Proseya aştiyê ya PKK û Tirkiyê 2025

**Proseya aştiyê ya PKK û Tirkiyê** pêvajoyeke çareseriyê ye ku di navbera Abdulah Ocalan, Partiya Karkerên Kurdistanê û Tirkiyeyê de di sala 2025an de hatiye despêkirin. Ev pêvajo piştî pêvajoya ku navbera salên 2013 û 2015an de têk çûye, pêvajoya duyem a aştî û çareseriyê ye. Ji bo çareserî û sekinîna şer niha komîsyoneke bi navê komîsyona hevgirtina neteweyî, biratî û demokrasiyê li meclîsa Tirkiyeyê hatiye ava kirin ku endamê komîsyonê ji parlamenterên partiyên cuda pêk tên.

## Paşperdeh
Pêvajoya aştiya ku di navbera salên 2013 û 2015an de destpêkiribû di tîrmeha sala 2015an de bi dawî bibû û pevçûnên di navbera Hêzên Çekdar ên Tirkiyê û Hêzên Parastina Gel (HPG) de ji nû ve dest pê kiribû. Her çiqas piştî vê pêvajoyê, aktorên siyasî yên cûda nêzîkatiyên cûda li hember pirsgirêka kurd bidine nîşan lê dîsa pêvajoyeke danûstandinên fermî ji nû ve dest pê nekir. Piştî ku pêvajoya çareseriyê bi ser neket, siyasetmedarên wekê Selahattîn Demirtaş, Figen Yüksekdag û Sırrı Süreyya Önder ku di vê pêvajoyê de cih girtibûn hatibûn girtin. Rêberê PKKê Abdullah Öcalan ku serkêşiya hevdîtinên Îmraliyê dikir, bi salan tecrîdkirî dimîne û tu têkiliya wî bi cîhana derve re hatibû qutkirin. Ji bo rakirina tecrîda li ser Abdullah Ocalan, komeke girtiyên siyasî yên kurd di girtîgehan dest bi rojiya mirinê kiribûn.

Heta sala 2024an pêşketinên di siyaseta navxweyî û derve ya Tirkiyeyê de û hevsengiyên siyasî yên li Iraq û Sûriyeyê nîqaşên li ser pêvajoyeke çareseriyeke nû dîsa aniye rojevê. Hilweşîna rejîma Esed li Sûriyeyê, hilbijartina Trump li Dewletên Yekbûyî yên Amerîkayê û Şerê Hemas-Îsraîlê ku di encama Operasyona Lehiya Eqsayê ya 7ê cotmeha sala 2023an de dest pê dike, hinek ji wan bûyeran e ku dîsa pêvajoya çareseriya pirsgirêka kurd aniye rojevê. Di encama van pêşketinan de, helwesta serokê Partiya Tevgera Neteweperest Devlet Bahçeli li hember tevgera siyasî ya kurd bi tevahî guheriye û di vekirina sala nû ya qanûndanînê ya Meclîsa Tirkiyeyê de roja sêşemê 1ê cotmeha 2024an de, bi dest dayîna koma DEM/HDPê gavên pêşîn ên pêvajoya aştiyê avêtiye.
## Pêvajo
### Gavên despêkê
Yekem car pêvajo di 22ê cotmeha 2024an de bi banga serokê giştî yê MHPê Devlet Bahçelî dest pê kiriye. Devlet Bahçelî di axavtina xwe de bang li Abdullah Öcalan dike ku were Meclîsa Mezin a Neteweyî ya Tirkiyeyê û jê dixwaze ku beşdarê koma DEM Partiyê bibe û biaxive ku wî Partiya Karkerên Kurdistanê fesih kiriye lêbelê, wî pêşniyar kir ku ger Öcalan vê axavtinê qebûl bike, divê mafê wî yê hêviyê were bikaranîn û Öcalan ku 26 sal in li Girtîgeha Îmraliyê girtî ye, were berdan. Cîgirê Serokê MHPê Feti Yıldız diyar kiriye ku ji ber ku 22ê cotmehê qonaxeke girîng bû, nirxandinên siyasî êdî wekî berî û piştî 22ê cotmehê dê werin nirxandin. Di 24ê cotmehê de, Omer Öcalan ragihandiye ku piştî salan li Girtîgeha Îmraliyê bi Abdullah Öcalan re hevdîtinan pêk aniye ku Abdullah Öcalan di tecrîdê de bû û têkiliya wî bi cîhana derve re tunebû. Di 28ê kanûna 2024an de piştî gelek salan yekem pêwendiyên fermî ya bi Ocalan re pêk hat ku endamên desteya Îmraliyê Sirri Sureyya Önder û Pervin Buldan li Îmraliyê bi Abdullah Ocalan re hevdîtinan pêk anîn. Abdullah Öcalan di daxuyaniya xwe ya bi desteyê re de behsa ji nû ve organîzekirina têkiliyên tirk û kurdan kiriye û di axavtina de diyar kiriye ku ji nû ve organîze kirina têkiliyên kurd û tirkan berpirsiyariyeke dîrokî ye. Di heman rojê de, hevseroka KCKê Besê Hozat daxuyaniyek daye û diyar kiriye ku ew piştgiriyê didin banga Öcalan.
### 12mîn kongreya PKKê
Partiya Karkerên Kurdistanê di 5-7ê gulana sala 2025an de li Herêmên Parastina Medyayê ku di nav sinorên Başûrê Kurdistanê de cih digire, kongreya xwe ya 12emîn li dar xist. Di vê kongreyê de Partiya Karkerên Kurdistanê ragihand ku wan şerê çekdarî bidawî kiriye û di daxuyaniya kongreyê de hatiye diyarkirin ku di kongreyê de "biryara hilweşandina avaniya rêxistinî ya PKKê û bidawîanîna rêbaza têkoşîna çekdarî" hatiye girtin. Piştî ragihandina kongreyê Komîteya Rêveberiya Navendî ya Partiya DEMê daxuyaniyek weşand û ji bo beşdarbûna wan a di pêvajoyê de spasiya Devlet Bahçelî, Recep Tayyip Erdogan, Özgür Özel û Abdullah Öcalan kirin.

## Mijarên têkildar
* Proseya Aştiyê 2013–2015

## Çavkanî

Kategorî:2025 li Bakurê Kurdistanê
Kategorî:2025 li Kurdistanê
Kategorî:2025 li Tirkiyeyê