open-index/open-wikipedia-markdown huggingface dataset:
Huseynê Omerî

**Huseynê Omerî** hunermendekî Kurde ku di sala 1952an de li gundekî Omeriyan, Hebîsê ya girêdayî navçeya Nisêbînê a Mêrdînê hatiye dinê.
Gulseren Yildirim

**Gulseren Yildirim** (1ê kanûna paşîn 1963, Mêrdîn, Nisêbîn) siyasetmedara kurd e. Di demsala 24an de ji HDPê bû wekîl.

## Jiyana wê
Di 26ê sibata 2010an de ji ber doza KCKê hate girtin. Di sala 2011an de ji Mêrdînê wek wekîl hate hilbijartin. Miracaeta wê ya li Dadgeha Qanûna Esasî, yê bi sedema demdirêjiya girtinê û îxlala mafê hatinhilbijartinê hate qebûlkirin û di 3ê kanûna paşîn ya 2014an de hate berdan.

Bi kurdî dizane, zewicî ye û diya 4 zarokan e. Di 4ê çiriya paşîn 2016an de cardin hate girtin.

## Çavkanî

Kategorî:Jinên kurd
Kategorî:Mirovên zindî
Kategorî:Siyasetmedarên kurd
Eslîxan Yildirim

**Eslîxan Yildirim** nivîskar û lêkolînereke Kurde û di sala 1960’î de li Nisêbînê hatiye dinyayê. Dibistana seretayî û ya navîn li Nisebînê xwendiye. Dûra li Erziromê, li Lîseya Mamostetiyê ya Keçikan a Nenehatûnê û dîsa di heman dibistanê de Enstîtuya Perwerdeyê qedandiye. Bîst salan li Nisêbînê mamostetî kiriye. Ji sala 1999’an ve li ser dîrok û çandê lêkolînê dike. Berî dest bi weşangeriyê bike, bi hin weşanxaneyan re bi hevkarî dest bi çapkirina berhemên li ser çand û tarîxa Kurdistan kiriye. Sala 2012’an li London ‘Weşanxaneya Azad’ 2013’an de jî li Tirkî ‘Azad Yayınevi’ vekiriye. Heta niha 5 berhemên wê hatine çapkirin, yek jê ji bilî Kurdî bi du zimanê din jî hatiye weşandin. Berhama bi navê “Di Sedsala 20’an de KURDISTAN û SÎNOR –Cild I(Diroka Sînorê Di Kurdistana Bêsînor de)” di sala 2013’an de bi Tirkî bi navê “20. Yüzyılda KÜRDİSTAN ve SINIRLAR- Cild I-(Sınırsız Kürdistan’ın İçindeki Sınırların Tarihi)” hat çapkirin. Herdu cildê heman berhemê Brahîm Mehmûd wergerandiyê Erebî û ji aliyê Akademiya Kurdî ya Hewlêr ve di sala 2016’an de hatiye weşandin. Di kongreya 10’emîn ya PENa KURD de(22.06.2019-Oldenburg/Almanya) wek hevseroka PENa KURD hatiye hilbijartin. Sê zarokên wê hene. Bi Tirkî, Kurmancî û hinekî jî Erebî û İngilîzî zane.

## Berhem
* Tarihin Tanığı Nusaybin (Nisêbîna Şahida Dîrokê), Şaredariya Nisêbîn, 2001
* Kaniyek ji Mezopotamyayê/NISÊBÎN, Weşanên Enstîtuya Kurdî ya Stenbolê , 2005
* Herdemciwanê (Çîrokên Gelêrî), Weşanên Enstîtuya Kurdî ya Amedê, 2009
* Çîrokên Zarokan- (Pîrê û Dîk, Gayê Cot, Herdemciwanê, Pîrê û Rovî, Rovî û Şêr)- Hin çîrok ji berhema Herdemciwanê-bi wêne, Weşanên Enstîtuya Kurdî ya Amedê, 2009
* Di Sedsala 20’an de Kurdistan û Sînor –Cild I(Diroka Sînorê Di Kurdistana Bêsînor de), Weşanên Enstîtuya Kurdî ya Amedê, 2009
* Di Sedsala 20’an de Kurdistan û Sînor / Cild I-II, Weşanên Azad/London 2013

## Çavkanî

https://wesanxaneyaazad.net/index.php/pirtuken-pdf/ 
https://m.bianet.org/bianet/yen-din/209699-eslixan-yildirim-u-sami-tan-bune-hevseroken-pena-kurd
https://www.youtube.com/watch?v=LB4NtYII5TQ

Kategorî:Jidayikbûn 1960
Kategorî:Jinên kurd
Kategorî:Lêkolînerên kurd
Kategorî:Nivîskarên kurd ên jin
Încas

***Încas*** pirtûka helbesta ya helbestvanê Kurd Hemîd Omerî ye. Pirtûk di sala 2016an de ji Weşanên Avestayê derket.

## Çavkanî
Herdemciwanê

***Herdemciwanê*** berhema nivîskar a Kurd Eslîxan Yildirim e. Pirtûk di hezîrana 2009an de çap bûye û ji çîrokên gelêrî pêk tê.

## Çavkanî

Kategorî:Pirtûk
Hemîd Omerî

**Hemîd Omerî** helbestvanekî Kurd e.

## Berhemên Wî
2012 Keser , Nûdem

2016 Încas, Avesta

## Çavkanî
Keser

***Keser***, pirtûka helbesta ya helbestvanê Kurd Hemîd Omerî ye. Pirtûk di sala 2012an de ji Weşanên Nûdemê derket.

## Çavkanî
Kurdistan û Sînor

**Di sedsala 20an de Kurdistan û Sînor** pirtûka nivîskar a Kurd Eslîxan Yildirim e.

## Çavkanî

## Girêdanên derve
* 

Kategorî:Pirtûkên kurdî
Kategorî:Pirtûkên li ser dîroka kurdan
Kategorî:Pirtûkên li ser Kurdistanê
Vartînîk

**Vartînîk** (bi tirkî: *Mescitli*), gundekî bi ser navçeya Espîra Erzîromê ve ye..
## Çavkanî

Kategorî:Gundên Espîrê
Tarponiya Jêr

**Tarponiya Jêr** (bi tirkî: *Aşağıfındıklı*), gundekî bi ser navçeya Espîra Erzîromê ve ye..
## Çavkanî

Kategorî:Gundên Espîrê
Kerab

**Kerab** (, , , bi tirkî: *Yedigöze*), gundekî bi ser navçeya Espîra Erzîromê ve ye..
## Çavkanî

Kategorî:Gundên Espîrê
Tepsor

**Tepsor** yan jî **Talpsor** (bi tirkî: *Başköy*), gundekî bi ser navçeya Espîra Erzîromê ve ye..
## Çavkanî

Kategorî:Gundên Espîrê
Montecristo

**Montecristo**, anku **girava Montekrîsto**, giraveke îtalî ye ku di nîvê riya navbera Korsîka û parzemîna îtalî ya başûrê Elba û rojavayê Giglio de ye. Girava ku niha ji hêla mirovan ve ji xeynî stasyoneke çavdêriya ajalên kovî ye, ji komgirava toskanî re têkildar e û li bingeheke granîtiyê disekine. Ji hêla kargêriyî yê ve, ew beşek ji şaredariya Portoferraio ye.

Tevahiya erdê 1039 hektar girava di 1970 de ji hêla hikûmeta Îtalyayê ve wekî cihekî parastina xwezayê hate destnîşankirin û dibe ku bi destûra taybetî tenê tê ketin. Tenê hejmarek sînordar ya serdêran destûr e. Heta sala 2018an, hejmara herî zêde salane 1000 serdêr bûn, ji sala 2019an ve salane 2000 kes hatine pejirandin.

## Çavkanî

Kategorî:Giravên Ewropayê
Kategorî:Mîrê Monte Krîsto
Marcus Aurelius

**Marcus Aurelius** ( – ) navbera salên 161 û 180 de împaratorê Romayê bu. Him jî navbera filozofên stoayî de bu. Marcus împaratora dawî li nav Penc Împaratora Baş û împaratora dawî ya Pax Romana(demên ku li împaratorîya Romayê de şer zef kême an tunebu û aştî hebu ) bu. di salên 140,145 û 161 de wek Konsûl xizmet kir.
## Çavkanî

Kategorî:Împeratorên Romê
Ismail Özen

**Ismail Özen**, (jdb. 25ê çiriya paşîn a 1981an, li Hamburg, Almanya) menajerê boksvaniyê ku berê boksvan bû. Ew bi eslê xwe kurdê elewî ye.

## Jiyan

Ismail Özen kurdê elewî ye , ew li Altona navçeya Hamburgê mezin bû. Ji sala 2009an û pê ve ew di 14 cengan de wekî pisporê boksê şer kir, ku ji wan duwanzdeh cengan qezenc kir û du cengan winda kir. Ew di sala 2013an de komeleya "Kampf deines Leben" damezrand, ku di nav yên din de ciwanan jî bi alîkariya reklamên werzişê li cihên pirsgirêkên civakî dixebite.

Di destpêka sibata 2019an de, Özen ragihand ku pasaporta wî ya Tirkiye ji aliye Konsulxaneya Giştî ya Hambûrgê ve ji hêla dadgehê ve dest danîne ser ji ber ku ew li dijî wî ferman daye. Li gorî wî, sedemên girtinê nehatiye ragihandin. Özen rexnegirê Serokkomarê Tirkiyê Recep Tayyip Erdogan e û ji hingê ve serlêdana hemwelatîbûna Almanyayê kiriye.

## Jiyana kesane
Özen di tîrmeha 2016an de li nêzîkî Hamburgê bi Janina Otto, keça xwediyê karîger Michael Otto re zewicî  û ji hezîrana 2019an û vir ve wek Ismail Özen-Otto tê navandin.

## Çavkanî

Kategorî:Jidayikbûn 1981
Kategorî:Kesên ji Hamburgê
Kategorî:Kurd
Kategorî:Mêr
Kategorî:Werzişvanên kurd
Evîna Stranan (albûm)

**Evîna stranan** navê albûmek stranan ya hunermend Şehrîban e ku sala 2005ê derketiye. Di albûmê de 10 stran cih digrin Ku yek ji wan bi zimanê tirkîye (Barış) û yên din kurdî ne. 2 helbestên Hevjîna şehrîban Şêrko Ehmed jî di vê kasetê da hene.

## Naverok
# Yekiti
# Beşeri Ka Şewiti
# Ketim Eşqa Te
# Newroz
# Şev Çu
# Şaha Min
# Barış
# Genç Xelil
# Kevokim
# Keça Kurda

## Çavkanî
* https://www.amazon.com/Evîna-Stranan-Şehribana-Kurdi/dp/B00DQMKOG4

Kategorî:Albûmên kurdî
Em hatin (albûm)

**Em hatin** navê albûmek stranan ya hunermend Şehrîban e ku sala 1995ê derketiye. Di albûmê de 10 stran cih digrin.
## Naverok
# Ez Bernadım
# Arê Newroz
# Hey Heval
# Yadê Rebenê
# Hepsa Diyarbekir
# Xezalamın
# 13 Heval
# Qorici
# Bêrîvan
# Ez Hatım
## Çavkanî
* https://www.amazon.co.uk/Em-Hatin-%C5%9Eehribana-Kurdi/dp/B01ENVV7EE

Kategorî:Albûmên kurdî
Nîjadperestî li Tirkiyeyê

**Nîjadperestî li Tirkiyeyê** cûdahiya neteweyî û a olî li kesan tê kirin e. Bi taybetî li kurdan, li ermeniyan, li elewiyan, cihûyan û ereban tê kirin.

## Binêre
Nîjadperestiya tirkan li dijî kurdan

## Çavkanî

Kategorî:Binpêkirinên mafên mirovan li Tirkiyeyê
Kategorî:Civaka Tirkiyeyê
Kategorî:Dîskrîmînasyon li Tirkiyeyê
Kategorî:Nîjadperestî
Kategorî:Nîjadperestî li gorî welatan
Tatula

thumb|çep|gihîştî (alîyê çep) û negihiştî (alîyê rast)
thumb|çep
bi navê Sêvê Şeytanê û Tatula tê zanîn. Welatê wî Amerîkaya Navîne û ji Amerîkayê li welatên din re hatîye belav kirin. niha li Bijîşkiya kevneşopî de hin caran bo dermanê nexwaşîyên ciyawaz de tê bikar anîn. ji xwe nav dermanê şipestayî de ye. Dema mîrov bikar bîne bixwe dibe sebebê şipeste û mîrov halîsunasyon dibîne
IPhone 7

**iPhone 7** û **iPhone 7 Plus** rêzeya iPhone-ê telefonekî teknolojîk û multîmedî xebitandinê iOS 13.3 ye ku ji hêla Apple, hilberînerek teknolojiya Amerîkî ve hatiye çêkirin û pêş xistin. ji hêla CEO′yê Apple Tim Cook ve di 7′ê lonê 2016′an de hatiye pêşkêş kirin. Li Tirkiye, di 14ê çiriya pêşîn a 2016′an de di pêş-firotan hat pêşkêş kirin.

## Mînakkirin
IPhone 7 di warê sêwiranê de di hêla iPhone 6s û iPhone 6 de radiweste. Lêbelê, ev nayê vê wateyê ku guhertinên berbiçav nayên dîtin. cûdahiya herî mezin ji hêla kameraya dualî ya nû ve tê peyda kirin. 3,5 mm. Meriv ji hespê qamçê û têlefonên Apple yên kevneşop re baş bibêje, Apple li ser smartphone xwe yê nû stereo ye, iPhone 7 xwedî doza biraştî di asta IP67 di nava avêde ar dike.
thumb|Dabeşek grafîk a vexrafê ya herdû iPhone 6 û 7-ê ye, ku kêmasiya jack 3,5 mm′a têlefonê nîşan dide.

## Xemil
Apple diyar kir ku jiyana baterî ya iPhone 7-ê dê 1 demjimêran ji iPhone 6s re dirêjtir be. Vebijarkên hilanînê iPhone ya nû 32, 128 û 256 GB ne.
Bi danasîna iPhone-yê nû, Apple ji iPhone 6s re xweş got.
thumb|iPhone 7 Plus Kamera dualî ya reş paşde
thumb|di hundurê iPhone 7 de ye
## Mijarên têkildar
* iPhone SE 1
* iPhone 8
* iPhone 11
* iPhone SE 2

## Girêdanên derve
* Apple Türkiye Resmi Web Sitesi
* iPhone 7 Resmi Web Sitesi

## Çavkanî

Kategorî:IPhone
IPhone 8

thumb|IPhone 8
iPhone 8 û iPhone 8 Plus rêzeya iPhone-ê telefonekî teknolojîk û multîmedî ku ji hêla Apple ve hatiye çêkirin, sêwirandin û bazarê ye. Di 12′ê Septemberlon 2017′de, piştî iPhone 7 û iPhone 7 Plus, CEO-yê Apple Tim Cook di dema destpêkirinê de li Steve Jobs Theater di kampusa Apple Park de, ku derê iPhone X-ê jî hat ragihandin, hatiye ragihandin. Pêşîn, di 22ê Septemberlon 2017 de bi têlefonê derketin û di 20′ê çiriya pêşîn a 2017′an de Tirkiye firot.

IPhone 8 xwedan kapasîteya barkirina bermayî ya standard Qi û pejirandina berxwedana avê û golê IP67. Her du modele jî vebijarkên bîra 64 GB û 256 GB hene. Vebijarka rengê li pêşiya modela 6, 6S û 7 kêm e; 3 reng: Zîv, Zîv Grek û Zêrîn. Her du model xwedan ekranek retina ne, 8 model xwedî dîmenderek 4.7 inch û rezîliya 1334 × 750px, di heman demê de modela 8 Plus xwedî çareseriya 5.5 inch û 1920 × 1080px. Ji ber ku pişta amûrê bi xalîçeyê ve hatiye girêdan, xetên antenna plastîk wekî modelên berê nayên navandin. Ew dikare vîdyoya 4K 24fps û 60fps bi kamera iPhone 7 re tomar bike 1080p 240fps di tevgerê de hêdî. Ji bilî moda portretê di modelên Plus de, ronahiya portreya ku di 7 Plus-ê de tune ye, di guhartoya beta de heye.

thumb|IPhone 8 zîv
thumb|iPhone 8 zîv u iPhone 8 Plus zêr

## Mijarên têkildar
* IPhone SE 1
* IPhone 7
* iPhone 11
* IPhone SE 2

## Çavkanî

Kategorî:IPhone
Honor 8X

Honor 8X telefonekî teknolojîk û multîmedîye ku ji hêla Huawei ve di bin-binavê Honor′ê de hatî çêkirin. Ew di nav rêza Huawei Honor de serwerê Huawei Honor 8X ye.
thumb|Honor 8X Rengê Şîn

## Taybetmendiyên telefonê
### dîmen û Kamera
Honor 8X xwedî dîmenek 6.5-inch FHD + bi dîmena çareseriyê ya ekranê 1,080 × 2,340 pixel, dîmendêrê 396 PPI pixel û rêjeya pîvana [19.5: 9] bi hev re ezmûnek dîtbar têr dike. Vê têlefonê xwedî kamerayên dualî yên 20MP + 2MP bi PDAF û bloka dualî ku wêneyên hişk, zindî bi hilberên rengîn ên xweş ên bitikîne bikêrîne ew jî moda AI-ê ji bo wênekêşiya wêneya zindî ye. Kamera pêşîn 16MP e û selfiesên berbiçav digire.

### Stêrbûn û mîhengkirin
Honor 8X xwedan hûrguliyek navînî ya 64 GB digire ku dikare bi qasî 400 GB were berfireh kirin. Vê cîhazê ji hêla Huawei ve ji hêla chipset HiSilicon Kirin 710 ve tê xwedan du quad-core Cortex A53 pêvajoyên ku dikarin bigihîjin bi lezgîniya demjimêr heya 2.2 GHz. Bi Mali-T830 MP2 GPU û RAM 4 GB, ev têlefon ji bo serlêdan an lîstikan performansek laş peyda dike. Di heman demê de ji bo ewlehiya baştir pêvek pêvekên tiliyên tililî jî heye.

### Baterî û Têkiliyek
Honor 8X hucreyek Li-Polymer 3,750 mAh bikar tîne û bi vê hêlê di tevahiya rojê de vê têlefonê dike. Ev smartphone 4G Volte-a bihevra dual-nano-slots e, slot duyem hêjayî ye, lewra divê hemî tora bê pirsgirêk dixebite. Vebijarkên torê yên din WIFI û Bluetooth tê de hene, piştgirî cîhê A-GPS û Glonass-ê tête alîkar kirin. Li bendera wargeh a micro USB-yê standard û 3,5 mm jack-yê heye. Telefon bi 64 - 128 gigabytes hilanînê û 4 - 6 GB RAM ve girêdayî ye, li ser herêmê ve girêdayî. Ew ekranek 6,5-inch (17 cm) bi çareseriya pixelê 1920 × 1080 û dendika pixel ya 397 ppi. Honor 8x xwedî kamerayek li pêşberî 16 MP ye û sazkirina kamera pişta wê ya dual ji 12 lensên RGB-yê MP û lensek monochrome ya 20-megapixel pêk tê. Ew dikare vîdyoyê di 1080p de tomar bike û ji bo vîdyoya 1080p ji bo stasyona wêneyê elektronîkî heye.

### Nermalav
Honor 8X bi Android (Oreo) (guhertoya 8.1) û EMUI 8.0 a Huawei dest pê kir, nûvekirî ya Android 10.0 (Android Q) bi EMUI 10.0 re kar dike.

## Çavkanî

Kategorî:Android
IPhone 11

**iPhone 11** modela 13yê ya rêzeya iPhone-ê ye telefonekî teknolojîk û multîmedî ku ji hêla Apple ve di 10ê îlona 2019an de hate destpêkirin, ligel iPhone 11 Pro û. Hêjeya firotanê 699$ bûye.

Amûrê bi chip A13 Bionic û pergala kameraya ultra-wide heye. iPhone 11 Pro xwedan kargêrgek bilez a 18W e, di heman demê de iPhone 11 xwedan kargêrgerek 5W e ku di cîhazên nifşên berê de tê dîtin.

Ew sê vebijarkên hilanînê navxweyî ye: 64 GB, 128 GB û 256 GB. Her weha 4 GB RAM heye. iPhone 11 li IP68 li dijî av û tozê ye, û hem jî qir û qirêjî ye, û hem jî di du metreyan de 30 hûrdeman ji berbawer e. Lêbelê, dabînkerê hilberîner zirarê li ser têlefonê nagire. Di heman demê de, mîna iPhonesên berê, her du têlefon tunebûna headphone in û bi EarPods-ê bi girêdana Lightning tê. IPhone 11 yekem telefona biaqil e ku bi ultra-berfireh ve girêdayî bi çîpeya Apple U1 tê.

## Taybetmendiyên telefonê
### Display
IPhone 11 xwedan 6.1 in (15.5 cm) IPS LCD, berevajî modelên Pro ku dîmenên OLED hene.
Versyonekî 1792 × 828 pixel (1.5 megapixel li 326 ppi) heye ku herî zêde ronahiya 625 nîtrojê û rêjeyek berevajîbûna 1400: 1 e.

### Kamîra
IPhone 11 di nav de array kamera paşîn a 12 MP-ê ya dual-lens heye. Yek lensên mezaxtiyê ra / 2.4 ultra-fireh heye ku zeviyek dîmenê 120 derece û 2 z zexmiya optîkî li derve û yek one / 1.8 lensa axa fireh heye. IPhone 11 piştgirî dide vîdyoya 4K li 60 fps û 1080p leza leza hanê di nav 240 fps de. her weha têlefonek zoom a bihîstwerî jî heye ku li ser devera ku zoom lê tê zebeş kirin, bi modela Pro re zayendperestî digihîje. Her du kamera vîdyoyê piştgirî dikin her çend tenê lensên seretayî jî OIS heye. Ew piştgiriya Pargîdeyek Portrey bi kontrola kûrahiyê û bandorek pêşkeftî ya Bokeh.

Di heman demê de têlefonê hasevê ya otomatîk heye ku kamerayê li hawîrdorên kêm ronahiyê wêneyên birûmet bi dengên kêm kêm bistîne. Di heman demê de serîlêdanek kamerayê ya nûsazkirî jî heye ku ji bo hilbijartina di navbera lensên cûda û taybetmendiyek bi navê "QuickTake" de taybetmendiyên nû lê zêde dike, ku bikarhêner dihêle ku bişkojka qefleyê dirêj dirêj bike da ku vîdyoyek bigire.

### Nermalav
IPhone 11 bi iOS 13 re hate şandin, ku tê de Siri, Face ID (bi rêya kamera TrueDepth), Apple Pay, û Apple Card-ê piştgirî dike. Wê di Fall Fall 2020 de bi iOS 14 re têkildar be

## Mijarên têkildar
* IPhone SE (Nifşê 1mîn)
* iPhone 7
* iPhone 8
* IPhone SE (Nifşê 2mîn)

## Çavkanî

Kategorî:IPhone
IPhone SE 2

**IPhone SE 2**, an jî wekî **2020 iPhone SE**, telefoneke teknolojîk û multîmedî ku ji aliyê şîrketa Apple Inc. ve hatî çêkirin û pêşvexistin. Ev beşek ji nifşa 13an e, digel iPhone 11 û 11 Modelên Pro/Pro Max. Di 15ê nisana 2020ê de hate ragihandin ku iPhone SE rasterast li şûna iPhone 8 series, di heman demê de jî serketîbûna iPhone SEya nifşên piçûk û siviktir e. Pêş-ferman ji 17ê nisana 2020ê de dest pê kir, û têlefonî piştre di 24ê nisana 2020ê de hate berdan.

Li dû şêwaza ku ji aliyê iPhone SE a nifşê yekem ê ve hatî çêkirin (ku dimen û faktora formê ya iPhone 5S, bi ya hişmendiya navxweyî ya iPhone 6S re parve dike), modela nifşê duyem dimen û faktora formê ya iPhone 8ê parve dike, dema ku pargîdaniyên bijare yên hundurîn ên ji xala iPhone 11 parve kirin, di nav de pergala A13 Bionic-on-chip (wekî ku li dijî pergala A11 Bionic-li-çîp tê dîtin ku di rêzikên iPhone 8 de tê dîtin).

## Dîrok
Serkeftinek ji nifşa yekem a iPhone SEê ji sala 2017an ve, salê ku cîhaz hate berdan, ji çavkaniyek nerazî bû. Nav jî bû mijara spekulasyonê. Guesses tevnebûne (ya herî berbiçav) iPhone SE 2, iPhone SE 2020, û iPhone 9 ji ber sêwirana sêwirana bi iPhone 8 re.
[thumb|iPhone SE 2 (spî) û [iPhone 8 (zêr) ]]

Di 15ê nîsana 2020ê de, duyem iPhone ê nifşê di daxuyaniyek çapameniyê de li ser malpera Appleê hatiye ragihandin. Ev wekî "Di nav sêwirînek populer de hêzek nû ya bihêzkirî" hate firotin, û di 24ê nîsana 2020ê de li seranserê cîhanê hat berdan.

thumb|di hundurê iPhone SE 2 de ye

## Taybetmendiyên telefonê
### Mezinayî
Bi dîmenderek dîmenderê 4.7 di (120 mm) de, nifşa duyem a iPhone SE di dema berdana wê de di nav piçûkên sereke yên hilberînê yên herî mezin de bû. Lêbelê, ew hîn jî ji sedî sêyemîn mezintir e ji nifşa yekem, ku diagonalê dîmendera wî 4 (100 mm) pîvandin. Dan Seifert ji The Verge ji bo têlefonên piçûk SE-ya nifşê duyemîn "gozek li kefîrê" kir.

### Kamîra
IPhone SE xwedan kamerayek 12 MP ya paşîn e, bi lensek yek, mîna pergala kamera lensê ya yek ya iPhone 8, ku bikaribe vîdyoya 4K (li 24, 30, an 60 FPS) tomar bike, vîdyoyek 1080p HD (li 30, an 60 fps), an vîdyoya HD 720p (bi 30 FPS). Kamera xwedan dîwêrek of / 1.8, otomatîk, stabilîzasyona wêneya optîkî, û çarşekek LED Tone True Tone heye.

Telefon dikare di nav 63 MPê de panoramayan jî bigire, û di moda birûskê de wêneyan bikêşe. Kamera pêşîn 7 MP e ku dîmenek f / 2.2 û otomatîk heye, bi vîdyoyek 1080p HD dikare bi 30 FPS bigire. Navbera kamerayê ji "11" û "11 Pro" "Quicktake" dipejirîne, ku bikarhêner dihêle ku bişkojka qulikê dirêj bike da ku vîdyoyek bigire. Fonksiyona teqînê niha dikare bi zivirîna qutiya qepikê bigihîje çepê.

Pêvajoya nîşana wêneya nû û motora neuralî ya SE piştgirî dide gelek fonksiyonên kamerayê yên ku ne li ser iPhone 8. ne hatine piştgirîkirin. Wekî iPhone 11 û 11 Pro, kamera paşîn jî piştgirî dide nifşek din Smart HDR.

## Mijarên têkildar
* IPhone 7
* iPhone 8
* iPhone 11

## Çavkanî

Kategorî:IPhone
Corner Brook

**Corner Brook**, bajarekî herêma Newfoundland and Labrador ya Kanadayê ye.
## Gelhenasî

## Çavkanî

Kategorî:Bajarên Kanadayê
St. John's

**St. John's** paytexta parêzgeha Newfoundland û Labrador a Kanadayê ye.
## Gelhenasî

## Çavkanî

Kategorî:Avabûnên 1497an li Amerîkaya Bakur
Kategorî:Bajarên Kanadayê
Kategorî:Paytextên dewletên dîrokî
Halifax

**Halifax** paytexta parêzgeha Nova Scotia ya Kanadayê ye.
## Gelhenasî

## Çavkanî

Kategorî:Bajarên Kanadayê
Montreal

**Montreal** bajarê herî mezin ê herêma Quebec a Kanadayê ye.
## Gelhenasî

## Çavkanî

Kategorî:Avabûnên 1832an li Kanadayê
Kategorî:Bajarên Kanadayê
Zayendên navdêrên kurmancî

**Zayenda navdêran di zimanê kurdî de**, beşa rêzimana kurdî ye ku li ser hebûna navdêrên mêza û nêrza û navên duzayend radiweste, bi taybetî di kurdiya kurmancî de. Di kurmancî de her navdêrek xwedî cins an jî zayendekê ye. Hin nav jî xwedî her du zayendeyan in û wek navên duzayend têne binavkirin. Mînak

Peyv dema bi serê xwe zayendê li ser xwe nîşan nade (dayik, bav, keç, kur, heval), lê di nava hevokê de dema tê bikaranîn zayenda xwe nîşan dide (ew dayika min e, bavê min kal e, keça 10 salî, kurê herî mezin, hevala min/ hevalê me).
.

= Mê =
**avahî**

### Xweza, heyberên û seqa

#### Gerdûn û çavkaniyên avê

#### Xweza

### hemû fêkiyên daran û nava gulan

### Vexwarinên avî û ewên av tê de

### Navên erdnîgarî

### Amûrên muzîkê û buroyê

### Lêker dema wekî navdêr tên bikaranîn

### Roj, meh,sal ûdanên rojê

### Navdêrên ku paşgirên wek -î, -hî, -ahî, -atî, -yetî, -inî, -tî

= Nêr =

### Berhemên ji şîr

### Cil û berg

### Tiştên hişk

### Heyberên candar

= Mînakên hevokan =

## Lîsteya koman

* Zayend di kurmancî de wek navdêran ji hev cuda dibin. Mînakên navên Cilûbergan zayendmê ne. Bi vî awayî perave dibine ser çend koman.

= Çavkanî =
Olivier Rolin

**Olivier Rolin** (jdb. 17ê gulanê 1947 li Boulogne-Billancourt, Hauts-de-Seine, Fransa) nivîskarekî fransî ye.

## Jiyana wî
Olivier Rolinî zaroktiya xwe li Senegalê derbas kir. Ew li Parîsê diçû Lycée Louis-le-Grandê. Wî perwerdeya xwe li École normale supérieure a li Parîsê di mijarên felsefe û wêjeyê de qedand.

Di gulana 1968an de, Olivier Rolin, wek birayê xwe Jean Rolin, ku ew du sal ciwantiya wî bû, endamê çepgirê proletarî yê Maoîst, Gauche prolétarienne (GP) bû. Ew endamê şaxê leşkerî ya GP, populerê Nouvelle résistance populer (NRP) bû, ku xwe ji bo têkoşîna şoreşgerî amade dikir. Ji ber ku GP beşdarî çalakiya tundûtûjî ya ku ji hêla NRP ve hatî pêşniyar kirin nebû, ew bêdeng ma heya ku hilweşandina Gauche prolétarienne di sala 1975an de .

Piştî rêwîtiyên berfireh ên li seranserê cîhanê, Rolin ji nîvê salên 1980an romanan û pirtûkên bi têkiliya erdnîgarîyê ve weşand, hin ji wan xelat wergirtin. wergirtin. Ew carinan wekî nivîskarek serbixwe ji bo rojnameyên rojane La Liberation û Le Nouvel Observateur nivîsand.Ji çend salin ku ew ji bo kovara Le Meilleur des mondes dinivîse.

Rolin ji bo demekê bi stranbêj Jane Birkin bi hev re bû. Ew li Parîsê dijî û ji bo weşanxaneya parîsî Éditions du Seuil dixebite.

## Berhemên wî

; Roman

* *Phénomène futur*, éditions du Seuil, coll. « Fiction & Cie » no 56, 1983
* *Bar des flots noirs*, éd. Seuil, 1987
* *L'Invention du monde*, éd. Seuil, 1993
* *Port-Soudan*, éd. Seuil, 1994 – Prix Femina 1994
* *Méroé*, éd. Seuil, 1998
* *La Langue* suivi de *Mal placé, déplacé*, éditions Verdier, 2000
* *Tigre en papier*, éd. Seuil, 2002 – Prix France Culture 2003
* *Suite à l'hôtel Crystal*, éd. Seuil, 2004
* *Rooms*, Seuil, 2006
* *Un chasseur de lions*, Seuil, 2008
* *Le Météorologue*, Éditions du Seuil/éditions Paulsen, 2014 – Prix du style
* *À y regarder de près*, avec Érik Desmazières, éd. Seuil, coll. « Fiction & Cie », 2015
* *Veracruz*, éd. Verdier, 2016
* *Baïkal-Amour*, éd. Paulsen, 2017
* *Extérieur monde*, éd. Gallimard, 2019

; Récits géographiques

* *Athènes : avec Olivier Rolin*, Autrement, 1986
* *En Russie*, éd. Quai Voltaire, 1987
* *Sept villes*, éditions Rivages, 1988, prix Pierre-de-Régnier de l'Académie française
* *La Havana* (avec Jean-François Fogel et Jean-Louis Vaudoyer), éd. Quai Voltaire, 1989
* *Mon galurin gris : petites géographies*, éd. Seuil, 1997
* *Paysages originels*, éd. Seuil, 1999
* *Bakou, derniers jours*, éd. Seuil, 2010
* *Sibérie*, éd. Inculte, 2011
* *Solovki, la bibliothèque perdue* (Texte Olivier Rolin, Photographies Jean-Luc Bertini), éd. Le bec en l'air, 2014

; Cerîban

* *Objections contre une prise d'armes* (sous le pseudonyme d'Antoine Liniers), dans François Furet, Antoine Liniers, Philippe Raynaud, *Terrorisme et démocratie*, éditions Fayard, 1986.
* *Bric et broc*, éd. Verdier, 2011

; Documentaires

* *Solovkii, la bibliothèque disparue* d'Elisabeth Kapnist et Olivier Rolin

; Œuvres complètes

* *Circus 1 (1980 - 1998)*, Seuil, 2011
* *Circus 2 (1999 - 2011)*, Seuil, 2012

## Çavkanî

Kategorî:Jidayikbûn 1947
Kategorî:Mirovên zindî
Kategorî:Nivîskarên fransî
Kategorî:Romannivîsên fransî
Mîracname

thumb|Wêneyê tîmûriyan ya Mihemed di Miracnameyê de, 1436, Herat, Efxanistan.
Guhertoya **Mîracname** di Pirtûkxaneya Neteweyî ya Fransayê de, "furnément turc 190" destaneke îslamî ye ku di Sedsala 15an de di hunergehên Herat de li Xorasanê (Efxanistana nûjen), li ser daxwaziya Şahrûx Mîrza ku kurê Tîmûrleng bû , hatibû çêkirin . Nivîs bi zaravayê tirkî ye û di navbera 1436 û 1437 de (840 di salnameya îslamî de) hatîye berhevandin.

Nivîsara herî girîng yek ji gelek redaksiyonên çîroka rêwitiyên derhozeyî den Mihemed e, ku ji Isra û Mirac an rêwîtiya şevê re dibêje, di nav de mîraca Mihemed li bihuştê.

Nivîs ji aliyê helbestvan Mîr Haydar bi tirkî ya rojhilat ve hatî çêkirin, bi xweşnivisiya ji hêla Malik Bakhshiy ji Herat bi tîpên Uygurî pêk hat. Destnivîs bi 61 nîgarokên Farisî nin; mîna destnivîsên din ên Mîrac ew bi nimandinên Mihemed ne . Mîracname wekî "yek ji hemî destnivîsên xêzkirinên herî ecêb" dihat navandin .

## Îlham
Berhem ji ayeta yekemîn a ji Qurana Sura XVII, "Îsra" îlhamkirî ye:

## Jêder
Pirtûk di sala 1673an de li Stembolê ji hêla wergêrê navdar ê Hezar û yek şev , Antoine Galland (1646-1715) ve hatî kirîn. Ew pirtûk hat birin li Fransa, û beşeke pirtûkxaneya Jean-Baptiste Colbert bû.

## Girêdanên derve

#

Text about illustrations in Mi'raj works
## Pirtûknîgarî

* Nameh, Miraj: "The Miraculous Journey of Mahomet . *Introduction and commentaries by Marie-Rose Séguy* (1977) Ed Braziller (George) Inc., US 
* Hillenbrand, Robert: *Persian Painting: From the Mongols to the Qajars* (Pembroke Persian Papers) Ed. IB Tauris (2001) 

## Çavkanî
Pîldar

Li nik Ekradan **pîldar** dibin. Lakin ev pîldarî ji zarotiyê da goya îcad dibin (peyda dibin). Meselen wekû jinekî hamîle meram dikitin (dixwaze) ko eve hemla ko dibitin bilanî **pîldar** bibitin. Weqtê ko ew zarok diwelide, filhal karekî(karikekê) tînin serjêdikin û goştê wî belav dikin. Lakin pîlê wî bidertînin û tînin kun (qul) dikin (û) bi qederê serê çiçikê dayê û serê çiçikê ji wî pîlî bidertînin û memikê ji wî kunî(wê qulê) didine wî zarokî. Daîm wehanî (wisa) çiçikê di wệ kuna pîlê da nî didine wî zarokî. Eslen bê pîlê, çiçikê nadine wî zarokî, heta ko ew zarok ji çiçikê tête birrîn (ji şîr vedibe). Wekû ew zarok ji çiçikê hate birrîn êdî rojê du caran, sube û êvaran tînin û ewî pîlî didine destê wî zarokî li wî pîlî nezer dikitin. Weha, heta ew zarok digehîte dereca eql û kemalê. Wekû ew zarok gihaye derk û îdrakê (têgihiştinê û temenê zanyariyê), îcarê goya ew zarok li wî pîlî nezer û dikitin herçî mirad û hewadis (bûyer) li dinyayê peyda bibin, ew mirov li wî pili de dibîne û neql dikitin. Lakin ew şert heye ko rojekî ew pîl nehatibe terikandin. 'Eleddewam (li pê hev)getşîr ji wî pîlî, dê vexwitin. Eger carekê jî biterikînin, ev şola jiboy wan miyesser nabitin (pêkan û mumkin nabe). Eve şola **pîldariyê**, goya di nêva xeyrî Ekradan dibitin. Lewranî min bi xwe, bi çavêd xwe paşayek ji ehlê Urmiyê dît ko navê (wi) Seyfeddîn paşa bû, ew jî **pîldar** bû û pîl digel hebû û li pîl nezer dikir (dinêrî) û hewadis û waqi'at(bûyer û serpêhatî) neql dikirin. Û eve pîldarî mexsûsê qismê (celebê) mêr nînin belkû ji jinan jî heyin. Û ev du qisim mirov li Kurdistanê da, qewî zêde meqbûl dibin û gelek baweriyê bi wan dikin. Û ev cindar û **pîldar**, gelek malî û diravî peyda dikin. Lewranî Ekrad i'tiqada wan dikin.

## Çavkanî

Kategorî:Çanda kurdî
Xelata Friedrich Gerstäcker

**Xelata Friedrich Gerstäcker** ji bo wêjeya ciwanan ji sala 1947an vir ve ji aliyê bajarê Braunschweig ve her du salan tê xelat kirin.

Navê Xelat ji navê nivîskarê rêwîtiyê alman Friedrich Gerstäcker (1816–1872) deynkirî bû û di destpêkê de bi 3000 Markên alman (îro 8000 €) hat dayîn. Wekî din de xelatgir plastîkek distîne.

Xelat berhemekeke nivîskarekî zindî ya ku bi almanî nivîsandî ye, rêz lê digire, "ku, bi rengek daxwazî ​​ya zimanî, bi aşopî li mezinên ciwan temsîl dike ku şiyana rûyê cîhanên biyanî û ramanên tolerans û vekirî-hişmendiyê dema ku meriv bi kevneşopiyên din, ol û nijad re mijûl dibe û nirx nêzî hev dike "

## Xelatgirî

## Girêdanên derve

* Friedrich-Gerstäcker-Preis

## Çavkanî

Kategorî:Xelata wêjeya zarok û ciwanan
Lîsteya bajarên Nepalê

265px|thumb|Nexşeya welatê Nepalê

[250px|thumb|[Katmandu, paytexta Nepalê]]

Li welatê Nepalê 6 metropol, 11 bin-metropol û 293 navendên şaredarî hene. Paytexta Nepalê bajarê Kathmandu ye û li gorî daneyên sala 2020an hêjmara gelhe ya Kathmandu 1.442.271 kes e

## Bajarên mezin (Metropol)

**6 bajarên mezinên (metropol) Nepalê heye. Yek ji van bajaran peytexta welatê Nepalê bajarê [[Katmandu|Kathmandu]] ye.**

## Bajarên mezin (Bin-metropol)

## Navendên şaredarî (100.000+)

## Navendên şaredarî (75.000+)

## Navendên şaredarî (50.000+)

## Navendên şaredarî (25.000+)

## Navendên şaredarî (8.000+)

## Çavkanî


Nepal
Mem û Zîn A Mele Mehmûdê Bazîdî

**Yekemîn Çîroka Modern** di cihanê de êwra destpêkirina çîroka modern di sedsala XIXemîn de ye. Modernîzma çîroknûsiya kurdî jî di heman sedsalê de ye. Mirov li ser heyama wêjeya kurdî li pêvajoya dawiya serdema klasîk û destpêka modernîzmê raweste ewê bê dîtin ku, wêjeya kurdî, ji aliyê pêşveçûnê wekî wêjeya cîhanê bi şeklekî asayî pêşdeçûye. Eger ku, li derekî aliqîbe jî, ev cihê ku lê sekinî ye -yan jî hilkumî ye- ne sedsala XIXan, sedsala XXan e. Her wekî Firat Cewerî di berhema xwe ya bi navê Antolojiya Çîrokên kurdî de pêwendiyê bi Mem û Zîna Bazîdî datîne û dibêje, berî sed û şêst salan çîroka hunerî ya nûjen hatiye nivîsandin. Duhokî di gotara xwe de taybetiya çîroka **Mem û Zînê a [[Mele Mehmûdê Bazîdî]]** bi berfirehî vedibêje. Li gorî wî ev berhema navborî ne ji aliyê teknîk û ne jî mijarî kêmî çîroknûsiya cihanê ye.

Li gorî çavkaniyên di destê me de ye, ev berhem, yekemîn çîroka hunerî ye ku bi hêmanên nûjen û di sedsala XIXan de hatiye nivîsandin Mela Mehmûdê Bazîdî, berhema hêja û giranbiha a Ehmedê Xanî Mem û Zînê, kiriye forma çîrokê û wê jî weke berhemên dinê radestî Jabayî kiriye. Reşîd Findî ji bo vê çîrokê dibêje, nusxeyek ji wê çîrokê di pirtûkxaneya Petersburg a Rusyayê û nusxeyeka di jî li pirtûkxaneya Longezê li Parîs a Fransayê 1960î de Rudenko digel pêşekekê li Moskowê ev diweşîne. 

Em bi pirtûka Ferhad Pîrbalî ya bi navê Mele Mehmûdê Bazîdî ya ku di sala 2000î de çapbûyî re, bi vê rastiyê û hinek şaşiyên xwe hesiyan. Berî berhema Ferhad Pîrbalî, çîroka **[[Le Xewma]]** ya **[[Cemîl Saîb]]î**, ku di sala **1925an** de hatibû belavkirin wekî yekem çîroka kurdî ya nûjen dihat zanîn. Lê, piştî bi dîtina çîroka **[[Şiwêş]] a [[Fûadê Temo]]yê** ku di sala **1913an** bi kovara Rojî Kurd belav bibû êdî ew dîrok bi 12 salan paş de biribû. Niha dema çîroka **Mem û Zîn a [[Mele Mehmûdê Bazîdî]]** ku di sala **1856an** de nivîsî hate dîtin û sax kirin êdî dîroka çîroka kurdî pêncî û heft salên din jî paş de çû û rûpelekê zêrîn ji bo wêjeya kurdî hate neqişandin.

Jan Dost], jibo pirsa “çima pexşan bi Bayezîdî re dest pê kiriye?”, weha dibêje:

:*Wek tê zanîn mejiyê rojhilatî mejiyekî afirîner ê romantîk û lîrîk e, mejiyeke helbestî ye, lê yê rojavayî mejiyekî felsefîk û lêkolînî ye. Lêkolîn û felsefe jî ku ne bi pexşanê bin nabin, loma jî bi têkiliya Jaba û Mela Mehmûdê Bazîdî re dewreke nû dest pê dike. Bazîdî berhema têkelbûna rojhilat û rojavayê ye! Çêlîka lihevrasthatina mejiyekî akademîk û hişê rewşenbîrekî kurd î rojhilatî ye.*

## Çavkanî

Kategorî:Berhemên Mele Mehmûdê Bazîdî
Kategorî:Pirtûkên kurdî
Dwayne Johnson

**Dwayne Douglas Johnson** (jdb.  li Harward, Kalîforniya, DYA) lîstikvan, hilberîner, têkoşerê pisporê berê, û lîstikvanê futbolê yê berê yê amerîkî.

## Çavkanî

## Girêdanên derve
* 

Kategorî:Aktorên amerîkî
Kategorî:Fîlmçêkerên amerîkî
Kategorî:Jidayikbûn 1972
Kategorî:Mirovên zindî
Xelata Palmiyeya Zêrîn

**Palmiyeya Zêrîn**, **Palmiya Zêrîn**, **Darqespa Zêrîn** (bi fransî: *Palme d'Or*) xelata bilindtirîn e ku li Festîvala Fîlman a Cannesê tê xelatkirin.

## Dîrok
Navê xelatê di sala 1955an de ji hêla komîteya birêxistinkirina festîvalê ve hate danîn. Berê, ji sala 1939an heta 1954an, di festîvalê de xelata herî bilind xelata Grand Prix du Festival International du Film bû. Di navbera salên 1964 - 1974an de nav hate guherandin û bû Grand Prix du Festival. Di sala 1975an de carek din hate guherandin û bu Dargespa zêrîn.

Palmiya Zêrîn bi gelemperî wekî yek ji xelatên herî bi prestîj di warê pîşesaziya filman de tê hesibandin.

## Xelatgir

## Derhênerên Ku Gelek Xelat Hildane

* Alf Sjöberg (1946, 1951)
* Francis Ford Coppola (1974, 1979)
* Shohei Imamura (1983, 1997)
* Emir Kusturica (1985, 1995)
* Bille August (1988, 1992)
* Luc ve Jean-Pierre Dardenne (1999, 2005)
* Michael Haneke (2009, 2012)
* Ken Loach (2006, 2016)

## Çavkanî

* http://www.imdb.com/Sections/Awards/Cannes_Film_Festival/awards_summary#Golden_Palm 
* http://imdb.com/Sections/Awards/Cannes_Film_Festival/awards_summary#Grand_Prize_of_the_Festival 

Kategorî:Avabûnên 1946an li Fransayê
Palmiyeya Zêrîn
Kategorî:Xelatên di 1946an de hatine çêkirin
Rafal Zwierz

**Rafal Zeierz** (jdb. 11ê kanûna pêşîn a 1974an li Warşova, Polonya) - lîstikvan û şêwirmendê dadî yê polon, parêzer bi besayetiyên amerîkî, parêzer bi besayetiyên brîtanî û hevparê ê di beşa pargîdaniya Weil e .

## Jiyan
Wekî lîstikvan, ew di 1984an de bi rola Adasê piçûk re di fîlma Dom wariatów  de  pêşkeşa  xwe ya yekem çêkir. Dema ew nûciwan bû ew di fîlmên Tajemnica puszczy, W piątą stronę świata û Skarga de lîst .

Ew û Heather Mitchell li her du rêzefîlmên polon-awistralyayî Spellbinder û Spellbinder: Land of the Dragon Lord lîstin, li wir ew rola  Gryvon lîst.

Ew dev ji karê xwe ya  ber bi kariyera dadmendiyê ve berda.

Wî di sala 1998an de di Fakulteya dad û rêveberiyê de li Zanîngeha Warşova bi  xelatan qedand. Piştî ku stîpenda Fulbright wergirt, di 2000an de ew ji Zanîngeha Harvardê mezûniyeke LLM xelas kir. Di heman salê de ew li Komeleya Dadên Dewletê ya Nû Yorkê hate pejirandin, û di 2003an de ew wek parêzer li Dadgeha Bilind ya Keyaniya Yekbûyî hate pejirandin.  Di sala 2004n de ew li Polonya wekî şêwirmendê dadî hate pejirandin. Piştî ku sala 2000 tevlî Weil bû, ew salek li nivîsgeha Weil li New York û sal û nîvekê li nivîsgeha Londonê derbas kir, berî ku di 2003 de li nivîsgeha Warşovayê guherand.

## Fîlmnîgarî

* 1984: *[[Dom wariatów (fîlm)|Dom wariatów]]* di rola  Adaśê piçûk de
* 1990: *[[Tajemnica puszczy (fîlm)|Tajemnica puszczy]]*  di rola **Tadeusz** de
* 1990: W piątą stronę świata di rola **Maciej Łańko** de
* 1991: *[[Skarga (fîlm)|Skarga]]*  di rola  Stefan Stawicki de
* 1992: *[[Smacznego, telewizorku]]* di rola Michał de
* 1994: ''Panna z mokrą głową'' jako di rola Zbyszek de
* 1995: *[[Panna z mokrą głową]]* di rola Zbyszek de
* 1995: Spellbinder di rola **Gryvon** de
* 1997: *[[Spellbinder: Land of the Dragon Lord (rêzefîlm)|Spellbinder: Land of the Dragon Lord]]* di rola Gryvon de

## Xelat

## Girêdanên derve

* Rafał Zwierz  li ser Filmweb 
* Rafał Zwierz  li ser  IMDb 
* Rafał Zwierz  li ser filmpolski.pl 
* Rafał Zwierz   li ser weil.com 
* Rafał Zwierz li ser Filmoteki Narodowej „Fototeka”

## Çavkanî

Kategorî:Aktorên polonyayî
Eden Hazard

**Eden Hazard** (7 Kanûna paşîn a 1991) di klûbê spanî de Real Madrid wekî wergêr an êrişkar, û her weha ji bo tîmê neteweyî ya Belçîka jî dilîze. Hazard, bi berfirehî wekî yek ji baştirîn lîstikvanên li dinyayê tê qebûl kirin, ji bo afirîneriya xwe, leza bilez, bilez, dribbûn û derbasbûn tê zanîn.

## Pêşveçûnî
### Lille
Eden Hazard di sezona 2007-08 an de 4 pêşbirk çêkir û bê gol nehişt. Di 24 gulana 2007 de, wî maça xwe ya yekem bi kincê Lille lîst.

### Chelsea
Di 1 tîrmeha 2012 de, wî ji tîmên Lîga Premierê ji 40 mîlyon Euro ji Chelsea re veguhestin. Hazard bi Chelsea re peymanek 5-sale îmze kir. Piştî îmzekirina peymanê, Hazard li ser hesabê xwe yê twitterê got: Min bi şampiyoniya Lîga Championsampiyonan re îmze kir.
Hazard di sezona 2012-13 an de 34 pêşbirk çêkir û 9 jî kir hedef. Wî di 19-ê tebaxê 2012-an de, di maça Wigan de ji bo cara yekemîn jersey Chelsea maç kir. Maç bi pêşbirkek 2-0 bidawî bû.
thumb|Chelsea vs. Arsenal, 29-5-2019

### Real Madrid
Di 7 hezîrana 2019 de, klûbê La Liga Real Madrid li ser malpera xwe ragihand ku Hazard dê ji bo wan demsala 2019-20-20 be, ji wan re bibe nîşan. Wî ji 30ê hezîrana 2024 ve ji bo destpêkirina xercê destpêkê ragihandiye 100 milyon €.

## Kariyera tîmê neteweyî
### Belçika
Ew maça xwe ya yekem ligel Belçîka di 28ê adara 2009-an de li hember Bosna-Hersek û Qoserê pêk anî. Maç bi deqeyek 4-2 têk çû. Wî di 7-ê çiriya pêşîn a 2011-an de li Belçîkayê di maçek li hember Kazakistan de gola xwe ya yekem avêt Maç bi pêşbirkên 4-1 bi dawî bû.
thumb|Eden Hazard 2018

## Çavkanî

Kategorî:Belçîkî
Kategorî:Futbol
Kategorî:Futbolvan
Kategorî:Jidayikbûn 1991
Kategorî:Mêr
Kategorî:Mirovên zindî
Wergera Şerefnameya Şerefxanê Bidlîsî A Mele Mehmûdê Bazîdî

Mele Mehmûdê Bazîdî, yekem kes e ku cara ewil cilda yekê ya Şerefnameya Mîr Şerefxanê Bidlîsî ji orîjînala wê ya Farisî û li ber ew nusxeya ji aliyê Zêrnov ve hatiye amadekirin, wergerandiye li ser zimanê kurdî. Wî ev xebat di sala 1858'an de temam kiriye. Piştî sed û pêncî salan jî, dema ku mirov îro wê dixwîne, Kurmanciya wê ya wê demê zewqê dide mirov û mirov jê têr nabe. Lê mixabin, Mele Mehmûdê Bazîdî bị ser hinek mijaran re gav daye û ew wernegerandine. Mesela: temamê Mîrektiya Eyyûbiyan û Imadiyeyê qismek ji Mirektiya Hekariyê wernegerandiye û sefheya çaran a li ser Mîrektiya Bedlisê jî wekî kurtebirî wergerandiye. Di sala 1986'an de, ji vê wergerê re, ji aliyê Qanatê Kurdo û J. C. Musaelyan ve pêşgotineke hêja hatiye nivîsandin û ew weki destxet bi we hatiye çapkirin. Di sala 2007'an de jî, ew destxet ji aliyê **Seîd Dêreșî** ve hatiye transkirîptekirin û ji aliyê Weşanxaneya Spîrêz a li Duhokê ve hatiye çapkirin.

## Çavkanî
Dadgeha Kurdistanê

**Dadgeha Kurdistanê** li tîrmeha 2020an de ji bo parastina mafên mirovî yên kurdên Rojhilata Kurdistanê hate damezrandin. Armanca vê dadgehê ew e ku binpêkirinên mafên mirovî yên li Rojhilata Kurdistanê tomar bike ,

## Mijarên têkildar
* Dîroka Rojhilatê Kurdistanê

## Çavkanî

Kategorî:Rêxistinên Rojhilatê Kurdistanê
Janet Klein

**Janet Klein** yek ji dîroknasa amerîkî ye. Li ser Dîroka Kurdistana Osmaniyan dixebite.

## Jiyan
Di Zaningeha Akronê de akademîsyen e 

## Pirtûk
* The Margins of Empire: Kurdish Militias in the Ottoman Tribal Zone, Weşanên Stanford University Press, 2011 / Hamidiye Alayları, Weşanên İetişimê, 2013

## Çavkanî

Kategorî:Kurdolog
Kategorî:Kurdolojî
Kongreya Neteweyî ya Kurdistanê li Bakurê Amerîkayê

**Kongreya Neteweyî ya Kurdistanê li Bakurê Amerîkayê** yek ji rêxistinên yekemîne ku li bakurê Amerîkayê hatiye damezrandin bi armanca yekitiya Kurdistanê. Di tîrmeha 1988ê peyda bû 

## Mijarên têkildar
* Dîplomasiya kurdan
* Diyasporaya kurdan

## Çavkanî

Kategorî:Diyasporaya kurdan
Enstîtuya Kurdî ya Washingtonê

**Enstîtuya Kurdî ya Washingtonê** rêxistineke perwerdehî û lêkolînê ye ku li ser Kurdan radiweste. Ew li Washington DC di Îlona 1996an de ji hêla Doktor Necmeddîn Kerîm ve hate damezrandin, mebestên wê bilindkirina hişmendiya pirsgirêkên kurdî, pêşvebirina mafên mirovan li deverên kurdî û piştgirîkirina pêşkeftina civaka sivîl di nav Kurdan de ye. 

Her weha komîteyek wê ya şêwirmendiyê heye ku ji kurdnasên navdar ên wekî Martin van Bruinessen, Ebbas Vali, Emîr Hesenpûr û Michael L. Chyet pêk tê. Enstîtu ji bo her du zaravayên Soranî  û Kurmancî kursên zimanê Kurdî di astên destpêkî û pêşketî de pêşkêş dike.

## Mijarên têkildar
* Têkiliyên Başûrê Kurdistanê û DYAyê
* Ferhad Birûsk Tugan

## Çavkanî

Washingtonê
Kategorî:Rêxistinên kurdan
Ferhenga Kurdî-Rûsî-Fransizî û Rûsî-Fransizî-Kurdî

Mele Mehmûdê Bazîdî, di amadekirina vê ferhenga han a ji 15 hezar bêjeyan pêk hatiye, alîkariya Alexandere (Auguste) Jaba kiriye. Ev kitêb heta niha nehatiye çapkirin û ew di Akademiya Zanistî ya Petersborgê de hatiye parastin.

## Çavkanî

Kategorî:Ferhengên kurdî
Ferhenga Kurdî-Fransiwî (Dictionnaire Kurde Francais)

Mele Mehmûdê Bazîdî di nivîsîn û amedekirina vê ferhenga kurdî-fransizî de alîkariyeke gelek mezin daye Alexandere (Auguste) Jaba. Ev ferheng li St. Petersburgê hatiye çapkirin.

## Çavkanî

Kategorî:Ferhengên kurdî
Festîvala Fîlman a Cannesê

**Festîvala Fîlman a Cannesê** festîvaleke ku her sal li Cannes, Fransa, tê li dar xistin. Fîlmên ji çar aliyê cîhanê tên pêşandan.

Tenê kesên ku têne vexwendin dikarin beşdarî festîvalê bibin. Fîlma herî rind Darqespa zêrîn digire. Jurîyek biryar dide ka wê kîjan fîlm xelatan qezenc bikin. Jurî ji kesayetiyên navdewletî yên sînemayê pêk tên.

## Xelatgir

## Derhênerên Ku Gelek Xelat Hildane

* Alf Sjöberg (1946, 1951)
* Francis Ford Coppola (1974, 1979)
* Shohei Imamura (1983, 1997)
* Emir Kusturica (1985, 1995)
* Bille August (1988, 1992)
* Luc ve Jean-Pierre Dardenne (1999, 2005)
* Michael Haneke (2009, 2012)
* Ken Loach (2006, 2016)

## Xelatên din
*Fîlimên Taybet*

* Grand Prix
* Prix de la mise en scène
* Prix du Jury
* Prix du scénario
* Prix d'interprétation féminine du Festival de Cannes
* Prix d'interprétation masculine du Festival de Cannes
* Prix un certain regard

*Fîlimên Kurt*

* Palme d'Or du Festival de Cannes - court métrage
* Prix du Jury - court métrage

*Yên din*

* Camera d'Or

## Çavkanî

Kategorî:Avabûnên 1939an li Fransayê
Kategorî:Avabûnên 1946an li Fransayê
Kategorî:Festîvalên fîlman
Kategorî:Gulan
Kategorî:Xelatên di 1946an de hatine çêkirin
David Motadel

**David Motadel** (jdb. 26ê kanûna pêşîn 1981 li Detmold, Almanya) dîroknas û rojnamevanê ramyarî yê alman e. Ew li Dibistana Aborî û Zanistiya Siyasî ya Londonê profesorê hevgirtî yê dîroka navneteweyî ye.

## Jiyan
Motadel li Detmold mezin bû  û di zanîngehên Freiburg, Basel û Cambridge de dîrokê xwend. Di dema xwendina xwe de, ew bû bûrsê Weqfa Akademîk a Gelê Alman.Wî doktoraya xwe sala 2010an ji Richard J. Evans li Zanîngeha Cambridgeê wergirt, li ku ew bursê Gates bû.

## Berhem
Motadel di serî de dîroka Ewropa û têkiliyên wê bi cîhana neewropî re lêkolînan dike. Pirtûka wî li ser dîroka Misilmanên di bin serweriya Alman de di Şerê Cîhanî yê Duyem û siyaseta îslamî ya rejima Nazî de pejirandinek navneteweyî wergirtiye.

Li gorî Armin Fuhrer, Motadel dê tiştek bikira "ya ku tu dîroknasek ji berê ve nekiriye: Motadel pirtûkek nivîsandiye ku têkiliyên di navbera Nasyonalsosyalîzm û Îslamê de berfireh eşkere dike".

## Xelat

* *Philip Leverhulme Prize*, 2017
* *Fraenkel Prize*, 2014
* *Walter Laqueur Prize*, 2014
* *Prince Consort Prize and Seeley Medal of the University of Cambridge*, 2011
* *Doctoral Dissertation Prize of the British International History Group*, 2011
* *Doctoral Dissertation Prize of the German Historical Institute London*, 2011
* *Essay Prize of the German History Society and the Royal Historical Society*, 2007

## Endamî
Fellowê Civaka dîrokiya keyî

## Hin weşandin

* *Islam and the European Empires*, Oxford University Press, 2014.
* *Islam and Nazi Germany's War*, Harvard University Press, 2014.
* *Für Prophet und Führer. Die Islamische Welt und das Dritte Reich.* Klett-Cotta, Stuttgart 2017, ISBN 978-3-608-98105-6
* *Adler auf der "Hitlerhöhe": Die Entstehung der Adlerwarte Berlebeck zur Zeit des Nationalsozialismus*, Panorama, Detmold 2008.

## Girêdanên derve

* 
* Website von David Motadel
* LSE Website von David Motadel
* 

## Çavkanî

Kategorî:Dîroknasên alman
Kategorî:Jidayikbûn 1981
Kategorî:Mêr
Kategorî:Rojnamevanên alman
Ferhenga kurdî ya bi diyalekta hekarî-rewendî - frensî

Mele Mehmûdê Bazîdî ji bo amadekariya ferhengeke diyalektê Hekarî û Rewendî alikariya Alexandere (Auguste) Jaba kiriye. Pêşgotina destnivîsî ya ji aliyê Mele Mehmûdê Bazîdî ve ji ferhengê re hatiye nivîsandin, li Kitêbxaneya Akademiya Rojhilatnasiyê ya Lenîngradê bi jimara (D448) hatiye parastin. Sernavê wergera vê berhemê “Vocabulaire Kurde des Dialectes de Hekarî et Rewendi par A. Jaba. Consul de Russie Erzeroum le 15 Mars 1958” ye. Berhem di sala 1984an de ji aliyê Maruf Xezenedar ve hatiye çapkirin.

Mele Mehmûdê Bazîdî di pêşekê de bi diyalekta kurmancî behsa hinek taybetmendiyên zimanê kurdî dike. Desnivîsa Mele Mehmûdê Bazîdî bi kurmancî-bi elîfbeya erebî; bi kurmancî-bi elîfbeya latînî û wergera frensî; di beşa duduyan de jî di penc sitûnan de bi şêweyê Rewendî-bi latînî; bi şêweyê Rewendî bi erebî; Hekarî bi latînî- Hekarî bi erebî û bi frensî. Bazîdî di warê amadekirina rêziman û hinek pirsên ziman û alfabeya kurdî de jî çêbûye. Bi diyalektê kurmancî, behsa hinek taybetmendiyên zimanê kurdî dike. Ev kitêb, bi destxetê yekê bi navê Şehnezer û di sala 1858an de hatiye ji berkirin. 49 rûpel e, di her rûpelê de 13 rêz hatine nivîsandin. Rudenko ji vê berhemê re dibêje ev berhem, di derheqê ziman û gramera kurdî yekemîn çavkanî ye.

## Çavkanî

Kategorî:Ferheng
Kategorî:Ferhengên kurdî
Yusif û Zuleyxayê A Mele Mehmûdê Bazîdî

Destana şiîrî ya mesnewî ya di salên 1586-1587an de Selim Silêman nivisiye Mele Mehmûdê Bazîdî kiriye çîrok. Di dawiya vê berhemê de Mele Mehmûdê Bazîdî dibêje mesnewiya Selîmê Silêman ya 1711 beytên pêkhatî girtiye. Kurdnasa rûs Rudenko di sala 1963yan de teza xwe li ser vê destanê daye û 1970yî de weşandiye.

## Çavkanî

Kategorî:Pirtûk
Risaleyekê di behsa şaîr û musenefên di Kurdistanê

**Risaleyekê di behsa şaîr û musenefên di Kurdistanê** rîsaleyeke Mele Mehmûdê Bazîdî ye. Ev rîsale ji aliyê Mele Mehmûdê Bazîdî ve bi piştgiriya Alexandre Jaba di nîveka sedsala 19an de hatiye nivisandin. Piştî ku li Ewropayê xebatên li ser kurdolojiyê di sala 1789an de bi gramera Garzoniyê îtalî dest pê kiriye ne bi gelekî, di nîveka pêşîn a sedsala 19an de rûsan jî dest avêtine Kurdolojiyê. Di vê demê de Akademiya Rûsîstanê, balyozê Rusîstanê yê Erzîromê A. Jaba (1800-1891), bi komkirina berhemên kurdî û
rêkirina wan bo Rûsistanê wezîfedar kirine. Jaba, li Erzeromê 17 Salan jiyaye (1848-1866) û bi arîkariya melayên kurdan ên weki Mele Mehmûdê Bazîdî, Taha Hecî Ebdulezîz, Mihemed Xerib Silêman, Şah Neze, Mela Mihemed, Hesen Hekîmbaşî û Mihemedê Muksî li ser destnivîsên kurdî gelek xebat kirine.

Rîsaleya "Şa'ir û Musennefên di Kurdistanê" jî yek ji van xebatan e. Ev xebat di sala 1860î de li Sankt Petersbûrgê bi navê *Recueil de Notices et Recits Kourdes* ("Cimayî rîsale û hikayetên kurdî") hatiye çapkirin. Bi vî awayî cara pêşî di vê berhemê de derheqê biyografiya helbestvanên kurdan de rîsaleyek hatiye çapkirin.

Herçiqas ev berhem û ev rîsale ji aliyê Jaba ve hatibe çapkirin ji, wekî hemû berhemên wî yên li ser kurdan, di amadekirina vê berhemê de jî rola sereke ya Mele Mehmûdê Bazîdî ye. Eger Jaba nexwestiba, ew berhem û agahiyên derbareyê vê edebiyatê de kom nedibûn. Herweha eger Bazîdî di serî de piștgirî û agahî nedaba Jaba, dîsa ev tişt pêk nedihat.

Di vê rîsaleyê de derbareyê heşt helbestvanên kurd de agahî hene. Ev helbestvan jî ev in: Eliyê Herîrî, Melayê Cizîrî, Feqiyê Teyran, Melayê Bateyî, Ehmedê Xanî, Îsmaîlê Bazîdî, Şerefxan û Miradxanê Bazîdî. Çawa ku tê dîtin di rîsaleyê de tenê helbestvanên kurdên kurmanc cih girtine. Bi qasî ku tê zanîn ev rîsale yekem xebata biyografik e ku derheqê helbestvanên kurdan de hatiye amadekirin. Herçiqas rîsaleyeke biçûk jî be, ji ber ku di vî warî de xebata ewilîn e zehf bi qîmet e. Dîsa herçiqas rîsale hatibe çapkirin jî, ji ber ku di serdema klasîk de hatiye amadekirin û agahiyên wê ji aliyê
melayekî klasîk ve bi terzê berê hatine dayîn em vê rîsaleyê wekî tezkîreyeke biçûk ku bi terzê tezkîreyên rojhilatê hatiye nivîsandin dihesibînin.

## Çavkanî

Kategorî:Mele Mehmûdê Bazîdî