Siilima

Siilima anɛ        

1.     Onɛ kumis na'ab tʋ'ʋdɛ, onɛ tʋ' o.

           2.         Yɛl pʋ ya'anid tiig zug ka da sig teŋa.

           3.         Kʋkpaa pʋ siakid ye o anɛ kʋkpaa, o yɛtnɛ ye ya'a kae.

           4.         Baa pʋ nyɛt ka ba lɛn su'asida.

           5.         Bintampigidʋg ye paŋ on bɛ ka nifʋ kae.

           6.         Amus ya'a dit sa'ab, li zabid baa suunr nɛ.

           7.         Teŋi lal ka ma'ana kandig.

           8.         Ya'abɛlim ken dakɔɔnr kʋʋr.

           9.         Nakire a lɔbir.

           10.       Kʋkɔm ya'a pid salima o ligidi tis o.

           11.       Ba zi'i-mɛŋ yɛɛdnɛ gbauŋ.

           12.       Akɔra ye, suogɔnluŋ sʋŋ pʋ kɔ'ɔgid nɔbirɛ.   

           13.       Wiefu wa'ae si'el la bʋŋ mɛ paadi ani nɛ.

           14.       Nu'uyimir pʋ bɔbigid tɛ'ɛga.

           15.       Biyuolnam ayi biig pʋ lut teŋa.

           16.       Onɛ kut onɛ mi' zugub.

           17.       Anwɛ'ɛm mɛŋ pʋ kaasida.

           18.       Abaŋgia ye, Ba ɛɛnti su'a nɛ ka zug mu'oe.   

           19.       Agaung ye, Ba makid takpa'ar ka o mɛ makid iankir.

           20.       Fʋ ya'a su'a yɛlɛɛ, man su'a baŋ.

           21.       Fʋ ya'a kʋʋ fʋ biig ye o tʋbir pʋ wʋmma, sɔ' tʋmnɛ o na'ayiig na ye o pʋ'ʋsif kʋʋr.

           22.       Gbigim wauŋ pʋ ɔnbid mɔɔdɛ.

           23.       Dulwauŋ kʋ zuon mɔɔg zugɔ.

         24.       Nwaaŋ ye, Dikanɛ bɛ o nɔɔrin la an o din.

           25.       Nwaaŋ ye, Zug baba pʋ di'ema.

           26.       Ma yir pʋ tiesid gɔbiga.

           27.       Dɛbil pʋ la'ad o ma nyingaandɛ.

           28.       Baa pʋ dum o biigi paad kɔnbirɛ.

           29.       Kɔ'ɔŋ ma mu'ad yaab.

           30.       Yaa ayi' baa pʋ ya'asid kɔm gbɛɛnbɔ.

           31.       Ugid gat du'ad.

            32.      Aziid yʋʋr pʋ la'ad anwa'ae siŋa.

           33.       Gbɛɛm daan zi' ye o ma kpiyaa.

           34.       Agbintɔnsa luug sɔn'ɔe ziemis.          

           35.       Ba pʋ nwɛ'ɛd tadim ka faand o gbauŋɔ.

            36.      Na'aziinr ya'a tu'as duann o ku wal zun'unii.

           37.       Adi'e bʋʋd pʋ lɛn zin'i na'ayinnɛ

           38.       Ba pʋ kpɛn nyɛt nid nɛ o ban'as ka yɛt ye, bɛog kʋ nie o.

           39.       Bʋŋ ya'a bɔɔdif lugub, fʋ zi' o tʋba zin'iga.

           40.       Zinzauŋ ya'a ye o dʋ'ʋne sienn Wina'am, o siendnɛ o mɛŋ.

           41.       Ba pʋ pɛsigid kɔm daan bʋʋrɛ.

           42.       Ya'a pɛsig kambʋŋ zɔŋɔ o faandnɛ dɔɔg.

           43.       Ba kennɛ Anakʋʋm nua yir ka ba pʋ ken Anɔɔs bɛ yirɛ.

           44.       Ku'om ditnɛ Asigi mak.

           45.       Tadim ban'ad o bʋŋ ka o dignɛ teŋin.

           46.       Gbanzaaug ye nif kanɛ nyɛ la mɔr o yɛl.

           47.       Nid ya'a pʋ zɛnmis o gbinnɛ o pʋ vɔn kʋkparɛ.

           48.       Su'oŋ noor pɔɔdnɛ garig.

           49.       Nyɛ'ɛd ya'a ka'a ya'am, vaad mɔr ya'am.

           50.       Kpalauŋ kʋdʋg pʋ yidigid san'aŋa.

           51.       Ku'om kaadi basidnɛ fʋ mɛŋ gɛɛgʋn.

            52.      Nid pʋ kpin nɛ nwaaŋ ka o duor ya'anid tiiga.

           53.       Buudi yɛla, buudi kiisid.

            54.      Zʋwɔk daan pʋ gaŋid bugum.

           55.       Biigi ɔnb kikama ka li nwɛlig kpɛɛm suunr.

           56.       Awʋm tʋba gaad anyɛ nini.

           57.       Adaa bɛ lɛn kae.

           58.       Adaa yɛl ka'a tiim.

           59.       Adi'e m biig di'e m tʋʋm.

           60.       Adii miilim kuod na'ab pɔɔd.

           61.       Azi'ikpinam kpiidnɛ ka tɛnbid.

           62.       Azampɛ'ɛl nintɔɔnd, vɔlimaa li pʋ vɔn na, tun'usima li pʋ tun'usida.

           63.       Ayuak sɛung zi' sinnɛ.

           64.       Alakim bɔbnɛ ka gur bugum mɔnyɔ'ɔs.

           65.       Kpi'imnam kae, ka bɔɔ nwɛ'ɛd gingana la?

           66.       Kpiibig zugsʋŋ ka biim pɛ'ɛl dʋk.      

           67.       Waaf yinne zug ka ba kʋʋd wiigi zan'.

           68.       Fʋ ya'a bɔɔd tampiing siindɛɛ fʋ pʋ lɛn zɔt lieŋ daug nyɔɔgɔ.

           69.       Kʋkɔm nyɛt ni'im ka bɔɔd nu'us.

           70.       Bʋnbɛ'ɛd baŋidnɛ kpɛɛnm nɔɔrin.

           71.       Ba pʋ nyɛt kpɛɛnm ka lɛm bu'osid ye si'el bɛɛ?

           72.       Baa ku'um ya'a paae o wɛsidnɛ o daan.         

           73.       Zaba ya'a bɔɔd ye li wʋm zabzabidiba zabpansidib zɔtnɛ lut.

           74.       Baa ya'a la'a, baa kpiya.

           75.       Sɔ' tituom an sɔ' puann tiim.

           76.       Baŋ ka li gaad.

           77.       Fʋrpiim naŋnaŋ ka li ka'anɛ kutti pɔ'ɔg o.

           78.       Nwaaŋ kɔ'ɔŋ li'ema ka ye li anɛ mi'isʋg.       

           79.       Lini mɔr pu'apʋʋg mɛ mɔr nyi'a.

           80.       Teŋimbiigi mi' Simiig dabɔɔg.

           81.       Balɛrʋg tɔn'ɔnɛ o ma dɔɔg saame guod.

           82.       Azi'igban'ar nɛ Azi'isiibi kɛt ka gbauŋ aand.

           83.       Wɛug naaf ya'a da gban'ae fʋ ba'a, fʋ ya'a nyɛ yɔɔrɛ fʋ bɛnɛ zuon.

           84.       Atɛk ka m tɛk anɛ wampɛɛd.

           85.       Adii tig bɛnɛ ka ka'a pu'a nɛɛm.

           86.       Atiŋʋ sʋŋid agɔbʋg ka agɔbʋg sʋŋid datiuŋ.

           87.       Aka'adaan yaug anɛ kɛnrid kɛnridi.

           88.       Apʋbɔɔdim gbauŋ yɛɛdnɛ titula.

           89.       Fʋ ya'a di'em nɛ biigaa fʋ ma kum daar ka o zaŋid o ma sɔŋkɛnda na ye ya di'em.

           90.       Ba pʋ gban'ad siinsi kpɛn'ɛsid yɔkʋn ye o siind malisa.

           91.       Kpɛɛnm yimir pʋ nyɛt kpi'ima.

          

           92.       Kuŋ kanɛ nwɛ' agola na nwɛ' teŋin.

           93.       Ka'a banɛ dɔl na'ab zan'a a na'abiisɛ.

           94.       "M zua, m zua!" - ka nwiig bɛ kɔlugʋn.

           95.       M kpɛn'ɛdi fʋ da'a nɛ ligidi ka fʋ kpɛn'ɛdi m din nɛ kuga.

           96.       Ya'a kis nid fʋ yɛtnɛ ye, O nuud ku'om ka ta'am.

           97.       Dayʋʋr zi'enidnɛ o tiraan bɔkkʋn.

           98.       Agbisi nie a dabisir.

           99.       Adii pɛ'ɛs ka'a nwɛ'ɛ pɛ'ɛsɛ.

           100.     Azaŋku'ar ye, Bɛŋa tigir bɛ nɛ kɔlʋgʋn.

           101.     Amusi nyɛt ka sin la, baa nyɛt ka nyuunnɛ.

           102.     Lilaaliŋe pʋ dit ki la, fʋ ya'a bɛnd o nɛ zɔ'ɔm, li kʋ gban'ae o.

           103.     Ti mi' punya'aŋ yʋ'ʋr, ka buon ye ti pugidib.

           104.     Anabaŋi bɛ ka zuod ka' yiibɔ.

           105.     Fʋ ya'a ɔnbi fʋ tiraan nua, fʋ nua kennɛ kɛɛnr.

           106.     Kɔlkanɛ keŋnɛ ma'ana la lɛbidi nɛ kɔmma.

           107.     Apʋtʋm an apʋyaae.  

108.     Zinzauŋ ya'a di ta'ama o mɛɛsidnɛ kʋkpalig.

           109.     Sɔɔnb ya'a la'as kɔbiga ba kʋ tun'oe ɔnb kugirɛ.

           110.     Biig ka'a biiga ka ba ma'a ye sɔɔnbi gban'ae.

           111.     Pu'a ya'a dʋg zɛnbɛ'ɛdɛ o tʋba bɛnɛ yiiŋ.

           112.     Onɛ pidi mi' on di si'el.          

113.     Bɛŋir yinni sa'amid zɔm.        

114.     Yɛlbɛ'ɛd lɛbidnɛ o daana zugun.

         115.       Tadim pʋ ziem o nyɛɛbo.

           116.     Kpin'ini ye, si'el ya'a kenna ba ʋkidnɛ zut nyii ka o gaŋ zutɔɔg daan.

           117.     Zutɔɔg daan ya'a ziid kpaam nwad-pieliga, li nyɛligidnɛ.

           118.     Yʋʋm ya'a mun'oe zintitada vɔnnɛ zimpidis.

           119.     Buligin ziŋ zi' kɔligin yɛlaa.   

120.     Bʋmban'ad zi' ye teŋ tʋlla.

           121.     Dikʋdʋg pʋ likid nyin-nɛ.

           122.     Zɔlʋg fɛn'ʋg ya'a ma'ae o yɛtnɛ ye li bɔdignɛ.

           123.     Onɛ bɔɔd pʋkɔɔnrɛ, onɛ bu'osid o sidi bɛn' si'eli kpi.

           124.     Biig pʋ nyɛ o ma saanɛ ka ye o ba' sa'am niigi.

           125.           Nid pʋ gban'ad Simiig ka lɛn zɔt nyuugɔ.

           126.     Siŋi ɛɛnti nwa'ae ka ba mɔri buon sɛr.

           127.     Ba  ɛɛnti siaknɛ na'ab buolʋg ka zan'as o tʋtʋmis.

           128.     Ba ɛɛnti piisnɛ sa'ad ka tis naŋ bʋʋd.

           129.     Ba ya'a nɔk bʋnya'aŋ nwiigi lɔ bʋbila, o kaasidnɛ bʋnya'aŋ kaasig.

            130.    Ba pʋ makid kum nɛ yaugɔ.

           131.     Ba pʋ da'ad piif yɔkʋnɛ.

           132.     Ba pʋ bi'esid kpin'ini ayi zɛɛndɛ.

           133.     Ba-pin'il ka' banu'asa.

           134.     Ba pʋ pian'ad wɛd-kum wɛd-dɔɔgʋnɛ.           

135.     Ba pʋ galisid biig tuon ka lɛn ziem o kennɛ.

           136.     Ba pʋ mɔr bi'a ka lɛn tʋm tʋʋlʋgʋnɛ.

           137.     Ba pʋ kuusid ka lɛn vanbinida.

           138.     Ba ɛɛnti bɛlimnɛ biig ka nyi'ig nyuur.

           139.     Ba ɛɛnti gɔsnɛ saan nindaa ka dʋg o bit.

140.     Ba kpiidnɛ m yʋʋm paaeya ka ka' yʋʋm mun'oe yaa.

           141.     Ba pʋ nɔkid na'ambinne lɔbigid naafɔ.

           142.     Ba nied biig gbɛɛnmin ka o due zɔɔ gaad onɛ nie o la.

           143.     Ba pʋ mum kum ka basid nɔbaa.

           144.     Ba nwɛ'ɛd bipɔn'ɔsiri kpɛn'ɛsidnɛ yin, ka ba pʋ nwɛ'ɛd o yiisid yiiŋa.                      

145.     Ba pʋ gban'ad na'araada ayi zʋyaa.

           146.     Ba pʋ lɔbigid kugir ka lɛn kɛlisidi li liiga.

           147.     Ba pʋ nyɛt bʋraug nɛ nwiig ka lɛm bu'osid o yir gbɛɛnm.

           148.     Ba pʋ nyɛt Akɔra nɛ ziim ka lɛm bu'osid ye, bɔɔ maalɛ?

           149.     Ba ya'a bɔɔd ye ba mɔŋ kʋkɔm sa'abɔ, ba mɔnnɛ sa'abaan.

             150.   Ba pʋ kidigid biig tanin vɛn'ɛn o zɔ'ɔm.

           151.     Ba pʋ diti tigid ka lɛn waŋim aniŋa.

           152.     Ba ɛɛnti fuone gbinin gun'a ka nyaan fuoe nɔbirin guna.

           153.     Ba kaan niigi ka fʋn kaan zʋya.

           154.     Ba pʋ pin'id ma'antirauŋ ka lɛn lɛɛgida.

             155.   Baas kae ka nwaamis di'e pɔɔg.

           156.     Baa ye anayak sa'ab bɛnɛ o suunrin.

           157.     Baa ye, yinne ɛɛnti lu ka yinne mɛ lu ka di'ema nɔbig.

           158.     Baa ye ba sumidnɛ kɔnbir ka ba pʋ sumid sa'abɔ.

           159.     Ba'amadir niŋid na'araug lan bɔ?

            160.    Bʋŋdaug pʋ kaasid o tiraan teŋinɛ.

           161.     Bi'el-bi'el ka ba gban'ad nwaaŋ zʋʋr.

           162.     Bʋʋg ya'a dum saana o kpɛn'ɛs baa nyan.

           163.     Bʋnbɛ'ug ya'a bɔdigɛ, bʋnbɛ'ugʋ ied o.

           164.     Bʋŋʋ kpi bɛ'ɛd ka ba sii o bɛ'ɛd.

165.      Bʋŋ ye o ɔbidi yɔɔg-yɔɔgʋ paad o puann tiim.

           166.     Bʋribig kunne o ba' yir nɛ nɔb-kɔɔg daar.

           167.     Bʋŋ ya'a ye waadɛ, o la' nɛ walig.

           168.     Bʋribig ye, Gbir, gbir ka nwiig kɛnsigid.

           169.     Bantikarʋg ye, Ti zan' pʋ gbɛɛnd teŋa, ka gbɛn teŋ.

           170.     Bɔɔd pɛug, vaae wan.

171.     Bʋŋ ya'a firidaa ba nwaadi zʋʋr.

           172.     Bɔɔd kum paam anɛ tugum? s (LC)

           173.     Bʋn kanɛ pʋ kʋʋd pʋ tiesida.

           174.     Bʋribig ye o ma, o ma ka o pu'a bɛ ya?

           175.     Banɛ kaad pʋ nyɛɛ ka kɛt banɛ nwɛbin.

176.     Banda-pa'ada pʋ kpɛn'ɛd vɔndʋg yinnee.

           177.     Baŋim ka sɛung anɛ yʋ'ʋŋ.

           178.     Basim bʋʋs ka ti si pɛ'ɛs.

           179.     Bulig wikidi dɛɛŋ dɛɛŋ

           180.     Balɛrigʋ zi' ye o an balɛrigɔ, ka tadim mi' ye o an tadim.

           181.     Bɔk Na'ab ye, on katnɛ nwad-kanɛ mɔr diib.

182.     Bʋŋ pʋtɛn'ɛbɛ'ɛd ka o kɔ'ɔŋ iila.

           183.     Bʋŋ ye, bɛog ya'a nie ka bɛ pʋ nwɛ' o balaarɛ, ban buolim o ba'-tampiinr.

           184.     Biig ya'a pʋ kaasidaa ba pʋ suosid oo?

           185.     Bʋŋdaug dʋ o tiraan.

           186.     Bi'el-bi'el ka ku'om kpɛn'ɛd kɔlʋg.

187.     Bi'el-bi'eli naad kʋkɔm nu'ubibis.

           188.     Bʋŋ kpiidnɛ Azotyela samanin.

           189.     Ba pʋ mi' nid ka nwɛ'ɛd o nindaa babaa.

           190.     Ba yʋ̃ʋ̃di bane ka ba baam ma.

           191.     Adɛŋ sin'iŋiri an adɛŋ naar.

           192.     Du'anyɛɛr, kpiim kɛɛnr?

193.     Dindɛog pʋ nyɛnɛ kata ka ye o zi' zuaa.

           194.     Dʋ'ʋnʋm nwa ka binnɛ?

           195.     daam da ma' kʋkɔm ka o yi tanp.

           196.     Dakɔɔnr ya'am bi'ig o bɛŋa.

           197.     Diembil anɛ dakiig.

           198.     Dasuŋ daan zi' ye kabir-kabir tig yaa.

            199.    Diem ya'a ye fʋ wa'am gʋrʋgɔɔ, fʋ wa'adnɛ.

           200.     Ditim kɔn' kpiidim kɔn'.

           201.     Da kaand zɛɛndɛ ka ti di sa'ab lieb dasuŋ daan.

           202.     Fʋ ya'a bɔɔd kuru-kuru, fʋ kennɛ ka mɔri fʋ sumkpila.

203.     Fʋ ya'a nyɛ ka wief zɔt nɛ ga'ar, baŋim ka o lubnɛ o daana.

           204.     Fʋ ya'a tʋ'ʋs si'el ka li pʋ tisif suorɛ, li bʋn ya'a pʋ mɔr zuaa paŋa, li mɔr iankir paŋ.

           205.     Fʋ bɔɔdnɛ bʋʋg yʋ'ʋmɛŋirɛɛ?

206.     Fʋ kennɛ nwa, ka fʋ lɛbiga?

           207.     Fʋ anɛ kuugu, ɛɛnti dum ka pɛbisɛɛ?

           208.     Fʋ ya'a pi'ig kin'ala wa'an di ti lɛm bɔdigidnɛ wa'an.

           209.     Fʋ ya'a bɔɔdi fʋ wa'a gɛnn , fʋ kennɛ ka mɔri fʋ ta'adkɛndis.

           210.      Fʋ ya'a mi' ye fʋ pʋ gbɛɛndi fʋ kɔn'ɔ, fʋ kennɛ ka mɔri fʋ pu'abil.

            211.    Fʋ diem ya'a mɔr bʋnnɛɛ fʋ pʋ lɛm pian'akid gan'arɛɛ?

           212.     Fʋ ya'a kɔ'ɔŋ maa, fʋ basid yaabnɛɛ?

           213.     Fʋ ya'a mi' ye fʋ kʋ zɔ ka bas nida, zi'enim gur o.

           214.     Fʋ bɔɔdnɛ ba' ka bɔɔd ma.

           215.     Fʋ ya'a kat si'el ka pʋ gban'ae fʋ pʋ gɛɛnda   

216.     Fʋn pʋ nyɛ biiga ka nwaad duorɛɛ?

           217.     Fʋn pʋ ziidi m la fʋ zi' ye m tɛbisa.

           218.     Fʋn pʋ bɔɔd si'el la fʋ baa gban'adnɛ lin.

           219.     Ganwiigʋ bɛ si'el la, kum wiiug mɛ bɛnɛ aniŋa.

           220.     Gbinvɔɔr wa'alim a bin.

## Gbanvɛɛnsa