Sindî

**Sindî**, navê eşîreke li Kurdistanê ye. Li herêma Sindî ya li navbera Duhok, Zaxo û Botan-Hekariyê dijîn. Sindiyên di navbera Botan û Hekariyê de li bajaroka Qilaban dimînin. Li Tirkiyê li Hodane, Mola Şehbas, gundê Zeviyê, Roboskî, Hedriş, Yekmal, Şexon, Cizîr, Silopî û Mêrdînê jî gelek sindî dijîn.

## Dîrok
Sindiyên kurd di dîrokê de dewleteka mezin ava kirine. Ev dewlet beriya 3500 salan e ava bûbû. Navê wê dewletê Împeretotiya Mitannî ye (5). Avakirina vê împeretoriyê jî wiha çêdibe Malbatek ji kurdan koçberê Hindistanê dibe. Li wir li herêma Sind niştecih dibin. Piştî demeke dirêj ji Hindistanê dîsa vedigerin welatê xwe Kurdistanê(6). Ji wan re dibêjin kurdên Sindê. Li pêşiyê tên Amedê. Li Amedê (Diyarbekir) dewletekê ava dikin. Riha (Urfa), Mêrdîn, Sîncarê jî bi dest xwe ve dihînin. Li Mêrdînê Weşukaniyê dikin paytext. Navê dewleta wan Mîtanî bû û navê çiyayê Metîna ji wir tê. (7)2 jinên delaltirîn ên di dîrokê de navdar ji wan Sindiyan bûn. Ew Nefertîtî û Nefertarî ne. Nefertîtî û Nefertarî şû bi Fîrewnên Misrê dikin.(8) Û li wir dest danîn ser rêvebertiya dewletê.

Niha li Hindistanê herêma Sind heye û zimanê wan Sindiyanî ye. Li piştî hezar salan ev kurdên Sindî ji her alî ve bûn kurdên Îranî. Divê bê gotin ku peyva "Îran" ji "Aryenê" tê. Bi eslê xwe Kurdistan, Ermenistan, Azerbaycan... jî Îran in. Kurd Mezopotamiyên Îranî ne. Ango Mezopotamiyên Aryen in. Ji bavûkalên kurdan, farisan, Hindistaniyan, Pakistaniyan, Afxaniyan, Azeriyan, ingilîz, frensî, alman... re dibêjin "aryen".

## Ocax/Icax
Eşîra Sindiyan li 14 Icaxen Mala Acamme, Mamizdeni, Pisaxa, Benestani,Coneki,
Bosali,Neri,Sheranshi,Perexi,Mendozî,Mcoli,Bileki,Sofi,Shexesdeni û Shivameni belavdibe.
119 Gunden Eşîra Sindiyan

### [[Boselê]]
# Bosale
# Zewka Bosale

### Sheranshi
# Sheranshe
# Behere

### Sêxzdînî
# Nordîna

### Perexi
# Perexê

### Mendozî
# Kundok
# Bazingüra

### Bileki
# Karpete Bileka

### [[Mala Acamme]]
# Derkar
# Bandro
# Banka Mala Shexe
# Merge
# Minini
# kirannsh
# Banka Mala Hocey
# Banka Mala Axoy
# Hedrîşê

### Pisaxa
# Ava Gize
# Bazingira
# Petrome
# Kirkirank
# Kelok
# Kundok
# Grik Sindi
# Grika Haci Islami
# Darhozan
# Marsis
# Gewrîk

### Sofi
# Pirbla
# Cemke Delal
# Zorava
# Be Shilke
# Derinke
# Barkavere
# Cemtri
# Avlih
# Ceme Mesolmete
# Hodanê

### Benestani
# Berzire
# Karne
# Mutifa
# Kizave
# Rabanka
# Hewreze
# Hawshine
# Dashtmasake
# Dashatmasek Mela
# Dahleke Gundik
# Dahlek Malek
# Cem Mishko
# Dornex
# Desht Masek Çhem
# War Sora
# kukite silopi 
# mehla sındiya silopi
#

### Çonkî
# Bêxebarê
# Sindava
# Hizawa
# Yosif Ava
# Gundik Ayub
# Mamîsa
# Ser Silavke
# Lêvo
# Karpete
# Alêşkê
# Dasîkê
# Nav Kandala
# Gelî Dergel
# Dere
# Dahlika Çonêkiya
# Harîna
# Bêrsivê
# Roboskê
# Şiridê

### Miçolî
# Qasroke
# Mergashishe
# Xerabe
# Sorink

### Nerî
# Derkar Nery
# Gundik
# Dercelal
# Dahlik
# Stavlan

### Mamizdeni
# Behrava
# Terike
# Terik Erab
# Terik Smo
# Keberoke
# Tawke
# Xerababke
# Emer Axa
# Terik Hassan
# Xilafte
# Bacile

### Shivarmeni
# Xwake
# Bagoltke
# Tîka
# Berkevir
# Spindaroke
# Xerxabka
# Zewke
# Avgani
# Serko

## Gundên Masehiyan li Devera Sindiya
# Biglale
# Elanîsh
# Derashishe
# Senate
# Sharansha Felaha
# Bersive
# Levo
# Hizawa
# Nafkandala
# Bacowae
# Êrê
# Deshte Texê
# Behnone Sîndîya
# Mergasora
# Piraka
# Benaxre
# Der Abon
# Pish Khabour
# Her Gunda
# Gondkosa

## Têbînî

Li Dîf Jêderên Kevin û Axivtnên Babo Bapîran Gûllî û Sindî eşîreka Pêkve Bon Ta Salên ( 1919 ) Heta Nokejî Têkelîya Navbera Herdo eşîreta Ji Layê Çivakî û Keltorî Ve Zor Lêk Nêzîkin.

## Dengbêjên Devera Sindiya
* Awaz Xabîrî Boseli

* Serbest Boselî
 
* Abdûlsitar Boselî
 
* Hashim Boselî
 
* Heval Îbrahîm Micoli
 
* Mèhvan Sindî
 
* Adil Sindî Shivermini

* Razi Ubeyd Benstani Nave Huneri Razi Zaxoyi

* Shivan Cegerxwin Coneki

* Mihemmed Can Shivermeni

* Zeravan Tahir Shivermeni Nave Huneri Zeravan Zaxoyi
 
* Ahmed Xorshid Neman Neri

* Eyaz Yusif Psaxa Nave Huneri Eyaz Zaxoyi

* Husni Kizavi

* Hejar Mohammed Shivermeni

* Hejar Arif Coneki

* Karwan Ahmed Sevo Coneki

* Zeravan Lezgin Coneki

* Emer Kizavi

## Çend Navdarên Devera Sindiya
### [[Mala Acamme]]
* Shehbaz Salih
* Mam Omar Salih
* Sadiqe Emeri
* Aliqado
* Ebdulkarim Hamed
* Salih Qasim
* Ismail Seifadin
* Mohammed Mirza
* Izadin Saado
* Hamid Isa
* Abdullah isa şerîf
* Azhat Jangir
* Redwan Mirza
* Said Abdulllah
* Ismail Haci Latif
* Tewter Hesen Yusif
* Reşide salihe hedrişi

### [[Boselê]]
* Elî Halo
* Mohammed Xalid Boseli
* Mehmud Halo
* Naîf Boselî
* Seîd Boselî
* Emer Halo
* Cemal Rashid Ismail
* Hassan Shex Mistafa
* Shex Mistafa Boseli
* Mela Salih Boseli
* Mela Smail Boseli
* Mûsa Omer Boselî
* Haci Qadir Boselî
* Sagvan Halo

### [[Psaxa]]
Psaxa ji Bakurê Kurdistanê, ji Wanê hatin e. Eslê xwe Garisan in. Silêman Axa Sindi seroke eşira sindiye.

* Avdi Cemil Axa
* Silêman Avdi Axa (Dr. Silêman)
* Yusıf Entêr Xamû
* Bıshar Axa
* Ömer Bıshar Axa
* Mohammed Macit
* Ali Awni
* Abdulla Bishar Axa
* Hamid Hefzullah
* Hamid Xasti
* Selman Xorsho
* Jebar Meho
* Ismail Tabir
* Said Sofi Osman
* Alixan Hamid

### [[Şivarmeni]]
* Bedirxan Sindî
* Hecib Sindî
* Silêman Hecî Bedrî
* Reşîd Sindî
* Hemza Hecî Bedrî
* Elî Sindî
* Mohammed Teyar
* Arif Derwêş
* Kovan Sindî

### [[Çonekî]]
Çonekî Tên Hijmartin Ji Mezintirîn Beşa Sindiyan.
* Mistafa Joma
* Xedir Emer Bêxebarî
* Hejer Ismail Cuno
* Mohammed Semo Duda
* Hacî Xidir Bêxebarî
* Nurî Xidir Bêxebarî
* Abdullah Meho
* Îsmaîl Abush
* Şahîn Şêxo Bêxebarî

### [[Benestani]]
* Abdülrahman Dino
* Mela Teha Dashtmesaki
* Ismet Dino
* Seyidd Xalid
* Sagvan Seyid Xalid
* Mela Sediq Dornexi
* Heji Reshid Neamo Dornexi
* Ahmedi Heji Reshidi Neamo
* misaye mohammede  Asaf sindi

### [[Nerî]]
* Dr.Rezgar Sindî
* Mihamed Mûsa
* Schibli Axa
* Hussein heji Omar Stavlni
* Emîn Masto
* Heji Omar Stavlni

### [[Micoli]]
* Xalid Shexo
* Musa Timi
* Feysal Sherif
* Sherif Musa
* Aziz Aziz
* Sherif Sherif
* Hamid Sherif
* Selim Derwish
* Mohammed Sherif

### [[Sofi]]
* Haji Mestoye Abe
* Haji Mohamed Mestoy
* Osman Qasim
* Mehama Qasim
* Xelil Mahmud
* Fehmi Ahmed Yousef
* mela ahmed sofi

### [[Mamizdeni]]
* Drbaz Kelesh
* Osman Xalid
* Salih Haci Ibrahim
* Dindar Osman

### [[Sheranshi]]
* Raof Mala Jami
* Abdi Meho
* Selim Ceto
* Ismail Abdilkarim
* Şefiq Mustafa
* Xelîl Mustafa 

### [[Şêxzdîn]]
* Mîrşam Axa
* Elî Betal
* Betal Elî
* Emîn Mohemed
* Nezîr Nourdînî
* Mela Hemîd
* Hussên Tehlo

### [[Perexi]]
* Ali Axaye Qasroki
* Ismail Perexi
* Abdi Ahmed Perexi
* Faris Salih Perexi

## Girêdayinên derve
* Malpere Eşîra Sindiyan
* Malpere Gunde Derkare
* Malpere Gunde Bosale
* Malpere Shehid Mahmoud Halo Bosali

Kategorî:Eşîrên Başûrê Kurdistanê