Ислам

**Ислам** () — дуниялыкъ динледен бириди, монотеистлик (бир Аллах ийнаннган) динди. Авраамлыкъ (Ибрахимлик) динледен бириди (башхала — чууут дин бла христианлыкъ). «Ислам» сёзню талай магъанасы барды, биринчи магъанасы «мамырлыкъ» болгъанды. Башха магъанасы бу сёзню - «кесинги Аллахха берген». Шериат терминологияда ислам — ол толу, абсолют бираллахлыкъды, Аллахха бойсунуу, кёбаллахлыкъдан (ширкден) кетиу. Аллахха бойсуннган адамлагъа исламда «муслимле» (муслиманла) дейдиле. 

Къураннга кёре, джангыз ислам — тюз динди адамлагъа, бары Файгъамбарла да ол динни тутхандыла.

## Акъыда

## Аллах

## Къуран

Къуран — дин китабды, ислам динни тутхан болгъан адамланы сыйлы китабларыды. Къуран болгъан муслиман джорукъланы тамалыды. Дин джорукъланы да граждан джорукъланы да.

## Мухаммад

Мухаммад (570 джыл — 8 июнь, 632 джыл) — ислам динде дуниягъа Аллахдан келген ахыр келечисине - файгъамбаргъа, саналады. Аллах аны дунияда бютеу адамлагъа, джинлеге, мёлеклеге файгъамбар болургъа ашыргъанды. Мухаммад файгъамбардан адамлагъа Къуран берилгенди.

## Иман

## Адам

## Юйюр

## Намыс

## Адамла арасы илишкиле

## Китабны адамлары

«Китабны адамлары» (*ахль аль-китаб*) деб муслиманла христианла бла чууут динликлеге айтадыла. Бу ат бла муслиман динде христианла бла чууулула маджюсюледен айырадыла. Шериатха кёре, китабны адамларыны ислам къралда кеси динлерин тутаргъа эркинликлери барды, аланы ёлтюрюрге, рысхыларын сыйырыргъа джарамайды. Китабны адамларындан къатын алыргъа болады муслиман кишилеге.

## Муслиман къралла

Биринчи муслиманланы фахмулу болгъанлары, аланы аскерлери хорламлы болгъаны, биринчи муслиман къралны — Араб Халифатны кючлюлюгю себебли ислам дин Африкада, Азияда, Европада кёб джерледе джайылгъанды. Бусагъатда муслиманла 120 къралда джашайдыла. 35 къралда муслиманла кёбчюлюк боладыла. 29 къралда муслиманла белгили азчылыкъдыла. 28 къралда ислам официал халда кърал динди. Муслиманланы къуру 18 % араб къраллада джашайды. Муслиманланы 20% Африканы субсахара районунда джашайды. Муслиманланы 30% Индияда, Пакистанда, Бангладешде, Индонезияда эмда Малайзияда джашайды.

## Ислам хакъ

## Тенглик теория

## Исламда къауумла

### Суннитле

Суннитле (‎‎ *‘ахль ус-сунна* — суннаны адамлары) Мухаммад файгъамбарны ызындан баргъанладыла, аны суннасын (адетин) тутханла. Биринчи тёрт халифни да тюзлеге санайдыла. Суннитле ислам динни къайнагъына Къуран бла Мухаммад файгъамбарны суннасын санайдыла. Суннитледе, тёрт уллу муслиман алим къурагъан, тёрт мазхаб джайылыбды, ала: Абу Ханифаны мазхабы, Аш-Шафиини мазхабы, Малик ибн Анасны мазхабы, Ахманд ибн Ханбалны мазхабы.

### Шиитле

Шиитле ( *шӣ‘а* — партия, къауум) — биринчи муслиманладан айырылгъан къауумду. Мухаммад файгъамбар ёлгенден сора къуралгъанды шиит партия. Ала муслиманланы тамадалары, Халифатны башчысы Али ибн Абу Талиб болса керекге санагъандыла. Алгъа бу муслиманланы араларында къуру политика ишледе даулаш болгъанды, дин джанына артдан кёчгенди.

### Хариджитле

### Суфизм

## Исламны тарихи

## Джибериуле

       
## Белгиле

## Суратла



File:Kabaa (January 2003).jpg|Хаджда, Мекка.
File:Jerusalem Dome of the rock BW 3.JPG|Куббат ас-Сахра Иерусалимде
File:Islamic Society of Akron & Kent - women jummah prayer.jpg|Тиширыула джума-намазны заманында