open-index/open-wikipedia-markdown huggingface dataset:
Adolf Mützelburg

**Adolf Mützelburg** (jdb. 3ê kanûna paşîn 1831 li Frankfurt (Oder) - 17ê kanûna paşîn 1882 li Berlîn), nivîskarekî alman yê romanên dîrokî bû.

## Jiyan
Kurê karmendek bacê bi pîşeyê edîtor bû. Romanên wî *Der Herr der Welt* û *Die Millionenbraut* berdewamiya romana Alexandre Dumas a bi sernavê "Mîrê Monte Krîsto" ne.

## Berhemên bijartî
* *Luigia Sanfelice.* Historische Novelle 1851
* *Henning Brabant.* Historische Novelle 1852
* *Das Attentat.* Historische Novelle 1852
* *Der Sohn des Kaisers.* Historische Novelle 1853
* *Der Prophet.* Historischer Roman 1854
* *Kapitain Smith, der Abenteurer.* Historischer Roman 1854, online
* *Die Spanier in Venedig.* Historischer Roman 1855
* *Mazeppa.* Ein historischer Roman 1860
* Der Erbstreit. Roman 1862

## Çavkanî

Kategorî:Mêr
Kategorî:Mirin 1882
Kategorî:Nivîskarên alman
Flavia Vento

**Flavia Vento** (jdb. 11ê gulana 1977 li Roma, Îtalya), *showgirl* û lîstikvaneke îtalyan e.

## Jînenîgarî
Ew ji dayikeke holendî û bavekî îtalyan çêbû. Piştî gihîştina zimanî, ew li Mîlano û Parîsê çalakiya modelê pêk tîne.

## Kariyer
Karîyera wî di cîhana dalberînan de dest pê kir, bi beşdarbûna 1995an ya Neutro Roberts û 1998-a Ferrero Rocher.

Navûdengiya wê ya medyayê ji beşdarbûna wê di weşana Il lotto alle otto de di 1999 de, ku ew Fortuna dilîze û pişt re bi saya dalberînek ji bo qehweha Lavazza (aîdî rêze reklamên li Paradise), ku ew digel Riccardo Garrone xuya dibe û Tullio Solenghi. Di Gulana heman salê de, çapa îtalî ya Playboy dê raporek û bergê hejmara gulanê jê re veqetîne.

## Fîlmnîgarî

### Lîstikvanî

#### Sînema

* *Andata e ritorno*, regia di Alessandro Paci (2003)
* *Parentesi tonde*, regia di Michele Lunella (2006)

#### Wêneguhêz

* *Cinecittà*, regia di Alberto Manni – serie TV (2003)

#### Kurtefîlm

* *Il postino sogna sempre due volte* regia di Rocco Marino (2020)

#### Klîpa vîdyoyî

* *Il mambo del Giubileo* di Piotta (2000)

## Şanoname

* *Gli uccelli*, ji hêla Arîstofanês, ji hêla derhêneriya Renato Giordano (2001)

## Bernameyên wêneguhêzî

* *Il lotto alle otto* (Rai 2, 1998-2001) – *Valletta*
* *Libero* (Rai 2, 2000) – *Valletta*
* *Stracult* (Rai 2, 2000)
* *La fattoria* (Italia 1, 2004) – *Concorrente*
* *Scherzi a parte - Il castello* (Canale 5, 2005) – *Concorrente*
* *Striscia la notizia* (Canale 5, 2005) – *Conduttrice*
* *Grimilde* (Italia 1, 2006) – *Opinionista*
* *L'isola dei famosi* (Rai 2, 2008, 2012) – *Concorrente*
* *Grande Fratello VIP 5* (Canale 5, 2020) – *Concorrente*
* *Live - Non è la D'Urso* (Canale 5, dal 2020) – *Opinionista fissa*

## Dîsknîgarî

#### Single

* 2001 - *Moreno*

## Çavkanî

Kategorî:Aktrîsên îtalî
Kategorî:Jidayikbûn 1977
Kategorî:Jinên îtalî
Jyothika

**Jyothika Saravanan**, (; Mumbaî, Maharaştra, Hindistan) lîstikvaneke hindî ye ku bi piranî di fîlmên tamîlî û di çend fîlmên telugû, malayalamî, kannadî û hindî de lîstiye. Sê Xelatên Fîlman ên Tamîl Nadu, çar Xelatên Dinakaran û Xelatên Fîlman ên Tamîlî yên Navneteweyî wergirtiye. Jyothika Saravanan yek ji lîstikvanên herî baş ên Hindistana Başûr e.

## Jînenîgarî
Jyothika, keça bavekî pencabî û dayikeke mahareştrî ye. Bavê wê Çander Sadanah (derhênerê fîlman e) û dayika wê Sîme Sadanah e. Lîstikvan Nagma nîv-xwîşka wê ye.

Perwerdeya xwe li Akademiya Fêrker, Mumbai qedand. Piştre li Mumbaiyê beşa psîkolojiyê li Zanîngeha Mithibaiyê xwend. Xwişka wê bi navê Roşînî û birayekî wê bi navê Suraj jî heye. Birayê wê wek alîkarê midûr ê Priyadarşanê wezîfe kiriye.

Jyothika di 11ê îlona 2006an de bi aktorên fîlmên hindî Suriya re zewicî. Ciyothika bi hevjîna xwe re di fîlmên ''Poovellam Kettuppar'', ''Uyirile Kalanthathu'', ''Kaakha Kaakha'', *[[Perazhagan]]*, *[[Maayavi]]*, ''June R'' û ''Sillunu Oru Kaadhal'' de lîstiye.

## Fîlmografî
### Fîlm

## Çavkanî

## Girêdanên derve

* 

Kategorî:Aktrîsên hindistanî
Kategorî:Jinên hindistanî
Kategorî:Mirovên zindî
Koma Qamişlo

**Koma Qamişlo** komeke muzîkê ya kurd e ku cara yekem di nav salên 1982an de dest bi muzîkê kiriye.

Koma Qamişlo ne wek komên din ên muzîka Kurdistanê bû. Hejmarek mezin ji dengbêjên ku ji Qamisloyê bûn, beşek ji Dengê Qamişlo dihatin gotin. Hin ku dikarin bêne nav kirin ev in: Seîd Yûsiv, Mihemed Şêxo, Mehmûd Ezîz Şakir û Seîd Gabarî. Lê belê ji ber dirêjahiya rewşa siyasî ya Tirkiye û Sûriyeyê komek rast ava nebû. Endam ji malbat û eşîrên cuda dihatin. Mirov dikare bihesibîne ku ev kom beriya xwenîşandanên 2004an li Qamişloyê belav bûye.

Koma Dengê Qamişlo, weke pêşengê Hunergeha Welat tê dîtin. Her du jî li Qamişlo bûn lê li seranserê Rojava belav bûn.

## Strana ''Dayê dayê''

Di medyayên civakî de derket holê ku melodiya strana *[[Dayê dayê (stran)|Dayê dayê]]* ji bo strana tirk a nijadperest *[[Ölürüm Türkiyem]]* hatiye dizîn. Dû re hat îdia kirin koma Qamişlo di sala 1986an de konserek li bajarê Qamişlo daye û di vê konserê de strana "Dayê dayê" cara ewil hatiye xwendin. Ji bo vê îdîayê heta îro tu çavkaniyên pêbawer nehatine nîşandan, tevî ku îhtimaleke mezin heye ku melodiya stranê hatiye dizîn. Muzîkjen Mustafa Yildizdogan jî ragihandiye ku wî bi xwe muzîk çênekiriye.

Demek şûnda helbestvan û hunermend Gernas Koçer bi rojnameyên cuda re kete têkiliyê û îdia kir ku wî ev stran nivîsiye. Koçer got, ji ber ku ew naxwaze di arşîvan de bi xeletî bi cih bibe û lewma dixwaze bila ew bê sererast kirin:

Ev mînak nîşan dide ku îro jî çanda kurdî bi awayekî bê rehm tê dizîn û biyanîkirin. Ev jî îspata wê yekê ye ku çanda kurdî divê bi qanûnê bê parastin.

## Albûm
* 1986, *Dayê*
* 2003, *Li Qamişlo*

## Çavkanî

Qamişlo
Simran

**Simran Bagga**, navê jidayikbûnê **Rishibhala Naval**, (; Mumbaî, Maharaştra, Hindistan) bi profesyonelî wekî **Simran** tê naskirin. Lîstikvan, hilberîner, dansvana klasîk, model û kesayetiya televîzyonên Hindistanê ye. Bi piranî di fîlmên tamîlî û telugû de lîstiye û di çend fîlmên hindî, malayalamî û kannadî de jî rol girtiye. Di pîşesaziya fîlmên Hindistanê de bi jêhatîbûn û dansvaniya xwe tê naskirin. Di kariyera xwe ya fîlmên dirêj de sê xelatên Filmfare Awards South, Xelata Filman a Tamîl Nadu, sê xelatên Cinema Express, du xelatên Kalaimamani û xelatên herêmî wergirt.

## Jînenîgarî
Simran, keça dêûbavekî punjabî ye û li Mumbaiyê ji dayik bû. Du xwişkên wê bi navê Monal û Ciyotî Naval heye. Birayekî wê jî bi navê Sûmîth heye. Dibistana xwe ya navîn li Lîseya St. Anthony, Versova xwendiye. Simran Bagga, bi zimanên punjabî, hindî, ingilîzî, tamîlî û telugû dipeyive. Dansvanekî perwerdekirî ye û dikare bi cûreyên dansê Bharatanatyamû Salsa bilîze.

Di sala 2003an de bi hevalê xwe yê zarokatiyê Deepak Bagga re zewicî. Du zarokên wan ên kur bi navê Adheep û Adit hene.

## Fîlmografî
### Fîlmên hindî

### Fîlmên tamîlî

## Çavkanî

## Girêdanên derve
* 

Kategorî:Aktrîsên hindistanî
Kategorî:Jinên hindistanî
Kategorî:Mirovên zindî
Çandgeha çayê ya Happy Valley

**Çandgeha çayê ya Happy Valley** (, bi bengalî: হ্যাপি ভ্যালি চা বাগান), plantasyoneke çayê li devera Darjeeling a Bengala Rojava a Hindistanê ye. Ev çandgeh di 1854an de hate sazkirin û yek ji plantasyonên herî kevn ên Darjeelingê ye. Happy Valley ji 177 hektar erd pêk tê û bilindiya wê 2.100 m ye ji rûyê deryayê. Warê çandgehê dikeve sê kîlometre li başûrê Darjeelingê. Pitirî 1500 karkerên vê çandgehê hene.

## Şirketa DOTEPL
Xwediyê vê plantasyonê û hin çandgehên çayê yên din ên vê deverê şirketa DOTEPL (Darjeeling Organic Tea Estates Private Ltd) e û li Ambootia, Changtong, Happy Valley, Monteviot, Moondakotee, Mullootar, Nagri, Noorbong, Sepoydhurah (Chamling), Sivitar, Rangmook Ceder, Rangaroon, Pandam û Aloobari çayeke organîk a bi nav û deng çêdikin.

## Çavkanî

Kategorî:Avabûnên 1854an li Hindistanê
Kategorî:Çandgehên çayê
Darjeeling Happy Valley (çay)

**Darjeeling Happy Valley** cureyekî çay e ku li çandgeha Happy Valley (Darjeeling, Hindistan) çêdikin. Çayeke organîk e.

## Çavkanî

Kategorî:Çay
Meena

**Meena Durairaj**, ( li Chennai, Hindistan) lîstikvaneke hindî ye ku bi piranî di pîşesaziya fîlmên Hindistana Başûr de lîstikvaniyê kiriye. Meena, di sala 1982an de bi fîlmê tamîlî *[[Nenjangal]]* de wek lîstikvana zarok dest bi kariyera xwe kir û piştre di fîlmên ku ji aliyê pîşesaziyên cuda yên herêmî ve hatine çêkirin de rol wergirtiye.

## Jînenîgarî
Meena li bajarê Chennaiya Hindistanê ji dayik bû. Bavê wê Durairaj Tamîlî ye û diya wê Rajamallika jî Malalayî ye. Meena, li dibistanên Vidyodaya li Chennaiyê perwerdeya xwe dît. Ji ber zêdebûna karê lîstikvaniyê neçar ma perwerdeye xwe ya dibistanê di standarda 8an de bidawî anî. Piştî bidawîkirin dibistanê dest bi karê rahêneriya taybetî kir û ji nûve perwerdeya xwe standarda 10an li dibistanên Vidyodaya li Chennai temam kir. Meena dansvanekî perwerdekirî ya cûreya Bharathanatyam e û zimanê tamîlê, telugû, malayalamî, kannadî û hindî dizane.

Meena di 12ê tîrmeha 2009an de li Arya Vysya Samaj Kalyana Mandapam, mihendisê nermalavê li Bangalore, Vidyasagar zewicî. Keçek wan bi navê Nainika Vidyasagar (1 Çile 2011 hate dinê) heye. Keça wan di 5 saliya xwe de li Theri (2016) bi lîstikvan Vijay re yekemcar rola lîstikvaniyê wergirt.

## Fîlmografî
### Fîlm

## Çavkanî

## Girêdanên derve

Kategorî:Aktrîsên hindistanî
Kategorî:Jidayikbûn 1976
Kategorî:Jinên hindistanî
Kategorî:Mirovên zindî
Walter Püschel

**Walter Püschel** (jdb. 3ê sibata 1927 li Chemnitz-Einsiedel - m. 26ê kanûna pêşîn a 2005), nivîskar, edîtor û weşangerê alman bû. Püschel ji bo ciwanan pirtûkên wekî romana qeşmerî *Eine Bernsteinliebe*, romana berlînî *Old Shatterhand in Moabit* nivîsand. Di heman demê de wekî edîtor jî çalak bû. Li weşanên Eulenspiegel Verlag wî gelek anekdot weşandin, tê de ji Friedrichê Mezin, Max Liebermann, Heinrich Zille û Ferdinand Sauerbruch re. Çîroka wî *Das Schulschwein* ya ji 1981an bingeha fîlma DEFA *Schwein gehabt* çêkir.

Püschel di 1944 de bû endamê Waffen SS. Di 1964 de ew bû endamê SED. Ji 1964 heya 1983 bi navê kod "Adler" ( Eylo ) karmendek nefermî ya Ewlehiya Dewletê ya Komara Demokratîk a Almanyayê bû.

## Çîrokên bi deng
* 1960: *Kindermädchen Max* – Derhênerî: Maritta Hübner (Kinderhörspiel – Rundfunk der DDR)
* 1981: *Die Flaschenpost* – Regie: Maritta Hübner (Kinderhörspiel – Rundfunk der DDR)
* 1982: *Strohut-Emil* – Regie: Maritta Hübner (Kinderhörspiel/Kurzhörspiel – Rundfunk der DDR)

## Çavkanî

Kategorî:Jidayikbûn 1925
Kategorî:Nivîskarên alman
Çandgeha çayê ya Margherita

**Çandgeha çayê ya Margherita**, plantasyoneke çayê ye li devera Tinsukia, Assam, Hindistanê. Çandgeh di 1884an de hate sazkirin û bi navê şaha îtalî "Margherita" binavkirî bûye wek bîranîna endazeyarê îtalî Roberto Paganini yê ku riya trênê ya heremê çêkiriye. Li çandgehê çayeke tehmxweş a bi navê Margherita çêdikin.

## Çavkanî

Kategorî:Çandgehên çayê
Jean-Joseph Sanfourche

**Jean-Joseph Sanfourche**, ku bi tenê wekî **Sanfourche** tê zanîn, nîgarkêş, helbestvan, şêwekar û peykersazê fransî bû, 25ê hezîrana 1929 li Bordeaux ji dayik bû û 13ê adar 2010 li Saint-Léonard-de-Noblat wefat kir.

## Çavkanî

Kategorî:Helbestvanên fransî
Lyndsay Faye

**Lyndsay Faye** nivîskareke amerîkan e. Pirtûka wê ya pêşîn romana pastiche ya sherlockholmesane ya bi navê *[[Dust and Shadow: An Account of the Ripper Killings by Dr. John H. Watson]]* bû. Pişt re ew ji bo romanên xwe *The Gods of Gotham* û *Jane Steele* ji bo Xelata Edgar jî hate berbijarkirin. Di sala 2012an de li gorî Komeleya Pirtûkxaneya Amerîkî *The Gods of Gotham* romana razdar "a herî baş a îsal" bû.

## Jiyana wê
Dema ku ew 10 sal bû afirîneriya Sir Arthur Conan Doyle Sherlock Holmes ve dît, eleqeya wê bi şehreza navdar re wekî endamê Herdu Rêzikên Baker Street û Baker Street Baker beşek ji jiyana wê berdewam dike. Conan Doyle digot "Hûn nikarin ji Sherlock Holmes wekî nivîskarekî razdar birevin. Hûn bi tenê nekarin. Ew ê mîna ku bêyî Newton an bi hunera nûjen a bê Picasso re bi stêrfizîkê re mijûl bibin."Faye wekî jina pêşerojê, Gabriel Lehner, dibistana amadeyî ya R. A. Long xwend.

## Kariyer
2016an Faye ji nû ve îlhamkirina Jane Eyre a Charlotte Brontë a bi sernavê Jane Steele anî .

## Pirtûknîgarî

### Roman

* *Jane Steele* (2016) ISBN 978-0399169496
* *The Paragon Hotel* (2019) ISBN 978-0735210752

### Sherlock Holmes

* *Dust and Shadow: An Account of the Ripper Killings by Dr. John H. Watson* (2009) ISBN 1-4165-8330-0
* "The Case of Colonel Warburton’s Madness" short story appearing in *Sherlock Holmes in America* (2009) ISBN 978-1602393523
* *The Whole Art of Detection: Lost Mysteries of Sherlock Holmes* (2017) ISBN 978-0802125927

### Timothy Wilde ( rêzeroman )

* *The Gods of Gotham* (2012) ISBN 978-0399158377
* *Seven for a Secret* (2013) ISBN 978-0399158384
* *The Fatal Flame* (2015) ISBN 978-0399169489

## Çavkanî

Kategorî:Jidayikbûn 1960
Kategorî:Jinên amerîkî
Kategorî:Mirovên zindî
Kategorî:Nivîskarên amerîkî
Jean Dubuffet

Jean Dubuffet (Le Havre, 31ê Tîrmeh 1901, Parîs, 12ê Gulanê, 1985) nîgarvan, peykersaz û hunermendê plastîkî yê fransî ye, yekem teorîsyenek şêwazek hunerê ye ku wî navê "art brut" lê kir. nexweşiya giyanî: nîgar, peyker, kalîfrafya, ku ew qebûl dike ku bi piranî ji xwe re bûye îlham.

## Çavkanî

Kategorî:Jidayikbûn 1901
Kategorî:Mirin 1985
Nayanthara

**Nayanthara**, navê jidayikbûnê **Diana Mariam Kurian** ( li Bangalore, Karnataka, Hindistan), lîstikvaneke hindî ye ku bi piranî di sînemaya tamîlî, telugû û malayalamî de lîstiye. Yekemcar lîstikvana jin a Başûrê Hindistanê ye ku di sala 2018an de di lîsteya Forbes India Celebrity 100 de cih girtiye. Nayanthara, gelek caran wekî superstara xanima sînemaya Hindistana Başûr tê binavkirin. Zêdetirî 75 fîlman de rol wergirtiye.

## Jînenîgarî
Nayanthara bi navê Diana Mariam Kurian li Bangalore, Karnataka, Hindistanê ji dayik bûye. Dê û bavên wê Kuryan Kodiyattu û Omana Kurian ji malbata Kodiyattu ya arîstokratên Thiruvalla, Kerala ye.

Nayanthara piştî ku li Vallavanê bi hev re xebitîn bi Silambarasan re di nava têkiliyê de bû. Lê belê têkiliya wan piştî çend salan qediya. Dema li Vîllû, Nayanthara û Prabhu Deva dixebitî û aşiqê hev bûn. Çend salan di nava têkiliyê de bûn û biryara zewacê dan. Lê belê hevjîna Prabhu Deva Latha di sala 2010an de li dadgeha malbatê daxwaznameyek pêşkêş kir û li dijî Deva xwest ku têkiliya xwe bi Nayanthara re bidawî bike û bi wê re ji nû ve bibe yek.

Wekî din, dema ku Prabhu Deva bi Nayanthara re zewicî, wê gef li wê xwar ku ew ê dest bi greva birçîbûnê bike. Di heman demê de jibo ku Nayanthara rêzikên çanda Tamîlê binpê kiriye, gelek rêxistinên jinan li dijî Nayanthara xwepêşandan li dar xistin. Di sala 2012an de Nayanthara teqez kir ku wê têkiliya xwe bi Deva re bi dawî kiriye.

## Fîlmografî
### Fîlm

## Çavkanî

## Girêdanên derve

* 

Kategorî:Aktrîsên hindistanî
Kategorî:Jinên hindistanî
Kategorî:Mirovên zindî
Kategorî:Modelên hindistanî
Samantha Akkineni

**Samantha Akkineni** ( li Madras, Tamil Nadu, Hindistan) lîstikvaneke hindî ye ku di pîşesaziyên fîlman ên telugu û tamîlê de dest bi kariyera xwe ya lîstikvaniyê kiriye. Di kariyera xwe ya lîstikvaniyê de çar Xelatên Filmfare, du Xelatên Nandi, çar Xelatên Filmên Navnetewî yên Hindistana Başûr û sê Xelatên CineMAAyê wergirtiye.

## Jînenîgarî
Samantha, keça bavekî telugû, Prabhu û dayikek malayalî, Ninette ye û di 28ê nîsana 1987an de ji dayik bûye. Samantha, Pallavaram, Chennai, li Tamil Naduyê mezin bûye û zaroka herî piçûkê malbatê ye. Di heman demê de Samantha, bi awayekî baş zimanê tamîlî diaxive. Tevî binyada xweya herêmî ya têkel, ew xwe wek tamîlî bi nav dike. Beşek ji perwerdehiya xwe li Dibistana Navîn a Bilind a Anglo Indian Angels xwend û pişt re li Stella Maris College, Chennai bawernameya beşê bazirganiyê stand. Ber bi dawiya bawernameya lîsansê ve dest bi karê modeltiyê kir. Bi taybetî bi Naidu Hall re xebitî û bi vî xebatê re yekem car ji aliyê hilberînerê fîlmê Ravi Varman ve hate dîtin.

## Fîlmografî
### Fîlm

## Çavkanî

## Girêdanên derve

* 

Kategorî:Aktrîsên hindistanî
Kategorî:Jinên hindistanî
Kategorî:Mirovên zindî
Egîdê Xudo

**Egîdê Xudo Mihoyan**, di sala 1927an da li gundê Elegezê (berê: Çamuşvana Mezin), li nehiya Aparanê, komara Ermenistanê hatiye dinyayê. Wî dibistana pêşîn û navîn li gundê xwe xwendiye û paşê Enstîtuya pedagojiyê xilas kiriye. Paşê jî bûye dîrektorê dibistana gund.

Bilî romana "Dê û dêmarî" gelek nivîs, novel û kurteçîrokên wî di almanaxa "Bahara teze" û "Riya teze" de weşiyan. Egîd 34 salan (1961-1991) serokatiya beşa wêjeyê ya rojnameya Riya Teze kir.

Egîdê Xudo sala 1999an da, di 72 salîya xwe da koça dawiyê kiriye.

## Berhemên wî
* Dê û dêmarî (roman-1986)
* Jerê (novêl-kurteçîrok)

Kategorî:Jidayikbûn 1927
Kategorî:Nivîskarên kurd
Kategorî:Nivîskarên zimanê kurdî
Eznewir

**Eznewir** li 3&nbsp;km bakurê rojavayê navçeya Panos a parêzgeha Agirî ye. Niştecîh li deşta ku rêyên rojava û bakurê mîrektiyê li hevûdu dixe

Ji belgeyên nivîskî tê fêhm kirin ku çalakiyên avahiyê yên yekem aîdî serdema Qiral Ishpuini ne. King Minua, Argishti I û II. Çalakiyên avakirinê yên li bajêr di serdema Sardurî de berdewam kir.

Nivîsên perestgehê yên li ser keleha li ser Aznavurtepe belgeyên nivîskî yên girîng in. Qiral Minua got: "Wî deriyên Haldi li bajarê Aludiri çêkir û dergehek jî ava kir." Ew di formê de tête behs kirin. Bajarê Aludiri di herêmîbûnê de bi Aznavurtepe re hevdem e û piştgirî dide têgihiştinê ku hem perestgeh hem jî dîwarên bajêr ji hêla Minua ve hatine çêkirin.

Dabeşa keleha bajêr 6 hektar di rêça başûr-başûrrojhilat de digire, lê bajarê jêrîn qadek nêzîkê 25 hektar digire. 4 m dîwarên stûr sitadeli dorpêç kirine. Dîwarên dîwêr-teras li quntarên rojava, rojhilat û başûr, nêzîkê 60–70 m binê xala jorîn de hatin dîtin. Sturiya dîwarê ku li rojava hatî kolandin 5 m ye. Bingeha kevir û laşên kerpîç ên laşên dîwaran ên ku li ser nivînên binyada ku di binê zemîn de vekirîne radibin li hin nuqteyan heya 4 metreyan hatine parastin. Dîwarê bajêr yek ji nimûneyên yekta yên pergala parastina Urartu ye. Bircên 8x8 m bi navberên 18 m hatine danîn.

Perestgeha bajêr jî li jora kelehê ye. Mezinahiya 13,30x13,50 m, di perestgehê de planek çargoşe heye ku bi quncikên rizalîtîk heye. Ew bi karanîna laşek kerpîç li ser 3 rêzên dîwarên kevirî yên jêkirî hate çêkirin. Sturiya dîwaran 4 metre ye. Ji aliyê başûrê rojhilat ve, korîdorek derî 3.20 m dirêj dikeve hundirê cella perestgehê, bi pîvana 5x5 m. Firehiya korîdorê di navbera 1,50-1,75 m de diguhere. Erd kevirê sêgoşeyî û çargoşeyî asfaltkirî ye. Bilindahiya dîwarên dora cella 3,5 m ye. Li ber perestgehê hewşek çargoşeyî heye.

## Çavkanî
Nithya Ram

**Nithya Ram**, ( li Tumkur, Karnataka, Hindistan) lîstikvan û modela televîzyonên hindî ye ku bi zimanê kannadî, tamîlî, malayalam de di çend rêzefîlm û çend fîlimê de lîstikvaniyê kiriye. Kariyera xwe ya lîstikvaniyê, di operayên sabûnî (*soap opera*, rêzefîlmên televîzyonî) yên kannadî de dest pê kir. Nithya Ram, xwişka mezin a lîstikvan Rachita Ram e.

## Jînenîgarî
Nithya Ram ji malbateke hunermend e ku bavê wê K. S. Ramu û xwîşka Rachita Ram bi xwe dansvanên klasîk in. Nithya ji Akademiya Welight jî dansvanekî klasîk ê perwerdekirî ye. Ew di biyoteknolojiyê de dereceya bilind digire û demekê kurt di vî qadê de xebitî.

Nithya bi xwîşka xwe re, bi rêzefîlmên televîzyonî yên kannadî, *Benkiyalli Aralida Hoovu* ya ku li ser televizyonê Zee Kannada dertê, dest bi kariyera xwe kir. Di rêzefîlmên din ên kannadî de bi lîstikvanên wekî Karpoorada Gombe, Rajkumari û Eradu Kanasu de derket derkete pêşberê. Piştre di rêzefîlmê telugû yê bi navê *Muddhu Bidda* de lîstiye.

Di sala 2014an de peymaneke îmzekir ku li hember Aru Gowda di *Muddu Manase* de rola sereke bilîze. Li dor wê demê, wê ji bo operaya duyem a sabûnî ya bi telugû ya *Amma Naa Kodala* peymaneke din jî îmze kir. Pişt re di rêzefîlma *Nandini* ya televîzyona Superhît a Tamîlî de rola sereke lîst.

## Fîlmografî

### Televîzyon

### Fîlm

## Çavkanî

## Girêdanên derve
* 

Kategorî:Aktrîsên hindistanî
Kategorî:Jinên hindistanî
Kategorî:Mirovên zindî
Amrita Rao

**Amrita Rao**, ( li Mumbaî, Maharaştra, Hindistan) fotomodel û lîstikvana fîlmên hindî ye ku di destpêkê de di fîlmên bi zimanê hindî de lîstiye. Amrîta Rao, li Mumbaî ji dayik bû zarokatî û ciwantiya xwe li wir derbas kir. Rao di fîlmê *[[Ab Ke Baras]]* di sala 2002an de rola xwe ya pêşîn lîstiye. Fîlm, sala 2003an de ji bo Xelata Filmfare Best Female Debut Award hat hilbijartin. Yek ji rolên xwe yên herî populer di fîlmê romansî, *[[Vivah]]* di sala 2006an de wergirtiye.

## Jînenîgarî
Amrita Rao, 7ê hezîrana 1981ê de li Mumbaî, Maharaştra, Hindistan ji dayik bûye. Malbata xwe wekî "malbatek pir kevneşopî ya hindî" bi nav dike û xwe jî wekî kesekî pir azadîxwaz şirove dike. Wê piştî hevaltiya 7 salan di 15ê gulana 2016an de li Mumbaiyê bi hevalê xwe Anmol re zewicî. Rao jî bi eslê xwe ji malbatekî konkanîaxiv tê.

## Fîlmografî
### Rêzefîlm

### Fîlm

## Çavkanî

## Girêdanên derve

* 

Kategorî:Aktrîsên hindistanî
Kategorî:Jinên hindistanî
Kategorî:Mirovên zindî
Milaqardan

**Milaqardan**, yek ji gundên kurdên bajarê Xelxalê ye. Zimanê wan kurdî ya kurmancî ye.
## Gelhe

## Çavkanî

Kategorî:Gundên Xelxalê
Lonber

**Lonber**, gundekî mezin ya kurdan e li bajarê Xelxalê li bakurê Îranê ye.
## Gelhe

## Çavkanî

Kategorî:Gundên Xelxalê
Xelxal

**Xelxal** () bajarekî parêzgeha Erdebîlê ye ku bi dewleta Îranê ve girêdayî ye.
Ew bajar li bakurê Îranê ye û bi zimanê azerî diaxivine û li 26 gundên vî bajarî kurdên kurmanc hene, çendîn ji wan ev in: Bolukanlû, Mostefalû, Lonber, Kelistan, Moristan, Aqbulaqê Kurd, Çemlogebîn, Kalar û Pîranlû.

Kategorî:Bajarên parêzgeha Erdebîlê
Mostefalû

**Mostefalu**, yek ji gundên kurdan li bajarê Xelxalê ye ku lê bi kurdî ya kurmancî diaxivine.

## Gelhe

## Çavkanî

Kategorî:Gundên Xelxalê
Pîranlû

**Pîranlu**, yek ji gundên kurdan li bajarê xelxal ê ye ku bi kurdî ya kurmancî diaxivine û hinek ji wan jî asîmîle bûne zimanê wan buye tirkî ya azerî

## Gelhe

## Çavkanî

Kategorî:Gundên Xelxalê
Bolukanlû

**Bolukanlu**, gundekî kurd e ku li bajarê Xelxala ku bi ser parêzgeha Erdebîlê ve ye. Zimanê wan kurdî ya kurmancî ye
## Gelhe

## Çavkanî

Kategorî:Gundên Xelxalê
Aqbulaqê Kurd

**Aqbulaqê kurd**, yek ji gundên kurdan li bajarê xelxalê ye ku bi kurdî ya kurmancî diaxivine,piranîya wan jî li bakurê Îranê dibin , li bajarê rêzvanşehrê li parêzgeha Gîlanê
## Çavkanî

Kategorî:Gundên Xelxalê
Çemlogebîn

**Çemlogebîn**, yek ji gundên kurdan li bajarê Xelxalê ye ku bi kurdî ya kurmancî diaxivine û li başurê vî bajarî dibin.
## Çavkanî

Kategorî:Gundên Xelxalê
Mîrektiya Mansur

**Mîrektiya Mansur (1543-1596)** Ew ji hêla Halîl Xan ve bi hevalbendiya 24 eşîrên Kurd re hate damezrandin.Mîrîtî ji Sultaniye, Zencan, Ebher, Zerinkemer û çend bajarok pêk dihat.

Hin eşîrên Kurd ên di nav mîrektiye de êrişî bazirgan û karwanan kirin, bazirgan çûn ba Şah û gilî kirin.Şah ji vê rewşê aciz bû û sinoren Mîrîtî piçûkkır.

Gava Halil Han mir, kurê wî Devletyar şûna wî da bu Mir.Di dema Erişen Osmanî ya Azerbaycanê de, ji Devlet Yar re peywira parastina sînoran hat dayîn.

Ji ber vê yekê, bi fermana Şah; Hemî wilayetên Kerşeb, Zerinkemer, Secas, Zanjan, Sorluk, Keydar, Sebistan, Enguran, û Kancuka dane Mîrê Mansur. Hin ji van parêzgehan ji ber nakokiyên di navbera Kurd û Kızılbaş de wêran bûn, û Devletyar wan ava kir.

Her ku mîrekti xurttir dibû, xwesteka Devletyar ya serxwebûnê gur dibû û ew li dijî Şah'ra serî hilda.Li ser vê yekê, decidedah biryar da ku artêşek bişîne ser Devletyar, û Devletyar Enburan, ku ji vê yekê agahdar bû, tavilê dest pê kir ku li herêma bebistan kelek mezin ava bike.

Gava artêş nêzîkê Mîrê Reş Mansur bû, wê biryar stend ku bi şev wargeh saz bike, Devletyar bi yekcarî bi şev êrişî artêşê kir û artêşa,têkçûnek mezin xwar.

Şerefnameyê de wiha behsa vî şerî vısa dike;

***<nowiki/>'Dayika Devletyar wê roja dijwar de, li dû hespê xwe dişopand û diqîriya, "Berê tirumbêlên van bigirin",li ser vê yekê tirumbêlên wan hatin girtin,Hin leşkerên ji artêşa Sefewî, ku ji ber vê têkçûna şermîn nexwestin hêrsa Shahah bikişînin, xwe li parêzgarê Geylan girtin***'

Di dema Shahah Abbas de, Devletyar hate girtin û bi 300 zabitî ve hate zincîr kirin, û piştî demekê ew hate darve kirin, ji ber vê yekê Mîr hate rûxandin.

## Binêre
* Dîroka Kurdistanê

## Çavkanî
Bjørkelangen (gol)

**Bjørkelangen**, goleke di nava sînorê parêzgeha Akershusa Norwêcê de ye.

## Mijarên têkildar
* Lîsteya golên Norwêcê

## Çavkanî

Kategorî:Golên Vikenê
Dælivannet

**Dælivannet**, goleke di nava sinorê parêzgeha Akershusa Norwêcê de ye. Gol li binê girê Kolsåsê li aliyê rojhilat ve cih digire. Di golê masî hene û jiyana gelekî cûreyê cihêreng ên teyran li ser golê hene.

## Her wiha bibînin
Lîsteya golên Norwêcê

## Çavkanî

Kategorî:Golên Vikenê
Anita Hassanandani

**Anita Hassanandani**, ( li Mumbaî, Maharaştra, Hindistan) lîstikvaneke hindî ye ku di fîlmên bi zimanên hindî, telugû û tamîlî de lîstikvaniyê kiriye. Anita Hassanandani, herî zêde bi rolên xwe yên di fîlmên *[[Anjali]]*, *[[Shagun Arora]]* û *[[Vishakha Khanna]]* tê naskirin.

## Jînenîgarî
Hesenandani di 14ê nîsana 1981ê de li Mumbaiyê ji dayik bûye û bi eslê ji malbateke sindî ye. Hesenandanî, di 14ê çiriya pêşîn a 2013an de li Goayê bi pisporî bazirganiyê, Rohit Reddy re zewicî. Di 10ê çiriya pêşîn a 2020an de ducaniya xwe di vîdeoyeke Instagramê de ragihand. Zaroka wan ên kur di 9ê sibata 2021ê de hate dinê. Navê Aarav Reddy, li zaroka xwe danîn.

## Fîlmografî
### Muzîk

### Fîlm

## Çavkanî

## Girêdanên derve

* 
* 

Kategorî:Aktrîsên hindistanî
Kategorî:Jinên hindistanî
Kategorî:Mirovên zindî
Mjøsa

**Mjøsa**, goleke di nava sinorê parêzgeha Akershusa Norwêcê de ye. Gola Mjøsa yek ji golên herî mezin ên Norwêcê û Ewropayê ye. Kûrahiya golê 449 mêtro û ji asta deryayê 121 mêtro bilind e.

## Her wiha bibînin
Lîsteya golên Norwêcê

## Çavkanî

Kategorî:Golên Innlandetê
Kategorî:Golên Vikenê
Senar Mamedî

**Senar Mamedî,** Siyasetmedarê Kurd, di sala 1924ê de li gundê Hecîcefan ser bi bajarê Selmasê hate dinê.

## Jînenîgarî
Senar Mamedî di sala 1924ê de li gundê Hecîcefan ser bi bajarê Selmasê hate dinê. Senar di 17 salî ya xwe de kete nav rêzên ciwanên demokratên Kurdistanê. Piştî navçûna Komara Kurdistanê Senar bû berpirsyarê Hizba Demokrat a beşa Bakurê Rojhelat. Di sala 1950 dema serokwezîrî ya Dr. Mosediq de Senar bû namzedê mecilsa şoraya Milî. Ew babet bû sebeba naskirîna wî di nav Îranê û Rojhelatê Kurdistanê de. Sala 1961-62 Senar dijî rêjîma Şahê Îranê dest bi xebata çekdarî kir.

Di sala 1965-67 Senar bo alîkarî kirina ji bo şoreşa Başûrê Kurdistanê derbasî Başûr bû. Mixabin di sala 1970 de Senar li Başûr Kurdistanê de brîndar ket û piştî về radestê Îranê nefret kirin û heta 1979 li zindana Şah de girtî ma. Senar di Cotmeha 1979 di dema şorşa gelê Îranê de Azad bû. Di bihara 1980 paşî ku Hikûmeta Xomeynî hat ser kar û mafê kurdan înkar kirin, Senar carek din dest bi xebata çekdarî siyasî icar li hember rêjîma Xomeynî kir. Hêza bi serokatî ya Senar digihîşte 1000 Kesan.

Senar Mamedî li Swêdê xebatên xwe yên siyasî domand û heta niha 3 pirtuk li ser dîroka Kurdistan, bi tayibet herêma Selmas û serpêhatiyên şoreşa về demê hatine çap kirin û ya 4an jî di bin çapê de ye.

Senar di 85 saliya xwe a ku pir bi xebat û têkoşin ji bo rêzgariya Kurdistanê, di xeribiyê de paşî çendin sal li derveyê welat di 15ê Tebaxê 2009 li bajarê Stokholmê çû ser dilovanî ya xwe.
thumb|287x287px|Senar Mamedi bi Pêşmergeyan.

## Çavkanî
Balafira şer

**Balafira Şer** amûrên hewayî yên ku di şeran de ji bo armancên li ser av û bejahiyê bombebarankirin, balafirên din tehrîbkirin, keşîfkirin, personel û muhîmat veguhestinê ji ali hêzên çekdar ve tên emilandin. Balafira şer bi taybetî yên ji bo neçîr û bombebaranê tên emilandin weke balafira şer an helîkoptera êrîşê tên binavkirin.

## Çavkanî

Kategorî:Hêzên Çekdar
Kategorî:Leşkerî
Kategorî:Teknolojî
Xançepek

**Xançepek**, **Taxa Filla** **Taxa Filehan**, taxeke Sûra Amedê ye ku dîroka wê bi qasî Amedê kevn e. Ji taxên ewil yên Sûrê ye. Ji bilî taxê Xançepekê, navê herêmeke di hundirê Sûrê de ye. Ji gelek taxan pêk tê. Navên ku dewletê li wan taxa kirine *Hasırlı*, *Savaş*, *Fatihpaşa*, *Dabanoğlu* û *Süleyman Nazif*, yanê mirov kare bêje ji minareya Çarling û heya ber bi sûrên Deriyê Rojhilat (Deriyê Nû, Yenîkapiyê) ve Xançepek tê hesêbê. Di nav gel de berê weke Taxa Filehan an Taxa Filla dihat zanîn.

## Dîrok
Di vê herêmê de an taxê de gelek neteweyên cûda bi hev re dijiyan. Cihû, fileh, asûrî û keldanî û ermenî her çiqas di taxên cûda de bûn jî her kes bi dînê xwe dijiya. Di vê taxê de dêra ermeniyan, keldaniyan û ya asûriyan hene. Herweha mizgeftên kevn jî tê de hene. Dêra Dayika Meryem jî di vê taxê de ye.

Di sala 1948an de piştî avabûna dewleta cihûyan Îsraêl, cihû vê taxê diterikînin, pêşî diçin Stembolê û ji wir de jî diçin Îsraêlê. Piştî hereketa Kîprosê ya Tirkiyê jî tax yekcarî ji filehan vala dibe. Niha ji bilî 6-7 malbatên ermenî yên fileh li Sûrê nemane.

Di salên 2015-2016an de di şerê xendekan de ev tax cihê herî dijwar yê şer lê diqewimî bû. Heya ku eniyên sereke yên Yekîneyên Parastina Sivîl (YPS) ev tax bû. Bazara Mast, minareya Çarling, mizgefta Kurşunlû û dibistana seretayî ya Silêman Nazif eniyên sereke yê YPSyê ku şerê giran tê de bû, daxilê Xançepekê bû. Ji ber şer tax zirar û ziyanek pir mezin dît. Hama bêje tax bi temamî xera bû hate xerakirin. Niha ji Minareya Çarling wêdetir têketin qedexe ye. Ji pişta minareyê ve dora taxê bi sacên demir hatine dorpêçkirin.

## Nexşeyên taxa Xançepekê

Wêne:Hasirli.jpg|çep|Taxa Xançepekê (Hasırlı)
Wêne:Savaş_mahale.jpg|Taxa Xançepekê (Savaş)
Wêne:Dabanoglu.jpg|Taxa Xançepekê (Dabanoğlu)
Wêne:Fatipaşa.jpg|çep|thumb|Taxa Xançepekê (Fatihpaşa)
Wêne:Silêman_nazîf.jpg|Taxa Xançepekê (Süleyman Nazif)


## Mijarên têkildar
* Taxên Sûra Amedê
* Sûra Amedê

## Çavkanî

Kategorî:Amed
Kategorî:Dîroka Bakurê Kurdistanê
Kategorî:Taxên amedê
Østre Grimevann

**Østre Grimevann** yan jî **Austre Grimevannet**, goleke di nava sinorê parêzgeha Aust-Agdera Norwêcê de ye. Gol, li ber Rêya E18 cih digire. Perava golê 30,28 û bilindahiya ji asta deryayê 43 mêtre ye.
## Mijarên têkildar
* Lîsteya golên Norwêcê
## Çavkanî

Kategorî:Golên Agderê
Donald Tusk

alt=|thumb| Danasîna serokwezîr ji hêla Serokê Komara Polonyayê Lech Kaczyński (2007)
[alt=|thumb| Donald Tusk û [George W. Bush,Serokê Dewletên Yekbûyî Emerîka (2008)]]
[alt=|thumb| [Angela Merkel, Donald Tusk û José Manuel Durão Barroso di Kongreya Partîya Gel a Ewropî de (2009)]]
alt=|thumb| Donald Tusk û Marek Belka, Serokê Banka Netewî ya Polonya (2012)
**<big>Donald Françîşek Tusk</big>** (rojb. 22 nisanê 1957 li Gdańsk) – sîyasetmedarê Polonî, yek ji avakerên Kongra Lîberal û Demoqratîk (1990) û Platformê Hemwelatî (2001) û serokê wê di salên 2003–2014, di salên 2007–2014 Serokwezire Komara Polonya yê. Di salên 2014–2019 Serokê Komîte ya Ewropa, ji sala 2019 Serokê Partîya Gel ya Ewropî.

Kategorî:Jidayikbûn 1957
Kategorî:Mirovên zindî
Bjornesfjorden

**Bjornesfjorden**, goleke di nava sinorê parêzgeha Buskeruda Norwêcê de ye. Bjornesfjorden li Deşta Hardangervidda cih digire û dikeve nav Parka Neteweyî ya Hardangervidda. Pîvana perava golê 68,10 km ye û bilindahiya asta deryayê 1.223 mêtre ye.

## Mijarên têkildar
* Lîsteya golên Norwêcê

## Çavkanî

Kategorî:Golên Vikenê
Eikeren

**Eikeren**, goleke di nava sinorê parêzgeha Buskeruda Norwêcê de ye. Qada baranê 343,35 km² ye û bilindahiya ji asta deryayê 19 mêtre ye.

## Mijarên têkildar
* Lîsteya golên Norwêcê

## Çavkanî

Kategorî:Golên Vestfold og Telemark
Kategorî:Golên Vikenê
Hettefjorden

**Hettefjorden**, goleke di nava sinorê parêzgeha Buskeruda Norwêcê de ye. Pîvana perava golê 12.58 km ye û 1,231 mêtre ji asta deryayê bilind e.
## Mijarên têkildar
* Lîsteya golên Norwêcê
## Çavkanî

Kategorî:Golên Vikenê
Ewa Farna

**Ewa Farna** (z. 12 Tebax 1993), stranbêjeke polon-çekyayî ye. Wî pênc albûmên studyoyê yên bi zimanê Polonî û çar çekî derxist û ji bo wan hem li Polonya û hem jî li Çekyayê sertîfîkayên platin û zêr stendin. Farna stranbêja herî ciwan e ku li Komara Çek di warê bazirganî de serketî ye. Wî di 2013 de SuperStar ya Çek û Slovakî, di 2014 de li ser X Factor (Polonya) wek jurî kar kir, û naha li Idol (Polonya) endamê juriyê ye. Çile 12, 2018. *"Never Enough"* ji hêla Loren Allred ve. Konser 2018, Tel Aviv, Israîl. Di heman demê de ji bo temsîlkirina Slovakya jî tê zanîn. Di *"Rizgar"* de ji hêla Anggun. Pêşbaziya Strana Eurovision 2008. Li Belgrad, Serbistan.

## Jînenîgarî
Farna di 12-ê Tebaxa 1993-an de ji malbatek Polonî ku li gundê Vendryně yê nêzîkê Třinec, Komara Çek rûniştibû, hat dinê. Wî dibistanek seretayî ya Polonî li Vendryně, dibistanek hunerî ya pênc salan û Gymnasiumek Polonî li Český Těšín xwend. Her weha dibistanek dansê xwend û fêrî lêdana piyanoyê bû. Farna yekem carî piştî ku di pêşbaziyên herêmî yên talent de li Komara Çek û Polonya di 2004 û 2005 de serketî bal kişand. Piştî ku ji hêla hilberîner Lešek Wronka ve hate dîtin, wî di sala 2006-an de albûma xweya yekem Mutls mě vůbec rád derxist. Objev ev roku qezenc kir. Di sala 2006-an de xelata Český slavík ("Czech Nightingale") ("Peyxama Sala") ji bo anketa muzîka neteweyî. Ticho, albûma wî ya duyemîn, ku li Komara Çek gihîşt rêza du, û guhertoya Polonî ya albûma wî ya yekem, Sam na Sam, di 2007-an de derket. Piştî gerê, konsera DVD Blíž ke hvězdám bû albuma herî firotirîn. DVD-ya muzîkê ya 2008-an li Komara Çek. Di destpêka 2009-an de, guhertoya polonî ya albûma wîya duyemîn bi navê Cicho derket. Her weha, di 2010 de, Ewa di xelekek "Hela w opalach" de cih girt.

### Qerebalix
Ewa Farna di 22-ê Gulana 2012-an de di navbera bajarên Třinec û Vendryně de otomobîla xwe qeliband. Wî tenê êşikên piçûk kişand. Li gorî ceribandinek bêhnê, wî di bin bandora alkolê de ajot, û naveroka alkola xwîna wî ji 1 kêmtir bû. Rojek pêşîn, wî derbasbûna mezinbûna xwe pîroz dikir û li pişt çerxê di xew re çû. Wî ev yek ji ber westandina ku ji ber rûniştina teng a hefteyê berî azmûnê çêbûbû sûcdar kir.

## Jiyana kesane

### Hemkomarî
Ewa Farna ji malbatek welatparêz a Polonî ji gundê Wędrynia (bi polonî: *Wędrynia*) li herêma Zolzia ye. Bavê wî, Tadeusz, muzîkjenek e ku di komên gelêrî yên polonî yên herêmî de dixebite. Her çend Parna bi berdewamî dîyar kir ku ew xwe mîna "polê serbilind" hîs dike, hemwelatîbûna wêya polonî-çekî ya dual heye. Ew ji bo mafên hûrgelê Polonî li Komara Çek kampanyayên bi hêz dimeşîne û gelek caran bi Kongreya Polonî ya li Komara Çek re hevkariyê dike.

## Çavkanî

Kategorî:Jidayikbûn 1993
Kategorî:Mirovên zindî
Kategorî:Popvanên çekyayî
Kategorî:Popvanên polonyayî
Kategorî:Stranbêjên çekyayî
Kategorî:Stranbêjên polonyayî
Norefjorden

**Norefjorden**, goleke di nava sinorê parêzgeha Buskeruda Norwêcê de ye. Norefjorden goleke çiyayî ya dirêj û teng e ku bi masîvaniya xwe tê zanîn. Erdê dorhêlê asê û daristanî ye. Pîvana perava golê 24,85 km û bilindahiya ji asta 265 mêtre ye.

## Mijarên têkildar
Lîsteya golên Norwêcê

## Çavkanî

Kategorî:Golên Vikenê
Øvre Hein

**Øvre Hein** ("Heina Jor"), goleke di nava sinorê parêzgeha Buskeruda Norwêcê de ye. Gol li rojhilatê Hardangervidda cih digire û qismek jê Parka Neteweyî ya Hardangervidda ye. Pîvana perava golê 24,36 km ye û bilindahiya ji asta deryayê 1 113 mêtre ye.
## Mijarên têkildar
* Lîsteya golên Norwêcê
## Çavkanî

Kategorî:Golên Vikenê
Øyangen, Ringerike

**Øyangen**, goleke di nava sinorê şaredariya Ringarike ya parêzgeha Buskeruda Norwêcê de ye. Pîvana perava golê 19,72 km û bilindahiya ji asta deryayê 562 mêtre ye.
## Mijarên têkildar
* Lîsteya golên Norwêcê
## Çavkanî

Kategorî:Golên Vikenê
Pirtûka bideng

thumb|Pirtûkên bideng li pirtûkxaneyekê
**Pirtûka bideng** an jî **pirtûka dengî**, tomara nivîsara ku hatî xwendin e. Xwendina tevaya nivîsê wekî "nevekirî" tête nîşankirin, lê nivîsên ku kurtkirî an kurtkirî têne nîşankirin "kurtkirin". Pirtûkên dengî ên dipeyivin ji 1930an ve li dibistan û pirtûkxaneyên giştî û, hindiktir, dikanên muzîkê jî têne dîtin. Berî vîdyo, DVD, CD, û dengên dakêşandî gelek albûmên bêjeyên axaftinê hatin çêkirin, û di van albûman de ji pirtûkan pirtir şanoyên helbest û şano hene. Heya salên 1980an bala firoşyarên pirtûkan nekişand, û piştre firoşyarên pirtûkan dest bi lêkirina pirtûkên dengî li ser refikên pirtûkan kirin.

## Dîrok
Tomarkirinên bêjeyên axaftî yekemcar ji hêla Thomas Edison ve bi dahênana fonografê di 1878an de gengaz bû. "Pirtûkên fonografîk" yek ji wan sepandinên xwerû bû ku Edison xeyal dikir û ev kiryar dê bêyî ku hewlek bide mirovên kor wan dixwîne. Gotinên pêşîn ên ku di fonografiyê de hatine gotin recital-edîtona Edison , "Mary Had a Little Lamb" bû .

## Çavkanî

Kategorî:Formatên pirtûkê
Bajášjávri

**Bajášjávri** (wek *Beyaşyavrî* bixwîne), goleke di nava sinorê parêzgeha Finnmarka Norwêcê de ye. Gol li ser sînorê Fînlendayê cih digire û bilindahiya ji asta deryayê 414 mêtre ye.
## Mijarên têkildar
* Lîsteya golên Norwêcê
## Çavkanî

Kategorî:Golên Troms og Finnmark
Dátkojávri

**Dátkojávri**, goleke di nava sinorê parêzgeha Finnmarka Norwêcê de ye. Gol, li Deşta Finnmarksvidda cih digire û bi qasî 30 kîlomêtre dikeve bakurê gundê Kautokeino yê. Pîvana perava golê 15,25 km ye.

## Mijarên têkildar
* Lîsteya golên Norwêcê
## Çavkanî

Kategorî:Golên Troms og Finnmark
Doggejávri

**Doggejávri**, goleke di nava sinorê parêzgeha Finnmarka Norwêcê de ye. Gola Doggejávri 10 kîlometreyan li başûrê rojhilatê gundê Oldernesê cih digire û pîvana perava golê 10,18 kîlomêtre ye.

## Mijarên têkildar
* Lîsteya golên Norwêcê
## Çavkanî

Kategorî:Golên Troms og Finnmark
Mîrkuliyan

**Mîrkuliyan** ( bi tirkî: çeltikli), gundekî bi ser Bismila Amedê ve ye. Gund derdora 500 malên di heman reng û şêwazê de ne. Her mal 90mçargoşeyê ji 3 jûr û holekê pêk tên. Gund ji aliyê dewletê ve hatiye avakirin û di sala 2000î de koçer û mexdûrê bendava Êlihê lê hatine bicihkirin.

## Erdnîgarî

Gund 2&nbsp;km li jêra rêya Batman-Amedê ye. 25&nbsp;km dûrî Bismil, 60&nbsp;km dûrî Amedê ye.

## Çavkanî
Gákkajávri

**Gákkajávri**, goleke di nava sinorê parêzgeha Finnmarka Norwêcê de ye. Gol, di navbera gundên Lakselv û Karasjok de û dikeve rojhilatê Rêya E06 a Ewropayê. Pîvana perava golê 28,2 kîlomêtre ye.
## Mijarên têkildar
* Lîsteya golên Norwêcê
## Çavkanî

Kategorî:Golên Troms og Finnmark
Lîsteya qeşayên Afrîkayê

[thumb|[Qeşaya Lewis a çiyayê Kenya]]
[thumb|[Qeşaya Stanley a çiyayên Rwenzori]]
[thumb|[Qeşaya Furtwängler (li pêş) li ser Çiyayê Kilimanjaro di tebaxa 2003an de bi vî awayî xuya bû. Li paşê Qada Qeşaya Bakur ya çiyayê Kilimanjaro ye.]]

Va ye lîsteya qeşayên Afrîkayê.
Li Afrîka, nemaze li Afrîkaya Rojhilat, ji 10 000 - 15 000 salan ve herêmên bi qeşayên mezin hene. Berfa berdewam li ser lûtkeyên herî bilind ên Afrîkaya Rojhilat heye. Herweha li rêzeçiyayê Drakensberg û çiyayên Stormberg yên Afrîkaya Başûr û çiyayên Atlasê yên Marokoyê tê dîtin. Heta roja îro jî girseyên qeşayê yên rastîn bi tenê li ser çiyayê Kilîmanjaro û çiyayê Kenya û çiyayê Rwenzori mane. 

## Lîsteya qeşayan
### Çiyayê Kenya
(Hemî li quntarên jorîn ên çiyayê Kenya ne  )

* Qeşaya Mr Ali Cesar
* Qeşaya Diamond
* Qeşayê Darwin
* Qeşaya Forel
* Qeşaya Gregory
* Qeşaya Heim
* Qeşaya Josef
* Qeşaya Kraph
* Qeşaya Lewis
* Qeşaya Northey
* Qeşaya Tyndall

### Çiyayên Rwenzori
* Qeşaya Speke 
* Qeşaya Elena
* Qeşaya Stanley
* Qeşaya Baker

### Çiyayê Kilîmanjaro
Hemû qeşayên Tanzanyayê li ser çiyayê Kilîmanjaro ne. Di nîvê sedsala 20an de 16 qeşa û sê qadên qeşayê hebûne lê di salên 1990an de, ji wan qeşayan çar winda bûne û yên mayî paşde vekişiyan. 

* Qeşaya Arrow (bermayiyek e ji Qeşaya Little Barranco 
* Qeşaya Balletto
* Qeşaya Barranco (berê wekî Qeşaya Gewre yê Barranco dihat nasîn)
* Qeşaya Credner
* Qeşaya Decken
* Qeşayê Zêrîn
* Qeşaya Drygalski (nema)
* Qada Qeşaya Rojhilat ya çiyayê Kilimanjaro
* Qeşaya Furtwängler
* Qeşaya Gewre yê Barranco (niha wekî Qeşaya Barranco tê nasîn)
* Qeşaya Gewre ya Penck (nema)
* Qeşaya Heim
* Qeşaya Klasten
* Qeşaya Barranco ya Biçûk (nema, qeşayeke piçûk maye Qeşaya Arrow nav lê kirin)
* Qeşaya Biçûk a Penck
* Qada Qeşaya Bakur ya çiyayê Kilimanjaro
* Qeşaya Ratzel
* Qeşaya Rebmann
* Qada Qeşaya Başûr ya çiyayê Kilimanjaro
* Qeşaya Uhlig (nema)

## Girêdanên derve

* http://www.theguardian.com/en Environment/2012/jun/03/melting-glaciers-rwenzori-uganda-congo
* http://news.nationalgeographic.com/news/2008/03/080325-africa-glaciers.html

## Çavkanî

qeşayên Afrîkayê
Kategorî:Qeşa
Guolehis Suolojávri

**Guolehis Suolojávri**, goleke di nava sinorê parêzgeha Finnmarka Norwêcê de ye. Gol, 300 mêtre dikeve aliyê rojavayê gola Suolojávri û bi qasî 12 kîlomêtre li bakurê sinorê Norwêc û Fînlandiyayê cih digire.

## Mijarên têkildar
* Lîsteya golên Norwêcê
## Çavkanî

Kategorî:Golên Troms og Finnmark
Idjajávri

**Idjajávri**, goleke di nava sinorê parêzgeha Finnmarka Norwêcê de ye. Gol, 16 kîlomêtre dikeve aliyê bakurê gundê Karasjok û rêya Ewropî, E06 bi pira golê, di ber golê re derbas dibe.

## Mijarên têkildar
* Lîsteya golên Norwêcê
## Çavkanî

Kategorî:Golên Troms og Finnmark
Juovvajávri

**Juovvajávri**, goleke di nava sinorê parêzgeha Finnmarka Norwêcê de ye.Gol, bi qasî 7 kîlomêtre li aliyê bakurê rojhilatê gola Stuorajávri û bi qasî 7 kîlometreyan li aliyê bakurê rojavayê gola Iešjávri cih digire.
## Mijarên têkildar
* Lîsteya golên Norwêcê
## Çavkanî

Kategorî:Golên Troms og Finnmark
Geatnjajávri

**Geatnjajávri**, goleke di nava sinorê parêzgeha Finnmarka Norwêcê de ye. Gol, li bakurê sînorê Şaredariya Tana û li ser rêya di navbera gundên Berlevåg û Båtsfjord cih digire.
## Mijarên têkildar
* Lîsteya golên Norwêcê
## Çavkanî

Kategorî:Golên Troms og Finnmark
Kjæsvannet

**Kjæsvannet**, goleke di nava sinorê parêzgeha Finnmarka Norwêcê de ye. Gol li Nîvgirava Sværholt cih digire û di navbera gundên Veidnes û Brenna de ye.
## Mijarên têkildar
* Lîsteya golên Norwêcê
## Çavkanî

Kategorî:Golên Troms og Finnmark
Kovvatnet (Finnmark)

**Kovvatnet**, goleke di nava sinorê parêzgeha Finnmarka Norwêcê de ye. Gol, bi qasî 6 kîlomêtre li aliyê rojhilatê gundê Øksfjordbotnê cih digire û bilindahiya ji asta deryayê 118 mêtre ye.
## Mijarên têkildar
* Lîsteya golên Norwêcê
## Çavkanî

Kategorî:Golên Troms og Finnmark
Nissojávri

**Nissojávri**, goleke di nava sinorê parêzgeha Finnmarka Norwêcê de ye.Gol, 3 kîlomêtre dikeve aliyê başûrê gundê Vestertanayê. Pîvana perava golê 11,3 km û bilindahiya ji asta deryayê 221 mêtre ye.
## Mijarên têkildar
* Lîsteya golên Norwêcê
## Çavkanî

Kategorî:Golên Troms og Finnmark
Lîsteya volkanên Yemenê

[thumb|Pajiqîna volkana [Cebelu't-Teyr bi şev, li Yemenê (2007)]]
thumb|Volkana Cebelu't-Teyr bi roj (2007)
Eva ha lîsteya volkanên çalak û temirî yên Yemenê ye.

## Çavkanî

Yemen
Kategorî:Yemen
Alexandra Picatto

**Alexandra Melina "Alex" Picatto** (jdb. 6ê adara 1983 li Collinsville, Illinois) gerînendeyeke karsaziyê, hesabvan, û lîstikvana berê ya zarok e.

## Jiyana wê
Picatto hem li Collinsville û hem jî li Los Angeles mezin bû. Dema ku ew wek lîstikvanek dixebitî, ew, dayika wê û xwişka wê, di heman demê de lîstikvanek, li Los Angeles dijiyan. Di 1992 de, Picatto Illinois Junior Miss of America bû. Ew di deh saliya xwe de dema ku ew beşdarî pêşbaziyek piyanoya Chicagoyê bû di deh saliya xwe de ji hêla nûnerê talentê ve ji Ajansa Talent a North Shore hate dîtin. Picatto di dalberînan de dest bi xebatê kir û piştre di Kidsongs de li ser PBS lîst.Picatto bi Chris Olivero re zewicî, ​​ku di pêşandana televîzyona ABC Family Kyle XY de lîstikvan bû.

## Fîlmnîgarî

* *Kidsongs* (1993–1995) di rola bi xwe (sometimes nicknamed Alex Palm)
* *Blackbird Hall* (1995) di rola Celia de
* *Not Like Us* (1995) di rola Elizabeth de
* *The Colony* (1995) di rola Danielle Knowlton de
* *Teen Angel* (1997)
* *7th Heaven* (1997) di rola Rita de
* *Charmed* (1999) di rola Tina Hitchens de
* *Get Real* (1999–2000) di rola Amy Shepherd de
* *Malcolm in the Middle* (2000) di rola Bridget de
* *Blackout* (2001) di rola Blair Robbins de
* *Kate Brasher* (2001) di rola Carol Williams de
* *Getting There* (2002) di rola Charley Simms de
* *Summerland* (2005) di rola Whitney de

## Çavkanî

Kategorî:Aktrîsên amerîkî
Kategorî:Aktrîsên ji Illinoisê
Kategorî:Jidayikbûn 1983
Kategorî:Mirovên zindî
Suolojávri (Kautokeino)

**Suolojávri (Kautokeino)**, goleke di nava sinorê parêzgeha Finnmarka Norwêcê de ye. Gol, 250 metre dikeve aliyê rojhilata gola Guolehis Suolojávriyê û bi qasî 10 kîlomêtre dikeve aliyê bakurê sînorê Fînlandiyayê
## Mijarên têkildar
* Lîsteya golên Norwêcê
## Çavkanî

Kategorî:Golên Troms og Finnmark
Vuolit Spielgajávri

**Vuolit Spielgajávri**, goleke di nava sinorê parêzgeha Finnmarka Norwêcê de ye. Gol, 25 kîlomêtre li aliyê başûrê gundê Masi û 30 kîlomêtre li aliyê bakurê gundê Kautokeinoyê cih digire.
## Mijarên têkildar
* Lîsteya golên Norwêcê
## Çavkanî

Kategorî:Golên Troms og Finnmark
Otokar Ural

**Ural,** wesayîta zîrepoş ya leşkerî a tirk e. di sinifa guhêzbarên personelan de ye. Di sala 2013 an de li IDEF ê hatiye pêşkêşkirin. https://defense.otokar.com.tr/tekerlekli-zirhli-arac/4x4-zirhli-arac/ural-4x4-zirhli-arac

Ev wesayît ji bo guheztina leşkeran ber bi qada şer ve û di operasyonên serdegirtinê de tên emilandin. di hin modelên wê de li ser barûya wê çeka otomotîk ya bi kombersê tê kontrol kirin jî hene. herweha kabiliyeta çûyîna bi lastîkên teqandî jî pê re heye. kamerayê şevê û dûrêsor jî di barûya wê de hatine bicihkirin.

## Şerên tê de hatiye bikar anîn
. şerê pkk-tirkiyê

.Şerê Sûrê

.Şerê Nisêbîn

.Şerê Cizîrê

## Çavkanî
1.https://tr.wikipedia.org/wiki/Otokar_Ural?action=edit&veswitched=1

2.https://defense.otokar.com.tr/tekerlekli-zirhli-arac/4x4-zirhli-arac/ural-4x4-zirhli-arac

3.https://www.haberler.com/otokar-ural-i-ilk-kez-idef-te-sergiliyor-4608482-haberi/

Kategorî:Çek (amûr)
Kategorî:Leşkerî
Deşta Finnmarksvidda

thumb|300x300px|Wêneyekî ji deştê
**Deşta Finnmarksvidda** (bi Samî ya bakur: *Finnmárkkoduottar;* bi Ingilîzî: *Finnmark plateau* / *highland*) deşta herî mezinê Norwêcê ye. Rûerda deştê 22.000 kîlomêtre çarçik e. Deşt, ji 300 mêtre heta 500 mêtreyê ji asta deryayê bilind e. Ji sedî 36 rûerda Parêzgeha Finnmarkê ji **Deşta Finnmarksviddayê** pêk tê.

## Çavkanî

Kategorî:Erdnîgariya Norwêcê
Digeren

**Digeren**, goleke di nava sinorê parêzgeha Hedmarka Norwêcê de ye. Rûbarê golê 14,18 km ye û bilindahiya ji asta deryayê 236 mêtre ye.
## Mijarên têkildar
* Lîsteya golên Norwêcê
## Çavkanî

Kategorî:Golên Innlandetê
Femund

**Femund**, goleke di nava sinorê parêzgeha Hedmarka Norwêcê de ye. Gol dikeve rojavayê sinorê Swêdê û Parka Neteweyî ya Femundsmarka ji aliyê bakurê rojhilat ve bi golê re sînor e.
## Mijarên têkildar
* Lîsteya golên Norwêcê
## Çavkanî

Kategorî:Golên Innlandetê
Kategorî:Golên Trøndelagê
Flensjøen

**Flensjøen**, goleke di nava sinorê parêzgeha Hedmarka Norwêcê de ye. Gol, 30 kîlomêtre dikeve aliyê başûrê rojhilatê bajarê Rørosê û li navbera golên Korssjøen û Femunden de cih digire.
## Mijarên têkildar
* Lîsteya golên Norwêcê
## Çavkanî

Kategorî:Golên Innlandetê
Kategorî:Golên Trøndelagê
Galtsjøen

**Galtsjøen**, goleke di nava sinorê parêzgeha Hedmarka Norwêcê de ye. Gol ji aliyê çemên Sølna û Isterfossen ve tê xwedîkirin û pîvana perava golê 13,22 km ye.
## Mijarên têkildar
* Lîsteya golên Norwêcê
## Çavkanî

Kategorî:Golên Innlandetê
Kenan Berekat

**kenan Berekat**, serokê desteya hundirîn ya kantona Cizîrê a rêveberiya xweser a rojavayê Kurdistanê ye.
Lomnessjøen

**Lomnessjøen**, goleke di nava sinorê parêzgeha Hedmarka Norwêcê de ye. Gundên Åkre û Otnes li ser perava golê hatine avakirin û pîvana perava golê 13,93 km ye.
## Mijarên têkildar
* Lîsteya golên Norwêcê
## Çavkanî

Kategorî:Golên Innlandetê
Stuorajávri (Kautokeino)

**Stuorajávri (Kautokeino)**, goleke di nava sinorê parêzgeha Finnmarka Norwêcê de ye. Gol, li Deşta Finnmarksviddayê cih digire û 11 kîlomêtre dikeve aliyê bakurê rojavayê gundê Kautokeinoê.
## Mijarên têkildar
* Lîsteya golên Norwêcê
## Çavkanî

Kategorî:Golên Troms og Finnmark
Lîsteya volkanên Efxanistanê

[thumb|Wêneyê [3D yê Deştî Nevar, Efxanistan.]]

Va ye lîsteya volkanên Efxanistanê.

 
 

## Çavkanî

Efxanistan
Kategorî:Volkanên Efxanistanê
Rogen (gol)

**Rogen (gol)**, goleke ku beşekî biçûk di nav sinorê parêzgeha Hedmarka Norwêcê de ye. Gol, bi piranî li nav sinorê şaredariya Härjedalen a bi ser parêzgeha Jämtland a Swêdê cih digire û beşek piçûk di nav sinorê şaredariyên Røros a Norwêcê de ye.
## Mijarên têkildar
* Lîsteya golên Norwêcê
## Çavkanî

Kategorî:Golên Innlandetê
Kategorî:Golên Trøndelagê
Nedre Roasten

**Nedre Roasten**, goleke di nava sinorê parêzgeha Hedmarka Norwêcê de ye. Nedre Roasten, 50 kîlomêtre li başûrê rojhilatê bajarê Røros cih digire û 9 kîlomêtre dûrî sînorê Swêdê ye.

## Mijarên têkildar
* Lîsteya golên Norwêcê
## Çavkanî

Kategorî:Golên Innlandetê
Kategorî:Golên Trøndelagê
Askevatnet

**Askevatnet**, goleke di nava sinorê parêzgeha Hordalanda Norwêcê de ye. Gol, li aliyê bakurê rojhilata gundê Ask û aliyê rojhilata Girava Askøyê dikeve .

## Mijarên têkildar
* Lîsteya golên Norwêcê
## Çavkanî

Kategorî:Golên Vestlandê