Tirşo

**Tirşo** (*Rumex acetosa*) ji famîleya tirşoyan (*Polygonaceae*)
navê cinsekê riwekan e. Pincarek e biharê ye. Bi qasî 130 cureyên wê hene. Pirranî li nîvkada bakur bicihbûyî ye.

Li Kurdistanê gelek tê dîtin û gelek cureyên wê hene. Pincareke tirş e. Li hin deverên Kurdistanê jê re kerika berxê, tirşikê zerecan, sêxaşik, tirşoya nalik jî dibêjin. Di rastiyê de evana hemî cureyên tirşoyê ne.

## Cureyên wê yên bingehîn (di zanistiyê de)
* *Rumex angiocarpus*, 2n = 14 (dîploîd)
* *Rumex tenuifolius*, 2n = 28 (tetraploîd)
* *Rumex acetosella*, 2n = 42 (heksaploîd)
* *Rumex graminifolius*, 2n = 56 (oktoploîd)

## Cureyên tirşoyê (bijarte)
* Tirşoya zerecan (Rumex arifolius)
* Tirşoya bayê (Rumex thyrsiflorus)
* Tirşoya ga (*Rumex alpinus*)
* Îdir (Rumex sanguineus)
* Tirşoya ga ya çeman (Rumex hydrolapathum)
* Tirşoya dêranê (Rumex obtusifolius)
* Tirşoya jehrdar (Rumex crispus)]]
* Tirşoya kanaryayî (Rumex lunaria)
* Tirşoya xwîndar (Rumex sanguineus)]]
* Tirşoya peravan (Rumex maritimus)
* Tirşoya çivîkan (*Rumex acetosella*)]]
* Tirşoya berxikan (*Rumex acetosa*)
* Tirşoya keran (Rumex conglomeratus)]
* Tirşoya avê (*Rumex aquaticus*)
* Tirşoya gaboxe (Rumex bucephalophorus L.)
* Tirşoya melisî (Rumex confertus Willd.)
* Tirşoya lûtkeyan, tirşoya berfê (Rumex nivalis Hegetschw.)
* Tirçûng an tirçong (Rumex longifolius DC.)
* Kot (tirşo) (Rumex patientia L.)
* Gihasofya (Rumex pulcher L.)
* Tirşoya pelkêmber (Rumex pulcher L.)
* Siltik (Rumex tingitanus L.)
* Pelbîk, pelbî, peldarebî (Rumex triangulivalvis (Danser) Rech.f.)

## Li Kurdistanê binavkirinên cureyên wê

Mixabin li ser giha û pincarên Kurdistanê kesê xebat nekiriye. Kîjan cure di zanistiyê de bi kîjan navê tê binavkirin, kêm tê zanîn.

* **Tirşoya zerecan**, tirşoya zozanan
* **Sêxaşik (tirşo)**: Kêm pelgên wê hene, li cihên kêmavî û hişk tên dîtin, tehma wê hinekê tal e lê hin kes bi taybetî li wan digerin).
* **Tirşoya çivîkan** (çûçikan, balindeyan, pelgên wê gelek hûrik in, bi qasî nikulê balindeyan in)
* **Tirşoya berxikan** (tirşoya xweşik, tirşoya bêrîvanan)
* **Tirşoya ga** (xelk naxwin lê li hin deveran dixaşînin, darikên wê wekî mûzan dişelînin, dixwin)
* **Tirşoya nalî** (tirşoya nalik, tirşoya dişibe nalên/nehlên hespê)
* **Tirşoya bejî** (kovî)

Bihara Kurdistanê dixemilînin, zarok wê dikin nava nanên tenûrê, hinekê xwê (sol) pê werdikin dixwin. An bi sîrim an pincarekê din wekî simak/simaqê dixwin.

Di bijîşkiya gelêrî de bo saxkirina kunêran, pizikên mezin tê bikaranîn. Tirşoyê dikelînin didin ser birînê.

## Galerî

SauerampferPflanze (Rumex acetosa).jpg|Tirşoya berxikan (*Rumex acetosa*)
Ahosuolaheinä (Rumex acetosella).jpg|Tirşoya çivîkan (*Rumex acetosella*)
Rumex alpinus.jpg|thumb|Tirşoya ga ya alpî (*Rumex alpinus*), li Kurdistanê kêm kes dixwin, ew jî dixaşînin
rumex_arifolius_2006.06.28_10.57.17-p6280331.jpg|Tirşoya zerecan (*Rumex arifolius*)
Rumex aquaticus Sturm56.jpg|Tirşoya avê (*Rumex aquaticus*), îlustrasyon ji Jacob Sturm
Rumex conglomeratus.jpg|Tirşoya keran (Rumex conglomeratus)
Rumex crispus 001.JPG|Tirşoya jehrdar (Rumex crispus)
Rumex hydrolapathum2.jpg|Tirşoya ga ya çeman (Rumex hydrolapathum)
Rumex lunaria La Palma.jpg|Tirşoya kanaryayî (Rumex lunaria)
RumexMaritimus.jpg|Tirşoya peravan (Rumex maritimus)
Rumex obtusifolius 001.JPG|Tirşoya dêranê, tirşoya quncifî (Rumex obtusifolius)
Rumex maritimus001.jpg|Îdir, gorî riweknasiyê ev jî ji tirşoyan e
Rumex sanguineus var sanguineus.JPG|Tirşoya xwîndar (Rumex sanguineus)
Rumex thyrsiflorus eF.jpg|Tirşoya bayê (Rumex thyrsiflorus)


## Çavkanî

## Girêdanên derve

Kategorî:Bijîşkiya gelêrî ya Kurdistanê
Kategorî:Famîleya tirşoyan
Kategorî:Pêjgeha polonî
Kategorî:Pêjgeha rûs
Kategorî:Pincar
Kategorî:Riwek