George Lincoln Rockwell

**George Lincoln Rockwell** ( jdb. Adar 1918 li Bloomington, Illinois ; m. 25 Tebax 1967 li Arlington, Virginia ) damezrîner û serokê *Yekîtiya Cîhanî ya Karsaziya Azad a Neteweyî Sosyalîst* û şûngirê wê, *Partiya Nazî ya Amerîkî* bû. Di medyayê de bi navê "Hitlerê amerîkî" hat naskirin.

## Perwerde û çalakî wek leşker
Rockwell li Bloomington, Illinois ji du lîstikvanên vaudeville ji dayik bû. Bavê wî George Lovejoy Rockwell bi eslê xwe Îngilîz-Skotlandî bû, diya wî Claire Schade Rockwell bi eslê xwe Alman-Fransî bû. Li gorî dêûbavên wî, ew fêrî jêhatiya axaftinê û bandorkirina girseyan bû. Ew wek xwendekar çû Akademiya Hebron li Maine û ji sala 1938-an de li zanîngeha Brown felsefe xwend. Di dema xwendina xwe de, wî bi taybetî ramana wekheviya mirovan red kir û tevgera Nasnameya Xiristiyan pêş xist.

Di sala 1940 de wî dev ji zanîngehê berdide û tevlî hêza deryayî ya Dewletên Yekbûyî yên Amerîkayê dibe û li wir jî di Şerê Cîhanê yê Duyem de xizmet kiriye. Piştî Şerê Cîhanê yê Duyemîn di pîşesaziya reklamê de bû sêwirînerê grafîkê. Ew di sala 1950-an de dîsa hate şandin karûbarê û ji bo perwerdekirina leşkeran ji bo Şerê Koreyê hate veguheztin San Diego . Di sala 1952an de ji bo Îzlandayê hat veguhestin û di sala 1954an de xizmeta xwe bi dawî anî.

## Weqf û serokatiya Partiya Nazî ya Amerîkî
Di sala 1955 de, Rockwell ji bo jinên leşkeran kovarek pro-cudabûn û antî-komunîst derxist. Ji ber tengasiyên aborî, piştî demeke kin hat vegerandin.

Di Adara 1959-an de wî *Yekîtiya Cîhanî ya Karsaziya Azad a Neteweyî ya Sosyalîst* (WUFENS) damezrand, partiyek nijadperest û antî-komunîst ku di serî de ji bo veqetandina nijadî û li dijî milkê hevpar û destwerdana dewletê di aboriyê de axivî. Di Kanûn 1959 de, navê wê hate guherandin *Partiya Nazî ya Amerîkî*, ku navenda wê li wîlayeta Arlington e.

Di bin Rockwell de, Partiya Nazî di destpêkê de piştgirî da Ku Klux Klan, nemaze li dijî daxwazên tevgera mafên sivîl ên reş û Martin Luther King . Lêbelê, Rockwell paşê Klan wekî pir bêbandor dît û piştgirî berda. Di sala 1965-an de, Rockwell ji Malcolm X telgrafek wergirt ku ew hişyarî da ku tolhildanek tund hebe ku Rockwell û gelê wî bi fîzîkî êrîşî King an jî kesên din ên reş bikin. 

Di roja 25. Di 19ê Hezîrana 1961ê de, Rockwell bi deh endamên din ên partiya xwe re beşdarî çalakiyek Neteweya Îslamê bû, ku tê de Malcolm X jî diaxivî, û 20 $ bexş kir. Rockwell diyar kir ku ew tercîh dike ku endam biçin Afrîkayê, lê ew neteweya Îslamê wekî "Naziyên reş" dibîne ji ber ku ew heman tiştê ku ew dike dixwazin - veqetandin . 

Rockwell herî baş ji bo hevpeyivînek berfireh a Nîsana 1966an bi kovara Playboyê re tê zanîn. Hevpeyvîn ji aliyê rojnamevanê reş Alex Haley ve li navenda Partiya Nazî ya Amerîkî hate kirin.  Ji Rockwell re hat piştrast kirin ku dê tu Cihû wê hevpeyivînê neke û bi xeletî texmîn kir ku dê kesek reş jî neyê şandin. Lêbelê, wî piştre piştrast kir ku Haley dê bi wî re hevpeyivîn were kirin û biryar da ku her weha hevpeyvînê bike.

Wek serokê partiyê, Rockwell sirgûnkirina hemû reşikan ji bo Afrîkayê û darvekirina hemî "xayinên komûnîst" wekî armanc bi nav kir. Divê destûr bidin Cihûyan ku bimînin (ji bilî Cihûyên reş û komûnîst), lê tenê heke ew bên qefilandin û milkên xwe bidin Amerîkîyên din ên spî.  Wî Holokost înkar kir û wek komployeke komûnîst bi nav kir. Wî Hitler wekî pîroziyek binav kir. Wî şerê Viyetnamê jî pejirand. Rockwell pirsgirêka bingehîn bi nav kir ku Dewletên Yekbûyî bûye neteweyek " beatniks û aştîxwaz". Wî her wiha ragihand ku wek Serokomar ew ê tavilê êrîşa nukleerî li dijî Çînê pêk bînin. 

## Mirin
Di roja 25. Ew di tebaxa 1967an de ji hêla John Patler ve li balavxaneyek hate kuştin. Piştî kuştinê, di navbera xizmên Rockwell de, ku dixwestin şervanê Şerê Cîhanê li goristanek leşkerî veşêrin, û partiya ku cenaze li ser bingeha wesiyeta îdîaya Rockwell girt, nakokî derket. Wezareta Parastinê di dawiyê de destûr da ku li *Goristana Neteweyî ya Culpeper* were veşartin, lê bi şertê ku endamên partiyê swastikas û nîşaneyên partiyê li xwe nekin. Ji ber ku hinekan bi cih neanîn, Artêşa Dewletên Yekbûyî di tebaxa 1967an de pêşî li goristana yekem girt. Piştî wê, şeş goristanên din red kirin ku Rockwell binax bikin. Di 31ê tebaxa 1967an de, serkeşiyên partiyê piştrast kirin ku Rockwell wê sibehê hat şewitandin.

## Çavkanî

Kategorî:Amerîkî
Kategorî:Jidayikbûn 1918
Kategorî:Mirin 1967