open-index/open-wikipedia-markdown huggingface dataset:
Nîks

**Nîks** (; ) di mîtolojiya yewnanî de xwedawenda şevê bû. Li gorî Hêsiodos, Nîks keça Xaos e.220x124px|thumb|rast

Li gorî mîtolojiya tiştên ji şevê diqewimin û tiştên xirab ji wê çêbûne. Nîks bi tenê bê mêr wan peyda kiriye, ew tenê zarokên Nîksê ne.Ew diya Etêr ("hewaya jorîn") û Hêmera ("roj") ye.

## Çavkanî

Kategorî:Xwedabanûyên şevê
Kategorî:Xwedabanûyên yewnanî
Kategorî:Xwedawendên yewnanî
Odeyek ji bo xwe

***Odeyek ji bo xwe*** () ceribandineke dirêj a Virginia Woolf e, ku cara yekem di îlona 1929an de hatiye weşandin. Berhem li ser bingeha du dersên ku Woolf di çiriya pêşîn a 1928an de li Zanîngeha Cambridgeyê dane hatiye avakirin.

Wergera kurdî di 2021ê de ji nav çapên Weşanên Avesta ve hate der.

## Çavkanî

Kategorî:Pirtûk
Kategorî:Pirtûkên inglîzî
Kategorî:Pirtûkên 1929an
Ed Asner

thumb|Ed Asner (2017)
**Eddie Asner** (z. 15ê çiriya paşîn 1929'an li Kansas City, Missouri, Dewletên Yekbûyî yên Amerîkayê) aktorekî amerîkan bû.

Kategorî:Aktor
Kategorî:Jidayikbûn 1929
Kategorî:Mirin 2021
Antîoxos II Teos

**Antîoxos II Teos**, an **Antîoxosê Duyem** (; ; 286–246 b.z.) di serdema helenîstî de şahê Împeratoriya Seleukî yê sêyem bû ku di navbera salên 261 û 246an b.z. de serwerî kiriye. (Birayê Antîoxos Theos ê mezin, Seleukos, di serdema serweriya bavê wan, Antîoxos I Sotêr, de bû şahê hevpar, lê Seleukos berî bavê xwe mir.) Piştî ku birayê wî Seleukos di 267an de mir, Antîoxos di sala 266an de li gel bavê xwe bû şahê hevpar. Piştî ku bavê wî Antîoxos Sotêr di 261an de mir, Antîoxos Theos bû şahê yekane.

## Çavkanî

Kategorî:Jidayikbûn 286 b.z.
Kategorî:Mirin 246 b.z.
Kategorî:Serdema helenîstî
Kategorî:Şahên seleukî
Seleukos II Kalînîkos

**Seleukos II Kalînîkos**, an **Seleukosê Duyem** (; ; *c.* 265–226/225/224 b.z.) di serdema helenîstî de şahê Împeratoriya Seleukidî yê çarem bû ku ji sala 246an b.z. heta mirina xwe serwerî kiriye. Piştî ku bavê wî Antîoxos II Teos di 246an de mir, Seleukos bû şah.

## Çavkanî

Kategorî:Jidayikbûn 265 b.z.
Kategorî:Mirin 225 b.z.
Kategorî:Şahên seleukî
Seleukos III Sotêr

**Seleukos III Sotêr**, an **Seleukosê Sêyem** (; ; *c.* 245–223/222 b.z.), nasnav **Seleukos Keraunos** (; ), di serdema helenîstî de şahê Împeratoriya Seleukî yê pêncem bû ku ji 226/225 an jî 225/224 b.z. heta mirina xwe serwerî kiriye. Piştî ku bavê wî Seleukos II Kallinikos di 226/225/224an de mir, Seleukos III bû şah. Ti kurên Seleukos çênebûn. Dema ku Seleukos di salên 223/222an de mir, birayê wî Antîoxos III Megas bû şah.

## Çavkanî

*

Kategorî:Jidayikbûn 240î b.z.
Kategorî:Mirin 223 b.z.
Kategorî:Serdema helenîstî
Kategorî:Şahên seleukî
Antîoxos III Megas

**Antîoxos III Megas**, an **Antîoxosê Sêyem** (; ; jdb.  242 – m. 187 b.z.) di serdema helenîstî de şahê şeşem ê Împeratoriya Seleukî bû ku ji sala 222/223 b.z. heta mirina xwe serwerî kiriye.

Piştî ku birayê wî yê mezin Seleukos III Sotêr di sala 223/222an de mir, Antîoxos III bû şah. (Ti kurên Seleukos III çênebûn.) Di sala 210an de, Antîoxosî kurê xwe  kir şahê hevpar. Antîoxosê Ciwan di 193an de mir. Piştî ku kurê wî Antîoxos mir, Antîoxos Megas bû şahê yekane. Di sala 189an de, Antîoxos kurê xwe Seleukos IV Fîlopator kir şahê hevpar. Antîoxos III di sala 187an de mir.

## Çavkanî

Kategorî:Jidayikbûn 240î b.z.
Kategorî:Mirin 187 b.z.
Kategorî:Serdema helenîstî
Kategorî:Şahên seleukî
Şuş

**Şuş** () yek ji bajarên parêzgeha Xûzistanê ye li Îranê. Şuş paytextê navçeya Şuşê ye. Bajar pir kevnar e; paytextê Elamê bû, û di serdema antîk de yek ji paytextên împeratoriya Hexamenişî bû – di demên berê de navên weke **Şûşan** (), **Sûsa** (, ) yan **Seleukeia pros toi Eulaioi** (; ) lê dihatin kirin.

## Çavkanî

Kategorî:Bajarên parêzgeha Xûzistanê
Kategorî:Bajarên Îranê
Kategorî:Kelepûra Cîhanê li Îranê
Seleukos IV Fîlopator

**Seleukos IV Fîlopator** an **Seleukosê Çarem** (; ; *c.* 218–175 b.z.) şahekî Împeratoriya Seleukidî bû ku ji sala 187an b.z. heta mirina xwe serwerî kiriye.

Di sala 189an de Antîoxos III Megas kurê xwe Seleukos IV kir şahê hevpar. Piştî ku bavê wî Antîoxos III di sala 187an de mir, Seleukos IV bû şahê yekane. Seleukos IV di sala 175an de mir. Dûre kurê Seleukos IV,  bû şah. Lê birayê Seleukos, Antîoxos IV Epîfanês (kurê sêyem ê Antîoxos III) bû şahê hevpar. Dema ku kurê Seleukos IV, Antîoxos, di 170an b.z. de mir, Antîoxos IV bû şahê yekane.

## Çavkanî

*

Kategorî:Jidayikbûn 210î b.z.
Kategorî:Mirin 175 b.z.
Kategorî:Serdema helenîstî
Kategorî:Şahên seleukî
Antîoxos IV Epîfanês

**Antîoxos IV Epîfanês**, an **Antîoxosê Çarem** (; ;  215–164 b.z.) şahekî Împeratoriya Seleukidî bû ku ji sala 175an b.z. heta mirina xwe serwerî kiriye.

Piştî ku bavê wî Seleukos IV Philopator di sala 175an de mir,  bû şah. Lê Antîoxos IV, birayê Seleukos IV û kurê sêyemîn ê Antîoxos III Megas, bû şahê hevpar. Antîoxosê Ciwan di sala 170an de mir. Antîoxos IV bû şahê yekane. Di 168an b.z. de Antîoxosî Orşelîm dagir kir û talan kir. Di sala 165an de, Antîoxos IV kurê xwe Antîoxos V Eupator kir şahê hevpar. Antîoxos IV di sala 164an de mir.

## Çavkanî


Kategorî:Jidayikbûn 210î b.z.
Kategorî:Mirin 164 b.z.
Kategorî:Serdema helenîstî
Kategorî:Şahên seleukî
Antîoxos V Eupator

**Antîoxos V Eupator** an **Antîoxosê Pêncem** (; ; 173–162/161 b.z.) şahekî Împeratoriya Seleukidî bû ku ji sala 164 b.z. heta mirina xwe serwerî kiriye.

Di sala 165an de Antîoxos li gel bavê xwe Antîoxos IV Epiphanês bû şahê hevpar. Piştî ku bavê wî Antîoxos IV di sala 164an de mir, Antîoxos V Eupator bû şahê yekane.  împeratoriya Antîoxos V îdare kir, ji ber ku şah hîn zarok bû. Lê Dêmêtrios I Sotêr, kurê duyem ê Seleukos IV Philopator, desthilatdariyê bi dest xist. Wî fermana mirina Antîoxosî da. Antîoxos li Antîoxeiayê (Entakya) hate kuştin.

## Çavkanî

Kategorî:Jidayikbûn 170î b.z.
Kategorî:Mirin 161 b.z.
Kategorî:Şahên seleukî
Kategorî:Zarokên Antîoxos IV Epîfanês
Dêmêtrios I Sotêr

**Dêmêtrios I Sotêr** an **Demêtriosê Yekem** (; ; 187–150 b.z.) şahekî Împeratoriya Seleukidî bû ku ji sala 161/160an b.z. heta mirina xwe serwerî kiriye.

Dêmêtrios kurê Seleukos IV Philopator ê duyem bû. Seleukos IV di sala 175an de mir. Piştî ku Seleukos IV mir,  (birayê Dêmêtrios ê mezin) bû padîşah. Lê birayê Seleukosî, Antîoxos IV Epiphanês, bû şahê hevpar. Di sala 165an de Antîoxos V Eupator li gel bavê xwe Antîoxos IV Epiphanês bû şahê hevpar. Piştî ku Antîoxos IV di sala 164an de mir, Antîoxos V Eupator bû şahê yekane.  împeratoriya Antîoxos V îdare dikir, ji ber ku şah hîn zarok bû. Lê di 161/160an b.z. de Dêmêtriosî desthilatdarî bi dest xist. Dêmêtriosî fermana mirina Antîoxosî da. Antîoxos V li Antîoxeiayê (Entakya) hate kuştin.

Komara Romê, Keyaniya Pergamonê, û  Dêmêtrios wekî şah nas nekir. Wan piştgirî da îdîayên Aleksandros Balas. Di sala 150an b.z. de Dêmêtrios di şerê li dijî Aleksandros Balas de mir.

## Çavkanî

Kategorî:Jidayikbûn 185 b.z.
Kategorî:Mirin 150 b.z.
Kategorî:Şahên seleukî
Antîoxos Epiphanês

Cend kesan bi navê **Antîoxos Epiphanês** (; ) di serdema kevnare de hene:

## Padîşahên [[Împeratoriya Seleukî]]:

* Antîoxos IV Epiphanês, key 175–164 
* Antîoxos IX Epiphanês, key 95–92 

## Keyên [[Komagênê]]yê:

* Gaios Ioulios Antîoxos IV Epiphanês, key 38–72 
** Gaios Ioulios Antîoxos Arxelaus Epiphanês, kurê Gaios Ioulios Antîoxos IV Epiphanês, 38–92  jiyaye
*** Gaios Ioulios Antîoxos Epiphanês Philopappos, kurê Gaios Ioulios Antîoxos Arxelaus Epiphanês, 65–116  jiyaye
Ain

**Ain** (bi frankoprovensal: *En*), departementeke Fransayê ye ku dikeve rojhilatê Fransayê û navê xwe ji Çemê Ainê werdigire.

## Erdnîgarî
Departementa Ainê, yek ji departementên herêma Auvergne-Rhône-Alpesyê ye û ji aliyê departementên Jura, Saône-et-Loire, Rhône, Isère, Savoie, Haute-Savoie û kantonên Swîsreyê, Jenev û Vaudê ve hatiye dorpêçkirin.

## Gelheya departementê
Ji sala 1962an vir ve geşbûna niştecihên departementê.

Colors=
 id:a value:gray(0.9)
 id:b value:gray(0.7)
 id:c value:rgb(1,1,1)
 id:d value:rgb(0.7,0.8,0.9)
 id:e value:rgb(0.6,0.7,0.8)

ImageSize = width:500 height:373
PlotArea = left:50 bottom:30 top:30 right:30
DateFormat = x.y
Period = from:0 till:650000
TimeAxis = orientation:vertical
AlignBars = justify
ScaleMajor = gridcolor:b increment:50000 start:0
ScaleMinor = gridcolor:a increment:25000 start:0
BackgroundColors = canvas:c

BarData=
 bar:1962 text:1962
 bar:1968 text:1968
 bar:1975 text:1975
 bar:1982 text:1982
 bar:1990 text:1990
 bar:1999 text:1999
 bar:2008 text:2008
 bar:2015 text:2015

PlotData=
 color:d width:20 align:left

 bar:1962 from:0 till: 314457
 bar:1968 from:0 till: 339262
 bar:1975 from:0 till: 376477
 bar:1982 from:0 till: 418516
 bar:1990 from:0 till: 471019
 bar:1999 from:0 till: 515270
 bar:2008 from:0 till: 581355
 bar:2015 from:0 till: 631877

PlotData=

 bar:1962 at: 314457 fontsize:S text: 314.457 shift:(-5,5)
 bar:1968 at: 339262 fontsize:S text: 339.262 shift:(-15,5)
 bar:1975 at: 376477 fontsize:S text: 376.477 shift:(-15,5)
 bar:1982 at: 418516 fontsize:S text: 418.516 shift:(-15,5)
 bar:1990 at: 471019 fontsize:S text: 471.019 shift:(-15,5)
 bar:1999 at: 515270 fontsize:S text: 515.270 shift:(-15,5)
 bar:2008 at: 581355 fontsize:S text: 581.355 shift:(-15,5)
 bar:2015 at: 631877 fontsize:S text: 631.877 shift:(-15,5)



## Şaredariyên sereke
10 şaredariyên serekeyî ya departementê û hejmara niştecihên şaredariyan

## Çavkanî

## Girêdanên derve


Kategorî:Avabûnên 1790an li Fransayê
Kategorî:Departementên Fransayê
Kategorî:Departmenên Auvergne-Rhône-Alpes
Kategorî:Dewlet û herêmên ku di 1790an de hatine avakirin
Monsters at Work (rêzefîlm)

**Monsters at Work** rêzefîlmekî li ser kanala televîzyonê Disney Channel e. Ew yekem carî di TVyê de di 7ê tîrmeha 2021ê de bû.

Bername li ser Sulley û Mike, berpirsiyarên pargîdaniyê ye. Rojek piştî girtina birêz Waternoose, fabrîka Monsters, Inc. derbasbûna hêza kenê dike. Tylor Tuskmon, ku ji Zanîngeha Monstersê mezûn bû Scare Major, wekî mekanîkî di tîmê tesîsên kargehê de dixebite, xeyal dike ku li gel Sulley û Mike bixebite. Di vê navberê de, Sulley û Mike bi ceribandin û tengasiyên birêvebirina pargîdaniyê re rû bi rû dimînin.

## Çavkanî

Kategorî:Rêzefîlm
Aisne

**Aisne**, yek ji departementên herêma Hauts-de-Franceê li bakurê Fransayê yê ku navê xwe ji Çemê Asineê wergirtiye.

## Erdnîgarî
Departementa Aisne, bi departementên Nord, Somme, Oise, Seine-et-Marne, Marne û Ardennes û bi Belçîkayê ve sinor e.
## Gelhe
Ji sala 1962an vir ve geşbûna niştecihên departementê.

Colors=
 id:a value:gray(0.9)
 id:b value:gray(0.7)
 id:c value:rgb(1,1,1)
 id:d value:rgb(0.7,0.8,0.9)
 id:e value:rgb(0.6,0.7,0.8)

ImageSize = width:500 height:373
PlotArea = left:50 bottom:30 top:30 right:30
DateFormat = x.y
Period = from:0 till:600000
TimeAxis = orientation:vertical
AlignBars = justify
ScaleMajor = gridcolor:b increment:50000 start:0
ScaleMinor = gridcolor:a increment:25000 start:0
BackgroundColors = canvas:c

BarData=
 bar:1962 text:1962
 bar:1968 text:1968
 bar:1975 text:1975
 bar:1982 text:1982
 bar:1990 text:1990
 bar:1999 text:1999
 bar:2008 text:2008
 bar:2015 text:2015

PlotData=
 color:d width:20 align:left

 bar:1962 from:0 till: 512597
 bar:1968 from:0 till: 526029
 bar:1975 from:0 till: 533862
 bar:1982 from:0 till: 533970
 bar:1990 from:0 till: 537259
 bar:1999 from:0 till: 535489
 bar:2008 from:0 till: 538790
 bar:2015 from:0 till: 538659

PlotData=

 bar:1962 at: 512597 fontsize:S text: 512.597 shift:(-5,5)
 bar:1968 at: 526029 fontsize:S text: 526.029 shift:(-15,5)
 bar:1975 at: 533862 fontsize:S text: 533.862 shift:(-15,5)
 bar:1982 at: 533970 fontsize:S text: 533.970 shift:(-15,5)
 bar:1990 at: 537259 fontsize:S text: 537.259 shift:(-15,5)
 bar:1999 at: 535489 fontsize:S text: 535.489 shift:(-15,5)
 bar:2008 at: 538790 fontsize:S text: 538.790 shift:(-15,5)
 bar:2015 at: 538659 fontsize:S text: 538.659 shift:(-15,5)


## Şaredariyên sereke
10 şaredariyên serekeyî ya departementê û hejmara niştecihên şaredariyan

## Çavkanî

## Girêdanên derve


Kategorî:Avabûnên 1790an li Fransayê
Kategorî:Departementên Hauts-de-France
Kategorî:Dewlet û herêmên ku di 1790an de hatine avakirin
Xanedana Bahriyan

**Xanedana Bahriyan**, xanedanekî li Misir bû û navbera salên 1279 û 1382an de serweriyê kiriye. Esilê malbate rêveberê Tirkoman bû.

## Rêvebir
thumb|perêyin Qelêwun
* Qelêwun (1279–1290)
* al-Aschraf Chalil (1290–1293)
* an-Nasir Muhammad I. (1293–1294)
* al-Adil Kitbugha (1294–1296)
* al-Mansur Ladschin (1296–1299)
* an-Nasir Muhammad I. (1299–1308)
* al-Muzaffar Baibars II. (1308–1309)
* an-Nasir Muhammad I. (1309–1341)
* al-Mansur Abu Bakr (1341)
* al-Aschraf Kudschuk (1341–1342)
* an-Nasir Ahmad I. (1342)
* as-Salih Ismail (1342–1345)
* al-Kamil Schaban I. (1345–1346)
* al-Muzaffar Haddschi I. (1346–1347) kuştin
* an-Nasir al-Hasan (1347–1351)
* as-Salih Salih (1351–1354) abgesetzt
* an-Nasir al-Hasan (1354–1361)
* al-Mansur Muhammad II. (1361–1363)
* al-Aschraf Schaban II. (1363–1377)
* al-Mansur Ali II. (1377–1381)

## Mijarên têkildar

* Dewleta Memlûkiyan
* Xanedana Eyûbiyan

## Çavkanî

Kategorî:Avabûnên 1250an
Kategorî:Hilweşînên 1382an
Allier

**Ailler**, departementeke li herêma Auvergne-Rhône-Alpesa Fransayê ye ku navê xwe ji Çemê Allierê wergirtiye.
## Erdnîgarî
Departementa Allier yek ji departementên li herêma Auvergne-Rhône-Alpes e û Departement Allier ji aliyê departementên Cher, Nièvre, Saône-et-Loire, Loire, Puy-de-Dome û Creuse ve dorpêçkirî ye.
## Gelhe
Di navberên salên 1962 û 2015an de, grafîka geşbûna niştecihên departementê ye.

Colors=
 id:a value:gray(0.9)
 id:b value:gray(0.7)
 id:c value:rgb(1,1,1)
 id:d value:rgb(0.7,0.8,0.9)
 id:e value:rgb(0.6,0.7,0.8)

ImageSize = width:500 height:373
PlotArea = left:50 bottom:30 top:30 right:30
DateFormat = x.y
Period = from:0 till:400000
TimeAxis = orientation:vertical
AlignBars = justify
ScaleMajor = gridcolor:b increment:50000 start:0
ScaleMinor = gridcolor:a increment:25000 start:0
BackgroundColors = canvas:c

BarData=
 bar:1962 text:1962
 bar:1968 text:1968
 bar:1975 text:1975
 bar:1982 text:1982
 bar:1990 text:1990
 bar:1999 text:1999
 bar:2008 text:2008
 bar:2015 text:2015

PlotData=
 color:d width:20 align:left

 bar:1962 from:0 till: 380221
 bar:1968 from:0 till: 386533
 bar:1975 from:0 till: 378406
 bar:1982 from:0 till: 369580
 bar:1990 from:0 till: 357710
 bar:1999 from:0 till: 344721
 bar:2008 from:0 till: 342807
 bar:2015 from:0 till: 341613

PlotData=

 bar:1962 at: 380221 fontsize:S text: 380.221 shift:(-5,5)
 bar:1968 at: 386533 fontsize:S text: 386.533 shift:(-15,5)
 bar:1975 at: 378406 fontsize:S text: 378.406 shift:(-15,5)
 bar:1982 at: 369580 fontsize:S text: 369.580 shift:(-15,5)
 bar:1990 at: 357710 fontsize:S text: 357.710 shift:(-15,5)
 bar:1999 at: 344721 fontsize:S text: 344.721 shift:(-15,5)
 bar:2008 at: 342807 fontsize:S text: 342.807 shift:(-15,5)
 bar:2015 at: 341613 fontsize:S text: 341.613 shift:(-15,5)


## Şaredariyên sereke
10 şaredariyên serekeyî ya departementa Aillerê û hejmara niştecihên şaredariyan.

## Çavkanî

## Girêdanên derve


Kategorî:Avabûnên 1790an li Fransayê
Kategorî:Departementên Fransayê
Kategorî:Departmenên Auvergne-Rhône-Alpes
Kategorî:Dewlet û herêmên ku di 1790an de hatine avakirin
Seleukeia

**Seleukeia** (; ) bajarek kevnar li Babîlonya (Mezopotamya) bû. Di serdema helenîstîk de, ew paytexta Împeratoriya Seleukîd bû. Seleukeia li kêleka çemê Dîcle bû; navê wê **Seleukeia li ser Dîcle** jî bû: ;  an . Seleukos I Nikator bajar di sala  300 b.z. an 305 b.z. de ava kir. Bajarê Tîsfûn (, ) paşê li nêzikî hate çêkirin.

## Çavkanî

Kategorî:Cihên arkeolojîk li Iraqê
Fuat Oktay

**Fuat Oktay** (jdb. 1964 li Çekerek, Yozgat) cîgirê serokkomarê Tirkiyeyê yê berê û siyasetmedarekî Partiya Dadwerî û Werarê ye.

## Çavkanî

Kategorî:Endamên Hikûmeta 66an a Tirkiyeyê
Kategorî:Endamên Parlamena Tirkiyeyê ya 28an
Kategorî:Jidayikbûn 1964
Kategorî:Kesên ji Yozgatê
Kategorî:Mirovên zindî
Kategorî:Siyasetmedarên Partiya Dadwerî û Werarê (Tirkiye)
Kategorî:Siyasetmedarên Tirkiyeyê
Şam (herêma erdnîgarî)

**Şam** an jî nemaze li gorî frengan **Levant** () herêmeke dîrokî ya erdnîgarî ye li rojhilatê Deryaya Spî û rojavayê Rojhilata Nêzîk/Rojhilata Navîn. Şam û Levant rojhilata Deryaya Spî û giravên wê, û welatên li peravên wê digire nav xwe: Sûriye, Libnan û Îsraêl/Dewleta Filistînê. Carinan, "Levant" hemî welatên dora rojhilatê Deryaya Navîn digire nav xwe.

## Mijarên têkildar

* Meşriq
* Şam

## Çavkanî

Kategorî:Erdnîgariya Îsraêlê
Kategorî:Erdnîgariya Libnanê
Kategorî:Erdnîgariya Qibrisê
Kategorî:Erdnîgariya Sûriyê
Kategorî:Erdnîgariya Urdunê
Kategorî:Herêmên dîrokî
Kategorî:Herêmên Asyayê
Kategorî:Herêmên Ewropayê
Kategorî:Rojhilata Nêzîk
Nihat Doğan

**Nihat Doğan**, ( li Stembol) stranbêjekî kurd e ku bi eslê xwe ji bajarê Mûş a Bakurê Kurdistanê ye. Nihat Doğan muzîka gel û popa bi zimanê tirkî dibêje û di sala 1994an de bi albûma xwe ya bi navê *Kırdın Kalbimi* dest bi kariyera xwe ya muzîkê kiriye. Ew ji eşîra Badikan e.

## Jînenîgarî
Nîhat Dogan, di 13ê sibata 1976an de li Stembolê hatiye dinê. Dema Dogan yazdeh salî bû bavê wî wefat kiriye. Mezinên malbata wî xwestin ku wî bibin Mûşê lê ew li ser daxwaza xwe ma li bajarê Stembolê.

Dema ku li navçeya Avcılarê ya Stembolê li baxçeyek çayê strana digot, li ser pêşniyara malbata ku li wir bûn û li Almanyayê dijîyan çû Almanyayê. Salek li Almanyayê ma lê ji ber ku nikarî li wir muzîka xwe çêke vegeriya Tirkiyeyê. Piştî vegerîna Tirkîyeyê, di sala 1994an albûma xwe ya yekem bi navê *Kırdın Kalbimi* derxist.

Di salên dawiyê de rastê gelek pirsgirêkan hat, wî ev pirsgirêk wiha anîn zimên: *Çi tê serê min ji ber nasnameya min ê kurd tê serê min.*
## Dîskografî
### Albûm
* 1994: *[[Kırdın Kalbimi]]*
* 1996: *Ayrılık Acı Bir Şey*
* 1998: *Anlamıyorlar*
* 2000: *Dayan Yüreğim*
* 2001: *Züleyha*
* 2002: *Zor Gelir*
* 2004: *Seve Seve*
* 2005: *Bitanesinden Bitanesine*
* 2007: *Zoruna Mı Gitti*
### Single
* 2011: "Arayamadım"
* 2014: "O Da Can"
* 2018: "Hey Gidi Hey"
* 2019: "Hercai"
* 2020: "Çoğu Gitti Azı Kaldı"
* 2020: "Batmane Batmane"
* 2021: "Tutulup Kaldım"

## Xelatên wî
* 13emîn Xelata Vîdeo Muzîk ya Kral TVyê - Hûnermenda mêr ya herî baş a Muzîka Gel (2007)

## Çavkanî

Kategorî:Kurdên Bakurê Kurdistanê
Kategorî:Mirovên zindî
Hautes-Alpes

**Hautes-Alpes**, departementeke herêma Provence-Alpes-Côte d'Azur li başûrê rojhilata Fransayê ye. Departement, li Çiyayê Alpa Fransayê cîwar bûye û navê xwe ji navê vî çiyayê wergirtiye.

## Erdnîgarî
Departementa Hautes-Alpesê, ji aliyê departementên Isère û Savoie ya Fransayê ve û ji aliyê rojhilat ve bi Bajarê Mezin ê Turin û parêzgeha Cuneo ya herêma Piedmont a Îtalyayê ve hatiye dorpêçkirin.

## Gelhe
Di naveroka grafîka jêrde, di navberên salên 1962 û 2015an de geşbûna niştecihên departementê hatiye diyarkirin.

Colors=
 id:a value:gray(0.9)
 id:b value:gray(0.7)
 id:c value:rgb(1,1,1)
 id:d value:rgb(0.7,0.8,0.9)
 id:e value:rgb(0.6,0.7,0.8)

ImageSize = width:500 height:373
PlotArea = left:50 bottom:30 top:30 right:30
DateFormat = x.y
Period = from:0 till:160000
TimeAxis = orientation:vertical
AlignBars = justify
ScaleMajor = gridcolor:b increment:20000 start:0
ScaleMinor = gridcolor:a increment:10000 start:0
BackgroundColors = canvas:c

BarData=
 bar:1962 text:1962
 bar:1968 text:1968
 bar:1975 text:1975
 bar:1982 text:1982
 bar:1990 text:1990
 bar:1999 text:1999
 bar:2008 text:2008
 bar:2015 text:2015

PlotData=
 color:d width:20 align:left

 bar:1962 from:0 till: 87436
 bar:1968 from:0 till: 91790
 bar:1975 from:0 till: 97358
 bar:1982 from:0 till: 105070
 bar:1990 from:0 till: 113300
 bar:1999 from:0 till: 121419
 bar:2008 from:0 till: 134205
 bar:2015 from:0 till: 140916

PlotData=

 bar:1962 at: 87436 fontsize:S text: 87.436 shift:(-5,5)
 bar:1968 at: 91790 fontsize:S text: 91.790 shift:(-15,5)
 bar:1975 at: 97358 fontsize:S text: 97358 shift:(-15,5)
 bar:1982 at: 105070 fontsize:S text: 105.070 shift:(-15,5)
 bar:1990 at: 113300 fontsize:S text: 113.300 shift:(-15,5)
 bar:1999 at: 121419 fontsize:S text: 121.419 shift:(-15,5)
 bar:2008 at: 134205 fontsize:S text: 134.205 shift:(-15,5)
 bar:2015 at: 140916 fontsize:S text: 140.916 shift:(-15,5)



## Şaredariyên sereke
10 şaredariyên serekeyî ya departementa Hautes-Alpesê.

## Çavkanî

## Girêdanên derve

Kategorî:Avabûnên 1790an li Fransayê
Kategorî:Departementên Fransayê
Kategorî:Dewlet û herêmên ku di 1790an de hatine avakirin
Subarto

thumb|Subarto
**Subarî** an **Subir** di demên kevnar de herêmek bû, bi texmînî li Kurdistana îroyîn bû.ko ew jî ji kalkên kurdan di hêne hisab kirin , Nav di cûrbecûr rastnivîsan de xuya dike Subar, Subir, Shubur, S (h) ubaru. Di Neo-Asûrî de bi gelemperî Shupria ye , serdemê subarîyan vedgere serdemê sumeriyan , yekem deqê li ser subariya vedgerît bo paşayê Legşe bi na (Ayanatm) ko diyar diket çewa hêrş kirye ser wan û bac û serane ji wan standiye , herwisan serconê ekedî jî basî wan hêrşan dilet dema kirye ser wan , herwisan Neramsîn jî diyar diket ka çewa hêrş kirye ser wilatê subariyan û bi taybetî paytextê wan ( Xamazî ) herwisan carna di got paytextê Lolobian ,diyar dbe ko Lolobî û subarî yekn , herwisan Hamorabî jî di deqekê da dibêjît ko me hêrş kirye ser wilatê Gutî û Subariyan li serdemê binemala Ur ya sêyem ko amaje diket ka çewa subarî û îlamiya yek girtin û hêrş kre ser paytextê wan Ur , herwisan hamorabî di wî deqê xwe da subariyan bi dagîrker wesf diket ,lê li dûmahîkê Aşuriya şiyan silatê subariyan dagîr biken ,

## Navê subarî
Ewan bi xwe di got Suîye lê sumeriyan navê wan kirbo Subar yan Şubar herwisan ekediyan di gotnê subarto

Abûrî:Diyar dbe ko wilatê subariyan bi dar û bera bi navo deng bo herwisan giştokalekê baş hebwe . herwisan li deqe nivîsîneka bajarê Alalax da diyar diket ko wilatê subariyan bi hejîra bi navodeng bo .

Kategorî:Dîroka Asyaya Rojava
Kategorî:Herêmên dîrokî
Kategorî:Keyaniyên berê
Kategorî:Kurdistan
Kategorî:Mezopotamya
Alpes-Maritimes

**Alpes-Maritimes**, yek ji departementên Fransayê ye û di qada bejahiyê de bi departementên Var û Alpes-de-Haute-Provenceê re sînor e. Bi taybetî herdû bajarên "Nice" û "Cannes" li vê departementê ne. Ev herdû bajêr hem li ser çanda herêmî hem jî li ser populerbûna herêmê bandoreke erênî dike. Departement yek ji departementên herî qelebalix ên Fransayê ye.

## Erdnîgarî
Departementa Alpes-Maritimes, ji aliyê departementên Var, Alpes-de-Haute-Provence Fransayê û bajarê Monako Îtalyayê û bi Deryaya Navîn ve hatiye dorpêçkirin.

## Gelhe
Li ser grafîka jêr di navbera salên 1962 û 2015an de geşbûna niştecihên departementê tê diyarkirin.

Colors=
 id:a value:gray(0.9)
 id:b value:gray(0.7)
 id:c value:rgb(1,1,1)
 id:d value:rgb(0.7,0.8,0.9)
 id:e value:rgb(0.6,0.7,0.8)

ImageSize = width:500 height:373
PlotArea = left:50 bottom:30 top:30 right:30
DateFormat = x.y
Period = from:0 till:1200000
TimeAxis = orientation:vertical
AlignBars = justify
ScaleMajor = gridcolor:b increment:100000 start:0
ScaleMinor = gridcolor:a increment:50000 start:0
BackgroundColors = canvas:c

BarData=
 bar:1962 text:1962
 bar:1968 text:1968
 bar:1975 text:1975
 bar:1982 text:1982
 bar:1990 text:1990
 bar:1999 text:1999
 bar:2008 text:2008
 bar:2015 text:2015

PlotData=
 color:d width:20 align:left

 bar:1962 from:0 till: 618265
 bar:1968 from:0 till: 722070
 bar:1975 from:0 till: 816681
 bar:1982 from:0 till: 881198
 bar:1990 from:0 till: 971829
 bar:1999 from:0 till: 1011326
 bar:2008 from:0 till: 1084428
 bar:2015 from:0 till: 1082440

PlotData=

 bar:1962 at: 618265 fontsize:S text: 618.265 shift:(-5,5)
 bar:1968 at: 722070 fontsize:S text: 722.070 shift:(-15,5)
 bar:1975 at: 816681 fontsize:S text: 816.681 shift:(-15,5)
 bar:1982 at: 881198 fontsize:S text: 881.198 shift:(-15,5)
 bar:1990 at: 971829 fontsize:S text: 971.829 shift:(-15,5)
 bar:1999 at: 1011326 fontsize:S text: 1.011.326 shift:(-15,5)
 bar:2008 at: 1084428 fontsize:S text: 1.084.428 shift:(-15,5)
 bar:2015 at: 1082440 fontsize:S text: 1.082.440 shift:(-15,5)


## Şaredariyên sereke
10 şaredariyên serekeyî ya departementa Alpes-Maritimesê

## Çavkanî

## Girêdanên derve


Kategorî:Avabûnên 1860an li Fransayê
Kategorî:Departementên Fransayê
Kategorî:Dewlet û herêmên ku di 1860an de hatine avakirin
Komara Weimarê

**Komara Weimarê** dewletekî almanî li Almanya û parçeyên Polonya ve Rûsyayê di navbera salên 1918 - 1933an bû.

## Mijarên têkildar

* Almanyaya Nazî

## Çavkanî

Kategorî:Avabûnên 1918an li Almanyayê
Kategorî:Dewlet û herêmên ku di 1918an de hatine avakirin
Kategorî:Dewlet û herêmên ku di 1933an de hilweşiyan
Kategorî:Dîroka nûjen a Almanyayê
Kategorî:Dîroka Almanyayê
Kategorî:Komarên berê
Kategorî:Komarên berê yên li Ewropayê
Kategorî:1910î li Almanyayê
Kategorî:1920î li Almanyayê
Kategorî:1930î li Almanyayê
Akif Akkuş

**Akif Akkuş** (jdb. 13ê çiriya paşîn li Tarsus, Mêrsîn, Tirkiye) nûnerê Partiya Tevgera Neteweparêz yê Mêrsînê ye.

## Jiyan
Ew di 13ê çiriya paşîn 1948an de li Tarsûsa Mêrsînê ji dayik bû. Navê bavê wî Mahmut, navê diya wî Emîne ye.Wî Zanîngeha Stembolê, Fakulteya Wêjeyê, Beşa Erdnîgarî qedand. Li Zanîngeha Stembolê Beşa Erdnîgariyê doktoraya xwe qedand. Wî li Oxford, Înglistan, xwendina pîşeyî ya piştî doktorayê kir.Ew ji bo Beşa Erdnîgarî, Fakulteya Perwerdehiyê, Zanîngeha Selçûk, wekî arîkarê Profesor hate tayîn kirin. Ew di sala 1986 an de dibe profesor û di 1992an de dibe profesor.Di Fakulteya Perwerdehiyê ya Zanîngeha Selçukê de Serokatiya Beşa Erdnîgariyê, Serokê Beşa Perwerdeya Erdnîgariyê, Dekanê Fakulteya Perwerdehiyê ya Zanîngeha Niğde, Dekanê Fakulteya Perwerdehiyê ya Zanîngeha Selçuk, û Cîgirê Dekanê Fakulteya Hiqûqê ya Zanîngeha Selçukê.

Wî çar pirtûk li ser pîşeya xwe weşandine. Ew li hundur û derveyî welat beşdarî gelek lêkolînên profesyonel bû û konferans dan.Ew di heyama 23mîn de bû endamê Koma Tirkan a Meclîsa Parlementerên Ewropî-Deryayî. Akkuş ku bi Îngilîzî dizane, zewicî ye û 3 zarokên wî hene. Ew di hilbijartinên giştî yên 22 ê tîrmeha 2007 an de ji MHPê wekî nûnerê Mêrsînê hate hilbijartin.

## Înkarkirina Gelê Kurd û zimanê kurdî
Akif Akkuş di nirxandina destpêşxeriya kurdî ya hikûmetê de got ku li Tirkiyeyê neteweya kurd û zimanê kurdî tune. Wî angaşt kir ku zimanê kurdî ji hinên din cûrbecûr amêjen e.

## Çavkanî

Kategorî:Endamên Meclîsa Mezin a Neteweyî ya Tirkiyeyê
Kategorî:Jidayikbûn 1948
Kategorî:Mêr
Kategorî:MHP
Kategorî:Siyasetmedarên tirk
Kategorî:Siyasetmedarên Tirkiyeyê
Qasim Şeşo

**Qasim Şeşo** (jdb. 1952 li Başûrê Kurdistanê), jê re **Şêrê Şingalê** jî tê gotin, êzdiyê Başurê Kurdistanê ye. Ew ji bo berevaniya duyem perestgeha herî pîroz a êzdiyan Şerefedînê li Şingalê di şerê havîna 2014an ê dijî rêxistina terorîst a Dewleta Îslamî ya Iraq û Şamê de li cîhanê nav û deng e.

## Jiyan
Qasim di sala 1981ê de bi jin û zarokên xwe re ji ber şer û êrîşên leşkerên Sedam Huseyn ji Şingalê reviyan. Wan hewl da ku li Sûriyê debara jiyana xwe bikin, lê di sala 1990î de mal bar kirin Almanyayê. Di sala 2003an de dema ku Dewletên Yekbûyî rejîma Sedam Huseyn qedandibû, ew vedigerin Şingalê. Di 30ê tîrmeha 2014an de di bin bandora êrîşa havînê ya rêxistina terorîst a Dewleta Îslamî ya Iraq û Şamê de, yek ji rêvebirên Hêza Parastina Şingalê bû. Di 20ê çiriya pêşîn de, ew bi şervan û xizmetkarên Êzdîxanê re li cihê perestgeha Şerefedînê hate dorpêçkirin û wan di şerê Şerefedîn de bi rê kir. Qasim Şeşo apê têkoşer Heyder Şeşo ye.

## Çavkanî

Kategorî:Êzîdî
Kategorî:Jidayikbûn 1952
Kategorî:Kurd
Kategorî:Mêr
Heyder Şeşo

**Heyder Şeşo** damezrêner û fermandarê bilind ê Hêza Parastina Şingalê ya ji 3000 kesî ye, komeke Êzîdî ya xizmetkar li dijî Dewleta Îslamî ya Iraq û Şamê li Iraqê ye.

Di Nîsana 2015 an de, medyaya cihêreng ragihand ku şeşo, ligel parêzvanên xwe û şervanên din ên berxwedanê, ji hêla hêzên ewlehiyê yên Partiya Demokrat a Kurd (PDK) ve hatine girtin. Sedem girtina xezûrê wî bû, ku Şeşo ne pejirand. Ew heşt roj şûnda, bi şert û merc (di nav de hilweşandina HPŞê de) jî hate berdan. Di paşerojê de, wî diyar kir ku ew naxwaze daxwazan bicîh bîne û ew ê HPŞê belav neke.Heyder Şeşo biraziyê Qasim Şeşo ye, Şêrê Şingalê ye .

## Çavkanî

Kategorî:Jidayikbûn sedsala 20an
Kategorî:Mirovên zindî
Norm Macdonald

**Norman Gene** **Macdonald** (jdb. 17ê çiriya pêşîn 1959an li Quebec City, Quebec, Kanada - m.  Los Angeles, California, DYA) komedyenekî kanadayî bû.

Kategorî:Aktorên kanadayî
Kategorî:Jidayikbûn 1959
Kategorî:Mêr
Îvan Yefremov

**Îvan Antonoviç** ( bavnavê rastîn **Antipoviç** ) Yefremov (Rûsî: Ива́н Анто́нович (Анти́пович) Ефре́мов; 22ê nîsana 1908an - 5ê çiriya pêşîn a 1972an; paşnavê carinan Efremov) Yek paleontologê Sovyetê, nivîskarê honaka zanistî û ramanwerê civakî bû. Ew damezrênerê taponomiyê ye, lêkolîna şêwazên fosîlbûnê ye.

## Jiyana wî
Ew li gundê Vyritsa, li parêzgeha Sankt Petersburg, di 9ê avrêl (22), 1908an de ji dayik bû. Dêûbavên wî di dema şoreşa Rusî de veqetiyan. Diya wî bi fermandarekî Artêşa sor re dizewice û zarok li Kherson hişt ku xaltiyek ku zû ji ber tîfos mirî tê xwedî kirin. Yefremov demekê bi tena serê xwe sax ma, piştî ku ew wekî "kurê alayê" beşdarî yekîneyek Artêşa Sor bû û pê re çû Perekop. Di sala 1921an de, ew hate derxistin û çû Petrograd (îroyîn Sankt Petersburg) ji bo xwendinê. Wî xwendina xwe li wir qedand dema ku xwendina xwe bi cûrbecûr karên xerîb re berhev kir. Wî paşê şîrove kir ku " Şoreş di heman demê de rizgarkirina min ji filistînîzmê bû" ("Революция была также и моим освобождением от мещанства").
## Çavkanî

## Girêdanên derve

* 
* 
* 
* 
* Malpera bi arşîva Îvan Yefremov (rusî)

Kategorî:Jidayikbûn 1908
Kategorî:Mirin 1972
Kategorî:Nivîskarên rûs
Kategorî:Zanyarên rûs
Împeratoriya Almanî

**Împeratoriya Almanî**, dewleteke almanî li îroyên Almanyayê û parçeyên Ewropaya Rojhilat di navbera salan 1871 heya 1918an bû.
thumb|Nexşe

## Mijarên têkildar

* Şerê Cîhanî yê Yekem

## Çavkanî

Kategorî:Avabûnên 1871ê li Almanyayê
Kategorî:Dewlet û herêmên ku di 1918an de hilweşiyan
Kategorî:Dewlet û herêmên ku di 1871ê de hatine avakirin
Kategorî:Dîktatoriyên leşkerî
Kategorî:Dîroka Almanyayê

Almanî
Kategorî:Monarşiyên berê
Almanî
Kategorî:Sedsala 19an li Almanyayê
Kategorî:1870î li Almanyayê
Kategorî:1880î li Almanyayê
Kategorî:1890î li Almanyayê
Kategorî:1900î li Almanyayê
Kategorî:1910î li Almanyayê
Ali Şen (lîstikvan)

**Ali Şen** (jdb. 1918 li Edene - m. 15ê kanûna pêşîn 1989 li Stembolê) lîstikvanekî tirk û bavê lîstikvanê navdar Şener Şen bû.

Yekem rola xwe di sala 1954an de wekî lîstikvanê fîlmê di "Ahretten Gelen Adam" de lîst. Wî bi giranî di hilberîna fîlimên tirkî de rolên piçûk lîst. Wî bi wênekirina karakterên baş an xirab di çend rolên piştgirî yên girîng ên fîlimê de navûdengiyek mezintir bi dest xist. Di dema kariyera xwe ya lîstikvaniyê de, wî di 290 fîlmên tirkî de lîst.Di 15ê çileya pêşîna 1989ê de, ew ji xwîna mêjî mir. Piştî nimêja cenaze ya li Mizgefta Teşvikiye, piştre li goristana Zincirlikuyu hat definkirin.

## Fîlmnîgarî (bijartî)

* 1954: Ahretten Gelen Adam
* 1966: İbrahim Ethem ilahi Davet
* 1971: Altın Prens Devler Ülkesinde
* 1971: Ayşecik Ve Sihirli Cüceler Rüyalar Ülkesinde Korkak Aslan
* 1978: Töre
* 1979: Süpermenler
* 1979: Petrol Krallari
* 1980: Banker Bilo
* 1982: Sabancik
* 1986: Kuruluş – Osmancık
* 1988: Kurt Payı
* 1988: Denizden Gelen Kadın

## Girêdanên derve

* 

Kategorî:Jidayikbûn 1918
Kategorî:Kesên ji Edeneyê
Kategorî:Mirin 1989
Ardèche

**Ardèche**, departementeke Fransayê ye ku li herêma Auvergne-Rhône-Alpes-ê ye. Departement, navê xwe ji Çemê Ardèche yê ku ji rojava ber bi rojhilat ve derbas dibe werdigire. Niştecihên departementê bi navê Ardéchois (es) têne binavkirin. Li gorî daneyên 1ê çileya 2020an departementa Ardècheê ji 335 şaredariyan pêk tê.
## Erdnîgarî
Ardèche, yek ji departementên li herêma Auvergne-Rhône-Alpesê ye û ji aliyê departementên Drôme, Vaucluse, Gard, Lozère, Haute-Loire, Loire û Isère ve dorpêçkirî ye
## Gelhe
Li ser grafîka jêr di navbera salên 1962 û 2015an de geşbûna niştecihên departementê tê diyarkirin.

Colors=
 id:a value:gray(0.9)
 id:b value:gray(0.7)
 id:c value:rgb(1,1,1)
 id:d value:rgb(0.7,0.8,0.9)
 id:e value:rgb(0.6,0.7,0.8)

ImageSize = width:500 height:373
PlotArea = left:50 bottom:30 top:30 right:30
DateFormat = x.y
Period = from:0 till:350000
TimeAxis = orientation:vertical
AlignBars = justify
ScaleMajor = gridcolor:b increment:25000 start:0
ScaleMinor = gridcolor:a increment:12500 start:0
BackgroundColors = canvas:c

BarData=
 bar:1962 text:1962
 bar:1968 text:1968
 bar:1975 text:1975
 bar:1982 text:1982
 bar:1990 text:1990
 bar:1999 text:1999
 bar:2008 text:2008
 bar:2015 text:2015

PlotData=
 color:d width:20 align:left

 bar:1962 from:0 till: 248516
 bar:1968 from:0 till: 256927
 bar:1975 from:0 till: 257065
 bar:1982 from:0 till: 267970
 bar:1990 from:0 till: 277581
 bar:1999 from:0 till: 286023
 bar:2008 from:0 till: 311452
 bar:2015 from:0 till: 324409

PlotData=

 bar:1962 at: 248516 fontsize:S text: 248.516 shift:(-5,5)
 bar:1968 at: 256927 fontsize:S text: 256.927 shift:(-15,5)
 bar:1975 at: 257065 fontsize:S text: 257.065 shift:(-15,5)
 bar:1982 at: 267970 fontsize:S text: 267.970 shift:(-15,5)
 bar:1990 at: 277581 fontsize:S text: 277.581 shift:(-15,5)
 bar:1999 at: 286023 fontsize:S text: 286.023 shift:(-15,5)
 bar:2008 at: 311452 fontsize:S text: 311.452 shift:(-15,5)
 bar:2015 at: 324409 fontsize:S text: 324.409 shift:(-15,5)



## Şaredariyên sereke
10 şaredariyên serekeyî ya departementa Ardècheê

## Çavkanî

## Girêdanên derve


Kategorî:Avabûnên 1790an li Fransayê
Kategorî:Departementên Fransayê
Kategorî:Departmenên Auvergne-Rhône-Alpes
Kategorî:Dewlet û herêmên ku di 1790an de hatine avakirin
Mandy Patinkin

**Mandel Bruce Patinkin** (jdb. 30ê çiriya paşîn a 1952an li Şîkago, Illinois, DYA) aktorekî amerîkî ye.

Kategorî:Aktorên amerîkî
Kategorî:Jidayikbûn 1952
Kategorî:Mirovên zindî
Youtuber

[thumb|Youtubereke jin a navdar a ku bi milyonan [şopînerên wê hene.]]
 
thumb|Youtubereke qîz û bavê xwe çar xelatên cewherî birine (2019)
Youtuber ew kese yê ku vîdyoyan çêdike û li ser YouTubê belav dike û YouTube wek platforma serekî dihejmêrê û xwedan cemawere û bînerekî zor e ji ber vê êkê dibêjinê "youtuber".

## Cureyên vîdeoyên bi destê youtuberan
* *[[Tag]]*
* 50 pirsên di warê min de
* *[[Q&A]]* (P&B, Pirsyar û Bersiv)
* *[[Unboxing]]*
* *[[Challenge]]* (yên youtuberên pêşbirkexwaz)
* Vlog

## Cureyên youtuberan
* Youtuberên vîdeoyên wan li ser şêweya jiyanê, modeya lixwekirinê, makyajkirin...
* *[[Booktuber]]* (youtuberên ku li ser pirtûkan disekinin)
* *[[Gamer]]* (youtuberên lîstikên vîdeoyî)
* Youtuberên henekker

## Reklam, sponsorên youtuberan û qezenckirina dirav li ba youtuberan

## Wergirtina xelatan
Xelatên YouTubê jêk cidane gelek cureyên xelatan hene ku ew jik mertal in bi inglîzî dibêjinê *YouTube Play Button*, li dîv vê rêzbendê youtuberan xelat dikin.

* Mertalê zîv: ji bo kanalên ku 100.000 aboneyên wan hene (100 hezar endam).
* Mertalê zêrîn: ji bo kanalên ku 1.000.000 aboneyên wan hene (yek milyon endam).
* Mertalê cewherî: ji bo kanalên ku 10.000.000 aboneyên wan hene (deh milyon endam).
* Mertalê taybet: ji bo kanalên ku 50.000.000 aboneyên wan hene (pêncî milyon endam).
* Mertalê cewherî yê sor: ji bo kanalên ku 100.000.000 aboneyên wan hene (sed milyon endam).

## Pênc kenalên pitirîn endam li ser Youtubê li sala 2021ê

* T-Series, 193 milyon endam hene.
* Cocomelon, 118 milyon endam hene.
* SET India, 115 milyon endam hene.
* PewDiePie, 110 milyon endam hene.
* Kids Diana Show,  83,5  milyon endam hene.

## Youtuberên kurd

## Çavkanî

Kategorî:Çanda înternetê

Kategorî:YouTube
DVD

**DVD** navgînek hilanîna daneya dîjîtal, optîkî ye ku dişibihe CD -yê, lê xwedan kapasîteya hilanînê bilindtir e. Akronîm "DVD" bi eslê xwe ji kurteya **Digital Video Disc** tê . Îro kurtenivîs wekî **Digital Versatile Disc** tê şirove kirin.
thumb|Logoya DVD -ya fermî.
thumb|binnivîs
thumb|binnivîs
thumb|binnivîs


Kategorî:Elektronîka mezêxeran
Kategorî:Îcadên japonî
Kategorî:Medyaya dijîtal
Kategorî:Zanist û teknolojî li Holendayê
Kategorî:Zanist û teknolojî li Japonê
Zanîngeha Enqereyê

thumb| Kampusa Zanîngeha Enqereyê
thumb| Kampusa Zanîngeha Enqereyê di 1940an de
thumb| Beşa Hiqûqê ya Zanîngeha Enqereyê di sala 1940an de
**Zanîngeha Enqereyê** () zanîngeheke dewletê ye li Enqerê, paytexta Tirkiyeyê. Ew yekem saziya xwendina bilind bû ku piştî avakirina komarê di 1923an de li Tirkiyeyê hatiye damezrandin.

Li zanîngehê 40 beşên pîşeyî, 120 beşên lîsansê û 110 beşên masterê hene.

## Derçûyiyên navdar

* Bülent Arınç - Siyasetmedar û serokê meclîsê yê berê
* Deniz Baykal - Siyasetmedar û serokê partiyê
* Cengiz Çandar - Rojnamevan
* Ferit Melen - Serokwezîrê berê
*Can Dündar - Rojnamevan
* Adnan Menderes - Serokwezîrê berê
* Murathan Mungan - Nivîskar
* Ahmet Necdet Sezer - Serokkomarê Tirkiyê (2000–2007)
* Cemal Süreya - Helbestvan
* Selahattin Demirtaş - Siyasetmedar
*Mehmet Şimşek - Siyasetmedar
* Abdullah Öcalan  - Rêberê Partiya Karkerên Kurdistanê 
* Dogu Perinçek - Siyasetmedar
* Mithat Sancar - Siyasetmedar
* Ahmed Arîf - Helbestvan
* Sırrı Süreyya Önder - Siyasetmedar
* Adalet Ağaoğlu - Nivîskar
* Bülent Ecevit - Siyasetmedar
* Muhsin Yazıcıoğlu - Siyasetmedar
*Erdal İnönü - Akademîsyen û siyasetmedar
*Hikmet Çetin - Serokê meclîsê yê berê
*Haluk Koç - Siyasetmedar
* Mustafa Kamalak - Serokê Partiya Saadetê
* Sezai Karakoç -Nivîskar û Helbestvan
*Beşir Atalay - Siyasetmedar
* Halil İnalcık - Dîroknas
* Ahmet Taner Kışlalı - Siyasetmedar
* Engin Akyürek - Lîstikvanê sînemayê
* Mehmet Görmez - Profesor
* Melih Gökçek - Siyasetmedar
* Tahsin üzgüç - Arkeolog
*Mevlüt Çavuşoğlu - Dîplomat û siyasetmedar
* Mustafa Ceceli - Stranbêj
* Mehmet Culum - Romannivîs
* Muammer Güler - Waliyê Stembolê
* Mustafa Kalemli - Bijîşk û siyasetmedar

## Çavkanî

Kategorî:Avabûnên 1946an li Tirkiyeyê

Enqereyê
Çiyayê Olîmpê

**Çiyayê Olîmpê**, **çiyayê Olîmpos** (), bi bilindbûna xwe ya 2917.727 metreyî çiyayê herî bilind ê Yewnanistanê ye. Olîmpos di navbera Tesalya û Makedonyaya Rojava de ye. 

## Mîtolojiya yewnanî
Di mîtolojiya yewnanî ya kevnar de di serdema kevnare de, *Olumpos* (; ) mala xwedayan bû, 12 xwedawendên Olîmpî li wir dijîn, di nav wande serdarê xwedayan, Zeus.

## Galerî

Wêne:Mytikas peak 02.jpg|Lûtkeya herî bilind Mîtîkas (, bi yewnaniya kevn: **) e.


## Çavkanî

Kategorî:Avabûnên 1938an li Yewnanistanê
Kategorî:Cihên li mîtolojiya yewnanî
Kategorî:Çiyayên Yewnanistanê

Kategorî:Mîtolojiya yewnanî
Siyamende Sur

**Siyamende Sur** gundekî Qerehesenê ye li parêzgeha Kerkûkê (Îraqê).

## Çavkanî

Kategorî:Gundên Qerehesenê
William Wallace

**Sir William Wallace** (jdb. . 1270 - 23ê tebaxa 1305an) şovalyekî skotlendî bû ku yek ji serokên sereke yên Şerê Yekem ê Serxwebûna Skotlandê bû.

## Çavkanî

Kategorî:Jidayikbûn sedsala 13an
Kategorî:Mirin 1305
Kategorî:Serhildêrên skotlendî
Kategorî:Skotlendî
Kategorî:1305 li Skotlendayê
Josh Dallas

**Joshua Paul Dallas** ( jdb. 18 Kanûn, 1978) lîstikvanekî amerîkan e. Ew herî zêde bi rolên xwe yên wekî Prince Charming/David Nolan di rêzefîlma televîzyona ABCyê de Once Upon a Time (2011–2018) û lîstina wekî Ben Stone di rêzefîlma drama ya NBCyê Manifest (2018 – îro) de tê zanîn.

## Kariyer
Piştî mezûniyeta li Mountview Academy of Theatre Arts  li Îngilistanê, Dallas beşdarî Royal Shakespeare Company  bû û dûvre jî beşdarî Royal National Theatre , English National Opera ,  New Shakespeare Company û Young Vic bû.

Piştî vegeriya wî li  Dewletên Yekbûyî, ew di sala 2011an de wekî Fandral  dî fîlma Thor de hate avêtin piştî ku lîstikvanê îrlendî Stuart Townsend rola xwe vekişand berî ku kişandina fîlimê dest pê bike. Ji ber ku dema ku ew hat avêtin lîstikvanek bi rastî nenas bû, hin texmîn hebûn ku Dallas hate hilbijartin ji ber ku bi tenê dem têra dîtina cîgir-navekî mezin nekir. Ji bo amadekirina rolê, Dallas Errol Flynn wekî îlhamek dît (Stan Lee, di sala 1965an de, karakter li ser bingeha Flynn afirand), û li gelek fîlmên wî temaşe kir. Wî şîrove kir, "Min hewl da ku wê piçûkê Flynn-bûn-ê derxim holê. Flynn gelek wê xweşikiya kurikî hebû û Fandral hemî tişt di wî de girt."

Di sala 2011 -an de, wî dest bi lîstina di rêzefîlma a ABC yê  *Once Upon a Time* wek Prince Charming de kir . Dallas di berdewamiya Thor de rola xwe dubare nekir. Zachary Levi di du fîlmên paşîn de şûna wî girt. Piştî şeş sezon , Dallas di sala 2017 an de ji rêzfîlmê derket. Lêbelê, ew ê sala pêşîn vegere fînala rêzefîlmê xwe. Ji 2018–21, ew wekî Ben Stone, pêşengê mêr hate avêtin , di  rêzefîlma nehênî/drama ya NBC -a Manifest de, ku di 24 ê îlona 2018an de hate pêşandan.

## Jiyana kesane
[thumb|205x205px|Dallas bi hevjîna xwe , [Ginnifer Goodwin]]Dallas li Louisville, Kentucky ji dayik bû. Wî di sala 2003an de dema ku li Johanna, Windsor dixebitî, lîstikvana îngilîzî Lara Pulver nas kir. Wan di sala 2007an de zewicîn û di sala 2011an de ji hev veqetiyan.

Piştî veqetîna ji Pulver, Dallas hevdîtin bi  lîstikvana Once Upon a Time Ginnifer Goodwin kir. Dallas û Goodwin di cotmeh 2013 de dergistî bûn, û di 12ê nîsana 2014an  de li Kalîforniya zewicîn. Bi hev re, du zarokên wan hene.

## Fîlmnîgarî

### Fîlm

### Wêneguhêz

## Çavkanî
## Girêdanên derve

* 

Kategorî:Mirovên zindî
Cemşîd

**Cemşîd** () di ''Şahname'' de kesayetek e. Ew şahê çarem  e.

Kategorî:Keyên mîtolojîk
Kategorî:Mîtolojiya îranî
Kategorî:Zerdeştî
The Adventures of Jimmy Neutron, Boy Genius

***The Adventures of Jimmy Neutron, Boy Genius*** rêzefîlmekî li ser kanala televîzyonê Nickelodeon e. Ew yekem carî di TVyê de di 7ê Tîrmehê, 2002 de bû. Pêşandan jenosîdek 11-salî ji Retroville, karaktera navdêr, dişopîne dema ku ew bi hevalên xwe yên çêtirîn Carl Wheezer û Sheen Estevez re diçe serpêhatiyan.

## Dûblajvanên fîlmê

* Debi Derryberry bi navê Jimmy Neutron
* Carolyn Lawrence bi navê Cindy Vortex
* Rob Paulsen bi navê Carl Wheezer
* Jeffrey Garcia bi navê Sheen Estevez
* Crystal Scales bi navê Libby Folfax
* Frank Welker bi navê Goddard
* Candi Milo bi navê Nick Dean
* Megan Cavanagh bi navê Judy Neutron
* Mark DeCarlo bi navê Hugh Neutron

## Çavkanî

Kategorî:Rêzefîlm
Kategorî:Şitilên fîlman
Shari Weiser

**Shari Weiser** lîstikvaneke amerîkî ye. Ji ber bejna wê ya kurt, ew di fîlma Labyrinth di 1986an de ket rola bejnbihostê Hoggle. Di sala 1986an de jî wê rolek di fîlma muzîkal Babes li Toyland de girt. Ew di çîroka Sesame Street de Follow This Bird di 1985an de wekî Marie Dodo xuya bû. Ew bi mêrê xwe Lee re li eyaleta Kalîforniya ya Amerîkî dijî.

## Girêdanên derve

* Shari Weiser di Muppet Wiki de
* Shari Weiser bi mêrê xwe Lee re
Aşdad (kovar)

***Aşdad*** kovara hiqûqî ya sêmehane ye.

Hejmara pêşîn a Aşdadê di 21ê sibata 2021an di bin banê Baroya Diyarbekirê de belav bû. Hejmara yekem bi dosyeyeke bi sernavê "Destpêka Hiqûqê" derket pêşberî xwendevanan.

## Hejmarên Kovarê
### Hejmara 1em, Bihar 2021, 80 rûpel
* Kovara Aşdadê bira bi xêr be!, Prz. Muhlis Oğurgül
* Hezar dadistan û yek Aşdad-1, Brahîm Qijikareş
* Qayideyên sazûmaniya civakê, Prz. Şêxo Fîlîk
* Pergalên hiqûqê, Prz. Sezgin Dinç
* Mueyîdeyên hiqûqî, Prz. Cemil Çelik
* Çavkaniyên hiqûqê, Prz. Muhammed Nurullah Boztaş
* Sepîna qayideyên hiqûqî ji aliyê cî dem û mijarê ve-1, Prz. Hüseyin İnal
* Ji alîyê çawanîyê ve cureyên rêzikên hiqûqî û şîrovekirina wan, Prz. Ekrem Koçbaşı
* Kes di hiqûqê de û kesên hiqûqê, Prz. Veysel Vesek
* Hiqûq, şax û jêrşax”, Sabîr Ebdulahîzad | Pisporê Hiqûqê
* Têgiha mafê û cureyên wê, Prz. Rênas Xendekî
* Hevpeyvin bi serokê Baroya Amedê Cîhan Aydın re, Prz. Elif Birkili û Prz. Serhat Hezer
* Rojeke sar bîranîneke germ û rastiyeke dijwar, Prz. Gülşen Demir
* Di ser mînakekê re sînema di hiqûqê de; Mîrate Ba ye (Inherit The Wind), Prz. Mem ARÎN
* Dr. Nurî Talabanî: Profesorê Hiqûqê & Endamê Akademiya Kurdî, Amadekar: AŞDAD
* Ferhenga Aşdadê-1, Amadekar: Aşdad

## Girêdanên derve
* Kovara hiqûqê ‘AŞDAD’ derdikeve, Xwebûn, 20ê Sibata 2021an 
* Vîdeo: Danasîna Kovara Aşdadê, Kenala Youtubeê ya Baroya Diyarbekirê, 21ê Sibata 2021an

## Çavkanî
* Aşdad, Hejmar:1 2021

Kategorî:Kovarên kurdî
Marvin H. Albert

**Marvin H. Albert** (jdb. 22ê kanûna paşîna 1924 li Fîladelfiya, m. 24ê adarê, 1996 li Menton, Fransa) nivîskarekî amerîkî bû ku zêdetirî 100 pirtûk nivîsand. Digel bernavkê xwe, wî navên wekî Albert Conroy, Al Conroy, Nick Quarry, Anthony Rome, Ian MacAlister û J. D. Christilian bikar anî.

Albert di dema Şerê Cîhanî yê Duyem de di hêza deryayî ya bazirganiyê de wek efserê radyoyê xizmet dikir. Dûvre wekî rêvebirê pargîdaniyek şanoyê ya zarokan li Fîladelfiya xebitî. Di 1950 de Albert çû New York City, li wir yekem ezmûna xwe ya nivîsandinê bi dest xist û ji bo kovarên Quick and Look xebitî. Piştî serketina pirtûka xweya yekem *The Law and Jake Wade* (1956) , wî xwe bi tevahî da nivîsandinê.

Di sala 1965 an de Albert bar dike Los Angeles, li wir wî senaryo nivîsand û neh pirtûkên xwe adapte kir, di nav de Apache Rising wekî duşerkî li Diablo bi Sidney Poitier, û Miami Mayhem wekî Tony Rome bi Frank Sinatra. Di sala 1973 de fîlmê *The Don is Dead* tê kişandin.

Di 1976 de Albert Dewletên Yekbûyî hişt û li başûrê Fransa, li Montségur-sur-Lauzon, bi cî bû. Wî temenê xwe yê mezin li wir derbas kir û di sala 1996an de li Menton di 72 saliya xwe de ji ber tevliheviyên krîza dil mir.

Albert zewicî bû û du zarokên wî hebûn, kurek û keçek.

## Weşandin (bijartî )

* 1972: *The Don is Dead*
* 1978: *The Dark Goddess*
* 1986: *Stone Angel*
* 1986: *Back in the Real World*
* 1987: *Get Off at Babylon*
* 1987: *Long Teeth*
* 1987: *The Untouchables*
* 1988: *The Last Smile*
* 1989: *The Midnight Sister*
* 1990: *Bimbo Heaven*
* 1991: *The Zig-Zag Man*
* 1992: *The Riviera Contract*

## Girêdanên derve
 

## Çavkanî
https://www.nytimes.com/1996/03/31/nyregion/marvin-h-albert-73-an-author-of-mysteries-and-biographies.html

Kategorî:Mirin 1996
Anna Valle

**Anna Valle** (jdb. ) lîstikvan û sernavgira pêşbirka bedewiyê ya îtalyan ye.

## Jiyan û kariyer
Anna Valle ku li Roma ji dayik bûye, heta sêzdeh salan li Ladispoli jiyaye; piştî veqetîna dêûbavên xwe ew çû Sîsîlyayê, li Lentini, bajarê dayikê. Piştî dibistana navîn, ew li Fakûlteya Dadê li Zanîngeha Katanyayê tomar bû, lê wê xwendina xwe di 1995 an de qut kir, dema ku ew Miss Italy hate hilbijartin. Sala paşîn ew ket pêşbaziya Miss Universe 1996.

Piştî ku di hin fotoromanzi û vîdyoyek muzîkê de bi Gianni Morandi Valle re xuya bû, dest bi xwendina hin dibistanên lîstikvaniyê li Roma û Mîlano kir, û di kurtefîlma 1996 an de Le de bambole rosse destpê kir. Ew paşê bi serketina çend rêzefilmên televîzyonî re wekî lîstikvan derket holê wekî Commesse û Cuore.

Ew li Vicenza dijiya û bi du zarokan re zewicî ye.

## Fîlmnîgarî

### Fîlm

### Televîzyon

## Çavkanî

## Girêdanên derve
* 
* 

Kategorî:Aktrîsên îtalî
Kategorî:Aktrîsên ji Romayê
Kategorî:Îtalî
Kategorî:Jinên îtalî
Kategorî:Kesên ji Romayê
Kategorî:Mirovên zindî
Kategorî:Modelên îtalî yên jin
Kategorî:Şanogerên îtalî yên jin
Vivo

**Vivo Communication Technology Co. Ltd.**, A ku di logoya xwe de wek **vivo** dihêt xemilandin, pargîdaniyek teknolojî ya Chînî ye, A ku navenda wê li Dongguan, Guangdong e. Kar ji bo dirust kirine tellefun û mobeyl, nermalav û karûbarên serhêl sêwirandinê ye. Vivo pargîdaniyek serbixwe ye û bi qasî 10.000 xebatkarên wê hene, digel navendên lêkolîn û pêşkeftinê li Shenzhen, Guangdong, û Nanjing, Jiangsu.

## Çavkanî

## Girêdanên derve
* Malpera fermî

Kategorî:Şirketên elektronîkê yên Çînê