Klasîkên kurmancî

**klasîkên kurmancî** nivîsên kevn yên bi kurmancî tên binavkirin. Klasîk, wek bêje, bi wateya xwe ya ferhengî, ji wê nivîsê re tê gotin ku di çarçoveyeke kifş de hatiye amadekirin. Lê di nava xelkê de bi gelek hawayên cuda tê fêmkirin.

Li gorî Zeynelabidîn Zinar 202 navên ku bi zaravayê kurmancî berhem nivîsîne, derketine holê. Hin ji wan kesan, berhemên xwe wek pirtûk bi navê "Dîwan" hiştine, hin ji wan jî tenê helbest, lê wek destnivîs hiştine.

Xwendina berhemên Klasîk û ya berhemên folklorî, sûdeke pir mezin didin mirov. Herweha astengiyeke mezin jî li pêşberê asîmîlasyonê çêdikin, guhartineke mezin di mejiyê mirovan de çêdikin, hem jî şexsiyeteke netewî ji mirov re diafirînin. Bi xwendina wan mirov êdî rind dizane ku nijada mirov çi ye, mirov bi xwe kî ye û bav û bapîrên mirov jî kî bûne û çi kirine.

Piraniya klasîkên kurdî/kurmancî li ser xîmê toreya kurdî û folklora kurdî ava bûne. Ji ber hindê ye ku em dibînin, ew bi gotinok û meselok û biwêjên kurdî hatine dagirtin. Peyîtandina vê yekê, çewa ku Ehmedê Xanî jî gotiye:
:"Amac gotin û guzaf in, lê Mem û Zin bûn behane."

Di berhemên klasîk de, ev babetên hanê cih girtine:
* Afirandina dinyayê û pergara exteran.
* Rewşa kaînatê û dabeşkirina dinyayê wek parzemîn.
* Afirandina bavê mirovan Adem pêxember û ji dola wî pêxemberên ku derketine holê heta Mihemed Pêxember
* Hemû cûre şaxên zanistiyê.
* Berpirsyarî û xwenasiya mirovan û mirovahî
* Berbihevanîna zaravayên kurdî.
* Term û bêjeyên kevnare.
* Grêdana mirovan bi koka wan ve û serbilindiya wan bi nijada wan.
* Camêrî û mêvanperwerî
* Mêjû
* Vêje
* Ol û ayîn
* Bipêşketina mejiyê mirovan

## Lîsteya navên 151 klasîkên Kurmancî

* Axa Şewqiyê Bêdarî
* Bekir Begê Erizî
* Burhan Abdella
* Celadet Bedirxan
* Cegerxwîn
* Derdî
* Dr. Mesûd Kitanî Bihnarî
* Ebdulqadir Beg Guş - Feqî Sirayî-Dibe Goş yan jî Gûş
* Ebdulqadir Kuvlî
* Ebdulsemedê Babek
* Ebdurehîm Rehmiyê Hekarî
* Ebdurehîm Şewqî
* Ehmedê Nalbend
* Ehmed Ramizê Licî
* Ehmedê Katib
* Ehmedê Mirzayê, Wanî
* Ehmedê Xanî
* Eliyê Herîrî
* Elî Seydo Goranî Kurdî
* Eliyê Teremaxî
* Eliyê Amêdî Elî el Emadî
* Enwerê Mayî
* Feqe Ehmed Rusî Elmuxlis
* Feqe Reşîdê Hekarî
* Feqe Reşîdê Şalekî
* Feqiyê Teyran
* Fethulahê Sêrtî
* Hecî Fetahê Hezroyî
* Hamidê Mayî
* Haris Bedlîsî Sewadî
* Heme Kûr
* Hemîdî
* Hesenê Bamernî
* Hesenê Kewaşî
* Hezîn
* Husniyê Bamernî
* Hiznî bavê Adil
* Îsmaîlê Bazîdî
* Kamîran Bedirxan
* Laxerê Cizîrî
* Mele Mensûr Girgaşî
* Melayê Bateyî
* Melayê Cizîrî
* Mele Ebdulkerîmê Banî
* Mele Ehmed Qoxî
* Mele Ehmed Xasî
* Mele Eliyê Findikî
* Mele Ebdulhadiyê Comanî
* Mele Ebdulmecîd
* Mele Hesen Kurdî
* Mele Hesen Qerenazî
* Mele Huseyn Keleş
* Mele Mehmûdê Bazîdî
* Mele Mehmûd Dêrşewî
* Mele Mehmûdê Hoserî
* Mele Mensûr Girgaşî
* Mele Mihemed Liceyî
* Mele Mûsa Mizî
* Mele Naîf
* Mele Necmedîn Tengezarî
* Mele Nûriyê Hesarî
* Mele Nûrûllahê Godişkî
* Mele Yûnisê Erqetînî
* Mele Xelîlê Sêrtî
* Mele Yasîn Yusrî
* Mêzer Rast
* Mihemed Axayê Bisrî
* Muhemmed Elî Ewnî
* Muhemmed Emînê Heyderî
* Muhemmed Emînê Hilalî Goyan
* Muhemmed Hezînê Xalidî
* Muhemmed Sedîqê Şernexî
* Muhemmed Seîdê Birîfkî
* Muhemmed Teyar Paşa Xerîbî
* Muhemmed Mexribî
* Muhemmed Zêbarî
* Mîhreban Berwarî
* Mihrî
* Mîna
* Mîr Emadedînê Hekarî, Hakimê Hekarî
* Miskîn
* Mistefayê Bîtarî
* Miradxan
* Nadirê Kanîsarkî
* Namî Mele Hesen Hişyar
* Necmedînê Bamernî
* Nesîmî
* Newres
* Nûredîn Zaza
* Osman Sebri
* Pertew Begê Hekarî (Mistefa Beg)
* Remezan Axa Cizîrî
* Remezanê Bedlîsî
* Sadiq
* Sadiq Behaedîn Amêdî
* Sariya Mistefa Doskî
* Sebûrî, Hakimê Hekarî
* Şehabê Hekarî
* Selim Silêman
* Selîmî
* Seyfiyê Hekarî
* Seyîd Eliyê Findiqî
* Şiblî Sindî
* Siyehpûş (Siyapûş)
* Sûriye yan Sewriyê
* Xanima Diyarbekrî
* Şerefxanê Hekarî
* Sewdaî
* Şewket
* Şewqî
* Şêx Ebduletîfê Şûşî Seyfî
* Şêx Ebduselamê Cizîrî
* Şêx Ehmedê Hilî yê Rimanî
* Şêx Elaedîn Xeznewî
* Şêx Ebdulqadirê Sanî
* Şêx Evdirehmanê Axtepi
* Şêx Hesib Axtepi
* Şêx Fethullah Werqanisi
* Şêx Eskeri
* Şêx Memdûh Birîfkanî
* Şêx Muhemmed Can
* Şêx Muhemmedê Kerbelayî
* Şêx Nûr Muhemmed
* Şêx Nûredînê Birîfkî
* Şêx Qedriyê Cezerî
* Şêx Salihê Êtûtî
* Şêx Şemsedîn Qutb
* Şêx Silhedîn kurê Şêx Seîd
* Şêx Taha Mayî
* Şêx Tahirê Şûşî
* Şêx Xiyasedîn Emre
* Şêx Xiyasedîn Neqşebendî
* Taha
* Tahir Ruşdî
* Tahirê Redî yê Amêdî
* Teyfiyê Hekarî
* Ubeydulah Birîfkî
* Usam Efendî Babij
* Xakî
* Xalid Axayê Bisrî
* Xalid Axayê Serênî Halet Efendî
* Xalid Axayê Zêbarî
* Xalidê Sêrtî
* Xan Ebdalê Cezerî
* Xelîfe Yûsiv
* Xerîb
* Xeyat

Kategorî:Wêjevanên kurd