open-index/open-wikipedia-markdown huggingface dataset:
1930-ӧд во

**1930-ӧд (Сюрс ӧкмыссё комынӧд) во** — Григорий календар серти абу кассяна во, пансьӧ середасянь.

## Лоӧмторъяс
* тӧвшӧр тӧлысь 4-ӧд лун — РСФСР-са Совнарком вынсьӧдіс **Печора-Илыдз заповедник** лӧсьӧдӧм йылысь Шуӧм.

## Чужисны
* тӧвшӧр тӧлысь 7-ӧд лун — коми гижысь, драматург, журналист Александр Ларев (куліс 2015)
* урасьӧм тӧлысь 17-ӧд лун — коми гижысь, Коми Республика нимйӧза гижысь Нина Куратова (куліс 2021)
* урасьӧм тӧлысь 28-ӧд лун — челядьлы коми гижысь Соломония Пылаева (Сӧлӧ баб) (куліс 2021)
* рака тӧлысь 11-ӧд лун — археолог, история наукаясса доктор Владимир Стоколос (куліс 2013)
* ода-кора тӧлысь 4-ӧд лун — коми поэт, журналист Борис Палкин (куліс 1992)
* сора тӧлысь 31-ӧд лун — коми гижысь, журналист Леонид Лыткин (куліс 2016)
* кӧч тӧлысь 8-ӧд лун — коми математик-туялысь Александр Порошкин (куліс 2019)
* вӧльгым тӧлысь 15-ӧд лун — Социалистическӧй Уджвывса Герой, шахтёр-машинист Дмитрий Филиппов (куліс 2017)
* вӧльгым тӧлысь 3-ӧд лун — коми гижысь, велӧдысь Михаил Лудыков (куліс 2005)

## Кулісны
* луныс тӧдтӧм — роч гижысь, публицист Иван Шергин (чужис 1866)

## Ыстӧдъяс
1939-ӧд во

**1939-ӧд (сюрс ӧкмыссё комыд ӧкмысӧд) во** — Григорий календар серти абу кассяна во, пансьӧ вежалунсянь.

## Лоӧмторъяс
## Чужисны
* тӧвшӧр тӧлысь 21-ӧд лун — режиссёр Нина Чадоромцева
* урасьӧм тӧлысь 17-ӧд лун — скульптор, Коми Республикаса нимйӧза серпасалысь, Россияса нимӧдана серпасалысь Владимир Рохин (куліс 2020)
* рака тӧлысь 11-ӧд лун — коми кыв туялысь, филология наукаясса доктор Евгений Игушев
* рака тӧлысь 20-ӧд лун — рочӧн гижысь коми поэт, драматург, журналист, Коми Республикаса нимйӧза поэт  Виктор Кушманов (куліс 2004)
* кӧч тӧлысь 2-ӧд лун — туялысь-историк, Коми АССР-са народнӧй овмӧсын нимӧдана уджалысь Анатолий Напалков
* вӧльгым тӧлысь 4-ӧд лун — коми туялысь-биолог, Россияса наукаын нимӧдана уджалысь Капитолина Бобкова

## Кулісны
* моз тӧлысь — коми гижысь, коми литература туялысь Ӧльӧк Ӧндрей (чужис 1903)
* йирым тӧлысь 13-ӧд лун — нималана коми гижысь, вуджӧдчысь, коми литератураса классик, велӧдысь Тима Вень (чужис 1890)
* ӧшым тӧлысь 13-ӧд лун — коми поэт, критик Михаил Доронин (Шыладорса Миш) (чужис 1902)

## Ыстӧдъяс
1929-ӧд во

**1929-ӧд (Сюрс ӧкмыссё кызь ӧкмысӧд) во** — Григорий календар серти абу кассяна во, пансьӧ воторниксянь.

## Лоӧмторъяс
* сора тӧлысь 15-ӧд лун — ВЦИК-са Президиум Шуӧм серти Коми (Зыряна) асвеськӧдлан обласьтын лӧсьӧдӧма 9 район: Кулӧмдін,Сыктывдін, Сыктыв, Луздор, Емдін, Удора, Изьва, Чилимдін.

## Чужисны
* рака тӧлысь 16-ӧд лун — коми гижысь-сатирик Василий Кушманов (куліс 1995)
* ода-кора тӧлысь 19-ӧд лун — коми гижысь, публицист, туялысь Ганс Шуктомов (куліс 2007)
* йирым тӧлысь 14-ӧд лун — партийнӧй уджалысь, чужан му туялысь Михаил Игнатов (куліс 2023)
* ӧшым тӧлысь 29-ӧд лун — коми гижысь Василий Торопов (куліс 2006)

## Кулісны
## Ыстӧдъяс
1927-ӧд во

**1927-ӧд (Сюрс ӧкмыссё кызь сизимӧд) во** — Григорий календар серти абу кассяна во, пансьӧ субӧтасянь.

## Лоӧмторъяс
## Чужисны
* рака тӧлысь 8-ӧд лун — коми гижысь-драматург, режиссёр Гений Горчаков (куліс 2016)
* рака тӧлысь 20-ӧд лун — перымса коми гижысь, фольклор чукӧртысь Василий Климов (куліс 2020)
* моз тӧлысь 7-ӧд лун — коми гижысь Александр Размыслов (куліс 1994)
* йирым тӧлысь 4-ӧд лун — асму туялысь Анатолий Смилингис (куліс 2021)
* йирым тӧлысь 13-ӧд лун — Комиысь шылад тэчысь, велӧдысь Яков Перепелица (куліс 1990)
* ӧшым тӧлысь 25-ӧд лун — коми гижысьясӧс роч кыв вылӧ вуджӧдысь, роч гижысь Александр Рекемчук (куліс 2017)
* ӧшым тӧлысь 26-ӧд лун — коми гижысь Владимир Безносиков (куліс 2008)
* ӧшым тӧлысь 28-ӧд лун — коми артист да режиссёр, Россияса да Коми АССР-са культура да искусствоын нимӧдана уджалысь, Россияын нимйӧза артистка Ия Бобракова (куліс 2012)

## Кулісны
## Ыстӧдъяс
1926-ӧд во

**1926-ӧд (Сюрс ӧкмыссё кызь квайтӧд) во** — Григорий календар серти абу кассяна во, пансьӧ пекничасянь.

## Лоӧмторъяс
## Чужисны
* тӧвшӧр тӧлысь 3-ӧд лун — перым коми гижысь Иван Минин (куліс 1990)
* урасьӧм тӧлысь 24-ӧд лун — коми гижысь Александр Коми (куліс 1989)
* рака тӧлысь 24-ӧд лун — коми серпасалысь, СССР-са нимйӧза серпасалысь Энгельс Козлов (куліс 2007)
* косму тӧлысь 26-ӧд лун — коми журналист, краевед Никон Хатанзейский (куліс 2020)
* ода-кора тӧлысь 10-ӧд лун — Олимпиада ворсӧмъясын ыргӧн медаль шедӧдысь, коми  котралысь Александр Ануфриев (куліс 1966)
* сора тӧлысь 17-ӧд лун — перым коми гижысь Валериан Баталов (куліс 1998)
* сора тӧлысь 23-ӧд лун — коми гижысь Владимир Ширяев (куліс 1979)
* кӧч тӧлысь 3-ӧд лун — коми драматург, режиссёр, актёр, Коми АССР-са нимӧдана артист, Коми АССР-са нимйӧза артист, РСФСР-са искусствоясын нимӧдана уджалысь Эраст Попов (куліс 1986)
* вӧльгым тӧлысь 5-ӧд лун — коми фольклор да литература туялысь, филология наукаясса доктор, критик,  Коми АССР-са наукаын нимӧдана уджалысь, РСФСР-са наукаын нимӧдана уджалысь Анатолий Микушев (кулiс 1993)
* ӧшым тӧлысь 24-ӧд лун — СССР да Россия кадся коми серпасалысь, РСФСР-са нимйӧза серпасалысь, Коми АССР-са нимйӧза серпасалысь Рем Ермолин (куліс 2004)

## Кулісны
* тӧвшӧр тӧлысь 20-ӧд лун — коми гижысь, коми оласног туялысь, мир пасьтала нималана философ Каллистрат Жаков (''Пале Кале''; ''Палалей Кале''; ''Гара-морт'') (чужис 1866)

## Ыстӧдъяс
1928-ӧд во

**1928-ӧд (сюрс ӧкмыссё кызь кӧкъямысӧд) во** — Григорий календар серти кассяна во, пансьӧ вежалунсянь.

## Лоӧмторъяс
## Чужисны
* урасьӧм тӧлысь 1-ӧд лун — перым коми гижысь, журналист Виталий Канюков (куліс 1995)
* урасьӧм тӧлысь 20-ӧд лун — РСФСР-са нимӧдана артист Галина Лыткина (куліс 2014)
* рака тӧлысь 4-ӧд лун — коми кыв туялысь, филологияса кандидат Евгений Гуляев (куліс 1977)
* рака тӧлысь 19-ӧд лун — коми гижысь Педот Борис Шахов (куліс 2002)
* рака тӧлысь 30-ӧд лун — вӧр петкӧдан машинаса водитель, Социалистическӧй Уджвывса герой Алексей Терентьев (куліс 2003)
* ода-кора тӧлысь 20-ӧд лун — контр-адмирал, туялысь, техническӧй наукаясса кандидат, гижысь Юлий Фомин (куліс 2015)
* моз тӧлысь 27-ӧд лун — нималана коми гижысь, Коми Республикаса нимйӧза гижысь Иван Топоров (куліс 2011)

## Кулісны
## Ыстӧдъяс
1933-ӧд во

**1933-ӧд (Сюрс ӧкмыссё комын коймӧд) во** — Григорий календар серти, абу кассяна во, пансьӧ вежалунсянь.

## Лоӧмторъяс
* моз тӧлысь 16-ӧд лун — петіс Сыктывдін районса «Наша жизнь» газетлӧн медводдза номер.

## Чужисны
* тӧвшӧр тӧлысь 6-ӧд лун — коми гижысь, журналист Виталий Куратов (куліс 2003)
* тӧвшӧр тӧлысь 21-ӧд лун — РСФСР-са нимӧдана велӧдысь, Емдін районса Почёта гражданин, «гӧль меценат» Евгений Попов (куліс 2019)
* рака тӧлысь 5-ӧд лун — Рочмуса туялысь-физиолог, Россияса наукаяс академияысь академик (1990), Коми наука шӧринысь Физиология институтса директор (1988—2004), Коми наука шӧринса Президиумӧн веськӧдлысь (1983—2006) Михаил Рощевский (куліс 2025)
* косму тӧлысь 1-ӧд лун — коми литература туялысь, И.А. Куратовлӧн литературнӧй музейӧн медводдза веськӧдлысь Тамара Чисталёва (куліс 2008)
* ода-кора тӧлысь 28-ӧд лун — коми гижысь Михаил Игнатов (куліс 1999)
* сора тӧлысь 18-ӧд лун — коми гижысь, Коми Республикаса нимйӧза поэт (1996), коми литература туялысь Альберт Ванеев (куліс 2001)
* моз тӧлысь 2-ӧд лун — коми гижысь Николай Щукин (куліс 2022)
* моз тӧлысь 15-ӧд лун — коми да перымса коми войтырлысь оласног туялысь, этнограф Любовь Грибова (куліс 1986)
* йирым тӧлысь 18-ӧд лун — коми литература туялысь Ирина Ванеева (куліс 2010)
* йирым тӧлысь 22-ӧд лун — коми литература да искусство туялысь да критик, филологияса доктор Вера Латышева
* вӧльгым тӧлысь 1-ӧд лун — коми литература туялысь Валерий Мартынов (куліс 2015)

## Кулісны
* ода-кора тӧлысь 8-ӧд лун — коми гижысь, небӧгъяс лӧсьӧдысь, геолог-палеонтолог Иван Худяев (Кос Кабыр) (чужис 1902)

## Ыстӧдъяс
1925-ӧд во

**1925-ӧд (Сюрс ӧкмыссё кызь витӧд) во** — Григорий календар серти абу кассяна во, пансьӧ четвергсянь.

## Лоӧмторъяс
## Чужисны
* тӧвшӧр тӧлысь 17-ӧд лун — Россияса нимӧдана геолог Чижова Вера Алексеевна
* урасьӧм тӧлысь 14-ӧд лун — Комиысь Сӧветскӧй Союзса Герой Виктор Лобанов (куліс 1996)
* рака тӧлысь 23-ӧд лун — армяна гижысь, кинорежиссёр да сценарист Агаси Айвазян (куліс 2007)
* косму тӧлысь 19-ӧд лун — коми кывбуралысь велӧдысь Владилен Крюков
* йирым тӧлысь 15-ӧд лун — коми этнограф, войтырлысь оласног туялысь Любомир Жеребцов (куліс 1990)
* кӧч тӧлысь 24-ӧд лун —  Коми АССР-са школаясын нимӧдана велӧдысь, СССР-са нимйӧза велӧдысь Александр Уляшев (куліс 1998)
* кӧч тӧлысь 30-ӧд лун — Комиысь Сӧветскӧй Союзса Герой Александр Чупров (куліс 1944)
* ӧшым тӧлысь 9-ӧд лун — Комиысь Слава ордена тыр кавалер Николай Ерилов (куліс 2007)
* луныс тӧдтӧм — Комиысь Слава ордена тыр кавалер Иван Соров (куліс 1945)

## Кулісны
* кӧч тӧлысь 13-ӧд лун — коми челядьлы медводдза гижысь, драматург, вуджӧдчысь, велӧдысь, общественнӧй удж вӧчысь Агния Суханова ('''Ӧньӧ Агни''') (чужис 1884)

## Ыстӧдъяс
1924-ӧд во

**1924-ӧд (Сюрс ӧкмыссё кызь нёльӧд) во** — Григорий календар серти кассяна во, пансьӧ воторниксянь.

## Лоӧмторъяс
* во помын — Москваын **Центриздат** бердын лӧсьӧдӧма коми кыв вылын литература редактируйтан секция.

## Чужисны
* тӧвшӧр тӧлысь 1-ӧд лун — Сӧвет кадся военноначальник, генерал-лейтенант Василий Филиппов (куліс 1987)
* рака тӧлысь 19-ӧд лун — коми войтырлысь история туялысь, Коми АССР-са наука да техникаын нимӧдана уджалысь Василий Давыдов (куліс 1992)
* урасьӧм тӧлысь 17-ӧд лун — перым коми гижысь Леонид Нилогов (куліс 1996)
* ода-кора тӧлысь 27-ӧд лун — Комиысь Слава ордена тыр кавалер Александр Щипачкин (куліс 1995)
* сора тӧлысь 7-ӧд лун — Комиысь Слава ордена тыр кавалер Иван Бажуков (куліс 1958)
* сора тӧлысь 12-ӧд лун — Социалистическӧй Уджвывса Герой, мусир перйысь Владимир Ульныров (куліс  2000)
* моз тӧлысь 18-ӧд лун — коми гижысь Александр Мальцев (куліс 1989)
* кӧч тӧлысь 30-ӧд лун — канму тэчасын да ютырын уджалысь, КПСС-са Коми обкомын медводдза секретар  Иван Морозов (куліс 1987)
* йирым тӧлысь 8-ӧд лун — коми серпасалысь, Коми АССР-са искусствоясын нимӧдана уджалысь Сергей Добряков (куліс 1989)
* луныс тӧдтӧм — Комиысь Слава ордена тыр кавалер Александр Худяков (куліс 1945)

## Кулісны
## Ыстӧдъяс
1923-ӧд во

**1923-ӧд (Сюрс ӧкмыссё кызь коймӧд) во** — Григорий календар серти абу кассяна во, пансьӧ выльлунсянь.

## Лоӧмторъяс
* йирым тӧлысь 13-ӧд лун — Усть-Сысольскын восьтӧма Коми обласьтса медводдза сберкасса. Медводдза взносыс воӧма нин йирым тӧлысь 16-ӧд лунӧ, а вӧльгым тӧлысь 14-ӧд лун кежлӧ сберкассаын артавсьӧма 53 вкладчик. Регыд мысти сберкассаяс восьтісны Визинын, Шойнатыын, Кулӧмдінын, Косланын.
* Коми обласьтын восьтӧма медводдза кинотеатр Усть-Сысольскын да кино петкӧдлан ­установка Нювчим посёлокын.

## Чужисны
* урасьӧм тӧлысь 2-ӧд лун  — челядьлы коми гижысь Александр Распутин (куліс 1993) 
* урасьӧм тӧлысь 23-ӧд лун — коми кыв туялысь Валентина Сорвачёва (куліс 1977) 
* рака тӧлысь 15-ӧд лун — коми шылад туялысь да тэчысь, искусствоведение наукаяса кандидат Александр Осипов (куліс 1973)
* ода-кора тӧлысь 1-ӧд лун — нималана коми сьылысь, Коми АССР-са нимйӧза артист Валентина Есева (куліс 1990)
* ода-кора тӧлысь 18-ӧд лун — коми гижысь Николай Самарин (куліс 1944)
* сора тӧлысь 17-ӧд лун — коми гижысь Александр Лыюров (А. Зеленцов) (куліс 1990)
* йирым тӧлысь 21-ӧд лун — Сӧветскӧй Союзса Герой Андрей Хатанзейский (куліс 1945)
* ӧшым тӧлысь 14-ӧд лун — коми кыв туялысь Татьяна Жилина (куліс 2019)

## Кулісны
* сора тӧлысь 24-ӧд лун — коми гижысь, вуджӧдчысь, велӧдысь Иона Чисталёв (Жан Морӧс) (чужис 1893)

## Ыстӧдъяс
1922-ӧд во

**1922-ӧд (Сюрс ӧкмыссё кызь кыкӧд) во** — Григорий календар серти абу кассяна во, пансьӧ вежалунсянь.

## Лоӧмторъяс
* ода-кора тӧлысь 16-ӧд лун — чужис Коми му туялан котыр. Веськӧдлысьнас бӧрйӧма А. Н. Грен (1862–1932).
* ода-кора тӧлысь 19-ӧд лун — СССР-ын лӧсьӧдӧма пионеръяслысь ставсоюзса котыр.
* йирым тӧлысь 23-ӧд лун — Коми облисполкомса Президиумлӧн Шуӧм серти Усть-Сысольскын лӧсьӧдӧма Коми обласьтса архив (ӧні — Коми Республикаса Национальнӧй архив). Водзмӧстчис да медводдза директорӧн вӧлі Андрей Цембер.

## Чужисны
* рака тӧлысь 10-ӧд лун — Социалистическӧй Уджвывса Герой Евдокия Дымова (куліс 2009)
* рака тӧлысь 20-ӧд лун — роч поэт, драматург, велӧдысь, искусствовед Александр Клейн (куліс 2009)
* ода-кора тӧлысь 22-ӧд лун — Коми мулысь история туялысь, РСФСР-са культураын нимӧдана уджалысь Николай Рочев (куліс 2004)
* лӧддза-номъя тӧлысь 12-ӧд лун — Комиысь Сӧветскӧй Союзса Герой Иван Горчаков (кулі 2004) 
* моз тӧлысь 20-ӧд лун — коми актёр да гижысь, Коми АССР-са нимйӧза артист Василий Рассыхаев ('''Микол Вась''') (куліс 1990)
* кӧч тӧлысь 10-ӧд лун — Сӧветскӧй Союзса Герой (1945), туялысь-физик Георгий Тимушев (куліс 1997)
* вӧльгым тӧлысь 25-ӧд лун — коми гижысь, туялысь Борис Тентюков (куліс 1978)
* ӧшым тӧлысь 2-ӧд лун — нималана коми драмаа ворсысь, Коми АССР-са, РСФСР-са да СССР-са нимйӧза артистка Глафира Сидорова (куліс 2019)
* лызьӧн нималана котралысь, лыжиӧн котралӧмысь Коми АССР-са чемпион Иван Щербаков (куліс 1942)

## Кулісны
* кӧч тӧлысь 7-ӧд лун — коми поэт Фёдор Попов (Вась Педӧр) (чужис 1899)

## Ыстӧдъяс
1921-ӧд во

**1921-ӧд (Сюрс ӧкмыссё кызь ӧтиӧд) во** — Григорий календар серти абу кассяна во, пансьӧ субӧтасянь.

## Лоӧмторъяс
* урасьӧм тӧлысь 4-ӧд лун — Нёбдінса Виттор лӧсьӧдіс Усть-Сысольскын «Сыкомтевчук» («Сыктывкарса коми театрын ворсысь чукӧр») — асшӧр артистъясӧс ӧтувтысь котыр
* моз тӧлысь 21-ӧд лун — РСФСР-ын лӧсьӧдӧма Коми (Зыряна) асвеськӧдлан обласьт

## Чужисны
* тӧвшӧр тӧлысь 22-ӧд лун — перым коми гижысь Михаил Вавилин (куліс 1992)
* урасьӧм тӧлысь 27-ӧд лун — шылада коми фольклор туялысь, шылад тэчысь, искусствоведениеяса кандидат, Коми АССР-са искусствоясын нимӧдана уджалысь Прометей Чисталёв (кулiс 1988)
* моз тӧлысь 21-ӧд лун — Сӧвет да Рочму кадся карел гижысь, вуджӧдчысь, фольклор туялысь Унелма Конкка (куліс 2011) 
* сора тӧлысь 31-ӧд лун — Комиысь Сӧветскӧй Союзса Герой Макар Бабиков (куліс 2009)
* моз тӧлысь 17-ӧд лун — перым коми кыв туялысь Антонида Кривощёкова-Гантман (куліс 1995)
* кӧч тӧлысь 3-ӧд лун — шылад тэчысь, артист Вацлав Мастеница (куліс 1995)
* кӧч тӧлысь 30-ӧд лун — коми поэт, вуджӧдчысь, Коми АССР-са школаясын нимӧдана велӧдысь Сергей Куликов (куліс 2015)
* вӧльгым тӧлысь 26-ӧд лун — коми вылӧ ен небӧгъяс вуджӧдысь, йӧзӧс бурдӧдысь Висер Вась (куліс 1991)
* ӧшым тӧлысь 14-ӧд лун — Комиысь Сӧветскӧй Союзса Герой Николай Гущин (куліс 1944)

## Кулісны
## Ыстӧдъяс
1920-ӧд во

**1920 (сюрс ӧкмыссё кызьӧд) во** — Григорий календар серти, кассяна во, пансьӧ четвергсянь.

## Лоӧмторъяс
* Усть-Сысольскын лӧсьӧдӧма 25 номер вылӧ медводдза телепон станциа.
* ӧшым тӧлысь 6 лун — воссис Коми небӧг лэдзанін. Тайӧ тӧлысяс жӧ йӧзӧдісны медводдза небӧг – «Лыддьысьны велӧдчан».
* ӧшым тӧлысь 16 лун — Москваын, национальносьтъяслӧн Наркоматын, зыряна отделӧн веськӧдлысь Дмитрий Батиев сёрнитіс Зыряна АССР артмӧдӧм йылысь докладӧн.

## Чужисны
* йирым тӧлысь 1 лун — коми фольклор туялысь, филологияса кандидат Фёдор Плесовский (куліс 1988)

## Кулісны
## Ыстӧдъяс
1919-ӧд во

**1919-ӧд (Сюрс ӧкмыссё дас ӧкмысӧд) во** — Григорий календарын абу кассяна во, пансьӧ середасянь.

## Лоӧмторъяс
## Чужисны
* косму тӧлысь 7-ӧд лун — экономист-географ, туялысь, Сыктывкарса канму университетысь медводдза ректор Валентина Витязева (куліс 2010)
* вӧльгым тӧлысь 7-ӧд лун — коми гижысь Александр Матвеев (куліс 1981)
* вӧльгым тӧлысь 10-ӧд лун — лыйсян ӧружйӧ нималана вӧчысь, Калашников автомат дасьтысь, Россияса Герой, Социалистическӧй Уджвывса Герой Михаил Калашников (куліс 2013)
* вӧльгым тӧлысь 28-ӧд лун — Сӧветскӧй Союзса Герой Николай Габов (куліс 1982)
* ӧшым тӧлысь 13-ӧд лун — коми поэт, журналист Николай Пунегов (куліс 1985)
* ӧшым тӧлысь 27-ӧд лун — коми гижысь Степан Тимушев (куліс 1986)

## Кулісны
* ода-кора тӧлысь 29-ӧд лун — медводдза коми лётчик Пётр Истомин (чужис 1891)
* ӧшым тӧлысь 22-ӧд лун — Гражданскӧй тыш дырся героиня Домна Каликова (чужис 1896)

## Ыстӧдъяс
1916-ӧд во

**1916 (Сюрс ӧкмыссё дас квайтӧд) во** — Григорий календар серти кассяна во, пансьӧ субӧтасянь.

## Лоӧмторъяс
* тулыс — Усть-Сысольскӧ воисны австрия армияса пленнӧй военнослужащӧйяс — некымын дас морт, ёнджыкасӧ офицеръяс.

## Чужисны
* урасьӧм тӧлысь 20 лун — Комиысь Сӧветскӧй Союзса Герой Василий Кисляков (куліс 1990)
* сора тӧлысь 16 лун — Комиысь Сӧветскӧй Союзса Герой Сергей Черепанов (куліс 1944)
* вӧльгым тӧлысь 10 лун — коми гижысь, журналист Иван Коданёв (куліс 1982)
* ӧшым тӧлысь 7 лун — нималана коми актриса Юлия Трошева (куліс 1988)

## Кулісны
* ӧшым тӧлысь 29 лун — Николай II сар семьялӧн ёрт Григорий Распутин (чужис 1869)
* моз тӧлысь 22 лун — нималана шылада инструментъяс (балалайка, домра, гусли) вӧчалысь Семён Налимов (чужис 1857)

## Ӧшмӧсъяс
## Ыстӧдъяс
1915-ӧд во

**1915-ӧд (Сюрс ӧкмыссё дас витӧд) во** — Григорий календар серти абу кассяна во, пансьӧ пекничасянь.

## Лоӧмторъяс
## Чужисны
* тӧвшӧр тӧлысь 6 (19)-ӧд лун — нималана коми актриса, Коми АССР-са нимйӧза артист, РСФСР-са нимӧдана артистка Анна Тарабукина (Русина) (куліс 1975)
* тӧвшӧр тӧлысь 6-ӧд лун — нималана суоми астроном, медводдза суоми аньясысь астрономияса доктор Лииси Отерма (куліс 2001)
* сора тӧлысь 7-ӧд лун — филологияса доктор, Иван Куратовлысь гижӧдъяс туялысь Наталия Вулих (куліс 2012)
* йирым тӧлысь 6-ӧд лун — нималана коми актёр, СССР-са нимйӧза артист, режиссёр Иван Аврамов (куліс 1985)
* йирым тӧлысь 14-ӧд лун — коми поэт Василий Власов (куліс 1986)
* вӧльгым тӧлысь 6-ӧд лун — коми гижысь Ананий Размыслов (куліс 1943)
* луныс тӧдтӧм — Комиысь Слава ордена тыр кавалер Георгий Ореховский (куліс 1944)

## Кулісны
* йирым тӧлысь 22-ӧд лун — коми вужъяса роч гижысь, публицист Александр Круглов (чужис 1852)

## Ыстӧдъяс
1914-ӧд во

**1914 (Сюрс ӧкмыссё дас нёльӧд) во** — Григорий календар серти абу кассяна во, пансьӧ четвергсянь.

## Лоӧмторъяс
* моз тӧлысь 1-ӧд лун — Германияса империя юӧртіс Роч империялы тыш, пансис Медводдза ставмирса тыш.

## Чужисны
* рака тӧлысь 2-ӧд лун — коми гижысь, сьыланкывъяс тэчысь Фёдор Щербаков (куліс 1978)
* косму тӧлысь 24-ӧд лун — нималана коми актёр, Коми АССР-са нимйӧза артист, РСФСР-са нимӧдана артист Степан Ермолин (куліс 1961)
* лӧддза-номъя тӧлысь 30-ӧд лун — коми строитель-каменщик, Социалистическӧй Уджвывса герой Раиса Изъюрова (куліс 2013) 
* сора тӧлысь 27-ӧд лун — нималана коми актёр, Коми АССР-са нимйӧза артист, РСФСР-са нимӧдана артист Пантелеймон Мысов (куліс 1958)
* кӧч тӧлысь 27-ӧд лун — канму тэчасын да ютырын уджалысь, Коми АССР-са Вылыс Сӧветлӧн Президиумӧн веськӧдлысь Зосима Панев (куліс 1994)
* вӧльгым тӧлысь 7-ӧд лун — Комиысь Слава ордена тыр кавалер Александр Павлов (куліс 1982) 
* ӧшым тӧлысь 12-ӧд лун — Сӧветскӧй Союзса Герой Николай Оплеснин (куліс 1942)
* луныс тӧдтӧм — коми поэт, журналист Иван Габов (куліс 1941)
* луныс тӧдтӧм — Комиысь Слава ордена тыр кавалер Василий Забоев (куліс 1945)

## Кулісны
## Ыстӧдъяс
1918-ӧд во

**1918 (Сюрс ӧкмыссё дас кӧкъямысӧд) во** — Григорий календар серти абу кассяна во, пансьӧ воторниксянь.

## Лоӧмторъяс
* косму тӧлысь 26-ӧд лун — Кӧрткерӧсса культурно-просветительскӧй кружок пуктӧма А. Островскийлысь «Бедность не порок» пьеса, (комиӧдӧмаӧсь Суханов гозъя). Тайӧ лоӧма Коми муын медводдза коми спектакль.
* ода-кора тӧлысь — Усть-Сысольскӧ локтӧма челядьыскӧд О.Л. Керенская — Временнӧй революционнӧй правительствоса премьер-министр Александр Фёдорович Керенскийлӧн гӧтыр.
* йирым тӧлысь 16-ӧд лун — Усть-Сысольскын Вадор улича вылын воссьӧма медводдза челядь видзанін (ӧні — «Яблонька» 2-ӧд №-а челядь видзанін), кытчӧ ветлӧдлісны 18 кага. 1925 воын вӧлӧма нин 108 кага. Тані уджалӧма кык юкӧн: роч (80 морт) да «зыряна» (38 морт). Садикын абу тырмӧма велӧдан да мукӧд оборудование, кагульничаяс. Челядьсӧ видзисны 6 час, вердісны ӧтчыдысь луннас. Пажун вылӧ сетісны нянь да тшай, гежӧда — сакар либӧ кампет. Сёян-юан да пес тырмытӧм вӧсна тшӧкыда каникуласисны.

## Чужисны
* тӧвшӧр тӧлысь 3-ӧд лун — коми войтырлысь история туялысь Яков Безносиков (куліс 1989)
* рака тӧлысь 2-ӧд лун — коми гижысь Зоя Рогова (куліс 2004)
* рака тӧлысь 13-ӧд лун — коми гижысь, драматург, актёр, режиссёр Василий Леканов (куліс 1989)
* рака тӧлысь 28-ӧд лун — нималана коми вӧралысь, Ленин орден новлӧдлысь Агафья Артеева (куліс 1996)
* косму тӧлысь 21-ӧд лун — челядьлы коми гижысь, вуджӧдчысь Степан Раевский (куліс 1996)
* ода-кора тӧлысь 13-ӧд лун — СССР кадӧ военнӧй разведкаын уджалысь, генерал-полковник Александр Одинцов (куліс 1995) 
* вӧльгым тӧлысь 10-ӧд лун — Коми мулысь история туялысь, история наукаясса кандидат Лидия Сурина (куліс 2015)

## Кулісны
## Ыстӧдъяс
1913-ӧд во

**1913-ӧд (Сюрс ӧкмыссё дас коймӧд) во** — Григорий календар серти абу кассяна во, пансьӧ середасянь.

## Лоӧмторъяс
* Айкатыла сиктын лӧсьӧдӧма медводдза видз-му товарищество, кытчӧ ӧтувтчисны 38 кресьтяна овмӧс .

## Чужисны
* тӧвшӧр тӧлысь 8-ӧд лун — коми гижысь, Коми АССР-са нимйӧза поэт (1984), РСФСР-са культураын нимӧдана уджалысь CCCР-са гижысь котырӧ пырысь Серафим Попов (куліс 2003)
* урасьӧм тӧлысь 27-ӧд лун — Комиысь Слава ордена тыр кавалер Кирилл Чупров (куліс 2002)
* косму тӧлысь 11 (24)-ӧд лун — Коми муысь медводдза Сӧветскӧй Союзса Герой Иван Марков (кулі 1941)
* моз тӧлысь 19-ӧд лун — коми кыв да сёрнисикасъяс туялысь Марфа Сахарова (куліс 2004)
* йирым тӧлысь 7-ӧд лун — коми гижысь, коми литература туялысь Сергей Морозов (Рудов Сергей) (куліс 1988)
* вӧльгым тӧлысь 3-ӧд лун — коми кыв да сёрнисикасъяс туялысь, коми кывйысь велӧдан небӧгъяс лӧсьӧдысь Нина Колегова (куліс 2006)
* вӧльгым тӧлысь 10-ӧд лун — коми гижысь, вуджӧдчысь, коми литература туялысь, критик Георгий Торлопов (Ивӧ Ёгор) (куліс 2001)

## Кулiсны
## Ыстӧдъяс
1911-ӧд во

**1911 (Сюрс ӧкмыссё дас ӧтиӧд) во** — Григорий календар серти абу кассяна во, пансьӧ вежалунсянь.

## Лоӧмторъяс
## Чужисны
* косму тӧлысь 10 лун — коми гижысь, драматург, театрын ворсысь, режиссёр Николай Дьяконов (куліс 1982)
* сора тӧлысь (14) 27 лун — Сӧветскӧй Союзса Герой, разведчик Николай Кузнецов (куліс 1944)
* кӧч тӧлысь 5 лун — коми литература туялысь Александр Вежев (куліс 1977)
* кӧч тӧлысь 26 лун — коми поэт, вуджӧдчысь Дмитрий Конюхов (куліс 1982)
* йирым тӧлысь 14 лун — коми гижысь Иван Осипов (куліс 1942)
* вӧльгым тӧлысь 21 лун — коми гижысь Иван Вавилин (куліс 1975)

## Кулісны
## Ыстӧдъяс
1912-ӧд во

**1912 (Сюрс ӧкмыссё дас кыкӧд) во** — Григорий календар серти абу кассяна во, пансьӧ выльлунсянь.

## Лоӧмторъяс
## Чужисны
* тӧвшӧр тӧлысь 9 лун  — коми поэт, велӧдысь, коми литератураысь небӧг лӧсьӧдысь Полиевкт Попов (П. Мезенин) (куліс 1958)
* урасьӧм тӧлысь 4 лун — коми литература туялысь Анна Фёдорова (куліс 1974)
* урасьӧм тӧлысь 12 лун — коми поэт,  вуджӧдчысь Александр Габов (куліс 1941)
* сора тӧлысь 15 лун — коми поэт, журналист, вуджӧдчысь Василий Елькин (комиӧн — ''Иван Вась, Домна Вась'') (куліс 1942)

## Кулісны
## Ыстӧдъяс
1910-ӧд во

**1910-ӧд (сюрс ӧкмыссё дасӧд) во** — Григорий календар серти абу кассяна во, пансьӧ субӧтасянь.

## Лоӧмторъяс
* Усть-Сысольскын лӧсьӧдӧма **Роч Войвыв туялан Кардор котырлӧн** юкӧн.

## Чужисны
* рака тӧлысь 6-ӧд лун — коми гижысь Иван Изъюров (Изъюр Иван) (куліс 1995)
* вӧльгым тӧлысь 4-ӧд лун — Сӧвет кадся да Россияса коми туялысь, нималана математик да философ Василий Налимов (куліс 1997)

## Кулісны
## Ыстӧдъяс
1908-ӧд во

**1908 (Сюрс ӧкмыссё кӧкъямысӧд) во** — Григорий календар серти кассяна во, пансьӧ середасянь.

## Лоӧмторъяс
* Усть-Сысольскын воссис медводдза ресторан.

## Чужисны
* косму тӧлысь 12-ӧд лун — коми контр-адмирал Борис Попов (куліс 1984)
* ода-кора тӧлысь 24-ӧд лун — коми литератор Александр Старцев (куліс 1943)
* лӧддза-номъя тӧлысь 6-ӧд лун — коми поэт, журналист, драматург Прокопий Попов (Спира Прокӧ) (куліс 1979)
* моз тӧлысь — коми поэт, фольклор чукӧртысь Борис Ярасов (куліс 1942)
* моз тӧлысь 28-ӧд лун — коми поэт Иван Титов (Паш Тит Иван) (куліс 1941)

## Кулісны
## Ыстӧдъяс
1907-ӧд во

**1907-ӧд (Сюрс ӧкмыссё сизимӧд) во** — Григорий календар серти абу кассяна во, пансьӧ воторниксянь.

## Лоӧмторъяс
## Чужисны
* тӧвшӧр тӧлысь 7-ӧд лун — коми геолог, СССР-са канму премия босьтысь Василий Сенюков (куліс 1975) 
* тӧвшӧр тӧлысь 12-ӧд лун — коми гижысь Василий Юхнин (Луздор Вась) (куліс 1960)
* рака тӧлысь 3-ӧд лун — коми поэт, вуджӧдчысь Николай Старцев (куліс 1942)
* рака тӧлысь 17-ӧд лун — Комиысь Сӧветскӧй Союзса Герой Алексей Данилов (куліс 1944)
* косму тӧлысь 5-ӧд лун — коми гижысь, редактор, вуджӧдчысь Егор Шахов (Сандрик Ёгор) (куліс 1938) 
* сора тӧлысь 28-ӧд лун — коми гижысь, партияын уджалысь Илля Пыстин (Иливапыс) (куліс 1951)
* кӧч тӧлысь 1-дза лун — коми драматург, культураын уджалысь Анфим Костромин (Лыатыса Анфим) (куліс 1967)
* йирым тӧлысь 23-ӧд лун — коми поэт Владимир Латкин (куліс 1942)

## Кулісны
* косму тӧлысь 4-ӧд лун — коми кыв туялысь, коми йӧзӧс югдӧдысь, вуджӧдчысь, коми гижысь, монголовед Георгий Лыткин (чужис 1835)

## Ыстӧдъяс
1906-ӧд во

**1906-ӧд (Сюрс ӧкмыссё квайтӧд) во** — Григорий календар серти абу кассяна во, пансьӧ выльлунсянь.

## Лоӧмторъяс
## Чужисны
* тӧвшӧр тӧлысь 14-ӧд лун — коми гижысь Иван Подоров (куліс 1942)
* косму тӧлысь 12-ӧд лун — коми гижысь Иван Симаков (куліс 1943)
* лӧддза-номъя тӧлысь 3-ӧд лун — коми гижысь Яков Чупров (куліс 1942)
* йирым тӧлысь 30-ӧд лун — Германияса да Америкаса кыв туялысь, вуджӧдчысь, Интерлингва кывлӧн лӧсьӧдысь Гоуд Александр (куліс 1970)

## Кулісны
## Ыстӧдъяс
1905-ӧд во

**1905 (Сюрс ӧкмыссё витӧд) во** — Григорий календар серти абу кассяна во, пансьӧ вежалунсянь.

## Лоӧмторъяс
* моз тӧлысь 16-ӧд лун — Усть-Сысольскса нардомын медводдзаысь петкӧдлісны «Погоня за женихом» фильм. Киносӧ вайӧма Глазов карысь Владимир Платунович. Сьӧда-еджыда кино вӧлӧма титръяса, немӧй; француз кывйысь вуджӧдӧма татчӧс морт.

## Чужисны
* моз тӧлысь 27-ӧд лун — коми гижысь, вуджӧдчысь Павел Шеболкин (Сизь Паш; Выль Паш) (куліс 1963)
* ода-кора тӧлысь 3-ӧд лун — Cӧвет кадся тӧдчана уджалысь, профессор (1934), экономикаысь доктор (1940), СССР-са наукаяс академияысь член-корреспондент (1958), Социалистическӧй уджвывса герой (1975) Старовский Владимир Никонович (куліс 1975)
* вӧльгым тӧлысь 5-ӧд лун — серпасалысь, РСФСР-са нимӧдана серпасалысь Валентин Поляков (кулiс 1974)

## Кулісны
## Ыстӧдъяс
1917-ӧд во

**1917-ӧд (Сюрс ӧкмыссё дас сизимӧд) во** — Григорий календар серти абу кассяна во, пансьӧ выльлунсянь.

## Лоӧмторъяс
* ода-кора тӧлысь — Усть-Сысольскын Н.Богословский веськӧдлӧм улын медводдзаысь коми кыв вылын пуктӧма Н.В. Гоголь серти «Женитьба» спектакль.
* ода-кора тӧлысь 18-ӧд лун — Коми крайын петӧма медводдза газет — «Известия Общества обновления местной жизни крестьянского и трудового населения Усть-Сысольского уезда». Редколлегияӧ пырӧмаӧсь В.Ф. Попов (веськӧдлысь), А.Д. Синцов (секретар), М.Д. Кузьбожева, П.В. Митюшев, В.М. Чуистов, Е.Ф. Вежева,
Вӧлі лэдзӧма сӧмын куим номер: ода-кора тӧлысь 18-ӧд, лӧддза-номъя тӧлысь 7-ӧд да сора тӧлысь 14-ӧд лунъясӧ.
* моз тӧлысь 8-10 лунъясӧ – вӧлі Усть-Сысольск уездса крестьяна депутатъяс Сӧветлӧн 1-дза Съезд. Бӧрйӧма крестьяна депутатъяслӧн Сӧветлысь уездса уисполком, веськӧдлысь — С.О. Латкин.
* вӧльгым тӧлысь 7-ӧд лун — вӧлі Октябрса революция.

## Чужисны
* урасьӧм тӧлысь 7-ӧд лун — коми да яран гижысь, драматург, серпасалысь, Ямалса Войвывсӧ медводдза сьылӧдысь, яран литературалы подув пуктысь Иван Истомин (Сибырак Иван) (куліс 1988)

## Кулісны
## Ыстӧдъяс
1909-ӧд во

**1909-ӧд (сюрс ӧкмыссё ӧкмысӧд) во** — Григорий календар серти, абу кассяна во, пансьӧ пекничасянь.

## Лоӧмторъяс
## Чужисны
* тӧвшӧр тӧлысь 23-ӧд лун — нималана коми гижысь Яков Рочев (Митрук Як) (куліс 1977)
* рака тӧлысь 16-ӧд лун — рочӧн гижысь коми поэт Пантелеймон Образцов (куліс 1984)
* косму тӧлысь 14-ӧд лун — коми гижысь, математик-туялысь, физика-математика наукаясса кандидат, профессор Николай Фролов (Сук Парма) (куліс 1987)
* моз тӧлысь 18-ӧд лун — коми гижысь, Иван Куратов нима канму премиа босьтысь (1968), Коми АССР-са нимйӧза гижысь (1984) Геннадий Фёдоров (Педь Гень) (куліс 1991)

## Кулісны
## Ыстӧдъяс
1904-ӧд во

**1904-ӧд (Сюрс ӧкмыссё нёльӧд) во** — Григорий календар серти кассяна во, пансьӧ пекничасянь.

## Лоӧмторъяс
## Чужисны
* тӧвшӧр тӧлысь 3-ӧд лун — коми гижысь, велӧдысь Иван Сажин (Ичӧт Иван) (куліс 1962)
* тӧвшӧр тӧлысь 25-ӧд лун — комигижысь, критик, фольклор да история туялысь Павел Доронин (куліс 1967)
* рака тӧлысь 7-ӧд лун — коми гижысь, коми литература туялысь Александр Забоев (Сан Антус) (куліс 1980)
* кӧч тӧлысь 14-ӧд лун — Сӧветскӧй Союзса Герой Семён Сердитов (куліс 1943)
* ӧшым тӧлысь 15 (28)-ӧд лун — коми кыв туялысь, велӧдысь Анастасия Кипрушева (куліс 1977)

## Кулісны
* сора тӧлысь 15-ӧд лун — роч гижысь, драматург, бурдӧдысь Антон Чехов (чужис 1860)

## Ыстӧдъяс
1901-ӧд во

**1901-ӧд (Сюрс ӧкмыссё ӧтиӧд) во** — Григорий календарын абу кассяна во, пансьӧ воторниксянь.

## Лоӧмторъяс
* воссьӧма медводдза небӧг лыддьысянінъяс Помӧсдін, Немдін, Айкатыла, От, Важгорт да Кослан сиктъясын.

## Чужисны
* тӧвшӧр тӧлысь 21-ӧд лун — коми кыв туялысь, велӧдысь Агния Подорова (куліс 1972)
* косму тӧлысь 26-ӧд лун — Сӧвет кадся военачальник Степан Турьев (куліс 1986)
* кӧч тӧлысь 7-ӧд лун — авиацияса генерал-майор Александр Калинин (куліс 1985)
* вӧльгым тӧлысь 4-ӧд лун — перым коми гижысь, перым коми литературалы подув пуктысь Михаил Лихачёв (куліс 1937) 
* ӧшым тӧлысь 6-ӧд лун — комигижысь, драматург Николай Попов (Жугыль) (куліс 1971)

## Кулісны
## Ыстӧдъяс
1903-ӧд во

**1903 (Сюрс ӧкмыссё коймӧд) во** — Григорий календар серти абу кассяна во, пансьӧ четвергсянь.

## Лоӧмторъяс
*  Усть-Сысольскын лӧсьӧдӧма Коми муын медводдза би кусӧдан общественнӧй котыр, кытчӧ пырисны квайт морт,  да Усть-Сысольск уездса полиция стража. 

## Чужисны
* рака тӧлысь 16 лун — хирург, Социалистическӧй Уджвывса Герой, Коми АССР-са да РСФСР-са нимӧдана бурдӧдысь Алексей Мишарин (куліс 1977)
* вӧльгым тӧлысь 12 лун — коми гижысь, коми литература туялысь Ӧльӧк Ӧндрей (куліс 1939)

## Кулісны
## Ыстӧдъяс
1902-ӧд во

**1902-ӧд (Сюрс ӧкмыссё кыкӧд) во** — Григорий календар серти абу кассяна во, пансьӧ середасянь.

## Лоӧмторъяс
* гожӧм — нималана туялысь В. А. Русанов волӧма Коми муӧ географическӧй да этнографическӧй экспедицияӧ Эжва, Изьва да Печора вылӧ. Восьтӧма важ йӧзлысь оланін кыртаысь (пещераысь) Сьӧдъю вылысь.
* моз тӧлысь 14-ӧд лун — воссьӧма Усть-Сысольскса публичнӧй земскӧй библиотека.

## Чужисны
* урасьӧм тӧлысь 21-ӧд лун — коми гижысь, этнограф Георгий Старцев (куліс 1943)
* лӧддза-номъя тӧлысь 14-ӧд лун — коми гижысь, вуджӧдчысь Константин Туркин (куліс 1971)
* лӧддза-номъя тӧлысь 29-ӧд лун — коми гижысь, небӧгъяс лӧсьӧдысь, геолог-палеонтолог Иван Худяев (Кос Кабыр) (куліс 1933)
* кӧч тӧлысь 4-ӧд лун — коми поэт, критик Михаил Доронин (Шыладорса Миш) (куліс 1939)
* моз тӧлысь 1 (14)-ӧд лун — коми гижысь, коми кыв туялысь да велӧдан небӧгъяс лӧсьӧдысь Иван Тарабукин (куліс 1980)
* йирым тӧлысь 1-ӧд лун — коми гижысь Зосима Старцев (Акинь пи) (куліс 1961)

## Кулісны
## Ыстӧдъяс
Пельнянь

**Пельнянь** тайӧ пель формаа няньысь да сы пытшкӧ тэчыштӧм мӧдторйысь (унджыксӧ яйысь) пуӧм сёян. Пельняньяссӧ вӧчӧны да сёйӧны Евразия пасьтала. *Пельнянь* нимыс артмӧм кык перым кывйысь: *пель* да *нянь*.
Пурт

**Пурт** тайӧ (оружие) да инструмент.

## История
Медся важ нӧшъяс паныдасьлісны палеолит кадӧ да вӧліны изйысь. Медводз вӧдитчисны кремневой шлапъясӧн, сёрӧнджык на дорӧ содтісны пу либӧ кось ручкаяс. Нӧшта вӧчлісны нӧшъяс косьысь, пуысь да бамбукысь.

5000 во сайын нин йӧз кутісны уджавны металл вылын, мый вайӧдіс ыргӧн да ыргӧнысь вӧчӧмъяс лӧсьӧдӧмӧ. Лунвыв Америкаын пуртъяс вöчлiсны зарниысь. Чугун эраӧ вуджӧмӧн чугун лыяс кутісны вермыны бронза лыяс вылын.

Промышленнӧй революция вежис нӧш перйӧм, лоис заводскӧйӧн да технология боксянь ёнджыка сӧвмӧмӧн. Складнӧй нӧжъяс лоины йӧзкостсаӧн.

Выль нӧш лӧсьӧдан шӧринъяс артмисны Шеффилд карын (Англия), Золингенын (Германия), Эскильстунаын (Швеция) да Россияса Ворсмаын да Златоуст карын. 2005 воын «Форбс» журнал пасйис лыаӧс морт историяын медся тӧдчана инструментӧн.

## Компонентъяс
**Кӧч артмӧ кык шӧр юкӧнысь:**

# Дорыш.

2. Ручка (сьӧд) — ручкалӧн шӧр юкӧн, веськыда кутчысьӧма киӧн.

3. Лезвиеыс кӧ ӧти точкаын клиновӧй формаа сходитчӧ аслас пом дорӧ, сійӧс шуӧны лезвиелӧн шӧрӧн.

4. Лезвиелӧн заточеннӧй бокыс шусьӧ лезвиеӧн либӧ резӧдан ӧшиньӧн. Лезвиеыс вермас лоны гӧгрӧс либӧ пила зубаа (зубчатӧй лезвие — зубчатӧй лезвие).

5. Лопаткалӧн сійӧ юкӧныс, коді нюжалӧ лезвие дорӧ, шусьӧ наклонӧн.

6. Лезвиелы паныд боксӧ шуӧны лезвиелӧн прикладӧн.

7. Мукӧддырйи лезвиелӧн бокӧвӧй вывтаслун вылын (голомения) лӧсьӧдӧны канавкаяс — долинаяс, кодъяс лӧсьӧдӧны лезвиесӧ кокньыдджыкӧн. Лезвиеын вермас лоны голомен, но артмӧны лезвие дорӧ наклонъясысь да задница дорӧ наклонъясысь, сходитчӧны ребраяс дорын.

8. Ручкакӧд орччӧн сулалысь лезвиелӧн заточитӧм юкӧныс шусьӧ лезвиелӧн каблукӧн.

9. Лезвие да ручка костын эм крест, сідзжӧ неточнӧя шусьӧ крестӧн либӧ дорйысьӧн (франсуз кывйысь garde «защита»), коді дорйӧ кисӧ. Мукӧд нӧшъяслӧн модельяс вылын (шуам, НВУ дайвинг нӧж) охранник пыдди пуктӧны ручка, коді дорйӧ унджык охранникысь.

10. Ручкалӧн лезвиесянь медся ылын юкӧныс шусьӧ юрӧн либӧ помельӧн.

11. Мукӧддырйи тайӧ юкӧнас лӧсьӧдӧны ӧшинь, код пыр нуӧдӧны шнур.
Идӧг

**Идӧг** (, **ангелос** «вестник, посланец») тайӧ мифология (существо).
Му

**Му** (символ: ) &ndash; тайӧ планет Шонді ылдӧсын. Сылӧн радиус 6371 км. Мулӧн эм спутник &ndash; Тӧлысь.
Минск

**Минск** (беларус: *Мінск*), али **Менск** (тар. *Менск*) тайӧ Беларусьса юркар, Минск обласьтлӧн юркар. Промышленнӧй, научнӧй да культурнӧй шӧрин. Сьвислатш ю. 

Йӧз: 1 814 сюрс гӧгӧр (2007).
Саудса Аравия

**Саудса Аравия** (, *аль-Мамля́ка аль-Араби́я ас-Сауди́я*) тайӧ канму Азияын.
Индонезия

**Индонезия** (*Индонезия республика*) (Republik Indonesia) тайӧ  канму Азияын.  

## Album

File:Museum Nasional Indonesia.jpg|National Museum of Indonesia in Central Jakarta
File:Jakarta Skyline Part 2.jpg|Wisma 46, Indonesia's tallest office building, located in the middle of Jakarta skyscraper.
File:Central Jakarta.JPG|Jalan Thamrin, the main avenue in Central Jakarta
File:Gambir Station Platform.jpg|A train at Gambir station in Central Jakarta
File:BungKarno-indonoob.JPG|The Bung Karno Stadium is capable of hosting 100,000 spectators
File:Indonesia 2002 CIA map.png|Map of Indonesia
File:Indonesia provinces english.png|Provinces of Indonesia
File:Jalan malioboro - Jogjakarta.JPG|Malioboro, the most famous street in Yogyakarta city
Image:transjogja.jpg|Trans Jogja Bus. A bus rapid transit system in Yogyakarta city
File:SOTO FOOD.jpg|A selection of Indonesian food, including *Soto Ayam* (chicken soup), *sate kerang* (shellfish kebabs), *telor pindang* (preserved eggs), *perkedel* (fritter), and *es teh manis* (sweet iced tea)
File:Indonesian Army infantryman participating in the GPOI.jpg|An Indonesian Army infantryman participating in the U.N.'s Global Peacekeeping Operation Initiative
Image:Panser side left.JPG|Pindad Panser "Anoa" shown during Indo Defense and Aerospace Expo 2008
|Indonesian Naval vessels
Image:AURI B-25.jpg|B-25 Mitchell bombers of the AURI in the 1950s
Image:Jmnei.jpg|A Javanese engineer closes one of the gun bay doors on a Dutch Buffalo, January 1942. 
|Mazda6 used by the Jakarta Metro Highway Patrol (*Ditlantas Polda Metro Jaya*) as a patrol car
|Mitsubishi Lancer used by Vital Object Protection of Indonesian National Police
File:ID_diesel_loco_CC_201-05_060327_4217_kta.jpg|GE U20C in Indonesia, #CC201-05
File:Diesel locomotive CC 203 22 at Gambir Station.jpg|GE U20C "Full-Width Cabin" in Indonesia, #CC203-22
File:ID_diesel_loco_CC_204-06_060403_2512_mri.jpg|GE U20C full computer control locomotive in Indonesia, #CC204-06
[...]
Монголия

**Монголия** () — тайӧ канму Азияын. Ассьыс нимсӧ босьтіс 1992 воын; Монголия граничитӧ Россиякӧд войвылын, а Китайкӧд лунвылын, асыввылын да рытыввылын. Страналӧн став ыдждаыс 1,57 миллион квадрат метра. км. Россия Федерациякӧд границалӧн кузьтаыс 3500 км, КНР-кӧд – 4700 км  

## География
**Географическӧй меститчӧм да габаритъяс**   

• Монголия меститчӧма Евразиялӧн асыввыв юкӧнас .

• Страналӧн ыдждаыс 1,5 млн кв.

• Кузьтаыс асывсянь рытыввылӧ - 2400 км, войвывсянь лунвылӧ - 2 пӧв этшаджык

• Море дорӧ воӧдчӧм абу, но эм кӧрт туй йитӧд Россиякӧд да Китайкӧд.

**Природнӧй озырлунъяс**

• Монголия озыр мупытшса озырлунъясӧн, на лыдын ыргӧн, чугун, цинк, зарни, эзысь, молибден, уран.

• Медшӧр мупытшса озырлунъяс: из шом, ыргӧн, зарни, нефть, руда.

• Странаын эмӧсь сідзжӧ уран, олова, вольфрам, эзысь, фторит, фосфоритъяс, асбест, гранит, цинк месторождениеяс.

**Климат условиеяс**

• Резко континенталнӧй климат сьӧкыд тӧвъясӧн да жар гожӧмъясӧн.

• Каръясын шӧркодь вонас шоныдыс -5° гӧгӧр, керӧсъясын ичӧтджык.

• Улан-Баторын гожӧмын шӧркодь шоныдыс +18°, тӧвнас -21°, зэръясыс вонас 267 мм.

**География да рельеф**

• Монголия сулалö гöра вылын, кöнi эмöсь керöсъяс.

• Медвылыс тшупӧдыс - 4374 м, медся улыс тшупӧдыс - 518 м

• Странаын эмӧсь юяс, тыяс, пустыняяс, вӧръяс.

• Азиялӧн географическӧй шӧриныс Тыва Республикаын.

**Флора да фауна**

• 60% территория босьтӧны каштан муяс, гӧрд муяс тшӧкыда паныдасьлӧны.

• Степьясын быдмӧны пернапас турун, ромашка, йӧв турун, полынь — чии, саксаул, пернапас турун;

• Фаунаӧ пырӧны сёысь унджык сикас млекопитающӧй, 532 сикас лэбач, 82 сикас чери, 14 сикас лэбач да 9 сикас змей.

• Сӧмын юкӧнсӧ выльысь висьталӧма. Медым водзӧ нуӧдны, водзӧ лыддьыны оригиналсӧ.
Иордания

**Иордания** (, *Аль-Урдун*), официал ним **Иордания Хашимит Корольув** (араб: المملكة الأردنية الهاشمية) тайӧ канму Азияын.
Бахрейн

**Бахрейн**, **Бахрейн корольув** ( — *Мамля́ка аль-Бахре́йн*) тайӧ канму Азияын.
Кувейт

**Кувейт** (), официал ним **Кувейт канму** (; *Давла́т эль-Куве́йт*) тайӧ канму Азияын.
Коньсковоля

**Коньсково́ля** (, ) — тайö сикт Польшаын, Юркар Kоньсковольcкой гмины Люблинского воеводства. Коньсковоля расположен на реке Курувкe. Йӧз: .
Канму

**Канму** тайӧ йӧзкотыр институт.

## Канмуяс
* Демократия
* Тоталитаризм
* Авторитаризм
* Теократия
* Аристократия
* Монархия
* Плутократия
* Олигархия
* Анархия
* Деспотизм
* Фашизм
* Нацизм
Дагестан

**Дагестан республика** (ав. *Дагъистаналъул ДжумхIурият*, дарг. *Дагъистала Республика*, кум. *Дагъыстан Республикасы*, азерб. *Dağıstan Respublikası*, лак *Дагъусттаннал Республика*, лез. *Республика Дагъустан*, рут. *Дагъыстан Республика*, таб. *Дагъустандан Республика*, нох. *ДегIeстан Республика*, цах. *Республика Дагъустан*) тайӧ регион Рочмуын.
Чувашия

**Чувашия** либӧ **Чувашму** (, ) — чуваш войтырлӧн чужан му, асъюралан республика, Роч Федерация , пырӧ Волгадор федерал кытшӧ.

Канкарыс — Шубашкар. Шубашкарсянь Мӧскуаӧдз 630 км.

## Ним
Чувашму шусьӧ сідз чуваш войтыр серти, коді тані важысянь олӧм да кодлы татчӧ вӧлі лӧсьӧдӧма автономия.

## Статус
Чуваш Республика — Роч Федерация кутантор. 

## География
Чувашму куйло Асыввыв Европа шыльыдінын, Волга ю бердын, сы вожъяс Сура да Свияга костын. Мувывторйыс — 18,3 сюрс км.кв.

Саридз веркӧссянь медвылынін республикаас — 286,6 метра.

Чуваш Республикакӧт ордчӧн куйлӧны: войвылын Мари Эл, асыввылын Татарстан, лунвылын Ульяновск обласьт да Мордовия, рытыввылын Макаръя обласьт.
 
## История

## Веськӧдлӧм

Чуваш Республикаын 21 веськӧдлан район, 9 кар, 8 карок, 1700 гӧгӧр ичӧт оланін.

### Канкар
Республикалӧн канкар — Шубашкар, кытӧн олӧ 500 сюрс морт. 2003' воын сійӧ вермис конкурсын «Рочмуын олан понда медбур кар».

### Муниципал районъяс

### Оланінъяс




## Отир
Чуваш Республикаын олысьяс — 1279 сюрс морт (2009). Йӧзлӧн тшӧкыда — 69,9 морт/км² (2009), карсаяс — 57,7 % (2009).

### Чужанвуж серти
2002' вося гижӧдӧм дырйи Чуваш Республикаын олӧма 106 этнос, на пӧвстын чувашъяс — кык коймӧд торысь унджык, рочъяс — нёльӧд торысь унджык:

2010 вося гижӧдӧм дырйи войтырыс вӧлі чужанвуж серти юкӧма со кыдз :

## Овмӧс да быт

## Культура

## Лыддянтор

## Ыстӧдъяс

* Официальный портал органов власти Чувашской Республики
* Конституция Российской Федерации
* Конституция Чувашской Республики (в формате DOC)
* Указ Президента России № 849 «О полномочном представителе Президента Российской Федерации в федеральном округе» от 13 мая 2000
* Карта Чувашии на «Карты Google»
* Краткая чувашская энциклопедия
* Торгово-промышленная палата: о Чувашии

## Пасйӧдъяс
Чечня

**Чечня** () тайӧ пыдди пуктытӧм Кавказын канму, ӧні регион Рочмуын.
Тюмень обласьт

**Тюмень обласьт** тайӧ регион Рочмуын.

## Видзӧдӧй тшӧтш
* Ханты-Вӧгул асвеськӧдлан кытш
* Ямал-Яран асвеськӧдлан кытш
Ленинград обласьт

**Ленинград обласьт** (важвылӧмса ним - Ингрия либӧ Ингерманландия) тайӧ регион Рочмуын. Сылӧн вужвойтыръяс - чудь-йӧгра йӧзъяс: водь, ижора, вепсъяс да суоми-инкери.

## Ыстӧдъяс

* Свободная Ингрия
Комсомольск (Иваново обласьт)

**Комсомольск** — тайӧ Рочмуса кар, Иваново обласьтлӧн.
Йӧз лыд: 9 сюрс гӧгӧр (2008).
Макаръя обласьт

**Макаръя обласьт** либӧ **Нижегородскӧй обласьт** — регион Рочмуын, пырӧ Волгадор федералкытшö.

## География
Макаръя обласьт куйлӧ Рочму европаса юкӧн шӧрын.

Ордча мутассэз: войвыв-рытыввылын Кострома обласьт, войвыв-асыввылын — Киров обласьт, асыввылын — Мариму да Чувашму, лунвылын — Мордовия, лунвыв-рытыввылын — Рязань обласьт, рытыввылын — Владимир обласьт да Иваново обласьт.

Муыс — 76 900 км² ыджда, кузьтаыс лунвыв-рытыввывсянь войвыв-асыввылӧ — 400 км-ысь унджык.

## Вылӧм

## Йӧз
2010' вося лыддьӧм дырйи Макаръя обласьтын олӧмаӧсь 3 310 562 морт.

## Веськӧдлӧм

## Овмӧс да быт

## Культура
Яран асвеськӧдлан кытш

**Яран асвеськӧдлан кытш** (яран: Ненэцие автономной ӈокрук)) — Рочмуын регион.

## История
Лӧсьӧдӧма 1929 вося сора тӧлысь 15 лунӧ.

## Олысь лыд

## Юклӧм
Яран асвеськӧдлан кытшын ӧти кытшса кар (Наръяна-Мар), ӧти муниципальнӧй район (Заполярнӧй район) да ӧти карсяма посёлок (Искательяслӧн посёлок).

## Нималана йӧз
## Газет-журналъяс
## Наградаяс
## Ӧшмӧсъяс
Курск обласьт

**Курск обласьт** тайӧ регион Рочмуын, Центрально-Чернозёмнӧй экономическӧй регионын.

Ыджыд каръяс: Курск, Железногорск, Курчатов, Льгов, Рыльск.
Сочи (вежӧртасъяс)

**Сочи**:

* Сочи - кар Рочмуын
* Сочи (ю) - ю Рочмуын
* Сочи (аэропорт) - аэропорт Рочмуын
Оренбург обласьт

**Оренбург обласьт** () тайӧ регион Рочмуын. Юркарыс Оренбург.
Новосибирск обласьт

**Новосибирск обласьт** (*Выль Сибиркар обласьт*) () тайӧ регион Рочмуын.
Твер обласьт

**Твер обласьт** ()— Рочмуын регион, пырӧ Шӧр федерал кытшӧ.

Веськӧдлан шӧрин — Твер кар.

Водзынсӧ вӧлі тӧдса, кыдзи «Твер му», «Твер край». Рочму империяын да РСФСР-ын 1929 воӧдз вӧлі тӧдса кыдзи Твер губерня. 1990 воӧдз шусис Калинин обласьт. Артмӧдӧма 1935 вося тӧвшӧр тӧлысь 29-ӧд лунӧдз.

Ӧтувъя су эм Москва, Ярославль, Вӧлӧгда, Вылькар, Смоленск да Псков обласьтъяскӧд.

Обласьтлы сетӧма Ленин орден 1966 воын.

## Веськӧдлӧм могысь юкӧм
Твер обласьтӧ пырӧ 7 каркытш да 36 муниципальнӧй район.
Фейс Эванслӧн дискографияыс

Тайӧ R&B-са да Соул-са сьылысь Фейс Эванслӧн дискографияыс.

## Альбомъяс

## Синглъяс

### Мӧд синглъяс

## Appearances
### Guest appearances

### Soundtrack appearances
Бишкек

**Бишкек** (بىشكهك) - тайӧ Кыргызстанса кар, Кыргызстан республикалӧн юркар. Промышленнӧй, научнӧй да культурнӧй шӧрин.

## Видзӧдӧй тшӧтш
Тэзе (котыр)

**Тэзе** () — христиан Экуменизм котыр Тэзе сиктын, Франция.

### Рӧштво аддзысянінъяс

### Ода-кора аддзысянінъяс

### Ставмирса аддзысянінъяс

## Ыстӧдъяс


## Мӧд материалъяс
* Тэзе котыр — одна из форм библейского экуменизма (Путёвые заметки)
* Тэзе котырлӧн официал веб-сайтыс, роч версия
*
Маннекен Пис

**Маннекен Пис** (, ) тайӧ памятник да фонтан Брюссельын.

## Видзӧдӧй тшӧтш
* Жаннеке Пис

## Ыстӧдъяс

* Оффициал веб-сайт
* Manneken Pis in 360 degrees
Жаннеке Пис

**Жаннеке Пис** () тайӧ памятник да фонтан Брюссельын.

## Видзӧдӧй тшӧтш
* Маннекен Пис
Люксембург (кар)

**Люксембург** (, , ) - тайӧ Люксембургса кар, Люксембург юркар.

Йӧз:
Ӧтувтчӧм Войтыръяслӧн Котыр

**Ӧтувтчӧм Войтыръяслӧн Котыр** (дженьыда — **ӦВК**; англ. United Nations, фр. Organisation des Nations unies, роч. Организация Объединённых Наций, исп. Organización de las Naciones Unidas, кит. 联合国, араб. الأمم المتحدة) — войтыркостса котыр.

## Видзӧдӧй тшӧтш
* ЮНЕСКО
Евроаддзӧм (вежӧртасъяс)

**Евроаддзӧм**:
* Евроаддзӧм сьыланкыв конкурс
* Евроаддзӧм челядьдырся сьыланкыв конкурс
* Евроаддзӧм йӧктан конкурс

## Видзӧдӧй тшӧтш
* Азиаддзӧм
Еврей асвеськӧдлан обласьт

**Еврей асвеськӧдлан обласьт** (,  *идише ойтономэ гэгнт*) тайӧ регион Рочмуын.
Зарава

**Зарава** (роч: березовый сок) тайӧ кыдз пу ва, горш веськӧдан юан.

## Кыв артманног

## Коми фольклор
Шусьӧг: Кос кыддзысь зарава оз вияв

## Мукӧд тор
* **Зарава** — Печора карын сьылысь ансамбль.
* **Зарава** — Сыктывдін районса Паджга сиктысь йӧзкостса хор.
* **Курыд зарава** — Александр Размысловлӧн (1927—1994) медводдза да дзик ӧти повесьт да висьтъяслӧн небӧг (1993).

## Ыстӧдъяс
Иерусалим

**Иерусалим** ( *Йерушала́йим*,  *аль-Кудс*) - тайӧ Израильса да Палестинаса кар, Палестинаса юркар.

Йӧз:
Ен локтӧм

**Ен локтӧм** тайӧ кристослы эскӧм гажлун.

## Вежӧртасъяс
* Кристослӧн Рӧштвоыс
* Кристослӧн Крешенньӧыс
Рӧштво (вежӧртасъяс)

**Рӧштво**:

* Кристослӧн Рӧштвоыс
* Ен Мамлӧн Рӧштвоыс
* Иоанн Предтечалӧн Рӧштвоыс
Ен Мамлӧн Рӧштвоыс

**Ен Мамлӧн Рӧштвоыс** (*Пречистая*) тайӧ кристослы эскӧм гажлун.
Лыддьысянін

**Лыддьысянін** (сідзжӧ: небӧг видзанін; )  — учреждение, кӧні чукӧртӧны да видзӧны небӧгъяс да йӧзӧдӧм уджъяс, кодъясӧн вермас тӧдмасьны быдӧн.

## Небӧг видзанін сикасъяс
## Нималана небӧг видзанінъяс
## Ӧшмӧсъяс
## Ыстӧдъяс
Успенньӧ

**Ен Мамлӧн Успенньӧыс** (*Оспожа*) тайӧ кристослы эскӧм гажлун.
Сводешлӧн Перым финн-йӧгра кывъяслы лыддьӧгыс

**Сводешлӧн Перым финн-йӧгра кывъяслы лыддьӧгыс** тайӧ Сводешлӧн лыддьӧгыс.







## Ыстӧд

* ''Сергей Белых'' «МАЛЫЙ» (100-СЛОВНЫЙ) СПИСОК СВОДЕША ДЛЯ ПЕРМСКИХ ЯЗЫКОВ, дополнение к кандидатской диссертации Сергея Белых «Пермские истоки этногенеза удмуртского народа (проблема распада прапермской общности)» на веб-ресурсе www.udmurt.info «Удмуртология»
Давша

**Давша** (*Давше*) тайӧ Россияса сикт, Бурятия республикалӧн сикт, Северобайкальск районын. Баргузин заповедниклӧн шӧриныс.
Байкал ты бокӧ. 

Йӧз: 114 гӧгӧр (1991), 3 котыр (2008).
Улан-Удэ

**Улан-Удэ** () тайӧ Россияса кар, Бурятия республикалӧн юркар. Культурнӧй да научнӧй шӧрин. Селенга ю бокӧ. 

Йӧз: 373 сюрс гӧгӧр (2007).
Амстердам

**Амстердам** () - тайӧ Нидерландъясса кар, Нидерландъяслӧн юркарныс.

Йӧз:
Загреб

**Загреб** () - тайӧ Хорватияса кар, Хорватиялӧн юркарыс.

Йӧз:
Вильнюс

**Вильнюс** (, , ; 1939 воӧдз официал роч ним — **Ви́льна**, ) - тайӧ Литваса кар, Литвалӧн юркарыс.

Йӧз:
Туапсе

**Туапсе** () — тайӧ Рочмуса кар, Краснодар ладорлӧн кар, Сьӧд саридз дорын. Ыджыд порт.
Йӧз лыд: 62,1 сюрс гӧгӧр (2008).

## Каръяслӧн матыслун
*  Ажен (Франция)
Коми-Ёдз кыв

**Коми-Ёдз кыв** тайӧ чудь-йӧгра кыв Красновишерск районын (Перым ладор). 

## Коми-Ёдз анбур

## Лыдакывъяс
:1 - ӧтік
:2 - кык
:3 - квим
:4 - нюль
:5 - вит
:6 - квать
:7 - сизим
:8 - кыкъямыс
:9 - ӧкмыс
:10 - дас

## Гижӧмбур
* Паршакова А.Л. Коми-язьвинский букварь. Пермь, 2003.
* Паршакова А.Л. Лөддьөтан книга — книга для чтения.- Пермь, 2008.
Важ Египет

**Важ Египет** тайӧ бырӧм канму Африкаын да Азияын.

## Видзӧдӧй тшӧтш

Египет кыв

## Нимъяс

Важ Египетын вöлi шуӧны Египет *Та-Кэмэт* - "Сьӧд Му" :
*Египет:
km-m-t:O49, q-m-t:O49 (/Кэм/, /Кам/, /Кэмэт/, /Куумат/ - "Сьӧд (Му)", "Египет")    
*Египет: km-m-i-i-pr*Z1:O49, km-m-i-i-V1*t:O49 (/Ками/ - "Египет") 
*Египет: tA:U7:r-i-M4-O49, tA-U7:r:t*O49-Z3, tA:U7-i-M4-O49:O49, tA:U7-i-M4-Aa13:O49 (/Та мэри/, /Та мэра/ - "Мэра Му", "Кокан Му", "Дзоридзалан Му", "Египет") 

Важ египтяна вöлi шуӧны асьнысӧ *Кэму* - "Сьӧдъяс" :
*Египет: km-m-m-i-V1:O49 (/Каммау/ - "египтяна") 
*Египет: km:t-A1*B1:Z2 (*кмт*, "египтяна")  
 

## Ыстӧдъяс
Кишинёв

**Кишинёв** () - тайӧ Молдоваса кар, Молдовалӧн юркарыс.

Йӧз:
Ереван

**Ереван** () - тайӧ Арменияса кар, Армениялӧн юркарыс.

Йӧз: 


Yerevan-Republic Square-40-Marriott-2019-gje.jpg|Republic Square
Yerevan-Cascade-22-innen-2019-gje.jpg|Cascade
Yerevan-2800th anniversary park-18-2019-gje.jpg|2800th anniversary park
Yerevan-Matenadaran-14-2019-gje.jpg|Matenadaran
Yerevan-Cathedral-08-west-2019-gje.jpg|Cathedral
Yerevan-Tsitsernakaberd-16-2019-gje.jpg|Tsitsernakaberd
Лондон

**Лондон** () - тайӧ Англияса кар, Англиялӧн да Ыджыд Британиялӧн юркарныс.

Йӧз:
Мадрид

**Мадрид** (Madrid) - тайӧ Испанияса кар, Испаниялӧн юркарыс.

Йӧз:
Андорра-ла-Велья

**Андорра-ла-Велья** (, ) - тайӧ Андорраса кар, Андорралӧн юркарыс.

Йӧз:
Белград

**Белград** (*Еджыдкар*) () - тайӧ Сербияса кар, Сербиялӧн юркарыс.

Йӧз:
София

**София** () - тайӧ Болгарияса кар, Болгариялӧн юркарыс.

Йӧз:
Бухарест

**Бухарест** (, Букурешть) - тайӧ Румынияса кар, Румыниялӧн юркарыс.

Йӧз:
Стокгольм

**Стокгольм** (, ) - тайӧ Швецияса кар, Швециялӧн юркарыс.

Йӧз:
Лиссабон

**Лиссабон** () - тайӧ Португалияса кар, Португалиялӧн юркарыс.

Йӧз:
Скопье

**Скопье** () - тайӧ Македонияса кар, Македониялӧн юркарыс.

Йӧз:
Рейкьявик

**Рейкьявик** () - тайӧ Исландияса кар, Исландиялӧн юркарыс.

Йӧз: