open-index/open-wikipedia-markdown huggingface dataset:
Chiamaka Okwuchukwu

**Chiamaka Cristabel Okwuchukwu** (kǝntawu Ogustabe kawunzǝ 7 saa 2005 lan katambo) shima gonyi dekkel shiye lardǝ Nigeriabe kuru fuwumaro bikkejin. Shidə Nigeria'a wakilzəna daraja nəmzaye dunyabelan.

### Cida kulop be
Shidə kəntagə Augustbe kawunzə 7th, saa 2005lan katambo, shidə kən tulurmin suro nduli uskuben bəla Njabalan wurazayin. Shiye gasawu NWFLbe loktu tulurro Rivers Angelsro bikkezəna.[2]

### Sandi Diegobe Mowonzǝ
Yim kawu kəntawube 13 kəntagə Januarybe saa 2025-lan, NWSLbe San Diego Wave FCye Okwuchukwu'a contract saa falyelan musko sakkəna, shiga kungəna notənyiro Rivers Angelslan kalakca. Goalnzə buro salakye NWSL ye də minti indiro sətənyi lan səkəna, shi done kənasar 2-1 lan Orlando Pride ye kəntagə March ye kawunzə 29 saa 2025 lan wakazəna də.[4] Okwuchukwu ye baditənzə buro salak ye Wave lan səwandəna suro bikke fuwuyedən, 2-0 lan Kansas City Current ro kənasartəna. Shiye waltə Wave-lan luwozəna suro saa 2025-lan kawu shilan zau fanzənadəye shiga zaman gafsənadəro sədinro.[6] Dareram saadəyen, Okwuchukwuye San Diegolan lewono ngawo contractnzə dazənadən.

### Cida dunyabe
Okwuchukwu də biskewa diyau sammason bikkezəna (indi baditəram) Nigeriaro suro gasa FIFA U-20 kamuwa dunyabe 2022 yedən sa'anzə 16 lan, sandiya banazə karapkanza dəga kuraro kalaksayin kawu Netherlands ro suro kwatafinalyen sukurinro.[3][8] Shi awo shima dǝ, biskewa diyau sammason fǝlezǝna (yakkə baditǝram) suro 2024 FIFA U-20 Women's World Cup yen, goal indi-a bana fal-a sǝkǝna loktu katap kufube dǝn; shiye goal sǝkǝ kuru goal offside lan bowotin suro 3-1 lan Germany ro kǝnasartǝna dǝn kuru banazǝ kuru goal indi buroye dǝga sǝkǝna suro 4-0 lan Venezuela ro kǝnasartǝna dǝn.[9][8] Sa kəla Germanyyen goal səkənadən, kəlele idolanzə Cristiano Ronaldoyedə ngalwozəna.[9][10] Nigeria də shima kən indimiwo suro kungiyanzayen kuru dareram lan Japan'a sha fəlezana suro knockout round buroyedən.[8] Biskezə nankaro, Okwuchukwu də shima fal suro am yakkə do dareram CAF ye lan biske makarrema kamuwa ye saa 2024 lan,  Morocco ye Doha El Madani lan shawa.
### Laminte
Francis Dent

**Sir Francis Henry Dent**, CVO (31 Disemba 1866 - 4 Yuni 1955) shima cidama cidi maara cidiye lardə British ye wo. Shidə tada Admiral C.B.C. Dent. Shidə Manaja kura SE&CRbe saa 1911-1920lan. Shiro nəm kəriwube suro saa 1916 lan codo kuru shiro Komanda Royal Victorian Orderbero suro saa 1920 lan sha wallono.

## Yal
Francis dent də helen janet morten'a nya'ano, fero jamies morten-a maria skinner-a ye suro saa 1902 yen bəla Buckinghamshire England ye lan. Helen də bawono saa 1920 lan kuru dent də winifred grace culling fremantle'a nya'ano fero William archibald culling fremantle-a grace eleanor burrows-a yim kəntagə November ye kawunzə 10 saa 1923 lan.

## Laminte
Camilla Mordhorst

**Camilla Mordhorst** də (kəntawu Satumba ye kawunzə 8 saa 1970lan katambo) shidə cidama fato kareya adabe gənatəye Denmark lan. Shidə darekta mowonti ada Danishbe tən saa 2019 lan kuru kura EUNIC be tən kəntawu Julybe saa 2023 lan.

Mordhorstdə Nørre Gymnasium Denmark yedən kərawono, fantəgə-a kaduwu Europe ye-a lan jami'a Roskildeyen 1996lan tamozəna kuru Ph.D. fato kareya adabe gənatəye lardəyedən saa 2003. Suro saa 2004 lan, fato kareya adabe gənatəyen cidaro gowono. Saa 2009 lan səta 2013 ro saadənan, shidə inspector fato awowa adabe gənatəye kuru kura nasha fantəgəbe fato awowa adabe gənatəye Copenhagenbedən. Kawu kəntawu be 1 kəntawu June be saa 2013 lan, Camilla Mordhorst də shima amari yioma fato awowa adabe gənatəbe suro Helsingørben, na shiye Jørgen Selmer'a waratazənadən.

Yim kawu kəntawu be 1 kəntawu May be saa 2015-lan, banama darektabe fato awowa adabe gənatəbe lardə bedə gozəna.

Camilla Mordhorst də nasha darekta mowonti adabe Danishbedə yim kəntawu January be kawunzə 1 saa 2019lan gowono, kuru shiga kura mowonti adabe kəlakəl Europe bebe suro kəntawu July be saa 2023 lan suwudəna.[1]
### Laminte
Gordon Vance

**Gordon Vance** (kəntawu Disemba ye kawunzə 17, saa 1951-kəntawu March ye kawunzə 15, saa 2024) də siyasama America ye shidoni majalisku Republican ye Montanaye. Shiga House District 67 ro karrada suro saa 2008 yen shidoni nasha laa nasha Gallatin County ye wakiljin ma. Shiga indiro walta karrada, suro majalisku 2009-a, 2011-a, kuru 2013-ayen cidazəna. Daren shiye nasha faldəma Senator kəriyebe District 34be wakilzəna.[2] Shiye suro majalis kurayen cidazəna loktu zamanwa 2015-a, 2017-a, 2019-a, 2021-ayen. Kǝntawu Januarybe kawunzǝ 2, sagǝ 2023-lan ofisnzǝ kolzǝna.

Vance də kəntawu Marchye kawunzə 15, saa 2024 lan bawono, saa 72 lan.
### Laminte
James Flett

**James Edward Flett** (9 May 1906-3 October 1986) də shima fentitəma kuru ruwotəma Australia ye, sha launu njiye shawa-shawa'a, baktə kura-kura'a, kuru gargam dinar Victorianbe'a lan taktəyin.

### Gargam
Flett də Dunolly lan katambo, Victoria lan Elizabeth Harris Flett-a kwanzə James Allan Flett-a ro katambo. Shiye fenti kərawono saa 1927-1928 lan kəra bənyeyen maaranta NGV yen, na shiga cida zauro sədinma kuru hangal gənatəma lan nozanadən, shimtiti cida fuwurawaye ngəwu zuwuna. Shiye awowa kurtəye kada sətandəna, ngəwunzaso launu njiye Blamire Young-a Norman Lindsay-aye sha taasirzana, kəla awowa kadayen surodən pirates-a fairies-a mbeji, amma fotowa kada mbeji.

Flett də sa'azəna kəla shiro kərawoma P.M. Stanley, bəlawuro kərabe Britain-a Europe-aro banazənadə. Suro kəntawu March 1932 yen, kawu lejinro, cidanzə sammaso fəlezəna, awowa 100 yeyi, suro njim kəmbuye hotel Melbourneye dina Little Collins Street yedən, kawu cidawadə lado badijinro. Heraldbe kisandi bastǝmanzǝdǝ awo kada sǝbandǝna. Shiye Australiaro waltəna kəla fuwulanzə kisandimayen kasattənyi lan, susudəro dunonzə kulashi gargam fatobe-a kakkadi ləbtə-aro cido.[1] Shiye fotowa njiye kada sutuluwuna; sandi babanzǝ-a yanzǝ-a dǝ zauro zazaktǝna.

Konnu kəndawube təmtəgə, Seria. Saa 1945 lan James Fleetbe
Suro kəntagə March saa 1945 yen, kəla shawari Harold Herbert ye lan, Flett dəga cida kəriwube ro gozana kuru nasha gargam askərra Australiaye ro kəllata. Shiye kəriwudəye gafsənazə Morotai-a Brunei-a lan cido, kurtəwa kəzəkkə-a fotowa-a cidawa Battalion 2/28th-a Brigade 20th-a yedə shima dalil fotowa fuwuye studioye nankaro.

### Samnowa
Cidawa Flettbedə fato karewa fəletəbe lardə Victoriabedən rozəna; Kǝriwu Australiabe taktǝbe, Canberra; kuru fato awowa adabe Castlemainebe-a kuru fato awowa gargambe gənatəbe-a.

### Kakkadəwa ləbtə

* James Flett (1931) lan. Pirates. Frank C. Johnson.
* James Flett (1956) lan. Dunolly – Hawar Dinar Latəye Dinaye. Poppetbe Kǝla Hawarbe. ISBN 0959717331.
* James Flett (1970) lan. Gargam Dinarbe Victorialan Fodutəbe. Hawarram Hawthornbe.
* James Flett (1975) lan. Maryborough Victoria: Gargam Dinarbe. Poppetbe Kǝla Hawarbe. ISBN 0959717307. James Flett (1977) lan. Gargam Fotowabe Na Dinarbe Victorianbe. Rigbi, Adelaida.
* James Flett (1979) lan. Pubs kureye. Hawarram Hawthornbe.

### Laminte
Santos Party House

**Santos Party House**shima fato bənyeye bəla New York ye shidoni zawal Lafayetteye 96 kate zawal Walker-a White-ayen nguro TriBeCa bəla Manhattanyedən karadə. Buro salakkin sunzə "Lafayette Street Jungle Gym" də, fato kəleleye Santos ye də sha "Nightclub bəlin bəlin" ro asuzana majalla Paper ye lamba bənyeye saa ye lan, kuru lamba lamba kəlelewanzəye-a, nizam kowoye-a, konnu-a, kuru na fartəye-a lan zuwuna.

Shi fato bənyebedə daraja indi, 8,000-square-foot (740 m2) na kayabe shiga Ronald Castellanoye garzənadə na biskebe-a, fato fartəbe-a, kuru na njim fandobe-aro faidatəro. Am kəlakəltəmasodə, kaiyyama nowata Andrew W.K. kunten, saa yakkə gozəna kawu shaida cabaret bǝ fando nankaro kuru nadəga gartə tamotəro, na cidiyabedə kəntawu Maybe kawunzə 14, saa 2008 lan katəna, kuru na samibedə kəntawu Junebe kawunzə 1, saa 2008 lan katəna. cidi-a, shiwowa kuruwu-a, kuru zaye kada sambisoro faltinma-a.

Santos Party House ye bəne dareye cidanzəye də shima kəntawu Mayye kawunzə 29, saa 2016, shi done kəlele punk ye kambiwuwa Oi! Kǝlele. Nadə ngawotə səbandəna dalil Oi! Festbe nəmkamza neo-Nazismbe. 

## '''Shimtiti-a kuru daraja-a'''
Santos Party House də lamba kada suwandəna, suronzan: Lamba karno jamaye kəla Night Club ye ngalwoma, Club bəlin ngəla, DJ Night ngalwoma majalla Paper ye lan, Dance Floor bəlin ngalwoma Village Voice lan, kuru lamba gade kowo-a konnu-a ye New York Press-a L Magazine-a lan. 

## Lamintǝ
Leshtani

**Leshtani** də bəladiya bəladiya Moqam be bəladiya Shibkaveh be lardə Bandar Lengeh be lardə Hormozgan be Iran lan. Kom-komi 2006yedən, nəm nguwu amyedə 20, fatowa 4 lan.
### Laminte
Giuseppe Puglia

**Giuseppe Puglia** (1600-1636) də shi fentitəma lardə Italy ye, suro Rome yen katambo. Shiga kuru son 'Giuseppe del Bastaro' au 'Il Bastardo' lan nowotə. Futu Giovanni Baglione, gargam kisandiwu Italy be zaman kərmabe gulzənadə, Pugliadə kisandinzə zauro fuwuzəna zaman kərmai Urban VIIIben. Cidanzə kada cociwa Romebe lan mbeji, suronzan awo suro ibadaramben fəletə-a, suro coci Padri della Minerva be-a, kuru awo kəla altarbe suro coci Santa Maria Maggioreben-a, ferodə Giovanni Patriziro fəlezəna-a. Coci San Girolamobedə [bayan məradəzəna] cidanzə kəla Cross-a St. Jerome-aben gənazəna. Rome lan bawono sa’anzə 35-36 lan. Cida Pugliabedə waltə asutəna tən saa 1970s lan.

## Kəra gade
*

### Laminte
Oak Mountain (Riverside County)

**Kawu Oak** də shima kau do yala Peninsular Ranges ye lan, suro Riverside County yen, suro anəm California yen.

Oak Mountain də suronzən kau indi mbeji, yaladə gotə 2,706 (825 m), anəmdəga nəm kuruwunzə gotə 2,126 (648 m), shidoni gədi bərni Temeculaben karadə, Pauba Valley-a Butterfield Valley-a yekcin. Sami indi kaudəbedə sandiya kəmaduwu Temecula Creek Canyonbedəye yaksəna shidoni kəlanzən Vail Lake Dam mbeji də. Shi Vail Lake reservoir də gədi cidinzə anəmyedən kuru anəmgədi cidinzə yalayedən kuru cidiya kauyedən kara. Black Hills də yala kaudəyen kara kuru kau Agua Tibia də anəmzən kara.

Samno yalabedə 33°30′57′′N 116°58′38′′W lan kara. Samno anəmyedə 33°29′11′′N 117°00′40′′W lan kara.
### Laminte
Tombo, Sierra Leone

**Tombo (Tumbu)** də bəla bənyi kəntaye ci kəmaduwuye shidoni ci kəmaduwu fəteye bəladiya Sierra Leone yedən kara. Bəladə alamanna mil 30 (49 km) anəm gədi Freetownben kara. Sanyaram kura Tomboyedə shima bənyi kənta. Sanyaram gade bəladən dəye suronzan kuntuwul latədə-a bare-a mbeji. Tombodə na kasuwu-a lenəmare-a mara bənyi kəntabe kura.

Tombodə nabtəram jamaye kuru kaduwuwa kada nabsana, kaduwuwa Temne-a, Sherbro-a Limba-a kunten. Nəm nguwu am Tombayedə ngəwunzaso musulumma. Bəladə adin Islambe zauro nozana. Bəladə tasha radioye kəlanzəye mbeji shidoni Radio Tombo lan notənadə kəla MHz 96.1 yen. Tombodə shima fato liita Tombobewo, shidoni bəladə'a kornzə'a cidajinma 

Nasha majalis bəlaye kura Western Area yedə yaye, Tombo də majalis bəlaye kartənama sha sunotin, shidoni Town Head də shima kəlanzən kara. Saa 2013 lan Muhammad D Mansaray. Suro saa 2019 yen Sarah Bah də sha kura bəlaye karrada.

### Gargam
Bəladə am Sherbroyedə sandima badiyaram karnu kən mewun arakkənmiyen kokkada, saa kada kawu zaman kərmai kərmaiyedəro. Su "Tombo" də kalma Sherbroye "thomboc" lan gotə təmazana. Loktu karnu kən mewun tulurin-a mewun usku-ayen, naptəram Tomboyedə Caulkers, fato kasuwu kaliwaye Britishyedə ​​sandima sandiya sunotin. Loktu kərmai kərmaiyedən, Tombodə sammaso Sherbro. Sherbros bəladəye ngəwunzaso zaman kərmai kərmaiyedən su dareye British yedə ​​"Caulker" gozana.

Zaman kərmai kərmaiyedən səta kərmaaro suwudənadə, duli Sherbroye kasuwu kaliwaye Tomboyedə kuwami yaye su dareye "Caulker" də gozana. Woktu dare kərmai notoyedən, Temne-a Limba-a laa Freetownlan Tomboro lezana kasuwu-a bənyi kənta-aro.

Tombo də sha nozana kəla mowonti dekkel shiye do saa 2008 lan Craig Bellamy Foundation ye garzəna də, na do ferowa-a kongawa-a ilmu dekkel shiye dunyabe-a kuru allamtə dekkel shiye daraja-a kəlanzən sədin.
### Laminte
Sparks Hill, Illinois

Sparks Hilldə bəla kəlakəltənyi suro Hardin County, Illinois, Amerika lan. Kəla Sparksbedə yala bəla Elizabeth ben kara.
### Laminte
Arna, Greece

**Arna** (Greek: Άρνα) bəladiya gədi kau Taygetusyedən, nəm kuruwu 700 səta 850 m ro saadəna (2,300 səta 2,790 ft ro saadəna).

Laconia lan kara, suro Peloponnese yen, shidə nasha bəla Faris ye dəro waljin hatta kawu kəntawu December ye kawunzə 31 saa 2010 ro saadənan.

Bərni kura kura karəngəmadə sandima Gytheio, 35 km (22 mi) anəmgədilan, kuru Sparta, alamanna 40 km yalalan.

Na shimadə gargam ngəwu mbeji. Karəngə bəladiyadəben, na Arkinaben, kawar njim zaman Mycenaeanbe indi təbandəna. Kareya amsobe zaman kadaben təbandəna Arna-a Arkina-a lan, ngəwunzaso awoa ceramicbe. Kulashi anyiye banazəgəna kəla shi nadə, tun zaman kureben, na kəla diwal Sparta-a Messenia-a kəljinben.

Am Arnayedə kəriwu kərmai kəlabe Greek yedən zauro nowata (1821-1829). Tattəram karəngə kəla kəriwudəben shima "Kolokotronis Cave", kəla yala Mt. Anninaben. Ada amsoye wono Constantine Kolokotronis (baanzə kəriwuma nowata Theodoros Kolokotronis) də suro kul adəyen nzəliwo mazəna ngawo shiro zau fanzənayen hasumiya bəladiya Kastaniaye dəga faitəro, shiti am kəriwuwu Panagiotaros Venetsanakos, Maniot Mesa Maniot ye dəga. Wazǝnazǝ dǝn shiga na dǝlan tuwondǝna kuru shiga cezǝna; tiyinzǝ suro kulbero gǝrzagǝna.

Kudəro, nəm nguwu Arnabedə fulutin, futu nəm nguwu lardu Greekbe lardə sammason fulutin yeyi. Komkomi 1971yedə am 324 bəladiyadən dasagəna; kuro, 150 yeyi gənyi gafsəna. Attəson yayi, alama ngəla cida təraye mbeji: nəm nguwu ziyara am hijrawu Arniotesyedə saa sammason tərayin.
### Laminte
Valtu

**Valtu** də (Jamus: Waldau) bəladiya suro coci Raplayedən, lardə Raplaye yalafəte Estoniayedən.

Valtu Manor (suro Swedish Waldau yen, Estonian lan) fato kura bannatəna kuru gana laa waltə gartəna Valtu lan. Record buro salakbe kəla fato kuradəbedə shima saa 1412. Saa 1588-1828 lan yalla Tiesenhausenbedə fatodə'a kəlanzaro gozana kuru dare yalla Stackelberg'a, Ungern von Sternberg'a, Meidel'a sandima kənganzawo. Loktu adəlan sha cida fasal garbe Estonia be kureyero gotəna.

Shi gar kuradə wartəna loktu Revolution 1905ben. Bannanzədə wurtəna, amma garra diyabe kada waltə kalaktəna. Dutch ye windmill nzə gartəna saa 1815 lan nadən kuru Manor də sandiya hukumamen suro ada Estonia ye lan somtəna.
### Laminte
Benizelos Roufos

**Benizelos Roufos** (Greek: 1795-1868) shima siyasama Greek be kuru Waziri Greek be.

### Gargam
Kǝnǝnga buroye
Roufos də sha Patras lan katambo saa 1795 lan, shidə suro fato Roufos-Kanakaris ye lan. Shidə tada Athanasios Kanakarisbe shidoni kəriwu kərmai kəlabe Greek bedən kəriwuzənadə.

### Cida
Loktu gomnati Ioannis Kapodistrias ye lan (1828-1830), Roufos də gomna Elis yero wallono. Dare lan minista lardə diyaye ro wallono. Suro saa 1855 yen, Roufos də Mayor Patras yero karrada, nasha də saa yakkəro cidazəna.

Sokku mai Otto'a dutəna suro saa 1862 yen dalil kəriwuyen, Roufos də banama mai yakkəye falro wallono- rokko Konstantinos Kanaris-a Dimitrios Voulgaris-a yen kərmai də'a 10 October 1862 lan səta 19 October 1863 ro saadənan. Roufos də indiro Prime Minister Greece ye ro wallono, zamanzə buro salak ye də kawu ganaro suro kəntawu June ye saa 1863 lan tartəgəna.

### Kərmu
Roufos də Patras lan bawono yim kawu 18 March saa 1868 lan.
### Laminte
Larzelere Tavern

**Larzelere Tavern** də na gargamye kuru fato kəmbuye dəwo mil indi yala Branchport ye suro Yates County, New York yen kara. Shidə kura, kəmba-2, bay-yakkə-farak, bay-diyawu-kuruwu, rectangular gable-roof block kura kuru kəmba-1+1⁄2, gable-roof shitibe. Kuru kəla fatodəyen fatowa gargamye indi-a kuru shed/garage-a mbeji. Buro salakkin na inn-a tavern-aro gartəna, gardə dare Grange Hall ro faidatə kuru dare na kəmbu kəmowunbe ro faidatə.

Sha suro Rejista Nawa Gargamye Lardəbe suro saa 1997ben somtəna.
### Laminte
Thomas Chester (died 1583)

**Thomas Chester** (c. 1524-1583) də shima wakil majalisaye kəriye Bristol ye majalisa 1563 ye lan kuru Gloucestershire ye majalisa 1572 ye lan.

Tada kasuwu Bristol ye galiwu William Chester ye (d. 1558), sheriff Bristol ye ro cidazəna suro saa 1559 yen kawu sha majalisku bərnidəye ro karzayinro saa 1567 lan, loktu John Walshe də sharama ro walzəna dən. Shidə kəmanzə cidiye kura ro wallono manor-a Barton Regis miya-a casuwu men.[2] Daren fato kura [Almondsbury] ye dəga kaiyiwo, na do yallanzə'a kokkono.[3] Sa 1573 lan Giles Brydges ye nəm kura fatoye dəga kənasarzəna lan, Chester də sha karrada sha MP Gloucestershire yero faltəro. Bristol lan bawono saa 1583 lan.
### Laminte
Piz San Jon

**Piz San Jon** də kawu suro Sesvenna Range Alps ye lan, anəm Scuol yen suro canton Graubünden yen kara. Shidə sami yakkəlan kəllata: Piz san jon dadaint (3,093 mita), piz san jon d'immez (3,065 mita) kuru piz san jon dadora (3,048 mita). Sammaso kate Val S-charl-a Val Lischana-ayen kara.
### Lamintǝ
Pruitt, Texas

**Pruitt** də bəla kəltənyi suro Cass Countyyen, Texaslan, Amerikalan. Futu kitawu muskoye Texasye fəlezənadə, amma bəladəyedə 25 suro saa 2000yen.

Gargam
Pruitt də sha am bəlaye Robert A. Pruitt lan bowotə. Kawarram bəladəye fəlezəna Pruittdə buro salakkin 1860s lan napsana. Kasuwu gana mbeji kuru fatowa kada tarrata suro saa 1983. Nəm nguwunzadə 25 suro saa 2000 yen.

Ilmu cidiye
Pruitt də kəla diwal kulashiye 2683 lan kara, mi 8 (13 km) anəm Linden ye suro anəm Cass County yen.

Ilmu
Kudəro, bəladə maranta kəlanzəye Linden-Kildareyedə shiro cidajin.
### Laminte
Hemayetuddin Ahmed

**Hemayetuddin Ahmed** də shiye wakil majalis lardə Pakistan ye kən 4 me wakil gədi Pakistan ye lan.

Cida
Ahmed də shiye wakil majalis lardə Pakistan ye kən yakkəme do Khulna-I wakiljin ma.

Ahmed də shiye wakil majalis lardə Pakistan ye kən 4 me ye.[3]

## Lamintǝ
Steiny Hill

**Steiny Hill** də kawu do suro kau Catskill ye New York ye anəmfəte Shokan ye lan kara. Rocky ganadə yalalan kara, kuru Flat Hilldə fəte Steiny Hillyen kara.
### Laminte
Mackinaw Historic District

Nasha gargamma **Mackinaw**' bedə na naptəram gargammabe shidoni fəte kəmoduwu Miamibe kura Franklin, Ohioben karadə. Shi bəla gargammadə suro National Register of Historic Places ro kəllata suro saa 1980. Nadə fatowa kate saa 1825-a 1925-a lan gartəna mbeji kuru futu garbe kada mbeji, suronzan Queen Anne-a kuru futu Victorianbe gade-a mbeji. Gar shiro nowatawo badə shima Harding House (kərmadə Harding Museum), gar kura zaman kərmai bəladiyaben dagənama.
### Laminte
Auguste Schmidt

**Auguste Schmidt**, sunzǝ samma Friederike Wilhelmine Auguste Schmidt (3 Ogusta 1833-10 Yuni 1902) shima kam Jamusbe fayoniya kamuwabe, ilmuma, hawarwu kuru kǝla hakkuwa kamuwaben kǝla kǝlzayinma.

### Kənənga
Schmidt də yim kawu kəntawube 3 kəntawu Augustbe saa 1833 lan Breslau, Daula Jamusbe (kərmadə Wrocław, Poland) lan katambo. Shidə fero kəriwuma soji Prussiabe Friedrich Schmidt-a kamunzə Emilie-a (Schöpslan katambo). Suro saa 1842 lan, yallanzə Breslau lan Poznań ro lezana na doni saa 1848 lan səta 1850 ro saadənan Luisenschule lan maləmro kərawono.

Kate saa 1850-a 1855-a yen, maləm kəlanzəye fato Polish ye lan cidawono, kuru dare maaranta kəlanzəye Upper Rybnik lan cidawono.[1] Saa 1855 lan səta 1860 ro saadənan, shidə maləmma maaranta Maria Magdalena Breslauyedən. Suro saa 1861 lan Leipzig ro lezə darekta mowonti feroye kəlanzəye Leipzig ye ro wallono.

Saa 1862 lan, shidə maləm adab-a nəm shawa-a mowonti Ottilie von Steyberbe (1804-1870) faldən (Moranti ilmu feroye). Fuwuranzə faldə shima Clara Zetkin. Suro saa 1864 lan sha Louise Otto-Peters'a sawa'a badizana.

Suro saa 1866 lan, shiye Louise Otto-Peters'a kəllatə Allgemeiner Deutscher Frauenverein (ADF) (Kəlakəl Kamuwa Jamusbe) Leipzig lan kokkada kamuwa ilmu kura-a sanyawa-a kuru shara kamuwa cidazayinro nzətkawo nankaro cidatəro. Schmidt-a Otto-Peters-a rokko kura lardəye ro walzana kuru nasha fatoye Neue Bahnen ("Diwalwa Bəlin") dəga saraana.

Suro saa 1869 lan, karapka maləmma-a ilmuwu-a Jamusbe kokkono kuru suro saa 1890 lan, rokko Helene Lange-a yen, karapka maləmma Jamusbe (ADLV) kokkono.

Suro saa 1894 lan, shi kura buro salakbe Bund Deutscher Frauenvereine (BDF) yero wallono, (Karafka Karapka Kamuwa Jamusbe), shidoni karapka hakki kamuwabe fiyakkə-diyawu cidiya karapka kaltəgəben sapsənadə. Adəye 65 ro wallono saa buroyedən.

Shiye kitawuwa indi suro saa 1868yen baksǝna, Tausendschön (Daisies) kuru Veilchen (Violets), hawar kori, Aus scwerer Zeit (Zauwa Zauwalan), suro saa 1895 lan culǝwu.

Suro saa 1900 lan cida kolzəna kuru Leipzig lan kəntagə Yunibe kaunzə 10 saa 1902 lan bawono.

Suro saa 2003 lan, fato shiye kate saa 1863-a 1864-a lan napsəna dəro awo kuruwu mita 14ye təkkəna Lortzingstraße 5, Leipzig lan, kənənganzə taktəro.[2]
### Laminte
Krasnoye Sushchyovo

**Krasnoye Sushyovo** (Russia: Красное Сущёво) shima bəladiya bəladiyaye suro bəladiya novoalexandrovskoye naptəram bəladiyaye, district suzdalskyye, vladimir oblast, Russia lan. Nəm nguwu amyedə 64 saa 2010 lan.[2] Diwalwa 6 mbeji.

**Ilmu cidiye**

Krasnoye Sushchyovo də kəla kəmoduwu Rpen yen kara, kilomita 36 anəm Suzdal yen (dawu kərmai bəladəye) diwal lan. Sushchyovodə shima bəladiya karəngəwo.
### Laminte
Igor Bjelobrk

**Igor Bjelobrk** (Kǝntawu Januarybe kawunzǝ 11 saa 1982 lan katambo) shima masku chessbe dunyabe (IM) lardǝ Australiabewo. Shiye ka'ala Master dunyabe səwandəna ngawo gasa chessbe nasha Oceaniabe saa 2013be kəla kərta Sonaisali, Fijiben tədəndən kənasartənayen.

Bjelobrk də New Zealand ro lezə saa 1993 lan kuru chess bikke badiwono saa fuwuyedən sa'anzə 12. Gaska New Zealand ye dəga indiro zuwuna kuru New Zealand wakilzəna saa 1998 lan gasa chess ye dunyabe Kozhikode, Calicut, India lan.[4]

Bjelobrk də Australia ro saa 2000 lan lewono, amma New Zealand'a wakilzəna gasa chess ye kən 35th ye Bled, Slovenia lan saa 2002 lan na done point 3.5 suro biskewa 9 yen sətana də.

Shiye 5.5/9 suro gasa chessbe Oceania Zonalbe saa 2005be suro Aucklandben səbandəna, kuru shiro ka'ala FIDE Masterbe codo dareram saa shimadən, futu darajanzəbe shidoni daraja məradətənadə 2300 tən July 2003lan sətanadən.[6][2]

Bjelobrk ye 6/9 səkə kuru kən 5 me ro wallono suro gasa chess ye Oceania ye saa 2007 ye lan Fiji lan.[7] Shiye 6.5/9 sǝdǝna kuru kǝn indimi ro walzǝna rokko GM Zong-Yuan Zhao-a, IM Stephen Solomon-a, James Morris-a kuru am gade-a suro gasa chessbe Oceaniabe saa 2009be kǝla Gold Coast, Australiaben, ganalagǝ jaza IMbe dǝga sǝtǝnyi. James Morris ro ka'ala IM ye sadǝna kǝla jaza do sǝdǝna dǝyen.[8]

Ngawo gasa chessbe Oceaniabe saa 2013bedən kənasartənayen, nəm nguwu 7.5/9 lan, Bjelobrkye Australia'a wakilzəna gasa chessbe dunyabe FIDEbe saa 2013bedən shi doni Tromsø, Norwaylan suro kəntawu Augustbe saa 2013lan tədəndən, suro raundə buroyedən Alexander Grischuk'a kənasartəna.

Bjelobrk ye kənasar sədəna suro saa 2022 yen, nəm nguwu 6.5/7 lan.

Bjelobrk də Sydney, Australia lan napsana kamunzə Ingela dəwo shiye gonyi biske chess ye [10] kuru ndulinza indi; Lukas-a Alisiya-a.'''
### Laminte
Alauddin Khalji's conquest of Jalore

Suro saa 1311 yen mai kərmai Delhi ye Alauddin Khalji ye soja'a zuzə bəla Jalore Fort ye bəla Rajasthan India ye kərma ye dəga mowo ro. Jalore də mai Chahamana ye Kanhadadeva də sha sunotin, shi do askəranzə soja'a Delhi ye'a kəriwu kada sadəna də, musamman maro Alauddin ye fort Siwana ye də'a kəriwuzəna dən.

Soja'a Kanhadadeva ye də kənasar buroye kəla am bətərəmtəma dəyen sowandana, amma gar Jalore ye də dareram lan soja'a do jeneral Alauddin ye Malik Kamal al-Din ye dəro cukuro. Kanhadadeva-a tadanzə Viramadeva-adə ceza, adəye səkə kərmai Chahamanabe Jalorebedə dawono.

**Ngawo**

Mairi Jalore yedə dalami Chahamanas ye sha sunotin. Suro saa 1291-92 lan Alauddin ye ngawonzə Jalaluddin Khalji ye Jalore ro bətərəm cina, amma ngawo Vaghelas ye mai Jalore ye Samantasimha dəga banazanayen sha ngaworo kalakca.

Gananzə yayi saa 1296-1305 lan, tada Samantasimha ye-a kuru waratatəmanzə Kanhadadeva-a rokko baanzə-ayen kərmaidə gozana. Loktu adəlan, suro saa 1299, Alauddin ye soja'a Gujarat ro zuzəna, kuru Vaghelas'a kəriwuzəna. Sokku soja'a Delhi ro walzanadən, soja'anza laadə kəriwu kənasartənyi sadəna. Karnu kən 17me lan hawartəma Nainsi ye wono soja Jalore yedə ngawo sətana kəriwu adə,[4] amma adə shauwa.[5]

**Dalil bǝtǝrǝm**

Gargamma karnu kən 16me Firishta ye wono Kanhadadeva ("Nahar Deo") də kərmai Alauddin ye dəga kasatsəna saa 1305 lan. Adəye Kanhadadeva'a waltə hangalzə'a səsangəna, kuru Alauddin'a bətərəmtəro shawari cido, adəye Jalore'a bətərəmzəna.[5] Hawar adə kuruson gargamma karnu kən 17me Hajiuddabir ye waltə nanazəna.[6]

Futu hawarwu Padmanabhabe Kanhadade Prabandha (karnu kən 15th)-a Nainsi ri Khyat (karnu kən 17th)-aye gulzanadə, fero Alauddinbe faldə tada Kanhadadevabe Virama'a kərawo badiwono. Son yaye, Virama də fero Turkic ye nyiyatə səraanyi, adəye səkə kate mairi indi dəyen hangal za'a, kuru dareram lan Alauddin ye Jalore ro bətərəm gənazəna.[6]

Futu K.S. Lal, dalilla bətərəm Nainsi-a, Firishta-a Hajiuddabir-aye sadənadə kasattənyi. Saa 1310 lan Alauddin mairiwa Jalore'a dərizə kəlzəna, Gujarat-a, Malwa-a, Chittor-a, Ranthambore-a, Siwana-a kunten dəga səmowona. Alama shiye Jalore ro bətərəm cina dalil Jalore ye nəm kəlanzəye dəga datəro səraana nankaro.[6]
### Laminte
Japoonvale

**Japoonvale** də bəladiya nasha ci kəmaduwu Cassowarybe, Queensland, Australia lan. Kom-komi 2021yedən, Japoonvaledə nəm nguwu am 107 mbeji.

Bəla Japoon də yala-gədi bəladəye (17.7177°S 145.9394°E) lan kara.

### Gargam
Bəladə'a surveyor W.J. Callendar lan bowotə kuru shidə kalima asalye maananzə eels.

Moranti ya kəriye Stratvell ye də kəntawu August ye kawunzə 2 saa 1916 lan katə kuru kəntawu December ye kawunzə 31 saa 2002 lan zaktəna. Marantadə diwal Stratvellbe 34 lan kara (17.7239°S 145.9221°E).

Moranti ya kəriye Japoon West ye də kəntawu Aprilye kawunzə 14 saa 1925 lan katə kuru kəntawu June ye kawunzə 1 saa 1927 lan zaktəna. Gar maarantabedə Euramoro kalaktəgəna.

### Adadu jamabe
Kom-komi 2016yedən, Japoonvaledə nəm nguwu am 141.

Kom-komi 2021yedən, Japoonvaledə nəm nguwu am 107 mbeji.

### Ilmu
Japoonvale lan mowontiya bawo. Moranti ya primary gomnatiye karəngəma də sandima moranti kəriye Silkwood ye suro Silkwood ye gədi lan kuru moranti ya kəriye Mena Creek ye suro Mena Creek ye yala lan. Mowonti secondary gomnatiye karəngəmadə shima Innisfail State College suro Innisfail Estate yala-gədilan kuru moranti ya kura kəriye Tullyye suro Tully anəmlan.

### Laminte
Dąbrowa, Kartuzy County

**Dąbrowa** də bəladiya suro kərmai Gmina Stężycayen suro Kartuzy Countyyen, Pomerania Voivodeshipye yala Polandyedən.

Bayan kəla gargam nashadəyen notə nankaro, Gargam Pomeraniabe wune.
### Laminte
Alexander Sukhanov

**Alexander Alekseevich Sukhanov** (Russian: Suhanow, 25 May 1952) də shi nazəmuma, kayama, bard kuru ilmuma isawube shi do kaya yar indi kozəna sətandənama.

### Gargam
Alexander Sukhanov də sha yim kəntagə Maybe kawunzə 25 saa 1952 lan bəla Saratov, Russia, USSR lan katambo. Loktu ganayen kaiyya kərawono, mowonti kaiyayen violin major lan tamozəna. Suro saa 1974 lan Sukhanov ye degree kən tilomiye səwandəna (daraja'a) nasha Mechanics-a Mathematics-a yen Jamiya Moscow State ye lan. Daren shiye Ph.D. suro ilmu isawuben cidaram faldən. Shiye isawu kərazəna mowonti askərra samibe Gagarinben; tun saa 1981 lan shiye cidazəna suro laboratory dawari komfutabe MSUben.

Suro saa 1969 yen sukhanov ye kaya kǝlanzǝye ruwo badiwono, kuru nazǝmu samuil marshak-a, iosif utkin-a, percy shelley-a, Alexander vertinsky-a, Alexander pushkin-a, nikolai rubtsov-a, gade so-a. Shiye kaiyyawanzə bikke makkarye-a kawuskewa-an diwolan kənasar kada səbandəna. Sukhanov ye bikkewa makkarye kadaro scores ləbsəna, Melodia record-a CD albums kada-a cutulo.
### Diskografi kartǝna

* Green Carriage, 1996
* Oh, you're my cart ..., 1998 Romance of old age, 2000
* Snowdrops of tenderness, Disk 2, Disk 1, 2002 Selected songs

### Laminte
Frank Callaghan

**Francis Raymond Callaghan** ISO (15 April 1891-10 March 1980) shima maləmma New Zealandbe, maləmma bareye kuru cidama ilmu kimiyabe.

Callaghan də kəntagə Aprilye kawunzə 15 saa 1891 lan Lincoln lan katambo. Shiye kəra kərabe masterbe suro jami'a Canterburyben suro saa 1914ben tamozəna.

Shiye Ernest Marsden'a kənasarzəna naptə katiwu fasal kulashi ilmu kimiyabe-a sanyiyarambe-a (DSIR) ye lan. Shidə kura kəlakəl mairi New Zealandbe. Suro saa 1953 lan cida kolzəna kuru sha suro saa 1953 lan daraja kərmai kərmaitəye ro wallono. Shiye kuru Medal Kərmaibe Maira Elizabeth IIbe səbandəna.

Callaghan də kəntawu Marchye kawunzə 10 saa 1980 lan bəla sənana Christchurchye Halswell lan bawono.
### Laminte
Roger Ballenger

**Roger Ballenger** (kəntawu Satumbaye kawunzə 25, saa 1950-kəntawu Octoberye kawunzə 27 saa 2019) siyasama lardə America be. Shiye majalis kura Oklahoma ye lan cidazəna, bəla 8 wakiljin, shidoni McIntosh-a, Okfuskee-a, Okmulgee-a Tulsa-a suronzən mbejidə, saa 2006 lan səta 2014 ro saadənan.

Kwasa kansaye shilan bawono kəntawu Octobaye kawunzə 27, saa 2019-lan, Okmulgee-lan, Oklahoma-lan sa'anzə 69-lan.
### Laminte
Gumerovo, Davlekanovsky District, Republic of Bashkortostan

**Gumerovo** də (Russia: Гумерово; bashkir: ГӀумер, Ğümär) bəladiya laa (bəladiya) Kadyrgulovsky selsoviet district davlekanovskyye lan, bashkortostan, Russian. Nəm nguwu amyedə 40 saa 2010 lan.https://en.wikipedia.org/wiki/Gumerovo,_Davlekanovsky_District,_Republic_of_Bashkortostan#cite_note-2 Zawal 1 mbeji.

### Ilmu cidiye
Gumerovo də 44 km anəmgədi Davlekanovo yen kara (dawudi kərmai bəladəye) diwal lan. Kadyrgulovodə shima bəladiya karəngəwo.
### Lamintǝ
Frederick Naumetz

**Frederick Naumetz** (kəntawu March bǝ kawunzə 28, saa 1922-kəntawu Razab bǝ kawunzə 2, saa 1998) də bikke dekkel shiye gonyi America be shidoni dawu-dawu-a kuru lai ngawoye-a suro bikke dekkel shiye lardəye (NFL) lan. Los Angeles Ramsro zaman uwuro bikkezəna. Naumetz də dekkel shiye mowonti kuraye Boston College Eagles ro bikkezəna kuru Cleveland Rams ye sha karza suro raund kən yakkəme NFL ye saa 1943 ye dən.
### Lamintǝ
St Helena, Victoria

**St Helena** də bəla sənana Melbourne ye, Victoria, Australia ye, kilomita 21 yala-gədi Melbourne ye dau kasuwuye dən, suro bərni Banyule yen kara. St Helena ye nəm nguwu am 2,890 gozəna suro kom-komi 2021 yen.[2]

## Gargam
St Helena də Anthony Beale də shima naptəramzə, shidoni buron kəla jazira Saint Helena suro kəmaduwu Atlantic yedən napsənadə, cida kəla biyaye kamfani gədi indiaye British yedən sədin. Sa St Helena ye kərmai gomnati British yero walzənadən suro saa 1836 lan, Beale ye cida kolzə kuru saa yakkəro England ro lewono kamunzə dəga ndulinzə mewun arakkə'a. Suro saa 1830s yen, bəlawrono bəla Port Phillip ye do New South Wales ye dəro lewono, cidi Van Dieman men lewono, na do tadanzə Onesophorous kəmoduwu Tamar ye lan njiye sha njizəna dən. Suro saa 1841 lan, Beale ye kəla kəmoduwu Plenty River yen haya sunyiye kura gozəna, na kərma St Helena lan notənadə kunten. Fato Bealesbedə sha St Helena lan bowotin, ngawo adəben nadə notəna.

Ngawo kamu Anthony Beales ye Katherine Rose ye kərmunzən, Beale ye fato ibadaye gadənza fuwuyedən garzəna shiga taktəro. Anthony-a Katherine Beale-a, kuru ndulinza laa-a, sandima am doni kawuram batawunzadən rəbkatadəwo. Shi fato ibadabedə-a cidi acres yakkə-adə Coci England bero cedo, kuru shiga Coci St Katherinebero Bishop Ballaratbe suro saa 1842ben sədəna. Attəson yayi shiga konnu karabe suro saa 1957ben warzəna, kurtənzə garbedə karəngə adən tədəna, kuru fato ibadabedə waltə gartəna. Kuwa yayi faidatin.[3]

Fuwutə fatowa fatowabe kuradə dawu datəgəram saa 1980sben badiwono.

## Awowa tamtamye
Kasuwu St Helena yedə na kasuwuye shidoni kasuwu kura Woolworths ye'a kasuwu sənana jili Bakers Delight ye'a, farmasi'a, kuru na kəmbu kəske'a. Na faldən nəlewa St Helena mbeji.

Moranti ya suro St Helena ye də sandima moranti ya secondary St Helena ye-a, moranti ya Glen Katherine ye-a, moranti ya Holy Trinity ye-a, moranti ya Plenty Valley ye-a.

St Helena lan kurun liitabe gana mbeji kuru kurun dabbawabe mbeji.

Cida kərabe jamayedə kəraram nasha Yarra Plentybedə shima sədin. Fato kərabe karungubedə shima fato kərabe Diamond Valleybe, Greensborough.

## Nashawa gumnatibe
Gumnati gana: Beale Ward suro bərni Nillumbikben.

Karnowu kəriye Victoriabe: Eltham, MP Vicki Wardbe wakilzəna.

Karnowu lardǝbe: Jagajaga, shido wakiljinma Kate Thwaites MP.

## Biske Dekkel yǝ
St Helena də sha wakilzayin kəla dekkel dekkelye St Helena Saints ye, sandi do karapka dekkel dekkelye Diamond Valley ye lan bikkezayin ma. Kulopdǝ faraskǝram basketballbe St Helenaben allamtǝyin. Karapka biske dekkelye gade St Helena wakilzayin bawo. Attəson yayi, Anthony Beale ye gənatəramzə, shidoni St Helena lan də, shima fato kəla dekkel shiye Greensborough ye dəwo.

## Lamintǝ
Kashkak, Razavi Khorasan

**Kashkak** də (Farsilan: كشكك; kuru Kūshkak lan nowotə) bəladiya suro bəladiya Soleymanben, bəladiya Soleymanben, lardə Zavehben, lardədə Razavi Khorasanlan, Iranlan. Kom-komi 2006yedən, nəm nguwunzadə 1,408, suro fatowa 303yen.
### Lamintǝ
Glory Ogbonna

**Glory Akumbu Ogbonna** (25 Disemba 1998 lan katambo) də bikke dekkel shiye Nigeria ye shi done difama kungiya Turkey ye Beşiktaş JK-a kuru kungiya kamuwa Nigeria ye-a ro bikkejin. Shidə buron rokko Edo Queens ben bikkezəna suro gasa dekkel kamuwa Nigeria bedən.

### Cida kulop bǝ
Yim kawu kəntawube 16 kəntawu Julybe saa 2021, loktu Austrialan Super Falcons Nigeria be gafsənadə'a kambəlan gasa Aisha Buhari be bowotəyen, kungiya dekkel shiye Umeå bedə shidoni Elitettanlan bikkejinmadə, daraja kən indimi dekkel kamuwabe suro kungiya Sweden ben, Umeå IKye warmajiwo Gtulodə bikke bəlinro. Zaman 2022 ye.

Ngawo Sweden lan bikkezənayen, ngawo wofilaye də Turkey ro lezə kuru kungiya gasaye Gaziantep ye ALG Spor ye dəga kəlzəna yim kawu kəntawu August ye kawunzə 13 saa 2022 lan. Yim kawu kəntawube 18 kəntawu Ogustabe saa 2022-lan, suro gasa gasa kamuwabe UEFA be saa 2022-23bedən cida badiwono.

Yim kawu kəntawube 3 kəntawu February be saa 2023-lan, shiga Beşiktaş JKro kalakca kuru kərmaaro Beşiktaş JKro bikkejin.

Glory də biske makarrema. Nashanzə kuradə ngawo wofilaye yaye, amma kuruson raksə ngawo kəmburamye-a, ngawo wofila-dawuye-a, ngawo kəmburam-dawuye-a kuru dauye faitəma-aro bikkejin. Glory ye raksə shi indiso faidatin.

### Cida dunya bǝ
Daraja ganalan, Ogbonna ye Nigeria wakilzəna suro gasa FIFA U-20 kamuwa dunyabe saa 2016-a 2018-a lan.

Suro gasa kamuwa WAFU ye saa 2018 ye lan, kochi kura Nigeria ye, Thomas Dennerby ye wono shiye zauro cida Ogbonna ye dəga kurnozəna ngawo gasa dəyen. Ngawo buro salakkin karapka kuraro gasadən cidazənayen, sha 2018 Africa Women Cup of Nations qualifiersro bowo'ada, kuru darelan karapkadə'a gasa kuradəro səkkəna.

Yim kawu kəntawube 16 kəntagə Yunibe saa 2023-lan, shiga suro karapka biskewu Nigeria be 23-bero kəllata kəla gasa FIFA kamuwabe dunyabe 2023-bedən.
### Lamintǝ
Gorllwyn

**Gorllwyn** də shima cidiya Drygarn Fawr ye, kəla cidi kəla kau Cambrian yen kara. Samnodə kajim-a kuru peat bog-aye dəriza kəlzana. Cairn-a kuru trig point-a mbeji.

Fətənzədən Drygarn Fawr mbeji, cairnsnzə kuradə shiga awo gadero sədin suro plateau gadeben. Drygarn Fawr də Gorllwyn'a yakkata kəla Bwlch-a Ddau Faen-a yen. Gədidən plateaudə nasha Y Gamriwbero gozə kowono. Karaa Radnorbedə gədilan kara.
### Laminte
Sguman Coinntich

**Sguman Coinntich** (879 m) də kau do yala-fəte cidi Scotland ye lan, gədi bəladiya Dornie ye suro Ross-shire ye lan.

Sguman Coinntich də shima sami kauwayewo, cidiyanzə Ben Killilan də 756 m ro saadəna. Kau də kəla Loch Long ben cizəna. Kəmbadə ngəwusoro cidi kəla kəltəben, amma saminzədə kururam zauro ngəla suwudin.https://www.walkhighlands.co.uk/kintail/sguman-coinntich.shtml
### Lamintǝ
Breštica Lake

**Kǝmaduwu Breštica** dǝ shima kǝmaduwu Bosnia-a Herzegovina-a ye. Shidə bəla Banovići lan kara.

## kuru
https://en.wikipedia.org/wiki/List_of_lakes_in_Bosnia_and_Herzegovina

## Lamintǝ
Jabez Bowen

**Jabez Bowen, Sr**. (kəntawu Yunibe kawunzə 2, saa 1739-kəntawu Maybe kawunzə 7, saa 1815) shidə kam mara njiye lardə America be, kasuwu kaliwabe kuru siyasama. Shidə colonel askərrabe loktu kəriwu America bedən, kuru banama Gomna Rhode Island be kuru shararam kura Rhode Islandbe.

### Kǝnǝnga buroye
Bowen də sha Providence lan katambo, tada Ephraim Bowen-a Mary-a ye. Baanzə də liita kura Providence lan suro saa 1739 lan, kuru awanzə kura Jabez Bowen də shiye liita kura Providence ye. Suro saa 1757 lan, Bowen də mowonti Yale ye lan tamozəna.

Sarah Brown dəga nya'ano kəntawu Disembaye kaunzə 19, saa 1762 lan, ya Moses Brown-a John Brown-a ye fato Brown ye (Jamiya Brown ye də wune) Providence ye. Bowen də zauro Browns so'a kasuwu maara njiye lan cidazəna, kala'a, molasses'a, rum'a, kasuwu China ye'a.

### Cida siyasabe
Shidə wakil majalis bəla Providenceye saa 1773 lan səta 1775 ro saadənan, kuru wakil majalis kuraye saa 1777 lan. Loktu kəriwu Americayedən, Bowen də suro askərra Rhode Islandye lan cidazəna saa 1774 lan səta 1777 ro saadənan, kuru shima colonel rejiment buro salakbe Providence County ye saa 1776 lan səta 1777 ro saadənan. Cidiya Brigadier General William Westyen cidazəna shidoni dare, alamanna Bowen yeyi, banama Gomna kəriyedəye ro walzənadə.

Bowen də banama Gomna Rhode Island ye saa tulur ro May 1778 lan səta May 1780 ro saadənan, kuru May 1781 lan səta May 1786 ro saadənan. Shidə wakil samno Annapolisbe saa 1786be-a kuru samno dunobe saa 1790be-aro.

Shidə hakim kura sharaben cidazəna kəntagə Augustbe saa 1776lan səta kəntagə Maybe saa 1778ro saadənan, kuru hakim kuraro wallono suro kəntagə Februarybe saa 1781lan ngawo kərmu Shearjashub Bournben, kərmai shimadə gozə har kəntagə Maybe saa 1781ro saadənan.[8][9] Bowen də banama kərmai kəlakəlye (pro-Constitution) ye, kuru shiye suro komiti bərniye do zanga-zanga kərmai kəlakəlye William West ye kəla nəlefayen dazənayen kəla kən diyaumin kəntawu Julyye saa 1788 lan.[10] Bowen də shima Chancellor jami'a Brown ye saa 1785 lan səta har kərmunzəro.

Shidə kəntawu Maybe kawunzə 7, saa 1815-lan Providencelan bawono, kuru shiga kawar Swan Pointbe Providencelan rəbkada.

### Kǝnǝnga kǝlanzǝbe
Bowen-a kamunzǝ buro salakbe Sarah Brown-a dǝ, kǝntawu Disembaye kawunzǝ 19, saa 1762 lan nya’ada, nduli 11 satana. Ngawo Sarah ye kərmunzəyen, Peddy Leonard'a nya'ano kəntagə Mayye kawunzə 21, saa 1801 lan; sandiye dulinza ba. Tada Bowen ye Henry də shima kataf kəriye Rhode Island ye saa 1819 lan səta 1849 ro saadənan.

Shidə Freemason suro St. Johns Lodge #1 Providenceyen, kuru shidə Master lodgebe saa 1779lan səta 1790ro saadənan, kuru Master kura Providencelan cidazəna saa 1794lan səta 1798ro saadənan. Bowen də sha wakil kəlakəl am kareya kureye Americaye ro karrada suro saa 1814 yen.

Tewur shayibe kəska mahoganybedə kərmaaro fato awowa adabe gənatəbe-a, gadəna-a kuru fato kərabe-a suro Winterthur, Delawareben kara. Tewur shayibedə suro saa 1763 lan John Goddardbe sətandə suro Newport, Rhode Islandben.
### Laminte
Matthew Algernon Adams

**Matthew Algernon Adams** (kəntawu Ogustabe kawunzə 9 saa 1836 - kəntawu Aprilbe kawunzə 29 saa 1913) də liyita lardə British be. Shidə kura kəlakəl am kulashiwu jamaye suro saa 1889-a 1890-ayen, kuru shidə cidaram Chemistry be mairibe.

### Gargam
Adams də London lan katambo kuru Lətəri Guy ye lan kurun kərazəna, darasəwa kimiyaye William Odling ye sədin. Ngawo liita fatobe Public Dispensary Leedsbedən napsənayen, ngawo saa 1860yen, cida liitabe Maidstonelan sədin. Shidə tiyata shimye nozəna, shilan zauro ngalwozəna kuru daraja dunyalan səbandəna. Cida-zau-a kuru zauro kəratə-a, shidə ilmu kimiyabe kada səragəna, kuru ilmu chemistry be zauro səraana. Suro saa 1874 lan, loktu do kəla kəmbu-a kuru kurun-a ladoye kəla majaliskuyen zandetindən, Adams də loktu gana laa suro laboratory James Alfred Wanklyn yen cidazəna, kuru suro saa shima dəyen sha kəla jamaye kulashima lardə Kent ye lan wallono. Nasha shima dəga səta saa 1911 ro saadəna.

Adams də shima kam do ne, loktu Food and Drugs Act ye hukuma’a bəlaye’a zorzəna lan, am do ne ilmu chemistry ye’a wuzəna ma. Loktu shimadən korowa kəske kəla ilmu chemistry kəmbube kalkaldə kuwamiyayi cizənyi, kuru dalil ngəla mbeji kəla shi hukumaadəga waltəm yitagattəgəbedə liitasodəro yitagattəgəro, sandidə sandima apostolwa awowa kimiyabe sammasobewo, cida kəmbudəga kaltəgəbewo. Adams ye faida chemistry ye dəga misalla kada lan fəlezəna. Suro saa 1884 lan, shiye asuwono apple-pulp degatadə suronzən awo laa shiro iodine gultində alama starch yeyi mbeji. Mundə adəye banazəgə apple-a tada kəska gade-a kəltəlan gayirtəyin kuru shilan faidatə jams kulastəlan.[2]

Saa gana laa karəngə saa 1880 lan kambiyi laa kəla awo camlan dagəna-a kuru shiga kulastə-ayen təbandəna. James Alfred Wanklyn ye wono, cam də, nəm gade-gade nəm nguwu fat ye də dawun baro, awo do ne sambisoro faltin ba ma, nəm nguwu "solids-not-fat" də kashi 9.0 lan səta 9.3% ro saadəna. Kawuli adə ngaltema chemists continentalbe kasatsanyi yayi, am kulashiwu jamabedə adadu Wanklynbe-a kuru duluwuwa kulashi cambe-a gozana. Wanklyn ye duluwu do awoa kaisə’a kaisə’a gənyi’a yektəye də zauro kəske kuru jaza’a kada suwudəna, futu kəlele camye lan fəletəna də, Manchester lan saa 1885 lan fantəna. Adams ye awo gade kəske’a suwudəna: biya awo kərau’a kəla camye lan samtəlan. surface kura, daataro kaisə camlan tutuluwudə kəske kuru kamilro wallono. Shidə shima duluwu do duluwuwa gade samma kəla fat-estimation suro camben tədinma kuru kaltəyinmawo. Hangal gənatə kəlanzəmadə gana, amma kulashi cam duwu fiwun saa woson Britainlan tədin dəga lezəna.[2]

Adams də datəgəram lan nyawono, kamunzədə fero Mr. John Prall, lawyer, Rochester ye; shiye shiga kǝnǝngatǝna, rokkonzǝn tadanzǝ-a feronzǝ yakkǝ-a. Adams də bəlawuroma zauro səraana, kuru saa woson shi-a kamunzə-a də batalla kuruwu diyaro sadin.[1]
### Laminte
Jerome F. Keating

**Jerome F. Keating** dǝ shima kam ruwotǝma kuru ilmuma lardǝ America be.

## Cida
Shiye cidawa Taipei-a Kaohsiung-a Mass Rapid Transit ye ​​lan cidazəna naptə manaja nzunduye faltəyen. Keating də buro salak lan Taiwan lan jami'a ada Chinese ye lan kəra gulzəna kawu jami'a Taipei ye dəro lejinro. Shidə kitawu ləbtəma Taiwan lan nowata  shiga Kuomintang (KMT)-a kuru Jami Communist be China be-a (CCP)-a səraanyiro nozana.

Shiye kəla kəlan ruwojin Taipei Timesro. Kərmadəro Taipei, Taiwanlan napcin.

### Kakkadiya

* Island in the Stream
* Taiwan: the Struggles of a Democracy
* Taiwan the Search for Identity
* The Mapping of Taiwan
* The Paradigms that Guide Our Lives and Drive Our Souls
* Taiwan: The Struggle Gains Focus

### Laminte
Netherlands

**Netherlands** də, lardə do yala-fəte Europe ye, nasha'a Caribbean ye mbeji. Shima lardəwa diyau kərmai Netherlandsbedən shiro kurawo ba. Netherlandsdə kəriyewa mewun indin mbeji; gədilan Germany 'a kuru anəmlan Belgium'a kalangaizəna, yala-a fəte-a lan ci kəmaduwu yalabe-a. Shidə kalangai kuluwube United Kingdom'a, Germany'a, Belgium'a yedei. Təlamma hukumayedə shima Dutch, fəte Frisianyedə shima təlamma hukumaye kən indimi lardə Frieslandyedən. Dutch-a, Nasara-a, Papiamento-adə sandima hukumaye kalangai Caribbeanyedən.[1] Amma Netherlandsyedə sandiya Dutchro bowotin.

Netherlands də ma'ananzə "lardə'a cidiyaye", nəm cidinzə gana'a kuru cidi'a səlala'a dəro wumiya, kashi 26% surodən cidiya kuluwuye.[15] Nawa cidiya kəmaduwube ngəwuso, polders lan notənadə, dalil cidi waltəm bəlintəgəbe karnu kən 14th lan baditənadə.[16] Loktu Republican ye lan, shi do 1588 lan baditəna də, Netherlands də zaman siyasaye'a, arziyi'a, ada'a yero kara, shi do ne zauro duno'a kuru nəm kura'a Europe'a dunya'a lan; loktu adə sha Dutch Golden Age lan nowotə.[17] Loktu adəlan, kamfaniwanzə kasuwubedə, kamfani Dutch East India be-a, kamfani Dutch West India be-adə, nashawa kasuwube dunya sammason koksana.[18][19] Kəriwu dunyabe kən tilomidən dawu-dawuro kara yayi, Netherlandsdə Nazi Germanyye sha 1940lan səmowona loktu kəriwu dunyabe kən indimidən, shi doni har kəriwudə dazənaro saa 1945lan.

Nəm nguwu am miliyon 18 ma kozəna, sammaso suro jumla 41,850 km2 (16,160 sq mi) yen napsana—surodən nəm nguwu cidiyedə 33,500 km2 (12,900 sq mi)—Netherlandsdə shima lardə kən 26me nəm nguwu amyewo, nəm nguwu amye square1500 lan. am/mi kare). Attǝson yayi, shima dunyalan kǝn indimi kǝmbu-a kareya barebe-a lardǝ diyabero sutuluyinmawo, dalil kattinzǝ bareye-a, yanawunzǝ kǝske-a, bare dunowa-a, kuru awowa bǝlin-a.[20][21][22] Bərni'a kura kura diyau lardə Netherlands yedə sandima Amsterdam'a, Rotterdam'a, Hague'a, Utrecht'a. Amsterdam də shima bərni do nəm nguwu jamaye'a kuru bərni kura lardəye də, amma cidaram siyasaye lardəye də Hague lan kara.[24]

Netherlands də shima kərmai majaliskuye do garnzə fal'a tən saa 1848 lan. Lardədə ada'a pillarisation ye mbeji (am lardəye'a karafka ro yaktə adin'a siyasa'a men) kuru nəm kasadə naptəram jamaye kuruwu'a, nəm zawartə'a euthanasia'a sharaye'a, kuru letəram kurun kəmbuye'a. Netherlands ye karno kamuwaye suro saa 1919 lan kasatsəna kuru shima lardə do nyiya kam falye suro saa 2001 yen shararo səkkəna wo.[25] Kasuwunzə tuskaata fuwuzənadə shima kən mewuntilonmiwo fandi kəla jamaye dinalan. Hague də shima naptəram kura lardəye'a, cabinet'a, kuru shararam kura'a.[26] Ci kəmaduwu Rotterdam yedə shima ci kəmaduwuye Europe lan zauro cida nguwu'a wo.[27] Schiphol də shima faraskəram maara samibe zauro jama'a Netherlands lan, kuru shima kən diyaume Europe lan zauro jama'a. Lardə fuwuzənaro walzənadə, Netherlandsdə shima wakilla kəlakəl Europebe-a, eurozone-a, G10-a, NATO-a, OECD-a, WTO-a, kuru nasha Schengen Area-a kuru kəlakəl Beneluxbe yakkəbe-a. Karafka'a kate gomnatiye'a shararamma dunyabe'a sədin, nguwunzaso Hague lan kara.[28]

## Lamintǝ
Alaafin

**Alaafin** də shima daraja mai kura do Oyo Empire ye lan kuru Oyo zaman ye lan, kuru mairi Benin ye kureye lan. Alaafin Oyoyedə sha nguwusoro faidatin mai Yorubaye duno'a shidoni kərmaizə karnu 17th səta 18thro saadənadə zauro kuradə.[1] Shima Daula Oyobedə sunotin shidoni kərmaaro Benin Republiclan səta Nigeriaro saadənadə kəriyewa Anəmgədi-a Fəte-a Yalabe-alan fəlangzənadə. Kamu buro salakbe Alaafin də shima Oronpoto, karnu kən 16th lan.[2] Am cidiya Alaafinyedə amma Yorubaye kuru təlamma Yorubaye manazayin.
Alaafin Oyoyedə, futu hawar Yorubayedən kuru gargammadən shidə Oduduwalan fəlangzəna shidoni kaduwu Yorubayedə [3] suro Oyo kərmaye Fəte Africayedən.[4] Alaafin də shima Emperor wo nasha kərmai kərmaiye lan. Shima Daula Oyobedə sunotin, shidoni kərmaaro Benin republiclan səta Nigeriaro saadənadə, kəriyewa Anəmgədi-a Fəte-a Yalabe-alan fəlangzəna. Am cidiyanzəyedə sandima am Yorubaye təlamma Yorubaye manazandə. Yorubadə nasha kadalan zauro manatin, alammaanna Egbaso, Ijebuso, Ekitiso, Ijeshaso, Ile-Ifeso, Ekoso, falnzawoso təlamma nzə sənana.

Suro hawar kureye-a gargam-a lan, Alaafin Oyo ye buro salak ye də, Oranyan, shima tada Oduduwa ye gulzana. Shiye Ile-Ife lan Oyo ro hijrawono, na shimadən mairo walzə kuru kəla fərəmtə Yorubaye fərtəzəna.[3] Dareram lan, nashanzə Ile-Ife ro waltəgəna, na do Ooni lan kərmai sədin kuru dareram lan bawono.Alaafin-a Oyo Mesi-adə sandima gomnati dawube mairidəbe kokkada. Gomnati kəriyebedə musko Obayen kara (kəlaro zawa kərmai təkkəna maa) au Baale (kəla zawa kərmaiye səkkənyi maa).[5] Nəmkam ndikate Alaafin-a Obas-a yedə kərmai kərmaiye-a nzəliwonzə-a nankaro, Obas-a, Baales-a kuru kura lardəwa vassalye-adə shiro hakkinza laa mbeji.[6]

Alaafin kərmaye Oyo yedə shima Mairinzə Oba Akeem Owoade I shidoni Oba Lamidi Adeyemi III, Alaafin kən 45 me dəga waratazənadə. Fasal do Alaafins ro faidatana də shima Mairi.[7]
## Lamintǝ