İdris Baluken

**İdris Baluken** (jdb. 2ê tîrmeha 1976an li Çewlîgê, Bakurê Kurdistanê) siyasetmedarekî kurd e ku ji nîsana 2014an vir ve serokê parlementerî ji bo Partiya Demokratîk a Gelan e. Ew berê jî wek serokê parlementerî a Partiya Aştî û Demokrasiyê di 2012an xizmet kir, heya ku partiyeyê di 2014an de ji aliya dewleta tirk hatiye girtin.

Ji hilbijartinên giştî yên hezîrana 2015an û vir ve endama parlementerê parêzgeha Diyarbekirê ye, ji 2011 heta 2015an jî endama parlementerê parêzgeha Çewlîgê bû.

## Jiyana berê
Baluken di 2ê tîrmeha 1976an de li Çewlîgê ji dayik bû û Dibistana Bijîşkiyê ya Zanîngeha Enqereyê qedand. Ew li taxa Heybeliada, Stembol, di nexweşiyên pişikê û tuberkuloz de pispor bû.

Baluken zewicî ye û du zarokên wî hene.

## Pêşveçûna siyasî
girêdan=https://en.wikipedia.org/wiki/File:%C4%B0dris_Baluken_2015.jpg|çep|thumb|230x230px|Baluken di daxuaniyek li parlementerê, 2015

### Partiya Aştî û Demokrasiyê
Baluken ji bo hilbijartina giştî ya 2011an li parêzgeha Çewlîgê ji aliyê Bloka Aştî, Demokrasî û Karkeran ve wekî namzetê serbixwe hate hilbijartin. Weke endamê Partiya Aştî û Demokrasiyê (BDP), Baluken û çend siyasetmedarên din ên alîgirê kurd an jî çepgir di nava Bloka Aştî, Demokrasî û Karkeran de wek namzetên serbixwe derketin pêş, di nava hewleke hevpar de ji bo derbaskirina benda %10 ya hilbijartinê ku pêwîst bû eger BDP weke partî beşdarî hilbijartinê bibûya. Di 22ê tîrmeha 2012an de piştî ku Hasip Kaplan ji wezîfeyê hat girtin, ji aliyê serokê giştî Selahattin Demirtaş ve weke serokê BDPê yê parlementerê hat tayînkirin.

### Partiya Demokratîk a Gelan
Di 28ê nîsana 2014an de piştî lihevkirina BDPê û Partiya Demokratîk a Gelan (HDP) ku nû hatiye avakirin, ji bilî sê parlementerên BDPê hemû endamên ji partiyê derketin û li şûna wê koma parlementera HDPê bûn û Baluken ji bo partiya xwe ya nû serokatiya koma parlementerê kir. Ew endamê şanda Îmraliyê ya siyasetmedarên HDPê bû ku danûstandinên aştiyê di navbera Partiya Karkerên Kurdistanê û hikûmeta Tirkiyeyê de hêsan dikirin, ku heta 28ê sibata 2015an bi Daxuyaniya Dolmabahçeyê encam dabû.

Di hilbijartinên giştî yên hezîrana 2015an de vê carê ji navçeya hilbijartinê ya Diyarbekirê careke din wekî parlamenter hate hilbijartin û piştî 5 mehan di hilbijartinên giştî yên mijdara 2015an de careke din hate hilbijartin. Di hezîrana 2016an de wî dilgiraniya xwe ji nebûna çareseriyekê di gengeşiya li ser tawanbarkirina belgeya zanîngehê ya sexte ya serokkomarê Tirkiyeyê Recep Tayyip Erdoğan de anî ziman.

## Dadgehkirin
Di 4ê mijdara 2016an de li Enqereyê di operasyona ku rêveberên HDPê Selahattin Demirtaş û Figen Yüksekdağ jî hatibûn binçavkirin de, Baluken jî hatibû binçavkirin. Paşê di heman rojê de bi îdiaya “pesnê sûcdaran, propagandaya rêxistina terorê, sûcê li ser navê rêxistina terorê ne endamtî, bi eşkereyî şermezarkirina miletê tirk, Komara Tirkiyeyê û saziyên wê” hat girtin. Di 30ê çileya 2017an de hat berdan, lê di 21ê sibata de dîsa ji aliyê hikûmeta tirk bê îhtîmal hatiye girtin. Di 4ê çileya 2018an de 16 sal û 8 meh cezayê girtîgehê li Baluken hate birîn. Di girtîgehê de dest bi nivîsandinê kir û pirtûkên *Üc Kirik Da* û *Oko* li weşanxaneya Dipnotê hatin weşandin. Di 17ê adara 2021an de serdozger Bekir Şahin ji bo wî û 686 siyasetmedarên din ên HDPê bi hinceta têkiliyên rêxistinî yên bi Partiya Karkerên Kurdistanê (PKK) (bê îhtîmal) re 5 sal cezayê qedexekirina siyasetê li gel HDPê 17ê adara 2021an da.

## Çavkanî

## Girêdanên derve
* 

Kategorî:Endamên Parlamena Tirkiyeyê ya 24an
Kategorî:Endamên Parlamena Tirkiyeyê ya 25an
Kategorî:Endamên Parlamena Tirkiyeyê ya 26an
Kategorî:Jidayikbûn 1976
Kategorî:Kesên ji Çewlîgê
Kategorî:Mirovên zindî
Kategorî:Parlamenterên Diyarbekirê
Kategorî:Siyasetmedarên girtî li Tirkiyeyê
Kategorî:Siyasetmedarên kurd ên Bakurê Kurdistanê
Kategorî:Siyasetmedarên zaza
Kategorî:Siyasetmedarên Partiya Demokratîk a Gelan