open-index/open-wikipedia-markdown huggingface dataset:
Navçeyên Dewletên Yekbûyî yên Amerîkayê

Li Dewletên Yekbûyî yên Amerîkayê, **navçe** () an **wekheva navçeyê** () ji bineşên federedewletan yên siyasî yan îdarî re tê gotin. Ev navçe xwedî herêmên cografîk bi hidûdên xisusî ne û bi gelemperî xwedî hin selahiyetên hikûmetê ne.

Kelîmeya "county" li 48 federedewletan tê bikaranîn lê belê li Louisiana û Alaskayê binebeşên bi eynî fonksiyonan hene ku ji wan re *parish* an *borough* tê gotin. Selahiyetên hikûmetî yên van navçeyan li gorî federedewletê diguhere. Gelek ji wan ji bajarokên sivîl, şaredarî û deverên bê şaredarî re çend xizmetan didin. Hin şaredarî di çend navçeyan de ne; bi taybetî New York City di nav pênc şaredariyan re hatiye dabeşkirin ku di dereceya hikûmeta bajêr de ji wan re *borough* tê gotin. Hin şaredarî ji bo çêkirina *bajar-navçeyên qayimkirî* bi hikûmetên xwe yên navçeyî re hatine girêdan, yan jî ji bo çêkirina bajarên serbixwe ji navçeyan bi awayekî hiqûqî hatine veqetandin. Bi berevajiya wan, navçeyên li Connecticut, Rhode Island, heşt ji 14 navçeyên Massachusettsê û *Unorganized Borough*yên (navçeyên nerêxistinkirî) Alaskayê xwedî ti selahiyetên hikûmetî nînin, tenê wek cudahiya cografîk hene.

Buroya Nifûsê ya DYAyê têgiha "wekheva navçeyê" () bi kar tîne ku tê maneya cihên bi navçeyên re mîna hev in, lê ji wan re navên cuda tên gotin. *Parish*ên Louisianayê, *organized borough* (navçeyên rêxistinkirî) yên Alaskayê, bajarên serbixwe, û District of Columbia ji bo mebestên îdarî bi navçeyan re mîna hev in.

 xwedî navçe (county) nînin; li şûna vê, Buroya Nifûsê ya DYAyê wan jî di nav wekheva navçeyan de dabeş dike. Buroya Nifûsê ya DYAyê dîstrîkt û atollên Samoaya Amerîkî wek wekheva navçeyê qebûl dike. Samoaya Amerîkî xwedî çend cihên bi navê "county" ye, lê ji aliyê Buroya Nifûsê ya DYAyê ve ev entîte wekî "parçeyên sivîl ên biçûk" (ne navçeyên rastî) tên qebûlkirin.

Hejmara navçeyan li her federedewletê diguhere. Li Delawareyê sê navçe hene lê belê li Teksasê 254 navçe hene. Nifûsa navçeyan jî pir diguhere: li gorî Buroya Nifûsê ya DYAyê di 2017an de zêdetirî nîvê nifûsa Dewletên Yekbûyî tenê li 143 navçeyan (%4,6 ji hemû) dijîn ku ji zêdetirî 3.000 navçe hene. Pênc wîlayetên herî qerebalix, ji ya herî qerebalix ber bi herî kêm hatine rêzkirin: Los Angeles County, California; Cook County, Illinois; Harris County, Texas; Maricopa County, Arizona; û San Diego County, California.

 li 50 federedewletan û li District of Columbia 3.143 navçe û wekheva navçeyan hebûn. Eger 100 wekheva navçeyê li  werin hejmartin, wê demê hejmara wan dibe 3.243 navçe û wekheva navçeyê.

## Îstatîstîk

## Girêdanên derve

* Geographic Areas Reference Manual by the United States Census Bureau
* National Association of Counties
* Atlas of Historical County Boundaries 
* Where Americans are moving, by county, in 2010

## Çavkanî

navçe
Kategorî:Dabeşkirinên îdarî li Amerîkaya Bakur
DYA
Kategorî:Dabeşkirinên îdarî yên DYAyê
Lîsteya navçeyên New Yorkê

Li federedewleta New Yorkê ya Amerîkayê 62 navçe () hene.

12 navçeyên ewil yekser piştî brîtanî dest bi koloniya holandî ya New Amsterdamê danîn hatine çêkirin; du ji van navçeyan paşê hatin rakirin, axên wan çûn Massachusettsê. Ya herî nû Bronx County ye ku di sala 1914an de ji parçeyên New York Cityê yên ku di dawiya sedsala 19an de ji Westchester County hatibûn îlheqkirin û li New York Countyê hatibûn zêdekirin hatiye çêkirin. Navçeyên New Yorkê ji kelîmeyên cihêreng ên xwecihiyên amerîkî; parêzgeh, navçe, bajar û malbata qiraliyetê ya brîtanî; dewletmedar û personelên leşkerî yên pêşîn ên amerîkî; û siyasetmedarên Federedewleta New Yorkê nav lê hatin danîn.

Hidûdên navçeyan li federedewleta New Yorkê cara dawî di sala 1964an de hatin guhartin piştî ku Bronx Girava South Brother ji Queensê wergirt.

## Desthilatdarî
Ji bilî pênc şaredariyên () New York City, navçeyên New Yorkê di bin Qanûna Navçeya New Yorkê de tê birêvebirin.

## Pênc şaredariyên New York City
Her yek ji pênc ji navçeyên New Yorkê bi pênc şaredariyên New York Cityê re eynî cihî parve dikin. Ew New York County (Manhattan), Kings County (Brooklyn), Bronx County (The Bronx), Richmond County (Staten Island), û Queens County (Queens) in.

Bi berevajiya navçeyên din ên New Yorkê, hêza desthilatdariyê ya pênc şaredariyên New Yorkê gelekî sînorkirî ne û hema hema bi her awayî re ji aliyê hikûmeta bajêr ve tên birêvebirin. Tenê çend dewletmedar li ser bingeha şaredariyê tên hilbijartin, wekî pênc serokên şaredariyan, parêzerên dîstrîktê û hemû hakîmên mehkemeya bilind a navçeyî û federedewletî. Kursiya navçeyê ya fermî tine ye, lê belê cihên bînayên şaredariyê û mehkemeyan li hin taxan di şaredariya xwe de bi awayekî nefermî navê kursiya navçeyê didin.

## Lîsteya navçeyan

## Nexşe

## Çavkanî

## Girêdanên derve
* 
* "Counties" li NY.gov

New York
*
Komunên departmena Doubsê

border|rast|200px
Li jêr 571 komunên departmena Doubs a Fransayê hatiye lîstekirin.

## Çavkanî


Kategorî:Komunên Fransayê
Abbans-Dessous

**Abbans-Dessous**, komuneke li departmena Doubs a li herêma Bourgogne-Franche-Comté ye ku li rojhilata Fransayê ye.

## Nifûs

## Mijarên têkildar
* Komunên departmena Doubsê
## Çavkanî

## Girêdanên derve

Kategorî:Komunên departmena Doubsê
Kloroform

**Kloroform**, CHCl3, şilekek bêreng e. Berê di anesteziyê de dihat bikaranîn. Kloroform di avê de nayê jevketin. Kloroform di sala 1831ê de ji aliyê kîmyazanekî kurd ve li Fransayê hatiye dîtin. Kloroform ji metan û klorê tê çêkirin.

Kloroform dikare bikuje. Tê bawer kirin ku di heywanan de dibe sedema penceşêrê.
The Bronx

**Bronx** () an **The Bronx**, ya ku bi **Bronx County** re eynî cihî parve dike, şaredariyeke New York Cityê li federedewleta New Yorkê ya Dewletên Yekbûyî yên Amerîkayê ye. Ew li başûrê Westchester County; li bakur û rojhilatê şaredariya New York Cityê ya Manhattanê, li hemberî Çemê Harlemê; û li bakurê navçeya New York Cityê ya Queensê, li hemberî Çemê Rojhilatê cih digire.

Bronx xwedî erdekî  û li gorî serjimera 2020an xwedî nifûseke 1.472.654 e. Ger her şaredarî wekî bajarekî were rêzkirin, Bronx dê bibûya nehem bajarê herî qerebalix li DYAyê. Ji pênc şaredariyên New York Cityê, Bronx xwedî erdê herî mezin ê çarem, nifûsa herî zêde ya çarem û tîrbûna nifûsê ya herî zêde ya sêyem e. Ew yekane şaredariya New York Cityê ye ku bi zêdeyî ne li giravekê ye.

## Navçeyên cîran
Cîranên Bronxê ev in:
* Westchester County – bakur
* Nassau County, New York – başûr rojhilat (li hemberî East River)
* Queens County, New York (Queens) – başûr (li hemberî East River)
* New York County, New York (Manhattan) – başûr rojava
* Bergen County, New Jersey – rojava (li hemberî Hudson River)

## Binêre herwiha
* Lîsteya navçeyên New Yorkê

## Çavkanî

## Girêdanên derve
* 

Kategorî:Avabûnên 1898an
Bronx
Kategorî:New York City
Allegany County, New York

**Allegany County** navçeyeke () li federedewleta New Yorkê ya Dewletên Yekbûyî yên Amerîkayê ye. Di serjimara 2020an de, nifûsa wê 46.456 bû. Paytexta navçeyê Belmont e. Navê wê ji kelîmeyeke lenapeyî tê. Akinciyên Rojavayê New Yorkê yên ewropî-amerîkî li ser riya ku Çemê Allegheny dişopand vî navî danîn; navê navçeyê jî ji ber wê danîn.

Çemê Genesee, ya ku ber bi bakurê heta devê xwe li Gola Ontarioyê ve diherike navçeyê dike du perçe. Di nîvê sedsala nozdehan de, Kanala Genesee Valley hatiye çêkirin da ku bazarên başûr bi Golên Mezin û Çemê Mohawkê ve werin girêdan. Riyên hesinî jî li navçeyê hatin çêkirin ku di wextekî kurt de kapasîteya kanalan a barhilgirtinê derbas kir.

## Demografî

Li gorî serjimara 2020an nifûsa navçeyê 46.456 kes bû. Li gorî serjimarên berê (2000) 12.192 malbat li navçeyê rûdiniştin. Berbilaviya nifûsê  bû. 24.505 yekeyên xaniyan bi rêjeyeke navînî ya  hebûn. Kompozisyona irsî ya navçeyê %97,03 spî, %0,72 reşik an afrîkî-amerîkî, %0,28 xwecihiyên amerîkî, %0,72 asyayî, %0,37 ji nijadên din, û %0,88 ji du an jî zêdetir nijadan bû. Li gorî serjimera 2000an %22,3 xwe wekî alman, %16,6 xwe wekî îngilîz, %13,8 xwe wekî îrlendî, %11,9 xwe wekî amerîkî û %7,0 xwe wekî îtalî dibîne. %96,5 îngilîzî û %1,3 spanî wekî zimanê xwe yê yekê diaxivin.

## Cografya
Li gorî Buroya Nifûsê ya DYAyê, hemû axa navçeyê  ye.  bejayî û  (%0,5) av e.

Allegany County li ser hidûda Pensilvanyayê di başûrê rojavayê federedewleta New Yorkê de ye. Berevajiya navê xwe, Allegany County ne li ser Çemê Alleghenyê ye. Cihê herî bilind a navçeyê bi bilindahiya  li ser asta deryayê  ye.

## Bajarok û gund
thumb|Bînaya Steinheim a Zanîngeha Alfredê
Allegany County ji 29 bajarok û 10 gundan pêk tê.

† - Paytexta navçeyê

‡ - Bi temamî ne li vê navçeyê ye

### Bajarok

* Alfred
* Allen
* Alma
* Almond
* Amity
* Andover
* Angelica
* Belfast
* Birdsall
* Bolivar
* Burns
* Caneadea
* Centerville
* Clarksville
* Cuba
* Friendship
* Genesee
* Granger
* Grove
* Hume
* Independence
* New Hudson
* Rushford
* Scio
* Ward
* Wellsville
* West Almond
* Willing
* Wirt

### Hamlet

* Black Creek
* McGrawville
* Petrolia

### Erdên Xwecihên Amerîkî

* Oil Springs Reservation (bi qismî)

## Çavkanî

## Girêdanên derve
* 
* Zanîngeha Alfredê
* Alfred State College
* Houghton College
* Allegany County Tourism Information
* Allegany County Data and Information Resource
* Girêdanên li ser tarîxa Allegany County
* Kurteya tarîxî ya Allegany County û binebeşên wê

Kategorî:Avabûnên 1806an
Kategorî:Navçeyên New Yorkê
Gandesa

**Gandesa** , , bajar û şaredariyek e li herêma Camp de Tarragona li Ketelonya, Spanya. Ew navenda navçeya (*comarca*) Terra Alta ye.

## Wêne

Ajuntament de Gandesa - 1.jpg|Şaredariya Gandesayê


## Mijarên têkildar
* Lîsteya navçeyên Ketelonyayê (comarca)

## Çavkanî

* 
* 

Kategorî:Şaredariyên Ketelonyayê
Tarragona

**Tarragona** , bajar û şaredariyek e li herêma Camp de Tarragona û navenda parêzgeha Tarragonayê li Ketelonya, Spanya. Ew navenda navçeya (*comarca*) Tarragonès e.

## Wêne

Rambla Nova - Tarragona.jpg|Dîmenek ji Rambla Nova li Tarragonayê
Tarragona - Amfiteatre 04 2016-08-31.jpg|Amfîteatra romayî li Tarragonayê


## Mijarên têkildar
* Lîsteya herêmên Ketelonyayê (vegueria)
* Lîsteya navçeyên Ketelonyayê (comarca)
* Lîsteya parêzgehên Ketelonyayê (província)

## Çavkanî

* 
* 

Kategorî:Cihên arkeolojîk li Spanyayê
Kategorî:Şaredariyên Ketelonyayê

Kategorî:Turîzm li Spanyayê
James Hetfield

**James Alan Hetfield** (jdb. 3ê Tebaxê 1963) muzîkvaneke Amerîkî ye. stranbêjê sereke, gîtarjenê rîtm, hevdamezrîner, û strannivîsê sereke yê koma Metallica ye. Hetfield û Lars Ulrich di Cotmeha 1981 de Metallica damezrand. Metallica neh Xelatên Grammy bi dest xistiye û 11 albûmên stûdyoyî, sê albûmên zindî, çar tomarên dirêjkirî, û 24 single derxistine. Hetfield bi firehî wekî yek ji mezintirîn gîtarjenên rîtma heavy metal ên hemî deman tê hejmartin.

## Jînenîgarî
James Hetfield di 3ê Tebaxê, 1963 de, li Downey, Kalîforniya ji dayik bû. diya wî, Cynthia Bassett, stranbêjek opera sivik bû, û bavê wî, Virgil Lee Hetfield, ajokarê kamyonê bû.

## Çavkanî

## Girêdanên derve

* 

Kategorî:Gîtarvanên amerîkî yên mêr
Kategorî:Jidayikbûn 1963
Kategorî:Mirovên zindî
Sally Rooney

**Sally Rooney** (jdb. 20ê Sibata 1991) nivîskar û senaryonivîsek îrlendî ye. Wê sê roman weşandine: *[[Conversations with Friends]]* (2017), *[[Normal People]]* (2018), û *[[Beautiful World, Where Are You]]* (2021). di sala 2022 de, *[[Time (kovar)|Time]]* wê yek ji 100 kesên herî kartêker ên cîhanê destnîşan kir.

## Jînenîgarî
Sally Rooney di 1991 de, li Castlebar, Mayo, Îrlend ji dayik bû. Diya wê, Marie Farrell, navendek hunerî dimeşîne, û bavê wê, Kieran Rooney, ji bo Telecom Éireann dixebitî.

## Berhem
**Roman**

* *[[Conversations with Friends]]* (2017)
* *[[Normal People]]* (2018)
* *[[Beautiful World, Where Are You]]* (2021)

## Çavkanî

## Girêdanên derve
* 

Kategorî:Jidayikbûn 1991
Kategorî:Mirovên zindî
Broome County, New York

**Broome County** navçeyeke () li federedewleta New Yorkê ya Dewletên Yekbûyî yên Amerîkayê ye. Di hejmartina nifûsê ya DYAyê ya 2020an de nifûsa navçeyê 198.683 bû. Paytexta navçeyê Binghamtonê ye. Navê John Broome li navçeyê hatiye danîn. John Broome di wextê çêkirina navçeyê de cîgirê waliyê yê federedewletê bû.

Navçe parçeyekî Binghamton, NY Devera Statîstîkî ya Metropol e.

## Demografî

### Serjimera 2020

## Cografya

### Navçeyên cîran

* Chenango County – bakur rojhilat
* Delaware County – rojhilat
* Wayne County, Pennsylvania – başûr rojhilat
* Susquehanna County, Pennsylvania – başûr
* Tioga County – rojava
* Cortland County – bakur rojava

### Herêmên parastî
**Çavkanî:**

* Aqua-Terra Wilderness Area
* Beaver Flow State Forest (part)
* Beaver Pond State Forest
* Cascade Valley State Forest
* Cat Hollow State Forest
* Chenango Valley State Park
* Dorchester County Park
* Greenwood County Park (part)
* Hawkins Pond State Forest
* Marsh Pond State Forest
* Nathaniel Cole County Park
* Oquaga Creek State Park (part)
* Skyline Drive State Forest
* Triangle State Forest
* Whitney Point Multiple Use Area (part)
* Whittacker Swamp State Forest

### Gol
**Çavkanî:**

* Agwaterra Pond
* Blueberry Lake
* Chenango Lake
* Deer Lake
* Fly Pond
* Hawkins Pond
* Hust Pond
* Laurel Lake
* Lily Lake
* Nanticoke Lake
* Oquaga Lake
* Otselic River
* Potato Creek
* Sky Lake
* Summit Lake

### Jîwarên mezin
thumb|rast|Xerîteya bajarok û gundên Broome County, New York. Ji bo zêdetir agahî li xerîteyê bitikînin.

† – Paytexta navçeyê

‡ – Bi temamî ne li vê navçeyê ye

### Bajarok

* Barker
* Binghamton
* Chenango
* Colesville
* Conklin
* Dickinson
* Fenton
* Kirkwood
* Lisle
* Maine
* Nanticoke
* Sanford
* Triangle
* Union
* Vestal
* Windsor

### Hamlet

* Castle Creek
* Center Lisle
* Chenango Bridge
* Chenango Forks
* Glen Castle
* Hawleyton
* Hillcrest
* Hydeville
* Itaska
* Kattelville
* Newmans Corners
* Nimmonsburg
* North Fenton
* Nineveh
* Pleasant Hill
* Port Crane
* Quinneville
* Summit Hill
* West Chenango
* Wyman Corner

### Census-designated places
* Binghamton University
* Chenango Bridge
* Endwell
* Glen Aubrey

## Binêre herwiha
* Lîsteya navçeyên New Yorkê

## Çavkanî

## Girêdanên derve

* Broome County, New York
* Broome County Oral History Project, Binghamton University Libraries

Kategorî:Avabûnên 1806an
Kategorî:Navçeyên New Yorkê
Taranis

**Taranis** di mîtolojiya Keltî de, hebûnek mezin xuya dike, ku cewhera birûskê di nav xwe dihewîne. Ew pir dişibe xwedayên birûskê yên pantheonên cûda yên Hind-Ewropî. Lê di nav Keltan de, ew bi taybetî wekî "xwedayê çerxê" hate qewirandin, sernavek ku ji ber têkiliya wî ya kûr bi çerxa pîroz re hatî xemilandin.Taranis xwediyê hêzek mezin e, fermana bahoz û tirsê dixe dilê mirovan.

Taranis li kêleka Esus û Toutatis, xwedayên din ên galî yên navdar e. Ew sêyek pîroz ava kir, ku pir caran li nêzî sembol û pîrozgehên wî têne dîtin.

Taybetmendiyên wî bi karanîna çekek mîna birûskê re hevwate bûn, ku hêza bilez û bi hêrs a bahozan ku mirovên kevnar bêhay digirt. Taranis hêza bi heybet a xwezayê vedihewîne. Sedema sembolkirina wî ya bi çerxê ew bû ku ew wek xwezayê dînamîk bi taybetî jî bahozê nediyar derdiket holê.

Taranis di serî de di nav hesabên Romayî û girêdanên bi pantheonên din de derdikeve holê. Bi taybetî jî di karên wekî "Pharsalia"ya Lucan de têne destnîşan kirin. Lêbelê, ev teswîr dikarin şîroveyên afirîner an adaptasyonên di hundurê vegotina Romayî de bin.

Digel vê yekê, şopên hebûna Taranis ji rûpelên wêjeyê derbas dibin, ku di berferehiya Ewrûpayê de diyar dibe, ku şûnwar û peykerên pîroz şahidiya hurmeta wî ya berbelav kirine. Her çend delîlên rasterast bi eşkere qurbaniyên mirovan bi perestina wî ve girê nadin jî, bandora wî li deverên cihêreng deng veda, ji Îrlenda, Brîtanya û Galya bigire heya Nîvgirava Îberî, heremê Reynê deverên Çemê Dunayê û hetta di warên rojhilatê Ewropayê de.

Wekî din, Taranis di mîtolojiya Îrlendî de wekî **Tuireann** cihê xwe dibîne, di vegotinên ku bi xwedawenda pan-Keltîk, Lugh ve girêdayî ye, rolek girîng dilîze. Ew di heman demê de dişîbe Ambisagrusê Galî û dişîbe Jupîter û Kîklopên xwediyê hêza birûskê.

Taranis bi xwedayên din ên birûsk ên Hind-Ewropî yên birûmet re kokên zimanî û xizmbûna etîmolojîk parve dike. Têkiliyên wî li seranserê tapesteyên mîtolojîk ên Norsî Thor, Baltik Perkunas, û Slavik Perun vedibêjin, di nav çandên ku bi hêza heybet a birûskê û bahozan ve girêdayî ne wekheviyên balkêş derdixe holê.

## Çavkanî

Kategorî:Xwedawendên birqê
Kategorî:Xwedayên keltî
Novillars

**Novillars**, komuneke li departmena Doubs a herêma Bourgogne-Franche-Comté ye ku li rojhilata Fransayê ye.

## Nifûs

## Mijarên têkildar
* Komunên departmena Doubsê
## Çavkanî

## Girêdanên derve

Kategorî:Komunên departmena Doubsê
La Seu d'Urgell

**La Seu d'Urgell** , bajar û şaredariyek e li herêma Alt Pireneu, parêzgeha Lleidayê li Ketelonya, Spanya. Ew navenda navçeya (*comarca*) Alt Urgell e.

## Wêne

Parque Olimpico del Segre-Denis Gargaud Chamut (3).jpg|Parka Olîmpîk a çemê Segre li La Seu d'Urgell
La Seu d'Urgell - Carrer Mossèn Cinto Verdaguer - 20141109 (1).jpg|Kolana Mossèn Cinto Verdaguer, La Seu d'Urgell


## Mijarên têkildar
* Lîsteya herêmên Ketelonyayê (vegueria)
* Lîsteya navçeyên Ketelonyayê (comarca)
* Lîsteya parêzgehên Ketelonyayê (província)

## Çavkanî

* 
* 

Kategorî:Şaredariyên Ketelonyayê
Puigcerdà

**Puigcerdà** , bajar û şaredariyek e li herêma Alt Pireneu, parêzgeha Gironayê li Ketelonya, Spanya. Ew navenda navçeya (*comarca*) Cerdanya ye.

## Wêne

Llac de Puigcerdà - panoramio.jpg|Gola Puigcerdàyê
Puigcerdà - panoramio (2).jpg|Dîmenek ji Puigcerdàyê


## Mijarên têkildar
* Lîsteya herêmên Ketelonyayê (vegueria)
* Lîsteya navçeyên Ketelonyayê (comarca)
* Lîsteya parêzgehên Ketelonyayê (província)

## Çavkanî

* 
* 

Kategorî:Avabûnên sedsala 12an li Spanyayê
Kategorî:Avabûnên 1177an li Ewropayê
Kategorî:Şaredariyên Ketelonyayê
Les Borges Blanques

**Les Borges Blanques** , bajar û şaredariyek e li herêma Ponent, parêzgeha Lleidayê li Ketelonya, Spanya. Ew navenda navçeya (*comarca*) Garrigues e.

## Wêne

Plaça Major de les Borges Blanques.jpg|Plaça Major, navenda bajarê Les Borges Blanques e
Museo del aceite - panoramio.jpg|Muzexaneya Zeyta Zeytûnan li Les Borges Blanques
Campanar de l'església de l'Assumpta de les Borges Blanques.JPG|Dêra L'Assumpta, Les Borges Blanques


## Mijarên têkildar
* Lîsteya herêmên Ketelonyayê (vegueria)
* Lîsteya navçeyên Ketelonyayê (comarca)
* Lîsteya parêzgehên Ketelonyayê (província)

## Çavkanî

* 
* 

Kategorî:Şaredariyên Ketelonyayê
Balaguer

**Balaguer** () bajar û şaredariyek e li herêma Ponent, parêzgeha Lleidayê li Ketelonya, Spanya. Ew navenda navçeya (*comarca*) Noguera ye.

## Wêne

Pont de Balaguer 1.JPG|Pira Balaguerê li ser çemê Segre
Remparts of Balaguer.jpg|Dêra Santa Maria ya Balaguerê
Balaguer Lérida 3.jpg|Çemê Segre di Balaguerê ve diherike. Diruşma *Estimem lo Segre* tê wateya "Em hez ji çemê Segreyê dikin".


## Mijarên têkildar
* Lîsteya herêmên Ketelonyayê (vegueria)
* Lîsteya navçeyên Ketelonyayê (comarca)
* Lîsteya parêzgehên Ketelonyayê (província)

## Çavkanî

* 

Kategorî:Şaredariyên Ketelonyayê
Diyar23

**Diyar23** an navê rast **Diyar Dönmez** (jdb. Würzburg, Almanya), Rapperê Kurd-Alman.

## Jînenîgarî
Sönmez li bajarê Würzburg ê Elmanyayê di malbateke bi eslê xwe Kurd de hatiye dinê. Malbat û koka wî ji navçeya Dep a Xarpêtê ya Bakurê Kurdistanê ye. Wî di sala 2020 de dest bi muzîkê kir. Demekê bi almanî dest bi karê xwe kir, lê bi strana 'Ay Dilbere' biryar da ku hem bi Almanî hem jî bi Kurdî rapê bike.

Di xebata xwe ya muzîkê de gelek stran nivîsandin.

## Diskografî

**Stran**
* Çem Vano (2024)
* Yare (2023)
* EZ (2023)
* Ay Dilbere (2023)
* Tolhildan (2023)
* Kurdish Mashup (2022)
* Wie lang (2022)
* Miskins (2022)
* Kurmancis (2021)
* Emanet (ft. GV23) (2021)
* C'est la vie (2021)
* Oh Lala (2020)
* Nano SIM-KARTE (2019)
*
Alleghany County

Çend rûpelên bi navê **Alleghany County** an**Allegany County** hene:
*Alleghany County, North Carolina, paytexta navçêye Sparta
*Alleghany County, Virginia, li Herêma Roanoke
*Allegany County, Maryland, paytexta navçêye Cumberland
*Allegany County, New York, paytexta navçêye Belmont

## Binêre herwiha
*Allegheny County, Pennsylvania
Candice Swanepoel

**Candice Susan Swanepoe** (jdb. 20ê çiriya pêşîn a  1988an li Mooi River, Natal,Afrîkaya Başûr) modeleke Afrîkaya Başûr e. Ew bi xebata xwe ji bo Victoria's Secret  tê zanîn. Ew di sala 2010an de bû  Firîşteyek Victoria's Secret. Di sala 2016'an de di lîsteya Forbesê ya modelên ku  herî zêde pere distîne de di rêza 8'emîn de cih girt.

## Jiyana berî
Swanepoel keça Willem Swanepoel û Eileen Swanepoel (paşnavê jidayikbûnê Green) ye û li çandiniyek li Mooi River, Afrîkaya Başûr mezin bû. Swanepoel ji malbateka afrîkanerî ya bi eslê xwe holendî tê. Kekek wê bi navê Stephen heye. Dema ku Swanepoel mezin bû, dansera baleyê bû. Ew beşdarî dibistana konseyê li St. Anne's Diocesan College li ​​bajarokê nêzîk Hilton bû. Dema ew 15 salî bû ew li bazarek li Durbanê  ji hêla dîdevanek modelsaziyê hate vedîtin.

## Kariyera wê

## Çavkanî

Kategorî:Jinên ji Afrîkaya Başûr
Kategorî:Mirovên zindî
Kategorî:Modelên ji Afrîkaya Başûr
Kategorî:Modelên Victoria's Secret
Komunên departmena Puy-de-Dôme

border|rast|200px
Li jêr lîsteya 464 komunên departmena Puy-de-Dome a Fransayê hatiye lîstekirin.

## Çavkanî


Kategorî:Komunên Fransayê
Aigueperse, Puy-de-Dôme

**Aigueperse**, komuneke li departmena Puy-de-Dôme a herêma Auvergne-Rhône-Alpesê ye ku li herêma navendî ya Fransayê ye.

## Nifûs

## Mijarên têkildar
* Komunên departmena Puy-de-Dôme
## Çavkanî

## Girêdanên derve

Kategorî:Komunên departmena Puy-de-Dôme
Cayuga County, New York

**Cayuga County** navçeyeke () li federedewleta New Yorkê ya Dewletên Yekbûyî yên Amerîkayê ye. Di hejmartina nifûsê ya DYAyê ya 2020an de nifûsa navçeyê 76.248 bû. Paytexta navçeyê û bajarê wê ya herî mezin Auburn e. Navçe navê xwe ji  werdigire ku yek ji eşîrên Xwecihiyên amerîkî di  de ye.

## Cografya
Li gorî , hemû axa navçeyê  ye.  bejayî û  (%20) av e.

### Navçeyên cîran
* Oswego County – bakur rojhilat
* Onondaga County – rojhilat
* Cortland County – başûr rojhilat
* Tompkins County – başûr
* Seneca County – rojava
* Wayne County – rojava
* Prince Edward County, Ontario – bakur

## Jîwar

### Jîwarên mezin

† - Paytexta navçeyê

### Bajarok

* Aurelius
* Brutus
* Cato
* Conquest
* Fleming
* Genoa
* Ira
* Ledyard
* Locke
* Mentz
* Montezuma
* Moravia
* Niles
* Owasco
* Scipio
* Sempronius
* Sennett
* Springport
* Sterling
* Summerhill
* Throop
* Venice
* Victory

### Hamlet
* Kelloggsville
* Sherwood
* Westbury

## Demografî

## Çavkanî

## Girêdanên derve
* 
* 
* Cayuga County NYGenWeb Project
* Cayuga County Sheriff
* Cayuga Community College
* Cayuga County Historical Aerial Photographs of New York , Cornell University Library & Cornell Institute for Resource Information Sciences
* Genealogy and history resources for Cayuga County

Kategorî:Avabûnên 1799an
Kategorî:Navçeyên New Yorkê
Cattaraugus County, New York

**Cattaraugus County** (wekî **Catt County** jî tê zanîn) navçeyeke () li federedewleta New Yorkê ya Dewletên Yekbûyî yên Amerîkayê ye. Di hejmartina nifûsê ya DYAyê ya 2020an de nifûsa navçeyê 77.042 bû. Paytexta navçeyê Little Valley e. Navçe di 1808an de hatiye çêkirin û dûre di 1817an de hatiye organîzekirin.

## Cografya
Li gorî , hemû axa navçeyê  ye.  bejayî û  (1,1%) av e.  di nav navçeyê re diherike.

### Çiya
*  Coldspring (berê Elko)
* Çiyayê Three Sisters, Çiyayê Senecayê, Çiyayê Cayugayê, Çiyayê Onondagayê, Çiyayê Oneidayê, Çiyayê Mohawkê, û Çiyayê Blacksnakeyê li Red Houseyê
*  li Carrolltonê
*  li Great Valleyê
*  û Çiyayê Hermannsê li Oleanê

### Gol

* 
* 
* 
* 
* 

### Çem
* 

### Navçeyên cîran
* Erie County - bakur
* Wyoming County - bakur rojhilat
* Allegany County - rojhilat
* McKean County, Pennsylvania - başûr rojhilat
* Warren County, Pennsylvania - başûr rojava
* Chautauqua County - rojava

### Jîwarên mezin
thumb|350px|rast|Dabeşkirina Cattaraugus County

†† - Gundê berê

† - Paytexta navçeyê

‡ - Bi temamî ne li vê navçeyê ye

Ev agahî tenê ji bo Salamanca û Olean berdest e.

### Bajarok

* Allegany
* Ashford
* Carrollton
* Coldspring
* Conewango
* Dayton
* East Otto
* Elko *(di 1965an de hat rakirin)*
* Ellicottville
* Farmersville
* Franklinville
* Freedom
* Great Valley
* Hinsdale
* Humphrey
* Ischua
* Leon
* Little Valley
* Lyndon
* Machias
* Mansfield
* Napoli
* New Albion
* Olean
* Otto
* Perrysburg
* Persia
* Portville
* Randolph
* Red House
* Salamanca
* South Valley
* Yorkshire

### Hamlet
* Bedford Corners
* Farmersville Station
* Jimerson Town
* Kill Buck
* Sandusky
* Steamburg
* Versailles

### Cihên xwecihiyên amerîkî
* Allegany Reservation
* Cattaraugus Reservation
* Oil Springs Reservation

## Demografî

## Çavkanî

## Girêdanên derve
* 
* Cattaraugus County CattCo.org
* Malpera Cattaraugus County
* Western Southern Tier
* Girêdanên/agahiyên tarîxî ji bo Cattaraugus
* Tarîxa kevn a Cattaraugus County û jîwarên wê
* Cattaraugus County Industrial Development Agency
* Enchanted Mountains of Cattaraugus County (Tourism Site)
* Little Valley Area Chamber of Commerce

Kategorî:Avabûnên 1817an
Kategorî:Navçeyên Appalachia
Kategorî:Navçeyên New Yorkê
Muzexaneya Şaristaniya Hewlêrê

thumb|Muzaxaneya Şaristanya Hewlêrê
Muzexaneya Şaristaniya Hewlêrê ( bi soranî: مۆزەخانەی شارستانیی ھەولێر, bi erebî: متحف أربيل الحضاري ) muzexaneyek arkeolojîk e ku li bajarê Hewlerê paytexta Kurdistana Îraqê ye. Duyem mezintirîn muzexaneya Kurdistana Iraqê ye, piştî muzexaneya Silêmanî li parêzgeha Silêmanî ji aliyê naverok û berhevokan ve. Berhemên wan vedigere serdema berî ya dîrokî ya serdema Abbasî ya dawî Tê de hene.

## Dîrok
Avahiya yekem a Muzeyê di nîvê sala 1960-an hatîye avakirin û hindik berhem tê de hebûn. Avahî biçûk bû û li nava dilê bajarê Hewlêrê, li navçeya Minarahê bû. Wê demê rêvebiriya pişkinîna şûnwaran ya Hewlêrê ji birêvebirina mûzexaneyê berpirsyar bû. Di nîvê salên 1970-an de, avahiya muzeyê ji bo Keleha Hewlêrê hat veguhestin. Mûzeyê ji aliyê Rêveberiya Giştî ya Arkeolojîyê ya li Bexda ve hate rêvebirin. Piştî wê, gelek berhemên ji serdemên kevnar ên cuda, ji Muzeya Iraqê ya li Bexdayê weke deynekî daîmî ji muzeyê re hatin veguhastin. Naverok û koleksîyonên muzeyê pir mezin bûn. Projeyek din ji bo avakirina avahiyek nû di sala 1985'an de dest pê kir, jî bo bicihkirina hejmara berhemên zêde. Avaniya niha di sala 1989an de hate vekirin, piştî bidawîbûna şerê Iraq û Îranê (1980-1988) û nêzî qereqolê kevn yê Qalinj Agha ye. Piştî dagirkeriya Kuweytê (ji aliyê Artêşa Îraqê ve) di sala 1990'an de, serhildana Kurdan di sala 1991'an de û şerê navxweyî yê Kurdan di nav salên 1990'an da, gelek arşîvên muzeyê hatin winda kirin. Ji ber vê yekê, agahiyên li ser gelek destkeftî û berhemên muzeyê winda bûn.

## Salonên Mûzexaneyê
thumb|Yek ji salonên Muzexaneya Şaristaniya Hewlêrê ku berhemên Mezopotamyayê yên ji serdema Paleolîtîk heta destpêka hezarsala 2. a B.Z wêre nimayîş kirin.
thumb|Konê bingeha Perestgehê ya Gudea, serwerê Lagash. Serdema Ur III. Dinav Muzexaneya Şaristaniya Hewlêrê
Avahîya muzeyê biçûk e, ji sê salonên nîşandanê pêk dihê: Di salona yekem de, berhemên ji serdemên beriya dîrokî heta destpêka Mîlenyûma 2' yemîn beriya zayînê de hene. Mêvan wê berhemên ji serdema Paleolîtîk, Çermo, Halaf, Semara, Ûbeyd, Ûrûk, Erîdû, Dînastîka Destpêkê, Akadiyan û Neo-Sumeran bibînin. Çend hêman berê xwe didin serdema Babîla Kevin. Salona duyemîn berhemên ji serdemên Ûrartû, Hûrî, Asûrî (hem Navîn hem jî Neo-Asûrî), Seleukî û Hatra nîşan dide. Ji serdema Neo-Babîlê ti berhem nîne. Di salona dawî de berhemên ji serdemên Sasanî û Îslamî (piranî Abbasî) hene.

## Demjimêra vekirinê
Muze ji Duşemê heta Pêncşemê vekirî ye, 9:00ê sibehê heta 13:00ê êvarê. Di rojên cejnê de girtî ye. Derî belaşe.

## Çavkanî

Kategorî:Cihên arkeolojîk
Kategorî:Cihên dîrokî
Niagara County, New York

**Niagara County** navçeyeke li federedewleta New Yorkê ya Dewletên Yekbûyî yên Amerîkayê ye. Di hejmartina nifûsê ya DYAyê ya 2020an de, nifûsa navçeyê 212.666 bû.  Paytexta navçeyê Lockport e.  Navçe navê xwe ji peyva *Onguiaahra* werdigire.

## Erdnîgarî
Li gorî , hemû axa navçeyê  ye.  bejayî û  (%54) av e.

### Navçe û deverên cîran
* Orleans County - rojhilat
* Genesee County - başûr rojhilat
* Erie County - başûr
* Regional Municipality of Niagara, Ontario, Canada - rojava

## Jîwar
thumb|350px|rast|Nexşeya bajarvaniyên navçeya Niagara

### Jîwarên mezin

### Bajarok

* Cambria
* Hartland
* Lewiston
* Lockport
* Newfane
* Niagara
* Pendleton
* Porter
* Royalton
* Somerset
* Wheatfield
* Wilson

### Hamlet
thumb|350x350px|bajarvaniyên navçeya Niagara

* Nashville
* Orangeport
* Pekin

### CDP
* Newfane
* Niagara University
* Olcott
* Ransomville
* Rapids
* Sanborn
* South Lockport

## Demografî

### Serjimariya 2020

## Çavkanî

## Girêdanên derve

* Niagara County webpage
* Niagara County li Curlie

Kategorî:Avabûnên 1808an
Kategorî:Navçeyên New Yorkê
Java bytecode

**Java bytecode** koma talîmatan Java virtual machinê (JVM) ye, ji bo şuxilandina programên ko bi Javayê û zimanên dî yên JVMê hewce ye. Her operasyona bytecodê di JVMê de bi yek baytî tê şanîkirin, sebeba navê "bytecode" (koda baytan), û ew dike ku ev bibe formeke piçûk ji bo talîmatan. Ev forma "di neqebêna wê de" dike ku programên Javayê karibin netêkildarî platformê bin, ji ber ku nayêne kompîlekirinî qoda natîv ya mekînê lê têne kompîlekirinî formateke ko li her derî kare were şuxilandin di neqeba împlementasyonên JVMê ên biferq.

JVM wê bytecodê dixwînê yan jî di-cih-de dixe qoda natîv ya mekînê bi kompîlereke Just-In-Timê (JIT), û bi wî şiklî performansa programên Javayê pêş de dixe.Dîzayna Java bytecodê dereceke bilind ya netêkildariya platformê (cross-platform) û emîniyetê dike hedef, û program di cihê JVMê yê kontrolkirî de têne şuxilandin. Bêhtirê caran programkerên Javayê destê xwe nadine bytecodê, lê heke yek ji şiklê wê fêm bike ew kare ji yekî re bibe arîkar wextê ko yek bikeve pey xeletiyên programan yan jî bixwaze wana zûtir bike.

## Têkilî bi Javayê re
Heya programkerên Javayê ne hewce ji bytecodê hebe û hîç ne hewce ne fêm bikin jî. Lê, wek ku di kovara IBMê ya developerWorks de hatiye gotin, "Ku yek bytecode fêm bike û zanibe bê çi bytecode ji kompîlera Javayê were çêkirin ew eynî bi şiklê ko heya assemblyê arî programkerên C û C++ê dike arî yekî dike".

Ji bo nimûne, `iadd` wê du integeran (reqemên tevahî) lev zêde ke, û `dadd` wê du doublan lev zêde ke. Talîmatên `con`, `<code>load`, bi varyantên ku bi `_''n''` re xilas dibin jî hene, ku `''n''` reqemek e, ji bo `''load''` û `store` ji 0 heta 3 ye û ji bo `constn` li gora çeşîdî tê guhertin.

Li vê qoda Javayê meyzênin:

```java
outer:
for (int i = 2; i < 1000; i++) {
    for (int j = 2; j < i; j++) {
        if (i % j == 0)
            continue outer;
    }
    System.out.println (i);
}
```


Kompîlereke Javayê kare qoda banî tercime bike vê bytecodê, heke ew qod di nav metodek/funksiyonekê de bane:

```jasmin
0:   iconst_2
1:   istore_1
2:   iload_1
3:   sipush  1000
6:   if_icmpge       44
9:   iconst_2
10:  istore_2
11:  iload_2
12:  iload_1
13:  if_icmpge       31
16:  iload_1
17:  iload_2
18:  irem
19:  ifne    25
22:  goto    38
25:  iinc    2, 1
28:  goto    11
31:  getstatic       #84; // Field java/lang/System.out:Ljava/io/PrintStream;
34:  iload_1
35:  invokevirtual   #85; // Method java/io/PrintStream.println:(I)V
38:  iinc    1, 1
41:  goto    2
44:  return
```


## Jenerasyon
Zimanê herî zêde ko Java virtual machinê dikê hedef Java ye. Di serî de tenê yek kompîler hebû, kompîlera javac ji Sun Microsystems, ku qoda çavkaniyê ya Javayê ji Java kompîle dikir Java bytecode; lê ji ber ku hemû taybetmendiyên ji bo bytecode ya Java niha li ber destan in, kom/kesên dî jî kompîlerên ko Java bytecodê çêdikin çêkirine. Nimûnên kompîlerên dî:

* Eclipse compiler for Java (ECJ)
* Jikes (ji IBMê hatiye çêkirin, bi )
* Espresso (Tenê Java 1.0)
*  (GCJ), ji Java kompîle dike Java bytecodê û ew kare kompîle bike qoda natîv ya mekînê jî. Heta versiyona 6a perçekek ji  (GCC) bû.

## Çavkanî

Kategorî:Platforma Javayê
Komunên departmena Yonneyê

border|rast|215x215px
Li jêr 423 komunên departmena Yonne ya Fransayê hatiye lîstekirin.

## Çavkanî


Kategorî:Komunên Fransayê
Aiglemont

**Aiglemont**, komuneke li departmena Ardennes a herêma Grand Estê ye ku li bakurê Fransayê ye.

## Nifûs

## Mijarên têkildar
* Komunên departmena Ardennesê
## Çavkanî

## Girêdanên derve

Kategorî:Komunên departmena Ardennesê
Meşkan Xoşab

**Meşkan Xoşab ** (), yek ji bajarê parêzgeha Xorasana Rezewî ye ku bi dewleta Îranê ve girêdayî ye.
## Çavkanî

Kategorî:Bajarên parêzgeha Xorasana Rezewî
Tanya Cîlî Xeylanî

**Tanya Cîlî Xeylanî**, wekî **Tanya Gilly Khailany** jî tê naskirin (jdb. li Başûrê Kurdistanê) ji salên 2006 - 2010ê çalakvan û endama berê ya Parlamena Iraqê ye . Ew hevdamezrînera Weqfa SEED e, rêxistineke ku bi rizgarbûyên tundûtûjiyê û bazirganiya mirovan re li Iraq û herêmê kar dike. Ew yek ji wan parlamenterên sereke bû ku ji bo danîna kotaya ji sedî 25 ji bo jinan di encumenên parêzgehên Iraqê de pêdagirî kir û doza wekheviya derfetên jinan dikir.

## Çavkanî

Kategorî:Çalakvanên kurd
Kategorî:Çalakvanên kurd ên jin
Kategorî:Jinên kurd
Kategorî:Mirovên zindî
Kategorî:Siyasetmedarên kurd
Kategorî:Siyasetmedarên kurd ên jin ên sedsala 21ê
Kategorî:Siyasetmedarên Başûrê Kurdistanê
Tremp

**Tremp** , bajar û şaredariyek e li herêma Alt Pireneu i Aran, parêzgeha Lleidayê li Ketelonya, Spanya. Ew navenda navçeya (*comarca*) Pallars Jussà e.

## Wêne

Tremp des de Puigmaçana.jpg|Tremp
Tremp, Rambla - panoramio.jpg|La Rambla, kolana sereke li Trempê


## Mijarên têkildar
* Lîsteya herêmên Ketelonyayê (vegueria)
* Lîsteya navçeyên Ketelonyayê (comarca)
* Lîsteya parêzgehên Ketelonyayê (província)

## Çavkanî

* 
* 

Kategorî:Şaredariyên Ketelonyayê
Bahoza jeomanyetîk

thumb|Nêrîna hunermendê ku pariyên bayê rojê bi magnetosfera Dinyayê re tevdigerin. Mezinahî ne bi pîvan e.
**Bahoza jeomanyetîk** yan jî **bahoza manyetîkî**, bûyereke jeomanyetîk e ku ji ber têqînên bihêz ên ku li rojê pêk tê diqewime. Pêla şoka teqînê ku bi xwe re bayê rojê tîne tevliheviya demkî li manyetosfera dinyayê pêk tîne.

Frekansa bahozên jeomanyetîk bi lekeyên rojê re zêde dibe û kêm dibe. Di dema herî zêde ya rojê de ku lekeyên rojê digihîjin asta herî zêde, bahozên jeomanyetîk pir caran diqewimin ku piraniya wan ji hêla derxistina girseyî ya koronal (CME) ve têne birêvebirin.

Zêdebûna zexta bayê rojê di destpêkê de magnetosferê dişidîne. Qada manyetîkî ya bayê rojê bi qada manyetîkî ya cîhanê re dikeve hevkarîgeriyê û enerjiyek zêde vediguherîne magnetosferê. Ev her du hevkarîgerî dibe sedema zêdebûna tevgera plazmaya di nav manyetosferê de (ji aliyê zêdebûna qadên elektrîkê ku di hundurê manyetosferê de ne têne birêvebirin) û dibe sedema zêdebûna herika elektrîkê di manyetosferê û îyonosferê de. Di qonaxa sereke ya bahoza jeomanyetîk de, herika elektrîkê di manyetosferê de hêzek manyetîkî diafirîne ku sinorê di navbera manyetosferê û bayê rojê de pêk tîne.

Gelek bûyerên rewşa hewayî ya fezayê bi bahozên jeomanyetîkî ve girêdayî ne yan jî ji ber bahozan çêdibin ku di nav wan de bûyerên perçeyên enerjiya rojê (SEP), herikên jeomanyetîkî (GIC), bahozên îyonosferîk û tevliheviyên îyonosferîk ên ku dibin sedema şilkirina radyo û radarê, astengkirina navîgasyonê ku ji hêla hêlnumeya (pusule) manyetîkî pêk tê û pêşandanên auroralên ku li latên pir nizim têne dîtin, heye.

## Çavkanî

Kategorî:Bahozên jeomanyetîk
Kategorî:Bûyerên xwezayî
Kategorî:Karesatên xwezayî
Bloger

**Bloger** ku di navneteweyî de wekî **weblogger** jî tê zanîn, ew kesên ku blogê ava u sernivîs dikin. Ji bo vê armancê hûn dikarin malper an rûpelan xwe bikar bînin.

Blogerek wekî nivîskarek bingehîn li jor nivîsê radiweste, bi gelemperî di bergehiya kesê yekem de dinivîse û ramana xwe ya kesane yek dike. Ew beşdarî blogosferê ye û pir caran ji bo ku bigihîje hişmendiyeke mezin, nivîsên xwe bi blogên din re bi rêgez girê dide.

Bloger dikarin wekî nivîskarên malperê werin dîtin û ji hemî çînên civakî, temen û komên profesyonel in. Ew ji bo rojnamegeriya kevneşopî û serhêl çavkaniyek girîng a agahdariyê ne. Di nav postek blogê de, nivîskar dikare biceribîne ka mijar ji xwendevanên xwe re çiqas têkildar e û bertek bikar bîne da ku çîroka xwe binivîse.
Sêwirîner

**Sêwirîner** an jî **dîzayner** medyayên wekî wêne, fîlm, malper an hilberên din, bi piranî bi rêzikên rojane yên ji cûrbecûr cûrbecûr têne çêkirin, wekî kinc, mobîlya, tiştên malê, otombêl, zêr û amûran çêdike û disêwirîne.

## Hin sêwirînerên navdar

* Coco Chanel
* Yves Saint Laurent
* Versace
* Lara Dizeyee

## Çavkanî

Kategorî:Dîzayn
Chautauqua County, New York

**Chautauqua County** navçeyeke () li federedewleta New Yorkê ya Dewletên Yekbûyî yên Amerîkayê ye. Di hejmartina nifûsê ya DYAyê ya 2020an de nifûsa navçeyê 127.657 bû. Paytexta navçeyê Mayville e û bajarê wê yê herî mezin Jamestown e. Navê navçeyê ji zimanê  tê lê belê ev ziman hatiye ji bîr kirin û maneya navê navçeyê nayê zanîn. Navçe di sala 1808an de hatiye sazkirin û di 1811an de hatiye organîzekirin.

## Cografya
Li gorî , hemû axa navçeyê  ye.  bejayî û  (%29) av e.

### Navçeyên cîran
* Erie County - bakur rojhilat
* Cattaraugus County - rojhilat
* Warren County, Pennsylvania - başûr rojhilat
* Erie County, Pennsylvania - başûr rojava

## Jîwar
rast|350px

† - Paytexta navçeyê

†† - Gundên kevn

### Bajarok

* Arkwright
* Busti
* Carroll
* Charlotte
* Chautauqua
* Cherry Creek
* Clymer
* Dunkirk
* Ellery
* Ellicott
* Ellington
* French Creek
* Gerry
* Hanover
* Harmony
* Kiantone
* Mina
* North Harmony
* Poland
* Pomfret
* Portland
* Ripley
* Sheridan
* Sherman
* Stockton
* Villenova
* Westfield

### Hamletên din

* Ashville
* Findley Lake
* Forestville
* Hamlet
* Irving
* Laona
* Lily Dale
* Maple Springs
* Van Buren Bay

### Herêmên xwecihên amerîkî
* Cattaraugus Reservation

### Erdên neorganîzekirî
* Chautauqua Lake

## Demografî

## Çavkanî

## Girêdanên derve
* 
* Chautauqua County Malpera hikûmetê
* Agahiyên nifûsê
* Chautauqua County, New York rûpelên tarîxê

Kategorî:Avabûnên 1811an
Kategorî:Navçeyên New Yorkê
Chemung County, New York

**Chemung County** navçeyeke () li federedewleta New Yorkê ya Dewletên Yekbûyî yên Amerîkayê ye. Di hejmartina nifûsê ya DYAyê ya 2020an de nifûsa navçeyê 84.148 bû. Paytexta navçeyê Elmira ye. Navê navçeyê ji navê gundekî xwecihiyên amerîkî tê ku maneya wê "qiloça mezin" e.

Gelek tabeleyên li ser riyên Chemung County herêmê wekî "Welatê Mark Twain" bi nav dike ji ber ku nivîskarê navdar gelek sal li Elmirayê jiyaye û nivîsiye.

## Cografya
thumb|The Chemung County Government Building in Elmira
Li gorî , hemû axa navçeyê ,  bejayî û  (%0,8) av e.

## Jîwar

### Jîwarên mezin

† - Paytexta navçeyê

†† - Gundê kevn

### Bajarok

* Ashland
* Baldwin
* Big Flats
* Catlin
* Chemung
* Elmira
* Erin
* Horseheads
* Southport
* Van Etten
* Veteran

### Hamlet
* Lowman

## Demografî

## Çavkanî

## Girêdanên derve
* 
* Malpera Chemung County, New York
* Odeya Tîcaretê ya Chemung County
* Elmira College
* Chemung County Library District

Kategorî:Avabûnên 1836an
Kategorî:Navçeyên New Yorkê
Dainville-Bertheléville

**Dainville-Bertheléville**, komuneke li departmena Meuse a li herêma Grand Estê ye ku li bakurê rojhilata Fransayê ye.

## Nifûs

## Mijarên têkildar
* Komunên departmena Meuseyê
## Çavkanî

## Girêdanên derve

Kategorî:Komunên departmena Meuseyê
Mihemed Paşa Caf

**Mihemed Paşa Caf** (jdb. 1714 li Başûrê Kurdistanê, Împeratoriya Osmanî), di sala 1714an de ji dayik bû û wek serokê herî bilind ê hoza Cafê ya kurd dihat hesibandin. Keleha Şêrwana ji aliyê wî ve hatiye avakirin.

## Dîrok
Mihemed Paşa Caf ji Împeratoriya Osmanî sernavê Paşa yê zadegan wergirtiye.

Di 20 saliya xwe de li keleha Şêrwana li herêma Kalarê li Başûrê Kurdistanê bi cih bû. Biryardariya wî ya ji bo parastina hoza Caf bû sedema çend pevçûnan di navbera wî de li dijî Qacaran û Osmaniyan. Hoza Caf îro jî heye û sê mîlyon mirov dijimir e .

## Mijarên têkildar
* Caf
* Cafî
* Mehmûd Paşa Caf

## Çavkanî

Kategorî:Desthilatdarên kurd
Kategorî:Jidayikbûn 1714
Kategorî:Kurdên sedsala 18an
Kategorî:Mêrên kurd
Kategorî:Paşa
Ancy-le-Franc

**Ancy-le-Franc**, komuneke li departmena Yonne a li herêma Bourgogne-Franche-Comté ye ku li bakura navendî ya Fransayê ye.

## Nifûs

## Mijarên têkildar
* Komunên departmena Yonneyê
## Çavkanî

## Girêdanên derve

Kategorî:Komunên departmena Yonneyê
Dolmabahçe

thumb|Selamlık, Dolmabahçe
**Qesra Dolmabahçeyê**, li Stenbol, Beşiktaş, Dolmabahçe ji Kabataş heta Beşiktaş Qesra Osmanî. , li herêmek 250,000 m², di navbera Avenue û Bosphorus de ye. Ew li rexê çepê li ber deriyê Behra Marmara ber bi Bosfor ve bi deryayê, li hember Üsküdar û Kuzguncuk ye. Avakirina qesra ku ji aliyê Sultan Abdülmecîd hatiye çêkirin, di sala 1843an de dest pê kiriye û di sala 1856an de temam bûye. Îro wek mûze tê bikaranîn.

Di serdema Komarê de ew qesra ku Atatürk di serdanên xwe yên Stenbolê de wek îqameya xwe bi kar aniye. Bi ser de jî Atatürk li oda 71 a qesrê mir. Herî dawî li ber cenazeyê wî ku li ser katafalka ku li Salona Îmtîhanê hatibû danîn, rêz hate girtin. Qesra Îsmet Înonû piştî Atatürk dema ku Îsmet İnönü hat Stenbolê, di dema serokatiya xwe de bi kar anî. Piştî heyama yek-partiyê, qesr ji bo mêvanên biyanî hate vekirin. Merasîm û şahî ji bo rêzgirtin ji serokê Îtalya Gronchi, şahê Iraqê Faysal, serokwezîrê Endonezyayê Sukarno û serokwezîrê Fransayê General de Gaulle hatin lidarxistin.

Kategorî:Cihên merkezî li Tirkiyeyê
Kategorî:Mustafa Kemal Atatürk
Aignan, Gers

**Aignan** (bi gaskonî: *Anhan*), komuneke li departmena Gers a li herêma Oksîtanyayê ye ku li başûrê rojavayê Fransayê ye.

## Nifûs

## Mijarên têkildar
* Komunên departmena Gersê
## Çavkanî

## Girêdanên derve

Kategorî:Komunên departmena Gersê
Komunên departmena Gersê

border|rast|200px
Li jêr 461 komunên departmena Gers a Fransayê hatiye lîstekirin.

## Çavkanî


Kategorî:Komunên Fransayê
Jack Nicholson

**John Joseph Nicholson (**22 Nîsan 1937**)** lîstikvan û derhênerekî amerîkî ye ku di nava nifşê xwe de wek yek ji gewretirîn aktoran tê nasîn. Nicholsonî 50 salî kar kiriye û divê demê de di 80 filmî de lîstiye û ji bo wan gelek xelat wergirtine.

## Çavkanî

Kategorî:Aktorên amerîkî
Kategorî:Fîlmçêkerên amerîkî
Kategorî:Mirovên zindî
Komunên departmena Mancheyê

border|rast|200px
Li jêr 445 komunên departmena Manche ya Fransayê hatiye lîstekirin.

## Çavkanî


Kategorî:Komunên Fransayê
Chenango County, New York

**Chenango County** navçeyeke () li federedewleta New Yorkê ya Dewletên Yekbûyî yên Amerîkayê ye. Di hejmartina nifûsê ya DYAyê ya 2020an de nifûsa navçeyê 47.220 bû. Paytexta navçeyê Norwich e.

## Cografya
Li gorî , hemû axa navçeyê .  bejayî û  (0.6%) av e.

### Navçeyên cîran
* Madison County - bakur
* Otsego County - bakur rojhilat
* Delaware County - başûr rojhilat
* Broome County - başûr
* Cortland County - rojava
## Jîwar
Norwich tekane bajarê Chenango County e.

### Bajarok

* Afton
* Bainbridge
* Columbus
* Coventry
* German
* Greene
* Guilford
* Lincklaen
* McDonough
* New Berlin
* North Norwich
* Norwich
* Otselic
* Oxford
* Pharsalia
* Pitcher
* Plymouth
* Preston
* Sherburne
* Smithville
* Smyrna

### Gund

* Afton
* Bainbridge
* Earlville
* Greene
* New Berlin
* Oxford
* Sherburne
* Smyrna

### CDP
* Guilford
* Smithville Flats

### Hamlet
* Holmesville
* Mount Upton
* Rockdale
* South Plymouth
## Demografî

## Çavkanî

## Girêdanên derve
* 
* Chenango County, NY 
* Chenango County "Rêbera ji bo turîstan"
* Chenango County GenWeb
* Chenango County Odeya Tîcaretê
* Chenango County Komîteya Demokratîk
* *[http://www.evesun.com *The Evening Sun,*] rojnameya Chenango County*
* ''Chenango Semi-Weekly Telegraph,''

Kategorî:Navçeyên New Yorkê
Clinton County, New York

**Clinton County** navçeyeke () li federedewleta New Yorkê ya Dewletên Yekbûyî yên Amerîkayê ye. Di hejmartina nifûsê ya DYAyê ya 2020an de nifûsa navçeyê 79843 bû. Paytexta navçeyê bajarê Plattsburgh e.

Navê navçeyê ji  tê ku ew walîyê New Yorkê yê yekê bû û dûre bû Cîgirê Serokê yê DYAyê.

## Cografya
Li gorî , hemû axa navçeyê .  bejayî û  (%7,1) av e.

### Navçeyên cîran

* Grand Isle County, Vermont — rojhilat
* Chittenden County, Vermont — başûr rojhilat
* Essex County — başûr
* Franklin County — rojava
* Le Haut-Richelieu Regional County Municipality, Quebec — bakur
* Le Haut-Saint-Laurent Regional County Municipality, Quebec — bakur
* Les Jardins-de-Napierville Regional County Municipality, Quebec — bakur

## Jîwar
### Jîwarên mezin

† - Paytexta navçeyê

†† - Gundê kevn

‡ - Ne bi temamî li vê navçeyê ye

### Bajarok

* Altona
* Au Sable
* Beekmantown
* Black Brook
* Champlain
* Chazy
* Clinton
* Dannemora
* Ellenburg
* Mooers
* Peru
* Plattsburgh
* Saranac
* Schuyler Falls

### Hamlet
* Churubusco
* Coopersville
* Swastika
* Morrisonville

## Demografî

## Çavkanî

## Girêdanên derve
* 
** Clinton County, NY malper
* Tarîxa Clinton County û bajarokên wê bi kurtî
* Clinton County Historical Association Museum

Kategorî:Navçeyên New Yorkê
Aire-sur-l'Adour

**Aire-sur-l'Adour**, komuneke li departmena Landes a li herêma Nouvelle-Aquitaine ye ku li başûrê rojavayê Fransayê ye.

## Nifûs

## Mijarên têkildar
* Komunên departmena Landesê
## Çavkanî

## Girêdanên derve

Kategorî:Kelepûra Cîhanê li Fransayê
Kategorî:Komunên departmena Landesê
Lîsteya hostayên mezin yên sedrencê

Li jêr lîsteyeke kesên ku sernavê hostayê mezin () ê sedrencê bi dest xistine hene. Sernav ji aliyê Federasyona Sedrencê ya Cîhanî () ve tê dîyarîkirin. Ji xeynî şampiyona dinyayê, hostayê mezin sernavê herî bilind e ku sendrencbazek dikare bi dest bixe. Sernav heta mirinê tê dîyarîkirin lê belê qaydeyên FIDEyê destûr dide ku ev sernav were rakirin eger hîle yan jî xapandin hebe. FIDEyê  sernavên hostayê mezin ê sedrencê diyarî kirine, sê sernavên ku hatine rakirin ne tê de ye.

## Hostayên mezin
Navên sedrencbazan bi giştî bi awayê ku di qeydên FIDEyê de xuya dibin hatine lîstekirin. Herçiqas qeydên FIDEyê navan li gorî alfabeya îngilîzî sade bike, li jêr herfên bi herekeyan li kû derê hewce be hatine bikaranîn. Wextê ku nav an jî nivîsînên navên sedrencbazan hatine guherîn, eger ji navê ku di wextê dîyarkirina sernavî de cuda be jî, yê ku herî nû ye hatiye bikaranîn lê belê navê kevn di sûtuna Notê de hatiye lîstekirin. Guhartoyên translîterasyonê wekî "Alexei" an "Alexey" nehatine behskirin.

FIDE ji 1998an ve kodên IDyê derdixe; ji hin hostayên mezin yên sedrencê yên kevn re ID nehatine derxistin. Ji bo hostayên mezin yên sedrencê yên ku dijîn ev cih lînkek e ji bo rûpela Profîla Sedrencê ya FIDEyê. Li vê rûpelê sala ku sernavê GMyê hatiye dîyarîkirin û roja jidayikbûnê ya sedrencbazê tê nîşandan.

Sala Sernavî sala ku FIDEyê bi resmî ev sernav dîyarî kiriye ye. Carinan ev dikare ev sal be ku sedrencbaz şertên ji bo sernavî temam kirine.

Federasyona sedrencbazan di wextê ku sernavê GMyê hatiye dîyarîkirin de hatiye nivîsin. Eger sedrencbaz dûre federasyona xwe guhartibe, di qismê Notê de ev hatiye nivîsin.

Sûtuna Notê çavkaniya agahiyên di rêza xwe de dide. Yên ku ji 1950an heta 2016an in di eynî wextî de di *Chess International Titleholders, 1950–2016* de ji aliyê Di Felice ve hatiye qeydkirin.

## Sernavên rakirî
Sernavên FIDEyê heta mirinê tê dîyarîkirin lê belê qaydeyên FIDEyê destûr dide ku ev sernav were rakirin eger hîle yan jî xapandin hebe.

:

## Not

## Îlanên mirinê

## Çavkanî

## Bîbliyografî

*  (main source to verify titles awarded through 2016)
*  (alternative source for birthplace and biographical dates and year title awarded for most players earning titles before 1987)
* 
* 
* 

## Girêdanên derve
* Serîlêdanên Sernavê FIDEyê

*
Kategorî:Lîste
L'Abergement-de-Varey

**L'Abergement-de-Varey**, komuneke li departmena Ain a li herêma Auvergne-Rhône-Alpesê ye ku li rojhilata Fransayê ye.

## Nifûs

## Mijarên têkildar
* Komunên departmena Ainê
## Çavkanî

## Girêdanên derve

Kategorî:Komunên departmena Ainê
Nogaro

**Nogaro** (bi oksîtanî: *Nogaròu*), komuneke li departmena Gers a li herêma Oksîtanyayê ye ku li başûrê rojavayê Fransayê ye.

## Nifûs

## Mijarên têkildar
* Komunên departmena Gersê
## Çavkanî

## Girêdanên derve

Kategorî:Komunên departmena Gersê