Германия бла Польшаны арасында чабмауну юсюнден кесамат

**«Германия бла Польшаны арасында чабмауну юсюнден кесамат»** (башха аты: **«Пилсудскийни-Гитлерни актлары»**) — Германия бла Польшаны арасында 1934 джылны 26-чы январында къол салыннган кесаматды.

## Тарихи
Кесамат, Берлинде Германияны тыш ишлерини министри Константин фон Нейрат бла Польшаны Берлинде посолу Юзефом Липскини арасында 1934 джылны 26-чы январында къол салыннганды. Кесамат Гитлер бла Пилсудскийни башламчылыкълары бла алыннганды. Ол заманнга Пилсудский Польшаны де-юре тамадасы болмаса да, политикасында сёзю ётгенди. Бу Гитлерни башчылыкъгъа келгенден сора Германияны тыш политикада биринчи уллу джетишими болгъанды.

Кесаматха къол салыныуну аллында, Польша Францияны Германия бла къазауатха джетишимсиз алландырыргъа кюрешгенди. Алай а Францияны къазауат идеягъа сууукъ къарауу, эмда 1933 джылны джаыйнда тёртлю пактха къол салыныу (Ингилиз, Франция, Италия, Германия), «уллу» къралла кесини интереслери ючюн «гитче» къралланы интереслерин къурман этериклерине къоркъуу кючленнгенди. Аны эсебинде Германияны келликде агрессиясындан кесин къоруулагъаргъа кюрешиб алыннган кесамат болгъанды. Аны тышында Польшаны позициясына ара-европачы политикада Польшаны, Маджарны, кечирек Словакияны Гитче Антантаны къраллары — Чехословакия, Югославия эмда Румынягъа къаршчы биригиулюк белгиленнгени ауурлукъ бергенди. Польша Германиядан Версаль чеклени тюрлендириуде дагъан излегенди. Бу сакълауланы бир къаууму 1938 джылны Мюнхен келишиулеринден сора толтурулгъандыла, ол заманда Чехославакияны юлешиниунде Польша, бла Маджаргъа да бир кесек территория берилгенди.

Кесаматны текстинде, Германия бла Польшаны правительстволары ючюнчю къраллагъа берген борчланыуланы бу кесамат тыймайды эмда тохтатмайды. Кесини кюнбатыш джандашларыны рахатлатыр ючюн, бошалырына джылдан артыкъ къалгъан Польша бла Совет Союзну арасында чабмауну юсюнден кесаматны созгъанды. Алай а ызындан келген джыллада Пилсудскийни правительствосу совет къоркъууну уллугъа санаб, совет-чехословак-поляк антигерман блок къураугъа тыйгъыч салгъанлай тургъанды. Декларациягъа къошакгъа сатыу-алыу бла тенгизчиликню юсюнден кесамат, басманы, кинону, радиону эмда театрны юсюнден айры келишиуле да алыннгандыла. Эки кесамат салгъан къралдан бири ючюнчю кърал бла къазауатха кирсе да, пакт кючде тургъанды. Берлинде журналист Ж.Табуи бла интервьюда посол граф Липский былай айтханды: «Мындан ары Польшагъа Франция керек тюлдю. Телерге керек багъасы ючюн, заманында француз болушлукъ алгъанына да сокъурады».

Гитлер 1939 джылны 28-чи апрелинде Польша Германиягъа Кёнингсбергге экстерриториал шоссе джолну ишлерге эркинлик бермегенни сылтаугъа салыб кесаматны юзеди.

## Дагъыда къарагъыз
* Польша бла Совет Союзну арасында чабмауну юсюнден кесамат
* Германия бла Совет Союзну арасында чабмауну юсюнден кесамат
* Чабмауну юсюнден совет-француз пакт

## Белгиле

## Литература
* Декларация о неприменении силы между Польшей и Германией (от 26 января 1934 г.)
* Текст договора о ненападении между Германией и Польшей (англ.)
* Piotr Stefan Wandycz, *The twilight of French eastern alliances. 1926—1936. French-Czecho-Slovak-Polish relations from Locarno to the remilitarization of the Rheinland.*, Princeton University Press, 1988 (republished in 2001). ISBN 1-59740-055-6
* Планы ликвидации независимости Латвии возникли задолго до подписания пакта Молотова-Риббентропа. Александр Гурин.
* Евгений РОСТИКОВ. 7.09.99 ПИЛСУДЧИНА (Чем усеяли поляки дорогу на Восток)