open-index/open-wikipedia-markdown huggingface dataset:
Sarah Bernhardt

**Sarah Bernhardt** (French: [saʁa bɛʁnɑʁt];  **Henriette-Rosine Bernard** 

Sha chasambo yim findin indin bǝ lan AU yim findin yaskin bǝ lan kǝntawu lailahir bǝ lan suro saa duwu mǝyon uskun fidiyon luko diyon bǝ lan sha chasambo (22 or 23-0ctor-1844)

## Kenenga nze buro yǝ.
Kәnәnga buro yǝ

Bernhardt wa mamanzǝ wa

Henriette-Rosine Bernard  suro 5 rue de L'École-de-Médecine suro Latin Quarter Paris bǝ dәn  kәntawu October bǝ 22 saa 1844 dәn sha chasambo. [note 2]  Shi dә shima fero Judith Bernard bǝ wo (kuru sha Julie lan nowotә kuru suro tǝlam France ben (Youle), am Dutch bǝ  dәwo am tajirwa'a au am daraja'a soye kәlanzәna ma. Suro loktu ngǝwu yen su baanzǝ yǝ tussuna sakǝyi, amma sha nowotǝ kǝla shima kura kazadala (Le Havre) bǝ dǝn.  Bernhardt dǝye kakkadu am baanzeyǝ ro rowozina kila kuna mowonti shiro biyaturo, daji ngawo lan catholic ro baptisma sǝdǝna dǝro, kuru kungǝna nguwu laa kusuro kwalzena  loktu shiye kura ro walzǝna dǝn. [ Mumma dә nguwuso bulan nafshǝn ba, kuru kәla dәn gana laa sәraana. Bernhardt dǝ na tada ngnata bǝ lan nguwu soro (Brittany) bǝ lan,kuru daji cottage suro Paris suburb Neuilly-sur-Seine lan.

## Kǝrmu nzǝ.
Yim findin Araskin bǝ lan kǝntawu Armalan bǝ lan suro saa duwun yar laarrin findin yaskin bǝ lan bawono (26-march-1923).  Benhardt dǝ biske makar bǝ diyoma cidi Faransa bǝ . Loktun nzun kamu shiyǝ yi bawo dinan gairo sorin nasha biske makar yǝ dǝn. Suro saa duwu miyon uskun fitulurrin bǝ lan (1870) biske ngu sidina nasha Europe bǝ lan. Kuru ngawo lan united State ro waltina biske diyoro. Zauro kasadin nzu filezina nasha biske makar bǝn. Kasadin nzi ro +Divine Sarah) bǝ lan sun nzu botin ro wallono. 

## Lamintǝ
Sarz

**Osabuohien Osaretin** 17 March 1989 bǝ lan katambo. **Sarz** bǝ lan sun nzu notuna ma, kayama cidi Nigeria bǝ, kaya rutuma. Shi kam Benin city, Edo State bǝ. Saa 2007 lan shima lord of Ajasa's bǝ, Saa izini Wizkid, Naeto c, Banky W, Skale, Shank, Reminisce, Goldie, Harrey, elDee, Wande coal, YQ, Lojay. 
## Lamintǝ
Sasha Alexandra

**Sasha Alexandra suzana Drobnjakobic** Sha Chasambo 17 May 1973. Biske drama diyoma cidi America be,Izuni yuma.
## Lamintǝ
Sasha P

**Anthonia Yetunde Alabi** 21 May 1983 bǝ lan katambo. First Lady of Nigeria Hip Hop bǝ lan sun nzu notuna ma, kayama cidi Nigeria bǝ, kaya rutuma, Kasuma kura, Lawyer.
## Lamintǝ
Saturn

Saturn shima dunya kən arakkəmibewo suro kawusuwaben kuru shima dunya kən indimibewo suro kawusuwaben, ngawo Jupiterben. Shidǝ shi gas giant dǝwo radiusnzǝ nǝmkambe duwu-a kǝn yakkǝ-a kǝn yakkǝ-a dǝwo Dunyabe dǝga kozǝna dǝn.
Saul Niguez

**Saul Niguez** dǝ sha chasambo(21/11/1994) Dekkel baktema cidi Spain bǝ kuru dawu baktema club donyi La liga bǝ Atlético Madrid ro kuru cidi nzǝ Spain bǝ wa ro.

## Lamintǝ
Science

Ilmu kimiyabedə shima awoa zaumaro hangal gənatəgəbewo, shidoni ilmuwa garjin kuru kalkalzayin suro bayanna kuru son kəla dinaben tədinma. Ilmu kimiyabe zamanbedə dalami yakkəro yakkata: kimiya alagǝbe (misallo, physics, chemistry, a kuru biology), sandidoni dunya zahirre kərazain; kimiya naptəram jamabe (misallo, econolamintǝmics, psychology, a kuru sociology), sandidoni amsowa kuru jamiwa kərazain; kuru kimiya alagǝbe (misallo, logic, mathematics, a kuru theoretical computer science), sandidoni munduwa alagǝbe kərazain, sandidoni axioms a kuru ka'idawa-a lan notinma.

## Lamintǝ
Sean Paul

### Sean Paul
**Ryan Francis Henrique**s dǝ sha chasambo yim laarrin bǝ lan kǝntawu Razab bǝ lan suro saa duwun yar laarrin fitulurrin yaskin bǝ lan sha katambo (9/1/1973) shi kayama cidi Jamaika bǝ kuru kǝrma ro cidi Amerika bǝ lan kashara.

## Kǝnǝnga Nzǝ

## Lamintǝ
Sean Tizzle

**Morihanfen Oluwaseun Oluwabamidele**. sha chasambo (15 Dec 1989) **Sean Tizzle** bǝ lan sun nzu notuna ma, kayama cidi Nigeria bǝ, kaya ruwotuma. Wonder bane music lan chidajin
## Lamintǝ
Senegal

**Senegal**, 

[e] hukumamen Republic of Senegal, [f] shima lardə do fəte Africa yǝ fətezənawo, ci kəmaduwu Atlantic yǝdən kara. Yalanzən Mauritania'a, gədinzən Mali'a, anəmgədinzən Guinea'a kuru anəmfətenzən Guinea-Bissau'a. Senegal yǝ Gambia'a ​​dərizə kəlzəna, lardə do cidi gana ci kəmoduwu Gambia yǝdən, shidoni nasha Senegal yǝ anəm Casamance yǝ də'a lardə gade'a yekcin ma. Kuruson Cape Verde'a kalangai kuluwu bǝ mbeji. Senegal bəni kuranzə arzənyi'a siyasabǝ'a də shima Dakar.

Senegal də shima lardə do fəteye cidi dina kure yǝ lan, au Afro-Eurasia lan. Sunzədə kəmoduwu Senegal bə dəro təkəna, shidoni gədi-a yala-aro kalangaizənadə. Shi yanawudə zahirro Sahelian, amma loktu sami bǝ mbeji. Senegal də nəm kura cidiye kilomita square 197,000 (mi square 76,000) yǝyi zamzəna kuru nəm nguwu am yǝ də miliyon 18 yeyi. Kəriyedə kərmai kura lardəye fal; lardədə 1960 lan koktənadən, shidə lardə doni zauro nəm kəla kəlzənaro asutəna suro continent Africa bǝn. Suro 2023 V-Dem Democracy Indices yǝn, Senegal də shima kən 52 me suro demokəradiya karnoye dunya sammason kuru kən 4 me suro demokəradiya karno yǝ Africa lan.

## Lamintǝ
Satyajit Ray

**Satyajit Ray**
Sha chesambo yim indin bǝ lan kintawu chidi bǝ lan sa,a duwun yar laarrin findin tilon bǝ lan (1921)

## Kenengan nzǝ buro yǝ

## Kǝrmu Nzǝ
Yim findin yaskin bǝ lan sa,a duwun yar laarrin fillaarin Indin bǝ lan.(1992) Satyajit Ray dǝ biske indian movie bǝ ro izini yoma (Director) karno 20th century bǝ lan Kam jirin nzi yeyi bawo nasha biskǝ indian movie bǝ lan. Am ngu klan nzi sorin . Bula kolkata bǝ lan sha chesambo

## Lamintǝ
Saudi Arabia

Saudi Arabia, [e] lardǝ Saudi Arabiabe (KSA), [f] lardǝdo suro Fǝte Asiabe-a kuru Middle Eastbe-a. Nasha kura lardǝwa Arabiyabe-a cidiyanzǝ 2150000 km2 (830000 sq mi), lardǝdo kǝn uwuye duwo zauro kurama suro Asia bǝn kuru kurama suro Middle East lan. Kǝla fǝteyen Dǝye kuluwu Red Sea-a; yala dǝn Jordan-a, Iraq-a, Kuwait-a; gǝdiya dǝn Persian Gulf-a, Qatar-a, United Arab Emirates-a; gǝdiya dǝn Oman-a; kuru gǝdiya dǝn Yemen-a. Bahrain dǝ lardǝdo kǝnǝngabe dǝga kǝla kǝnǝnganzǝ gədiyen. Nasha Gulf of Aqaba dә suro yala-fǝte lan Saudi Arabia-a Egypt-a Israil-a ye yaktin. Saudi Arabia dǝ shima lardǝdo done kǝntagǝnzǝ-a kuluwu Red Sea-a kuru kuluwu Persian-a ye dǝn, kuru ngǝwuso cidi nzǝ dǝn karǝngǝwa, cidi gana-a, steppe-a kuru kuluwu-a mbeji. Bərni kura lardəye kuru bərni kura kura də shima Riyadh; lardədə shima bərniwa Islamye indidəwo zauro natuna ma dǝ  sandima Mecca-a Medina-a Nəm nguwu jamaye də miliyon 32.2 karəngə, Saudi Arabia də shima lardə do nəm nguwu jamaye suro dunya Arab ye lan kən diyaume wo.

Kawu Islamro Arabia, shi kalangai do Saudi Arabia zamanbedə, shima na adawa kurebe-a kəla furum zamanbe-a kadaye; gargam Saudi Arabiabedə awowa buro salakbe cidawa adammanabe diya Africaben fəlezəna.[17] Islam, adin kən indimi dunyalan,[18] na kərma Saudi Arabian gultindən badiyaram karnu kən tulurmin fəlango. Nabi Islambe Muhammaddə jama cidi Arabianbedəga kəlzə kuru siyasa adin Islambe fal kokkono. Ngawo kərmunzə suro saa 632 yen, ja'anzə soye kərmai musləmmaye Arabia'a ​​kozənaro faraksana, nasha'a yala Africaye'a, dauye'a, anəm Asiaye'a Iberia'a suro saa mewu mewuyen kəriwuzana.[19][20][21] Mairiwa Arabbe zaman kəmaye saudi arabia lan fəlangzana sodə sandima Rashidun (632-661-a), umayyad-a (661-750), abbasid-a (750-1517), fatimid (909-1171) kərmai kərmaibedə cunza, kuru mairiwa gade kada Asia-a, Africa-a, Europe-a lan coko.
## Lamintǝ
Sensory system

**Sensory nervous system** dǝ shima nasha nasha kǝrawuye duwo bayanna kǝla kǝnzǝlibe dǝga kǝndozǝna dǝwo. Fasal hangal gənatəbedə suronzən neurons hangalbe mbeji (surodən cellwa hangal gənatəbe suronzan mbeji), neural pathways, kuru nashawa suro kərənnabe suronzan mbeji hangal gənatəbe-a kuru interoception-a.
Sergei Eisenstein

Giacomo Puccini 

Giacomo Puccini [n 1] (22 December 1858  ⁇  29 November 1924) [1] shima kam Italiyabe gargamnzǝ operabe lan nowotǝnama. Shiga zauro zauro zaumaro kura kuru zaumaro cidawu opera Italybe dəwo Verdi lan ngawozəna lan gotənama ro gotənama ro gotəna, shi dəwo suronzəma am composersbe nguwu soye, zaman baroque dareye lan gozana. Cidanzǝ buroye dǝ suro opera Italybe karnu kǝn 19th be dǝlan zauro duno'atǝna yaye, cidanzǝ dǝ ngawo adǝben fasal verismo be dǝga fuwuzǝna, shido dǝwo shiye kam kǝrmai kura falro walzǝna.

Cidanzǝ zauro nowataadǝ sandima La bohème (1896), Tosca (1900), Madama Butterfly (1904), kuru Turandot (1924), sandi samma suro operawa dowo nguwuso sǝdin kuru ruotǝna ma.

Fato-a ilmu-a

Fato Puccinibe cidanzә kәlanzә kәnәngatәbe dәn

Puccini dә Giacomo Antonio  Michele Secondo Maria Puccini lan suro Lucca, Italy lan, saa 1858 lan cido. Shi shima kən arakkǝmi suro nduli Michele Puccinibe-a (1813-1864) kuru Albina Magibe-a (1830-1884) lan. Fato Puccinibe Lucca lan dawarratadə shima fero gargambe doni Puccinibe kakkadi kakkadi kakkadəye shiro Giacomo (1712  ⁇  1781) gultinmadə.

## nat3
Sergi Roberto

**Sergi Roberto Carnicer** sha chasambo (7/2/1992) Dekkel babema cidi Spain bǝ kuru dawu baktema karabka donyi La liga bǝ Barcelona ro kurbǝcidi nzǝ Spain bǝ wa ro.

## Lamintǝ
Seun Kuti

**Oluseun Anikulapo Kuti** 11 Jan 1983 bǝ lan katambo. **Seun Kuyi** bǝ lan sun nzu notuna ma, kayama cidi Nigeria bǝ, kaya rutuma. 
## Lamintǝ
Shah Shujah Durrani

**Shah Shujah Durrani** (Pashto/Farsian: شاه شجاع درانی ; kəntawu Nowambaye saa 1785-5 kəntawu Aprilye saa 1842) shima mai Daula Durranibe saa 1803lan səta 1809ro saadənan. lai Sadduzaibe karapka Abdalibe kaduwu Pashtunbe. Shima Mai Durranibe kən uwumiwo
Shallipopi

**Crown Uzama** 12 April 2000 bǝ lan katambo. **Shallipopi** lan sun nzu notuna ma, kayama cidi Nigeria bǝ, kaya Rap yi rutuma. Saa 2023 lan kayan nzu "Elo Musk" chido
## Lamintǝ
Shanghai

**Shanghai**

Kanurin Shanghai (/ʃæŋˈhaɪ/;[17] Chinese: 上海; pinyin: Shànghǎi, Shanghainese: Zaon6he5 [zɑ̃̀.hɛ] i, Standard Mandarin pronunciation: [ʂâŋ.xàɪ] i) shima bəladiya do'a diyau do'a lardə People's Republic of China (PRC) yǝ dəwo. Bəladiya də shima anəm kəmoduwu kuluwu Yangtze yǝ dən kara, kuluwu Huangpu yedəye sha kolzəna. Nəm nguwu bərni bedə shima kən yakkə mewo suro dina ben, am miliyon 24.89 suro saa (2021), amma nashawa bərni be də shima nguwu wo suro China ben, am miliyon 39.3a. Saa (2018) lan, shi Greater Shanghai metropolitan area də kərmaro gross metropolitan product (nominal) do RMB trillion 9.1 ($1.33 trillion) yeyi sədəna. Shanghai dǝ shima na do lamar kungǝna wa, kasuwu wa, arzəyi wa, kulashi wa, ilmu kimiya wa, nzundu wa, cidawa wa, fuwutǝ wa, lamar nǝm gade wa, kuru ada wa, kuru Port of Shanghai dǝ shima na do kontainer yǝ do zauro cida ngǝwuso sǝdin ma dǝwo.

## Lamintǝ
Sharon Pratt

**Sharon Pratt**
Sharon Pratt (kəntagə Januarybe kawunzə 30, saa 1944lan katambo), buron Sharon Pratt Dixon-a Sharon Pratt Kelly-a, shidə lawyer Americabe kuru siyasama shi doni mayor bəla Columbiabe saa 1991lan səta 1995ro saadənan, mayor buro salakbe bəla Columbiaben katambo tən Richardben. Wallach shi do ne kərmaiya suro saa 1861 lan gozəna də kuru shima kamu buro salak ye kərmai də lan.[4]

## Kǝnǝnga kǝlanzǝbe
Sharon Pratt də sha shararam kura D.C. ye lan katambo. Ngawo yanzə kwasa kansa nonoye lan bazənayen, kakanzə Hazel Pratt-a, bawanzə Aimee Elizabeth Pratt-a ye Sharon-a yanzəgana feroye-a banazana.
Pratt də mowonti gumnatibe D.C. Gage ES-a, Rudolph ES-a, mowonti kura MacFarlandbe-a, Roosevelt HS-a (1961, daraja-a) ro karaa. Shidə baseballlan zauro nozəna amma nəmzairolan bikkedə sədinba. Jamiya Howardyen karapka Alpha Kappa Alphabero kara (1964), kuru B.A. suro ilmu siyasaben (1965). Shiye degree J.D. ye mowonti sharaye jami'a Howard ye lan 1968 lan səwandəna.[1] Arrington Dixon'a nya'ano saa 1966 lan kuru fero indi shilan mbeji;[6] ngawo saa mewun arakkəyen dəbkata.[1][3]

Kamfenzə sədəna kuru sha karrada kuru mayor DC ye dəga Sharon Pratt Dixon ro kalakca, amma sa James R. Kelly III, kasuwuma New York ye dəga nyazənadən, kəntagə Disembaye kawunzə 7, saa 1991 lan, sunzə Sharon Pratt Kelly ro falzəna. Ngawo 1999 lan dəptanayen, sunzə feroye Sharon Pratt də waltə badiwono.[8] 

Pratt də shiye wakil Links ye.[9]: 105 

## Cida
Buro salakkin dunonzə siyasabedə siyasa lardəbero gozəna siyasa fatobe yayero. Shidə memba komiti lardəye Democraticye District of Columbiaye (1977-1990), kamu buro salakye nasha adə sətanadə. Shidə kungəna DNCbe saa 1985lan səta 1989ro saadənan.

Samno Democratic National Conventionye saa 1980yedən, shidə memba komiti Ad Hoc Credentialsbe, memba majalis sharabe, kuru kura komiti dokabe.[2] Suro saa 1982 lan, kamfen mayorye Patricia Roberts Harrisye karno D.C. ye lan sədəna.

Suro saa 1983 lan, shiga banama kura nəmkam ndikate jamaye Pepco, D.C. lantarki faidatəye ro cado. Shima kamu buro salakye kuru African American buro salakye cida adə sədinmawo. Saa shima dəlan, shiye lamba kura lardəye karapka am launuwaye fuwutəye (NAACP) lan zuwuna.
Shawn Szydlowski

**Shawn Szydlowski**
(Kəntawə Shawur bǝ kaunzə 5, saa 1990bǝblan katambo) shidə gonyi bikke hockeybe kankarabe America bǝ shidoni kərmaaro Fort Wayne Komets ECHLbedən bikkejinma.

**Cida bikkebe**
Kawu gonyiro waljinro, Szydlowski yǝ zaman diyau (2007-11) suro Ontario Hockey League yǝ lan rokko Erie Otters yen bikkezəna. -saa-gaworam-konturok.[1]

Saa dareyǝ cidanzə Sabres yǝ lan, Szydlowski də sha kungiya ECHL yǝro cǝdo, Fort Wayne Komets ro loktu saa 2013-14 yǝ lan. Biskewa 63 rokko Komets yǝ lan, shiyǝ points 26 sətana kawu bikkenzə kəriwubǝ suro Kelly Cup playoffs yǝ dəga sədinro kuru points 11 biskewa kadalan sətandinro.

Yim kəntagə Maram lan kawunzə 29, saa 2014 lan, Sabres ye contract bəlin ngalwozənyi dəro, Szydlowski yǝ contract saa falye ECHL ye muskozəna Fort Wayne lan naptəro.[2]

Saa kən arakkəmin rokko Komets yen saa 2017-18 lan, Szydlowski ye awo sədin dəga sərana kuru ECHL dəga fuwuzəna kuru points 79 suro biskewa 64 yen, karno First All-Star Team yero səwandəna kuru daraja ECHL ye MVP ye səwandəna.

## Lamintǝ
Shehu Shagari

**Shehu Shagari**
Shehu Usman Aliyu Shagari GCFR (Hausa lan bowotin; 25 Fabarairu 1925- 28 Disemba 2018) shima siyasama Nigeria yǝ shidoni buro salakkin kura lardə Nigeria yǝ demokradiyalan kartənadə, ngawo kərmai askərraye kura lardəye General Olusegun Obasanjoye suro saa 1979 yen falzənayen. citə kərmai Nigeria bǝ kən indimiro.

Siyasawu ilmuma, gana laa maləmmaro cidazəna kawu siyasaro 1951 lan gayinro; kuru shiga majalis wakillaye ro karrada suro saa 1954. Loktu gade-gaden kate saa 1958 lan kərmai kəlabe Nigeria yǝ saa 1960-a 1975-a lan, shiye nəm kura majaliskuye gozəna naptə komishina federalye au minista federalye. Namtə kura lardəye lan, Shagari ye kərmai kəla hijrawu fəte Africaye suro saa 1983 yen dutəyen, shi done hijrawu Ghanaye Nigeria ro lezənadə.
Seyi Vibez

**Balogun Afolabi Oluwaloseyi** sha chasambo yim mǝyon indin bǝ lan kǝntawu chidi bǝ lan suro saa duwu indin bǝ lan sha katambo (12 Juil 2000). **Seyi vibez**  bǝ lan sun nzu notuna ma. Kayama cidi Nigeria bǝ, kaya ruwotuma 

## Kenengan nzǝ buroyǝ cidan nzǝ wa

Balogun Afolabi Oluwaloseyi dǝ kǝntau 12 Kǝntawu Yulibe saa 2000 lan kayan nzu Ketu lan notunama, Lagos State lan cido, na dǝn kǝnǝnganzǝ buroye dǝga sǝdǝna kawu Ikorodu, Lagos State ro lejin dǝn, na dǝn shiye kǝnǝngatǝ. Seyi Vibez dә suro saa 2019ye dәn single "Anybody"ye lan burozәna. "Godsent" lan kən auwalmiro kambowono suro saa 2020 lan, ngawo saa dən shiye buro salakye albuma No Seyi No Vibez (NSNV) sədənan, albuma Billion Dollar Baby kən indimi dəga Mixtape "Billion Dollar Baby 2.0" lan saa 2022 lan sədəna, albuma dəye lamba 1 na Turntable 50 albums chartbe dən sədəna. 10] Saa fal dǝlan sha MoreBranches dǝye suronzan kam fal suro fannuwa Afrikabe 16 dǝro gowotǝ.

## Lamintǝ
Seyi Shay

**Deborah Oluwaseyi Joshua**
 21 jimada gaji 1985 lan, [5] [6] shiga Seyi Shay lan nozana (Shay-yee Shay lan bowotin), shide kaiyyama Nigeria be, kaiyya ruwotema kuru bikke makkaryema. Suro saa 2008 lan, shiye kaiyyama kura karapka fero popye From Above ye dero wallono. Karapkadeye cida rekodinbe Sony's Columbia Records'a mukko sakkena kuru kamfani kaiyyabe dunyabe Mathew Knowlesbe shiro cistayin.[6] Suro kentawu Jimada auwal saa 2013 yen, Shay ye cidaram telecommunicationye Etisalat ye dega muskozena.[7][8] Suro kentawo Julyye saa 2015-lan, cida rekodbe Island Records-a mukko sekkena. Suro saa 2015 lan, contract saa indiye Pepsi'a muskozena.[10] Shay ye albomnze buro salakye Seyi au Shay dega suro kentage Jimada auwal ye saa 2015 lan cutulo. Suro kentage Razab) ye saa 2021-lan, shiye cidaram kaiyya bakte be Faransabe karapka kaiya baktebe Dunyabe-a mukko sekkena. 

## Lamintǝ
Shia Islam

**Shia** Islam dǝ shima dalami Islam bǝ kǝn indimiwo. Shiye wono kərmai Islam bǝ Muhammad bǝ Ali ibn Abi Talib (r. 656  ⁇  661 CE) shima kərmainzə (khalīfa) kuru shima Imam (kərmai adinbǝ-a siyasabǝ-a) ngawo Ghadir Khummben, amma sha kərmai Muhammad bǝ am Musluman bǝ sodəro gərzəgənyi sawanzə Muhammad bǝ laan (ṣaḥāba) Saqifah lan. 

## Lamintǝ
Shila tiyi bǝ

Shila tiyi nǝ dǝ shima fasal  do tiyi dabbawa bǝ au kam bǝ ngǝwusoye banajinma wo. Awowa skeletonsbe kada mbeji, suronzan exoskeleton, shi donyi shila diyabe dunowa kuru shi donyi suronzə organismbe dəga gojinma; endoskeleton, shi donyi shila surobe dunowa kuru shi donyi organso a soft tissues so dəga gojinma; kuru hydroskeleton, shi donyi shila surobe dunowa kuru shi donyi hydrostatic pressure of body fluids ye dəga gojinma.
## Lamintǝ
Shima Qian

**Sima Qian**
Sima Qian (Chinese: 司马迁) dǝ Shi malum Tarihi bǝ (Historian) karno (Han Dynasty) bǝ lan cidiya kir mai (Emperor WU) bǝ lan suro bula Xia Yang bǝ lan sha katambo. Kirmaro bula shi ma dǝ (Shan Xi Province, Han city) bǝ lan notunaman. Kate-kate saa 135 au 145BC bǝ lan sha katambo. Ba,an nzu shima (Sam Tam) shiye malum tarihi bǝ (Historian)

## Kenengan nzǝ buro yǝ

## Lamintǝ
Shiri Appleby

**Shiri Freda Appleby** 7,1978 bǝ lan katambo. Shiri Appleby bǝ lan sun nzu notuna ma, biske makar bǝ diyoma cidi America bǝ.
## Lamintǝ
Shehu Usman Dan Fodio

**Shehu Usman Dan Fodio**
**Usman dan fodio** sha chasambo yim mǝyon luko uwun bǝ lan kǝntawu jimada gaji bǝ lan suro saa duwun yar tulurin fiwun diyon bǝ lan. Suro bula marratta bǝ lan nasha Agadez bǝ lan cidi nijar bǝn.

## Kenenganze buro yǝ

## Bawono
yim findin bǝ lan kǝntawu shahul bǝ lan suro saa duwun yar uskun mǝyon tulurin bǝ lan (1817).bula sokoto bǝ lan bawono.Su Usman bin fodio su Arabic bǝ. Fodio kalma jiri fulata bǝ ma,ana Taktima. Su baan nzu bǝ malum Muhammed. Su yan nzu bǝ maluma Maimunatu. durin nzu nguu mbeji. sandi findin tulurin kozana kamuwan nzu niyayǝ sandi usku. Awo sha siki kamuwa usku niyazina dǝ duma yǝ nozuyi.suro durin nzu yǝn guda indi nbeji sunza dina yǝ notunams. Fal konga fal kamu. Su konga di yǝ Muhammed Bello. Su kamu di yǝ NaNa Asma,u. Mujaddadi au Shehu Usman dan fodio bǝ lan sunzu notunaman shima kura fuwutuma au Taktima adin kir musulum bǝ lardi afuno bǝ. Dan fodio malum kura kir musulum bǝ attǝyǝ kureman kakkadi rowotuma. Shima daular fulata bǝ burozu koksi lardi afuno bǝ lan. Malum fulata bǝ zauro awo lardi fuwutu bǝ amziro kudo suraana .shima karabka khalifancin sokoto bǝ burozu koksu

## lamintǝ
Sheik Abubakar Gumi

**Abubakar Gumi** sha chasambo yim uwun bə lan kǝntawu jimada Auwal bə lan saa duwun yar laarrin findin indin bə lan.  

## Bawono
yim mǝyon tilon bə lan kǝntawu lailahar bə lan saa duwun yar laarrin fillaarin indin bə lan(1992). Cidi England bə lan bawono. Abubakar Gumi shi malum kura addin kir musulma bə attəyə kureman alkali kura (Grand kadi) kureman shima krafka Izala salafiya su lan notunama burozu koksu.

## Kran nzə

Kakkadiwa ngu kirazina kureman attəyəy kakkadi ngu kilan nzin rowozina. Suro kakkadi rowozunaman lu,uran fasar zina afunoro . Kureman shima kam buroyə lu,uran afunoro fasarzina  ma. attema siko shiro dama chi Mai saudiya bə king faisal shiro award chaino (king faisal Award).malum Abubakar Gumi dǝ shi Sawa sir Ahmadu bello sardauna sokoto bǝ kureman Aminman nzə sawariman nzə. Suro durin nzə bən Doctor Sheik Ahmad Gumi nbeji￼

## Lamintǝ
Shola Allyson

**Shola Allyson-obaniyi** 24;Sep 1971 be lan katambo. Shila Allyson be lan sun nzu notuna ma, kayama cidi Nigeria be, kaya Soul, Folk, Gospel yi rutuma. Saa 2003 lan album nzu " Eji Oworo" chido
## Lamintǝ
Shāhnāma

Shahnameh (Persian: شاهنامه, romanized: Šāhnāme, lit. 'The Book of Kings' dǝ, kammabo Iranian Persian ye zamanne [ʃɒːh.nɒː] ˈme]),[a] sha Shahnama lan bowotə, shima awo ruwoata kuruwu shi amari Persianbe Ferdowsi ye ndikate c. 977 -a 1010 CE lan ruwoata kuru shima kitawu lardəye Greater Iran ye wo. Shahname dә suronzәye 50,000 distichs au couplets (ruwowa layi indi), shi shahname dә shima kakkadi kura dunyabe fal, kuru kakkadi kura kakkadi kam falye sәdәna.
Siberia

**Siberia**  

Siberiadə nasha cidiye kura shidoni yala Asia be sammaso suronzən mbejidə, kau Ural be fəte Pacific be dən səta har Kǝmaduwu gǝdi lan. Shidə nasha kərmai kərmai Russiabe-a lardəwanzə ngawozənabe-a ro walzəna tun karnuwa kadaro Siberia kəriwutə baditən, shidoni Khanate of Sibirbe dareram karnu kən 16thben sukurinan badizənadə kuru Chukotka'a kəltalan dazənadə suro saa 1778. Siberia. kura kuru am gana, nasha kilomita square miliyon 13.1 (5,100,000 sq mi) ma kozəna, amma fato am Russia ye kwataye. Novosibirsk'a, Krasnoyarsk'a, Omsk'a də sandima bərni kura kura nasha dəye.

Sau Siberiadə nasha cidibe-a gargambe-a kuru nasha siyasa be gənyi nankaro, ma'ana kalangainzəbe kalkalma ba. Adamen, Siberiadə cidi sammaso kəla kau Uralben səta kəmaduwu Pacificbero saadəna, kəmoduwu Ura lbe də shima nasha fəteye kalangayyanzə fəteyedəwo, kuru surodən nasha njiye kəmaduwu Arctic be də mbeji. Waltə bayantəna kəla kalangai suro Arctic Circle yalayedən səta kalangai yala Kazakhstanbe-a, Mongolia-a, China -a anəmlan sətanaro, amma kəla kau yala-dawu Kazakhstanbedəye surodən mbeji.[3][5] Gomnati Russiayedə nashadə'a federal districts yakkəro yaksəna (kəriwuwa federalye Russiayedə), surodən shi dawuyedə bas shiro "Siberian" gultin; indi gadedə sandima Ural-a Far Eastern-a federal districts, sunza Ural-a Russian Far East-a dəwo fəte-a gədi-a Siberia ye yakkə'a kalkalzənadə. 

Siberia də sha nozana kəla binəm kuruwu, zauro zauro, kəntawu Razab ye lan -25 °C (-13 °F).[6] Nasha cidiye lan Asia lan yayi, kərmai Russiaye'a amma noto'a karnu kən 16medən nashadə'a ada'a kaduwu'a Europe yero kalakca.[7] Kashi 85% nəm nguwu ammanzayedə kaduwu Europeye,[8][9] nguwuso Russian (kaduwu Siberiayedə suronzan mbeji), kuru ada gədi Slavicyedə nashadən nguwu.[7] Amma sonyayi, kaduwuwa gana nguwu Asiayedə mbeji, amma Turkicye kada kunten-nguwunzaso, alammaanna Yakutso, Tuvanso, Altai, Khakasso, amma asal lardəyeya-rokkonzən kaduwu Mongolic Buryatsyeya, kaduwu Koreayeya, kuru kufuwa sənana Samoyedicyeya. Amma Tungusicyedə (sandidoni nguwunzaso amma asal lardəye ganaro gomnati Russiaye sandiya gowotə), amma gade kadaa. 

## Laminte
Sierra Leone

hukumamen Republic of Sierra Leone də, shima lardə do ci kəmaduwu fəte Africa ye anəmfəteye. Anəmgədinzən Liberia-a yalanzən Guinea-a. Nəm kura cidinzəyedə kilomita2 73,252 (mi sq 28,283). Shidə yanawu tropicalbe-a kuru nasha savannaslan səta karaa samibe-aro saadəna. Kom-komi 2023 yedən, Sierra Leone də nəm nguwu jamaye 8,908,040.Freetown də shima bərni kura lardənzəye kuru bərni kura lardənzəye. Lardədə nasha kərmaiye uwuro yakkata, kuru waltə districts 16 ro yakkata.
Sierra Leone də lardə kura lardəye, majalisa majalisa falye kuru kura lardəye kartəna. Shidə lardə adinbe. Dusturnzədəye kəriye-a adin-a nəmkambe hangalbe-a yektəro suwudəna (shidoni nəmkambe tafakarbe-a adinbe-a suronzən mbejidə). Musulummadə sandima nəmnguwu jamabedəye kwata yakkən, kuru kəristabe ngəwu mbeji. Nowatadə, kasattə adinbedə zauro ngəwu: shidə ada naptəram jamabe kuru nasha ada lardəbe.
## Lamintǝ
Sigmund Freud

Sigmund Freud (/frɔɪd/ FROYD,[2] German: [ˈziːkmʊnt ˈfrɔʏt]; sha Sigismund Schlomo Freud lan bowotə; 6 May 1856  ⁇  23 September 1939) shima Austrian neurologist kuru shima psychoanalysis, shi clinical method do kulashi kuru kurun kwasuwabe dəwo shiga conflict suro psyche yen tuwandin də, futu hawar ndikate am kwasuwabe-a psychoanalyst-a yen.
Sima Qian

Sima Qian c. 145  ⁇  c. 86 BC) shima gargamma lardǝ Chaina bewo woktu buroye Han Dynasty bə dǝn. Shiga kam dowo gargam hawarra China be ro kasatsana ma, shidoni ruwozǝ Records of the Grand Historian, hawarra China be do suro saa duwu indi kozǝna ma, badiyaram kǝrmai Yellow Emperor be dǝwa kuru kǝrmai China bə buro salakǝ be dǝ'a kǝrmai Emperor Wu be Han be dǝwa.

## Lamintǝ
Simi (Singer)

**Simisola Bolatito Kosoko** 19 April 1988 lan katambo. **Simi** bə lan sun nzu notuna ma, kayama cidi Nigeria bə, kaya rutuma, biske makartima . Saa 2008 lan album nzu "Ogaju" chido, saa 2022 lan biske drama "Nigeria Idol Tv Show chido, saa 2014 lan kayan nzu " Tiff " chido

## Lamintǝ
Simon Lalong

**Simon Bako Lalong** də, katambo yimme kawu uwu 5 kəntawu jimada hawil ye saa dəwun yar ləgarrin firaskə yaskən ye bəla Shendam ye, kərwe filato jos ye dən. Tada Najeriya ye, kuru Loya kuru siyasama, shima Gomna kərwe Filato yewo kərmaro.

## Lamintǝ
Simone de Beauvoir

**Simone Lucie Ernestine Marie Bertrand de Beauvoir**
Sha chasambo yim laar bǝ lan kǝntawu Razab bǝ lan suro saa duwun yar laarrin uskun bǝ lan (9-jan-1908)

## Bawono
Yim mǝyon luko dǝyon bǝ lan kǝntawu shawul bǝ lan suro saa duwun yar laarrin fiskun Araskin bǝ lan bawono. (14-April-1986) (Simone de Beauvoir) dǝ kakkadi rowotuma cidi France bǝ. Shi maluma philosopher bǝ. Attǝyǝy Kakkadi kila nazar kam bǝ rowotuma. (Novels) Ngu loktun nzin rowozina

## Lamintǝ
Simón Bolívar

**Simón Bolívar** dǝ sha chasambo saa duwu miyon tulurin fiskun yaskin bǝ lan (1783) bawono saa duwu miyon uskun fyakkin bǝ lan (1830) shi askar kura kureman attǝyǝy siyasama kura keryǝ venezuela bǝ. Bula Caracas bǝ lan suro keryǝ venezuela bǝ lan sha chesambo. Keryǝ-keryǝ ngu sandiro encinza mazuna ma spanish Empire bǝ lan (South Amerika). Keryǝ sandiro encinza mazuna dǝ Sandima. Venezuela nbǝji,Colombian nbǝji, Ecuador nbǝji, peru nbǝji attǝyǝy kureman Bolivia nbǝji. Suro sa,a gana bǝ lan sha kura lardi Grand Colombia bǝ ro sha karrada. Amma kirma lardi shima de dinalan bawo. Lardi Bolivia bǝ de su Simón Bolívar de ro bojaa. Enci lardiwa diro mazuna den attema nankaro Central America wa mexico wa ro duno ci sandiyǝ encinza mata badiyada. Suro saa duwu miyon uskun miyon tilon bǝ lan (1811).

## Lamintǝ
Sinach

**Osinachi Kalo Okoro Egbu** 30 March 1972 bə lan katambo. **Sinach** bə lan sun nzu notuna ma, kayama cidi Nigeria bə, kaya rutuma

## Lamintǝ
Sikhism

**Sikhism** kuru shiga Sikhi lan notuna ma dǝ (Punjabi: ਸਿੱਖੀ Sikkhī, [ˈsɪk.khiː] i, Sikh, Sikh, 'disciple / learner'), [i] shima adin lardə Indiabe [1] kuru falsafiwo [2] taganasmaro Sikh ethnoreligious karabka do lardə Punjab Indiabe lan tuwondənadə [1] karnu 15th CE lan.
Sila María Calderón

**Sila María Calderón**
Sila María Calderón Serra (kəntagə Septemberye kawunzə 23, saa 1942lan katambo) siyasama Puerto Ricoye, kasuwuma, kuru banama shidoni gomna Puerto Ricoye saa 2001lan səta 2005ro saadənan. Shima kamu buro salakye kərmairo kartənadə. Kawu kərmainzə gomnaro waljinro, Calderón də nasha kada gomnati Puerto Ricoye sədin, surodən Secretary kəriye Puerto Ricoye kən 12me saa 1988lan səta 1989ro saadənan, kuru cidawu kura gomna Rafael Hernández Colónye mbeji. Shidə kuru mayor bəlaye San Juan bərni kura Puerto Rico ye dən saa 1997 lan səta 2001 ro sadənan.

## Kənənga-a ilmu-a buroye
Sila Calderón Serra də San Juan, Puerto Rico lan katambo kəntawu Septemberye kawunzə 23, saa 1942 lan, kasuwuma César Augusto Calderón-a Sila Serra Jesús-a ro. Kakanzə yanzəye Miguel Serra Joy də Mallorca lan, kərtawa Balearic ye lan Puerto Rico ro lewono dareram karnu kən 19th ye lan shi done Calderón ro nəm kam Spain ye 2012 lan co. Mowonti kura mowonti kura Santurce, Puerto Rico ye lan kərawono. Suro saa 1964 lan, koleji Manhattanvilleye suro New Yorkyen darajalan tamozəna, digiri kisandiye gumnatiye səbandəna. Dare lan mowonti cidaram jamaye Jamiya Puerto Rico ye dəro karaa.[2][3][4][5][6]

## Cida maskube
Saa cidabe buro salakbe: 1973-1985

Cidanzə 1973 lan badiwono sa shiro banama kura Sekretari cidawuye, Luis Silva Recioro sunzə codo. Ngawo saa indiyen, shiro banama taganasbe fuwutə razəgəbe Gomna loktudəye, Rafael Hernández Colónro cado.

Ngawo Hernández Colón'a karno kura saa 1976 lan kənasartənayen, Calderón ye cidaro lezə nasha kasuwuye lan cidazəna naptə darekta kasuwu fuwutəye Citibank, N.A. suro San Juan yen.[7] Loktudən, Citibank do San Juan yedə shima John Reed ye dawudi kasuwuye jarabtəye fal. Nasha cidanzə kasuwu fuwutəye lan, Calderón ye kareya faidatəye bəlin kada kurzə kuru kasuwuro sədin shi done taidazə fandi Retail Division Bank ye dəga sərana də. garwa cidaramye kəlanzən kuru cistayin.[6]

## Nasha gumnatibe buro salakbe: 1985-1990
Suro saa 1984 lan, Rafael Hernández Colón waltə gomnaro karrada kuru shiye Calderón'a kura cidawuyero wallono, shima kamu buro salakye nadən cidazənadə. Suro saa 1988 lan, Hernandez Colon ye shiro Sekretari Puerto Rico ye kən 12 me ro suwudəna.

Loktu adəlan, Calderón də shiye suro majalis shawari arziyibe Gomnatiye kuru kəla Board of Directors Bank Gomnati Puerto Ricoye fuwutəye kuru na kəra kəla cidaram gomnatiye. Shidə kuru komiti Inversionsbe kamfani fuwutə sanyiyarambedəye kurazəna. Shidə kuru Secretary General Commission do cidawa karnu kən uwumi Americaye asutəye dawarzənadəye.[3]
Singapore

Singapore, kammabo Republic of Singapore, shima lardǝdo islandye kuru lardǝdo bǝrnibe suro namtǝram Southeast Asiabe. Kǝla digri fal latitudebe (137 kilometres au 85 miles) yala equatorbe lan kara, cidi Malay Peninsulabe lan, shidoni Malacca Strait so dǝga kǝla fəte lan, Singapore Strait so dǝga kǝla anǝm lan kuru Riau Islands so dǝga suro Indonesiaye lan, South China Sea so dǝga kǝla gǝdi lan, kuru Johor Strait so dǝga suro lardǝ Malaysiabe Johor so dǝga kǝla yala lan. Nasha lardәye dәn kәntagә kura fal, kәntagәwa nzәrtaliwuwa 63-a, kuru kәntagә gana laa gade-a mbeji; nәm sandima adәye suronzan nәm 25% ro kozәna sau lardә dә nәlewabe dәn sәkkә kulashi cidibe zauro ngәwu so dәn.

## Lamintǝ
Sir Isaac Newton

**Sir Isaac Newton FRS** (25 December 1642  ⁇  20 March 1726/27[a]) shima ilmuwu ilmube lardǝ Englandbe wo shido ilmuwu isawube-a, physicist-a, astronomer-a, alchemist-a, theologian-a kuru kakkadi ruwobe-a lan cidazǝna wo, shido loktǝnzǝdǝn falsafa alagǝbe ro bayanzǝna. 7] Shi shima kam zaumaro faidaa suro Scientific Revolution a kuru Enlightenment a dəwo fuwuzəna dən.
Sisqo

### Sisqo
Mark Althavan Andrews dǝ sha chasambo (11/9/1978) Sisqo lan sha nozana ma shi kayama cidi Amerika bǝ kuru biske makar yǝ diyoma.

## Cida
Ngawo Woody ye Dru Hill kolzənayen suro saa 1999 lan cida shi tilo ye diwo nankaro, shawari gozana kəla membawa gadedəye sha zasayin kuru album nza solo ye satuluwin. Sisqó ye solonzə buro salak bǝ, Unleash the Dragon də, Def Soul Records lan suro kəntagə Nuwambaye saa 1999 lan kwaltiyin. Hit do runway ye, "Thong Song" kuru ngawonzǝn, "Tamotǝnyi", sandima hit kura do Billboard Hot 100 chart ye dǝlan, "Thong Song" dǝ sha lamba yakkǝro sǝdǝna, kuru "Tamotǝnyi" dǝ #1 ro lezǝna. Kǝnasar adǝye sǝkǝ Play Along Toys ye karama Sisqó ye saa 2001 lan cetando.
Sisqó ye 1999 lan kokkono, LovHer də shima kamu buro salakye Def Soul lan. Sandiye falnza "How It's Gonna Be" də suro kowo Rush Hour 2 ye saa 2001 lan fəlezana.

Kazǝyi suro Dru Hill ye dǝye karapka dǝga walta kǝlanzaro dafsǝna futu 2000 lan dawarzana dǝro. Adǝye shima kazǝyi loktuye loktu Sisqó ye solo LP nzǝ kǝn indimi dǝga gozayin dǝro. Loktu adəlan, Sisqó ye faraskəram gasa fartəye Sisqós Shakedown MTV lan sədinro wallono, kuru fimro wallono, fim Get Over It (2001) lan cida banatəye gozəna rokko Kirsten Dunst-a Snow Dogs-a (2002) rokko Cuba Gooding-a, Jr-ayen. 1). LPnzǝ kǝn indimi, Return of Dragon, suro kǝntawu yuni sagǝ 2001 lan kwaltindǝ, gana-ganan platinumro wallono yayi, kaiyyanzǝ "Can I Live"-a "Dance for Me"-adǝ zauro tǝmazanadǝga cidazǝnyi (United Kingdomlan dawunbaro, na "Dance for Me"dǝ shima kaiyyanzǝ kǝn yakkǝmewo). Saa 2002 lan, Sisqó-a Dru Hill-a walta kəllata, shidoni LP-nzə kən yakkəmedə dareram saa 2002-lan cutulowo.

## Lamintǝ
Slavery

Kǝrma dǝ shima am laabe awo laa sǝdǝna, taganasmaro kǝla cidawanzǝben. 1] Kǝrma dǝ nguwusoro cida dunowa sǝdin, na cidabe-a kǝnǝngatǝbe-a nǝm kam dǝwo sandiro kǝrma dǝga sǝdinma dǝye sǝkǝ.
Small intestine

intestine gana au intestine gana dǝ shi organ suro gastrointestinal tract dǝn na dǝwo ngǝwuso kǝnǝngatǝ dunowa soye kǝnǝngatǝdǝn tǝdin dǝ. Suro kǝnǝngabe-a kǝnǝnga kurabe-a lan kara, kuru bile-a pancreatic juice-a kǝnǝnga pancreatic duct-a lan kǝnǝngatǝro banajin. Nji gana dә nәm kәnәnganzә dәye mita 5.5 (18 feet) kuruwu kuru loktuwa kada lan kәnәnganzә ro kәlzәyin
Socialism

**Kəndaramma** razuwuye də falsafa kasuye wa siyasabe wa shidoni nəmgade kasuye-a jamabe wa dəga surinma, sandidoni kəndaramma kareya kasuye wa, kuru kəndaramma kəlanzəye wa.
Kəndaramma

Kəndaramma jammaiye də, futu amsoye kəltə kəndaramma kəltəye, au futu kura kəndaramma kəltəye, na fallin kəndaramma fal au na kəndaramma fal, nguwusoro duno siyasa bǝ fal kuru ada  falma.
Socrates

**Socrates**
Sha chasambo suro saa yar yaskin fillaarin laarrin bǝ lan (399BC)

## Kenengan nzǝ buro yǝ

## Bawono
Suro saa yar diyon fitulurrin bǝ lan bawono (470BC) Socrates dǝ shi malum philosophy bǝ kǝryǝ greatest Greek bǝ

## Lamintǝ
Slimcase (Singer)

**Oluwafemi Oladapo** 22 Aug 1982 bǝ lan katambo. **Slimcase** bǝ lan sun nzu notuna ma, kayama cidi Nigeria bǝ, kaya rutuma, biske drama diyoma
## Lamintǝ
Small Doctor

**Adekunle Temitope** sha chasambo 27 May 1996. **Small Doctor** bǝ lan sun nzu notuna ma, kayama cidi Nigeria bǝ, kaya Afropop yǝ ruwotuma. Suro Saa 
2018 lan (Award The Headies) lan chiwundo
## Lamintǝ
Somadina

**Somadina** sha chasambo 22 March 2000. Kayama cidi Nigeria be, kaya ruwotuma. Saa 2018 lan kaya badiyuno.
## Kenǝnga nzǝ buro ye
Somadina dǝ shiya Port Harcourt lan, cidi Nigeria yen katambo kǝntawu Maris ye kawunzǝ 22 saa 2000 lan, yanzaso awanzaso am Nigeria yǝ. Saanzə fallan, Netherlands ro lewono dalil baanzə nadən cidajin nankaro.[7] Ngawo kərazə secondaryye maranta St. George yǝ, Ascot, maranta feroye kəlanzəye naptəramzəye'wa kuru maranta kawusuye'wa Berkshire, England lan, London, England ro lezə nadən degree jamiyaye kəla Sociology yǝn Jamiya Warwickyen səwandəna. Ngawo degreenzǝ London lan sǝbandǝnaben, Nigeria ro waltǝ cidanzǝ kaiyyabe dǝga sǝdinro.[8]

Ilmunzǝ kaiyyabe dǝ ganalan badiwono dalil bawanzǝbe kaiyya sǝrawuna nankaro.[9][10] Fatolan kaiyya-a sǝrayinlan wurazǝnadǝn, kaiyyanzǝ buro salakbedǝ sagǝnzǝ tulurlan sǝtandǝ kuru sagǝnzǝ lǝgarlan darasǝ kaiyyabe badiwono. Shiro malǝm kaiyabe Russiabe futu piano zaye sǝkǝlina.[11] Saa mewun yakkənzən, bikke makkaryema buro salakye kəlele tambo yanzəye kən 40th yedən bikke makkaryema ro wallono.[3]
## Lamintǝ
Somalia

**Somalia**, hukumamen shiro Republic of Somalia gultində, shima lardə doni gədi Africabewo. Lardǝdǝ suro Horn of Africaben kara kuru fǝtenzǝn Ethiopia-a, yala-fǝtenzǝn Djibouti-a, anǝmfǝtenzǝn Kenya-a, yalanzǝn Kǝmaduwu Adenbe-a, kuru gǝdinzǝn Kǝmoduwu Indiabe-a. Somaliadə shima ci kəmaduwube zauro kuruwuwo cidi Africabedən. Somalia lan nəm nguwu amyedə miliyon 18.1, surodən miliyon 2.7 bərni kura Mogadishu lan napsana. Kashi 85% amma nadən dadaanadə kaduwu Somaliaye kuru təlamma lardədəyedə Somaliya Arabicya, amma buroyedə shima təlamma kurawo. Somaliadə nəmkam gargamye-a adinbe-a dunya Arabbe-a mbeji. Adə nankaro am Somaliayedə musulumma, ngəwunzaso Sunni.

## Laminate
Sophocles

Sophocles 

(c. 497/496  ⁇  winter 406/405 BC) [1] shiye kura lardǝ Greek be wo, shido shiga notǝnama kam fal suro yakkǝben shidowo biske makkar yǝ falnza kǝnǝngatǝna. Biskewanzə buro salak bǝ də ngawo Aeschylus bǝ-a, au zamanzə-a lan ruwotə; kuru buron, au zamanzə-a lan, Euripides be-a. Sophocles yǝ biskewa 120 kozəna, amma biskewa arakkə yǝ cotto kənəngatəna: Ajax, Antigone, Women of Trachis, Oedipus Rex, Electra, Philoctetes, kuru Oedipus at Colonus￼ 

## Lamintǝ
Spaceflight

Spaceflight (au space flight) də shima application of astronauticsbewo kəla awowa lenəmbe, ngəwusoro spacecraftbewo, suro au saminzə lan, au amso'a au amso'a baro. Ngəwusoro shi spaceflightdə am cidama'a'a gənyi kuru samənzəna naura kəla samiye alamanna satellites suro orbit Dunyabe lan, amma suronzan shi space probes də suronzan flights kəla Earth orbitben dagənadə mbeji.
Spain

**Spain**

Spain, [f] shima mairi Spain yǝ wo, [a] [g] shima lardə do anəmfəte Europe yǝ lan, kalangai nzə yala Africa yǝ lan. Lardə wakil kəlakəl bǝ. Kambowo cidi Iberianbedə'a kozəna, kalangainzədə kərtawa Canarybe suro kəmaduwu Atlanticbedə-a, kərtawa Balearic bǝ suro kəmaduwu Mediterranean bǝ-a, kuru bərniwa kəlanzabe Ceuta-a Melilla-a suro Africa bǝ-a mbeji. Kəriwu Spainbedə yalanzən Faransa-a, Andorra-a, Bay Biscay-a; gədi-a anəm-a lan kəmaduwu Mediterraneanbe-a Gibraltar-a; kuru fətenzən Portugal-a kəmaduwu Atlantic bǝ-a. Bərni kura lardə Spain yǝ də bərni shiro kurawo ba də shima Madrid, bərni'a kura kura gade sodə sandima Barcelona'a, Valencia'a Zaragoza'a.

Zaman kureyedən, cidi Iberianbedə Celts-a, Iberians-a, amma kawu Romanbe-a nabsana. Kəriwu Iberianbedə Romanbe kəriwuzənadən, kəriye Hispaniabedə kokkatə. Ngawo Romanization-a Christianity-a Hispaniayedən, sukuri mairi Romeye fəteyedə hijra təlamma Europe dawuyedə suwudəna, Visigoths kunten, sandidoni mairi Visigothicye dawu Toledoyen koksanadə. Badiyaram karnu kən uskuyedən, kəriyedə'a nguwuso Umayyad Caliphate ye sha bətərəmzəna, kuru zaman kərmai Islamye badiyaram lan, Al-Andalus də kərmai kəriyedəye duno'a ro wallono kuru Córdoba lan kara. Mairiwa kəristabe kada yala Iberiayen fəlangzana, kuranzadə Asturias'a, León'a, Castile'a, aragon'a, Navarre'a Portugal'a; askərraye anəmro faraktə-a nəm nguwu jamaye-a sədin, shidoni Reconquista lan notənadə, kərmai Islambe Iberia lan dutə, shidoni kərmai kəristabe Nasrid Kingdom Granadabe suro saa 1492 lan səmowonadə. cidiya mairi Catholicyedən shima Spain'a lardə-kəriyero gotəna.

Loktu zaman awowa bəlin notəyen, Spain də shima dunya bəlin dəga kulastə badizə, shima buro salakkin dunya dəga dəriza kəlzə kuru shima mairi kura gargamye dəga suwudə.[12] Mairi Spainbedə daraja dunyabe nazəgəna kuru continents sammason tartəgəna, citə nizam kasuwube dunyabe doni su'a tamanna'a lan faidatin də'a banazəgəna. Karnu kən 18th ye lan, Bourbon ye faltə cidi Spain ye dəga dawuzəna.[13] Suro karnu kən 19yen, ngawo Napoleonye kərmai səmowona-a kəriwu kərmai kəlabe Spainye kənasartəna-ayen, yektə siyasabe kate am nəmkambe-a am nəmkambe-aye səkkə lardəwa Americabe ngəwunzaso yekkono. Yaktəwa siyasabe anyi darerammo karnu kən 20thmedən kəriwu fatobe Spainbedən kəlta, kərmai Francoistbedə suwudəna shidoni har saa 1975ro saadənadə. kuru siyasa lan. Tun loktu Siglo de Oro yen, kisandi Spain ye-a, fasal garye-a, kaya-a, nazəmu-a, fenti-a, adab-a, kəmbu-a də dunya sammason zauro faida'a, taganasmaro fəte Europe-a America-a lan. Futu nəm arzinyi adabe kuradə fəlejinro, Spaində shima lardə kən indimi dunyalan zauro ziyaratinmawo, shidə na'a dunyabe zauro ngəwu'a, kuru shima na fuwurawa Europebe zauro saraanawo.[14] Fandoram adayedə Hispanophones miliyon 600 ma kozənaro lezəna, Spanishdə təlamma asalye kən indimi dinalan manatin kuru təlamma Romanceye dinalan zauro manatin.

## Laminte
Spanish (Tǝlam)

Spanish (español) au Castilian (castellano) shima təlamma Romance ye Indo-European bewo kuru təlamma Latin Vulgar bewo təlamma Iberian Peninsula Europe be lan manazayinmadən fuwuzəna. Kǝmaaro, shima təlam dinabewo amma təlamma manazayin million 500 yeyi, ngǝwuso lardǝ America be-a Spain be-a lan, kuru million 600 yeyi sa təlamma kən indimiye manazayin kunten.

## Lamintǝ
Spider-Man

### Spider Man
Spider Man də kam kura suro kitawuwa kasuduwa Amerikabe Marvel Comicsye baksənadən. Ruwotəma-tartiptəma Stan Lee-a kisandima Steve Ditko-aye sha sadəna, buro salakkin kitawu kasuduwa Amazing Fantasy #15 (kəntagə Ogustabe saa 1962) lan fəlewono suro zaman kitawuwa kasuduwaben. Shiga kitawuwa kasuduwa-a, faraskəramma telebijinbe-a, fimma-a, biskewa bidiyobe-a, kitawuwa-a, bikkewa makkarbe-an fəlezana.

Kam-Spider-mandǝ shima sirro Peter Benjamin Parkerbewo. Buro salakkin, Peter də fuwura maaranta kuraye zairo kuru yatima bawanzə May-a Awanzə Ben-aye New York City lan cizana ngawo amnzə kura, Richard-a Mary Parker-a, tajirwa maaraye lan bazanayen. Lee-a, Ditko-a, kuru dareye fim dəga tandomaso-a dəye fim dəga kəla kəriwu nəm kura-a nəm gana-ayen fəlezana kuru shiro fim banama kada cedo, alamanna Flash Thompson-a, J. Jonah Jameson-a, Harry Osborn-a; kərawo kərawobe Gwen Stacy-a, Mary Jane Watson-a, kuru Ngam Sələm-a; kuru watəma jili Doctor Octopus-a, Goblin kəli-a, Venom-a. Suro hawarnzǝ kǝrtǝben, Peterdǝ dunonzǝ-a kuru raktǝnzǝ-a sǝbandǝna ngawo shiga gǝrǝm radioactiveye cizǝnaben. Dunowa anyiye suronzan duno adamganabe-a, nəmkəske-a, awowa fəletə-a, duno-a, nəmngəwu-a, nəmkalkal-a, nəmkalkal-a; suro-a kuru silin-a ro njifkata alama spider yeyi; kuru tajirwa asutə raktənzə asutəbe shiro "spider-sense" gultindən. Shiye awo muskoro təkkinma "web-shooter" ye garzəna shi done spider-webs kəlanzəye gojinma, shi done kəriwu-a bəlawuro-aro faidatinma, au webswing suro bərniyen. Peter Parker ye buro salak lan dunonzə faidatə kəlanzəro, amma ngawo Awanzə Ben dəga nəm baruwuye cezənayen Peter ye raksə dafcinba, shiye dunonzə faidatə nəmzalum kəriwutə badiwono Spider-Man ro waltəlan.
Spyro

**Oludipe Oluwsanmi David** sha chasambo 1 Oct 1990. Spyro be lan sun nzu notuna ma, kayama cidi Nigeria be, kaya rutuma. Saa 2022 lan kayan nzu " billing " chido
## Lamintǝ
St. Seiî

**Jalal St. Tobi l. Lyonagbe** Sha chasambo 2 May 1990. **St. Seiî** be lan sun nzu notuna ma, Kayama cidi Nigeria be, kaya ruwotuma

## Kǝnǝngan nzu buro yǝ
Lagos state be lan katambo

## Lamintǝ
Sound Sultan

**Olanrewaju Abdul-Gamu Fasasi** Sha chasambo 27 Nov 1976-11 Jul 2021. Kayama cidi Nigeria bǝ, kaya rutuma, biske makar bǝ diyoma
## Lamintǝ
Stanley Kubrick

**Stanley Kubrick** dǝ   sha chasambo yim findin araskin bǝ lan kintawu maram bǝ lan sa,a duwun yar laarb n findin uskun bǝ lan (1928)

## Kǝrmu Nzǝ
Yim tulur bǝ lan kintawu Armalan bǝ lan sa,a duwun yar laarrin fillaarin laarrin bǝ lan (1999) Stanley Kubricbdǝ biske makar bǝ izini yowo ma (Director) keryǝ Amerika bǝ. Karno 20th century bǝ lan kam shi yeyi bawo na biske makar bǝn izini yowon. Bula New York bǝ lan sha chasambo Amma Kǝnǝngan nzǝ nguwun zuso keryǝ England bǝn chido.Stanley Kubrick dǝ kam kasadǝwa rintama loktu nzin Amso bǝ zauro bisken sara,ana .  Amma bisken nzi burobǝ izini china  dǝ zauro mana girzina. (sex and violence) ngu mbǝji suro biske yǝ din attǝma siki amsobǝ sandiyi ro biske dǝ sorin. Su biske diyǝ di shima (Clockwork Orange) sa,a duwun yar laarrin fitulurrin tllon bǝ lan (1971) biske shima dǝ kwallono

## Lamintǝ
Stanley Omah Didai

**Stanley Omah didai**
Sha chasambo yim miyan laarrin kintawu kidi be lan saa duwun Yar laarrin filaarin uskun(19-may-1997). Omah lay sunzu notunama kayama cidi Nigeria bǝ kureman producer.kayanze burobǝ notunama Shima (Kada ku dama) kintawu shawal bǝ lan saa duwu indin filaarin lan kayan nzu burobǝ kollono (Headies Awards) shiro sadina suro saa duwu indin findin bǝ lan. (2020)

## Kenengan nzǝ buro bǝ
Omah lay shi Kam ikwere be suro bula rivers bǝ lan notunama.mowontin nzu secondary bǝ suro bula rivers bǝ lan chido adiyǝy kureman mowontin nzu Fuwu secondary bǝ bula portakot lan chido.Omah lay kakan nzu shiyǝ kayama kura cidin sha notunama .highlife Celestine ukwu saa duwun yarlaarrin fittulurin tulurin bǝ lan bawono.(1977)

## Lamintǝ
Shillewu

Shillewu dǝ shima spheroid plasmaye shillewuye dǝwo kǝlzǝ gravity lan kǝltǝna dǝwo. 1] Shillewu doni Dunya ro karǝgǝnzǝdǝ shima Kǝngalwo. Shillewuwa gade ngәwu so dә suro bәne dәn kәlanzә ro turin
Stefan de Vrij

## Stefan de Vrij

Stefan de Vrij dǝ sha chasambo yim uwun bǝ lan kǝntawu sawan bǝ lan suro saa duwun yar laarrin filaarin indin bǝ lan sha katambo (5 sawan 1992) dekkel bactema cidi Holland bǝ kuruman dawu bactema club Seria A bǝ Inter milan bewa cidi nzǝ Holland bǝ wa.

## Lamintǝ
Stella Damasus

**Stella Damascus** 24 April 1976 be lan katambo. Kayama cidi Nigeria be, kaya ruwotuma, biske makar bǝ diyoma.suro Saa 2009 lan Africa Movie Acadamy Award chiwundo, Saa 2007 lan best Actress Award chiwundo Nigeria Entertainment be, saa 2012 lan Award Two brides and a Baby lan chiwundo

## Kenengan nzu buro yǝ
Bula  Benin city be lan sha katambo suru  Edo State, Nigeria be. Kuramiyan nzu diyau samma firuwa

## Lamintǝ
Su Fatowa Radio Benue State bǝ

**Su Fatowa Radio Benue State bǝ**

89.9 – Benue State University, BSU FM, Makurdi

90.5 - Brothers FM, Makurdi

93.3 – Choice FM, Oju

95.0 – Radio Benue, Makurdi

95.5 - Agate Radio, Star FM, Makurdi

96.5 – Joy FM, Otukpo[14]

98.5 – ASKiNG RADiO Tiv (Online)

99.9 – Ashiwaves FM, Katsina-Ala

103.1 – Sun Rays FM, Korinya City, Konshisha

103.5 – Harvest FM, Makurdi 

## Lamintǝ
Su Fatowa Radio Cross River State bǝ

**Su Fatowa Radio yǝ Cross River State bǝ**

# CRBC, Ikom 92.3

# Sparkling FM, Calabar 92.6

# Cross River Radio 93.1

# FAD FM, Calabar 95.9

# Hit FM, Calabar97.3

# Correct Fm, Calabar99.5

# Canaan City FM, Calabar105.5

# CRBC (Paradise) FM, Calabar

## Lamintǝ
Su Fatowa Radio Delta State bǝ

**Su Fatowa Radio [[Delta]] State bǝ**

83.3 – Demodels Nigeria FM

88.6 – Melody FM, War

89.9 – Crown FM, Effurun.

89.1 – Mega FM, Udu, Warri

93.1 – Quest FM, Ughelli-Patani Road, Ogor[19]

94.7 – Crown FM, Asaba[20]

95.1 – JFM, Otu Jeremi

96.1 – Raypower, Oghara

96.5 – Hot FM, Asaba

97.9 – Voice of Delta Radio, Asaba

98.7 – Bridge Radio, Asaba[21]

100.5 – Kpoko FM, Warri (Pidgin Broadcast)

100.9 – Trend FM, Asaba[22][23]

103.7 – Delta State University (Delsu FM), Abraka

106.7 – Rize FM, Warri[24]

90.7 - Current fm, Effurun 

## Lamintǝ
.
Su Fatowa Radio Ebonyi State bǝ

**Su Fatowa Radio Ebonyi State bǝ**

98.1 – Salt FM, Abakaliki

101.5 – Unity FM, Abakaliki

104.7 – AE FUNAI FM, Abakaliki

93.3 – EBSU FM, Abakaliki 

## Lamintǝ
Su Fatowa Radio Ekiti State bǝ

**Su Fatowa Radio [[Ekiti]] [[State]] bǝ**

89.9 FM – Voice FM, Ado-Ekiti

91.5 FM – Ekiti FM (BSES), Ilokun, Ado-Ekiti

92.7 FM – New Cruse FM, Ikere-Ekiti

95.1 FM – Ayoba FM, Fajuyi, Ado-Ekiti

100.5 FM – FRCN Progress FM, Iworoko Road, Ado Ekiti

104.1 FM – Our People's FM, Fajuyi, Ado Ekiti

106.9 FM – Fresh FM, Falegan, Ado-Ekiti 

## Lamintǝ
Su Fatowa Radio Enugu State bǝ

**Su Fatowa Radio Enugu State bǝ**

91.1 – Soundcity Radio, Enugu

91.1 – Lion FM (University of Nigeria, Nsukka)

92.5 – Dream FM, Enugu

92.9 – Coal City FM (FRCN)

94.5 – Urban Radio, Enugu

96.1 – Sunrise FM, Enugu

96.7 – Voice FM, Nsukka (FRCN)

98.7 – Caritas University Radio

99.5 – Owelle FM

99.9 – Family Love FM, Ngwo, Enugu

100.9 – Solid FM

101.3 - Divine FM, Trans Ekulu, Enugu

102.9 – Correct FM, Enugu

104.9 – Prime sports FM, Enugu

106.5 – Stallion FM (Federal College of Education, Ehu-Amufu)

106.5 – ESUT RADIO, Enugu

106.9 – Gouni FM (Godfrey Okoye University) Radio, Enugu

107.2 – IMT RADIO, Enugu 

## Lamintǝ
Steven Spielberg

**Steven Allan Spieberg**

Steven Spielberg sun nzu notunaman, sha chasambo yim mǝyon uskun bǝ lan kǝntawu jimada gaji bǝ lan saa duwun yar laarrin fidiyon araskin bǝ lan.(1946) Spielberb dǝ biske makar bǝ ro izini yoma kerwǝ Amerika bǝ (American filmmaker) Asibiti Jewish bǝ lan (Mercy Healt) bǝ lan sha chasambo. Bula cincinati suro cidi Ohio bǝ lan.

## Lamintǝ
Steven Savic

**Steven Savic** sha chasambo (8/1/1991) dekkel baktema cidi montenegro bǝ kuru fuwu baktema club donyi La liga bǝ Atlético Madrid ro wa ro kuru cidi nzǝ montenegro bǝ wa ro.

Savic dǝ Mojkovac lan sha chasambo, club Brskova  bǝlan kǝnǝnga nzǝ Dekkel bǝ badiyono daji BSK Borca ro wallatǝ kuru partizan ro.

## Lamintǝ
Su Fatowa Radio Gombe State bǝ

**Su Fatowa Radio Gombe State bǝ**

AM

1404 – Gombe (GMC) AM

FM

89.1 FUK Campus FM

91.9 – Gombe (GMC) FM

92.7 – Vision FM

93.1 – Raypower FM

97.3 – Progress Radio FM

98.1 – Amana radio FM

103.5 – Jewel (FRCN) FM

Online
Zamani Radio

Naka Sai Naka Radio
Nagari Radio

Hausaxpress24 Radio 

## Lamintǝ
Su Fatowa Radio Imo State bǝ

**Su Fatowa Radio Imo State bǝ**

89.3 – Gold FM, Owerri

90.1 – Radio Oguta, Oguta[28]

90.9 – IMSU STAR FM

92.7 – One Radio[28]

93.9 – Rock FM, Owerri

94.1 – Ojemba FM, Owerri.

94.5 – Orient FM (Imo Broadcasting Corporation), Owerri

97.3 – Megaband FM, Owerri

98.1 – Groove FM, Owerri

98.7 – Federal Polytechnic Owerri FM

99.5 – Hot FM, Owerri

100.5 – Heartland FM, Owerri

101.1- My Radio FM, Owerri

104.9 – The Reach FM

105.7 – Zanders FM, Owerri

106.1 – Ojimba FM, Orlu

107.3 – Darling FM, Owerri

96.1 – Osiza Radio, Owerri

Online

Shekinah Radio, Owerri 

## Lamintǝ