Commelinaceae

***Commelinaceae*** (famîleya *komelînayan*), famîleyeke riwekan ji desteya komelînayan (komelinakî) Commelinales e. Navê xwe ji riweknasên holandî Jan Commelin (1629–92) û Caspar Commelin (1667–1731) girtiye. Çend ji celebên vê famîleyê li Kurdistanê digihên ne diyar e.

Li cihên subtropîk û tropîk cihwar e. Çandiniya hin endamên vê malbatê tê kirin. Herwiha hinekên wan jî baxçeyan dixemilînin.

## Sîstematîk
Du binekomên vê famîleyê hene. Her yek ji wan du şax û bi qasî 40 celeban dihewînin. Bi giştî 652 endamên vê famîleyê hene (agahiya dawî, tîrmeh 2009):
* Commelinoideae Eaton: Du şax, 38 celeb, 640 endam:
** Şaxa Commelineae(Meisner) Faden & D. Hunt: Pênc celeb:
**** *[[Aneilema]]* R.Br.: Bi 65 endaman.
**** *[[Anthericopsis]]* Engl.
**** *[[Buforrestia]]* C.B.Clarke
**** Tagblumen (*Commelina* L.): (bi tevî Phaeosphaerion Hassk., *Commelinopsis* Pichon) bi 170 endaman.
**** *[[Dictyospermum]]* Wight: Çar heya pênc endam, li deverên tropîk ên Asyayê.
**** *[[Floscopa]]* Lour.: Pantropîk, bi qasî 20 endaman.
**** *[[Murdannia]]* Royle: Bi 50 endaman li Asyayê.
**** *[[Pollia]]* Thun.: Bi qasî 17 endaman.
**** *[[Polyspatha]]* Benth.
**** *[[Pseudoparis]]* H.Perrier
**** *[[Rhopalephora]]* Hasskarl: Bi 4 endaman li Madagaskar û başûrê Asyayê.
**** *[[Stanfieldiella]]* Brenan
**** *[[Tricarpelema]]* J.K.Morton: Bi qasî 7 endaman li Hîmalaya, Îndonêzya û Filîpînan.
** Şaxa Tradescantieae (Meisner) Faden & D.Hunt: Bi 7 celeb û bi qasî 25 heya 34.
*** Binekom Palisotinae Faden & D.Hunt: Tenê yek celebek:
**** *[[Palisota]]* Reichb.
*** Binekoma Streptoliriinae Faden & D.Hunt: Bi sê celeban:
**** *[[Aetheolirion]]* Forman
**** *[[Spatholirion]]* Ridl.: Bi sê endaman li Viyetnam, Tayland û Çînê.
**** *Streptolirion* Edgew.: Tenê yek celebek:
***** *[[Streptolirion volubile]]* Edgew.: Li rojhilat û başûrê rojhilata Asyayê.
*** Şaxa Cyanotinae (Pichon) Faden & D.Hunt: Du celebên monofîletîk:
**** *[[Cyanotis]]* D.Don (tevlî *Amischophacelus* R.Rao & Kamm.): Bi 50 celeban li Afrîka, Asya û Awistraliyayê.
**** *[[Belosynapsis]]* Hassk.: Sê celeb li Asyayê.
*** Binekoma Coleotrypinae Faden & D.Hunt: Bi sê celebên monofîletîk:
**** *[[Amischotolype]]* Hassk.: 20 endam, Afrîka, Asya.
**** *[[Coleotrype]]* C.B.Clarke
**** *[[Porandra]]* D.H.Hong: Sê endam li rojhilatê Asyayê.
*** Binekoma Dichorisandrinae (Pichon) Faden & D.Hunt: Pên celeb:
**** Cochliostema (Lem.): Du endam.
**** *[[Dichorisandra]]* J.C.Mikan
**** *[[Geogenanthus]]* Ule
**** *[[Plowmanianthus]]* Faden & C.R.Hardy: Pênc celeb.
**** *[[Siderasis]]* Raf.
*** Binekoma Thyrsantheminae Faden & D.Hunt: Pênc celeb:
**** *[[Gibasoides]]* D.Hunt
**** *[[Matudanthus]]* D.Hunt
**** *[[Thyrsanthemum]]* Pichon
**** *[[Tinantia]]* Scheidw.: Bi 14 endaman.
**** *[[Weldenia]]* Schult. f.
*** Binekoma Tradescantiinae Rohw.: Bi 6 celeban:
**** *[[Gibasis]]* Raf.: Bi 11 endaman.
**** *[[Elasis]]* D.Hunt
**** Tradescantia ( L.): Bi 70 endaman.
**** *[[Callisia]]* Loefl. (inklusive *Aploleia* Raf., *Cuthbertia* Small, *Hadrodemas* H.Moore, *Leiandra* Raf., *Leptorhoeo* C.B.Clarke ex Hemsley, *Phyodina* Raf.): Bi 20 endaman li Amerîka.
***** Callisia repens
**** *[[Tripogandra]]* Raf.
**** *[[Sauvallea]]* Wright
* Cartonematoideae G.C.Tucker: Du şax, her yek ji wan bi ceebek, tevî hev 12 endam:
** Şaxa Cartonemateae:
**** *[[Cartonema]]* R.Br.: Awistraliya.
** Şaxa Triceratelleae:
**** *[[Triceratella]]* Brenan: Li Zîmbabwe.