Thailand

**Thailand**,[b] shima lardǝdo lardǝdo suro Gǝdi-Fǝte Asia bǝ suro Indochinese Peninsula ben. Am miliyon 70 ro sәdin, nәm karәngәnzә dә shima 513,120 square kilometers.Thailand də yala-fətenzən Myanmar'a, yala-fətenzə'a gədinzə'a Laos'a, anəmgədinzən Cambodia'a, anəmnzən Gulf of Thailand'a Malaysia'a, kuru anəmfətenzən kuluwu Andamanbe'a; kuru kalangai kuluwube Vietnam'a anəmgədilan kuru Indonesia'a India'a anəmfətelan. Bangkok də shima bərni kura lardəye wo.

Amma Thaiyedə karnu kən 6melan səta kən 11mero zuwuru anəmfəte China yen cidi anəmgədi Asia bero lezana. Mairi indiaye jiri mon so, khmer empire so, malay so ye nadə'a sonotin, mairiwa Thailand ye jiri ngoenyang so, sukhothai so, lan na so, ayuthaya so'a gaska sadəna sandi doni kamanza'a gaskanza sadin ma.

Kəlakəl Europe bedə saa 1511 lan badiwono, cida diplomatic Portuguese be Ayutthayaro lezənadən, shidoni dareram karnu kən 15thben duno nashadəbe ro walzənadə. Ayutthaya də karnu kən 18th lan zauro ngəwuzəna, hatta kəriwu Burmese-Siamese ye lan bannatəna. Mai Taksin the Great ye duwaro kalangai yekkata də'a waltə kəllono kuru mairi Thonburi ye də'a kokkono (1767-1782), shi bas mai də. Shiga suro saa 1782 yen Phutthayotfa Chulalok (Rama I) də waratazə, mai buro salakbe kərmai Chakribe kərmaaro. Zaman kərmai kərmai fəteye Asia yedən, Siamdə shima kəriye doni kərmai lardə diyaye sandiya notodə'a kozənadə, amma nguwusoro sha kasuwu kalangaiye'a kuru sharaye'a kəla tawadə kalkal gənyiyen sədin.

Nizam gomnati Siamese ye də dawu-dawuro kalakkatə kuru kərmai zamanye ro faltəna zaman kərmai Chulalongkorn (Rama V) ye saa 1868-1910 lan. Kəriwu dunyabe kən tilomidən, Siamye kəlakəlwu'a kəllata, shawari siyasabe doni tawadə'a kalkal gənyidə'a yasa nankaro gozanadə. Ngawo fitəna bu ba'a suro saa 1932 yen, kərmai kərmaiye ro wallono kuru sunzə Thailand ro falzəna, kəriwu dunyabe kən indimi lan kəlakəl Japan ye ro wallono. Dareram saa 1950s yen, kərmai askərraye cidiya Sarit Thanarat yen sadənadə, kərmaidəye faidanzə siyasaye dəga waltə cishango. Loktu kəriwu Cold War yedən, Thailand də kəlakəl NATO ye gənyi United States yero wallono kuru nasha dəlan nəm wakil SEATO ye ro wallono, shi do 1977 lan wurtəna də.

Loktu gana demokəradiya majaliskuye dau saa 1970-a 1990-a yen dawun baro, Thailand də loktu-loktulan kate demokəradiya-a kərmai askərraye-a faljin. Tun saa 2000 lan, lardədə kəriwu siyasabe kate am banama-a am watəma-a Prime Minister Thailand be indiro kartənadə Thaksin Shinawatrabe-a sədin, shi doni kərmai kərmai indiro kalaksənadə (suro saa 2006-a 2014-ayen), kuru karno kərmabedə koktə-a, gomnati kura-a ngawo demokəradiyabe-a. zanga-zanga demokəradiyaye saa 2020-2021 lan, shidoni kərmaidəga faltəro məradəwa təmatəyima mbeji. Tun saa 2019 lan, shidə mairi majaliskuye; futu zahirro, sonyayi, faidawa garre suro constitutionbedəye tawatsəgəna kəla askərradə siyasalan nəmkamza goza kozanaro.

Thailand də shima duno dauye lamar dunyabe lan kuru shima wakil ASEAN ye koktəma wo. Shidə shima razəwu kən indimiwo suro Southeast Asia ben kuru shima kən 23mewo dunyalan PPP men, kuru shima kən 29mewo GDP lan. Thailand də sha nasha razəwuye bəlinro gozana, nasha karewa tandoye'a, bare'a, bəladəriye'a sandima fuwuma wo.

## Lamintǝ