open-index/open-wikipedia-markdown huggingface dataset:
Christopher Corey Smith

**Christopher Corey Smith** (jdb. 17ê tîrmehê 1962'an li DYA) aktor amerîkî û medyayên sosyal e.

## Fîlmnîgarî

### Anîme

### Anîmasyon

Kategorî:Aktorên amerîkî
Kategorî:Jidayikbûn 1962
Kategorî:Karsazên amerîkî
Kategorî:Mêrên amerîkî
Kategorî:Mirovên zindî
Julie Gonzalo

**Julieta Susana Gonzalo,** (; Buenos Aires, Arjentîn) lîstikvaneke amerîkî ya bi eslê xwe arjentînî ye.

## Jînenîgarî
Julieta Susana Gonzalo, li Buenos Aires ku paytexta Arjentînê ye ji dayik bû.

Dema 8 salî bû, malbata wê koçî bajarê Florîda ya Miami Beach bû. Wek model dest bi kariyera xwe kir û piştre bi lîstikvaniyê re eleqedar bû û perwerdeya şanoyê dît. Gonzalo çû bajarê Los Angelesê, û di sala 2002an de di pêşbirka fîlma romantîk a serbixwe ya 2002an de bi navê rola Lucy, di fîlmê de bi Monka Potter re lîst.

## Kariyera wê
Di televîzyonê de Gonzalo di rêzefilma komedî ya ''WB Greetings'' a Tucsonê de dest bi kariyera xwe ya lîstikvaniyê kir. Di destpêka 2003an de, wê rola sereke ya pîlotê komedî WB, bi navê Exit 9 lîst, lê ji aliyê pêşandan nehate girtin. Di heman salê di NCIS'ê de derket ser dikê. Di sala 2004 an de Gonzalo bi Tori Spelling bi rola pîlot de di ''Me, Me, Me for UPN'' de lîst. Wê di sala 2004an de di beşa pîlot a Drake & Josh de wekê lîstikvana mêvan rol girt.

Gonzalo di kariyera xwe ya destpêkê de di gelek fîlman de derkete hemberî bîneran. Di sala 2003an de weke hevrikê karakterê Lindsay Lohan, di ''Freaky Friday'' bû xwedî rol. Di heman salê de di romana romantîk A Cinderella Story de, bi Hilary Duff û Chad Michael Murray, û di heman demê de di DodgeBall: A True Underdog Story and Christmas with The Kranks de, wekî keça Jamie Lee Curtis, derkete hemberê bîneran. Di sala 2005an de di komediya romantîk a ''Must Love Dogs'' de bi rola lîstikvana piştevan rol xwe girt. Di sala 2007an de di fîlma ''Cherry Crush'' de rola sereke lîst.

Gonzalo di sala 2006an de di rêzefilmên televîzyona nepen a CW Veronica Mars de weke Parker Lee de rol hilda. Piştî betelakirina rêzefilmê, di rêzefîlma televîzyona ABC yê, rêzefîlma ''The News''ê de rola sereke lîst. Gonzalo di televîzyona ABC de di fîlma komedî-drama Eli Stone de bi Jonny Lee Miller re dest bi rola xwe ya bi navê Maggie Dekker kir. Di sala 2008an de xelata ALMA ya "lîstikvana piştgirî a mezin" di rêzefilma Drama de ji bo rola di Eli Stone de wergirt. Di sala 2009an piştê du dansala ev rêzefilm sekinî.

Gonzalo di 2009an de di rêzefîlma çîroka zanistî ya NBCya ku nehate weşandin, di ''Day One'' de lîst. Dema di destpêka rêzefîlmê de şêwir hate kirin ku bi dansalek 13 serdemî ya di dansala 2009 û 2010an de rêzefîlm, li ser NBCyê bê weşandin. Lê ev pêk nehatin proje bû rêzefîlmekî kurt, ji çar çar beşan pêk hat. Di Gulana 2010an de, hate encam kirin ku rêzefîlm nayê weşandin. Ew paşê wek lîstikvana mêvan di fîlimên *[[Castle]]*, *[[Nikita]]*, ''The Glades'', û  de rolên xwe lîst.

## Fîlmografî
### Fîlm

### Televîzyon

## Çavkanî

Kategorî:Aktrîsên amerîkî
Kategorî:Mirovên zindî
Berjêrî

**Eşîra Berjêrî**, li herêma Serhedê eşîreke naskirî ye.
Ev eşîr, bi taybetî ji Cizîr û Sêrtê hatine welatê xwe ya niha. Di nav Herêma Serhedê de li Wan, Agirî, Bedlîs, Erzirom û li Mûşê dijîn.
Gelheyê Berjêrîyan ya ku tê zanîn xwar û jêr 170.000 e.
Hinekê wan ji welatê xwe ji aliyê dewletê ve hatine derxistin. Anha li Afyon, Manîsa, Edîrne, Îzmîr, Mêrsîn û Edeneyê dijîn.
Li Ewropayê, Başûrê Kurdistanê û Rojhilatê Kurdistanê gelheyeke kêm ji Berjêrîyan heye.
Mezintayiya Berjêriyan li Bargirîyê Zekî Beg dikir. Û anha jî di malbata wî de berdewam dike.
Li Erdîşê mala Zade Beg dike. Li Panosê mala Elî Îhsan Hallaç dike.

Kategorî:Eşîrên Bakurê Kurdistanê
Freya Allan

**Freya Allan** ( li Oxfordshire, Keyaniya Yekbûyî) lîstikvaneke brîtanî ye. Freya Allan bi rola xwe ya Prenses Cirilla ya Cintra di rêzefîlma Netflixê ya ''The Witcher'' de hate naskirin.

## Jiyan û perwerde
Freya Allan li bajarê Oxfordshire ya Brîtaniyayê ji dayik bû û li Oxfordê li Dibistana Headingtonê perwerdeya xwe dît. Allan di du kurtefîlmên bi navê *[[Bluebird]]* û ''The Christmas Tree'' de derket derkete pêşberî bînera û di çarçoveya xebatên lîstikvaniyê de li Dibistana Neteweyî ya Fîlm û Televîzyonê ya Beaconsfield a Buckinghamshire perwerdeya xwe ya hunerî wergirt. Allan xwendina xwe li Zanîngeha Hunerê ya Bournemouthê berdewam kir û li wir di kurtefîlma Captain Fierce de bi navê rola Linda lîst.

## Kariyera wê
Allan, di beşa yekem a ''Drama War of the Worlds'' a BBC a 2019'an de bi roleke kurt lîst.

Allan, digel Henry Cavill wek Prenses Ciri di The Witcher de, rêzefilma orjînal a drama netflix a fantastîk ku xwe dispêre rêzepirtûka Witcher a nivîskarê polonî Andrzej Sapkowski û ji aliyê Lauren Schmidt Hissrich ve hatiye çêkirin, lîst. Alan , jibo çêkirina rêzefîlmê li bajarê Mecaristanê Budapeştê heşt meh ma. Allan wê di sezona duyem a ''The Witcher'' de, ku di destpêka sala 2020an de ku li bajarê Londonê tê çêkirin rol wergirtîye. Rêzefîlm, di sala 2021'an dertê pêşberî bînerên xwe.

## Fîlmografî
### Fîlm

### Televîzyon

## Çavkanî

Kategorî:Aktrîsên brîtanî
Kategorî:Jinên brîtanî
Kategorî:Jinên îngilîz
Kategorî:Mirovên zindî
Teknolojiya bilind

**Teknolojiya bilind** pênasekirina ku ji bo teknolojiya herî pêşkeftî û pêşkeftî ya heyî tê bikar anîn e. Ji destpêka sedsala 21-an ve, hilberên ku ji teknolojiya bilind têne hesibandin, bi gelemperî hilberên bi elektronîkên pêşkeftî yên xêvjimêr in. Lêbelê, bi teknolojiya pêşkeftî re çînek teknolojiya taybetî tune, ji ber ku ev pênasîn bi demê re guheriye û pêşve çûye, hilberên teknolojiya bilind ên berê êdî wekî teknolojiyek kevn têne hesibandin. Berevajî teknolojiya bilind hêsan e, piranî kevneşopî, an jî teknolojiya kêm e, ku teknolojiya mekanîkî diyar dike.

## Girêdanên derve

Kategorî:Dîzayn
Kategorî:Teknolojî li gorî cureyan
Mala periyan (rêzefîlm)

**Mala periyan**(sernavê resen îngilîzî The Fairly OddParents) rêzefîlmeke kartonî ye ku ji hêla weşanxaneya amerîkî Nickelodeon û Viacom ve hat çêkirin, ji hêla Butch Hartman ve hatî çêkirin. Mîna Xwelîxan a Charles Perrault, ew li ser periyên baş ne ku di mercên tengasiyê de li rex zarokan disekinin.

## Naverok
Timmy Turner ê 10 salî digel dêûbavên xwe li bajarokê aşopî, bakurê Kalîforniya Dimmsdale dijî. Dêûbavên wî di derbarê mezinkirina xwe de pir xemsar in û timûtim Timmy ber bi pitika pitgir a sadîst Vicky ve dikin. Timmy li dibistanê jî hema hema berdewam tê çewisandin. Ji ber vê yekê periyên Cosmo û Wanda ji wî re wekî dêûbavên efsûnî hatine peywirdarkirin, ji ber ku her zarokek ku bi taybetî wextek dijwar derbas dibe, periyên wisa arîkar werdigire, ku ew dikarin her gav daxwazê ​​ji wan bikin. Timmy bi gelemperî daxwazên xwe bikar tîne da ku pirsgirêkên rojane çareser bike an jî bi hêsanî fikrên sabit rast bike. Lêbelê, zirara ku ew dide pirî caran ji sûdweriya ku hêvî dike re mezintir e. An jî tevlihevî hene ku Timmy ji berê de nedifikirî. Ji ber vê yekê, di dawiya gelek çîrokan de, ew dixwaze ku her tişt wekî berê be. Ev carinan ji hêla hin qaîdeyên daxwazê ​​ve dijwar dibe an jî tê asteng kirin, ji ber vê yekê Timmy neçar e ku li awayên nû bifikire.

## Çavkanî

Kategorî:Rêzefîlm
Kategorî:Rêzefîlmên amerîkî
Wallace û Gromît

[thumb|Kesên bi [kostûmên Wallace û Gromît]]
**Wallace û Gromît** () di çend fîlmên anîmasyonî yên brîtanî de karakterên sereke yên Nick Park û pargîdaniya wî Aardman Animations in. Fîgûrên ji plastelînê li ser têlên têl hatine sêwirandin û bi karanîna teknolojiya sekinandina tevgerê têne anîmasyon. Di heman demê de ev pêvajo wekî "anîmasyona ard" jî tê zanîn.

## Çavkanî

Kategorî:Îngilîzên honakî
Nîsa (cudakirin)

* Nîsa - Navê sûreyeke Quranê ye.

;Cih
* **[[Nîsa]]** - Navê bajar û deşteke di serdema medan de bû.
Hespê Nîsayî

**Hespê Nîsayî** yan jî **hespê Nîseya** navê cureyek hespên serdema mediyan bû, ku di roja me de nemane. Tê bawerkirin ku navê wan ji bajarekî (yan jî deştek) bi navê Nîsa, yê ku li nêzîkê çiyayên Zagrosê bû, tê.

## Çavkanî

Kategorî:Hesp
Kategorî:Împeratoriya medan
Amanda Seyfried

**Amanda Seyfried**, (; Allentown, Pensîlvanya, DYA) aktrîs, stranbêj û modelekê amerîkî ye. Seyfried li Allentown, Pensîlvanya ji dayik bû û li wir mezin bûye. Di temenê 11e salî bû dest bi modeltiyê, di 15e saliya xwe de jî dest bi bi lîstikvaniyê kiriye.

## Jînenîgarî
Seyfried li Allentown, di 3ê kanûna pêşîn a 1985an de li Pensîlvanyayê hate dinyayê. Diya wê, Ann (navê keçiktiyê Sander), terapîst û bavê wê, Jack Seyfried, karê dermanfiroşiyê dikir Seyfried di 2003an de dibistana navîn a William Allena Allentown qedand.

Xwişkek wê yê mezin bi navê Jennifer Seyfried heye, Jennifer Seyfried, muzîkjenek di koma rockê ya ku bi orgê tê rêvebirin bi navê Love City de muzîkvaniyê dike. Seyfried di payîza 2003an de li Zanîngeha Fordham xwe qeyd kir, lê piştî ku rola wê di ''Mean Girls Girls'' de hate pêşniyarkirin wê dest bi xwendina zanîngehê nekir.

Seyfried diyar kir ku nexweşiyên tevlihevî yên anksîyete, obsesîf, kompulsîf û panîkgirtin pêre heye. Di heman demê de tirsa wê ya sehneyê heye û hete nîsana 2015an xwe ji dika şanoyê dûr digire.

Seyfried destpêka sala 2016 bi lîstikvana rola sereke ya fîlma ''The Last Word'' bi aktor Thomas Sadoski dest bi têkiliya hevaltiyê kir. Seyfried piştrast kir ku ew di 12ê îlona 2016an de, nîşan bûne û di Adara 2017an de, bi merasîmek taybetî de zewicîn. Du zarokên wan hene, keça wan di adara 2017an de hate dinê, kurê wan di îlona 2020an de hate dinê.

Seyfried endama desteya rêxistina NGO INARA ye ku alîkariya zarokên penaberên ku di encama pevçûnê de birîndar bûne, û ji wan re dermanên ku ew hewce ne peyda dike.

## Kariyera wê
200px|thumb|Amanda Seyfried, tebaxa 2019an
Seyfried di 11 saliya xwe de wekî model dest bi kariyera xwe kir. Di sala 2004an de de di fîlmên cihêreng de rolên piştgirî lîst. Bilindbûna kariyera wê bi di fîlma Mean Girls de bi rola Smith, di sala 2004an de destpêkir.

Piştra wê di televîzyonê bi Veronica Mars re bi navê rola Lilly Kane lîst. Di rola xwe de, Veronica hevala herî baş a Marsê ye.

Seyfried di lîstikên mêvan de di rêzefîlmên cuda yên TVyê, wekî ''House M.D''., *[[Justice]]*, ''Law & Order'': ''Special Victims Unit''* , * û *[[Wildfire]]* lîstîye.

Di sala 2007an de, wê wek Mamoste Mia wek Sophie Sheridan yekem rola sereke girt. Di 02008an de, wê bi Megan Fox re di fîlma ''Jennifer's Body'' de lîst. Fîlm di 2009 de hate weşandin. Herî dawî, wî di fîlma ''Teddy Bear 2'' de bi navê rola Samantha lîst.

## Fîlmografî
### Fîlm

### Televîzyon

## Dîskografî

## Çavkanî

Kategorî:Aktrîsên amerîkî
Kategorî:Mirovên zindî
Enstîtuya Çanda Kurdî ya Viyanayê

**Enstîtuya Çanda Kurdî ya Viyanayê** (navê fermî ) dezgeheke çanda kurdî ya serbixwe ye. Ew di sala 2017an de ji aliyê hin rewşenbîr, hunermend û akademîsyenên kurd ve li welatê Awistiryayê bi armanca parastina kelepor û zarê kurdî hatiye damezrandin. 

Mebestên sereke yên Enstîtuya Çanda Kurdî ya Viyanayê ew in ku bikare çand, tore, huner û zimanê kurdî bi xelkê awistiryayî bide nasîn û têkiliyan di navbera welatiyên Awistiryayê û kurdan de biafirîne û xurt bike.

## Çalakiyên Enstîtuyê
Giringtirîn çalakiyên Enstîtuya Kurdî kursên fêrkirina zimanê kurdî ji bo revenda kurdî li Awistiryayê û şagirtên kurd û yên biyanî yên Zanîngeha Viyanayê ne. Enstîtuya Kurdî kursên zimên bi her du zaravên kurmancî û zazakî pêşkêş dike. Kurmancî û zazakî jî li ser sê astan tên hînkirin. Heta aniha Enstîtuya Kurdî karîbû bi sedan kesî fêrî zimanê kurdî bike. 

Ji bilî kursên fêrkirina ziman Enstîtuya Kurdî çalakiyên çandî û hunerî jî li dar dixe, wek danasîna pirtûkên kurdî yên nû û birêvebirina guftûgoyan li ser wan. Enstîtuya Kurdî bi mêvandarîya nivîskar, helbestvan, romannivîs û rojnamevanên kurd ve radibe û derfetê ji wan re bi rêya konferans û hevdîtinan re peyda dike, da ku ew berhemên xwe bi kurdên diyasporayê re parve bikin. 

Sînemaya kurdî jî cihekî girîng di nav karûbarên Enstîtuya Kurdî de digire. Hin fîlmên kurdî ji alîyê Enstîtuya Kurdî ve hatin pêşandan. Herwiha Enstîtuya Kurdî piştgiriyê dide lîstikvan û derhênerên kurd yên ciwan, yên ku dixwazin bi fîlm û berhemên xwe sînemaya kurdî bi pêş ve bixin. 

Her sal Enstîtuya Kurdî aheng û konsêrtan ji bo revenda kurdî li dar dixe, da ku têkilî di navbera mirovên kurd de çêbin û hevgirtinek di navbera malbatên kurd de were avakirin. 

Koma Xwendinê ya Viyanayê jî projeyeke ji nav projeyên Enstîtuya Kurdî ye. Armanca vê komê bipêşxistina xwendinê di nav keç û xortên kurd de li welatê Awistiryayê ye. Herwiha Enstîtuya Kurdî piştgiriya ciwanên kurd dike bo xwendina bilind li zanîngehên Awistiryayê.

## Mijarên têkildar
* Xelata Şerefnamê
* Enstîtuyên kurdî
* Kurdên Awistiryayê

## Çavkanî
Xelata Şerefnameyê ya Çand û Zimanê Kurdî

**Xelata Şerefnameyê ya Çand û Zimanê Kurdî** xelatek e ku ji aliyê Enstîtuya Çanda Kurdî ya Viyanayê di tebaxa 2018an de hat sazkirin.

Xelata Şerefnameyê her sal ji aliyê Enstîtuya Çanda Kurdî ya Viyanayê ve ji bo nivîskar û rewşenbîrên ku giringtirîn pirtûk û xizmet ji bo çand, ziman û pirtûkxaneya kurdî pêşkêş dikin, tê diyarîkirin.

## Lîsteya xelatgiran

## Çavkanî

Kategorî:Enstîtuya Çanda Kurdî ya Viyanayê
Kategorî:Xelatên di 2018an de hatine çêkirin
Kategorî:Xelatên wêjeyê
Hadassa Yeshurun

**Hadassa Yeshurun** (jdb. li Binyamina , Îsraêl) stranbêjeke îsraêlî ye ku bi eslê xwe kurda cihû ye . Ew bi zimanên îbranî, kurdî (kurmancî û soranî) û suryanî û carînan bi farisî , erebî  û tirkî jî distre .

## Jiyana wê
[thumb|Hadassa Yeshurun bi [Alaya Kurdistanê]]
Hadassa Yeshurun ​​ji çar bira û du xwişkan biçûktirîn e. Bavê wê xaxamek ku li Başûrê Kurdistanê ji dayik bû û diya wê dema ku ew li Şino, bajarekî Rojhilata Kurdistanê dijiya, nas kir. Dêûbavên wê piştî zewacê zû koç kirin Îsraêlê. Wê çar salan lîse xwend û du salan Bawernameya Perwerdehiya Mamosteyên Dibistana Seretayî li zanîngehê qedand. Kariyera wê ya hunerî di çar saliya xwe de dema ku wê di partiyên baxçe de ji bo malbatê stran digotin dest pê kir. Ew di koroya lîseyê de solîst bû. Wê di astek neteweyî de koro birêxist û lîst. Heta niha wê 7 albûm çêkiriye; 2 bi îbranî û 5 albûm jî bi Kurdî û Suryanî. Yeshurun ​​wekî hunermendek gelek caran li Îsraêl û li dervayî wê xuya dibe . Di warê civakî de, ew di dawetên malbatî û şahiyên malbatê de (wekî partiyên henna) û her weha di bûyerên civaka Kurd-Cihû de xuya dike. Ew hat vexwendin ku di radyo û wêneguhêzê de xuya bike û hevpeyivînê bike, û profîla wê di gotarên rojnameyên neteweyî de derketiye.Ew ji hêla Israel Magazine ve wekî Balyoza gelê Kurd hate bijartin ew di pêşandanek realîteyê de derket ku hemî gelên Îsraêlî wekî stranbêjekî Kurd temaşe dikin. Ew wekî stranbêjekî kurd, heta Orkestraya Fîlharmonî ku wê vexwendibû ku bi Kurdî stranan bêje, ew hat vexwendin bernameyên radyo û wêneguhêzê. Hadassa Yeshurun ​​digel mêr û kurê xwe li bajarê Holon, nêzîkê Tel Aviv dijî.

## Çavkanî

## Girêdanên derve

* Instagramm
* https://www.dengeamerika.com/a/hadassa/4874217.html

Kategorî:Hunermendên kurd
Kategorî:Jinên kurd
Îsraêl
Kategorî:Stranbêjên cihû
Kategorî:Stranbêjên kurd
Windows Vista

**Windows Vista**, ji ye sîstêmê werozkî bo şirketên Microsoft Windows kirin. Xweşen ji çawa sîstêmê grafîka.

## Çavkanî

Kategorî:Microsoft Windows
Kategorî:Nivîsbariya 2006an
Kategorî:Windows NT
Gombed

**Gombed** () gundekî ser bi navenda bajarê Tîkabê li Azerbaycana Rojava ya Îranê ye.

## Nifûsa gund
Li gorî serjimêriya Navenda Amara Îranê ya di 2016an de, nifûsa vî gundî 129 kes (32malbat) bû.

## Çavkanî

Kategorî:Gundên Tîkabê
Megan Joy Knudsen

**Megan Joy Knudsen** yan jî **Megan Joy**, (; Sandy, Utah, DYA) Navê Jidayikbûnê Megan Joy Knudsen e û bi navê **Megan Joy Corkrey** tê naskirin. Joy stranbêj û lîstikvana amerîkî ye û ji bajarê Sandy ya Utahê ye. Megan Joy di sezona heştem a *[[American Idol]]* de bû fînalîstê 9emîn. Bi fînansekirina alîgirên wê bi rêya Kickstarterê yekem EPa xwe çêkir. Piştgirên projeyê di 27ê nîsana 2012an de EPyê stendin. Joy di  de albûma xwe ya pêşîn bi i navê ''Megan Joy''. derxist.

## Jînenîgarî
Joy ji bo pargîdaniya bi navê SendOutCards wekî sêwiranerê nivîsî xebitî. Joy dayikek ezeb e, xwişkek wê û birayekî wê bi navê CJ heye. Li gorî Joy, wê di temenekî pir biçûk de dest bi gotina stiranan kirîye. Diyar kiriye ku ew ji aliyê muzîkî ve ji îlhama xwe ji Björk digire. Wê di 16 salîya xwe de guhdariya wê dikir. Joy eşkere kir û got "min di dema dibistana navîn de ji bo hertiştê gelekî têkoşîn kir lê ti tişt wek daxwaza min nehat cih. Koroya ku her mirov dikare tê de be jî, min nekarî wek soloyeke biçûk jî bi dest bixim." "Xemgîn bû" Joy got "Di wan salan de ez pir digrîm." "Min tu carî hewl nedaye ku ez stranan binivîsim, ji ber vê yekê ez nizanim çi di hundur min de heye, lê dibe ku tiştekî pir cuda û baş e, ku ji bo min nû ye." Joy di destpêkê de plan tune bû ku ji bo American Idol beşdarî hilbijartinan bibe ji ber ku ew difikirî ku ew ê "di mîlyon salan da be jî" ew difikirî heta ku ew di asta hilbijartina yekem jî derbas nabe. Lê belê heval û malbata wê ew teşwîq kirin ku ji bo pêşandanê biceribînin û ew kir. Joy gotiye ku "di jiyana min de cara pêşîn e, xaçerêyek bû ku her tişt dikare lê bibe, loma çima naçim ji bo tiştên ku ez jê hez dikim." Li ber Idol, Joy got ku "Ez di bin ya herî kêm de bûm" "Ez keser û perçiqandim. Min xwe winda kir. Idol min dîsa da min. Ez dîsa ketim hezkirina muzîkê û min baweriya xwe vegerand." Wê jî gotiye: "Armancên min ên wê demê ew bû ku ez ji diya xwe derbikevîm, pereyek têr hilgirim da ku vegerim dibistanê û ez ê bi xwe bibînim ka ez ê çi bikim." Joy xwendekarê Lîseya Taylorsville ya li bajarê Taylorsville ya Utahê ye.

## Dîskografî

## Fîlmografî

## Çavkanî

Kategorî:Aktrîsên amerîkî
Kategorî:Mirovên zindî
Kategorî:Stranbêjên amerîkî
De humani corporis fabrica

***De humani corporis fabrica*** pirtûkekî anatomîye ji alîyê Andreas Vesalius (1514–1564) hatîye nivîsîn û di 1543 de hate weşandin. Ew pirtûk ji heft pirtûkê çê dibe.

Kategorî:Pirtûkên bijîşkiyê
Kategorî:Pirtûkên 1543an
Kategorî:1543 di zanistê de
Kategorî:1543 li Ewropayê
Ivana Hoffmann

**Ivana Hoffmann** (jdb. 1ê îlona 1995 li Emmerich; m. 7ê Adarê 2015 li Girê Xurma, Rojava) komunîsteke alman bû ji Duisburg. Wekî endamê Partiya Komunîst a Marksîst-Lenînîst a Bakurê Kurdistan-Tirkiyeyê (MLKP) li rex endamên Yekîneyên Parastina Gel a Kurd (YPG) û Yekîneyên Parastina Jin (YPJ), ew di 7ê adara 2015an de bi navê *Avaşin Tekoşin Güneş* di şerekî li dijî hêzên çekdar ên Dewleta Îslamî ya Iraq û Şamê li Girê Xurma , Sûrî hat kuştin. Ew yekem jina almanî û yekem jina biyanî tête hesibandin ku di şerê çekdarî yê dijî DI de hate kuştin. Ew kesê sêyem bû ku di 2015an de wek dilxwazek ji Rojava li şerê dijî Dewleta Îslamiyê dike miriye.

Hoffmann keça Almanek û Togolekî bû û heya sala 2014-an li pola donzdehemîn a Dibistana Aletta Haniel a Berfireh a li navçeya Ruhrort ya Duisburgê, ku wê bêyî bawernameya teknîkî terikandibû, da ku beşdarî şerê li dijî IS bibe. Li Duisburg, jin di koma Tekoşîna Ciwan de çalak bû, ku tê gotin ku nêzîkê MLKP ye. Li wir wê ji 13 saliya xwe ve bi taybetî li dijî nîjadperestî û zayendperestiyê tê kirin. Tê gotin ku wê di 2011an de der barê MLKPê de agahî girtiye û di 2014an de çûye herêma Rojava ku li wir dijî Dewleta Îslamiyê şer bike.

## Mirin û piştî mirina wê
Li gorî MLKP, ku tê gotin ku wê li wir tevlî kiriye, ew şeş mehan li "Kantona Cizîrê" mabû û li wir di meqamên cihêreng de wezîfe girtibû. Li gorî raporên medyayê, dibe ku ew jî beşdarî şerê Kobanê bû. Di dema mirina xwe de, ew li Girê Xurma bû, ku tê gotin ku şerên dijwar di navbera Kurd û DI de bi heftan carî û dîsa çêbûye. Tê gotin ku Dewleta Îslamê li wir êrîşî gelek gundên Xiristiyan kiriye. Hoffmann dema ku bi serkeftî parastina Girê Xurma dikir di 7ê Adara 2015an de li gorî dema herêmî di 3an de mir. Li gorî raporên çapemeniyê, di 12ê adara 2015an de, termê Hoffmann li ser sînorê Sûriye-Tirkiyê radestî malbata wê hate kirin.

Serdozgeriya komarê ya li Duisburg ji bo ku cenaze were otopsî bi awayekî demkî desteser kir. Dozgeriya Federal lêpirsîn dike gelo divê Partîya Komunîst a Marksîst-Lenînîst (MLKP) darizîne yan na. Diyar e gelo divê alîgirên rêxistinê bi endamtî an piştgiriya rêxistinek terorîst a biyanî werin tawanbar kirin. Komîteya hevgirtinê Ivana Hoffmann ev pêvajo wekî "skandalek" nirxand.

Di 14ê adara 2015an de, li Duisburgê bi beşdarbunên ji cûrbecûr Marksîst-Lenînîst, mêşek li dû bîranîna Hoffmann hat li dar xistin. Çavkaniyên cûrbecûr li ser 500 heta 6000 beşdaran diaxivin. Malbata Hoffmanns jî amade bû. Meş ji dadgeha navçeyê ya li navçeya Hamborn ber bi Goristana Bügelstraße li Meiderich ê ve, ku jin lê hat veşartin, bi darbesta Hoffmann re binaxkirî bû. Di çalakiyê de ji bilî nûnerên rêxistinên komunîst ên ji Almanya, Spanya û Tirkiyeyê, nûnerên payebilind ên tevgera azadiya Kurd wekî serokê HDP'ê Figen Yüksekdağ û Salih Muslim, serokê PYD.

## Çavkanî

Kategorî:YPG
Saoirse Ronan

**Saoirse Una Ronan**, (; New York City, DYA) lîstikvaneke îrlendî ye . Ronan di serî ciwantiya xwe d ji ber rolên xwe di şanoyên serdemê de xelatên cûrbecûr stendiye. Di nav de Xelata Kûreya Zêrîn û bû namzetê çar Xelatên Oscarê û pênc Xelatên Fîlimê yên Akademiya Brîtanî . Di 2020an de rojnameya New York Times wê di lîsteya xweya "25 Lîstikvanên Baş ên Sedsala 21an" diyarkir. Ronan di rêza dehem a lîsteya New York Times de cih girt.

## Jînenîgarî
Ronan xwedan hemwelatiya îrlendî û amerîkî ya dualî ye. Wê gotiye, "Ez nizanim ez ji ku me. Ez tenê îrlendî me", û her wiha xwe wekî New Yorkî jî destnîşan dike. Ronan heta 19e saliya xwe bi dêûbavê xwe re jiyaye. Diya wê di ciwaniya wê de li ser dikê bi wê re bû. Dayika wê jibo ku wê biparêze herdem nêzîkê wê disekinî. Ji Çileya 2018an ve ew li bajarê Greystones, County Wicklow, a Îrlendayê dijî.

Ronan endamê komela îrlendî ya Pêşîlêgirtina Zilma li ser Zarokan e. Ew bi Home Sweet Home re têkildar e, û di 2016 de, wê piştgirî da çalakiya rêxistinê ku wan bi neqanûnî avahiya ofîsekê li Dublin girt da ku 31 malbatên bêmal bicîhkir. Di heman salê de, ew di klîbek strana Hozier "Cherry Wine" de hate pêşandan, da ku balê bikişîne ser şîdeta nav malbatî Jiber van xebatan, Ronan di mijarên civakî û siyasî li Îrlandayê de bi nav û deng e. Di sala 2018an de, ew di vîdyoyek de ji bo kampanyek rakirina qedexeya destûrî ya heştem a li ser kurtajê li Îrlendayê derket. Di sala 2020 de, ew wekî yekem balyoza Enstîtuya Fîlman ya Îrlendayê hate destnîşankirin. Ronan xwe wekî femînîst dide nas kirin û li Hollywoodê li dijî diravdayîna zêde an kêmtir a zayendî derket.

Di 2016 de, Ronan ji hêla kovara Forbesê ve di du caran jibo lîstikvanên ji 30 salî biçûktir, di navnîşên xwe de, da diyarkirin. Serokên Nifşa Pêşîn a Kovara Time de hate nîşandan. Di 2018an de, ew di nav lîsteya Hot 100 ya Maxim de hate diyarkirin û ji hêla IndieWire ve di nav lîstikvanên amerîkî yên di bin 30 salî de hat nav kirin. Di nirxandina Lady Bird di 2017an de, rexnegirê New York Times A.O. Scott Ronan wekî "di fîlmên îroyîn de wê mîna yek ji aktrîsa herî baş" anî ziman. Di sala 2020an de, ew di lîsteya The Irish Timesê ya lîstikvanên fîlimê yên herî mezin ên Îrlendayê ya her demê de bû şeşemîn. Ronan ji hêla malpera moda Net-a-Porter ve di sala 2018an de yek ji jinên herî çêkirî bû. Her weha wê salê, Calvin Klein ew û Lupita Nyong'o wekî rûyên "Jinan" ên Raf Simons, yekem bîhna wî ya ji bo pargîdaniyê destnîşan kir. Ji bo piştgirî dayîna moda domdar, wê kirasek li Oscarên 2020 li xwe kir ku ji tevna zêdeyî cilê ku wê li BAFTA li xwe kirî bû.

## Fîlmografî
### Fîlm

### Televîzyon

### Muzîk

### Şano

## Çavkanî

Kategorî:Aktrîsên amerîkî
Kategorî:Aktrîsên îrlendî
Kategorî:Femînîstên amerîkî
Kategorî:Jinên amerîkî
Kategorî:Jinên îrlendî
Kategorî:Mirovên zindî
Julia Sarah Stone

**Julia Sarah Stone** (; Vancouver, Kolumbiya Brîtanî, Kanada ) lîstikvan û şanogerekî kanadayî ye. Stone di şeş saliya xwe de dest bi xwendina şanoyê kir û di çend salên din de di çend lîstokên dibistanê de derket ser dikê.

Piştî ku di sala 2009an de di kurtefîlmeke serbixwe de lîst, wê di sala 2011an de rola xwe ya pêşkeftî bi fîlmê ''The Year Dolly Parton Was My Mom'' bi dest xist. Stone bi vê rolê Xelata Hunermenda Ciwan wergirt. Piştre, Stone di beşa pîlot a rêzefilma CW ''Emily Owens, M.D.'' de rol wergirt.

## Jînenîgarî
Stone di şeş saliya xwe de dest bi performansa lîstikvaniyê kir. Di dibistana seretayî de di lîstikan de xwe da nîşan.Piştî sê salan, ji bo ku dê û bavên wê lîstikvaniya Stone pejirandin wê bi awayekî profesyonel dest bi lîstikvaniya xwe kir. Dayika Stone di hevpeyvîna xwe ya bi The National Post ê re got, "Mîna ku girîng bû ku Jûlîa saleke derbas bike, ku bikare di nava civakê de bijî civakê nas bike."

Piştî çend rolên di fîlmên ku ji hêla xwendekaran ve hatin hilberandin, Stone dest bi tomarkirina taybetmendiyên serbixwe kir. Rolê wê yê pêşîn di sala 2009an de di kurteya zindîbûn-tirsê ya bi navê A Brush of Red de karekterekî nenavkirî lîst.

Stone ji bo ku bi stranbêj Julia Stone re tevlîheviyê dernexê, bernavka xwe jî bi navê xwe re bi kar anî.

## Fîlmografî

### Televîzyon

## Çavkanî

Kategorî:Aktrîsên kanadayî
Kategorî:Mirovên zindî
Dîlan Xoşnaw

**Dîlan Rencber Xoşnaw** (tîpguhêzî *Dilan Koshnaw*) li Hewlêr, Başûrê Kurdistanê) stranbêj û strannivîseke kurd e ku li Almanyayê di bernamaya The Voice-Germany de navê xwe da nasîn. Ew bi kurdî, almanî û îngîlîzî stranan distre.

## Jiyana wê
Dîlan Xoşnaw li bajarê Hewlêrê yê Başûrê Kurdistanê ji dayîk bûye. Di dema Şerê Kendavê yê yekem de bi malbata xwe çend caran reviyan. Di sala 1997an de bi malbata xwe re di dawiyê de reviya Tirkiyeyê, paşê çûn Baveyerayê.

## Dîskografî (bijartî)

### Single
* Verbotene Liebe II (2007) Alpa Gun feat. Dilan Khoshnaw
* One World (2013)
* Revelation (2014)
* Balenakanet (2018)

## Çavkanî

## Girêdanên derve

* 
* 
* https://www.the-voice-of-germany.de/video/13-kennst-du-dilan-koshnaw-clip (vîdyo bi almanî)
* https://m.youtube.com/channel/UC4dK9TtP0dDdxJ5xAKkkdqw

Kategorî:Hunermendên kurd
Kategorî:Jinên kurd
Kategorî:Kesên ji Hewlêrê
Kategorî:Kurdên Başûrê Kurdistanê
Kategorî:Stranbêjên kurd
Peter New

**Peter New** (jdb. 30ê çiriya pêşîn a 1971ê li Vancouver, Kolumbiya Brîtanî, Kanada) aktorekî kanadayî ye.

## Çavkanî

Kategorî:Aktorên kanadayî
Kategorî:Jidayikbûn 1971
Kategorî:Mêr
Kategorî:Mirovên zindî
Roj Nûrî Şaweys

**Roj Nûrî Şaweys** (bi erebî: روز نوري شاويس, *Ruz Nuri Shaways*), (1947 Silêmanî − 15 sibat 2021 Hewlêr) , siyasetmedarekî kurd bû û serokwezîrê yekem bû li herêma Kurdistanê.

## Jînenîgarî
Roj Nûrî Şaweys di sala 1947an de li bajarê Silêmaniyê ji dayik bûye. Di sala 1966an de li zanîngeha Mûsilê endazeya kariba xwend, paşan berê xwe da Almanyaya Rojhilat û li wir doktora stand. Di sala 1975an de vegeriya Kurdistanê û dest bi xebatê li dijî rejîma Sedam Huseyn kir.

Di sala 1996an de bû serokê pêşîn ê hikûmeta herêma Kurdistanê. Piştî şerê Îraqê, Şaweys beşdarî hikûmeta Bexdayê jî bû û pê re çend meqam girtin.

## Çavkanî

## Girêdanên derve
* Rûpela Kesayetî liser CFR

Kategorî:Cîgirên Serokkomarê Iraqê
Kategorî:Jidayikbûn 1947
Kategorî:Serokwezîrên Herêma Kurdistanê
Kategorî:Siyasetmedarên kurd
Kategorî:Siyasetmedarên Iraqê
Kategorî:Siyasetmedarên Partiya Demokrat a Kurdistanê
Yael Dekelbaum

**Yael Dekelbaum** (jdb. 7ê tîrmeha 1979 li Orşelîm, Îsraêl) stranbêj û muzîkvana îsraêlî-kanadayî ye.

## Jiyan
Dekelbaum li Orşelîmê hatiye dinê. Ew li moşava Aminadavê (Îsraêl) û Kanadayê mezin bû û îro li Kanadayê dijî. Ew lezbiyeneke xweaşkirakirî ye û ji 2012an ve bi hevjîna xwe Liat Aviv re dijî.

## Albûmên wê

## Çavkanî

Kategorî:Hunermendên îsraêlî
Kategorî:Îsraêlî
Kategorî:Jidayikbûn 1979
Emily Browning

**Emily Jane Browning**, (; Melbourne, Vîktorîa, Awistralya) lîstikvan, model û stranbêjekî awistralyayî ye. Browning di fîlmê ''The Echo of Thunder'' ya di sala 1998an de hate çêkirin û piştre di fîlmên televîzyonê de wek ''High Flyers'', *[[Something İn The Air]]*, û ''Blue Heelers'' de lîst. Rola wê ya yekem ya serpêhatî di fîlma tirsê ya sala 2002an , ''Ghost Ship'' de bû. Bi vî rolê bînêrekî berfireh jêre çêbû. Di sala 2005an de ji bo portreya xwe ya Violet Baudelaire di fîlma ''Lemony Snicket's A Series of Unfortunate Events'' ya sala 2004an, Browning xelata baştirîn ekter ê Enstîtuya Filman a Awistralyayê wergirt.

## Jînenîgarî
Brawnîng di 7 ê Kanûna 1988an de li bajarê Melbourne yê Vîktorayê ji dayik bûye û keça Andrew û Shelley Browning e . Li Dibistana Bilind a Hurstbrîdge û dibistana navîn a Elthamê xwend. Browning du birayên biçûk bi navê Nicholas û Matthew hene.

Di 8 saliya xwe de dest bi lîstikvaniyê kir, dema biçûk bû û dixwest bibe sêwirana modeyê, lê dema ku jêhatîbûna wê di dema lîstikekê de li dibistanê ji aliyê mamostan ve hate dîtin, mamosteyên wê ji bavê wê re dibêjin pêwiste ku Emily bibe lîstikvan.

Di sala 1998an de bi fîlmê televîziyona Awûstralya ''Thunder Thunder Echo'' dest bi lîstikvaniyê kir. Piştre bi du rolên din di fîlmên Australya yê de, Tevisomething in the Air (2000-2001) û Blue Heelers (2000-2002) de lîst.

## Kariyera wê
Di sala 2001an de keça Billy Connolly di ''The Man Who Sued God'' de lîst. Fîlma tirsê ''Ghost Ship'' de yekem rola xwe ya sereke di sala 2002an de lîst. Di heman salê de di Xelatên Enstîtuya Filman a Awistralyayê de lîstikvanê herî baş ê ciwan bi rola xwe ya di rêzefîlman de bi dest xist. Di sala 2003an de bi navê Ned Kelly derket pêşberî bînera û di fîlmên wek ''Heath Ledger'' û ''Orlando Bloom'' de rol wergirt.

Ew bi Billy Connolly re careke din di rêzefîlmê ''Serpêhatiyên Bêbext'' de, ku tê de ''Violet Baudelaire'' dilîze, rol wergirt. Di fîlm de ji ber ku Liam Aiken ji wê pir dirêjtir bû, neçar ma ku solên xwe yên bilind li xwe kir.

Di sala 2006an de di vîdeoya muzîkê ya koma "Light Surrounding You" rol wergirt.

Piştî xwendina xwe bi dawî kir, ew vedigere sînemayê bi remake filmê Koreya Başûr ''Dark Secrets'' ya sala2003, û *[[Uninvited]]* sala 2009an de vedigere sînemayê. Browning bi rola Mia Wasikowska di fîlmê ''Sleeping Beauty'' ya sala 2011an de derket holê. Ev fîlm bû yekem derhêneria Julia Leigh.

Ew ji bo lîstina Îsabella Swan, protagonîsta filman ya romana Twilight hat vexwendin, lê wê nexast û got ku ew dê perwerdeya wê asteng bike û ew jibo ku filma Twilight nû hatiye qedandin westiyaye .

Amanda Seyfried piştî ku ji ber pirsgirêkên di rojeva xwe de neçar ma ku ji kar derbikeve tevlî kasta Sucker Punch bû.

## Fîlmografî
### Fîlm

### Televîzyon

## Çavkanî

Kategorî:Aktrîsên awistralî
Kategorî:Jinên awistralî
Kategorî:Mirovên zindî
Adnan Yıldırım

**Adnan Yıldırım** (jdb. 1957 ; 2ê hezîrana 1994) karsazekî kurd bû. Yildirim li Diyarbekirê ji dayik bû, kurê Selim Yildirim e. Di 3 hezîran 1994 de digel Savaş Buldan û Hacı Karay, ew ji hêla kesên çekdar ên nenas ve ji Otela Çınar a Yeşilyurt, Stembol hate revandin. Kesên revandî di 4ê hezîrana 1994an de, li ser riya gundê Yukar Yukkaraş ê Navçeya Yığılca, Eyaleta Bolu, mirî hat dîtin.

## Çavkanî

Kategorî:Jidayikbûn 1957
Kategorî:Karsazên kurd
Kategorî:Kesên ji Amedê
Kategorî:Mirin 1994
Kategorî:Skandala Susurlukê
Girara dew

**Girara dew** cureyekî girarê ye, navê xwarineke ji pêjgeha kurd e. Yek ji xwarinên quşxaneyê ye. Li Serhedê û hin hêremên din jî tê xwarin.

## Berkelî
* *[[Dew]] (rûnê wê hatiye hildan)*
* *Ar*
* *[[Hêk]]*
* *[[Genim]]*
* *Nîskê hêşîn*
* *[[Pûjan]] (an jî cehter)
* *Kundir*
* *Gêzer (li gor daxwazê)''

## Amadekirin
Dewê ku rûnê li ser hatiye hildan bi ar û hêkê ve di nava quşxaneyê de hilbijenin. Genim, nok û nîskê hêşînê bi awayekî cuda cuda binermijînin û yek bi yek bixin nav.

Paşê kundir û gêzerê hûr bikin û bavêjin quşxaneyê. Herî dawî jî pûjan an jî cehterê bavêjin nav û nêzikê 20-25 xulekê biqelînin. Bi germî bixwin.

## Çavkanî

Kategorî:Girar
Kategorî:Pêjgeha kurdî
Kategorî:Pêjgeha Asyayê
Kategorî:Pêjgeha Serhed û deşta Rewanê
Kategorî:Xwarin
Kategorî:Xwarinên quşxaneyê
Birîmî

**Birîmî** eşîreke Kurdan e. Birîmî li Dûtax û gelek cihên Agirîyê û bajarên cîranê dijîn. Gelekî wan jî li Bakurê Kurdistanê û Tirkiye belav bûne.

## Gundên Birîmî

### Dutax
Şemî, Paletokan, Xîwe, Melledirêj, Kanîdirêj, Milan, Rotan

### Erdîş
Panî, Axî, Wêrane, Kozîce, Warkoz, Yekmal, Dêra Îskan, Gokoxlan, Heyderbeg, Kokin, Salihiye
### Digor
Dağpınar

## Çavkanî

Kategorî:Eşîr
Kategorî:Eşîrên Bakurê Kurdistanê
Xaşîl

**Xaşîl**, navê xwarineke ji pêjgeha kurd e. Li Agirî, Qers, Erzirom û derdorên wan tê xwarin.

## Berkelî
* *[[Gûlik]]*
* *[[Savar]]*
* *[[Îsot]]a tozkîrî*

## Amadekirina
Pêşî savarê bikelînin. Paşê gûlik hûr bikin, bixin nava savarê û bi hev re bikelînin. Îsotê bi rûn ve biqijilînin. Xwarinê daynên tebaqê. Rûnê ser xwarinê de bikin. Amade ye.

## Çavkanî

Kategorî:Pêjgeha kurdî
Kategorî:Pêjgeha Asyayê
Kategorî:Pêjgeha Serhed û deşta Rewanê
Kategorî:Xwarin
Kategorî:Xwarinên quşxaneyê
Jajerûn

**Jajerûn**, navê xwarineke ji pêjgeha kurd e. Li Serhedê tê xwarin.

## Berkelî
* *Ar*
* *Bizêdeyî rûn*

## Amadekirina Jajerûna Agirîyê
Ar û avê lî nava hev bixin, divê vîrçiq be. Bixin nava rûn û heta ku hinek sor bû li nava hev bixin. Amade ye.

## Çavkanî

Kategorî:Pêjgeha kurdî
Kategorî:Pêjgeha Asyayê
Kategorî:Pêjgeha Serhed û deşta Rewanê
Kategorî:Xwarin
Atsushi Nakajima

**Atsushi Nakajima** (bi japonî: 中島 敦, *Nakajima Atsushi*, jdb. 5ê adara 1909 li Tokyo, Japon - m. 4ê kanûna yekem, 1942 li Tokyo, Japon) nivîskarê japonî bû.

## Jiyana wî
Nakajima li Tokyoyê ji dayîk bûye. Bavê wî di warê çîniya klasîk de zana bû û vê hewesa xwe aşînayê zarokê xwe jî kiriye.

Nakajima çûye Palauyê ji bo hînkirina zimanê japonî, lê dû re vegeriya di 1942an de, piştî ku bi nexweşiya astima giran zehmetî kişand û piştî nexweşiya pişikê bi wê pişikê re mir. Noveleke mezin a bi navê *Light, Wind and Dreams* temam kir ku li ser heyata Robert Louis Stevenson bû û hin kurteçîrokên di derbarê Mîkronezyayê de.

## Herwiha binêre
* Wêjeya japonî

## Lînkên derveyî
* Maplopo | Atsushi Nakajima, "Legend of the Master" (Bi îngilîzî)
* J'Lit | Authors : Atsushi Nakajima | Books from Japan  (Bi îngilîzî)
* Atsushi Nakajima û derbarê wî de li ''Internet Archive''-ê
* Atsushi Nakajima li ser LibriVox (kitêbên dengî ên bêtelîf)

Kategorî:Jidayikbûn 1909
Kategorî:Mirin 1942
Kategorî:Nivîskarên japonî
Avsîra hêka

**Avsîra hêka**, cureyekî avsîrê ye, navê xwarineke ji pêjgeha kurd e. Bi taybetî li bajarê Agirîyê tê xwarin.

## Berkelî
* *[[Pîvaz]]*
* *[[Bacansork]]*
* *[[Hêk]] (çiqas dixwazin ewqas)*

## Amadekirin
Pîvaz û bacana sorê hûr bikin, bavêjin quşxaneyê û biqelînin. Hinek av tê xin.

Hêkê (çiqas dixwazin ewqas) jî bixin û bikelînin. Nanê tenûrê hûr bikin nava tasekî û hêdî hêdî avsîrê berdin ser. Amade ye.

## Çavkanî

Kategorî:Avsîr
Kategorî:Pêjgeha kurdî
Kategorî:Pêjgeha Asyayê
Kategorî:Pêjgeha Serhed û deşta Rewanê
Kategorî:Xwarin
Talulah Riley

**Talulah Jane Riley-Milburn** yan jî navê ku pê tê zanîn **Talulah Riley** (; Hertfordshire, Brîtanya) lîstikvanekî brîtanî ye. Riley, di filmên wek ''Pride & Prejudice'', ''St Trinian's'', ''Boat That Rocked'', ''St Trinian's 2: The Legend of Fritton's Gold'', û fîlma *[[Inception]]* de rol wergirtiye. Talulah Riley, rola xwe ya di rêzefîlmê televizyonan de rêzefîlma western a honaka zanistî ya *[[Westworld (rêzefîlm)|Westworld]]* a televîzyona HBOyê de lîstiye.

## Jînenîgarî
Riley î, di sala 2010an de bi karsazê mîlyarder Elon Musk re li Katedrala Dornochê zewicî. Di Çileya 2012an de, Musk ragihand ku wî têkiliya xwe ya çar salan bi Riley re bi dawî kiriye û heta adara 2012an xwest ku ji Riley biqetê.

Lê belê Di tîrmeha 2013an de Musk û Riley ji nû ve zewicîn. Di hevpeyvîneke xwe ya 60 xulekan de di sala 2014an de, ew diyar dikin ku wan li hev kirine û dîsa bi hev re jiyane.

Di 31ê kanûna pêşiyê ya 2014an de, Ajansa Associated Press ragihand ku Musk ji bo hevberdanê doz vekiriye; lê dîsa ji dozê vekişiyaye. Hat ragihandin ku Riley ev 6 meh in ji Musk cuda dijî û di 21ê Adara 2016an de li Dadgeha Bilind a Los Angelesê doz vekiriye. Dadgehê, di doza hevberdan de di çiriya pêşîn 2016an de biraya cudatiyê da û ji hev cuda bûn.

## Kariyera wê
Talulah Riley di sala 2003an de di beşa rêzefîlma ''Hercules Poirot'' de dest bi kariyera xwe ya televîzyonê kir. Piştî du salan bi fîlmê ''Joe Wright's Pride'' û *[[Prejudice]]* de yekem car rola xwe ya di fîlman de wergirt.

Di sala 2006an de beşekî fîlmê Miss Marple de lîst. Sala din di sala 2007an de di rêzefîlmê televizyonê ya bi navê ''Nearly Famous'' de roleke sereke lîst û li kanala E4 a brîtanî hat weşandin. Ew di heman demê de di Dibistana Şevînî ya Keçan a Olîver Parker û Barnaby Thompson de lîst.

Di sala 2008an de di du beşên ''Doctor Who'' de derkete pêşberê. Sala din ew di ''England Good Morning England richard Curtis'' derket û rola xwe di ''2: Legend of Fritton's Gold'', ku hê jî ji aliyê Oliver Parker û Barnaby Thompson ve tê derhênerkirin, ji nû ve destpêkir. Di sala 2010an de di *[[Inception]]* ya ''Christopher Nolan'' û '''The Dilemma''' ya Ron Howard de rolên piştevaniyê lîst.

Sala 2012an de di çend fîlmên wekî White Frog, The Knot ve The Last Hitman: 24 Hours in Hell de lîst.

Di sala 2015'an de li Mojave li gel Oskar Îshaq, Garrett Hedlund û Louise Bourgoin re di fîlman de rol wergirt. Di heman demê de di fîlmê ''The Bad Education Movie'' de jî dilîst. Bi derhêneriya filma xwe ya yekemîn a fîlma bi navê Scottish Mussel çêkir . Sala din bi rola rêzefîlma HBO westworld û fîlma ''Driving in Troubled Waters'' de derkete pêşbirkê.

Di sala 2018 an de rola xwe di dansala Westworldê de rola xwe ji nû ve dubare kir û di fîlma ''The Last Witness'' de bi Alex Pettyfer re lîst.

## Fîlmografî
### Fîlm

### Televîzyon

## Çavkanî

Kategorî:Aktrîsên brîtanî
Kategorî:Malbata Musk
Kategorî:Mirovên zindî
Avsîra nîska

**Avsîra nîska** cureyekî avsîrê ye, navê xwarineke ji pêjgeha kurd e. Bi taybetî li bajarê Agirî û hêrema Serhedê tê xwarin.

## Berkelî
* *[[Nîsk]]*
* *[[Pîvaz]]*
* ''Kartol

## Amadekirin
Pêşî nîskê binermijînin. Piştî ku avê xwe hilçinand pîvaz û kartolê hûr bikin bi hinek av ve bixin nava nîskê û bikelînin.

Nanê tenûrê hûr bikin nava tasekî û hêdî hêdî avsîrê berdin ser. Amade ye.

## Çavkanî

Kategorî:Avsîr
Kategorî:Pêjgeha kurdî
Kategorî:Pêjgeha Asyayê
Kategorî:Pêjgeha Serhed û deşta Rewanê
Kategorî:Xwarin
Xurîsk

**Xurîsk** xerca kadeyê ye. Ne xwarinek e. Rûn, hêk(li gor daxwazê) û arê di nava quşxaneyê de lî hev bixin lê sor nekin.

## Çavkanî

Kategorî:Pêjgeha kurdî
Kategorî:Pêjgeha Serhed û deşta Rewanê
Savarê heliz

**Savarê heliz** cureyekî savarê ye. Li hêrema Serhedê tê xwarin.

## Berkelî
* *Heliz*
* *[[Savar]]*
* ''Nivîşk

## Amadekirin
Pêşî helizê binermijînin. Savarê bixin nav û bi hev re bipêjînin. Bixin tasekî. Nivîşkê bihelînin û birijînin ser savar.

## Çavkanî

Kategorî:Pêjgeha kurdî
Kategorî:Pêjgeha Asyayê
Kategorî:Pêjgeha Serhed û deşta Rewanê
Kategorî:Savar
Kategorî:Xwarin
Zawe Ashton

**Zawedde "Zawe" Ashton**, yan jî bi navê ku pê tê zanîn **Zawe Ashton** (; Hackney, London, Brîtanya) lîstikvan, şanoger, derhêner û vebêjerê brîtaniye. Ashton bi rolên xwe yên di drama-komediyên kanala Channel 4 ya Brîtanî, komediyên bi navê Not Safe For Work û Fresh Meat ve tê naskirin.

## Jînenîgarî
Ashton di 25ê Tîrmeha 1984 an de li bajarê Hackney ê Londonê ji dayik bû. Ashton ji sê zarokên ji dayikek ûgandayî, Victoria, û bavê îngilîz Paul Ashton e, her du dêûbavê wê mamoste ne. Bavê wê paşê di BBC û di Channel 4ê de wek Edîtorê Komîsyonê xebitî. Bapîrê wê yê dayikiyê Paûlo Mûwanga Serokkomar û Serokwezîrê Ûgandayê bû. Ashton beşdarî Dibistana Şanoyê ya Anna Scher bû û endamê Şanoya Ciwanan a Neteweyî bû. Ashton hem çû dibistana Elizabeth Garrett Anderson û hem jî di Dibistana Hill a Parlamentê xwend. Piştî xwendina Zanîngeha City and Islingtonê, piştre li Dibistana Manchester a Şanoyê xwend iye û li wir di lîstikvaniyê de pileya xwe bi dest xist.

## Fîlmografî
### Fîlm

### Televîzyon

## Çavkanî

Kategorî:Aktrîsên brîtanî
Kategorî:Mirovên zindî
Siti Nurhaliza

**Siti Nurhaliza binti Tarudin** (; jdb. 11ê kanûna paşîn 1979 li Kampung Awah, Temerloh, Pahang, Malezya) e stranbêj, lîstikvan, û berhemhênerê muzîkê Malezya.

## Discografî
* 1996: *Siti Nurhaliza 1*
* 1997: *Siti Nurhaliza 2*
* 1997: *Cindai*
* 1998: *Adiwarna*
* 1999: *Seri Balas*
* 1999: *Pancawarna*
## Çavkanî

Kategorî:Jidayikbûn 1979
Kategorî:Mirovên zindî
Kategorî:Soprano
Hencîre, Dûbis

**Hencîre**, gundekî Dûbisê ye li parêzgeha Kerkûkê (Îraqê).

## Çavkanî

Kategorî:Gundên Dûbisê
Avsîra goşt

**Avsîra goşt** cureyekî avsîrê ye, navê xwarineke ji pêjgeha kurd e. Li hêrema Serhedê tê xwarin.

## Berkelî
* *Goşt (goştê ga)*
* *[[Bacansork]] (1 heb)*
* *[[Pîvaz]]*
* *Îsota hêşîn*
* *Îsota tozkirî*
* *Avbacan*

## Amadekirin
Pêşî goştê binermijînin. Pîvaz, bacana sor, îsota hêşîn, îsota tozkirî, hinek avbacanê, hinek jî av tê xin û bi goşt ve bikelînin. Amade ye.

## Çavkanî

Kategorî:Pêjgeha kurdî
Kategorî:Pêjgeha Serhed û deşta Rewanê
Kategorî:Xwarin
Karêberg

**Karêberg**, navê xwarineke ji pêjgeha kurd e. Navê xwe ji riwekê karêberg digire. Li bajarê Agirîyê tê xwarin.

## Berkelî
* *Karêberg*
* *Nîskê hêşîn*
* *[[Pîvaz]]*

## Amadekirin
Karêbergê binermijînin. Nîskê hêşîn tê xin nav. Pîvazê biqelînin bixin nav û 10 xulekê bikelînin.

## Çavkanî

Kategorî:Pêjgeha kurdî
Kategorî:Pêjgeha Serhed û deşta Rewanê
Kategorî:Xwarin
Melhey Serû

**Melhey Serû**, **Melḧey Serû**, gundekî Dûbisê ye li parêzgeha Kerkûkê (Îraqê).

## Çavkanî

Kategorî:Gundên Dûbisê
2021

## Bûyer

### Cîhan
(Bûyerên ji dîrokê binivîse)

### Kurdistan

## Jidayikbûn
(Kesen ku di vê salê de ji dayik bûn)

## Mirin

*  – Ezîz Tamoyan, siyasetmedarê kurd (jdb. 1933).
*  – Martinus J.G. Veltman, fizîknasê holendî (jdb. 1931).
*  – Sevim Gözay, rojnamevan û nivîskarê tirkiyeyî (jdb. 1972).
*  – Roj Nûrî Şaweys, serokwezîrê yekem ê Herêma Kurdistanê ya Iraqê (jdb. 1947).
*  – Lou Ottens, mihendis û mucîdê holendî (jdb. 1926).
*  – Kemal Mezher Ehmed, nivîskar û tarîxnasê kurd (jdb. 1937).
*  – Qedrî Yıldırım, zimannas, nivîskar û parlamenterê kurd (jdb. 1959).
*  – Keremê Seyad, pêşkêşkar û rêveberê Radyoya Êrîvanê bû (jdb. 1938).
*  – Yehezkel Zakayî, siyasetmedarê Îsraelê (jdb. 1932).
*  – Fîlîp, Dukê Edinburghê, hevjîna qiralîçeya brîtanî Elizabeth II (jdb. 1921).
*  – Yıldırım Akbulut, serokwezîrê Tirkiyeyê yê 20an (1989-1991) (jdb. 1935).
*  – Deniz Poyraz, siyasetmedara kurd (jdb. 1983).
*  – Donald Rumsfeld, siyasetmedarê amerîkî (jdb. 1932).
*  – Stan Swamy, nivîskar û aktîvîstê katolîk (jdb. 1937).
*  – Henri Vernes, romannivîs û nivîskarê xêzeromanan (jdb. 1918).
*  – Saginaw Grant, aktorê amerîkî (jdb. 1936).
*  – Abdurrahman Önen, mamoste û cografyanasê kurd (jdb. 1956).
*  – Nadir Nadirov, mihendisê kurd ê Qazaxistanê (jdb. 1932).
*  – Ed Asner, aktorê amerîkî (jdb. 1929).
*  – Norm Macdonald, komedyenê kanadayî (jdb. 1959).
*  – Abdelaziz Bouteflika, reîscimhûrê Cezayirê (1999-2019) (jdb. 1937).
*  – Ebulhesen Benisedr, siyasetmedarê îranî (jdb. 1933).
*  – Ebdulqadir Xan, mihendisê nûklear ê pakistanî (jdb. 1936).
*  – Alî Haydar Kaytan, endamê komîta navendî ya PKKê (jdb. 1952).
*  – Frederik Willem de Klerk, serokdewletê Afrîkaya Başûr (jdb. 1936).
*  – Osman Öcalan, fermandarê serbazî yê kurd (jdb. 1958).
*  – Sezaî Karakoç, helbestvanê tirk (jdb. 1933).
*  – Vinod Dua, rojnamevanê hindî (jdb. 1954).
*  – Desmond Tutu, keşîş û aktîvîstê heqên mirovan (jdb. 1931).
Roja Nû (rojname)

thumb
***Roja Nû***, rojnameyeke Kamiran Alî Bedirxan bû. Hejmara pêşî 3ê gulana 1943an de derket. Bi tevahî 73 hejmar derketin û ya talî di 27ê gulana 1946an de hate çapkirin. Ew bî zimanê kurdî û fransî dihate derxistin. Rojname ji 4 rûpelan pêk dihat, 3 rûpel bi kurmancî bûn û yek bi fransî bû. Hejmara herî dawî ya 73em tevahî bî zimanê fransî derket.

Rojnameyeke hefteyî bû, lê ji ber rewşa aborî û ciyopolîtîkî, hem hejmarên wê li ser hev nehatine çapkirin û hem jî hatiye rawestandin.

Tevî ku rojnameyeke siyasî bû, lê belê gelekî guh daye filoklor û çanda kurdî jî. Hin nîvîskarên rojnamê: Dr. Kamiran Alî Bedirxan, Celadet Alî Bedirxan, Osman Sebrî, Cegerxwîn, Hesen Hişyar, Qedrî Can, Mistefa Ehmed Botî.

## Binêre

* https://commons.wikimedia.org/wiki/File:Roja_nu_(rojname)_hejmar_1-73.pdf
* https://archive.org/details/roja-nu-hejmar-1-73

## Çavkanî

Kategorî:Dîroka kurdan
Kategorî:Rojnameyên kurdî
Kategorî:Zimanê kurdî
Sermiyan Mîdyat

**Sermiyan Mîdyat**, (; Enqere) Lîstikvan, derhêner, senarîst û şanogerekî Kurd e. Mîdyat bi koka ji navçê ya Mîdyat a Mêrdînê ye lê li Enqereyê hatiye dinê.

## Jînenîgarî
Sermiyan Mîdyat, di 2 ê Kanûna 1974 an de li Enqereyê ji dayik bû. Midyat di sala 1998an de bi ezmûn beşdarî perwerdeya Şanoya Nobedar nû û (Lîstikvan ên asta navîn) ji lîstikvanên wek Ferhan Şensoy, Derya Baykal, Rasîm Oztekîn û Tuncel Kurtiz perwerdeya şanoyê dît. Mîdyat di sala 1998an de li Navenda Perwerdeya Gel a Kadikoyê şanoya akademîk xwend. Piştî ku sê salan beşa kîmyayê ya Fakulteya Endezyariyê ya Zanîngeha Stenbolê xwend û di sala 1994an de ket hundir û derbasî Fakulteya Karsaziyê bû Li Navenda Perwerdeya Giştî ya Kadikoyê weke aktor û alîkarê derhêneriyê kar kir. Piştre bi lîstikvanên wek Haluk Bilginer û Zuhal Olcay re xebitî.

Di 2 lîstikên cuda de wek lîstikvan di Atolyeya Lîstikê de cih girt. Mîdyat ku di gelek fîlm û rêzefîlman de derketiye pêşberê û bi rola xwe ya weke (bi tirkî) Arıza Hamza ya di rêzefîlmê Emret Komutanım de bal kişand. Di sala 2007an de lîstika yekemîn a şanoyê bi navê Oyunbozan (lîstikxirabkar) , 9 Mehên Dawî nivîsand û derhênerî kir . Her wiha helbestên stranên Kulîlkên Lemonê yên ji aliyê Mustafa Cecelî tê gotin û strana Birîna Dil ji aliyê Ozcan Denîz ve tê gotin, Sermiyan Mîdyad nivîsîye.

Mîdyat di hevpeyvînekê de di derbarê jiyan û zaroktiya xwe wiha anî ziman "Di sala 1980î de ez zarokek 6 salî bûm; Bavê min ji ber ku (nêrîna siyasî) çepgi û ku Kurd bû di girtîgehê de bû. Min ew tenê di demên cejna de di girtîgehê de didît. Min heta 16 salî nedikarî bibêjim navê min kurdî bû. Dema mirov ji jiyaneke bi vî rengî tê, bi vî rengî li jiyanê dinêre; Tu dibî pirsgirêk. Hinek jiyana xwe di komedî, hinek bi drama, hinek jî bi tengezariyê, bi vî awayî tînim ziman"

## Fîlmografî
### Rol û derhênerî
* *Ay Lav Yu Tuu* (2017; *tirkî*)
* *[[Bir Baba Hindu]]* (2016; *tirkî*)
* *[[Hükümet Kadın 2]]* (2013; *tirkî*)
* *[[Hükümet Kadın]]* (2013; *tirkî*)
* *[[Ay Lav Yu]]* (2010; *tirkî*)

### Rol û nivîsa senaryoyê
* *Ay Lav Yu Tuu* (2017; *tirkî*)
* *Bir Baba Hindu* (2016; *tirkî*)
* *[[Hükümet Kadın 2]]* (2013; *tirkî*)
* *[[Hükümet Kadın]]* (2013; *tirkî*)
* *[[Ay Lav Yu]]* (2010; *tirkî*)
* *[[Emret Komutanım]]* (2005; *tirkî*)
* *[[Dişi Kuş]]* (2004; *tirkî*)
* *[[Sınırlı Aşk]]* (2003; *tirkî*)
* *[[Berivan]]* (2002; *tirkî*)
* *[[Aşkına Eşkıya]]* (2001; *tirkî*)
## Xelatên wî
* Festîvala Fîlmê ya Houston Independent: "Xelata komediya herî baş" Ay Lav Yu - 2011
* Festîvala Fîlmê ya Boston International: "Xelata derhêneriya herî baş" Ay Lav Yu - 2011
* Festîvala Fîlmê ya Boston International: "Xelata lîstikvana mêr a herî baş" Ay Lav Yu - Sermiyan Midyat - 2011
* Xelata 16emîm ya Sadri Alışık: "Xelata komedî û muzîkî ya herî baş " Ay Lav Yu - Sermiyan Midyat - 2011

## Çavkanî

Kategorî:Kurd
Kategorî:Lîstikvan û aktorên kurd