Tiisi Da Nya'ad Na'am Yɛla

**Pinilʋg**: Gbauŋ kaŋa sɔbnɛ ye li sʋŋi nie nidib ya'am, banɛ an kʋsaas nɛ banɛ pian'ad kʋsaal ka ba baŋ tiis nyɔɔd nɛ ba sʋŋiri an si'em. Sɔlʋŋ la pa'an nɛ tiis yɛlsʋm nɛ bam mɔr sʋŋir si'em tisid teŋgbauŋ zugun. Tiis yʋda nɛ ba vaand nɛ ba wila nɛ ba nyada nɛ ba puum nɛ ba wala nɛ ba pa'adi mɔr sʋŋir si'em tisidi ti, hali la'an nɛ ba kisa an si'em nɛ ba fotonam. Gbauŋ kaŋa na nyaŋi sʋŋ sɔ' wʋsa onɛ karimi li. Ti mɔr ti'ir ye onɛ karim gbauŋ nwa naae o na zaŋi li pa'al o biis nɛ o nidib wʋsa.

Kʋdimin la tiis da tun'e pian'ad nɛ ka gɔɔnd; ka ti la'as taaba daar yinne gban'e ye, li nar ye ba mɛ mɔr na'ab ka o guri ba wʋʋ saalib nɛ bʋnkɔnbid banɛ bɛ sian'arini mɔr na'anam si'em la. Ka Atɛ'ɛg bu'os ye, anɔ'ɔnɛ na diisi ti na'am la? Ka sɔ' ye Atɛ'ɛg, ka sɔ' ye Agaan, ka sɔ' ye Ata'aŋ ka li an nɔŋgbanwa'ar nɛ onɛ na diisi ba na'am la. Ka Akʋkparig ye, kɛli vuud ka kɛlisi. Ka ba gu'oe nɔŋgbanwa'ar la ka o bu'osi ba ye, Wina'am da maali ti la, anɔ'ɔnam yɛla ka o da maali ti? Ka tiis la wʋsa gandig ye, saalib yɛla. Ka Akʋkparig ye, ya ya'a mi' nɛ'ɛŋa, bɔ ka ya lɛn nwa'asida? Asaali na bɔbili ti na'am la. Tiis la wʋm ala la, ba kpɛn lɛbisnɛ ye sida, Asaali na bɔbili ti na'am la. Ata'aŋ nɛ Akʋkparig kem saalib na'ayinnɛ yɛl o tinamɛ gban'e si'em ka bɔɔd ye o diis na'abi tisi ti. Ka Ata'aŋ nɛ Akʋkparig  pʋ ki'isɛ ka keŋ, li da naan nɔkini ba nɛ daba anu ka ba nyaan paae, amaa ba nini da mu'oe la zugɔ ba da nɔknɛ daba ayi' paae. Kabirɛ! Kabirɛ!! Ka na'ab bipɔn'ɔsir yina nyɛ ba, ka ba pʋ'ʋs o ka ye bam bɔɔdi na'ab. Ka bipɔn'ɔsir la lɛbi kpɛn' yɛl na'ab ye saam bɛ yiiŋi bɔɔd o. Ka na'ab ye o lɛm yɛli ba ye o kenna. Ka biig la lɛbna yɛli ba ka ba pʋ'ʋs biig la ye tʋma tʋma fa' fʋ mɔnya. Ban gur na'ab la li pʋ yuugɛ ka o yina gaadi zin'in o gbauŋ zug ka ye ba ken ken,  "dɛɛg ye bɛogʋn pʋ sʋʋda ka nuuda." M kɛ ka ba mɔr ku'om na bɛɛ? Naa, na'aba ti na nu, ti yinɛ kateŋ na. Ti teŋ la yʋ'ʋri an Asiak-saam. Ti pʋ baŋ ye fʋ mi' anina bɛɛ fʋ zi'. Ban nam bɛ ani sɔnsid la ka pu'asadir yi nɛ ku'om na tisi ba ka ba nu. Ban nu ku'om la naae la ka yʋ'ʋm pʋ'ʋs na'ab ka na'ab mɛ pʋ'ʋsi ba ka bu'os ye, 'M zɔm bɛɛ m zin'iya?' Naa na'aba, yɛl kae, ti mɔri labsʋŋ na. Ti yinɛ Awʋrʋg na.

Awʋrʋg anɛ tembili bɛ Asiak-saam sʋ'ʋlim. dinɛ ta'asi ti kpɛla na anɛ, ti gɔsnɛ ka tuongat ya'a kae ti kʋ mɔr nɔɔryinnee, Ka nɔɔryinne ya'a ti kae, dataas na nyaŋi ti yinne-yinne naae. Ti mɛ mɔr sʋŋir bɛdegʋ na sʋŋ fʋ nɛ fʋ teŋin dim, fʋ ya'a sʋŋi ti ka ti mɛ mɔr na'ab wʋʋ ti taaba la. Ka na'ab ye, m wʋmya. Ka ya bɔɔdi ye m yis na'abiig ka o guri ya bɛɛ ya bɔɔd ye m bɔbili ya yanam mɛŋi gaŋ sɔ' tisim ka o lɛbi gɔsidi ya? Naa na'aba, diisim tinami gaŋ sɔ' la ka ti mɔr o lɛbi ti teŋin la ka o guri ti. Amaa fʋnɛ kpanbi sʋ'ʋe ti. Faa, yanami bɔɔd si'em la m na maal ala tisi ya. Mam mɛ sʋʋnr malis pamm yanami sadigin an tiis ka mɔr pʋtɛn'ɛsʋŋ la, hali ka la'am mi' ye Asaali an ya zugdaan la, Wina'am na sʋŋi ya ka ya nɔbigi pɛ'ɛl teŋgbauŋ la ka li sʋŋi ti. Ya pʋn dɛŋi fabil kpɛla ye ya teŋ la lalnɛ. Ya tun'e lɛb, amaa kpɛn'ɛmi zakini nu ku'om ka nyɛ paŋi lɛbi kuli. Ka Ata'aŋ nɛ Akʋkparig ye; naa, na'aba, gaafara ka ti duoe fʋ zugin. Suor bɛ, biig na dɔlli ya kpɛn' zakin la. Ban kpɛn' la na'ab pu'abil la tisi ba nɛ zɔm ku'om ka yʋ'ʋm mɔn sa'ab ka dʋg bɛrigis zɛɛndi tisi ba ka ba di naae ka yii kul. 

Ata'aŋ nɛ Akʋkparig lɛbi paae ba teŋin la ka daba atan' daar ka ba mɔɔl ka tiis zan'asa la'as na ka ye ba pʋ'ʋsim Ata'aŋ nɛ Akʋkparig ye ba ken ken nɛ ban nyaŋi keŋ ka lɛbna la. Kpɛɛmnam mɔri ba yɛlsim ye ba tʋmmɛ bikanɛ ken ka lɛbid ka ka' bikanɛ kennɛ pa'ada. Ya mɔya hali. Nannanna, labaar an bɔ? Ka Ata'aŋ gaad tuonnɛ yɛli ba ye on nɛ Akʋkparig daa sid paae ka na'ab la di'e ba. Na'ab la di'e ti nɛ nɛ girima, ka ti tis o labaar la ka li malis o bɛdegʋ ka o bu'os ye ti bɔɔd o yis na'abiig yinne tisi ti bɛɛ ti bɔɔdi ti mɛŋa? Ka ti yɛl o ye ti bɔɔd o gaŋi ti tiis la ni ka o guri ti ka on na'ab lɛɛ sʋ'ʋe ti wʋsa. Ka o zi'eli ti dabpiinɛ anaasi ye ti wʋsa yina ka o diis na'abi tisi ti. Ya mɔya ya mɔya, ya maal sʋm tiis la wʋsa.