Arjen Arî

**Arjen Arî** (jdb. 1956 li gundê Çalê, Nisêbîn − m. 30ê çiriya pêşîn a 2012an li Amedê), nivîskar û helbestvanekî kurd bû.

## Jînenîgarî
Arjen Arî di sala 1956an de, li herêma Omeriyan, li gundê Çalê hatiye dinyayê. Di sala 1979an de Enstîtuya Perwerdehî ya Amedê beşa zimanê tirkî qedand. Weke gelek helbestvan û nivîskarên kurd wî jî bi tirkî dest bi helbestê kir. Di sala 1976an de li Nisêbînê ji ber belavkirina belavokekê hate girtin. Wê demê polîsan dest danîn ser helbestên wî yên bi tirkî û kurdî. Qasî hefteyeké di hepsê de ma. Ew berdan, lê helbestên wî ta niha di mexzena Dadgeha Nisêbînê de hepsî ne. Di gel ku weke cara pêşîn di kovara Tîrêjê de helbestên wî hatin weşandin, ya rast, helbesta wî ya ewil di belavokeke ku li herêma Mêrdînê hate belavkirin de weşiya. Ew helbest ji sê malikan (beytan) pêk dihat.

Malikek jê ev bû:

 
Her wisa, beriya 12ê îlonê helbestên wî ji hêla paleyên tevrika pembû ve bi stranî dihatin gotin. Wek:

Anjî:

Piştî 12ê îlonê de ew li welêt ma, helbestên wî di kovarên li derveyî welêt wekî Berbang, Kurdistan Press, Nûdem, Çira, Pelîn û Rewşenê de hatin weşandin. Di sala 1992an de li navçeya Nisêbînê li ber deriyê mala xwe rastî êrişeke çekî bû û birîndar rakirin Nexweşxaneya Zanîngeha Dîcleyê. Ji wê bûyerê de Arjen Arî li Amedê dijî.

Helbestvan Arjen Arî ku demek bû ji ber nexweşiya pençeşêrê (kanserê) li nexweşxaneyê dihate dermankirin di 30ê çiriya pêşîn a 2012an de li Amedê çû ber dilovaniya Xwedê. Qebrê wî li Qebristana Amedê ye. Piştî mirina wî bi cehd û hewldana malbata wî û Weşanên Sor li ser navê wî pêşbirka Helbestê saz kirin û her sal yek şair xelata xwe ji dest jurî werdigire. Weşanên Sor hemû helbestên wî di sala 2019an de, di setekê de kom kirin. 

## Nivîsarên edebî û helbestên wî yên cuda
* 1980 *[[îro dîsa]]*', *'[[ev leşkerê rom]]* û *[[wer]]*, bi navê O. Dara, Tîrêj, 2.
* 1992 *[[Çîroka sêzdeh şev û sêzdeh rojan]]*, Nûdem, 2.
* 1992 *[[Sibeha îlonê]]* û *[[Çarîn]]*, Nûdem, 3.
* 1994 *[[Kevokê]]* û *[[Masîko]]*, Nûdem, 10.
* 1994 *[[Kurik]]* û *[[Kulîlkên bihara derengmayî]]*, Nûdem, 11.
* 1995 *[[Ne axperest im]]*, Çira, 3.
* 1995 *[[Tovreşîn im]]*, Nûdem, 16.
* 1996 *[[Wargeh]]*, Çira, 5.
* 1997 *[[Dilodîn]]*, Nûdem, 21.
* 1997 *[[Ji bîr nebûbê]]*, *[[Çarîn]]* û *[[Heta ferwerdîneke din]]*, Nûdem, 24.
* 1998 *[[Name]]*, Nûdem, 28.
* 2000 *[[Berê min ketiye Xozatê]]*, Nûdem, 34.
* 2007 *[[Min rahiştiye serê xwe]]*, Nûbûn, 94.
* 2008 *[[Piçek zaroktî]]*, Nûbûn, 98.
* 2008 *[[Nûçeyek xwezî û kezî]]*, Nûbûn, 102.
* 2008 *[[Ji klasîkiyê ber bi futurîstiyê ve Reşîdê Kurd]]*, Nûbûn, 104.
* 2008 *[[Birîna Reş]]*, Nûbûn, 105.
* 2008 *[[Qismet]]*, Nûbûn, 106.
* 2008 *[[Ji kişweran payiz e niha!]]*, Nûbûn, 107.

## Berhemên wî
* 1999 *[[Ramûsan min veşartin li geliyekî]]*, Weşanên Avesta, helbest.
* 2002 *[[Ev çiya rûspî ne]]*, Weşanên Avesta, helbest.
* 2003 *[[Destana Kawa]]*, Weşanên Elma, helbest.
* 2006 *[[Eroûtîka]]*, Weşanên Lîs, helbest.
* 2008 *[[Bakûrê Helbestê / Antolojiya Helbesta Bakûr]]*, Weşanên Yekîtiya Nivîskarên Kurd-Duhok, antolojî.
* 2008 *[[Şêrgele]]*, Weşanên Avesta, helbest.
* 2009 *[[Çil Çarîn]]*, Weşanên Enstîtuya Kurdî ya Amedê, helbest.
* 2010 *[[Bîhoka li pişt sînor]]*, Avesta, çîrok.
* 2011 *[[Payîza Peyvê]]*, Weşanên Belkî, Amed, helbest.
* 2011 *[[Destana Kawa û Azhî Dehaq]]* (Wergere tirkî: Şener Özmen), Weşanên Evrensel Basım Yayın, Stembol, destan.
* 2012 *[[Kulîlkên Beîvan]]*, Weşanên Ronahî, Amed, helbest.
* 2012 *[[Gorî û Bindest]]*, Weşanên Ronahî, Amed, helbest.
* 2012 *[[Xasenezer]]*, Weşanên Evrensel Basım Yayın, Stembol, ceribandin.
* 2013 *[[Şiîr û Sînor]]*, Weşanên Evrensel Basım Yayın, Stembol, helbest.
* 2013 *[[Xame sihurî kaxiz şiyar ma]]*, Weşanên Ronahî, Amed, ceribandin

## Bîbliyografî
* Kovara W, 32 (2010). Dosye: Arjen Arî.

## Çavkanî

* Arjen Arî (2010). Bîhoka li pişt sînor. Avesta.
* Kovara W, 32 (2010).

## Girêdanên derve
* 


Kategorî:Helbestvanên kurd
Kategorî:Jidayikbûn 1956
Kategorî:Kesên ji Nisêbînê
Kategorî:Kesên sedsala 20an
Kategorî:Mêr
Kategorî:Mirin 2012
Kategorî:Nivîskarên kurd
Kategorî:Nivîskarên zimanê kurdî