Wina'am Gbauŋ:Nɔnaar Kʋdʋg:Habakuk

## Gbauŋ nwa' yɛla
Li da daam Habakuk nɛ Israel dataas Babilon dim paŋ nɛ ba bugusim la yɛla, ka o bu'os Wina'am bu'osa ba yɛla. O da bɔɔd ye o baŋ dinɛ kɛ ka Wina'am pʋ gu' ba ka kɛ ka ba zabid nɛ o nidib la (1:13). Ka Wina'am yɛl ye o tʋbtɛɛgir la tun'e yuug ka kena amaa di nar ye nidib la kpɛm bɛ nɛ sida (2:4). Daar kenna ka sɔ' wʋsa na nyɛ Wina'am na'am pipilim la nyain (2:14). Sɔb la nya'aŋ, Habakuk da yʋ'ʋm yʋʋm ye dinɛ wʋsa na maal, on na tis Wina'am sida ka gur ka o tʋmi li.

## '''Habakuk 1'''
1 Wina'am n da nie labasi'a tis o nɔdi'es Habakuk la nwa':

### Habakuk nyɔnyɔlʋg la yɛla
2 M Zugsɔba, nɔɔra ala ka m buoli fʋ bɔɔd sʋŋir ka fʋ pʋ wʋm tisi ma? M kaasi tisif ye, “Zaba kɔɔd na ye!” Ka fʋ pʋ faaɛn ma.

3 Bɔ ka fʋ kɛ ka m gɔt linɛ ka' sida? Bɔ ka fʋ siakid linɛ pʋ dɔl suorɛ? San'auŋ nɛ zaba kɔɔdi kennɛ m tuon na; ka nɔŋgbannwa'ar nɛ zabbɔɔsim bɛ zin'ig wʋsa.

4 Alazug, wada la lɛn ka' paŋa ka sida mɛ lɛn kae. Nimbɛ'ɛdnam la namisidnɛ ninsʋma la, ka dinzug sida pʋ lɛn tʋm kɔɔtʋnamin laa.

### '''Zugsɔb la lɛbisʋg'''
5 Ka Zugsɔb la lɛbis ye, “Gɔsimi tɛɛns la, ka kɛ ka li lidigi ya. Man onɛ aan ya Wina'am la na tʋm tʋʋm tita'ar si'a ya zʋmaana nwa' ni, ka hali baa sɔ' ya'a pɛlig o pʋʋgʋ yɛli ya, ya kʋ siak ye li sid niŋyaa.

6 M ye m kɛnɛ ka Babilon dim banɛ an pitɔɔg dim nɛ zabzabidib ka ginnɛ zabid tɛɛns wʋsaa faand zin'ibanɛ ka' ba din la nyɛ paŋ.

7 Ba anɛ banɛ kpɛn'ɛsid tɛɛns dabiem pamm; ka sʋ'oe ba mɛŋi tʋm ban bɔɔd si'em, ka maan linɛ na tisi ba mɛŋ girima.

8 Ba zaba widi zɔti gat wɛbaas zɔɔg, ka kpɛn'ɛsid nidib dabiem wʋʋ kunduna ka kɔ'ɔm zabid zaamnɔɔr. Ba soogianam la ban'adnɛ widii dɛɛd hali, ka ba wiedban'adib la mɛ yi kateŋ na. Ba ian'adnɛ nwɛnɛ zuundi ieed ni'im nɛ.

9 Ba yinɛ zaba nɛ san'auŋ yiib na. Ba la'as nɛ galisi kena ka li vuud wʋʋ sisi'em nɛ, ka gban'e ba dataas ka ba zu'oe nwɛnɛ kɔldaug tanbin'isi nɛ.

10 Ba tʋ'ʋdnɛ na'anam, ka la'ad teŋin dim wʋsa. Tembanɛ mɛ zaŋguoma giligi ba tɛɛns la, ba la'adi ba nɛ ka vaad tanni kpa'asidi digin ka li dʋʋ gaŋ zaŋguom la ka ba kpɛn' zabi nyaŋi ba.

11 Li nya'aŋ ka ba ku'oli vaae si'el mɛkama gaad wʋʋ sisi'em nɛ. Ninvʋbɛ'ɛd bama nɔki ba mɛŋ paŋ la ka li aan ba Wina'am.”

### Habakuk nyɔnyɔlʋg linɛ paas ayi'
12 Alazug ka Habakuk da lɛn yɛl ye, “Zugsɔba, fʋ ka'anɛ onɛ pʋ mɔr naarɛɛ? Mɛ fʋ da pʋn bɛnɛ kʋdimin sa? M Wina'am onɛ an Kasi, fʋn zug, ti kʋ kpii. M Zugsɔba, fʋnɛ gaŋ nidib nwa' ye ba kad saria nɛ sida. Wina'am onɛ aan ti Tampiinga, fʋnɛ gaŋi ba ye ba tɛɛg tʋʋmbɛ'ɛd dim tʋba.

13 Fʋ anɛ kasi galis nɛ fʋn na gɔsid bɛ'ɛd, bɛɛ siaki tis banɛ tʋm linɛ pʋ nara. Ka bɔzug kimm ka fʋ siaki tis ninvʋbɛ'ɛdnam nwa'? Bɔzug ka fʋ sin baanlimm, ka pitɔɔg dim kʋʋd nimbanɛ zɔt fʋn Wina'am gati ba la?

14 Fʋ kɛya ka saalib nwɛnɛ zimi bɛ atɛukʋn nɛ. Ba nwɛnɛ ku'omin bʋnvʋya banɛ ka' tuongata.

15 Ka tʋʋmbɛ'ɛd dim la yʋ'ʋn tɛɛdi ba dʋ'ʋsid nɛ gu'os, ka gban'adi ba nɛ zulis ka vɛ'ɛdi ba dʋ'ʋsid gbɛog na, dinzug ka o la'ad ka maan sumalisim.

16 Alazug ba maan maana tisidi ba zulis la, ka kaanbidi tisidi ba saunam la. Ba yɛt ye la'abama zug ka ba paam diib, ka nyɛt bʋmmalisa dit.

17 Ba na kpɛn pɛ'ɛnnɛ ba saunam la ka kpa'asid saŋa wʋsa? Ba na kpɛn san'amid tɛɛns la ka pʋ zɔt nimbaanliga?”

## Habakuk 2

### Zugsɔb la lɛbis Habakuk si'em
1 Habakuk da lɛn yɛl ye, “M na zi'en m zi'esigin ka gur o. M na gɔs on na yɛl si'em tisim, nɛ mam na lɛbis o si'em mɛn.”

2 Ka Zugsɔb la lɛbis ye, “Sɔm man nie si'eli pa'alif la sʋ'ʋŋa niŋ linɛ an lammiri ni, ka onɛ mɔɔn zaŋi li zɔt ka karimi li.”

3 Bɔzugɔ linɛ ka m nie pa'alif la mɔri li saŋa. Li yɛtnɛ naar saŋa yɛla, ka ka' ziri antu'aa. Li na nwɛnɛ li yuugidnɛ, amaa gurini li, ka li sid na kena ka kʋ yuugɛ.

4 Gɔsim nyɛɛsim sɔb! O sʋnfʋ bɔɔd si'el la ka' sʋ'ʋm baa bi'elaa. Amaa pʋpielim sɔb na vʋenɛ o yadda niŋir zug.

5 Nyɛɛsim sɔb la kpan'am ma'ad o ka o mɔr tita'alim ka li kɛ ka o pʋ vʋ'ʋsida; O anɛ dindiis nwɛnɛ yaʋgʋ an si'em la, ka nwɛnɛ kum pʋ tigid si'em la. O la'asid tɛɛns wʋsa sʋ'oe ka kɛ ka ba nidib la wʋsa kilim o sankpan'asnam.

6 Sɔ' mɛkama na nɛ'ɛsid nidib nwa' ka maannɛ ba siaa yɛt ye, “Yɛltɔɔg bɛ yanam banɛ zu nidib la'adi kilim bʋmmɔrnam la zug! Ya mugusi ba nɛ pitɔɔlim ka paam kpan'am. Saŋa wala ka ya na kpɛn tʋm ala?”

7 Fʋ zi' ye banɛ dii fʋ sam la na ti nyɛɛ ba mɛŋ daasi'er ka dʋʋ gaadi fɔɔ? Ba kʋ ti duoe dammʋf hali ka vaae fʋ la'adi gaadɛɛ? Saŋkan la ka fʋ mɛ na lieb onɛ ka ba faand.

8 Fʋn da faand tɛɛns bɛdegʋ la zug, nimbanɛ kpɛlim la mɛ na faaɛn fʋ kpan'am la. Fʋ da kpa'ae saalib ziim hali ka san'am tɛɛns nɛ nimbanɛ bɛɛ anina la wʋsa.

9  Yɛltɔɔg bɛɛ tis onɛ dɔl suobɛ'ɛdi paam kpan'am mɛɛ o yir, fʋ tɛn'ɛs ye fʋ mɔrim la na gu' fʋn nɛ fʋ yidim, ka san'auŋ da paae yaa.

10 Fʋn gban'e ye fʋ san'am nidib bɛdegʋ si'em la, fʋ na kɔ'ɔŋi fʋ nyɔvʋr ka diisi fʋ yidim nyan.

11 Dɔkpina la kuga na kaasid, ka daad la maan tʋkpiidʋgʋ suakid.

12 Yɛltɔɔg bɛ onɛ zaŋ nidib ziim mɛɛ o teŋ ka li yinɛ zam nɛ tʋʋmbɛ'ɛd buudi wʋsa ka o nɔki mɛɛ li.

13 Li ka'anɛ Zugsɔb Wina'am onɛ an Paŋtita'ar Sɔb la kɛ ka nidib la tʋm tʋʋma ka bugum dii li wʋsa, ka buudi wʋsa namisʋg la an zaalim?

14  Saŋa kenna ka teŋgbauŋ wʋsa na ti pɛ'ɛl nɛ Zugsɔb girima wʋʋ ku'om pɛ'ɛl atɛuk si'em la.

15  Yɛltɔɔg bɛ ninkanɛ kɛ ka o kpi'es nu daam bug on bɔɔd ye o gɔsi ba nyan la zug.

16  Fʋn naan nyɛɛn girima la, nyannɛ ye li diif. Li mɛ paaf yʋ'ʋs! Num bug ka ba gɔsi fʋ nyan! Zugsɔb sʋnpɛɛn na paaf nwɛnɛ ban na tis danuud daam ka o nuu kʋʋl, ka nyan dii o ka o pʋ lɛm mɔr girima si'em la.

17 Fʋn namis Lebanon teŋgbauŋ ka kʋ o bʋnkɔnbid si'em la, ala ka namisʋg na paaf. Fʋ da kpa'ae saalib ziim ka san'am tɛɛns nɛ nimbanɛ bɛɛ anina wʋsa.

18 Ba'ar nyɔɔd lɛɛ an bɔ? Ka' ninsaali zaŋ o nu'ugʋ maalɛɛ? Bɛɛ bʋnkanɛ ka ba mɛɛ lii zi'el ka mɔri pan'asid nidib la? Onɛ ya'abi li la niŋ on maal si'el la yadda, o maal ba'ar ka li pʋ tun'e pian'ada.

19 Yɛltɔɔg bɛ onɛ yɛl daug ye, “Paamim vʋm!” Bɛɛ yɛl kugir ye, “Duom keŋ!” Li na nyaŋi guri fɔɔ? Ba nɔknɛ sanlima nɛ anzurifa buligi li, ka nyɔvʋr ka' li nii.

20 Amaa Zugsɔb Wina'am bɛɛ o Pʋ'ʋsim Yir linɛ an kasi la ni; kɛl ka dunia wʋsa an baanlimm o tuon!

## Habakuk 3

### '''Habakuk winsɔsʋg'''
1 Habakuk onɛ an Wina'am nɔdi'es la winsɔsʋgʋ nwana:

2  “Zugsɔba, m wʋmi fʋ yʋ'ʋr la dʋ si'em, ka fʋ tʋʋma kɛ ka dabiem gban'am. Maligim tʋmi li taaba tinam saŋa nwa', kɛl ka ba baŋi fʋ tʋʋmnyalima la zʋmaʋŋ kaŋa nwa', ka zɔɔ ti nimbaanligi fʋ sʋnpɛɛn saŋa.

3 Wina'am nie o mɛŋi yit Teman teŋgbauŋʋn na, Kasi Sɔb la yinɛ Paran zuorin na. O girima pɛ'ɛl arezana wʋsa, ka o zʋn'or tiig dunia la.

4 O nɛɛsim nwɛnɛ winnigi na tansid nɛ, ka niedi yit o nu'usin na, anina ka o paŋ la su'a.

5 O kɛ ka ban'abɛ'ɛd bɛɛ o tuon, ka wiim dɔl o nya'aŋ.

6 O ya'a zi'en ka teŋgbauŋ wʋsa mi'im, ka o gɔs ka buudi zan' kirid; ka zuokʋda dam, ka kʋkʋn kʋda lu. O suoya wʋsa anɛ linɛ ka' naarɛ.

7 Ka m nyɛ ka Kusan teŋgbauŋ sʋga san'am, ka Midian dim la wʋsa sʋnya mɛ san'am.

8 M Zugsɔba, fʋ sʋnf duonɛ nɛ kɔldaad laa? Bɛɛ fʋ sʋnfʋ pɛlig nɛ ku'osuoya la? Fʋ sʋʋnri daa duoe nɛ Atɛuk la zug ka fʋ ban'a fʋ widi, nɛ fʋ zaba tɛrekonamɛ zabi nyaŋɛɛ?

9 Fʋ yisi fʋ tiraugʋ ti'eb, ka fuoe piema bɛdegʋ. Fʋ nɔk kɔldaadi buak teŋgbauŋ la.

10 Zuoya wʋmi fʋ dammir ka mi'im, ka ku'om la pʋbid nɛ ku'onwiisi gat; ku'ozuluŋ la dammid ka li ku'opila dʋt agɔla.

11 Winnig nɛ nwadig da zi'enɛ ki' agɔla ka pʋ lɛn kenna, li anɛ fʋ piema nɛ fʋ kpan linɛ ian'ad wʋʋ sa-ian'asʋg la zug,

12 Fʋ sʋnfʋ pɛlig la zug ka fʋ nɔɔ gilig teŋgbauŋ la, ka fʋ sʋnpɛɛn pʋʋgin ka fʋ nɔ tɛɛns la mɛ'ɛŋ.

13 Fʋ yina ye fʋ faaɛn fʋ nidibi bas, nɛ fʋ Na'ab kanɛ ka fʋ gaŋ la. Fʋ nwɛ' nimbɛ'ɛdnam tuongat la, ka faaɛn o nidib la ka kɛ o zaalim.

14 O mɛŋ kpan ka fʋ da nɔki kʋns o zug, saŋa kan ka o zabzabidib kenna nwɛnɛ sisi'etita'ari ye ba widigi ti la, ka niŋid nwɛnɛ ba ye ba vɔlnɛ nɔŋ dim banɛ zɔɔ su'a la.

15 Fʋ da kɛ ka fʋ widi la nɔ atɛuk la, ka dammid ku'ozulima wʋsa.

16 Man wʋm la m ya'am iank nɛ ka m nɔɔr kirid, ka m sʋʋnr tuod kpiu-kpiu, ka m kɔnba nwa'ad, ka m nɔba kirid. Amaa la'an nɛ wala m mɔdigid ye m nyɛ daakanɛ ka tɔɔg na paae banɛ faandi ti la.”

17 Habakuk da lɛm pʋ'ʋs ye, “Hali baa kekaŋ la pʋ pu puum la, ka tiis wala mɛ nan kae la; hali baa olif tiis la pʋ walɛ, ka teŋ la zʋʋd pʋ maal la; hali baa kɔnbidi ka' bʋlʋʋginɛ, ka niigi mɛ ka' baukʋn la, 

18 la'an nɛ wala wʋsa mam na mɔr sumalisim Zugsɔb san'an; m sʋnf na ma'ae, Wina'am onɛ aan m faangid la zug.

19 Zugsɔb Wina'am aan m paŋ. O maali m nɔba ka li nwɛnɛ walig nɔba nɛ, ka m kpɛn ken tuonnɛ dʋt kʋkʋna nɛ zuoya ka pʋ tu'ugida.” Yʋʋmyʋ'ʋmnib tuongat la din. Ba yʋ'ʋmmi li nɛ googi.