Amina J. Mohammed

**Amina Jane Mohammed**  GCON  (27 kəntawu Juneye saa 1961 lan katambo) shima kam diplomatic-a siyasama-a Nigeria-Britain be shidoni banama kura kəlakəl dunyabe kən 5 mewo. Buron, shidə minista korbe Nigeria be saa 2015 səta 2016ro saadənan kuru shidə bikkema suro lamarra fuwutəbe ngawo saa 2015ben. Shidə kuru kura karapka fuwutəbe United Nationsbe.
## Kənənga-a ilmu-a buroye
Amina Jane Mohammed də musulumma kuru sha Liverpool lan katambo, kəntawu June ye kawunzə 27 saa 1961 lan, cidama kurun dabbaye Fulani Nigeria ye kuru nas Britishye. Shima ferowa uwuye kurawo. Amina J. Mohammed də mowonti primary ye Kaduna-a Maiduguri-a Nigeria lan kərawono kuru mowonti Buchan ye kəla Isle of Man yen kərawono. Waltə Henley Management Collegero 1989lan kərawono amma degree kən tilomiye səbandənyi. Ngawo kəranzə tamozənayen babanzəye shiga Nigeria ro waltəro wono.
## Cida
Cidanzəye suronzən Virtual Poverty Fund kurtə mbeji, duluwuwa bəlin nəmtalaa fulutəye-a, kasadə kungənaye kəltə-a, kuru shawari kəla lamar nəmtalaayen yiwo-a, nasha gomnatiye yasa-a fuwutə dunowa-a Amina Mohammed də dare shima kam do ne dawudi fuwutəye dəga koksə kuru shima professor banama do ne Master’s suro faraskəram fuwutəye suro jami’a Columbia ye lan. Loktu shimadən, kəla hukuma shawariye dunyabe kadaro cidazəna, surodən Secretary-General UNbe karafka kura kəla awowa fuwutəbe ngawo saa 2015ben mbeji.kuru karapka shawari kənjoma kəlanzabe kəla Data Revolution fuwutə dunowaro.[16] Shidə kuru kura karapka shawaribe karapka ilmube-a, kimiyabe-a adabe-a (UNESCO) hawar kəla ilmube dunyabe (GME) yedəye.[10] Saa 2012 lan, Amina Mohammed də shima kam kura do awo fuwutəye ngawo saa 2015 ye lan, shi də shawari kənjoma taganasbe Secretary-General UN ye Ban Ki-moon ye kəla fuwutə ngawo saa 2015 ye lan. Cida adəlan, shidə kəltəram kate Secretary-General-a, karapka am kurawabe (HLP)-a, kuru karapka cidabe majalis kurabe (OWG)-a, dau am gade-ayen.[10] Saa 2014 lan, shiye kuru Secretary-General ye karapka shawari kənjoma kəlanzəye kəla Data Revolution fuwutə dunowaro cidazəna.[18]
## Waziri korbe (2015-2017)
Amina J. Mohammed də shima minista korye lardəye suro majalis buro salakbe kura lardəye Muhammadu Buhari ye lan cidazəna suro kəntawu Nowambaye saa 2015 lan səta kəntawu Februaryye saa 2017 ro saadənan.[19] Loktu shimadən, shidə wakil Nigeriabe suro komiti kəlakəl Africabe (AU) lan, kuranza Paul Kagame.[20] Shiye majalis kura lardǝ Nigeriabe dǝga kolzǝna kǝntawu Februarybe kawunzǝ 24 saa 2017 lan.[21] Suro saa 2017 lan, Amina Mohammed dəga karapka kəla awowa kəladən bowotəmasoye zorzana kəla shiye izini sharaye kamfaniwa Chinabe ro katakau Nigeriabe tajirwa'a dəga suwudə nankaro loktu shiye minista korbe Nigeriabedən.[22][23][24] Gumnati Nigeriabedəye awo gulzanadəga kasatsanyi.[25]Banama Sekretari-General United Nations be (2017-kərmaaro)
## Banama Sekretari-General United Nationsbe (2017-kərmaaro)
Suro kəntawu Januaryben saa 2017, Sekretari kura kəlakəl dunyabe António Guterresye nyiyanzə Mohammed'a banama kura kəlakəl dunyabero waltəbe warmajiwo.[26] Nasha adəlan, shidə wakil karapka UNbe kəla awowa antimicrobial Resistanceben (IACG) sədinma.[27]
## Cidawa gade
Cidaram Africa Europebe (AEF), Jami kura kəla nəmkam Africa-Europeben (tun saa 2020)[28] Kəlakəl dunyabe kəla fuwutə dunowaben, wakil Board of Directorsbe (tun saa 2017)[29] ActionAid, Cida Hakku Ilmube Dunyabe, wakil Board Shawaribe Bill-a Melinda-a Gates-aye cidaramnza, Jami Huwuma Shawariye Faraskəram Fuwutə Dunyabe. Kurno Hewlettbe, wakil Boardbe Dawu Kulashi Fuwutə Dunyabe, wakil Board of Governorsbe Kamfani Jinsibe Dunyabe (IGC), Wakil[30] Cidaram ilmu kimiyabe-a nzundube-a Chinabe (ISTIC), wakil hukuma shawaribe Forum arziyibe dunyabe fuwumawa dunyabe, wakil Boardbe[31]
## Asutə
2006 – Kaida kərmai kura lardədəye [32] 2007 – Hall kamuwa Nigeriabe [32] 2015 - Family Ford ye Notre Dame ye lamba fuwutə dunyabe-a nəmkam kəltə-a nankaro. 2017 – Shimtiti Diplomatbe Saabe[34] 2018 - Sarraounia ye ka'ala kərmaiye Niger ye suro saa 2018 yen, maiwa lardə dəye sha gənazana. 2018 – BBC 100 Kamuwa cidanzə banama sekretari kura kəlakəl dunyabe nankaro. 2019 – Shimtiti Jama Dunyabe Shimtiti Fuwuma Dunyabe[37] 2022 – Lardə Nigeriaye daraja Komanda Nigerye (GCON)[2]
## Kǝnǝnga kǝlanzǝbe
Fero Mohammedbe, Nadine Ibrahimdə, amari yioma fimbe.[38]
## Dawudi nzundu kəratəye Amina Mohammedbe
Dawu nzundu kərabe Amina Mohammedbedə shidoni batau Gombeben karadə SDGsbe garzana kəlakəl Gomnati Gombeben kəla banama Secretary General United Nationsbe, Hajiya Amina Mohammedbe bananzə nasha naptəram jamabe-a, siyasabe-a adabe-aro darajatə nankaro. Dawu nzundu kəratəye shiro sunzə təkkənadə karewa cidabe duno arziyibe yiwo-a kuru am ngəliro nzunduwa kənəngabe kada nashawa kənəngabe kadalan yiwo-a məradəzəna.[39]
## Kitawuwa
Kabir, Hajara Muhammad,. Fuwutə kamuwa yalabe. [Naijiria]. ISBN 978-978-906-469-4.
## Laminte