧд лунӧ.

Войнаӧдз велӧдчис чужан сиктса школаас, помаліс Сыктывкарын фельдшер-акушеръяслысь школа. Айму вӧсна Ыджыд тыш дырйи А.М. Мальцев мездіс Польша, Чехословакия, Венгрия, Германия, Австрия. Война бӧрын Александр Мальцев веськӧдліс Сыктыв районысь Исанёвса здравпунктӧн. Сэсся квайт во фельдшераліс Воркутаса коймӧд шахтаын. Вит во уджаліс фельдшерӧн Княжпогост районса Весляна станцияын. 1961 воын лои сыктывкарса санэпидстанцияын бурдӧдчысьлӧн отсасьысьӧн.

Куліс 1989 вося рака тӧлысь 25-ӧд лунӧ.

## Гижан удж
1960-ӧд вояссянь босьтчис гижны кывбуръяс. 1961 воын йӧзӧдіс радейтчӧм йылысь «Нюммун мен» медводдза кывбур. Сёрӧнджык тайӧ тема вылас гижис уна кывбур. Артмисны сылӧн и вӧр-ва йылысь кывбуръяс. Тшӧкыда шыӧдчывліс война тема дорӧ.

## Ӧшмӧсъяс
* Мальцев Александр Михайлович
* А. М. Мальцев небӧгъяс йылысь 

## Ыстӧдъяс
Втюрина Людмила Зарниевна

**Втюрина Людмила Зарниевна** (**Зарни Люся**; 1964) — коми гижысь.

## Олан туй
Зарни Люся чужӧма 1964-ӧд вося тӧвшӧр тӧлысь 11-ӧд лунӧ Коми АССР-ын Изьва районса Кельчиюр сиктын. 1979-ӧд воын помалӧма Кельчиюрса нетыр школа, 1981-ӧд воын — Красноборса шӧр школа. 1985-ӧд воын помалӧма Перымын канмуса культура институтысь библиотека пакультет. 1985-ӧд восянь уджалӧ Сыктывкарын, С.Я. Маршак нима Коми Республикаса челядьлӧн национальнӧй библиотекаын веськӧдлӧма отделӧн.

## Гижан удж
Людмила Втюриналысь кывбуръяссӧ йӧзӧдлiсны республикаса газет-журналлӧн лист бокъяс вылын, а сiдзжӧ «Сыктывкар», «Был у меня хороший друг», «Собрание разлук», «У камелька», «Kuum ӧӧ» (эст кыв вылын) небӧгъясын.

2006-ӧд воын Зарни Люсялӧн петӧма «Шоныд діяс» медводдза небӧг, 2010-ӧд воын «Народная библиотека» серияын — «Майбыр кад» кывбур ӧктӧд.

Зарни Люся гижӧ рочӧн, комиӧн да изьва кылӧн кывбуръяс да проза. Изьва кылӧн гижӧдъяс петавлісны «Арт» журналлӧн 2012 вося 2-ӧд номерын. Изьва сёрнисикасӧн йӧзӧдӧма «Дзоляньлӧн дзольгӧм» да «Менам шоныд діяс» повесьтъяс.

Челядьлы кывбуръяс петісны «Шоныдін» небӧгын (2018).

2015-ӧд восянь пырӧ Россияса гижысь котырӧ.

Людмила Втюрина дасьтылӧма «Дзолюк» радиопередачалы некымын сценарий, а сідзжӧ коми челядь литератураысь некымын материал. Лӧсьӧдӧма челядь уджъясысь некымын сборник, краеведениеысь да коми литератураысь 60 сайӧ библиотека удж.

## Небӧгъяс
* Шоныд діяс: Кывбуръяс / Лӧсьӧдіс В.В. Тимин; Ред. П.И. Симпелев; Серпасаліс Л.Ю. Щербакова. — Сыктывкар: Коми небӧг лэдзанін, 2006. — 48 л.б. (тираж — 500)
* Майбыр кад.  — Сыктывкар, 2010.
* Кывбуръяс [Препринт]. — Сыктывкар, 2011.
* Тӧвся ӧшкамӧшка. — Сыктывкар, 2013.
* Олӧмлы ода. Ода жизни. Кывбуръяс. Стихи / Серпасаліс С.Г. Семяшкин. — Сыктывкар: ООО «Изд-во «Кола», 2014. — 224 с.
* *Втюрина Л.З. (Зарни Люся)*. Дзолянлӧн дзольгӧм (Журчание родника): повести и стихотворения. — Сыктывкар: ООО «Коми республиканская типография», 2016. — 192 с. (тираж 300) (изьва сёрнисикасӧн да роч вылӧ вуджӧдӧмӧн)
* Шоныдін. — Сыктывкар, 2018.

## Наградаяс
* Коми Республикаса нимӧдана уджалысь (2015)

## Ӧшмӧсъяс
* Людмила Втюрина «Арт» журналлӧн сайтын

## Ыстӧдъяс
Размыслов Александр Васильевич

**Размыслов Александр Васильевич** (1927—1994) — коми гижысь.

## Олан туй
Александр Размыслов чужӧма Коми (Зыряна) асвеськӧдлан обласьтысь Сыктывдін районса Сотчӧмвыв грездын 1927 вося моз тӧлысь 7-ӧд лунӧ.

17 арӧсаӧн мунӧма Айму вӧсна Ыджыд тыш вылӧ. Тышкасьӧма Литваын. 1945 вося лӧддза-номъя тӧлысь 24-ӧд лунӧ восьлалӧма Москваын Гӧрд изъэрд вывті Победа парад дырйи. Сизим во служитӧма погранзаставаын да  морпогранохранаын. Сыктывкарӧ воӧм бӧрын уджалӧма снабжение кузя уджъяс вылын, некымын во шопералӧма дзоньвидзалун Министерствоын.

Кулӧма 1994 вося кӧч тӧлысь 27-ӧд лунӧ.

## Гижан удж
Александр Размыслов гижӧма проза. Сылӧн петавлӧма ӧти небӧг «Курыд зарава» (1993), кытчӧ пырисны кык повесьт («Курыд зарава», «Косьмывтӧм синва») да 9 висьт: «Никӧн-полой», «"Единоличник" Сидӧр Паш», «Ньӧжйӧ лэбӧ тополь пух», «Вышивайтӧм ковёр», «Косявлӧм письмӧ», «Марпида», «Медбӧръя "гӧснеч"», «Зэр бӧрын», «Бать».

Небӧгкӧд ӧткодь нима повесьт йылысь сійӧ гижис: «*Ме быдми [[Эжва]] берег дорын. Войнаӧдзыс на аддзылі мӧдлапӧлын [[Пычим (Сыктывдін район)|Пычимса]] спецпереселенечьяслысь сьӧкыд оласногсӧ. Сэки, дерт, ме унатор на эг гӧгӧрво. Та йылысь заводитлі гижны война бӧрас, но ме пыр жӧ веськалі сідз шусяна диссидентӧ, талун-ӧ-аски арестуйтан списокӧ*.

*МГБ эз узь! «Специалистъяс» гусьӧн кыйӧдчисны, чукӧртісны налы колана «юӧръяс» ме йылысь. Но воис кад, и ме век жӧ «Курыд зарава» повестьын водзӧссӧ мынті, олӧмӧ пӧрті ассьым кӧсйӧмӧс — НКВД-са комендант Скобелевӧс (сідзкӧ и став системасӧ) вӧйті-меститі нюр пыдӧсӧ, бур йӧз водзас петлывтӧм вылӧ*».

Аслас повесьт-висьтъясын автор туялӧ-восьтӧ сідз шусяна «спецпереселенечьяслысь» сьӧкыд удж-олӧмсӧ. Сталинлӧн культ воясӧ Украинаысь, Беларусьысь, Шӧр Азияысь да мукӧдлаысь уна сюрс мыжтӧм йӧзӧс кӧмтӧг-пасьтӧг вӧтлісны гортсьыныс да этапӧн вайӧдісны войвывса кӧдзыд Коми муӧ. Сьӧкыд уджысь ӧтдор тайӧ войтырыслысь мырддисны став правояссӧ, но та вылӧ видзӧдтӧг вайӧдӧм йӧз оз воштыны морттуйнысӧ — авъяӧсь, кылӧны-гӧгӧрвоӧны мукӧдлысь шогсӧ, сьӧлӧм дойсӧ, пыр дасьӧсь отсыштны пикӧ воӧм ёртныслы. 

Александр Размыслов мӧвпалӧ и научно-техническӧй революциалӧн воськовъяс йылысь. «Бать» висьтын кӧть сёрниыс мунӧ олӧм мунӧм да выль керкаяс лэптӧм йылысь, но сэк жӧ петкӧдлӧма, мый керка кыпӧдысьяс нем жалиттӧг кисьтӧны вӧр-васӧ. Висьтавсьӧ сы йылысь, мый йӧзыс кӧ уджалӧны от сьӧлӧмсяньыс, сэки шогалӧ вӧр-ва да сыкӧд ӧттшӧтш и морт.

## Небӧг
* Курыд зарава: повестьяс, висьтъяс / Ред. А.В. Тентюков; Худ. В.В. Токарев. — Сыктывкар: Коми книжнӧй изд-во, 1993. — 192 л.б.

## Ӧшмӧсъяс
* Размыслов Александр Васильевич
* Авторсянь // *Размыслов А.В.* Курыд зарава: повестьяс, висьтъяс. — Сыктывкар, 1993. — Л.б. 3.
* ''Мартынов В.И.'' Размыслов Александр Васильевич // Литераторы земли Коми. — Сыктывкар, 2000. — С. 152—153.

## Ыстӧдъяс
Матвеев Александр Михайлович

**Матвеев Александр Михайлович** (1919—1981) — коми гижысь. 

## Олан туй
Александр Матвеев чужис Вӧлӧгда губерняысь Усть-Сысольск уездса Ипатьдорын (ӧні — Сыктывдін районса Ипать грезд) 1919 вося вӧльгым тӧлысь 7-ӧд лунӧ.

Помаліс Сыктывкарса педагогика училишӧ да Коми канмуса педагогика институт, босьтіс история велӧдысьлысь специальносьт. Дорйис чужан му Айму вӧсна Ыджыд тыш дырйи, сьӧкыда ранитчыліс. Войнабӧрса воясӧ уджаліс Сыктывкарын, веськӧдліс «Вӧрлэдзысь» газетлӧн сатира юкӧнӧн. 1979 восянь веськӧдліс шмонь радейтысьяслӧн «Чушканзі» журналӧн. 

Куліс 1981 вося йирым тӧлысь 21-ӧд лунӧ.

## Гижан удж
Гижан уджыс Александр Матвеевлӧн пансьӧ 1945-ӧд восянь. Медводз сійӧ гижис кывбуръяс, а сэсся босьтчис лӧсьӧдны шмонитана висьтъяс. Найӧ петавлісны республикаса газетъясын. Йӧзӧдлісны шмонитан висьтъяссӧ сідзжӧ роч («Крокодил» журналын), украина, грузин да мари кывъяс вылын.

А.М. Матвеевлӧн петавліс нёль небӧг: «Ме найӧс аддзылі» (1959), «Ма да гормӧг» (1964), «Сьӧлӧмыд абу кӧчамач» (1967), «Микол, Марья да мукӧдъяс» (1971).

## Небӧгъяс
* Ме найӧс аддзылі. — Сыктывкар: Коми книжнӧй издательство, 1959.
* Ма да гормӧг. — Сыктывкар: Коми книжнӧй издательство, 1964.
* Сьӧлӧмыд абу кӧчамач. — Сыктывкар: Коми книжнӧй издательство, 1967.
* Микол, Марья да мукӧдъяс: Тешкодь висьтъяс / Ред. ''С.М. Морозов''. — Сыктывкар: Коми книжнӧй издательство, 1971. — 87 л.б.

## Ӧшмӧсъяс
* Матвеев Александр Михайлович
* Микол, Марья да мукӧдъяс: Тешкодь висьтъяс. — Сыктывкар, 1971. — Л.б. 2.

## Ыстӧдъяс
Лыюров Александр Алексеевич

**Лыюров Александр Алексеевич** (А. Зеленцов; 1923—1990) — коми гижысь.

## Олан туй
Александр Лыюров чужӧма Коми (Зыряна) асвеськӧдлан обласьтысь Сыктывдін районса Зеленечын 1923-ӧд вося сора тӧлысь 17-ӧд лунӧ.

1938 воын пырӧма велӧдчыны рабфакӧ, но сэсся вуджма ветеринарнӧй фельдшеръяслӧн школаӧ. Сійӧс помалӧма 1940 воын да кык во уджалӧма специальносьт сертиыс чужан сиктас.

1942 вося ода-кора тӧлысьӧ мунӧма армияӧ, велӧдчӧма Кардорын военно-пулемётнӧй училишӧын, но помавны велӧдчӧмсӧ абу удитӧма. Айму вӧсна Ыджыд тыш кадӧ Ленинград улын сьӧкыд тышъяс вӧсна училишӧсӧ ставнас нуӧны фронт вылӧ. Разведчикалӧма. Служитӧма Волхов фронтын лыжнӧй баталёнын. Ленинград вӧсна тышъясын кыкысь сьӧкыда ранитчылӧма. Дыркодь куйлӧма госпитальын, но бурдӧдчӧм бӧрас мунӧма ас баталёнас, кӧні и служитӧма война помӧдзыс.

1945-ӧд воын баталёнсӧ вуджӧдӧны Украинаӧ бырӧдны бандеровечьясӧс, и сӧмын 1947-ӧд воын Александр Лыюров локтӧ гортас. Уджалӧма ветеринарнӧй фельдшерӧн Айкатылаын.

1951-ӧд воын нин сійӧс корӧны уджавны редакторӧн Коми АССР-са министръяслӧн сӧветбердса радиоинформация комитетӧ. Дас кӧкъямыс во уджалӧм бӧрын 1968-ӧд вося лӧддза-номъя тӧлысьын вуджӧ «Югыд туй» газет редакцияӧ, кӧні уджалӧ дас нёль во. 

Кулӧма 1990 вося ӧшым тӧлысь 28-ӧд лунӧ.

## Гижан удж
Александр Лыюров босьтчӧма гижны война бӧрын. Сиктса томулов йылысь «Простӧй йӧз» медводдза повесьт петӧма «Войвыв кодзув» журналын 1949-ӧд воын, а торъя небӧгӧн — 1951-ӧд воын. Сылӧн «Зарни кияс» выль повесьтын (1956) сёрни мунӧ ремесленнӧй училишӧын велӧдчысьяс йылысь, кыдзи налӧн сӧвмӧ пытшкӧсса мирыс. Фронт вылын нуӧдӧма дневник, и тайӧ пасйӧдъясыс лоӧмаӧсь подулӧн «Менам другъяс йылысь повесть» гижӧдлы, кӧні висьталӧма пулемётнӧй училишӧся курсантъяс йылысь.

Бӧръя ыджыд уджыс — «Пармаса варышъяс» роман, мый петавлӧма «Войвыв кодзув» журналын 1992—1993-ӧд воясын.

1957 восянь А.А. Лыюров пырӧ СССР-са гижысь котырӧ.

## Небӧгъяс
* Прӧстӧй йӧз. — Сыктывкар, 1951.

## Ӧшмӧсъяс
* Гижысьлӧн олан туй // «Войвыв кодзув», 2018. — 7 №. — Л.б. 52.

## Ыстӧдъяс
Торопов Василий Павлович

**Торопов Василий Павлович** (1929—2006) — коми гижысь. 

## Олан туй
Василий Торопов чужӧма 1929-ӧд вося ӧшым тӧлысь 29-ӧд лунӧ Коми (Зыряна) асвеськӧдлан обласьтса Койгорт сиктын. Шӧр школа помалӧм бӧрын велӧдчӧма Коми канмуса педагогика институтысь история-филология факультетын. Уджалӧма школаын история велӧдысьӧн, Койгорт районса йӧзӧс велӧдан юкӧдын инспекторӧн, школаса директорӧн.

Кулӧма 2006-ӧд воын.
 
## Гижан удж
«Туробкӧд мӧс видзигӧн» да «Кӧч йылысь» ассьыс медводдза висьтъяссӧ йӧзӧдӧма «Войвыв кодзув» журналын 1977-ӧд воын (8 №). Вӧр-ва йылысь висьтъясыс да очеркъясыс петісны торъя небӧгӧн 1980-ӧд воын. Наын петкӧдлӧма збыль лоӧмторъяс. Гижӧдъясыс корӧны пыдди пуктыны да видзны вӧр-ва, чужанін. Василий Тороповлӧн петавліс нёль торъя небӧг: «Менам вӧр-ва» (1980), «Медбӧръяысь вӧралӧм» (1990), «Талун и аски» (1993), «Аски оз зэр» (2005).

## Небӧгъяс
* Торопов В.П. Менам вӧр-ва: Висьтъяс, натуралистлӧн пасйӧдъяс. — Сыктывкар: Коми книжнӧй изд-во, 1980. — 128 л.б.
* Торопов В.П. Медбӧръяысь вӧралӧм: висьтъяс. — Сыктывкар: Коми книжнӧй изд-во, 1990. — 112 л.б.
* Торопов В.П. Талун и аски: висьтъяс. — Сыктывкар: Коми книжнӧй изд-во, 1993. — 152 л.б.
* Торопов В.П. Аски оз зэр: висьтъяс. — Сыктывкар: Коми книжнӧй изд-во, 2005. — 144 л.б.

## Ӧшмӧсъяс
* Торопов Василий Павловичлӧн гижӧдъяс

## Ыстӧдъяс
Кушманов Василий Егорович

**Кушманов Василий Егорович** (1929—1995) — коми гижысь-сатирик.

## Олан туй
Василий Кушманов чужӧма Коми (Зыряна) асвеськӧдлан обласьтысь Сыктыв районса Волся сиктын 1929 вося рака тӧлысь 16-ӧд лунӧ.

Велӧдчӧма чужан сиктса школаас. Помалӧма Сыктывкарса медучилишӧ, Ленинградын Вылыс партийнӧй школа. Василий Кушманов заводитӧма уджавны Сыктыв районса газетын Визин сиктын. Сэсся служитӧма армиаын. Воӧм бӧрас уджалӧма Сыктыв районса газетын редакторӧс вежысьӧн. Вӧлӧма сідзжӧ «Югыд туй» газетса редакторӧн, Коми небӧг лэдзанінса медшӧр редакторӧн. Дас ӧти во редактируйтӧма «Красное знамя» газет да некымын во — шмонь радейтысьяслысь «Чушканзі» журнал.

Кулӧма 1995 вося рака тӧлысь 18-ӧд лунӧ.

## Гижан удж
1990-ӧд вояс шӧрын сылӧн кипод улын петӧмаӧсь шмонитан висьтъяслӧн куим чукӧр: «Энӧ дурӧй, олӧй бура» (1990), «Йӧзкост шмонь» (1991), «Ковтӧм петасъяс» (1993). Тайӧ висьтъяссӧ вӧлі йӧзӧдӧма «Чушканзі» журналын либӧ мӧдӧдӧма журнад редакцияӧ. Индӧм сборникъясас петӧмны и Василий Кушмановлӧн шмонитан висьтъясыс да басняясыс. Сійӧ — РСФСР-са культураын нимӧдана уджалысь, пасйӧма орден да медальясӧн.

## Наградаяс
* РСФСР-са культураын нимӧдана уджалысь

## Ӧшмӧсъяс
* Кушманов Василий Егорович

## Ыстӧдъяс
Никулин Николай Егорович

**Никулин Николай Егорович** (1932—1993) — коми гижысь.

## Олан туй
Николай Никулин чужӧма Коми (Зыряна) асвеськӧдлан обласьтысь Сыктыв районса Волся сиктын 1932-ӧд вося косму тӧлысь 29-ӧд лунӧ.

Шӧр школа помалӧм бӧрын 1946-ӧд воын пырӧма велӧдчыны Сыктывкарса медицина техникумӧ. 1949-ӧд восянь уджалӧма сиктса медпунктъясын, тундраын. 1952—1954 воясӧ служитӧма Сӧветскӧй Армияын. Сэтысь воӧм бӧрын недыр уджалыштӧма инструкторӧн ВЛКСМ-са райкомын, Діюрса санаторийын фельдшерӧн.
 
Кулӧма 1993-ӧд воын.

## Гижан удж
Николай Никулин ёнджыкасӧ гижӧма челядьлы висьтъяс. Том йӧзлӧн олӧм йылысь лӧсьӧдӧма «Яндӧ» повесьт (1981).

## Небӧгъяс
* *Никулин Н. Е.* Изьва муӧ кыскӧ лов: [повесьтъяс, кывбуръяс, висьтъяс комиӧн да рочӧн]. — Сыктывкар: Эскӧм, 2008. — 222 л.б.

## Ӧшмӧс
* Никулин Николай Егорович

## Ыстӧдъяс
Азербайджанса манат

**Азербайджанса манат** тайӧ сьӧм Азербайджанын.

## Ыстӧдъяс
* Азербайджанса манат (Банкнотаяс)