open-index/open-wikipedia-markdown huggingface dataset:
Wêjeya almanî

**Wêjeya almanî** ji wan nivîsarên wêjeyî yên bi zimanê almanî hatine nivîsandin pêk tê. Vê wêjeya ku li Almanya, Awistirya, perçên alman yên Swîsre û Belçîka, Liechtenstein, Tîrol a Başûr li Îtalyayê û hinekî kêm jî berhem ên dîasporaya alman hat nivîsandin. Wêjeya almanî ya dema nûjen bi piranî bi almaniya standard e, lê hin herikînên wêjeyê hene ku di dereceyek zêde an hindik de ji zaravayan (wek mînak Alemanî) bandor kirine.

Wêjeya almanî ya serdema navîn wêjeya ku li Almanyayê hat nivîsandin, ji xanedana Karolenj dirêj dibe; dîrokên cûrbecûr ji bo bidawîbûna serdema navîn a wêjeyî ya alman hatine dayîn, Reformasyon (1517) xala qutkirina gengaza a herî dawî ye. Serdema Almanya Kevnar a Kevnar tête hesibandin ku heya nîvê sedsala 11an dom dike; berhemên herî navdar Hildebrandslied in û destanek lehengî ye ku wekî Heliand tête zanîn. Almaniya Navîn di sedsala 12an de dest pê dike; di nav berhemên sereke de Ring (nêzîkê 1410) û helbestên Oswald von Wolkenstein û Johannes von Tepl hene. Serdema Barok (1600 heya 1720) di wêjeya almanî de yek ji wan demên herî bi bereket bû. Wêjeya nûjen bi almanî bi nivîskarên serdema ronahîdariyê (wek Herder) dest pê dike. Tevgera Hestiyarî ya salên 1750-1770 bi Goethe berhema ku herî zêde firotiye Jana Werther (1774) bi dawî bûye. Tevgerên Klasîkîzma Sturm und Drang û Weimar ji hêla Johann Wolfgang von Goethe û Friedrich Schiller ve dihatin rêve birin. Romantîzma alman tevgera serdest a dawiya sedsala 18an û destpêka sedsala 19an bû .

## Çavkanî

Kategorî:Wêje
Jana Werther (pirtûk)

**Jana Werther** (sernavê almanî : *Die Leiden des jungen Werthers* ) sernavê romana nameyî ye ku ji hêla Johann Wolfgang von Goethe ve hatiye nivîsandin û tê de ciwanê stajyerê dadrêsî Werther li ser evîndariya xweya dilşikestî bi Lotte re, ku bi zilamekî din re têkildar e, heya xwekujiya xwe, radigihîne. Ew di sala 1774an de hate weşandin û, piştî serfiraziya neteweyî ya dramaya Götz von Berlichingen (1773), bû duyem serkeftina Goethe ya mezin, aniha ewropî jî. Her du berhem dikarin ji tevgera wêjeyî ya Sturm und Drang re werin veqetandin.

## Naverok

## Çavkanî



Kategorî:Romana hunermendan
Kategorî:Romana nameyî
Kategorî:Romanên Johann Wolfgang von Goethe
Kategorî:Wetzlar
Eléonore Fourniau

**Eléonore Fourniau** (jdb. 1987 li Bordeaux, Fransa), stranbêj û muzîkvaneke oksîtanî-fransî ye ku bi gelemperî muzîka xwe bi zimanê kurdî çêdike. Eléonore Fourniau bi taybetî bi karê muzîka xwe yê bi kurdî hatiye naskirin û di adara sala 2024an de albûma xwe ya yekem a bi navê *Neynik* derxistiye.

## Jînenîgarî
Eléonore Fourniau wekê keça dê û bavek akademîsyenê oksîtanî li Bordeauxê jidayîk bûye. Hem dê û hem jî bavê wî li ser Asyaya Navîn lêkolîn kirine. Fourniau ji 11 heta 14 saliya xwe li Taşkent, Ûzbêkistanê jiyan dike û li wir fêrê pîyanoya klasîk dibe. Di salên 1980î de malbata wê li Tirkiyeyê dijîya. Eléonore Fourniau li École Normale Supérieure de Lyon zimanê rûsî û dîrok xwendiye. Piştî qedandina vê perwerdeyê, di sala 2010an tê Tirkiyeyê û li Zanîngeha Teknîkî ya Stembolê perwerdeya xwe berdewam dike. Dema ku fêrî jenbûna enstrûmentayê rojhilatî dibe, dersên piyanê dide xwendevanan. Li Konservatuara Stembolê xwendekarên kurd nas dike û bi wan re komek muzîkê bi navê Koma Esman ava dike. Xwestekên wê ji bo ji muzîka kurdî çêdibe û li gorî vê meraqê ji gelek muzîkvanan perwerde werdigire û beşdarî kursa muzîkê ya Erdal Erzincan dibe. Di salên paşerojê de bi muzîka gelên Anatolyayê re eleqedar bûye. Di repertuwara wê de stranên ji xeynî stranên kurdî stranên bi zimanên din jî hene. Bi muzîkjenên Luna Silva û Noémie Naël re, Eléonore Fourniau koma Trio Samaïa ava kir. Navê vê kome navê ji navê danseke kevneşopî ya gurcî tê. Kome Samaïa bi çend zimanan stran dibêjin ku di nav van zimanan de kurdî, lazî, swêdî, spanî, ladîno û bulgarî hene.

Eléonore Fourniau bi muzîkjen û hunermendên wekê Erdal Erzincan, Merdal Erzincan, Mikaîl Aslan, Birol Topaloğlu, Keyvan Çemirani, Gülseven Medar, Dengbêj Xalîde û Petra Nachtmanova konseran lidarxistiye.

Di sala 2019an de li bajarê Montrealê bi muzîkvanên Rojhilata Kurdistanê re stranên kurmancî û soranî pêşkêş kirine. Fourniau bi van muzîkvanan re li Festîvala Ruhê Pîroz a Cîhanê (World Sacred Spirit Festival) li Hindistanê konser lidarxistiye. Di heman demê de Fourniau li Fransa, Almanya, Belçîka, Swîsre, Swêd, Fînlenda, Spanya, Tirkiye, Mexribê, Hindistan, Qirgizistan, Kanada û Awistiralyayê konseran lidarxistiye.

Eléonore Fourniau di sala 2022an de beşdarî şahiya Newroza sala 2022an a Amedê bûye û li Newroza Amedê stranên xwe gotiye.

## Dîskografî
### Albûm
* *Neynik (mirror)*

### Single
* *Esmer eman*
* *Qumrukê*
* *Selvê kerazê*
* *Arix*
* *Lawo*
* *Xwezî min te nasnekiri ba*

## Çavkanî

## Girêdanên derve
* Eléonore Fourniau li ser Youtube
* Eléonore Fourniau li ser Instagramê

Kategorî:Jidayikbûn 1987
Kategorî:Jinên fransî
Kategorî:Kesên ji Parîsê
Kategorî:Stranbêjên ji Parîsê
Lombardiya

**Lombardia** (bi îtalî: *Lombardia*, bi lombardî: *Lumbardia*) yek ji 20 herêmên îdarî yên Îtalyayê ye. Lombardiya, di navbera çiyayên Alpê û geliyê çemê Poyê de ye ku li bakurê Îtalyayê ye. Herêm yek ji herêmên Îtalyayê ye ku bi Qanûna Bingehîn a Îtalyayê ya sala 1948an de mafê xweseriya qismî bi dest xistiye. Paytexta herêmê û bajarê herî mezin a bakurê Îtalyayê, bajarê Mîlanoyê ye.

## Parêzgeh û bajarên herêmê
Herêma Lombardiya, li 11,1 bajarê mezin û 1.530 komunan hatiye dabeşkirin.
thumb|çep|250px|Parêzgeh û bajarên herêma Lombardiyayê

### Bajar
Li gorî daneyên sala 2010an; Bajarên li herêma Lombardya, parêzgehên herêmê, nifûsa di nav tixûbên komunê û bajarên metropol di navnîşa jêrîn de têne diyar kirin.

## Wêne
çep|20x20px **<span style="color:white">Lombardî</span>**center|thumb| Panorama Gola Como
Milano, Duomo with Milan Cathedral and Galleria Vittorio Emanuele II, 2016.jpg|Katedrala Mîlanoyê
Bergamo città alta.jpg|Bergamo
Tramonto_su_Brescia_(Foto_Luca_Giarelli).jpg|Brescia
Comonight.JPG|Como
Cremona centro.jpg|Cremona
Lecco e il suo lago2.jpg|Lecco
Piazza duomo lodi.jpg|Lodi
Mantova Skyline.jpg|Mantova
Duomo Monza italy.jpg|Monza
Piazza della Vittoria, Pavia.jpg|Pavia
Panorama sondrio.jpg|Sondrio
Varese Palazzo Estense.jpg|Varese
Comomeer0001.jpg|Gola Como Bellagio.
Lago iseo.JPG|Gola Iseo


## Çavkanî

## Girêdanên derve

* Malpera fermî ya Herêma Lombardy 
*  

Kategorî:Herêmên Îtalyayê
Butîn

**Butîn an Botîn an Bûtîn** ev çiyaye di keve Başûrê Kurdistanê. Çiyayê Butînê bi dûriya 4&nbsp;km di keve bakurê rojhilata gondê Pêndro, bilindahiya wî 2534 mîtro ye. Ji sala 2017 ve ji layê artêşa Tirk ve hatî ye dagirkirin û naha ew keleha ava dikin li srê çiyayê.

## Galeriya wêneyan


File:Butinpendroo.jpg| Çiyayê Butînê di nîsana 2016 de
File:Chema&butinpendro.jpg|Butîn di  de
File:Wildgoat.jpg|Bizinêt kovî li Çiyayê Butînê
File:Butin winter.jpg|Butîn di Zivistanê de
File:Pendroo-jalalmajid1968.jpg| Gondê Pêndro û Çiyayê Butînê (1968)
File:Chema winter.jpg|Butîn di zivistanê de
File:KurdistanMountainClimbing1.jpg|Federasyona Çiyavanîya Kurdistanê (2015)
File:KurdistanMountainClimbing2.jpg|Federasyona Çiyavanîya Kurdistanê (2015)


## Çavkanî

Kategorî:Çiya
Kategorî:Çiyayên Kurdistanê
Kategorî:Zagros (rêzeçiya)
Oswald von Wolkenstein

**Oswald von Wolkenstein** ( jdb. dora 1377 belkî li Keleha Schöneck li Geliyê Puster / Tîrola Başûr; m.  li Merano) stranbêj, helbestvan, bestekar û Siyasetmedar bû. Jiyan û xebata wî ji bo şovaliyeyekî derengiya Serdema Navîn dikare mînakî bê dîtin. Ew di karûbarê îmaratorê alman Sigismund I û yên Gorizia Meinhardiner de dîplomat bû.

Kategorî:Jidayikbûn 1370î
Redmi

thumb|308x308px| Redmi Têbînî 3
**Redmi bin-marqeyek** xwedan pargîdaniya elektronîkî ya Çînî Xiaomi ye . Ew yekem carî di Tîrmeh 2013 de wekî xetek smartphone ya budceyî hate ragihandin,  .

Telefonên Redmi li ser sîstema Android-ê kar dikin. Cûdahiyaya herî girîng a radmmi ji smartphoneyên din ew e ku ên Xiaomi (Redmi) pêkhateyên kêm-biha bikar tînin û bi vî rengî bihayên wan kêm e. û her wesan telefunên wan taybetmendiyên bilind û herî beş in. lewma ev kommpaniya yek ji kompaniyên herî baş u hevrikiyê li dijî Kommpaniyên wek Apple û Samsung-ê dike.

## Dîrok
Yekem têlefonê Redmi, ku di 2013-an de hat weşandin, yekem car li ser malpera Xiaomi hate destpê kirin, bi firotina xerîdaran di 12-ê Tîrmeha 2013-an de dest pê kir.

## Navnîşa hilberan
Ger navgîniya amûrê bi gelek navan be navnîş li gorî navên çînî tê çêkirin.

### Redmi

### Redmi K

### Redmi Têbînî

1 Cûda tenê di navbera Redmi Note 8 û Note 8T de ev e ku Têbînî 8T taybetmendiyên NFC heye.

### Redmi TV
Ji Çirî 2020, mezinahiya dîmendera Redmi TV ji 32 "heya 98", bi bihayê ji RMB 899 heya RMB 19999. 

### Makîna ingûştinê ya Redmi
Ji Gulana 2020-an ve, Redmi bi tevahî 2 modelên topa şûştinê heye. 

### RedmiBook notebook PC
Ji Tîrmeh 2020 ve, Redmi bi tevahî 11 modelên RedmiBook bi 18 guhertoyên model hene. 

### Accessories Redmi
Pêdiviyên Redmi ji guhên bêhêl, bankên hêzê, rêgezên Internetnternetê bigire heya axaftvanên AI-yên zîrek hene. 

## Çavkanî

Kategorî:Teknolojî
Marke

**Marke** (), yek ji 20 herêmên Îtalyayê ye ku bi Qanûna Bingehîn ya sala 1948an de bûye xwedî mafê xweseriya qismî. Bajarê Ankona navenda herêmê ye.

## Agahiyên erdnigarî
Herêm bi navçeyên xwe yên navdar ve herêma herî bi navdar a cîhanê ye. Herêm bi peravên xwe yên xweş ên xwelî dikeve navbera çiyayên Apenînê û Deryaya Adriyatîk. Dabeşa ku ber bi Deryaya Adriyatîk ve dinêre piranî çiyayî ye û bi gir ve bilind dibe. Beşa wê ya çiyayî di nav deverên ku bi geliyên xwe yên hişk û teng, pasajên kûr ên teng, carinan pir bi lez herikîn carinan çemên negihîştbar (Furlo Gorgo) hêjayî dîtinê ye. Xeta peravê, bi girên xwe yên ku bi nermî dadikevin û deştên asê yên ku ji hêla çeman ve hatine birîn, firsendek gerrê xweş dide.

## Parêzgeh û bajarên herêmê
çep|thumb|250x250px|Parêzgehên Markê
Bajarê Fermo ku di 2009an de hate damezirandin re 5 parêzgehên herêmê hene. Lêbelê, ji ber ku bajarê Fermo pir nû ye, ev statîstîkên jêrîn rewşa berî 2009an nîşan didin.

Agahiyên di derbarê bajarên herêmê

## Ji herêmê hinek bergeh
çep|20x20px **<span style="color:white">Marche</span>** 
Wêne:Ancona da Guasco.jpg|Ankona
Wêne:Ascoli Piceno.jpg|Ascoli Piceno
Wêne:Caldarola part.jpg|Kaldarola
Wêne:Fermo-danordovest.jpg|Fermo
Wêne:Jesi, Palazzo della Signoria.JPG|Jesi
Wêne:Maceratapiazza.jpg|Macerata
Wêne:PanoramaUrbino.JPG|Urbino
Wêne:San Severino Marche di notte.JPG|San Severino, Marke


## Çavkanî

## Girêdanên derve

* Malpera fermî ya navçeya Markê  
* 

Kategorî:Herêmên Îtalyayê
Molîze

**Molîze** (bi îtalî: *Molise*), yek ji 20 herêmên Îtalyayê ye ku bi Qanûna Bingehîn a sala 1948an de xweseriya herêmî ya qismî bidestxistiye. Molîze li başûrê Îtalyayê ye û duyemîn herêma piçûk a Îtalyayê ye. Heta sala 1963an ji herêmê re digotin Abruzzi û Molîze (Abruzzi e Molise). Piştre ji herêm wek Molise û Abruzzo veguhastin du herêmên cûda. Rûerda herêmê 4.438&nbsp;km² ye. Li gorî daneyên sala 2017an, hêjmara niştecihên herêmê nêzîkê 308.493 kes e. Navenda herêmê Molîzê bajarê Campobasso ye.

## Parêzgeh û bajarên herêmê
çep|thumb|250px|Parêzgehên Molîzê
Li herêma Molîze du parêzgehên ku hene ev in:

Bajarên herêmê ku nifûsa wan 10 kesî (2010) kesî zêdetir in wiha ye:

## Ji herêmê hinek bergeh
çep|20x20px **<span style="color:white">Molîze</span>** 
Campobasso panorama.jpg| Campobasso
Beach_of_Termoli.jpg| Peravek li Termoliyê
ChiesaSSMariaPetacciato.JPG|Dêrek li petacciato
Trabucco termoli.JPG|Li Termoli lojgehek masîvaniyê ya taybet
L'incontro (Isernia).JPG|Isernia
Panorama di Lupara.jpeg|Lupara


## Çavkanî

## Girêdanên derve

* Malpera fermî ya Navçeya Molise  

Kategorî:Dewlet û herêmên ku di 1963an de hatine avakirin
Kategorî:Herêmên Îtalyayê
Lîsteya gundên Tebrîzê

Navên gundên Tebrîzê bi rêza alfabê:

## A
* Axûle
* Arpa Deresî
* Axac Oxlî
* Aqdaş Tebrîz
* Anaxatûn

## B
* Bababaxî
* Baranlû
* Baxgêrdû
* Baxyeqûb
* Bêyreq Tebrîz

## C
* Canqûr

## Ç
* Çavan

## D
* Dizec Lêylîxanî

## E
* Espes
* Estiyar
* Esfehan
* Eskender
* Escan
* Elvar Sola
* Elvar Olya
* Enercan Tebrîz
* Evoxlî
* Evelî Tebrîz

## F
* Fethabad

## G
* Golzar
* Gilûce
* Gimanic Sola
* Gimanic Olya
* Givar
* Gûybilax Payîn

## H
* Hecîebdal
* Hervî
* Hezbûran

## K
* Kercan
* Kurdkend Tebrîz
* Kergec
* Kezniq
* Kulûkidriq
* Kendrûd

## L
* Lahîcan Tebrîz
* Lîqvan

## M
* Mayan Sofla
* Mayan Olya
* Moşîrabad
* Mêlk Kîyan

## N
* Nosretabad
* Nêmetabad
* Nûcedêh

## Q

* Qeretepe Tebrîz
* Qizildizec
* Qeleçe Tebrîz

## R
* Radar Tebrîz

## S
* Satilû
* Sêfîdan Cedîd
* Sêfîdan Etîq
* Sêfîde Xevan
* Sehlan

## Ş
* Şadbad Olya
* Şadbad Meşayêx
* Şêxhesen Tebrîz

## T
* Tazêkend Tebrîz
* Tevîqûn

## V
* Virniq

## X
* Xacê Dizec

## Y

* Yêngîkend

## Z
* Zirniq
* Zîncab
Axûle

**Axûle** (), gundekî ser bi navenda bajarê Tebrîzê li Azerbaycana Rojhilat ya Îranê ye.

## Çavkanî

Kategorî:Gundên Tebrîzê
Melissa McBride

**Melissa Suzanne McBride** () lîstikvaneke amerîkî ye. Wê rola di rêzefîlma *[[The Walking Dead]]* gêrandî ye. Her wesa wê xelata pesnê rexnegiran û gelek xelatên din jî standiye.

## Jiyana kesane
Di nîvê salên 1980î de, McBride koçî Atlantayê kir û ew hêj jî li wê derê dijî.

## Filmografî

### Fîlm

### Televîzyon

### Derhênerê Casting

* *Ademê Dawîn* (2006)
* *Soz* (2007)
* *Minutes Zêrîn* (2009)
* *This Side Up* (2009)
* *Partiya* (2010)
* *Broken Moment* (2010)

## Xelat û namzed

## Çavkanî

Kategorî:Jidayikbûn 1965
Kategorî:Mirovên zindî
Meseleya seyr a Dr. Jekyll û Mr. Hyde (pirtûk)

***Meseleya seyr a Dr. Jekyll û Mr. Hyde*** (sernavê resen ) romaneke gotîkî ya nivîskarê skotlendî Robert Louis Stevenson e, ku yekem car di 1886an de hate weşandin. Ew li ser pratîkê dadrêsê Londonê bi navê Gabriel John Utterson e ku bûyerên ecêb ên di navbera hevalê xwe yê berê, Dr Henry Jekyll, û Edward Hyde yê xerab de lêkolîn dike. Bandora romanê wisa ye ku ew bûye perçeyek ziman, bi hevoka gelêrî "Jekyll û Hyde" behsa kesên xwedan cewhereke dualî ya ku nayê pêşbînîkirin dike: ji derve baş, lê carinan jî bi xof şok.

Roman di 2020an de ji aliyê Ciwanmerd Kulek ve hate wergerandin bo zimanê kurdî.

## Çavkanî


Kategorî:Pirtûk
Kategorî:Romanên viktoryayî
Yêngîkend

**Yêngîkend** (), gundekî ser bi navenda bajarê Tebrîzê li Azerbaycana Rojhilat ya Îranê ye.

## Çavkanî

boi

Kategorî:Gundên Tebrîzê
Lîsteya gundên Colfayê

Navên gundên Colfayê bi rêza alfabê:

## A
* Axbilax Cilfa

## D
* Daran Colfa
* Dûzal
* Dûstaşna

## E
* Ehmedabad Colfa
* Eresî Colfa
* Eqyan
* Efşar Colfa
* Elêfabad
* Elvan Colfa
* Enîq
* Eyrî Sofla

## G
* Golferec

## H
* Hêyderabad Colfa
* Heliq

## Î
* Îlsûn

## K
* Kerdeşt
* Kilîddaxî
* Kemar Sofla
* Kemar Olya

## L
* Lîvarcan

## M
* Merazad
* Mezree Mêncanabad
* Mosên Colfa
* Miyane Kurd Ehmed

## N
* Nezerkendî
* Nimniq
* Nocemêhr
* Nûrdûz
* Nûşîrvan

## O
* Orûc

## P
* Pehnaver
* Pîrbilax

## Q

* Qerebilax Colfa
* Qereçî Meden
* Qerediriq
* Qişlaq Rûsta
* Qişlaq Eramenê
* Qişlaq Nevakî
* Qûlan

## S
* Serkêş
* Sîlger
* Sîyehseran

## Ş
* Şahmar
* Şoca

## T
* Tazêkend Colfa
* Telkerî
* Talêbgolî

## V
* Vidiq

## Z
* Zavye Colfa

Kategorî:Gundên Colfayê
Werdeka pekînî (xwarin)

[thumb|Pêjerek li xwaringehek [Beijingê werdekek Pekînî ya qelandî çêdike.]]
thumb|Werdekên pekînî di pêjgehê de amade kirin
**Werdeka pekînî** (çînî: 北京 烤鴨 / 北京 烤鸭, pinyin: *Běijīng kǎoyā*) yek ji xwarinên herî navdar ên pêjgeha çînî ye. Berkelî pir tevlihev e, lewma jî bi piranî di xwaringehên taybetî de tê amadekirin û xwarin. Reçeteya werdekê pekînî ji Xanedana Ming tê. Li Viyetnamê varyantek heye ku jê re dibêjin *Vịt quay Bắc Kinh*.

Di du hefteyên paşîn ên berî serjêkirinê de, dîkên pekînê, yên ku ji bo xwarinê têne navandin, bi taybetî xwarina dewlemend tê dayîn û di vê demê de ji tevgerê nahêlin ku goştê wan nerm bibe û çerm zirav bibe. Ajalên ji bo serjêkirinê amade ne du-sê kîlo ne.

## Berkelî
Bi werdeka pekînî, girîngiya taybetî li ser çerm tê danîn. Ji ber vê sedemê, ajalên piştî qirkirinê di bin prosedurek taybetî de ne ku bi werdekên bazirganî nayê kirin.

Pûrtên werdekê tên kişandin, lê nayê gur kirin, serî û lingan di destpêkê de nayên rakirin. Biçûkek li stûyê çerm mîna balonek werimî dike da ku ew bi tevahî ji goşt veqetîne. Paşê hundir bi çêkirina birrîna gengaz a herî piçûk a li binê perî têne rakirin. Ling têne birrîn. Naha werdek bi stûyê ve tê daleqandin, bi ava kelandî re tê şewitandin, li dora wê bi hingiv an maltozê ku di ava germ de tê çareser kirin tê pêçandin, û dûv re tê hiştin ku çend demjimêran li cîhek baş-hewayî ziwa bibe .

## Amadekirin û servîskirin
Werdeka ku bi vî rengî hatî amadekirin çend demjimêran di tenaneyek taybetî de daliqandî tê pijandin, ku tê de çerm dîsa difûre, zirav dibe û rengê sor ê sosret û birqokî digire. Naha werdek ji mêvanan re tê servîskirin.

Çerm tê birîn, rûn tê perçiqandin û di nav pankakên pir tenik ên bi sosek taybetî (bi gelemperî sosê hoisin) û pîvazên biharê wekî meze tê servîskirin. Dûv re goşt tê dabeşkirin, perçeyên tenik ên bîhnxweş, û wekî xwarinên sereke bi xwarinên cûda yên cûda re.

Lêbelê, guhertoyek bêyî veqetandina çerm û goşt jî heye, rûn bi awayê ku tê amade kirin tê helandin, û tenê maltoz ji bo baharatkirinê tê bikar anîn. Li vir werdek li ber mêvanî hatiye jêkirin.Di dema xwarina sereke de, şorberek ji bermahiyên werdekê tê çêkirin, ku, wekî ku li Çînistanê adetî ye, menû temam dike.

## Galerî

Kategorî:Xwarinên neteweyî
Piemont

**Piemont** (bi îtalî: *Piemonte*, bi piemontezî: *Piemont*) yek ji 20 herêmên Îtalyayê ye. Piemont, yek ji herêman e ku bi Qanûna Bingehîn a Sala 1948an xweseriya xwe bi dest xistiye. Rûerd herêmê 25.399 &nbsp;km² û hêjmara nifûsa herêmê bi qasî 4.3 mîlyon kes e. Paytexta herêma Piemontê bajarê Torîno ye.

## Parêzgeh û bajarên herêmê
çep|thumb|200x200px|Parêzgehên herêma Piemontê
Agahiyên di derbarê 8 parêzgehên herêmê wiha ye:

Bajarên herêmê ku hêjmara gelheyê ji 20 hezarî zêdetire ev in:

## Ji herêmê hinek bergeh

çep|20x20px**<span style="color:white">Piemont</span>**



Wêne:Bollente acquiteme.jpg|Acqui Terme
Wêne:AlbaCN0001.jpg|Alba
Wêne:PollenzoTower.jpg|Bra
Wêne:Abside Chiesa di sant'Agostino Carmagnola.JPG|Carmagnola
Wêne:Casale Monferrato-torre civica1.jpg|Casale Monferrato
Wêne:Domodossola centro storico.jpg|Domodossola
Wêne:Castello Fossano.jpg|Fossano
Wêne:Ivrea Castello Veduta 03.jpg|İvrea
Wêne:Moncalieri castel.jpg|Moncalieri
Wêne:Mondovi2.jpg|Mondovì
Wêne:Palazzo civicoNizza.jpg|Nizza Monferrato
Wêne:Chiesa di San Giovanni Battista e municipio in piazza Umberto I, Orbassano.jpg|Orbassano
Wêne:Piazza San Donato a Pinerolo.jpg|Pinerolo
Wêne:Castello di Racconigi.jpg|Racconigi
Wêne:CastelloRivoli.JPG|Rivoli
Wêne:I-AL-Tortona2.JPG|Tortona
Wêne:Varallo.JPG|Varallo
Wêne:Venaria Reale Piazza Annunziata 02.jpg|Venaria Reale
Wêne:Monviso da strada per Barge-2.jpg|Bergehek ji Monviso
Wêne:La morra.jpg|La Morra, Novara
Wêne:Casorzo.jpg|Casorzo, Asti
Wêne:Monviso from San Marzano Oliveto.jpg|San Marzano Oliveto, Asti
Wêne:Gabiano castello.jpg|Qesra Gabiano
Wêne:Acqui terme.jpg|Germavê Acqui Terme, Alessandria
Wêne:Mg-k Torino Alpi.jpg|Torino, Bergeha Alpan
Wêne:Castelnuovo Calcea from San Marzano Oliveto.jpg|Girê Monferrato
Wêne:Basilica di Superga (Turin).jpg|alt=|Superga
Wêne:Orta Isola San Giulio.jpg|Girava San Giulio
Wêne:LagoMaggiore.jpg|Gola Maggior
Wêne:Barolo.jpg|Barolo
Wêne:Castle of Grinzane Cavour.jpg|Koşka Kont Cavour, Alba, Novara
Wêne:BorgoCrissolo.jpg|Crissolo Cuneo
Wêne:HauteVallePo.JPG|Pian della Regina, Crissolo
Wêne:Sacra di San Michele - Statua San Michele.jpg|Sacra di San Michele, Val di Susa, Torino




## Çavkanî

## Girêdanên derve

* Malpera fermî ya Navçeya Piemontê ] 
* 

Kategorî:Herêmên Îtalyayê
Aydûxmîş

**Aydûxmîş** (), gundekî ser bi navenda bajarê Çaroymaq li Azerbaycana Rojhilat ya Îranê ye.

## Çavkanî

Kategorî:Gundên Çaroymaqê
Awat Bokanî

**Awat Sabir** tê naskirin bi navê **Awat Bokanî (**jdb. 3ê sibata 1987, Bokan, Rojhilata Kurdistanê) stranbêj û hunermendekê kurd e.

## Çavkanî

Kategorî:Kesên ji Sineyê
Chelsea Clinton

**Chelsea Victoria Clinton** (jdb. 27ê sibata 1980) nivîskareke amerîkî û parastvana tenduristiya cîhanî ye. Chelsea, zaroka yekane ya serokê berê yê DYE Bill Clinton û wezîrê berê yê karûbarê derve û namzeda serokatiyê ya Amerîka ya 2016, Hillary Clinton bû . Chelsea, ji 2011 heta 2014an de li NBC News de nûçegihanek taybet bû û naha di Weqfa Clinton û Clinton Global Initiative de dixebite. Di karê xwe yê weqfê de bi wezîfeya xwe xwedî roleke giring e.

## Salên destpêkê
Clînton di 27'ê Sibata 1980an de li bajarê Lîtl Rock ê Arkansasê ji dayik bû û yekane zarokê Hîllary û Bîll Clînton e. Navê xwe bi serlêdana sala 1978an a Bil û Hilary Clinton a taxa Chelsea ya Londonê  wergirtiye. Hillary got ku piştî guhdarkirina tomara Judy Collins û Joni Mitchell "Chelsea Morning" ya sala 1969an, Bill got, "Eger keçeke me hebe, divê navê Chelsea lê daynin."   

Chelsea Clinton di temenê du saliya xwe de digel dêûbavên xwe dema kampanyaya hilbijartina Walîtiya Arkansasê li seranserê Arkansasê geriya  Ew di temenek pir ciwan de fêrî xwendin û nivîsandinê bû. Clinton anî ziman ku wê di sê saliya xwe de dest bi xwendina rojnameyê kiriye û di temenê pênc saliya xwe de nameyek ji Serok Ronald Reagan re nivîsand.  Di nameya xwe ji serokê Amerîka re nivîsand û ji serokê Amerîkayê xwest ku di dema serlêdana Almanyayê serokê Amerîka jiber leşkerên naziyê di wî goristanê de heye neçe goristana leşkerî ya Almanyayê. Clinton Dibistana Seretayî ya Forest Park, Booker Arts and Science Magnet û Horace Mann Junior High School, herdu dibistanên fermî yên Little Rock, xwend .  Wê pola sêyemîn xilas kir. 

Dema ku zarokek piçûk bû, Clinton di baweriya Baptist a Başûrî ya bavê xwe de mezin bû, û piştra çû dêra Dayika xwe ya Yekbûyî Methodist . 

## Weqfa Clinton
thumb| Chelsea Clinton di kongreya Zerokonferansen 2013 de wekî nûnerê Weqfa Clinton diaxive
Ji sala 2011an ve, Clinton roleke berbiçav di Weqfa Bill, Hillary &amp;amp; Chelsea Clinton ya malbatê de girt,  û di desteya wê de cîh girt.  Wekî beşek xebata xwe, ew axaftinên dravî dike ku bi dravdanên xwe rasterast biçin weqfê, ku armancên wê baştirkirina tenduristiya cîhanî, afirandina derfetan ji bo jinan, û pêşvexistina mezinbûna aborî re drav berhev dike. Berdevkê weqfê di sala 2014an de ji *[[The New York Times|New York Times re]]* gotibû ku axaftinên wê "li ser navê Weqfa Clinton in, û ji sedî 100 mûçeyên rasterast ji weqfê re têne şandin".  

## Çavkanî

Kategorî:Jidayikbûn 1980
Kategorî:Mirovên zindî
Jacob Bertrand

**Jacob Bertrand** ( jdb. 6ê adara 2000 li Los Angeles , DYA ) lîstikvan û dûblajvanekî amerîkan e. Bertrand di lîstikvaniya zarok a 2009an de û di rolên mêvanî yên rêzefîlmên mîna The Cape û The Middle de wekî lîstikvanek zarok dest bi kariyera xwe kir. Ew di sala 2014an de bi lîstina karektera sernavê di rêzefîlma Disney XD Kirby Buckets , bi lîstika karakterê Jack Malloy di Disney Channel The Original Movie The Swap ku di 2016 de hate pêşandan û her wiha ji bo lîstina rêzefîlma bi rêkûpêk Eli "Hawk" Moskowitz di rêzefîlmên YouTube Premium û Netflixê *[[Cobra Kai ( rêzefîlm )|Cobra Kai]]*.

## Kariyer
Berî xebata wî ji bo Disney, Bertrand di hilberên Nickelodeon de gelek rol hebû. Ew li ser sîtkoma Marvin Marvin bi rêkûpêk bû, di sezona 3em a rêzefîlma anîmasyonî ya Bubble Guppies de karakterê sereke Gil dûblaj kir, di thrid cîwanan iCarly de wek kesayetek biçûk bi rol bû, û di rola Charlie de di fîlma fantezî-komedî Jinxed de lîst. Ji 2018an ve, ew di rêzefîlma YouTube Premium / Netflix-ê Cobra Kai de bi rol e .

## Fîlmnîgarî

## Çavkanî

Kategorî:Aktorên amerîkî
Kategorî:Aktorên ji Los Angelesê
Kategorî:Jidayikbûn 2000
Kategorî:Mirovên zindî
Derhêner

**Derhêner** di performansa karên hunerên şanoyê de li rex lîstikvan bi xwe rêve dibe û bi vî rengî bi kevneşopî kesê diyarker e. Wekî alternatîfek otorîteya navendî ya derhêner, nêzîkatiyên cihêreng ên tîmên derhêneriya wekhev (kêm an zêde) hatine pêşve xistin.

Derhênerê sehneyê ji bo şano, muzîkal, opera, operet û karên din ên sehneyê, derhênerê fîlimê ji bo hunera fîlimê, derhênerê lîstika radyoyê ji bo lîstikên radyoyê û taybetmendiyên hunerî, derhênerê televîzyonê ji bo bernameyên televîzyonê û derhênerê diyalogê ji bo dûblajkirina fîlim û rêzefîlmên televîzyonê, ku piştgiriyê dide lîstikvanê Dengê takekesî yê koordîne. Ji derhênerê govendê - mînakek di reqsa klasîk, derbirîn an hemdem - de koreograf tê gotin. Ya ku van çalakiyên derhêneriya cihêreng ên hevpar hene, berpirsiyariya sêwirana hunerî ya projeyek e, ku bi gelemperî li ser qalibek nivîskî hatiye damezrandin.
thumb|Derhênerekî fîlman (rast) talîmatên dawîn dide pêş fîlmandina din.
Marîna Andreyevna Pûpenîna

**Marîna Andreyevna Pûpenîna** (, li Kiskunmajsa, Komara Gel a Mecaristanê), lîstikvaneke rûsî ye ku bi rola xwe ya Katerînaya Mezin a di rêzefîlmê televizyonê ya bi sernavê Ekaterîna de hatiye naskirin.

## Jînenîgarî
Marîna Andreyevna Pûpenîna di 29ê tebaxa 1982an de li bajarê Kîskunmajsa (Mecaristanê) ji dayik bû. Bavê wê Andrei Pûpenîn di artêşa Sovyetê ya li Mecaristanê de leşker bû û diya wê jî li Zanîngeha Herzenê profesor e.

Di sala 1986an de malbat koçî Gola Baykalê, paşê koçî Tulayê bû û di dawiyê de di sala 1987an de li Lenîngradê (niha Sankt Petersburg) bi cîh bû. Di sala 1996an de piştî ku dibistana navîn bi pisporiyên matematîk û muzîkê qedand. Di heman salê de çû dibistana drama Imagine û Dibistana Şanoyê ya bi navê Valentina Nikolaenko.

Pûpenîna ji sala 2006an heta 2011an li Moskowayê lîstikvana kompaniya şanoyê ya Sovremennikê bû.

Pûpenîna di 7ê hezîrana 2008an de bi hevalê xwe yê lîstikvan Îvan Stebûnov re zewicî. di sala 2010an de ji hev qetiyan. Piştre bi lîstikvan Alexander Domogarov re zewicî û d 11ê Tîrmeha 2012an de zarokekî wanê kur hate dinê.

## Fîlmografî

## Çavkanî

Kategorî:Aktrîsên rûs
Kategorî:Jinên rûs
Kategorî:Mirovên zindî
Axqişlaq

**Axqişlaq** (), gundekî ser bi navenda bajarê Xoda Aferîn li Azerbaycana Rojhilat ya Îranê ye.

## Çavkanî

Kategorî:Gundên Xoda Aferînê
Lîsteya gundên Xoda Aferînê

Navên gundên Xoda Aferînê bi rêza alfabê:

## A
* Axqişlaq
* Aqamîrlû
* Aqdaş
* Alacûce
* Avarsîn
* Avanlû
* Aynalû
* Aşqlû

## B
* Babaylûyê Cananlûy
* Baxşlû
* Baqêroxlû
* Balan Xoda Aferîn
* Baydûq
* Bestamlû
* Bûydûz

## C
* Cananlû
* Ceferabad Xoda Aferîn
* Ceferqulî Ûşaxî

## Ç
* Çaykendî
* Çeperlî
* Çinaqçî
* Çûbedirq

## D
* Daraxizî
* Daranî
* Daşarasî
* Daşbaşî
* Davdan Bala
* Davdan Payîn
* Dayan
* Didlû
* Derecîk
* Derîlû
* Devermişkanlû
* Dûgîdiriq
* Dolab Keranlû
* Dîşgedûgî
* Dînever

## E
* Ehmedabad
* Ehmedlûyê Sofla
* Ehmedlûyê Oiya
* Esklû Mihemedhesenlû
* Esîran
* Eşref
* Elherd
* Elherd Xoda Aferîn
* Evelî
* Eyrîbûcaq
* Ebasabad
* Etalû
* Elîbilaxî Xoda Aferîn
* Elîxanlû
* Elîvêrdî Ûşaqî
* Enablû

## Ê
* Êskanlûyê Sofla
* Êskanlûyê Olya
* Êmaret

## F
* Fethabad Xoda Aferîn

## G
* Gavahen
* Geçîqişlaq Sofla
* Geçîqişlaq Olya
* Geçîqişlaq Vesetî
* Germnab
* Genanlûhesen Soltanlû
* Gendomnan
* Gûngûrmiz
* Gûyaxac Xoda Aferîn

## H
* Hesban
* Hesretan
* Hesenbêglû
* Hesen Qişlaqî
* Hesenlû Xoda Aferîn
* Hosêynelî Bêglû
* Hêyderkanlû
* Hemedan Xoda Aferîn
* Hemdemlû
* Hemrahlû
* Hemnişîn
* Hevic Sofla

## Î
* Îbrahîm Semî
* Îbrahîm Bêglû
* Îçîdirq
* Înelû

## K
* Kabolabad
* Kargeran
* Kedxodalû Bala
* Kedxodalû payîn
* Kirîşan
* Kêşîş Qişlaqî
* Kelalê Êslamî
* Kelalê Sofla
* Kelalê Olya
* Kenzerûd
* Kevaniq
* Kûrzêh
* Kûsalar Xoda Aferîn
* Kehcîk

## L
* Larîcan Sofla
* Larîcan Olya
* Lalan Sofla
* Lalan Olya
* Lahlû
* Leme Eramenê
* Leme Îslam
* Lûtcan

## M
* Mohêb Elîlû
* Mohemed Salêhlû
* Mohemed Elîlû
* Mehmûdabad Xoda Aferîn
* Medîne Qişlaqî
* Moradlû
* Merdenqem
* Merzabad
* Mezree Perîdan
* Mescêdlû
* Meşed Hesenlû
* Mofrûzlû
* Mûsakendî
* Mîrza Mohemedabad

## O
* Ocaqkendî
* Ocaqkendî Dîzmar

## P
* Pervîzxanlû
* Pêsyan
* Pîrhadîyan

## Q

* Qarlûce
* Qaqalû
* Qerepaçanlû
* Qeretîkanlû
* Qereqûç
* Qereqûç Mînbaşî
* Qeregûnî
* Qizilyol
* Qişlaq Pîranlû
* Qişlaq Hacîlotfelî
* Qişlaq Hesenkengerlû
* Qişlaq Daxlû
* Qişlaq Êşiqelî
* Qişlaq Keranlû
* Qişlaq Mededlû
* Qişlaq Moqedem Şabende
* Qişlaq Yûzqûyî
* Qişlaq Yûsêflû
* Qilmilû
* Qûtûrlar
* Qûrtulce Sofla
* Qûrtulce Olya

## R
* Rezîn Xoda Aferîn
* Reşdîn

## S
* Sarîbêglû
* Sarîcalû Xoda Aferîn
* Sarîyataq
* Seten
* Sorxe Kemran
* Siqesay
* Siqîn
* Sûlîpîr

## Ş
* Şahbidaxlû
* Şahhêyder
* Şocaxanlû
* Şocaylû
* Şerfe
* Şêxhosêynlû

## T
* Tatar Sofla
* Tatar Olya
* Tazêkend
* Tazêkend Vîniq
* Têymûrbêglû
* Tûelî Sofla
* Tûelî Olya
* Tîn Xoda Aferîn

## Û
* Ûrşanabad
* Ûrî
* Ûzan
* Ûxaş

## V
* Vayqan Moqedes
* Vîniq
## X
* Xanqah Xoda Aferîn
* Xetay Xoda Aferîn
* Xelefbêglûy Sofla
* Xelefbêglûy Olya
* Xştaze

## Y

* Yûsêflû

## Z
* Zirniq Xoda Aferîn
* Znblan Xoda Aferîn
Emily Kinney

**Emily Kinney** (jdb. ) lîstikvan û stranbêjeka amerîkî ye. Ew bi rola gêrandiye bi navê **Beth Greene** di rêzefîlma The *[[The Walking Dead|Walking Dead]]* de ya (2011–2015, 2018) ya  di drama tirsnak a kenalê AMC de. Emily Kinney di çend rêzefîlmên din ên televîzyonan de jî xuya bû ye weka  *Masters of Sex-ê* ya rexnegirên Showtime - ê û *The Flash* and *Arrow-a* CW -yê. Di 2016 de, wê digel Hayley Atwell, di rêzefîlma ABC *Mehkûmê de* hev- lîst.

## Jiyana zû
Kinney di 1985 de li Wayne, Nebraska, ji Vaughn û Jean Kinney ji dayik bû. Ew û malbata wê bi gelemperî di dema xortaniya xwe de bar dikin, tevlî Nevada, Oregon û deverên din ên Nebraska dibin. : 3 Kinney nîvsalek çû Zanîngeha New York. Di 2006an de, wê li Zanîngeha Nebraska Wesleyan  beşa Bachelor of Arts- ê di şanoyê de xelas kir.  Kinney paşê derbasî New York bû, û li wir ew li dû kariyera Broadway û lîstikvaniyê bû.

Di Çile 26, 2017, hate ragihandin ku Kinney dê digel Kyra Sedgwick beşdarî kasta *Deh Rojên* ABC ya *li Geliyê bibe*. Kinney, hat ragihandin, dê Casey, "Hîpa Jane û alîkarê ciwanek dilşewat ku wek patronê xwe li modela xwe mêze dike" bilîze. Çirî 2017, yekta Kinney, *Song Mermaid*, hat azad kirin. Di tebax 24, 2018, Kinney albuma xweya solo, *Oh Jonathan*, ku tê de single ku serê wê mehê hat weşandin, *Boy Band Hero, derxist*. Kinney seyrûsefera albûmê ragihand, tûra xweya duyemîn nîşan da.

## Filmografî

### Film

### Televîzyon

## Discografî

* *Blue Toothbrush - EP* (2011)
* *Evîna Dawîn* (2013, 2014)  
* *This Is War* (2015)
* *Oh Jonathan* (2018)
* *Karaktera Piştgirî* (2021)

## Tûran

* This Is War Tour (2015) 
* Oh Jonathan Tour (2018) 

## Pejirandin

## Çavkanî

Kategorî:Jidayikbûn 1985
Kategorî:Jidayikbûn 1984
Kategorî:Mirovên zindî
Zimanê şelhî

**Şelhî** (bi şelhî: ⵜⴰⵛⵍⵃⵉⵜ, *taclḥit*) zimanekî berberî ye. Şelhî zimanê xelkê şelh e û li başûr rojavayê Fasê ji hêla zêdeyî heşt milyon kesî ve tê axivîn.

Zimanê şelhî li rojavaya çiyayên Atlasa Bilind û herêmên li başûr heya çemê Draa, di nava Antî-Atlas û hewza aluvî ya çemê Sous de xeber didin. Niştecihên navenda bajarê Agadirê (nifûsa wî 400.000 kes e) û bajarên mezin ên din wek Guelmim, Taroudant, Oulad Teima, Tiznit û Ouarzazate jî şelhîaxiv in.

## Çavkanî

## Girêdanên derve

Kategorî:Ziman
Kategorî:Zimanê amazigh
Lauren Cohan

**Lauren Cohan** ( )  lîstikvanek Brîtanî-Amerîkî  ye û bi rola xweya bi navê **Maggie Greene** di rêzefîlma tirsnak a *[[The Walking Dead]]* de hatiye naskirin.

## Jiyan
Cohan dem û xebata xwe di navbera London û Los Angeles de dabeş dike.  Ew bi devoka xweya veqetandî ya Mid-Atlantic tê nas kirin . 

## Filmografî
### Fîlm

### Televizyon

## Xelat û namzet

## Çavkanî

Kategorî:Aktrîsên amerîkî
Kategorî:Aktrîsên brîtanî
Kategorî:Jidayikbûn 1982
Kategorî:Mirovên zindî
Mîrîtiya Hezo

**Mîrîtiya Hezo**, mîrîtiyek kurd e ku di navbera salên 1080 û 1598an de heqim kiriye. Ew zarokên rêveberên Bidlîsê apê wan in. Ji Xelatê hatine û li Bidlîsê bicîh bûne. Ji bo Îzedîn beg ji mîrîtiyan wan re Ezezîn jî hatiye gotin. Îzedîn Beg di heman demê de birayê piçûk ê Ziyaeddîn e, ku ew bav û kalê Biryarnameyên Bedlîsê bû. Ji ber ku Kurdan digotin Izzettin (Ezezin, Ezezdin, Ezdin), Emîran Hezo bi nave Ezezan dihatin nas kirin.

## Mîrên Hezo

* Mîr Ebubekir beg
* Mîr Xidir beg
* Mîr Ebubekir beg
* Mîr Elî beg
* Mîr Mihemed beg
* Mîr Sileyman beg
* Mîr Mihamed beg
* Mîr Bahaeddin beg
* Mîr Mihamed beg
* Saru Xan Beg
* Xıdır beg b.
* Ahmed Beg
* Xıdır beg b.
* Mihamed beg

## Çavkanî

Kategorî:Dewleta Kurdan
Kategorî:Dîrok
Kategorî:Dîroka Kurdistanê
Pêjer

**Pêjer** an jî **aşpêj** ji bo kesên ku di pîşesaziya xwarinê de li cîhên wekî xwaringehan xwarinê amade dikin pîşeyek e. Pêjer re carinan pêşeng/şef tê gotin, her çend li cîhana kulînakê jî, nasnav neguhêrbar in. Di nav berpirsiyariyên pêjeran de amadekirina xwarinê, birêvebirina stasyonên xwarinê, paqijkirina pêjgehê û alîkariya pêşengan. Dê xwaringeh li gorî stasyonên xwe yên hatine destnîşankirin sernavek bidin pêjer. Nimûne pêjerên varik, xwarina qelandî, kilêr û sosê.
thumb|Pêjeran li Parîsê li École supérieure de cuisine française têne perwerdekirin.

## Çavkanî
Mîrîtiya Gêl

**Mîrîtiya Gêl** (Ss 11-1845) di nîvê duyemîn ê sedsala 11an de ji hêla Pir Bedir ve ku ji neviyê Mîr Mansur e, bi alîkariya eşîra Mirdasî û hin eşîrên Kurd û Zaza li herêma Diyarbekirê hate damezrandin.

Li ser têkiliyên Mîre Gêl u bi Selçûqî, İnaloğulları, Artukidi,Dewleta Selçûqiya Anatoliyê, İlhanli û Celayirên ku li Diyarbekir û derdora wê serdest bûn re, têra xwe agahdarî tune.

Ew mîrîtî heya sedsala 19an hebû. Her çend di rêvebiriya Osmanî de di derbarê tixûbên mîrekiyê de têra xwe agahdarî tunebû, lê li gorî tomarên James Brant, konsolosê Brîtanî li Erziromê yê, ku di seredana xwe ya sala 1838-an de çû serdana Mîrîtiya Gêl jî, li binê mîrîtiyên de sad u pêncî gund hebûn.

Li gorî siyaseta navendîparêziyê ya ku piştî Biryarnameya Tanzimate di sala 1845-an de li Parêzgeha Diyarbekirê dest bi sepandinê kir, u emîrti qediya.

## Çavkanî
Wolfram von Eschenbach

**Wolfram von Eschenbach** (jdb. li dora 1160/80 li Franconya, dibe ku li Wolframs-Eschenbach; m. li dor / piştî 1220) helbestvanekî almanîaxêv bû. Wêjeya almaniya navîn a bilind deyndarê çendîn berhemên epîkî ye. Wî her wiha wek stranbêjê Minnesang helbestên lîrîkî wekî mînek nivîsand. Berhema wî ya herî navdar romana beytê Parzival e.
## Jiyana wî
Ya ku em difikirin ku em di derbarê jiyana Wolfram de dizanin ji referansên di helbestên wî bixwe de û ji daxuyaniyên nivîskarên hemdem û berhema wî Parzival ve tête girtin. Ji navê wî tête fêr kirin ku ew ji deverek bi navê Eschenbach hatîye. Gotinên erdnîgarî yên li Parzival diyar dikin ku ew Obereschenbach a nêzê Ansbach e (îro Wolframs-Eschenbach).Ji vî cîhî tu malbatek zadeganî nayê zanîn. Wî xwe wekî "şovalyewi" (Parzival 115.11 û 337.30) û wekî Baier ( bavyerî ) şirove kir - ji ber vê yekê cîhê wî yê çêbûnê dikaribû li wê çaxê Bavaria Nordgau bûya. Albrecht von Scharfenberg navê wî wekî hevalê xwe von Bleyenfelden, bi îhtîmalek Pleinfeld-a îroyîn, ku wê demê li herêma tixûbê Nordgauê bû.

Tê zanîn ku wî di jiyana xwe de li gelek qesran kar kiriye. Ew bê guman bi Kontê Wertheim û Kontê welatî Hermann I yê Thuringia re di têkiliyê de bû.

## Çavkanî

Kategorî:Helbestvanên alman
Kategorî:Jidayikbûn sedsala 12an
Kategorî:Kasa pîroziyê
Kategorî:Mêr
Kategorî:Mirin 1220
Kategorî:Nivîskarên alman
Thomas Malory

**Sir Thomas Malory** (jdb. li dora 1415 - 14ê adara 1471) nivîskarek îngilîz, nivîskar an berhevkarê *[[Le Morte d'Arthur ( pirtûk)|Le Morte d'Arthur]]* , bûyernameya kevneşopî ya efsaneya arthurî a bi zimanê îngilîzî, ku ji hêla William Caxton ve di 1485 de hatî weşandin. Nasnameya Malory qet hate pejirandin, lê namzetê îhtîmalî Sir Thomas Malory ji Newbold Revel li Warwickshire ye. Piraniya dîroka jiyana wî nezelal e, lê Caxton wî wekî "girtiyek şovalye" binav dike, bi eşkere karîyera tawanbar nîşan dide, ji bo ku gelek delîl hene, her çend ew di dema Şerê gulan de jî girtiyekî şerê bû, li ku wî di demên cûda de piştgirî dida her du aliyan.

## Çavkanî

Kategorî:Jidayikbûn 1405
Kategorî:Kasa pîroziyê
Kategorî:Mirin 1471
Kategorî:Romannivîsên îngilîz ên mêr
Kategorî:Romannivîsên îngilîz ên sedsala 15an
Selah Emîn

**Selah Emîn** an **Selah Emin** (Rojbûn 0000 li dihokê) stranbêjekê kurd e. û gelek berhem u stranên wî hene û li kanalên weka TRT kurdî û Vîn tv û Kurek tv û gelek lenalê din berhemên xwe yên hunerî belav kirî ye.

## Çavkanî
Jessicka

**Jessicka Addams**, (; Fort Lauderdale, Florîda, DYA) strannivîs û hunermendekî amerîkî ye. Bi navê xwe yê profesyonel **Jessicka** tê zanîn.
## Jînenîgarî
Jessicka li bajarê Sunrise yê eyaleta Florîda ya Dewletên Yekbûyî yên Amerîkayê (DYA) mezin bû. Piştî ku diya wê ji hevjînê xwe cûda bû ew ji aliyê dayika xwe Nancy ve weke zarokekî bi tenê mezin bû.

Addams di 14ê sibata 2006an de, (Roja evîndaran) ew û hevkarê wê Christian Hejnal bi hev re nîşan bûn. Daweta wan di 13'ê Cotmeha 2007'an de li Oviatt Penthouse a Los Angelesê pêk hat û gelek kesên navdar beşdar bûn. Bi zewacê re paşnavê xwe wekî addams guhert.

Di 20ê çiriya pêşîn a 2017an de, Addams di facebookê de nivîsand û basîsta hevala wê ya berê ya Twiggy Ramirez basîst Marilyn Manson, dema ku ew zewaca wan di salên 1990an de wî bi destdirêjiyê tewanbarkir; her çend jî wî tewanbarkir kir ku ji aliyê wî ve, ew rastî tundûtujiya nav malê û îstîsmarkirina hestyarî hat. Di 24ê çiriya pêşîn a 2017an de Marilyn Manson di Facebookê de belav kir ku piştî vî bûyerê koma wan bi White re rêya xwe ji hev qetandiye.

## Dîskografî
### Bi Jack Off Jill re
* *Children 5 And Up* (1993)
* *Boy Grinder Session* (1994)
* *Cannibal Song Book* (1995)
* *Cockroach Waltz* (1996)
* *[[Sexless Demons and Scars]]* (1997), Risk Records
* *Covetous Creature* EP (1998), Risk Records
* *[[Clear Hearts Grey Flowers]]* (2000), Risk Records/404 Music Group
* *[[Humid Teenage Mediocrity]]* (2003), Sympathy for the Record Industry – U.S., Livewire/Cargo Records– Europe
### Bi Scarling re
* *[[Band Aid Covers the Bullet Hole]]* EP (2003), Sympathy for the Record Industry
* *[[Sweet Heart Dealer]]* (2004), Sympathy for the Record Industry
* "Crispin Glover" (2004), Sympathy for the Record Industry
* *[[So Long, Scarecrow]]* (2005), Sympathy for the Record Industry
* "Scarling. / The Willowz", (2005), Sympathy for the Record Industry
* "Staring to the Sun" (2006), Sympathy for the Record Industry
* " Who Wants To Die For Art" (2013), The Committee to Keep Music Evil
### Beşdariyên mêvanî
* "Last Day In June" (1999),ji bo bendê Honey To Ash.
* "Miss Ann Thrope" (2000), track seven on My Ruin studio album, *[[A Prayer Under Pressure of Violent Anguish]]*, Snapper/Spitfire.
* "Make You Believe" (2000), for the band Messy.
* "Iieee" (2001), cover duet with Meegs Rascón, guitarist of Coal Chamber, for *Songs Of A Goddess – A [[Tori Amos]] Tribute*.
* "Happy For You" (2008), for The Ingenues.
* "Nothing At All" (2012) Chris Vrenna / Tweaker "call the time eternity" Metropolis Records
* "Begin The End" Placebo (cameo) directed by Piper Ferguson
*
### Dengbêjan
* *[[Wicked (1998 film)|Wicked]]* "When I Am Queen" & "Rabbiteen" (1998)
* Soundtrack, *[[American McGee's Alice]]* (2001)
## Fîlmnîgarî
* *[[Ellie Parker]]* (2005)
* *[[Bettie Page Reveals All]]* (2012) (belgefîlm)

## Çavkanî

Kategorî:Aktrîsên bîseksuel ên amerîkî
Kategorî:Femînîstên amerîkî
Kategorî:Femînîstên bîseksuel
Kategorî:Hunermendên bîseksuel ên jin
Kategorî:Mirovên zindî
Kategorî:Muzîkvanên femînîst
Kategorî:Nivîskarên bîseksuel ên jin
Kategorî:Stranbêjên amerîkî
Kategorî:Strannivîsên bîseksuel
Peyton List

**Peyton Roi List**, (; Florîda, DYA) lîstikvan û modela amerîkî ye. Peyton List, wek modela zarok dest bi karê xwe kir û ji bo kovar û pargindaniyên cûrbecûr karê modeliyê kiriye. Bi lîstikvaniya fîlmê ''27 Dresses'' ya sala 2008an û bi rola *Holly Hills*, a rêzefîlma ''Wimpy Kid'' de tê naskirin.

## Jînenîgarî
List di 6ê nîsana 1998an de li Florîda, DYA hate dinê. Du birayên Peyton List hene. Yek ji biran, cêwiyê wê Spencer e û yek jî birayê wê ku ji wê piçûktir e Phoenix e. Her du bira wekê wê lîstikvan in.

Peyton List, ji bo dibistana seretayî beşdarî Dibistana Carroll (P.S. 58), û dibistana navîn a New Voices bû ji bo Hunerên Akademîk û Afirîner (M.S. 443) û ji bo dibistana navîn ku her du dibistan jî li New York City ye xwend. Peyton piştre xwendina li dibistana navîn a Oak Park a li California, xwend û di sala 2016an de mezûn bû.

List yekem car wek modela zarokan dest bi kariyera xwe kir, û di sala 2009an de li ser mijara 2009an a Keçika Amerîkî ya sala 2009an de derket holê. Di sala 2011'an de ji bo kovara Adaletê karê modeltiyê kir. Peyton di nav çar sed reklaman de di formatên cuda de ji bo şîrketên cuda rol wergirtiye. Piştre bi fîlmê televizyonê dest bi lîstikvaniya fîlmê kir. Wê di sala 2002an de li ser operaya sabûn wek World Turns di sala 2002'an de rûda.

Di sala 2004an de di bernameya televîziyonê ya all My Children as Bess de derket û di heman salê de di fîlmê Spider-Man 2 de ku ne pejirandîbû rol wergirt. Di sala 2008an de di filmê taybet ya 27 Dresses de rol wergirt û wek versiyona ciwan a karaktera Jane Nichols lîst. Film serkeftineke bazirganî bidest xist, û di vî fîlmê de kariyera xwe ya serkevtî bi dest xist.

## Fîlmografî
### Fîlm

### Televîzyon

## Çavkanî

Kategorî:Aktrîsên amerîkî
Fractured (2019 film)

**''Fractured** fîlmek serhildêr* Amerîkî yê derûnî ye. ew di sala 2019 ji hêla senaryoya [[Alan B. McElroy]] û [[Brad Anderson]] ve hatbûye derhêner kirin. Di Filim de de her yek ji [[Sam Worthington]], [[Lily Rabe]], [[Stephen Tobolowsky]], [[Adjoa Andoh]], û [[Lucy Capri]] bi karê lîstikvaniyê dilîzin .

== Qebûlgeha otêlan ==
Li ser malpera berhevkarê venêrînê Rotten Tomatoes, fîlim li gorî 29 nirxandinan, bi navgîniya 5,70 / 10-a girankirî ,% 59 pejirandinek digire. Lihevhatina krîtîk a malperê dixwîne, "Bi pêşengiya performansek Sam Worthington, *Fractured* bi hêrsên ku ji bo çêkirina çîrokek nasdar, *razek'' berbiçav vediguhêze."  Li ser Metacritic, li ser bingeha 5 rexnevanan pileya navînî ya fîlimê 36 e ji 100, ku nîşan dide "nirxandinên bi gelemperî nebaş." 

## Çavkanî

Kategorî:Fîlmên amerîkî
Kategorî:Fîlmên 2019an
Axçekend

**Axçekend** (), gundekî ser bi navenda bajarê Serab li Azerbaycana Rojhilat ya Îranê ye.

## Çavkanî

Kategorî:Gundên Serabê
Lîsteya gundên Serabê

Navên gundên Serabê bi rêza alfabê:

## A
* Abres
* Axçekend
* Axmyûn
* Aqbilax Behmen
* Alan Serab
* Anaqîz

## B
* Bşkend Serab
* Baftan Serab
* Balistan Serab
* Beraxûş
* Bêrêncabad
* Belasicîn
* Behrêman
* Bîcend

## C
* Cildebaxan
* Cemalabad Serab
* Cehîzdan
* Cehîzdan Serab

## Ç
* Çirlû
* Çilexane
* Çûlelû
* Çehriq
* Çehgûş
* Çîçeklû Serab

## D
* Darab Serab
* Dambaran
* Damencan Serab
* Dirab Serab
* Dikanlû
* Demirçî Serab
* Doletabad Serab
* Dûniq
* Dêhdûlan
* Dîbeklû Serab
* Dîcan
* Dîzec Sêfîd
* Dîzec Şûr
* Dîzec Ezîm
* Dîzec Mîrhomey
* Dêylemşah

## E
* Ebrexan
* Etmîyan Sofla
* Etmîyan vesetî
* Ecîrabad
* Ehmedabad Sofla
* Ehmedabad Olya
* Erdelan Serab
* Erdeha
* Erziniq
* Esibfirûşan
* Esibqiran
* Esibgeran
* Estilû
* Esfêstan
* Esniq
* Eştciran
* Ellahheq
* Enderab
* Engîz
* Ebasabad Serab
* Ebdolahabad Serab
* Eskerabad Serab

## Ê
* Êslamabad Serab
* Êmamçay

## F
* Fergûş

## G
* Golabad serab
* Gilûce Serab
* Golî Rûsta
* Gonbedan Serab
* Gevaşîn

## H
* Hesencan
* Hesencan Kûh
* Hesar Serab
* Hêyderabad Serab
* Herîs Serab
* Hevlîq
* Hîrvan

## Î
* Îsmaîlabad
* Îdirşan
* Îdelû Serab
* Îrec Serab
* Îviq

## K
* Kadîcan
* Kelanter Sofla
* Kelanter Olaya
* Koliyan
* Kendivan Serab
* Kûşiq
* Kehdêlan
* Kîvic

## L
* Lincvan

## M
* Mohsênabad Serab
* Mohemedkendî Serab
* Merdabad
* Meşedîkendî
* Melayeqûb
* Menqûtay
* Mehîn Rûsta
* Mêydancîq
* Mîrgûh Sofla
* Mîrgûh Olya
* Mîrgûh Vesetî

## N
* Narab
* Nermîq
* Nermîq Serab

## O
* Ortakend Serab
* Oxan Serab

## P
* Perkab
* Pîrkeman

## Q

* Qarxûn Serab
* Qarqa
* Qirxbilax Serab
* Qerebilax Serab
* Qereqeye Serab
* Qerekanlû Serab
* Qeremescêd
* Qizilce Ekerad
* Qizilce Sadat
* Qizilqeye Serab
* Qizilgeçî Serab
* Qişlaq Serab
* Qelecûq Serab
* Qûşçî Serab
* Qûşegonbed Serab
* Qêyseriq Serab

## R
* Razlîq
* Recolabad
* Rezgah

## S
* Sarîqeye Serab
* Seranser
* Serçêşme Serab
* Sorxerîz
* Serdha
* Seqizçî
* Soltanabad Serab
* Sendan
* Senizîq
* Sûîn Serab
* Sehzab
* Sîyehdolan Serab
* Sendoqlû
* Somêheq
* Somêzerîn Serab
* Somêzerîn Mêhreban

## Ş
* Şadbaxî Serab
* Şalqoyin
* Şalilû
* Şekerdiriq
* Şûredêl
* Şêxsircîn
* Şîrmerdan
* Şîrecîn

## T
* Tazêkend Hûme
* Tazêkend Saîn
* Tekildan
* Tîrşab
* Taran

## V
* Vaniq Sofla
* Vaniq Olya

## X
* Xatûnabad Serab
* Xakî Serab
* Xizirabad Serab

## Y

* Yênikce Serab

## Z
* Zencîlabad
* Zîresf
* Zîrî Serab
Golabad, Şeboster

**Golabad** (), gundekî ser bi navenda bajarê Şeboster li Azerbaycana Rojhilat ya Îranê ye.

## Çavkanî

Kategorî:Gundên Şebosterê
Lîsteya gundên Şebosterê

Navên gundên Şebosterê bi rêza alfabê:

## A
* Aqkehrîz
* Alûçe Melêk

## B
* Baxvezîr
* Benîs
* Bîgce Xatûn

## Ç
* Çiraxlû
* Çêşmekenan
* Çêlêxanê Sofla
* Çêlêxanê Olya
* Çêhrêgan

## D
* Dervîş Beqal
* Dizec Xelîl

## E
* Elmas Şeboster
* Emestcan
* Emend
* Emîr Zekerya
* Endîbîl
* Engoştcan
* Elîekberlû Şeboster
* Elîbêglû Şeboster

## G
* Golabad Şeboster

## H
* Hêyderabad Tesûc
* Hêyderabad Sofyan
* Heranîye Şeboster
* Hirziniq
* Hêrîs Şeboster

## K
* Kafîyelmolk
* Kelaş Şeboster
* Kelankêş
* Kendrûd Şeboster
* Kûşik Şeboster

## L
* Lar Şeboster

## M
* Mervdizec
* Mezree Şeboster
* Meşniq
* Melêkzadê Şeboster
* Menûr
* Mûcûmbar
* Mêhter Ehmed Şeboster
* Mîşeveddaxî

## N
* Nezerlû
* Nûcedêh Şeboster

## P
* Pîrdûl

## Q

* Qereaxac Şeboster
* Qeretepe Şeboster
* Qizilce Şeboster
* Qele Hesenabad Şeboster
* Qele Meraxûş Şeboster
* Qomtepe Şeboster

## R
* Rûdqat
* Rûstayê kehl

## S
* Sar Şeboster
* Sarbanqolî
* Serkend Dizec
* Sêfîd kemer
* Sehril

## Ş
* Şancan
* Şingilabad Şeboster
* Şêxvelî

## T
* Tazêkend Çêlêxanê
* Tazêkend Rûdqat
* Tirp Şeboster
* Topçî
* Tîl Şeboster

## X
* Xacê Mercan
* Xolamlû
* Xolamansera

## Y

* Yûsêfabad Şeboster

## Z
* Zeberlû
* Zengî Şeboster
* Zînabad Şeboster
* Zînab
Magic: The Gathering

**Magic: The Gathering** (bi devkî wekî **Magic** an tenê **MTG** tê zanîn) lîstikeke kartê ya berhevkar û dîjîtal e ku ji hêla Richard Garfield ve hat afirandin. Di sala 1993an de ji hêla Wizards of the Coast ve hat derxistin (aniha fîrmayek Hasbro), Magic yekem lîstika karta bazirganiyê bû û ji kanûna 2018an ve nêzîkê sih û pênc mîlyon lîstikvan hene , û ji bîst mîlyar kartên Magic di heyama 2008 - 2016 de hatine hilberandin, û di vê demê de ew bi populerîte mezin dibe.

Her lîstika Magicê şerekî di navbera Planeswalkers (her lîstikvanek mirovî Planeswalker e) temsîl dike ku spells diavêjin, madeyan bikar tînin û afirîdên gazî dikin ku li ser kartên kesane têne xuyang kirin da ku dijberên xwe têk bibin, bi gelemperî, lê ne her dem, bi derxistina wan ji dest bi tevahî jiyanê dike. Her çend konsepta resen a lîstikê bi giranî ji motîvên lîstikên rolan yên kevneşopî yên mîna Dungeons & Dragons derdiket jî, lîstika lîstikê dişibihe lîstikên serpêhatî yên pênûs-û-kaxezê, lê di heman demê de ji wan bêtir kart û rêgezên tevlihevtir gelek lîstikên karta din.

Magic dikare ji hêla du an zêdetir lîstikvanan ve were lîstin, an kes bi kartên çapkirî an jî li ser xêvjimêr, jîrfon an tablet bi kartên virtual bi navgîniya nermalava bingeha Înternetê **' an lîstikên vîdyoyî yên wekî **'. Ew dikare di gelek teşeyên rêgezê de, yên ku dikevin du kategoriyan: bê çêkirin û bi sînor, were lîstin. Di formatên bi sînor de lîstikvanên ku ji hewşa kartên bêserûber bi kêmtirîn dirêjahiya 40 kart, dekek jixweber çêdikin; di formatên hatine çêkirin de, lîstikvan ji kartên ku ew xwediyê wan in, bi gelemperî bi kêmîve 60 kartên her dekî diafirînin.

Kartên nû li ser bingehek rêkûpêk bi navgîniya setên berfirehkirinê têne berdan. Sîstemek tûrnûvaya rêxistî (DCI) di asta navneteweyî de lîst û civakek cîhanî ya lîstikvanên Magic ên pispor pêşketiye, û her wiha ji bo kartên Magic sûkek ji nû ve firotanê ya berbiçav pêş xistiye. Hinek kart ji ber ku di hilberîn û kêrhatîbûna di lîstikê de kêm in, bi bihayên ji çend sentan heya bi hezaran dolaran, dikarin hêja bin.

## Çavkanî

## Girêdanên derve
* 

Kategorî:Lîstik