Некрасов Александр Иванович

**Некрасов Александр Иванович** (**Гамса**, 1931—2023) — коми гижысь, ас му туялысь, Коми АССР-са школаясын нимӧдана велӧдысь, Коми Республикаса Почёта гражданин.

## Олан туй
Александр Некрасов чужӧма 1931-ӧд вося сора тӧлысь 30-ӧд лунӧ Коми АССР-ын Емдін районса Гам сиктын. 1950-ӧд воын помалӧма Гам сиктса шӧр школа да пырӧма велӧдчыны Велӧдысьясӧс дасьтан Коми институтса физика-математика юкӧнӧ. Институт помалӧм бӧрын уджалӧма Кӧрткерӧс районысь Чӧтдінса сизмикласса школаын математика да физика велӧдысьӧн. 1952-ӧд вося ӧшым тӧлысьсянь 1954-ӧд вося вӧльгым тӧлысьӧдз служитӧма армияын. Армияысь воӧм бӧрын велӧдӧма математика уджалысь том йӧзлӧн Айкатыласа школаын. 1960-ӧд воын уджысь орӧдчытӧг помалӧма Коми канмуса педагогика институт, и сэки жӧ сійӧс индісны Гам сиктын шӧр школаса директорӧн, кӧні уджалӧма 1993-ӧд воӧдз. Ставнас 39 во уджалӧма велӧдӧм юкӧнын, на пиысь 33 во директоралӧма Гамса школаын.

Кулӧма 2023-ӧд вося йирым тӧлысь 13-ӧд лунӧ.

## Гижан удж
Александр Некрасовлӧн петӧма кык кывбур чукӧр: «Восьтіс ӧшиньсӧ кыа» да «Авъя лэбач — коми кыв» да «Гӧрд сатин дӧрӧм» висьт чукӧр.

Гижысьӧс бура кутісны тӧдны челядьлы лӧсьӧдӧмторъяс серти. Автор серпасалӧ вӧр-ва, сиктса олӧм, сылӧн кывбуръясын ловзьӧны пудъясянкывъяс да нимтысянкывъяс. Александр Некрасовлӧн висьтъясыс кокниӧсь, наын — олӧмын лоӧмторъяс, казьтылӧмъяс.

2015 воын йӧзӧдӧма «Детство, опалённое войной» небӧг, кытчӧ пыртіс Емдін районса Гам сиктын чужлӧм йӧз йылысь гижӧдъяс, кодъяслӧн челядьдырйиыс веськалӧма Айму вӧсна Ыджыд тыш вылӧ.

## Мукӧдтор
Унаысь сійӧс бӧрйылӧмаӧсь сиктсӧветса депутатӧн, вӧлӧма Коми войтырлӧн дас Съезд вылын делегатӧн, Коми му туялан котырлӧн Сӧветӧ пырысьӧн.

Туялӧ велӧдӧм юкӧнлысь историясӧ, Коми мулысь XX нэмся видз-му овмӧс история. Дасьтӧма да лӧсьӧдӧма куим небӧг: «Таланты были, есть и будут» (Сыктывкар, 2001), «Они ковали победу» (Сыктывкар, 2010), «Детство, опаленное войной» (Сыктывкар, 2015).

## Небӧгъяс
### Художествоа небӧгъяс
* Восьтіс ӧшиньсӧ кыа: челядьлы кывбуръяс / Серпасаліс В. Клейман. — Сыктывкар: Коми кн. изд-во, 1987. — 24 л.б.
* Авъя лэбач-коми кыв: челядьлы кывбуръяс / Серпасаліс В.С. Порохня. — Сыктывкар: Коми кн. изд-во, 1990. —  32 л.б.
* Гӧрд сатин дӧрӧм: висьтъяс. — Сыктывкар: Коми кн. изд-во, 1995. — 44 л.б.
* Шудыд — тэрыб лэбач: кывбуръяс. — Сыктывкар: Коми кн. изд-во, 1998. — 128 л.б.
* Чужанінӧй менам — мыла сьыланкыв: висьтъяс, мойдъяс, олӧм серпасъяс / Серпасаліс В.А.  Моторин; Ред. И.И. Белых. — Сыктывкар: Эскӧм, 2002. — 76 л.б.
* Чужанінӧй менам — мыла сьыланкыв: висьтъяс, мойдъяс, олӧм серпасъяс / Лӧсьӧдіс В.А.  Моторин. — Сыктывкар: Полиграф-Сервис, 2005. — 157 л.б.
* Чужанінӧй менам — Эжва дорса сикт: сб. песен и частушек на  коми яз. А. Некрасова / МУ «Усть-Вымская МЦБС», Гамская библиотека-филиал; Сост. Е.А. Измайлова. — Айкино, 2007. — 16 л.б.

### Туялан небӧгъяс
* *Некрасов А. И.* Таланты были, есть и будут. — Сыктывкар: Коми кн. изд-во, 2001.
* *Некрасов А. И.* Они ковали победу. — Сыктывкар: Полиграф-Сервис, 2010.
* *Некрасов А. И.* Детство, опалённое войной / Ред. ''Некрасова Г. А.'' — Сыктывкар: ООО «Изд-во “Кола”», 2015. — 184 с.

## Наградаяс
* Коми АССР-са школаясын нимӧдана велӧдысь (1984)
* Емдін районса Почётнӧй олысь (2000)
* «Коми Республика водзын бур уджысь» торъялана пас
* Коми Республикаса Почёта гражданин (2017, моз тӧлысь 10 лун) 

## Ӧшмӧсъяс
* ''Некрасова Г. А.'' «Ме радейта ас муӧс, Гамӧс…» (о краеведческой работе А. И. Некрасова) // Известия Общества изучения Коми края. 2019. — № 2 (19). — С. 120—125.
* Коми Республикаса Вужвойтырлӧн небӧгаин
* Жителям Усть-Вымского района презентовали труд о земляках, которых коснулась Великая Отечественная война // «Комиинформ» юӧр сетан агентство (2010.07.16 лун; рочӧн)

## Ыстӧдъяс