open-index/open-wikipedia-markdown huggingface dataset:
Nevşin Mengü

**Nevşin Mengü**, ( li Enqere) rojnamevan, nivîskar û pêşkêşvaneke tirk e.

## Jînenîgarî
Nevşîn Mengû dibistana seretayî û dibistana navîn li Koleja TED Enqereyê xwendiye. Lîsansa bilind ji beşa Zanista Siyasî ya Zanîngeha Bîlkentê û mastera xwe jî li Zanîngeha Galatasarayê teza bi navê "*Vekolîna dîtinên civakî yên li ser Tirkiyê"* nivîsî. Nevşin Mengü, aniye ziman ku ew di warê "perspektîfa azadî" û "naskirina nasnameyan" de kesekî lîberal e. Di hevpeyvînekê de anî ziman ku ew ji zaroktiya xwe de vegan e.

Mengü keça siyasetmedarê berê ya partiya CHPê Şahin Mengü ye.

## Karîyera wê
Nevşîn Mengû, di sala 2005an de li Kanaltürk TV dest bi weşana televîzyonê kir û li ser vê kanalê bernameya bi navê *Klûba Jinan* pêşkêş kir.

Mengû piştî salekî li Habertürkê dest bi karê nûçegihaniyê kir. Li ser pêşniyara One Ajansê Mengû wekê nûnerê One Ajans ya Tehranê sal û nîvek xebitî. Nevşîn Mengû şeş mehan di rojnameya *[[Hürriyet|Hurriyet]]* ê de xebitî. Piştre di qenala CNN Türk de karê edîtorî û pêşkêşvaniyê de xebitî.

Mengü; di Tîrmeh 2011an de jiber rewşa tenduristiyê nuçegihanê Kanala D, Mehmet Ali Birand di nav rojekê de, di du qenalên cuda yên televîzyonê de nûçeyan pêşkêşê bîneran kir.

Di dema rojnamevaniya xwe ya li Îranê di wê demê de nêrînên xwe bi navê "Jiber Fikirbûnê Canê Mirovan Dişewite?" nivîsî û pirtûka xwe ya yekem bi vî navê çapkir.

Wê di 31 Çirî 2017 de di rojnameya *BirGün* de dest bi nivîskariyê kir. Her sêşem di saet 21:00an de bernameya xwe ya bi navê *Yek bi Yek* li ser qenal Youtube ya DW-Tirkî pêşkêş kir. 30ê çiriya paşîn, 2020 û çile 25, 2020, di televîzyonê Olay Tv de dest bi pêşkêşkirina nûçeyan kir. Piştî demekê kurt ev televîzyon jiber zextên dewleta tirk jibo ku liser fikrekî li dijî hikûmeta AKP'ê bû hate girtin.

## Pirtûkên wê
* *Jiber Fikirbûnê Canê Mirovan Dişewite?* Weşanên Everest, 2017 - ISBN 6051852089

## Çavkanî

## Girêdanên derve

* 
* Nevşin Mengü li ser YouTube

Kategorî:Jidayikbûn 1982
Kategorî:Mirovên zindî
Kategorî:Nivîskar
Kategorî:Rojnamevan
Richard Garfield

**Richard Channing Garfield**(jdb. 26ê hezîrana 1963 li Fîladelfiya , DYA ) bîrkar, dahêner û sêwiranerê lîstikan ê amerîkan e. Ew **, ku wekî yekem lîstika karta berhevkar a nûjen (CCG) tête hesibandin, afirand. Magic di 1993 de dest pê kir û serfiraziya wê gelek texlîd çêkir. Garfield çavdêriya mezinbûna serfiraz a Magic kir û bi sêwiranên lîstikên din re şopand. Di nav van de *Keyforge*, *Netrunner*, *BattleTech(CCG)*, *Vampire: The Eternal Struggle*, *Star Wars Trading Card Game*, *The Great Dalmuti*, *Artifact*, û lîstika maseyî *RoboRally* hene .

Wî her weha guherînek ji lîstika kartan Hearts bi navê Complex Hearts çêkir. Garfield gava ku wî lîstika rolan *[[Dungeons and Dragons|Dungeons & Dragons]]* cara ewil dilîst , yekemcar bi lîstikan dilşad bû.Ji ber vê yekê wî dekên Magic sêwirand ku mîna karakterên ên lîstikên rolan bêne xwerû kirin. Garfield û Magic her du jî li Salona Navdar a Gaming Adventure ne.

## Çavkanî

Kategorî:Jidayikbûn 1963
Kategorî:Magic: The Gathering
Kategorî:Mirovên zindî
Axacerî, Ecebşîr

**Axacerî** gundekî ser bi navenda bajarê Ecebşîr li Azerbaycana Rojhilat ya Îranê ye.

## Çavkanî

Kategorî:Gundên Ecebşîrê
Lîsteya gundên Ecebşîrê

Navên gundên Ecebşîrê bi rêza alfabê:

## A
* Axacerî Ecebşîr
* Axçeobe
* Almalû Ecebşîr

## B
* Bazarlû
* Bokêt
* Bûlalû

## Ç
* Çênar Ecebşîr
* Çûpankere
* Çarbirûd
* Çartaq Ecebşîr

## D
* Danalû
* Dizec Hesenbêyk

## E
* Elînciq

## G
* Goltepe Ecebşîr
* Gombed Ecebşîr
* Gûrevan

## H
* Hûrî Ecebşîr
* Hergulan
* Hervan

## Î
* Îstgahê Pervîz Behmen

## M
* Mehmûdabad Ecebşîr
* Mêhrabad Ecebşîr
* Mêhmandar Ecebşîr

## N
* Nansa
* Nebrîn

## P
* Pêsyan Ecebşîr

## Q

* Qibadlû
* Qûzlûce Ecebşîr

## R
* Razyan Ecebşîr
* Rehmanlû

## S
* Somiê Ecebşîr

## Ş
* Şîraz Ecebşîr
* Şîşvan

## T
* Tipîk Dere
* Tecriq Ecebşîr

## V
* Vilînceq

## X
* Xaniyan Ecebşîr
* Xizirlû Ecebşîr

## Y

* Yayçî Ecebşîr
* Yêngce Ecebşîr

## Z
* Zavye Ecebşîr
Atî Kendî

**Atî Kendî** gundekî ser bi navenda bajarê Keleyber li Azerbaycana Rojhilat ya Îranê ye.

## Çavkanî

Kategorî:Gundên Keleyberê
Jennifer Morrison

**Jennifer Marie Morrison**, (; Şîkago, Illinois, DYA) lîstikvan, hilberîner, derhêner û modela berê ya zarok a amerîkî ye. Pirranî bi rolên xwe yên Dr. Allison Cameron a di rêze-drama bijîjkî House ya salên 2004 û 2012an, tê naskirin.

## Jînenîgarî
Morrison, li bajarê Şîkago yê Illinois ji dayik bûye û li bajarê Arlington Heights ya Illinois mezin bûye. Morrison ji sê zarokên malbatê ya herî mezin e. Xwîşka wê Julia stranbêj û terapîsta koma muzîkê ye û birayê wê Daniel derhênera koma muzîkê ya lîseyê ye. Bavê wê Dawid, mamosteyê muzîkê yê teqawît bûyî û derhênerê koma muzîka lîseyê ye. Bavê wê di sala 2003an de ji aliyê Lijneya Perwerdehiyê ya Wîlayetê ya Illinoisê ve wek mamosteya salê hatiye diyarkirin.

Morrison çû Dibistana Navîn a Başûr, û paşê di sala 1997an de Dibistana Bilind a Prospect (cihê ku dê û bavê wê lê dixebitî) qedand. Di koma meşê ya dibistanê de muzîkjena klarnetê bû û di heman demê de di koroya dibistanê de strana jî digot. Morrison jibo xwendina zanîngehê beşdarî Zanîngeha Loyola Şîkago bû û li zanîngehê ji beşa şanoyê û îngîlîziya kêm-perwer di sala 2000an de mezûn bû. Beriya çûyîna Los Angelesê ji bo ku li pey lîstikvaniyê bimeşîne li Kompaniya Şanoyê ya Steppenwolf perwerdeh dît.

## Fîlmnîgarî
### Muzîk

### Fîlm

### Televizyon

## Çavkanî

Kategorî:Aktrîsên amerîkî
Kategorî:Mirovên zindî
Balan, Abişehmed

**Balan Abişehmed** gundekî ser bi navenda bajarê Keleyber li Azerbaycana Rojhilat ya Îranê ye.

## Çavkanî

Kategorî:Gundên Keleyberê
Şelengo

**Şelengo**, **şilingo**, **êmdî**, **şelengok**, cureyekî kundir e û xwarineke pir taybet a herêma Wêranşarê ye.

## Çavkanî
Safiye Ali

**Safiye Ali** (jdb. 2ê sibata 1894 li Stembol, m. 5'ê tîrmeha 1952 li Dortmund, Almanya ) jînekolojeke tirk û yekemîn bijîşka jin a ku li Tirkiyeyê pratîkê dike. Ew mezûn bû ji Robert College li Stembolê, ku ji hêla mîsyonerên amerîkan ve hate damezrandin. Wê ji 1916an li Almanya bijîşkî xwend û di 1923an de li Stembolê pratîka xwe vekir.

Navê wê klînîkek malbatê ye li Stembolê. Di karîyera xwe de, wê bi xurtî başbûna dê û pitikan mijûl kiriye. Her wiha ew wekî yekemîn jina ku li Tirkiyeyê bi waneyên xweya jineolojî û zayînê ji bo xwendekarên jin dersên bijîşkî dida kete dîrokê.

## Jiyan û serfirazî
Safiye Ali di sala 1894an de li Stembolê ji dayik bû, ji çar xwişkan a herî piçûk e. Bavê wê Ali Kırat Paşa yek ji arîkarên kesane yên siltanên Ebdulezîz û Ebdulhemîd II bû.Bapîrê wê yê mezin Hecî Emin Paşa 17 salan Şêxê îslamê Mekkeyê bû û damezrênerê pênc weqfên ku hîn jî li wir xwendekaran hîn dikin. Safiye Ali, ku di temenek biçûk de bavê xwe winda kir, li Valideçeşme di vîlaya kalikê xwe Emin Paşa de mezin bû.

Safiye Ali piştî ku li welatê xwe ji xwendinê bêpar hate hiştin xwendina xwe li Fakulteya bijîşkî ya Zanîngeha Würzburgê wekî xwendekarek pir çalak derbas kir. Di betlaneyan de wê di pratîkên wan de alîkariya doktorên Alman jî kir û beşdarî waneyên li ser felsefe û dîrokê bû. Armanca wê ew bû ku wekî ya çêtirîn biqede.

Kategorî:Jinên tirk
Ginnifer Goodwin

**Jennifer Michelle "Ginnifer" Goodwin**, (; Memphis, Tênêsî, DYA) lîstikvaneke amerîkî ye û bi rola xweya sereke ya bi navê Margene Heffman a rêzefîlma drama ya Big Love a HBO yê tê naskirin.
## Jînenîgarî
Ginnifer Goodwin, li bajarê Memphis ê Tênêsî ji dayik bûye. Diya wê Linda Kantor Goodwin mamosteyeke berê ye û demekî di fedEx ê de jî xebitî ye. Bavê wê Tim Goodwin berê xwediyê studyoyeke tomarkirina muzîkê bû û karê tomerkirina muzîkê dikir. Goodwin rastnivîsîna navê xwe ji bo bilêvkirina zarava ya xwe herêmî ji "Jennifer" guherte "Ginnifer". Xwîşka wê ya biçûk Melissa Goodwin, di pêşandenê xelaya de anîmatora rawestanê ye.

Dayika Goodwin bi baweriya xwe cihû ye û Goodwin, li Dêra Yekemîn a Ûnîteryan û Perestgeha Îsraêlê mezin bû. Di zarokatiya xwe de di demsalên havînê de diçû kampa cihû ya Henry S. Jacobs a bajarê Utica yê Mîsîsîpî ye. Goodwin di ciwaniya xwe de girêdayî Federasyona Ciwanên Perestgehê ya Amerîkaya Bakur bû û di BBYO'yê de li Navenda Civaka Cihûyan a li Memfîsê û di federasyonê de bi awayekî çalak dixebitî. Goodwin di destpêka perwerdeya xwe li bajarê Memphis a Tennessee yê çû dibistana pisîkolojî ya St. Mary'sê Di 1996an de ji Dibistana Lausanne Collegiate qedand û beşdarî Zanîngeha Hanover bû ji beşa şanoyê mezûn bû. Di dema xwendekariya xwe de di gelek kurtefîlmên xwendekaran û di gelek berhemên zanîngehê û şanoyên herêmî de jî cih girt. Goodwin ji aliyê Weqfa Bette Davis ve " Xelata Sozdayînê ya Pîşeyî" wergirt. Piştî dema xwe ya li Zanîngeha Bostonê, demekê li Îngilistanê dijî û di Enstîtuya Shakespeare ya bajarê Stratfordê xwend. Sala din ji Akademiya Hunera Dramatîk a Qraliyetê ya Londonê Bawernameya Shakespeare A Lîstikvaniyê wergirt.

## Fîlmografî
### Fîlm

### Televizyon

## Çavkanî

Kategorî:Aktrîsên amerîkî
Kategorî:Amerîkiyên bi eslê xwe cihû
Kategorî:Cihûyên ji Tênêsiyê
Kategorî:Mirovên zindî
Dreama Walker

**Dreama Elyse Walker** (, Tampa, Florîda, DYA) lîstikvaneke amerîkî ye ku bi rola xwe ya Hazel Williams a rêzefîlma televîzyonê Gossip Girl de tê naskirin.

## Jînenîgarî
Walker, li Los Angeles, Kalîforniyayê dijî û keça dayikeke ku bi eslê xwe îtalî ye. Di 1ê tebaxa 2015an de bi Christopher McMahon re li bajarê Kauai yê zewiciye.

## Kariyera wê
Walker di sala 2008an de di fîlima Wherever You Are de rol wergirt. Di heman salê de bi navê rola Ashley Kowalski, karaktera neviyê Clint Eastwood, di fîlmê Gran Torinoyê de lîst. Piştre wê di fîlima Compliance ya sala 2012an de rol wergirtiye.

Ji sala 2008 heta 2009an Walker di du dansalên ewil ên rêzefîlmê Gossip Girl de bi rola Hazel Williams rol wergirt. Di sala 2010an de di rêzekurt bi navê Seven Deadly Sins de bi rola Harper Grace lîst.
 
Di 5ê Gulana 2014an de, hate ragihandin ku Walker dê di rêzefîlma komedî-drama Cocked a Amazon Studios de bilîze. Pîlot di 15 Çile 2015an de, dest pê kir lê fîlm neket rêzê.

Walker di *Once Upon a Time in Hollywood* (2019) a Quentin Tarantino, bi rola Connie Stevens rola xwe lîst.

## Fîlmografî
### Fîlm

### Televizyon

## Çavkanî

Kategorî:Aktrîsên amerîkî
Kategorî:Mirovên zindî
Kerîm Şêxo

**Kerîm Şêxo** (jdb. sala 1980an li Qamişlo, Rojavaya Kurdistanê) sitranbêjekî kurd e.

## Jînenîgarî
Kerîm Şêxo di sala 1980an de li Qamişloyê jidayik bûye û ji ciwaniya xwe ve ber bi stranbêjiyê ve çû. Sedema rewşa jiyana xirab li herêmên kurdî ji encama pîvanên siyaseta birçîbûnê, tenê xwe sparte kar, heye ku dabînkirina lêçûnên albûmên xwe hilbigire û berhev bike. Di demek kurt de, bi navûdeng bû ji Robarê Dîjlê heya Çiyayê Kurmênc li nêzikî Efrînê û deverên din ên Kurdistanê belav bûye. Albûma wî ya yekem ji bo dayikê wî ye. Kerîm wekî hevalekî malbata hunermendê mezin Mihemed Şêxo tê nasîn. Vê têkiliyê çanda wî ya huner û muzîkî gelek bandor kir. Dibe ku ev ezmûna hûrgulî di behremendiya Kerîm de hate veguheztin ku ew bibe nav karê hunerî.

Tevî kerîm di rêwîtiyek feqîriyê de dijiya, lê ji huner û stranbêjiyê hez dikir ku bi awaza xwe di nav jiyanek dewlemend û bala de xwe didît.

Performansa wî ya hunerî qet nesekinî, û pêşkeşkirina stranên bêhempa yên ku bi demên xweşî û nexweşiyê re derbas bûn û gelek alîgir û guhdarvanan bi dest xist.

Kerîm her gav xwe bi dengê xwe yê zîz û hezkirina xwe ya ji bo gotina bihêz û bi dilpakî diyar kiriye

di heman demê de kerîm xwedî karîzmayek diyar e , kesayetiyek bihêz û bibandore , û bi motîvasyonek ku biryar û biryardariya xwe pêk bîne da ku bigihîje armancên xwe.

Kerîm azarên welatê xwe hilgirt û bi gelek helwest û stranan berevaniya doza kurdî kir û bû sedemek ji aliyê hêzên ewlehiyê ve hate girtin û şopandin û bû sedema koçberiya wî ber bo Ewropa ve di sala 2010an.

## Albûmên wî
* Her Bihar (2003)
* Cenga Jinê (2005)
* Mam bi Têne (2007)
* Şop û Evîn (2016)

## Çavkanî

Kategorî:Jidayikbûn 1980
Kategorî:Kesên ji Qamişloyê
Kategorî:Mirovên zindî
Kategorî:Sitranbêjên kurd
Trentino-Alto Adige/Südtirol

**Trentino-Alto Adige** (bi Îtalî: Regione otonoma Trentino Alto Adige-Sudtirol, bi almanî: Sudtirol, bi ladino: Trentin-Sudtirol) yek ji 20 herêmên Îtalyayê ye û li bakûrê rojhilata Îtalyayê ciwar bûye. Herêm bi Qanûna Bingehîn a sala 1948an bûye xwedî mafê xweseriyeke qismî. Li gorî daneyên sala 2019an hêjmara gelhe ya herêmê bi qasî 1.07 Mîlyon kes e.

## Parêzgeh û bajarên herêmê
çep|thumb|250x250px|Bajarên herêma Trentino-Alto Adige-Südtirol
Du parêzgehên xweser ên li herêma xweser a Trentino - Alto Adige - Südtirol hene, ev in:

Bajarên ku hêjmara gelheyê ji 20 hezaran zêdetir in ev in:

## Ji herêmê hinek bergeh
çep|20x20px **<span style="color:white">Trentino-Alto Adige</span>** 
Trento Campanile.jpg|Trento, birca "Torre Civico"
Dom Maria Himmelfahrt Bozen.jpg|Bolzano, navenda bajêr û Katedrala
St-magdalena st-justina-rosengarten.jpg|Rezên nêzê Bolzano
Trafoi 01.jpg|Dîmenek alpîn li nêzîkê gundê Stifs
Schloss Tirol 02.jpg|Kelek Tirolî ya nêzîkê Meran
AbbaziaMonteMaria2.JPG|Monte Monte Maria
Castello Buonconsiglio Back Trento Italy.JPG|Trento, Kela Buonconsiglio
Castello-sabbionara.jpg|Kela Sabbionara


## Çavkanî

## Girêdanên derve

* Malpera fermî ya Herêma Xweser a Trentino-Alto Adige 
* Malpera bûyerên li Herêma Xweser a Trentino-Alto Adige 

Kategorî:Herêmên Îtalyayê
Umbriya

**Umbriya** (bi îtalî: *Umbria*), yek ji 20 herêmên Îtalyayê ye ku bi Qanûna Bingehîn a sala 1948an bûye xwedî mafê xweseriya qismî. Herêm li nîvgirava Îtalyayê de herêma tenê ku devera wî ya deryayî tineye.  Umbriya, yek ji herêmên herî piçûk ên welatê ye û ji aliyê  herêmên Marche, Toscana û Lazio ve hatiye dorpêç kirin.

## Parêzgeh û bajarên herêmê
çep|thumb|250x250px|Parêzgehên Umbriyayê
Di derbarê her du parêzgehên herêmê de agahî:

Bajarên herêmê ku hêjmara gelheyê ji 20 hezarî zêdetir in ev in: 



## Ji herêmê hinek bergeh

UmbriaPanorama.jpg|Panorama
Assisi-skyline.jpg|Assisi
Orvieto-Le Dôme-Façade-.jpg|Katedrala Orvieto
CascatadelleMarmore3.jpg|Moreelala Marmore
Perugia 029.JPG|Perugia
Spoleto duomo z01.jpg|Katedrala Spoleto
Gubbio panorama.jpg|Qesra Konsolê, Gubbio
Todi04.jpg|Todi
Spello - Infiorate 2.jpg|Spello, infirates
Fields of gold Umbria.jpg|Zeviya genim li Umbriyayê
Piatto_ceramica_umbra.jpg|Plateya seramîkî ya tîpîk a umbrî
Norcia sausages1.jpg|Selamiya Norcia


## Çavkanî

## Girêdanên derve
* Umbriya: malpera wê ya fermî  
* 

Kategorî:Herêmên Îtalyayê
Veneto

**Veneto** an **Venetia** (bi zimanê venetî: *Vèneto*), yek ji 20 herêmên Îtalyayê ye ku bi Qanûna Bingehîn a sala 1948an de bûye xwedî mafê xweseriya qismî. Herêm, li bakûrê rojhilata Îtalyayê cîwar bûye. Paytexta herêmê bajarê Venedîk e û bi qasî 4,9 milyon kes li herêmê dijîn. Li herêma Venetiayê zimanê venetî, latînî û îtalî tê axaftin.

## Erdnîgarî
Veneto li bakurê rojhilata Îtalyayê ye ciwar bûye û aliye herêm din ên Emîlya-Romanya , Lombardiya , Trentino Alto Adige / Südtriol û Friuli-Venezia Giulia hatiye dorpêçkirin. Veneto, di navbera çiyayên Alpê û Deryaya Adriyatîk de dirêj dibe. Çemên Po, Alto Adige Brenta û çemê Piave di nav vê herêmê ve derbas dibin.

## Parêzgeh û bajarên herêmê
çep|thumb|250x250px| Parêzgehên Veneto
Heft parêzgehên herêma Veneto ev in:

Bajarê herêmê ku hêjmara gelhe yê ji 30 hezarî zêdetir in ev in:

## Ji herêmê hinek bergeh
çep|20x20px **<span style="color:white">Veneto</span>** 
Wêne:Venice 1.jpg|Dîmena şevê ya Venedîkê
Wêne:Venice 2.jpg|Kanal û gondola li Venedîkê
Wêne:Venice 3.jpg|Dîmen ji venîceyê
Wêne:Venedig Basilika.jpg|Li Venedîkê Bazilika San Marko
Wêne:San Marco horses.jpg|Hespên bronz San Marko, Basilica
Wêne:Verona 1.jpg|Arena Kevnar li Verona
Wêne:Verona 2.jpg|Verona
Wêne:Piazza delle Erbe (Verona).jpg|Dîmenê ji Verona
Wêne:Padua 1.jpg|Navenda bajarê Padova
Wêne:OrtoBotPadova Incrocio viali.jpg|Baxçeyê Botanikê Padova
Wêne:Vicenza 2.jpg|Vicenza panorama
Wêne:Belluno-Schiara.jpg|Belluno û Alper
Wêne:La Rotonda.png|Mîmarê Palladio villa La Rotunda


## Çavkanî

## Çavkaniyên derveyî

* Malpera fermî ya herêma Veneto 
*  

Kategorî:Herêmên Îtalyayê
Parêzgehên Yewnanistanê

**Herêmên Yewnanistanê**, (bi grekiya nû: περιφέρειες *periferies*) dabeşên rêveberiyê ya asta yekem a Yewnanistanê ye û bi reforma Kallikratis a 2011an de Yewnanistan, li 13 herêman hate dabeşkirin. Her dabeş, yekeneyek rêveberî ya herêmê ye.

## Parêzgeh

## Çavkanî

Kategorî:Erdnîgariya Yewnanistanê
Alessandra Martines

**Alessandra Martines** (jdb. 19ê îlona 1963 li Roma, Îtalya) danser û lîstikvaneke îtalyan-fransî ye.

## Jînenîgarî
Martines di 1972an de li Operaxaneya Zurîhê di temenek pir ciwan de wekî danserek derket pêş. Piştî demekê li Dewletên Yekbûyî xebitî, di nav wan de Chicago City Ballet-ê jî, ew derbasî Romayê bû û li wir li Teatro dell'Opera de xebitî. Di sala 1985ê de wê hevkariya xwe bi RAI re, bi pêşandana nîvro ya sohbet / lîstika pirsan *Pronto, chi gioca?*; wê paşê bi pêşandanên Nightemiyê Femiyê Fantastico û Europa Europa populerîteyek mezin bi dest xist, û dûv re jî ji bo pêşandana Prenses Fantaghirò di rêzeya fîlmên Fantaghirò de.Di sînemayê de, ew çêtirîn tê nas kirin û şîrovekirinên wê di bin rêberiya hevserê wêyê berê, derhênerê fransî Claude Lelouch de, di gelek fîlman de Les Misérables û *[[And now... Ladies and Gentlemen]]*. Wê jî li ser sehneyê, bi ecêb di *L'appartamento* ya Franca Valeri de lîst.

### Jiyana kesane
Keçek Martines heye, ku jê re Stella Lelouch tê gotin, digel mêrê xwe Claude Lelouch ku ew ji 1995-2009 pê re zewicî bû. Di 2012 de di 49 saliya xwe de, ji 2008 Cyril Descours ku 20 sal jê wê ciwantir e, kurê wê, Hugo, digel hevjînê xwe re heye.

Ji bilî îtalî zimanê xwe ya dayikî, ew înglîzî û fransî jî pir baş dizane.

## Fîlmnîgarî

## Xelatên wergirtî

* 1998: Xelata Lîstikvana Çaktirîn a Festîvala Navneteweyî ya Chicagoyê ji bo *[[Hasards ou Coïncidences ( fîlm|Hasards ou Coïncidences]]* 
* 2008: Şovalyeya xelata hêjayî ya neteweyî 
* 2009: EUROPEAN GOLDEN GLOBE ji hêla rexnegirên sînemaya ewropî ve hate xelat kirin.
* 2014: Xelata KINEO ya Serkeftina Jiyanê - Festîvala Fîlmê ya Wênîsê 2014

## Çavkanî

## Girêdanên derve
* 

Kategorî:Aktrîsên ji Romayê
Kategorî:Danserên îtalî yên jin
Kategorî:Jinên îtalî
Kategorî:Mirovên zindî
Kategorî:Muzîkvanên ji Romayê
Kategorî:Şanogerên îtalî yên jin
Nimet Baş

**Nimet Baş** (paşnavê berê *Çubukçu*, jdb. 2ê adara 1965 li Karaman, Tirkiye), ramyar û parêzera tirk e. Ew ji 2002an ve ji Partiya Dadwerî û Werarê endamê Parlamanê ye. Ew wezîra dewletê (2005–2009) û wezîra perwerdehiya neteweyî (2009–2011) bû.

## Jiyana wê
Ew di sala 1965 an de li Ayrancı, Karaman, di malbatek deh zarok de hate cîhanê. Piştî Lîseya Konya Ereğli Cumhuriyet, wî di 1988an de Fakulteya Dadê ya Stembolê xelas kir. Wî ji sala 1990 ve dest bi karê parêzeriyek serbixwe kir. Ew di Komîsyona Mafên Zarokan û Dadgehên Zarokan a Baroya Stembolê de xebitî.

## Kariyera ramyarî
Di hilbijartinên 3ê çiriya paşîn 2002 de, ew ji AK Partiyê wekî parlamenterê Stembolê hate hilbijartin.Di 2ê hezîrana 2005 de, ew wek wezîra dewleta berpirsiyarê jin û malbatê hate wezîfedarkirin. Di hilbijartinên 22ê tîrmeha 2007 de, ew dîsa wekî parlamenterê Stembolê ji AK Partiyê hate hilbijartin. 60. Wezareta Komara Tirkiyeyê anîn Hikûmeta Dewletê. Demek dirêj ew bû tenê wezîra jin a kabîneyê. Ew di 3ê gulana 2009an de ji Wezareta Karûbarên Jin û Malbatê ji bo Wezareta Perwerdehiya Neteweyî hate wezîfedarkirin.

XXIV di hilbijartinên giştî yên 12 Hezîran 2011 de. heyam, ew wekî nûnerê Stembolê hate hilbijartin.

## Jiyana kesane
Ew bi almanî di asta navîn de diaxive û zewaca xweya 25-salî bi Birol Çubukçu re di 15ê tîrmeha 2011 de bidawî kir. Ew dayika zarokek e, ku jê re digotin Çağrı.

## Çavkanî

Kategorî:Endamên Parlamena Tirkiyeyê ya 22an
Kategorî:Endamên Parlamena Tirkiyeyê ya 23an
Kategorî:Endamên Parlamena Tirkiyeyê ya 24an
Kategorî:Jinên tirk
Kategorî:Mirovên zindî
Kategorî:Parlamenterên Stembolê
Kategorî:Siyasetmedarên Partiya Dadwerî û Werarê (Tirkiye)
Kategorî:Siyasetmedarên Tirkiyeyê
Atîka (parêzgeh)

**Atîka**, (grekiya nûjen: Αττικής, *Attikís*) yek ji 13 herêmên îdarî yên Yewnanistanê ye. Di nav herêmê de parêzgehên Atîna, Atîkaya Rojhilat, Atîkaya Rojava û parêzgeha Pireyê cih digire. Herêm nîvgiraveke Derya Egeyî ye. Piştî serdema klasîk, bû yek ji herêmên herî girîng ên cîhana antîk.

## Rêveberî

Herêm bi heşt navendên yekeyên îdarî ya herêmî hatiye dabeş kiriye ev in:

* Atîna Bakûr
* Atîna Rojava
* Atîna Navîn
* Atîna Başûr
* West Attîka
* Rojhilata Attîka
* Piraeus
* Giravên Attîka
## Civatê mezin ên parêzgehê
thumb|270px
* Acharnés (Αχαρνές)
* Agía Paraskeví (Αγία Παρασκευή)
* Ágios Dimítrios (Άγιος Δημήτριος)
* Aigáleo (Αιγάλεω)
* Alimos (Άλιμος)
* Athína (Αθήνα)
* Chalándri (Χαλάνδρι)
* Galátsi (Γαλάτσι)
* Glyfáda (Γλυφάδα)
* Ílion (Ίλιον)
* Ilioúpoli (Ηλιούπολη)
* Kallithéa (Καλλιθέα)
* Keratsíni (Κερατσίνι)
* Kifissia (Κηφισιά)
* Korydallós (Κορυδαλλός)
* Maroúsi (Μαρούσι)
* Néa Ionía (Νέα Ιωνία)
* Néa Smýrni (Νέα Σμύρνη)
* Níkaia (Νίκαια)
* Palaió Fáliro (Παλαιό Φάληρο)
* Peiraiás (Πειραιάς)
* Peristéri (Περιστέρι)
* Výronas (Βύρωνας)
* Zográfos (Ζωγράφος)

## Çavkanî

Kategorî:Avabûnên 1987an li Yewnanistanê
Kategorî:Dewlet û herêmên ku di 1987an de hatine avakirin
Kategorî:Parêzgehên Yewnanistanê
Atîna Bakûr

**Atîna Bakûr** (bi grekî:Περιφερειακή Ενότητα Βορείου Τομέα Αθηνών *Perifereiaki enotita Voreiu Tomea Athinon*) yek ji yekeyên rêveberî ya herêmî yên Yewnanîstanê ye û yek beşên li herêma Atîkayê ye. Yekeya herêmî, li navenda bakurê rojhilata Atînayê de cih digire .

## Navendên Atîna Bakûr
Yekane li 12 navendan hatiye dabeş kirin ev in (hejmarên li ser nexşeyê û li jêr hatine nivîsandin hêjmara posteyê ya navenda ne): 

* Agia Paraskevi (3)
* Amarousio (8)
* Chalandri (35)
* Filothei-Psychiko (33)
* Irakleio (17)
* Kifisia (21)
* Lykovrysi-Pefki (22)
* Metamorfosi (23)
* Nea Ionia (25)
* Papagou-Cholargos (28)
* Penteli (29)
* Vrilissia (9)

## Çavkanî

Kategorî:Avabûnên 2011an li Yewnanistanê
Kategorî:Yewnanistan
Mîrektiya Heskîfê

**Mîrektiya Heskîfê,** mîrektiyek kurd e ku ji eşîra eyûbiyan derket. Wan di heyama 1249-1524an de li perçê bakurê îroyîn Kurdistan serwerî kir. Mîrektiyê, herêmên wekî Colemerg, Sirnak, Van, Sêrt û Heskîfê bidestxistibû.

## Binêre
* Dîroka Kurdistanê
Mîrektiya Çewlig

**Mîrîtiya Çewlikê** an jî **Mîrîtiya Sûweydiyan**, mîrekiyek kurd bû ku li herêma îro ya Çewlikê ji 1231 heya 1864an serwer bû. Mîrîtî di demên 1231 û 1248an de serbixwe bû û tenê ji bo mayîna dema xwe di bin destê serwerên mezin de bû.

## Binêre
* Dîroka Kurdistanê

Kategorî:Dewlet û herêmên ku di 1864an de hilweşiyan
Kategorî:Dewlet û herêmên ku di 1231ê de hatine avakirin
Kategorî:Dîroka Kurdistanê
Mîrektiya Şirwane

**Mîrîtiya Şirvanê**, dewletekî Kurd bu ku di navbera salan 1264 û 1845an de di herêmen Şirvanê hikûmdarî kir.

## Gotarên têkildar
* Dîroka Kurdistanê
* Lîsteya xanedan û dûgelên kurdan
* Sirwan

Kategorî:Dîroka kurdan
Ebru Günay

**Ebru Günay** an jî bi kurdî **Ebrû Gunay** (jdb. 1ê kanûna paşîn a 1982, Çewlîg, Tirkiye) dadnas û siyasetmedareke Partiya Demokratîk a Gelan (HDP) ye. Ew di sala 2018an de wekî endama Meclîsa Mezin ya Neteweyî ya Tirkiyeyê hat bû hilbijartin.

## Perwerde û kariyera pîşeyî
Wê li Zanîngeha Dîcleyê beşa dadê xwend, ya ku ew di 2006an de xelas kir. Li dû wê ew li Fermangeha Dadê ya Asrin xebitî, û beşdarî parastina Abdullah Öcalan bû. Her wiha wê ji Zanîngeha Bilgi ya Stembolê MSc di zagonên mafên mirovan de stend.

### Dozgeriya qanûnî
Ew ji ber lêpirsîna li ser çalakiyên Koma Civakên Kurdistanê (KCK) di 2009 de hat girtin û hate dadgeh kirin di dema dadgehkirina KCK de, ku tawanbar bi piştgirîkirina rêxistina terorîst hatin tawanbar kirin. Ew piştî pênc salan di nîsana 2014an de serbest hate berdan. Di îlona 2019 de, dadgeha Dadgeha Bilind a Tirk beraeta wê di doza sereke ya KCK de ya ku di destpêkê de zêdeyî 150 kes dihatin darizandin piştrast kir.

## Kariyera ramyarî
Ew di hilbijartinên parlamenê yên Hezîrana 2018an de ji bo Mêrdînê nûnerê HDPê hat hilbijartin û berdevkê HDPyê ye. Bi vî rengî ew li dijî wê yekê bû ku Recep Tayyîp Erdogan nehişt serbestberdana Selahattin Demirtaş an banga hilbijartinên pêşwext di çiriya pêşîn 2020 de kir. Ew jî beşdarî danûstandinên bi nûnerên Yekîtiya Ewropayê re di derbarê rewşa mafên mirovan li Tirkîyê de bû.

## Çavkanî

Kategorî:Jidayikbûn 1982
Kategorî:Kurd
Kategorî:Mirovên zindî
Kategorî:Siyasetmedarên kurd
Kategorî:Siyasetmedarên kurd ên jin ên sedsala 21ê
Kategorî:Siyasetmedarên Partiya Demokratîk a Gelan
Kategorî:Siyasetmedarên Tirkiyeyê
Mîrîtiya Pazukî

**Mîrîtiya Pazukî**, mîrektiya kurd bû ku di salan 1499 heya 1587an de hikum kiriye.

## Dîrok
Mîrîtî li herêma Bidlîsê, di sala 1499an de ji aliyê serokê eşira Pazukî, Huseyîn Elî Beg ve hatiye damezrandin. Mîrîtiya Pazukî ji aliyê Xelîd Beg ve ku îdarê kirin û hevbendiya Şax Îsmaîl Sefewî yê bû. Xelîd Beg ji ber ku di şerê de destekî xwe qeyb kiriye "yek-dest Xelîd" hatiye binavkirin.

## Binêre
* Dîroka Kurdistanê
* Lîsteya xanedan û dûgelên kurdan

## Çavkanî

Kategorî:Dewlet û herêmên ku di 1499an de hatine avakirin
Kategorî:Dewlet û herêmên ku di 1580î de hilweşiyan
Kategorî:Xanedanên kurdan
Hestiyê sîngê

thumb|176x176px|Hestiyê sîngê bi rengê sor hatiyê nîşankirin.

**Hestiyê sîngê** an jî **depê sîngê** (bi îngilîzî: *sternum / breastbone*).
thumb|Hestiyê sîngê li ser dîwarê peşî ya qefesa sîngê de cih digire.
Di laşê mirovên pêgehiştî de hestiyê sîngê hestiyek dirêj û pan e, li ser dîwarê pêşî ya qefesa sîngê de di navbera parsûyan de cih digire. Li gel parsûyan, dil û pişikan diparêze. Hestiyê sîngê ji sê hestiyên bi hev re zeliqî pêk tê û dişibe xencerek. Hestiyê beşa jorîn, hestiyê herî fire ye, dişibe destika xencerê û wekî manubriyum (*manubrium*) tê navkirin. Hestiyên pirika mil yên pelepeykerê bi manubriyumê ve girêdayî ne. Herwisa kirkirkên cota parsûyên yekem jî bi manubriyumê ve girêdan ava dikin. Hestiyê ko dişibe devê xencerê, hestiyê duyem a hestiyê sîngê ye. Ev hestî hestiyê herî dirêj ê hestiyê singê ye û wekî ten (bi îngilîzî: *body*) tê navkirin. Ten bi beşa jêrê manubriyumê ve girêdayî ye. Ji xeynî parsûyên serbest (parsûyên 11. û 12.), parsûyên duhem heta dehem bi beşa ten a hestiyê sîngê ve bi navbeynkariya kirkirkên parsûyan giradayî ne. Hestiyê seyêm a hestiyê sîngê dişibe serê xencerê. Ev hestî wekî niçika zîfoîd( xiphoid) tê navkirin. Niçika zîfoîd heta dawiya temenê 40 saliyê, wekî kirkirk e, paşê hestîbûna wî rû dide. Niçika zîfoîd li kotahiya hestiyê singê de cih digire, li aliyêkî ve bi hestiyê tenê ve girêdayî ye, serê vî yê din bi masûlkeyên navpençikê ve girêdayî ye.

## Çavkanî

Kategorî:Biyolojî
Begîtiya Erzenê

**Begîtiya Erzenê**, yek ji begîtiyeke kurd e ku li herêma Anatolya Rojhilat cîwar bûye. Tê texmînkirin ku ev begîtî li dora 1402an hatiye damezrandin û paşê jî di bin serweriya osmaniyan de di 1880an de hilweşiyaye.

## Mijarên têkildar
* Dîroka Kurdistanê
* Lîsteya xanedan û dûgelên kurdan

## Çavkanî

Kategorî:Begîtiyên Anatolyayê
Yewnanistana Navîn (parêzgeh)

**Yewnanistana Navîn**, (bi grekiya nûjen: Στερεά Ελλάδα, *Sterea Ellada*) yek ji sêzdeh herêmên erdnîgarî ya Yewnanistanê ye. Herêm li navenda erdnîgarî ya Yewnanistanê de cih digire.

## Erdnîgarî
Yewnana navîn, di derbarê hêjmara niştecihan de herêma giran a erdnîgarî ya Yewnanistanê ye. Niştecihên herêmê 4.591.568 kes e û rûerd a herêmê 24.818.3 km² (çarçik) erd digire û herêma mezin a duyemîn ya welatê ye. Li bakurê herêmê Peloponnese, li başûr Tessaly û Epîrûsê, li aliyê rojhilat ve bi Derya Egeyê re, li rojava ve bi derya ya Îonyayê û li başûr bi Kendava Korîntiyê ve sînor e. Avhewaya herêmê li peravên herêmê germ dibe û li hundirê herêmê, ziwa ye.

## Bajarên herêmê
[thumb|[Lamia (bajar)]]

Li gorî geljimariya sala 2001an bajarên sereke yên herêma **Yewnana Navîn** ev in:

* Atîna
*: 3.130.841 (Qada navend a bajarê Atîna)
*:: 3.761.810 (Qada metropola bajarê Atîna)
* Lamia
:58.601
* Agrinio
:57.147
* Chalkida
:53.584
* Thebes
:21.211
* Livadeia
:20.061
## Wêne

Wêne:Delphi-2.jpg| Xezîneya Atînayê li Delphi
Wêne:Livadeia general.jpg|Livadeia
Wêne:Galaxidi-2.jpg|Galaxidi
Wêne:Strandpromenade Chalkida.jpg|Chalkis
Wêne:20090803 hosiosloukas36.jpg|Hosios Loukas
Wêne:Fustanella Central Greece.JPG|Fustanella


## Çavkanî

Kategorî:Parêzgehên Yewnanistanê
Bigos

**Bigos** êxinîya tirşîna kelemê ye ku ji tirşîna kelema a pijiyayî ya bi cûre cûre goşt û sosîs û her wiha malzemeyên din ên cûda tê çêkirin. Dîtina pêjgeha klasîk a polonî tête hesibandin, ew di serî de li Polonyayê xwarinek neteweyî ye, lê ji ber sedemên dîrokî ew li Lîtvanya (navê lîtvanî: Bigoss), Belarûs (bi belarûsî: Бігас, *Bigas*) û (nemaze rojavayî) Ûkrayna (bi ûkraynî: Бігос, *Bihos*) tê bikaranîn. Perçeyek entegre ji pêjgehên ên herêmî.

## Çavkanî

Kategorî:Pêjgeha polonî
Kategorî:Xwarin
Kategorî:Xwarinên bigoşt
Kategorî:Xwarinên neteweyî
Nesimi Çimen

**Nesimi Çimen** (jdb. 1931 li Sariz, Qeyserî, Tirkiye - m. 2ê tîrmehê 1993, li Sêwas, Tirkiye) stranbêjekî gelêrî ku kurdê elewî bû.

Nesimi Çimen di neh saliya xwe de dest bi lêdana sazê kir. Di salên 1970 û 1980yî de li Ewropa gelek sêlik û kaset derketin. Ligel jina xwe Makbule Çimen, di 2ê tîrmeha 1993an de li Sêwasê beşdarî 4em Festîvala Pir Siltan Evdal bû, ku êrişa bi şewat li Sêwas hate kirin. Jina wî sax ma, ew bixwe di nav pêran de hat kuştin. Kurê wî Mazlum Çimen jî stranbêjekî navdar e ku heta îro jî şêwaza muzîkê ya bavê xwe didomîne.

## Stranên wî

* Dünyada
* Gel Göçelim Gönül
* Görsen Beni
* Acilin Kapilar
* Aglar Misin Güler Misin
* Aglatti Beni
* Asiklar Diyari
* Ayrilik Hasreti
* Ben De Su Kapiya Geldim Geleli
* Bir Gecinmek Icin
* Biz Kimin Asiklariyiz
* Bize De Banaz Da
* Büyük Evde
* Cura Acis
* Delal
* Duaz - Imam
* El Kapisina
* Geldik Erenler
* Gezelim Gurbet Ellerde
* Gönlümün Mihmani
* Gülmeliyiz
* Güzel Bir Bahcem Var
* Güzelsin Güzel
* Haydar Haydar (Ben melamet hirkasini)
* Hemi Miroye
* Heval
* Isterdim Kalici Bir Kural Gelsin
* Kel Muhtar
* Koca Basli Kara Kadi
* Kostum Da Geldim
* Ne Gezersin Kardas
* Niye Geldim Dünyaya
* Yar Senden Gayri
* Yine Bir Hasretlik Düstü Serime
* Baris Güvercini
* Canim Kurban Olsun
* Daha Senden Gayri
* Dertliyim (Nedir Hey Erenler)
* Dinle Sözümü
* Gel Göcelim Gönül
* Sen Degil Gönlüm sen Degil
* Sifa Istemem
* Sifa Istemem Balindan
* Tan Yildizi

## Çavkanî

 

Kategorî:Jidayikbûn 1931
Kategorî:Mirin 1993
Kategorî:Stranbêjên kurd
Makedonyaya Rojhilat û Trakya (parêzgeh)

**Makedonyaya Rojhilat û Trakya**, (bi grekî: Ανατολική Μακεδονία και Θράκη, *Anatolikí Makedhonía ke Thráki*) yek ji sêzdeh yekeyên îdarî yên Yewnanîstanê ye. Parêzgeh, ji beşên bakurê rojhilatê welat pêk tê û ji rojhilatê herêma Makedonya ya Yewnanistanê tevî herêma Trakya rojava û giravên Tasos û Semothrace pêk tê.

## Erdnîgarî
Herêm li başûrê Çiyayên Rhodope de bi bilindbûnên gir ve li deveran an çiyayên takekesî yên wekî Paggaio û deştên nêzê deverên peravê û çemên wê yên girîng ên wekî Nestos, Evros û Arda, yên ku ji Bakûr derdikevin, dirêj dibe. Du giravên wê bi giranî çiyayî ne. Li herêma Makedonya Rojhilat, wekî herêmên din ên Yewnana Bakur pir gol tuneye. Golên sereke Gola Vistonida, Gola Delta û Gola Evrosê ku ji aliyê çemên Nestos, Thesaurus û Platanovrisi hatine çêkirin.

## Bajarên parêzgehê
**bajarên mezin ên parêzgehê**
* Alexandroúpoli (Αλεξανδρούπολη) - 72.959 kes
* Xánthi (Ξάνθη) - 70.873 kes
* Kavála (Καβάλα) - 70.501 kes
* Komotiní (Κομοτηνή) - 66.919 kes
* Dráma (Δράμα) - 58.944 kes
**Bajar û bajarokên parêzgehê**

## Wêne

Wêne:Alexandroupolis (3).jpg|Lighthouse a Alexandroupolis
Wêne:Δέλτα του Έβρου.jpg|Parka Neteweyî ya Delta Evros
Wêne:Pink flamingos of Delta.jpg|flamingoyên pembe li Delta Evros
Wêne:20100626 Mesembria Temple of Apollo Thrace Greece.jpg|Malpera arkeolojîk a Mesimvria-Zone
Wêne:Crocus-2, Elatia forest.jpg|daristana Elatia Drama
Wêne:Απο την Κορυφη.jpg|Dîmenek Havînê ji serê çiyayê Falakro
Wêne:Didymoteicho2.jpg|Kela li Didymoteicho
Wêne:Wild Strawberry in Elatia forest - 2.jpg|daristana Elatia Drama
Wêne:Καράντερε 4.jpg|Ava li Samothrace
Wêne:Samothrace vathra1.jpg|daristana Elatia Drama
Wêne:Butterfly in Elatia forest - 3.jpg|Fallelala Agia Varvara Elatia
Wêne:Καταρράκτης Αγίας Βαρβάρας ( Waterfall of Agia Varvara).jpg|daristana Elatia Drama


## Çavkanî

Kategorî:Dewlet û herêmên ku di 1987an de hatine avakirin
Kategorî:Parêzgehên Yewnanistanê
Sevim Gözay

**Sevim Gözay**, (bixwîne wekî *Sevîm Gwêzay*) (jdb. 19 kanûna pêşîn 1972, li Stembol, Tirkiye - m. 14ê kanûna paşîn 2021, Kartal, Stembol, Tirkiye), rojnamevan, nivîskar û bernemekara televîzyonê yê tirk bû ku di 19ê kanûna pêşîn a 1972an de li Stembolê hatibû dinê.

## Jiyana wê

Piştî xwendina xwe li Lîseya Stembolê Üsküdar, wê xwendina xwe li Navenda Hunerê ya Müjdat Gezen (MSM) qedand.

Sevim Gözay di sala 1993an de dest bi karê medyayê kir û bi bernameyên Kozmopolîs di CNN Turk de weşand û Cinematic Portakal ku di TV8 de weşand hate naskirin. Sevim Gözay, di kanalên wekî Kanal D, TV8, CNN Türk, Atv, Show TV, Habertürk, Sky 360 û TRT xebitî. Di 2001 û 2002an de du caran, ji aliyê Komeleya Rojnamevanên Tirkiyeyê ve bi Xelata Çand û Hunerê ya Televizyonê hate xelatkirin.

Bernameya wê ya dawî "I Wonder with Sevim Gözay" di sala 2020an de di kanala Allianz Motto Music de derket. Gözay di 48 saliya xwe de li Nexweşxaneya Perwerde û Lêkolînê ya Lütfi Kırdar li Kartala Stembolê di 14ê kanûna paşîn a 2021an de ji ber nexweşiya penceşêra lîmfê jiyana xwe ji dest da. Cenazeyê wî li Goristana Veysel Karani ya li Samandıra hate veşartin.

## Çavkanî

## Girêdanên derve
* ''ÖZEL HABER! Ağlatan Veda! Murat Aykul'un Sevim Gözay Paylaşımları Herkesi Derinden Etkiledi!'' ***Magazin Noteri 23 Ocak 2021***
* Rûpela Fermî ya Facebookê
* Hesabê fermî ya Instagramê

Kategorî:Jidayikbûn 1972
Kategorî:Jinên tirk
Kategorî:Nivîskarên tirk
Kategorî:Rojnamevanên tirk
Makedonyaya Navîn (parêzgeh)

**Makedonyaya Navîn**, (bi grekî: Κεντρική Μακεδονία, *Kentrikí Makedhonía*, [kedriˈki makeðoˈnia]) yek ji sêzdeh herêmên îdariyên Yewnanistanê ye. Herêm, ji beşa navendî û dîrokî ya Makedonyayê pêk tê û li herêmê bi qasî 1.9 mîlyon kes lê jiyan dike.

## Erdnîgarî
Herêma Makedonyaya Navîn li bakurê Yûnanîstanê ye û bi herêmên Makedonyaya Rojava, Tesalyaya Başûr, Makedonyaya Rojhilat û Trakya ve girêdayî ye û li bakur li sînorên navneteweyî yên Yewnanistanê bi Komara Makedonyaya Bakur û Bûlgarîstanê ve hatiye dorpêçkirin. Aliyê başûr perav e û bi kendavên Thermaic, Toroneos, Singitic û Strymonic ve hatiye dorpêçkirin. Bajar û paytexta herî mezin a herêmê Selanîkê ye. Serres duyemîn bajarê herî zêde hêjmara niştecihên wî zêde ye. Li pey wê bajarên Katerini, Veria û Giannitsayê tê.

Makedonyaya Navîn bi erdnîgariya xwe deşt e û bi gelek çeman ve, hem di sektora seretayî de û hem jî di sektora navîn de gelekî pêşketî ye. Deşta herî mezin a Yewnanîstanê, li Makedonya Navîn e. Thessaloniki ku metropolê Makedonyayê ye, duyemîn bajarê mezin ê Yewnanîstanê ye. Çiyayên herî bilind ên herêma Makedonyaya Navîn çiyayên Olympus 2.918 m, Çiyayên Voras 2.524 m, Çiyayên Pierian 2.193 m, Çiyayên Vermio 2.065 m, û Çiyayê Athos 2,033 mîtro bilindahiya wan heye. Çemên mezin jî Halîakmon, Axîos, Loudiya û Galîkos (Echedoros) in ku hemû çem diherikin Kendava Termayê. Golên Koroneya, Volvi, Doiran û Kerkini li Makedonyaya Navîn e.

## Bajarên herêmê

## Çavkanî

## Girêdanên derve

Kategorî:Dewlet û herêmên ku di 1987an de hatine avakirin
Kategorî:Parêzgehên Yewnanistanê
Bruce Thomas

**Bruce Thomas** (jdb. 17ê gulana 1961 li DYA) lîstikvanekî amerîkan e ku tê zanîn bi xuyangkirina karakterê Batman di rêzeya reklamên ji bo xizmeta OnStar a General Motors ku ji 2000 heta 2002 weşand.

## Kariyer
Ew di Legally Blonde, û her weha sequel wê Legally Blonde 2: Sor, Spî & Blonde, wekî "zilamê UPS" hate nîşankirin. Ew di filmê 2008 Babysitter Wanted de hate pêşandan. Ew di navbera 2006–2009an de wekî Stephen Trager di rêzefîlma xwerû ya ABC Family Kyle XY de lîst. Wî di 8-ê çiriya pêşîn a 2008an de di rêza Bones de wekî "JP Gratton" di rêzafîlma "Bones" de lîst.

Heman demê de Thomas di sîtkoma *[[Wings ( rêzefîlm)|Wings]]* û her wiha *[[Weeds ( rêzefîlm)|Weeds]]* de jî hatiye nişandan. Wî herî dawî dengên Atrocitus li *Green Lantern: Emerald Knights*, Ezra Loomis di *Gears of War: Judgement*, Desaad di *Justice League: War* û James Gordon di *Son of Batman*de peyda kir.

Wî girtina tevgerê ji bo spartayî John-117, lehengê lîstika vîdyoyê Halo 4 peyda kir.

Di rabirdûyê de bi çewtî hat ragihandin ku Thomas ji bo pîlotfîlm û pêşandana rêzefîlma *[[Birds of Prey ( rêzefîlm|Birds of Prey]]* ya WB li Batman lîst. Thomas bixwe di dema hevpeyivînek podkastê de ev rastî belav kir.

## Fîlmnîgarî

### Fîlm

### Wêneguhêz

### Lîstikên vîdyoyî

## Çavkanî

Kategorî:Aktorên amerîkî
Kategorî:Jidayikbûn 1961
Kategorî:Mêr
Kategorî:Mirovên zindî
Êpîros (parêzgeh)

**Êpîros**, **Ipiros** (, ; ), yek ji sêzdeh herêmên îdarî yên Yewnanistanê ye. Herêm li bakurê rojavayê Yewnanistanê cihwar bûye û herêmek kevneşopî ya Yewnanistanê ye. Ji aliyê rojhilat ve bi herêmên Makedonyaya Rojava û Tesalya, aliyê başûr ve Yewnanistana Rojava, li aliyê rojava ve deryaya Yonî û giravên Yonî, û ji aliyê bakûr ve bi Albanyayê ve sînor e.

## Erdnîgarî
thumb|Dîmenek ji seyrangeha neteweyî ya bakûr
Êpîrosa Yewnan, bi giştî herêmek, bi kevir û çiyayî ye. Axa herêmê ji molosî û tesprotîyên kevnar pêk tê û beşekî biçûk ji axa Xaonian sparteya ku beşa herî mezin li Başûrê Albanyayê ye, pêk tê. Herêm bi piranî ji zozanên çiyayî ye û beşek ji Alperên Dînarî, pêk tê. Cihê herî bilind ê herêmê li Çiyayê Smolîkasê ye û bilindahiya ya çiya 2.637 mêtro ji asta deryayê bilind e. Li rojhilat Çiyayên Pîndos ên ku qonaxa Yewnanistana sereke pêk tîne û herêmê ji Makedonya û Tesselyê vetiqetîne, ciwar bûye.

## Bajarên herêmê
thumb|Nexşeya dabeşkirin a rêveberiya herêmê
**Bajarên herêmê**
* Arta
* Igoumenitsa
* Ioannina
* Konitsa
* Metsovo
* Paramythia
* Parga
* Preveza
* Syvota

## Wêne

File:Dodona theater.jpg|Şanoya kevnar li Dodona
File:Κορυφογραμμή Πίνδου.JPG|Çiyayên Pindus
File:Παραμυθένια βόλτα.jpg|Çemê Acheron
File:Preveza Greece from above dsc06080.jpg|Kendava Ambrakî ya Preveza
File:Metsovo.jpg|Metsovo
File:408Aristi.JPG|Gundê Aristi li Zagori , mînaka avahîsaziya Epîrîkî
File:Pargaharbour.jpg|Parga
File:Vikos Gorge.jpg


## Çavkanî

Kategorî:Avabûnên 1987an li Yewnanistanê
Kategorî:Dewlet û herêmên ku di 1987an de hatine avakirin
Kategorî:Parêzgehên Yewnanistanê
Günter Dönges

**Günter Dönges** (jdb. 14ê çiriya paşîn a 1923 li Duisburg,Almanya ; m. tebax 2001) nivîskarekî alman ê romanên lênûsk bû.

Dönges dibistana navîn xelas kir û piştî dema wî bi Wehrmacht re wek edîtor di rojnameyek Düsseldorf de xebitî. Di destpêka salên 1950an de, wî romanên dilşewat û her weha nivîsên pêşîn li ser Pat Wilding, detektîvek kesane, ku wî tevî xwediyê wê Günter Netsch serperştiya wêjeyî li Netsch-Verlag heya 1953 nivîsand. Piştî ku wî dev ji karê xwe yê rojnameyê berda û dikanek kirtasiyê kar kir, ew serî li çîrokên dilşewat, bi taybetî yên li ser „Familie Müller“ û romanên din da (çîrokên polîsî û çîroka serpêhatiyê ya 6-beşî "Der Herr des Degens ", ku ji bo bazara pirtûka krediyê derket holê).

Ji 1954an ve tenê wekî nivîskarek çalak (ji bo Bastei û Zauberkreis-Verlag), ku di wê demê de wî karakterê Butler Parker îcad kir. Ev hate weşandin - xwerû, her dem li ser nêçîra çete û bi henek henek - di destpêkê de di sûka pirtûka kirê de jî, dûv re ji hejmara 214 a Bastei Kriminal-Romane wekî çapa lênûskan û ji 1972an ve wekî rêzeromanek cûda, ku heya 1992 xuya bû. Ne hemî, lê pirraniya berbiçav a romanan, ji hêla Dönges ve hatine nivîsandin. Kovarên din ên ku ji hêla wî ve hatine damezrandin Jeff Conter, Halleluja-Fun-Western û Familie Müller ên li jor navborî bûn. Di dawiya kariyera xwe de wî ji bo rêzeromanên wekî Dämonenkiller û Vampir-Horror-Roman jî nivîsand.

Bernavkên ku Dönges bikar anîne tê de hene Glenn Larring, Dan Cillingh, John D. Acton (ji bo Butler Parker), Jerry Lonsdale (ji bo Western), Julia Wendt (ji bo romanên Familie Müller), Pat Wilding (nasnameyek kolektîf a çîrokên li ser lehengê bi heman navî), Rolf van Kessel û Richard W. Drilling û her weha Mac Driving (di heman demê de paşê ji hêla kesên din ve hate parve kirin) û Gay D. Carson.

## Wêje
* Schmidtke, Werner G.: Günter Dönges, Spezialist für Heft-Humor, in: „Der Romanheft-Sammler“ (Artus-Verlag). 1998.

## Girêdanên derve
* Artikel zu Dönges bei zauberspiegel-online.de
* Webseite zu Butler Parker, auch mit Porträt von Dönges

Kategorî:Jidayikbûn 1923
Kategorî:Mêr
Kategorî:Mirin 2001
Kategorî:Nivîskarên alman
Viyan Dexîl

**Viyan Dexîl** (jdb. 1971, Şingal, Başûrê Kurdistanê), siyasetmedara kurd e û berdevka baregehê Barzanî ye û endama PDKê ye û endama pêşiyê ya parlamena Iraqê ye li ser parta PDK li parêzgeha Mûsil. Viyan du xûlan karî bibîte endama parlamena Iraqê li 2010 û 2014.

Viyan Dexîl li sala 1971 li bajarê Şingalê ji dayik bûye ko ji malbateka kurdên êzdî ye.

## Çavkanî

Kategorî:Jidayikbûn 1971
Kategorî:Jinên kurd
Kategorî:Kesên ji Mûsilê
Kategorî:Mirovên zindî
Kategorî:Siyasetmedarên kurd
Giravên Yonî (parêzgeh)

**Giravên Yonî**, (bi grekî: Περιφέρεια Ιονίων Νήσων, *Periferia Yonyon Nison*), yek ji sêzdeh Yekeyên Rêveberî ya Yewnanistanê ye. Xeynî Girava Çoha, hemî Giravên Yoniyê di bin rêveberiya Parêzgeha Giravên Yoniyê de ye. Rûreda giravan bi giştî 2.306,94&nbsp;km² (çarçik) e. Li gorî daneyên sala 2011an hêjmara niştecihên giravan 207 hezar 885 kes e. Navenda parêzgehê Girava Korfuyê ye.

## Giravên parêzgehê
Parêzgeh bi reforma îdarî ya sala 1987an de hat avakirin û ji bajarên girav ên Korfu, Kefaloniya, Îthaka, Lefkada û Zakînthosê pêk tê.

Bi Peymana Kallikratis a sala 2010an re hêz û desthilatdariya parêzgehê ji nû ve hatin diyarkirin û dirêjkirin.

Giravên ku bi Rêveberiya Îdarî ya Parêzgehê ve tên birêvebirin ev in:
* Îthaka
* Kefalonya
* Korfu
* Lefkada
* Zakînthos

## Parêzgehên Yewnanistanê

## Çavkanî

Kategorî:Avabûnên 1987an li Yewnanistanê
Kategorî:Dewlet û herêmên ku di 1987an de hatine avakirin
Kategorî:Parêzgehên Yewnanistanê
Bari

**Bari** (bi barezî: *Bare* [ˈbæːrə]), bajarekî Îtalyayê ye û li herêma Pugliayê cîwar bûye. Bari, yek ji bajarên mezin ên herêmê ye.

## Gelhe
Li gorî daneyên salan grafîka niştecihên bajarê wiha ye:

Colors=
  id:lightgrey value:gray(0.9)
  id:darkgrey  value:gray(0.7)
  id:sfondo value:rgb(1,1,1)
  id:barra value:rgb(0.6,0.7,0.8)

ImageSize = width:455 height:373
PlotArea = left:50 bottom:50 top:30 right:30
DateFormat = x.y
Period = from:0 till:400000
TimeAxis = orientation:vertical
AlignBars = justify
ScaleMajor = gridcolor:darkgrey increment:50000 start:0
ScaleMinor = gridcolor:lightgrey increment:10000 start:0
BackgroundColors = canvas:sfondo

BarData=
  bar:1861 text:1861
  bar:1871 text:1871
  bar:1881 text:1881
  bar:1901 text:1901
  bar:1911 text:1911
  bar:1921 text:1921
  bar:1931 text:1931
  bar:1936 text:1936
  bar:1951 text:1951
  bar:1961 text:1961
  bar:1971 text:1971
  bar:1981 text:1981
  bar:1991 text:1991
  bar:2001 text:2001
  bar:2006 text:2006

PlotData=
  color:barra width:20 align:left

  bar:1861 from:0 till: 44572
  bar:1871 from:0 till: 61541
  bar:1881 from:0 till: 72624
  bar:1901 from:0 till: 94236
  bar:1911 from:0 till: 121633
  bar:1921 from:0 till: 136247
  bar:1931 from:0 till: 172600
  bar:1936 from:0 till: 197918
  bar:1951 from:0 till: 268183
  bar:1961 from:0 till: 312023
  bar:1971 from:0 till: 357274
  bar:1981 from:0 till: 371022
  bar:1991 from:0 till: 342309
  bar:2001 from:0 till: 316532
  bar:2006 from:0 till: 325052

PlotData=

  bar:1861 at: 44572 fontsize:S text: 44.572 shift:(-8,5)
  bar:1871 at: 61541 fontsize:S text: 61.541 shift:(-10,5)
  bar:1881 at: 72624 fontsize:S text: 72.624 shift:(-10,5)
  bar:1901 at: 94236 fontsize:S text: 94.236 shift:(-10,5)
  bar:1911 at: 121633 fontsize:S text: 121.633 shift:(-10,5)
  bar:1921 at: 136247 fontsize:S text: 136.247 shift:(-10,5)
  bar:1931 at: 172600 fontsize:S text: 172.600 shift:(-10,5)
  bar:1936 at: 197918 fontsize:S text: 197.918 shift:(-10,5)
  bar:1951 at: 268183 fontsize:S text: 268.183 shift:(-10,5)
  bar:1961 at: 312023 fontsize:S text: 312.023 shift:(-10,5)
  bar:1971 at: 357274 fontsize:S text: 357.274 shift:(-10,5)
  bar:1981 at: 371022 fontsize:S text: 371.022 shift:(-10,5)
  bar:1991 at: 342309 fontsize:S text: 342.309 shift:(-10,5)
  bar:2001 at: 316532 fontsize:S text: 316.532 shift:(-10,5)
  bar:2006 at: 325052 fontsize:S text: 325.052 shift:(-10,5)

TextData=
  fontsize:S pos:(20,20)
  text:Jêderk - ISTAT

## Çavkanî

Kategorî:Bajar û bajarokên Pugliayê
Taranto

**Taranto** (bi zaravayê tarantoyî: *Tarde*), bajarekî Îtalyayê ye û yek ji bajarên li herêma Pugliayê ye.

## Gelhe
Li gorî daneyên salan grafîka niştecihên bajarê wiha ye:

Colors=
  id:lightgrey value:gray(0.9)
  id:darkgrey  value:gray(0.7)
  id:sfondo value:rgb(1,1,1)
  id:barra value:rgb(0.6,0.7,0.8)

ImageSize = width:555 height:373
PlotArea = left:50 bottom:50 top:30 right:30
DateFormat = x.y
Period = from:0 till:250000
TimeAxis = orientation:vertical
AlignBars = justify
ScaleMajor = gridcolor:darkgrey increment:50000 start:0
ScaleMinor = gridcolor:lightgrey increment:10000 start:0
BackgroundColors = canvas:sfondo

BarData=
  bar:1861 text:1861
  bar:1871 text:1871
  bar:1881 text:1881
  bar:1901 text:1901
  bar:1911 text:1911
  bar:1921 text:1921
  bar:1931 text:1931
  bar:1936 text:1936
  bar:1951 text:1951
  bar:1961 text:1961
  bar:1971 text:1971
  bar:1981 text:1981
  bar:1991 text:1991
  bar:2001 text:2001
  bar:2011 text:2011
PlotData=
  color:barra width:20 align:left

  bar:1861 from:0 till: 26163
  bar:1871 from:0 till: 25012
  bar:1881 from:0 till: 31630
  bar:1901 from:0 till: 56190
  bar:1911 from:0 till: 65238
  bar:1921 from:0 till: 104379
  bar:1931 from:0 till: 111616
  bar:1936 from:0 till: 117722
  bar:1951 from:0 till: 168941
  bar:1961 from:0 till: 194609
  bar:1971 from:0 till: 227342
  bar:1981 from:0 till: 244101
  bar:1991 from:0 till: 232334
  bar:2001 from:0 till: 202033
  bar:2011 from:0 till: 200154
PlotData=

  bar:1861 at: 26163 fontsize:S text: 26.163 shift:(-8,5)
  bar:1871 at: 25012 fontsize:S text: 25.012 shift:(-10,5)
  bar:1881 at: 31630 fontsize:S text: 31.630 shift:(-10,5)
  bar:1901 at: 56190 fontsize:S text: 56.190 shift:(-10,5)
  bar:1911 at: 65238 fontsize:S text: 65.238 shift:(-10,5)
  bar:1921 at: 104379 fontsize:S text: 104.379 shift:(-10,5)
  bar:1931 at: 111616 fontsize:S text: 111.616 shift:(-10,5)
  bar:1936 at: 117722 fontsize:S text: 117.722 shift:(-10,5)
  bar:1951 at: 168941 fontsize:S text: 168.941 shift:(-10,5)
  bar:1961 at: 194609 fontsize:S text: 194.609 shift:(-10,5)
  bar:1971 at: 227342 fontsize:S text: 227.342 shift:(-10,5)
  bar:1981 at: 244101 fontsize:S text: 244.101 shift:(-10,5)
  bar:1991 at: 232334 fontsize:S text: 232.334 shift:(-10,5)
  bar:2001 at: 202033 fontsize:S text: 202.033 shift:(-10,5)
  bar:2011 at: 191810 fontsize:S text: 200.154 shift:(-10,5)
TextData=
  fontsize:S pos:(20,20)
  text:fonte ISTAT - elaborazione grafica a cura di Wikipedia


## Mijarên têkildar
*Zaravayê tarantoyî

## Çavkanî

Kategorî:Bajar û bajarokên Pugliayê
Kategorî:700î b.z.