Напалков Виктор Егорович

**Напалков Виктор Егорович**  (1938—2022) — коми гижысь, журналист, Коми Республикаса нимйӧза гижысь.

## Олан туй
Виктор Напалков чужӧма 1938-ӧд вося лӧддза-номъя тӧлысь 29-ӧд лунӧ Кулӧмдiн районса Джеджим грездын. Водз кольӧма батьтӧгыс. Сійӧ усьӧма Айму вӧсна Ыджыд тыш дырйи 1942-ӧд воын; мам ки вылас кольӧма куим кага. Велӧдчӧма Джеджим, Дон, Керчомъя школаясын. 1955-ӧд воын помалӧма 10 класс Кулӧмдінса шӧр школаын. Во уджалӧма Носим лесопунктын — ув кералысьӧн, вӧр кылӧдысьӧн, мотористӧн электростанцияын. 1959-ӧд воын помалӧма Лесотехническӧй техникум. Сэсся уджысь орӧдчытӧг велӧдчӧма Ставсоюзса юридическӧй институтын.

1960-ӧд восянь уджалӧма Кулӧмдін районса «Парма гор» газетын. Уна во уджалӧма районса газетъясын кывкутысь секретарӧн, республикаса радио да телевидениеын — редакторӧн. 1986—1992-ӧд воясӧ — коми кыв вылын челядьлы «Би кинь» журналын кывкутысь секретар. В.Напалков вӧлӧма тайӧ журналсӧ котыртысьяс лыдын. 1992 восянь уджалӧма «Войвыв кодзув» журнал редакцияын; 1994—1998-ӧд воясӧ вӧлӧма кывкутысь секретарӧн.

Кулӧма 2022-ӧд вося моз тӧлысь 30-ӧд лунӧ.

## Гижан удж
Нэм джын нин сылӧн олӧмыс коми журналистикаын да литератураын. 

Виктор Напалковлӧн кывбуръясыс кутісны петны 1956-ӧд восянь. Кывбуръясыс вӧлі йӧзӧдӧма «Коми колхозник» газетын. Вӧрын уджалігӧн уна гижӧма: очеркъяс да статьяяс петавлісны районса да республикаса печатьын. Тадзи Виктор Напалков воис журналистикаӧ — 1960-ӧд воын сійӧс корисны Кулӧмдін районса «Парма гор» газетӧ.

«Козьнав мортлы муслун» медводдза повесьтсӧ вӧлі йӧзӧдӧма «Войвыв кодзув» журналын 1974-ӧд воын.

**Повесьтъяс**: «Олӧны-вылӧны», «Томъяс», «Кӧсъя тӧдмасьны», «Лун бӧрся лун», «Ме тэнӧ радейта», «Кӧин» да Вероника», «Прӧстит, аньтусьӧй», «Прӧщай», «Вотӧса август», «Шойтӧм крест», «Кӧн тэ, мус ёкмыльӧй?» (2002).

**Йӧзӧдӧм романъяс**: «Эзысь перна» (2000), «Утка туй» (2004), «Йӧг каллян» (2013 восянь петӧны юкӧнъяс).

**Поэмаяс**: «Туйвежъяс», «Поп пи».

Виктор Напалков комиӧдӧма кывбуръяс да проза некымын авторлысь: И. Кузнецовлысь, Ю. Балегилысь, С. Паньколысь, С. Есенинлысь. Гижысьлысь кывбуръяссӧ вуджӧдӧма роч да венгер кывъяс вылӧ.

Ленинградса гижысь Глеб Горышин сылӧн гижӧдъяс йывсьыс пасйӧма: «Виктор Напалков — поэт Божьей милостью, с открытой миру душой. Я бы его принял в Союз писателей за один цикл стихов «Моё дыхание».

В. Е. Напалков — Россияса журналист котырӧ (1964) да Гижысь котырӧ пырысь (1991).

## Небӧгъяс
### Комиӧн
* Миян Пиля дед: кывбуръяс. — Сыктывкар: Коми книжнӧй издательство, 1975. — 14 л.б.
* Менам лов шы // Куим сьыланкыв: кывбуръяс. — Сыктывкар: Коми книжнӧй издательство, 1977. — Лб.46—91.
* Козьнав мортлы муслун: повесть. — Сыктывкар: Коми книжнӧй издательство, 1981. — 70 л.б.
* Туйвежъяс: кывбуръяс, поэма. — Сыктывкар: Коми книжнӧй издательство, 1986. — 80 л.б.
* Томъяс: повестьяс. — Сыктывкар: Коми книжнӧй издательство, 1988. — 216 л.б.
* Кӧсъя тӧдмасьны: повестьяс. — Сыктывкар: Коми книжнӧй издательство, 1992. — 188 л.б.
* Ме тіянӧс радейта: повестьяс, кывбуръяс, поэма: верстьӧлы, том йӧзлы, челядьлы. — Сыктывкар: Коми книжнӧй издательство, 1994. — 286 л.б.
* Чолӧм и прӧщай...: повестьяс. — Сыктывкар: Коми книжнӧй издательство, 2000. — 320 л.б.
* Эзысь перна: Роман / Ред. А. В. Тентюков; Серпасаліс А. В. Мошев. — Сыктывкар: Коми небӧг лэдзанін, 2004. — 304 л.б.
* О, Енмӧй!.. Кывбуръяс, поэмаяс. — Сыктывкар: Изд-во «Эскӧм», 2007. — 256 с.
* Утка туй: Роман, повесьт / Ред. А. В. Попов; Серпасаліс А. А. Попова. — Сыктывкар: ООО «Анбур», 2008. — 480 л.б.
* *Напалков В. Е.* Лэбӧны вояс... Кывбуръяс, поэма. — Сыктывкар: «Услуги типографии», 2017. — 160 л.б.
* *Напалков В. Е.* Йӧг каллян: Роман, повесьтъяс, кывбуръяс. — Сыктывкар: ООО «Анбур», 2018. — 416 л.б.

### Роч вылӧ вуджӧдӧмӧн
* *Напалков В.Е.* Прости, Аньтусь. Повести. — Сыктывкар: «Услуги типографии», 2017. — 378 с.
* *Напалков В.Е.* Я вас люблю. Повести, поэма. — Сыктывкар: «Услуги типографии», 2017. — 311 с.

## Мукӧдтор
* В.Е. Напалков водзмӧстчӧма общественнӧй олӧмын. Кулӧмдiн районса Джеджим грездын восьтӧма музей-небӧгаин, кытчӧ чукӧртӧма коми да роч авторъяслысь 3 сюрс сайӧ небӧг.
* Гӧтырыс — Наталья Васильевна Напалкова (Дубская) (1940—2022), гижӧма «Исповедь» автобиографическӧй роман.

## Наградаяс
* Коми Республикаса нимӧдана уджалысь (1998)
* Кулӧмдiн районса Почёта олысь (2002)
* Россия Федерацияса президентлӧн Аттьӧалӧм (2015) — Айму культура сӧвмӧдӧмысь да уна вося бур уджысь
* Коми Республикаса нимйӧза гижысь (2018)
* Коми Республикаса Веськӧдлан котырлӧн И.А. Куратов нима литературнӧй премия «Утка туй» романысь. 

## Ӧшмӧсъяс
* Коми гижысь котырӧ пырысьяс
* FU-Lab сайтын В.Е. Напалков

## Ыстӧдъяс