open-index/open-wikipedia-markdown huggingface dataset:
Blådalsvatnet

**Blådalsvatnet**, goleke di nava sinorê parêzgeha Hordalanda Norwêcê de ye. Gola Blådalsvatnet, 10 kîlomêtre li aliyê bakurê gundê Indre Matreê cih digire û pîvana perava golê 13,38 kîlomêtre ye.
## Mijarên têkildar
* Lîsteya golên Norwêcê
## Çavkanî

Kategorî:Golên Vestlandê
Konurbasyon

**Konurbasyon** (), herêmên ku ji çend bajarê ji hev cuda bipêşveçûne û piştre gihiştine hev, pêk tê. Ev peyv ewil ji aliyê Patrick Geddes ve di sala 1915 de hatiye bikaranîn.

Li cîhanê ev der ji aliyê aborî û hwd pir pêşketine û navbera van bajaran bi rêyên pêşveçûyî giredayî hev kirine.

Konurbasyona ewil li cîhanê li DYAyê ji Boston, Connecticut, New York City, Nû Jersey, Fîladelfiya, Baltimore û ji Washington (District of Columbia) pêk dihat ku ji 60 mîlyon kesî bêhtir wê demê di nav vê herêmên de didijîn. Ev der wek "riya mezin" dihat pênas kirin.

Ji bilî vê jî li Japonya Tokyo-Yokohama û Osaka-Kobe-Kyoto jî konurbasyonên pêşveçûyîne.

Ev konubasyon ji aliyê rûpîvanê ve ji ya jêr ne mezintir e lê ji aliyê gelhê ve ji ya DYAyê jî mezintir e.

## Çavkanî

Kategorî:Bajar
Kategorî:Erdnîgarî
Kategorî:Mîmarî
Eidfjordvatnet

**Eidfjordvatnet**, goleke di nava sinorê parêzgeha Hordalanda Norwêcê de ye. Gundê Øvre Eidfjord ji aliyê başûrê ve dikeve kêleka golê û Rêya Neteweyî ya Norwecî 7 li aliyê rojava ve di ber golê re derbas dibe.

## Mijarên têkildar
* Lîsteya golên Norwêcê
## Çavkanî

Kategorî:Golên Vestlandê
Bjølsegrøvvatnet

**Bjølsegrøvvatnet**, goleke di nava sinorê parêzgeha Hordalanda Norwêcê de ye. Gol Bjølsegrøvvatnetê, li erda çiyayên rojhilatê Fiorda Fyksesund û li bakurê rojavayê gundê Ålvik de cih digire.
## Mijarên têkildar
* Lîsteya golên Norwêcê
## Çavkanî

Kategorî:Golên Vestlandê
Christine Grän

**Christine Grän** (jdb. 18ê nîsana 1952 li Graz , Awistirya ) nivîskareke awistirî ye.

## Jiyana wê
Grän li bajarê xwe almannasî û îngilîznasî xwend. Piştî mezûnbûn, wê wekî edîtor xebitî û pênc salan li Afrîkayê jiya, ta ku di dawiyê de wekî rojnamevan û nivîskarek serbixwe li Bonnê bi cî bû. Grän di serî de wekî nivîskarekî sûc bi rêzeromana xwe ya bi sernavê *Anna Marx*, ku li ser bingeha motîvên ku rêzeromana *Auf eigene Gefahr* ji bo ARD bi Thekla Carola Wied re di rola sereke de hat kişandin, navûdeng bû. Dozên li ser mafên pêgirtê detektîva pir guhertî ku Grän di dawiyê de winda kir hebû. Ew ji bo *Marx ist tot* di sala 1994an de bi Marlowe re di kategoriya Çêtirîn Romana Detektîv - Neteweyî de rûmeta "Civaka Raymond Chandler" a germenî da.

## Çend berhemên wê

; Wêjeya spehî

* *Die kleine Schwester der Wahrheit. Roman*. Fischer, Frankfurt/M. 1992, .
* *Dame sticht Bube. Roman*. Knaus, München 1997, .
* *Die Hochstaplerin. Roman*. Knaus, München 1999, .
* *Hurenkind*. 2. Aufl. Goldmann, München 2002, .
* *Villa Freud*. Goldmann, München 2004, .
* *Heldensterben. Roman*. Eichborn, Frankfurt/M. 2008,  (Die Andere Bibliothek; 280).
* *Marx ist tot*. Rowohlt, Reinbek 1983, .
* *Feuer bitte! Ein neuer Fall für Anna Marx*. Goldmann, München 2008, .
* *Jedermanns Gier*, Krimi, Nautilus, Hamburg 2009, 
* *Amerikaner schießen nicht auf Golfer: 18 Storys*, ars vivendi, Cadolzburg 2014, 
* *Sternstr. 24 : 24 Weihnachtsgeschichten vom Parterre bis unters Dach*, ars vivendi, Cadolzburg 2015, 
* *Anna Marx und der kalte Tod.* ars vivendi, Cadolzburg 2021, .

; Kommissar Martin Glück, tevî Hannelore Mezei
:

* *Glück am Wörthersee*, Kriminalroman, ars vivendi, Cadolzburg 2016, 
* *Glück in Wien*, Kriminalroman, ars vivendi, Cadolzburg 2018, 
* *Glück in der Steiermark*, Kriminalroman, ars vivendi, Cadolzburg 2019, 
* *Glück in Salzburg*, Martin Glücks vierter Fall, ars vivendi, Cadolzburg 2019, 

; Sachbücher

* *Hunger. Ein Report*. Dietz Verlag, Bonn 1993,  (Dietz-Taschenbuch; 48).
* *Nahrungsmittelhilfe als Entwicklungshilfe? Projekte der Partnerschaft*. Deutsche Welthungerhilfe, Bonn 1986.
* *Philippinen. Projekte der Partnerschaft*. Deutsche Welthungerhilfe, Bonn 1986.
* *Zusammenarbeit mit Entwicklungsländern. So sieht die Praxis aus*. 2. Aufl. BMZ, Bonn 1984, .

## Çîrokên bideng

* 2013: mit Eva Karnofsky: *Quitos Töchter* – Regie: Jörg Schlüter (Hörspiel – WDR)

## Girêdanên derve
* 
* 
* Malpera wê 
* Jînenîgarî li ser www.krimilexikon.de

## Çavkanî
Lîsteya volkanên Erîtreayê

thumb|Volkana Alid li Erîtreayê
Eva ha lîsteya volkanên çalak û temirî yên Erîtreayê ye.

## Çavkanî

Kategorî:Erîtrea
Erîtreayê
Kategorî:Volkanên Erîtreayê
Antîoxos I Sotêr

**Antîoxos I Sotêr**, **Antîoxosê Yekem** (; ) padîşah de Împeratoriya Seleukî bû navbera salên 281 û 261 b.z.. Ew şahê duyem ê Împeratoriya Seleukî yê serdema helenîstîk bû.
thumb|Împeratoriya seleukîdî () dema ku Antîoxos di 281 de bû padişah

## Çavkanî

Kategorî:Jidayikbûn 320î b.z.
Kategorî:Keyên gerdûnê
Kategorî:Mirin 261 b.z.
Kategorî:Şahên seleukî
Hamlagrøvatnet

**Hamlagrøvatnet**, goleke di nava sinorê parêzgeha Hordalanda Norwêcê de ye. Gola Hamlagrøvatnetê gola herî mezinê parêzgeha Hordalandê ye. 17e kîlomêtre başûrê rojhilata gundê Dalekvam û bi qasî 10 kîlomêtre li başûrê gundê Evangerê cih digire.
## Mijarên têkildar
* Lîsteya golên Norwêcê
## Çavkanî

Kategorî:Golên Vestlandê
Lîsteya volkanên Azerbaycanê

rast|thumb| Volkana Axarbaxar
Va ye lîsteya volkanên çalak û temirî yên Azerbaycanê ye.

## Çavkanî

Azerbaycan
Kategorî:Volkanên Azerbaycanê
Getto

Cihê niştecihbûnê yê cihê wekî **getto** tê binav kirin. Peyv ji zimanê îtalî tê û tê wateya darêjxane ( kelxane). Dûv re wekî navçe ji bo cîhek niştecihbûnê ya cuda hate pejirandin, ji ber ku niştecihên Cihû li Wênîsê di 1516 de bi Ghetto Nuovo (darêjxaneya nû) bi sînor bûn.Digel fetwaya papayî *[[Cum nimis absurdum]]* di 14ê Tîrmeha 1555an de, Paul IV geto ji Cihûyên ku li dewleta papayî dijîn re ferz kir.Ev awayê jiyanê li navçeyek diyarkirî an yek kolanên cihûyî heya wekhevkirina Cihûyan di sedsala 19an de hate domandin.
thumb|Nexşeya getoyên Cihûyan li Ewropaya Rojhilat (1941–1945)Di dema şerê Cîhanî yê Duyem de (1939–1945) Naziyan li Polonyaya dagirkirî û Komara Çek a pêvekirî ji bo Cihûyên dersînorkirî warên niştecihbûnê / gettoyên bi tevahî cûda ava kirin. Van kampên binçavkirinê wekî stasyonên derbasbûnê kar dikirin berî ku ew werin veguhastin wargehên tunekirinê.

Di warê axaftinê de, navçeyên ku bi her du deverên navborî bi tevahî cûda ne, aniha jê re geto têne gotin, ji ber ku ew bi piranî malên endamên hin komên etnîkî (veqetandin) an jî komên civakî yên marjînal in. Veguhestin, ew bêyî referansa rasterast a fezayî ya di nîqaşê de li ser avahiyên civakî yên diyarker (binçand, tevnên civakî) jî tê bikar anîn.

## Çavkanî
Juklavatnet

**Juklavatnet**, goleke di nava sinorê parêzgeha Hordalanda Norwêcê de ye. Pîvana perava golê 12,24 km û bilindahiya ji asta deryayê 1 060 mêtre ye.
## Mijarên têkildar
* Lîsteya golên Norwêcê
## Çavkanî

Kategorî:Golên Vestlandê
Lîsteya volkanên Mongolyayê

thumb|Herêma volkanî ya Taryatu-Chulutu ya Mongolyayê
Va ye lîsteya volkanên çalak û temirî yên Mongolyayê ye.

## Çavkanî

Mongolya
Kategorî:Mongolya
Kategorî:Volkanên Mongolyayê
Kvennsjøen

**Kvennsjøen**, goleke di nava sinorê parêzgeha Hordalanda Norwêcê de ye. Gol li Deşta Hardangerviddayê û li nava Parka Neteweyî ya Hardangervidda de ye. Gol, 35 kîlomêtre li rojhilata bajarê Odda û bi qasî 45 kîlometre li başûrê gundê Eidfjord cih digire.
## Mijarên têkildar
* Lîsteya golên Norwêcê
## Çavkanî

Kategorî:Golên Vestlandê
Lille Lungegårdsvannet

**Lille Lungegårdsvannet**, goleke di nava sinorê parêzgeha Vestlanda Norwêcê de ye. Gol li navenda bajarê Bergena bi ser parêzgeha Vestlandê de cih digire.

## Mijarên têkildar
* Lîsteya golên Norwêcê
## Çavkanî

Kategorî:Golên Vestlandê
Lønavatnet

**Lønavatnet**, goleke di nava sinorê parêzgeha Hordalanda Norwêcê de ye. Gola Lønavatnetê bi qasî 4 kîlomêtre li aliyê bakurê gundê Vossevangenê dikeve û pîvana perava golê 8,37 kîlomêtre ye.
## Mijarên têkildar
* Lîsteya golên Norwêcê
## Çavkanî

Kategorî:Golên Vestlandê
Nordmannslågen

**Nordmannslågen**, goleke di nava sinorê parêzgeha Hordalanda Norwêcê de ye. Gola Nordmannslågen, gola herî mezinê parêzgeha Hordalandê ye. Gol, li Parka Neteweyî ya Hardangervidda û li Deşta Hardangerviddaê cih digire. Bi qasî 35 kîlomêtre dikeve aliyê başûrê rojhilata gundê Eidfjord û bi qasî 50 kîlomêtre dikeve aliyê bakurê rojhilata bajarê Oddayê.
## Mijarên têkildar
* Lîsteya golên Norwêcê
## Çavkanî

Kategorî:Golên Vestlandê
Oppheimsvatnet

**Oppheimsvatnet**, goleke di nava sinorê parêzgeha Hordalanda Norwêcê de ye. Gol bi qasî 3 kîlomêtreyan dikeve aliyê rojhilata gundê Vinje û rêya ewropî, E16 li kêleka bakurê golê ve derbas dibe.
## Mijarên têkildar
* Lîsteya golên Norwêcê
## Çavkanî

Kategorî:Golên Vestlandê
Røldalsvatnet

**Røldalsvatnet**, goleke di nava sinorê parêzgeha Hordalanda Norwêcê de ye. Gol bi qasî 35 kîlomêtre dikeve aliyê başûrê bajarê Oddayê. Gundê Røldal li qiraxa bakurê golê û gundê Botnen jî dikeve aliyê başûrê golê. Rêya ewropî ya E134 di dawiya bakurê golê re derbas dibe û rêya Neteweyî ya Norwêcî 13, li kêleka rojavayê golê re derbas dibe.
## Mijarên têkildar
* Lîsteya golên Norwêcê
## Çavkanî

Kategorî:Golên Vestlandê
Sandvinvatnet

**Sandvinvatnet**, goleke di nava sinorê parêzgeha Hordalanda Norwêcê de ye. Gol, li qiraxa başûrê bajarê Odda yê cih digire. Geliyê Buerdalen û Qeşagirta Buarbreen dikeve aliyê rojhilata golê. Rêya Neteweyî ya Norwêcî 13, li aliyê rojhilata golê ve derbas dibe.
## Mijarên têkildar
* Lîsteya golên Norwêcê
## Çavkanî

Kategorî:Golên Vestlandê
Skogseidvatnet

**Skogseidvatnet**, goleke di nava sinorê parêzgeha Hordalanda Norwêcê de ye. Gol, li Deşta Hålandsdalê ye û bi qasî 7 kilomêtre dikeve aliyê rojhilata gundê Eikelandsosenê. Ava Çemê Orraelva û gola Gjønavatnet diherike gola Skogseidvatnetê

## Mijarên têkildar
* Lîsteya golên Norwêcê
## Çavkanî

Kategorî:Golên Vestlandê
Stakkastadvatnet

**Stakkastadvatnet**, goleke di nava sinorê parêzgeha Hordalanda Norwêcê de ye. Gol bi qasî 6 kîlomêtre li aliyê bakurê rojhilata bajarê Haugesundê dikeve û bilindahiya ji asta deryayê 12 mêtre ye.
## Mijarên têkildar
* Lîsteya golên Norwêcê
## Çavkanî

Kategorî:Golên Rogalandê
Kategorî:Golên Vestlandê
Steinslandsvatnet

**Steinslandsvatnet**, goleke di nava sinorê parêzgeha Hordalanda Norwêcê de ye. Gol ji çavkaniya Çemê Moelva ya Geliyê Modalen û dirêjahiya golê 7,4 kîlomêtre ye.
## Mijarên têkildar
* Lîsteya golên Norwêcê
## Çavkanî

Kategorî:Golên Vestlandê
Nick Jonas

**Nicholas Jerry Jonas** () stranbêj û lîstikvanek amerîkî ye. Jonas di 7 saliya xwe de dest bi şanogeriyê kir, û di 2002an de yekem strana xwe derxist. ku bala Columbia Records kişand ku Jonas bi birayên xwe yên mezin, Joe û Kevin re komek ava kir, ku wekî Birayên Jonas tê naskirin. Komê di sala 2006an de bi navgîniya etîketa Columbia yekem albuma xweya studyoyê ya  **It's About Time** weşand. Piştî ku ji Columbia Records derket û bi Hollywood Records re îmze kir, komê di sala 2007an de albuma xweya duyemîn a studyo-xwenavkirî derxist, ku ew bû rekora pêşkeftina wan.

## Çavkanî

Kategorî:Gîtarvanên amerîkî yên mêr
Kategorî:Jidayikbûn 1992
Kategorî:Mirovên zindî
Sysenvatnet

**Sysenvatnet**, goleke di nava sinorê parêzgeha Hordalanda Norwêcê de ye. Gol li bakurê Geliyê Sysendalen cih digire û bi qasî 8 kîlomêtre dikeve aliyê rojhilata Şîpa Vøringfossenê. Bendava Sysen, bi hêsanî ji Rêya Neteweyî ya Norwecî 7 tê dîtin.
## Mijarên têkildar
* Lîsteya golên Norwêcê
## Çavkanî

Kategorî:Golên Vestlandê
Svartediket

**Svartediket**, goleke di nava sinorê parêzgeha Hordalanda Norwêcê de ye. Gol dikeve bakurê Çiyayê Ulriken û li bakurê rojhilata Behra Store Lungegårdsvannet cih digire. Di dîrokê de, ji vê golê re Ålrekstadsvannet digotin. Di dawiya sedsala 19an de ji bo ava vexwarinê bendek li başûrê golê hatiye çêkirin.
## Mijarên têkildar
* Lîsteya golên Norwêcê
## Çavkanî

Kategorî:Golên Vestlandê
Vangsvatnet

**Vangsvatnet**, goleke di nava sinorê parêzgeha Hordalanda Norwêcê de ye. Gol li qeraxê başûrê rojavayê navenda şaredariyê ya Vossevangenê cih digire. Çemê Vosso hem di nav gola Vangsvatnet û hem jî di gola Evangervatnetê re derbas dibe.
## Mijarên têkildar
* Lîsteya golên Norwêcê
## Çavkanî

Kategorî:Golên Vestlandê
Veivatnet

**Veivatnet**, goleke di nava sinorê parêzgeha Hordalanda Norwêcê de ye. Gol bi qasî 15 kîlomêtre li aliyê başûrê rojhilata gundê Lofthus û bi qasî 30 kîlomêtre li aliyê bakurê rojhilata bajarê Oddayê cih digire.
## Mijarên têkildar
* Lîsteya golên Norwêcê
## Çavkanî

Kategorî:Golên Vestlandê
Aursjøen

**Aursjøen**, goleke di nava sinorê parêzgeha Møre og Romsdala Norwêcê de ye. Gol, li ser sînorê di navbera Şaredariya Lesja bi ser bajarê Innlandet û Şaredariya Molde bi ser parêzgeha Møre og Romsdal de cih digire.
## Mijarên têkildar
* Lîsteya golên Norwêcê
## Çavkanî

Kategorî:Golên Innlandetê
Kategorî:Golên Møre og Romsdal
Votna

**Votna**, goleke di nava sinorê parêzgeha Hordalanda Norwêcê de ye. Gol li rojhilata gundê Røldal cih digire û rêya ewropî ya E134 li aliyê bakurê golê re derbas dibe.

## Mijarên têkildar
* Lîsteya golên Norwêcê
## Çavkanî

Kategorî:Golên Vestlandê
Brusdalsvatnet

**Brusdalsvatnet**, goleke di nava sinorê parêzgeha Møre og Romsdala Norwêcê de ye. Gol li ser erdê Girava Oksenøya û navbera sînorên şaredariya Ålesund û şaredariya Skodjeê cih digire.
## Mijarên têkildar
* Lîsteya golên Norwêcê
## Çavkanî

Kategorî:Golên Møre og Romsdal
Eikesdalsvatnet

**Eikesdalsvatnet**, goleke di nava sinorê parêzgeha Møre og Romsdala Norwêcê de ye. Gola Eikesdalsvatnet, gola herî mezinê parêzgeha Møre og Romsdalê ye. Gundê Eikesdalen li başûrê golê cîwarbûyî ye. Kûrahiya navînî 89 metre ye û gol 67 metre di binê deryayê de ye. Piraniya qebareya golê di binê deryayê de ye.
## Mijarên têkildar
* Lîsteya golên Norwêcê
## Çavkanî

Kategorî:Golên Møre og Romsdal
Maraşlı (rêzefîlm)

**Maraşlı** (tê wateya *Mereşî*) rêzefîlmekî bi cureya detektîv, aksiyon û drama li bajarê Stembolê ya Tirkiye di kanala Atv de ji dema 11ê kanûna paşîn a 2021ê dest bi weşanê kiriye. Arda Sarngün derhêneriya rêzefîlm kiriye û ji hêla Ethem Özışık, Pelin Gülcan û Ercan Uğur ve hatiye nivîsandin. Burak Deniz û Alina Boz rolên sereke dileyizin.

## Lîstikvanên birêvebir û rol

### Lîstikvan

## Çavkanî

## Girêdanên derve

* '''Maraşlı''' li ser ATV
* TIMS&B Productions - Maraşlı 
* 
* 
* 

Kategorî:Rêzefîlmên tirkî
Almåsgrønningen

**Almåsgrønningen**, goleke di nava sinorê parêzgeha Nord-Trøndelaga Norwêcê de ye. Gol, bi qasî 10 kîlomêtreyê dikeve aliyê bakurê rojavayê gundê Høylandetê û di navbera golên Øyvatnet û Storgrønningenê de cih digire.
## Mijarên têkildar
* Lîsteya golên Norwêcê
## Çavkanî

Kategorî:Golên Trøndelagê
Bangsjøan

**Bangsjøan**, goleke di nava sinorê parêzgeha Nord-Trøndelaga Norwêcê de ye. Gol bi qasî 10 kîlomêtre dikeve bakurê golê Snåsavatnetê û bi qasî 18 kîlomêtreyan li bakurê rojavayê gundê Snåsayê cih digire.
## Mijarên têkildar
* Lîsteya golên Norwêcê
## Çavkanî

Kategorî:Golên Trøndelagê
Byavatnet

**Byavatnet**, goleke di nava sinorê parêzgeha Nord-Trøndelaga Norwêcê de ye. Gol bi qasî 2,5 kîlomêtre li aliyê başûrê gundê Ekne û bi qasî 3 kîlometre li aliyê rojavayê gundê Ronglanê cih digire.
## Mijarên têkildar
* Lîsteya golên Norwêcê
## Çavkanî

Kategorî:Golên Trøndelagê
Finnvollvatnet

**Finnvollvatnet**, goleke di nava sinorê parêzgeha Nord-Trøndelaga Norwêcê de ye. Pîvana perava golê 18,92 kîlomêtre û bilindahiya ji asta deryayê 179 mêtre ye.
## Mijarên têkildar
* Lîsteya golên Norwêcê
## Çavkanî

Kategorî:Golên Trøndelagê
Gilten (gol)

**Gilten (gol)**, goleke di nava sinorê parêzgeha Nord-Trøndelaga Norwêcê de ye. Gol bi qasî 1,5 kîlomêtre dikeve aliyê bakurê gundê Følling (Rêya Ewropî rêya E6) û bi qasî 14 kîlomêtre li aliyê rojhilata gundê Namdalseidê cih digire.
## Mijarên têkildar
* Lîsteya golên Norwêcê
## Çavkanî

Kategorî:Golên Trøndelagê
George Martin Lees

**George Martin Lees** ( – ), serbaz û erdnas û peywirdarê siyasî yê brîtanî bû.

Lees leşkerê Artêşa Brîtanî di Şerê Cîhanî yê Yekem de bû û beşdarê Kampanyaya Mezopotamyayê ya dagirkarên brîtanî li Îraqê bû. Hîngê bajarê Kerkûkê ji aliyê brîtaniyan ve hate dagirkirin Lees li dijî Împeratoriya Osmanî şer dikir û pîlotê balafiran ê Royal Flying Corps bû. Piştî şer Lees bû beşdarê hikûmeta brîtanî ya Iraqê bû.

Lees li Helebceyê alîkarê peywirdarê siyasî yê brîtanî bû. Ew li Helebce di serhildana Şêx Mehmûdê Berzencî de nûnertiya hikûmeta Împeratoriya Brîtanî dikir. Lees ji Keyaniya Kurdistanê reviyaÇima reviya? û piştî hîngê serhildan xelas bûbû vegeriyaVegeriya kû derê?.

Di kariyera xwe ya paşîn de ew wekî ernas û wekî otorîteyek li ser erdnasiya Rojhilata Navîn navdar bû.

## Berhemên wî
* 
## Çavkanî

Kategorî:Brîtanî
Kategorî:Endamên Royal Society
Burak Deniz

**Burak Deniz** di 17ê Şibat'a 1991'an de li Stenbolê ji dayik bûye, lîstikvanek Tirk'e.

## Jiyan û karîyer
Ew di 17ê Şibat'a 1991an de li Stenbolê hat dinê. Ew li mitzmîtê mezin bû. Piştî Dibistana Seretayî ya İzmit Cumhuriyet, wî dibistana amadeyî ya Gazî xelas kir û li Zanîngeha Çanakkale 18 Mart dîroka Hunerê xwend. li atolyeya lîstikvaniyê ya ku ew çû dema ku ew hîn dibistana navîn bû çû, deriyên lîstikvaniyê hatin vekirin. Wî di rêzefîlma TV ***Kolej Günlüğü*** (2011) de ezmûna xweya yekem a lîstikvaniyê stend. Dûv re wî di rêzefîlmên ***Sultan*** (2012), ***Kaçak*** (2013), ***Medcezir*** (2014), ***Tatlı Küçük Yalancılar*** (2015), ***Gecenin Kraliçesi*** (2016), ***Aşk Laftan Anlamaz*** (2016) û ***Bizim Hikaye*** (2017) de derket. Burak Deniz niha di rêzefîlma *[[Maraşlî (rêzefîlm)|*'Maraşlî*']]* de dilîze.

## Filmografî

## Xelat

* GQ Zilamên Salê 2017 - Lîstikvanê Salê yê Bilind

## Çavkanî

Kategorî:Mêr
Kategorî:Mirovên zindî
Sinan Akçıl

**Sinan Akçıl** (jdb. 20ê Gulan 1982 li Leeuwarden, Holenda) Stranbêj, bestekar û muzîkvanekî tirk e.

## Jînenîgarî
Ew kurê muzîkvan Saim Akçıl û birayê piyanîst İdil Akçıl'e. Wî di temenek pir ciwan de dest bi muzîkê kir, û digel temenê xwe yê ciwan jî, ew ji ber bestekên xwe ve hate nirxandin. Akçıl bi navên wekî *İzel,* Orchestra Enbe, Ferhat Göçer, Candan Erçetin, Yaşar, Zeynep Casalini, Mustafa Sandal, Gülben Ergen, Ebru Gündeş, Kutsi, Petek Dinçöz xebitiye. Hadise di Pêşbirka Strana Eurovîzyonê ya sala 2009 de ku di Gulanê hat li dêr xistin, nûnertiya Tirkiyeyê kir û strana Düm Tek Tek îmze kir, ku ew bi ya çaremîn bû. Di demê de, *Çi Bi Hande Diqewime*, ku ji hêla stranbêja pop Hande Yener ve di 1ê gulana 2010de hat weşandin, gotin û muzîka albumê ya Sinan Akçıl'e.

## Jiyana taybet
Akçıl di 24ê Kanûna yek ya 2018an de bi Burcu Kıratlı re zewicî. Hevjîn di 6ê ilona 2019an de ji hev veqetiyan. Ew di 22ê Sibata sala 2021 de bi jina xweya berê Burcu Kıratlı re disa zewicî.

## Dîskografî

### Albumên wî

### EP

### Strana yekta

## Vîdyo klîp

## Girêdanên derve

* li Instagram'e Sinan Akçıl

## Çavkanî

Kategorî:Jidayikbûn 1981
Kategorî:Mirovên zindî
Thomas Robert Malthus

**Thomas Robert Malthus** FRS, 13/14ê sibatê 1766 li Surreyê ji dayîk bû û di 29ê befanbara 1834an jî li Bath, Somersetê jiyana xwe ji dest da.

Xwediyê teoriyek li ser gelheyê bû ku wek Teoriya Gelheyê Ya Malthus tê bi nav kirin. Li gorî teoriya Malthus, gelheyeke ku rewşa wê di asteke optîmum de be, yanî rewşa gelhe ji bo xwe zêde bike guncaw be, wê demê bi *rêzeke geometrîk* zêde dibe( wek 1,2, 4, 8, 16..) lê adan( xwarin ) bi *rêzeke arîtmetîk* zêde dibe ( wek 1,2,3,4,5,6...). Ji ber vê yekê xwarin têrî herkesî nake û dimirin. bi vê sedemê li gorî Malthus divê mirov dereng bizewicin, kêm zarokan çê bikin, plansazîya gelheyê werê çê kirin û hwd.

Dema Malthus ev teorî di gotarên xwe de weşandibû ji aliyê gelek kesan ve hat nirxandin û gotinê Malthus pişt guh kirin. Îro her çiqas bi saya Şoreşa Çandiniyê Ya Sêyemîn wek Malthus derneketibe jî, piraniya gelheyê cîhanê ji nêza nemiribin jî dibe ku di pêşerojê de bimirin. Her wiha îro li Afrîqa û hin welatên cîhanê yê feqîr, nîşanên vê bobelatê xuya dikin.

## Çavkanî

Kategorî:Endamên Royal Society
Kategorî:Jidayikbûn 1766
Kategorî:Mirin 1834
Kategorî:Nivîskarên îngilîz ên sedsala 19an
Holden (Verran)

**Holden (Verran)**, goleke di nava sinorê parêzgeha Nord-Trøndelaga Norwêcê de ye. Gol bi qasî 8 kîlomêtre li rojavayê gundê Malm û bi qasî 10 kîlomêyreyan li bakurê gundê Follafossêê cih digire.
## Mijarên têkildar
* Lîsteya golên Norwêcê
## Çavkanî

Kategorî:Golên Trøndelagê
Jengelvatnet

**Jengelvatnet**, goleke di nava sinorê parêzgeha Nord-Trøndelaga Norwêcê de ye. Gol li nava Parka Neteweyî ya Børgefjellê cih digire û pîvana perava golê 12,9 kîlomêtre ye.
## Mijarên têkildar
* Lîsteya golên Norwêcê
## Çavkanî

Kategorî:Golên Nordlandê
Kategorî:Golên Trøndelagê
Kvesjøen

**Kvesjøen**, goleke di nava sinorê parêzgeha Nord-Trøndelaga Norwêcê de ye. Gol, li ser sinorê Norwêc û Swêdê cih digire. Di golê de herî kêm şeş celebên masiyên cihêreng dijîn.
## Mijarên têkildar
* Lîsteya golên Norwêcê
## Çavkanî

Kategorî:Golên Trøndelagê
Keyaniya Înglistanê

**Keyaniya Înglistanê** ji destpêka sedsala 10an ve dewletek serwer bû li girava Brîtanyaya Mezin, dema ku ew ji keyaniyên cûrbecûr yên anglo-saxon derketî, heya 1ê gulana 1707an, dema ku ew bi Skotlandê re bû yek û Keyaniya Brîtanyaya Mezin ava kir ku paşê bû Keyaniya Yekbûyî.

## Çavkanî

Kategorî:Avabûnên sedsala 9an li Înglistanê
Kategorî:Avabûnên sedsala 10an li Înglistanê
Kategorî:Dewlet û herêmên ku di sedsala 10an de hatine avakirin
Kategorî:Dewlet û herêmên ku di 880î de hatine avakirin
Kategorî:Dewlet û herêmên ku di 1660an de hatine avakirin
Kategorî:Dewlet û herêmên ku di 1649an de hilweşiyan
Kategorî:Dewlet û herêmên ku di 1707an de hilweşiyan

Kategorî:Keyaniyên berê
Cecil J. Edmonds

**Cecil John Edmonds** (–) serbazek, efserê siyasî, û rojhilatnasekî Brîtanî bû.

## Berhemên wî

* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 

## Çavkanî

Kategorî:Brîtanî
Kategorî:Kurdolog
Kategorî:Nivîskarên brîtanî ên sedsala 20an
Lîga şampiyonên UEFAyê 2020-2021

**Lîga şampiyonên UEFAyê 2020-2021** pêşbirka futbolê ya Ewropî bo hemî timien Ewropa. Sala 2019-2020 Bayern München be Je tima Paris Saint Germain ep 1-0.Tima peter UEFA Champions League beri Real Madride ko 13 cara berya.Ev yarî her sal ji aliyê (FIFA) ve tê sazkirin.

## Çavkanî

Kategorî:Lîgên futbolê
Leksdalsvatnet

**Leksdalsvatnet**, goleke di nava sinorê parêzgeha Nord-Trøndelaga Norwêcê de ye. Gol li başûrê bajarokê Steinkjer û bakurê rojhilata bajarê Verdalsørayê cih digire. Pîvana perava golê 32 kîlomêtre ye û bilindahiya ji asta deryayê 70 mêtre ye.
## Mijarên têkildar
* Lîsteya golên Norwêcê
## Çavkanî

Kategorî:Golên Trøndelagê
Murusjøen

**Murusjøen**, goleke di nava sinorê parêzgeha Nord-Trøndelaga Norwêcê de ye. Gol li ser sinorê Norwêcê û Swêdê cih digire û dikeve rojhilata gola Kvesjøenê.
## Mijarên têkildar
* Lîsteya golên Norwêcê
## Çavkanî

Kategorî:Golên Trøndelagê
Kenneth Robert Scott

Captain **Kenneth Robert Scott** MC (1891–) efserekî artêşa Brîtanî bû. Scott di Şerê Cîhanî yê Yekem de di artêşa British Indian Army de şer kir. Di wî şerê, dema ku li Mesopotamyayê li dijî Osmaniyan şer dikir, wî Military Cross bi dest xist. Di alaya "31st Punjabis" (*31. [[Puncabî]]*) de bû.

Dûv re ew bi Indian Political Department ya li Iraqê ve hat girêdan. Ew li Mûsilê Assistant Political Officer (*Alîkarê Efsere Siyasî*) bû. Ew di  de hate kuştin. John Hugo Hepburn Bill di heman êrîşê de mir. Du cendirme digel wan mirin. Du cendirmeyên din sax man. Ew nêzê Bîrakepra (*Bira Kapra*, *Birza Kapra*) mirin.

## Çavkanî

Kategorî:Brîtanî
Erdal Kaya

**Erdal Kaya** (jdb. 7ê îlona 1987an, Êlîh, Bakurê Kurdistanê), şanoger, lîstikvan, derhêner û mamosteyê kurd.

## Danasîn
Erdal Kaya, li Batmanê bi amatorî dest bi şanoyê kir. Li Zanîngeha Afyon Kocatepe beşa Mamostatiya Ziman û Wêjeya Tirkî xwend û di heman salan de ji 2007an de, beşdarî Şanoya Bajêr a Şaradariya Afyonkarahisar bû û heya sala 2012an di heman şanoyê de dest bi lîstikvaniya profesyonel kir. Paşê, wî li Şanoya Bajêr a Şaredariya Batmanê lîstikvaniyê berdewam kir. Bi hevalên xwe re di sala 2018an de li Batmanê Şanoya Yenisahne vekirin û di vir de dest bi şanogeriyê kirin. Niha li Batmanê di koma şanoyê ya Yenisahne de wekî lîstikvan û derhêner karê xwe didomîne.

Piştî ku li cîhanê nexweşiya Koronayê derket, wek gelek cihan, Şanoya Yenisahne jî hat girtin. Erdal Kaya di rojên karantînayê de nesekinî û bi hevalên xwe re bi navê Şildim Bildim bernameyek amade kirin ku her heftî li ser kanala Hestû TV dihat weşandin. Pîştî vê bernamê Erdal Kaya bêhtir hat nasîn. Lê navdarbûna wî bi rêzefîlma Îşev re dest pê kir.

## Lîstikên ku wî lîst û derhêneriya wan kiriye
* Koca Dağlar Ağası (Turgut Özakman)
* Ah şu Gençler (Turgut Özakman)
* Salak Oğlum (Müjdat Gezen)
* Memurin Faslı (Coşkun Irmak)
* Karmakarışık(Ray Cooney)
* Haydi Karına Koş (Ray Cooney)
* Boyacı (Tuncer Cücenoğlu)
* Canlı Maymun Lokantası (Güngör Dilmen)
* Öteki (Lîstika Atolyeyê)
* Cimri (Moliere)
* Albay Kuş / Serbaz (Hristo Boytchev)
* Dorsa Şerko (Yusuf Unay)

## Projeyên sînemayê yên ku ew beşdar bûye
* A.R.O.G. (Fîgurasyon)(2008)
* Bir Magandanın Son Üç Dakikası (kurtefîlm)
* İletişim Karmaşası (kurtefîlm)
* Z.A.R. (kurtefîlm)
* Beyaz Geceler (kurtefîlm)
* Haziriyek Bo Derengmayînê (Alîkarê Senaryoyê)
* Navnîşan (kurtefîlm)
* Demsala Nan (fîlm)

## Rêzefîlm
* Îşev (2020-...)

## Bername
* Şildim Bildim (2020-...)
* Dîtin û Gotin (2020)
* Hinek Henek (2022-…)

## Çavkanî

Kategorî:Derhênerên kurd
Kategorî:Jidayikbûn 1987
Kategorî:Şanogerên kurd
Jack Ma

**Jack Ma** (Çînî:马云),Karsaz û xêrxwazê ​​çînî. Damezrêner û serokê Koma Alibaba ye. Di cîhanê de 14emîn kesê herî dewlemend e.
## Çavkanî

Kategorî:Mirovên zindî
Warren Buffett

thumb|Warren Buffett

**Warren Edward Buffet** () karsaz û xêrxwazê ​​amerîkî ye. Wekî veberhênerê herî serfiraz ê sedsala 20an tête navandin.

## Çavkanî

Kategorî:Mirovên zindî
Têgeyştinî Rastî

***Têgeyştinî Rastî*** rojnameyek nîv hefteyî bi zimanê kurdî bû ku ji hêla Artêşa Brîtanyayê ve li Iraqê dihat weşandin. Ew yekem rojnameya neteweyî ya kurdî bû ku li ser dîrok, ziman, helbest û çanda kurdî disekine.

## Dîrok
Têgeyştinî Rastî di kanûna paşîn a 1918an de di dema Şerê Cîhanî yê Yekem de ku Brîtanya li dijî împeratoriya Osmanî şer dikir, ji hêla Artêşa Brîtanya ve hate damezrandin. Ew rojnameya bangeşeyê bû ku serweriya Brîtanya bi rêbaza Osmanî raber dikir û dida ber hev û ku ziman, çand û ola Kurdî di îgîlîzstan de baştir bû û Kurdên ku di bin Rêbaza Osmanî de dijiyan baştir dikir. Rojname ji 1918-1919an tê weşandin ku tê de 66 hejmar hatin weşandin. Navê edîtor di rojnameyê de nehat weşandin lê tê zanîn ku serdar Ely Bannister Soane asûdarekî Brîtanî ye ku bi zimanê Kurdî zane û ji hêla helbestvanekî Kurd Şûkri Fadhli ve arîkar bû.

## Çavkanî

Kategorî:Rojnameyên kurdî
Ormsetvatnet

**Ormsetvatnet**, goleke di nava sinorê parêzgeha Nord-Trøndelaga Norwêcê de ye. Gol, bi qasî 10 kîlomêtreyan li bakurê rojhilata gundê Verrabotnê cih digire û pîvana perava golê 14,7 kîlomêtre ye.
## Mijarên têkildar
* Lîsteya golên Norwêcê
## Çavkanî

Kategorî:Golên Trøndelagê
Rengen

**Rengen**, goleke di nava sinorê parêzgeha Nord-Trøndelaga Norwêcê de ye. Beşekî ji golê li aliyê Norwêcê ye û beşek jî dikeve nava erdê Swêdê. Pîvana perava golê 42,05 kîlomêtre ye û bilindahiya ji asta deryayê 345 mêtre ye.
## Mijarên têkildar
* Lîsteya golên Norwêcê
## Çavkanî

Kategorî:Golên Trøndelagê
Sandsjøen

**Sandsjøen**, goleke di nava sinorê parêzgeha Nord-Trøndelaga Norwêcê de ye. Gol, bi qasî 4 kîlomêtreyan li başûrê rojhilatê navçeya Sandvikaê dikeve û gundê Holandê li qeraxê bakurê gola Sandsjøenê cih digire.

## Mijarên têkildar
* Lîsteya golên Norwêcê
## Çavkanî

Kategorî:Golên Trøndelagê
Compact disc

**Compact disk** (bi kurtî **CD**) navgînek hilanînê ya optîkî ye ku ji hêla Philips / PolyGram û Sony ve di destpêka 1980an de ji bo depokirina dîjîtal a muzîkê hate destnîşan kirin û ji bo şûna tomarê tê xwestin.
thumb|150x150px|Logoya Compact Disc
thumb|240x240px|Dîtina jêrîn a CDya standard
Ji dawiya 1990an heya destpêka 2010an, CD yek ji hilgirên bihîstbar ê herî pir tê bikar anîn bû. Lêbelê, paşê, ew bêtir bi karûbarên weşana muzîkê hate guherandin. Di destpêkê de, CD tenê ji bo daneyên bihîstwerî yên dîjîtal hate bikar anîn. Ji ber vê yekê ew timûtim ji bo Compact Disc Digital Audio (CD-DA) wek hevwate tête binav kirin. Lêbelê, karanînên din paşê hatine zêdekirin, mînakî ji bo tomarkirina daneyan wekî CD-ROM, ji bo vîdyoyan wekî VCD an ji bo daneyên danûstendinê wekî CD-i. Wekî CD-R-ya tomarkirî, ew di dawiya salên 1990-an de, di sektora taybetî de li şûna kaseta kompakt wekî navgîniya tomara bihîstbar a bijarte, lê di salên 2000an de bi piranî ji hêla teknolojiya MP3 ve hate guheztin.

Gava ku CD-ROM di destpêka 1990an de hate destnîşan kirin, "CD" hêj li ber CD-ya bihîstwer û "CD-ROM" ji bo CD-ya daneyê bû, lê herî dereng deh sal şûnda, "dîska kompakt" bi nasnav "CD" dikare were bikar anîn ji bo her cûreyên ku ji hêla CD ve têne fêhm kirin hemwate ye - cûdahî ji binavkirina rastîn a navîn (CD-ROM, CD-R, CD-RW) û daneyên li ser tê de ( audio, dane, vîdyo, înteraktîf) çêdibe.

## Çavkanî


Kategorî:Elektronîka mezêxeran
Kategorî:Îcadên japonî
Kategorî:Teknolojî
Kategorî:Zanist û teknolojî li Holendayê
Kategorî:Zanist û teknolojî li Japonê
Salvatnet

**Salvatnet**, goleke di nava sinorê parêzgeha Nord-Trøndelaga Norwêcê de ye û yek ji golên herî kûr e ku li Norwêcê ye. Salvatnet, bi kûrahiya xwe gola duyemînê Ewropa û Norwêcê ye. Kûrahiya golê 464 mêtre, bilindahiya ji asta deryayê 9 mêtre û pîvana perava golê 105,61 kîlomêtre ye.

## Mijarên têkildar
* Lîsteya golên Norwêcê
## Çavkanî

Kategorî:Golên Trøndelagê
Snåsavatnet

**Snåsavatnet**, goleke di nava sinorê parêzgeha Nord-Trøndelaga Norwêcê de ye. Gundên Følling û Sunnan li başûrê rojavayê golê û gundê Snåsa jî li bakurê rojhilata golê cih digire. Riya Ewropî E6 di kêleka bakurê golê ve derbas dibe. Dirêjahiya golê 40 kîlometre û bilindahiya ji asta deryayê 24 mêtre ye.
## Mijarên têkildar
* Lîsteya golên Norwêcê
## Çavkanî

Kategorî:Golên Trøndelagê
Sønningen

**Sønningen**, goleke di nava sinorê parêzgeha Nord-Trøndelaga Norwêcê de ye. Gol bi qasî 2,5 kîlomêtre li başûrê rojavayê gundê Ekne û bi qasî 2 km li rojavayê gola Byavatnetê cih digire
## Mijarên têkildar
* Lîsteya golên Norwêcê
## Çavkanî

Kategorî:Golên Trøndelagê
Zimanê ladîno

**Ladîno** (ladino), **judeospanyol**, **spaniya cihûyî** (espanyoliko, ispanyolit), **djudyó**, **sefardî** (ji îbranî *s(ĕ) farad* bi maneya Îberya), li Mexribê dibêjinê **hakitiya**, zimanekî romanî ye ku ji hêla cihûyên sefardî ve ji Serdema Navîn ve hatî pêşvexistin. Ew bi sedsalan curbicur zimanên îbero-romansî, nemaze zimanê kastîlî û di bin bandora çend zimanên têkiliyê de pêşve çûn. Wekî zimanekî cihû ji spanî ya cihû gelek bandor e, ku ji îbranî û aramî jî hene, lê di heman deman ji zimanê erebî, tirkî, îtalî, yewnanî û slavî jî heye. Li gorî herêma sefardî lê bicih bûne ji nîvgirava îberî ve girêdayî ye. Deynên ji fransî li gelek welatên Deryaya Navîn wekî zimanekî perwerdehiyê hate fêrkirin. Di warê dîroka çandî û aliyên civaknasî de têkiliya di navbera ladîno û sefardî ve di navbera zimanê yîdîşê ye.

## Çapemeniya mûsewî bi zimanê ladîno
Li împeratoriya osmanî di sala 1842an de rojnameya pêşîn a bi navê La Buena Esperansa ("Hêviya Baş") bi ladîno derket. Xwediyê rojnameyê Rafael Uziel Pınşerle bû û li bajarê Smîrna (Îzmîrê) hat çapkirin. Hin nimûneyên din ên çapemeniya mûsewî li împeratoriya osmanî û komara Tirkiye ew in:
* ''El Korreo''
* ''El Luzero''
* ''El Manadero''
* ''El Nasional''
* ''El Progreso''
* ''El Relampago''
* ''El Telegraf''
* ''El Tyempo''
* ''Jurnal Israelit''
* ''La Boz''
* ''La Patria''
* ''La Tienda de Yaakov''
* ''Or Israel''

## Alfabeya ladîno (li gorî ''Aki Yerushalayim'')

## Çavkanî

Kategorî:Cihûtî
Kategorî:Zimanên Îsraêlê
Kategorî:Zimanên Spanyayê
Kategorî:Zimanên Tirkiyeyê
Kategorî:Zimanên Yewnanistanê
Ömer Faruk Baran

**Ömer Faruk Baran** (, Sirûc/Riha) nivîskar, helbestvan û rojnamegerê Kurd.

Baran, li Zanîngeha Stenbolê beşa hiqûqê, li Zanîngeha Teknîkî ya Stenbolê beşa endezyariyê ya hawirdoriyê û li Zanîngeha Dîcleyê beşa civaknasiyê xwend lê belê ji her 3 beşan jî dest berda û niha ser wêjaya kurdî dixebite.

Wî bi şiîra bi navê *Bîrêmjar* di 2011an de, bi çîroka bi navê *[[Zênebej]]* di 2012an de xelat wergirtiye. Baran di Rûdawê de bi nûçeyên edebîyat û hunerê dest bi rojnamegeriyê kiriye û piştre bûye nûçegihanê Sputnikê. Ew ji 2017an vir ve di Dengê Amerîka de edîtor e. Fanzîneke fotografîyê ya bi navê *[[flashhilat]]* ya 15 hejmarî derxistiye. Kitêbeka wî ya şiîran heye û bi navê *[[Şeveke Îstismar]]* romankek jî nivîsîye. Baran, li Riha û Diyarbekirê dijî.

## Berhem
* Zênebej (Çîrok)
* Şeveke Îstismar (Roman)

## Çavkanî

Kategorî:Nivîskarên kurd
Storgrønningen

**Storgrønningen**, goleke di nava sinorê parêzgeha Nord-Trøndelaga Norwêcê de ye. Gol bi qasî 7,5 kîlomêtreyan li rojavayê gundê Høylandet û bi qasî 4 kîlomêtreyan li başûrê rojhilata Çiyayê Grønningfjella cih digire.
## Mijarên têkildar
* Lîsteya golên Norwêcê
## Çavkanî

Kategorî:Golên Trøndelagê
Tunnsjøen

**Tunnsjøen**, goleke di nava sinorê parêzgeha Nord-Trøndelaga Norwêcê de ye. Gol, li başûrê gola mezin Limingen û li rojavayê sînorê Swêdê cih digire. Gola Tunnsjøenê, heftemîn gola mezinê Norwêcê ye.
## Mijarên têkildar
* Lîsteya golên Norwêcê
## Çavkanî

Kategorî:Golên Trøndelagê
Ulen (gol)

**Ulen (gol)**, goleke di nava sinorê parêzgeha Nord-Trøndelaga Norwêcê de ye. Gol, li ser sinorê Norwêc û Swêd cih digire û beşek ji golê derbasî nava erdê Swêdê dibe.
## Mijarên têkildar
* Lîsteya golên Norwêcê
## Çavkanî

Kategorî:Golên Trøndelagê
Veresvatnet

**Veresvatnet**, goleke di nava sinorê parêzgeha Nord-Trøndelaga Norwêcê de ye. Pîvana perava golê 12,6 kîlomêtre ye û Gundên Vera û Chapel Verali li ber peravên bakurê golê hatine avakirin.
## Mijarên têkildar
* Lîsteya golên Norwêcê
## Çavkanî

Kategorî:Golên Trøndelagê
Înkara nîjadkujiya ermeniyan

thumb|Protesteke li dijî angaştên nîjadkujiya ermeniyan
**Înkara nîjadkujiya ermeniyan** îdeolojiyek e ku dibêje Împeratoriya Osmanî û partiya wê ya desthilatdar, Komîteya Îtihad û Tereqî, di Şerê Cîhanî yê Yekem de li dijî welatiyên xwe yên ermenî nîjadkujî (tawanek e ku bi gelek delîlan ve hatiye ispatkirin û ji hêla piraniya zanyarên mezin ve tê pejirandin) pêk neaniye.

Osmanî di dema nîjadkujiyê de jî van qirkirinan înkar dikirin. Wan îdîa kir ku ermenî nehatine qirkirin, lê ji ber sedemên leşkerî cihên wan hatine guhartin. Piştî jenosîdê, belgeyên ku wan sûcdar dikir bi awayekî sîstematîk hatine tunekirin. Ji hingê ve siyaseta înkara nîjadkujiyê ji aliyê her hikumeta Komara Tirkiyeyê ve hatiye dubarekirin.

Înkara nîjadkujiyê heman ramanên ku Komîteya Îtihad û Tereqî bi kar anî ji bo meşrûkirina kiryarên xwe bi kar anî. Înkara ev e ku "veguheztina" ermeniyan de çalakiyek dewleta rewa bû  di bersiva serhildanek ermenî ya rastîn an têgihiştîku hebûna împeratoriyê di dema şer de tehdît dikir. Alîgirên înkarê dibêjin ku Komîteya Îtihad û Tereqî bi mebesta dersînorkirina ermeniyan bû lê mebesta kuştina wan tunebû. Ew îdîa dikin ku jimara mirinên pir mezin hatine zêdekirin an jî mirinan bi faktorên din ve girê didin, wek şerekî navxweyî, nexweşî, hewaya xirab, karbidestên herêmî yên hov, an komên derqanûn û kurd. Dîroknas Ronald Grigor Suny diyar dike ku nîqaşa sereke "nîjadkujiyê çênebû û ermenî berpirsiyar bûn ()". Li gel înkarê, "retorîka xayîntiya ermenî, êrişkarî, sûcdarî û hewildana axê ()" jî heye.

## Çavkanî

## Bîbliyografî

* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 

Kategorî:Dîroka Împeratoriya Osmanî

Kategorî:Komkujî
Kategorî:Neteweperweriya tirkî
Kategorî:Siyaseta Tirkiyeyê
Kategorî:Têkiliyên derve yên Tirkiyeyê
Storvatnet (Indre Fosen)

**Storvatnet (Indre Fosen)**, goleke di nava sinorê parêzgeha Nord-Trøndelaga Norwêcê de ye. Gol, bi qasî 10 kîlomêtre li rojhilata gundê Årnset û bi qasî 5 kîlometre li bakurê gundê Vanvikanê ye.
## Mijarên têkildar
* Lîsteya golên Norwêcê
## Çavkanî

Kategorî:Golên Trøndelagê
Storvatnet (Nærøy)

**Storvatnet (Nærøy)**, goleke di nava sinorê parêzgeha Nord-Trøndelaga Norwêcê de ye. Gol golek bi qasî 10 kîlomêtre li bakurê rojhilata gundê Salsbruketê cih digire
## Mijarên têkildar
* Lîsteya golên Norwêcê
## Çavkanî

Kategorî:Golên Trøndelagê
Åbjørvatnet

**Åbjørvatnet**, goleke di nava sinorê parêzgeha Nordlanda Norwêcê de ye. Gol, beşek ji Çemê øbjøra ye û bi qasî 8 kîlomêtreyan li rojhilata gundê Åbygdayê cih digire.
## Mijarên têkildar
* Lîsteya golên Norwêcê
## Çavkanî

Kategorî:Golên Nordlandê
Alsvågvatnet

**Alsvågvatnet**, goleke di nava sinorê parêzgeha Nordlanda Norwêcê de ye. Gol, bi qasî 1,3 kîlomêtre li rojavayê gundê Alsvågê û li kêleka rêya Myre cih digire.
## Mijarên têkildar
* Lîsteya golên Norwêcê
## Çavkanî

Kategorî:Golên Nordlandê
Andfiskvatnet

**Andfiskvatnet**, goleke di nava sinorê parêzgeha Nordlanda Norwêcê de ye. Gol bi qasî 3 kîlomêtre li başûrê rojhilata gundê Hauknesê û bi qasî 6 kîlomêtre li başûrê bajarê Mo i Ranayê cih digire.
## Mijarên têkildar
* Lîsteya golên Norwêcê
## Çavkanî

Kategorî:Golên Nordlandê
Arstaddalsdammen

**Arstaddalsdammen**, goleke di nava sinorê parêzgeha Nordlanda Norwêcê de ye. Pîvana perava golê 9,66 kîlomêtre ye û bilindahiya ji asta deryayê 340 mêtre ye.
## Mijarên têkildar
* Lîsteya golên Norwêcê
## Çavkanî

Kategorî:Golên Nordlandê
Thomas Müller

thumb|Thomas Müller
**Thomas Müller** (, Weilheim, Almanya) futbolîstê alman ê ku ji bo tîmê Bundesliga Bayern Munchen pêşbirkê dilîze.

## Çavkanî

Kategorî:Futbolvanên alman
Kategorî:Mirovên zindî
Bundesliga

**Bundesliga** navê lîga futbolê ya Alman e.Bundesliga bi Almanî tê wateya *Lîga Federal*.Her çend Bundesliga hemî lîgên li Almanyayê digire nav xwe, ew bi gelemperî ji bo danasîna lîga jorîn tê bikar anîn.Di bundesliga de 18 tîm hene.

## Çavkanî
La Liga

**La Liga**,**Primera Division** Ew lîga jor a lîga futbolê ya Spanî ye.Ew hemî lîgên xwe digire, her çend bi gelemperî ji bo lîga jorîn, Lîga 1-an tê bikar anîn.
## Çavkanî

Kategorî:Avabûnên 1928an li Spanyayê
Kategorî:Avabûnên 1929an li Spanyayê
Kategorî:Futbol
Anemiya kêmhesiniyê

**Anemiya kêmhesiniyê** li nav nesaxiyê anemiyê helî pir li anemiya kêmbûna hesinê tê rastkirin. Bi fêrane li zaroka û keçikên/jinikên li roja nixtê bin (bela benda xunawan kêm dibe) yan jî li mirovên ku xwîna xwe winda kirine tê dîtin.

Yek ji sedemên vê nesaxiyê jî kêmbûna vîtamîna B6ê ye. Vîtamîna B6 ji bo çêkirina hemoglobînê gelek giring e. Ev vîtamîna B6ê tine be mirov nikari hewwê bikşîne xwînê.

## Çavkanî

Kategorî:Hematolojî
Premier League

**Premier League** (*England Premier League(EPL))* an **Lîga Premier**, lîga herî bilind a futbolê Înglistanê ye. Lîg di 20ê sibatê 1992an de hatiye damezrandin û her sal 20 tîm di lîgê de dikevin pêşbaziyê.

Lîg 38 hefteyên ku her tîm du caran hevdu dileyîzin pêk tê. Maç bi pirranî di dawiya hefteyê de tê lîstin lê car caran di hefteyekî de du maç tê lîstin loma Îngilîz nabêjin hefte, dibêjin *roja pêşbirkê (matchday)*. Ji xêncî yaneyên xwe du tîmên Wêlsê (Swansea City û Cardiff City) re jî xwedîtî kiriye.

Di Premier Leagueê de ji 1992an heta niha çil neh yane ketiye pêşbaziyê. Ji wan tîman tenê heft heb bi ser ketin: Manchester United (13), Manchester City (6), Chelsea (5), Arsenal (5), Blackburn Rovers (1), Leicester City (1), Liverpool (1). Arsenal di sezona 2003-04an de tu maçan de têk neçû û bi ser ket. Bi wî awayî bûn yaneyê yekane ku di sezonekî Premier Leagueê de bê têkçûn bûye şampiyon û bernavkê The Invincibles" ku tê wateya têkneçûyî hildan. Manchester City di sezona 2017-18an de gihîşt 100 pûanan û bi wî awayî di dîroka lîgê de navnasê tîma ku di sezonekî de pûanê herî zêde keys kiriye bi dest xist.

Di sezona dawîn de (2021-22) tîma ku şampiyontî bi dest xist Manchester City bû.

## Premier League

* Welat: *[[Înglistan]], [[Wales]]*
* Konfederasyon: *[[UEFA]]*
* Damezrandin: *20 Sibat 1992*
* Hejmara Tîman: *20*
* Ast: *1*
* Lîga binê: *[[EFL Championship]]*
* Kasên navneteweyî: *[[UEFA Champions League]], [[UEFA Europa League]], [[UEFA Europa Conference League]]*
* Şampiyona dawîn: *[[Manchester City]] (2021-22)*
* Tîma herî biserkeftî: *[[Manchester United F.C.|Manchester United]] (13)*
* Kesê ku herî zêde leyistiye: *[[Gareth Barry]] (653)*
* Kesê ku herî zêde gol avîtiye: *[[Alan Shearer]] (260)*
* Malper: ''premierleague.com''

## Şampiyon

## Tîmên ku heta niha di Premier Leagueê de leyîstine

## Çavkanî

Kategorî:Avabûnên 1992an li Înglistanê
Sîstem

**Sîstem** an jî **Pergal** parçeyên rêza we hatiye amade kirin. Rastî bûna rêza wa giştî li yek xebat kirine.

Li gor Ackoff, Sîstem têkiliyê li nav hev heye, erkên wa li mebesta gihîştina hevbandorîya koma heman(eleman) ye.

Kategorî:Konseptên metafizîkê
Brazzers

**Brazzers** pargîdaniyek hilberîna vîdyoyên pornografî  ya kanadayî ye ku navenda wê li Montreal, Quebec, Kanada ye û cîhê qanûnî li Nîkosya, Kîprosê ye. Bi torgilokek serhêl ku ji sî û yek malperên pornografiya hişk  pêk tê, dirûşma pargîdanî "World's Best HD Porn Site!"( "Malpera Porno ya HD ya çêtirîn a Cîhanê ! ) ye . Malper 10,036 vîdyoyan digire, ku ji hêla 33 malperên cihêreng ve hatine weşandin (Kanûna pêşîn a 2020ê) .Tora wan a malperên 2,340 modelên pornstêrk vedihewîne (Kanûna Pêşîn 2020).

## Çavkanî

Kategorî:Aylo
Kategorî:Şirket
Cemalê Mihê

**Cemalê Mihê** (jdb. 1957 li Kavilê Kalo, Dêrgul, Şirnex, m. 2020) dengbêjekî li herêma Cizîra Botan bû. Di sala 2020an de li nexweşiya penceşêrê lê girt û jiyana xwe ji dest da.

## Stranên wî

* Çîyayê Cudî
* Keçke dinê
* Soryaz
* Mîrana zer

## Çavkanî

Kategorî:Dengbêj
Balvatnet

**Balvatnet**, goleke di nava sinorê parêzgeha Nordlanda Norwêcê de ye. Gol bi qasî 2 kîlomêtre rojavayê sinorê Swêdê cih digire.
## Mijarên têkildar
* Lîsteya golên Norwêcê
## Çavkanî

Kategorî:Golên Nordlandê
Evdilayê Goyî

Evdilayê Goyî, dengbêjekî ji herêma Botan e.

Li Qilebanê hatîye dinyayê, aniha li Mêrsînê dijî.

## Stranên wî
Lê lê canê

Hey yarê

Hey Sosin

Reze meran

Evdila bego

Hoy xamriye

Hey lowe

Kategorî:Dengbêj
Kategorî:Kesên ji Qilebanê
Kategorî:Stranbêjên kurd
Îgnîmbrît

thumb|Îgnîmbrît
**Îgnîmbrît**, (bi îngîlîzî *ignimbrite)* xweliya ku ji volkana derdikevê wek çemento bihev digire û dibe kevir.
Omerîn

Mezreya girêdayî Cizîra Botan e
2.609 kes lê dijîn parlementerê HDP yê berê Faysal Sariyildiz ji gundiyê
Faysal Sarıyıldız

**Faysal Sariyildiz** di  de li Cizîra Botan ji dayik bûye.

Wî Dibistana Pîşeyî ya Zanîngeha Dîcleyê û Beşa Endezyariya Makîneyê ya Fakulteya Endezyariyê ya Zanîngeha Harranê mezûn kir. Ew di 17ê Hezîrana 2009an de bi îdiaya ku endamê rêxistina terorê ye hate binçav kirin û girtin û ew xistin Girtîgeha Girtî ya Tîpa E ya Mêrdînê. Ew beşdarî greva birçîbûnê ya bêdem û bêveger a ku ji hêla girtiyên siyasî û mehkûman ve li gelek girtîgehên Tirkiyeyê di 15ê Çiriya Pêşîn a 2012an de hatibû destpêkirin bû. Ew di 4 Çile 2014 de hate berdan. Raporek PKK-ê heye bi hinceta ku çekên ku dixwest ji Sûriyê bîne Tirkiyê û ew gihande sazûmana Pirsûsê ya rêxistina terorê. Piştî operasyonên Xendek ku di 2015 de dest pê kirin, ew reviya Fransa û penaberî kir. Ji vê gavê şûnda, di çarçova "lêpirsînên terorê" yên li Tirkiyê da ji bo Sariyildiz, ku li dervayê Tirkiyê dijiya, emir binçavkirin û girtin. Di 27 Tîrmeh 2017 de, ew bi hinceta "tinebûnê" ji parlamen hate avêtin.

## Çavkanî

Kategorî:Endamên Parlamena Tirkiyeyê ya 24an
Kategorî:Endamên Parlamena Tirkiyeyê ya 25an
Kategorî:Endamên Parlamena Tirkiyeyê ya 26an
Kategorî:Jidayikbûn 1975
Kategorî:Kesên ji Cizîrê
Kategorî:Mirovên zindî
Kategorî:Siyasetmedarên girtî li Tirkiyeyê
Kategorî:Siyasetmedarên Partiya Demokratîk a Gelan
Ayşe Acar Başaran

**Ayşe Acar Başaran** () parêzer û siyasetmedareke Partiya Demokratîk a Gelan (HDP) e ku niha endama parlamenê ji bo bajarê Batmanê ya Tirkiyê ye. Di 4emîn Konferansa Partiyê ya HDPyê li sibata 2020an de wekî berdevkê Meclîsa Jinan a HDPê hatiye wezîfedarkirin.

## Jînenîgarî
Başaran di 2ê çiriya pêşîn a 1985an de li Batmanê ji dayik bûye, duyem zaroka ji çar zarokên Abdurrahman Acar û Sultani Acar e. Piştî ku li Batmanê xwendina dibistanê kuta kir, ew di 2010an de ji Fakûlteya Hiqûqê ya Zanîngeha Dokuz Eylül mezûn bû. Başaran 4 salan li Baroya Batmanê wekî parêzer xebitî. Ew endama Komeleya Kongreya Jinên Azad e.

## Çavkanî

Kategorî:Endamên Parlamena Tirkiyeyê ya 25an
Kategorî:Endamên Parlamena Tirkiyeyê ya 26an
Kategorî:Endamên Parlamena Tirkiyeyê ya 27an
Kategorî:Jidayikbûn 1985
Kategorî:Mirovên zindî
Kategorî:Parlamenterên Batmanê
Kategorî:Siyasetmedarên kurd ên jin ên sedsala 21ê
Kategorî:Siyasetmedarên kurd ên Bakurê Kurdistanê
Kategorî:Siyasetmedarên Partiya Civaka Demokratîk
Kategorî:Siyasetmedarên Partiya Demokratîk a Gelan
BeIN Sports

**beIn Sports** kanaleke Aljazeera Media Networke ye, ku ji 2012an ve werzişê diweşîne. Kanal bi erebî, frensî, înglîzî, spanî û tirkî weşanê dike. Gelek bûyerên werzişî yên wekî futbol, ​​basketbol, ​​hentbol û rugby diweşîne.

## Çavkanî

Kategorî:Avabûnên 2012an li Fransayê

Kategorî:Kanalên televîzyonê
Kategorî:Kanalên televîzyonê yên werzişê
Kategorî:Werziş
Bleikvatnet

**Bleiksvatnet**, goleke di nava sinorê parêzgeha Nordlanda Norwêcê de ye. Pîvana perava golê 35,31 kîlomêtre û bilindahiya ji asta deryayê 405 mêtre ye

## Mijarên têkildar
* Lîsteya golên Norwêcê
## Çavkanî

Kategorî:Golên Nordlandê
Pîrbûn

[thumb|Pîrbûna mirovî bi destê wênesazê alman [Hans Baldung (li dor sala 1540)]]
**Pîrbûn** proseya mezinbûna temena mirov û candaran e. Li dema paleolîtîkê hetanî serdemên navîn jiyana mirovekî bi navînî 25-35 sal bû. Piştî ronesansê navîna emrê mirovan hêdî hêdî rabû. Ji sala 1900 heta 2000an li rewşên pêşketî navîna emrê mirovan hatiye heta 40 salî. Îro navîna mirovan li dinyayê gihaştîye heya 67 salî, li rewşê pêşketî hatiye heta 100 salî.

## Teoriyên li ser pîrbûnê
### Bersiva tepkîmeyên [[hîdrolîtîk]] (av)
Vê teoriya dibêje kî bersiva avê qelsî lê belê av li laşê mirov gellek pirr e. Di DNAya mirov de molekulên alkalî li ber bersiva avê pêketiye ev molekulên alkalî: sîtozîn, guanîn û adenîn e. Piştî bersiva avê van molekulanan herwiha dibin urasîl, hîpoksantîn û ksantîn. Hulmstendin li mirov de oksîjenê reaktîv ava dike: Bersîva oksîjanê ji bo mirov gellekî giring e. Lê belê carna laşê mirov dêvla glikoz û rûnê proteînê xwe tîne ber bersîva oksîjanê. Kêm caran proteîn çi ber bersiva oksijanê xelasi dibin. Van proteînana li laşê mirov de xwe dibe reaktîv molekul (wekî superoksît an jî hîdrojenperoksît). Ev molekulana ji bo laşê mirovan gelekî xirabkar in.

### Teoriya molekulên bêçalak û mîtokondrî
Li salan 1956an Denham Harman pêşnîyar kir kî pîrbûn ji ber molekulên bêçalak çêdibe û got kî metabolîzma jinde çeqasî zû be emrê wan jî hekkasî kêm e. Bela laşê jindan nikarî têkeve ber bersiva avê û bersiva oksîjanê. Îro teoriyan herî bawerdar teoriya mîtokondriyê ye. Mîtokondrî peyv bi cî bi mitora laşê mirov e. Enerjiya mirov 99% li ser mîtokondrî ye û mîtokondrî yên laşê mirov herî pir ji dayika mirov tê yanî emrê mirov fêrane nêzîkî dayika xwe ye. Lê veya ji bîrnekîn DNAya mîtokondrî yek wêris e ji bo wa jî zû xera dibin û DNA ya jinan ji a zilaman stûrtir e. Ji bo wakî li dinyê emrê jinan ji ê zilaman bêtir e.

## Çavkanî
* 

Kategorî:Biyolojî
Bogvatnet

**Bogvatnet**, goleke di nava sinorê parêzgeha Nordlanda Norwêcê de ye. Gol, bi qasî 40 kîlomêtre li aliyê bakurê bajarê Mo i Ranayê cih digire û bilindahiya ji asta deryayê 661 mêtre ye.
## Mijarên têkildar
* Lîsteya golên Norwêcê
## Çavkanî

Kategorî:Golên Nordlandê
Daningen

**Daningen**, goleke di nava sinorê parêzgeha Nordlanda Norwêcê de ye. Gol, bi qasî 2 kîlomêtreyan li aliyê rojavayê tixûbê Swêdê û bi qasî 4 kîlomêtreyan li bakurê rojhilatê Çemê Vefsna ye .
## Mijarên têkildar
* Lîsteya golên Norwêcê
## Çavkanî

Kategorî:Golên Nordlandê
Marihuana

thumb| marîjûana
Ev giyakî weke Heşîşê ye û tê vexwarin wek Çixare û Merov ji Hiş dibê. Yan jî Hişmendîn zêde namînê, merov kêfxweş dikê, lê dibê merov xwe ji serê banekî bavêjê ser Erdê. Ji ber wî çaxî nizanê ku ew çiqasî ji Erdê dûre.

Carne wek derman ji Aliyê Nûjdare tê bi kar anîn.

Wekî din li seraserî Cihanê qedexeye, tenê li çend Welate Cihanê serbestî tê bi kar anîn, lê dîsa bi hindikî.
Elsvatnet

**Elsvatnet**, goleke di nava sinorê parêzgeha Nordlanda Norwêcê de ye. Gol, bi qasî 6 kîlomêtreyan dikeve rojhilata gundê Hattfjelldalê û di navbera golên Røssvatnet û Unkervatnetê de cih digire.
## Mijarên têkildar
* Lîsteya golên Norwêcê
## Çavkanî

Kategorî:Golên Nordlandê
Faulvatnet

**Faulvatnet**, goleke di nava sinorê parêzgeha Nordlanda Norwêcê de ye. Gol, nêzikî 15 kîlomêyreyan li bakurê gundê Straumen û li rojavayê Parka Neteweyî ya Rago yê cih digire.
## Mijarên têkildar
* Lîsteya golên Norwêcê
## Çavkanî

Kategorî:Golên Nordlandê