open-index/open-wikipedia-markdown huggingface dataset:
Lauri Törni

**Lauri Allan Törni** (jdb.  – m. ), paşê bi navê **Larry Alan Thorne** hat nasîn, leşkerekî fînlendî bû. Lauri Allan Törni li parêzgeha Viipuri li Fînlandê hat dinê. Du heb xwîşkê wî hebu; Salme Kyllikki (b. 1920) and Kaija Iris (b. 1922). Xortekî atletîk bû. Piştê beşdarîbuna dibistanên kar û bazirganî û xizmetkirina li gel Parêzvanên Sivîl,Törni di sala 1938ê de daxilê xizmeta leşkerî bu. Dema ku Şerê Zivisatan di sala 4ê çiriya paşîn a 1939an de dest pê kir, li Kiviniemi Çaremîn tabûrê peyadaya Azad re tevlî bu.

## Şerkirina wî li bin sê al
Wî li bin sê al şer kir: yekemîn li gel Artêşa fînlendî li dijî rûsan (Artêşa Sor) li Şerê Zivistanê de şer kir, pişt re di Şerê Cihanî yê Duyem de bin navê "Larry Lane" li gel Artêşa Nazî [Partiya Karkerên Alman a Nasyonalsosyalîst) wek şervanên taybet li yeqîneya leşkeri de li dijî rûsan şer kir. Navê wî yeqînîya leşkerî Waffen-SS bû. Pişt re jî cara axir li gel Artêşa DYAyê bin navê "Larry Throne" di Şerê Vîetnamê de li nav Hêzên Taybet ên DYAyê de şer kir.

## Xelatên Leşkerî
**Xelatên Fînland **
* Dûyemîn Klas medeyayê Azadî , 
* Yekemîn klas  medelyayê Azadî, 24 tebax 1940
* Sêyemîn klas Xaça Serbestî, 
* Çaremîm klas Xaça Serbestî, 
* Xeça Mannerheim , 
* 1st Div. Memorial Cross
* Xeça peyadeya Sînorê Jaeger 
* Medaliya Tûncê ya Hêzên Parastinê

**Xelatê Almanî **
* Xeça Hesin,Klasê 2 , 

**Xelatên Dewletên Yekbûyî yên Amerîkayê**

* Lejyonê Merit 
* Distinguished Flying Cross 
* Madalyaya Stêrka Tunc 
* Dilê Pîvazî
* Medalyayê Hewa
* Medalya Pesindana Artêşê
* Good Conduct Medal
* Madalyaya Xizmeta Parastina Neteweyî bi Stêrk
* Madalyaya Xizmeta Viyetnamê 
* Madalyaya Kampanyaya Komara Viyetnamê

## Çavkanî

Kategorî:Fînlendî
Awdil Shakar

**Awdil Shakar** (jdb. 1982, Diyarbekir), vîrtuoza gîtara bas ê bêperde yê kurd e.

## Jiyana wî
Awdil Shakar di sala 1982an de li Diyarbekirê ji dayîk bûye û li wir mezin bûye. Di 8 - 9 saliya xwe de dest bi mijûlahiya muzîkê kiriye. Di pola 5em ya dibistana seretayî de konsera xwe ya yekem daye.

## Xebat
Li Swîsreyê tevî Suren Asatryan rêzekonserekî bi navê "Du Vîrtuozên Ji Mezopotamyayê" (Two Virtuosus From Mesopotamia) daye.

## Çavkanî

Kategorî:Jidayikbûn 1982
Kategorî:Kesên ji Diyarbekirê
Kategorî:Muzîkvanên kurd
Tangshan

**Tangshan** (), bajarekî di asta wîlayetê ya Çînê ye û li herêma Hebeiyê de cih digire.

## Dîrok
Di 28ê tîrmeha 1976an de bi şev, li Tangshanê erdhejek çêbûye ya ku li gor Richter bi 7,8 dereceyan hatiye pîvan. Epîsentera zelzeleyê li bakurê rojhilatê bajarê Tangshanê bû û dever bi tevahî wêran bûye. Tê texmînkirin ku di erdhejê de 242.000 heta 300.000 nîştecihên Tangshanê mirine, ji lew re wek yek ji zelzeleyên herî kujer a dîrokê tê hesibandin.

## Gelhenasî
Li gorî daneyên sala 2010an hejmara niştecihên vî bajarî digehêje 7.536.521 kesî

## Çavkanî

Kategorî:Bajarên Çînê
Xinji

**Xinji**, bajarekî di asta wîlayetê de ya welatê Çînê ye û di herêma Hebeiyê de cih digire.
## Gelhenasî
Li gorî daneyên sala 2017an hejmara niştecihên vî bajarî digehêje 662.000 kesî
## Çavkanî

Kategorî:Bajarên Çînê
Kategorî:Shijiazhuang
Îtzîk Kala

**Îtzîk Kala**, anku **Îtzîk Keleh** (bi îbranî: איציק קלה) stranbêjekî îsraêlî ye ku bi eslê xwe kurdê cihû ye û bi suryanî, kurdî û îbranî distrê. Wî zêdetirî 30 albumên studyoyê derxistine.

## Jiyan
Kala li Orşelîmê ji malbateke bi eslê kurd hatiye dinyayê. Gava ku ew zarok bû bavê wî mir. Di sala 1963an de, di 10 saliya xwe de, potansiyela muzîkê ya jêhatî bû ji hêla bard Rahamim Amar ve hat naskirin, ku pê re fêrî lêxistina mandolîn, gîtar, ûd û bûzûkî bû.

Ew bi Ziona Kala re zewicî ye.

## Albûmên wî

## Çavkanî

Kategorî:Jidayikbûn 1953
Kategorî:Kurdên cihû
Kategorî:Mêr
Kategorî:Mirovên zindî
Kategorî:Stranbêjên cihû
Kategorî:Stranbêjên îsraêlî
Kategorî:Stranbêjên kurd
Xwaringeh

**Xwaringeh** an jî **restoran** karsaziyek e ku xwarin û vexurik ji xerîdaran re amade dike û pêşkêşî wan dike. Xwarin bi gelemperî li ser deveran têne serve kirin û xwarin, lê gelek xwaringeh jî karûbarên rakirin û gihandina xwarinê pêşkêş dikin. Xwaringeh di xuyang û pêşniyaran de pir diguhere, di nav wan de cûrbecûr cûrbecûr xwarin û modelên xizmetê, ji xwaringehên xwarina bilêz û kafeteriyayên erzan, bigire heya xwaringehên malbatê yên bi bihayê navîn, heya sazgehên luks ên pir biha.
[alt=|thumb|265x265px|[Le Procope xwaringeh li Parîsê, Fransa]]Li welatên rojavayî, li piraniya xwaringehên navînmezin heya biîdia vexwarinên alkolî yên wekî bîra û şerabê serve dikin. Hin xwaringeh hemî xwarinên mezin, wekî taştê, firavîn û şîvê (mînakî, zincîreyên xwarina bilêz ên mezin, xwaringeh, xwaringehên otêlê, û xwaringehên balafirgehê) didin. Dibe ku xwaringehên din tenê xwarinek tenê bidin (mînakî, şilikîxane dikare tenê taştê bide) an jî ew dikarin du xwarinan bidin (mînakî, firavîn û şîvê).

## Çavkanî
Apeel Sciences

**Apeel Siences**, şirketeke Kalîforniya-navendî ye ku bi bikaranîna materyaleke ji giyayan çêdibe, qabeke bêtam û dikare were xwarin çêdike ku ew qab, avokado û cureyên din ên fêkiyan ji pûçbûnê diparêze.

## Avabûn
Apeel di 2012an de ji aliyê James Rogers ve hate avakirin, piştî wergirtina bexşeke $100,000î ji Weqfa *Bill and Melinda Gates* ji bo kêmkirina îsrafa fêkiyan yê piştî-çinînê yê di wan welatan de ku jêrxaneya wan a sarkirinê tine ne.

Piştî bexşa pêşîn ji avakarê şîrketa Microsoftê Bill Gatesê û ji fîrmaya sermayedarê teşebisan Andreessen Horowitzê jî wek piştgirî teqwiyeyeke hate kirin. Tevî van fonan, fona Apeel Sciences-ê gihîşt $110 milyon dolaran.

## Lînkên derve
* Malpera fermî 

## Çavkanî

Kategorî:Fêkî
Kategorî:Şirket
Demirçî, Şahîndij

**Demirçî, Şahîndij** () gundekî ser bi navenda bajarê Şahîndijê li Azerbaycana Rojava ya Îranê ye.

## Nifûsa gund
Ev gund li gorî serjimêriya Navenda Amara Îranê di 2016an de, nifûsa wî 82 kes (19 malbat) bûn.

## Çavkanî

Kategorî:Gundên Şahîndijê
Bendera Fawê

thumb
**Bendera Fawê** li 2010 ji hêla wezîrê hatûçoyne iraqî ve hate danan. Ku dikeve devara fawa ya girêday bajêrê Basrah li ser Kendava Faris.Ew nêzik 4.6 milîyal lê hatiye dayne. Û ev bendera dikar bi qasî 99 milon tenên kelûpela û tiştan bi rêve bibe.

## Vexwandin
Proje yekem car bi fermî hate pêşniyar kirin û di sala 2010an de hate ragihandin. Lê belê derengiyên bêhejmar ji ber pevçûnên li Iraqê, û astengîyên nebûn û kêmbûna dravê herwisa ji ber nakokiyên navxweyî û nizm bûna bahayê petrolê  bû sedem ku proje were rawestandin.Lêbelê di sala 2020-an de serokwezîrê Iraqê Mustafa el-Kadhimi dest bi qonaxa duyemîn a porterê kir, wan kompanîyeka Koreya Başûr dest pê kir, ku endezyariya 2.7 Bilyonê ji bo portê di Decemberile de diyarkirbû. Herwisa hejî gotinê ye ku Gelek kompanîyên û pargîdaniyên din ji bo peymanan bizav û hawil dikirin, di nav de pargîdaniyên Çînî, Emiratî û Amerîkî.

## Çavkanî

Kategorî:Bender
Shuangyashan

**Shuangyashan**, bajarekî di asta parêzgehê de ya welatê Çînê ye û di herêma Guangdongê de cih digire.
## Gelhe
Li gorî daneyên sala 2010an hejmara niştecihên vî bajarî digehêje 1.462.626 kesî
## Çavkanî

Kategorî:Bajarên Çînê
Mamût

**Mamût** (Mammuthus) celebeke ji famîleyê fîlan e. Di serdema cemedê ya paşîn de, ew li Amerîkaya Bakur, Ewropa, Asya û Afrîka bi gelek celebên cihêreng belav bû. Endamên vê zayendê yên paşîn, bi dirêjî 4,5 m û bi giranî 8 ton, di sala 1700 berî zayînê de jiyane.

Navê wê yê zanistî *Mammuthus* e, pêdivî ye ku ew bi zayendê Mammut re neyê tevlihev kirin. Mammut famîleyek ji famîleya mastodontan (Mammutidae) e ku tenê li parzemîna Amerîkayê dijiya û ji dûr ve bi mamûtan re têkildar e. Di van poz de her dem 4 diranên dirêj hene û mîna mamûtan, di serdema cemedê de cûreyên mûyên dirêj derketine.

## Peresîn
Mamût di nîvê serdema Pliyosen de li parzemîna Afrîkayê derketine û ji wir jî ew belavî Ewrasya û Amerîkaya Bakur bûne. Bi demê re, ew li gorî sermayê xwe guncan kirin. Bermahiyên herî kevin ê mamutê hatine dîtin 4 mîlyon salî ne û li herêma Afar a Etiyopyayê hatine dîtin. Li Kenya û Afrîkaya Başûr bermayiyên aîdî vî celebê *Mammuthus subplanifrons* jî hatine dîtin. Ev celeb bi qasî 3 mîlyon sal hebû û piştre *Mamuthus africanavus* li Afrîkaya Bakur xuya bû.

### Kladogram

## Pirtûk

* Garutt, W. E.: *Das Mammut*, Westarp Wissenschaften, 2004. ISBN 3-89432-171-7
* Lister, Adrian und Bahn, Paul: *Mammuts - Riesen der Eiszeit*, Thorbecke Verlag, Sigmaringen 1997. ISBN 3-7995-9050-1
* Stone, Richard: *Mammut - Rückkehr der Giganten?*, Franckh-Kosmos, Stuttgart 2003.ISBN 3-440-09520-7
* Ward, Peter D.: *Ausgerottet oder ausgestorben? Warum die Mammuts die Eiszeit nicht überleben konnten?*, Birkhäuser Verlag, Basel 1998. ISBN 3-7643-5915-3
* Probst, Ernst: *Deutschland in der Urzeit*, C. Bertelsmann, 1986
* Ziegler, Reinhard (1994): *Das Mammut (Mammuthus primigenius BLUMENBACH) von Siegsdorf bei Traunstein (Bayern) und seine Begleitfauna*, Münchner Geowissenschaftliche Abhandlungen, 26, Seite 49-80, Verlag Dr.Friedrich Pfeil, München

## Çavkanî
Steven Yeun

**Steven Yeun** ( bi korêyî ; **Yeun Sang-yeop Rojbûn** ; Kanûn 21, 1983) lîstikvanek Koreya Başûr-Amerîkî ye. Ew bi rola xwe ya bi navê **Glenn Rhee** di rêzefîlma *[[The Walking Dead]]* baş dihat naskirin.

### [[RêzefîlmRola herî mezin a '''Yeun''' ya bi navê '''Glenn Rhee''' bû di rêza filma ''[[The Walking Dead]] de di'' drama tirsê ya li kanalê televîzyona AMC bû . '''Glenn''' weka yek ji wan kesayetiyên sereke rol di hebû di wê rêza filmê de. Rêzefîlm bi piranî ji rexnegirên televîzyona pîşeyî nirxandinên erênî wergirtubûn. '''Yeun''' karakterê xwe ya bi navê '''Glenn''' di rêzafilma [[The Walking Dead]] gêrand hatanî di sezona 7 ya 2016 tê kuştin di rêzefîlmê de.

## Jiyana kesane

## Filmografî

### Televîzyon

### Vîdyoyên muzîkê

### Lîstikên vîdyoyê

## Xelat û namzet

## Çavkanî

Kategorî:Jidayikbûn 1983
Kategorî:Mirovên zindî
IPhone 4

**iPhone 4**, modeleke iPhonê ye ku di 7ê hezîrana 2010an de li San Francisco (DYA) hat ragihandin.

Ew yek bû ji iPhonên herî baş û zîrakên Kompaniya Apple.  Ew ji nifşa 4 bû, ku piştî iPhonên 1 û 2 û 3 hatin ragihandin, *iPhone 4* jî yekem car di 7ê hezîrana 2010an de li Konferansa Pêşvebiran Cîhanî ya Kompaniya Apple li San Francisco hate eşkerekirin.
## Teybetmendî

### Berdan
thumb|Steve Jobs di sala 2010an de iPhone 4ê pêşkêşî dike

### Kamera
thumb|IPhone 4 yekem modela iPhonê ye ku xwediya du kamerayan e. Bîra LED ya ji bo kameraya paşrû (jor) û kameraya pêşrû (bin, çepê berdevk) di modelên kevn de tune.
IPhone 4 û kameraya piştê 5 megapixel -a pêşiyê bi 3,85 heye.&nbsp;lens lens mm / 2.8  https://web.archive.org/web/20160713155738/http://pocketnow.com/iphone/iphone-5-first-test-photo û birûskek LED. Kameraya 5-megapixel a piştê dikare bi kuwalitiya 720p vîdyoyên HD tomar bike û mirov dikare her du kamerayan ji bo tomarkirina wêne û vîdyoya bi kar bînit.  Di kameraya piştê de 5 "om zoom dîjîtal" heye .

### Micro-SIM
thumb|An iPhone 4 A1332 bi karta mîkro-SIM-ê bi kaxezek kaxezê ve hatî rakirin, beşa karta xweya SIMê nîşan dide.

## Mînakkirin
thumb|IPhone 4 ji rûyên camê û rimek metal hatiye çêkirin.

## Vêra
thumb|An iPhone 4 li tenişta Bumper.

## Çavkanî

Kategorî:IPhone
IPhone 3G

thumb|Dîmenek paşîn a iPhone- ya orjînal (çep) ji aluminium û plastîkê, û iPhone 3G (rast), bi tevahî ji materyalek plastîk a hişk hatî çêkirin.
[thumb|Rêzbûne mirova li benda iPhone 3G, li derveyî Store Apple-ê li [New York City, 2008.]]

**iPhone 3G** modeleke iPhonê ye ku cara yekem di 2008an de li San Francisco (DYA) hat naskirin.

## Taybetmendî

* **Giranî:** 133 g

* **Bîrgeh (Ram):** 128 MB
* **Bîrgeh (storage):** 8 an 16 GB flash memory
* **Baterî:** 1150 mAh
* **Kamîra Pêşiyê:** 2.0 MP
*

## Çavkanî

Kategorî:IPhone
Qulîbeg, Armavîr

**Qulîbeg** (bi ermenî: Ակնալիճ, Aknalîç) gundekî êzîdiyan û ermeniyan li parêzgeha Armavîr a Ermenistan e.

Li gundê Qulîbegê du cihên pîroz û perestgeha êzidîtî hene, yek ji wan Quba Heft Mêrê Dîwanê ye.


File:Ayghr lake.jpg| Gula Qulîbegê
File:Aknalitch, Yezids temple Ziarat - panoramio.jpg|Quba Heft Mêrê Dîwanê


## Çavkanî

* RA 2001 POPULATION AND HOUSING CENSUS RESULTS

Kategorî:Gundên Êzîdiyan li Ermenistanê
IPhone 1

**iPhone 1** ew yekem berhema kompaniya Apple bûye ku yekem car di 2007an de hatiye dirustkirin.

## Taybetmendiyên iPhone 1
* Giranî: 135 gr
* Bîrgeh: 128MB RAM
* Bîrgeha ji bo hilanîna daneyan (storage): 4, 8, heta 16 GB Flash Memory
* Baterî: 1400 mAh
* Kamera li pişt: 2.0 MP
* Kamera li pêş: tune bû

## Çavkanî

Kategorî:IPhone
IPhone 3GS

**IPhone 3GS** (di destpêkê de şêweya iPhone 3G S )  e ku ji hêla Apple Inc ve hatî sêwirandin û firotin . Ew nifşa sêyemîn a iPhonê bû û şûnda iPhone 3G bû . Ew di 8-ê Hezîrana 2009-an de li Navenda Moskone ya li San Francisco hate nîşandan. 

## Teybetmendî

* **Model**: A1325 (China)
A1303
* **Giranî**: 135 g (4.8 oz)
* **Mîmorê Ram**: 256 MB DRAM
* **Storage**: 8, 16 or 32 GB
* **Battery**: 3.7 V 1220 mAh

## Çavkanî

Kategorî:IPhone
IPhone 4S

**IPhone&nbsp;4s**: (ji 9- 2013-an pê ve iPhone-a 4s bi paşpirtikî hatî stîlekirin)  a ku ji hêla Apple Inc ve hatî sêwirandin û firotin .  

## Teybetmendî

* **Memory:** 512 RAM

* **Storage :** 8, 16, 32, or 64 GB
* **Battery:** 3.7 V, 5.3 Whr (~1430 mAh)

* **Kamera Piştê:** 8 MP HD video (1080p)

* **Kamera Pêşiyê:** 0.3 MP VGA (480p)

## Çavkanî

Kategorî:IPhone
IPhone 5

**iPhone 5 **ji hêla Apple Inc ve hatî sêwirandin û firotin. Ew bi fermî wekî beşek ji bûyerek çapemeniyê ya di 12.9. 2012an de hate eşkere kirin, û dûv re di 21.9. 2012an de keta berdast.

## Taybetmendî
* **Mîmorî:** 1GB RAM
* **Storage:** 16, 32 an 64GB Bîrgeh
* **Batirî:** 3.8 V, 5.45 Wh (1,440 mAh)
* **Kamera Piştê:** 8MP, HD video (1080p)
* **Kamera Pêşiyê:** 1.2MP, HD video (720p)

## Çavkanî

Kategorî:IPhone
Jingshan, Hubei

**Jingshan**, bajarekî di asta parêzgehê de ya welatê Çînê ye û di herêma Hubeiyê de cih digire.
## Gelhe
Li gorî daneyên sala 2010an hejmara niştecihên vî bajarî digehêje 650.000 kesî
## Çavkanî

Kategorî:Bajarên Çînê
Zanîngeha Rojava

**Zanîngeha Rojava** (inglîzî: *University of Rojava*, erebî: جامعة روجآفا, suryaniya klasîk: ܒܝܬ ܨܘܒܐ ܕܪܘܓܐܦܐ), zanîngeheke nenaskirî ya Rojavayê Kurdistanê (Sûrî) ye.
Zanîngeha Rojava di tîrmeha 2016an de hate avakirin. Li bernameya perwerdehiyê de bijîşkî, endezyarî, zanistî, huner û zanîstên mirovî hene.
Ji bilî vê, Zanîngeha Rojava ji bo perwerdehiya Dibistana wêjeya kurdî bernameyan pêşkêş dike. Zanîngeha Rojava bi Zanîngeha Paris 8a li Saint-Denis, Fransa, û Enstîtuya Lêkolînên Integral a Kalîfornyayê li San Franciscoyê re hevkariyek dom dike. Zanîngeha Rojava di tebaxê de, bo perwerdeya sala 2016–2017ê ji bo xwendekaran tomar vekir. Di 20ê sermawezê 2016 de merasîmê vekirina zanîngeh hate avakirin.
thumb|Vekirina Zanîngeha Rojava li Rimêlanê

## Fakûlte û Peymangehên Rojava

### Fakûlteya Bijîşkî (Tib)
Beşa tendurustiya mirovî ya giştî 6 sale ku li bajarê Qamişlo ye.

### Fakûlteya Petrol-Petrokîmya
Sala 2016 hate damezrandin. Avahiya fakûlte û xewgeha xwe li Rimêlan e. Xwendina xwe pênc sal in.
### Fakûlteya Çandinî
Di sala 2016an hatiye damezrandîn.

### Fakûlteya Zanistên Perwerdê
Sala 2016 hate damezrandin. Ji beşên menahic-mufredat û Mamostetiya Refê pêk tê.

### Fakûlteya Avahîsaziya Ekolojîk û Endazyariya Avakirinê
Sala 2019 hate damezrandin. Avahiya beşê li Hesekê ye. Avahîsaziya Ekolojîk pênc sal in û Endazyariya Avakirinê wek peymangeh du sal in.

### Fakûlteya Ziman û Zanistên Civakî
Beşên weke Ziman û Wêjeya Kurdî, Hunerên Bedew û Jineolojî ku salên 2016 û 2017 hatibûn damezrandin û beşê Wergêra Inglîzî ku sala 2019 hate damezrandin di sala xwendinê ya 2019-2020 di bin banê Fakûlteya Ziman û Zanistên Civakî de hatin rêxistin kirin. Ziman û Wêjeya Kurdî û Hûnerên Bedew çar sal in; Jineolojî û Wergêra Inglîzî du sal in. beşa Dîrok û Erdinîgarî 4 salin
### Fakûlteya Zanistên Xwezayî û Teknolojiyê
Beşên Endezyariya Mekatronîk, Endezyariya kompûter, Endezyariya Komînikasyon, Biyokîmya,Biyolojî,Kîmya û Bîrkarî digre nava xwe. Xwendin 4 salin

li bajarê Qamişlo ye

## Fakûlteya Mafnasî
salên xwendinê 4 û li bajarê Qamişlo ye

### Peymangeha Darayî û Rêveberî
Sala 2018 li Qamişlo hate damezrandin. Xwendina xwe du sal in. 

## Peymangeha Bilind a Ragahandinê
xwendin 3 salin û li bajarê Qamişlo ye

## Fakûlteya Zanistên Olî
Beşên zanista Êzidî û Xiristiyanî li Bajarê Qamişlo beşa zanista İslamî jî li Bajarê Hesekê ye.

Salên xwendinê ya zanîngehê çar sal in.

## Çavkanî

Kategorî:Avabûnên 2016an li Sûriyê
Kategorî:Rojavaya Kurdistanê
Rojava
Kategorî:Zanîngehên Rojavayê Kurdistanê
Kategorî:Zanîngehên Suriyê
IPhone 5C

**IPhone 5C** ew di 10.9. 2013an de ji hêla Apple Inc ve hatî Dirustkirin. 

## Çavkanî

## Girêdanên derve
* 

Kategorî:IPhone
IPhone 6

**iPhone 6** û **iPhone 6 Plus** ew du telefonên pêşkeftî ne yên ku ji hêla Apple Inc ve di 9ê îlona 2014an de hatine dirustkirin û di 19ê îlona 2014an bi timamî ji bo firtonê ketin ber destan. Di IPhone 6 û 6 Plus ji bo pêwendiya LTE û Wi-Fi gelek baştir hat bûne dirustkirin ji yên berî xwe

## Çavkanî

Kategorî:IPhone
IPhone 6S

**iPhone 6S** û **iPhone 6S Plus** (an jî weka **6S iPhone** û **6S Plus)** 2 têlefonên berhemên yên ku ji aliyê Apple Inc hatine dirûstkirine. Ew ji nifşa nehemîn a iPhoneê ye. Ev di 9ê îlona 2015an de li San Francisco ji hêla Apple ve hate ragihandin.

## Wêne

Wêne:Iphone6S X-RAY.jpg|X-ray ya iPhone 6S
Wêne:IPhone_6s_rear,_Space_Gray.jpg|The guhertoya Space Grey ya 6S iPhone nîşandana rear xwe bafûn xanî, identical bo iPhone 6 . Logoya "S" ji iPhone 6-ê cûdahiya sereke ya xuya ye.
Wêne:Apple-iPhone-6S-Plus-Inside.jpg|IPhone 6S Plus ku ekrana cam jê hatî derxistin.


## Çavkanî

## Girêdanên derve
* 

Kategorî:IPhone
Gigabyte (GB)

**Gigabyte** (  )  Ew piralî bo zanîne yekîneya **byte.** bo zaniyarîy digital û Pêşgira *giga* di Sîstema Yekîneyên Navneteweyî (SI) de tê wateya 10 9.

yek **gigabyte** dibe yek mîlyar **byte** . Herwesa **gigabyte** bo kurtkirin navê wê weka **GB** tê nîşandan. Ev pênasîn di hemî warên zanistî, endezyariyê, karsaziyê de, û gelek warên hejmartinê de tête bikar anîn, û her weha di hin warên zanistê computer û teknolojiya agahdariyê de jî tête bikar anîn ku  (1024 3 an 2 30 ) **bayît** nîşan dide, nemaze ji bo mezinahiyên RAM .

## Zelalkirin
Beyt ji bo yaka pîvana teknolojiya tê bikarînan. Ka çawa her tîştekî yak pîvan xwe heye bi heman reng beyt ji bo kêşan û pîvan yan zanîna hacmê wênan û vîdyoyan û tiştinên dinên teknolojiya tê.

* **lêtera** ji bo kêşanê: û tiştên şil bikar tê.

* **Gram** û **kîloya** û **ten** ji bo pîvanê: mînak tîştên xwarinê weka goşt,,,,, .
* **SentîMetra** û **Mêtra** û **kîlometra** ji bo pîvanê: kindî û bilindî û dirêjiya.

* Bi heman rengî ji **beyt** û **MG** û **GB** ji bo teknolojiya tê bikarîna. Ji bo zanîn û pîvana û kêşana hacmê wêna û vîdyoyan û heta ,,,,,.

## Binavî
[rast|thumb|Vê [Hard dîsk|dîska hişk a 2.5 inch dikare 500 GB (ango, 500 mîlyar byte) daneyê bigire.]]**Beyt >** hacmê wê gelek kême. Hema bêja bo nivîsandineka biçuk ji çend pîta. **Megabeyt >** hacmê wê kêma lê ji beyt mezintra. Bêj wênek bi qasî 5 heya 10 megabete pêk tê.**Gegabet >** hacimê wê mazina ji bo vîdyoyeka 60 daqîkakî bi qualityeke baş teqrîben dibe yek gêgebeyt.**Terbeyt** > Hacimê wê gelek mazina û ji bo zakîra kûmputera pêk tê mirov dikara bi hazar vîdyoya û wêna bike têde.
* Beyt = B
* Mêgabeyt = MB
* Gigabyte = GB
* Têrabeyt = TB
* Mînek : 1 GB =  byte (= 1000 3 B = 10 9 B) 

## Çavkanî
https://pradeepedwin.wordpress.com/mb-gb-tb-pb-eb-zb-yb-bb/
Otopark

thumb|343x343px|Otopark
**Otopark** cîhên vekirî anjî girtîne wesayît bi komî lê park dikin.

Otopark ji bo ku wesayît bi rengek dîsîplîn park bikin û trafîkê asteng nekin, têne çêkirin. Parkên otomobîlan wek parkên vekirî, parkên girtî, parkên pir-qatî û parkên mekanîkî têne dabeş kirin.

## Çavkanî

Kategorî:Avahî
Kategorî:Otomotîv
Yekeya pêvajoyê ya navendî

**Yekeya pêvajoyek navendî** bi Înglîziy **central processing unit,** Kurtkirina nav weka( **CPU** ) dihê naskirin.

Ew wek parçeyên herî zêde girîng di komputeran û mobîlan de tê hesibandin. ji ber girîngiya wê weka dilê Komputerî tê naskirin. (CPU) di nav komputer û telefonan de cih digre û ji bo bicîhanîna fermanên bernamyan. gave li ser mobîl û komputeran bernameyakî were vekirin, wê çaxê (CPU) rûle xwe di lîze. Herweha gerek bê gotin dema ku kesek li ser programekê mobîl an komputerî kar bike lê program bi başî kar neke, wê çaxê dibe jiber nizmiya şiyanên (CPU) be.   

## Dîrok
thumb|EDVAC, yek ji yekem komputer-bernameyên hilanîn

### CPUyên Transîstor
thumb|Pêvajoya IBM PowerPC 604e
thumb|Tabloya Fujitsu digel pêverokên SPARC64 VIIIfx

### CPU-yên entegrasyona piçûk
thumb|CPU, bîra bingehîn û navrûya otobûsa derveyî ya DEC PDP-8 / I, ji şebekeyên entegre yên pîvana navîn hatine çêkirin

### Mîkroprocesor
thumb|Di hundurê laptopê de, bi CPU ji prizê tê derxistin

## Avahî û pêkanîn
thumb|Block diagram a computer uniprocessor-CPU ya bingehîn. Xetên reş herika daneyê, lê xetên sor herikîna kontrolê nîşan didin; tîrên dîrektîfên herikê diyar dikin.

## Çavkanî

Kategorî:Kerxa tivilmanî
Pêşgîr

**Pêşgîr** perçek caw an kaxizeke vemêjok e ku ji bo ziwa kirin an paqijkirina laş an rûyî tê bikar anîn. Ew bi têkiliya rasterast nemê digire û pir caran bi tevgereke maliştin an paqijkirinê tê bikar anîn. Pêşgîrên cûrbecûr ên mîna destmal, pêşgîrên serşokê û pêşgîrên pêjgehê li malan têne bikar anîn. Li avhewa germ, mirov dikare pêşgîrên peravê jî bikar bîne. Destmalên kaxezê ji bo zuwa kirina destan di daşirên qadên bazirganî û kargehê de têne dîtin. Di heman demê de di nav malan de ji bo gelek karên maliştin, paqijkirin û hişkkirinê jî tê bikar anîn. Pembû bi gelemperî di pêşgîrên tevnî de tê tercîh kirin, ji ber ku ew piştî spîkirinê hêza wergiriya avê digirin.
rast|thumb|220x220px|Komek pêşgîrên rengîn

## Çavkanî
Yongzhou

**Yongzhou**, bajarekî di asta parêzgehê de ya welatê Çînê ye û di herêma Hunanê de cih digire.
## Gelhe
Li gorî daneyên sala 2010an hejmara niştecihên vî bajarî digehêje 5.180.200 kesî
## Çavkanî

Kategorî:Bajarên Çînê
Yekeya pêvajoya grafîkê

thumb|Pêkhateyên GPU-yê
**Yekeya** **kargêriya grafîkê** ( **GPU** ) pisporek, çerxa elektronîkî ye ku ji bo bilez manipûle kirin û bîranînê biguhezîne da ku çêkirina wêneyan di tamponek çarçoveyê de ku ji bo derketina amûrek dîmenderê bilezîne zûtir bike. GPU di pergalên bicîhkirî, têlefonên desta, komputerên kesî û stasyonên xebatê û konsolên lîstikê de têne bikar anîn. GPUyên nûjen di manîpulekirina grafîkên komputerê û pêvekirina wêneyê de pir efektîv in. Struktura wan a pir paralel wan ji algorîtmayên ku blokên mezin ên daneyê di paralel de pêvajoy dikin, ji yekeyên pêvajoyê yên navendî yên mebest-giştî (CPU) bi bandortir dike. Di komputerek kesane de, GPU dikare li ser karta vîdyoyê hebe an jî li ser dayikê were hebandin . Di hin CPU-an de, ew li ser mirinê CPU-yê hatine nixamtin . 

Di salên 1970-an de, têgîna "GPU" di destpêkê de ji bo *yekîneya prosesorê grafîkî* radiweste û *yekîneyek pêvajoyê ya* bernameker bi rengek serbixwe ji CPU-yê dixebite û berpirsiyarê manipulkirina grafîkî û derketinê diyar dike.  Paşê, di sala 1994 de, Sony peyvê (niha ji bo *graphics beşa hevdîtina* rawestayî) li ser esasê bikaranîn PlayStation konsolê ya Toshiba -designed Sony GPU in 1994.  Term di 1999 de ji hêla Nvidia ve hate bernas kirin, ku GeForce 256 wekî "GPU-ya yekem a cîhanê" kir bazarê.  Ew wekî " pêvajoyek yek-çîp bi motora veguheztin, ronahîkirin, sazkirina sêgoşeyê / qutkirin, û rendering" hate pêşkeş kirin.  Rival ATI Technologies bi berdana Radeon 9700 di 2002-an de bi navê " **yekeya** **kargêriya** **dîtbarî** " an **VPU gotinek çêkir** . 

## Dîrok

### 1970-an
thumb|Mîkroprocesorê Atari ANTIC li ser makîneyek Atari 130XE

### 1980-an
thumb|NEC μPD7220 A
thumb|Adapterê IBM 8514 Micro Channel, bi pêveka bîranînê.
thumb|Beşa VGA li ser motherboard li IBM PS / 55

### 1990-an
thumb|Labs Tseng ET4000 / W32p
thumb|S3 Graphics ViRGE
thumb|Qerta AGP ya Voodoo3 2000

### Yekeya pêvajoyê ya grafîkî ya yekbûyî
thumb|231x231px|Helwesta GPU-ya entegre di nîzamek pergala bakurbridge / başûrbridge de
thumb|200x200px|Dayikek ASRock- ê bi grafîkên entegre, ku xwedan deriyên HDMI, VGA û DVI ne.

## Çavkanî

Kategorî:Jîriya çêkirî
Kategorî:Kerxa tivilmanî
IPhone X

**IPhone X** (jimareya Romayî "X" "deh" tê bilêv kirin)  Ew Telafûnapêşketî ye ku ji hêla Apple Inc ve hatiye dirûstkirin . Nifşa yanzdehane ya berham ên iPhone-ê (digel iPhone 8 û 8 Plus), ew di 27-ê çiriya pêşîn a 2017-an de hat dirûstkirin. û di 3-ê çiriya paşîn ya 2017-an de keta berdest.

## Dîrok

## Specifications
Apple pirsgirêkek bi hin cîhazên iPhone X-ê diyar kir ku tê de dîmender dê bersiva têkiliya bikarhêner nede, ji ber pêkhateyek ku dibe ku li ser moduleya dîmenderê têk biçe. Sêv diyar kir ku ew ê alavên bandorbûyî, belaş, tamîr bikin.

## Çavkanî

Kategorî:IPhone
Dirûşm

[thumb|"Bawer bikin ku ev roj [yên belavbûna vîrusa [Covid-19] dê derbaz bibin", dirûşmeke di dema vîrusa Koronayê de li Brîtanyayê (2020).]]
**Dirûşm** an jî **slogan**, bîr û bawerin mirov bi kar tîne di warên klan, siyasî, bazirganî, dînî û yên din de ku di çarçoveyekî de wek îfadekirina dubarekirin ji fikran an armancê, bi armanca ku di baweriya endamên giştî yan jî komeke hedef hatiye danasîn. Ferhenga inglîzî ya bi navê *Ferhenga Oxford* dirûşmeyek wekî "hevokek kurt û berbiçav an bîrawer ku di reklaman de tê bikar anîn" pênase dike.  Dirûşmeyek bi gelemperî xwedan taybetmendiyên bîranîn ye, ku pir kurt û ji temaşevanan bibe balkêş. 

## Çavkanî
IPhone XR

**iPhone XR** ew smartphoneke ya ji hêla Apple Inc ve hatî çêkirin . Ew ji nifşa donzdehemîn a iPhone-a ye . Û ew li 19 .10., 2018 hat dirûstkirin û. Û di 26.10.2018 bi awayekî normal keta berdest 

## Dîrok
Ev Iphone ji hêla Phil Schiller ve di 12.9. 2018-an de, li Theateranoya Steve Jobs li Avihiya Apple Park, li gel IPhone XS û IPhone XS Max ve hate ragihandin. 

## Çavkanî

Kategorî:IPhone
Xelata Mark Twain ji bo Mîzaha Amerîkî

**Xelata Mark Twain ji bo Mîzaha Amerîkî** (bi inglîzî: *Mark Twain Prize for American Humor*) xelateke amerîkî ye ku ji sala 1998an û vir ve her sal ji hêla Navenda John F. Kennedy ya Hunerên Pêşandanê ve tê pêşkêşkirin. Navê wî henekbazê sedsala 19an Mark Twain e, ew ji kesên ku "bandor li Amerîkî kirine civak bi awayên mîna Twain". Navenda JFK Twain ji ber statuya wî ya wekî şîrovekarekî civakî ya nakok û "perspektîva bêhempa ya neheqiya civakî û bêaqiliya kesane" ya wî hilbijart. Kopiyek ji busta Twain a Karl Gerhardt a 1884 di merasîma payîzê de li Salona Konserê ya Navenda Kennedy li Washington DC ku tê de rûmetdar ji hêla hevalên wî / wê ve tê pîrozkirin. Bûyer berhevokek girîng e ku sûdê bide Navenda Kennedy, ku bilêtan difiroşe û her weha gihîştina şîvê û partiyên piştî navdarên navdar.

## Xelatgir
Ji sala 2019an ve, 22 kes hatine xelatkirin: 6 jin û 16 mêr. Xelatek ji hêla Navenda Kennedy ve di 2018an de hate betalkirin.

Xelatgirê ewil komediyen Richard Pryor bû. Du salên ewil ên Xelata Mark Twain (Richard Pryor û Jonathan Winters) li ser Comedy Central hatin tomarkirin û weşandin. Ji hingê ve, pêşniyarên xelatê ji bo weşana li ser PBS-ê têne tomarkirin. Xelatgira pîrtirîn lîstikvan û komedyen Carol Burnett bû, di 80 saliya xwe de di 2013 de. Xelatgira biçûktirîn lîstikvan û komediyen Tina Fey bû, di 40 saliya xwe de di 2010 de.

Armanca Navenda Kennedy ew e ku xelatê bide kesên zindî, lê yek xelatgir, George Carlin, berî ku xelata xwe bistîne, di sala 2008an de mir.

Bill Cosby di 2009 de xelata xwe li Navenda Kennedy pejirand. Wî du caran xelat red kir, û diyar kir ku ew ji qirêjiya ku di merasîma destpêkirina rêzgirtina Richard Pryor de hatî bikar anîn dilşikestî bû. Piştî ku Cosby di 2018an de ji destdirêjiya zayendî hate darizandin , navendê xelata Cosby û Rûmetên Navenda Kennedy-ya wî ya 1998ê stend.

Ji ber pandemiya COVID-19, merasîma 2020-an heya 20-ê Hezîrana 2021-an hate paşde xistin.

## Çavkanî

Kategorî:Avabûnên 1998an li DYAyê
Kategorî:Mark Twain
Mark Twain ji bo Mîzaha Amerîkî
Kategorî:Xelatên di 1998an de hatine çêkirin
Chur

**Chur**, bajarekî Swîsreyê. Pîvana erda bajêr 28.09 km² ye. Tevahiya nifûsa parêzgehê (gorî hejmêra dawî) 35,373 e (2018-12-31). Çemê Reyn di bajar re diherike.

## Gelhe
Li gorî daneyên sala 2018an hejmara niştecihên vî bajarî digehêje 35.373 kesî
## Erdnîgarî
Bajarê Chur li ser bilindahiya 592 m jorî behrê hatiye avakirin û ji aliyê erdnigariyê ve dikeve nava erda rojhilat a Swîsreyê.
## Çavkanî

Kategorî:Bajarên Swîsreyê
Kategorî:Swîsre
Vernier

**Vernier**, bajarekî Swîsreyê. Pîvana erda bajêr 7.68 km2 ye. Tevahiya nifûsa parêzgehê (gorî hejmêra dawî) 34,774 e (2018-12-31).
## Gelhe
Li gorî daneyên salan hejmara gelheya bajêr wiha ye:

Colors=
  id:lightgrey value:gray(0.9)
  id:darkgrey  value:gray(0.8)
ImageSize = width:960 height:210
PlotArea = height:150 left:100 bottom:50 right:100
AlignBars = justify
DateFormat = x.y
Period = from:0 till:30000
TimeAxis = orientation:vertical
AlignBars = justify
ScaleMajor = gridcolor:darkgrey increment:6000 start:0
ScaleMinor = gridcolor:lightgrey increment:1200 start:0
PlotData=
  color:yellowgreen width:40   mark:(line,white) align:center
  bar:1850 from:start till:767 text:"767"
  bar:1860 from:start till:873 text:"873"
  bar:1870 from:start till:831 text:"831"
  bar:1880 from:start till:738 text:"738"
  bar:1888 from:start till:843 text:"843"
  bar:1900 from:start till:1280 text:"1,280"
  bar:1910 from:start till:1911 text:"1,911"
  bar:1920 from:start till:2678 text:"2,678"
  bar:1930 from:start till:2880 text:"2,880"
  bar:1941 from:start till:3356 text:"3,356"
  bar:1950 from:start till:3906 text:"3,906"
  bar:1960 from:start till:8045 text:"8,045"
  bar:1970 from:start till:22230 text:"22,230"
  bar:1980 from:start till:27962 text:"27,962"
  bar:1990 from:start till:28482 text:"28,482"
  bar:2000 from:start till:29559 text:"29,559"

## Çavkanî

## Girêdanên derve

Kategorî:Bajarên Swîsreyê
Uster

**Uster**, bajarekî Swîsreyê. Pîvana erda bajêr 28.56 km2 ye. Tevahiya nifûsa parêzgehê (gorî hejmêra dawî) 34,715 e (2018-12-31).
## Gelhe
Li gorî daneyên sala 2018an hejmara niştecihên vî bajarî digehêje 34,715 kesî
## Çavkanî

## Girêdanên derve

Kategorî:Bajarên Swisre
Kategorî:Bajarên Swîsreyê
Kategorî:Swîsre
1520

## Bûyer
### Cîhan
21ê çiriya paşîn - Ferdinand Magellan, Tengava Macellan keşf kir.

### Kurdistan

## Jidayikbûn
(Kesen ku di vê salê de ji dayik bûn)

## Mirin
(Kesên ku di vê salê de mirî ne.)
Fengzhen

**Fengzhen**, bajarekî di asta parêzgehê de ya welatê Çînê ye û di herêma Inner Mongoliayê de cih digire.
## Gelhe
Li gorî daneyên sala 2010an hejmara niştecihên vî bajarî digehêje 338.200 kesî
## Çavkanî

Kategorî:Bajarên Çînê
Kurdên Norwêcê

**Kurdên Norwêcê** an jî **Kurdên li Norwêcê** navê civaka kurdên ku li welatê Norwêcê dimînin. Hejmara wan digihêje 7.100 (2013) – 25.000 kesî (2016). Piraniya kurdên Norwêcê li paytext Osloyê dijîn.

## Herwiha binêre
* Yekîtiya Xwendekarên Kurd ên Norwêcê

## Çavkanî

Norwêc
Kategorî:Norwêc
IPhone XS

**IPhone XS** û **iPhone XS Max:** ew dû Telefûnên zîrekin, ên ku ji hêla Apple Inc ve hatine çêkirin û pêşxistin . Ew ji nifşên12ê yên iPhone-a ne, ew bûne cihê girên iPhone X.

## Dîzayin

## Çavkanî

Kategorî:IPhone
Rolav

**Rolav**, hunermendeke kurd e ku li bajarê Kobaniya Rojavayê Kurdistanê di sala 1992an de ji dayik bûye û li Helebê (Sûrî) mezin bûye.

## Jînenîgarî
Rolav di nav malbateke hunerî de mezin dibe û bi piştgirtiya malbata wê û bi dengê xwe yê xweş dibe xwedan hesteke pir nazik di nava malbat û hevalên xwe de, Rolavê di sala 2014an bi rengekî fermî dest bi karê muzîk û gotina stranên kurdî kir ku li bajarê Helebê komeke muzîkê bi navê Heyv afirandin û yekem strana xwe *Oy Yarê* tomar kirin ku ew stran bû sedema serkeftina komê û ew kom bû xwedan cemawerek pir mezin ku ev tişt dihêle Rolav bihêztir karê xwe yê muzîkê bidomîne û bi vî rengî Rolavê di heman komê de gelek stranên kurdî yên gelerî nûjen kirin û bi stîl û şêweya xwe belav kirin, Rolav [bû xwedan cemawereke gelek mezin û fireh li her çar aliyên [Kurdistan|Kurdistanê]

Rolav di gelek aheng û festîvalên fermî de bi dengê xwe beşdar bû û hate vexwendin, mînak :
* Konserta di awazan de em jiyana xwe dibînin (Heleb)
* Festivala roja cîhanî ya dijî tendutujiya li dijî jinan bi riya rêxistina (UN)
* Konserta ji bo piştgirîya zarok û jinên penaber bi riya komeleya (Levantina)

Di sala 2019an de ji ber rewşa lawaz ya şerê ku li Sûriyê diqewime, Rolav neçar bû ku berê xwe bide Almanyayê û jiyana xwe li wir berdewam bike, niha Rolav li bajarê Hannoverê dijî û bi karê muzîkê yên nû û xwendina endazyariyê mijûl e.

Çend stranên Rolavê li ser medyayên civakî wekî YouTube û Facebook bi nav û deng in.

## Dîskografî

Osrux lil sema (2016)
Olûb (2016)
Eşir irûş (2016)

## Vîdeografî
* *Oy yarê* Cover (Hozan dîno)
* *Yar meleke* Cover (Gelerî)
* *Ay gewrê* Cover (M. Şêxo)
* *Min te dîtbû* Cover (R. Îsko)

## Girêdanên derve
YouTube

## Çavkanî

http://avestakurd.net/blog/2019/05/05/vidyo-keca-ku-di-van-rojan-de-li-ser-sosyal-medya-meshur-bu-ye/

Kategorî:Stranbêjên kurd
Frank Whittle

**Sir Frank Whittle** (1907 - 1996) efserekî hewayî yê brîtanî bû. Ew li Cambridge perwerde bû, ew çû Hêza Hewayî ya Brîtanî û dest bi lêkolîna xwe ya li ser pêşxistina motora jet kir.

Ji 1946-1948 Whittle di warê motorê de wekî şêwirmendê teknîkî yê dewletê xebitî. Di sîhsala sedsala bîstan de serketinek mezin a endezyariyê rû da, motora jet hate dahênandin, û ev dahênan bû sebeba veguheztina balafirê navgînek veguhastina bilez a di navbera parzemînên cîhanê de. Frank Whittle di Hêza Hewayî ya Keyanî ya Brîtanî de efserek bû û karîbû vê motora jetê di destpêka sihiyan de çêbike. Ew motorek e ku bi teoriya bertekê dixebite. Ger piston hewayê ji motorê paşde vekişand, dê balafir pêş de biçûya. This ev teorî di motorên jet de heya îro bi rengek berdewam dike. Pêvajoya pêsketina balafirê pêvajoyek domdar e ku hewaya ku ji motorê derdikeve lewheyên ku pistonê digerînin dişoxilîne, ji ber vê yekê piston dîsa hewa nû dikişîne. Jet di warê aboriya sotemeniyê û parastina perçên mekanîkî de ji balafira propeller çêtir tê hesibandin. Whittle di 1930-an de dahênana xwe patent kir. Di sala 1937-an de wî motora yekem çêkiribû û li Erdê hatibû ceribandin. Ji ber vê yekê, Brîtanya di cîhanê de bû yekemîn welatê ku xwediyê motorek jet e. Lê Hans von-ê Alman di heman demê de balafirek jet îcad kiribû û balafira wî di 1936-an de piştî zayînê yekem firîna xwe li Almanyayê kir. Dema ku balafira ezmûnî ya yekem a Brîtanî di 1938-an de firîna xweya yekem kir.

Frank Whittle di 1-ê Hezîrana 1907-an de, li Coventry, rojavayê Englandngilîztan, ji dayik bû, û piştî du hewildanên serneketî yên ku beşdarî Hêza Hewayî ya Keyanî bû ji ber nebûna bilindbûna xwe, wî di 1923 de ev bi dest xist, ku 5 sal şûnda bibe pîlot.

Wekî xwendekar, Whittle di dema teza xwe de destnîşan kir ku divê balafir li bilindahiyan bifirin, ku berxwedana hewayê lê kêm e, û ji bo ku bigihîjin vê bilindahiyê divê leza mezin pêk were, û ev e ger ku motorên rêkûpêk wê peyda nekin, ji ber vê yekê Whittle di hundurê banê hewa de fanek bikar anî da ku herikînek bilez a hewayê çêbike. Ji bo ku balafir zûtir û bi vexwarina sotemeniyê kêmtir beramberî motorek berepaş (motora piston) bide.

Di sala 1935-an de, Whittle piştgiriyek darayî peyda kir, û wî bi hevkariya Hêza Hewayî ya Keyanî ji bo motorê sêwiranek prototîp çêkir, lê encam dilşewat nebûn, ji ber vê yekê wî biryar da ku motorê bi rengek cûda çêbike, û di dawiya projeyê de di sala 1941-an de motor ji bo ceribandinê amade bû, ku firîna xweya yekem di 15-ê Tîrmehê de bike. sal Motora turbojetê bandora xwe, bi taybetî li USA, ku vê teknolojiyê bi dilgermî hembêz kiriye, bandoriya xwe îsbat kir.
çep|thumb
Whittle di sala 1948-an de bi pileya Albay Colonel teqawid bû, ku piştî demek kurt çû Dewletên Yekbûyî yên Amerîkayê da ku bibe profesor li Akademiya Behrê ya Dewletên Yekbûyî yên li Annapolis, û ew di 9-ê Tebaxa 1996-an de mir.

## Çavkanî

Kategorî:Brîtanî
Kategorî:Endamên Royal Society
Kategorî:Mirin 1996
Eyad Cemaledîn

**Eyad Cemaledîn** (, *Iyad Jamal al-Din*, jdb. 1961 li Necef) nivîskar û siyasetmedarekî îraqî ye.

Eyad Cemaledîn ji 2005an heya 2010an wekî nûnerê Nesiriyeyê û kesayetiyek sereke di Lîsteya Neteweyî ya Iraqî ya Eyad Elewî de bû. heya di 2009an bûye endamê parlamena  Iraqê . Piştî ku Ayad Allawi şandeyeka çend kesî şandî Iranê, Eyad Cemaledîn ji Iraqê dilşikestî bû. û dev ji partiya xwe berda. Û wî Partiya Ahrar li ser bingehên cûdabûna dîn ji dewletê ava kir. Eyad Cemaledîn di hevpeyvînek xwe de ya bi Al-Arabiya TV a 14ê sibata 2010an de, li ser têkçûna xwe di gel Eyad Elewî da gotin "Ji ber ku Eyad Elewî şandek şandiya Iranê ye êdî ew nikare li hêviya piştgiriya min bimîne."

## Xebet û îdeolojî
Eyad Cemaledîn dînderkî şiî yê serdem û dîmokrat e. Ew xebat ji bo iraqeka nû ya cûdakirina dînî ji dewelatê xebatê dike. Wî yekem carî di adara 2003an de, di konferansa Nasiriyah de demek berî hilweşîna Seddam Huseyîn, daxwaziya wî ew bû ku dewletek bê dîn û dûr ji sembolên dîn hebe. Di 2005 de, ew wek yek ji 25 parlamenterên Lîsteya Neteweyî ya Iraqê hate hilbijartin. piştî têkildariya Iyad Allawi ji bo Îranê ew ji Iyad Allwî cûde bû. Ew nuha xwediyê partiya Ahrar e ji bo hilbijartina 2010 ji bo Civata Nûneran, li ser platformek siyasî jibo paqijkirina gendeliyê û afirandina iraqeke bihêz kar dike.

Yekem xuyangiya wî ya cemawerî di 16 saliya xwe de bû, dema ku wî li dijî hewildana dewletê ya sadam husîn derketî dema ky dewletê nadihêla kesên Şyayên biçin ziyareta Kerbelayê protesto kir.

Piştî ku di hilbijartinên 2010 de yek kursî bi dest xistî, Eyad Cemaledîn û Partiya Ahrar daxuyaniyek çapemeniyê belav kirin. û ji UN re name şandin û diyar kirin ku di hilbijartinan de sextekariyek mezin hatîne kirine.

## Jiyan
Eyad Cemaledîn di sala 1961an de li Necefê ji dayik bûye û ew niha li Bexdadê dijît. Çend xwişk û birayên wî hene û bavê wî yê rehmetî zanist nasekî wêjeyê bû û apê wî helbestvanekî navdar bû. Ew bavê şeş zaroka ya sê kur û sê keça ye.

## Girêder
YouTube

## Çavkanî

Kategorî:Jidayikbûn 1961
Kategorî:Mirovên zindî
Kategorî:Siyasetmedarên Iraqê
IPhone 11 Pro

**IPhone 11 Pro** û **iPhone 11 Pro Max** telefonekê ye ku ji aliyê Apple Inc ve hatiye çêkirin û pêşxistin.

## Çavkanî

Kategorî:IPhone
Shrikhand

**Shrikhand** (wek *şrîkand* tê xwendin) şîraniyeke hindiyan e ku ji mastê palandî tê çêkirin.

## Tarîxa wê
Shrikhand di lîteratura sanskrîtî de wek *shikhrini* derbas dibe. Bi gotina profesorên hindî Jashbhai B. Prajappati û Baboo M. Nair*[Kî ne?]*, ev xwarin piştî mîladê di 400ê de li dewleta hindiyan a kevnar Maharashtrayê derketiye holê.

## Çavkanî

Kategorî:Şîraniyên hindî
Kategorî:Şîraniyên mast-esasî
Kategorî:Şîranî
Kurdên Holendayê

**Kurdên Holendayê**, kurdên ku li Holendayê ji dayîk bûne an rûnîştvanê wir bin îfade dike.

Li Holendayê texmînên nifûsa kurdan a rastîn ku ji hejmara kurdan ra li Holendayê ne diyar e, ji ber ku kurd xwedî neteweyên cuda ne weka (tirk, îranî, îraqî û sûrî) û li ser bingeha neteweyên xwe di statîstîkên hikûmetê de têne dabeşkirin û nasîn; hejmar ji 15.000 heya 100.000 kesan e." Çavkaniyên din îdîa dikin ku hejmara kurdên etnîkî li Holendayê li dora 70.000 kesan bin. 

## Dîroka koçberiyê
Li Holendayê, karkerên kurd ên koçber ji Tirkiyeyê yekemcar gihîştin nîvê duyem ê 1960an. Bi hezaran penaber û penaberên kurd di salên 1970an û pê de, ji Iraq û Iranê di navbera 1980 û 1990an de, û ji Sûriyeyê bi taybetî di dema Şerê navxweyî yê Sûriyê de ji Tirkiyeyê reviyan berê xwe dane Holendayê.

## Çalakiyên siyasî
Di 6ê çiriya 2014an de, kurdên li Holendayê "şeva duşemê di protestoyek li dijî Daîşê de" êrîş birin ser avahiya parlamena neteweyî ya li Laheyê ev jî ji ber sedema êrişên dewleta îslamî ya terorstî" li ser bajarokê Kobaniyê. 

Di 13ê gulanê a 2015an de, "polîsê holendî êrîşî civînek veşartî ya endamên Partiya Karkerên Kurdistanê (PKK) li Holendayê kirin".  Nivîsgeha dozgerên holendî şirove kirin "ku Partiya Karkerên Kurdistanê ciwanên kurd li Holendayê ji bo têkoşîna xwe ya çekdarî li dijî arteşa tirk dikişa nav xwe".

Di 8ê hezîrana 2015an de, kurdên li Holendayê serkeftina "partiya çep-alîgirê kurd, ku di hilbijartinên parlamena Tirkiyê de ji sedî 13 deng stend, di nav kurdan de gelek kêfî û şahî pêşwazî kirin" û serketin pîroz kirin.  Kêmneteweya kurd yên di nav dewleta Tirkiyê de "ku ji bo Kurdistana Tirkiyê bêtir xweseriyê dixwazin, lê Tirkiye wî heqî nade wan."

## Çavkanî

Holenda
Kategorî:Holenda
Kategorî:Komên etnîk li Holendayê
IPhone 12

**IPhone 12** û **iPhone 12 Mini**, têlefonên zîrekin ên ku ji hêla Apple Inc ve hatine çêkirin e.

Ew iPhona ji nifşê 14ê ne, ew bûne cihgirên iPhone 11ê. Ew di Çalakiyek Taybet de li Kompaniya apple, di 13ê çiriya pêşîn a 2020ê wekî **iPhone 12 Pro** û **iPhone 12 Pro Max** li Apple Park li Cupertino, Kelîforniya hatin pêşandan. Pêşemirên ji bo iPhone 12ê di 16ê çirî a 2020ê de ketine ber dest û têlefon di 23ê çirî a 2020ê de dest bi şandinê hate kirin. Preorders ji bo **iPhone 12 Mini** on 6.11.2020 dest pê dike, û bi telefonê shipping di 13.11.2020 dest pêkin 

**IPhone 12 Mini** bi 699 $ û **iPhone 12** bi 799 $ hat.  Van bihayên hanê tenê li ser têlefonên ku ji bo karanîna AT &amp;amp; T, Verizon, û T-Mobile (di nav de mîrata Sprint ) têne firotin têne firotin; bihayên ji bo modelên bê SIM 30 $ zêdetir in. 

## Dîzayin

## Zamanên modelên iPhone

## Çavkanî

Kategorî:IPhone
Yangzhou

**Yangzhou**, bajarekî di asta parêzgehê de ya welatê Çînê ye û di herêma Jiangsuyê de cih digire.
## Gelhe
Li gorî daneyên sala 2010an hejmara niştecihên vî bajarî digehêje 4.459.760 kesî
## Çavkanî

Kategorî:Bajarên Çînê
Rajnath Singh

thumb|Rajnath Singh di 2020 de

**Rajnath Singh** (jdb. 10ê tîrmehê a 1951an) siyasetmedarek hindî ye ku wekî Wezîrê Parastina Hindistanê kar dike. Ew Serokê berê yê Partiya Bharatiya Janata ye. Berê wî wekî Serokê Giştî yê Uttar Pradesh û wekî Hikûmetê wezîran di Hikûmeta Vajpayee de xebitî. Ew di Wezareta Modî ya Yekem de Wezîrê Navxwe bû.

Wî her wiha du caran serokatiya BJP kiriye ango 2005 heya 2009 û 2013 heta 2014. Ew rêberek dêrîn ê BJP ye ku wek RSS Swayamsevak dest bi kariyera xwe kir. Ew parêzerê îdeolojiya Hindutva ya partiyê ye. Ew du caran bûye endamê parlamenê, Lok Sabha ji Lucknow (hilbijartina Lok Sabha) û yek jî ji Ghaziabad (hilbijartina Lok Sabha). Ew di Siyaseta Dewletê de jî çalak bû û ji Haidergarh (herêma hilbijartinê ya meclîsê) du caran bû serokwezîr MLA.

## Çavkanî

Kategorî:Jidayikbûn 1951
Kategorî:Mirovên zindî
Kategorî:Siyasetmedarên hindistanî
IPhone 12 Pro

**iPhone 12 Pro** û **iPhone 12 Pro Max** ew telefûnên zîrekin yên ku ji hêla Apple Inc ve hatine çêkirin û pêşxistin. Ew iPhonên nifşa 14ê ne, û bûne cihgirên her yek ji IPhone 11 Pro û IPhone 11 Pro Max . Amûrên li kêleka iPhone 12 û iPhone 12 Mini û li Çalakiyek Taybet de ya apple-ê, ew li Apple Park a Cupertino, California di 13-ê Çiriya Pêşîn a 2020-an de hatin eşkere kirin. Û di 13.10.2020. Bi rengekî normal ketine ber dest 

## Dîzayin

## Modelên iPhone

## Çavkanî

Kategorî:IPhone
Yixing

**Yixing**, bajarek di asta parêzgehê de li Wuxi, Chinaîn, li herêma Jiangsu ye.

## Gelhe
Li gorî daneyên sala 2011an hejmara niştecihên vî bajarî digehêje 1.243.700 kesî
## Çavkanî

Kategorî:Bajarên Çînê
Anwar al-Hamadani

**Enwer Elhemedanî** (, *Anwar al-Hamadani*, rojbûn 2 nîsan 1974, Bexda, Iraq), pêşkêşvanê televîzyonî ye di Al-Baghdadia TV de li Iraqê. Fermana girtinê ji bo wî hate dan piştî ku yek ji mêvanên wî di pêşandana Hemedanî de rexne li Nûrî Malikî girtîn, ku weka "gendel" û "mezhebperest" Nûrî Malikî bi nav kiribû.

## Çavkanî

Kategorî:Jidayikbûn 1974
Kategorî:Mirovên zindî
Mohamed al-Halbousi

**Mohamed al-Halbousi**, **Mihemed Rîkan Hedîd Elhelbûsî** (bi erebî: محمد ريكان حديد الحلبوسي, *Muhammad Rikan Hadid al-Halbusi*, rojbûn 1982 li parêzgeha Enbarê), siyasetmedarekî iraqî ye û ji 15ê îlona 2018ê pê de serokê Meclîsa Nûnerên Iraqê ye.

## Çavkanî

Kategorî:Jidayikbûn 1975
Kategorî:Mirovên zindî
Kategorî:Siyasetmedarên Iraqê
Vîrusa Hepatît C

′′′Hepatît C vîrus′′′ vîruseka RNAyî ya biçûk (qebareya 55-65 nm) ya qalikdar ji malbata filavîvîrusan e ko RNAya wê hest-erênî ye. Di mirovan da, ev vîrus hokara nesaxiya hewdana vîrusiya cergî û coreyekê penceşêra cergî (cergxanepenceşêr) û lîmfomayê ye.

## Tixmnasî (Taksonomî)
Ev vîrus ji cinsê hepacivirusan ji malbata flavîvîrusan e. Heta sala 2010ê wesa dihat hizirkirin ko ew endameka tekan ya wî cinsî bû. Lê endameka dî ya vî cinsî di segan da jî hat vedîtin. Bi kêmanî endameka dî ya vî cinsî heye ko dikare hespan jî tûşî hewdanê bike. Çend vîrusên dî yên vî cinsî di çekçekûleyan da jî hatine vedîtin.

## Nijinman (struktur)
Hepatît C vîrusê qalikeka ji perdeya çewrî (lipid membrane) li dora xwe heye û tîreya (diameter) wê 55-65 nanometer e. Du şekreprotîn anko glîkoprotîn (E1 û E2) di nav wê qalika bezî da hene. Ew alîkariya pêvenûsiyan û çûna vîrusê bo nav xaneyan da dikin. Di nav qalikê da kakileka bîstalekî heye ko tîreya wê 33-40 nanometer e. RNA ya vîrusê di vê kakilê da ye.

## Çavkanî

Kategorî:Vîrus
Vîrusa ARNyê

**Vîrusa ARNyê**, **RNA vîrus**, coreyekê vîrusan e ko keristeyê wê yê bomayîk ji ARNyê pêk dihêt.

## Çavkanî

Kategorî:ARN
Kategorî:Vîrus
Kategorî:Vîrusên ARNyê
Red Dead

**Red Dead:** lîstikeke serpêhatî ya Rojavayî ye. Ya ku ji hêla Lîstikên Rockstar ve hatî ye weşandin û çêkirin. Yekem car **Red Dead** di Gulana 2004-an de li ser PlayStation 2 û Xbox hatin belavkirin. Di destpêkê de ji hêla Capcom ve hatbûye pêş xistin, . 

Herwesan di Gulana 2010-an de ji bo pesnê rexne û bazirganî ew ji bo PlayStation 3 û Xbox 360 jî hat çêkirin kirn. Sala 2017-an 15 mîlyon kopî hatin firotin û ji gelek weşanên xwe lîstikên xwe di dawiya salê de gelek xelat stendin,

Red Dead Redemption 2, ew ji hêla Rockstar Studios ve hatî pêş xistin, di 26ê Çiriya Pêşîn ya 2018an de ji bo PlayStation 4 û Xbox One hate afrindin. û di 5ê Mijdara 2019an de ji bo Microsoft Windows bi serbest hate çêkirin. 

## Çavkanî
Elbe

**Elbe**, yek e ji rûbarên mazin yên ku li navenda Ewropayê dizên. Rûbar li çiyayên Krkonoše, li bakurê welatê Çekyayê derdikeve. Paşî di Almanyayê re derbaz dibe heta digihêje Deryaya Bakur, nêzîkî Cuxhaven, bi 110&nbsp;km bakurê rojhelatê bajarê Hamburg. Bi tevahî dirêjiya wî 1.094 kilometr e.

## Girêdanên derve
* Pirtûkxaneya kevnar Çemê Albis li Germania Magna
* Çavkaniya Albis a Asciburgis (çiyayên Riesengebirge Giants)
* agahdarî û wêneyên bihara Labe ya li Çiyayên Giant (Krkonoše, Riesengebirge)
* Mühlanger, navçeya Wittenberg li Saxony-Anhalt, Almanya. 9 km heya Lutherstadt Wittenberg –Germania - bikirtîne: Bildergalerie bitikîne..klik bike-dor 
* Hamburg-Wedel-Elbe-Kamera Web
* Hamburg-Cruise-Center + Elbphilharmonie Hamburg- Elbe-Harbor-Kamera-Tevne

## Çavkanî

Kategorî:Çemên Almanyayê
Kategorî:Çemên Ewropayê yên navneteweyî
Gongzhuling

**Gongzhuling**, bajarekî di asta parêzgehê de ya welatê Çînê ye û di herêma Jilinê de cih digire.
## Gelhe
Li gorî daneyên sala 2017an hejmara niştecihên vî bajarî digehêje 1.073.000 kesî
## Çavkanî

Kategorî:Bajarên Çînê
Festîvala Fîlman a Cabourgê

**Festîvala Fîlman a Cabourgê** (  an jî bi tenê  ) mîhrîcanek fîlmê ya salane ye ku her hezîran li Cabourg, Fransayê, tê li dar xistin. Festîval di sala 1983an de ji hêla nivîskar-rojnamevan Gonzague Saint Bris ve hat damezrandin, Festîval derbarî fîlmên romantî û wan cure filma ye. 

## Çavkanî

Kategorî:Avabûnên 1983an li Fransayê
Kategorî:Festîvalên fîlman
Kategorî:Hezîran
Kategorî:Sînema
Buytir

**Buytir**, gundekî Tazexurmatûyê ye li parêzgeha Kerkûkê (Îraqê).

## Çavkanî

Kategorî:Gundên Tazexurmatûyê
Berxutî Biçûk

**Berxutî Biçûk**, **Berẍutî Biçûk**, gundekî Tazexurmatûyê ye li parêzgeha Kerkûkê (Îraqê).

## Çavkanî

Kategorî:Gundên Tazexurmatûyê
Ari Jan

**Ari Jan** an **Ari Jan Sarhan** (jdb.  li Sûriyê), popbêj û hunermendekî kurd ê Rojavaya Kurdistanê ye û xwedî çendîn stranên kurmancî ye. Di gelek stranên xwe de, ew bi di dû qolî strana digel keçan dibêje.

## Albûm
* **[https://music.apple.com/us/artist/ari-jan/1314098052 Albûm Jîyan 2017]**
* Kurdish Mashup : Ari Jan & Rasha
* Kurdish Mashup: Ari Jan & Nitmeen

## Girêder
YouTube

## Çavkanî

Kategorî:Kesên ji Sûriyê
Kategorî:Stranbêj
Kategorî:Stranbêjên kurd
Julio Jiménez

**Julio Sabas Jiménez Llanque** (Rojbûn 5.12. 1964 - Mirin 6 tîrmeh 2020) siyasetmedarekî Bolîvyayê ye. Ew miri bi COVID-19 e di 6- Tîrmeha 2020-an de, 55 salî de.

 

## Çavkanî

Kategorî:Jidayikbûn 1964
Kategorî:Mirin 2020
Tillmann Damrau

**Tillmann Damrau** (rojbûn 1961 li Freudenstadt, Almanya) wênesazekî alman e. Ji 2016an û pê ve, ew li Zanîngeha Teknîkî ya Dortmundê profesorê nîgarkêşiyê ye.

## Çavkanî

Kategorî:Alman
Kategorî:Jidayikbûn 1961
Kategorî:Mêr
Arpaçay, Tîkab

**Arpaçay** () gundekî ser bi navenda bajarê Tîkabê li Azerbaycana Rojava ya Îranê ye.

## Nifûsa gund
Ev gund li gorî serjimêriya Navenda Amara Îranê di 2016an de, nifûsa wî 194 kes (48 malbat) bûn.

## Çavkanî

Kategorî:Gundên Tîkabê