Abrasive

**Abrasive** də shima kare do, nguwusoro mineral, shi do ne faidatə awo cidaye dəga zayetə au tamotin ma, shi do ne awo cidaye dəga təmzayin ma. Karewa tamotəyedə maananzə shiga waltəgə, awo fəlejinma, kuruson awo laa kəladən kərtəgə mbeji futu satin, matte au beaded finishes yeyi. Kasarrataro, ceramics do faidatə awowa gade təlala'a kamtə-a, gərtə-a, waltə-adə sandiya abrasives lan nowotə.

Abrasives də zauro nowata kuru zauro faidatin nasha cidaram kadaben, fatolan, kuru faidawa nzunduben. Adəbe nəmgade kura suwudin kəla awowa zahirbe-a kemikalbe-a kuru zadədəbe-a. Faidawa laa abrasivesbedə sandima ngərəwu-a, waltəgə-a, buffing-a, honing-a, kamtə-a, lattə-a, sharpening-a, lapping-a, kuru sanding-a (abrasive machining wune). (Kəske nankaro, "mineral" suro ruwo adəben faidatə awoa minerals-a kuru awoa mineral-like-a indiso gultin kamye sətandə au sətanyi yayi.)Fayilwadə awo kəltəram gənyi; sandiye karewadəga sutuluyin kəla kəltə au fəletəlan gənyi, amma cida timi sharpbe kamtəlan shidoni kəla faildəben kamtənadə, zauro saw yeyi. Attəson yayi, failwa diamondbedə jili awo kəltabe (sandidə suye powder diamondbe lan kəllata).
## Mundə abrasionbe
Abrasives də shima nəm gade-gade nəm cibbu kate abrasive-a kare do cida tədin ma-a lan kara, abrasive də shima awo indi dəye zauro cibbuwo. Attəson yayi, zauro məradətənyi, sau karewa indi cibbuwa kamanzaro walta-walta kəlzaiya kamanza'a təmzayin; misalladəye suronzan, shoe soles təlaladə katap katakauye au kawuye saa mewu au karnuwa kadaro sədin au glaciersdə zərəwuwa kawuye fəlejin.

Aslan, karewa donyi abrasives lan faidatain də sandima hard minerals wo (7 au samin ngal Mohs ye lan) au dongur synthetic ye, la’anzadə chemical lan zahirro samənzəna amma sha minerals lan bowotin ba sau sandidə alamen cizayin ba. (Dalilla nəmgadetəbero faidajin yayi, shi Mohs scaledə darajanzə gana ilmuwu nzundubero sau shidə arbitrary, ordinal, irregular scale.) Diamond, awo kəltəram nowatadə, misallo awo alamen wajin kuru sanyiyaramlan tətandin, futə corundumbedə shidonyi alamen wajin amma kərmadəro zauro nowata. Attəson yayi, awowa təlala alama calcium carbonate yeyidə sandima awowa kəltayewo, alama "awowa waltəgəma" suro kəmbu timibeyen.Minerals anyi sandiya wurtəna au nəmgananza gana (na ndason yayi arkəm macroscopicben səta arkəm microscopicbe alamanna 0.001 mm diameterro saadəna) sandiya faidatəro koltəro. Arkəm anyi, shiro grit gultində, cinzadə kərrata, ngəwusoro na laa lan dajin kuru na kəltəbedəga fulujin kuru nəmkam kəltəbedəga sərayin. Abrasive-a kareya cidatinma-adə kamanza'a kəlzayin loktu kamanza'a lezayinlan. Duno donyi arkəm dəro faidatəna də shima awo donyi cidatəna dəga wurjin, kuru loktu fallin arkəm dəga təlalaro sədin kuru/au arkəm dəga awo gade dəga təlalaro sədin.
Dalilla laa futu awo laa duwaro wurtəyin dəga lejin dəye suronzan:
*Nəm gade-gade nəm cibbube ndikate awowa indibedə: awo cibbu zauro cibbudə duwaro kuru cidiyaro kamjin
*Nəm kura arkəmbe (grit size): arkəm kura-kuradə duwaro kamzayin sau kuruson cidiyaro kamzayin
*Adhesion kate arkəmbe, kate arkəm-a ngawonzə-a, kate arkəm-a matrix-a: futu arkəmdə duwaro fattəyin-a kuru futu arkəm bəlin-a, mbejiro waljiya, fetero suluwin-a asujin.
*Duno kəltaye: duno ngəwuye duwaro wurtə suwudin
*Loading: awo tǝtandǝna-a kuru kareya cidabe gǝrtǝ-adǝ na kate arǝmma tǝtandǝnaben sǝmbǝliyin kuru adǝye sǝkǝ ngǝla kamtǝbe fulujin kuru gǝrtǝdǝ sǝrayin
*Lubricant/coolant/metalworking fluid faidatə: Raksə swarf gojin (loading dəga dabcin), kawudo gojin (shi donyi awo zahirye awo cidabe dəga lejin ma), friction fulujin (substrate au matrix lan), kare cidabe dəga dabcin kuru abrasives dəga kolzə cidadəga tamojin.
## Razəwu cidibe
Abrasives də sha alagəla au synthetic ro yaktin. Sokku kawu sharpening ye lan zandetin ma, kawu alagəla ye də tussuna kəla shiro ngəlaro gotəna amma fuwutə nzundu karewa ye dəye nəm gade-gade adə ganaro sədin. Abrasives syntheticbe kadadə mineral alabe'a samun, awo gadezənadə shima mineral syntheticbedə shiga tətandin kəla lattəben gənyi. Awo kadawu suro mineral alagəlaben dagənadə raksə shiga faidajinbaro sədin.
*Calcite (calcium carbonate)
*Emery (impure corundum)
*Diamond dust (synthetic diamonds are used extensively)
*Novaculite
*Pumice
*Iron(III) oxide
*Sand
*Corundum
*Garnet
*Sandstone
*Rotten stone (Tripoli)
*Powdered feldspar
*Staurolite
Minerals laa abrasivebedə (alamanna zirconia alumina) alamen təwandin amma zauro duwan təwandinba au zauro zau au tamanna fandolan alamanna dongur syntheticbedə sanyaramlan faidatin. Sandi anyi-a kuru awowa gade-a suronzan mbeji:
*Borazon (cubic boron nitride or CBN)
*Ceramic
*Ceramic aluminium oxide
*Ceramic iron oxide
*Corundum (alumina or aluminium oxide)
*Dry ice
*Glass powder
*Steel abrasive
*Silicon carbide (carborundum)
*Zirconia alumina
*Boron carbide
*Slags
## Abrasives tandobe
Abrasives də dalilla kadaro sha fasaltəna. Abrasives alagəladə ngəwusoro dongur kazəmubero təladin, ngəwusoro alamaram block rectangularben. Abrasives alagəlabe-a syntheticbe-adə zaye kadalan təwandin, ngəwusoro awo kəltəna au zaktəna, suronzan blocks-a, belts-a, discs-a, garegare-a, sheets-a, rods-a kuru arkəm loose-a mbeji.
## awo kəllata
Abrasive kəllatadə awo kəltabe suro matrixben mbeji, amma zauro aluminium oxide abrasivebedə suronzən karewa sinteredbe mbeji. Matrix adə sha binder lan bowotin kuru nguwusoro tolo, resin, glass au roba. Tuskatə awo kəltəram-a awo kəltəram-adə shima block-a, kəska-a, au garegare-aro zayetin. Awo do ne zauro faidatin ma də shima aluminium oxide. Kuruson nowatadə sandima silikon karbid-a, tungsten karbid-a garnet-a. Kawu sharpeningbe artificialdə ngəwusoro awo kəllata kuru kəskelan block foto indibero təbandin, foto falloso grade gritbe gade-gade.Garegarewa ngǝrǝmtǝbedǝ sandima silinda do zauro kasolan kokortinmawo. Loktu shilan cidatinma au crank muskobe lan, motors lantarkiye fəletəye səkə garegare dəga gartə mburo walzəna shi do ne radial stress kura ro raksə garegare dəga farjin ro dabcin ma. Lamar adə samunnam garegare kamtəye lan cijin, sandi do ne garnza lan fibers təkkəna lan dunowatəyin. Kaso kura kate abrasive-a workpiece-a yedə shima lubricant jili laa faidatə mburo sədin. Adamen, sandiya coolants lan bowotin sau sandiya faidata kawudo frictionalbe gartəro dabcin shidonyi awo cidabedəga bannajinma (misallo kawudo bladebe bannajin). Kulashi laaye fəlezana kəla shi kawudo lubricantbedə faidanzə gana loktu su'a faidatinlan sau sudə duwaro kawudo'a cidadən gojin. Kambosoro faida’a də shima faidanza kəla fulutə kazəyiya tensile ye lan kuru kazəyiya compressive ye sərayin kuru fulujin "kazəyiya thermal ye a mechanical ye loktə chip tətandin lan".[3]Zaye kada kuruson kəla karewa kokortinben faidatin cida kalkallan faidatin, alamanna awo ngaltəyeyi.

Abrasives kəllatadə jiretə kuru zayetə məradəzəna ngawo faidatənayen. Dressing də shima awo kadawu'a (swarf-a loose abrasive-a) samilan fəratə kuru grit bəlin fəletə. Abrasive dəga futu faidatəna dəro wutəgəmen, zaye də suronzən abrasive dəga cidiya njiye lan gənatə kuru brush cibbu lan brush tədin kawu təlalaro au abrasive dəga abrasive gadero təmzayin, alamanna aluminum oxide do faidatə garegare grinding ye dəga zayetin.

Truing də shima abrasive dəga waltəm zadənzə buroye dəro kalaktə. Garegare-a kawu-adə kalkalro təmzayin ba, na kamtəyedə flat koljinba ("dished out" gultin kawu flatro waljiya) au diameter fal gənyi fuska kamtənadən. Adəye abrasion kalkal gənyi-a awowa gade-a suwudin.
## Abrasives zakkata
Abrasive do coated lan bowotin də suronzən awo do awo gadero təkkin ma alamanna warakso, kazəmuso, robaso, resinso, polyesterso au suyeso, nguwunzaso kəske. Sandpaper də awo do ne zauro nowata. Abrasives donyi coated lan bowotin də shima minerals donyi abrasives donyi bonded lan faidatin ma dəga tilo. Awo do ne bonding agent gultin də (nguwusoro awo laa adhesive au resin) shi do ne ngawo dəro təkkin, awo do ne grit dəga təkkin ma. Ngawo tətandənadə raksə awo təmtəgəye faidatin (waltə, ngəwusoro resin) nəmkərawu gade suwudin.

Abrasives do zakkata də sha faidatəro tədin, nasha sanding ye lan, nasha muskoye lan, loops zakkata lan faidatəro, nasha matchbox ye lan, kəla plates diamond ye lan kuru su diamond ye lan. Karewa cidabe diamondbedə, kamtə nankaro yaye, ngəwusoro alagəlan awo kəljin.
## Abrasives gade-a faidanza-a
Kattiye, karewa glassbe, suye ngarkime slagbega kuru kankara harrata sammaso faidatin duluwu shiro sandblasting gultindən (au samunnam, alamanna karewa glassbe faidatəlan shidonyi "bead blasting"). Kankara harratadə sublimate sədin awo gafsəna koljinba.

Kamtəram do fenti motobe lan faidatin də misal awo do suro awo njiye lan dazənama, paste au wax, futu awo njiye do silverware-a optical media-a ro waljin yeyi. Shi awo njiye, paste au wax də awo do ne abrasive dəga kazəmu dəro ləbcin ma shi do ne faidatə awo abrasive dəga awo cidaye dəro lejin ma. Motowa lan taganasmaro, wax də awo do ne fenti suye kasamro fəletəro dabcin kuru awo do ne optical filler gultin dəro faidajin kuru awo do ne fəlejin dəga asutin ba ro sədin.Tiyi timibedə suronzən calcium carbonate au silica mbeji shido "awo tiyilan fəlejinma" awoa gade tiyilan dagənamadəga sutuluyin sau nəmkərawu calcium carbonatebedə enamel timibedəga gana amma awo tiyidəga bannajinmadəga kozəna.

Rouge powder zauro ngəladə ngəwusoro glass gərtəro faidatin, ceramics zamanbe sha falzəna, kuru kuwami yaye jewellery tandolan faidatin awo zauro fəlejinro.Karewa fəratəbedə suronzan awoa kəltabe suro paste au creamben dagəna mbeji. Sandidə kəla linoleum-a, tile-a, su-a au dongur-ayen nəlewa ngəlaro kartəna. Attəson yayi, awowa kada laminatebe-a kuru ceramicbe-adə awowa kəltəram anyiye bannazayin. Ceramic/pottery tableware au cookware dəma raksə awowa anyi'a bannajin, musamman maro cidiya tableware ye də, shi do ne nguwusoro glazed gənyi ma kuru awo gade kəllata ro waljin.[4]

Kawudowa suye-a stove-adə ngəwusoro awo fəratəye lan fəratin, musammanno alamanna cream au paste gultənadən au wool suye-a awo fəratəye non wovenbe-a shidoni awo fəratəye ngəla-a rozənadə.Kadiyi adamganabedə shiye suro exfoliationben fəlejin. Abrasives adə zauro təlala kuru awo gade faidatəro kozəna kuru awowa alamanna almond a oatmeal a mbeji.[5] Dermabrasion-a microdermabrasion-adə kərmadə awowa nəm shawabe faidatinma.

Compact discs-a DVDs-a də loktu laan awo laa zauro ngəlan buffing lan yasayin, kaidadə shima scratches sənana ngəwudə scratch kura fal kozənaro zahirro waljin. Attəson yayi, adəbe nzundu gana laa gojin kuru gana-ganan awo shiro protection coating gultindəga cotto baro sədin (musammanno shi scratch buroyedə zauro kuruwuro waljiya), loktə adən, shi data surfacedə bannatin waneye abrasiondə gozə kozənaro waljiya.Silicon carbide powders də shilan faidatin awowa kəltəram awowa gade-gaden, surodən njiye-jet kamtə-a, kuru kattiye-a.[6] Foudawa anyi faida’a awowa semiconductorsbe’a, ceramicsbe’a, karewa ferrousbe’a lan.[7]
## Karno awo wurtəye
Zadǝ-a, nǝmkura-a kuru alamaram awo cidabe-a kuru tamotǝram tǝragǝnadǝ-a sandima karno abrasive faidatǝbedǝga faljin. Garegare kəllatadə raktə faidatə janan kasuwuro shartəyin (grind hollowbe sutuluyin), amma kamye raksə janan faldəga kawu sharpening alabelan sharjin au awo laa kəllata (alamanna sandpaper yeyi) kəla awo təlalaro, non-slip easive aasive surface lan təkkin. Adəgaima, kuturam ngarkimedə raktə awo kəllatalan kamtin, saminzə awo kəllatalan ferrata zadədə fando nankaro, kuru awo kəltabe ngəla-ngəla təkkin kənasarro təkkin hatta karama kəltalan rouge-lan təkkin awo laa "grainless callemi a, finish" koltəro.Kuruson, zaye gade-gade awo kəltəbedəye nasha laa awo cidabedəga kəltəro zauro sədin. Tajirwa nəlewabedə bərbər jilifi yayilan təbandin (shidoni lubricant faidatəlan ngalwotəyinma) shidəwo silicosisro suwudinma (loktu shi abrasivedə au awo cidabedə silicatero waljiya) kuru lubricant jilifi yayi kartəlan. Njilan nguron, kəndawudə shima awo lubricantsbe ngəwuwo. Anyi tajirwa yintəbe suwudin, tajirwa kəltəbe kuru, sau frictiondə kawudo suwudin, tajirwa karewa konnube suwudin.[8]Abrasive do zauro cibbu au zauro kərrata də raksə kare nguwu sutuluyin au alamawa təraanyi koljin. Kazəyiyaro waltəlan, scratchingdə raksə awowa gade, zauro kuttuwa suwudin. Abrasion ngəwu au scratches mbejidə waneye:
*faida fulutə au bannatə (futu lens opticalbe-a compact disc-a au knives dullingbe-a);
*kadawu, nji, au awo gade;
*surface area nzəra (chemical reactivity ngəwuro koljin misallo rusting nzəra shidoni awowa suro scratchesben sətanadəye lejinma);
*erode au coating ro gayin (misallo fenti au kemikal au coating do raktǝ sǝtayin ba);
*zauro duwaro awo laa sǝrǝn (misallo blade au gemstone);
*friction sərayin (futu bearings-a piston-a lan).
Abrasive ngəla au təlaladə alamawa ngəla koljin shidoni shimlan turinbama ("grainless finish"); abrasive təlaladə awo laa ngəlaro abrasive sədin ba. Abrasive təlala au ngəladə loktu nguwu gojin kamtəro, sau shidə kamtə gana awo kərrata, cibbudəga kozənaro. Kuruson, shi abrasive təlaladə waneye duwaro faidanzə ganaro waljin sau shi abrasivedə kəlanzəma abrasive tədin. Adəye kolzə awowa ngəla-ngəla faidatə su-a lens-a waltəgəlan na doni awowa ngəla-ngəla tərayinmadə zauro shiny au reflective appearance au nəm zahirro waljin. Abrasives zauro ngəladə faidatə strop dəga zaktin razors kamtəye nankaro, attəson yayi, dalil stroppingbedə karewa dəga zaktə gənyi amma burr dəga saktə. Katab dareye kəla shiwowa Japanesebedə sha polishing lan bowotin kuru waneye jili superfinishingbe.Chemical gade-gade au gar gade-gade faltəlan awowa kamtəbe abrasivebedəga faltin.[9]

Awowa gade zauro faida’a də sandima taman-a awo mbeji-a. Diamond, loktə kuruwuro gotəna awo zauro kəskewo kəndolan, hayyamaro təlalaro fullerite a kuru zauro kəltəram diamond nanorodsbega kozəna, sandi indiso suro laboratoriesben sadəna amma diwalla kasuwube bawo. Diamond kəlanzə zauro zau dalil alagəlan mbautə-a kuru taman shiga tandobe-a nankaro. Bauxite də ore zauro nowata, rokko corundum ye nəm zauro cibbunzəyen, banazəgə corundum dəga darajazə nowata, taman kəske'a.

Tafardə mburo walzəna cida təraanadəro kəla awo kalkal hard abrasive faidatəben. Dareram fallan, awo zauro dunowa faidatədə kungəna bannajin loktu shiga təmtəgəlan loktu awo butun, awo zauro kəske'adə sətin. Dareram gadedən, awo abrasivebedə zauro təlalaro waljiya, abrasiondə loktəlan wakajinba, awo abrasivedəga bannajin kuru awo gade loktu fattəgəben təbandin.
## Loktu gade abrasionbe
Faidawa shaping-a finishing-a buron gultənadən nguron, abrasives də faidatə awowa fenti kəltəye faidatəro dawartin. Surface zauro kəskedə raksə fenti-a awo-a kəltəro dabcin futu surface kalkal gənyiye koljin yeyi. Inflatable taya yasabe (shidoni, kəla kekeben taganasmaro, shidə hayyamaro patches tube surobedə tayadəro gənyi) awo kəltəram faidatə məradəzəna sau cement kəlanzəlaro vulcanisingdə dunoaro lejinro.Notənyi lan, am do kəla glass au suye lan jananzə faidatayin də, jananzə'a fəlezayin. Duno donyi cidiya janan ye dǝ raksǝ futu kǝske lan awo donyi microscopic (au macroscopic) suro board ye dǝlan kamjin. Kamtə adə shima na karewa abrasivebe dawartənama kuru diwal abrasive adəbe shilan cidiyadə suluwin. Dalil adə nankaro, kuru faidawa nəlewabe baro, katakau boardsbedə zauro təraana. Awo adə samunnam glass-cutters lan wajin. Glass-kamtəmadə tiyinzən blade kokorrata mbeji shidoni ngaltəro tətandinbaro tətandinma. Sandiye wande kamtə buron tədənasodəga walta kalaksayinba.

Abrasion təraanyidə waneye carbon mbejiro waljin suro injinna konnu lan. Sandi awowa sənanadə futu kəskelan nizam lubricationbedən gotin yayi, awowa carbonbe kuradə raksa awowadəga təmzayin kasattə karəngəlan. Shi carbon də suro kəndawu injinye zauro kawudo au konnu tamotənyiyen cijin. Soot adə suronzən fullerenes mbeji shidoni zauro nəmkərawunzəro nowatadə-kuru nəmganazə-a nəmngəwunzə gana-adə faidanza fulujin.
## Laminte