open-index/open-wikipedia-markdown huggingface dataset:
حسین شہید سہروردی

**حسین شہید سہروردی** چھُ اَکھ پٲکِستٲنؠ ؤزیٖرِ اَعظَم۔

زٲژ:سٲبِقہٕ پٲکِستٲنؠ ؤزیٖرِ اَعظَم
زٲژ:پٲکِستانٕکؠ ؤزیٖرِ اَعظَم
زٲژ:پٲکِستٲنؠ لوٗکھ
زٲژ:1892 پٲدٲیِش
زٲژ:1963 وَفات
اِبراہیم اِسماعیل چُنٛدریٖگَر

**ابراہیم اسماعیل چندریگر** چھُ اَکھ پٲکِستٲنؠ ؤزیٖرِ اَعظَم۔

زٲژ:سٲبِقہٕ پٲکِستٲنؠ ؤزیٖرِ اَعظَم
زٲژ:پٲکِستانٕکؠ ؤزیٖرِ اَعظَم
زٲژ:پٲکِستٲنؠ لوٗکھ
زٲژ:1960 وَفات
ذُلفِقار عَلی بھُٹو

**ذُلفِقار عَلی بھُٹو** (5 جَنؤری 1928 &mdash; 4 اَپریل 1979) اوس اَکھ پٲکِستٲنؠ ؤکیٖل تہٕ سِیاسَتھ دان یُس روٗد 1971-1973 پٲکِستانُک صَدٕر تہٕ 1973-1977 ؤزیٖرِ اَعظَم۔

زٲژ:سٲبِقہٕ پٲکِستٲنؠ ؤزیٖرِ اَعظَم
زٲژ:پٲکِستانٕکؠ ؤزیٖرِ اَعظَم
زٲژ:پٲکِستٲنؠ لوٗکھ
زٲژ:1979 وَفات
بینظیر بھٹو

**بینظیر بھٹو** چھُ اَکھ پٔتِم پٲکِستٲنؠ ؤزیٖرِ اَعظَم۔ 2007 مَنٛز لٲیکھ تَس گوٗلؠ۔

## حَوالہٕ

زٲژ:سٲبِقہٕ پٲکِستٲنؠ ؤزیٖرِ اَعظَم
زٲژ:پٲکِستانٕکؠ ؤزیٖرِ اَعظَم
زٲژ:پٲکِستٲنؠ لوٗکھ
زٲژ:2007 وَفات
غلام مصطفی جتوئی

thumb|غلام مصطفی جتوئی
**غلام مصطفی جتوئی** چھُ اَکھ پٔتِم  پاکِستانیی ؤزیٖرِ اَعظَم.

زٲژ:سٲبِقہٕ پٲکِستٲنؠ ؤزیٖرِ اَعظَم
زٲژ:پٲکِستانٕکؠ ؤزیٖرِ اَعظَم
زٲژ:پٲکِستٲنؠ لوٗکھ
زٲژ:1931 پٲدٲیِش
زٲژ:2009 وَفات
نواز شریف

thumbnail|نواز شریف
**نواز شریف** چھُ اَکھ سٲبِقہٕ پٲکِستٲنؠ ؤزیٖرِ اَعظَم۔ یہِ چھُ ترٛیٛے لؠٹ پٲکِستانُک ؤزیٖرِ اَعظَم بنؠامیت۔

زٲژ:سٲبِقہٕ پٲکِستٲنؠ ؤزیٖرِ اَعظَم
زٲژ:لوٗکھ
زٲژ:پٲکِستٲنؠ لوٗکھ
زٲژ:پاکِستأنؠ ؤزیٖرِ اَعظَمَن ہٕنٛز فِہرِست
زٲژ:زِنٛدٕ لوٗکھ
ولادِیمِیر لینٖن

thumb|ولادِیمِیر لینٖن
**ولادِیمِیر اِلِیچ لینٖن** () اوس اَکھ عٔظیٖم روٗسک اِشتِمٲلی اِنقلابی تہٕ بانی صؤوِت اِتِفاق۔

زٲژ:1870 پٲدٲیِش
زٲژ:1924 وَفات
صؤوِت اِتِفاق

thumbnail|جَنٛڑٕ
thumbnail|نِشٲنی
**صؤوِت اِتِفاق** چہُ اَکھ پٔتِم مُلک۔

زٲژ:مُلُک
زٲژ:سٲبِقہ مُلُک
اَشوک

thumbnail|اَشوک اعٔظَم
**اَشوک** یا **اَشوک اعٔظَم** (; برٛاہمی: 𑀅𑀲𑁄𑀓) اوس قٔدیٖم ہِندوستان سُنٛد شَہَنشاہ۔

## حَوالہٕ

زٲژ:اَشوک
زٲژ:ہِندوستٲنؠ شَہَنشاہ
روٗسی زَبان

**روٗسی زَبان** () چھےٚ اَكھ مَشرِقی سٕلاوی زَبانَ  یہِ روٗس مُلکَس مَنٛز بولنہٕ یِوان چھےٚ۔

## حَوالہٕ

زٲژ:زَبان
مُحَمَّد

**حضرت محمد مصطفیٰ صلی ﷺ** چھِ اِسلام مُطٲبِق خدا پؠٹھہٕ ٲخری پٲغامبَر۔ تمن پؠٹھ سپُد قُرآن شٔریٖف نٲزل۔

## شُروٲتی زِندگی
تم آیہ یَتھ دنیاہس مَنٛز 12 یا 17 ربیع الاول اَکھ عام ؤری۔ اَتھ چھِ عام پٲٹھؠ عید میلاد نبی صلی اللہ علیہ وآلہ وسلم ونان۔ اَتھ چھِ دۆیم ناو ہفتہٕ وحدت تہٕ ونان یعنی ملژارک ہفتہٕ۔

## وفات
حضرت مُحَمَّد  گٔیہ ظٲہر پٲٹھؠ 28 صفر المظفر 11 ہجریس مَنٛز رحمت حق۔ تمو کٔر پتہٕ امیرالمومنین حضرت علی علیہ السلامو مدینہ منورس مَنٛز دفن۔ یمن چھےٚ باہ امام وصی تہٕ جانشین۔
گنبد خضری یعنی روضہ پاک حضرت محمد مصطفی صل اللہ علیہ و آلہ وسلم|thumb|right
## احادیث

## زانہِ زِندگی معلوٗماتٕکؠ ذرٲیع

قرآن چھُ اسلامُک مرکزی مذَہبی متن مُسلمانن ہُنٛد یقیٖن چھُ یہِ ز یہٕ چھُ خدا سٕنٛدؠن الفاظن ہِنٛز نمائندگی کران، یُس الله  تعالہن نٲزل کۄٚر مُحمدﷺ پؠٹھ بہ وٕسیٖلہٕ فرشتن ہِنٛدِس سردارس جَبریٖل. قُرآن پاک ، چھُ مُحمدﷺ سُنٛد تٲریٖخی زانہِ زِندگی خٲطرٕ کم کھۄتہٕ کم مَدَتھ فراہم کران۔ زیٛادٕ تر قرآن پاکٕچ آیات چھنہٕ اہم تٲریخی سیاق و سباق فراہم کران کینٛہہ۔

### ابتدٲیی زانہِ زِندگی

## اِسلام برٛونٛہہ عرب

## زِندَگی

### مکٕکؠ ؤری

## گرٕ

محمدﷺ سٕنٛز زِندگی چھےٚ رؠوٲیتی طور پٲٹھؠ دۄن دورَن مَنٛز بیان یِوان کرنہٕ: ہجرت برٛونٛہہ (مکہس منٛز ہجرت (570 پؠٹھ 622 تام) تہٕ ہجرت پتہٕ مَنٛز (622 پؠٹھ 632 تام) ۔

## میٖراث

### اِسلٲمی رؠوٲیت
خدا سٕنٛدِ یکسٲنیتُک تصدیقہٕ پتہٕ، محمدﷺ سٕنٛدِ نبووَتس پؠٹھ یقین چھُ اسلٲمی عقیدُٕک اہم پہلو۔
## حَوالہٕ جات

زٲژ:اِسلام
زٲژ:محمد
ڈیوِڈ کَیمرن

thumbnail|ڈیوڈ کَیمرن
**ڈیوڈ کَیمرن** (David William Donald Cameron) چھُ بدس کال برِطانوی ؤزیٖرِ اَعظَم.

زٲژ:زِنٛدٕ لوٗکھ
نَرینٛدَر مودی

**نَرینٛدر دامودر داس مودی** (گُجرٲتی: નરેન્દ્ર મોદી) چھُ اَکھ ہِنٛدُستٲنؠ سِیاسَت دان تہٕ موجودٕ ؤزیٖر اعظم (2014 پؠٹھ ازتام)۔ امہِ برٛونٛہہ اوس مودی گُجرات (ہندوستان) کِس وزیر اعلیٰ سٕنٛدِ حثیتہٕ خدمات انجام دِژمٕژ۔ سُہ اوس 17 سَتَمبَر 1950 شُمٲلی گجرات کِس مہسانہ ضِلعس مَنٛز زامُت۔

## حَوالہٕ

زٲژ:ہِندوستانٕکؠ سِیاسَتھ دان
زٲژ:ہِندوستانٕکؠ ؤزیٖرِ اَعظَم
زٲژ:1950 پٲدٲیِش
زٲژ:زِنٛدٕ لوٗکھ
زٲژ:ہِندوستٲنؠ لِکھٲرؠ
ہؠنٛدؠ دَرٕم

**ہؠنٛدؠ دَرٕم** چھُ اَکھ مَذہَب۔ اَتھ مذہنس مَنٛز چھےٚ موٗرتی پوٗزا جٲیز۔ 

## حَوالہٕ

## عَلاوٕ زان
*King, Richard. "Orientalism and the modern myth of" Hinduism"." Numen 46.2 (1999): 146-185.
*Frykenberg, Robert Eric. "Constructions of Hinduism at the Nexus of History and Religion." The Journal of interdisciplinary history 23.3 (1993): 523-550.
*Ranganathan, Shyam. "Hinduism, Belief and the Colonial Invention of Religion: A before and after Comparison." Religions 13.10 (2022): 891.
*Oddie, Geoffrey A. "The Emergence and Significance of the term" Hinduism." Hinduism in India: Modern and Contemporary Movements 8 (2016).
*Sinha, Vineeta. "Unpacking the Labels" Hindu" and" Hinduism" in Singapore." Asian Journal of Social Science 25.2 (1997): 139-160.
زٲژ:مَذہَب
آسام

**آسام** چھُ شُمٲلؠ مَشرِقی ہِنٛدوستانَس مَنٛز اَکھ رِیاسَتھ۔

## حَوالہٕ

زٲژ:ہِندوستانچہِ رِیاسَتھ
گوا

thumb|350px|گوا
**گوا** چھُ ہِنٛدوستانَس مَنٛز اَکھ صوٗبہٕ.

زٲژ:ہِندوستانچہِ رِیاسَتھ
گُجرات

**گُجرات** چھُ مَغرِبی ہِندوستانَس مَنٛز اَکھ رِیاسَتھ۔

## حَوالہٕ

زٲژ:ہِندوستانچہِ رِیاسَتھ
کیرَلا

**کیرَلا** چھُ جۆنوٗبی ہِندوستانَس مَنٛز اَکھ رِیاسَتھ۔ یہِ بَنی رِیاسَتھ ۱ نَوَمبَر ۱۹۵۶ مَنٛز۔ یہِ چھِ ۲۱ سارِوٕے کھۄتہٕ بٔڑؠ رِیاسَتھ رۄقبہٕ حِصاب تہِ اَمُک کُل رۄقبہٕ چھُ ۳۸۸۶۸ کِلومیٖٹَر مُرَبع۔ اَتھ چھِ کُل ۱۴ قَصبہٕ۔

## حوالہٕ

زٲژ:ہِندوستانچہِ رِیاسَتھ
ہِماچَل پرَٛدیش

**ہِماچَل پرَٛدیش** چھُ ہندوستان کِس شُمالَس مَنٛز اَکھ ریاست مغربی ہمالیہ مَنٛز واقع، یہِ چھُ 13 ہن پہاڑن ہنٛز ریاستن مَنٛز اَکھ تہٕ یہِ چھ اَکھ انتہٲئی زمینک تزئینٕچ خصوصیت تھاوان یَتھ مَنٛز واریاہ چوٹیہٕ تہٕ وسیع دریٲئی نظام چھِ۔ ہماچل پردیش چھُ ہندوستانٕچ شمٲلی رِیاسَتھ تہٕ چھُ شمالس مَنٛز جۆم تہٕ کٔشیٖر تہٕ لَداخ کین مرکزی زیر انتظام علاقن تہٕ مغربس مَنٛز پنجاب جۆنوٗب مغربس مَنٛز ہَرِیانا جۆنوٗب مشرقس مَنٛز وۄتٕراکھَنٛڈ تہٕ جنوبس مَنٛز اتر پردیش سٟتؠ اَکھ واریاہ تنگ سرحدک اشتراک کران۔ رِیاسَتھ چھِ مشرقس مَنٛز چینس مَنٛز تبت کہ خود مختار علاقس سٟتؠ بین الاقوٲمی سرحد تہٕ مشترکہٕ کران۔ ہماچل پردیشس چھُ *دیو بھومی* تہٕ ونان، ییٚمیک مطلب چھ 'دیوتاہن ہٕنٛز سرزمین' تہٕ *ویر بھومی* ییٚمیک معنی چھ 'بہادرن ہٕنٛز سرزمین'۔

موجودٕ ہماچل پردیشس پؠٹھ مشتمل زیٛادٕ تر پہاڑی علاقہٕ چھِ پراگ ہسٹورک زمانہٕ پؠٹھ آباد، یَتھ مَنٛز باقین علاقن پؠٹھ انسٲنی ہجرتک واریاہ لہرٕ ووچھمٕتؠ چھ۔ پننہٕ تٲریخ کہ ذریع، اَتھ علاقس پؠٹھ ٲس زیٛادٕ تر مُقٲمی سلطنتہٕ۔ ہنٛز حکومت، یمو مَنٛز کنہہ بھڑن سلطنتن ہنٛز حاکمیت قبول کٔر۔ ہندوستان کہ انگریزن نش آزٲدی برٛونٛہہ، ہماچل برطانوی ہند کس غلبہٕ پنجاب۔ پہاڑی علاقن پؠٹھ مشتمل اوس۔ آزٲدی پتہٕ آیہ واریاہ پہاڑی علاقہٕ بطور چیف کمشنر سنٛد صوبہٕ ہماچل پردیش منظم کرنہٕ، یس پتہٕ مرکزی زیر انتظام علاقہٕ بنیوو۔ 1966 تھس مَنٛز آیہ ہمسایہ رِیاسَتھ پنجابٕکہ پہاڑی علاقہٕ ہماچلس مَنٛز شٲمل کرنہٕ تہٕ ٲخٕر کار آو اَتھ 1971 تھس مَنٛز پوٗرٕ ریاستک درجہ دنہٕ۔

ہماچل پردیش چھ وادین مَنٛز پھہلتھ یَتھ مَنٛز واریاہ ؤری وادن دریاو چھ بہان۔ زراعت باغبانی، آب بجلی۔ تہٕ سیاحت چھ ریاستٕچہ معیشتٕکہ اہم جز۔ پہاڑی رِیاسَتھ چھ تَقریٖبَن عالمی سطحس پؠٹھ بجلی حٲصل کٔرمٕژ، یَتھ مَنٛز 2016 ہس تام 99.5% گرن مَنٛز بجلی چھ۔ رِیاسَتھ آیہ 2016 ہس مَنٛز ہندوستانٕچ دویم یلہٕ کھسہٕ پاک رِیاسَتھ قرار دنہٕ۔ 2017 ہس مَنٛز سی ایم ایس-انڈیا کرپٹ۔ سٹڈی ہٕنٛدس أکس سروے مطٲبق چھ ہماچل پردیش ہندوستانٕچ ساروٕے کھۄتہٕ کم کرپٹ رِیاسَتھ۔ ہماچل پردیش چھ 12 ضلعن مَنٛز تقسیٖم کرنہٕ آمت۔

2026 ہس مَنٛز، ہماچل پردیش چھ دنیاہک سارِوٕے کھۄتہٕ زیٛادٕ استقبال کرن والؠن علاقن مَنٛز زمینس پؠٹھ ٲٹھمس مقامس پؠٹھ، اَمہِ پتہٕ فریڈرکس برگ امریکہ۔ ہندوستانس مَنٛز چھ ہماچل پردیش ہندوستان کس سارِوٕے کھۄتہٕ زیٛادٕ استقبال کرن والؠن علاقن مَنٛز سرفہرست، اَمہِ پتہٕ کیرالہ تہٕ گوا تہٕ ہماچلک بیر ہندوستانس مَنٛز سارِوٕے کھۄتہٕ زیٛادٕ خیر مقدم کرن وول شَہَر۔

## حَوالہٕ

زٲژ:ہِندوستانچہِ رِیاسَتھ
دادرا تہٕ نگر حویلی

**دادرا تہٕ نگر حویلی** چھُ ہِنٛدوستانَس مَنٛز اكھ قومی علاقہٕ.
چَنٛڈی گَڑھ

**چَنٛڈی گَڑھ** چھُ شُمٲلؠ ہِندوستانَس مَنٛز اَکھ شَہَر تہٕ مَرکٔززی عَلاقہٕ۔ یہِ چھُ پَنٛجاب تہٕ ہَرِیانا رِیاستَن ہٕنٛز راز دٲنؠ۔

## حَوالہٕ

زٲژ:ہِندوستانٕکؠ مَرکٔزی عَلاقہٕ
زٲژ:چَنٛڈی گَڑھ
ہِندوستٲنؠ رِیاسَتھ تہٕ مَرکٔزی عَلاقہٕ

ہِندوستانَس مَنٛز چھِ 28 رِیاسَتھ تہٕ 8 مَرکٔزی عَلاقہٕ 

## رِیاسَتھ

## حَوالہٕ
انڈمان تہٕ نیکوبار جٔزیٖرٕ

**انڈمان تہٕ نیکوبار جٔزیٖرٕ** چھُ ہِنٛدوستانَس مَنٛز اَکھ مَرکٔزی عَلاقہٕ.

## ذاتیات
## تاریخ
## جغرافیہ
## ڈیموگرافکس
## نسلی گروہ
## زبانیں
## مذہب
## حکومت اور سیاست
## ذیلی تقسیم
## ثقافت
## معیشت
## نباتات اور حیوانات
## ٹرانسپورٹ
## سیاحت
## تٲلیٖم
## کھیل
## یہ بھی دیکھیں
## حَوالہٕ
## مزید پڑھنا
## بیرونی روابط

زٲژ:ہِندوستانٕکؠ مَرکٔزی عَلاقہٕ
سِکھ مَت

**سِكھ مَت** چھُ اَکھ مَزہَب. سِکھ مَت ک بانی چھُ گٗروُ نانَک.

## حَوالہٕ

زٲژ:مَذہَب
بہائیت

thumbnail
**بہائیت‎** چھُ اَکھ مَزہَب. یہِ مذہب چھ گمراہ مذہب ماننہ یوان۔ کشیر مَنٛز چھ جناب بہا اہندی نمایند۔

زٲژ:مَذہَب
بُدھ مَت

thumbnail
**بُدھ مَت** چھُ اَکھ مَزہَب۔ یہٕ چھُ گوتم بُدھ سٲنٛزن تعلیٖماژن مانن۔

## حَوالہٕ

زٲژ:مَذہَب
بَراک اؤبامہ

thumbnail|بَراک اؤبامہ
**بَراک حُسٖین اؤبامہ** (اَنٖگرَیزی زَبانَ : Barack Hussein Obama II) اوس اَمریکہک صَدرِ مَملِکَت.

زٲژ:زِنٛدٕ لوٗکھ
اَنٛگریٖزی زَبان

**انٛگریٖزی** ()  چھِ ہند یورپی زبانہٕ کس خاندانس مَنٛز اَکھ مغربی جرمن زبان، یمک بولن وٲل، یَتھ اینگلو فون چھِ وننہٕ یوان، برطانیہ کس جزیرس پؠٹھ قرون وسطی کس ابتدٲئی انگلینڈس مَنٛز گیہٕ پیدٕ۔ زبانہٕ ہنٛد ناو چھُ اینگلز، یُس جرمن لوکن مَنٛز اَکھ چھُ یُس امہٕ کس رومن قبضہٕ کرن والن ہنٛد نیرنہٕ پتہٕ برطانیہ ہجرت کوٛر۔ انگریزی چھےٚ دُنیاہس مَنٛز ساروٕے کھۄتہٕ زِیٛادٕ بولنہٕ ینہٕ واجیٚنؠ زبان، بنیٲدی طور پٲٹھؠ سٲبقہٕ برطانوی سلطنت (پتہٕ کامن ویلتھ آف نیشنز) تہٕ ریاستہائے متحدٕک عالمی اثراتن ہٕنٛد وجہ سٟتؠ۔ مینڈرین چینی تہٕ ہسپانوی پتہٕ چھِ انگریزی تریم سارِوٕے کھوتہٕ زیٛادٕ بولنہٕ ینہٕ واجن مادری زبان۔ یہٕ چھِ دنیاہس مَنٛز سارِوٕے کھوتہٕ زیٛادٕ ہچھنہٕ آمژ دیم زبان تہٕ، یَتھ مَنٛز مقأمی بولن والن ہنٛد مقابلس مَنٛز دیمہٕ زبانہٕ بولن وأل زیٛادٕ چھِ۔

## حَوالہٕ

زٲژ:زَبان
بلوچستان (پاکِستان)

**بلوچستان** چھُ پاکِستان مَنٛز اَکھ صوٗبہٕ۔ یہِ چھُ پأکستانک سٲروو کھۄتہٕ بڈٕ صوٗبہٕ۔

زٲژ:پاکستانِک صوٗبہٕ
خیبر پختونخوا

**خیبر پختونخوا** چھُ پاکِستان مَنٛز اَکھ صوٗبہٕ۔ اَتھ اۆس گۄڈ صوٗبہٕ سَرحد ناو۔

زٲژ:پاکستانِک صوٗبہٕ
سِندھ

**سِندھ** چھُ پاکِستانَس مَنٛز اَکھ صوٗبہٕ.

زٲژ:پاکستانِک صوٗبہٕ
پَنٛجاب (پاکِستان)

**پنجاب** چھُ پاکِستان مَنٛز اَکھ صوٗبہٕ۔

زٲژ:پاکستانِک صوٗبہٕ
دِفٲقی راز دٲنؠ علاقہٕ (پاکِستان)

thumbnail|دِفٲقی راز دٲنؠ علاقہٕ
**دِفٲقی راز دٲنؠ علاقہٕ** چھُ پاکِستان مَنٛز اكھ  اِنتِظٲمی علاقہٕ.
* پاکِستانک راز دٲنؠ اِسلام آبادٖ
قُرآن

**قُرآن** چھُ اِسلام مُطٲبِق اَكھ مُقَدَس تہٕ پاک کِتاب۔ اَتھ مَنٛز چھِ تقریبن ٦٦٦٦ آیات، ١١۴ سورہ تہٕ ٣٠ سپار۔ تَمام احکام چھِ اَتھ پاک کِتابہ مَنٛز دَرٕج۔ یہِ کِتاب گیہ شبِ قدٕر مَنٛز نٲزِل یعنی ٢٣ ماہ رمضان المبارک۔

## تحریر

فَیِل:Folio from a Koran (8th-9th century).jpg|*کوفی* رسم الخط، آٹھم یا نوم صدی۔
فَیِل:Qur%27anic Manuscript - Maghribi script.jpg|*مغربی* رسم الخط، 13-14وم صدی۔
فَیِل:Muhaqqaq script.gif|*محقق رسم الخط، 14-15وم صدی۔
فَیِل:Shikastah script.jpg|*شکستہ نستعلیق* رسم الخط، 18-19وم صدی۔
|*کوفی'' رسم الخط، سجاوٹہ سان


زٲژ:اِسلام
زٲژ:قُرآن
عَربی زَبان

**عَربی زَبان** () چھُ اكھ سَمِیٖتِک زَبان یۄس بنیٲدی طورس پؠٹھ عرب دنیاہس مَنٛز چھ بولنہٕ چھِ یِوان۔  یہِ گے أکؠ مہِ صدی مَنٛز شٲمل، اَتھ چھُ عربی لوکن ہٕنٛد ناوَس سٟتؠ پؠٹھ ناو۔ یونانک جغرافیایو مُطٲبِق اوس "عَرَب" لَفٕظ ابتداہَس مَنٛز عربی جزیرٕس پؠٹھ روزن والؠن لوٗکَن بیان کرنہٕ خٲطرٕ اِستِمال کَرنہٕ یِوان.

## حَوالہٕ

زٲژ:زَبان
آزاد کٔشیٖر

**آزاد کٔشِیر** یا **آزاد جۄم تہٕ کٔشِیر** چھُ کٔشِیر ہوند اَکھ حِصہٕ یُس   پٲکِستانَس تَحَت چھُ یِوان۔ یہٕ چھُ 1947 ہَنٛزٕ جنگٕ ہنٛدِؠس نتيٖجَس مَنٛز کٔشِیر سٍیتؠ الگ گۄمت۔

## سیاحتی جائے

* نيٖلم ویلی 
* شاردہ مندر
* مظفرآباد 
* راولاکوٹ 
* شاردہ 
* میرپور 
* دوسٹ

## ریاستِچ علامتۂ

## حَوالہٕ



زٲژ:پاکستانِک صوٗبہٕ
پاکِستان منٛز اِنتِظٲمی علاقہٕ

**[[پٲکِستان|پٲکستانَس]] مَنٛز اِنتِظٲمی علاقہٕ**

### صوٗبہٕ

* صوٗبہٕ پنجاب
* صوٗبہٕ سِنٛدھ
* صوٗبہٕ بلوچستان 
* صوٗبہٕ خیبر پختونخوا

### ریاستہٕ تہ بٲقی علاقہٕ

* آزاد کٔشیٖر
* گِلٰگِت بلتِستان
* فاٹا
اِسلام آبادٖ

thumbnail|اِسلام آبادٖ
**اِسلام آبادٖ** چھُ پٲکِستٲنُک  راز دٲنؠ.

زٲژ:پاکستانِک صوٗبہٕ
تِجارَت

thumbnail
**تِجارَت** چھُ سامان تہٕ سٔہوٗلِیَت دَرمِیان اَدلٕبَدَل.
اَروُندھَتی راے

**اَروُندھَتی راے** چھےٚ اَكھ بھارَتی لِکھٲرؠ تہٕ ناوَل نٔویٖس۔

زٲژ:زِنٛدٕ لوٗکھ
دِبَیش آنٛنَد

**دِبَیش آنٛنَد** چھُ بَین الاَقوٲمی رِشتہٕ مَنٛز اَکھ پروفیسَر. آنٛنَد چھَ اَكھ بِحاری۔
## آگُر
* *Geopolitical exotica: Tibet in western imagination*, U of Minnesota Press, 2007, ISBN|0816647666|97808166476
* *Tibet: A Victim of Geopolitics, Taylor and Francis*, 2009, ISBN|0415484499|9780415484497
* *Hindu Nationalism in India and the Politics of Fear*, Palgrave Macmillan, 2011 ISBN|0230603858|9780230603851
* *World politics, representation, identity: Tibet in Western popular imagination*, Éditeur British thesis service, 2002
## حوالہٕ جات
نِتاشا کول

**نِتاشا کول** چھےٚ اكھ ناوَل نٔویٖس، لِکھٲرؠ، شٲعِر، اِکانومسٹ، آزاد فٲضِل، سَفَر نٔویٖس تہٕ فَن کار۔

## حوالہٕ جات

زٲژ:شٲیِر
زٲژ:زِنٛدٕ لوٗکھ
زٲژ:کٲشِرؠ لِکھٲرؠ
سَنٛجے کاک

thumbnail
**سَنٛجے کاک** (زیوٚن:  ١٩٥٨) چھُ اكھ فِلِم ساز۔ 

## فِلِم فِہرسَت
* *Punjab: Doosra Adhay* (1986)
* *Pradakshina* (1987)
* *Angkor Remembered* (1990)
* *This Land, My Land, Eng-land* (1993)
* *A House and a Home* (1993)
* *Harvest of Rain* (1995)
* *One Weapon* (1997)
* *In the Forest Hangs a Bridge* (1999)
* *Words on Water* (2002)
* *Jashn-e-Azaadi* (2007)
* *Red Ant Dream* (2013)
## نیٚبرِم کُنٛڑٕ
* Official Website of ''Red Ant Dream''/''माटी के लाल'' 
* '''جشن آزادی'''  بلاگ

زٲژ:کٲشِرؠ لوٗکھ
زٲژ:زِنٛدٕ لوٗکھ
زٲژ:کٲشِرؠ پنٛڈِت
جموں کشمیٖر لِبَرؠشَن فرنٛٹ

**جموں کشمیٖر لِبَرؠشَن فرنٛٹ** (اَنٖگرَیزی زَبانَ: Jammu Kashmir Liberation Front - JKLF) چھُ اَكھ کٔشِیر قوم پَرَستی تنظیٖم۔ جۆم کٔشېر لِبَریشَن فرنٛٹک بانی چھ اَمان اللہ خان تہٕ مقبول بٹ۔ اِمک چئیرمین چھُ یاسیٖن ملک۔

## حَوالہٕ
* http://www.jklf.info/
اَبھِنَو گُپت

**اَبھِنَو گُپت**  950 – 1020 AD) چھُ اَکھ عٔظیٖم کٲشُر فِلاسفَر، صوفیانہٕ، موسیٖقار تہٕ جمالِیٲتی کار۔

## حَوالہٕ

زٲژ:کٲشُر شٲعِر
شؠمؠنٛدَر

**شؠمؠنٛدَر** اوس کٔہمہِ صٔدییُک اَکھ کٲشُر سَنَسکرٕٛت شٲعِر۔

## حَوالہٕ

زٲژ:کٲشُر شٲعِر
زٲژ:کٲشِرؠ لوٗکھ
پير حسام الدين راشدی

**پیر حسام الدین راشدی** (سیٚپٹَمبَر 20، 1911 &ndash; اپریٖل 1، 1982) اؤس پاکِستٲنؠ تٲریٖخ دان تُہٕ عٲلِم۔

## حوالہٕ جات

زٲژ:پٲکِستٲنؠ لوٗکھ
زٲژ:1911 پٲدٲیِش
زٲژ:1982 وَفات
زٲژ:پٲکِستٲنؠ مُسَلمان
مُحَمَد اَعٔظم دیٖداماريی

**مُحَمَّد اَعٔظم دیٖداماريی** (مَرُن -1765) اۆس اَكھ کٔشِیري صُوفيٖ شٲعِر۔

## حوالہٕ جات
شيخ احمد اَلفاروقی اَسرہندی

**شیخ احمد اَلفاروقي اَسرہندي** اؤس اَكھ عربي اِسلامي عٲلِم۔
شَميٖم دؠو آزاد

**شَمیٖم دؠو آزاد** یا**شَمیٖم دیو آزاد** چھِ جۆم تہٕ کٔشیٖر ہٕنٛز مَشہوٗر کٲشِر گؠون کار۔

## ذٲتی زِندگی
شمیٖما چھِ عبداللہ دؠو سٕنٛدؠو ٲٹھو شُرؠو منٛزٕ اَکھ۔ أمِس چھِ شےٚ بٲے۔ أمِس چھُ 1980 پؠٹھٕ غلام نبی آزادَس سٟتؠ خاندَر کٔرِتھ ۔

## حَوالہٕ

زٲژ:کٲشُر شٲعِر
زٲژ:زِنٛدٕ لوٗکھ
اُردوٗ زَبان

**اُردُو** یا اُۆردوٗ  چھُ اَكھ آریٲیی زَبان۔ یہِ چھُ زَبان جٔنوٗبی ایشِیا مَنٛز مَشہوٗر۔

## حَوالہٕ
زٲژ:زَبان
سَنَسکرٕٛت زَبان

**سَنَسکرٕٛت** (، ، ) چھُ جۆنوٗبی ایشِیاہٕچ کلاسیٖکی زَبان۔ سَنَسکرٕٛت چھُ ہِند یوٗرَپی زَبانَن ہٕنٛدِس ہِند آریٲیی حِصَس مَنٛز۔

## حَوالہٕ

زٲژ:زَبان
مُفتی مُحَمَد سيٖد

**مُفتی مُحَمَد** اوس ہِندوسٲنؠ رِیاسَتھ جۄم تہٕ کٔشېر ہُنٛد ؤزیٖر اعلی۔

## حَوالہٕ

زٲژ:کٲشِرؠ لوٗکھ
زٲژ:ہِندوستٲنؠ مُسَلمان
زٲژ:2016 وَفات
زٲژ:کٲشِرؠ سِیاسَتدان
بلاول بھٹو زرداری

**بلاول بھٹو زرداری** چھُ اَكھ پاكِستانی سِیاسَت دان۔

زٲژ:پٲکِستٲنؠ لوٗکھ
زٲژ:زِنٛدٕ لوٗکھ
پرَنَب مُکھرجی

**پرَنَب مُکھَرجی** اوس اَکھ ہِندوستٲنؠ سِیاسَتھ دان یُس روٗد 2012 پؠٹھٕ 2017 تام ہِندوستانُک صَدٕر۔ سُہ اوس ہِندوستٲنؠ قومی کانٛگرٛیسُک اَکھ اَہَم رَہنُما۔

## حَوالہٕ

زٲژ:ہِندوستانٕکؠ سِیاسَتھ دان
زٲژ:ہِندوستٲنؠ لوٗکھ
زٲژ:2020 وَفات
وِجَے لَکشمی پَنٛڈِت

**وِجَے لَکشمی پَنٛڈِت** ٲسؠ اَكھ ہِندوستٲنؠ  سِیاسَتھ دان تہٕ جَواہَر لال نِہروٗ سٕنٛز بیٚنہِ۔

## حَوالہٕ

زٲژ:ہِندوستٲنؠ سِیاسَتدان
زٲژ:کٲشِرؠ لوٗکھ
زٲژ:1990 وَفات
اِندِرا گانٛدھی یادگار باغ

**اِندِرا گانٛدھی یادگار باغ** چھُ سِری نَگَر جموں و کشمیرُ، مَنٛز بیگَم صٲب اِندِرا گانٛدھيک یادگار خٲطرٕ اَکھ عٔظیٖم گۄلال باغ۔

## تَصویٖر خانہٕ

فَیِل:Tulip_Garden_in_Kashmir.jpg|
فَیِل:More_purple_tulips.JPG|
فَیِل:Red_and_White_Tulips.JPG|
فَیِل:Red_and_Yellow_Tulips.JPG|


## حَوالہٕ

زٲژ:باغ
زٲژ:سِریٖنََگرس منٛز سِیاحتی جایہِ
مولانا آزاد

**ابوالکلام غلام محیودین احمد بن خیر الدین الحسین آزاد **(11 نَوَمبَر 1888 - 22 فرؤری 1958) اوس اَکھ ہِندوستٲنؠ **آزادی** ہُنٛد کارکن ، اسلامی مذہبی مُصنِف تہٕ انڈین نیشنل کانگریسُک اَکھ  رَہنُما۔ ہندوستان چہ آزٲدی پَتہٕ بنیوو سُہ ہندوستٲنؠ حکوٗمتس مَنٛز گۄڈٕنیک ؤزیٖرِتٲلیٖم۔  سُہ چھُ عام طور  **مولانا آزاد** ناو سٟتؠ یاد یوان کرنہٕ۔

جَوٲنی مَنٛز کٔر آزادن لیچھ اردوشٲیِری۔ سُہ گوٚو بطور صحافی پنٛنہ کامہ ہٕنٛد ذٔریعہٕ مشہوٗر ، برطٲنوی راجس پؠٹھ تَنقیٖد کرن وٲلؠ کامہِ شایع تہٕ ہندوستٲنؠ قوم پرستی ہٕنٛدؠ مقصدٕچ حمایتھ کرنہٕ سٟتؠ تہِ مَشہوٗر۔ آزاد بنیو خلافت تٔحریٖکُک رہنما یَتھ دوران سُہ ہندوستٲنؠ رہنما مہاتما گاندھی یَس سٟتؠ قریٖبی رٲبطس مَنٛز آو۔ خلافت تحریکٕچ ناکٲمی پَتہٕ گوٚو سُہ کانگریسس نزدیٖکھ۔ آزاد بنیو گاندھی سٕنٛدِ عدم تشددٕک سول نافرمٲنیٕ  خیالُک پرجوش حمٲیتھ کار تہٕ کٔرٕن 1919 کِس رولاٹ ایکٹ کِس احتجاجس مَنٛز عدم تعاونٕچ تٔحریک مُنظم کرنہٕ خٲطرٕ کٲم۔ آزادن کوٚر پَنُن پان گاندھی سٕنٛدؠن نظریاتن خٲطرٕ وقف یَتھ مَنٛز *[[سوادیشی|سودیشی]]* (مقٲمی مصنوعات تہٕ ہندوستان خٲطرٕ *[[سوراج|سوراجک]]* (سیلف رول) مقصد فروغ دِیُن شٲمِل چھُ۔ 1923 ہس مَنٛز 35 ؤری وٲنٛسہِ مَنٛز بنیوو سُہ انڈین نیشنل کانگریسک صَدٕر بنن وول سارِوٕے کھۄتہٕ کم وٲنٛسہ شخص۔

اکتوبر 1920 مَنٛز آو آزاد برطٲنوی نوآبادیاتی حکومتہٕ سند مدتھ ننہٕ ورٲے اُترپردیش کِس علی گڑھس مَنٛز جامع ملیہ اسلامیہ قٲیم کرنہٕ خٲطرٕ فاؤنڈیشن کمیٹی ہنٛد رُکُن منتخب کرنہٕ۔ تمہ کٕر 1934 ہس مَنٛز ینیورسٹی ہنٛد کیمپس علی گڑھ پؠٹھٕ نٔو دلہ منتقٕل کرنَس مَنٛز مدتھ۔ یونیورسٹی ہٕنٛدِس مرکزی کیمپس کِس مرکزی دروازس (گیٹ نمبر 7) چھُ امہٕ سُٛند ناو تھاونہٕ آمُت۔

## سَوانِح عُمری

### ابتدایی زندگی
آزاد زاو 11 نَوَمبَر 1888 مکہس مَنٛز یُس تمہِ وز سلطنت عثمانیہہُک اَکھ حصہٕ اوس یس وۄنؠ سعودی عربک حصہٕ چھُ۔ أمہ سُنٛد اصلی ناو اوس سید غلام محیودین احمد بن خیر الدین الحسین مَگر یہِ گوٚو ٲخٕرکار مولانا ابوالکلام آزاد ناوٕ سٟتؠ مشہوٗر۔ آزاد سنٛد مول اوس اَکھ افغان نسبک مُسلمان سُکالر یُس دلہ مَنٛز پنٛنس  بُڈؠ بَبَس سٟتؠ روزان  تِکیٛازِ تہنٛد مٲلِس اوس واریاہ کم وٲنٛسہ مَنٛز وفات گومُت۔ 1857 کِس ہندوستٲنؠ بغاوتَس دوران ، ترٛوو تیم ہندوستان تہٕ گوو مکہس مَنٛز آباد۔ تمہ سُنٛد مٲل محمد خیر الدین بن احمد الحسینین لیچھ باہ کتابہٕ یمن ہُنٛد ساسہٕ بٔد شاگرد ٲس۔تیم سٕنز موج شیخہ عالیہ بن محمد ٲس شیخ محمد بن زہر الواٹری سٕنز کور ۔

آزاد گو 1890 تھس مَنٛز پنٛنس خاندانس سٟتؠ کلکتاہَس مَنٛز آباد۔

## حَوالہٕ

زٲژ:1958 وَفات
زٲژ:1888 پٲدٲیِش
ڈَل سَر

**ڈَل سَر** چھُ سِریٖنَگَر، جۆم تہٕ کٔشیٖرِ مَنٛز اَكھ مَشہوٗر سَر۔ ڈَل سَر چھُ سِری نَگَر شہرَس منٛزٕباگ واقع۔ ڈَل چھُ کٔشیٖرِ ہٕنٛد سیاحتی شوبُک اَکھ اہَم حِصہٕ۔ یہِ چھُ کشمیر وادی مَنٛز سیاحتھ مَنٛز اَکھ لازمی حصہٕ۔

## بیٚیہِ وٕچِھو
ڈُنٛگہٕ
## حَوالہٕ
زٲژ:سَر
زٲژ:جۆم تہٕ کٔشیٖر ہٕنٛدؠ سَر
زٲژ:سِریٖنََگرس منٛز سِیاحتی جایہِ
شِکأرؠ

thumbnail|شِکرا
**شِکرا** چھُ كٔشیر مَنٛز ڈَل سَر پؠٹھ اَكھ ناوک قٕسٕم.

زٲژ:کٔشیٖر
آیروڈٲینامکس

**آیروڈٲینامکس**  (یوٗنٲنؠ زَبان کۂ ἀήρ *aer* (ہوا) + δυναμική (چُستہٕ) پؠٹھہٕ) چھُ  سیالڈٲینامکس تہٕ گؠسڈٲینامکس کۂ اَکھ شاخ۔

## حَوالہٕ
اِنٛدِرا گانٛدھی

thumbnail|اِندِرا گانٛدھی

**اِنٛدِرا پرٛیَِدَرشِنی گانٛدھی** (**نَہروٗ**) ٲسؠ ہندوستٲنؠ سِیاسَتھ دان تہٕ ۱۹۶۷-۱۹۷۷ تہٕ ۱۹۸۰-۱۹۸۴ ؤرؠیَن مَنٛز ہندُستٲنؠ ؤزیٖرِ اَعظَم۔

## حَوالہٕ

زٲژ:ہِندوستانٕکؠ ؤزیٖرِ اَعظَم
زٲژ:ہِندوستانٕکؠ سِیاسَتھ دان
زٲژ:کٲشِرؠ لوٗکھ
زٲژ:1984 وَفات
زٲژ:1917 پٲدٲیِش
سِیاسَتھ

thumbnail
**سِیاسَتھ** چھےٚ سُہ عٔلم یَتھ مَنٛز حۆکوٗمَتھ چَلاونہٕ یِیہِ۔

## حَوالہٕ
مَرَس کَرۄنا وَےرَس

thumbnail|مَرَس کَرۄنا وَےرَس کۂ 3D فوٹوٗ
**مڈل ایسٹ ریسپراتورے سنڈروم کورونوروس** (مختصر: **مَرَس کَرۄنا وَےرَس**) چھُ اِنسانَن مَنٛز انفیکشن اَکھ وَےرَس۔  مَرَس کَرۄنا وَےرَس کۂ عَلامَتَن چھُ تَپھ، نَمۄنِیٖا تہٕ خَراب گٗرَدٰا۔
اپریٖل ۲۰۱۵ نؠپال بٕنیُل

**اپریٖل 2015 نؠپال بٕنیُل** نؠپال مَنٛز 7.8MW اہمِیَت کہٕ بٕنیُل۔

زٲژ:بٕنیُل
زٲژ:نؠپال
مٔی ۲۰۱۵ نٮ۪پال بٕنیُل

thumbnail|نَقشہٕ
**مٔی ۲۰۱۵ نؠپال بٕنیُل** نؠپال مَنٛز 7.3 Mw اہمِیَت کہٕ بٕنیُل۔

زٲژ:بٕنیُل
زٲژ:نؠپال
اَسیٖم اَحمَد عَباسی

thumbnail|اَسیٖم اَحمَد عَباسؠ
**اَسیٖم اَحمَد عَباسؠ** چھُ بارَت كہٕ اَكھ ہِندؠ - اُردوٗ شٲعِر، نَغَمہ نَگار، تہٕ تخلیقی لِکھٲرؠ۔

## حَوالہٕ
یٰسِین اَنور

**یٰسِین اَنور** اۄس اَكھ بارَتی شٲعِر تہٕ پوٹس کارنر گروپ كہٕ بانی۔
راجیٖؤ سٖی۔ مودی

**راجیٖؤ سٖی۔ مودی** اؤس سسکن کمیونیکشن ٹیکنالوجیز كہَ بانی۔

## حوالہٕ جات
كَشميٖريَت

**كَشميٖريَت** چھُ تمام کٲشُر لُکھ دَرمِیان اَكھ باخَبَر پٲرؠ زان تہٕ کٔشِیر حَلقہٕ كہَ اَكھ قوم پَرَستی۔
عَثمان خالِد بَٹ

**عَثمان خالِد بَٹ** اؤس پاکِستان كہٕ اَكھ اَداکار، ہِدایَت کار، صَحافی تہٕ لِکھٲرؠ.

زٲژ:پٲکِستٲنؠ لوٗکھ
زٲژ:زِنٛدٕ لوٗکھ
وَژُن

**وَژُن** چھُ شٲعِری كہَ اَكھ قٕسٕم۔ یہِ شٲعِری چھُ کٲشُر اَدَب مٗنٛز اَكھ اہم دٔستوٗر۔ لفظ 'وَژٗن' چھُ سَنٛسکرِت زَبان كہَ لفظ 'وَچَن' پؠٹھہٕ۔
## ہِوی مَضموٗن
* غَزَل
غَزٕل

**غَزٕل** چھُ شٲیِری ہُنٛد اَکھ صنفِ سخن ماننہ یوان.امیک ہر کانٛہہ شعر چھُ دون مصرن ہُنٛد آسان .تہ پرتھ شعرس چھُ پنن اَکھ مخصوص وزن آسان تہ اَتھ سٕتئ سٕتئ چھُ اَتھ شعرس اَکھ مخصوص بحر  تہ آسان یہِ وزن تہ بحر چھ گۄڑنکس مصرس تہ دویمس مصرس مَنٛز ہیو آسان تہ اَمہِ مزید گژھہ لازماََ غزلہ کین باقی شعرن مَنٛز تہ سوے وزن تہ بحر آسنئ یُس وزن تہ بحر غزلہ کِس گۄڑ شعرس مَنٛز ورتاونہ آمُت آسہِ.غزلہ کِس گوڑ شعرس چھ مَطلَع ونان تہ اَمہِ کس ٲخری شعرس چھ مَقطع ونان.

## حَوالہٕ
ديٖنا ناتھ نٲدِم

**دیٖنا ناتھ نٲدِم** (1916-1988) (کٲشُر : /diːnaːnaːth nəːdim/ )  اوس 20مہٕ صدی ہنٛد اَکھ ممتاز کشمیری شٲیِر۔ تم زاے 18 مارٕچ 1916 مَنٛز سرینگرس مَنٛز۔ تمو کوٚر کٔشیٖر مَنٛز ترقی پسند لِکھٲرؠن ہنٛز تٔحریٖک عملی ہٕنٛز رہنمایی تہِ۔  نٲدِم سٕنٛز زبان ٲسؠ کٲشُر، مَگر تیم کۆر آغازس مَنٛز ہندی تہٕ اُردوٗ مَنٛز لیکھُن شۆروٗع. 
## '''ادبی کأم'''
کٔشیٖرِ ہِنٛزِ سرزٔمیٖنَس سۭتہِ جُڑِتھ اوس نٲدِم کٲشِرِ بولان، حالانٛکہِ أمہِ اوس گۄڈٕ ہِنٛدی تہٕ اُردوٗہس مَنٛز تہِ لیوٗکھمُت۔ تٔمؠ کوٚر پنٛنہِ وٲنٛسہِ تہٕ پانس کھۄتہٕ لکٹؠن ہِنٛدیٚن شٲعرن ہِنٛدِس أکِس بٔڑِس جمٲژ متأثِر.ندیٖمن لیٚچھ **وِتاستا** (جہلم دٔریاو) ہِوؠ اوپیرا تہِ، **سفر تہٕ شیٚحجار**، **ناگ راے تہٕ ہیٖمأل**، **شُہُل کُل**، **بۆمبُر تہٕ یٔمبٕرزل**.أمہِ سٕنٛز ساروِی کھۄتہٕ مشہوٗر اوپیراٹک کٲم ٲس بۆمبُر تہٕ یٔمبٕرزل، یُس کٲشِرِ مَنٛز شایع گژھن وول گۄڈٕنیُوک اوپیرا اوس۔ **مےٚ چھِ آش پگھہٕچ** یہِ چھےٚ کٔشیٖرِ ہِنٛز سارِوٕے کھۄتہٕ طاقتور جَنٛگ خٕلاف نظم یۄسہٕ نٲدِمن لیٚچھمٕژ چھےٚ۔ أمِس مِیوُل 1971 تھس مَنٛز سوویت لینڈ نہرو ایوارڈ تہٕ 1986 تھس مَنٛز "شُہُل کُل" خٲطرٕ ساہتیہ ناٹک اکیڈمی ایوارڈ۔ سُہ گُزریٛوو 7 اپریل 1988 دوہ ۔

زٲژ:کٲشُر شٲعِر
زٲژ:1916 پٲدٲیِش
زٲژ:مارٕچ 18 پٲدٲیِش
زٲژ:کٲشِرؠ لِکھٲرؠ
زٲژ:کٲشِرؠ لوٗکھ
زٲژ:1988 وَفات
سُبھاش كاک

**سُبھاش كاک** (زیوٚن: 26 مارٕچ 1947؛ دؠوناگَرَؠ: सुभाष काक) اۄس اَكھ بارَتؠ - اَمریٖكؠ کَمپیوٗٹَر ساینٔسی.

## حَوالہٕ

زٲژ:کٲشِرؠ لوٗکھ
زٲژ:زِنٛدٕ لوٗکھ
سِیٖد بَشِیٖر اَحَمَد

**سِیٖد بَشِیٖر اَحَمَد** چھُ جۆم تہٕ کٔشیٖر ہُنٛد اَکھ سِیاسَت دان یُس شیکھر، پُلووم کِس گامس مَنٛز زاو۔ سُہ اوس راجپوٗر حلقُک رکن۔ 
## حَوالہٕ
زٲژ:کٲشِرؠ لوٗکھ
زٲژ:زِنٛدٕ لوٗکھ
زٲژ:کٲشِرؠ سِیاسَتدان
لال چوک

**لال چوک** چھُ سِری نَگَر کہِ شَہَرى مَرکَز.

## حَوالہٕ

زٲژ:سِریٖنَگَر
زٲژ:سِریٖنََگرس منٛز سِیاحتی جایہِ
خانقاہ معلیٰ نوربخشیہٕ خپلو بالا

*خانقاہ معلیٰ نوربخشیہٕ خپلو بالا*' چھُ گِلٖگِت بلتِستان، پاکِستانَس مَنٛز ساروٕے کھۄتہٕ زیٛادٕ بوٚڑ نوربخشیہٕ خانقاہ۔
لَل دؠد

**لَل دؠد** (۱۳۲۰ - ۱۳۹۲) ( کٲشُر : /lal dʲad/ ) چھےٚ کٲشِرِ زَبٲنؠ ہٕنٛز گۄڈنٕچ تھَدِ پایٕچ شٲیِر ماننہٕ یِوان۔ أمِس چھِ **لَل مٲج** تہٕ **لَلیشوَری** تہِ وَنان۔ سۄ زایہِ سیٚم پور ناوٕ گامِس مَنٛز۔

أمِس کۆرُکھ لۄکچہِ وٲنٛسہِ پَدمان پورٕ أکِس برَٛہمَن گَرَس مَنٛز خانٛدَر ۔ پَدمان پورَس چھِ از کَل پونٛپَر وَنان۔ دَپان أمِس میٛوٗل نہٕ وٲرِو گَرَس مَنٛز سۄکھ۔ ہَش ٲس تَنگ کَران۔ یوٗت تہِ کھؠن تہِ ٲسٕس نہٕ پوٗرٕ دِوان۔ کٲم ٲسٕس پوٗرٕ ہؠوان ۔

لَل دیٚدِ دِتؠ نہٕ وؠداکھ۔ تَمہِ کۆر صَبٕر۔ تَمہِ کۆر پَنہٕ نِس گۄرٕ شَبدَس تھَپھ۔ تَمہِ وۆن «گۄرَن دۆپنَم اکُے وَژُن، نیٚبرِ دۆپنَم انٛدرَ اژُن...» ۔ امہِ ژھونٛڈ سارِنٕے مُشکِلَن ہُنٛد حَل پانَس مَنٛز۔ وَق ووت أمِس گۄو پَرماتما ہَس سٟتؠ میُل‌۔

## حَوالہٕ

زٲژ:کٲشُر شٲعِر
زٲژ:کٲشِرؠ لوٗکھ
رَمَضان

thumbnail|رمضانُک ژٕندٕر
**رَمَضان** چھُہ اِسلامی تَقويٖم مُنٛز اَکھ رؠتھ۔یہِ چھُ پوٗرٕ دُنیاہَس مُسلمانَن ہٕنٛدِ دٔسؠ روزُک (سیام)، فِرقہ وارانہٕ دعا (صلاتہٕ)، ژھاے تہٕ برادری ہٕنٛدِ رؠتہٕ پٲٹھؠ مناوان۔ یہِ چھُ سُہ رؠتھ تہِ یَتھ مَنٛز قرآن مجید پیغمبر محمدؐ نِش نٲزِل کرنہٕ آمُت ماننہٕ چھُ یِوان۔ رمضانُک سالانہٕ جشن چھُ اِسلام کؠن پانٛژن تھمبن مَنٛز اَکھ ماننہٕ یِوان تہٕ یہِ چھُ 29 پیٹھٕ 30 دۄہَن تام روزان، اکہِ ژٕندٕر وچھنہٕ پیٹھٕ بییِس وقتَس تام۔ امہِ پتہٕ چھِ لۄکٕٹؠ عیٖد مناونہٕ یِوان۔

## ناو
کٲشِرؠ زبانہِ مَنٛز چھُ رمضان لفٕظ فارسی لفظ رمضان پؠٹھ آمُت، یُس پانہٕ عربی لفظ رمضان (وۄشترا:رَمَدان) (فارسی تہٕ کٲشِرؠ سٟتؠ سٟتؠ چھُ واریاہن زبانن مَنٛز ض، ز پٲٹھؠ پرنہٕ یِوان مگر عربی  مَنٛز چھُ ض ، د پٲٹھؠ پرنہٕ چھُ یوان) پؠٹھ آمُت چھُ ییٚمیُک مطلب سخت گرم چھُ۔

## اہم تٲریٖخ

### شُروات

ماہِ رمضانٕچ شُروات چھِ ژٕندٕر ؤچھنہٕ سٟتؠ گژھان۔

### شبِ قدٕر

أتھ رؠتس مَنٛز چھِ شبِ قدٕر (طاقتٕچ راتھ) یِوان۔

### عیٖد

رمضان رؠتھ مۄکلِتھ چھُ شوال اژان تہٕ عیٖد الفطر مناونہٕ یِوان۔

## مذہبی عادتھ

### روزٕ

### سَحَر

رمضان روزٕ چھِ سَحَر پؠٹھ تھاونہٕ یِوان۔

### اِفطار

رمضان روزٕ چھِ اِفطار کٔرِتھ کھولنہٕ یِوان۔

### دان

اَتھ رؠتس مَنٛز چھِ زَکات تہٕ صٔدقہٕ غریٖبن تہٕ مسکیٖنن مَنٛز دِنہٕ یِوان۔

### شام نؠمازٕ

### قُرآنٕچ تِلاوت

مُسلمانن چھِ قُرآن پرنہٕ خٲطرٕ حوصلہ افزٲیی کرنہٕ یِوان۔

## قُرآنس مَنٛز ذِکِر
 رمضان چھُ سُہ رؠتھ یَتھ مَنٛز قرآن آو نٲزِل کرنہٕ یُس اِنسانن خٲطرٕ سراسر ہدایت چھُ تہٕ تِژھن واضح تعلیماتن پیٚٹھ چھُ مُشتمل، یِمہٕ سِیٔز وتھ ہاوَن واجِنہٕ تہٕ حقس تہٕ بٲطلس فرق کرن واجِنہِ چھِ۔ لہٰذا، یُس شَخص وُنؠ کہِ پیٚٹھہٕ اَتھ رؠتس لَبہِ، تَس چھُ لٲزِم اَتھ پوٗرٕ رؠتس تھاوٕنؠ روزٕ۔ تہٕ یُس کانٛہہ مریٖض آسہِ یا سفرس پیٚٹھ آسہِ، تِیلہِ کٔرِن سُہ باقیَن دوہَن مَنٛز روزن ہُنٛد تعداد پوٗرٕ، اللہ تعالیٰ چھُ تۄہہِ سٟتؠ نرمی یژھان کرٕنؠ سختی چھُنہٕ یِژھان کرٕنؠ، اَمہِ موجوٗب چھُو تُہہِ یہِ طریقہٕ وَننہٕ یِوان تاکہ تُہؠ ہیکِو روزَن ہُنٛد تعداد پوٗرٕ کٔرِتھ تہٕ یِمہِ ہدایت سٟتؠ خۄداین تۆہؠ سرفراز چھِو کٔرمٕتؠ، تَتھ پیٚٹھ کٔرِو اللہ تعالیٰ سٕنٛز کِبریٲیی ہُنٛد اِظہار تہٕ اعتراف بیٚیہِ بَنِو شُکر گُزار۔

## حَوالہٕ
زٲژ:اِسلام
اِسلامی تَقويٖم

**اِسلامی تَقويٖم** یا **ہجری** چھُہ اِسلام مُنٛز اِستِعمال اَکھہ مَزہَبؠ کؠلنٛڈَر۔
## ہجری یا اِسلامی تَقويٖم حُنٛز رؠتھَن
 

زٲژ: اِسلام
اَگنؠ شٮیکَر

**اَگنی شؠکَر** اۄس اَکھہ کٲشُر پنٛڈِت لِکھٲرؠ، شٲعِر، تہٕ سِیٲسی کار کُن۔ سُہ چھُ پنُن کٔشیٖرِ ہُنٛد بٲنؠ ۔

## حَوالہٕ
زٲژ:کٲشُر شٲعِر
زٲژ:زِنٛدٕ لوٗکھ
عَبیدالله عَلیم

**عَبیدالله عَلیم** (١٢ جوٗن ١٩٣٩ – ١٨ مٔی ١٩٩٨) اۄس اٗردوٗ تہٕ کٲشُر زَبانَن کہَ شٲعِر۔

زٲژ:کٲشُر شٲعِر
زٲژ:1939 پٲدٲیِش
زٲژ:1998 وَفات
رۄپہٕ بھَوٲنؠ

**رۄپہٕ بھَوٲنؠ**  (c۔ 1621 c۔ 1721 پٲدٲیِش ناو: الکیشوری) ٲسؠ اَکھ صوٗفِیانہٕ کٲشِر شٲعِر۔  سۄ ٲسؠ 17مہ صدی ہٕنٛز اَکھ ہندو سنت یُس موجودٕ کٔشیٖر مَنٛز روزان ٲسؠ۔

## ابتدائی زندگی
سۄ ٲسؠ پنڈت مادھو جو دھارن سٕنٛز کوٗر، یۄس 17مہ صدی کس شُروادس مَنٛز خانکہ-ای-شکٹا، نواکادال (موجودہ سری نگر) کس رہائشی اوس۔ تمو کوٚر تیمس یوگا کہ طریقن سٟتؠ واقف۔ تیم سٕنزِ پیدائشُک صٔحیٖح سال چھُ 1620 تہٕ 1624 کہِ درمیان مختلف اکاؤنٹس مَنٛز مختلف آسان۔ 

زٲژ:کٲشُر شٲعِر
بِلحَنا

**بِلحَنا** اۄس اَکھہ صوُفیانہٕ کٲشُر شٲعِر۔ چورَپَنٛچاشِيٖكا چھُہ بِلحَنا كہَ کٲم۔
## حَوالہٕ
* Introduction to *The Secret Delights of Love*, Peter Pauper Press (1966).

زٲژ:کٲشُر شٲعِر
زٲژ:کٲشِرؠ لوٗکھ
زٲژ:کٔشیٖر ہٕنٛز تَوٲریٖخ
زٲژ:کٲشِرؠ لِکھٲرؠ
رَسوٗل میٖر

**رَسوٗل میٖر** یا **رَسُل میٖر شہبأدی** اۄس اَکھہ کٲشُر شٲیِر یؠم کٲشُر زَبانہِ مَنٛز عشق تہٕ محبت ہانز شٲعِری ہوٗند رواج کُر پود۔ تمؠن چَھہ عام طور پؠٹھ کٲشُر زَبانہِ ہوٗند جان کیٖٹٕس یوان وننہٕ۔

## حَوالہٕ

زٲژ:کٲشُر شٲعِر
زٲژ:1870 وَفات
ڈوٗر شاہ آباد

**ڈوٗر شاہ آباد** چھُہ جۄم تہٕ کٔشېر  مُنٛز اَکھ قصبہٕ۔اتہِ بٔڑؠ بٔڑؠ شٲیِر زامٕتؠ یِمن مَنٛز رَسوٗل میٖر تہٕ چھِ ۔ 

## ناماوار لوٗکھ
*رَسوٗل میٖر
*مَحموٗد گٲمی
*سید میر قاسم

## حَوالہٕ

زٲژ:انَنت ناگ ذِلٕک گام
غُلام حیٖدر گَگروُ

**غُلام حیٖدر گَگروُ** (فَرؤری 1912 - 11 نومبر 1975) اۄس اٗردوٗ تہٕ کٲشُر زَبانَن کہَ شٲعِر۔

زٲژ:کٲشُر شٲعِر
زٲژ:1912 پٲدٲیِش
زٲژ:1975 وَفات
عَبدالاحد آزاد

**عَبدالاحد آزاد** (1903 – 1948)  اۄس اَکھ کٲشُر شٲعِر۔ یِم زاے بَڈگام ضِلہٕ کِس ژوڈُرس مَنٛز۔ تمن چھُ "کٔشیٖر ہُنٛد کریٹٕس" تہٕ وَنان۔ أمِس پؠٹھ اوس رسول میر تہٕ محمود گامی کٲشرؠن غَزٕلَن ہُنٛد اثر۔ تیم سٕندِس مٲلِس اوس سلطان ڈار ناو۔

## حَوالہٕ

زٲژ:کٲشُر شٲیِر
زٲژ:لوٗکھ
زٲژ:1903 پٲدٲیِش
زٲژ:کٲشِرؠ مُسَلمان
زٲژ:کٲشُر شٲعِر
زٲژ:1948 وَفات
اَرنيٖمال

**اَرنیٖمال** (अर्णिमाल) اۄس اَکھ کٲشُر شٲعِر۔

## زِندگی

اَرنیٖمل زاے 1737 عیسوی مَنٛز شُمٲلی کشمیٖر کِس پٹنس نزدیٖک پلہلان گامس مَنٛز ۔ لۄکچہِ وٲنٛسہِ مَنٛز اوس تٔمِس سِریٖنَگَر چہِ رٟنؠ وور پؠٹھ تعلق تھاون واجیٚنہِ مُنشی بھوانی داس کچروٗ ہس سٟتہِ خانٛدر کوٚرمُت۔ تٔمؠ سُنٛد خانٛدار بنٛیوٚو 1788 تہٕ 1792 تھس درمِیان کٔشیٖرِ کِس افغان گورنر جُما خان سٕنٛدِس دربارس مَنٛز اَکھ شٲیِر تہٕ عالیٖم فارسی عٲلِم بنٛیوٚو۔ اِکہٕ وٹہٕ روزنَس دوران جذبٲتی طور دوٗر خانٛدار، پتہٕ ترٛٲو أمؠ یہِ تہٕ گوٚو تتہِ افغان شٲہی دربارَس مَنٛز شٲمِل گژھنہٕ خٲطرٕ کابُل۔

## حَوالہٕ

زٲژ:کٲشُر شٲعِر
زٲژ:کٲشِرؠ لوٗکھ
پرؠم چنٛد

**پرؠم چنٛد** (جُلَے 1880 31 - 1936 8 اکتوبر)  اۄس اٗردوٗ تہٕ ہِنٛدؠ زَبانَن کہَ مَشہوٗر تہٕ مَقبول شٲعِر۔

زٲژ:1880 پٲدٲیِش
زٲژ:1936 وَفات
نٲؤم چومسکؠ

thumbnail|نٲؤم چومسکؠ
thumb|Chomsky hierarchy
**نٲؤم چومسکؠ** () چھُہ اَکھ امریکی ماہر لسانیات، فِلاسفَر، علمی ساینٔسی، ترکشاستری، سیاسی مبصر، سَمٲجی انصاف سرگرم کار کُن، تہٕ انارکو سیندکلسٹ  ایڈووکیٹ.
## حوالہٕ جات

زٲژ:زِنٛدٕ لوٗکھ
جماعت اِسلامی کشمیٖر

**جماعت اِسلامی کشمیٖر** چھُ جۄم تہٕ کٔشِیر مُنٛز اكھ مَزہَبي تہٕ سِیٲسَي تنظیٖم۔ یَتھ تنظیٖمہٕ مُطٲبِق جۄم تہٕ کٔشِیر چھُ نہٕ بارتُک حِصہٕ۔ جماعت اِسلامی کشمیٖرٕکؠ باني چھِ مولانا غلام احمد احرار، مولانا سعد الدین، مولانا مفتی محمد امین، مولانا حکیم غلام نبی، قاری سیف الدین تہٕ مولانا سلیمان صاحب۔

زٲژ:سِیٲسَي تنظیٖم
زٲژ:مَزہَبي تنظیٖم
لول

thumbnail|وٲنِج - لول كہَ اَکھ نِشٲنی
**لول** چھُہ اَکھ اِنسٲنی جَزبٕہ۔
## متبادل الفاظ
*ماے
* عٔشِق
* مُحَبَت
*پیار
اِنسایکلوپیٖڈیا

thumbnail|'''انسائیکلوپیڈیا'''
**اِنسایکلوپیٖڈیا** ( کٲشُر : /ansaːijkloːpeːɖjaː/ ) چھُ معلوٗمات كہَ جَماعت یَتھ مَنٛز کُنہِ شُعبَس مُتلِق مولوٗماتھ آسہِ فَراہَم سَہَل اَندازَس مَنٛز دِنہٕ آمٔژ۔ اِنسایکلوپیٖڈیاہٕک اَندراج چھِ ڈِکشَنری کھوتہٕ بٔڈؠ آسان.

## حَوالہٕ

زٲژ:اِنسایکلوپیٖڈیا
راجہٕ رَوی وَرما

**راجہٕ رَوی وَرما** (مَلیٲلؠ زَبان: രാജാ രവിവർമ്മ؛ ۲۹ اپریل ۱۷۴۷ - ۵ اکتوبر ۱۹۰۶) أؤسہ اَکھ مَشہوٗر بأرَتی رَنٛگ ساز تہٕ فَن کار.

## نِگار خانہٕ

فَیِل:Raja Ravi Varma, Galaxy of Musicians.jpg
فَیِل:Raja Ravi Varma, Radha Waiting for Krishna.jpg
فَیِل:Raja Ravi Varma, Sri Krishna as Envoy.jpg
فَیِل:Shakuntala lost in Dushyanta's thoughts.jpg 


زٲژ:1848 پٲدٲیِش
زٲژ:1906 وَفات
جَل مَحل

**جَل مَحل** چھُ مان ساگَر سَرَس مَنٛز اَکھ مَحل۔ جَل مَحل چھُ جۓ پٗور، راجَستھان مَنٛز.

## حَوالہٕ
چاے

thumbnail|چاے
**چاے** (کٲشُر :  /t͡ʃaːj/ ) چھُ اَکھ توٚت پانیُل چیٖز.

## حوالہٕ جات

زٲژ:چاے
سَبٕز چاے

thumbnail|سَبٕز چاے
**سَبٕز چاے** ( کٲشُر : /sabɨz t͡ʃaːj/ ) چھُ چاے ہُنٛد اَکھ سَبٕز قٕسٕم.

زٲژ:چاے
مَہراذہٕ رَنٛجیٖت سِنٛگھ

thumbnail|مہرازۂ رَنٛجیٖت سِنٛگھ
**مہرازۂ رَنٛجیٖت سِنٛگھ** چهـُ مہرازۂ پَعَنٛجاب تہٕ سِکھ سَلطَنَت کہَ اَکھ راذہٕ.

زٲژ:1839 وَفات
سِکھ سَلطَنَت

**سِکھ سَلطَنَت** چھُ ہندُستٲنی بَرِصٔغیٖر پؠٹھ اَکھ عٔظیٖم سَلطَنَت۔یہِ سَلطَنَت چھٗ کٔشِیر پؠٹھ اَکھ خطرناک پٲٹھؠ حۆکوٗمَتھ۔
ہَری سِنٛگھ

**ہَری سِنٛگھ** ( کٲشُر : /hari sĩg/ ) اوس جۆم تہٕ کٔشیٖرُک ٲخری مَہاراج.

زٲژ:1895 پٲدٲیِش
زٲژ:1961 وَفات

## ابتدٲئی زندگی

ہری سِنگھ زاے جوٚمہِ  مَنجہور ۱۸۹۵ مَنٛز اَمَر مَحلس مَنٛز.

نٛز۔ 

یمہٕ آے ۱۹۱۵ ہَس مَنٛز مہاراجہ پرتاپ سنگھن ریاستی فوجٕکؠ کمانڈر-اِن-چیٖف مقرر کرنہٕ۔

## راج
گُروٗ نانَک

thumbnail|گٗروُ نانَک
**گُروٗ نانَک** (پنجابی زبان مَنٛز : ਗੁਰੂ ਨਾਨਕ) چھُ سِكھ مَت تُک بٲنؠ ۔ 

## حَوالہٕ

زٲژ:سِکھ مَت
تاج مَحل

**تاج مَحل** چھٗ آگرہٕس مُنٛز اَکھ مَشہوٗر سَفید سَنٛگہِ مَر مَر قَبَر.
## حَوالہٕ
ہِمالیَہ

**ہِمالیٖہٕ** چھُہ جۆنوٗبی ایشیا مُنٛز اَکھ پٕہاڑ سِلسِلہٕ۔
بَین الاَقوٲمی یوگا دۄہ

**بَین الاَقوٲمی یوگا دۄہ** چھُہ 21 جوٗن پؠٹھ یوگا خٲطرٕ اَکھ دۄہ۔ مُتَحِدٕ قوم اؠسَمبَلی مُنٛز کور اَمیِک اعلان نَرینٛدَر مودیَن ۔

## بُنیٲد
بَین الاَقوٲمی یوگا دۄہ کور گۄڈٕ گُرو دیے شِری شِری روی شَنکرَن تہٕ اَتھ کٔرؠ پَتہٕ نَریندر مودیَن مَدَتھ.
مقبرہ نادرہ بیگم

thumbnail|مقبرہ نادرہ بیگم
**مقبرہ نادرہ بیگم** (Tomb of Nadira Begum) چھٗ  نادرہ بانو بیگم ہنز مقبرہ۔ مقبرہ نادرہ بیگم اوس مغل شہزاد داراشکوہ ک گَرواجِنؠ۔
یوگا

**یوگا** () چھُہ اَکھ جِسمٲنی تہٕ دؠمٲغی شُعبہٕ۔ یوگا چھؠ بارت پؠٹھہٕ اَکھ دُنِیا بٔڑ ہُنَر۔

## حَوالہٕ
امیٖن کٲمِل

**امیٖن کٲمِل** ( ۱۹۲۴ - ۲۰۱۴ ) ( کٲشُر : /amiːn kəːmil/ ) اوس اَکھ کٲشُر شٲعِر تہٕ اَکھ مَشہوُر کٲشُر ادبی  شخصِیَت۔

## زِنٛدگی

کٲمِل اوس جۆنوٗبی کٔشیٖر مَنٛز کپرن گامَس مَنٛز زامُت۔ تیم کٔرؠ پنجاب یونیورسٹی مَنٛز آرٹس مَنٛز گریجویشن تہٕ علی گڑھ مسلم یونیورسٹی پؠٹھ قانونس مَنٛز ڈگری حٲصِل۔ تمو کۆر 1947 مَنٛز بارس مَنٛز شمولِیَتھ تہٕ 1949 تام کۆر قانونچ مشق۔ اَمہِ پَتہٕ آے تِم سری پرتاپ کالیٚج، سِریٖنَگرَس مَنٛز وۄستاد مُقَرَر کَرنہٕ۔سُہ اوس اَمہِ وقتٕک ترقی پسند مُصَنِفَن ہٕنٛدس تحریکس سٟتؠ قریبی تولُق تھاوان تہٕ امہٕ سٕنٛدؠ اثر سٟتؠ کۆرُکھ اُردوٗ پؠٹھہٕ کٲشِر زَبانہِ مَنٛز لیکھُن شۆروٗع۔ سُہٕ گوو 1958 مَنٛز ریاستی ثقافتی اکیڈمی مَنٛز شٲمل تہٕ سُہٕ آو کٲشِر زَبانہِ ہُنٛد کنونر مقرر کَرنہٕ۔پتہٕ بنیو سُہ کٲشرِ زَبانہِ ہُنٛد اؠڈِٹَر تہٕ واریا ؤریَن تام کۆرُن اکیڈمی ہٕنٛدؠن دۄن رِسالَن  شیرازہ تہٕ سون اَدَب تَرمیٖم۔1979 مَنٛز کوٚر اکیڈمی ہٕنٛدس خدماتو پؠٹھ رِٹٲر.

## شٲیِری

دی اِنساکُلوپیٖڈیا آف اِنڈِیا لیٹریچرس مَنٛز چھُ غلام نبی گوہر کٲملَہ سٕنٛدِس بارس مَنٛز ونان تہٕ لیکھان "سُہ چھُ کٲشِرؠ غَزٕلن ہُنٛد اَکھ وۄستاد تہٕ ام چھِ ابدی قدرِ ہٕنٛز نظم لیچھمژٕ".

## وَفات

امیٖن کٲمِل گوو 30 اکتوبر 2014، برٛسوار دۄہ جۆمِس مَنٛز یَمہِ دُنیا۔سُہٕ اوس 90 ؤری.

## حَوالہٕ

زٲژ:کٲشُر شٲعِر
زٲژ:2014 وَفات

## بیٖروٗنی لِنکہٕ

* کامل سٕنٛز باضٲبطہٕ وؠب سایِٹ 
* میوٗز اِنڈِیا آرکایِو 
* https://books.google.com/books?id=4n_rBDk-GOMC&dq=amin+kamil&pg=PA5
* https://web.archive.org/web/20110721005938/http://muneeburrahman.blogspot.com/2005/08/amin-kamil-editor-par-excellence.html
اومکار کول

**اومکار کول** اوس اَکھ کٲشُر ماہر لسانیات تہٕ بہژبانی۔

زٲژ:2018 وَفات
نٲتھُ لا

thumbnail|نٲتھُ لا
**نٲتھُ لا** چھُ ہِمالیٖہٕ مُنٛز اَکھ پٕہاڑ پاس۔ نٲتھُ لا ک جاے چھُہ بارت ک سککم صوٗبہٕ مُنٛز۔
یوگؠ بھَجَن

**یوگؠ بھَجَن** اوس اَکھ امریکن سِکھ یوگی تہ 3HO ک بانی۔ یوگؠ بھَجَن اوس  کنڈلینی یوگا ک اَکھ ماسٹر.

زٲژ:2004 وَفات
وؠساکھی

**وؠساکھی**  یَتھ بیساکھی تہِ ونان چھِ،چھُ ویسکھ رٮ۪تُک گۄڈنیُک دۄہ تہٕ یہِ چھُ رٮ۪وٲیتی طور پرٛٮ۪تھ ؤرؠ یہِ 13 اپریل تہٕ کُنہِ ساتہٕ 14 اپریل مناونہٕ یِوان۔  یہِ چھُ بنیٲدی طور پٲٹھؠ پنجاب تہٕ شُمٲلی ہندوستانس مَنٛز سونتہٕ کِس فصلُک جشن پٲٹھؠ وُچھنہٕ یِوان۔  ییٚلہِ زَن یہِ ثقافتی طور پٲٹھؠ فصل ژٹنہٕ کِس تہوار کِس طورس پیٚٹھ اَہَم چھُ، ہندوستان کٮ۪ن واریٛاہَن حِصَن مَنٛز چھُ ویساکھی ہِندوستٲنؠ آفتٲبؠ نَوِ ؤرؠ یُک تٲریخ تہِ۔ مگر سِکھن خٲطرٕ چھُنہٕ یہِ نوٚو ؤری تِکیٛازِ چیت رٮ۪تُک گۄڈنُیٛک ؤری چھُ نانکشاہی کیلنڈر مُطٲبِق نوٚو ؤری پٲٹھؠ مناونہٕ یِوان۔

## حَوالہٕ
پرَفُل بِدوَئی

thumbnail|پرَفُل بِدوَی

**پرَفُل بِدوَئی** (1949 – 23 جوٗن 2015) اوس اَکھ ہنٛدوستانٲنؠ صحافی، سیاسی تجزیہ کار، تہ کارکن۔

زٲژ:ہِندوستٲنؠ لوٗکھ
زٲژ:2015 وَفات
ہیکَر

**ہؠکِنٛگ** چھہ کمپیوٹر مُتعلِق اکھہ تکنیک۔ یہِ تکنیک چھہ کینہہ مُلُک مَنٛز غیر قونونی۔

زٲژ:کَمپیوٗٹَر
سَرَبجیٖت سِنٛگھ

**سَرَبجیٖت سِنٛگھ** (پعنجابی زبان مَنٛز: ਸਰਬਜੀਤ ਸਿੰਘ؛ 1963 یا 1964 – 2 می 2013) اوسہ اکھہ بارتی فَرٕد۔ سنگھ پؠٹھ پاکستان تتھ دہشت ک ہانژ۔

زٲژ:2013 وَفات
روزٕ (اِسلام)

**روزٕ** (عربی : *صوم*) چھہ اِسلام مٗنٛز اکھہ ستون۔ روزُن خٲطرٕ چھہ رَمَضان کہ رؠتھ۔
## حوالہٕ جات
 يَا أَيُّهَا ٱلَّذِينَ آمَنُواْ كُتِبَ عَلَيْكُمُ ٱلصِّيَامُ كَمَا كُتِبَ عَلَى ٱلَّذِينَ مِن قَبْلِكُمْ لَعَلَّكُمْ تَتَّقُونَ

 أَيَّامً۬ا مَّعۡدُودَٲتٍ۬‌ۚ فَمَن كَانَ مِنكُم مَّرِيضًا أَوۡ عَلَىٰ سَفَرٍ۬ فَعِدَّةٌ۬ مِّنۡ أَيَّامٍ أُخَرَ‌ۚ وَعَلَى ٱلَّذِينَ يُطِيقُونَهُ ۥ فِدۡيَةٌ۬ طَعَامُ مِسۡكِينٍ۬‌ۖ فَمَن تَطَوَّعَ خَيۡرً۬ا فَهُوَ خَيۡرٌ۬ لَّهُ ۥ‌ۚ وَأَن تَصُومُواْ خَيۡرٌ۬ لَّكُمۡ‌ۖ إِن كُنتُمۡ تَعۡلَمُونَ

 شَهۡرُ رَمَضَانَ ٱلَّذِىٓ أُنزِلَ فِيهِ ٱلۡقُرۡءَانُ هُدً۬ى لِّلنَّاسِ وَبَيِّنَـٰتٍ۬ مِّنَ ٱلۡهُدَىٰ وَٱلۡفُرۡقَانِ‌ۚ فَمَن شَهِدَ مِنكُمُ ٱلشَّهۡرَ فَلۡيَصُمۡهُ‌ۖ وَمَن كَانَ مَرِيضًا أَوۡ عَلَىٰ سَفَرٍ۬ فَعِدَّةٌ۬ مِّنۡ أَيَّامٍ أُخَرَ‌ۗ يُرِيدُ ٱللَّهُ بِكُمُ ٱلۡيُسۡرَ وَلَا يُرِيدُ بِكُمُ ٱلۡعُسۡرَ وَلِتُكۡمِلُواْ ٱلۡعِدَّةَ وَلِتُكَبِّرُواْ ٱللَّهَ عَلَىٰ مَا هَدَٮٰكُمۡ وَلَعَلَّكُمۡ تَشۡكُرُونَ

زٲژ:اِسلام
زَکات

**زَکات** (عربی : زكاة‎) چھہ اِسلام مٗنٛز اکھہ ستون۔

زٲژ:اِسلام
حَج

thumbnail|مسجد الحرام مٗنٛز
**حَج**  چھُ اسلامُک پوٗنٛژِم تھَم تہٕ تِمَن مُسلمانَن خٲطرٕ اَکھ لٲزمی مذہبی فرض یِم جسمٲنی تہٕ مٲلی طور پٲٹھؠ پننہِ زندگی مَنٛز کم از کم اکہِ لٹہِ یہِ انجام دِنٕچ اہلیت چھِ تھاوان۔ یہِ چھُ پرٛٮ۪تھ ؤرؠ یہِ مکہ ، سعودی عربَس مَنٛز اِسلٲمی ریتھ ذول حجہ ہَس مَنٛز گژھان۔
## تٲریخ
اِسلٲمی اصطلاحس مَنٛز چھُ حج سعودی عرب کِس مُقدس شَہَر مکہ کِس کعبہ ہَس مَنٛز "گَھرٕ" کعبَس مَنٛز کرنہٕ یِنہٕ وول اَکھ زیارت گاہ۔ یہٕ چھُ اِسلام کین پانژن ستونو مَنٛز اَکھ، شہادتس سٟتؠ سٟتؠ (حلف کہ کنسہٕ ہنٛد خیال چھُ زِ اللہ (خدا) وراۓ چھُ نہٕ کنہہ دیوتا)، نماز (دعا)، زکوٰۃ (خیرات)، تہٕ سوم (رمضانس مَنٛز روزہٕ)۔ حج چھُ اَکھ سالانہٕ عمل ییلہٕ مسلمانن ہنٛد بھائی چارہ چھُ ظٲہر گژھان تہٕ سٲتھی مُسلمان لوکن سٟتؠ تہنٛز یکجہتی تہٕ خدا (اللہ) سٟتؠ اطاعت چھِ پورٕ گژھان۔ لفظ حج ہُک مطلب چھُ "کعبس سٟتؠ بناونہٕ آمُت زیارت"، اَکھ زیوٗٹھ مقدس سفر یُس مُسلمانو پنٕنؠ روح تمام دنیاوی گناہو نِش پاک کرنہٕ خٲطرٕ چھُ کران، یُس مرنہٕ پتہٕ سفرٕچ ظاہری عمل تہٕ نیک ارادن ہنٛز اۆنٛدروٗنی عمل دۄشوٕنی ہنٛز نشاندہی چھُ کران۔ زیارتٕچ رسم چھِ پانٛژن پؠٹھ شیٚن دۄہَن تام ادا یِوان کرنہٕ، یُس اِسلٲمی کیلنڈر کِس ٲخری رٮ۪تَس مَنٛز 8 مہِ پٮ۪ٹھٕ 12 مہِ یا 13 مہِ دو الحجہ تام پھہلِتھ چھُ۔ تِکیازِ اِسلٲمی کیلنڈر چھُ قمری تہٕ اِسلٲمی ؤری چھُ گریگورین ؤری کھۄتہٕ تَقریٖبَن کاہ-باہ دۄہ لۄکُٹ آسان۔
حجُک موجودٕ نمونہٕ اوس [محمدن اسلامس مَنٛز] قٲئم کوٚرمُت۔محمد]]۔  تاہم، [قرآن] مطٲبق، حجٕک عناصر چھِ [ابراہیمس اسلامس منٛز] زمانہٕ پیٹھہٕ پتہ لگاوان۔ابراہیم](https://ks.wikipedia.org/wiki/%D8%A7%D8%A8%D8%B1%D8%A7%DB%81%DB%8C%D9%85%D8%B3_%D8%A7%D8%B3%D9%84%D8%A7%D9%85%D8%B3_%D9%85%D9%86%D9%9B%D8%B2%5D_%D8%B2%D9%85%D8%A7%D9%86%DB%81%D9%95_%D9%BE%DB%8C%D9%B9%DA%BE%DB%81%D9%95_%D9%BE%D8%AA%DB%81_%D9%84%DA%AF%D8%A7%D9%88%D8%A7%D9%86%DB%94%D8%A7%D8%A8%D8%B1%D8%A7%DB%81%DB%8C%D9%85)۔ اِسلٲمی رٮ۪وایتہٕ مُطٲبِق اوس ابراہمس خۄداے سٕنٛدِ دٔسؠ پنٕنؠ خانٛدارِنؠ اسماعیل کُن چھُ قدیم مکہ کِس ریگستانس مَنٛز۔ آب کس تلاشس مَنٛز، حجر چھُ [الصفا تہٕ المروا] کیٛن دۄن پہاڑن درمیان ستھ لٹہٕ سختی سٟتؠ دوران۔صفا تہٕ مارواہ]] مگر لوٚب نہٕ کانٛہہ۔ اسماعیلس مایوسی مَنٛز واپس یِتھ، تٔمؠ وُچھ شُر پننہٕ زنٛگہٕ سٟتؠ زمینس پیٚٹھ کھژان تہٕ أمؠ سٕنٛدِس کھۄرَس تل آو آبُک چشمہٕ۔

## حَوالہٕ
اَیشوریا رائۓ

thumbnail|اَیشوریا رائۓ
**اَیشوریا رائۓ** (اَیشوریا رائۓ بَچَن) اوس اَكھ بالیٖوُڈ فِلمي اداکارا تہٕ١٩٩٤ ہُنز مِس ورلڈ پاجِنٹك ٹايٖٹِل ہولڈِڙ۔

زٲژ:فِلمي اداکارا
زٲژ:زِنٛدٕ لوٗکھ
شہادَت

210px|thumb|شہادَت
thumb
**شہادَت** چھہ اِسلامَس مٗنٛز ایمان کہ عہد تہ اکھہ ستون۔

زٲژ:اِسلام
نؠماز

**نؠماز**  (عربی : *صلاة*) چھہ اِسلام مَنٛز اکھہ ستون۔

زٲژ:اِسلام
कॉशुर पंडित

**कॉशुर पंडित** छु कॅशीर मंज़ न्यवासि लुख। कॉशुर पंडित सुंद वतन छु कॅशीर ।
यूनिकोड

कम्‍प्यूटिंग मंज़ छु **यूनिकोड** अख बैनुल-अक़वॉमी मेयार, यॆम्युक मक्सद छु प्रथ लेछिमच़ि ज़बानि मंज़ बकार यिवॖवॖनिस प्रथ हर्फस बापथ अख code बनावुन तॖ तथ अख नम्बर द्युन यथ **कोड पॊइंट** वनान छि।

वार्याहव तकनीकी हदव, मसलव तॖ तनकीदव बावजूद छु यूनिकोड अकिस तिछ़ि ऎनकोडिंग स्कीमचि शक्लि मंज़ वॊपद्योमुत यॆम्युक इस्तिमाल सौफ्टवेयरन वार्याहन मुल्कन तॖ वार्याहन ज़बानन लायख बनावॖनॖ बापथ सारिवॖय खॊतॖ ज़्‍यादॖ सपॖदान छु। माइक्रोसौफ्ट विंडोज़ NT तॖ तमिक्य् वॉरिस विंडोज़ २००० तॖ विंडोज़ XP छि लिखावटि हँज़ि अन्दरूनी नुमायन्दगी बापथ यूनिकोड खलि इस्तिमाल करान, खास कॅरिथ UTF-16। यूनिक्स हिव्यव औपरेटिंग सिस्टमव (मसलन लिनक्स, BSD तॖ मैक-OS X) ति छु अलग अलग ज़बानॖ लेखॖनॖ बापथ यूनिकोड पानॖनोवमुत, ख़ास कॅरिथ UTF-8।

## मक़सद
यूनिकोडुक खास मक़सद छु ISO 8859 स्टैण्डर्डचि प्रानि ऎनकोडिंग हॖन्द्यव नॊकॖसव अपोर तरुन, यिम ज़न दुनियॖहक्यन वार्यहन मुल्कन मंज़ इस्तमाल सपॖदान छि मगर पानॖवॖन्य् छिनॖ खास मेल खॆवान। प्रानि ऎनकोडिंग मंज़ छु अख मसॖलॖ यि ज़ि हालाँकि दुज़बॉनी कंप्यूटर प्रॉसेसिंग छि मुमकिन (रोमन हर्फ़ तॖ अख ज़बान), मगर वार्याहन ज़बानन हँज़ (मुख़्तलिफ़ ज़बानॖ अख अकिस सॖत्य् रॅलिथ मीलिथ) छनॖ।

यूनिकोड छु इरादतन हर्फन बज़ात ऎनकोड करान, बजायि तिमन हर्फन हॖन्ज़न शक्लन। चीनी हर्फन हॖन्दिस मामलस मंज़ छु यि कुनि विज़ि तनाज़ुक सबब बनान ज़ि बज़ात हर्फ क्याह छु तॖ तमिच शक्ल क्याह छि (हान क्लासिफिकेशन वुछिव)।

## यूनिकोड कन्सोर्शियम
कैलिफोर्नियाअस मंज़ इस्तादॖ यूनिकोड कन्सोर्शियमन कॊर गॊडनिचि लटि १९९१स मंज़ "द यूनिकोड स्टैण्डर्ड" शाया, तॖ तनॖ छु तथ बुनियॉदी कामि पॆठ बॆयि स्टैण्डर्ड वॊपॖदावान। यूनिकोड आव ISOस सॖतय् वॊपॖदावॖनॖ तॖ अमिक्य् हर्फी उसूल छि ISO/IEC 10646स सॖतय् रलान। यूनिकोडस तॖ ISO/IEC 10646स छि हिशी हर्फी ऎनकोडिंग मगर यूनिकोड स्टैण्डर्डस मंज़ इम्प्लिमॆंटरन बापथ वार्याह ज़्यादॖ ख़बर। अमि अलावॖ छि यिमन दॊन स्टैण्डर्डन रछ़ा बयॊन टर्मिनालॉजी।

## मस॒ल॒
यथ छु वुनि तर्जमॖ करॖनय।
## ऎनकोडिंग
यथ छु वुनि तर्जमॖ करॖनय।
[edit]

## साज़॒ सामान
यथ छु वुनि तर्जमॖ करॖनय।

## तैयार बनाम रल॒-मिल॒ हर्फ
यथ छु वुनि तर्जमॖ करॖनय।

## यूनिकोड त॒ ई-मेल
यथ छु वुनि तर्जमॖ करॖनय।

## बॆयि केंह कथ॒
यथ छु वुनि तर्जमॖ करॖनय।

## वॆबस पॆठ यूनिकोड
यथ छु वुनि तर्जमॖ करॖनय।

## <h2>यूनिकोड फाँट
यथ छु वुनि तर्जमॖ करॖनय।

## यूनिकोडस मंज़ तबदीली हुन्द तॉरीख
यथ छु वुनि तर्जमॖ करॖनय।

## न्यब॒रिम लिंक्स
यथ छु वुनि तर्जमॖ करॖनय।
गौतम बुद्ध

**गौतम बुद्ध** ( १९४४ ईसा पूर्व -१८६४ ईसा पूर्व ) या **सिद्धार्थ गौताम** अथवा सामान्य नाव केवल **बुद्धा** ओस अख तपस्वी तॖ ऋषि। बुद्धा हँज़ रचनॉनन प्यठ बुद्ध धर्म हुँज़ बुनियॉद।
वल्लभ भाई पटेल

**सरदार वल्लभ भाई पटेल** या **वल्लब बाई पटेल **(३१ ऑक्टोबर १८७५ – १५ दसंबर १९५०) ओस बारत देशुक प्रथम उप प्रधानमंत्री। सु ओस बारतीय वकील तॖ सियासॅत दॉन, इंडियन नेश्नल कांग्रेसुन नेता तॖ अख संयुक्त बारतीय जमहूरियतुन संस्थापक पितामह। 

زٲژ:भारतीय सियासतदान
गुरु गोबिंद सिंघ

right|thumb|श्री गुरु गोबिंद सिंगजी तॖ श्री गुरु ग्रंत साहेबजी**गुरु गोबिंद सिंग** क (२२ दसंबर १६६६ - ७ ऑक्टोबर १७०८) पैदाइशी नाव **गोबिंद राए** ओस सिख दर्म मंज़ अख गुरु, रूहॉनी राहनुमा, योद्धा, कवि तॖ दार्शनिक। गुरु गोबिंद सिंगुन पूर्वज़, गुरु तेग़ बहादुर ओस कॉशुर पंडितिन दार्मिक आज़ादी ख़ॉतिर शहीद।

زٲژ:सिख धर्म
اکنگوم

**اکنگوم** چھُ کشیرِ ہندِ اننتناگ ضِلُک اَکھ گام.یہِ چھ لالچوک اَننت ناگ پؠٹھ تَقریٖبَن ۱۲ کلومیٹر دور.

## جغرافیہ
اکنگوم چھُ
33.70 N 75.33
E
پؠٹھ واقع

جۄم تہٕ کٔشېر
سُبھاش چندر بوس

سُبھاش چندر بوس (23 جنوری 1897 – 18 اگست 1945) اوس ہندوستان چہِ جدوجہد آزٲدی ہُنٛد سارِوٕے کھۄتہٕ بوٚڑ تہٕ تھوٚد رہنُما۔ دوٚیمِس جنگہِ عظیمَس دوران انگریزن خٕلاف لڑنہٕ خٲطرٕ بنٲو تٔمۍ جاپان کہِ مدتہٕ سۭتۍ آزاد ہند فوج۔  تٔمۍ سُنٛد دِنہٕ آمُت نعرہ "جئے ہند" چھُ ہندوستانُک قومی نعرہ بنیومُت۔ نعرہ "مےٚ دِیِو خوٗن، بہٕ دِیِو تۄہہِ آزٲدی" تہِ اوس تٔمۍ سُنٛد یُس تَمہِ وِزِ رٮ۪واج اوس۔  ہندوستٲنی چِھ تمس لیڈر نیتا جی تہٕ ونان۔

## حوالہٕ
अटल बिहारी वाजपेई

right|thumb|२००२ मंज़ श्री प्रदानमंत्री अटल बिहारी वाजपेई जी

**अटल बिहारी बाजपेई** (पैदाइश २५ दसंबर १९२४) ओस बारत देशुन साबक़ वज़ीर-ए-आज़म तु आसल सियासतदान। सु ओस भारतीय जनता पार्टी नामी सियासी दल सीठ।

زٲژ:भारतीय सियासतदान
زٲژ:ہِندوستانٕکؠ ؤزیٖرِ اَعظَم
زٲژ:2018 وَفات
रानी लक्षमीबाई

right|thumb|सोलापुर मंज़ रानी लक्श्मी बाई'हुंच़ प्रतिमा|alt=

**लक्श्मी बाई**, **रानी जांसी लक्श्मी बाई** (१९ नॅवंबर १८२८ – १८ जून १८५८), यानि पैदाइशी नाव **मनिकर्निका** आस अख क्रांतिकॉरी तॖ मराठा साम्राज़ मंज़ झाँसी रियासत हंज़ मलिका। लक्श्मी बाई छि १८५७स हिंदुस्तॉनी बॅग़ावत ख़ॉतिर मशहूर। झाँसी रानी लक्श्मी बाई आस बर्रसग़ीरे हिंद मंज़ बर्तानवी हकूमत ख़िलाफ़ अख निशानी। 

زٲژ:1828 پٲدٲیِش
زٲژ:1858 وَفات
बाल गंगाधर तिलक

right|thumb|लोकमान्य श्री बाळ गङ्गाधर तिलकजी: अख तस्वीर

**बाल गंगादर तिलाक** य्आनि **लोकमान्य तिलक** (२३ जुलाइ १८५६ - १ ऑगस्ट १९२०), पैदाइशी नाव **केशव गंगादर तिलक** ओस अख बारतीय राश्ट्रवादी, मास्टरजी, सामाजिक सुधारक, वकील तॖ अख आज़ादी सेनानी। बाल गंगादर तिलाकजी ओस बारतीय जंगे आज़ादी तहरीक हुँद प्रथम नेता।

زٲژ:1856 پٲدٲیِش
زٲژ:1920 وَفات
रबिंद्र नाथ टागौर

right|thumb|गुरुदेव श्री रबिंदर नाथ टागौर जीthumb|दस्तख़त**रबिंद्र नाथ टागौर** (७ मे १८६४ – ७ ऑगस्ट १९४१), या **रवींद्रनाथ ठाकुर** (बांग्ला ज़ॅबान मंज़: *রবীন্দ্রনাথ ঠাকুর*) या आम नाव **गुरुदेव** ओस अख आसल बांग्ला बारतीय बहुश्रुत, लिखारी तॖ कवि। बारतीय तॖ बांग्लादेशी क़ौमी गीत छु रबिंदर नाथ टागौर हन्ज़ क्रित्य।

زٲژ:1861 پٲدٲیِش
زٲژ:1941 وَفات
महात्मा गांधी

right|thumb|महात्मा गांदी ख़ॉतिर अख बुत**मोहनदास करम चंद गाँदी**, **महात्मा गांदी** (२ ऑक्टोबर १८६९ - ३० जॅनवरी १९४८) तॖ आम मंज़ **बापू** या **गांदीजी** ओस बर्रेसग़ीरे हिंद मंज़ बर्तानवी हकूमत ख़िलाफ़ हिन्दुस्तॉनी जंगे आज़ादी तहरीक हन्द आसल रॉहनुमा तॖ अहिंसक कार्कुन। महात्मा गांदी छु अहिंसक सियासी सर्गमी ख़ॉतिर ज़गत भर मन्ज़ मष्हुर।
नेलसन मंडेला

right|thumb|२००८ मंज़ नेल्सॅन मंडेलॅ

**नेल्सॅन म्ंडेलॅ** ओस जॅनुबी अफ़्रिक़ा'उन प्रथम क्रुहुन सॅदर। सु ओस नस्ली अलीहदगी ख़िलॉफ़ तॖ मंडेलॅ जॅनुबी अफ़्रिक़ा मंज़ रोज़ान।
सुभाष काक

right|thumb|२०१५ मंज़ सुभाष काक**सुभाष काक** (पॅदाइश: २६ मार्च १९४७) छु अख बारतीय-अमॅरिकी कंप्यूटर साइंसदान।
बाल

right|thumb|बालनिन तस्वीर**बाल** छु बूमि द्रव्यमानिन बौगोलिक विशेशता।
लाला लाजपत राए

right|thumb|पंजाब केसरी श्री लाला लाजपत राए जी



**लाला लाजपत राय** (२८ जॅनवरी १८६५ - १७ नवंबर १९२८) या **पंजाब केसरी** नाव सीठ मश्हूर छु अख बारतीय पंजाबी लेखक तॖ सियासतदान। लाला लाजपत राए छु मुख्यतः बारतीय जंगे आज़ादी मंज़ अख राहनुमा ख़ॉतिर मश्हूर।

زٲژ:भारतीय सियासतदान
زٲژ:1865 پٲدٲیِش
زٲژ:1928 وَفات
महाराना प्रताप

right|thumb|राजा रवी वर्मा जानिब महाराना प्रतापुन चित्रन**प्रताप सिंग**  (९ मे १५४० – २९ जॅनवरी १५९७) आम नाव **महाराना प्रताप** ओस उत्तर-पश्चिम हिन्द मंज़ मेवारुन राज़ा। राना प्रतापुन अज़ीम दुश्मन ओस मुग़ल बादशाह जलाल उद्दीन मुहँमद अकबर ।
ख़ुदी राम बोज़

right|thumb|ख़ुदी राम बोज़**क्षुदिराम बसु** यानि **ख़ुदी राम बोज़** (बांग्ला ज़बान मंज़: *ক্ষুদিরাম বসু*, ३ दसंबर १८८९ - ११ ऑगस्ट १९०८) ओस अख जॉवान हिंदुस्तॉनी बंगाली इंक़िलावी। सु ओस बर्तानवी हकूमत स्यीठ हिंदुस्तॉन हुँज़ आज़ादीस ख़ोतिर शहीद बनॉथ्स।

زٲژ:1889 پٲدٲیِش
زٲژ:1908 وَفات
शिवाजी

right|thumb|बर्तानवी अजाइब गॅर मंज़ शिवा जी'इन तस्वीर
**शिवा जी भोसले** (तक़रीबन 1630– 3 अप्रैल 1680), मुकम्मल नाव **छत्रपति शिवा जी महाराज़** ओस अख हिन्दोस्तऻन्य मुजाहिद्द राज़ा तॖ भोसले मराठा क़बीला हुँज़ रुकुन। सु मराठा सामराजुन बानी तॖ यि सामराजुन प्रथम छत्रपति - यॉनि आसल राहनुमा।
राम प्रसाद बिस्मिल

right|thumb|राम प्रसाद बिस्मिल**राम प्रसाद बिस्मिल** (१२ जून १८९७ – १९ दसंबर १९२७) ओस हिंद मंज़ बर्तानवी हुकूमत ख़िलॉफ़ अख कार्कुन, उर्दु  शायर, क्रांतिकॉरि तॖ बारतीय जंगे आज़ादी हँदि अख सिपाहसालार। 

زٲژ:1927 وَفات
विनायक दामोदर सावरकर

right|thumb|वीर सावरकरिन तस्वीर**विनायक दामोदर सावरकर** (२८ मे १८८३ – २६ फॅर्वरी १९६६, आम नाव **स्वतंत्र्यवीर सावरकर** तॖ **वीर सावरकर**)  ओस अख भारतीय आज़ादी मुजाहद, वकील, सियासतदान, शायर, लेखक तॖ नाटककार। वीर सावरकर हिंदुत्विन विचारदारा'उन अहॅम विचारक तॖ बानी। फ़िलास्फ़ी मंज़ वीर सावरकर ओस उपयोगितावाद, तर्कवाद तॖ सकारात्मकवाद, मानवतावाद तॖ सार्वबौमिकता, व्यावहारिकता तॖ यथार्थवाद हुँद आसल हामी।

زٲژ:भारतीय सियासतदान
زٲژ:1883 پٲدٲیِش
زٲژ:1966 وَفات
बाबासाहेब आंबेडकर

right|thumb|डाक्टर बीमराओ रामजी अंबेडकर


**डॉ बीमराओ आंबेडकर** (१४ अप्रैल १८९१ - ६ दसंबर १९५६), ऑम तॉर प्यठ **बाबासाहेब** **आंबेडकर** ओस अख भारतीय न्यायविद्, अर्थशास्त्री, राजनीतिज्ञ तॖ सामाजिक सुधारक। सु ओस बारत मंज़ दालित संप्रदाए हुंद भेदभाव तॖ अत्याचार ख़िलाफ़ अख कार्कुन।

बाबासाहेब ओस बुद्ध धर्म हुंद पैरोकॉर तु हिन्दू धर्म हुंद सख़्त आलोचक, ख़ासी वर्णव्यावस्था प्रथा ख़ॉतिर। सु ओस आज़ाद भारत हुंद प्रथम विधिमंत्री तॖ भारत संविधान हुंद आसल अभिदाता।   
زٲژ:1891 پٲدٲیِش
زٲژ:1956 وَفات
जवाहर लाल नेहरू

right|thumb|१९४६ मंज़ जवाहर लाल नेहरु

**वाहर लाल नेहरु** ऑस हिंदुस्तॉनुन अख सियासत दान तॖ प्रथम हिंदुस्तॉनी वॅज़ीरे आज़म।

زٲژ:भारतीय सियासतदान
ज़ून

right|thumb

**ज़ून** (पछान्: ) छु ज़मीन'क वॉहिद क़ुदरती सेटेलाइट।
अशोक

right|thumb|अशोक

**सॅम्राट अशोके आज़म** ओस अख पॅरान बारतीय राज़ा। अशोक ओस हिंद मंज़ मौर्य साम्राज़'हुँद हुकम्रॉन।
राजा राम मोहन राए

right|thumb|राज़ा राम मोहन रॉए

**राज़ा राम मोहन रॉए** (बांग्ला: *রাজা রামমোহন রায়*) (२२ मे १७७२ - २७ सॅतंबर १८३३) ओस बारतीय पुनर्जागरन हंद अग्रदूत तॖ आधुनिक बारत हंज़ विचारदारा हंद ज़नक। बारतीय सॅमाजी तॖ दॉर्मिक पुनर्जागरन मंज़ छु राज़ा राम मोहनॖन ख़ॉस स्सॉन।

زٲژ:1833 وَفات
इंदिरा गांधी

right|thumb|ईंदिरा गांदी**इंदिरा गांदी** आस अख आसल हिंदुस्तॉनी सियासतदान तॖ हिंदुस्तॉन हंज़ साबक़ प्रधान मंत्री। सा आस जवाहर लाल नेहरू हंज़ कोर। सयासत दान। पनडत जवाहर लअल नहरव कय बयटय। अलह आबाद मयं पयदा हव_ययं। सव_यज़रलयनड, समर वयल कालज आकसफ़वरड अवर बअद मयं वशवा भारतय शानतय नकतयन मयं तअलयम हासल कय। गयारह बरस कय अमर मयं सयासत मयं हसह लयना शरवअ कया। अनगलसतान मयं क़याम के दवरान अवर बअद अज़ां हनदवसतान वापस आकर भय तलबह कय तहरयकवं मयं सरगरम हसह लयतय रहयं। तहरयक आज़ादय मयं हसह लयने कय पादाश मयं तयरह माह के लये जयल भयज दय ग_ययं। 1942ء मयं अयक पारसय नवजवान फ़यरवज़ गानधय से शादय कय। असय ज़माने मयं भारत छवड़ तहरयक ज़वर पकड़ रहय थय जस मयं हसह लयने पर वह अवर अन के ख़ा​वनद क़यद हव ग_ये। 1947ء मयं आल अनडया कानगरस वरकनग कमयटय कय रकन मनतख़ब हव_ययं। बअद मयं कानगरस के शअबह ख़वातयन कय सदर, मरकज़य अनतख़ाबय कमयटय अवर मरकज़ पारलयमानय बवरड कय ममबर बनयं। फ़रवरय 1959ء मयं अनडयन नयशनल कानगरस कय सदर चनय ग_ययं। 66। 1964ء मयं वज़यर अतलाअअत व नशरयात हव_ययं। 1966ء मयं लाल बहादर शासतरय के अनतक़ाल के बअद वज़यराअज़म मनतख़ब हव_ययं

زٲژ:भारतीय सियासतदान
गोपाल कृष्ण गोखले

right|thumb|गोपाल क्रिश्न गोखले

**गोपाल क्रिश्न गोखले** (९ मे १८६६ – १९ फॅर्वरी १९१५) छु बर्तानवी सरकॉर ख़िलॉफ़ हिंदुस्तॉनी जंगे आज़ादी मंज़ अख अहॅम रॅहनुमा। गोपाल क्रिश्न गोखले छु इंडियन नेश्नल कांग्रेस पार्टीयुस माड्रेट रुक्न। गोपाल क्रिश्न गोखले छु बाल गंगादर तिलकुन अज़ीम सियासी दुश्मन।

زٲژ:1866 پٲدٲیِش
زٲژ:1915 وَفات
केशव बलिराम हेडगेवार

right|thumb|डाक्टर केशवराम बली हेडगेवार**डाक्टर जी केशवराव बलिरामराव हेडगेवार** (मराठी ज़बान मंज़: *डॉ॰केशव बळीराम हेडगेवार*; पॅदाइश: १ अप्रैल १८८९ - वॅफ़ात: 21 जून 1940) ओस राश्ट्रीय स्वयंसेवक संधुन बानी तॖ अहॅम इंक़लॉबी। डॉ॰केशवराव बलिरामराव हेडगेवारिन पॅदाइशी तॉरीख़ छु हिंदू वर्श प्रतिपदा दिन प्यठ।

زٲژ:1889 پٲدٲیِش
زٲژ:1940 وَفات