open-index/open-wikipedia-markdown huggingface dataset:
Alexa Tomas

**Alexa Tomas** (19ê adara 1985an li Valensiya, Spanya) pornostêrkeke spanyol e.

## Kariyera wê
Alexa Tomas her gav ji seksê hez dike, lê wê tu carî ew wekî vebijarkek kariyerê nehesiband. Dema ku ew bi hevjînê xwe, pornostêrk û firoşkarê sîteya rast a Tecnocasa Andrea Catalano re hevdîtin kir, ku ew bi hilberînerên spanyol re bi pîşesaziya pornoyê re da nasîn, ev têgîn guherî.Heya niha ew bi gelemperî li derveyî Spanyayê pornoyan dikişîne, bi pargîdaniyên hilberîner ên bi prestîj ên wekî Private Media Group, Girlfriends Films, Naughty America, Evil Angel, Wicked Pictures, Tushy, Mofos, Reality Kings û Brazzers re hevkariyê dike û bi pornostêrkên wekî Danny D, Nacho Vidal an Manuel Ferrara re dilîze.

## Jiyana kesane
Berî ku bû lîstikvan, 6 salan di kargehekê de û wek ajokarê otobusa dibistanê xebitî.Ew hevkara lîstikvanê Edgar Fernández e.Hewldanên wê yên din ajal (ew jiyana xwe bi çend pisîk û tûtiyan re parve dike), werziş (ew dilşewatiyek mezin a fîtnêsê ye) û xêzkirin in. Di dema xwe ya serbest de ew ji guhdarkirina flamenkoyê kêfxweş dibe.

## Xelat û berendamî

## Fîlmnîgarî (bijartî)

* 2014 – *Gonzo Style*
* 2014 – *Latina Sex Tapes 2793*
* 2014 – *Private Specials 100 : Anal Creampie Lovers*
* 2015 – *Assfucked MILFs 7*
* 2015 – *Au Natural*
* 2015 – *Cherry Spot 6*
* 2015 – *Creeper*
* 2015 – *Girlfriends 8*
* 2015 – *Internal Damnation 9*
* 2015 – *La Puta Envidia*
* 2015 – *Latin Adultery 19501*
* 2015 – *Private Specials 105 : Pilates Deep Sessions*
* 2015 – *Sex Kittens 3*
* 2015 – *The Hand That Strokes The Doodle*
* 2015 – *Too Pretty For Porn*
* 2015 – *True Erotica*
* 2016 – *Anal Fitness Club*
* 2016 – *Art*

## Çavkanî

## Girêdanên derve

* 
* https://twitter.com/AlexaTomasX

Kategorî:Jinên spanî
Kategorî:Mirovên zindî
Kategorî:Pornostêrkên spanî
Derbeya leşkerî ya îlona 2022an li Burkîna Fasoyê

Di 30ê Îlonê 2022an de, li Burkîna Fasoyê derbeya leşkerî pêk hat. Ji ber ku Serokê Demkî Paul-Henri Sandaogo Damiba nikarîbû bi serhildaneke Îslamî re mijûl bibe û ji wezîfeyê hat girtin. Damîba berî heşt mehan bi derbeyeke leşkerî hatibû ser desthilatê. Kaptan Ibrahîm Traore wekî serokê demkî dest pê kir. Lietenant Ibambe L'Monsein cîgirê serokatiya Konseya Veguhêztina Neteweyî ji aliyê Traore ve çend demjimêran piştî derbeyê hate damezrandin, girt.

## Paşbingeh
girêdan=//upload.wikimedia.org/wikipedia/commons/thumb/e/e7/Le_lieutenant-colonel_Paul_Henri_Sandaogo_Damiba%2C_Ouagadougou_le_27_janvier_2022_%28cropped%29.jpg/220px-Le_lieutenant-colonel_Paul_Henri_Sandaogo_Damiba%2C_Ouagadougou_le_27_janvier_2022_%28cropped%29.jpg|thumb| Serokê Demkî Paul-Henri Sandaogo Damiba ji kar hat avêtin
Derbe piştî Çileya 2022 li Burkina Fasoyê pêk hat. Derbeya Çileyê ji ber nekarîna hikûmeta Burkînabê serhildana cîhadî ya li Burkîna Faso bi rê ve bibe, pêk hat. Komek ji efserên artêşê Serok Roch Marc Christian Kaboré hilweşand, cûntaya leşkerî ya Tevgera Welatparêz ji bo Parastin û Vegerandinê bi serokatiya Paul-Henri Sandaogo Damiba saz kir.  Derbe di destpêkê de ji aliyê gelek kesan ve li Burkîna Fasoyê hate pêşwazî kirin, ji ber ku hikûmeta berê ji ber têkçûna serhildanê re mijûl nebû û ne gelekî populer bû.

## Reaksiyon
Ev derbe ji aliyê serokê Tevgera Mafên Mirovan a welat wekî "gelekî xemgîn" hat binavkirin, ku rexne li artêşê ji ber parçebûn û nekarîna li dijî tundrewiyê kir. 

Civata Aborî ya Dewletên Rojavayê Afrîkayê derbeyê şermezar kir.

## Mijarên têkildar
* Derbeya leşkerî ya kanûna paşîn a 2022an li Burkîna Fasoyê

## Çavkanî

Kategorî:Burkîna Faso
Kategorî:Derbeyên leşkerî
Bahoza Ian

**Bahoza Ian** bahozekî mezin, kujer û wêranker a Kategoriya 4 ya Atlantîkê bû, ku zirarek berbelav li rojavayê Kûba û başûrê rojhilatê Dewletên Yekbûyî, eyaletên Florîda û Karolînaya Başûr kir. Ew nehem tropîkala sîklonî çarem, û duyem bahoza mezin a demsala bahoza Atlantîkê ya 2022 bû.

## Binêre

* Hewa sala 2022
* Di sala 2022an de bagerên tropîkal
* Lîsteya bahozên Atlantîkê yên Kategorî 4
* Lîsteya bahozên Florîda
** Lîsteya bahozên Florîda (2000-aniha)
* Demjimêra demsala bahoza Atlantîkê ya 2022
* Lîsteya bahozên herî biha yên Atlantîkê

**Danasîna dîrokî bi Ian re**

* 1846 Bahoza Havana bahozekî mezin û tund ku rêyek mîna Ian girt
* 1928 Bahoza Okeechobee - Bahoza Kategorî 5 ya wêranker ku nêzîkî 2,500 kes li Florîdayê kuştin.
* Îlon 1948 Bahoza Florîda - Bahoza Kategorî 4 ku li seranserê Kûbayê şopand û li başûrê rojavayê Florîdayê, mîna Ian, ket erdê.
* Bahoza Donnayê (1960) - Bahoza Kategorî 4 ku rêyek bi heman rengî li Florîdayê girt
* Bahoza Gladys (1968) - Bahoza Kategorî 2 bi rêyek mîna Ian
* Bahoza Charley (2004) - Bahoza Kategorî 4 ku rêyek hema hema hema hema ber bi Ian ve birin, di heman demê de bi lez berî ketina bejahiyê xurt bû, û li heman cîhî daket, her çend bi mezinahîya wê pir piçûktir bû.
* Bagera Tropîkal a Fayê (2008) - bahoza tropîkal a nêzî bahozê ku di heman demê de li rojavayê Kûbayê û li seranserê Floridaya Navîn jî çû.
* Bahoza Irma (2017) - Bahoza Kategorî 5 ku di heman demê de bi giranî bandor li başûrê rojavayê Florîdayê kir
* Bahoza Michael (2018) - Bahoza Kategorî 5 ku bahoza herî mezin a herî dawî bû ku bandor li Florîdayê kir berî Ian

## Çavkanî

## Girêdanên derve

* Arşîva şêwirmendiyê ya Navenda Bahoza Neteweyî ya li ser Bahoza Ian
* Meriv çawa alîkariya mexdûrên Bahoza Ian li Florîda dike ji aliyê Gabriel Pietrorazio, ku ji aliyê PBS ve hatî weşandin (2022-09-29)

Kategorî:Bûyerên hewayî
Ali Babacan

**Ali Babacan**, ( li Şereflikoçhisar, Enqere) siyasetmedar, aborînas û endezyarekî tirk e ku damezrîner û serokê Partiya Demokrasî û Pêşdehatinê (DEVA) ye. Alî Babacan di navbera salên 2002 û 2015an de, bi giştî 13e salan wekê wezîrê karên derva û wezîrê aboriya Tirkiyeyê karkiriye. Di serdemên 22, 23, 24 û 26emîn ên Meclîsa Tirkiyeyê de wekî parlementerê Enqereyê hatiye hilbijartin.

## Jînenîgarî
Alî Babacan di 4ê nîsana sala 1967an de li Enqereyê hatiye dinê. Malbata wî bi eslê xwe ji gundê Değirmenyolu ya ku bi ser navçeya Şereflîkoçhîsarê ye. Di sala 1985an de ji Koleja TED a Enqereyê bi pileya yekemîn bawername xwe wergirtiye. Di sala 1989an de li Zanîngeha Teknîkî ya Rojhilata Navîn de, li beşa Endezyariya Pîşesazî bi pileya yekem qedandiye. Di sala 1990 de, bûrsa Fulbright wergirt û ji bo perwerdehiyê çû Dewletên Yekbûyî yên Amerîkayê. Di navbera 1990-1992 de, wî mastera xwe di rêveberiya karsaziyê (MBA) de li Kellogg School of Management li Zanîngeha Northwesternê li Chicago kir. Babacan di dema xwendina xwe ya lîsansê de di warê kirrûbirra, rêxistin û rêveberiya karsaziya navneteweyî de gehîşte asta pisporiyê. Di navbera 1992 û 1994 de, wî wekî şêwirmend di pargîdaniyek taybet de xebitî ku ji rêveberên payebilind ên sektora darayî re li Dewletên Yekbûyî şêwirmendî dike. Di navbera salên 1994-2002an de li Enqereyê dibe rêveberê şirketa malbatê.

## Çavkanî

Kategorî:Endamên Hikûmeta 61ê a Tirkiyeyê
Kategorî:Endamên Parlamena Tirkiyeyê ya 22an
Kategorî:Endamên Parlamena Tirkiyeyê ya 23an
Kategorî:Endamên Parlamena Tirkiyeyê ya 24an
Kategorî:Endamên Parlamena Tirkiyeyê ya 26an
Kategorî:Kesên ji Enqereyê
Kategorî:Mirovên zindî
Kategorî:Siyasetmedarên tirk
Kategorî:Siyasetmedarên Partiya Dadwerî û Werarê (Tirkiye)
Mûsa Herdem

**Mûsa Herdem** ku bi navê ***Mûsa Sniper*** jî tê naskirin, şervanekî kurd ê YPGê bû ku di dema dagirkirina Kobanê de sala 2014an bala medyayê kişandibû.

Herdem ku li Rojhelat a Îranê, li bajarê Selmasê li nêzîkî Urmiyeyê ji dayik bûye, bi kurmancî û soranî, bi farisî û tirkî jî baş dizanibû. Li Selmasê, ku bajarekî têkel ermenî, suryanî, kurd û azerî ye, mezin bû . Zarokatiya wî bi qaçaxçîtiyê koleberîyê derbas bû ji bo debara jiyana xwe bike ji ber ku ew ji malbatek pir xizan bû.  Ew kolber bû .

Di şerê Kobanî de, Herdem ji aliyê wênegirekî Kurd-Îranî yê AFP'ê ve hat nîşandan ku wêneyên wî di çapemeniya navneteweyî de cih girtine.  Wî hevpeyivîn bi çend dezgehên ragihandinê yên navdewletî re kir û diyar kir ku çawa wî ji 400 metreyî bi tifingeke Dragunov a Rûsyayê gule li çekdarên DAIŞê reşandin.  Ew di kurtefîlma Jos de Putter de, *Çîroka Sniper*, ku ji hêla Journeyman Pictures ve hatî belav kirin, hate pêşandan.

Herdem di 7'ê Nîsana 2015'an de piştî rizgarkirina navenda bajêr hate qetilkirin.  Yek ji hevrêyên YPG'ê Herdem di rêzgirtinê de wiha got: "Eger sekvan li Kobanê padîşah bûn, wê demê Hardem Împarator bû." 

## Çavkanî

## Girêdanên derve
* Journeyman.tv - ''Çîroka Sniper''

Kategorî:Mirin 2015
Kategorî:YPG
Şêrvîn Hacîpûr

**Şêrvîn Hacîpûr** (  ; 30 Adar 1997 ji dayik bûye)  stranbêjek îranî ye  ku bi strana xwe ya Baraye, ku wekî "sirûda" Xwepêşandanên li dijî kuştina Jîna Emînî ya 2022an hat binav kirin, tê nasîn.  Piştî weşandina stranê demeke kin hat girtin.

## Jînenîgarî
Hacîpûr li zanîngeha Mazenderanê beşa aborî xwendiye.  Wî di heşt saliya xwe de dest bi muzîkê kir dema ku ket pola kemanê û piştre ji çend dersên muzîkê mezûn bû. Dema ku di dibistana navîn de, bi awayekî profesyonel dest bi berhevkirina stranan kir. Dema ku li zanîngehê bû, wî ji bo lîstikên şanoyê û montajê muzîkê çêdikir. Tenê paşê wî bi xwe dest bi stranbêjiyê kir. 

Di 22 saliya xwe de  Hacîpûr beşdarî pêşbirka muzîkê ya televîzyona *Serdema Nû* bû, li wir derbasî fînala gera duyemîn a sezona yekem bû,  Paşê, rêvebirê hunerî yê bernameyê ragihand ku Îran Weşan bi fikar bû ku ew ê paşê bibe sedema aloziyê. 

### Girtin û binçav kirin
Hacîpûr di dema xwepêşandanên Jîna Emînî li Îranê de, piştî weşandina strana xwe ya ji bo bîranîna jina Kurd a Îranî Jîna Emînî ku ji ber tundiya polîsan jiyana xwe ji dest da, hat girtin  .  Vîdyoya strana wî ya " Baraye. . . "  (  , Ji bo. . .; Ji ber...) ku tê de wî tweetên protestoyî yên bi peyva *Berayê...*,  di kêmtir î du rojan de  tenê li ser rûpela xwe ya Instagramê zêdetirî 40 mîlyon carî  ] hate dîtin.  Mijara sereke ya stranê bi dirûşma "Jin, Jiyan, Azadî" piştgiriya jinan e.  Ji ber zextên rayedarên dewletê neçar ma ku stranê  jêbibe. 

Ajansa Nûçeyan a Tasnîm a girêdayî Sipahê Pasdarên Şoreşa Îranê, guhertoya edîtorî ya vîdyoyê belav kir, ku tê de wêneyên destkeftên Komara Îslamî li şûna destkeftên orjînal nîşan didin. 

## Bertekên girtinê

* Roger Waters di tweetekê de ku ji rêzek ji strana " Bîlek Di Dîwarê de " (1979) ya Pink Floyd hatiye îlhamkirin de nivîsî: "Hey Ayetullah, zarokan bihêle!" 
* Murat Boz vîdyoya strana Şervîn a bi navê “Ji bo...” li ser rûpela xwe ya înstagramê belav kir û di sernivîsa xwe de wiha got: “Tê gotin ku Şervîn ji ber nivîsandina stranek li ser azadiya gelê Îranê hatiye girtin, nebawer e. Hêvîdar im di dema binçavkirinê de tiştekî xirab neyê serê hevkarê min û demildest bê berdan. 
* Stranbêjê muzîka pop û kevneşopî Mihemed Esfehanî li ser Instagrama xwe Şervîn wekî hevalê xwe yê ku di pêşbirkên Serdema Nû de nas kiriye bi nav kir û got, "Şervîn xortekî bêkêmasî jêhatî, bêguneh, şermok û hestiyar bû." 

## Çavkanî



Kategorî:Jidayikbûn 1997
Kategorî:Jîna Emînî
Kategorî:Mazenderan (parêzgeh)
Kategorî:Mirovên zindî
Kategorî:Xwepêşandanên li dijî kuştina Jîna Emînî 2022
Kategorî:Xwepişandana diji kuştina jîna amînî
Ehmed Qadîrov

thumb|Ehmed Qadîrov (2002)
**Ehmed Qadîrov** an jî bi fermî **Akhmad-Xhadzi Abdulkhamidovich Kadyrov** (bi rûs; bi çeçenî; 23'ê tîrmehê 1951 - 9'ê gulanê 2004'an) siyasetmedar û şoreşgerekî rûsî bû ku di salên 1990an de, li Şerê Yekem a Çeçenistanê û piştî Miftiyê Komara Çeçen a Ichkeria xebitî. Di destpêka Şerê Çeçenistanê yê Duyemîn de, Qadîrovê alî guhert, xizmeta xwe pêşkêşî hikûmeta Rûsyayê kir û paşê ji 5ê cotmehê 2003an ve bû Serokê Komara Çeçenistanê, ku ji tîrmeha 2000an vir de wekî serokê rêvebiriyê tevdigere.

Di 9ê gulanê 2004an de, ew ji aliyê îslamiyên Çeçenî ve li Grozniyê hat kuştin, dema ku merasîma serketinê ya Roja Serkeftinê bi îxaneta doza serxwebûnê, bombeyek bi kar anî. Kurê wî Remezan Qadîrov, ku mîlîsên bavê xwe birêvebir û di adara 2007an de, yek ji cîgirên wekî Serokê Komara Çeçenistanê bû.

## Binêre herwiha

* Lîsteya kuştinên kiryarên nediyar
* Qadîrovît
* Siyaseta Çeçenistanê

## Çavkanî

## Girêdanên derve

* Ehmed Qadîrov: Ger ez dîktatorê Çeçenistanê bûma Anna Politkovskaya, *[[Novaya Gazeta]]*, 22 Adar 2002
* Nexweş: Ehmed Qadîrov, BBC News, 9 Gulan 2004
* Nexşe Ehmed Qadîrov, serokê Çeçenistanê bi berfirehî wekî kulikê Moskowê tê dîtin, *[[The Guardian]]*, 10 Gulan 2004
* Gotarên nemir: Ehmed Qadîrov, Serokê Çeçenistanê Rûsya piştgirî dide, *[[The Independent]]*, 11 Gulan 2004
* Nexweşiya mirinê bi kurtî: Ehmed Qadîrov, serokê Çeçenistanê, *[[The Economist]]*, 19 Gulan 2004
* Belgefîlma rûsî bi vîdyoya kêliyên dawî û teqînê (bi rûsî, YouTube)

Kategorî:Jidayikbûn 1951
Kategorî:Mirin 2004
Zeynep Kankonde

**Zeynep Kankonde** (jdb. , Eskişehir) lîstikvanekî tirk e.

## Fîlmografî

## Çavkanî

## Girêdanên derve

* 
* 

Kategorî:Jidayikbûn 1980
Kategorî:Mirovên zindî
Bosnak

**Bosnak** (Serb-Kroatî: *Bošnjaci*), gelêkî Zimanên slavî yên başûr. Piraniya wan li Bosniya û Herzegovîna û Serbistanê dijîn. Wekî din, hindekarî a Bosnak li Kroatya, Montenegro, Slovenya, Kosova, Makedonyaya Bakur û Tirkiyê dijîn. Li gorî pêşbîniyan li Tirkiye 500.000 Bosnak hene. Ji nave "Bosnak" re di demên kevnare de "Bosnjanin" (bi latînî: *Bosnensis)* dihatin gotin, ku tê wateya rûniştvanên dewleta Bosnak a serdema navîn.

Bosnak bi sedsalan di nav pênaseya nasnameyê ya li ser bingeha olê de cih digirin, Slavên Başûr ên Ortodoks an Katolîk ên li Bosna-Hersek û li herêma Sancaq dijîn wekî dirêjkirina neteweyên Serb an kroat ên li van herêman hatine pejirandin. Bi derbasbûna Yugoslavyayê bo pênaseya Komara Federal a Sosyalîst a di sala 1963 de, lawazbûna pozîsyona serdest a Serbên di bin Komara Sosyalîst a Bosniya û Herzegovînayê de rê li ber pênaseyeke nû ya nasnameya neteweyî vekir. Di sala 1961'an de bi gotina "Misilmanên Etnîk" ku Bosna-Hersek bi vê navê re bi Serb û Kroatîyan re bûn dengek di rêveberiya Bosna-Hersekê de. Di sala 1968'an de têgeha *neteweya misilman* bi awayekî ku ji têgeha Misilman ku girêdayîbûna olî îfade dike, bi awayekî cuda kete Destûra Bingehîn a Yugoslavyayê. Di vê wateyê de, bo nimûne, Albanên Yûgoslavyayê (bi piranî) misilman bûn û ne misilman bûn. Piştî ku Bosniya û Herzegovîna serxwebûna xwe bi dest xist, têgîna Bosnakî jî wateyeke netewî wergirt.

## Mijarên têkildar

* Slav
* Slaviya başûr
* Komkujiya Srebrenîtsayê 1995

## Çavkanî

Kategorî:Komên etnîk li Bosniya û Herzegovîna
Kategorî:Komên etnîk li Makedonyaya Bakur
Kategorî:Komên etnîk li Montenegroyê
Kategorî:Komên etnîk li Serbistanê
Kategorî:Komên etnîk li Tirkiyeyê
Kategorî:Komên etnîk li Xirwatistanê
Peymana Versayê

[thumb|[William Orpen: *[[The Signing of Peace in the Hall of Mirrors]].Navîş*andina peymanê di galeriya neynikên Qesra Versayê di sala 1919an de.]]

**Peymana Versayê** di 28'ê hezîrana 1919'an de di navbera Împeratoriya Almanî de ji aliyekî ve û Fransa, Keyaniya Yekbûyî, Dewletên Yekbûyî yên Amerîkayê  û hevalbendên wan ji aliyê din ve hate navîşandin û di asta dadweriya navneteweyî de Şerê Cîhanî yê Yekem bi dawî bû. Peymana aştiyê di Konferansa Aştiyê ya Parîsê di sala 1919an de li Qesra Versayê ji aliyê Hêzên Hevalbend û Hevbeş ve bêyî ku Almanya tevli bibe hat gotûbêjkirin. Navîşandina wê peymanê di heman demê de çalakiya damezrandina Civaka Neteweyan bû.

Di 11ê çiriya paşîn, 1918 de, agirbesta Compiègne şerê Şerê Cîhanî yê Yekem bi dawî kir, lê ne rewşa şer. Destûr nedan şandeya alman ku beşdarî danûstandinan bibe, yên ku heta gulana 1919an dom kir, lê tenê karîbû di dawiyê de bi şandinên nivîskî çend guhertinên naveroka peymanê bi dest bixe.Di peymanê de hate gotin ku Almanya û hevalbendên wê yekane berpirsyarê destpêkirina şerê cîhanî ne û wan neçar dike ku erdên xwe bidin, bêçekkirin û tezmînetê bidin hêzên serketî.Piştî pêşnêriyê, Almanya peymanê li Salona Neynikan li Versayê bi protestoyê navîşand . Ji bilî Almanya, DYA, Brîtanya Mezin û Fransa, Îtalya, Japon , Belçîka, Bolîvya, Brezîl, Kûba, Ekuador, Yewnanistan, Guatemala, Haîtî, Hecaz, Hondûras, Lîberya, Nîkaragûa, Panama, Perû, Polonya , Portûgal, Romanya, Keyaniya Yugoslavyayê, Siyam, Çekoslovakya û Ûrûgûay jî peymanê navîşandin.Çînistana ku ji sala 1917’an û vir ve bi Almanyayê re di nava şer de bû, peyman ne navîşand. Kongreya Dewletên Yekbûyî jî di sala 1920an de pesindkirina peymana Versayê ne pejirand. DYA tevlî Civaka Neteweyan nebû û di sala 1921ê de bi Almanyayê re aştiyeke cuda pêk anî, Peymana Berlînê.

Di 10ê Îlona 1919an de Peymana Saint-Germainê bi Komara Awistiryaya Alman re, di 27ê çiriya paşîn a 1919an de Peymana Neuilly-sur-Seineyê bi Bulgaristanê re, di 4ê hezîrana 1920an de Peymana Trianonê bi Mecaristan û di 10ê tebaxa 1920an de Peymana Sevrê bi Împeratoriya Osmanî re bûn .

Piranîya Almanan Peymana Versayê ji ber mercên ku dijwar xuya dibûn û awayê çêbûna wê, wek dîktatek ne rewa û rûreş dihesiband.Bi taybetî, rastgirên tundraw di Komara Weimarê de ev bikar anî da ku neteweperestî û rovanşîzm bikin . Peyman di nav hevdem ên hêzên serket de jî gelek rexnegir dîtin, û dîroknasên paşîn ev peyman yek ji sedemên Şerê Cîhanê yê dîtin. Peyman di nav nûnerên hevdem ên hêzên serketî de jî gelek rexnegiran dîtin, û paşê dîroknas peyman wekî yek ji sedemên Şerê Cîhanî yê Duyem dîtin. Ji hêla din ve, di lêkolîna nûtirîn de, peyman kêmtir nebaş tête nirxandin.

## Çavkanî

Kategorî:Peyman

Kategorî:Peymanên navneteweyî
Kategorî:1919 li Fransayê
Jonathan Viscosi

**Jonathan Viscosi** (z. 18'ê adarê 1991an) lîstikvanekî futbolê yê Kanadayî ye, ku ji bo klûba Superettan a Swêdê Dalkurd dilîze.

## Pêşveçûnî

### Karî
Piştî derbaskirina 4 demsalan li Îngilîstanê, tevî klûbên Lîga Neteweyî ya Chester û Southport. Di heman demê de li Tiverton Town di Lîga Başûr de sêwirek jî hebû. Viscosi bi klûba Ykkönen Turun Palloseura re hate ceribandin, lê tercîha xwe bi Oskarshamns AIK re li Swêdê îmze kir.

#### FC TPS
Viscosi di çileya 2017an de, bi FC TPS re îmze kir. Piştî demsala wekî golparêzê bijareya yekem lîst û destnîşana dixwaze di demsala 2018an de maye, xwest. Bi qedandina demsala 2017an, Viscosi piştî destpêkirina her maçê salek dirêjkirina demsala 2018an îmze kir, ji TPS re alîkariya di 2018an de, vegeriya Veikkausliiga û wekî dergevanê herî baş ê Ykkönen hat binavkirin.

#### San Antonio FC
Viscosi di sala 2019an de vegeriya Amerîkaya Bakur, bi San Antonio FC ya Şampiyoniya USL re îmze kir. Viscosi dê demsala 2019an ji Matt Cardone re rolek piştgir lîst.

#### IK Sirius
Piştî yek demsalê li USL, Viscosi dê ji bo demsala 2020an bi klûba Allsvenskan IK Sirius re îmze kir. Viscosi dê ji bo demsala 2020an bi klûba parêzvanê paşverû, 3 destan qezenc kir.

#### Dalkurd
Piştî demsala bi Siriusê re, Viscosi dê bi Klûba Ettan ya Dalkurd re peymanekî sê salan îmze kir.

## Jiyana kesane
Viscosi li Kanadayê ji dayik bûye û bi eslê xwe Îtalî ye.

## Çavkanî

Kategorî:Jidayikbûn 1991
Kategorî:Mirovên zindî
Vivaldi (geroka tevnê)

**Vivaldi** (    ) gerokeke tevnê ya belaş, platform-derbasbar e ku ji aliyê Vivaldi Technologies ve hatiye pêşve xistin, şîrketeke ku ji aliyê Tatsuki Tomita û Jon Stephenson von Tetzchner ve hatiye damezrandin, ku hev-damezrîner û CEO ya Opera bû. .

Her çend ku ji bo bikarhênerên gelemperî tê armanckirin, ew berî her tiştî ji bo bikarhênerên teknîkî-mêldar û him jî bikarhênerên berê yên Opera ku ji guhertina wê ji motora Presto bo gerokek li ser bingeha Chromium nerazî ne ku di encamê de gelek taybetmendiyên wê yên sembolîk winda kir, tê armanckirin.   Tevlî ku li ser bingeha Chromium hatiye avakirin, Vivaldi armanc dike ku taybetmendiyên Opera ya Presto bi guhertinên xwe yên xwedan vejîne.  

Vivaldi di 6ê Îlona 2019an de guhertoyek beta ya mobîl (Android) û di 22ê Avrêl, 2020an de guhertoyek birêkûpêk weşand.  

Ji Îlona 2021an vir ve, Vivaldi xwediyê bêtirî 2.3 mîlyon bikarhênerên çalak e. 

## Çavkanî

Kategorî:Nivîsbariya 2015an
Xirwat

**Xirwat** an jî **Kroat** (bi kroatî: *Hrvati*) komek etnîkî ya Slaviya Başûr e ku çand, dîrok û zimanek slavî ya hevpar parve dikin. Xirwat bi piranî Katolîkên Roman in. Zimanê xirwatî li Xirwatistan, Yekîtiya Ewropî û Bosniya û Herzegovîna, zimanê fermî ye. Xirwat bi qismî li welatên cîran û li welatên din ên Ewropaya Navendî û başûrê rojhilatê Ewropayê ku li welatên wekî Awistirya, Slovakya, Slovenya, Mecaristan, Serbîstan (bi giranî li Eyaleta Xweser a Vojvodîna), Romanya, Montenegro (bi giranî li Boka Kotor), Makedonyaya Bakur, Kosova, Îtalya û welatên din ên cîhanê belav bûne.

Ji ber sedemên siyasî, civakî û aborî gelek xirwat koçê Amerîkaya Bakur û Amerîkaya Başûr Awistralya û koçê Zelanda Nû bûne. Piştî Şerê Cîhanê yê Duyemîn, bi alîkariya girseyî ya civakên berê û Dêra Katolîk a Roman, diyasporayek xirwatan hatiye avakirin.

Li gorî texmînan wekî nifûsa Xirwatistan hêjmarek mezin ji gelê xirwatan li derveyî welatê xwe dijîn. Xirwatên li derveyî welat bi piranî li Amerîkaya Bakur û Amerîkaya Başûr, Ewropaya Rojava û Awistralyayê dijîn.

Padîşahiya Serdema Navîn a Xirwatistanê yekem dewleta slavî bû ku wekî padîşahiyek navneteweyî hatiye naskirin.

Mîna neteweyên din ên ewropî yên di nîvê sedsala 19an de, xirwatî jî di dema ronesansê ya neteweyî ya Xirwatî de, bi çalakiya Tevgera Îlîrya bûne neteweyek nûjen.
## Koka xirwatan
Koka xirwatan a beriya koça mezin a Slavan ne diyar e. Koka navê "Hirvatî" (bi kroatî Hrvat) wekî ne diyariyek dîrokî dimîne ku nav bi her awayî ne slavî ye. Çend hîpotez derketine pêş ku îhtîmala herî mezin “teza îranî” ye. Lêbelê, ev ji hêla tezên protokronîst ve têne pirs kirin ku koka eşîra yekem a Kroatî vedigere bi qasî 10.000 salan li bakurê Asyaya Navîn, heya zincîre çiyayên Uralê ku li gorî van tezên heyî yên li Xirwatistan, dibe wargeha eslî ya Slavan. Ev tez li ser projeya jenografiyê ne û di nav koçên Hind û Îranî de cih digirin.
### Teoriya îranî
Li gorî teoriya “Îranî”, Kroat bi eslê xwe ne slav in, xizmên îraniyan in. Rewangeh etîmolojîk e ku peyva kroat wekî xrovat tê şîrove kirin ku dê ji xo-ur-vatha ya îranî ya kevn, peyva farisî ya kevn ku tê wateya "hevalbend". Li gorî vê teoriyê koka xirwatan ji gelê kevnarê îranî Alanan tê û bi vî yekê bi îraniyan ve girêdayî ne.

Gotina yekem a navê "kroatî" (Horouathos) di du nivîsên bi alfabeya yewnanî de li ser Kevirê Tanais, ku ji dora sedsala 3an a  di sala 520an vedigere û li Azov a Kirimê ser kevirê Bendera Tanaisê ya li Deryaya Azovê hatiye dîtin. Herdu tablet li Muzeya Arkeolojîk a Saint Petersburgê (Rûsya) têne parastin. Yek ji herêma tevhevbûna Çemê Donê ku li nêzîkî herêma Azovê ye bi navê Horvatos hatiye binavkirin.

## Çavkanî

Kategorî:Civaka Xirwatistanê

Kategorî:Gel
Kategorî:Komên etnîk li Xirwatistanê
OBS Studio

**OBS Studio** (di heman demê **de Nermalava Weşana Vekirî** an jî **OBS**, bi kurtî)  sepaneke belaş, çavkaniya vekirî, û platform-derbasbar sepana girtina dîmender û weşanê ye. Ew ji bo Windows, macOS, Linux û BSD heye. Projeya OBS li ser platformên Open Collective û Patreon pere berhev dike. 

## Çavkanî

Kategorî:Nivîsbariya 2012an
Komunên departmena Aude

thumb|Nexşeya departmenên Fransayê.
Li jêr 433 komunên departmena Aude ya Fransayê hatiye nivîsandin.

## Çavkanî

Kategorî:Komunên Audeyê
Aude
Aigues-Vives, Aude

**Aigues-Vives**, komuneke li departmena Aude ya herêma Oksîtanya ye ku li aliyê başûrê Fransayê ye.

## Nifûs

## Binêre
* Komunên departmena Aude
## Çavkanî

## Girêdanên derve

Kategorî:Komunên Audeyê
Erkan Baş

**Erkan Baş**, ( li Berlîn, Almanyaya Rojava) siyasetmedar û akademîsyenekî tirk e ku bi eslê xwe bosnak e. Di destpêka sala 2009ê de serokatiya Partiya Komûnîst a Tirkiyeyê (TKP) kiriye û di sala 2017an de Partiya Karkerên Tirkiyeyê (TİP) damezrandiye. Di sala 2018an de di lîsteya Partiya Demokratîk a Gelan (HDP) di çarçoveya tifaqa hilbijartinê ya partiya xwe de wek parlamenter hatiye hilbijartin û piştre ji Partiya Demokratîk a Gelan (HDP) vediqete û derbasî partiya xwe, Partiya Karkerên Tirkiyeyê (TİP) dibe.

## Jînenîgarî
Erkan Baş di 14ê tîrmeha sala 1979an de li bajarê Berlîn a Almanyaya Rojava hatiye dinyayê û ji malbatek bosnak e ku bi eslê xwe koçberên Yûgoslavyayê ye. Paşnavê malbatê li Yûgoslavyayê Jusovic bû. Bavê wî karkerek bû û koçê Almanyayê bibû û Dayika wî demekê di karê tekstîlê de dixebite.

Xwendina xwe yê seretayî, navîn û amadeyî li bajarê Stenbolê xwendiye. Li Zanîngeha Stenbolê Fakulteya Edebiyatê beşa Dîroka Zanistê qedandiye. Demekê li Zanîngeha Teknîkî ya Stenbolê li Beşa Zanistên Însanî û Civakî wek mamosteyê mêvan xebitiye. Di encama têkoşîna wî ya ji bo mafên xebatkarên kafeteryayê yên li zanîngehê, ji aliyê rêveberiya dibistanê ve ji kar hatiye avêtin.

## Kariyera siyasî
### Salên destpêkê
Erkan Baş, di temenekî ciwan de endamê Partiya Hêza Sosyalîst bû, di vê partiyê û Partiya Komunîst a Tirkiyê ya ku piştre hat damezrandin de, gelek berpirsiyarî girt ser xwe.

Di teşkîlata Stenbolê de xebitiye, sekreteriya parêzgeha Stenbolê ya partiyê kir, di Buroya Rêxistinê û Komîteya Navendî de cih girtiye.
### Dema Partiya Kominîst a Tirkiyeyê
Di 9emîn a Kongreya Partiya Kominîst a Tirkiyeyê (TKP) de Aydemîr Guler dest ji serokatiya xwe berda; Li cihê wî wê Erkan Baş wek serok hat hilbijartin. Serokatiya Giştî ya TKP'ê bi biryara kongreyê ya ku ji bo temsîliyeta partiyê hêsan bike ket meriyetê. Dema ku vê gavê serkevtinên ku tê xwestin bi xwe re neanî, Komîteya Navendî ya partiyê piştî nêzîkî 6 mehan posta "seroktiya giştî" betal kir. TKP niha ji aliyê Komîteya Navendî ya partiyê ve bi serokatiya kolektîf tê birêvebirin.

### Dema Partiya Karkerên Tirkiyeyê (roja îro)
Di sala 2017an de Partiya Karkerên Tirkiyeyê ji aliyê Erkan Baş ve hate damezrandin û di lîsteya Partiya Demokratîk a Gelan ji bo hilbijartinên giştî yên 2018an a Tirkiyeyê bû namzetê parlamenteriyê. Di 11ê cotmeha sala 2018an de ji HDPê wekî parlamenter hate hilbijartin û bi Bariş Atay re derbasê Partiya Karkerên Tirkiyeyê bûn.

## Çavkanî

Kategorî:Endamên Parlamena Tirkiyeyê ya 27an
Kategorî:Endamên Parlamena Tirkiyeyê ya 28an
Kategorî:Mirovên zindî
Kategorî:Parlamenterên Stembolê
Kategorî:Siyasetmedarên bosnak
Inna Innaki

**Inna Innaki** ( jdb. 9ê tebaxê 1988an li Peristeri, Yewnanistan) pornostêrkeke yewnan e.

## Jiyana wê
Inna Innaki ku bi navê Inna Sirina jî tê zanîn di 9ê tebaxa 1988an de li Peristeri, taxek Atînayê, ku li wir mezin bû ji dayik bû. Ew keça bavekî yewnan û diya xwe ya romanyayî e. Innaki di sala 2012an de pêsîrên wê mezin kir û niha ew mezinahiya 36C ne.Inna û hevalê wê yê wê demê, niha mêrê wê, Teo, di yaneyên şevê yên Ewropî de wek xwerûskar dixebitîn. Wan di sala 2011an de yekem vîdyoya xwe ya amatorî ji bo Sirina Entertainment Production Company çêkir.

Ji sala 201an heta 2016an, Inna di bin navê Inna Sirina de pêşkêş kir, dema ku ew neçar bû ku navê xwe yê hunerî biguherîne ji ber bidawîbûna peymana xwe ya bi Sirina Entertainment Production Company. Sedemên sereke yên ketina wê di pîşesaziya pornoyê de ezmûnên nû, rêwîtî, kêf û çavkaniyek zexm ya drav bûn. Di dema kariyera xwe ya heşt-salî de, wê gelek pêşandanên kamerayên zindî, vîdyoyên amator, û danişînên wêneyan kir. Yekem dîmena wê ya solo ji bo DDF Network - ê bû û ew wekî Hottest Newcomer hate ragihandin .

## Fîlmnîgarî

### DVD

### Malper

## Girêdanên derve

## Çavkanî

Kategorî:Jinên yewnan
Kategorî:Mirovên zindî
Kategorî:Pornostêrkên yewnan
Barış Atay

**Barış Atay Mengüllüoğlu** yan jî navê ku pê hatiye naskirin **Barış Atay**, ( li bajarê Wilhelmshaven, Almanyaya Rojava) siyasetmedar û lîstikvanekî tirk ê ku bi eslê xwe ereb e û di sala 2018an wek parlementerê bajarê Xetayê hatiye hilbijartin.

## Jînenîgarî
Barış Atay Mengüllüoğlu, di sala 1981ê de li Almanyayê ji dayik bûye û heta sala 1999an li navçeya Mengüllü ya Xetayê jiyan kiriye. Li Beşa Biyolojî ta Zanîngeha Çukurovayê de dest bi xwendina lîsansê kir, lê ji ber meraqa şanoyê û jêhatiya xwe yê şanoyê, di sala dawî ya xwendina xwe de, dev ji xwendina xwe berdaye. Piştre diçe bajarê Stenbolê û dest bi xwendina Beşa Şanoyê ya Zanîngeha Yedîtepeyê de dike û beşa şanoyê ya vê zanîngehê diqedîne. Di sala 2011ê de li Zanîngeha Kadir Hasê di beşa Sînema-TVyê de dest bi masterê kir.

## Kariyera hûnerî
Bariş Atay Mengüllüoğlu di destpêkê de di rêzefîlma *Hacı ve Şöhret* de lîstiye. Di fîlmên wekî *Kavuk* û *Zincirbozan* de rol wergirtiye. Wî bi karakterê Saffet ku di rêzefîlma bi tirkî ya *Arka Sıradakiler* de lîstiye, bal kişandiye.

## Kariyera siyasî
Bariş Atay di lîsteya Partiya Demokratîk a Gelan ji bo hilbijartinên giştî yên sala 2018an a Tirkiyeyê bû namzetê parlamenteriyê. Li gorî encamên hilbijartina 24ê hezîrana sala 2018an wekî parlamenterê Xetayê hat hilbijartin. Di 11ê çiriya pêşîn a sala 2018an de bi Erkan Baş re ku serok û damezrînerê Partiya Karkerên Tirkiyeyê ye, tevlî Partiya Karkerên Tirkiyeyê bûn.

## Çavkanî

Kategorî:Mirovên zindî
Kategorî:Siyasetmedarên ereb
Kategorî:Siyasetmedarên Partiya Demokratîk a Gelan
Navçeya Bruck-Mürzzuschlag

**Bruck-Mürzzuschlag** navçeyekî û bajarêki ya parezgêha Steiermarkê ye. Ew di 1 de hate afirandin&nbsp;Çile 2013 bi yekbûna navçeyên Bruck an der Mur û Mürzzuschlag û çaremîn navçeya herî mezin a Avusturya ji hêla rûberê ve ye.

Dezgehên ewlekarî û daristanî li Mürzzuschlag, lê dezgeh, karûbarên civakî, tenduristî û beşên beytariyê li Bruck an der Mur in. Li her du bajaran nuqteyên xizmetguzariyê yên welatiyan, di nav de dayîna belgeyên rêwîtiyê û ehliyet jî hene.
Deutschlandsberg

**Deutschlandsberg** bajarokekî navçeya Deutschlandsberg a Steiermark, Awistirya ye. Bajarok li başûrê Awistiryayê, li nêzîkî sinorê Slovenyayê ye û bi qasî 35 km ji Grazê dûr e. Cihê geştiyariyê yê navdar Keleha Deutschlandsbergê li vê bajarê ye.

## Nifûs

## Çavkanî

## Girêdanên derve

Kategorî:Bajarokên Awistiryayê
Leoben

**Leoben** () bajarekî Steiermarkê ye û li navenda Awistirya, ku li ser çemê Murê ye. Bi nifûsa xwe bi qasî 25,000 ew navendek pîşesazî ya herêmî ye û mêvandariya Zanîngeha Leoben, ku di madenê de ye. Aştiya Leoben, agirbestek di navbera Awistirya û Fransa de ku di destpêka Peymana Campo Formio ye, hatî di salan1797an li Leoben îmze kirin.

Navenda Dadê Leoben girtîgehek e ku ji hêla mîmar Josef Hohensinn ve hatî çêkirin, ku di sala 2005an de hate qedandin.

## Çavkanî

Kategorî:Bajarên Awistiryayê
Kategorî:Steiermark
François Sagat

**François Sagat** (jdb. 5ê hezîrana 1979an li herêma Cognac, Fransa), derhênerê fîlman, model û aktorekî fransî ye ku pişkdarî li fîlmên porno yên gey dike.

## Çavkanî

## Girêdanên derve

Kategorî:Jidayikbûn 1979
Kategorî:Mêr
Kategorî:Mirovên zindî
Kategorî:Pornostêrkên fransî
Carlo Masi

**Ruggero Freddi** (jdb. 6 çiriya pêşîn 1976) mamosteyekî matematîkê yê talyan û aktorê berê yê fîlmên porno yên gey e. Nasnavê wî yê profesyonel **Carlo Masi** bû.

## Vîdyografiya hilbijartî

## Xelat

## Çavkanî

## Bîbliyografî
* 

## Girêdanên derve

* 
* Carlo Masi at the Internet Adult Film Database

Kategorî:Jidayikbûn 1976
Kategorî:Mirovên zindî
Kategorî:Pornostêrkên îtalî
Colton Ford

**Glenn Soukesian** (bi navê xwe yê profesyonel **Colton Ford** tê nasîn), stranbêj, aktor û aktorê porno yê berê yê amerîkî ye. Ew li New York City dimîne (gulana 2007an).

## Vîdyografî

### Pornografîk

### Ne-pornografîk

## Dîskografî

### Albûm

### Singles

## Şano

* 2012: *Li Little House on the Ferry*
* 2014: *Û Hemû Mirî, Dirêjin*

## Çavkanî

## Girêdanên derve
* 
* Colton Ford Interview 
* Colton Ford Interview in Philadelphia (video) 

Kategorî:Jidayikbûn 1962
Kategorî:Mirovên zindî
Kategorî:Pornostêrkên amerîkî yên mêr
Balafirgeha Navneteweyî ya Toronto Pearson

**Balafirgeha Navneteweyî ya Lester B. Pearson** (bi gelemperî wekî **Balafirgeha Navneteweyî ya Toronto Pearson** tê zanîn, balafirgehek navneteweyî ye, ku li Mississauga, Ontario, Kanada ye. Ew balafirgeha sereke ya Toronto, Herêma Torontoya Mezin û devera derdora wekî Horseshoe Zêrîn tê zanîn re xizmet dike. Ew di sala 2019an de 50.5 mîlyon rêwî hilgirt. Navê balafirgehê ji bo rûmeta Lester B. Pearson, ku 14emîn serokwezîrê Kanadayê bû û di sala 1957an de, Xelata Nobelê ya Aştiyê stendibû, hatiye binavkirin.

Toronto Pearson  bakurrojavayê Downtown a Torontoyê piraniya balafirgehê li Mississauga û beşek piçûk a balafirgehê ye, li ser Silver Dart Drive ya bakurê Renforth Drive, berbi navçeya rojavayê Torontoyê Etobicoke ve diçe. Li ser cîhekî , pênc rêgeh û du termînalên rêwiyan li gel gelek dezgehên kargo û lênêrînê hene.

### Pîst
girêdan=//upload.wikimedia.org/wikipedia/commons/thumb/5/52/YYZ_Aerial_2.jpg/220px-YYZ_Aerial_2.jpg|thumb| Dîtina hewayî ya balafirgehê (2007). Du ji sê rêgezên balafirgehên rojhilat-rojava li pêşiyê çepê têne nêrîn, lê rêgezên bakur-başûr li navendê têne nêrîn.
Toronto Pearson xwedî pênc pîstan e, sê ji wan di riya rojhilat-rojava û du jî li aliyê bakur-başûr têne rêz kirin. Torgilokek mezin a taksîrê, ku bi hev re ji  bi dirêjahî zêdetir e, gihîştina di navbera rêwiyan û termînalên rêwiyan, qadên barkirina hewayê û deverên hangarên balafirgehê de peyda dike.

## Rêhewa û Gihandin

### Rêwî

### Kargo

## Veguhestina erdê

### Bas

#### Guhaztina giştî
[girêdan=//upload.wikimedia.org/wikipedia/commons/thumb/7/7d/Ttc-300B-pearson.jpg/220px-Ttc-300B-pearson.jpg|çep|thumb| Rêwiyek [Tora Şevê Şîn|serê sibê li otobusek TTC li Termînala 1 (2018) siwar dibe.]]

## Îstatîstîk

### Trafîka salane

; Peyvnot
:

* : Ji bo mebestên kargêrî û statîstîkî, cudahiyek di navbera geştên "derbasî" û "navneteweyî" de li Toronto Pearson û li her balafirgehên din ên Kanadayê bi pêşdibistanên sînorê Dewletên Yekbûyî tê dayîn. Firokek "dersînor" firînek di navbera Kanada û cîhek li Dewletên Yekbûyî de ye, dema ku firînek "navneteweyî" firînek di navbera Kanada û cîhek *ne* di nav Dewletên Yekbûyî an Kanada de ye, ew wekî firînek "navxweyî" tê diyar kirin. wekî firînek tenê di nav deverên Kanada de.

## Not

## Çavkanî


Kategorî:Balafirgehên Kanadayê
Amtrak

Pargîdaniya **Rêwiyan a Neteweyî ya Rêhesinê**, an jî wekî **Amtrak** () karsaziyê dike û pargîdaniya rêwiyan a neteweyî ya Dewletên Yekbûyî ye. Ew ji 46 heta 48 hevgirtiyên Dewletên Yekbûyî ye û neh bajarên Kanadayê ya karûbarê trênên navbajêr dixebitîne. *Amtrak* portmantoya peyvên *America* û *trak* e, bi xwe rastnivîsînek hestiyar a *rêgezê ye*.

## Efserên Şîrketê
Karbidestên Pargîdaniyê wekî Sereka Rêvebir û Serok ji aliyê Lijneya Rêvebir ve têne hilbijartin û li gorî kêfa Lijneyê kar dikin.

## Tîma Rêbertiya Rêveber

### Rêveberê Serekî
[girêdan=//upload.wikimedia.org/wikipedia/commons/thumb/a/a3/W._Graham_Claytor_1984.jpg/200px-W._Graham_Claytor_1984.jpg|rast|thumb| [W. Graham Claytor, Jr.|William Graham Claytor Jr, seroka di navbera 1982–93]]

## Lijneya Rêvebir
Heşt ji rêvebiran, piştî ji aliyê Serokkomar ve têne destnîşankirin û ji aliyê Senatoyê ve têne destnîşankirin, ji bo heyama pênc salan kar dikin. Bi tevahî deh hene, ku Sekreterê Veguhestinê û CEO wekî endamekî bê dengî herdu jî endamên desteyê ne.

## Not

## Çavkanî

## Bîbliyografî
* 

## Girêdanên derve

* 
* 
* Amtrak - Historical Timeline 
* Amtrak - Great American Stations
* Amtrak Connects US  - malpera fermî ya planên berfirehkirina 15-salî destnîşan dike
* All Aboard Amtrak! 50 Years of America's Railroad - Pêşangeha dîjîtal ji Pirtûkxaneya Veguhestinê ya Zanîngeha Northwestern ji bo 50-saliya Amtrak
* The Museum of Railway Timetables (Demên Amtrak ji 1971 heta 2016)


Kategorî:Avabûnên 1971ê li DYAyê
Kategorî:Şirketên DYAyê
Via Rail

**Via Rail Canada Inc.** (  ), wekî **Via Rail** an **Via** kar dike, pargîdaniyek Crown a Kanadayî ye, ku ji bo xebitandina karûbarê rêwîtiya rêwiyan a navbajarî li Kanada hatî peywirdar kirin. Ew alîkariya salane ji Veguhestina Kanadayê werdigire da ku lêçûna karûbarên xebitandinê yên civakên dûr ve girêdide vedigire.

Via Rail her hefte zêdetirî 500 trênan li heşt parêzgehên Kanadayê û  rê %97 ji ailyê pargîdaniyên din ên trênê bi piranî ji aliyê Rêhesinê Neteweyî ya Kanadayê (CN) ve tê xwedîkirin û domandin. Rêhesin, bi qasî 4.39 mîlyon rêwiyan di sala 2017an de hilgirtiye, piraniya wan li ser riyên *[[Korîdora Québec City-Windsor (Bi rêya Rêhesin)|Korîdora]]* bajarên mezin ên Korîdora Quebec City-Windsor bi hev ve girêdidin û xwediyê performansekî ji %73 di wextê de bû.

## Binêre herwiha

* Xizmeta Polîsê Rêhesinê ya VIA

* Lîsteya stasyonên Via Rail
* Lîsteya stokên rêwîtiyên Via Rail

## Çavkanî

## Xwendina pêşerojê

* 
*  
* 
* Hanus, Chris & Shaske, John (2009). Canada By Train: The Complete Via Rail Travel Guide 

## Girêdanên derve
 
 
 

*
Pîvana Rêhesinê ya Standard

**Pîvana Rêhesinê ya Standard** pîvana rêka rêbaza  û  e. Ji pîvana standard re jî **Pîvana Stephenson** (piştî George Stephenson) tê gotin, **pîvana** **navneteweyî**, **[[Yekîtiya Navneteweyî ya Railways|pîvana UIC]]**, **pîvana** **yekreng**, **pîvana** **normal** û pîvana **Ewropî** li Ewropayê, û **SGR** li Rojhilatê Afrîkayê. Ew li seranserê cîhanê wekî rêbaza herî berfireh tê bikar anîn, ku bi qasî %55 ji xetên cîhanê bikar tîne. Hemû xetên trênê yên bilez ji bilî yên Rûsya, Fînlenda û Ozbekistanê pîvana standard bikar tînin. Dûrahiya di navbera keviyên hundurê rêlan ve 1435 mm tê diyar kirin, ji bilî Dewletên Yekbûyî û li ser hin rêzikên mîrata Brîtanî, di adetî/yekîneyên împaratorî yên Dewletên Yekbûyî de, tam "çar lingên heşt û nîv înç" bi 1435.1 mm re wekhev tê danasîn.

## Rêhesina destpêkê bi rêbazê

### Pîvana ne-standard

* Rêhesina Monkland û Kirkintilloch, 1824 destûra 1825 vekir,  bikar anîn.
* Rêhesina Dundee û Newtyle, destûra 1829 da û 1831 vekir,  bikar anîn.
* Rêhesina Wîlayetên Rojhilatî, di 4 Tîrmehê 1836an de destûr da,  bikar anîn.
* Rêhesina London û Blackwallê, di 28 Tîrmehê 1836an de destûr da,  bikar anîn.
* Rêhesina Dundee û Arbroath, di 19 Gulanê 1836an de hate saz kirin û di Cotmehê de 1838 vekir,  bikar anîn, heta ku di sala 1847an de hate standard kirin.
* Rêhesina Arbroath û Forfar, di 19 Gulanê 1836an de hate saz kirin û di Mijdar de 1838 vekir,  bikar anîn.
* Rêhesina Bakur û Rojhilatî, di 4 Tîrmehê 1836an de destûr da, pîvana  bikar anîn.
* Rêhesina Aberdeen, 1848 vekir, heta  standardkirin bikar anîn.

## Binêre herwiha

* Pîvana standard (trênên pêlîstok)
* 
* Lîsteya pergalên tramvayê ji hêla pîvan û elektrîkê ve
* Track gauge
* Rêzkirina Qanûna Rêhesinê ya 1846

## Çavkanî

## Girêdanên derve

* , a discussion of gauge in Australia circa 1892
* , a discussion of the Roman gauge origin theory.

Kategorî:CS1: long volume value
Êrîşa li ser Nong Bua Lamphu 2022

Di 6’ê cotmeha 2022’an de, Panya Xemrab a 34 salî li parêzgeha Nong Bua Lamphu ya Taylendayê 36 kes kuşt û 10 kes jî birîndar kir, herwiha ji ber gulebaran, kêr û teqandina wesayîtan 36 kes kuşt û 10 kes jî birîndar kir. Êrîş bi giranî li kreşeke zarokan a li taxa Uthai Sawan a navçeya Na Klang pêk hat. Ew di dîroka Taylendayê de, kuştina komî ya herî kujer e, ku ji aliyê yek sûcdarên di sala 2020an de, hejmara kuştiyên gulebarana Nakhon Ratchasima zêdetir e.

Di 6'ê cotmehê 2022an de, li dora 11:24 ICT (UTC+7), êrîşkar Panya Xemrab bi kamyonekî spî ji rûniştina xwe ajot. Ew di saet 12:50 de gihîşt kreşê, li wir êrîş demek kin piştî nîvro dest pê kir. Çekdar bi fîşekek 9mm, tivingek û kêrê bi kuştina bav û kurek li Rêxistina Rêvebirî ya Navçeya Uthai Sawan, li nêzî zarokxaneyê gulebaran kir. Paşê ket hundirê avahiya zarokxaneyê û êrîşî çar-pênc karmendan kir, sê ji wan mirin. Di nav wan de mamosteyek heşt mehî ducanî bû. Gelek xebatkar ji cihê bûyerê reviyan. Şahidên li derdorê guleyên bi fîşekan şaş man.

## Binêre herwiha

* Sûcên li Taylendayê
* Lîsteya komkujiyên li Taylendayê

## Çavkanî
Svante Pääbo

**Svante Pääbo** ForMemRS (bi swêdî: [ˈsvânːtɛ̂ ˈpʰɛ̌ːbʊ̂]; jdb. 20ê nîsana 1955an) genetîknasekî swêdî ye. Bi eslê xwe estonî ye, û di warê genetîka evolusyonê de pispor e. Wekî yek ji damezrînerên paleogenetîkê, wî gelek li ser genoma Neandertal xebitiye. Ew ji sala 1997an vir de rêvebirê damezrînerê Beşa Genetîkê ya Enstîtuya Max Planck ji bo Antropolojiya Evolutionary li Leipzig, Almanya ye. Ew di heman demê de profesorek li Enstîtuya Zanist û Teknolojiyê ya Okinawa, Japon e.

Di sala 2022an de, Svante Pääbo Xelata Nobelê ya Fîzolojî an Dermanê "ji ber vedîtinên di derbarê genomên homînînên windabûyî û pêşketina mirovan de" wergirt. 

## Jiyana kesane
Pääbo di pirtûka xwe ya 2014an de, *[[Mirovê Neandertal: Li Lêgerîna Genomên Wenda|Neandertal Man: Di Search of Lost Genomes]]* nivîsîbû ku ew bîseksuel e. Wî texmîn kir ku ew homoseksuel e, heta bi Linda Vigilant re prîmatolog û genetîkzaneka Amerîkî wekî "xemgîniyên kurrik" bala wî kişand û nas kir. Wan bi hev re gelek gotar nivîsandine, zewicî ne û kur û keçek bi hev re li Leipzig mezin dikin.

## Binêre herwiha

* *[[Origins of Us]]* (2011 doranî BBC)
* *[[Gelên Yekem (Bernameya TV)|First Peoples]]* (2015 doranî PBS)
* Lîsteya xelatgirên Nobelê yên Fîzolojî an Dermanê
* Lîsteya xelatgirên Nobelê yên Swêdê

## Çavkanî

Kategorî:Jidayikbûn 1955
Kategorî:Mirovên zindî
Al Parker

**Al Parker** (nasnavê profesyonal ê **Andrew Robert Okun**; jdb. 25 hezîran 1952 li Natick, Massachusetts, DYA - m. 17 tebax 1992 li San Francisco, Kalîforniya, DYA), aktor, hilberîner û derhênerê amerîkî yên fîlmên porno yên gey bû.

Piştî qedandina Dibistana Navîn a Natickê, ew çû Los Angelesê, li wir ew ê ji hêla Hugh Hefner ve li Playboy Mansion wekî rêveberê jûreya projeksiyonê were xebitandin. Damezrînerê Colt Studios Rip Col, navê wî guhert kir Al Parker ji ber ku bi navekî zilam û nêrza dişibe. Parker di hin kurtefîlmên 8mm ên Colt Studios de dilîze û pişt re ew herweha pişkdarê hin kurtefîlmên Brentwood Studios jî bû.

Parker evîndarê Steve Taylor bû. Pevre şîrketa hilberînê Surge Studios ava dikin. Şîrket ji bona hilberîna sînemaya porno ya gey hatiye danîn û tê de Parker wekî hilberîner, derhêner û aktor bû. Surge Studios fîlman dikişînin û ne tenê kurtefîlman çêdikin. Gelek ji van li mala Al Parker li Hermosa Beach, California, hatine çêkirin. Surge Studios yên yekem ji studyoyên porno bûn, ku nexweşiya AIDS dikeve DYAyê karên seksî yên ewle û bi parastin pêşniyaz dikin.

Piştî mirina Taylor ji nexweşiya AIDS, eleqeya Parker ji bo pargîdaniya hilberînê kêm dibe. Parker piştî taqiya xwe ya HIV-posîtîv derketibû, dest bi çêkirina fîlmên cuda yên porno bi aktorên HIV-posîtîv re dike û karê seksê ewledar û bi parastin dike.

Roger Edmonson biyografiya Al Parker a bi navê *Clone: The Life and Legacy of Al Parker Gay Superstar* nivîsand.

## Vîdeyografî

* The Best Of Al Parker (2008)
* Overload (1992)
* The Best of Colt Films: Part 10 (1991)
* Ji berê çêtir (1989)
* Best of Brentwood 1 (1987)
* TurboCharge (1987)
* The Best of Colt: Part 4 (1986)
* OversizeLoad (1986)
* Teknolojiya Bilind (1986)
* Daddies Plaything (1985)
* Century Mining (1985)
* Hard Disk Drive (1985)
* Outrage (1984): an Christopher Rage's Outrage (DYA)
* Headtrips (1984)
* Yek di Bilyon (1984)
* Rangers (1984)
* Strange Places, Strange Things (1984)
* Therapy (1983)
* Weekend Lockup (1983)
* Dangerous (1983)
* Çend zilamên baş (1983)
* Games (1983)
* The Other Side of Aspen (1983)
* Turned On (1982)
* Flashbacks: ango Al Parker's Flashback (1981)
* Wanted (1980)
* Inches (1979)
* Best of Buckshot (Berhevkirin) Chute, Timberwolves
* Heavy Equipment (1977) (Ev fîlm bi 3-D hatiye kişandin)

## Çavkanî

* Edmondson, Roger. *Clone: Jiyan û Mîrateya Al Parker Gay Superstar*. Alison Books.

## Girêdanên derve

* 
* Review of a Clone: The Life and Legacy of Al Parker 

Kategorî:Derhênerên amerîkî
Kategorî:Derhênerên fîlman ên amerîkî
Kategorî:Jidayikbûn 1952
Kategorî:Mirin 1992
Kategorî:Pornostêrkên amerîkî yên mêr
Tatiana Stefanidou

**Tatiana Stefanidou** ( bi yewnanî Τατιάνα Στεφανίδου ; jdb. 18ê nîsana 1970 li Atîna, Yewnanistan) rojnamevan û pêşkêşvaneke yewnan e.

## Kariyera wê
Stefanidou dest bi karê xwe yê rojnamevaniyê li Radyo û Wêneguhêza Yewnan kir. Wê paşê bi Yorgos Papadakîs re pêşandana beyaniyê *[[Kalimera Ellada]]* li ser ANT1-ê kir û demekê ji heman kanalê re nûçebêj bû.Wê ji bo Alpha TV, Tempo TV, Alter Channel û ANT1 kar kiriye, pêşandanên gotûbêjê yên tabloîd pêşkêşî dike, mîna Yialinos Tihos (2001), Fyllo ke Ftero (2002) û Me to Ganti (2003), û ANT1's popsikaly (2003), û ANT1's popsikaly 20 Tora (2005).Hemî van pêşandan, ji ber mijarên xwe yên zêde skandal xwedî rêjeyên navîn in.

## Jiyana kesane
Stefanidou keça basketbolvanê karbes  Mimis Stefanidis e, yê berê yê Panellinios BC, Olimpia (Stefanel) Milan û tîma basketbolê ya neteweyî ya Yewnanistan a salên 1950an de. Di sala 1995an de, Stefanidou bi karsaz Panagiotis Stavropoulos re zewicî.Ew di sala 1998 de ji hev veqetiyan lê hevberdana wan di sala 2002 ande hate weşandin.Stefanidou ji sala 1998 de bi rojnamevan Nikos Evangelatos re ye. Di sala 2003 de zewicîn. Bi hev re du zarokên wan hene: kurek Nikolas (di sala 1999 de çêbû) û keçek Lydia (di sala 2004 de çêbû).

## Fîlmnîgarî
### Wêneguhêz

## Girêdanên derve
* 

## Çavkanî

Kategorî:Jinên yewnan
Kategorî:Mirovên zindî
Sara May

**Sara May** pornostêrkeke ya berê ya spanyol e ku di salên 2006 - 2017an de çalak bû .

## Jîyan û kariyera wê
Wê di destpêka 2006-an de bi derhênerê pornoyê Giancarlo Candiano re li Gonzos ji bo Canal X-ê dest pê kir. Di heman 2006-an de wê xelata Ninfa-ya Baştirîn Lîstikvana Nû ya Spanyol li Festîvala Fîlmên Erotîk a Navneteweyî ya Barselonayê ji bo fîlma Dieta Mediterránea (DeseoX) wergirt.

## Fîlmnîgarî

* ’Sex angels 2’
* ’Dieta Mediterránea (DeseoX.com)’
* ’Girls travels’
* ’Más dura que la piedra’
* ’Weekend en Ibiza’
* ’Mujeres satisfechas’
* ’Feria Española (DeseoX.com)’
* ’Contra la pared (DeseoX.com)’
* ’Esto es Benidorm (PorNOaburrirse.com)’
* ’Talión, ojo por ojo, sexo por sexo (Thagson Deluxe & Alma digital)’

## Çavkanî

Kategorî:Jinên spanî
Kategorî:Kesên ji Barselonayê
Kategorî:Pornostêrkên spanî
Jack Radcliffe

**Jack Radcliffe** (Frank Martin) (jdb. 7 gulan 1960) aktorekî porno yê gey ê berê yê amerîkî ye . Radcliffe di nav subkultura Hirçên gey (*[[Bear]]*) de wek îkonek tê hesibandin.

## Jiyan
Radcliffe di sala 1983an de piştî qedandina zanîngehê geybûna xwe dipejirîne. Derketina wî ya pêşîn wek modelê tazî di hejmara 9/1989 a kovara ''Bear'' ("Hirç") de bû. Dû re di navbera 1989 û 2006an de di deh fîlmên porno de pişkdar bû.

Ji sala 2009an û vir ve, Radcliffe di bin navê xwe yê rast de wekî realtor (sîmsarê avahiyan) li San Francisco dixebite.

## Fîlmografî

* Original Bear 3: Uncut Footage (1989)
* Classic Bear (1996)
* Bear Sex Party (1996)
* Bear Palm Spring Vacation (1997)
* Leather Bears at Play (1997)
* Big Bear Trucking Co (1999)
* Big Bear Trucking Co. 2 (2000)
* Hard Mechanics (2003)
* Erotic Spotlight Series 1 (2005)
* Erotic Spotlight Series 3 (2006)

## Girêdanên derve
* 
* Jack Radcliffe in der Internet Adult Film Database (englisch)
* Offizieller Webauftritt  von *Frank Martini, Zephyr Real Estate*

## Çavkanî

Kategorî:Amerîkî
Kategorî:Jidayikbûn 1960
Kategorî:Mêr
Kategorî:Mirovên zindî
Kategorî:Pornostêrkên amerîkî yên mêr
Bear Magazine (kovar)

**Bear Magazin** kovareke amerîkî ye ji bo mêrên gey an bîseksuel ên ku ji zilamên bi pirç, rih û simbêl û bi laşê mezin û giran (bi argoya gey dibêjinê "Hirç") hez dikin.

Kovar di 1987an de li San Francisco, Kalîforniya ji hêla Richard Bulger û wênekêşê wî Chris Nelson ve hate çapkirin.

## Çavkanî

Kategorî:LGBT
Caitlin Bell

**Caitlin Bell** ( jdb. 20ê hezîrana 1985an li Nû Meksîk , DYA ) pornostêrkeke amerîkî ye .

## Jîyan û kariyera wê
Caitlin Bell bi eslê xwe Spanî, Meksîkî û Amerîkî ye ku ji Las Cruces, Nû Meksîk, tenê li ser sînorê Juarez, Meksîk e. Wê Xwarin û Zanistiya Xwarinê ya Mirovan li Zanîngeha Dewletî ya Nû Meksîkê xwend heya ku serdanek li Atlanta, Geogiayê bû sedema pêşniyara ku ji bo pargîdaniyek tekîla wekî modelek dalberînê û nûnera markeyê bixebite.

Bell salekê li Dewletên Yekbûyî li hemî deverên partiyê yên biharê geriya û dûv re li Atlanta bi cih bû. Wê li cîhanê geriyaye û serdana Arjentîn, Kosta Rîka, Meksîk, Brîtanya, Fransa, Holenda û Taylendayê kiriye.

Bell di Xelatên AVN-ê yên 2022an de wek Hottest Newcomer hate berbijar kirin.

## Xelatên wergirtî

* Xelatên AVN-ê yên 2022an de wek Hottest Newcomer

## Fîlmnîgarî (bijartî)

* 2021 – *Bang Bus*
* 2021 – *Family Strokes*
* 2021 – *Hot MILFS Fuck*
* 2021 – *Bratty Milf*
* 2022 – *Vagitarians 3 Oil Edition*
* 2022 – *Mommys Boy*
* 2022 – *Love Her Feet*
* 2022 - Tonight's Girlfriend

## Çavkanî

## Girêdanên derve

* 
* 
* 
* Caitlin-Bell-Biography

Kategorî:Jinên amerîkî
Kategorî:Mirovên zindî
Kategorî:Pornostêrkên amerîkî yên jin