Мартынов Валерий Иванович

**Мартынов Валерий Иванович** (1933—2015) — коми литература туялысь, филология наукаясса кандидат (1973).

## Олан туй
Валерий Мартынов чужӧма 1933-ӧд вося вӧльгым тӧлысь 1-ӧд лунӧ Киров обласьтын Кырчан районса Илинск сиктын. Помалӧма Ыбса школаын сизим класс (1948), эзысь медальӧн Сыктывкарын 12 №-а шӧр школа (1951), Коми канмуса педагогика институтлысь история-филология факультетса шӧр школаын роч кыв да литература велӧдысьясӧс дасьтан юкӧн (1955). 

1955—1958-ӧд воясӧ служитӧма Сӧвет армияын (Германияын). Демобилизация бӧрын пырӧма уджавны литературнӧй уджалысьӧн сӧмын на котыртӧм «Молодёжь Севера» газетӧ. 1958—1966-ӧд воясӧ велӧдӧма роч кыв да литература 2-ӧд номера Интаса шӧр школаын.

1964—1966-ӧд воясся гожӧмъясӧ велӧдӧма роч кывйӧ Дрезденын да Потсдамын немеч велӧдысьясӧс. 1966—1967-ӧд воясӧ уджалӧма Коми канмуса педагогика институтлӧн роч, коми да суйӧрсай литература кафедраын велӧдысьӧн.

1967—1993-ӧд воясӧ уджалӧма СССР-са наукаяс академиялӧн Коми филиалын кыв да литература юкӧнын: медводз — ичӧт туялысь должносьтын. Коми наука шӧринса аспирантура «СССР-са войтырлӧн литература» специальносьт серти помалӧм бӧрын водзӧ уджалӧма Кыв, литература да история институтын: литература да фольклор секторлӧн веськӧдлысьлысь удж вӧчысь (1971-ӧд восянь), литература да фольклор юкӧдӧн веськӧдлысь (1974—1988), шӧр туялысь должносьтын (1988-ӧд восянь).

1993-ӧд воын вуджӧма уджавны Велӧдӧм сӧвмӧдӧм да кадръяс дасьтан Коми канмуса институтӧ коми кыв да литература кафедраса доцент должносьт вылӧ.

Кулӧма 2015-ӧд вося косму тӧлысь 18-ӧд лунӧ. Вичкоын сьылӧдӧм бӧрын гуалӧма Вылыс Човса шойнаын.

## Гижан удж
В.И. Мартыновлӧн кывбуръяс петавлісны «Перекличка» (1966), «Люди третьего фронта» (1969), «Инта весенняя» (1972) ӧтув кывбур чукӧръясын.

## Туясян удж

1973-ӧд вося йирым тӧлысь 22-ӧд лунӧ дорйӧма «Роль русских писателей в формировании коми литературы» тема серти филология наукаясса кандидат ним вылӧ диссертация.

В.И. Мартынов гижӧма 200 сайӧ туялан удж.

## Небӧгъяс
* Русская классика и коми литература. — Москва, 1974.
* Роль русских писателей в формировании литературы коми. М., 1974.
* Развитие коми филологической науки, 1975 (Соавтор — Г. Бараксанов).
* Национальная литературная традиция в творчестве современных коми писателей, 1985.
* Коми литературоведческий словарь-справочник. Сыктывкар, 1993.
* Становление коми литературы. Идейно-эстетический аспект. — Москва, 1993.
* Теория коми литературы, 1995.
* Перымса Стефансянь миян нэмӧдз: коми литературалысь тӧрытъя да талунъя лист бокъяс восьтігӧн. — Сыктывкар: Коми книжнӧй изд-во, 1997. — 144 л.б.
* Биармия литератураын да важ гижӧдъясын. 1996.
* Куратов И. А.. Ты бесконечна, жизнь: [заметки, публицистика / сост., авт. предисл. и коммент. В. И. Мартынов]. — Сыктывкар: Коми книжное изд-во, 1988. — 146, [52] с. 

## Ӧшмӧсъяс
* Ученые Института языка, литературы и истории Коми научного центра УрО РАН: Биографический справочник / Сост. ''Жеребцов И. Л.''. — Сыктывкар, 2000. — 212 с.
* Мартынов В. И. // Писатели Коми. — Сыктывкар, 1998. — С. 8—10.
* Мартынов В.И. Литераторы земли Коми: Библиографический словарь-справочник. — Сыктывкар: изд-во «Эском», 2000. — С. 108.
* https://web.archive.org/web/20201105082243/https://neb.nbrkomi.ru/biografii/id/43 ''Лисовская Г. К.'' Валерий Иванович Мартынов / Писатели Коми: биобиблиографический словарь: в 2 т. — Сыктывкар, 2017. — Т. 2: А—Л. — С. 14—15.
* Коми гижӧд онлайн-тӧданін сайтын В. И. Мартынов йылысь

## Ыстӧдъяс