Игнатов Михаил Дмитриевич

**Игнатов Михаил Дмитриевич** (коми: — Чуд Миш Игнаторд) (1931) — чужан му тӧдмалысь, кинорежиссёр, коллекционер.

## Олан туй
Михаил Игнатов чужис Коми (Зыряна) асвеськӧдлан обласьтын Кулӧмдін районса Сордйыв грездын 1931-ӧд вося йирым тӧлысь 6-ӧд лунӧ. Батьыс — Дмитрий Николаевич Игнатов (1903—1943), мамыс — Вера Семеновна (1912—2000). Семьяас сідзжӧ вӧлі Дина чой (1931), Ӧльӧш (1938–2007) да Игорь вокъяс (1938—2010).

1935 вося урасьӧм тӧлысьӧ бать-мамсӧ кулакалісны, керкасӧ да эмбурсӧ мырддисны. Батьсӧ пуксьӧдісны 2 во кежлӧ ИТЛ-ӧ. Мамыслы ковмис кык кагакӧд мунны бать-мам дорас да овны сэні верӧсыслӧн локтытӧдз. М.Д. Игнатовлысь батьсӧ реабилитируйтісны мыжтӧг пуксьӧдӧмысь сӧмын 1956 воын.

1943 воын М. Игнатов помаліс Сордйывса 4 класса ичӧт школа. 1943—1946 воясӧ уджаліс колхозын. 

### Нянь шепысь пукалӧм
1947 вося лӧддза-номъя тӧлысь 6-ӧд лунӧ мыждӧма РСФСР-са УК-лӧн  162 г статья серти да пуксьӧдӧма 2 во кежлӧ ИТЛ-ӧ. Михаил Игнатовӧс мыждӧмаӧсь колхоз амбарысь 20 кг тусь гусялӧмысь. Кыдзи бӧрыннас тыдовтчӧма, сійӧс суклялӧма ӧттшӧтшъя рӧдвужыс. Лӧддза-номъя тӧлысьсянь кӧч тӧлысьӧдз нуӧмаӧсь Уралӧ. 1947-ӧд вося арсянь 1948-ӧд вося арӧдз пукалӧма Верхотуръя карса тыр арлыдтӧмаяслӧн  исправительнӧй колонияын. Сэсся вуджӧдӧмаӧсь Свердловск карса лагерӧ, кӧні пукалӧмаӧсь верстьӧяс. Пукаланінысь лэдзӧма 1949 вося лӧддза-номъя тӧлысь 6-ӧд лунӧ.

### Уджалӧм
1950-ӧд воӧдз слесаритіс Уква карбердса Крутянса са заводын. 1950-ӧд вося тулыснас пырис велӧдчыны рытъя школаӧ. Кӧсйӧма пырны велӧдчыны Одесса карса саридз училишӧӧ, но документъяссӧ абу босьтӧмаӧсь, сы вӧсна мый эм ИТЛ-ысь петӧм йылысь справка. 1950-ӧд вося тулыссянь 1962-ӧд вося арӧдз уджаліс шахтёрӧн Донбасс шахтаясын. Та кадӧ жӧ велӧдчӧ Зугресс карса рытъя школаын. 1952 воын босьтӧма школа помалӧм йылысь  аттестат да пырӧма велӧдчыны Донецк индустриальнӧй институтса горнӧй факультетӧ. 1957 воын институт помалӧм бӧрын уджаліс «Донецкуголь» комбинатын инженер должносьтъясын. Кутіс сниматны кинояс.

### Режиссёралӧм
1962—1965 воясӧ велӧдчис ВГИК-лӧн режиссёр факультетын, помаліс гӧрд дипломӧн. 1966—1986 воясын уджаліс «Леннаучфильм» киностудияын документальнӧй да научно-популярнӧй фильмъясын режиссёр-постановщикӧн. Кыдзи сценарист да режиссёр дасьтіс 50 гӧгӧр фильм, кӧні висьталіс уна нималана йӧз йылысь — Никитинъяс велӧдысь-гозъя йылысь, кодъяс лӧсьӧдісны челядьӧс аслыссяма быдтанног, енбиа скульптор Д.Цаплин да саридзті ветлысь В. Беринг йылысь. Эм удж, кӧні петкӧдлӧма Петыркарын Тӧвся Дворечлӧн 1917 воын бӧръя лун йылысь, кытчӧдз сійӧс эз босьтны большевикъяс. Та кадӧ жӧ М.Д. Игнатов тӧдмасьӧ уна енбиа йӧзкӧд, торйӧн нин серпасалысьяскӧд.

1974 восянь Россияса кинематографист котырын, 1997 восянь Россияса журналист котырын.

### Чужан му тӧдмалӧм
1991 воын пенсия вылӧ петӧм бӧрын туялӧ чужан мусӧ, финн-йӧгра ономастика. Лӧсьӧдіс «Ордпу» котыр.

Роч географическӧй котырӧ пырысь. Водзмӧстчис, лӧсьӧдіс да медводдзаӧн веськӧдліс Петыркарын коми землячестволӧн «Неватас» котырӧн. Пырӧ «Покаяние» республикаса матирологлӧн общественнӧй редколлегияӧ.

### Коллекционер
М.Д. Игнатов тӧдса кыдзи важ эмбур, серпасъяс и с.в. чукӧртысь. «Леннаучфильм» студияын уджалігӧн вӧлі тӧдса Сӧвет кадся андеграундӧ (неофициальнӧй культураӧ) пырысьяскӧд, дыр чукӧртіс суйӧр сайӧ мунысь художникъяслысь серпасъяссӧ.

Ньӧбӧм да чукӧрмӧм коллекция вӧзйис сетны Коми Республикаса Национальнӧй галереялы, медым сэні лӧсьӧдны «неофициальнӧй культура музей». Коллекция подулас 2015–2016 воясын Национальнӧй галереяын дасьтӧма выставкаяс,. Сэні петкӧдлӧма татшӧм серпасалысьяслысь уджъяссӧ, кыдзи Анатолий Зверев, Эрнст Неизвестный, Вагрич Бахчанян, Виктор Кротов, Дмитрий Цаплин, Владимир Павлов, Александр Исачев, Юрий Герасимов, Владимир Григоров, Сергей Алешин и с.в. Экспозицияын ёнджыка мыччӧдӧма 1960-1970-ӧд воясся сӧвет кадся андеграундӧ пырысь Анатолий Крынскийлы (живопись, графика, скульптура, небӧг серпасъяс, рельефъяс да гравированнӧй пӧвъяс).

## Небӧгъяс
* *Игнатов М.Д.* Род Игнатовых на Верхней Вычегде / Коми генеалогическое общество «Ордпу». — Сыктывкар: «Анбур», 2015. — 200 с.
* Игнатов М. Д. Малыш Чуш Миш да Батя Власов и другие: Повесть-былина. — Сыктывкар: «Анбур», 2015. — 64 с.
* Игнатов М. Д. (Коми-чуд Миш). Заразительный пример: Повесть-былина. — Сыктывкар: «Анбур», 2015. — 200 с.

## Наградаяс
* «1941—1945-ӧд воясся Айму вӧсна Ыджыд тышын бур уджысь» (1995, лӧддза-номъя тӧлысь 17 лун)
* «Общество изучения Коми края. 1922» казьтылан пас (2012)

## Ӧшмӧсъяс
* Сахаров шӧрин сайтын М.Д. Игнатов йылысь
* *Сивкова А.* Раритеты советского андеграунда хранит сыктывкарский коллекционер Михаил Игнатов // «Республика», 2012 во, ода-кора тӧлысь 18 лун (рочӧн)
* *Шелест Е.* Краевед Михаил Игнатов готов подарить республике уникальную коллекцию // Трибуна, 2015 во, ӧшым тӧлысь 30 лун (рочӧн)
* ''Соловьёва Е.'' Неизвестный и Цаплин. Советский андеграунд на выставке в Национальной галерее Коми // «7x7-journal.ru» (2015.12.05 лун; рочӧн)

## Ыстӧдъяс