Wina'am Gbauŋ:Nɔnaar Kʋdʋg:Maika

## Gbauŋ nwa' yɛla
Maika da bɛnɛ Juda saŋkanɛ ka Wina'am nɔdi'es Azaya mɛ bɛ la. O da pa'an ye Wina'am na tɛɛg Juda teŋ la tʋbir wʋʋ on da tɛɛg Israel ya-datiuŋ sʋ'ʋlim linɛ ka ba mɛ buon Samaria si'em la. Wina'am na tɛɛgi ba tʋbir ban di'esid ligidi ka pʋ kad saria nɛ sida la. Maika mɛ da yɛt Wina'am nidib la ye ba mɔr ti'ir bɛog sa ka teŋ la saa na dig baanlimm nɛ sumbʋgʋsʋm (4:1-4). O mɛ da pian' bɛog sa tuongat tita'ar onɛ na ti yi na'ab David tuŋʋn na gur o nidib la yɛla (5:1-5).

## Maika 1
1 † Zugsɔb da tu'asi tis Maika onɛ yi Moreset la na, saŋa kanɛ ka Jotam nɛ Ahaz nɛ Hezekia da di Juda sʋ'ʋlim na'am tʋʋnl taaba la. O da nie pa'al o labaar dinɛ an Samaria nɛ Jerusalem yɛla.

### '''Ba kʋʋs Samaria nɛ Jerusalem bɛ'ɛd'''
2 Nidiba, ya wʋsa kɛlisimi; teŋgbauŋ nɛ nimbanɛ bɛɛ fʋ ni la wʋsa, wʋmmi, ka Zugsɔb Paŋtita'ar Sɔb la na di kasɛti zɛrigi ya. Zugsɔb onɛ bɛɛ o Dɔɔg kanɛ an Kasi pʋʋgin la.

3 Gɔsimi! Zugsɔb la yii o bɛllim zin'ig la kenna, o sigid na ka ken zuoya la zut.

4 Zuoya nyɛligid o nɔba teŋir, ka bɔn'ɔfalis buakid nwɛnɛ bugum nyɛligid kpaam nɛ, bɛɛ ku'om suud susuudin nɛ.

5 Nɛ' wʋsa anɛ Jakob n ki'is Wina'am nɔɔr la zug, li anɛ Israel yidim tʋʋmbɛ'ɛd la zug. Ka anɔ'ɔnɛ kɛ ka Jakob ki'is Wina'am nɔɔrɛ? Li ka' Samaria tempʋʋg nidibaa? Ka Juda dim maannɛ ba bada yaanɛ? Li ka' Jerusalem tempʋʋginɛɛ?

2  Zugsɔb yɛl ye, “Dinzugɔ, m na kɛ ka Samaria lieb dabɔɔg, ka an zin'ikanɛ ka ba bʋt ka kuod vain tiis pɔɔg. M na kpa'ae li kuga la wʋsa bas bɔn'ɔgin; ka basi li ɛɛnbir la zaalim.

7 Ba bada la wʋsa na nwa'a lieb sɛya, ka bugum di piini linɛ ka ba mɔri kennɛ ba pʋ'ʋsim dɔɔgin la. M na san'ami ba maana bimbima la wʋsa. Ban tʋm pu'agɔɔnda tʋʋma paam la'abama la, ba dataas mɛ na faaɛn li nɔki yɔ pu'agɔɔnda.”

### '''Kaasig nɛ kukuma'''
8† Nɛ'ɛŋa zugɔ m na kaasid ka kum, ka ken nɔbteŋ nɛ biel sʋnsa'aŋ zug. M na kaas wʋʋ mɔɔgin baa nɛ, ka kum nwɛnɛ viiug nɛ.

9 Samaria fɛn'ɛd la ka' tiim; li yʋ'ʋn paae Juda. Li paae m nidib za'anɔɔrin hali nɛ Jerusalem tempʋʋgin na.

10 Da yɛl nɛ' Gaf teŋinɛ, da kaasi baa bi'elaa. Bet Ofira teŋ dima, bilimmi uusʋg la ni.

11 Yanam banɛ bɛ Safir teŋin la, gaadimi biel nɛ nyan. Yanam banɛ bɛ Zaanan teŋin la, da yii yiŋ naa. Betezel dim mɛ kaasidnɛ, ba kʋ lɛn sʋŋi ya kɔtaa nɛ.

12 Banɛ bɛ Marot paam tɔɔg ka gu'usidi bɔɔd sʋŋir, bɔzugɔ namisʋg yi Zugsɔb la san'an na hali paae Jerusalem teŋ za'anɔɔrin.

13 Yanam banɛ bɛ Lakis teŋinɛ, zaŋiminɛ ya widi lɔɔ ya zaba tɛrekonamɛ zɔ. Yanamɛ an tʋʋmbɛ'ɛd la pin'ilʋgʋ tis Zion teŋ linɛ nwɛnɛ pu'asadir la; fʋn san'an ka ba nyɛ bʋmbɛ'ɛd linɛ ka Israel dim tʋm la.

14 Dinzugɔ, ya tisim Moreset-Gaf dim piini ka kɛɛsi ba ka ba keŋ. Israel na'anam na gɔsid ye Akiziba teŋinɛ bɔɔd sʋŋir, amaa ba ye ba pan'asi ba nɛ.

15 M na kɛ ka onɛ zabidi nyaŋid kena nyaŋ yanam banɛ bɛ Maresa teŋin la. Banɛ an Israel tuongatib la na lɛbi keŋ Adullam.

16 Pʋnimi ya zut nɛ sʋnsa'aŋ, ya biis banɛ ka ya nɔŋ la zug. Maalimi ya zut wʋʋ zuung zug nɛ, bɔzugɔ ba na mɔri ba keŋ ka ba an yammis teŋzʋŋin.

## Maika 2

### '''Tʋʋmbɛ'ɛd yɛla'''
1 Yɛltɔɔg bɛ banɛ gban'e ye ba maal bɛ'ɛd, nɛ banɛ tɛn'ɛsid bɛ'ɛdi ba gadʋg zug! Ka bɛog nie ka ba sid tʋmi li la, bɔzugɔ ban mɔr paŋ kanɛ na nyaŋi tʋmi li la zug.

2 Ba mɔr fufum nɛ ba taaba pɔɔd nɛ ya' ka faandi ba sʋ'oe. Ba filim yidaan ka faaɛn o yir, hali ka diti ba taaba faar.

3 Dinzug ka Zugsɔb la yɛl ye, “M gban'e ye m kɛ ka bʋmbɛ'ɛd lii ya zug, hali ka ya kʋ nyaŋi faaɛn ya mɛŋ baa bi'elaa. Ya kʋ lɛn kennɛ dʋ'ʋsidi ya mɛŋa, bɔzugɔ, li na an yɛltɔɔg amɛŋa. Akizib gbin anɛ faad.

4 Daakan la ya dataas na yʋ'ʋm sʋnsa'aŋ yʋʋm kaŋa la'adi yaa yɛt ye, ‘Ti ba'as yɔri, ba faanm nidib la faari pʋdig!

O faaɛn li ti san'an, ka nɔki ti pɔɔd la tis banɛ gbi'i ti.’

5 Dinzugɔ ba ya'a ti ye ba pʋdig paalʋ la ya kʋ mɔr sɔ' Zugsɔb nidib la ni ka o na pian' ya yɛlaa.”

### '''Zam nɔdi'esidib'''
6† Nidib la yɛt ye, “Da pian'ad nɔdi'esʋg pian'adɛ.” “Da pian'ad nɔdi'esʋg pian'akaŋa tisi tii! Bɔzugɔ nyan kʋdim kʋ dii tii.”

7 Jakob yidima, li nar ye ya yɛt ye, “Zugsɔb pʋ lɛn zɔt o nidib la nimbaanligaa? O sid na tʋm wʋʋ yanamɛ yɛt si'em laa?” Yanamɛ yɛt si'el la an sʋ'ʋŋaa? Zugsɔb la yɛl ye, “Mam pian'ad la ka' sʋ'ʋm tis banɛ an sida dimaa?

8 Amaa m nidib la yʋ'ʋn duoe nɛ kis mam wʋʋ m anɛ ba dataa nɛ. Ya faand banɛ an suokennib la fusʋma, ka pʋ zɔti ba nimbaanlig wʋʋ banɛ yi zaba ni lɛbidnɛ.

9 Ya kadi m nidib la pu'abi yisi ba ya' vɛnla ni ka faaɛn albareka linɛ ka m tisi ba biis la ka ba kʋ lɛn nyɛɛ li.

10 Duom, gaadimi tɔ'ɔtɔ! Teŋ kaŋa nwa' ka' ya vʋ'ʋsʋm zin'ig ya'asɛ. Ya kɛ ka tʋʋmbɛ'ɛd dian'a zin'ig la ka li san'am hali lɛn ka' maalʋgɔ.”

11 Ziri nɛ faad sɔb ya'a kena giligidi ma'adi ya ye, “M ye m tisi ya nɛ nɔdi'esʋg pian'ad linɛ an ye daam nɛ bʋnnuudkpi'ema an sʋm,” nɔdi'es kan la ka ya bɔɔd!

### '''Wina'am kaanb yɛlsʋmmi tis Israel dim'''
12 Jakob yidima, m sid na la'asi ya wʋsa, m sid na la'as Israel dim banɛ kpɛlim la. M na la'asi ya wʋʋ pɛ'ɛse bɛ bʋlʋʋgin si'em la. Sida ya teŋ la na lɛm pɛ'ɛl nɛ nidib tʋkpiidʋg wʋʋ bʋnkɔnbidi pɛ'ɛl zɔŋŋin nɛ.

13  Wina'am na yɔ'ɔg za'anɔɔr ka gaadi ba tuon, ba na da'ae za'anɔɔr la bas ka yi. Ba Na'ab la na dɔlli ba ken, Zugsɔb la mɛŋ na gaadi ba tuon.

## Maika 3

### '''Kpɛɛmnam nɛ nɔdi'esidib sa'alʋg'''
1 M da yɛl ye, “Kɛlisimi, yanam banɛ an Jakob kpɛɛmnama, nɛ yanam banɛ sʋ'oe Israel yir la! Ka' yanamɛ nar ye ya mi' linɛ an sida?

2 Ka ya lɛɛ kis linɛ an sʋ'ʋm ka nɔŋ linɛ an bɛ'ɛd. Ya siidi m nidib la niŋgbina ka waligi ba niŋgbina ni'im la ka kɛ kɔnba;

3 ya fuligi ba niŋgbiŋ, ka ɔnbi ba ni'im la, ka kɔɔ ba kɔnba bur-bur. Ya su'o ba nwɛnɛ ni'im ka ba niŋ laan ye ba kpa'ae niŋ dʋkʋn nɛ.”

4† Saŋa kenna ka ba na ti kaasidi buon Zugsɔb la amaa ka o kʋ lɛbisi baa. O na su'a o nindaa saŋa kan la, ka kʋ wʋmi ba winsɔsʋgɔ, ban tʋm bɛ'ɛd la zug.

5 Zugsɔb la yɛl ye, “Nɔdi'esidib la pan'asidi m nidib la nɛ kpɛn'ɛsid wɛog, Ba kaanbidnɛ sumbʋgʋsʋm tisid banɛ tisidi ba diib, ka lɛɛ kaanbid bɛ'ɛdi tisid banɛ pʋ tisidi baa.

6 Nɔdi'es bama ka Zugsɔb la yɛti ba ye, ‘Dinzugɔ nintaŋ na lii ya ni ka ya kʋ nyɛta,

ka ya na bɛ likin ka ya nɔdi'esʋg la naae. Ya kʋ lɛn nyaŋi bʋgʋd bɛɛ nyɛt si'el ka yɛta.

7 Ba'abʋgʋdib la na di nyan, ka banɛ nyɛt la zug fak. Ba na pin' ba nindaa nɛ nyan, bɔzugɔ, Wina'am kʋ ti lɛn gandigi ba ya'asɛ.’”

8 Amaa ya'a anɛ mam, Zugsɔb Siig nɛ o paŋ la pɛ'ɛlim, ka tisidim sida nɛ ya'am linɛ mɔr kpi'euŋ, ka m na yɛl Jakob nidib la nɛ sʋnkpi'euŋʋ ba tʋʋmbɛ'ɛd la yɛla, ka pa'al Israel dimi ba taali an si'em.

9 Kɛlisimi, yanam banɛ an Jakob tuongatib la, nɛ banɛ an Israel kpɛɛmnam la, yanam banɛ kis sida sariakadib ka tiakid sida ka li liebid ziri la.

10 Ya nɔk ziim mɛɛd Zion teŋ la, ka kɛ ka Jerusalem pɛ'ɛl nɛ bugusim.

11 Teŋ la tuongatib di'esidnɛ si'elnam nidibin ka kad saria, ka maanmaannib mɛ di'esid si'elnam ka pa'an Wina'am zi'ela gbinnɛ tisid nidib la, ka nɔdi'esidib di'esid ligidi ka yɛt ban nyɛt si'eli tisid nidib la. Nɛ wala wʋsa ba yɛt ye, “Mɛ Zugsɔb la bɛ nɛ ti? Yɛlbɛ'ɛd kʋ paae ti wae!”

12† Yanam zug, Zion na lieb pɔɔg ka ba kuod, ka Jerusalem lieb tandia'ana dʋʋr, ka Pʋ'ʋsim Yir zuor la lieb sian'anr.

## Maika 4

### '''Dunia nidibi na kɛn Wina'am san'an na siem'''
*(Aza 2:2-4)*

1† Naar saŋa la Zuokanɛ ka Zugsɔb Yir zi'e li zug la na zi'en kiŋ-kiŋ.
Li na ti wa'ami gaad zuoya la wʋsa; ka dunia nidib wʋsa na la'as anina pʋ'ʋs.

2 Tɛɛns bɛdegʋ na la'as taaba ka yɛl ye, “Kemi na ka ti keŋ Zugsɔb zuorin la, Israel Wina'am Pʋ'ʋsim Yin la. O na pa'ali ti o suori an si'em ka ti siak ka dɔlli li sʋ'ʋŋa.” Wina'am wada na yit Zion zuorin, ka Zugsɔb la pian'ad na yi Jerusalem teŋin na.

3 O na an tɛɛns wʋsa sariakat ka na maal tembanɛ kpi'em ka bɛ lalli nɛ yammin la wʋsa pian'adi tisi ba. Ba na zan' ba tanp sʋ'ʋsi maal kʋnya, ka nɔki ba kpana maal gɔn'ɔd. Tɛɛns kʋ lɛn tʋ'ʋsid tanp nɛ taaba, bɛɛ ba zamisid zabaa zabid si'em ya'asɛ.

4 Sɔ' wʋsa na zin'in o tiig gbinnin baanlimm nɛ sumalisim ka sɔ' kʋ lɛn kpɛn'ɛs o dabiem. Zugsɔb Paŋtita'ar Sɔb la kaanb nwa' zi'el, ala ka o tis nɔɔr.

5 Tɛɛns wʋsa ya'a bɔɔd ban dɔlli ba bada amaa tinam na dɔlli ti Zugsɔb onɛ aan ti Wina'am la saŋa wʋsa.

### '''Zugsɔb la na la'as Israel dim na ya'as'''
6  Zugsɔb la yɛl ya ye, “Daakan la,” m na la'asi m nimbanɛ an pɔnda, ka la'as banɛ zɔɔ lɔ'ɔŋ teŋ sieba la, nɛ banɛ ka m kɛ ka sʋnsa'aŋ paae ba la.

7 Ba anɛ pɔnda ka lal nɛ yir, amaa m na la'asi ba na ka kɛ ka ba paam paŋ.

Mam Zugsɔb na bɛ Jerusalem tempʋʋgin ka aan ba Na'ab saŋa wʋsa.

8 Ka fʋn Jerusalem, onɛ an dɔwɔk kanɛ ka Wina'am gur o nidib wʋʋ kɔnbkemi na kem o kɔnbid si'em la, fʋn onɛ an Zion teŋ dim kpi'euŋ zin'ig la, fʋ na'am paŋ na lɛb na ya'as. Ɛɛn, Jerusalem, fʋ na lɛn di na'am.

9  Amaa nannanna bɔ ka ya kaasid agɔla gɔla? Ya ka' na'ab ka o na gaadi ya tuonnɛɛ? Ya ya'am dim banɛ san'anɛ ya kpinɛ naae nyain nɛɛ? Ka tɔɔg yʋ'ʋn paae ya wʋʋ pu'a na sa'ae?

10  Jerusalem nidiba, liebimi ka ʋʋnsidi wʋʋ pu'a kanɛ sa'ae nɛ. Amaa nannanna nwa', asɛɛ ka ya yi tempʋkaŋa ni keŋ gbɛn mɔɔgin. Ba na mɔri ya keŋ Babilon ka ya lieb yammis. Amaa Zugsɔb la na faaɛn ya, anina ka o na yisi yaa ya dataas la nu'usin.

11 Amaa nannanna tɛɛns bɛdegʋ la'as ye ba zab nɛ ya, ka yɛt ye, “Kɛlli ka ti diis Jerusalem dim la dian'ad! Kɛlli ka ba di namisʋgʋ ti nini ni!”

12 Amaa ba zi' Zugsɔb la tɛn'ɛsa an si'em ka mɛ kʋ nyaŋi baŋ o gban'arɛ. O la'asidi ba nɛ ye o bʋ' ba wʋʋ ki ka ba bʋ'ʋd zieŋin si'em la.

13 “Jerusalem dima, duomi ka bʋ' tɛɛns la wʋʋ ki nɛ. M na tisi ya paŋ ka ya nwɛnɛ na'araug kanɛ iila an kʋnt ka o nɔba an kʋntzɛn'ug. Ka ya na bʋ' tɛɛns bɛdegʋ wʋʋ ki, ka faaɛn ba areza'as linɛ ka ba filim paam la tis mam Zugsɔb onɛ sʋ'oe dunia wʋsa la.”

## Maika 5

1 Jerusalem dima, la'asimi ya zabzabidib, ka ya bi'emnam lɔbi giligi ya teŋ la. Ba na nɔk daugʋ nwɛ' Israel tuongat.

### '''Tuongat na yi Betilehem na'''
2† Ka Zugsɔb lɛn yɛl ye, “Amaa fʋn Betilehem Efirata kɛlisim! Fʋ anɛ tembil Juda tɛɛns wʋsa sʋʋgin, amaa fʋ ni ka m ye m gaŋ sɔ' ka o na gɔs Israel teŋ la ka sʋ'oe li. O tuŋ dɔlnɛ ya yaanam saŋa linɛ pin'il kʋdimin sa la.”

3 Ala ka Zugsɔb na kɛ ka o dataas nyaŋ o nidib la ti paae saŋa kan ka pu'a la na du'a o biribiŋ. Saŋkan la ka Israel nidib banɛ ka ba gban'e ka ba an yammis la, na lɛbi ba mɛŋ teŋin.

4† O ya'a kena o na gɔs o nidib nɛ paŋ kanɛ yit Zugsɔb san'an na la, nɛ na'am na'asi kanɛ an on Zugsɔb Wina'am din la,

wʋʋ kɔnbkemmi gɔsid o kɔnbid si'em la. Ka o nidib yʋ'ʋn na bɛ baanlimm ka dabiem kae, bɔzugɔ dunia wʋsa na baŋ o paŋi an si'em, 

5† ka o na mɔr sumbʋgʋsʋm na.

### '''Asiria zaba nɛ tʋbir tɛkir yɛla'''
Asiria dim ya'a kpɛn' ti teŋin la na ka paae ti ya-vɛnla la ni na, ti na gaŋi ti tuongatib ayɔpɔi bɛɛ anii ka ba sʋ'oe sʋ'ʋlim la ka zab nɛ ba.

6 Soogianam la na ti zabi nyaŋ Asiria linɛ an Nimrod teŋ la, ka na sʋ'oe li wʋsa nɛ paŋ. Asiria dim la ya'a lɔ'ɔŋi ti titɔndis ye ba san'ami ti teŋ la ba na faaɛn tii yisi ba nu'usin.

7 Jakob nimbanɛ kpɛlim la na bɛ nidib bɛdegʋ sʋʋgin nwɛnɛ mɛligim yit Zugsɔb la san'an na, ka lɛn nwɛnɛ saa misid mɔɔd nɛ ka pʋ ti'e ninsaala.

8 Jakob nimbanɛ kpɛlim la na bɛ tɛɛns wʋsa nɛ nidib bɛdegʋ sʋʋgin nwɛnɛ gbigimi na bɛ mɔɔgin bʋnkɔnbid sʋʋgin si'em la, bɛɛ gbigimbili na bɛ pɛ'ɛsini gban'adi ba aansid ka sɔ' kʋ nyaŋi faaɛn ba basɛ.

9 Ya nu'us na ʋk agɔla nɛ paŋ, ka ya nyaŋi ya dataas nɛ banɛ kisi ya, ka na san'ami ba wʋsa.

10 Zugsɔb la yɛl ye, “Daakan la, m na kʋʋ ya widi la ka kɔɔ ya tɛrekonam la bas.

11 M na san'ami ya tɛɛns la wʋsa ka nwa'a ya kpi'euŋ zin'is la bas.

12 M na san'ami ya sɔɔng la, ka ya kʋ lɛn mɔri ya ba'akɔn la bugida.

13 M na nwa'a ya wina nɛ ya teŋgban kuga la, ka ya kʋ lɛm pʋ'ʋsid dinɛ ka ya nu'us maalɛ.

14 M na vɔɔn ya teŋgban Asera daad la ka san'ami ya maan bimbima la wʋsa.

15 M sʋʋnr na pɛlig, ka m na yɔɔ ba tʋʋmbɛ'ɛd la sam; ka san'am tɛɛns banɛ pʋ siak mam nɔɔr la.”

## Maika 6

### '''Wina'am mɔr antu'a nɛ Israel dim'''
1 Kɛlisimi Zugsɔb la yɛt si'el: “Duomini agɔl ka tu'a ya antu'a ka zuoya la wʋm. Kɛlli ka kʋkʋna kɛlis yanamɛ bɔɔd ye ya yɛl si'el.

2 Zuoya, wʋmmi Zugsɔb la zɛrigir nwa'; dunia ɛɛnb kʋda, kɛlisimi! Zugsɔb la mɔr pian'ad nɛ o nidib. O mɔr antu'a nɛ Israel dim:

3 O yɛl ye, ‘M nidiba, m maali ya bɔ? Bɔ ziid ka m ziili ya? Lɛbisiminim!

4 Manɛ da mɔri ya yi Egipt na, ka faaɛn ya yammid pʋʋgin. M da tʋm Moses nɛ Aaron nɛ Miriam ye ba gaadi ya tuonnɛ dɔlli ya yi.

5† M nidiba, tɛn'ɛsimi Balak onɛ da an Moab Na'ab la da gban'e ya yɛla si'em ka Beor biig Balaam mɛ lɛbis o si'em. Tɛn'ɛsimi yanamɛ da yi Sittim hali keŋ Gilgal la, ka baŋi Zugsɔb pʋpielim tʋʋmaa an si'em.’”

### '''Wina'am bɔɔd si'el'''
6 M ye m mɔr bɔ kimm kɛn Zugsɔb Wina'am onɛ bɛɛ agɔl la tuon na tis o nɛ girima? M na mɔri na'apɔla banɛ an yʋʋm yinne kena maal nyu'or maana o san'anɛɛ?

7† Wina'am sʋʋnr na malis nɛ pɛraad tusir bɛɛ o bɔɔdnɛ kpaam nɛ dʋgid linɛ ka' kallɛ? Bɛɛ m nɔkimi m bikpɛɛm onɛ aan m mɛŋ-mɛŋ ziim, yɔɔ m pɔ'ɔgir nɛ m tʋʋmbɛ'ɛd la yɛla?

8 M dau, o pʋn pa'alif linɛ an sʋm. Ka bɔ kimm ka Zugsɔb la lɛɛ bɔɔd ye fʋ tʋm? O bɔɔd ye fʋ tʋm linɛ an sida ka mɔr nimbaanlzɔɔr nɛ nɔŋilim, ka sigisi fʋ mɛŋi ken nɛ Wina'am.

### '''Israel taal nɛ ba tʋbtɛɛgir yɛla'''
9 Kɛlisimi! Zugsɔb la yɛt teŋ nwa' dim ye, “Onɛ zɔti m yʋ'ʋr la anɛ ya'am sɔb.” Kɛlisimi onɛ mɔr paŋ la nɛ onɛ tisi li la.

10 “Tʋʋmbɛ'ɛd dima, ya tɛn'ɛs ye m na tami ya tʋʋmbɛ'ɛd la yɛla? Ya zam nidibi paam areza'as. Yanamɛ makid diibi kuosid ka li pʋ paadi li bɛn la. Kaanbbɛ'ɛd bɛɛ ya zugin.

11 M bas zam sɔb onɛ mɔr laas nɛ bɔtbanɛ pʋ paae ma'ad la'adi kuosid ka o keŋ zaalim?

12 Ba areza'as dim la anɛ faandib, ka ba teŋin dim la an ziri dim ka pian'ad ziri pian'ad.

13 M pʋn pin'ili san'ami ya ka namisi ya, ka li anɛ ya tʋʋmbɛ'ɛd nwa' zug.

14 Ya na dit ka pʋ tigida, ka kɔ'ɔm nan mɔri ya. Ya na su bʋya ni, amaa ka zi' lin di'e si'ela; ka lin ka ya su la wʋsa na gaad zaba ni.

15 Ya na bʋd ka kʋ bunɛ, ka nwiak olif ka kʋ dii li kpaam, ka kuan' daam ka lɛɛ kʋ nuu.

16 Ya siaki dɔl na'ab Omir malima, nɛ Ahab yidim tʋʋma wʋsa; Ya dɔlli ba suoya wʋsa. Alazug, m na kɛ ka ya paam san'auŋ. Sɔ' wʋsa na gɔsi ya zaalim, ka na la'adi ya ka kisi ya.”

## Maika 7

### '''Israel sʋnsa'aŋ yɛla'''
1 Abɔ nimbaanligi nwa' paae mam! M nwɛnɛ onɛ paae na ka ba pʋn pɔn' tiwala vain tiis pɔɔgin naae, ka ki'e ki ka diib lɛn kae ya'asɛ. Bʋnwanna kae ka m na di bɛɛ kekama wala banɛ dɛŋid bi'igir ka m bɔɔd la kae.

2 Wina'am nidib la wʋsa widignɛ, ninsʋŋ nɛ yadda sɔb lɛn kae; ba sɔ' pʋ lɛn kpɛlim teŋ nwa' nii. Ba wʋsa anɛ ninkʋʋdib, ka bɛnti ba mɛŋ ba'abiis.

2 Ba nu'us ya'aŋi tʋʋmbɛ'ɛd tʋʋma, na'anam faandi piini nɛ paŋ ka sariakatib wʋsa di'esid zam ligidi. Ka paŋ dim la maannɛ ba ya'am bɔɔd si'el, ba bas sida la ka maal nɔɔr yinne dɔl ziri suor.

3 Hali onɛ an ninvʋsʋŋʋ ba sʋʋgin la nwɛnɛ gɔn'ɔs nɛ, ka onɛ zi'esim an tituaa ba sʋʋgin gaad gɔn'ɔs banɛ ka ba sɛɛ gilig.

Amaa nɔdi'esidib la tʋbtɛkir saŋa paae ya, dabiskanɛ ka Wina'am na namisi ba la paae ya. Ba ya'am fɛndigir saŋa paae ya

4 Da niŋi ya tiraan yaddaa, hali baa ya zuanam bɛɛ ya pu'aba; da yɛli ba linɛ bɛɛ ya sʋnfʋnɛ.

5 Biribis pʋ tisidi ba saamnam girimaa, ka bipumis mɛ zabid nɛ ba manam, ka bipu'ab mɛ zabid nɛ ba dayaamnam. Ya na nyɛ ka ya dataas aan ya mɛŋ yidim.

6 Amaa, ya'a anɛ mam, man gɔtnɛ Zugsɔb onɛ aan m ti'ir la; M gurnɛ Wina'am onɛ aan m faangid la. Wina'am la na wʋmi m sɔsʋg.

### '''Israel dim na lɛm duoe ya'as'''
8 Da gɔs mam zaalim, m dataa! Baa mam lu la, m na lɛn duoe. La'an nɛ man zi'e likin la, Zugsɔb mɛŋi aan m nɛɛsim.

9 M na an baanlimm ka Zugsɔb la tɛɛgi m tʋbir bɔzugɔ m tʋm o bɛ'ɛd, hali ti paae saŋkan ka o na tu'a m antu'a ka tisim bʋʋd ka sɔ' wʋsa nyɛ. Zugsɔb na mɔrimi yis likin la na, ka m nyɛɛ o pʋpielim la.

8 Anina ka m dataas na baŋ ye Zugsɔb la bɛɛ m san'an; ka nyan na dii ba, banɛ daa kisim ka yɛt ye, “Fʋ Zugsɔb onɛ aan fʋ Wina'am la bɛ yaanɛ la?”. M nini ni ka m na nyɛ ka ba nɔɔ ba wʋʋ ban nɔɔd bian'ar linɛ bɛ suorin si'em la.

9 Daakan la Israel tempʋʋs na lɛbi mɛ', ka ya titɔndis yalig.

10 Ka nidib na yi lalli kena tisi ya girima: ba na yi Asiria sʋ'ʋlimin na, nɛ Egipt tempʋʋsin, lin yi Egipt teŋgbauŋʋn hali ti paae Efiritis Mu'arin, li na naan atɛuk nɔɔrin paae atɛuk nɔɔrin ka yi zuor yinne paae zuor yinne ni.

11 Amaa teŋ la na lɛn kpɛlim nɛɛm, ka li anɛ banɛ bɛ anina la tʋʋmbɛ'ɛd zug.

### '''Wina'am nimbaanlzɔɔr nɛ o nɔŋilim yɛla'''
8 Ti Zugsɔba, kem na guri fʋ nidib, mɔri fʋ pɛ'ɛs la keŋ yamma'asa zin'ig. Nannanna ba bɛ sian'arini ba kɔn'ɔkɔn', la'an nɛ yam sʋma zin'isi giligi ba la. Kɛl ka ba na paam yam sʋŋ kanɛ bɛ Basan nɛ Gilead tɛɛnsin la wʋʋ ban da paamid kʋdimin si'em la.

9 “M na tʋm nyalima linɛ an bʋntitada tisi ya, nwɛnɛ mam da tʋm nyalima si'em ka yisi ya Egipt teŋgbauŋʋn na la.”

10 Dunia nwa' wʋsa nidib na nyɛɛ li ka nyan dii ba ka ba paŋ la wʋsa naae. Ba na zaŋi ba nu'usi pin' ba nɔya, ka ba tʋba kpid.

11 Ba na dit titan nwɛnɛ wiigi nɛ, ka nwɛnɛ bʋnvʋya banɛ vuud teŋin. Ba na fɛndigi lɛbi ti Zugsɔb Wina'am san'an na nɛ dabiem, ka na zɔti ya ka kirid.

18† Wina'am lɛm bɛ yaanɛ nwɛnɛ fʋ: fʋ kɛti fʋ nimbanɛ kpɛlim la taali basid. Fʋ pʋ kɛt ka fʋ sʋʋnr pɛligid nɛ fʋ nidib la saŋa wʋsaa, fʋ anɛ onɛ pa'an nimbaanlzɔɔr.

19 Fʋ na lɛn dii ti suguru, ka nɔɔ ti tʋʋmbɛ'ɛd la teŋin, ka zaŋi lɔbi basi atɛukʋn la.

20 Fʋ na pa'ali fʋ sida an si'em nɛ Jakob ka pa'ali fʋ nimbaanlzɔɔr nɛ Abraham nwɛnɛ fʋn da kaanb si'em zi'eli ti yaanam, saŋa linɛ ka' naar la.