open-index/open-wikipedia-markdown huggingface dataset:
Luna Rival

**Luna Rival** pornostêrkeke fransî ye.

## Jînenîgarî

Luna Rival 24'ê çileya 1997'an li Dijona Fransayê hatî cîhanê.

Rival pêşî mêvanxaneyekê de şixulî. Du re ji sektora fotografvanî de teklîf jê re hatin.

Heta 18 sal tijikir şowê webcamê kir. Du re jî teve sektora pornografiyê bu. Fîlma xweyê herî pêşî tebaxa 2015'an de kişand. Navê vê fîlmê French Bukkake2 bu û derhêner jî John B. Root bu.

Di pargidanîyên mezin Marc Dorcel, Private, Brazzers, Kink û Legal Porno de cih girt. Bi Rocco Siffredi, Ian Scott, Steve Holmes, Bruno Sx û David Perry re pornofîlm kişandî ye.

Li Budapeşt'ê ajansa pornoyê a herî mezin a ewropayê Brillbabes re peyman îmze kir. Kategoriya "teen" de uzman bîye.

## Taybetiyên fizîkî
Çavên Luna Rival şîn in û rengê porî wî jî çakar e. Qama xwe 1,55 m ye. Kîlo jî 45&nbsp;kg ye.

Çendek piercingê (xizme) Luna hene.

## Fîlmografî
* 2015 : French Bukkake
* 2015 : EquinoXe de John B. Root
* 2016 : La Petite Effrontée de Fabien Lafait (JTC Vidéo)
Justine 19 ans (Fred Coppula Prod)
Sex Tape (France Interdite)
La Fleuriste (LesCOmpères)
La Nouvelle Stagiaire (JTC Vidéo)
* 2016 : Ines Escorte de Luxe de Hervé Bodilis ( Dorcel )
Les Prédatrices (Ovidie )
* 2017 : Outbreak of the dead
* 2017 : La Petite Livreuse
* 2017 : La chasse est ouverte (Dorcel)

## Girêdanên derve
* Luna Rival di IMDb'ê de
* Luna Rival di iafd'ê de

## Çavkanî

Kategorî:Jidayikbûn 1997
Kategorî:Kesên ji Dijonê
Kategorî:Mirovên zindî
Kategorî:Pornostêrkên fransî yên jin
Şehrî Cedîd

thumb|Nexşe
**Şerî Cerîd** () navçeyeke Qîrşehirê ye. Mecîdiye yek ji navçeyên Kurdên Anatoliya Navîn e.

## Çavkanî

Kategorî:Kurdên Anatolyaya Navîn
Kategorî:Navçeyên Qîrşehirê
Mûcûr

thumb|Nexşe
**Mûcûr** () navçeyeke Qîrşehirê ye.

## Çavkanî

Kategorî:Kurdên Anatolyaya Navîn
Kategorî:Navçeyên Qîrşehirê
Teterên Krîmê

thumb|Teterên Krîmê bi cilûbergên kevneşopî, 1880
**Teterên Krîmê** (bi Teterîya Krîmê: Къырымтартарлар, *Qırımtatarlar*) gelekî tirkî ye, ku îro di nîvgiravê Krîm xwecîh ne. Di demê Şerê tirk û rûsî de, gelek Teterên Krîmê koçerîya Tirkiyeyê kirin wekî îro hindekarîyakî mezîn dikin.

## Dîrok

thumb|Alayê Teterên Krîm
Teterên Krîmê di sala 1944an de ji aliyê serokê YKSS Stalîn ve hatine koçberkirin.

Di sibata 2014an de, piştî Şoreşa Ûkraynayê ya sala 2014an Serokê Ûkraynayê Viktor Yanukovych ji desthilatê derxist, cudaxwazên alîgirê Rûsyayê û leşkerên rûsî li ser xakê kontrol kirin. Referandûma nakok li seranserê Krîmê li gorî Makezagona Ûkraynayê û Krîmê nedestûrî ye, li ser mijara beşek ji Rûsyayê hate kirin û encamên fermî ji hêla piraniya Krîmiyên deng dane piştgirî kirin, diyar kirin. Rûsyayê di 18ê adara 2014an de bi awayekî fermî Krîmê tevlî kir û Komara Krîmê û bajarê federal Sêwastopolê wekî 84 û 85emîn herêmên federal ên Rûsyayê bi nav kir. Dema ku Rûsya û 17 welatên din ên endamên Neteweyên Yekbûyî Krîmê wekî beşek ji Federasyona Rûsyayê dipejirînin, Ûkraynayê bi piştgirîya piraniya hikûmetên biyanî û bi biryara 68/262 ya Civata Giştî ya Neteweyên Yekbûyî îdîaya Krîmê wekî parçeyek bingehîn a xaka xwe domandin.

## Ziman

Îro li nivgiravê Krîmê zêdetirî 260 hezar Teterên Krîmê le dijîn. Nêzîkî 150,000 kes li Asyaya Navendî (bi piranî li Ûzbêkistan) dijîn, ku bav û kalên wan di sala 1944an de di dema Şerê Cîhanî yê Duyem de ji hêla Yekîtiya Komarên Sovyet ên Sosyalîst ve hatine sirgûn kirin. Lêbelê, ji van hemû kesan, bi piranî nifşên mezin tenê yên ku hîn jî Teterîya Krîmê diaxivin. Di sala 2013 de, ziman ku li ber windabûnê bû, tenê li dora 15 dibistanan li Krîmê tê hû kirin. Tirkiyê piştgirî da Ûkrayna, ji bo ku dibistanên ku li Teterên Krîmê tên perwerdekirin bibe rewşek nûjen.

## Çavkanî

## Girêdanên derve

Kategorî:Îslam li Rûsyayê
Kategorî:Komên etnîk li Bulgaristanê
Kategorî:Komên etnîk li Romanyayê
Kategorî:Komên etnîk li Rûsyayê
Kategorî:Komên etnîk li Tirkiyeyê
Kategorî:Komên etnîk li Ûkraynayê
Kategorî:Komên etnîk li Ûzbêkistanê
Kategorî:Krîm
Kategorî:Teter
Şot (navçe)

**Şot**, yek ji navçeyên parêzgeha Azerbaycana Rojava li Rojhilatê Kurdistanê ser bi welatê Îranê ye. Navenda vê navçeyê bajarê Şotê ye.

## Dabeşkirina navçeya Şotê
Du nahiye û sê bajar li navçeya Şotê hene :
### [[Navenda Şotê (nahiye)|Nahiyeya Navenda Şotê]]
:Bajar: Şot, Yolageldî
* Gundistana Qereqoyona bakurî
* Gundistana Yolagaldî

### [[Qereqoyona Şotê (nahiye)|Nahiyeya Qereqoyona Şotê]]
:Bajar: Mergenler
* Gundistana Qereqoyona başûrî
* Gundistana Cişme Sera

### Gundên Şotê
* Lîsteya gundên Şotê

## Çavkanî

Kategorî:Navçeyên Azerbaycana Rojavayê
Rifetiye

**Rifetiye** (), gundekî bi ser navçeya Ceyhana Edeneyê ve ye.

## Çavkanî

Kategorî:Gundên Ceyhanê
Behriye

**Behriye** (, ), gundekî bi ser navçeya Ceyhana Edeneyê ve ye.

## Çavkanî

Kategorî:Gundên Ceyhanê
Qaman

**Qaman** () navçeyeke Qîrşehirê ye.

## Çavkanî

Kategorî:Kurdên Anatolyaya Navîn
Kategorî:Navçeyên Qîrşehirê
Qozan, Edene

**Qozan** () navçeyeke parêzgeha Edeneyê ye.

## Çavkanî

Kategorî:Navçeyên Edeneyê
Kategorî:Qozan
Femen

**Femen** (bi ûkraynî: Фемен) rêxistineke jinan e. Di sala 2008'an de ji aliyê Anna Hutson ve hatiye avakirin.

## Galerî

Wêne:FEMEN_calls_for_sex-boykott_for_Ukrainian_Ministers.jpg|
Wêne:2_years_of_FEMEN_2.jpg|
Wêne:Election_Protest_Crucified_Ukraine_2.jpg|
Wêne:Femen_8_March_10_2009_2.jpg|
Wêne:Ukraine_is_not_a_Brothel.jpg|
Wêne:Femen_Dec_2009_1.jpg|


Kategorî:Avabûnên 2008an li Ûkraynayê
Kategorî:Nakokî li Ûkraynayê
Kategorî:Rêxistinên ku di 2008an de hatine avakirin
Kategorî:Siyaseta Ûkraynayê
Basshunter

**Basshunter**, nasnavê hunerî yê **Jonas Erik Altberg** e (jdb. 22ê kanûna pêşîna 1984, li Halmstadê, Swêd), stranbêj, berhemhênerê muzîkê û DJê swêdî yê cureyê *[[Eurodance]]* ye.

## Dîskografî
### Albûm
* *[[The Bassmachine]]* (2004)
* *[[LOL (^^,)|LOL <(^^,)>]]* (2006)
* *[[Now You're Gone – The Album]]* (2008)
* *[[Bass Generation]]* (2009)
* *[[Calling Time]]* (2013)

### Berhevokên stranan
* *[[The Old Shit]]* (2006)
* *[[The Early Bedroom Sessions]]* (2012)

### Sêlikên ''single''
* "The Big Show" (2004)
* "Welcome to Rainbow" (2006)
* "Boten Anna" (2006)
* "Vi sitter i Ventrilo och spelar DotA" (2006)
* "Jingle Bells" (2006)
* "Vifta med händerna" (2006)
* "Now You're Gone" (2007)
* "Please Don't Go" (2008)
* "All I Ever Wanted" (2008)
* "Angel in the Night" (2008)
* "Russia Privjet (Hardlanger Remix)" (2008)
* "I Miss You" (2008)
* "Walk on Water" (2009)
* "Al final" (2009)
* "Every Morning" (2009)
* "I Promised Myself" (2009)
* "Saturday" (2010)
* "Fest i hela huset" (2011)
* "Northern Light" (2012)
* "Dream on the Dancefloor" (2012)
* "Crash & Burn" (2013)
* "Calling Time" (2013)
* "Elinor" (2013)
* "Masterpiece" (2018)
* "Home" (2019)
* "Angels Ain't Listening" (2020)
* "Life Speaks to Me" (2021)
* "End the Lies"  (2022)
* "Ingen kan slå (Boten Anna)"  (2023)

## Çavkanî

## Girêdanên derve

* Rûpela Basshunter

Kategorî:Jidayikbûn 1984
Kategorî:Mirovên zindî
Kategorî:Muzîkvanên swêdî
Kategorî:Stranbêjên swêdî
J. Edgar Hoover

**John Edgar Hoover** (jdb. 1'e Çileyê 1895 — m. 2'e Gulanê 1972) yekemin birêveberê Bûroya Lêpirsînên Fedaral (FBI) bû. Hoover li sala 1924 bû birêveber û li çaxê Şerê Sar, FBI kir rêxistinek mezin li hemberê komunîzmê. Ew heta roja mirinê, 2’e Gulanê sala 1972, birêveberê FBI bû.

## Girêdanên derve

## Çavkanî

Kategorî:Amerîkî
Kategorî:Jidayikbûn 1895
Kategorî:Masonên amerîkî
Kategorî:Mirin 1972
Navneteweyî

Navneteweyî tişteke (rêkxistinek an zimanek an şîrketek) ku li zêdetir ji yek welat çalakî dike. Wek Neteweyên Yekbûyî, NATO, IMF

Kategorî:Dadweriya navneteweyî
Kategorî:Têkiliyên navneteweyî
In God we trust

thumb|Li ser pişta 20 dolarê amerîkî bi tîpên mezin "IN GOD WE TRUST" hatiye nivîsandin.

**In God We Trust** diruşmek e ku li sala 1956, dirûşma fermî ya DYA bu. wergera wê dibe : em xwedê bawer dikin.

## Çavkanî

Kategorî:Dîn li DYAyê
Kategorî:Dîroka dîn li DYAyê
Cîgirê Serokê Dewletên Yekbûyî yên Amerîkayê

**Cîgirê Serokê Dewletên Yekbûyî yên Amerîkayê** piştî serokdewlet, duyemîn kes li birêvebirinê şaxê rêveberê ye DYA e.

## Çavkanî

Kategorî:Avabûnên 1789an
Kategorî:Avabûnên 1789an li DYAyê
Kategorî:Serokên hikûmetê
Kategorî:Siyaseta DYAyê
Mike Pence

**Michael Richard "Mike" Pence** (7e hezîranê 1959), ji  heta  Cîgirê Serokê Dewletên Yekbûyî yên Amerîkayê bûye.

## Çavkanî


Kategorî:Mirovên zindî
The Fast and the Furious (2001)

**The Fast and the Furious** (wate: Lezgîn û Bihêrs) fîlmeke di sala 2001'an de ji aliyê Universal ve hatiye kişandin e.

## Mijar
Brian O'Conner (Paul Walker) ajaneke FBI e ku ketiye nav çeteya Dominic Toretto (Vin Diesel). Li vê gorewê de Brian xwûşkê Toretto re meftun dibe.

## Kast
* Brian O'Conner (Paul Walker)
* Dominic Toretto (Vin Diesel)
* Mia Toretto (Jordana Brewster)
* Letty Ortiz (Michelle Rodriguez)
* Johnny Tran ()
* Vince (Matt Schulze)
* Jesse ()
* Leon ()

## Girêdanên derve
* Malpera fermî 
* The Fast and the Furious li IMDb'ê

## Çavkanî

Kategorî:Fast & Furious
Kategorî:Fîlmên aksiyonê
Kategorî:Fîlmên Universalê
Kategorî:Fîlmên 2001ê
Theresa May

**Theresa May** (), siyasetmedareke brîtanî ye ku ji sala 2016 heta 2019 serokwezîra Keyaniya Yekbûyî bû.

## Çavkanî

Kategorî:Mirovên zindî
Kategorî:Serokwezîrên jin li Ewropayê
Kategorî:Serokwezîrên Keyaniya Yekbûyî
Emînê Qoserî

**Emînê Qoserî** (Emin Yalçınkaya) (jdb. 18 xizîran 1968 - m. 11 tebax 2018), aktor, derhêner, şanonivîs, wergêr û endamê navenda PENa Kurd bû. Wî di salên 1980an de dest bi şanoya profesyonel kir û demeke dûr û dirêj di Şanoya Şaredariya Amedê de leyîst. Rêvebiriya hunerî ya Şanoya Şaredariya Diyarbekirê jî dikir. Di 25ê çiriya pêşîn a 2016an de, piştî darbeya  li Tirkiyê û sepandina Rewşa Awarte li ser çanda kurdan, Emînê Qoserî ji karê xwe hat xistin.

## Şanoyên ku wî tê de leyîstine

* Çîrokeke zivistanê
* Mala dînan
* Mala extiyaran
* Kelemên evînê
* Hamleta kurdî
* Antîgoneya kurdî

## Rolên ku wî leyîstine
* Claudius, Hamlet
* Kreon, Antîgone

## Mirina wî
Aktorê navdar ê kurd Emînê Qoserî di  de li Îzmîrê ji ber nexweşiya pankreasê çû ber dilovaniya Xwedê. Li goristana Yenîkoyê ya Amedê hat veşartin.

## Çavkanî

Kategorî:Aktorên kurd
Kategorî:Şano
Elizabeth II

**Elizabeth II**, yan jî **Elizabetha Duyem**, (jdb. 21ê nîsana 1926 - m. 8ê îlona 2022an) keybanûya Keyaniya Yekbûyî û ya Împeratoriya Brîtanî, 16mîn keybanûya Commonwealth realms û seroka Commonwealth of Nations bû.

Ew herwiha di jiyana xwe de keybanûya 32 dewletên serdest bû, 15 ji wan di dema mirina xwe de. Keybanûya wê ya 70 sal û 214 rojan wê dike dirêjtirîn padîşaha Brîtanî û serdestiya wê ya herî dirêj a padîşah a jin di dîrokê de.

## Jiyana wê
Elizabeth li Mayfair, London, wekî zarokê yekem ê Duke and Duchess of York (paşê key George VI û keybanû Elizabeth Bowes-Lyon) ji dayik bû. Bavê wê di sala 1936an de li ser îstîfakirina birayê xwe Edward VIIIê hat ser textê. Bi vê yekê prensesa Elizabeth a deh-salî bû mîrasa texmînkirî. Wê li malê perwerdeya taybet dît û di dema Şerê Cîhanê yê Duyem de ji bo Xizmeta Herêmî ya Alîkar dest bi erkên giştî kir. Di çiriya paşîna 1947an de, ew bi Philip Mountbatten re, prensek berê yê Yewnanistan û Danîmarkayê, zewicî, û zewaca wan 73 sal dom kir heya mirina wî di sala 2021an de. Çar zarokên wan çêbû: Charles, Anne, Andrew, û Edward.

Dema ku bavê wê di sibata 1952an de mir, Elizabeth a 25 salî bû keybanûya heft welatên serbixwe: Keyaniya Yekbûyî, Kanada, Awistralya, Zelanda Nû, Afrîkaya Başûr, Pakistan û Ceylon (îro wekî Srî Lanka tê zanîn). Ew di heman demê de bû seroka Commonwealth. Elizabeth wekî padîşahek destûrî bi guhertinên siyasî yên mezin ên wekî Pirsgirêkên li Îrlendaya Bakur, desentralîzasyona Keyaniya Yekbûyî, dekolonîzekirina Afrîkayê, û tevlêbûna Keyaniya Yekbûyî bo Civakên Ewropî û vekişîna ji Yekîtiya Ewropî re hikûm kir. Hejmara warên wê bi demê re guherî dema ku herêm serxwebûn bi dest xistin û hin herêm bûn komar. Wekî keybanû, zêdetirî 170 serokwezîrên li seranserê warên Elizabethê xizmetê lê kirin. Wê gelek serdan û hevdîtinên dîrokî pêk anî, di nav wan de serdanên dewletê yên sala 1986an li Çînê, di sala 1994an de li Rûsyayê û di sala 2011an de li Komara Îrlendayê û hevdîtinên bi 5 papayan re.

Bûyerên girîng tackirina Elizabeth di sala 1953an de û pîrozbahiyên jûbîleyên wê yên Zîv, Zêrîn, Diamond û Platinum bi rêzdarî di 1977, 2002, 2012 û 2022 de bûn. Tevî ku ew carinan bi hestên komarî û rexneyên medyayî yên li ser malbata wê re rû bi rû ma - bi taybetî piştî têkçûna zewacên zarokên wê, annus horribilis a sala 1992an, û mirina bûka wê ya berê Diana di sala 1997an de  - piştgiriya padîşahiyê li Keyaniya Yekbûyî di tevahiya jiyana wê de bi domdarî bilind bû, her weha populerbûna wê ya kesane jî.

Elizabeth di sala 2022an de li Keleha Balmoral a li Aberdeenshire, di 96 saliya xwe de mir, û kurê wê yê mezin, Charles III, hate şûna wê. Merasîma fermî ya şîna wê li Keyaniya Yekbûyî yekem şîna fermî bû piştî ya Winston Churchill a di 1965an de.

## Çavkanî

Kategorî:Brîtanî

Kategorî:Hikûmdarên Keyaniya Yekbûyî
Kategorî:Windsor
Mala Zalê (pirtûk)

***Mala Zalê*** navê pirtûka berhevkarê çîrokan Hîlmî Akyol e. Pirtûk ji 19 çîrokan pêk tê.

## Çîrokbêjên vê berhemê
* Mele Hemîdê Şerîf (z. 1336 - m. 1988), ji herêma Mûnis;
* Şakirê Mecîd, ji herêma Melefeyata;
* Remezanê Boro, ji herêma Kufercîn;
* Mehremê Remezan, ji herêma Zuxreşêr;
* Ehmedê Qutikê, ji herêma Heşolî;
* Nazirê Meheme, ji herêma Xincîkan;
* Hecî Qedriyê M. Emîn, ji herêma Debilo.

## Çavkanî

Kategorî:Pirtûkên kurdî
Mişterî hazir e (pirtûk)

***Misterî hazir e*** navê pirtûka ku ji aliyê berhevkarê çîrokan Hîlmî Akyol ve hate nivîsandin. Pirtûk ji 156 pêkenokan pêk tê.

## Çavkanî

Kategorî:Pirtûkên kurdî
Tembûrzêrîn û Tembûrzîvîn (pirtûk)

***Tembûrzêrîn û Tembûrzîvîn*** navê pirtûka berhevkarê çîrokan Hîlmî Akyol e. Pirtûk ji 15 çîrokan pêk tê. Berhevkar li der û dorên Diyarbekirê (Hezro, Pasûr û Bismilê) ev çîrok tomar kirine.

## Çîrokên berhevkirî yên vê pirtûkê
# Elî, bi devê Ehmedê Qutikê, ji herêma Heşolî;
# Eloyê Pîrê, bi devê Mehremê Remezan, ji herêma Hezro;
# Gulîzer, bi devê Misûrê Huseyn;
# Mehmezeman û Têlî, bi devê Şakirê Mecîd, ji herêma Melefeyata;
# Qehremanê Qatîl, bi devê Şêrînê Elî, ji herêma Çawîşî;
# Sedo, bi devê Ehmedê Qutikê;
# Tembûrzêrîn û Tembûrzîvîn, bi devê Ehmedê Qutikê;
# Wesiya Bavo, bi devê Ehmedê Qutikê;
# Kena Mesî, bi devê Mehremê Remezan;
# Dawgordim, bi devê Ehmedê Qutik;
# Babe Dewrêş û Mîrze Meheme, bi devê Ehmedê Qutikê;
# Elow Her Sî Kose, bi devê Mehremê Remezan;
# Elow Qot, bi devê Ehmedê Qutikê;
# Faqîr Ehmed, bi devê Raxibê Sebrî, ji herêma Gomê;
# Gula Gulday, bi devê Sebriyê Meheme, ji herêma Çawîşî.

## Çavkanî

Kategorî:Çîrokên kurdî
Kategorî:Pirtûkên kurdî
Ehmedê Qutikê

**Ehmedê Qutikê** (1902-1997) çîrokbêjekî navdar ê kurd bû. Ew ji navçeya Hezroyê bû, mirovekî xizan, jiyana xwe di xulamtiya axayan de derbaz kiriye. Ew çîrokên xwe ji civat û şevbêrkan hîn bûye.

Ehmedê Qutikê bavê sê kur û sê keçan bû. Heta ku mala xwe aniye Amedê ji gund derneketiye.

Çîrokên Ehmedê Qutikê ji hêla berhevkarê çîrokan Hîlmî Akyol ve hatine tomarkirin û di gelek pirtûkan de hatine çapkirin.

Çîrokbêj di 1997an de çû ber dilovaniya Xwedê.

## Çavkanî

Kategorî:Çîrokbêj
Kategorî:Jidayikbûn 1902
Kategorî:Kesên ji Amedê
Kategorî:Mirin 1997
Çîrokbêjî

**Çîrokbêjî**, hunera van kesên ku çîrokên dirêj ên bi efsûn û xeyalî vedibêjin. Gelek caran çîrokbêj çîrokên xwe ji civat û şevbêrkan hîn dibin û îro çîrokên wan ji aliyên parêzkarên edebiyata devkî ya kurdan ve tên tomarkirin û çapkirin.

## Çîrokbêjên navdar

## Lê binihêre
* Dengbêjî

## Çavkanî

Kategorî:Çanda kurdî
Kategorî:Çîrokbêj
Senem Xanim (pirtûk)

***Senem Xanim*** navê pirtûka berhevkarê çîrokan Hîlmî Akyol e. Pirtûk ji 9 çîrokan pêk tê. Berhevkar li der û dorên Amed û Xerzanê ev çîrok ji devê van çîrokbêjan girtine: Sebriyê Miheme, Bavê Ferît Zeydan, Xalê Elî, Mihemedê Emîn û Saleh Pale.

## Çîrokên berhevkirî yên vê pirtûkê
# Gul û Sînem, ji herêma Xanik (Hezro);
# Fatima Salih Axa, ji herêma Rewandûz;
# Senem Xanim, ji herêma Amedê;
# Abûzer, ji herêma Xanik (Hezro);
# Bedran û Huzna, ji herêma Çawîşa (Bismil);
# Huseyn, ji herêma Reşik (Hezro);
# Fedlî Beg, ji herêma Çawîşa (Bismil);
# Sîehmedê Silîvî û Xece, ji herêma Xanik (Hezro);
# Hesen, Şêrhesen û Gulperî, ji herêma Çawîşa (Bismil).

## Çavkanî

Kategorî:Çîrokên kurdî
Kategorî:Pirtûkên kurdî
Diz û derewkar (pirtûk)

***Diz û derewkar*** navê pirtûka berhevkarê çîrokan Hîlmî Akyol e. Pirtûk ji 118 pêkenokan pêk tê. Berhevkar ev bûyerên pirtûkê ji devê van çîrokbêjan girtine: Feyziyê Fexrî, Bariyê Feyzî, Elîxanê Koçer, Heciyê Mizafer, Mehemedê Dêrikî, Remezanê Letîf, Mehemedê Mesê, Salimê Şerîf, Seydxanê Boyaxçî, Xeribê Evla, Mehemedê Emîn, Silêmanê Salim, Resûlê Huseyn, Macît Beg, Mehemedê Pasûrî, Mehmûdê Qawşanî, Seyfedînê Kufercinî, Silêmanê Bêrtî, Smeîlê Sêlimî, Şemsedînê Meheme, Şêrînê Elî, Tehsînê Pasûrî, Ûsivê Farî, Zilkîfê Doxanî, Hacîra Meydîn, Fadilê Firdewsî, Şewketê Îndarî, Nayifê Remezan û Yemlîxanê Feteh.

## Çavkanî

Kategorî:Çîrokên kurdî
Kategorî:Pirtûkên kurdî
Ji zargotina kurdî çîrokên gelêrî: Huso û Nazê (pirtûk)

***Ji zargotina kurdî çîrokên gelêrî: Huso û Nazê*** navê pirtûka berhevkarên çîrokan Hîlmî Akyol û Rojîn Zarg e. Pirtûk ji 13 çîrokan pêk tê. Berhevkaran ev çîrok ji devê Seyîdxanê Boyaxçî girtine û arşîv kirine.

## Çîrokên vê pirtûkê
# Bedirxan Beg;
# Elo û Fatê;
# Du mar;
# Şimikzêrîn;
# Huso û Nazê;
# Xewa lawik;
# Sê qîz û Ley Paşê;
# Gul û Sîno (Şalûl û Bilbil);
# Welî (Mehmed û Ehmed Axa);
# Bajara wê dinê;
# Mihîna Baw Baranê;
# Qelûn Qot;
# Kurkê Delalî Kurkê Cizîrî.

## Çavkanî

Kategorî:Çîrokên kurdî
Kategorî:Pirtûkên kurdî
Serpêhatiyên Gencînegeran ji devê Salihê Ûsiv (pirtûk)

***Serpêhatiyên gencînegeran ji devê Salihê Ûsiv*** navê pirtûka berhevkarê çîrokan Hîlmî Akyol e. Pirtûk ji 65 çîrokan pêk tê. Berhevkar ev serpêhatî ji devê Salihê Ûsiv girtine û arşîv kirine.

## Çavkanî

Kategorî:Çîrokên kurdî
Kategorî:Pirtûkên kurdî
Salihê Ûsiv

**Salihê Ûsivê Qaso**, kevnarefiroş û çîrokbêjê serpêhatiyên gencînegeran ê kurmanc e ku di 1952an de li gundê Merxendê yê Bismila Diyarbekirê hatiye dinyayê.

Bav û kalên wî sed sal berê ji gundê Şêxûsivê hatine Merxendê. Di sala 1964an de diçe bajarê Êlihê, li wir 25 salan dijî. Li Êlihê hew li veşartî û pelik û zêr û zîvan digere. Di 1989an de diçe bajarê Mersînê, 14 salan lê dimîne. Dû re di 2003an de mala xwe dibe Amedê û çar salan li wir dijî. Di 2007an de diçe navçeya Bismilê û li wir karê xwe yê entîqecîtiyê didomîne.

Bîranîn û serpêhatiyên wî yên gencînegeran ji aliyê Hîlmî Akyol ve hatine berhevkirin û ji hêla Weşanên Do ve hatine çapkirin.

## Çavkanî

Kategorî:Çîrokbêj
Çîrokên gelêrî û destana Şemikê Bêdiran (pirtûk)

***Çîrokên gelêrî û destana Şemikê Bêdiran*** navê pirtûka berhevkarê çîrokan Îkram Îşler e. Pirtûk ji heft çîrokên herêma Serhedê derûdora Erdîşê pêk tê. Berhevkar ev çîrokên Serhedê ji devê Sinem Îşler, Selahattin Köstekçi, Hesoyê Satilvala û İzzet Kurt girtine.

## Çîrokên vê pirtûkê
# Ehmed û Erebzengî, ji devê Sinem Îşler;
# Cimşîd Şah, ji devê Sinem Îşler;
# Mele Ûsiv, ji devê Selahattin Köstekçi;
# Mehmûdê Tolaz, ji devê Sinem Îşler;
# Şemikê Bêdiran 1-2, ji devê Hesoyê Satilvala;
# Mîrze Mihemed, ji devê Sinem Îşler;
# Jina Hemal Hemo, ji devê İzzet Kurt.

Di dawiya pirtûkê de ferhengok heye.

## Çavkanî

Kategorî:Çîrokên kurdî
Kategorî:Pirtûkên kurdî
Çîrokên şevbihurkan (pirtûk)

***Çîrokên şevbihurkan*** pirtûka berhevkara çîrokan Rukiye Özmen e. Pirtûk ji 25 çîrokan pêk tê.

## Çîrokên vê pirtûkê
# Rûvî û kêvroşk;
# Çûk;
# Dîk û kundir;
# Efrîtê Cinan;
# Gulşeng;
# Kerşêr;
# Hêkaniama;
# Keçelok;
# Kitika Biderpî;
# Libhinar;
# Mela û hecî;
# Mela, necar û terzî;
# Mîrê Botan;
# Mîrê Wanê;
# Mîrza Mihemed;
# Qijo;
# Reben û Marê Reş;
# Receb Û Zemê;
# Rûvî û hirç;
# Rûvî û pîrê;
# Sêvoyê Sêqerê Sêling;
# Teyrê Bizengil;
# Zeynika Zêran;
# Bizdo;
# Deva Hakim.

## Çavkanî

Kategorî:Çîrokên kurdî
Kategorî:Pirtûkên kurdî
Çîrokên kurdî: Fabl (pirtûk)

***Çîrokên kurdî: Fabl*** navê pirtûka nivîskarê kurd Feqî Huseyn Sağnıç e. Pirtûk ji 13 çîrokên heywanên cuda cuda pêk tê.

## Çîrokên vê pirtûkê
# Kêla Spî û Dûvê Qot (Kurê Marbengî û Mar);
# Deve û Xwedî;
# Mêrikê ji zimanê heywanan fam dike;
# Esmer û Mar (Esmerê Davêjine Bîrê, Di cihê Esmerê de Mara Ziha derdikeve, Mar xwe li keça şah dipêçe, Mar xwe li keça wezîr dipêçe);
# Pişik û Şêr (Şêr û Ker, Şêr û Hêstir, Şêr û Ga, Şêr û Hesp, Şêr û Deve, Şêr û Pişik, Şêr û Diz, Şêr û Meymûn);
# Mamê Gur Heso (Gurê Piştbelek û Mamê Gur Heso, Gurê Çevzer û Mamê Gur Heso, Gurê Pişthêşîn û Mamê Gur Heso);
# Zirîn û Lotik;
# Rovî û Gur;
# Ziyareta Çavzer;
# Şêr û Xulamê Şêr (Roviyê Axa û Roviyê Xulam);
# Rovî û Şêr;
# Rovî û Hirç (Devo, Nîvo, Qûtoxilasê);
# Rovî û Mar.

Di dawiya pirtûkê de ferhengok heye.

## Çavkanî

Kategorî:Çîrokên kurdî
Kategorî:Pirtûkên kurdî
Xetarî

**Xetarî** (bi tîpguhêziya latînî ji alfabeya erebî: *Khatari*), eşîreke êzdiyan e.

## Çavkanî

Kategorî:Êzdîtî
Apê Kal (pirtûk)

***Apê Kal: Guldesteyek ji zargotina kurdî*** navê pirtûka nivîskarê kurd Îshak Tepe ye. Pirtûk ji 31 metelokan, pênc çîrokan û gotegotekê pêk tê.

## Metelok
# Apê Kal;
# Du bira;
# Ban hemû ban e;
# Xesû û bûk;
# Feqî û sofî;
# Gayê Reşo;
# Ferho;
# Telqîn;
# Meleyê Meşûr;
# Seyda Ber Kendal;
# Şêx û mirîd;
# Pêxemberê keran;
# Gundî û bajarî;
# Hevaltiya bi rastî;
# Sedoyê Qelender;
# Reşto;
# Nêçîrvan;
# Kundir û sîtil;
# Mûsa Beg;
# Sebatok;
# Koçer û çûk;
# Xarziyê Xwedê;
# May Alaho;
# Xwexapîn;
# Şingo;
# Qolincê Kerê;
# Eloyê Xemxwar;
# Mala dînan;
# Îse Mesîh;
# Mîçê;
# Nîvnewalan.

## Çîrok
# Qeşto;
# Sûsmirarî;
# Kurmam û keçmam;
# Rostemê Zal;
# Mîrze Mihemed.

## Gotegot
# Mirovên pêşîn kî ne?.

## Çavkanî

Kategorî:Çîrokên kurdî
Kategorî:Pirtûkên kurdî
Kategorî:Pirtûkên 2002an
Metelok

**Metelok** an jî **methelok** gotinên navdar ên kurt û watedar in di edebiyata devkî ya kurdan de.

## Çavkanî

Kategorî:Wêje
Kategorî:Wêjeya devkî
Çîrokên gel (pirtûk)

***Çîrokên gel*** navê pirtûka berhevkarê çîrokan Mele Beşîr e. Pirtûk ji 50 çîrokan pêk tê.

## Çîrokên vê pirtûkê
# Mar û nêçîrvan;
# Destar û dîk;
# Hêştir û ker;
# Dizê xwedî huner;
# Gundiyê xizan;
# Keçelokê kose;
# Diz û sofiyê xwediyê kerê;
# Emrulqeys û keçika zana;
# Daxwazên nesîb;
# Şeş xortan ji bo îqbalê berê xwe dan xerîbiyê;
# Zilamê dil birehm û jina bêrehm;
# Temenê hezretê Adem;
# Heywanên spasdar û însanê firsetkeys;
# Serpêhatiya hezretê Mûsa;
# Hûto û kabûsê meha îlonê;
# Tolikê;
# Sê nêçîrvan ketin şikeftekê û deriyê şikeftê li wan hate girtin;
# Serpêhatiya hezretî Nuh Pêxember;
# Serpêhatiya Mûsa û Xizir Pêxember;
# Du hevalên nêçîrê û tajiya zergê;
# Şêxoyê Kewgîr û Efremê Zîvker;
# Harûn Reşîd û Evdilê Geroke;
# Kurik û bayêfelekê;
# Mar û sê pelên şîn;
# Masîvan û jina ku dixwest bibe Xwedê;
# Temenê însan;
# Mele Hesenê Tilmizî û zilamê xwedî keramet;
# Xortê tilqebînî û xizna zêran;
# Bîst û pênc kuriş bûn zêr;
# Heger ecel neyê ji bo can, bê fêde ye fermana siltan;
# Derdê qeraş ew bû ku keça xwe bide yekî halxweş;
# Mîrze Mihemedê Sêwî;
# Rovî û gurê birçî;
# Rovî û legleg;
# Kîso nikare bi baz re pêşbirkê bike;
# Pisîkê xwe kir hecî û xwest bi mişkan re pêwendiya aştiyê çêke;
# Fenên pîrejinan ji çiyayê Cudî mestir in;
# Marê bê dûv û kêlka spî;
# Nobedarê goristanê;
# Hesen û Kêfo;
# Keçika ku bi yekî mirî re zewicî;
# Harûn Reşîd û keça delal;
# Keça qedîş;
# Kerê Arzuhala xwe winda kir;
# Xizna nîşankirî;
# Hesp bû zirne;
# Mamoste zora şakirtê xwe bir;
# Zilam bi gotina xelkê kir, kerê xwe ji dest kir;
# Carekê zilamek û sê kurên xwe hebûn;
# Sewîlê tije zêr.

## Çavkanî

Kategorî:Çîrokên kurdî
Kategorî:Pirtûkên kurdî
Ax pişta min (pirtûk)

***Ax pişta min*** navê pirtûka berhevkarê çîrokan Mahmut Barık e. Pirtûk ji 72 çîrokan pêk tê.

## Çîrokên vê pirtûkê
# Şêr û rovî;
# Rovî û quling I;
# Berxik;
# Sê heval;
# Rovî û quling II;
# Giriyê keçikê;
# Nêçîra keftaran;
# Tajî û kîvroşk;
# Qoçana kerê dibirin;
# Piling û pişîk;
# Weyna jina;
# Xwediyê kerê;
# Şeytan û pîrê;
# Çepo û Rasto;
# Rovî û kêzik;
# Ji aviya me ye;
# Bext û baweriya însan tuneye;
# Hevaltî bi rastî xweş e;
# Tu ji xwe re li fiqrê wî binêr!;
# Mele Kursî;
# Du bira hebûn;
# Axe û jina wî;
# Xwedê, aşê kesekî ters nezîvirîne;
# Paqilkê baranê;
# Kuştina pişîkê;
# Bavê xwe navêt;
# Kum û koloz;
# Rojekê xatûniya min tê;
# Zilam pir dilxerab bû;
# Law û bav;
# Keça axê û lawê gavanê gund;
# Şêr û ker;
# Rovî û şêr;
# Kîvroşk û paleyê ceh;
# Dîk hat dizîn;
# Çê Kiro bi xwe Kiro xerab Kiro bê xwe Kiro;
# Ax pişta min;
# Ku hat destê te bernede ku te berda bi dû nekeve;
# Mar û mirov;
# Ava sar e li ser çi dihere xwar e;
# Çi pehtî çi nepehtî;
# Zira kerê û lota devê;
# Du kurd I;
# Gunehê serî;
# Êmê kerê hindik bû;
# Du kurd II;
# Hevdikê kûçik;
# Misliman û file;
# Gazina devê;
# Şûna pezê pir, ma kevirê kur;
# Mêrê bi sed mêrî;
# Bûk da bi tûtikê;
# Gur û rovî;
# Kivroşk û şêr;
# Gêrgêrik û şêr;
# Keça gavan û paşa;
# Navê kerê;
# Teyrê botbotkê;
# Diz kete malê;
# Barê êzingên min;
# Bav û law;
# Li beriya Mêrdînê hûr teqiyane;
# Navê te çi ye;
# Du heval;
# Dayik û law;
# Wesiyeta yê dewlemend;
# Gur;
# Rovî, hesp û gur;
# Rovî, gur, hirç, şêr, kîvroşk;
# Rovî, kijnik û kosî;
# Kûçik û gur;
# Meletiya dîk.

## Çavkanî

Kategorî:Çîrokên kurdî
Kategorî:Pirtûkên kurdî
Di xewnan de jî ez ê zimanê xwe winda nekim (pirtûk)

**Di xewnan de jî ez ê zimanê xwe winda nekim** navê pirtûka nivîskarê galîsyayî Séchu Sende ye. Pirtûk ji 42 çîrokan pêk tê ku bi awayekî kolektîv hatine wergerandin. Di sala 2010an de wergera kurdî gelek serketî bû û şeş çapên pirtûkê derketin.

## Naveroka pirtûkê
# Axaftin, wergêr Fatma Savci;
# Kurtefîlm, wergêr Selahattin Bulut;
# Li buroya alavên windabûyî, wergêr Husên Duzen;
# Dizê peyvê, wergêr Mahmûd Lewendî;
# Axîn, wergêr Lorîn S. Doğan;
# Jinika ku li pêşerojê dijî, wergêr Lorîn S. Doğan;
# Fabrîkaya peyvan, wergêr Zana Farqînî;
# Agahiyên pratîk ji bo destpêkirina axaftîna galîsyanî, wergêr Şerif Derince;
# Min bi rihê Castelao ouigha kir, wergêr Mehmet Aktaş;
# Peyveke bi rêzê, wergêr Şivan Perwer û A. Keskin;
# Dîmenek bedela gelek tiştan e, wergêr Ergîn Opengîn;
# Derziya Pusûleyê, wergêr Ergîn Opengîn;
# Pîvana peyvan, wergêr Ergîn Opengîn;
# Lêkolîna sosyo-zimannasiyê li cem xortên di bin tesîra dermanan de, wergêr Sacha Ilitch;
# Zilamê xwekuj, wergêr Salih Yillik;
# Zimanê herî dijwar, wergêr Fewzî Bîlge;
# Li ser rê jinek û mêrek, wergêr Dîlber Hêma;
# Peyivîna di xewê de, wergêr Hesenê Metê;
# Ewr, wergêr Hesenê Metê;
# Kûçikê Sabûcedo, wergêr Mehmet Dicle;
# Serê ku difire, wergêr Îrfan Güler;
# Mirovên ku kukurdê difişfişandin, wergêr Îrfan Güler;
# Madrith (bi tirkî), wergêr Îrfan Güler;
# Welatê ku diaxive, wergêr Remezan Alan;
# Gotinfiroş, wergêr Songul Keskin Duraker;
# Metoda otohîpnoz ji bo axaftina galîsyanî, wergêr Abdullah Keskin;
# Warekî lal, wergêr Rûken Bağdu Keskin;
# Ez ê tu caran nebim ''ben'';
# Huşşşş, wergêr Arjen Arî;
# Zilamê bi bedlê gewr, wergêr M. Ali K.;
# Mehîn û mij, wergêr Yakup Karademir;
# Diyojen, wergêr Ismail Dindar;
# NH Pozîtîf, wergêr Osman Özçelik;
# Pitika pêlîstok ya ku cara pêşîn bi galîsyanî peyivî, wergêr Mûrad Dildar;
# Laboratûwarên civakî yên normalbûna ziman, wergêr Gulîzer;
# Zimanên dû, wergêr Şukran Çaçan;
# Zimanê li bendê bû ku jê re bibêjin ew ê çawa bike, wergêr Receb Dildar;
# Plaja jûjiyên bejî, wergêr Mehmet Dicle;
# Li welatê xwe carna hest dikim ku gotin tune ne, wergêr Metin Kaygalak;
# Paraşût, wergêr Silêman Demir;
# Ez bi te re me, wergêr Ferhad Birûsk;
# Madrith (bi kurdî), wergêr Fahriye Adsay.

## Çavkanî

Kategorî:Pirtûk
Ûlûqele

**Ûlûqele**, **Ûlqele** an jî **Olqele** (), gundekî ser bi navçeya Melkişiyê Dêrsimê ve girêdayî ye. Gund bo tûyên xwe (tûya Ûlûqelê) tê naskirin.

## Gelhenasî

## Çavkanî

Kategorî:Gundên Melkişiyê
Dominic Purcell

**Dominic Haakon Myrtvedt Purcell** ( jdb. 17ê sibata 1970 li Wallasey, Cheshire, Înglistan) lîstikvanekî awistralî ye ku li Îngilistanê hatiye dinyayê.

## Jînengarî
Dominic Purcell kurê mêreke norwecî û hevjîna wê ya îrlendî ye. Di sala 1972an de malbata wî ji Îngilîstanê de li Awistraliya malbar kirin. Purcell wekî avahîsazê peyzajê hate perwerdekirin, pişt re jî ew xwe ji bo dibistanên lîstikvaniya The Australian Theatre for Young People û Western Australian Academy of Performing Arts hilbijart. Ew pêşkêşiya xwe ya yekem di sala 1997an de di rêzefîlma awistiralyayî *[[RAW FM]]* de kir. Di fîlmê wêneguhêzê ya *First Daughter* (1999) de, ew bi Mariel Hemingway û Monica Keena re lîst, di fîlmê *Mission: Impossible II* (2000) de ew tevî Tom Cruise lîst.

Di 2000 de, Purcell karta kesk wergirt û li Dewletên Yekbûyî hate pejirandin. Ew di fîlmê televîzyonê John Doe û paşê di rêzefîlmê   bi eynî sernav de rola serekî lîst. Di fîlmê *Blade: Trinity* (2004) de ew ligel Wesley Snipes û Kris Kristofferson lîst.

Ji salên 2005an heta 2009an ew serlîstikvaniya girtiyê Lincoln Burrows di rêzefîlmê amerîkî *[[Prison Break]]* de lîst. Rêzefîlm ji sala 2017 ve bi sezona pêncem berdewam bû.

Purcell bi jina xwe Rebecca Williamson re çar zarok hene.  Heya şikandina wan, coteyar li Los Angelesê dijiyan. Di sala 2011 de, ew dest bi randevûyê kir ku bi lîstikvanê 90210-yê yê berê Anna Lynne McCord; Di sala 2014an de, çoteyar veqetina xwe ragihand, her çend wan salek paş re romansa xwe nû vejenandin. McCord ji People Magazine re got ku ew wek heval vedigeriya  dema ku lîstikvan bi şêrpenca çerm hat nasandin, lê têkilî zû şûnda dîsa bi romantîk bû. Di kanûna paşîn a 2018an de, McCord têkilî qediya.

## Dîskografî (hilbijar)
* 1996: *Water Rats ( rêzefîlm)*
* 1998:  Moby Dick
* 1999: (*BeastMaster*, rêzefîlm)
* 1999: *First Daughter*
* 2000: 
* 2001: Scenes of the Crime
* 2001:Invincible
* 2001:Sir Arthur Conan Doyle’s The Lost World
* 2002:Equilibrium
* 2002–2003:John Doe   
*2003: Visitors
* 2004: 3-Way
* 2004: Blade: Trinity
* 2004: Dr. House (rêzefîlm , beşa 1x07)
* 2004–2005: North Shore (rêzefilm) 
* 2005: The Gravedancers 
* 2005–2009, 2017: Prison Break( rêzefilm) 
* 2007: *Primeval*
* 2009:  Balibo ( Purcell ji wek hilberîner) 
* 2009: Blood Creek
* 2010: Prison Break – The Final Break(fîlmê wêneguhêzê)
* 2011: Escapee 2011: Castle (rêzefîlm, beşa 3x22) 
* 2011: Killer Elite
* *2011:Straw Dog*
* 2011: House of the Rising Sun
* 2012: Common Law (rêzefilm, beşa 1x12)
* 2012: Hijacked
* 2012: Bad Karma
* 2013 : *Suddenly* 
* 2013: Assault on Wall Street 
* 2013: Vikingdom
* 2013: Breakout – Tommy Baxter
* 2013: Ice Soldiers
* 2014 *: In the Name of the King III* 
* 2014:The Bagman
* 2014–2016: The Flash (rêzefilm, 5 beş)
* 2015: Superhero Fight Club (filmê wêneguhêzê) 
* 2015: Abandoned (filmê wêneguhêzê)
* 2015: Gridlocked 
* Ji sala 2016: DC’s Legends of Tomorrow (rêzefilm)
* 2017: Supergirl (rêzefilm, beşa 3x08)
* 2017: Arrow (rêzefilm , beşa 6x08)

## Çavkanî

Kategorî:Aktorên awistralî
Kategorî:Jidayikbûn 1970
Kategorî:Mêrên awistralî
Kategorî:Mirovên zindî
Zarokê nedipeyvî (fîlm)

**Zarokê nedipeyvî**, anku "Zarokê ku nema dipeyvî", "Zarokê ku êdî nepeyvî" (sernavê bi holendî: *De jongen die niet meer praate*; bi îngilîzî: *The Boy Who Stopped Talking*), fîlmeke holendî-kurdî yê ji sala 1996 ku di bin derhêneriya Ben Sombogaart de hatiye hilberandin.

Fîlm li ser bingehê pirtûka nivîskara holendî Anke de Vries ku di sala 1996an de bi sernavê *Memo zwijgt* ("Memo bêdeng e") nivîsandibû hatiye çêkirin.

## Lîstikvanên fîlm
* Erçan Orhan, di rola Mihemed Akkus (Memo) de
* Halsho Hussain, Mistefa
* Brader Musiki, Hüsnü Akkus
* Husna Killi, Fatma Akkus
* Louis Ates, Jeroen Ligthart
* Rick van Gastel, Thomas
* Heleen Hummelen, Inge Smeets
* Peter Bolhuis, Bavê Jeroen
* Han Kerkhoffs, şofirê otubusa dibistanê
* Shielan Muhammad, Rojda
* Han Oldigs, Arts
* Lava Sulayman, Zin Akkus
* Cecil Toksöz, Kemal Mecan

## Naverok
Mihemed, ku her kes jê re dibêjin Memo, lawek 9-salî ye. Ew bi dayik û xwişk xwe ya piçûk re li Bakurê Kurdistanê dijî. Li wir ew demek bextewar derbas dike û ji birîdevanê re dibe alîkar ku nameyan belav bike. Bavê wî li Holendayê dixebite. Li devera ku Memo lê jiyaye şer heye. Bavê wî biryar da ku malbata xwe bîne Holendayê. Memo naxwaze, lê kesî ji wî ne pirsiye. Ji hingê ve, ew biryar dide ku dev ji axaftinê berde.

## Çavkanî

Kategorî:Fîlmên kurdî
Kategorî:Fîlmên 1996an
Navendî ya Djibouti

**Navendî ya Djibouti**

Bankeya navendî ya Djibouti (Fransa: Centque de Djibouti) desthilata pere ya Djiboutî ye. Ew berpirsiyar e ku birêvebirina welatê welatê, fransî Djiboutî û herweha wekî helwesta derveyî biyanî û hesabê netewî ye.

Karûbaran

Armancên Bankeya Navendî ya Djiboutî hene:
Ji bo mijaran û kûçeyan red kirin
Ji bo çavdêrkirin, kontrolkirin û kontrola saziya darayî ya ku li hundur û ji hundur di Djibouti de dixebite
Ji bo pêşxistina aborî û hişkiya saziyên darayî
Ji bo çavdêrkirin, biryara an naveroka pirsgirêkên fînansî yên ji hêla saziyên diravî an ji niştecîhan ve tête kirin
Ji bo ku alîkariya sûcê fînansî û pêşîgirtina alîkariyê bike
Ji bo têkiliyên nêzîkî di navbera saziyên diravî û navendên dezgehên dewletê û hikûmetê
Ji bo rêveberiya danûstandinê veguhestin û veguherînan di nav dezgehên biyanî an zêrîn li zorê
Ji bo şêwirmend û alîkariyê li ser banking û mijarên aborî û diravî yên saziyên dewletê
Ji bo karên vî rengî wekî ku pêwîst be ku hûn tiştên tiştên gotinê pêk bikin.

Bank berpirsiyariya hikûmeta Djiboutî ye. Ew ji hêla 79030 ya 18ê nîsana 1979'an ve hate saz kirin. [1]

Kategorî:Bank
Banka Oromia ya Navneteweyî

**Oromia Banka Navnetewî (OIB** li banka taybet a taybetî li Addis Ababa, Ethiopia ye. Ew di 18ê îlonê 2008ê de hat saz kirin. [1]

Oromia Bankeya Navnetewî ya S.Cê 25-çiriya pêşîn a 2008-ê li paytexta destpêkirina 110 mîlyon birr (Br) dest pê kir, ji aliyê 35 mîlyon dravê hewceyê kêmtir derbas dibe. Bi navenda navenda navenda Dembel City, li Afrîka Avenue (Bole Road).

Bi armanca karsaziya bazirganiyê ya bazirganî ya OIB, O xizmetkarên bazirganiya bazirganî ya cîhanê wek saz kirina mobîlîzasyonê, ji diravkirina pereyan, xizmeta veguhestinê, û xizmeta bankeya navneteweyî û bankeya belaş balkêş e. Bank ji niha ve hilberandinên banking ên elektronîk ve wekî destûra ku bi Oro-Card (ATM û POS), Banking Mobile, wek Oro-Cash, Bankê Agent Banking-Oro û Navnetewî ya Înternetê nameyek li ser Oro-Kart. Hejmarek hebên OIB-ê li seranserê Ethiopyayê 225 hema sîstemê pergala banking a bingehîn ve girêdayî ye. Banka Oromia Int'l li navenda Girtîgeha Getu Commercialê li ser kolanê ya Addis Ababa xweda xaniyek 13 storey heye. Bank niha yek ji navdarên herî taybet û bandor ên taybet ên li Ethiopyayê ye û herweha ji bo xizmeta bankeya xizmetê ya berjewendiya balkêş e.

Kategorî:Bank
Banka Somalîlendayê

**Banka Somaliland**

Banka Somaliland (Somalilî: Baanka Somaliland) li Somalîlendayê, li Somaliland, navendî ya xweseriya ku bi navneteweyî wek xweseriya xweseriya Somalal tê naskirî ye. [1] Di sala 1994 de hate sazkirin, ew herdu desthilatdariya dirav û bankeya karsaziyê ji bo erdê. Banka navendî ji bo destûra Somaliland ji bo destûra dayîn. Li Hargeisa, Berbera, Borama û Gabîl di nav balafirgehan de di nav Hargeisa de, di çar aliyên din ên din de û navendên danûstandinên biyanî yên biyanî hene.

Armanc

Di çarçoveya Benda 3 ya Qanûna Destûra Somalilandê de, banka armanc dide ku:
rêjeya bihayê û bihêzkirina danûstendinê
pêşxistina kredî û mercên bazirganiyê yên ku piştgiriya mezinbûna aboriyê biparêzin
piştgiriya aborî û aborî ya hikûmetê ku derfetê bike
Alaya Azerbaycanê

Ala Azerbaycanê di 5ê sibata 1990an de ji aliyê Sovyetê bilind yê Komara Azerbaycan re hatiye şandin. Dîzgeheka ala neteweyî bi ala ala Komara Demokratîk a Azerbaycan ve hat pejirandin, ku yekser guhartî hatiye guhertin. Mînakî, rêjeya rûberê ji 2:3 bo 1:2 hate guheztin, ku bi kevneşopiya ala Sovyetê re têkildar e. 9ê çiriya paşîn, dema ku ala yekem car di sala 1918an de hate pejirandin, bi biryarnameyek serokatiyê ya sala 2009an Roja Ala Neteweyî ye.

## Çavkanî

Kategorî:Ala
Kulûbeya telefonê (fîlm)

**Kulûbeya telefonê** (sernavê bi îngilîzî: *Phone Booth*) filmeke amerîkî ji sala 2002 de ye û ku ji aliyê Joel Schumacher ve hatiye hilberandin.

## Naverok
Stuart Shepard , ku wek ,,Stu " tê navandin, rojnamevanê nûyorkî yê jixwerazî e . Ew karsaziyên biteredud dike, hevkarên karsaziya xwe bi derew û nîv rastiyan li dijî hev dileyze û li pêşberî jina wî Kelly çavê xwe li ser Pam'a ciwan girtiye. Bi rojan e, ew bi kulûbeya telefonê ji nîvro ta telefonê Pam dike da ku peyivînên wan di fatûreya telefona wî ya desta de xuya ne be.

Rojekê ew e ku dîsa ji Pam ve têlefonaxaneya ku di 53-ê kolana di navbera Broadway û Avenue 8-ê de ye, dîsa telefona Pam bike. Berî ku ew karibe bi hejmar bikeve, ew ji hêla pîzavanek ve tê rawestandin ku tê xwestin ku pîzaya ku berê ji Stuart re hatî dayîn sipariş bike. Stuart bi vê tengasiyê re hêrs dibe, ew bi kirrûbirra înkar dike û wî bi pîzeyê re dişîne. Piştî ku gazî Pam re dike têlefonê lê dixe û Stuart têlefonê hildide. Dengek bi îsrar heye ku Stuart dibêje, bi dengek ku nahêle nakokiyan bike, ku heke ew bangê biqedîne û ji telefonxaneyê derkeve ew ê were kuştin.


## Çavkanî

Kategorî:Fîlmên amerîkî
Kategorî:Fîlmên 2002an
Lee Ryan

**Lee Ryan** (jdb. 17ê hezîrana 1983 li Kent, Keyaniya Yekbûyî) stranbêj, strannivîs , bestekar û lîstikvanekî brîtanî ye ku berê endamê koma muzîkê Blue bû.
  
Ew di nav salan de di pandomîm de jî xuya kir; rola wî ya herî dawî di sala 2017an de rola Prensê li Darlington Hippodrome bû.

Lee beşdarî rêzeya BBC Strictly Come Dancing bû. Ew bi dansvana profesyonel Nadiya Bychkova re hevkarî bû û xelata duyemîn bû ku di 7-ê cotmeha 2018an de were rakirin.

## Jiyana berê
Lee Ryan li Chatham, Kent hat dinyayê. Dê û bavê wî veqetî bûn dema ku ew şeş salî bû. Ryan bi piranî bi dayika xwe, xwişka Gemma û dapîrê xwe re dijiya. Ryan çû Dibistana Bedonwellê berî ku beşdarî dibistanên hunerî yên pêşbazî bike, di nav de Dibistana Wellingê û Independent Performing Arts School Belcanto London Academy (BLA), ku wî yekem gewreyên xwe pêşxist, piştre jî dibistanên şanoyê yên serbixwe û bipere Sylvia Young Theater School û Italia Conti Academy of Theatre Arts.

## Dîskografî

### Albûm

### Single

## Fîlmnîgarî


## Çavkanî

## Girêdanên derve

* 
* Lee Ryan at the Unreality TV
* Official Lee Ryan Instagram (@officialleeryan)

• Instagram photos and videos

* Lee Ryan

Kategorî:Jidayikbûn 1983
Kategorî:Mirovên zindî
Kategorî:Stranbêj
Kategorî:Strannivîsên bîseksuel
Rengîn Kardelen

**Rengîn Kardelen**, nivîskareke kurd e ku di 1974an de li Sûra Amedê hatiye dinyayê.

Nivîskarê dibistana seretayî, navîn û ya lîse li Amedê xwendiye. Jiyana wê ya rojnamegeriyê bi xebata li rojnameya Gündemê li bajarê Êlihê dest pê kir.

Demekê ji bo kovara heftane ya Kovar Gerçek nivîsî. Li rojnameyên Ronahî û Hêvî xebitî. Ji bo kovara Evrensel Kultur û ji bo kovara çand û hunerê ya Tavirê jî nivîsî. Para xwe ji êrişên li ser çapemeniya azad girt. Bi giştî jê re 100 sal cezayê girtîgehê hate xwestin. Neçar ma derkeve derveyî welat û li yekemîn televîzyona asîmanî ya Kurdistanê li MedTV têkoşîna xwe ya rojnamegeriyê berdewam kir.

Rengîn Kardelen hêjî li Ewropayê û li welatê Belçîkayê dijî.

## Berhem
* XaşXaş (2017), Sîtav Wan, ISBN 978-605-66776-7-0

## Çavkanî

## Girêdanên derve
* Rengin Kardelen

Kategorî:Helbestvanên kurd ên jin
Kategorî:Jidayikbûn 1974
Kategorî:Jinên kurd
Kategorî:Kesên ji Amedê
Kategorî:Nivîskarên kurd
Kola

thumb|Kola
**Kola** vexwarineke saremenî bi têzav e ku bi vanîlya, darçîn, zêtên lîmonî û çêjên din çêdibe.

Kola herî bikafeîn e ku ji findixa kolayê tê çêkirin û lewma vê vexwarinê navê xwe ji wê findixê hildaye. Dermanfiroşek bi navê John Stith Pemberton, ji bo serêş û bêmadebûnê şirûbek amade dikir û difirot. Şirûb ji giyayê koka, kafeîn û hin elementên şîraniyê pêk dihat. Rojekê ew dît ku xebatkarên wî bi dizî vê şirûbê vedixwin û pê kêfxweş dibûn. Wî jî ceriband û bi hin guhertinan ev şirûba wekî vexurik a bi navê *Pemberton's French Wine Coca* derxist bazarê. Derketina Coca Colayê wisa ye.

## Çavkanî

Kategorî:Îcadên amerîkî
Kategorî:Îcadên sedsala 19an

Kategorî:Vexwarin
Koçer Bîrkar

**Koçer Bîrkar** (FRS) (jdb. tîrmeha 1978 li Merîwan, Rojhilata Kurdistanê (Îran) li ser navê  *Fereydon Derakhshani*), bîrkarekî kurd e ku giringiya xebatên wê li ser hendewa cebirî ye. Ew li Zanîngeha Tsinghua ya Çînê de profesor e.

## Jiyan
Koçer Birkar li gundekî li Rojhilata Kurdistanê mezin bû. Dêûbavên wî cotkar bûn. Ew li Zanîngeha Tehranê xwendiye, dema serdanek ji Inglistanê serîlêdana mafê penaberiyê kir û ji sala 2001an de li Zanîngeha Nottingham xwend, li wir di sala 2004an de doktoraya xwe ji Ivan Fesenko wergirt (Topics in geometrya algebraic modern). Birkar her wiha xwendekarê Vyacheslav Vladimirovich Shokurov bû, ku di destpêka salên 2000an de bernameya Modelê Minimal vejand (di nav tiştên din de, wî hebûna flipsan di çar aliyan de îsbat kir) . Bîrkar Koçer zewicandî ye û kurê wî jî heye.

## Kar

## Medalyaya Fields
Di 1ê Tebaxa 2018an de, ew bi Alessio Figalli, Peter Scholze û Akshay Venkatesh Medalyaya Fields wergirt. Ew her wiha di bîrkariyê de Xelata Nobel tête hesibandin û her çar salan carekê ji çar bîrkarên di binê 40 salan re tê xelat kirin. Tenê demekê piştî ku Birkar ew xelat pêşwazî kir, ew ji wî hate dizîn. Kongreya Bîrkaran a Navneteweyî, ku merasîma xelatan li darxistibû, piştre ragihand ku Birkar dê xelatek nû Fields bistîne.

## Berhem (hilbijartin)
* Birational Geometry, 2007
* Topics in Algebraic Geometry, wane 2011
* Mit Hacon, Cascini, McKernan: Existence of minimal models for varieties of log general type I, Journal of the American Mathematical Society, Band 23, 2010, S. 405–468
* Anti-pluricanonical systems on Fano varieties, Arxiv 2016
* Singularities of linear systems and boundedness of Fano varieties, Arxiv 2016
* Birational geometry of algebraic varieties, ICM 2018

## Kesîn

* Caucher Birkar zewicî ye û lawekekî wî bi nav Zankoyî heye.
* Piştre ku çûye Brîtanyayê û statûyê penaber standiye, wî navê xwe guhart Caucher Birkarê, ango Koçer Bîrkar.

## Çavkanî

Kategorî:Endamên Royal Society
Kategorî:Jidayikbûn 1978
Kategorî:Kesên ji Kurdistanê (parêzgeh)
Kategorî:Kurdên Rojhilata Kurdistanê
Kategorî:Matematîknasên kurd
Kategorî:Mirovên zindî
Kategorî:Penaberên li Keyaniya Yekbûyî
Kategorî:Zanyarên kurd
Zimanê klîngonî

**Zimanê klingonî** (bi klingonî: **tlhIngan Hol**) zimanekî çêkirî ye û yekem car di filmên Star Trek de hatiye bikaranîn. Di sala 1984an de pargîdaniya fîlmî ya Paramount daxwaz de zimannasê amerîkî Marc Okrand ji ber ku gelê gerdunî yê Klingon re zimanek biafirîne. Gelên biyanî di filmên honaka zanistîyê de herî car zimanê bê sîstem dipeyvandin, ema hilberînerên Star Trekê dixwastin zimaneke bi paşxana rastbîn bikar bînin, ji ber ku bikaranîna zimên di fîlmên têvel de di nav hev de lihevhatî be. Fanên rêzefîlmê û zimannasan ziman hildidan û klîngonî fêr dibûn.Enstitûya Zimanê Klîngonî (Klingon Language Institute, an jî bi kurtahî KLI) parastin û reşana klîngonî xistî ye karê xwe. Berhema standart û bingeha rêziman "The Klingon Dictionary" (Ferhenga zimanê klingonî) ye ku ji aliyê Marc Okrand ve hatiye nivîsandin.

## Çavkanî
https://de.m.wikipedia.org/wiki/Klingonische_Sprache

Kategorî:Star Trek
Kategorî:Zimanên çêkirî
Wentworth Miller

**Wentworth Earl Miller III** ( jdb. 2ê hezîrana 1972an li Chipping Norton, Oxfordshire, Keyaniya Yekbûyî) lîstikvan, fîlmnamenivîs û modelekî amerîkî ku li Keyaniya Yekbûyî hatiye cîhanê.

## Jiyana wî

## Fîlmnîgarî

### Wêneguhêz

### Vîdyoyên Muzikê

### Lîstikê Vîdyoyê

## Xelat û berandamî

## Çavkanî

## Girêdanên derve

* 
* 
* Wentworth Miller Interviews on theTVaddict.com 

Kategorî:Aktorên amerîkî
Kategorî:Mirovên zindî
Natasha Thomas

**Natasha Thomas** ( li Roskilde, Danîmarka) stranbêj, strannivîs û modeleke berê ya danîmarkî ye.

## Kariyera muzîkê
Gava ku ew diwanzdeh salî bû, Natasha Thomas ji bo cara yekemîn li ser şanoyê rawesta. Di wê demê de wê sernavê Killing Me Softly With Song Wî, strînand ku ji hêla Roberta Flack ve navdar bû.

## Dîskografî

### Singles

### Stranên din

* 2004 *Let Me Show You (The Way)* - [Spain #1 (Los 40 Principales)]
* 2009 *Solo Con Te* Feat. Tony Henry
* 2011 *Alene*'

## Girêdanên derve

* 
* 
* Interview with Natasha Thomas: "Denmark is different"  (German, sbznet.de )

## Çavkanî

Kategorî:Jinên danîmarkî
Kategorî:Mirovên zindî
Kategorî:Stranbêjên ji Kopenhagê
Walter Appel

**Walter Appel** ( jdb. 24ê nîsana 1948 li Seligenstadt , Hessen , Almanya) nivîskarekî alman e.

## Berhem
Walter Appel ji sala 1973an de di bin gelek bernavk wek mînak *Earl Warren* û *Edgar Tarbot* ji 900 pirtir romanên lênûsk nivîsand .

## Bernavk
Kurtahî BW di lîstê de ji bo bernavka weşandinê ye .

* Earl Warren - Ew bernavka rojane ye û hemû roman li ser wê bernavk tê nivîsandin.
* Linda Warren
* Heide Seebacher (BW)
* Frank Evans
* Corinna Sandberg
* Miles Kilburn
* Linda Evans
* Brian Elliot (BW)
* Robert Romen
* Frank deLorca (BW)
* Mark Denver
* Janet Farell (BW)
* Jerry Cotton (BW)
* Jason Dark (BW)
* Kojak (BW)
* Mark Baxter (BW)
* Jack Slade (BW)
* C. W. Bach (BW)
* Robert Lamont (BW)
* Carina Castello
* John Spider (BW)
* Dan Dallas
* Hondo Latimer (BW)
* Frank Reichardt (BW)
* Steve Cooper (BW)
* Roy Kent
* Edgar Tarbot
* John Cameron (BW)

## Çavkanî
https://de.m.wikipedia.org/wiki/Walter_Appel

Kategorî:Nivîskarên alman
Kategorî:Nivîskarên ji Hessenê
Mummies Alive!

***Mummies Alive!*** (Mumiyên zindî) xêzefîlmeke kanadayî-amerîkî ji sala 1997an de ye ku ji aliyê şirketên DIC Entertainment û Northern Lights Entertainment hatiye hilberandin. Ew esasen ji bo sezonek weşandî bû.

## Naverok
Li Misira kevnar, efsûnkarekî dilreş a bi navê Scarab kurê firawîn, Prens Rapses dikuje, ku bibe nemir. Ji bo sûcê xwe zindî bijî (laşê Rapses jî nehatiye dîtin), Scarab di cîhana nûjen de zindî dibe û dest bi lêgerîna ji bo vejîna Rapses, ciwanek li San Francisco-rûniştevanek bi navê Presley Carnovan dike, da ku canê Rapses bistîne da ku ew bibe nemir. Cerdevanên Rapses (Presley), Ja-Kal, Rath, Armon û Nefer-Tina, ligel pisîka Rapses, Kahti, ji miriyan hişyar dibin da ku wî ji Scarab biparêzin. Ew hêza Ra bikar tînin da ku bibin cerdevanên bi hêz.
Her yekî mumî bi hêza xwedêrek Misirê ve girêdayî ye. Ja-Kal canê baz bikartîne, Rath canê marê bikar tîne, Armon canê hogeç bikar tîne, û Nefer-Tina canê pisîkê bikar tîne. Ew dikarin li ser wê bang bikin ku ji bo artêşên mûjî û hêzan werin ku li dijî xirabkarên sermirovanî şer bikin. Her çend, gava ku hêza wan tewandî bibe, ew pêdivî ye ku di gorên mumiyayan de rûnin da ku şiyariyê bistînin. Ji bo gihîştina van hêzan, dayikan bangê "Bi Hêza Serê Ra!" re, ku veguherîna wan vedibêje. Gengaz jî xwedî hêz in ku rûyê tirsnak çêbikin, bi gelemperî ji bo tirsandina rêberên nazik dikirin.

Wekî din ji Scarab, gengaz bi gelemperî neçar ma ku bi xwedan û giyanên ji mîtolojiya Misirê re werin gazî kirin li cîhana nûjen, di nav de Anubis, Set, Geb, Apep, Bast, Sekhmet, Bes, û gelekên din, bi gelemperî wekî beşek ji yek ji Skarab-ê ,pîlanên ku ji kontrola wî derketin

## Çavkanî

Kategorî:Rêzefîlm
Kategorî:Rêzefîlmên amerîkî