Wina'am Gbauŋ:Nɔnaar Kɔduk:Joel

## Gbauŋ nwa' yɛla
Joel da bigis Wina'am tʋbtɛɛgir la nɛ ka li nwaas nɛ na'azɔmnam banɛ san'amid teŋ nɛ wak dinɛ mɔr namisʋgʋ kenna la. O yɛl nidib la ye ba tiakim ka yii ba tʋʋmbɛ'ɛdin ka ba ya'a niŋ ala Wina'am na lɛbisi ba teŋ la tisi ba ya'as ka niŋ nidib la bareka. O ye Wina'am zi'el nɔɔr ye o na tʋm o Siig la na tis banɛ an bibaanlʋg nɛ bʋnkʋd nɛ dap nɛ pu'ab (2:28-29). Nɛ'ɛŋa sid da maal Pentekost daar la (Tʋʋma 2).

## Joel 1
1 Zugsɔb labaar linɛ yi Petuel biig Joel san'an na la nwa'.

### Na'azɔmnamɛ na yi si'em na yɛla
2 Kpɛɛmnama, kɛlisimi; yanam banɛ bɛ teŋin la wʋsa kɛlisimi. Ya saŋa la, nɛ' buudi nam mi' maal bɛɛ li mi' maali ya yaanam saŋa la?

3 Yɛlimini ya biis, ka kɛ ka ya biis la mɛ yɛli ba biis, ka ban biis mɛ yɛl zʋmaʋŋ kanɛ dɔlli ba nya'aŋ la.

4 Na'azɔmnam la dɛŋ tuonnɛ kena ɔnb ka nya'al si'el la, lin ka na'azɔmnam banɛ an bʋntitada la kena ɔnb; na'azɔm banɛ an bʋntitada la ɔnb ka nya'al si'el la, lin ka na'azɔmnam banɛ an bʋmbaanlʋg la kena ɔnb; na'azɔmnam banɛ an bʋmbaanlʋg la ɔnb ka nya'al si'el la lin ka na'azɔmnam banɛ dɔl nya'aŋ la kena ɔnb wʋsa.

5 Danuudiba, duomi ka kaasi! Kaasimi, yanam banɛ nuud daam la; kaasimi danpaalig la yɛla, bɔzugɔ ba faaɛn li ya nɔɔrin.

6† Teŋ si'a zabzabidib kpɛn' san'ami m teŋ, ba mɔr paŋ hali, ka zu'oe pʋ mɔr kallɛ; ba nyina nwɛnɛ gbigim nyina nɛ, ba pʋlimmi nwɛnɛ gbigimnya'aŋ nyina.

7 Ba san'ami m tiis pɔɔg ka kʋʋ m kekama tiis. Ba pigisi ba pa'ad la lɔbi bas, ka kɛ ka wila la an piela-piela.

8 Kaasim wʋʋ pu'a-ɛliŋ ka ba nɔk o tis dau ye o kul ka o sid la pʋ yuugɛ ka kpi.

9 Zʋʋd nɛ bʋnnuuda maana lɛn ka' Zugsɔb Yin la ya'asɛ. Maanmaannib banɛ tʋm Zugsɔb Yin la bɛ nɛ kukuma ni.

10 Teŋ la kʋdignɛ, ka pɔɔd la san'am; zʋʋd san'am ya, ka danpaal naae, ka kpaam lɛn kae.

11 Kpaadiba, maalimi sʋnsa'aŋ; kaasimi, yanam banɛ mɔr vain tiis la. Maalimi sʋnsa'aŋ ki nɛ mui kae la yɛla, bɔzugɔ pɔɔd banɛ ka ya na bʋn la san'am ya.

12† Vain tiis la kʋdigya, ka kekama la sʋʋg; pomanganɛt nɛ kpʋkpara nɛ tibanɛ kpɛlim la sʋʋgya, tibanɛ bɛ pɔɔgin la wʋsa sʋʋg ya. Sida linɛ an ninsaal sumalisim la wʋsa naae ya.

### '''Sʋnya tiakir yɛla'''
13 Maanmaanniba, kaasimi ka yɛ bɔto fuud ya sʋnsa'aŋ la zug; kaasimi, yanam banɛ tʋm maana bimbim tʋʋma la. Kemi na ka yɛɛi bɔto fuud yʋ'ʋŋ la wʋsa, yanam banɛ tʋmmi tisidi m Wina'am la bɔzugɔ zʋʋd maana nɛ bʋnnuuda maana la lɛn kae ya Wina'am Pʋ'ʋsim Yin la.

14 Gban'ami nɔlɔɔr linɛ bɛɛ li kɔn; kɛl ka nidib la la'as la'asʋg linɛ an kasi. La'asimi kpɛɛmnam la nɛ nimbanɛ bɛ teŋin la wʋsa ye ba kemi ya Zugsɔb Wina'am la Pʋ'ʋsim Yin na, ka kaasi tisi Zugsɔb la.

15† Dabisir la paae ya! Zugsɔb dabisir la li'el ya; li na yi Wina'am Onɛ Galis la san'anɛ kena nɛ san'auŋ.

16 Diib la pʋ naae ti nini nii? Hali sumalisim lɛn kae ti Wina'am Pʋ'ʋsim Yin la.

17 Bʋmbʋʋda la daa kʋdignɛ teŋin, teŋ la pʋʋgin anɛ kpi'emis. Diib kae na su bʋya la nii ka bʋya la lii san'am bɔzugɔ li wʋsa kʋdignɛ.

18 Wʋmmi niigi la bʋʋn si'em! Ba giligidnɛ yɔɔg-yɔɔg bɔzugɔ yaama kae ka ba na ɔnbɛ. Hali pɛ'ɛs la mɛ namisidnɛ.

19 Fʋn ka m buon, Zugsɔba, bɔzugɔ bugum kanb yaama banɛ bɛ paalʋ la ka lɛn di tiis banɛ bɛ karinyauŋin la.

20 Hali wɛog bʋnkɔnbid yu'osidi ieedif, ku'om linɛ pʋbid kɔldabibisin la kpiɛnnɛ ka bugum di yaama banɛ bɛ sian'arin la wʋsa.

## Joel 2

### '''Zugsɔb dabisir la yɛla'''
1 Piebimi na'atana la Zion teŋin; kɛl ka ba wʋmi li m zuokanɛ an kasi la ni! Kɛl ka banɛ bɛ teŋin la wʋsa kirid, bɔzugɔ Zugsɔb la dabisir kenna. Li li'el ya, li bɛ nɛ yammin,

2 dabisir la na anɛ lik, dabisir la na anɛ saŋgbana nɛ zibisʋg. Li na nwɛnɛ bɛogʋ na bɔɔd nier ka nied zuoya ni ka zabzabidib banɛ zu'oe la kenna nɛ kpi'euŋ. Li buudi nan zi' maalɛ ka mɛ kʋ lɛm maal saŋa linɛ kenna la wʋsa.

3 Bugum na bɛ tuonnɛ dit, ka bugum pielim bɛ nya'aŋi kanbid. Teŋ la na nwɛnɛ Eden lɔmbɔn'ɔgʋ ba tuon, ka ba nya'aŋ la na nwɛnɛ pipirig, ka si'el kae na pɔnsɛ.

4 Ba na nwɛnɛ widi nɛ; ka zɔti nwɛnɛ zaba widi nɛ.

5 Ba na zɔt zuoya la zugʋ vuud nwɛnɛ zaba tɛrekonam. Li na panridi nwɛnɛ bugum dit mɔɔg, ka nwɛnɛ zabzabidib ka ba la'asi ba wa'ae zaba.

6 Ban bɛ zin'isi'a la, buudi wʋsa na mɔr sʋnsa'aŋ; ka sɔ' wʋsa nwɛɛgid.

7 Ba nini na mu'oe nwɛnɛ zabzabidib; ka ian'adi dʋt zaŋguoma nwɛnɛ soogianam nɛ. Ba na tʋn taaba kpa' ken, ka kʋ fɛndig bɛɛ ba kɛdigɛ.

8 Ba yinne kʋ di'e o tiraan suorɛ; ba wʋsa zugʋ kpa' zin'isi'a la ka ba na ken. Ba kʋ buŋidi kpa'ad zabzabidib ka bie ka bas suorɛ.

9 Ba zɔɔ keŋ tempʋʋgin la ka zɔɔ dɔlis zaŋguom la. Ba ianki kpɛn' nidib la dɔɔd pʋʋgin, ka kpɛn' takoronam la ni wʋʋ ba anɛ na'ayiis.

10 Teŋ la dammi ba tuon, ka saŋgbana la mi'im, winnig nɛ nwadig la liebnɛ lik, ka nwadbibis pʋ lɛn nieda.

11† Zugsɔb la bɛɛ o soogianam la tuon ka pian'ad nɛ kʋkɔtita'ar. O zabzabidib banɛ siak o nɔɔr la zu'oya ka kpi'em hali. Zugsɔb dabisir la anɛ dabistita'ar, ka mɔr dabiem ka tɔi hali. Dabiskan la daarɛ anɔ'ɔnɛ na nyaŋi zi'enɛ?

### '''Kɛl ka ya sʋnya san'am amɛŋa'''
12† Zugsɔb la yɛl ya ye, “Lɛmmini m san'an na nɛ ya sʋnf wʋsa, lɔɔmi nɔɔri kaasid ka kum.”

13  Da aansidi ya fuud ye ya pa'ali ya sʋnsa'aŋa amaa pa'alimi ya sʋnyaa sid san'am si'em. Lɛmmi ya Zugsɔb Wina'am la san'an, ka o anɛ nimbaanlzɔt hali. O sʋnf pʋ duod tɔ'ɔtɔ, ka o nɔŋir mɛ pʋ naada, o na kɛɛ ya taali bas ka kʋ kɛ ka yɛlbɛ'ɛd kenaa.

14 Daasi'erɛɛ ya Zugsɔb Wina'am la tun'e zɔɔ ya nimbaanlig ka tisi ya albareka ka ya nyɛ zʋʋd bɛdegʋ ka ya na mɔri maan zʋʋd nɛ bʋnnuuda maana tisid o.

15 Piebimi na'atan Zion Zuorin la, Gban'ami nɔlɔɔr linɛ bɛɛ li kɔn', ka la'asi la'asʋg linɛ an kasi.

16 La'asimi nidib la, ka maali ba kasi; la'asim kpɛɛmnam la na, la'asim biis la, la'an nɛ banɛ nam mu'ad la. Kɛl ka pu'apaal la nɛ o sid basi ba dɔɔg ka yina.

17 Maanmaannib banɛ tʋmmi tisid Zugsɔb ka zi'e Pʋ'ʋsim Yir bimbim nɛ za'ambɛŋ la za'anɔɔr teŋsʋk la kaasim ka nwɛ' kuŋ.

Kɛl ka ba yɛl ye, “Zugsɔba, zɔmi fʋ nidib la nimbaanlig. Da kɛ ka ba nɛ'ɛs tinam banɛ aan fʋ faar la ka nɔki ti maal bʋnla'ada nidib la sʋʋginɛ. Bɔ ka ba na bu'osid nidib la sʋʋgin ye, ‘Ba Wina'am la bɛ yaanɛ?’”

### '''Zugsɔb la lɛbis si'em'''
18 Ani ka Zugsɔb la na kpɛn'ɛs o nu'ug ka zɔɔ o nidib la nimbaanlig.

19 Zugsɔb la lɛbisi ba ye, “M na tisi ya zʋʋd nɛ danpaal nɛ kpaam ka li na zu'oe ka siaki ya; m kʋ lɛn kɛ ka ya an bʋnla'ada tis buudbanɛ kpɛlim la wʋsa.

20 M na kad soogianam banɛ yit ya-datiuŋ la na ka ba lalig ka basi ya. M na uugi ba mɔri keŋ pipirisin la sa, ka da'ae banɛ bɛɛ ba tuon la sigis atɛuk kanɛ bɛ ya-nya'aŋ la, ka banɛ kpɛlim nya'aŋ la na lii atɛuk kanɛ bɛ ya-tuona la. Li pɔn'ɔsʋg la na dʋʋ agɔla; ka li nyuug la duoe hali. Ya'a an sida, o tʋm tʋʋm kpi'ema.

21 Teŋgbauŋɔ, da zɔt dabiem; lɛɛ mɔr sumalisim. Ya'a an sida, Zugsɔb la tʋm tʋʋm kpi'ema.

22 Wɛog bʋnkɔnbidɛ, da zɔti dabiem; ka yaama la maligim sɔbigidnɛ. Tiis la wannɛ ba wala; kekama nɛ vain tiis la wal sʋ'ʋŋa.

23 Yanam Zion dima, mɔri sumalisim, maalimi sumalisim Zugsɔb la maal si'eli tisi ya la zug, bɔzugɔ o tisidi ya saa, saŋa kanɛ nar; o tisidi ya saa ka li pa'an on an sʋm si'em. O tisi ya ku'om bɛdegʋ; sadɛɛŋ nɛ sayɔɔŋ wʋʋ on ɛɛnti niŋid si'em la.

24  Zʋʋd na pɛ'ɛl ziemis la ka ban nwiakid daam ka siligid kpaam zin'isieba la mɛ na pɛ'ɛli badig.

25  M na lɛbisi yɔɔ ya zʋʋd banɛ ka na'azɔmnam da ɔnb yʋʋm banɛ gaad la sam: na'azɔmnam banɛ an bʋntitada nɛ banɛ an bʋmbaanlʋg la, na'azɔm titada nɛ na'azɔm baanlʋg nɛ na'azɔmnam banɛ dɔl nya'aŋ la wʋsa. Banɛ an zabzabkpi'ema ka m da tʋm la na.

26  Ya na mɔr diib bɛdegʋ dit, hali ka li sia'ali ya, ka ya na dʋ'ʋsi ya Zugsɔb Wina'am la yʋ'ʋr, ka wɔ'ɔg onɛ tʋm nyalima tisi ya la. Ya kʋ lɛn di nyan ya'asɛ.

27 Ani ka ya na baŋ ye m bɛ Israel teŋin, ya na baŋ ye manɛ aan ya Zugsɔb Wina'am la, ka sɔ' lɛn kae paas mam zugɔ. Ya kʋ lɛn di nyan ya'asɛ.

### '''Zugsɔb la dabisir kenna yɛla'''
28  Lin nya'aŋ la, m na kpa'ae m Siig la niŋ ninsaalib buudi wʋsa zug. Ya biribis nɛ ya bipumis na di'e Wina'am pian'adi tis nidib. Ya ninkʋda na zaansim zaansima, ka ya bibibis nyɛ nier pa'alʋg.

29 Hali m na kpa'ae m siig la niŋi, m tʋmtʋm dap nɛ tʋmtʋm pu'ab dabisban la ni.

30 M na maal bʋnnyalima agɔl ka maal zanbina dunia zug. Ziim nɛ bugum nɛ nyɔ'ɔs na duod zin'ig wʋsa.

31 Winnig na ti lieb lik ka nwadig mu'oe nwɛnɛ ziim nɛ, ka Zugsɔb dabistita'ar linɛ mɔr dabiem la naan paae.

32 Ka onɛ wʋsa buol Zugsɔb la yʋ'ʋr, o na nyɛ faangir; bɔzugɔ faangir na bɛ Zion Zuorin la nɛ Jerusalem tempʋʋgin, nwɛnɛ Zugsɔb la pʋn yɛl si'em la, faangir la na bɛ banɛ kpɛlim la sʋʋgin, banɛ ka Zugsɔb buol la.”

## Joel 3

### Zugsɔb la na kad buudi wʋsa saria
1 Zugsɔb la yɛl ye, “Dabisban la nɛ saŋkan la, m ya'a ti lɛbis Juda nɛ Jerusalem zusʋŋ la na,

2 m na la'as buudi wʋsa mɔri ba sig Jehosafat bɔn'ɔgin la. Ani ka m na zin'inɛ kadi ba saria Israel dim banɛ aan m faar la yɛla, bɔzugɔ ba widigi m nidibi kpɛn'ɛs tɛɛnsin la ka pʋdigi m teŋ la.

3 Ba maali m nidib bʋgʋlʋm-bʋgʋlʋm ka kuosi ba biribis la yɔ pu'agɔɔnda; ka mɛ kuosi ba bipumis la tis ka di'e daam nu.

4 “Bɔ ka ya duoe zabid nɛ ma, yanam Taya nɛ Sidon dim, nɛ yanam banɛ bɛ Filistia sʋ'ʋlimin la? M maali ya nɛ si'el ka ya ye ya yɔɔmi li sam bɛɛ? M ya'a maalnɛ si'el ka ya yɔɔdim sam, m na fɛndig yanamɛ maal si'el la tɔ'ɔtɔ lɛbisi ziili ya zugin. 

5 Ya vaae m anzurifa nɛ sanlima ka zii m la'asʋma la mɔri keŋ kpɛn'ɛsi ya pʋ'ʋsim dɔɔdin.

6 Ya kuos Juda nɛ Jerusalem dimi tis Girik dim, ye ya kɛ ka ba lalig ka basi ba mɛŋ teŋ.

7 “Gɔsima, m na yisi ba yanamɛ kadi ba kpɛn'ɛs zin'isieba la nii mɔri lɛbis na, ka kɛ ka yanamɛ maali ba si'el la lɛbi ya zugin.

8 M na kuosi ya biribis nɛ ya bipumis la tis Juda dim, ka ban mɛ na kuosi ba tis Arabia dim banɛ bɛ teŋ lalli la.” Zugsɔb la pian'.

9 Mɔɔlim nɛ'ɛŋa tis buudi wʋsa ye, Ti'ebimi zaba! Buolimi soogianam la na! Kɛl ka zabzabidib la wʋsa li'eli zab!

10† Zan'aminɛ ya kʋnya la maal zaba sʋ'ʋs ka nɔki ya gɔn'ɔd la maal kpana. Kɛl ka onɛ tadig yɛl ye,

“Mam mɔr paŋ!”

11 Kemi tɔ'ɔtɔ na, yanam buudbanɛ gilig la wʋsa, La'asimini anina. Zugsɔba, mɔri fʋ zabzabidibi sig na!

12 “Kɛl ka buudi wʋsa la'as na; kɛl ka ba keŋ Jehosafat bɔn'ɔgin la tɔ'ɔtɔ, ka ani ka m na zin'ini kad buudi la wʋsa saria, m saria zin'igin.

13 Saasim gɔn'ɔg la ka bunib saŋa paae ya. Kem na nɔ daam tiwala la, ka daam bɔk la pɛ'ɛl ya ka siins la mɛ pɛ'ɛli badigid nwɛnɛ ti dataas la tʋʋmbɛ'ɛdi pɛ'ɛli badigid si'em la.”

14 Nidib la anɛ tusa-tusa bɛ sariakadib bɔn'ɔgin la! Zugsɔb dabisir la li'el sariakadib bɔn'ɔgin la.

15† Winnig nɛ nwadig la na lieb lik, ka nwadbibis la kʋ lɛn nie ya'asɛ.

16 Zugsɔb na naan Zion Zuorini nwa'am agɔla gɔla ka tans Jerusalem wʋʋ satansʋg nɛ; ka teŋ nɛ saŋgbana na dammid. Amaa Zugsɔb la na aan o nidib suak zin'ig, o na anɛ kpi'euŋ zin'igi tis Israel dim!

### '''Wina'am nidib na nyɛ albareka'''
17  Zugsɔb da lɛn yɛl ye, “Ani ka ya sid na baŋ sida ye man Zugsɔb Wina'am la bɛ Zion, m zuokanɛ an kasi la ni. Jerusalem na an kasi; saam kʋ lɛn faaɛn teŋ la ya'asɛ.

16  Daakan la ya'a ti paae, daam na bun zuoya la ni, ka kʋkʋna la na pʋbid bin'isim, ka ku'om na pʋbid Juda teŋ ku'osuoya la wʋsa ni. Ku'om na pʋbidi yit Zugsɔb Yin la na li na dɔn'ɔs Gɔn'ɔs bɔn'ɔg la ka li ma'ae siaa.

17  Amaa Egipt teŋgbauŋ na anɛ pipirig ka Edom na san'am digi, ban da zab nɛ Juda dim nɛ pitɔɔg ka kʋ nidib teŋin la zaalim-zaalim la zug.

18 Juda na lɛbi mɔr nidib saŋa wʋsa ka Jerusalem mɛ na mɔr nidib zʋmaana wʋsa ni. Ba ninkʋʋr linɛ ka m nam pʋ kɛɛ ba taali bas la, m na kɛɛ li bas.”