Anatomiya laşê mirovî

**Laşê mirovî** binyatekî sirûştî (physical) û sergihayî ye(entire) ji organîzma zîndewera mirovî (human being). Laşê mirov ji serî, milan, du lingan, ûstû, pişt, bejn , pî , zik û sîng pêk tê ye. Bilindiya navîn ya mirovê mest der dorê 1.6 m(5_6 ling) wek dirêjî. Zikmakî yan cenetîks roleke girîng dilîze di pirsgirêka dirêjiya bejna mirov bi riya cînîs(genes). Em dibêjin laşa yan gede mirov ji mirovê sax, û ji mirovê mirî re dibêjin cendek.

Laşê mirovan ji xane, şane, endam (organan) û koendaman (sîstemên fîziyolojî) pêk tê. Laşê mirovan bi riya zanista anatomî tê xwandin bo beşên geda mirov werê fehmkirin û nexweşiyên neyeksan werê nasîn.

= Endamên (organên) mirovan =

Endam an **organ** beşek e laşê mirov û zindiyên din in. Koma endeman dibin koendam(sîstem) wekî koendama henaseyê, koendama herisê û hwd.

sîstema organan karên endamên leşa mirov dimeşîne û rêzikirin dike (sîstemkirin dike). Bê van sîsteman bedena mirov kar nake û najî. Leşê mirov ji çend koendam an sîsteman hevbend dibe, navên wan:

# Koendama herisê
# Koendama hestê
# Koendama mîzê
# sîstema livînê
# Koendama lîmfê
# sîstema hormonan
# Koendama henaseyê
# sîstema gera xwînê
# sîstema pirbûnê
# Koendama zaûzê ya nêrê
# Koendama zaûzê ya mêyê
# Koendama demarê
# Koendama bergiriyê
# Koendama poşerê

Her sîstemekê kirdareke xwe taybet (special function) heye û şaşbûneke biçûk di kirdarê yek ji van sîsteman leşa mirov li hev dixe.

## Xane û şane
* Xane
* Şane

## Koendama Peyker û Masûlkeyê
* Hestiyepeyker
* tewerepeyker
* pelepeyker
* hestîbûn
* hestî
* kirkirk
* geh
* birrbirreya piştê
* masûlke
* lûsemasûlke
* peykeremasûlke
* dilemasûlke
* bîrdozîya xelîska deziyan
* parsû

## Dil û sîstema gerra xwînê
* dil
* xwîn
* moxê hestî
* xwînber
* xwînhêner
* mûlûleyên xwîne
* xiroka sor
* xiroka spî
* perikên xwînê
* plazmaya xwînê
* hemoglobîn
* kêmxwînî
* guhaztina xwînê

## [[Koendama henaseyê|Koendam henaseyê]]
* difin
* dev
* coga henaseyê
* qirrik
* gewrî
* borrîhewa
* Zengilor
* pişik
* navpençik
* alûgorkirina gazaên henasedanê

## [[Koendama herisê ya mirovan|Koendama herisê]]
* dev
* diran
* ziman
* sorîçk
* gede
* pankreas
* rûviya zirav
* rûviya stûr /
* rûviya zêde
* rûviya kor
* zeravdank
* zerav
* kezeb

## Koendama mîzê
* gurçik
* borîmîz
* mîzdank
* mîzerê
## Sîstema hormonan
* rijên
* hîpofîz
* hîpotalamus
* hormonên herîsê
* hormona aldosteron
* hormona geşê
* hormona kortîkotropîn
* hormona prolaktîn
* hormona paratîroîd
* êstrocen
* procesteron
* hormona handerê tenê zer
* hormona handerê çikldanê
* însulîn
* rijenê tîmus
* pankreas
* rijênê adrenal
* guatir
* nexweşiya şekir
*

## Koendama demar
* Demax
* mejî
* mejîk
* lakêşemox
* demarekoendama xweyî
* demarekoendama çêwe
* demarekoendama navendî
* dirkepetik
* demar
* demarexane
* demareşane
* gehînke
* tewere
* dendrît
* refleks

## [[Koendama hestê]]
* hestê bînînê
** çav
** rengîne
** reqe
** korniye
** hawêne
** tore
** xaneya qoçekî
** xaneya çîlkeyî
* bîhîstîn
** guh
** guhê derve
** guhê naverast
** guhê navî
** hevsengî
* hestê bêhnkirinê
** difin
**
* çêjtin
** ziman
** çêjegopke
** çêja şîrîn
** çêja şor
** çêja tirş
** çêja tal
** çêja umamî
* sehkirin
** çerm
** por
** nînok
** hestewergir
## Endamên zayendî
### [[Koendama zaûzê ya nêrê|Endam û pêkhateyên zaûzê yên nêran]]
** koendama zaûzê ya nêrê
** sperm
** tovav
** çûk
** gun
** aloze
** lûleya guhêzer
** prostat
** çikildanên tovavê
** rijênê cowper
### [[Koendama zaûzê ya mêyê|Endam û pêkhateyên zaûzê yên mêyan]]
** koendama zaûzê ya mêyê
** endamên derve yên koendama zaûzê ya mêyan
** zê
** gilik
** malzarok
** hêkdank
** oogenesîs
** coga hêkê

## [[Bizarûmayin|Ducanî]]
## Çavkanî

## Girêdanên derve

* Integrative Biology 131: General Human Anatomy (Fall 2005) by Professor Marian Diamond

* "Anatomy of the Human Body". 20th edition. 1918. Henry Gray.
* Human anatomy in photo 
* Human Anatomy Lectures on Video and Other Learning Resouces 
* Terminologia Anatomica (names of anatomical features) on FIPAT site
* Human Body Maps (interactive human body) on HL.com


Kategorî:Biyolojî
Kategorî:Sîstema biyolojîk