open-index/open-wikipedia-markdown huggingface dataset:
Cameron Diaz

**Cameron Michelle Diaz** () lîstikvanekî amerîkî ye ku di heman demê de nivîskar, hilberîner û model e. Cameron Michelle di kariyera xweya lîstikvaniyê de demên destpêkê di komediyan de û di heman demê de di fîlimên dramatîk de hate naskirin.

Di nav xelatên wê de çar namzetên Xelata Zêrîn Gilobe, sê namzetên Xelata Guild Screeners , û Xelata Rexnevanên Fîlimê ya New York hene

## Jînenîgarî
Cameron Diaz di  de li San Diego hate dinê. Diaz, keça bavekî kubayî û dayikek amerîkî ye ku ji nijada brîtanî, germenî û çerokî ye. Di 16 saliya xwe de bi Ajansa Model Elite re peymanek îmze kir. Serkeftina wê ya di modelê de bû sedem xebata wê ya modeltiye li Japon, Awistralya, Fas û Parîsê. Di kovarên wekî Mademoiselle û Seventeen de hate rojevê û beşdarî kampanyayên reklamkariyê yên ji bo pargîdaniyên mezin ên wekî Calvin Klein, Coca Cola û Levisê. Di sala 1994an de, wê kariyera xwe ya fîlimê di komediya çalakiyê ya bi navê "Mask" de ku Jim Carrey jî tê de rol wergirtiye bidest xist. Tevî ku tecrûbeya wş ya lîstikvaniyê tinebû jî, ji bo rola alîgir a li fîlm, destûr ji wê re hat dayîn ku beşdarî darizandinan bibe. Piştî 12e car bîrdariyê biryar hat dayîn ku rola pêşenga jin Tîna Carlyle bilîze.

Diaz, piştî ku di fîlma "Mask", di fîlmê "Suppîva Dawîn" de lîst. Di fîlmê de rola jina ciwan a ku evîndarê birayê zilamê ku wê li ber bi zewacê ye, dilîze. Di fîlima "Feeling Minnesota" de, ew bi Keanu Reeves re rol wergirdigire. Cameron Diaz, bi vê fîlimê de nekarî serkevtinek baş a ku dixwest bi dest xwe bixe. Paşê ew bi Edward Burns re di fîlmê "Head Above Water" de û bi Harvey Keitel re di fîlmê "She's the One"" de lîst. Diaz, ji aliyê rexnevanên lîstikvaniya be, yek ji stêrkên pêşerojê hate diyarkirin. Di rolêngirtina fîlima "Head Above Water" de biryar da ku karê xwe di fîlimên ya bazirganî de bidomîne.

Lîstikvana ciwan, ku bi Julia Roberts re di komediya romantîk "Zewaca Hevalê Min Ya Baştirîn" re bû. Bi performansa xwe ya di vî fîlimî de serkevtinên baş bidest xist û roj bi roj zêdetir hate naskirin. Piştî "Daweta Hevalê Min Ya Xweş", ew bi Ewan McGregor re di fîlima "Jiyanek Kêmûzayî ya Jiyan" a Danny Boyle ya 1995an de lîst. Diaz, yê ku La Torre terikand, ew di heman salê de bi Matt Dillon re di fîlima 1998an de "Di derheqê Meryemê de Tiştek Heye" lîst, têkiliyek evînî ya sê-salî dest pê kir.

## Fîlmografî

## Çavkanî

Kategorî:Aktrîsên amerîkî
Kategorî:Aktrîsên ji Los Angelesê
Kategorî:Mirovên zindî
Kategorî:Modelên amerîkî yên jin
Lawje

**Lawje** an jî **lawbêje**, cureyekî stranên mêranî û evînî û ciwaniyê ye. Naveroka lawjeyan, ji xeynî evîn û mêraniyê, ji cudabûn û xerîbî û taswîra xwezayê û vegotina rûdanan jî pêk tên.

Li herêma Serhedê ji vê stranê re dibêjinê kilam.

## Çavkanî

Kategorî:Stranên kurdî
Dîskrîmînasyon

thumb|300px|Merivekî afrîkî-amerîkî ji avdanka ji bo kesên reşik avê vedixwe, nêzikî salên 1939

**Dîskrîmînasyon** ango **cudahîkirin**, ji hêla birêveberî, sazûmanî yan mirovên din ve ji ber ku ji hev cûda ne xirabtir muemelekirina kesên din e. Dîskrîmînasyon dikare bandora xwe li ser astên pir cuda pêk bîne û di formên cihêreng de xwe xuya bike.

## Bêjenasî
Peyva dîskrîmînasyonê ji peyva îngilîzî ya **' ketiye kurdî. Di îngilîzî de wek **' herî pêşî di sedsala 17an de xuya dike. Ji peyva latînî ya **' 'navbera tiştekî cudahî xistin' ji lêkera **' ji navdêra **' ji lêkera **' tê.

## Mînakên cudahîkirina mirovan

### Dîskrîmînasyona struktûrî
Dîskrîmînasyon li ser struktûrên civakî yên ku dîskrîmînasyon bi cih tînin ava dibe. Wek mînak qezenca gelek jinan li Almanyayê ji bo karê eynî ya ji mêran kêmtir e.

### Dîskrîmînasyona sazûmanî
Dîskrîmînasyon li ser struktûrên avahîyên gelemperî an dewletî ku dîskrîmînasyon bi cih tînin ava dibe. Wek mînak zarokên dêûbavên nexwendî di dibistanê de piranî rastî dezavantajî tên. Ji bo wan hîn zehmettir e ku wan bixwe bixwînin.

### Dîskrîmînasyona pircarî
Kesekî ji ber gelek sedeman tûşî dîskrîmînasyona dibe, wek mînak, ji ber ku ev kes transseksûel e û salê xwe mezin e.

### Dîskrîmînasyona rasterast
Dîskrîmînasyon li ser vê yekê ava dibe ku kesekî bê sedem ji kesekî din xirabtir muamele dibîne. Wek mînak, ofîsekî dewletê serlêdanê kesekî ji bo alîkariya kirêyê qebûl nake, ji ber ku ev kes bi zimanê Elmanî nizane.

### Dîskrîmînasyona nerasterast
Dîskrîmînasyon li ser rêzikekê ku di mêzkirina yekem de ji bo her kes yeksan xuya dibe ava dibe. Bi mêzkirina duyem dibe zelal ku hinek kes tên dîskrîmîne kirin. Wek mînak, li ofîsa hemwelatiyê divê heywanan li derve bimînin. Ev şêrta bealî mîrovên biastengiyên çavê yên ku hewceyî kuçikekî alîkar in dîskrîmîne dike.

## Çavkanî

Kategorî:Dadmendiya civakî
Kathryn Newton

**Kathryn Newton** (, Orlando, Florîda) lîstikvaneke amerîkî ye.

Kathryn Newton, di 2008an de bi bûyîna yek ji lîstikvanên sereke yên rêzefîlma *[[Gary Unmarried (rêzefîlm)|Gary Unmarried]]* dest bi xwe kariyera xwe kir. Di sala 2012an de bi fîlma tirsê *[[Paranormal Activity 4]]* yekem rola xwe ya fîlmê ya mezin girt lê yekem serkeftina xwe bi rola Abigail Carlson di rêzefîlma *[[Big Little Lies (rêzefîlm)|Big Little Lies]]* de bi dest xist. Di sala 2019an de ew bû yek ji karakterên navendî ye di rêzefîlma *[[The Society (rêzefîlm)|The Society]]* ku li ser Netflixê hate weşandin.

## Jiyana wê
Newton li Orlando, Florîda ji dayik bû û zarokê yekane yê Robin û David Newton e. Di çar saliya xwe de dest bi kariyera xwe kir û karê yekem a televîzyona xwe li ser operaya sabûnê bi All My Children de dest pêkir. Ji sala 2001an heta 2004an bi Colby Marian Chandler re dilîze. Di heman demê de di du kurtefîlman de jî lîst. Di sala 2008an de Newton di rêzefîlma CBS Gary Unmarried de bi navê rola Louise Brooks rol wergirt. Di diwanzdeh saliya xwe de malbata wê çû Los Angelesê li wir çû dibistana navîn a Notre Dame.

Di 2010 de Newton du xelatên Hunermendê Ciwan ji bo "Performansa herî baş" Di Serial Comedy TV" de û di heman TV'yê (Komedî û Drama)" de ji bo Gary Unmarried xelat wergirt. Newton rola Chase Rubin-Rossi di fîlma *[[Bad Teacher]]* de di sala 2011an de bi Cameron Diaz re lîst. Wê di fîlma Paranormal Activity 4, ya çaremîn de bû xwediyê rola sereke û di 34an de Xelatên Hunermendê Ciwan de ji bo performansa xwe ya di fîlim de wergirt. Di demsala 10an de dest bi roleke dubare bi navê Claire Novak li di rêzefîlma *[[Supernatural (rêzefîlm)|Supernatural]]* de wergirt. Di sala 2017an de, Newton di rêzenivîsa HBO de Big Lie li ser bingeha romana Liane Moriarty ya bi heman navî derket, rol wergirt. Di fîlmên Three Billboards Outside Ebbing, Missouri û Ben Is Back de lîst.

Di her du fîlmên negirêdayî de, wê bi lîstikvan Ivy Burns û Angela Hayes re bi karakterên xwîşka Lucas Hedges, bi Ben Burns û Robbie Hayes re lîst.

## Fîlmografî

### Televîzyonê

## Xelatên wê

## Çavkanî

Kategorî:Aktrîsên amerîkî
Kategorî:Mirovên zindî
Dîlok (stran)

**Dîlok** an jî **dûrik**, cureyekî stranên dîlan û govendan ên kurdan e.

## Çavkanî

Kategorî:Stranên kurdî
1879

## Bûyer

### Cîhan
(Bûyerên ji dîrokê binivîse)

### Kurdistan

## Jidayikbûn
* 4ê adarê — Albert Einstein zanyarê fizîkê

## Mirin
(Kesên ku di vê salê de mirî ne.)
Misyonerî

thumb|Tevgera "misyoner" a Bhagwan di salên 1980an de
thumb|Mizgînerên tevgera Hare Krishna li Almanyayê
**Misyonerî**, reklamkirin û propagandakirin û hînkirin û belavkirina dîn e. Kesê ku vî karî dike dibêjinê misyoner.

Ev bi gelemperî ji bo karbidestên ku armanca belavkirina filehtiyê tê bikaranîn, lê ew dikare ji bo kesên ku hewl didin ku her hînkirina dînî jî belav bikin tê bikaranîn.

## Peyv
Misyoner peyvek bi eslê xwe latînî ye. Ew peyveke ku di sedsala 16an de derketiye holê. Koka wê ji peyva latînî *missio* ("karê girîng") tê. Koka peyva *missio* jî ji peyva latînî *mittere* ("şandin") tê.

## Misyonerî di dînên cude de

#### Misyonên filehtiyê
Gelek dîndar bi çalakiyên misyoneriyê re mijûl bûn. Pawlos, di dîroka xiristiyantiyê de yekem mîsyoner e. Di qonaxên paşîn ên xiristiyantiyê de, misyonerên xiristiyan ne tenê ku mirovên ji dînên din, lê her weha kesên ku ne ji mezheba xwe ne, bikişînin mezheba xwe jî kar kirine.

##### Misyonên katolîk

##### Misyonên protestant

##### Misyonên dêra baptîst

Li gorî dêrê, tê îdiakirin ku karê mîsyonertiyê yê pêşî ji aliyê Îsa ve ji şagirteyan re hat dayîn.

#### Misyonên îslamê
Di îslamê de belavkirina dînê îslamê dibêjinê teblîx.

Çalakiyên teblîxa îslamê bi taybetî li Îndonezya, Afrîka, Nîvgirava Erebî, Balkan û Asyaya Navîn bandorên girîng dan.

#### Misyonên dînê hindû

##### Misyonên Hare Krishna

## Çavkanî

Kategorî:Dîn
Kategorî:Pratîkên dînî
Kategorî:Xirîstiyanî
Drew Barrymore

**Drew Blythe Barrymore**, () lîstikvan , hilberîner û derhênerê sînemaya Amerîkî ye. Ew bi rola xwe ya di fîlmê *[[ET The Extra-Terrestrial]]* ya sala 1982an de wekî lîstikvanek zarok hatiye naskirin.

Di nav xelatên wê de, Xelata Kûreya Zêrîn, Xelata Guild Screeners û namzetê BAFTA yê ye. Barrymor, endamê malbata lîstikvan ya Barrymore ye û neviyê John Barrymore ye.

## Jînenîgarî
Piştê ku Drew Berrymore ji dayik bû demek kurt de dê û bavên wê ji hev cûda bûn.  Dema ku ew 11 mehî bû ku ji hêla bazirganiya xwarina kûçika  ve jibo reklamê hate hilbijartin.  Fîlma wî ya yekem di sala 1980an de Altered States bû.  Wê di 1981an de di fîlma E.T de lîst û li çar aliyê cîhanê hate naskirin.

Berrymore ku di heman demê de ji bo rola xwe ya di fîlma Irreconcilable Differences  ê di sala 1984an de ji bo Xelata Kûreya Zêrîn namzet hat nîşandan. Berrymore  di emrê biçûk de nikarî navûdengiya xwe bikişîne lê giran hat û di 9 saliya xwe de dest bi kişandina cixare û vexwarinê alkolê kir. Dema 10 salî bû dest bi kişandina marîwana kir. Di 12 salî de êdî bibû tiryakê kokainê. Di danasîna xwe ya ciwaniyê de ji ber van wesfên xwe navûdengekî keçeke nebaş hebû. Ji fîlmên xwe zêdetir bi jiyana xwe ya şexsî dihate bibîranîn.

Drew Barrymore, demeke dirêj di sînemayê de ji bo serkeftinê gelekî bi hewes mabû, di fîlma Zarîn" rol hilda ev rol jêre bû despêka nû. Di sala 1995an de di fîlma "The Wedding Singer" de rola xwe lîst. Piştî vî fîlmî bi taybetî di gelek komedîyên romantîk de lîst. Fîlmên wekî "Never Been Kissed", "Music and Lyrics" û "50 First Dates",  serkeftin jê re pêşkêş kir. Ne tenê di lîska Charlîe Angels û Donnie Darko de lîst, di heman demê de fîlm jî hilberand.

Di sala 2005  an de bû îlhama fîlmçêkerekî amtor. Ev kesa amtor bi mijara ku  Drew Barrymore bibîne fîlmekî bi navê "My Date with Drew" çêkir.

## Fîlmnîgarî
### Fîlm

### Televîzyon

## Çavkanî

## Girêdanên derve

* 

Kategorî:Aktrîsên amerîkî
Kategorî:Aktrîsên bîseksuel ên amerîkî
Kategorî:Fîlmçêkerên amerîkî
Kategorî:Mirovên zindî
Kategorî:Modelên amerîkî yên jin
Kategorî:Modelên bîseksuel ên jin
Kategorî:Modelên jin ji Kalîforniyayê
Lope de Vega

**Lope de Vega Carpio** (jdb. 25 çiriya paşîn 1562, Madrîd, Kastîlya (Spanyaya îroyîn) - m. 27 tebax 1635, Madrîd, Kastîlya) yek ji helbestvan û şanogerên herî girîng ê Serdema Zêrîn a Zimanê Spanî bû û bi dirêjkirina xebata wî, yek ji nivîskarê herî berhemdar di wêjeya cîhanê de ye.

## Çavkanî

Kategorî:Helbestvanên spanî
Kategorî:Jidayikbûn 1562
Kategorî:Mirin 1635
Kategorî:Nivîskarên spanî
Kategorî:Spanî
Kategorî:Şanoger
Jennifer Aniston

**Jennifer Joanna Aniston** () lîstikvan , derhêner û hilberînera sînemayê ye.

## Jînenîgarî
Jennifer Aniston li Los Angeles ji dayik bû û di salên 80ê de dest bi lîstina rolên piçûk kir û di rêzefîlm û fîlmên cûrbecûr TVyê de derket. Rola wê ya ku herî zêde tê zanîn, Rachel Green e. Di dîroka Cîhan û Amerîkayê de rêzefîlma herî hatiye temaşekirin rêzefîlma "Friends" de rol hilda. Kişandina rêzefîlmê 10 salan berxwe da. Jennifer di rêzefîlmê de bû fenomenek û stêrkek geş û bi vê rolê Jennifer Aniston Xelata Kûreya Zêrîn û Xelata Emmy wergirt.

Pênc salan bi lîstikvan Brad Pitt re ma zewicî. Her çend zewaca wan pir kêfxweşî be jî piştî pênc salan ji hev qut bûn. Li gorî lêkolînek ku di 2010an de hate kirin, navdartirîn 8emîn a navdarên cîhanê hate hilbijartin. Jennifer Aniston li eyaleta Kalîforniyayê hate dinê, li eyaleta New Yorkê mezin bû. Bavê wî jî wek wê lîstikvanek fîlmê bû. Bavê wî bi eslê xwe yewnan û diya wê jî bi eslê xwe skotlendî ye. Du xwişk û birayên wî hene û dema ku ew ciwan bû salekê li Yewnanistanê jiyan kir.

Jennifer Aniston, gava ku wî hêj dest bi lîstikvana nekiribû gelek karên cûda kir xebitî. Garson û makîneya bersivdayînê tenê çend ji wan in. Di 1989an de koçberî Los Angeles bû. Fîlmên wê li DYA 990.344.238 $ û li cîhanê 1.508.048.564 $ qezenc kir. Ji xeynî kariyera xweya lîstikvaniyê, ew li Meksîkoyê sêwîxane birêve dibe. Ji bo vê yekê, ew di gelek reklam û pêşandanên televîzyonê de derket û drav berhev kir. Di sala 2007an de ji aliyê kovara Forbesê kesa herî dewlemendên cîhanê di rêza 10an de hate diyarkirin. Li gorî daxuyaniya kovara Forbesê ve bi tevahî sermayeya 110 mîlyon dolaran hate diyarkirin.

## Kariyera wê
Jennifer Aniston, di emrekî biçûk de dest bi perwerdehiya hunerê kir. Bavê wê yek ji lîstikvanên rêzefîlma "Rojên Jiyana Me" ye. Ji ber ku dayika Jennifer jî lîstikvan e, ew di 12 saliya xwe de yek ji dibistanên bi prestîj ên şanoya New Yorkê xilaskir û biryar dide ku li ser lîstikvaniyê bisekine. Di vê heyamê de di lîstikên Broadway ên wekî "*For Dear Life* " û "*Dancing on Checker's Grave*" de lîst.

Piştî ku ew di sal 1989an de, di rêzefîlma TVyê ya "Molloy" de lîst di cama spî bi navdar bû. Jennifer bi "The Edge", guhertoya sîtkom a fîlma "Day Off" a ku Metro Broderick dilîze, derket pêşberî temaşevanên TVyê. Piştî sala 1991an de di “Herman’s Head” de rola xwe ya piçûk di "The Ben Stiller Show" de leyîst.

## Fîlmografî
### Fîlm

### Televîzyon

## Çavkanî

Kategorî:Aktrîsên amerîkî
Kategorî:Fîlmçêkerên amerîkî
Kategorî:Jidayikbûn 1969
Kategorî:Mirovên zindî
Natalie Martinez

**Natalie Martinez** () lîstikvan û modeleke amerîkî ye. Bi rola xwe di fîlma sala 2008an Death Race û di navbera 2003an û 2011an de bi derketina di çend vîdyoyên muzîkê û du kurtefîlmên di salên 2006 û 2007an hate naskirin.

Martinez di sezona yekem ya fîlma drama a sûcê Detroit -1 de lîst. Di beşên fîlmê 8-7, ji bo demsalek CSI: NY de rola wê dubare bû. Di demsalek rêzefîlma drama Kingdom de lîst û di sala 2019an de di minîsera xeyalî ya zanistî a I-Land rol wergirt.

Martînez li bajarê Miami ya Florîdayê ji dayik bûye. Bavê wê bi eslê xwe Kûbayî yê hemwelatiyê Amerîkayê ye. Martînez di sala 2002an de Dibistana Bilind a St. Brendan qedand.

## Fîlmografî
### Fîlm

### Televîzyon

## Çavkanî

Kategorî:Aktrîsên amerîkî
Kategorî:Mirovên zindî
Kategorî:Modelên amerîkî yên jin
Angela Bassett

**Angela Bassett** yan jî bi navê temamî **Angela Evelyn Bassett** () lîstikvan û derhênera amerîkî ye. Bi rola xwe Tina Turner di fîlma *[[What's Love Got To Do With It]]* de tê naskirin û ji bo vê performansê ew ji bo Xelata Oscarê ya lîstikvana herî serkeftî hate destnîşankirin û Xelata Kûreya Zêrîn bi navê lîstikvana herî serkeftî stend.

## Jînenîgarî
Bassett di nîvê sala 1980î de dest bi kariyera xwe ya fîlmê kir. Di heman demê de piştî ku Zanîngeha Yale diqedîne. Heta salên 1990î di pîşesaziya fîlman de li çi geriya nedît, lê piştî sala 1990an, dest bi fîlman kir. Her sal di fîlmekî de derkete pêşberî bînera.

Di sala 2013an de, ew beşdarî sezona Çîroka Xofê ya Amerîkî bû. Di rêzefîlma tirsnak a FX de bi navê Coven, û ji bo rola xwe ya wekî sêrbazê *[[voodoo]]* Marie Laveau xelata xwe ya duyem a Primetime Emmy stand. Wê di Freak Show de di sezona çarem a rêzefîlmê de wekî Desiree Dupree lîst. Di *Miniseries an Movies* de ji bo Xelata Emmy ya Lîstikvanê Piştevaniya Herî Baş hate berbijarkirin. Di sala 2015an de, wê rola Ramona Royale di Çîroka Xofa Amerîkî: Otêl de, sezona pêncem a rêzefîlmê lîst. Di Roanoke, sezona şeşem a rêzefîlmê de Çîroka Xofê ya Amerîkî de rola Leee, lîst.

## Kariyera wê
Ji xeynî rolên wê yên di fîlman de, rol û performansa wî ya karakterên cihêreng di her werzê rêzefîlma TV Horror Story ya Amerîkî de ji aliyê rexnevanan ve jî hate pesinandin. Rola wê wekî Marie Laveau di demsala sêyem a rêzefîlmê de, Çîroka Xofa Amerîkî: Coven ji hêla rexnegeran ve wekî "hêja" hate şîrovekirin. Afirîner û nivîskarê pêşandanê Ryan Murphy got, ku "ez tenê ji bo vê rolê Bassett difikirîm" û ji bo pêşandana wî jê re digot, "bi heybet û pir bi realîst" e.

## Fîlmografî
### Fîlm

### Televîzyon

## Çavkanî

Kategorî:Aktrîsên amerîkî
Kategorî:Mirovên zindî
Tomás Luis de Victoria

**Tomás Luis de Victoria** (Ávila, h. 1548 - Madrid, 20/27ê Tebaxê, 1611) kahînek katolîk, chapelmaster û bestekarê navdar ê polîfonîst ê Ronesansa Spanî bû . Ew hatiye xebitîye yek ji yên herî bestekarên têkildar û pêşketî ji dema wî de, bi style înnovasyonî ku Îmamê havêna Baroque. Bandora wê digihîje heya sedsala 20-an, dema ku ew ji hêla bestekerên Cecilianism ve wekî modelek hate girtin.

Berhemên wî di sedsala 20-an de ji nû ve hatin vedîtin û ji hêla şîrovekaran ve bi razdarî dijwar û bi hestyarî balkêş in. Berevajî hemdemên xwe, ew bi şêwazê ji kontrpoptê dûr ma û bêtir berhem berhev kirin. Di xebatên wî de cûrbecûr rîtmîk jî heye, nemaze bikaranîna akorda Disonance dema ku ew bi Palestrina re tê qiyas kirin, û navberên ku ji hêla bergêra qayîm a sedsala 16-an ve qedexe ne, û heta navberên çaremîn ên ne temam ên ji bo dema wî ne asayî ne (mînakî Sancta Maria, çaremîn winda ye motet navê Succurre). navber) ji bo karanîna wê dudilî nebû.

Ji xeynî vana, wî di dema xwe de bi kar anîna di karên xweyên olî de yekem çêkir. Di nav xebatên wî de, * Missa pro victoria * (* Girseya Serkeftinê *) ji bo qralê Philipp Lenard yê Spanya hatîye terxankirin. "Requiem" a wî, ku di 1603-an de ji bo merasîma veşartina Marîa hatî nivîsandin, ji karên wîyên herî baş û baş tê hesibandin.

## karê xwe

* Alma redemptoris mater (8)
* Ascendens Christus (5)
* Ave maris stella (4)
* Ave regina coelorum (8)
* De Beata Maria Virgine (5)
* Dum complerentur (6)
* Gaudeamus (6)
* Laetatus sum (12)
* O magnum mysterium (4)
* O quam gloriosum (4)
* Pro defunctis (4)
* Pro defunctis (6)
* Pro Victoria (9)
* Quam pulchra sunt (4)
* Quarti toni (4)
* Salve regina (8)
* Simile est regnum coelorum (4)
* Surge propera (5)
* Trahe me post te (5)
* Vidi speciosam (6)
* Dominicalis (4)
* Pange lingua (4)
* primi toni (4)
* secondi toni (4)
* terti toni (4)
* quarti toni (4)
* quinti toni (4)
* sexti toni (4)
* septime toni (4)
* octavi toni (4)
* **Herdî**
** primi toni (8)
** sexti toni (12)
** Cogitavit Dominus (4)
** Ego vir videns (5)
** Et egressus est (4)
** Incipit lamentation Jeremiae (4)
** Incipit oratio Jeremiae (6)
** Manum suam (5)
** Matribus suis dixerunt (4)
** Misericordiae Domini (4)
** Quomodo obscuratum (4)

## Çavkanî

Kategorî:Jidayikbûn 1548
Kategorî:Mirin 1611
L'Humanité

**L’Humanité** rojnameyeke sosyalîst a Fransayê ye ku ji aliyê rewşenbîrê fransî Jean Jaurès, ve di sala 1904an dest bi weşandinê kiriye. Piştî dibe bi rojnameyeke şorewayî (komunîst). Jimareya pêşîn a rojnameya « L’Humanité », di sala 1904an de derketiye. Rojnameyê li Fransayê di ‘civaka nû ya rojnameyê L’Humanité ’ de hatiye çapkirin.

## Armanca rojnameyê
Amanca rojnameyê weha daye zanîn: « Amanca me ku (…) hemî rewşenbîrên azad bûyerên cihanê bidin fêhmkirin ».

Di sala 1914an de Jean Jaures hate qetilkirin û rojnameya L’Humanité diguheze. Nabeyn du şeran de, di sala 1920an de dibe rojnameya komunîst. Ta sala 1994an rojnameya L’Humanité girêdayî Partiya komunîst a fransî bû. Îroj, rojname ne girêdayî Partiya komunîsta fransî ye, bes herdem komunîst e û rojname qala tevgerên din ên siyasî dike.
Êsta (Niha), Sernivîskarên rojnameyê Mod Vernyol û Sebastian Crêpel in.
## Çavkanî

Kategorî:Avabûnên 1904an li Fransayê
Kategorî:Rojnameyên fransî
Jennifer Beals

**Jenifer Beals**, (; Şîkago, Illinois) lîstikvan û modelekê Amerîkî ye.

## Jînenîgarî
Jenifer Beals, di 19ê kanûna pêşîn a 1963an de li Şîkago, Illinois ji dayik bû. û keça bavekî reşikî û dayikek îrlendî ye. Beals, xwendina xweya dibistana navîn li dibistana Francis W. Parker qedand.

Berî tevlêbûna karsaziya pêşangehê demek dirêj nênêrvaniya zarokan kir û demekî kurt jî wekî model xebitî. Dema ku di sala 1983an de li Zanîngeha Yaleyê beşa edebiyatê dixwenda bi rola Alex Owens, di fîlmê Flashdance rol wergirt. Fîlma Flashdance wek fîlimê herî baş a 1983an hate diyarkirin. Jenifer Beals bi vê fîlmê bû stêrkekî fîlmê ya Hollywoodê

Beals, jibo ku perwerdehiya xwe ya Zanîngeha Yaleyê xilas bike, kariyera xwe ya lîstikvaniyê demekê da sekinandin. Piştê perwerdeya zanîngehê zêdetirî 50 fîlimên kêm-naskirî û projeyên serbixwe de derket pêşberî temaşevanan.

Jennifer Beals di sala 1986an de bi Alexandre Rockwell re zewicî. Wê bi mêrê xwe re di fîlima Îtalyayî Caro Diario de, bi derhêneriya Nanî Moretti de leyîst. Ew çiqas zimanê Îtalî nizanibe jî, lê dîsa wergerandina wî ya Îtalî û îngilîzî gelekî serkevtî hate dîtin û di hinek çapemeniyan de hatiye ziman ku Beals bi Îtalî pir xweş diaxive. Di 1996an de ji Alexandre Rockwell veqetiya.

Jennifer Beals hevala nêzîk a Quentin Tarantino ye. Tê zanîn ku Quentin Tarantino berî kişandina fîlma bi navê Fiction Erzan demek dirêj li mala Beals ma û li ramanên wî yên li ser fîlman geriya. Beals û Tarantino di fîlma Çar ode de bi hevre rol wergirtin.

Di sala 1998an de bi Kevin Dixon re zewicî. Du zarokên wê jî ji zewacek berê heye. Di çirî ya 2005an de zaroka wî ya (keç) yekem hatiye dinê. Ji ber ku girîngiya dide malbat û jiyana xwe ya taybet, Beals navê keça xwe û dîroka rastîn a ji dayikbûnê eşkere nekir.

Ji sala 2006an ve, Beals yek ji lîstikvanên sereke yê rêzefîlma TV The L Word bû. Di 2006an de di fîlimên "Grudge 2" û "Wateyên Troubled" de jî derkete pêşberî temaşevanan.

## Fîlmografî
### Fîlm

### Televîzyon

## Çavkanî

Kategorî:Aktrîsên amerîkî
Kategorî:Mirovên zindî
Juana Inés de la Cruz

**''Doña'' Inés de Asbaje y Ramírez de Santillana** , ku bi navê **Sor** ( **Keşejin ) Juana Inés de la Cruz**  (12ê çiriya paşîn 1648 - 17ê nîsana 1695) tê naskirin,  nivîskar, fîlozof,  bestekar , helbestvana serdema barokê û keşejineke hîromîtî bû . Merîqeta wê ya wekî hosteyek rastîn a serdema zêrîn a spanî navên "Mûzeya dehemîn " an " Sîmîra Amerîkayê " ​​jê re kir,  ji ber ku ew belkî nivîskara herî serketî ya tevahiya dîroka Amerîkaya spanî bû, û agirê ku ji nav axên "otorîterîzma olî" rabû.

## Çavkanî

## Girêdanên derve
* 

Kategorî:Ensîklopedîstên jin
Kategorî:Ezîzên anglîkan
Kategorî:Helbestvan
Kategorî:Jidayikbûn 1648

Kategorî:Mirin 1695
Kategorî:Nivîskar
Kategorî:Nivîskarên sedsala 17an
Kerem Çalışkan

**Kerem Çalışkan** ( jdb. 1950) rojnamevanekî tirk û sernûserê berê yê çapa ewropî ya rojnameya tirkî Hürriyet ye . Ev li Mörfelden-Walldorf li nêzê Frankfurt am Main tê firotin. Ew li Tirkiyê yek ji girîngtirîn rojnamevan tête hesibandin. Wî li Stenbolê Dibistana Alman xwend. Ji bilî çalakiyên xwe yên rojnamevanî, ew wekî rojnamevan jî çalak e. Di nav tiştên din de, wî helbestên Bertolt Brecht wergerandiye Tirkî.Di havîna 2015an de wî li Tirkiyê pirtûka "Konstantinopel in Vergangenheit und Gegenwart"a Friedrich Schrader (1917) li Tirkiyê bi wergera tirkî weşand.

## Wergeran

* Friedrich Schrader: İstanbul 100 Yıl Öncesine Bir Bakış, Remzi Kitabevi, İstanbul 2015, ISBN 978-975-14-1675-9 (Original: "Konstantinopel in Vergangenheit und Gegenwart", Mohr/Siebeck, Tübingen 1917 ()

## Girêdanên derve
 and Territories/Turkey

* https://www.spiegel.de/consent-a-?targetUrl=https%3A%2F%2Fwww.spiegel.de%2Fpolitik%2Fdeutschland%2Fhuerriyet-europa-chef-frau-merkel-diskriminiert-die-tuerken-a-533917.html&ref=https%3A%2F%2Fde.m.wikipedia.org%2F

## Çavkanî

*
Qela Erbet

**Qela Erbet**, **Qeła 'Erbet**, **Qella 'Erbet**, gundekî Dûbisê ye li parêzgeha Kerkûkê (Îraqê).

## Çavkanî

Kategorî:Gundên Dûbisê
Qutanî Xelîfe

**Qutanî Xelîfe**, gundekî Dûbisê ye li parêzgeha Kerkûkê (Îraqê).

## Çavkanî

Kategorî:Gundên Dûbisê
Axa Sozdayî (dîn)

thumb|Nexşeya Axa sozdayî

**Axa Sozdayî** (, *Ha'aretz hamuvtakhat*, , *Ard al-mi'ad*) an jî **Axa têr Şîr û Hingivê** (*The Land of Milk û Honey*), axeke efsanewî ye ku, li gorî Tenax (Incîla cihûyan), Xwedê soz da û di pey re da Birahîm.

Di çarçoveyên nûjen de hevoka "Axa Sozdayî" nîgar û ramanek îfade dike hem têkildarî Welatê ku ji bo gelê Cihû hatiye vegerandin û hem jî bi rizgariyê ve girêdayî ye.

## Çavkanî

Kategorî:Dîn
Kategorî:Îbrahîm
Kategorî:Îsraêl
Kategorî:Kenan
Kategorî:Siyonîzm
Kategorî:Xakên pîroz
Pergala mûşekên S-400

rast|thumb|400x400px| Operatorên heyî yên pergala moşekên S-400
**S-400 Serfirazî** (bi Russî:: *Triumf*, Werger: **Serfirazî** ; Navê raporkirina NATOyê : **SA-21 Growler** ), berê wekî **S-300PMU-3 dihat zanîn**,  pergala çeka dijî-balafir e ku di sala 1990-an de ji hêla Buroya Navendî ya Almaz a Rûsyayê ve jibo nûvekirina malbata S-300 hatî pêşve xistin. Ew ji 2007an û vir ve bi Hêzên Çekdar ên Rûsî re di xizmetê de ye.

Di sala 2017an de, S-400 ji hêla *The Economist ve* wekî "yek ji baştirîn pergalên parastina esmanî ku nuha hatî çêkirin" hate naskirin,  Siemon Wezeman ji Enstîtuya Lêkolîna Aştiyê ya Navneteweyî ya Stockholmê (SIPRI) got ku "ew di nav hewa herî pêşkeftî de ye pergalên parastinê hene. "  Çîn yekem kirrûbirê biyanî bû ku di sala 2014an de bi Rûsyayê re peymanek hikûmet-hikûmetê kir, dema ku Erebistana Siûdî, Tirkiye û Belarûs hemî ji wê sîstemê stendin. 

## Bikaranîvan
* Rûsya
* Belarûs
* Çîn
* Tirkiye

## Galerî


AirDefenseCombatReadiness2017-08.jpg| Navenda Fermandariyê PBU 55K6E
Oboronexpo2014part2-35.jpg|alt=Truck-mounted radar| S-400 92N2 radar û 5P85T2
96L6E_radar_radar_-_100th_Anniversary_VVS-R_-01.jpg| 96L6 radar bilindahî
92N6A_radar_for_S-400.jpg| Ji bo S-400 radar 92N6A


## Çavkanî

Kategorî:Mûşek
Kategorî:Mûşekên dijî Firoke
Kategorî:Mûşekên Erd-Ezman
Garcilaso de la Vega

**Garci Lasso de la Vega** (jdb. di navbera 1491-1503an de li Toledo, Kastîlya - m. 14ê çiriya pêşîn a 1536 li Nice, Dukîtiya Savoyê), baştir bi navê **Garcilaso de la Vega** tê naskirin, leşker û helbestvanekî spanî (kastîlî) yê serdema zêrîn a edebiyata bi spanî bû.

thumb|Bergê ''Berhemên Boscán û hin ji yên Garcilaso de la Vega li çar pirtûkan''. Berhem di 1543an de li Barselonayê ji aliyê Carlos Amorós ve hatiye çapkirin.

## Çavkanî

Kategorî:Helbestvanên spanî
Kategorî:Jidayikbûn 1500î
Kategorî:Leşkerên spanî
Kategorî:Mirin 1536
Monasterio de El Escorial

**Keşîşxaneya Keşîşxaneya San Lorenzo de El Escorial** kompleksek e ku tê de qesra qraliyetê, bazilîka, pantheon, pirtûkxane, dibistan û keşîşxane heye. Ew li bajarê Spanya San Lorenzo de El Escorial, di Civaka Madrîdê de ye, û di sedsala 16-an de di navbera 1563 û 1584an de hate çêkirin.

## Çavkanî
alt=|thumb| Keşîşxaneya El Escorial, hewşa pêşîn.
thumb| Baxçeyên Manastira El Escorial.

Kategorî:Avabûnên 1584an li Spanyayê
Kategorî:Kelepûra Cîhanê li Spanyayê
Kategorî:Pirtûkxaneyên li Spanyayê
Serdar Kılıç

**Serdar Kılıç**  ê li Sêwazê hatîye dinê. Serdar Mamosteyê werzişê ye. Li ser xwezayê bernameyan çêdike.

### Bernameyên wî
* Navbera sala 2008-2009 an li kanala Sky Türk bernameyê ; İçimdeki Doğa,
* Navbera sala 2010-2011 a li kanala Ntv de Doğada Tek Başına,
* Di sala 2011 de li Ntv Doğada Çocuk
* di sala 2012 de li Ntv Doğada Tek Başına Dağ Evi
* Di sala 2014 de li  TRT Haberê de bernameyê Doğadaki İnsan çê kir.
Daşbilax

**Daşbilax** () gundekî ser bi navenda bajarê Tîkabê li Azerbaycana Rojava ya Îranê ye.

## Nifûsa gund
Li gorî serjimêriya Navenda Amara Îranê ya di 2016an de, nifûsa vî gundî 243 kes (66 malbat) bû.

## Çavkanî

Kategorî:Gundên Tîkabê
La vida es sueño

**La vida es sueño** (bi kurdî: *Jiyan xewnek e*) şanonameyeke Pedro Calderón de la Barca ya ku di 1635an de hate weşandin û ya tevgera edebî ya barok e.

## Çîroka berhemê
Mijara bingehîn, azadiya mirov e ku jiyana xwe mîheng dike, bêyî ku ji hêla çarenûsek gumanbar ve were birin

Têgihiştina jiyanê wekî xewnek pir kevn e, di ramana hindû, mîstîsîzma farisî, exlaqê bûdîst, kevneşopiya cihû - xiristiyan û felsefeya yewnanî de referans hene. Ji ber vê çendê jî ew bûye mijarek wêjeyî.

## Galerî

Antonio_de_Pereda_-_El_sueño_del_caballero_-_Google_Art_Project.jpg| *El sueño del caballero* ("Xewna şovalyeyî"), wêneyek ji nîgarvanê barok Antonio de Pereda ye ku li Academia de San Fernando, Madrîd tê pêşandan.
Monumento_a_Calderón_de_la_Barca_(Madrid)_03.jpg|rast|thumb|*Jiyan xewnek e*. Rolyefa ji bronzê, hûrguliya bîrdariya Calderón e, li Plaza de Santa Ana li Madrîdê (karê Juan Figueras, 1878).


## Çavkanî

Kategorî:Azadî (felsefe)
Kategorî:Wêjeya spanî
Natalie Dormer

**Natalie Dormer**, () lîstikvana televîzyon û fîlimê ya Brîtanî. Bi rola Anne Boleyn de di rêzefîlma *[[The Tudors]]* a hilberîna Showtime û bi rola Margaery Tyrell, bi hilberîna Home Boxê, di rêzefîlma *[[Game of Thrones]]* de, bi awayekî berfirehî hate nas kirin.

## Jînenîgarî
Natalie Dormer di 11ê Sibata 1982an de hate dinê. Dormer ewil dibistana navîn a Chiltern Edge xwend, paşê jî Dibistana Bilind a Blue Coat Reading xwend, Natalie di pola şeşan de di dibistana navîn a kuran de perwerdeya xwe dewam kir. Ew li ba bavmaliya xwe (zirbav), bi xwişka xwe Samantha û birayê xwe Mark re li bajarê Reading a Birîtanyayê mezin bûn Di serdema xwendina xwe de, bi kesayetiya xweya pêşeng wekî xwendekarek mînak hate nişandan, bû alîkarê rêveberê tîma netball a dibistanê û di tîma axaftvan a dibistanê cih girt. Natalie Dormer ji ber van erkan li gelek welatan geriya.

Di salên dibistana xwe de, wê li Dibistana Dansê ya Allenova dans de perwerdeya dansê dît. Dormer, xwe wekî "hêviya akademîk" a malbata xwe bi nav dikir. Di azmûna A-Asta ku wê serdana beşa Dîrokê ya Zanîngeha Cambridge kir lê ji bo vê beşê pêla têr bidest nexist. Piştre biryar da ku ji bo lîstikvaniyê beşdarî hilbijartinan bû û li Akademiya Hunerên Dramatîk a Webber Douglas dest bi perwerdehiya lîstikvaniyê kir.

## Kariyera wê
Piştî perwerdehiya şeş mehan li Akademiya Hunerên Dramatîk a Webber Douglasê di sala 2015an de bi rola xwe bi navê Victoria, di fîlima Casanova de yekem car dest bi kariyera xwe ya lîstikvaniyê kir. Derhêner Lasse Hallström ji dema komedî ya Dormer bi bandor bû senaryo ji bo wê hate berfireh kirin. Ji ber hêz û performansa wê ya di rolê de, wê bi Touchstone Pictures re jibo sê fîliman peyman îmze kir, lê yek ji van fîlman nehatî kişandin. Di sala 2005an de, di rêzefîlma TV'yê Distore Shores de bi roleke piçûk lîst. Piştê fîlma Casanova , neh mehan Natalie bêkar bû, û got "Di 12 mehên kariyera xweya lîstikvaniyê de dersa çêtir min ji vê demê a dikarim bêjim min dît." Di sala 2006an de bi navê rola Phillippa Balfour di rêzefîlma Rebus The Falls de lîst.

Sala 2007 û 2008an de, rêzefîlma The Tudors I. û II. Bi rola navê jina Qarala Brîtanya VIII. Henry, Anne Boleyn, lîst û bertekên pir erênî stand. Performansa Robert Abele, yek ji nivîskarên tabloya LA Weekly e anî ziman ku "Natalie Dormer, wekî Anne Boleyn, sofîstîke bi dilşewatî berbiçav radigihîne ... Ez difikirim ku ew ji Tudors re wek hûrîyek efsûnî, dem-rawestîn dilxweş e."

## Fîlmografî
### Fîlm

### Televîzyon

### Videoyên lîstikan

### Şano

## Çavkanî

Kategorî:Aktrîsên brîtanî
Kategorî:Mirovên zindî
Başak Demirtaş

**Başak Demirtaş**, ( li Sûr, Amed) mamoste û hevjîna hevserokê berê yê Partiya Demokratîk a Gelan (HDP), Selahattin Demirtaş e. Başak Demirtaş ji 2016an vir de, ji bo azadiya Selahattin Demirtaş li welat û li derveyî welat kampanyaya azadiyê dimeşîne.

## Jînenîgarî
Başak Demirtaş li navçeya Sûrê ya Amedê ji dayik bû û li wir mezin bû. Piştî girtina hevserokê berê yê Partiya Demokratîk a Gelan Selahattin Demirtaş, hevpeyvînek bi rojnameya Cumhuriyet re kir. Di vê hevpeyvînê de anî ziman îro tiştên dijî zaroktiya wê aniye bîra wê: di hevpeyvînê de wiha got "Di sala 1982 de em li Amedê bûn û polisan bavê min jî nîvê şevê hatin birin."

Başak Demirtaş hefteyê carek ji Amedê diçe Edirne û serdana Selahattin Demirtaş dike. Başak Demirtaş ji kanala BBC re got ku dema Demirtaş bû namzet ji bo hilbijartina serokatiya 2018an ew bû dengê Selahattin Demirtaş ya derva. Selahattin Demirtaş di  de ji girtîgehê bi girêdana têlefonê bi Başak Demirtaş re axivî bi vî axaftinê kampanyaya xwe ya hilbijartinê anî cih.

Wê di 2018 de bi Raportorê YE Kati Piri re civiya û di derbarê girtina Selahattin Demirtaş û rewşa Demirtaş bi Katî Pîrî re parve kir. Di dema pandemiya COVID-19 de, wî kampanya kir ku girtiyên siyasî li gorî qanûna ku bi hezaran girtiyan serbest berde, têxe nav xwe. Başak Demirtaş sala 2019an de li Stockholmê beşdarî kongreya "Progressive Alliance" bû û di kongreyê de Xelata Cesareta Siyasî bi navê Selahattin Demirtaş dane Başak Demirtaş.

## Belgefîlma di derbarê têkoşîna wê de

Platforma *[[140Journos]]* di derbarê jiyana Selahattin Demirtaş ya berê û têkoşîna Başak Demirtaş belgefîlmekî bi navê Çarenûsa Erdnîgarî çêkiriye. Di belgefîmê de Selahattin Demirtaş bi Başak Demirtaş û bi keçên xwe Delal û Dilda Demirtaş re bi rêya telefonê diaxive. Axaftininên dayika Selahattin Demirtaş, Sadiye Demirtaş digel parêzerê wî Cahit Kırkazak û hevkarê wî Şukru Erol jî tê de hene. Li gel wêneyên serdana Girtîgeha Edirne, wêneyên ji jiyana malbata Selahattin Demirtaş jî hene.

Di belgefîlmê de gelek wêneyên kevn ên ku Başak Demirtaş kişandiye hene ku di wêneyan de Selahattin Demirtaş û zarokên xwe têne dîtin. Di beşa dawîn a belgefîlma di xuleka 34emîn de, strana gelêrî ya Selahattin Demirtaş cara yekem hatiye weşandin.

## Çavkanî

Kategorî:Jinên kurd
Kategorî:Kesên ji Amedê
Kategorî:Mamoste
Kategorî:Mirovên zindî
Sophie Turner

**Sophie Turner** (, Northampton) lîstikvaneke Brîtanî ye. Ew bi rola xwe ya Sansa Stark di *[[Game of Thrones]]* de a kanala HBO de hatiye nas kirin.

## Jînenîgarî
Sophie Turner di 21ê Sibata 1996an de li bajarê Northampton a Brîtanyayê hate dinê. Di du salî xwe de ew bi malbata xwe re çû bajarê Warwick. Heya yanzdeh saliya xwe, xwendina xweya amadekar a Warwick ê dewamkir û jibo perwerdehiya xwe ya navîn çû dibistana King's. Turner ji sêzdeh saliya xwe ve endamê şirketa şanoyê Playbox Theater Company ye.

Turner diyar kir ku di dema bi navê rola xwişka wî Sansa Stark lîst, dostaniyek wê bi Maîsîe Wîllîams re heye. Di dema lîstika Thrones de xwedî hevaltiyek rastî bûn

Di hevpeyivînekê de ku wî di gulana 2016an de da, wî diyar kir ku ew ji hespan alerjîk e û berî heb dîmenên di *[[Game of Thrones]]* de, hebên alerjiyê jê re hat dayîn, ku wî hişt ku ew li ser dîmenên hespan rabe ser xew. Wê her weha di heman hevpeyivînê de diyar kir ku ger ew ne lîstikvan bû, wî dixwest li nivîsgehekê an li Starbucksê bixebite, xwarina wîya bijarte spagetî bû û ew heyranê Justin Bieber bû. Turner di 2019 de bi Joe Jonas zewicî. Ew di 22ê hezîrana 2020an de ducanî bû. Zaroka yekem a cot di 22ê tîrmeha sala 2020an de hate dinê.

## Kariyera wê
Sophie Turner di sê saliya xwe de dest bi kariyera xwe ya lîstikvaniyê kir. Ji sala 2011an û vir ve, li ser rêzefilma fantazî ya HBO'yê lîstika thrones, keça ciwan a hestyar û xeyalî bi navê rola Sansa Stark dilîze Mamosteya dramayê ew ji bo rolê teşwîq kir, ji ber ku porê wê sor û çavên şîn hebû, tîpîk ji karaktera Sansa Stark. Ev rêzefilma televîzyonê serpêhatiya wî ya yekem bû.

Di sala 2013an de li gel Jonathan Rhys Meyers di thriller Another Me de li ser bingeha romana Catherine Macphail a bi heman navî lîstiye. Di Adara 2013an de di fîlma the The Tsteenth Tale ya televîzyonê de wek Adeline dileyze û di filmê komedî ya bi navê Barely Lethal de jî lîstiye. Di heman demê de di pirtûka antholojiyê ya George R. R. Martin a bi navê "The Girl in the Mirror" ya Lev Grossman de jî wek dengdan cih digire.

Di sala 2012 an de di Xelatên Lîstika Thrones a SAG'ê de ji bo "Performansa Herî Baş a Wekî Komê" hate hilbijartin. Di sala 2013 an de di kategoriya rêzefîlmê de di Xelatên Hunermendên Ciwan de ji aliyê HBO'yê ve ji bo "Lîstikvanê Ciwan ê Herî Piştgirî" hat hilbijartin. Di 22ê Çileya 2015an de, derhêner Bryan Singer bi rêya Twitterê ragihand ku Turner dê rola Jean Grey di X-Men de bilîze: Apocalypse, Fîlm dê di 27ê gulana 2016an de derkete hemberê temaşevanan.

## Fîlmografî

### Fîlm

### Televîzyon

### Muzîk

## Xelatên wê

## Çavkanî

Kategorî:Aktrîsên brîtanî
Kategorî:Mirovên zindî
Francisco de Quevedo

**Francisco Gómez de Quevedo Villegas y Santibáñez Cevallos** (Madrid, 14ê îlona 1580an - Villanueva de los Infantes, Ciudad Real, 8ê îlona 1645an), ku wekî **Francisco de Quevedo** tê zanîn, nivîskarekî spanî yê Serdema Zêrîn bû Ew di dîroka edebiyata bi zimanê spanî de yek ji navdartirîn navdar e, ku bi taybetî bi xebata xwe ya helbestvanî tê naskirin, her çend wî pirtûkên vegotinê, şanoyê û cûrbecûr felsefî, siyasî, exlaqî, asetîkî, humanîst û dîrokî jî nivîsandin.

Wî sernavên axayê Torre de Juan Abad (di 1620an de hate stendin, piştî gelek dijwarî ) û şovanê Fermana Santiago (ketina wî di 29ê kanuna pêşîn a 1617 de, bi navgîniya belgeyek keyanî ku ji hêla Felipe ve hatî îmzekirin hate fermîkirin III, û sernav di 8ê sibata 1618an de hate şandin).

Kategorî:Helbestvanên spanî
Dermîs

**Dermîs**, çîna serekê ya çermê mirov.

Çermê (pêst) mirov ji du çînên serekê pêk tên; epîdermîs û dermîs.

## Pêkhate
thumb|517x517px|Dermîs çîna serekeya ya çerm e.
Dermîs li bin epîdermîsê de dirêj dibe, pêkhateyên wekî lûleyên xwînê, demarên hestê, çikildanên mû, lûsemasûlke, lûleyên lîmfê, rijênên xwedanê û rijênên çewrî lixwe digire. Li gel van pêkhateyan xaneyên fîbroblast, xaneyên hellûşêner û xaneyên çewrî jî xaneyên sereki yên dermîsê ne. Dermîs ji bestereşaneyê pêk tê. Navbera pêkhateyên bestereşaneyê de rîşalên kolajen (bi îngilîzî : *collagen fibers)* û rîşalên qaîşokî (bi îngilîzî: *elastic fibres*)heye. Stûriya dermîsê 0.5 mm heta 3 mm ye. Rîşalên kolajen taybetmendiya qaîşokî dide pêst. Herwisa rîşalên kolojen avê bi xwe ve girê didin, bi vî awayê rê li ber ji destçûna ava pestê digirin. Rîşalên kolojen enzîma kolojenaz (*collagenase*) lixwe digirin, ev enzîm berpirsiyare ji boy saxbûna birînan. Dermîs li aliyê jêr ve bi hîpodermîsê ve girêdayî ye, hîpodermîs beşek çerm nîn e. Hîpodermîs bestereşaneyên sist û şaneya çewrî lixwe digire.

## Çînên dermîsê

Dermîs ji du çînê sereke pêk tê; çîna goçkeyî (bi îngilîzî: *papillary layer*) û çîna torî (bi îngilîzî: *reticular layer*)

### Çîna goçkeyî
Çîna goçkeyi ji bestereşaneyê pêk tê, lê bestereşaneya vê çînê sist e, ango rîşalên kolojen û rîşalên qaîşokî torek lawaz ava dikin. Pêkhateyên mîna tilî ji çîna goçkeyî ber bi jorê, di nav qata binçîne ya dermîsê dirêj dibin, evan pêkhateyan wekî goçkeyên çermê tên navkirin. Di goçkeyên çermê de gellek mûlûleyên xwînê, mûlûlyen lîmfê, xaneyên hellûşêner, rîşalên demarê, hinek ji xaneyên çewrî, wergirên berkevtinê û xaneyên fîbrobalst heye. Xaneyên hellûşêner, xaneyên bergiriyê ne, heke ji hawirdorê, hokarên nexweşiyê bikevin nava çerm, xaneyên hellûşêner li hember wan bergirî dabîn dike. Herwisa goçkeyên çermê gellek hestewergir jî lixwe digirin.

### Çîna torî

Li bin çîna goçkeyî de çîna torî dirêj dibe. Bestreşaneya li vê çînê gellek gurr e. Ji ber gurahiya rîşalan, ev çîn bi şeweyê torî xuya dibe. Li vê çînê de rîşalên qaîşokî û rîşalên kolojên li nav hev dirêj dibin, lê piraniya rîşalên vê çînê ji rîşalên kolojen pêk tê. Rîşalên qaîşokî nermahî didin çermê, rîşalên kolojen jî girjiya (şidayî) çerm xurtir dike. Rîşalên vê çînê bi gelemperî li derûdora çikildanokê mûyan, rijênên xwêdanê û rijênên çewrî hê zêdetir in. Çîna torî li gel mûlûleyên xwînê, gellek hestewergir û demarên hestê, rijênên xwêdanê, rijênên çewrî, çikildanokên mû lixwe digire. Herwisa li vê çînê de xaneyên mast, xaneyên fîbroblast û lûleyên lîmfê jî cih digirin.

## Çavkanî

Kategorî:Biyolojî
Eric Lopez

**Eric Lopez** (jdb. 20ê nîsana 1978an li Havana, Kûba) aktorekî dengî yê amerîkî ye.

Kategorî:Aktorên amerîkî
Kategorî:Jidayikbûn 1978
Kategorî:Mêrên amerîkî
Kategorî:Mirovên zindî
Smallville (rêzefîlm)

**Smallville** rêzefîlmeke televîzyonî ya amerîkî ye ku li ser karakterê xêzeromanê Superman hatiye damezrandin û ji 2001 heta 2011 hate çêkirin.

Têgihiştina rêzefîlmê vegotina ciwaniya leheng, ku wekî Clark Kent li bajarokê biçûk ê aşopî Smallville li Kansas mezin dibe û tenê di şiyana rêzê, jêderk û bangkirina wî de agahdar dibe, pêşbîn dike. Wekî din, ronîkirina têkiliya bi dijminê paşê Lex Luthor re roleke diyarker digire. Ji bilî karakterên nû, hevalên naskirî, dijmin û superlehengên din ên gerdûna Superman jî ji nû ve têne şîrove kirin.

## Hilberîn û weşandin
Rêzefîlm ji havîna 2001 heya bihara 2011 li Vancouver, Kanada hate kişandin. Li dora Vancouver cîhên din hene ku ji bo fîşekên li der hatine bikar anîn. Dîmenên kolana Smallville û derveyî Talon li Cloverdale, Kolombiyaya Brîtanî, hatin kişandin. Derveyê Luthor Estate bi rastî Hatley Castle in Colwood e, ku ji bo hilberên fîlmên din jî bi rêkûpêk tê bikar anîn. Dîmenên derveyî zeviya malbata Kent li çandiniyek rûniştiye li Aldergrove hatin kişandin. Avahî bi taybetî bi zer hate boyax kirin.

Rêzefîlma televîzyonê di destpêkê de ji hêla tora televîzyonê The WB ve hate çêkirin û weşandin. Piştî ku WB bi şebekeya UPN-ya pêşbaz re têkildar bû û di 2006an de CW ava kir, hilberîn dê bidome. Rêzefîlm di 16ê çiriya pêşîn a 2001an de di televîzyona Dewletên Yekbûyî de hate pêşandan.

## Naverok

### Çavlêgerandin
alt=Hinweisschild der Stadt Cloverdale.|thumb|Nîşana pêşwaziya bajarê Cloverdale Smallville nîşan dide.Rêzefîlm bi hatina Supermanê paşerojî di barana meteor a li ser Erdê (li Smallville, Kansas) û girtina wî ji hêla coteyara Kent ve dest pê dike. Her sezon serdemek di jiyana Clarkê ciwan de vedibêje. Ew bêtir û bêtir bi hêzên mezin ên xwe nas dibe û gav bi gav çarenûsa xwe wekî rizgarkerê cîhanê vedibîne .

Mijarek girîng a rêzefîlmê çarenûs û rasthatin ne: Clark bi alîkariya superhêzên xwe jiyana Lex Luthorê ciwan difilitîn e û her çend li Smallville xwedan navûdengek neyînî ya Luthoran be jî, lê bi wî re dibe heval. Lêbelê, Clark bi wî û kesek din ew qas bawer nake ku rastiyê di derbarê koka xwe de eşkere bike. Lex dîsa û dîsa, li ser xêra hevaltiyê, hewl dide ku raza Clark, carinan bi metodên neheq fêr bibe. Vê sira ku ji dêûbavên Clark (û ji çend hevalan re di rêzefîlmê de) tê zanîn, di heman demê de berpirsyarê zêdebûna xerîbiya di navbera Clark û Lana Lang de, evîna wî ya dibistanî ye. Clark û Lex jî hewl didin ku mîna "bavên" xwe di dijminatiyê de nemînin, lê nikarin ji çîroka pêşbînkirî ya ku heftê salê xêzeromanên Superman dane, birevin.

## Çavkanî

Kategorî:Rêzefîlmên amerîkî
Kategorî:Rêzefîlmên Superman
Pengûenên Madagaskar (rêzefîlm)

**Pengûenên Madagaskar** rêzefîlmeke wêneguhêzî-anîmasyonî ya amerîkî ye. Şaxa fîlma ''Madagascar'' a ji 2005an ve li gerdûneke paralel a fîlmê pêk tê. Vêga, studyo ji civîna pengûenan li ser lemûran ne xem bû û di berdewamiyê de dabeşkirinek taybetî nehesibandibû. Ew rêzefîlm li ser serpê hatiyên çar penguenan Skipper, Kowalski, Private û Rico Central Parka Baxçeyê Ajalan li New York Сity ye. Rêzefîlm ji 29ê çiriya paşîn a 2008an heya 19ê kanûna pêşîn 2015an li Dewletên Yekbûyî dihatweşandin. Zarok TV yekem car rêzefîlm bi dûblaja kurdî nîşan da.

## Çavkanî

Kategorî:Rêzefîlmên amerîkî
Keira Knightley

**Keira Knightley**, (; Teddington) lîstikvan û modeleke brîtanî ye ku bi lîstikvaniya fîlmê *[[Love and Pride]]* ya sala 2005an de ji bo xelata Oscar, Xelata Kûreya Zêrîn û Satellite hatiye hilbijartin. Knightley, di 20 saliya xwe de bûye namzetê Xelata Oscarê û bûye lîstikvana 3emîn jin a herî baş a Xelata Akademiyê ya lîstikvan a jina civan a herî baş.

## Jînenîgarî
Keira Knightley di nav malbatekî şanoger û sînemagerê Îngilîz de ji dayik bûye. Bavê wê Will Knightley aktor e û dayika wî Sharman Macdonald, aktirîstekî berê û nivîskarê şanogerê ye. Birayekî wî yê bi navê Caleb heye ku di sala 1979 Li Dibistana Teddington û Koleja Eşer perwerde dîtiye. Jiber ku nexweşî ya disleksî bi Keire re hebû, di salên destpêkê yên perwerdeya xwe de, di xwendin û nivîsandinê de zehmetî dikişand

Keira, bi Scarlett Johansson re di kovara Vanity Fairê hêjmara adara 2006an de wêneyan parvekir û di nîsana 2006an de rûyê nû yê Chanel hate îlan kirin. Di navberekî de bi hevkarî xwe ya rola fîlma Pirates of the Carribean, Orlando Bloom re têkiliyek wê bû. Ev têkilî di destpêka sala 2008 de bi dawî bû.

Knightley, ku demekê bi endamê koma rockê ya Klaxonsê James Righton re bû, li Fransayê bi merasîmeke asanî zewicî.

## Kariyera wê
Keira di 8 saliya xwe de li welatê xwe dest bi lîstina fîlmên televîzyonê kir û wê di gelek fîlmên wek A Village Affair (1994) Innocent Lies (1995), Treasure Seekers (1996) û Coming Home (1998) lîst. Di yekemîn fîlmê Star Wars ê ya sala 1999an de ku ji nû ve dest bi çêkirinê kir, bi rola Sabé cih girt û kete cihê keybanû Amidala. Dema ku makyajên wan temam bûn, Natalie Portman, ku padmé amidala dilîstin, dayikên wan jî nedikariya wan ji hev biqetînin

Lê belê ew bi fîlmekî cûda hate naskirin. Wê ji nişkê ve navê xwe ne tenê li Brîtanyayê, lê li seranserî cîhanê bi lîstina filmê budceya biçûk "Bend it Like Beckham" çêkir. Fîlm bi derhêneriya jin a Hindî Gurinder Çada, çîroka keçeke Hindî ku dixwaze bibe futbolvan bû.

Fîlm ji bo Xelata Kûreya Zêrîn hat hilbijartin. Knightley, ji Xelatên Fîlman ên Circle Londonê xelata Baştirîn New Face girt û di Xelatên Civaka Rewşenbîrên Fîlimê ya Online Critics Circle û Phoenix Film Critics Society de jî bû lîstikvanê herî pêşbirk. Di sala 2003an de hilberînerê Amerîkî Jerry Bruckheimer rola lîstikvana sereke di Pirates of the Karibik de da wê. Di sala 2005an de yek ji fîlmên herî zêde temaşekirî yê salê Johnny Depp û Orlando Bloom bû û di sala 2005an de ji bo 5 Oscarê namzet hat nîşandan û Knightley jî ji bo rola xwe ya li Pride û Prejudiceyê ji bo Xelata Akademiyê ya Baştirîn Lîstikvan hat hilbijartin.

Knightley beşdarî fîlma ku di sala 2008an de tê weşandin, kasta The Edge of Love bû. Di heman demê de Cillian Murphy û Sienna Miller jî di fîlmê de rol wergirtin. Senaryoya vê fîlmê ji aliyê dayika Knightley, Sharman Macdonald ve hatî nivîsandin. Her çend Macdonald ji bo Keira rola Caitlin binivîse jî, Keira li ser daxwaza xwe rola Vera lîst. Di Duchess de, wê bi Ralph Fiennes re lîst û di fîlma Duchess de rola Georgiana Cavendish lîst.

## Fîlmografî
### Fîlm

### Televîzyon

### Muzîk

## Çavkanî

Kategorî:Aktrîsên brîtanî
Kategorî:Mirovên zindî
Emily Blunt

**Emily Olivia L. Blunt**, () lîstikvana û şanogera Brîtanî ya xelatgirtî ya Xelata Kûreya Zêrîn ye. Ew bi fîlmên ''My Summer of Love'' û ''The Devil Wears Prada'' hate nas kirin.

Wê xelata Lîstikvana Piştevaniyê ya di kategoriya fîlmên TVyê de bi Xelata Kûreya Zêrîn a 2007an bi fîlma ''Gideon's Daughter'' ya televîzyona BBCyê wergirt û di kategoriya Sînemayê de ji bo ''The Devil Wears Prada'' ji bo Xelata Lîstikvana Piştevaniya Jin bû namzet.

## Jînenîgarî
Blunt li bajarê Wandswort a Londonê ji dayik bû. Ew ji çar zarokan duyem a lîstikvan û mamosteyê berê ji joanna û barrister Oliver Blunt, QC ji dayik bûye. Birayên wê Felicity, Sebastian û Susannah in. Bapîrê wê general Peter Blunt bû, yek ji mamê wê yê bavk jî Crispin Blunt e ku parlamenterê bajaroka Reigate ye.

Ji heft salî heta 14 salî, Blunt di tengasiyên hişkkirinê de bû. Ew bi mamosteyê dibistanê te distirê, ji ber ku alîkariya wê dikir ku ew wê bi riya lîstikvaniyê wê dida axaftin. Wê li ser desteya rêveber a Enstîtuya Tengasiya Hişkkirinê erk hilda. Blunt li Roehamptona başûrê rojavayê Londonê diçû dibistana Ibstock Place. Di 16 saliya xwe de çû Hurtwood House ya nêzîkî Dorking, Surrey, koleja şeşem a taybet ku bi programa xwe ya hunerên performansê tê nasîn. Li wir ji aliyê ajanekî ve hat kifşkirin û kariyer wê yê lîstikvaniyê destpêkir.

## Kariyera wê
Di sala 2001an de di lîstika şanoyê ya The Royal Family de derket ser dikê. Ev lîstik bû destpêka karîyera wî ya şanoyê. Di vê lîstika şanoyê de bi Judi Denc re derdiketa ser dikê.

Di sala 2003 an de di fîlma *[[Boudica]]* ya televîzyonê de bi navê rola Isolda lîst. Di rêzefilma BBC ''Henry VIII'' de bi navê rola Catherine Howard lîst. Catherine Howard yek ji Qralîçeyên Brîtanyayê ya sedsala 16an e. Di rêzefîlma ''Foyle's War, Poirot'' de wekî lîstikvana mêvan cih girt.

Destpêka karîyera wê ya fîlma, fîlma My Summer of Love ya sala 2004an bû. Di sala 2005an de di filmê BBC TV yê ''Gideon's Daughter'' de rol hilda û xelata 64emîn a Xelata Kûreya Zêrîn de xelata herî baştirîn a lîstikvana piştevaniyê bi dest xist.

Di sala 2006an de bi Meryl Streep û Anne Hathaway re di The Devil Wears Prada de derket ser dikê. Ji bo vî fîlmê ji bo BAFTA û Xelata Kûreya Zêrîn namzet hate nîşandan.

## Fîlmografî
### Fîlm

### Televîzyon

### Şano

## Çavkanî

Kategorî:Aktrîsên brîtanî
Kategorî:Mirovên zindî
Nacî Şerîfî Zîndeştî

**Nacî Şerîfî Zîndeştî** ticarekê tiryakê ye. Bi eslê xwe ji gundê Zîndeşte girêdayî bajarê Selmasê. Nacî Şerîfî ji eşîra Şikakan e

## Çavkanî
Viyan Sebrî

**Viyan Sebrî** seroka Koma Parlamenê ya Partiya Demokrat a Kurdistanê (PDK) li parlamena Iraqê ye. Yek ji jinên karêktêr yên polîtîka Kurdistanê ye û karî ye dakokyê li gelê kurd biket li parlemena Îraqê. Bawernameya doktorayê (bijîşkî) heye. Viyan sebrî xelka Dihokê ye û zewicî ye.

## Çavkanî