Çemê Dunayê

**Çemê Dunayê**, **Danûb**, piştî çemê Volgayê li Ewropayê çemê herî mezin ê duyem e. Ew weke rêava navneteweyî ye. Duna ji başûrê Almanyayê, herêma Daristana Reş *(Schwarzwald)*, bi yekbûna çemên Breg û Brigach ên li navçeya Donaueschingenê destpê dike. Piştî vê navçeyê weke Duna tê binavkirin. Bi dirêjbûna 2860 kîlometre, di nava Ewropayê re (Almanya (7,5%), Awistirya (10,3%), Slovakya (5,8%), Mecaristan (11,7%), Kroatya (4,5%), Serbistan (10,3%), Bulgaristan (5,2%), Moldova (1,6%), Ûkrayna (3,8%) û Romanya (28,9%)) ber bi Deryaya Reş ve diherike. Deltaya Dunayê berî ku Duna tevlî Deryaya Reş bibe, di navbera Romanya û Ûkraynayê de pêk tê.

Hewzeya çemê Dunayê 817.000 çargoşe kîlometre ye û heta ku ji jêderka xwe ber bi Deryaya Reş ve diherike 120 robarên bi dirêjbûnên cuda tevlî Dunayê dibin. Ji van çeman yên dirêj ev in: Drava (707 km), Tisa (965 km), Sava (947 km), Morava (354 km), Olt (615 km), Siret (706 km) û Prut (953 km).

## Nav
Navê Dunayê di çavkaniyên latînî de weke Danubius, Danuvius, Ister û di dema Yewnanistana kevnare de weke Ἴστρος (*Istros*) tê zanîn. Bi trakî peyva Donaris ji bo *Dunaya jor* û Istros ji bo *Dunaya jêr* dihate bikaranîn.

Tê gotin ku peyva *Dānuvius* ji zimanên keltî yan jî ji îranî tê. Di zimanên proto Hind û Ewropî de peyva *dānu* ji dêla robarê dihate bikaranîn. Mîna vê peyvê gelek peyvên ji hevdu (Don, Donets, Dnieper û Dniestr) ji bo robarê tên bikaranîn. Di zimanê gelê îranî, îskîtan, de *Dānu apara "rûbara paş" û *Dānu nazdya- "rûbara pêş" dihate bikaranîn.

Navên vê robarê bi hinek zimanan li jêr in.

## Bajarên Duna tê re derbas dibe
[thumb|Duna li [Donaueschingenê ]]
[thumb|Duna li [Ulmê]]
thumb|Pelîkan di nava Dunayê de li Romanyayê
[thumb|Çemê Duna li [Budapeştê]]
[thumb|[Morava li Slovakyayê bi Duna re dibe yek]]
thumb|Duna li Romanyayê di herike Deryaya Reş
[thumb| Duna li [Bulgaristanê]]

* Almanya
** Donaueschingen li Baden-Württemberg – Brigach û Breg li wir dibine yek
** Tuttlingen li Baden-Württembergê
** Möhringen an der Donau in Baden-Württembergê
** Sigmaringen li Baden-Württembergê
** Riedlingen li Baden-Württembergê
** Munderkingen li Baden-Württembergê
** Ehingen li Baden-Württembergê
** Ulm li Baden-Württembergê
** Neu-Ulm li Bavyerayê
** Günzburg li Bavyerayê
** Donauwörth li Bavyerayê
** Neuburg an der Donau li Bavyerayê
** Ingolstadt li Bavyerayê
** Kelheim li Bavyerayê
** Regensburg li Bavyerayê
** Straubing li Bavyerayê
** Deggendorf li Bayernê
** Passau li Bavyerayê
* Awistirya
** Linz
** Krems
** **[[Viyana]]** – paytexta Awistiryayê
* Slovakya
** **[[Bratislava]]** – paytexta Slovakyayê
** Komárno
** Štúrovo
* Mecaristan
** Győr
** Komárom
** Esztergom
** Visegrád
** Vác
** Szentendre
** **[[Budapeşt]]** – paytexta Mecaristanê
** Százhalombatta
** Ráckeve
** Dunaújváros
** Paks
** Kalocsa
** Baja
** Mohaç
* Kroatya
** Vukovar
** Ilok
* Serbistan
** Apatin
** Bačka Palanka
** Futog
** Veternik
** Novi Sad
** Sremski Karlovci
** Zemun
** **[[Belgrad]]** paytexta Serbistanê
** Pančevo
** Smederevo
** Veliko Gradište
** Golubac
** Donji Milanovac
** Kladovo
* Bulgaristan
** Vidin
** Lom
** Kozloduy
** Oryahovo
** Nikopol
** Belene
** Svishtov
** RuseRuse
** Tutrakan
** Silistra
* Moldova
** Giurgiuleşti
* Ûkrayna
** Reni
** Izmail
** Kiliya
** Vylkove
* Romanya
** Moldova Nouă
** Orşova
** Drobeta-Turnu Severin
** Calafat
** Bechet
** Dăbuleni
** Corabia
** Turnu Măgurele
** Zimnicea
** Giurgiu
** Olteniţa
** Călăraşi
** Feteşti
** Cernavodă
** Hârşova
** Brăila
** Galaţi – Bendera herî mezin a li ser Dunayê
** Isaccea
** Tulcea
** Sulina – bajarê dawî yê tê re diherike

## Çavkanî

## Girêdanên derve

* Wîkîpediya bi zimanê îngilîzî ya çemê Duna, 26/9/2011

Kategorî:Çemên Almanyayê
Kategorî:Çemên Awistiryayê
Kategorî:Çemên Bulgaristanê
Kategorî:Çemên Ewropayê yên navneteweyî
Kategorî:Çemên Mecaristanê
Kategorî:Çemên Moldovayê
Kategorî:Çemên Romanyayê
Kategorî:Çemên Serbistanê
Kategorî:Çemên Slovakyayê
Kategorî:Çemên Ûkraynayê
Kategorî:Çemên Xirwatistanê

Kategorî:Erdnîgariya Ewropayê