open-index/open-wikipedia-markdown huggingface dataset:
Villeneuve, Vaud

**Villeneuve**, bajarekî Swîsreyê ye û yek ji bajarên kantona Vaud ya herêma Aigleyê ye.
## Gelhe
Li gorî daneyên salan hejmara gelheya bajêr wiha ye:

Colors=
  id:lightgrey value:gray(0.9)
  id:darkgrey  value:gray(0.8)
ImageSize = width:960 height:210
PlotArea = height:150 left:100 bottom:50 right:100
AlignBars = justify
DateFormat = x.y
Period = from:0 till:4200
TimeAxis = orientation:vertical
AlignBars = justify
ScaleMajor = gridcolor:darkgrey increment:800 start:0
ScaleMinor = gridcolor:lightgrey increment:160 start:0
PlotData=
  color:yellowgreen width:40   mark:(line,white) align:center
  bar:1850 from:start till:1161 text:"1.161"
  bar:1860 from:start till:1516 text:"1.516"
  bar:1870 from:start till:1493 text:"1.493"
  bar:1880 from:start till:1334 text:"1.334"
  bar:1888 from:start till:1456 text:"1.456"
  bar:1900 from:start till:1751 text:"1.751"
  bar:1910 from:start till:2086 text:"2.086"
  bar:1920 from:start till:1830 text:"1.830"
  bar:1930 from:start till:2078 text:"2.078"
  bar:1941 from:start till:1808 text:"1.808"
  bar:1950 from:start till:1989 text:"1.989"
  bar:1960 from:start till:2366 text:"2.366"
  bar:1970 from:start till:3705 text:"3.705"
  bar:1980 from:start till:3573 text:"3.573"
  bar:1990 from:start till:4026 text:"4.026"
  bar:2000 from:start till:4180 text:"4.180"


## Çavkanî

Kategorî:Bajarên Swîsreyê
Visp

**Visp**, bajarekî Swîsreyê ye û yek ji bajarên kantona Valais ya herêma Vispê ye.
## Gelhe
Li gorî daneyên salan hejmara gelheya bajêr wiha ye:

Colors=
  id:lightgrey value:gray(0.9)
  id:darkgrey  value:gray(0.8)
ImageSize = width:960 height:210
PlotArea = height:150 left:100 bottom:50 right:100
AlignBars = justify
DateFormat = x.y
Period = from:0 till:6600
TimeAxis = orientation:vertical
AlignBars = justify
ScaleMajor = gridcolor:darkgrey increment:1300 start:0
ScaleMinor = gridcolor:lightgrey increment:260 start:0
PlotData=
  color:yellowgreen width:40   mark:(line,white) align:center
  bar:1850 from:start till:702 text:"702"
  bar:1860 from:start till:832 text:"832"
  bar:1870 from:start till:911 text:"911"
  bar:1880 from:start till:989 text:"989"
  bar:1888 from:start till:1014 text:"1.014"
  bar:1900 from:start till:1147 text:"1.147"
  bar:1910 from:start till:1626 text:"1.626"
  bar:1920 from:start till:1902 text:"1.902"
  bar:1930 from:start till:2321 text:"2.321"
  bar:1941 from:start till:2664 text:"2.664"
  bar:1950 from:start till:3175 text:"3.175"
  bar:1960 from:start till:4092 text:"4.092"
  bar:1970 from:start till:5698 text:"5.698"
  bar:1980 from:start till:6383 text:"6.383"
  bar:1990 from:start till:6234 text:"6.234"
  bar:2000 from:start till:6550 text:"6.550"


## Çavkanî

Kategorî:Bajarên Swîsreyê
Waldenburg, Swîsre

**Waldenburg**, bajarekî Swîsreyê ye û yek ji bajarên kantona Basel-Landschaft ya herêma Waldenburgê ye.
## Gelhe
Li gorî daneyên salan hejmara gelheya bajêr wiha ye:

Colors=
  id:lightgrey value:gray(0.9)
  id:darkgrey  value:gray(0.8)
ImageSize = width:960 height:210
PlotArea = height:150 left:100 bottom:50 right:100
AlignBars = justify
DateFormat = x.y
Period = from:0 till:1500
TimeAxis = orientation:vertical
AlignBars = justify
ScaleMajor = gridcolor:darkgrey increment:300 start:0
ScaleMinor = gridcolor:lightgrey increment:60 start:0
PlotData=
  color:yellowgreen width:40   mark:(line,white) align:center
  bar:1850 from:start till:756 text:"756"
  bar:1860 from:start till:908 text:"908"
  bar:1870 from:start till:872 text:"872"
  bar:1880 from:start till:870 text:"870"
  bar:1888 from:start till:981 text:"981"
  bar:1900 from:start till:1055 text:"1.055"
  bar:1910 from:start till:1027 text:"1.027"
  bar:1920 from:start till:1028 text:"1.028"
  bar:1930 from:start till:1038 text:"1.038"
  bar:1941 from:start till:1079 text:"1.079"
  bar:1950 from:start till:1224 text:"1.224"
  bar:1960 from:start till:1284 text:"1.284"
  bar:1970 from:start till:1449 text:"1.449"
  bar:1980 from:start till:1188 text:"1.188"
  bar:1990 from:start till:1208 text:"1.208"
  bar:2000 from:start till:1328 text:"1.328"


## Çavkanî

Kategorî:Bajarên Swîsreyê
Yverdon-les-Bains

**Yverdon-les-Bains**, bajarekî Swîsreyê ye û yek ji bajarên kantona Vaud a herêma Jura-Nord Vaudoisê ye.
## Gelhe
Li gorî daneyên salan hejmara gelheya bajêr wiha ye:

Colors=
  id:lightgrey value:gray(0.9)
  id:darkgrey  value:gray(0.8)
ImageSize = width:960 height:210
PlotArea = height:150 left:100 bottom:50 right:100
AlignBars = justify
DateFormat = x.y
Period = from:0 till:25000
TimeAxis = orientation:vertical
AlignBars = justify
ScaleMajor = gridcolor:darkgrey increment:5000 start:0
ScaleMinor = gridcolor:lightgrey increment:1000 start:0
PlotData=
  color:yellowgreen width:40   mark:(line,white) align:center
  bar:1850 from:start till:3619 text:"3.619"
  bar:1860 from:start till:4986 text:"4.986"
  bar:1870 from:start till:5782 text:"5.782"
  bar:1880 from:start till:5940 text:"5.940"
  bar:1888 from:start till:6275 text:"6.275"
  bar:1900 from:start till:7985 text:"7.985"
  bar:1910 from:start till:8634 text:"8.634"
  bar:1920 from:start till:8865 text:"8.865"
  bar:1930 from:start till:9715 text:"9.715"
  bar:1941 from:start till:10865 text:"10.865"
  bar:1950 from:start till:12266 text:"12.266"
  bar:1960 from:start till:16338 text:"16.338"
  bar:1970 from:start till:20538 text:"20.538"
  bar:1980 from:start till:20802 text:"20.802"
  bar:1990 from:start till:22758 text:"22.758"
  bar:2000 from:start till:24376 text:"24.376"


## Çavkanî

Kategorî:Bajarên Swîsreyê
Zofingen

**Zofingen**, bajarekî Swîsreyê ye û yek ji bajarên kantona Aargau ya herêma Zofingenê ye.
## Gelhe
Li gorî daneyên sala 2018an hejmara gelheya bajêr 11.655 kes e.

## Çavkanî

Kategorî:Avabûnên 1201ê li Ewropayê
Kategorî:Bajarên Swîsreyê
Paleolîtîk

**Paleolîtîk** ( û , "kevir") an jî **Serdema kevirî ya kevn** beşa herî kevn a serdema kevirî ye ku bi bikaranîna amûrên kevirî yên yekem  3,3 milyon sal berê dest pê dike û heta Pleîstosenê,  11.650 sal beriya dema niha dewam dike.
[thumb|Nexşeya pêşniyarkirî ya koçên mirovên kevn li gorî [Genetîka nifûsê|genetîka nifûsî ya mitokondriyê bi hejmarên ku hezar salên berî niha (rastbûna wê tê nîqaşkirin)]]
Ji beşa destpêkê ya Paleolîtîkê re Paleolîtîka jêrîn tê gotin, ku ji *[[Mirov|Homo sapiens]]* kevntir e. Paleolîtîka jêrîn nêzîkî 2,5 mîlyon sal berê bi *[[Homo habilis]]* (û cinsên têkildar) û amûrên kevirî yên herî kevn dest pê dike. Delîlên li ser kontrolkirina agir ji aliyê mirovên kevn ve di serdema Paleolîtîka jêrîn de ne diyar e yan jî çavkaniyên wê yên zanistî gelek kêm e. Çavkaniyên herî nû piştgirî didin ku bi qasî heta niha tê zanîn bikaranîna agir a herî kevn li Şikefta Wonderwerk, Afrîkaya Başûr, berî 1 mîlyon sal pêk hatiye. Herwiha tê pejirandin ku Homo erectus an Homo ergaster di navbera 790.000 û 690.000 berî dema niha de li Pira Bnot Ya'akov, Îsraêlê agir çêkirine. Bikaranîna agir îmkanê daye mirovên kevn da ku xwarinê çêkin, germahiyê peyda bikin, û bi şevan ronahî hebe.

*[[Mirov|Homo sapiensên]]* kevn bi qasî 200.000 sal berê peyda bûne, pê re Palaeolîtîka navîn dest pê kiriye. Guherînên anatomiyê nîşan didin ku kapasîteya zimên a nûjen jî di dema Paleolîtîka navîn de derketiye. Di serdema Paleolîtîka navîn de, yekem delîlên teqez ên bikaranîna agir ji aliyê mirovan ve hene. Hestî û darên şewitandî yên ku wek 61.000 berî dema niha re hatine tarîxkirin li şûnwarên Zambiyayê hene. Binaxkirina miriyan a sîstematîk, muzîk, hunerên kevn, û bikaranîna amûrên sofîstîke yên bi gelek parçeyan bûyerên girîng ên Paleolîtîka navîn in.

Li seranserê Paleolîtîkê, mirov bi gelemperî wekî neçîrvan-komkerên koçer dijiyan. Civakên neçîrvan-komker pir piçûk û wekhevîxwaz bûn, her çend civakên neçîrvan-komker, ên ku xwedan gelek kereseyan an jî teknîkên depokirina xwarinan ên pêşketî, carinan şêweyekî jiyanê yê nekoçer afirandine, ku tê de pêkhateyên civakî yên kompleks mîna serokêşîran û tebeqeyên civakî jî hebûn.

## Çavkanî


Kategorî:Pleîstosen
Kategorî:Serdemên dîrokê
Mezolîtîk

**Mezolîtîk**, an jî **Serdema kevirî ya navîn** (ji yewnanî:  "navîn" +  "kevir), serdemeke di pêşvexistina teknolojiya mirovahiyê de bû ku di navbera serdemên Paleolîtîk û Neolîtîkê de ye.

Serdema mezolîtîkê bi taybetî li Ewropayê di dawiya serdema Pleîstosenê de, anku 10.000 berî dema niha dest pê kir û bi destpêka çandiniyê bi dawî bû, ku dîroka wê li gorî herêman diguhere. Li hin deveran wekî Rojhilata Nêzîk, çandinî berî ku Pleîstosen bi dawî bibe dest pê kiribû, û li wan deveran Mezolîtîk kurt e û baş nayê pênasekirin. Li deverên ku bandora qeşagirtinê hindik e, carinan têgiha "Epipaleolîtîk" çêtir tê girtin.
thumb|çep|Kanoyên ji nitirandina daran çêkirî
Bermahiyên ji vê serdemê hindik in, pir caran tenê paşmayiyên xwarinan wekî hestiyên heywanan mane. Li deverên daristanî, yekem nîşanên darbirînê hatine dîtin, her çend destpêka darbirînê ya bi awayeke cidî di dema neolîtîkê de ji ber çandiniyê hatibe.

Taybetmendiyên mezolîtîkê li piraniya deveran bi amûrên têkel ên biçûk ji kevirên hesteyan tê diyarkirin. Taxima şokan, tevşoyên kevirî, û objeyên darîn, wek kano û kevanan, di hin şûnwaran de hatine dîtin. Ev teknolojî herî pêşî li Afrîkayê di çandên Azîlî de derketine holê. Dûre bi riya çanda Îbero-Maurusî (Mexreb) ya Afrîkaya Bakur û çanda Kebaran ya Levantê li Ewropayê belav bûne. Lêbelê, vedîtinên serbixwe jî carinan tên teorîzekirin.

## Çavkanî

Kategorî:Holosen
Neolîtîk

**Neolîtîk**, **Çaxa kevirî ya nû** an jî **Serdema kevirî ya nû** çaxeke arkeolojîk a Dinyaya Kevnare û dabeşkirina dawî ya Çaxa kevirî ye. Tevî ku di Paleolîtîkê de çend cinsên însanan hebûn, heta Neolîtîkê tenê *[[Homo sapiens sapiens]]* maye. (Dibe *[[Homo floresiensis]]* heta destpêka neolîtîkê, nêzîkî 12.200 sal berê, jiyabe.) Ev çaxeke pêşketinên teknolojîk û civakî yên prîmîtîv bû. Neolîtîk di 10.200 b.z. de li hin cihên Rojhilata Navîn dest pê kir, û li deverên din ên dinyayê paşê dest pê kir. Di navbera 4.500 û 2.000 b.z de bi dawî bû. Neolîtîk pêşveçûneke taybetmendî û guherînên tevgerî û kulturî ye ku tê de bikaranîna dehlên kovî û xwemalî û heywanên kedîkirî jî pêk hatine.

Çaxa neolîtîkê bi çandiniyê dest pê kir, ku "Şoreşa Neolîtîkê" çêkir. Çandiniya neolîtîk a destpêkî bi çend cinsên nebatên kedîkirî û kovî, û xwedîkirina kûçik, mih û bizinan re sînordar bû. Di çaxa neolîtîkê de pêşketina gundên ewilî, çandinî, kedîkirina heywanan, amûr, û şerên herî kevn ên qeydkirî pêk hatine. Jîngehên mirovan mayindetir bûn. Xaniyên girover ên ji kerpîçê çêkirî û bi tenê odeyekê li hin ji wan jîngehan de hebûn. Dibe ku dîwarekî kevirî li derdora jîngehan hebûn da ku heywanên kedîkirî tê de xwedî bikin û şêniyan ji eşîrên din biparêzin. Jîngehên ku dûra hatin, xwedî xaniyên kerpîçî ên çargoşeyî ne ku malbatan wê demê di tenê odeyekê de an jî di gelek odeyan de bi hev re dijiyan. Keşfên definkirinê, kulteke bav û kalan dide pêşî ku mirovan kiloxên miriyên xwe diparastin. Kultura Vinčayê dibe ku sîstema nivîsînê ya herî pêşîn çêkiribe. Kompleksên mabeda megalîtîk ên Ġgantija bi bînayên xwe yên gewre berbiçav in. Her çend hin civakên ewrasyayî yên neolîtîka dereng mîrektiyên tebeqekirî ên tevlihev û hetta dewletan ava kiribin jî, dewletên pêşîn li Ewrasyayê piştî derketina metalurjiyê hatine avakirin, û piraniya civakên neolîtîkê bi giştî cikavên sade û wekhevîxwaz bûn. Hejmareke mezin a derziyên ji hestî û qiloçan çêkirî hatine keşfkirin, ku ew ji bo girêdana çermî îdeal in lewra wisa dixuye ku piraniya cilûbergan ji çermên heywanan hatine çêkirin. Kevirên qulkirî ên ku (li gorî mezinahiyê) dibe wek serê girover ê teşiyan an jî giraniya tevnan hatibin bikaranîn hatine keşfkirin lewra cil û kitanên ji hiriyê çêkirî di dawiya neolîtîkê de dibe ku derketibin holê.

Çaxa neolîtîkê bi belavbûna amûrên metalî re (di çaxa paxirî an çaxa bronzî de; an jî li hin deverên cografî di çaxa hesinî de) bi dawî bûye.

## Çavkanî

Kategorî:Holosen

Kategorî:Serdemên dîrokê
Kalkolîtîk

Di arkeolojiya Cîhana Kevn de, **Kalkolîtîk**, **Eneolîtîk** an jî **Serdema paxirî** qala serdemeke veguhêz dike ku di vê demê de hem metalurjiya paxirê ya pêşîn xuya dibe hem jî amûrên kevirî bi berfirehî tên bikaranîn. Hin çek û amûr di vê serdemê de ji paxirê hatine çêkirin. Ev serdem ji aliyê karakterê ve bi giranî hîn serdema neolîtîkê bû lê belê ev qonaxeke serdema bronzî ye berî ku were kifşkirin ku bi tevîhevkirina qelay û paxirê re madeneke reqtir, bronz, çêdibe. Serdema paxirî pêşî wekî sedemeke veguhêzînê di navbera neolîtîk û serdema bronzî de dihat pênasekirin. Lê belê ji ber ku bi bikaranîna metalan tê karekterîzekirin, serdema paxirî wek parçeyeke serdema bronzî tê hesibandin.

[çep|thumb|Kaniya paxirê ya kalkolîtîk li Geliyê Timna, [Çola Negev, Îsraêl]]

Şûnwareke arkeolojîk li Serbistanê kevntirîn delîlên ewledar ên çêkirina paxirê di germahiya bilind de ji 7.500 sal berê dihundirîne. Vedîtinên di Hezîrana 2010an de qeydên helandina paxirê bi qasî 800 salan kevntir dike, û pêşniyaz dike dibe ku helandina paxirê ji cihekî belav nebûbe lê belê di wê demê de li deverên cuda yên Asya û Ewropayê, bi awayekî ji hev serbixwe hatibe îcadkirin. Diyardeya metalurjiyê dibe ku ewilî di Hîlala Berhemdar de hatibe pê, ku li wê derê di berî zayînê hezarsala 4an de bûye sebebê serdema bronzî (nêrîna tradîsyonel). Lê belê vedîtinên ji çanda Vinčayê ya Ewropayê niha bi ewlehî hatine tarîxkirin ku ji yên Hîlala Berhemdar hinek kevntir in. Delîlên kanzakirina paxirê li Geliyê Timnayê di navbera 9000 - 7000 sal berê de heye. Pêvajoya veguhastina ji neolîtîk ber bi kalkolîtîkê ve li Rojhilata Navîn di çêkirina amûrên kevirê yên arkeolojîk de bi kêmbûna kirîn û bikaranîna materyalên xav a kalîteya bilind ve tê diyarkirin. Afrîkaya Bakur û Geliyê Nîlê teknolojiya xwe ya hesinî ji Rojhilata Nêzîk îthal kir û pêşketinên serdema bronzî û hesinî bi riya Rojhilata Nêzîk şopand. Lê belê Serdema hesinî û bronzî di heman demê de li piraniya Afrîkayê rû da.

## Çavkanî


Kategorî:Serdemên dîrokê
Zurîx

**Zurîx**, **Zurîh** an jî **Zurich** (bi almanî: *Zürich*), bajarekî Swîsreyê ye û yek ji bajarên kantona Zurîx a herêma Zurîxê ye.

## Gelhe
Li gorî daneyên sala 2018an hejmara gelheya bajêr 415.215 kes e.

## Çavkanî

Kategorî:Bajarên Swîsreyê
Altdorf bei Nürnberg

**Altdorf bei Nürnberg**, bajarekî Almanyaê ye û yek ji bajarên herêma Bavariayê ye.

## Nifûs

## Çavkanî

## Girêdanên derve
* 

Kategorî:Bajarokên Bavyera
Kategorî:Nürnberger Land
Arendsee

**Arendsee**, bajarekî Almanyayê ye û yek ji bajarên herêma Saxony-Anhaltê ye.

## Nifûs

## Çavkanî

## Girêdanên derve

Kategorî:Bajarên Almanyayê
Stainach

**Stainach** şaredariyeke berê ya navçeya Liezen li eyaleta Steiermark ya Awistriya. Ji 2015an ve, ew beşeke ji şaredariya Stainach-Pürgg e.

## Çavkanî

Kategorî:Awistirya
Aach (Hegau)

**Aach** bajarokekî navçeya ''(Landkreis)'' Konstanz li herêma Baden-Württemberg a Almanyayê ye.

## Erdnîgarî

## Nifûs

## Çavkanî

## Girêdanên derve

Kategorî:Bajarokên Baden-Württemberg
Kategorî:Konstanz (navçe)
Altena

**Altena** bajarokekî navçeya ''(Landkreis)'' Märkischer Kreis li Nordrhein-Westfalen, Almanyayê ye.

## Erdnîgarî

## Nifûs

## Çavkanî

## Girêdanên derve
* 

Kategorî:Bajarokên Nordrhein-Westfalen
Kategorî:Dewlet û herêmên ku di sedsala 10an de hatine avakirin
Kategorî:Hilweşînên 1609an
Kategorî:Märkischer Kreis
Abenberg

**Abenberg** bajarokekî navçeya ''(Landkreis)'' Roth li herêma Bavyera ya Almanyayê ye.

## Erdnîgarî

## Nifûs

## Çavkanî

## Girêdanên derve
* 

Kategorî:Bajarokên Bavyera
Kategorî:Roth (navçe)
Altenkirchen, Westerwald

**Altenkirchen** bajarokekî navçeya *(Landkreis)* Altenkirchenê li Rheinland-Pfalz, Almanyayê ye.

## Erdnîgarî

## Nifûs

## Çavkanî

## Girêdanên derve
* 

Kategorî:Altenkirchen (navçe)
Kategorî:Bajarokên Rheinland-Pfalzê
Lucerne

**Lucerne** () an **Luzern** bajar û paytexta kantona Lucerne ya Swîsreyê ye.

## Girêdanên derve

## Çavkanî

Kategorî:Avabûnên 1332an li Ewropayê
Kategorî:Bajarên Swîsreyê
Augsburg

**Augsburg** , bajarekî Almanyayê ye û yek ji bajarên herêma Bavyerayê ye.


Augsburg-284-Maximilianstr 56-52-gje.jpg
Augsburg-258-Maximilianstr 47-gje.jpg
Augsburg-300-Maximilianstr 65+67-gje.jpg
Augsburg-Dom-02-gje.jpg
Augsburg-Dom-24-zum Chor-gje.jpg
Augsburg-Fuggerei-06-gje.jpg
Augsburg-St Anna-06-gje.jpg
Augsburg-St Ulrich+Afra-16-gje.jpg
Augsburg-St Ulrich+Afra-46-Simpertkapelle-gje.jpg
Augsburg-310-Adenauerallee 19-Ecke Hallstr-gje.jpg


## Nifûs

## Çavkanî

## Girêdanên derve


Kategorî:Avabûnên 1276an li Ewropayê
Kategorî:Bajarên Almanyayê
Kategorî:Dewlet û herêmên ku di 1276an de hatine avakirin
Kategorî:Dewlet û herêmên ku di 1803an de hilweşiyan
Kategorî:Kelepûra Cîhanê li Almanyayê
Kategorî:Swabya (Bavyera)
Kantona Baselê

**Kantona Baselê** ji sala 1501an heta 1833an kantoneke Swîsreyê bû ku wek Basel-Stadt û Basel-Landschaft hatiye dabeşkirin.

Kategorî:Dewlet û herêmên ku di 1833an de hilweşiyan
Kategorî:Dewlet û herêmên ku di 1501ê de hatine avakirin
Kategorî:Swîsre
Auma-Weidatal

**Auma-Weidatal**, bajarekî Almanyayê ye û yek ji bajarên herêma Turîngiyayê ye.

## Nifûs

## Çavkanî

## Girêdanên derve

Kategorî:Bajarên Almanyayê
Qadir Elî

**Qadir Elî**, **Qadir 'Elî**, gundekî Şiwanê ye li parêzgeha Kerkûkê (Îraqê).

## Çavkanî

Kategorî:Gundên Şiwanê
Qerebilax, Şiwan

**Qerebilax**, **Qerebiłaẍ**, **Qerebillaẍ**, gundekî Şiwanê ye li parêzgeha Kerkûkê (Îraqê).

## Çavkanî

Kategorî:Gundên Şiwanê
Qerebilax

*Qerebilax, Bane
*Qerebilax, Bazirgan
*Qerebilax, Heştrûd
*Qerebilax, Makû
*Qerebilax, Mehabad
*Qerebilax, Merend
*Qerebilax, Tîqab
*Qerebilax, Verzeqan
*Qerebilaxî Serû (Qerebalixa Jorîn)
*Qerebilaxî Xwarû (Qerebalixa Jêrîn)
Çemê Ennsê

250px|thumb| Çemê Enns, ji dîtina çûkek

**Çemê Enns** beşa başûr ya çemê Dunayê ye ku li bajarê Ennsê ya Awistriyayê tevlî dibin. Li 254 km (li gorî jêderkên kevn 320 km) ew çemê hundurîn ê herî dirêj ê Awistiriyê ye û di binê erdê de di navbera dewletên Federal ên Awistirye Jorîn û Jêrîn de tixûb çêdike.

Kategorî:Çemên Awistiryayê
Liu Yifei

**Liu Yifei** (jdb. 25ê Tebax, 1987, Wuhan) aktrîseke çînî ye.

## Çavkanî

Kategorî:Mirovên zindî
Bad Friedrichshall

**Bad Friedrichshall** bajarokekî navçeya ''(Landkreis)'' Heilbronnê ya herêma Baden-Württemberg a Almanyayê ye.

## Erdnîgarî

## Nifûs

## Çavkanî

## Girêdanên derve

Kategorî:Bajarokên Baden-Württemberg
Kategorî:Heilbronn (navçe)
Bad Lippspringe

**Bad Lippspringe** bajarokekî navçeya ''(Landkreis)'' Paderborn li Nordrhein-Westfalen, Almanyayê ye.

## Erdnîgarî

## Nifûs

## Çavkanî

## Girêdanên derve
* 

Kategorî:Bajarokên Nordrhein-Westfalen
Kategorî:Paderborn (navçe)
Bad Neuenahr-Ahrweiler

**Bad Neuenahr-Ahrweiler** bajarokekî navçeya *(Landkreis)* Ahrweilerê li Rheinland-Pfalz, Almanyayê ye.

## Erdnîgarî

## Nifûs

## Çavkanî

## Girêdanên derve
* 

Kategorî:Ahrweiler (navçe)
Kategorî:Bajarokên Rheinland-Pfalzê
Bad Neustadt an der Saale

**Bad Neustadt an der Saale**, bajarekî Almanyayê ye û yek ji bajarên herêma Bavyerayê ye.

## Nifûs

## Çavkanî

## Girêdanên derve

Kategorî:Bajarokên Bavyera
Kategorî:Rhön-Grabfeld
Berka/Werra

**Berka/Werra**, bajarekî Almanyayê ye û yek ji bajarên herêma Turîngiyayê ye.
## Çavkanî

## Girêdanên derve

Kategorî:Bajarên Almanyayê
Blaubeuren

**Blaubeuren**, bajarokekî Almanyayê ye û yek ji bajarên herêma Baden-Württembergê ye.

## Nifûs

## Çavkanî

## Girêdanên derve

Kategorî:Alb-Donau-Kreis
Kategorî:Bajarokên Baden-Württemberg
Boizenburg/Elbe

**Boizenburg/Elbe** bajarokekî navçeya ''(Landkreis)'' Ludwigslust-Parchim li Mecklenburg-Vorpommern, Almanyayê ye.

## Erdnîgarî

## Nifûs

## Çavkanî

## Girêdanên derve
* 

Kategorî:Avabûnên 1267an li Ewropayê
Kategorî:Bajarokên Mecklenburg-Vorpommern
Kategorî:Ludwigslust-Parchim
Breisach

**Breisach** bajarokekî navçeya Breisgau-Hochschwarzwaldê ya herêma Baden-Württemberg a Almanyayê ye.

## Nifûs

## Çavkanî

## Girêdanên derve

Kategorî:Bajarên Baden-Württemberg
Kategorî:Bajarokên Baden-Württemberg
Kategorî:Breisgau-Hochschwarzwald
Burghausen

**Burghausen** bajarokekî navçeya ''(Landkreis)'' Altötting li herêma Bavyera ya Almanyayê ye.

## Erdnîgarî

## Nifûs

## Çavkanî

## Girêdanên derve
* 

Kategorî:Altötting (navçe)
Kategorî:Bajarokên Bavyera
Buttstädt

**Buttstädt**, bajarekî Almanyayê ye û yek ji bajarên herêma Turîngiyayê ye.
## Çavkanî

## Girêdanên derve

Kategorî:Bajarên Almanyayê
Kategorî:Sömmerda (navçe)
Castrop-Rauxel

**Castrop-Rauxel** bajarokekî navçeya ''(Landkreis)'' Recklinghausen li Nordrhein-Westfalen, Almanyayê ye.

## Erdnîgarî

## Nifûs

## Çavkanî

## Girêdanên derve
* 

Kategorî:Bajarokên Nordrhein-Westfalen
Kategorî:Recklinghausen (navçe)
Zahna-Elster

**Zahna-Elster** yek ji bajarên herêma Saksonya-Anhaltê ya Almanyayê ye.

## Nifûs

## Çavkanî

## Girêdanên derve

Kategorî:Bajarên Almanyayê
Crivitz

**Crivitz**, bajarekî Almanyayê ye û yek ji bajarên herêma Mecklenburg-Vorpommernê ye.

## Nifûs

## Çavkanî

## Girêdanên derve
* 

Kategorî:Avabûnên 1300an li Ewropayê
Kategorî:Bajarokên Mecklenburg-Vorpommern
Kategorî:Ludwigslust-Parchim
Zehdenick

**Zehdenick** yek ji bajarên herêma Brandenburgê ya Almanyayê ye.

## Nifûs

## Çavkanî

## Girêdanên derve
* 

Kategorî:Bajarokên Brandenburg
Kategorî:Oberhavel
Zeitz

**Zeitz** yek ji bajarên navçeya (''Landkreis)'' Burgenlandkreisê li herêma Saksonya-Anhaltê ya Almanyayê ye.

## Nifûs

## Çavkanî

## Girêdanên derve

Kategorî:Bajarên Almanyayê
Zell im Wiesental

**Zell im Wiesental** bajarokekî navçeya ''(Landkreis)'' Lörrach li herêma Baden-Württemberg a Almanyayê ye.

## Cografya

## Nifûs

## Çavkanî

## Girêdanên derve

Kategorî:Bajarokên Baden-Württemberg
Kategorî:Lörrach (navçe)
Zell (Mosel)

**Zell (Mosel)** yek ji bajarên navçeya (''Landkreis)'' Cochem-Zellê li herêma Rheinland-Pfalzê ya Almanyayê ye.

## Nifûs

## Çavkanî

## Girêdanên derve
* 

Kategorî:Bajarokên Rheinland-Pfalzê
Kategorî:Cochem-Zell
Dahme, Brandenburg

**Dahme**, yek ji bajarên navçeya (''Landkreis)'' Teltow-Flämingê li herêma Brandenburg a Almanyayê ye.

## Nifûs

## Çavkanî

## Girêdanên derve

Kategorî:Bajarên Almanyayê
Kategorî:Bajarokên Brandenburg
Dahn

**Dahn**, yek ji bajarên navçeya (''Landkreis)'' Südwestpfalzê li herêma Rheinland-Pfalz a Almanyayê ye.

## Galeriya Wêne

Dahn-Burgengruppe-22-Blick nach Dahn-2015-gje.jpg
Dahn-St Laurentius-02-2019-gje.jpg
Dahn-St Laurentius-28-Deckengemaelde-2019-gje.jpg
Altdahn-14-Suedturm-Bergfried-2015-gje.jpg
Altdahn-08-Torbogen-2015-gje.jpg
Grafendahn-10-Altdahn-2015-gje.jpg
Dahn-Ehrenfriedhof-Kreuzweg-10-Jesus wird seiner Kleider beraubt-2022-gje.jpg
Dahn-Hochstein-12-2022-gje.jpg
Dahn-Jungfernsprung-06-2009-gje.jpg
Neudahn-20-2015-gje.jpg


## Nifûs

## Çavkanî

## Girêdanên derve

Kategorî:Bajarokên Rheinland-Pfalzê
Dargun

**Dargun**, yek ji bajarên navçeya (''Landkreis)'' Mecklenburgische Seenplatteyê li herêma Mecklenburg-Vorpommern a Almanyayê ye.

## Nifûs

## Çavkanî

## Girêdanên derve
* 

Kategorî:Avabûnên 1875an li Almanyayê
Kategorî:Bajarokên Mecklenburg-Vorpommern
Kategorî:Mecklenburgische Seenplatte (navçe)
Zülpich

**Zülpich** bajarokekî navçeya ''(Landkreis)'' Euskirchen li Nordrhein-Westfalen, Almanyayê ye.

## Cografya

## Nifûs

## Çavkanî

## Girêdanên derve
* 

Kategorî:Bajarokên Nordrhein-Westfalen
Kategorî:Euskirchen (navçe)
Datteln

**Datteln**, yek ji bajarên navçeya (''Landkreis)'' Recklinghausenê li herêma Nordrhein-Westfalen ya Almanyayê ye.

## Nifûs

## Çavkanî

## Girêdanên derve
* 

Kategorî:Bajarokên Nordrhein-Westfalen
Kategorî:Recklinghausen (navçe)
Kategorî:Şaredariyên Nordrhein-Westfalen
Deidesheim

**Deidesheim**, yek ji bajarên navçeya (''Landkreis)'' Bad Dürkheimê li herêma Rheinland-Pfalz ya Almanyayê ye.

## Nifûs

## Çavkanî

## Girêdanên derve
* 

Kategorî:Bad Dürkheim (navçe)
Kategorî:Bajarokên Rheinland-Pfalzê
Dessau-Roßlau

**Dessau-Roßlau**, yek ji bajarên herêma Saksonya-Anhalt ya Almanyayê ye.

## Nifûs

## Çavkanî

## Girêdanên derve

Kategorî:Bajarên Almanyayê
Dettelbach

**Dettelbach**, yek ji bajarên navçeya (''Landkreis)'' Kitzingenê li herêma Bavyeraya Almanyayê ye.

## Nifûs

## Çavkanî

## Girêdanên derve

Kategorî:Bajarokên Bavyera
Kategorî:Kitzingen (navçe)
Lîsteya navçeyên Almanyayê

Almanya li 401 navçeyên îdarî hatiye dabeşkirin; ev ji 294 **navçeyên çolter** ( [li Nordrhein-Westfalen û Schleswig-Holstein] û **' li herêmen din), û 107 **navçeyên bajarî** ( an jî **' tenê li Baden-Württembergê – bajarên ku bi serê xwe navçeyan pêk tînin).

## Lîste

## Mijarên têkildar
* Navçeyên Almanyayê
* Herêmên Almanya

## Çavkanî

Kategorî:Navçeyên Almanyayê
Diepholz

**Diepholz**, yek ji bajarên navçeya (''Landkreis)'' Diepholzê li herêma Saksonya Jêrîn ya Almanyayê ye.

## Nifûs

## Çavkanî

## Girêdanên derve

Kategorî:Bajarên Almanyayê
Dietenheim

**Dietenheim**, yek ji bajarên navçeya (''Landkreis)'' Alb-Donau-Kreisê li herêma Baden-Württemberg ya Almanyayê ye.

## Nifûs

## Çavkanî

## Girêdanên derve

Kategorî:Alb-Donau-Kreis
Kategorî:Bajarokên Baden-Württemberg
Alb-Donau-Kreis

**Alb-Donau-Kreis**, yek ji navçeyên (''Landkreis)'' herêma Baden-Württembergê ya Almanyayê ye.

## Bajar û şaredarî
thumb|300px|çep|Bajar û şaredariyên Alb-Donau-Kreis

;Bajar

;Şaredarî

## Çavkanî

## Girêdanên derve


Kategorî:Navçeyên Baden-Württemberg
Kategorî:Tübingen (dever)
Karêzî Wether

**Karêzî Wether**, **Karêzî Wetḧer**, gundekî Şiwanê ye li parêzgeha Kerkûkê (Îraqê).

## Çavkanî

Kategorî:Gundên Şiwanê
Esslingen (navçe)

**Esslingen**, yek ji navçeyên (''Landkreis)'' herêma Baden-Württembergê ya Almanyayê ye.

## Bajarok û şaredarî
thumb|çep|300px|Bajarok û şaredariyên Landkreis Esslingen

## Çavkanî

## Girêdanên derve


Kategorî:Navçeyên Baden-Württemberg
Kategorî:Stuttgart (dever)
Kanîreş, Şiwan

**Kanîreş**, gundekî Şiwanê ye li parêzgeha Kerkûkê (Îraqê).

## Çavkanî

Kategorî:Gundên Şiwanê
Kanîreş

*Kanîreş, Bîngol
*Kanîreş, Bokan
*Kanîreş, Elbak
*Kanîreş, Norşîn
*Kanîreş, Şiwan
*Kanîreş, Xelîfan
*Kanîreş, Ûrmiye
Dietfurt an der Altmühl

**Dietfurt** bajarokekî navçeya ''(Landkreis)'' Neumarkt li herêma Bavyera ya Almanyayê ye.

## Erdnîgarî

## Nifûs

## Çavkanî

## Girêdanên derve
* 

Kategorî:Bajarokên Bavyera
Kategorî:Çanda çînî
Kategorî:Neumarkt (navçe)
Heidenheim (navçe)

**Göppingen**, yek ji navçeyên (''Landkreis)'' herêma Baden-Württembergê ya Almanyayê ye.

## Bajar û Şaredarî
thumb|300px|çep|Towns and municipalities in Landkreis Heidenheim

## Çavkanî

## Girêdanên derve

Kategorî:Bajarên Almanyayê

Kategorî:Navçeyên Baden-Württemberg
Kategorî:Stuttgart (dever)
Antrim (county)

**Antrim** () parêzgeheke (*county*) Îrlendaya Bakur e, perçeyeke Keyaniya Yekbûyî li girava Îrlendayê.

## Çavkanî

## Girêdanên derve

Kategorî:Parêzgehên Îrlendaya Bakurê
Kategorî:Parêzgehên Îrlendayê
Allmendingen, Baden-Württemberg

**Allmendingen**, şaredariyeke navçeya Alb-Donau-Kreisê ya herêma Baden-Württemberg, Almanyayê ye.

## Nifûs

## Çavkanî

## Girêdanên derve

Kategorî:Alb-Donau-Kreis
Kategorî:Şaredariyên Baden-Württemberg
County Carlow

**County Carlow** an  wîlayetek Îrlenda ye.

Heya sala 1922, County Carlow beşek ji Keyaniya Yekbûyî bû.

## Çavkanî

## Girêdanên derve

Kategorî:Parêzgehên Îrlendayê
County Londonderry

**County Londonderry** ( an ) wîlayetek Îrlendaya Bakurê ye, perçeyek Keyaniya Yekbûyî li girava Îrlenda.

## Çavkanî


## Girêdanên derve

Kategorî:Avabûnên 1613an li Îrlendayê
Kategorî:Parêzgehên Îrlendaya Bakurê
Kategorî:Parêzgehên Îrlendayê
County Donegal

**County Donegal** () wîlayetekî Îrlendayê e. Heya sala 1922an, County Donegal beşek ji Keyaniya Yekbûyî bû.

## Çavkanî

## Girêdanên derve

Kategorî:Parêzgehên Îrlendayê
County Dublin

**County Dublin** an jî **Kantona Dublînê** (bi îrlendî: *Contae Bhaile Átha Cliath* an jî *Contae Átha Cliath*), kantonekî li Îrlendayê e û paytexta wê Dublîn e. Ew li perava rojhilatê giravê di nav parêzgeha Leinster bi cîh ye. Heya sala 1994an, kantona Dublîn (bajêr ji bilî) herêmek rêveberiya herêmî ya yekane bû; Di wê salê de, meclîsa kantonê li sê dabeşên îdarî ya nû hate dabeş kirin: Dún Laoghaire–Rathdown, Fingal û Dublîn a Başûr. Sê dabeşên îdarî bi hev re bi bajarê Dublîn re herêmekî ava kirin.

## Nifûs

## Çavkanî

## Girêdanên derve

Kategorî:Parêzgehên Îrlendayê
Dietzenbach

**Dietzenbach**, yek ji bajarên navçeya (''Landkreis)'' Offenbachê li herêma Hesse ya Almanyayê ye.

## Nifûs

## Çavkanî

## Girêdanên derve
* 

Kategorî:Bajarokên Hessenê
Kategorî:Offenbach (navçe)
Dillingen an der Donau

**Dillingen an der Donau**, yek ji bajarên navçeya (''Landkreis)'' Dillingenê li herêma Bavyera ya Almanyayê ye.

## Nifûs

## Çavkanî

## Girêdanên derve

Kategorî:Bajarokên Bavyera
Kategorî:Dillingen (navçe)
Dillingen/Saar

**Dillingen/Saar**, yek ji bajarên navçeya (''Landkreis)'' Saarlouisê li herêma Saarland a Almanyayê ye.

## Nifûs

## Çavkanî

## Girêdanên derve

Kategorî:Bajarên Almanyayê
Allmannsweiler

**Allmannsweiler** şaredariyeke navçeya Biberachê ya herêma Baden-Württemberg, Almanyayê ye.

## Nifûs

## Çavkanî

## Girêdanên derve

Kategorî:Bajarokên Baden-Württemberg
Kategorî:Biberach (navçe)
Kategorî:Şaredariyên Baden-Württemberg
Altheim

* Çend gotar bi vî navî hene:

## Cih
*Li Almanyayê:
**Altheim, Biberach, şaredariyeke navçeya Biberach, Baden-Württemberg
**Altheim (Alb), şaredariyeke navçeya Alb-Donau, Baden-Württemberg
**Altheim (Ehingen), şaredariyeke navçeya Alb-Donau, Baden-Württemberg
*Altheim, Awistriya, bajarokekî Awistriyayê
County Roscommon

**County Roscommon** an  wîlayetek Îrlenda ye.

Heya sala 1922, County Roscommon beşek ji Keyaniya Yekbûyî bû.

## Çavkanî

## Girêdanên derve

Kategorî:Parêzgehên Îrlendayê
Dingolfing

**Dingolfing**, bajarekî navçeya (''Landkreis)'' Dingolfing-Landauyê li herêma Bavyera ya Almanyayê ye.

## Nifûs

## Çavkanî

## Girêdanên derve
* 

Kategorî:Bajarokên Bavyera
Kategorî:Dingolfing-Landau
Bermatingen

**Daisendorf** şaredariyeke navçeya Bodenseekreisê ya herêma Baden-Württemberg, Almanyayê ye.

## Nifûs

## Çavkanî

## Girêdanên derve

Kategorî:Bodenseekreis
Kategorî:Şaredariyên Baden-Württemberg
Dippoldiswalde

**Dippoldiswalde**, bajarekî navçeya (''Landkreis)'' Sächsische Schweiz-Osterzgebirgeê li herêma Saksonya ya Almanyayê ye.

## Nifûs

## Çavkanî

## Girêdanên derve

Kategorî:Bajarên Almanyayê
Dinslaken

**Dinslaken** bajarokekî navçeya ''(Landkreis)'' Wesel li Nordrhein-Westfalen, Almanyayê ye.

## Erdnîgarî

## Nifûs

## Çavkanî

## Girêdanên derve
* 

Kategorî:Bajarokên Nordrhein-Westfalen
Kategorî:Wesel (navçe)
Ditzingen

**Ditzingen**, bajarekî navçeya (''Landkreis)'' Ludwigsburgê li herêma Baden-Württemberg ya Almanyayê ye.

## Nifûs

## Çavkanî

## Girêdanên derve

Kategorî:Bajarokên Baden-Württemberg
Kategorî:Ludwigsburg (navçe)
Überlingen

**Überlingen** bajarekî navçeya Bodenseekreisê ya herêma Baden-Württemberg, Almanyayê ye.

## Nifûs

## Çavkanî

## Girêdanên derve

Kategorî:Bajarokên Baden-Württemberg
Kategorî:Bodenseekreis
Kategorî:Dewlet û herêmên ku di 1268an de hatine avakirin
Kategorî:Dewlet û herêmên ku di 1803an de hilweşiyan
Dömitz

**Dömitz**, bajarekî navçeya (''Landkreis)'' Ludwigslust-Parchimê li herêma Mecklenburg-Vorpommern a Almanyayê ye.

## Nifûs

## Çavkanî

## Girêdanên derve
* 

Kategorî:Avabûnên 1259an li Ewropayê
Kategorî:Bajarokên Mecklenburg-Vorpommern
Kategorî:Ludwigslust-Parchim
Donaueschingen

**Donaueschingen**, bajarekî navçeya (''Landkreis)'' Schwarzwald-Baar-Kreisê li herêma Baden-Württemberg a Almanyayê ye.

## Nifûs

## Çavkanî

## Girêdanên derve
* 

Kategorî:Bajarokên Baden-Württemberg
Kategorî:Schwarzwald-Baar-Kreis
Donzdorf

**Donzdorf** bajarokekî navçeya ''(Landkreis)'' Göppingenê ya herêma Baden-Württemberg a Almanyayê ye.

## Erdnîgarî

## Nifûs

## Çavkanî

## Girêdanên derve

Kategorî:Bajarokên Baden-Württemberg
Kategorî:Göppingen (navçe)
Dorfen

**Dorfen**, bajarekî navçeya (''Landkreis)'' Erdingê li herêma Bavyeraya Almanyayê ye.

## Nifûs

## Çavkanî

## Girêdanên derve
* 

Kategorî:Bajarokên Bavyera
Kategorî:Erding (navçe)
Dormagen

**Dormagen**, bajarekî navçeya (''Landkreis)'' Rhein-Kreis Neussê li herêma Nordrhein-Westfalen ya Almanyayê ye.

## Nifûs

## Çavkanî

## Girêdanên derve
* 

Kategorî:Bajarokên Nordrhein-Westfalen
Kategorî:Rhein-Kreis Neuss
Dornburg-Camburg

**Dornburg-Camburg**, bajarekî navçeya (''Landkreis)'' Saale-Holzland-Kreisê li herêma Turîngiya ya Almanyayê ye.

## Nifûs

## Çavkanî

## Girêdanên derve

Kategorî:Bajarên Almanyayê
Aidlingen

**Aidlingen** şaredariyeke navçeya Böblingenê ya herêma Baden-Würtemberg a Almanyayê ye.

## Nifûs

## Çavkanî

## Girêdanên derve

Kategorî:Bajarokên Baden-Württemberg
Kategorî:Böblingen (navçe)
Kategorî:Şaredariyên Baden-Württemberg
Altdorf

**Altdorf**, peyveke almanî ya pêkhatî ye ku ji peyvên *kevn* û *gund* çêbûye, çend gotar bi vî navî hene: 

Li **Fransaya**:
*Altdorf, Bas-Rhin

Li **Almanyayê**:
*Altdorf bei Nürnberg, bajarekî li Bavyera
*Altdorf, Bavyeraya Jêrîn, şaredariyeke li Landshut, Bavyera
*Altdorf, Böblingen
*Altdorf, Esslingen
*Altdorf, Rhineland-Palatinate, şaredariyeke li Südliche Weinstraße
*Weingarten, Württemberg, berê *Altdorf*

Li **Swîsreyê**:
*Altdorf, Uri

Li **DYAyê**:
*Altdorf, Wisconsin
Auggen

**Auggen** şaredariyeke navçeya Breisgau-Hochschwarzwaldê ya herêma Baden-Württemberg a Almanyayê ye.

## Nifûs

## Çavkanî

## Girêdanên derve

Kategorî:Breisgau-Hochschwarzwald
Kategorî:Şaredariyên Baden-Württemberg
Dransfeld

**Dransfeld**, bajarekî herêma Nordrhein-Westfalen ya Almanyayê ye.

## Nifûs

## Çavkanî

## Girêdanên derve

Kategorî:Bajarên Almanyayê
Hiro Matsushita

**Hiroyuki ''Hiro'' Matsushita** (japonî: 松下弘幸 , *Matsushita Hiroyuki* 14'ê adar 1961) di rêzeya Champ Car û Formula Atlantic de ajokarek berê ye. Wî di 1989 de wekî yekem û tenê ajokarê Japonî onlyampiyoniya Toyota Atlantic (Pasîfîk) bi dest xist. Ew di heman demê de ajokarê yekem ê Japonî ye ku li Indianapolis 500 pêşbaz dibe. Ew neviyê Konosuke Matsushita, damezrênerê Panasonic e. Matsushita li San Clemente, California dimîne.

## Çavkanî

## Girêdanên derve
* 
* 
* 
* Forbes japan

Kategorî:CEO
Kategorî:Jidayikbûn 1961
Kategorî:Mêr
Kategorî:Mirovên zindî
Drolshagen

**Drolshagen** bajarokekî navçeya ''(Landkreis)'' Olpe li Nordrhein-Westfalen, Almanyayê ye.

## Erdnîgarî

## Nifûs

## Çavkanî

## Girêdanên derve
* 

Kategorî:Bajarokên Nordrhein-Westfalen
Kategorî:Olpe (navçe)
Dreieich

**Dreieich**, bajarekî navçeya (''Landkreis)'' Offenbachê li herêma Hesse ya Almanyayê ye.

## Nifûs

## Çavkanî

## Girêdanên derve
* 

Kategorî:Bajarokên Hessenê
Kategorî:Offenbach (navçe)
Drebkau

**Drebkau**, bajarekî navçeya (''Landkreis)'' Spree-Neißeê li herêma Brandenburg a Almanyayê ye.

## Nifûs

## Çavkanî

## Girêdanên derve
* 

Kategorî:Bajarokên Brandenburg
Kategorî:Spree-Neiße
Ebeleben

**Ebeleben**, bajarekî navçeya (''Landkreis)'' Kyffhäuserkreisê li herêma Turîngiya ya Almanyayê ye.

## Nifûs

## Çavkanî

## Girêdanên derve

Kategorî:Bajarên Almanyayê
Freudenstadt

**Freudenstadt** bajarokekî navçeya ''(Landkreis)'' Freudenstadtê ya herêma Baden-Württemberg a Almanyayê ye.

## Cografya

## Dîrok

## Nifûs

## Çavkanî

## Girêdanên derve

Kategorî:Bajarokên Baden-Württemberg
Kategorî:Freudenstadt (navçe)
Eberbach

**Eberbach** bajarokekî navçeya ''(Landkreis)'' Rhein-Neckar-Kreis li herêma Baden-Württemberg a Almanyayê ye.

## Erdnîgarî

## Nifûs

## Çavkanî

## Girêdanên derve

Kategorî:Avabûnên 1227an li Ewropayê
Kategorî:Bajarokên Baden-Württemberg
Kategorî:Rhein-Neckar-Kreis
Glatten

**Glatten** şaredariyeke navçeya ''(Landkreis)'' Freudenstadtê ya herêma Baden-Württemberg a Almanyayê ye.

## Cografya

## Nifûs

## Çavkanî

## Girêdanên derve

Kategorî:Freudenstadt (navçe)
Kategorî:Şaredariyên Baden-Württemberg
Ebermannstadt

**Ebermannstadt**, bajarekî navçeya (''Landkreis)'' Forchheimê li herêma Bavyera ya Almanyayê ye.

## Nifûs

## Çavkanî

## Girêdanên derve
* 

Kategorî:Bajarokên Bavyera

Kategorî:Forchheim (navçe)
Konosuke Matsushita

**Konosuke Matsushita** () (jdb. 27ê çiriya paşîn 1894an - m. ) dahêner û pîşesaziyek japonî bû ku Panasonic, mezintirîn pargîdaniya elektronîkî ya xerîdar a Japonî damezrand.

## Çavkanî

## Girêdanên derve

* 

Kategorî:Dahênerên japonî
Kategorî:Jidayikbûn 1894
Kategorî:Mêr
Kategorî:Mirin 1989
Edenkoben

**Edenkoben**, bajarekî navçeya (''Landkreis)'' Südliche Weinstraßeê li herêma Rheinland-Pfalz a Almanyayê ye.

## Nifûs

## Çavkanî

## Girêdanên derve

Kategorî:Bajarokên Rheinland-Pfalzê
Eggesin

**Eggesin**, bajarekî navçeya (''Landkreis)'' Vorpommern-Greifswaldê li herêma Mecklenburg-Vorpommern ya Almanyayê ye.

## Nifûs

## Çavkanî

## Girêdanên derve
* 

Kategorî:Avabûnên 1216an li Ewropayê
Kategorî:Bajarokên Mecklenburg-Vorpommern
Kategorî:Vorpommern-Greifswald
Newzad Valêrî

Serra 1975î de qezaya Dara Hênî ya Çewlîgî de ame dinya. Edebîyat û ziwanê tirkî ser o perwerdeyê lîsansî temam kerd. Dima ra zî derheqê edebîyatê tirkan û ziwanê tirkî de master û doktora kerd. Edebîyat û folklorî ser o xebitîya, dorûverê Çewlîgî ra û sewbîna şaristananê Kurdîstanî ra zî tayê nimûneyê folklorî arê dayî. Semedê têvernayîşê edebîyatê kirmanckî, kurmanckî, tirkî û fariskî xebate kerd. Bi kirdkî zaf şîîre, nuşte û çarnayeyê ey kovaran û rojnameyan de weşanîyayî. Ey tirkî ra tayê şîîrî çarnayê kirmanckî. kovaranê sey Vate, Şewçila, Nûbihar, Ewro, Tîroj û rojnameyanê sey Newepel, Bas Nûçe de xeylê şîîre çarnaye û nuşteyê ey weşanîyayî.

Serra 2007î de yew şîîra ey Enstîtuyê Ziwan û Kulturê Kirmanckî (zazakî) yê Berlînî ra xelata yewine girewta. Çend şîîrê ey: Şaîrê Zîncîrîye Festîvala Yewine ya Şîîranê Mîyanneteweyî de çarnîyayî çend ziwanan.

Dejê Nimiteyî kitabê ey o verên o, serra 2009î de Weşanxaneyê Vateyî de ame çap kerdene. kitabê şîîran yê Ahmed Arifî: Hasretinden Prangalar Eskittimî bi nameyê Mi Hesreta To Ver qeydûbendî kerdî Kehan çarnayo kirmanckî û serra 2015î de Weşanxaneyê Vateyî ra sey kitab weşanîya.

şaîr û çarnayox Valêrî nika Anqara de ciwîyeno.
Radolfzell

**Radolfzell** bajarokekî navçeya ''(Landkreis)'' Konstanz li herêma Baden-Württemberg a Almanyayê ye.

## Cografya

## Nifûs

## Çavkanî

## Girêdanên derve

Kategorî:Avabûnên 826an
Kategorî:Bajarokên Baden-Württemberg
Kategorî:Konstanz (navçe)
Eibenstock

**Eibenstock**, bajarekî navçeya (''Landkreis)'' Erzgebirgskreisê li herêma Saksonyaya Almanyayê ye.

## Nifûs

## Çavkanî

## Girêdanên derve

Kategorî:Bajarên Almanyayê
Eibelstadt

**Eibelstadt** bajarokekî navçeya ''(Landkreis)'' Würzburg li herêma Bavyera ya Almanyayê ye.

## Erdnîgarî

## Nifûs

## Çavkanî

## Girêdanên derve
* 

Kategorî:Bajarokên Bavyera
Kategorî:Würzburg (navçe)
Aitern

**Aitern** şaredariyeke navçeya ''(Landkreis)'' Lörrach li herêma Baden-Württemberg a Almanyayê ye.

## Cografya

## Nifûs

## Çavkanî

## Girêdanên derve

Kategorî:Lörrach (navçe)
Kategorî:Şaredariyên Baden-Württemberg
Ellwangen (Jagst)

**Ellwangen** bajarokekî navçeya ''(Landkreis)'' Ostalbkreis li herêma Baden-Württemberg a Almanyayê ye.

## Erdnîgarî

## Nifûs

## Çavkanî

## Girêdanên derve

Kategorî:Bajarokên Baden-Württemberg
Kategorî:Ostalbkreis
Elsdorf (Rheinland)

**Elsdorf**, bajarekî navçeya (''Landkreis)'' Rhein-Erft-Kreisê li herêma Nordrhein-Westfalen ya Almanyayê ye.

## Nifûs

## Çavkanî

## Girêdanên derve
* 

Kategorî:Bajarokên Nordrhein-Westfalen
Kategorî:Rhein-Erft-Kreis
Eltmann

**Eltmann**, bajarekî navçeya (''Landkreis)'' Haßbergeê li herêma Bavyeraya Almanyayê ye.

## Nifûs

## Çavkanî

## Girêdanên derve
* 

Kategorî:Bajarokên Bavyera
Kategorî:Haßberge (navçe)
Emden

**Emden**, bajarekî herêma Saksonya Jêrîn a Almanyayê ye.

## Nifûs

## Çavkanî

## Girêdanên derve

Kategorî:Bajarên Almanyayê
Eppelheim

**Eppelheim**, bajarekî navçeya (''Landkreis)'' Rhein-Neckar-Kreisê li herêma Baden-Württemberg ya Almanyayê ye.

## Nifûs

## Çavkanî

## Girêdanên derve

Kategorî:Bajarokên Baden-Württemberg
Kategorî:Rhein-Neckar-Kreis
Freiburg im Breisgau

**Freiburg im Breisgau**, bajarekî serbixwe yê Almanyayê ye û yek ji bajarên herêma Baden-Württembergê ye.

## Nifûs

## Çavkanî

## Girêdanên derve

Kategorî:Avabûnên 1120an li Ewropayê
Kategorî:Bajarên Baden-Württemberg

Kategorî:Freiburg (dever)
Pforzheim

**Pforzheim**, yek ji bajarên herêma Baden-Württemberg, Almanya ye.

## Nifûs

## Çavkanî

## Girêdanên derve

Kategorî:Bajarên Baden-Württemberg
Kategorî:Karlsruhe (dever)
Ettenheim

**Ettenheim** bajarokekî navçeya ''(Landkreis)'' Ortenaukreis li herêma Baden-Württemberg a Almanyayê ye.

## Cografya

## Nifûs

## Çavkanî

## Girêdanên derve

Kategorî:Bajarên Baden-Württemberg
Kategorî:Bajarokên Baden-Württemberg
Kategorî:Ortenaukreis
Abtsgmünd

**Abtsgmünd** şaredariyeke navçeya ''(Landkreis)'' Ostalbkreis li herêma Baden-Württemberg a Almanyayê ye.

## Cografya

## Nifûs

## Çavkanî

## Girêdanên derve

Kategorî:Ostalbkreis
Kategorî:Şaredariyên Baden-Württemberg
Erbach (Donau)

**Erbach** bajarokekî navçeya Alb-Donau-Kreisê ya herêma Baden-Württemberg, Almanyayê ye.

## Nifûs

## Çavkanî

## Girêdanên derve

Kategorî:Alb-Donau-Kreis
Kategorî:Bajarokên Baden-Württemberg
Erbach (Odenwald)

**Erbach (Odenwald)**, bajarekî navçeya (''Landkreis)'' Odenwaldkreisê li herêma Hesse ya Almanyayê ye.

## Nifûs

## Çavkanî

## Girêdanên derve
* 

Kategorî:Bajarokên Hessenê
Kategorî:Odenwaldkreis
Erbendorf

**Erbendorf**, bajarekî navçeya (''Landkreis)'' Tirschenreuthê li herêma Bavyeraya Almanyayê ye.

## Nifûs

## Çavkanî

## Girêdanên derve
* 

Kategorî:Bajarokên Bavyera
Kategorî:Tirschenreuth (navçe)
Erding

**Erding** bajarokekî navçeya ''(Landkreis)'' Erding li herêma Bavyera ya Almanyayê ye.

## Erdnîgarî

## Nifûs

## Çavkanî

## Girêdanên derve
* 

Kategorî:Bajarokên Bavyera
Kategorî:Erding (navçe)
Erftstadt

**Erftstadt**, bajarekî navçeya (''Landkreis)'' Rhein-Erft-Kreisê li herêma Nordrhein-Westfalen ya Almanyayê ye.

## Nifûs

## Çavkanî

## Girêdanên derve
* 

Kategorî:Bajarokên Nordrhein-Westfalen
Kategorî:Rhein-Erft-Kreis
Erkner

**Erkner**, bajarekî navçeya (''Landkreis)'' Oder-Spreeê li herêma Brandenburg a Almanyayê ye.

## Nifûs

## Çavkanî

## Girêdanên derve
* 

Kategorî:Bajarokên Brandenburg
Kategorî:Oder-Spree
Erlangen

**Erlangen**, bajarekî herêma Bavyeraya Almanyayê ye.

## Nifûs

## Çavkanî

## Girêdanên derve

Kategorî:Bajarên Almanyayê
Eschershausen

**Eschershausen**, bajarekî navçeya (''Landkreis)'' Holzmindenê li herêma Saksonya Jêrîn a Almanyayê ye.

## Nifûs

## Çavkanî

## Girêdanên derve

Kategorî:Bajarên Almanyayê
Eschweiler

**Eschweiler**, bajarekî navçeya (''Landkreis)'' Aachenê li herêma Nordrhein-Westfalen a Almanyayê ye.

## Nifûs

## Çavkanî

## Girêdanên derve
* 

Kategorî:Aachen (navçe)
Kategorî:Bajarokên Nordrhein-Westfalen
Essen

**Essen** () bajarekî herêma Nordrhein-Westfalen a Almanyayê ye.

## Nifûs

## Çavkanî

## Girêdanên derve
* 

Kategorî:Bajarên Almanyayê
Kategorî:Düsseldorf (dever)

Kategorî:Nordrhein-Westfalen
Felsberg, Hessen

**Felsberg (Hessen)**, bajarekî navçeya (''Landkreis)'' Schwalm-Eder-Kreisê li herêma Hesse ya Almanyayê ye.

## Nifûs

## Çavkanî

## Girêdanên derve
* 

Kategorî:Bajarokên Hessenê
Kategorî:Schwalm-Eder-Kreis
Feuchtwangen

**Feuchtwangen**, bajarekî navçeya (''Landkreis)'' Ansbachê li herêma Bavyeraya Almanyayê ye.

## Nifûs

## Çavkanî

## Girêdanên derve
* 

Kategorî:Ansbach (navçe)
Kategorî:Bajarokên Bavyera
Fladungen

**Fladungen**, bajarekî navçeya (''Landkreis)'' Rhön-Grabfeldê li herêma Bavyera ya Almanyayê ye.

## Nifûs

## Çavkanî

## Girêdanên derve

Kategorî:Bajarokên Bavyera
Kategorî:Rhön-Grabfeld
Hemsbach

**Hemsbach** bajarokekî navçeya ''(Landkreis)'' Rhein-Neckar-Kreis li herêma Baden-Württemberg a Almanyayê ye.

## Cografya

## Nifûs

## Çavkanî

## Girêdanên derve

Kategorî:Bajarokên Baden-Württemberg
Kategorî:Rhein-Neckar-Kreis
Aichhalden

**Aichhalden** şaredariyeke navçeya ''(Landkreis)'' Rottweil li herêma Baden-Württemberg a Almanyayê ye.

## Cografya

## Nifûs

## Çavkanî

## Girêdanên derve

Kategorî:Rottweil (navçe)
Kategorî:Şaredariyên Baden-Württemberg
Rottenburg am Neckar

**Rottenburg am Neckar** (heya 10ê hezîrana 1964an tenê *Rottenburg*) bajarokekî navçeya ''(Landkreis)'' Tübingen li herêma Baden-Württemberg a Almanyayê ye. Ew li herêma Neckar-Alb û dorhêlên metropolên Ewropayê Stuttgart-ê pêk tê . Ew li ser 50 kîlometriya başûrê rojavayê paytexta dewleta Stuttgart û nêzî diwanzdeh kîlometran başûrê rojavayê bajarokê Tbingenê ye . Piştî Tübingen, ew duyemîn bajarê mezin ê navçeya Tübingenê ye û navendek ji bo civakên derdorê ava dike.[1] Ji 1-ê Gulan 1972 Rottenburg am Neckar bajarekî mezin e . Bajarê Rottenburg am Neckar bi şaredariyên Hîrlingen, Neustetten û Starzach re bi komeleyek îdarî re rêkeftiye.

## Cografya

## Nifûs

## Çavkanî

## Girêdanên derve
* 

Kategorî:Bajarokên Baden-Württemberg

Kategorî:Tübingen (navçe)
Nendingen

**Nendingen** gundekî navçeya ''(Landkreis)'' Tuttlingen li herêma Baden-Württemberg a Almanyayê ye.

## Cografya

## Çavkanî

## Girêdanên derve
* 

Kategorî:Tuttlingen (navçe)
Altötting (navçe)

**Altötting**, yek ji navçeyên (''Landkreis)'' herêma Bavyera, Almanyayê ye.

## Bajarok û şaredarî
thumb|400px|çep|Bajarok û şaredariyên Landkreis Altötting

## Nifûs

## Çavkanî

## Girêdanên derve


Kategorî:Navçeyên Bavyera
Affing

**Affing** şaredariyeke navçeya ''(Landkreis)'' Aichach-Friedberg li herêma Bavyera a Almanyayê ye.

## Cografya

## Nifûs

## Çavkanî

## Girêdanên derve
* 

Kategorî:Aichach-Friedberg
Kategorî:Şaredariyên Bavyera
Neuötting

**Neuötting** bajarokekî navçeya ''(Landkreis)'' Altötting li herêma Bavyera ya Almanyayê ye.

## Cografya

## Nifûs

## Çavkanî

## Girêdanên derve
* 

Kategorî:Altötting (navçe)
Kategorî:Bajarokên Bavyera
Bavyeraya Jorîn

**Bavyeraya Jorîn** () yek ji heft navçeyên îdarî ''(Regierungsbezirk)'' yên Bavyera, Almanya ye.

## Navçe
*[[Landkreise]]* (navçe):

* Altötting
* Bad Tölz-Wolfratshausen
* Berchtesgadener Land
* Dachau
* Ebersberg
* Eichstätt
* Erding
* Freising
* Fürstenfeldbruck
* Garmisch-Partenkirchen
* Landsberg
* Miesbach
* Mühldorf
* Munîh (*München*)
* Neuburg-Schrobenhausen
* Pfaffenhofen
* Rosenheim
* Starnberg
* Traunstein
* Weilheim-Schongau

*Kreisfreie Städte* (bajarên bê navçe):
* Ingolstadt
* Munîh (*München*)
* Rosenheim

## Gelhe
Gelheya Bavyeraya Jorîn li gorî salan:

## Mijarên têkildar
* Bavyeraya Jêrîn

## Girêdanên derve
* 


Kategorî:Herêmên îdarî yên Almanyayê
Bavyeraya Jêrîn

**Bavyeraya Jêrîn** () yek ji heft navçeyên îdarî ''(Regierungsbezirk)'' yên Bavyera, Almanya ye.

## Navçe

*[[Landkreise]]*(navçe)**
# [[Deggendorf (navçe)|Deggendorf]]
# [[Dingolfing-Landau]]
# [[Freyung-Grafenau]]
# [[Kelheim (navçe)|Kelheim]]
# [[Landshut (navçe)|Landshut]]
# [[Passau (navçe)|Passau]]
# [[Regen (navçe)|Regen]]
# [[Rottal-Inn]]
# [[Straubing-Bogen]]

***Kreisfreie Städte*(bajarên xweser)'''
# Landshut
# Passau
# Straubing

## Mijarên têkildar
* Bavyeraya Jorîn

## Girêdanên derve
* 


Kategorî:Herêmên îdarî yên Almanyayê
Frankonyaya Navîn

**Frankonyaya Navîn** () yek ji heft navçeyên îdarî ''(Regierungsbezirk)'' yên Bavyera, Almanya ye.

## Navçe

;*Kreisfreie Städte*:
* Ansbach
* Erlangen
* Fürth
* Nuremberg
* Schwabach

;*Landkreise*:
* Ansbach
* Erlangen-Höchstadt
* Fürth
* Neustadt (Aisch)-Bad Windsheim
* Nürnberger Land
* Roth
* Weißenburg-Gunzenhausen
## Çavkanî

## Girêdanên derve
* 


Kategorî:Herêmên îdarî yên Almanyayê
Kategorî:Herêmên Bavyera
Oberpfalz

**Oberpfalz** () yek ji heft navçeyên îdarî ''(Regierungsbezirk)'' yên Bavyera, Almanya ye.

## Navçe

*Landkreise* (navçe):
* Amberg-Sulzbach
* Cham
* Neumarkt
* Neustadt an der Waldnaab
* Regensburg
* Schwandorf
* Tirschenreuth

*Kreisfreie Städte* (bajarên bê navçe):
* Amberg
* Regensburg
* Weiden in der Oberpfalz

## Nifûs
Gelheya Palatîna Jorîn li gorî salan:
* 1900: 553.841
* 1910: 600.284
* 1939: 694.742
* 1950: 906.822
* 1961: 898.580
* 1970: 963.833
* 1987: 969.868
* 2002: 1.088.929
* 2005: 1.089.543
* 2006: 1.087.939
* 2008: 1.085.216
* 2010: 1.081.206
* 2015: 1.092.339
* 2019: 1.112.102

## Çavkanî

## Girêdanên derve
* 

Kategorî:Herêmên îdarî yên Almanyayê
Frankonyaya Jorîn

**Frankonyaya Jorîn** () yek ji heft navçeyên îdarî ''(Regierungsbezirk)'' yên Bavyera, Almanya ye.

## Navçe
*Landkreise*:
* Bamberg
* Bayreuth
* Coburg
* Forchheim
* Hof
* Kronach
* Kulmbach
* Lichtenfels
* Wunsiedel

*Kreisfreie Städte*:
* Bamberg
* Bayreuth
* Coburg
* Hof

## Çavkanî

## Girêdanên derve
* 


Kategorî:Herêmên îdarî yên Almanyayê
Kategorî:Herêmên Bavyera
Frankonyaya Jêrîn

**Frankonyaya Jêrîn** () yek ji heft navçeyên îdarî ''(Regierungsbezirk)'' yên Bavyera, Almanya ye.

### Kreisfreie Städte
* Aschaffenburg
* Schweinfurt
* Würzburg

### Landkreise
* Aschaffenburg (navçe)
* Bad Kissingen (navçe)
* Haßberge (navçe)
* Kitzingen (navçe)
* Main-Spessart
* Miltenberg (navçe)
* Rhön-Grabfeld
* Schweinfurt (navçe)
* Würzburg (navçe)

## Çavkanî

## Girêdanên derve
* 


Kategorî:Herêmên îdarî yên Almanyayê
Kategorî:Herêmên Bavyera
Pegnitz

**Pegnitz** tê çend maneyan:
* Pegnitz (çem) çemek li Almanyayê
* Pegnitz (bajarok), bajarokek li Almanyayê